KĠMYASAL DEĞĠġĠMLER

1
ÜNĠTENĠN BÖLÜM
BAġLIKLARI
• 1. REAKSĠYON NEDĠR?
• 2. REAKSĠYON TĠPLERĠ
• 3. POLĠMERLEġME VE HĠDROLĠZ
2
1. REAKSĠYON NEDĠR?
3
KİMYASAL TEPKİMELERDE
DEĞİŞMEYEN ÖZELLİKLER
• Toplam atom sayısı ve cinsi
• Toplam kütle
• Toplam proton sayısı
• Toplam nötron sayısı
• Toplam elektron sayısı
• Çekirdek yapısı
• Toplam yük
4
KİMYASAL TEPKİMELERDE
DEĞİŞEBİLEN ÖZELLİKLER
• Mol sayısı
• Molekül sayısı
• Tanecik sayısı
• Kat sayı
• Madde sayısı (çeĢidi)
• Taneciğin elektron sayısı
• Hacim ve basınç (gazlar için)

5
KİMYASAL TEPKİMELERDE
DEĞİŞEN ÖZELLİKLER
• Fiziksel ve kimyasal özellikler

6
DENKLEM KAT SAYILARININ
YORUMU
Denklem kat sayıları;
• Maddelerin tanecik sayısını
• Molünü
• Madde gaz ise hacmini ve basıncını
oranlamamıza yardımcı olur.

7
BASİT DENKLEM
DENKLEŞTİRME
• En kalabalık taneciğin baĢına 1 yazılarak
denkleĢtirmeye baĢlanır. BileĢiklerin ve
atomal hâldeki elementlerin baĢına kesirli
sayı yazılamaz.

8
KĠMYASAL REAKSĠYON YERĠNE
KĠMYASAL TEPKĠME DENEBĠLĠR
MĠ?
• Kimyasal tepkime ile kimyasal reaksiyon
eĢ anlamlıdır.
• Eskiden kimyasal reaksiyon denirdi, bir ara
kimyasal tepkime tabiri kullanıldı,
günümüzde yine kimyasal reaksiyon
deniyor.
9
• Türkçemizde reaksiyon, tepki göstermek
demektir. Bu nedenle de reaksiyon ile
tepki göstermek aynı anlama gelir.
• Türkçede aynı anlamı taĢıyor diye
kimyasal reaksiyon sözcüğünden tepki
göstermek, karĢı koymak gibi anlamlar
çıkarılmamalıdır. Anlamı baĢkadır.
• Kimyadaki reaksiyon, batı dillerinden
Türkçemize geçtiğinden batı dillerindeki
anlamını taĢımaktadır. Bu anlam Ģöyledir:
10
• “Re”, yeniden demektir.
• Reaksiyon, yeniden aksiyon manasınadır.
“Reaksiyondan önce de aksiyon vardı.
Reaksiyondan sonra da aksiyon var.”
demektir.
• Kimyasal reaksiyona, kimyasal tepkime
dediğimizde; bütün bu anlamları aklımıza
getirmeliyiz. Sonra söyleyebiliriz.

11
REAKSĠYON ÇEġĠTLERĠ
• KĠMYASAL REAKSĠYON
• FĠZĠKSEL REAKSĠYON
• NÜKLEER REAKSĠYON
12
DOĞAL KĠMYASAL
REAKSĠYONLARDA GEREKLĠ
ġARTLAR
• Tepkimenin ekzotermik olması
• BirleĢme kabiliyeti olması
• EĢik enerjisini aĢabilecek gerekli
aktivasyon enerjisine sahip olması
• BirleĢecek maddelerin yeterli olması
• Uygun Ģartlar olması
13
BĠLEġĠKLERĠN SAĞ ALTINA
YAZILAN, FĠZĠKSEL HÂLĠDĠR
• NaCl üzerinden açıklayalım: NaCl
(k)
,
NaCl
(s)
, NaCl
(g)
ve NaCl
(suda)
olmak üzere
dört farklı yazım vardır.
• Hâller parantez içinde, küçük harfle, küçük
puntoyla, kısaltılarak yazılır.
• NaCl
(k)
, katı yemek tuzu; NaCl
(s)
, erimiĢ
yemek tuzu; NaCl
(g)
, gaz hâlindeki yemek
tuzu, NaCl
(suda)
ise suda hazırlanmıĢ
yemek tuzu çözeltisi demektir.
14
• NaCl
(suda)
,NaCl
(aq)
Ģeklinde de yazılabilir.
• Aqua, Latince’de su demektir; (aq), (aqua)
kelimesinin kısaltılmıĢıdır.
• Çözücü, hangi maddeyse o yazılır.
Örneğin; iyot, suda çözünmez. Alkolde
çözünür. Bu nedenle I
2(alkolde)
Ģeklinde
yazılır.
• Kastedilen hâl, oda sıcaklığındaki hâl ise
malumu ilam olmaması için yazılmayabilir.
Örneğin; suyu belirtmek için H
2
O
yazılabilir; su buharı kastediliyorsa
kesinlikle H
2
O
(g)
diye yazılmalıdır.
15
• Bazen de hâller yazılmamıĢ olsa da,
reaksiyon denkleminden anlayabilmelidir:
AgNO
3
+ NaCl → AgCl
(k)
+ NaNO
3
Girenlerdekilerin oda sıcaklığındaki hâlleri
katıdır. Ancak katı olduklarında reaksiyona
girmeyecekleri malumdur. Bu nedenle
çözeltidirler. Ġyonik bileĢiklerin sıvı
hâlleriyle bir tepkime kimyada zaten
yoktur.
AgNO
3(suda)
+NaCl
(suda)
→AgCl
(k)
+NaNO
3(suda)

16
• Bununla ilgili bir diğer husus daha vardır:
• H
2
denilince 1 tane H
2
molekülü anlaĢılır.
• H
2(g)
denilince ise 1 mol H
2
anlaĢılır.
17
2. REAKSĠYON TĠPLERĠ
18
TEPKİME TİPLERİ
1– ASĠT– BAZ TEPKĠMELERĠ
2– METAL– ASĠT TEPKĠMELERĠ
3– AMFOTER METAL– BAZ TEPKĠMELERĠ
4– AKTĠF METAL– SU TEPKĠMELERĠ
5– ANALĠZ (AYRIġMA) TEPKĠMELERĠ
6– SENTEZ (BĠRLEġME) TEPKĠMELERĠ
7– YANMA TEPKĠMELERĠ

19
8– EKZOTERMĠK (ISI VEREN)
TEPKĠMELER
9– ENDOTERMĠK (ISI ALAN) TEPKĠMELER
10– YER DEĞĠġTĠRME TEPKĠMELERĠ
11– REDOKS (YÜKSELTGENME–
ĠNDĠRGENME) TEPKĠMELERĠ
20
TEPKĠMEDEKĠ REAKSĠYON
ĠġARETĠNĠN TEK YÖNLÜ OK
VEYE ÇĠFT YÖNLÜ OK
OLMASINA GÖRE
TEPKĠMELER ĠKĠYE AYRILIR
• Kimyasal tepkimelerin bir kısmı iki yönlü,
bir kısmı tek yönlü tepkimelerdir.
• Ġki yönlü tepkimelere tersinir tepkime,
reversibl tepkime, çift yönlü tepkime de
denir.
21
• Tek yönlü tepkimeler ise geriye dönmeyen
tepkime, tersinmez tepkime, irreversibl
tepkime adlarıyla bilinir.
22
3. POLĠMERLEġME VE
HĠDROLĠZ
23
BAZI POLĠMER ve DOĞAL
ÜRÜNLERĠN KISALTMALARI
• PL polyester (polyester)
• PA poliamit (naylon)
• PE polietilen
• SE silk (ipek)
• WO wool (yün)
• WM moher
• WP keçi yünü
• WS kaĢmir
• LĠ linen (keten)
• LY likra
24
MONOMER KANSER RĠSKĠ
TAġIR
• Teflon tavalar çizilirse sıcaklığın
etkisiyle polimerden monomer ayrılır.
• PVC fabrikalarında PVC tozunda
monomer bulunur.
• Plastik bardaklar içine konan 70
derece santigradın üzerindeki
içecekler, içinde bulunduğu plastik
malzemeyi ısı etkisiyle çözüp
monomerine ayırır.
25
• Köpük bardakların ısıya dayanıklılığı daha
yüksektir. Ancak daha yüksek sıcaklıktaki
sıvılar bu materyali de monomerine ayırır.
• Plastik ve köpükten imal edilen
bardaklardan uzun süre sıcak sıvı içenler
kanser tehlikesiyle karĢı karĢıya kalabilir.
• Monomerler tehlikeli kanserojen
maddelerdir.
• Plastik bardak yerine kâğıt bardak
önerilebilir.
26

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful