You are on page 1of 19

ALAK GERLM DEVRE

KESCLER
Devre kesicinin tanmn yapmak istersek ; normal
iletme artlarnda devreyi kapamaya, kesmeye ve
bu devrenin akmn tamaya, ksa devre ve ar
akm gibi normal d artlarda ise devreyi otomatik
olarak kesmeye yarayan mekanik ama- kapama
cihazdr diyebiliriz. Bir devre kesicinin devreyi ama
kapama ileminden baka en nemli fonksiyonu;
normal d artlarda devreyi korumasdr.
.
Devre kesicilerin koruma fonksiyonlar yerine
getirebilmesi iin baz nitelere sahip olmas
gerekir. Salc olarak tarif edilen bu niteleri
aadaki gibi tarif edebiliriz :

Ar Akm Salclar:
Ar akm salclar ar yk ve ani akm
deerlerinde alan salclardr. Devreden
ekilen akm, kesicinin anma akm deerini
at durumlarda ters zaman gecikmeli
alarak, devre kesiciyi atrrlar. Genellikle
ters zaman gecikmeli olarak alrlar. Akmn
deeri arttka ama sresi klr.
Ksa devre artlarnda aan salclar devre
kesicinin, ksa devre akm ayar deerini
at devreyi ok ksa bir srede ani olarak
aan salclardr.
Dk gerilim salclar

Elektrik devrelerinde gerilimin belli bir


deerin altna dmesi veya fazl
devrelerde fazlardan birinin kesilmesi eitli
cihazlarn yanarak arzalanmasna neden
olabilir. rnein; fazl motorun
fazlarndan birinin kesilmesi ile dier fazlar
ar ykleneceinden motor yanacaktr.
stenildiinde devre kesiciye dk gerilim
bobini taklarak bu gibi arzalarn olumas
nlenmektedir.
Termik Manyetik devre kesicilerde termik
koruma(ar yk artlarnda koruma) devre
kesicinin bimetal ksm ile salanr. Bimetal
bildiiniz gibi uzama katsaylar farkl iki metalin
birlemesiyle oluur. Bimetal sndnda uzamas
daha az olan metale doru bklr. Bylece kesici
mekanizmasnn almasna yardmc olan bir
trna kurtararak kesiciyi devre d brakr.
Bimetalin bklmesi kesicinin iinden geen akmla
doru orantldr. Zira akmn artmas scakln
artmas demektir. Bu ekilde anma akmn
stndeki yk akmlarnda, kesicinin ar akm
koruma ilemi bimetal sayesinde gerekleir.
ALAK GERLM KESCLER
TEKNK ARTNAMES
(TEDA-MYD/96-004)

Bu artname alak gerilim datm ebekelerinde


(OG/AG g trafolar AG taraflarnda) kullanlmak
zere satn alnacak alak gerilim kesicilerinin temin
edilmesi koullarn kapsar.

artname ve eklerinde aksi belirtilmedike kesiciler,


kumanda mekanizmas ve dier yardmc
donanmlar ile birlikte 3 kutuplu komple nite olarak
temin edilecektir.
alma Koullar
Malzeme Listesinde aksi belirtilmedike, sipari konusu kesiciler
aada belirtilen alma koullarnda kullanlmaya uygun olacaktr.

- Ykselti : 2000 m

- Ortam scakl
. En az : - 25C (80-250 A), -5C (400-2000 A)
. En ok : + 80C (+ 40C)
. 24 saat ortalama : + 50C'yi amaz (+ 35C)

- Ortam kirlilii : Az
- Bal nem : + 40C'ta % 80 (50)
+ 20C'ta % 90

- Yer Sarsnts
. Yatay ivme : 0,5 g
. Dey ivme : 0,4
TEKNK ZELLKLER
Kesicilerin Tipi

i) Bu artname kapsamndaki kesiciler, bulunduklar devrede yk


akmlarn tama, ama ve kapamaya uygun olmasnn yannda, ksa
devre akmlarn amaya, ksa devre zerine kapamaya uygun
olacaktr.

ii) Kesiciler kutuplu, iki konumlu, hava ortam kesmeli, ama ncelikli
(trip-free) olacaktr.

iii) Kesiciler, sl ar akm (termik) ve gecikmesiz ani ar akm


(magnetik) salclaryla donatlm olacaktr.

iv) Kesicilerin ama ve kapama ilemleri, hz ve gereken g manevray


yapana bal olmayacak ekilde "bamsz el kumandas" ile
yaplacaktr.

v) Kesiciler kompakt (moulded case), bakm yaplmayan tipte olacaktr.


Elektriksel zellikler
Malzeme Listesinde aksi belirtilmedike, kesiciler aada belirtilen
elektriksel zelliklere uygun olarak tasarmlanacak ve imal edilecektir.
i) Anma Deerleri
- Anma frekans : 50 Hz.
- Anma iletme gerilimi, Ue : 400 V
- Anma yaltm gerilimi, Ui : 660 V
- Dielektrik deney gerilimi : 2500 V - etken
- Anma akm, In : 80-160-250-400-630-1000-
1600-2000 A
- Anma en byk (ultimate) ksa devre
kesme akm, Icu
. In = 80 A : 65 kA (10 kA)
. In = 160 A : 65 kA (16 kA)
. In = 250 - 630 A : 65 kA (25 kA)
. In = 1000 - 1600 A : 65 kA (40 kA)
. In = 2000 A : 65 kA (50 kA)

Mahfazann koruma derecesi : IP 30


Salclarn zellikleri
Salclarn akm ayarlar, salc zerinde veya salc skalas
zerinde iaretlenmi olacaktr. iaretleme ya dorudan
amper olarak veya salc zerinde belirtilen akm deerinin
katlar biiminde yaplacaktr.
Salclarn ayar snrlar, ani ar akm salclarda anma
akmnn en az 3-6 katlar arasnda, sl ar yk
salclarda ise anma akmnn en az 0,8-1 katlar arasnda
olacaktr. Daha geni ayar snr aralkl salclarla
donatlm kesiciler tercih edileceklerdir.
Her bir akm ayar deerinde ani ar akm salclar %
20, sl ar yk salclar % 10 dorulukla kesiciyi
atracaktr.
Isl tipteki salclar iin belirtilen alma karakteristikleri
( akm-zaman erileri ) 30C 2C referans scaklk iin
verilecek, ortam scaklndaki deiimlerin etkileri
belirtilecektir. Ani ar akm salclar iin belirtilen alma
karakteristikleri ise, -5C ile + 80C snrlar arasnda
ortam scaklndan bamsz olacaktr.
Yapsal zellikler
Kesicilerin yapmnda kullanlan malzemenin zellikle alev
ve neme kar dayankl olmasna ve belirli yaltkan
malzemenin neme kar korunmas gereine dikkat
edilmelidir.
Konum Gstergesi
Kesici zerinde ak veya kapal konumu gsteren bir
gsterge bulunacaktr. Bu amala simgeler kullanldnda
(I) simgesi kapal konumu, (O) simgesi ise ak konumu
gsterecektir
altrma Kolu
Kesicinin altrma kolu, gerilimli blmlerden anma
yaltm dzeyinde yaltlacaktr. Ayrca;
- Kol metalden yaplmsa etkili bir ekilde koruma
iletkenine balanacaktr.
- Kol yaltkan malzemeden yaplmsa veya zeri tamamen
yaltkan malzeme ile kaplanmsa, yaltmn hasarlanmas
halinde dokunulabilen metal blmler gerilimli
blmlerden, anma yaltm gerilimi iin yaltlacak veya
bir koruma iletkenine etkili bir ekilde balanacaktr.
Ana Kontaklar
Sabit ve hareketli kontaklar gm veya gm kaplama
olacaktr

Terminaller
D iletkenlerin balantsn salayan terminaller kullanma
artlarna uygun olarak kolay eriilebilir biimde
dzenlenmi olacaktr. Terminaller, bunlara gelen
iletkenlerin civata, somun veya benzeri dzenlerle gerekli
ve srekli kontak basncn salayacak biimde yaplm
olacaktr.
Terminaller, iletkenleri zedelemeden metal yzeyler
arasnda gerekli kontak basncyla kavrayacak biimde
tasarlanacak ve iletkenlerin yer deitirmesine, yerinden
oynamasna izin vermeyecektir.
Terminallere balanabilen iletkenlerin ekil ve lleri
teklifte verilecektir.
Etiket
Her kesicide, cihaz zerine ilitirilmi bir etiket bulunacaktr.
Etiketler, cihaz monte edildiinde grlebilir ve okunabilir
bir yere konacaktr.
Etiket zerine dayankl olarak aadaki deerler
belirtilecektir.
- malatnn ad veya ticari nvan
- Tip iareti veya seri numaras
- Alcnn sipari numaras ve malzeme kod numaras
- Anma alma gerilimi
- Anma frekans
- Anma akm
- Anma ksa devre kesme yetenei
- Anma ksa devre kapama yetenei
- Standart numaras (IEC 947-2)
- Koruma derecesi
Ayrca ar akm salcs ile ilgili bilgiler salcnn kendi
etiketinde veya kesicinin etiketinde bulunacaktr.
Tip Deneyleri

Yapsal zelliklere uygunluk deneyleri


. Koruma derecesinin denetlenmesi deneyi
. Terminallerin mekanik zelliklerinin denetlenmesi deneyleri
. Tahrik mekanizmasnn ve konum gstergesinin salamlnn
denetlenmesi deneyi

alma performansnn denetlenmesi deneyleri


- Deney dizisi I : Genel performans karakteristikleri
. Ama snr deerleri ve karakteristikleri
- ksa devre koullarnda ama
- ar ykte ama
. Dielektrik zellikler
. Mekanik alma ve alma performans yetenei
. Ar yk performans (varsa)
. Dielektrik dayanmn denetlenmesi
. Scaklk artnn denetlenmesi
. Ar akm salclarnn denetlenmesi
Tip Deneyleri

Deney Dizisi II : Anma servis ksa devre akm ama kapasitesi


. Anma servis ksa devre akm ama kapasitesi
. Dielektrik dayanmn denetlenmesi
. Scaklk artnn denetlenmesi
. Ar akm salclarnn denetlenmesi

Deney Dizisi III : Anma en byk (ultimate) ksa devre akm ama kapasitesi
. Ar akm salclarnn denetlenmesi
. Anma en byk ksa devre akm ama kapasitesi
. Dielektrik dayanmn denetlenmesi
. Ar akm salclarnn denetlenmesi
Ksa devre kesme testine srasnda ekilen bir grnt.
Rutin Deneyler
malat tamamlanm her bir kesici zerinde
imalat tarafndan yaplacak rutin deneyler
aadakilerdir.

- Mekanik alma deneyleri


- Salclarn kalibrasyon deneyi
- Yaltkanlk deneyleri
Garanti

Satc, teslim edilen her kesiciyi, hangisi nce


bitiyorsa iletmeye alnd tarihten balayarak 12
ay, ya da teslim tarihinden balayarak 24 ay sre ile
tasarm, malzeme ve iilik hatalarna kar garanti
edecektir.

Kesicilerin garanti sresi iinde kusurlu bulunmas


veya tasarm, malzeme ve imalat hatalar nedeniyle
hasarlanmas halinde bulunduu yerde tamirinin
mmkn olmamas durumunda, bunlarn demontaj,
yerinden malat tesislerine tanmas, tamiri, tamir
sonras Alc'nn bildirecei yere tanmas ve
gerektiinde montaj Satc tarafndan hibir bedel
talep edilmeksizin yaplacaktr.