Bilimsel Araştırma Yöntemleri

Araştırma Yönteminin Evreleri

• Bir Araştırmada ne yapılmak istendiği araştırmanın amacıyla belli olur.Ancak yapılmak istenen şeyin nasıl yapılacağı Araştırmanın YÖNTEMİ ortaya koyar. • Bilimsel araştırmalarda Yöntem o işin nasıl yapılacağını ortaya koyar.Amaç ise bu bilimsel araştırmalarda ne yapılmak istendiğini belirtir.

Bir Araştırmanın Yöntemini çeşitli evrelerden oluşmaktadır. Araştırma Yönteminin Evreleri 1. 2. 3. 4. 5. Araştırma Problemini Tanımı Literatür Çalışması Araştırmanın Modeli Araştırmanın Varsayımları Araştırmanın Hipotezleri

1. düşünsel süreçler yada deneysel yoldan araştırmayı gerektiren konulara denir. .Araştırma Problemini Tanımı Problem nedir? Bilinmeyen. Eğer bilgi sınırını çok aşan ve kuram yada yasalara dayandırılmayan sorunlar çözüm yolu bilinmedikçe problem olarak değerlendirilmez.

Örn: Nehir kenarındaki çakıl taşının geçmişi X gezegeninde hayat olup olmadığı Bunlar mevcut bilgilerle cevaplanamamaktadır. Ancak teknolojik gelişmelerin artması bu soruların problem olarak görülmesini sağlayabilir. .

AMAÇ PROBLEM Araştırmanın sonunda nelerin söylenebileceği Söylenecekleri söyleyebilmek için hangi sorulara cevap verilmesi gerektiğini gösterir. .• Araştırmanın Amacı ile Problemi arasında anlamlı bir ilişki olmalıdır.

onların boş bıraktığı alanlar da gösterebilir. kuramlar. . ve araştırmalardır.Bu kuramların ve araştırmaların başka problemleri çağrıştırabildiği gibi .En önemlileri bilimsel kavramlar.• Bilimsel araştırmada probleminin konusunda çeşitli kaynaklar vardır.

• Günlük yaşamdaki sosyal . ekonomik. Örn:Depremlerin toplumdaki dayanışma üzerine etkileri . yada teknolojik sorunlarda problem olarak ele alınabilir. Örn:Artan terör faaliyetlerinin nelerden kaynaklandığı gibi • Ayrıca Araştırmacının öngörüsüne dayanarak bir teori geliştirme yada varsayım ortaya atmaya dönük bir problem tanımlayabilir.

• Bir Araştırmada ele alınan konunun problem olabilmesi için. p 24 . Birden çok çözümün olması gerekir. Kararsız bir durumu olması 2.” Problem İdenfication and Formulation” in Social Work Research 1967.1 1 Ripple L. 1.

Önce Problemin genel alanı bütünlük içinde ele alınarak dilimlenir.s61 . 2. 3. Her biri genel çizgileri ve birbirleri olan ilişkileri anlatılır.2 1. bütün içindeki yerinden alınarak tanıtılır.• Bir Araştırma Problemini tanımlamada şu yollar izlenir. Bilimsel Araştırma Yöntemi 1984 . Bu aşamada artık sınırları belli olan problem alanı ayrıntılı olarak tanıtılır. Daha sonra araştırılmak istenen problem dilimi . 2 Niyazi Karasar.

Araştırılması gereken Problem alanları 1 Genel Problem Alanı 2 Genel Problem Alanı Ele alınacak problem alanı 3 Ele alınacak problem alanı .

Problem araştırmaya yön vermelidir. Problem-Amaç tutarlı olmalıdır. .Ek olarak Problem tanımlanmasında şu noktalara da dikkat edilmelidir. Problem anlaşılır olmalıdır. Problem sınanabilir olmalıdır.

Araştırma Alanı Tarım Kesiminin Etkileri Araştırma Konusu Tarımı Geliştirmeden Hızlı Sanayileşme Sağlanabilir Mi? Orta Öğretimde Anne Ve Baba Çocuğun Başarısında Etkili midir? Araştırma Problemi Tarımsal Gelişme İle Hızlı Sanayileşme Arasında Bir İlişki Var Mı? Orta Öğretimde Anne Babasının Yanında Okuyan Çocukların Başarısı Anne Babasının Yanında Okumayan Çocuklardan Farklı Mıdır? Kentsel Ve Kırsal Ailelerin Birbirinden Ayıran Özellikler Nelerdir Orta Öğretimde Çocuğun Başarısı Kentsel Aile Kentsel Ailenin Ortak Özellikleri Nelerdir? .• Araştırma bir problemin çözümü olduğuna göre araştırma konusu da bir soru cümlesi olarak formüle edilmelidir.

• Literatür çalışmasının yapılması ile iyi bir teorik bilgiye sahip olunur.Uygulanan yöntemin başarısı ise konu ile alakalı yapılan literatür çalışmasına bağlıdır. . Literatür Çalışması • Bir Bilimsel Araştırmanın başarısı onun izlediği yönteme bağlıdır.2.

. araştırma konusu ile ilgili kaynakların taranması ve okunması demektir. Araştırmacı bu sayede araştırma konusu ile ilgili geniş bir kütüphane çalışması yapmış olur.• Literatür çalışması .

Uygulanmış yöntem ve modeller ışında daha uygun bir yöntem ve modelin geliştirilip geliştirilmeyeceği 5. 1.Bir Literatür çalışması. Uygulanmış olan yöntem ve modellerin üstün ve zayıf taraflarını 2. Hangi analiz tekniklerinin kullanılabileceğini öğretir. Hangi yöntem ve modelin uygun olduğu 4. Farklı araştırmalardaki yöntemlerin ve modellerin karşılaştırmalı avantajları 3. .

İlk aşamada Literatür çalışması yapıldığıda. .  Problem alanı iyice öğrenilmiş olur.  Problemin oluşmundaki değişkenler tanımlamış olur.  Muhtemel sonuçlar hakkında fikir edinilmiş olur.

Sonraki aşamadaki çalışma. Değişkenler arasındaki ilişkinin nasıl kurulacağı Hangi tekniklerin neden kullanılması hakkında olmalıdır. .

• Literatür çalışması konuyla ilgili kaynakları okumakla gerçekleşir. Okumak • • • • Göz gezdirerek Öğrenerek Düşünerek Not Tutarak yapılır. .

verilerin toplanması ve çözümlenebilmesi için gerekli koşulların düzenlenmesidir (Selltiz.Birçok tekniğin bir araya gelmesiyle oluşabilir. • Araştırma modeli.3. . Araştırma Modeli • Araştırma modeli araştırma probleminin en güvenilir bilimsel yolla çözülmesidir. • Araştırma modeli tek bir teknik değildir. Deutsch ve Cook). Jahoda. araştırma amacına uygun ve ekonomik olarak.

nesneler.3 3 Kurtuluş. s. olgular ve olaylar süreç ve sistemlerle ilgili kavramlar ve bunlar arasındaki ilişkileri betimleme tekniği olarak tanımlanabilir.Kemal: Pazarlama Araştırmaları.103-139 .• Model kurma. İstanbul 1996.

Örn: • Hipotez: Tarımda mekanizasyon. işgücünün tarımdan kopmasına neden olur. Bağımsız değişken Bağımlı değişken Tarımda mekanizasyon Nüfusun başka alanlara kayması .

Bağımsız değişken Bağımlı değişken Öteki bütün koşullar aynı Mekanizasyonun girdiği tarım alanları Mekanizasyonun girmediği tarım alanları Tarımdan kopan nüfusun % A B .Araştırma modeli şu şekilde olacaktır.

Bunlar. .• Bu koşulların düzenlenmesinde iki temel yaklaşım vardır.  Tarama modelleri  Deneme modelleri dir.

geçmişte ya da halen var olan bir durumu var olduğu şekliyle betimlemeyi amaçlayan araştırma yaklaşımlarıdır. . Tarama modellerinde amaçların ifade edilişi genellikle.Tarama Modeli Tarama modelleri. Nedir? . Nelerden oluşmaktadır? gibi sorulardır. soru cümleleri ile olur. Bunlar: Ne idi? . Ne ile ilgilidir? .

var olanı değiştirmeye kalkmadan gözleyebilmektir. iki hidrojenle bir oksijenden oluştuğunun bulunması için yapılan düzenleme de bir tarama çalışmasıdır. adlarla anılan araştırmaların hepsi temelde birer tarama araştırmasıdır.• Örneğin. kitaplık vb. betimsel. Tıp vb. . suyun. alanlardaki “vaka tanıma” ve geriye dönük araştırmalar ile çeşitli alanlardaki tarihsel. • Önemli olan.

alınan sonuç. hatırlanmamış ya da verilmemiş olabileceğinden veriler yetersiz kalabilir. nesne ve bireylere ilişkin kayıt ve kanıt bulunmayabilir. bulunsa bile araştırmacının öngördüğü amaçlarla tutulmamış.Tarama modeli ile yapılan bir araştırmanın iki temel sınırlılığı vardır. olası nedenlerin birden çok olabileceği ve değişkenleri ayrıca kontrol etme olanağı bulunmadığı için. nesne ya da bireylere ilişkin hangi tür verilerin toplanacağına araştırmacı karar verse ve toplasa bile. • Geçmişteki bir olay. bu konuda yalnızca bir ipucu sayılabilir. . veri bulma ve kontrol güçlükleridir. gerçek neden-sonuç ilişkisi biçiminde yorumlanamaz. Bunlar. • Veriler yeterli olsa ya da oluşum halindeki olay.

neden – sonuç ilişkilerini belirlemeye çalışmak amacı ile doğrudan araştırmacının kontrolü altında. kontrollü koşullarda sistemli değişiklikler yapılması ve sonuçlarının izlenmesi ile olur. gözlenmek istenen verilerin üretildiği araştırma modelleridir. . bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni etkilemesi. Bağımsız değişkendeki sistemli değişmelerin bağımlı değişkeni nasıl etkilediği görülmeye çalışılır. Deneme.Deneme Modeli Deneme modelleri.

Deneme modelinde.• Tarama modelleri ile Deneme modeli arasındaki fark Tarama modeline var olan durum gözlenirken. gözlenmek istenenlerin araştırmacı tarafından üretilmesi söz konusudur. .

anlaşılır alt problemlere ayrılması 4. 1.Model Kurmada başarılı olabilmek için. . Problemin analiz yoluyla basit. Benzer sorunların çözüm yöntemlerinin öğrenilmesi 5. Uygun görülen çözüm yolunun sıkı bir mantık süzgecinden geçirilmesi gerekir. Sorunun özeliği ve ilgili bilim dalları ile bağının belirlenmesi 3. Sorunun açıkça tanımlanmış olması 2.

bir sonucun bilinen değişkenlerden başka değişkenlerden kaynaklanmadığını ifade eder. . varılan sonuçların genelleme yapmaya elverişli olması demektir. • İç geçerlilik. Örn: Bir araştırma sonucu olarak reklam uygulaması sayesinde satışların arttığı sonucu savunulmuş ise. artışın reklam dışındaki diğer faktörlerin etkisi olmaması durumunda iç geçerlilikten söz edilebilir. • Dış geçerlilik.• Uygulanan modelin başarısı onun iç ve dış geçerliğinin ve güvenilirliğinin sağlanmasına bağlıdır.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful