You are on page 1of 131

Oral allar, Tolga elik _ Erbakan, Fetullah Kavgas UYARI: www.kitapsevenler.

com Kitap sevenlerin yeni buluma noktasndan herkese merhabalar... Cehaletin yenildii, sevginin, iyiliin ve bilginin paylald yer olarak grdmz sitemizdeki tm e-kitaplar, 5846 sayl kanun'un ilgili maddesine istinaden, engellilerin faydalanabilmeleri amacyla ekran okuyucu, ses sentezleyici program, konuan "Braille Not Speak", kabartma ekran ve benzeri yardmc aralara, uyumlu olacak ekilde, "TXT", "DOC" ve "HTML" gibi formatlarda, tarayc ve OCR (optik karakter tanma) yazlm kullanlarak, sadece grme engelliler iin, hazrlanmaktadr. Tmyle cretsiz olan sitemizdeki e-kitaplar, "engelli-engelsiz elele" dncesiyle, hibir ticari ama gzetilmeksizin, tamamen gnlllk esasna dayal olarak, engelli-engelsiz yardmsever arkadalarmzn youn emei sayesinde, grme engelli kitap sevenlerin istifadesine sunulmaktadr. Bu e-kitaplar hibir ekilde ticari amala veya kanuna aykr olarak kullanlamaz, kullandrlamaz. Aksi kullanmdan doabilecek tm yasal sorumluluklar kullanana aittir. Sitemizin amac asla eser sahiplerine zarar vermek deildir. www.kitapsevenler.com web sitesinin amac grme engellilerin kitap okuma hak ve zgrln yceltmek ve kitap okuma alkanln pekitirmektir. Ben de bir grme engelli olarak kitap okumay seviyorum. Sevginin olduu gibi, bilginin de paylaldka pekieceine inanyorum. Tm kitap dostlarna, grme engellilerin kitap okuyabilmeleri iin gsterdikleri abalardan ve yaptklar katklardan tr teekkr ediyorum. Bilgi paylamakla oalr. Yaar MUTLU LGL KANUN: 5846 sayl kanun'un "Altnc Blm-eitli Hkmler" blmnde yeralan "EK MADDE 11" : "ders kitaplar dahil, alenilemi veya yaymlanm yazl ilim ve edebiyat eserlerinin engelliler iin retilmi bir nshas yoksa hibir ticar ama gdlmeksizin bir engellinin kullanm iin kendisi veya nc bir kii tek nsha olarak ya da engellilere ynelik hizmet veren eitim kurumu, vakf veya dernek gibi kurulular tarafndan ihtiya kadar kaset, CD, braill alfabesi ve benzeri formatlarda oaltlmas veya dn verilmesi bu Kanunda ngrlen izinler alnmadan gerekletirilebilir."Bu nshalar hibir ekilde satlamaz, ticarete konu edilemez ve amac dnda kullanlamaz ve kullandrlamaz. Ayrca bu nshalar zerinde hak sahipleri ile ilgili bilgilerin bulundurulmas ve oaltm amacnn belirtilmesi zorunludur." Bu e-kitap grme engelliler iin dzenlenmitir. Kitap taramak gerekten incelik ve beceri isteyen, zahmet verici bir itir. Ne mutlu ki, bir grme engellinin, dzgn taranm ve hazrlanm bir e-kitab okuyabilmesinden duyduu sevinci paylaabilmek tm zahmete deer. Sizler de bu mutluluu paylaabilmek iin bir kitabnz tarayp, kitapsevenler@gmail.com adresine gndermeyi ve bu isimsiz kahramanlara katlmay dnebilirsiniz. Bu kitaplar, size gelene kadar verilen emee ve kanunlara sayg gstererek, ltfen bu aklamalar silmeyiniz. Siz de bir grme engelliye, okuyabilecei formatlarda, bir kitap armaan ediniz... Teekkrler. Ne Mutlu Bilgi iin, Bilgece yaayanlara. www.kitapsevenler.com

www.yasarmutlu.com yasarmutlu@yasarmutlu.com yasarmutlu@kitapsevenler.com kitapsevenler@gmail.com

Tarayann Notu Bu e-kitap "Grme Engelli" dostlar iin taranm ve ilk defa www.kitapsevenler.com da yaynlanmtr. Bu sitenin sahibi grme engelli dost Yaar Mutlu'nun gayret ve azmini grnce iki gzmden utanp yardm edebileceimi dndm. Bir katre k olabildiysem ne mutlu. Herkesi bu mutlulua davet ediyorum. Bu dostlara yardmc olun. Polaris { kutupyldz kitapl } 149 Oral allar - Tolga elik ERBAKAN - FETHULLAH GLEN KAVGASI Cemaat ve tarikatlarn siyasetteki SIFIR NOKTASI YAYINLARI

40

yl

1. Bask / Eyll - 2000 Kapak: Seran KART Hazrlk ve Bask: Papirs Basm - istanbul, 0212 527 03 99-511 32 62 Yaymlayan: Sfr Noktas Yaynlar, Yerebatan Cad. Salkmst Sok. No:7 Sultanahmet - istanbul Tel: 0212 527 03 99-511 32 62 Bilinen ve Bilinmeyen slam Said-i Nursi'nin lm, islamc akmlar iin bir dnm noktasy-d. Trkiye, darbe sylentileriyle alkalanrken/en byk slamc g Nurcular liderlerinin lmne alyorlard. Said-i Nursi'nin lmnden bu yana 40 yl geti, bu dnemde islamc hareket, ok farkl boyutlara ulat. 1960'larda esen demokrasi ve zgrlk rzgarna kar bir dalgakran olarak dnlen slamc hareket, bu anlay iinde serpilip byd. Devletin himayesi altnda kurulan Komnizmle Mcadele Dernekleri, solcularn zerine saldrtld. Bu arada islamc hareket iinden byk bir grup merkez san kontrolnden kt ve kendisine zg bir siyasi parti kurdu. Erbakan ve arkadalarnn Milli Nizam Partisiyle balayan parti-leme sreci eitli kapatma ve almalarla Fazilet Partisi'ne kadar geldi. Onlarn karsnda yer alan ve AP'yi destekleyen Nurcular, bu srete ister istemez siyasileince kendi ilerinde bir yn blnmeler yaadlar. Fethullah Glen, son yllarda Nurcular iinde en ok byyen cemaatin lideri olarak sivrildi. Byk bir ekonomik g yaratp, bir eitim ordusuna sahip olan Fethullah Hoca'nn yolculuu da ilgin inilerle klarla dolu. Bu 40 yln iinde gerekleen askeri mdahale, siyasi slamn serveninde kalc izler brakt. Bu aratrmamzda, daha ok slamc hareketin i ekimelerini ele aldk. Aratrmamz slamclarn 'i tarihi'ni yanstyor bir bakma. Deiik yap ve anlaytaki slamclarn kendi aralarndaki birlik ve b-lnmelerini incelemeye ve bunun nedenlerini tahlil etmeye aba sarf ettik. Bunu yaparken bu tarihi yaam insanlara ulamaya altk, onlara sorular ynelttik. Bu 40 yllk tarihin tabii ki bir ok boyutu var. Biz daha ok slamcln siyasi ve cemaat tarihi zerinde durduk. Bu akmlarn ekonomik ve toplumsal boyutlar da ayr bir incelemeyi ge-rektiriyor.

slamclarn kendi kaynaklarn kullanmaya, deerlendirmeye ve mmkn olduu kadar yaln bir gereklikle onlarn tarihini aktarmaya abaladk. Siyasi islamn, karanlkta kalm, bilinmeyen ynlerini ol5 duka kapsaml bir ekilde ele almzn nedeni, bu konuyu merak edenlere, bu tarihi aratrmak isteyenlere yardmc olmak ve Trki-ye'nin gerei olan bir olguyu gzler nne sermektir. Siyasi islamn 40 yllk tarihini ele alrsak, iki ana gvdeyle karlatmz grrz. Bunlardan birisi Necmettin Erbakan'n temsil ettii partileme misyonu, dieri ise bugn Fethullah Glen'le temsil edilen cemaatleme misyonu. Her iki liderin kaderi, zaman zaman bir araya gelmelerine, zaman zaman ise kar taraflarda durmalarna yol at. imdi her ikisi de, devletten gelen darbelerle sarsld. Aratrmamzda slamc hareketin son 40 yl iinde, iki liderin zaman zaman ittifak yapan, zaman zaman kavga eden tarihlerini de ele almaya altk. Erbakan ve Fethullah Glen'i yarglamak gibi bir niyet gtmedik. Kald ki bu bizim iimiz de deil. Biz, Trkiye'nin bir gerei olan islamclarn tarihini kendi gereklii iinde aktarmay tercih ettik. Deerlendirmek okuyucunun hakkdr. Siyasi slamn son 40 yllk tarihinin kapsaml bir ekilde ele alnd bu aratrmay merakla okuyacanz umuyoruz. 6 1. BLM SAD- NURS'DEN SONRA AABEYLER KONSEY Nurcularn lideri Said-i Nursi 23 Mart 1960'ta anlurfa'da yaamn yitirince, Nurcular, "bundan sonra ne olacak?" kaygsna dtler. "stad'n lm"n duyan btn Nurcular bulunduklar yerlerden anlurfa'ya akn ettiler. Asker ve polislerin ehirde bir kargaa kmamas iin ald olaanst gvenlik nlemleri Urfa'ya toplanan Nurcular tedirgin ediyordu. Said-i Nursi'nin en yaknlarndan olan Zbeyir Gndzalp, Bayram Yksel, Mustafa Sungur, Tahiri Mutlu, Hsrev Altnbaak, Ceylan alkan gibi Nurcularn "aabeyler" kesimi, bir yandan cenazeyle, bir yandan da akn akn ehre gelen Nurcularla ilgilendiler. Gelen Nurcular hem zntl,, hem de fkeliydi. Nurcularn nemli isimlerinden Mehmet Kayalar, asker ve polisleri grnce sinirlenerek, onlara kar bir silahl harekata girime dncesine kapld. Urfa'ya gelip yerletii otel odasnda, yanna gelen Zbeyir Gndzalp ile Mustafa Sungur'a isyan fikrini at. "Silahl adamlarm hazr. Karar verin, bu askerlere iyi bir ders vereyim ve Nurcularn kim olduunu gstermek iin harekete gee-yim." Mehmet Kayalar'a durumun nazik olduu, u an cenazenin defni ile uralaca, isyan fikrinin uygun olmayaca sylenmesine ramen Mehmet Kayalar tatmin olmad. "Hele u matem havas bitsin, bakn o zaman neler olacak!" diyerek, tepkilerini srdrd. Bu konumann ardndan birlikte Ulucami'ye gittiler. Mehmet Kayalar, Said-i Nursi'nin cenazesini grmek iin gelenlerle, fotoraf ekmek isteyen gazeteciler arasnda itime olunca ga7 zetecileri tartaklad, bir kan kolundan tutup srkledi. Olaylar b-ymeden, zor yattrld. Bu kargaaya, yeni bir kargaa eklendi: Said-i Nursi'nin cenazesi nereye gmlecekti? Said-i Nursi, Isparta ve Barla'da uzun sre srgn kald iin kimi Nurcular cenazenin Isparta'ya gmlmesini istiyordu. Hatta DP'nin Isparta milletvekillerini devreye sokup, bu isteklerini Babakan Adnan Menderes'e ulatrdlar. Menderes, milletvekillerine bu karar Nurcularn vermesini syledi. Cemaatin bir ksm, zellikle Said-i Nursi'nin yaknlarndan Hsrev Altnbaak cenazenin Isparta'ya gmlmesini savunurken, Zbeyir Gndzalp, Mustafa Sungur, Bayram Yksel gibi "a-abeyler", "Evliyaullah ld yere

defnedilir" diyerek Urfa'ya gmlmesinden yana tavr aldlar. Zaten Said-i Nursi, "Ben Urfa'ya lmeye geldim" demiti. Urfa'ya gmlme eilimi ar bast. imdi karlarnda daha nemli bir sorun vard. Said-i Nursi'nin lmnden sonra Nurcularn durumu ne olacakt? Blnmeler yaanacak myd? Nurcu harekatnn bana kim geecekti? imdiden bagsteren kimi farkllklar cemaati nasl etkileyecekti? CEMAATN YEN LDER: ZBEYR GNDZALP Nurcularn bir kesimi, cemaatin bana bir kiinin seilmesini isterken, kimileri ise Said-i Nursi'nin en yaknlarndan oluan bir 'stiare Heyeti'nin kurulmasn ve bu "Aabeyler Konseyi"nin hareketi ynlendirmesini uygun gryordu. Bazlar siyasi bir tekilat kurmay, bazlar da devlete bakaldrp silahl mcadele verilmesini nerdiler. Bu tr farkl fikirler ortaya knca Zbeyir Gndzalp, Said-i Nursi'nin yaknlarndan oluan aabeyleri, cemaatin nde gelenlerini ve iddia sahiplerini bir araya toplad. Tahiri Mutlu, Mustafa Sungur, Ceylan alkan, Hsn Yein, Bayram Yksel, Mehmet Frnc gibi Nur cemaatinin aabeyleri, ilerinde "en cevval ve en fedakar" grdkleri Zbeyir Gndzalp'i bu hareketin bana setiler. Kendileri de, Zbeyir Gndzalp'in altnda bir istiare heyeti oluturdular. Gerekte, cemaatin bana Said-i Nursi'nin resmen vekil tayin ettii Ceylan a-lkan'd. Zbeyir Gndzalp'e yneltilen liderlik sfat ve ona ynelik sevgi ar bastndan Ceylan alkan bu konuda sesini karmamt. 8 alkan, bir trafik kazasnda lp, ceketinin cebinden Said-i Nursi'nin "Ceylan alkan benim vekilimdir" yazs ortaya kncaya kadar cemaatin bu durumdan haberi olmad. Zbeyir Gndzalp'in lider seilmesi, cemaatin iindeki tart-malar bitirmedi. Devlet tarafndan Nurculara ynelik tutuklamalar, soruturmalar srerken, o dnemde saylar 750 bini bulan Nurcular iinde liderlik yarmalar da hz kazand. Cemaat devletle ve post kavgasyla uramak zorunda kald. CEMAATTE LK BLNME Said-i Nursi'nin salnda balayan "Yazclar-Okuyucular" b-lnmesi bu kez aka ortaya kt. Bu, cemaatte yaanan ilk blnme olarak tarihe geti. Saidi Nursi'nin lmnden ve 27 Mays ihtilalinin gereklemesinden sonra bu karklk daha da byd. "Yazclar", Hsrev Altnbaak nderliinde ayr bir grup haline dnt. Altnbaak, "stad- sanilik" (Said-i Nursi'den sonraki stad) iddiasn tayordu. nk Said-i Nursi'nin ilk talebelerindendi ve Said-i Nursi'nin eserlerini Osmanlca el yazsyla yazarak oaltanlarn bandayd. Zaten Nurculuk balangta bu yolla yaygnlamt. Hsrev, Tahiri, Hulusi Bey, slamkyl Hafz Ali, Mbarek Mustafa, Santral Sabr' gibiler 1930 ve 1940'larda, risaleleri bizzat el yazsyla kaleme alarak oaltmlard. Bu yazma ve yazarak oaltma iini yapanlar Nurcular arasnda 'Yazclar' diye anldlar. SLAHLI MI, SLAHSIZ MI? Zbeyir Gndzalp, Ceylan alkan, Mustafa Sungur, Bayram Yksel, Mehmet Frnc, Mehmet Emin Birinci ve Bekir Berk gibi isimler ise ikinci kuaktan Nurculard. Cemaate sonradan katlmlard. Bu ekip, Said-i Nursi'nin eserlerini Latin harfleriyle kitap halinde basyordu. Bu nedenle onlarn ad da 'Okuyucular'd. Hsrev Efendi, onlardan sonradan geldikleri iin onlarn kendisine tabi olmasn istiyor, hem de "yazma" iini brakp Latin harfleriyle kitap bastklar iin kzyordu. evresindekiler, "stad- Sani" dedikleri Hsrev Efendi'ye, za-manla "Ruy-i Zeminin Halifesi" (Yeryznn Halifesi) demeye baladlar. Bir baka lider aday Mehmet Kayalar, etrafndakileri silahlan-drma abas gsteriyordu. O, "okumakla-yazmakla" deil, "silahla" 9 Nurculuun yaygnlaaca inanandayd.

Mehmet Kayalar gibi dnen bir lider aday da Elaz'dan Mslim Gndz'd. Silahl mcadelenin gerekliliine inand ve Kayseri tarafnda yandalaryla at talimleri yapacak kadar ii ileri gtrd bu tarihi bilenler tarafndan dile getiriliyordu.(slam Yaar, Muhabbet Fedaileri, Yeni Asya Neriyat) Bir baka aday Ankara'dan Said zdemir'di. Nurcular iin nemli bir aabey olan Said zdemir, cemaat iinde olduka etkili bir isimdi. Daha sonra Nurculuun "Tenvir" kolunu oluturacak olan Said z-demir'in Ankara'da adamlaryla silahl dolat sylentisi de yaygnd. BR LDER ADAYI DAHA: FETHULLAH GLEN O dnemde bir lider aday daha gizli hazrlklar iindeydi: Erzu-rum'lu bir vaiz olan Fethullah Glen. Nurculuun Erzurum'da en etkili ismi Mehmet Krknc Hoca, Osman Demirci (AP'nin Nurcu milletvekili) ve Muzaffer Aslan sayesinde cemaatle tant ve onlara katlmak istedi. Fethullah Glen bu duygularn yle dile getiriyordu: "Allah'm bahtna dtm, beni de bu arkadalarn arasna kat. Onlardan biri olaym. Bu hizmetle btnleeyim. Dtan gelip giden insan olmaya-ym. Kendimi bu hizmete vakfedeyim." Edirne ve Krklareli'nde grevli olduu dnemde, camilerde yapt konumalar yoluyla etrafnda insanlar toplamaya balam, Nurcular ve dier dini evreleri etkilemiti. Hep alayan, hep Hz. Muham-med'i ve onun dneminde yaayan sahabeleri anlatan, bazen kendini yerden yere atan konuma tarz ile dikkatleri zerine ekiyordu. Oku-yuculuk, yazclk, silahl mcadele gibi tarzlardan ayr olarak "hitabet" yoluyla etkiliyordu. O konuarak hizmet edecekti. Bir baka tarz daha gelitirdi: Aka Nurcu olduunu sylemedi, Nurcu aabeylerin arasna fazla girmedi, konumalarnda Said-i Nursi'nin adn pek kullanmad. Daha Edirne ve Krklareli'nde iken cemaatin iinde yeni bir tarzn temsilcisi olmay, etrafnda yetitirdiklerini devletin nemli kademelerine yerletirmeyi ve bir zaman sonra devleti ieriden fethetmeyi hedefliyordu. Btn cemaatlerin ve tarikatlarn sevip sayd Diyanet leri Bakan Yardmcs Yaar Tunagr'n tevikiyle Fethullah Glen zmir'e tayin edildi ve orada hedefine uygun ve kendine zg bir rgtlenme iine girdi. 10 HSREV ALTINBAAK: "ZBEYR BYK HAN" Said-i Nursi'den sonra Nurcu hareketinin asl liderlii Zbeyir Gndzalp'in banda bulunduu "Aabeyler Konseyi" idi. Zbeyir Gndzalp, Tahiri Mutlu, Mustafa Sungur, Bayram Yksel, Ceylan alkan, Mehmet Frnc, Mehmet Emin Birinci, Avukat Bekir Berk, Abdullah Yein gibi isimlerden oluan bir konseydi bu. Ama "Yazc Nurcular"n lideri Hsrev Altnbaak onlar "hain" ilan ediyor, Zbeyir Gndzalp'e de "Hain-i Ekber" (Byk Hain) di-yordu. Onun bu kat tutumu endie verici boyuttayd. Cemaatin yara almamas iin Hsrev Altnbaak ile grmek gerekiyordu ama o grme taleplerini reddediyor, "hainlerle gremeyeceini" sylyordu. Zbeyir'e ve kendine 'suikast dzenlediini dnd Bekir Berk'e kesin karyd. Bekir Berk'in Altnbaak'a gnderdii ddkl tencere evde patlaynca Hsrev Efendi, Bekir Berk'in kendisini yok etmek istediine inanmt. Hsrev Efendi ile yllarca beraber olan ve ondan yaz dersleri alan Bayram Yksel grmek istedi ama Hsrev Efendi onunla da grmedi. Bayram Ykseli kapdan geri evirdi. Israrl grme talepleri artnca Hsrev Efendi sadece Mehmet Krknc Hoca ile grebileceini syledi ve Mehmet Krknc Erzurum'dan Hsrev Efendi'nin yanna geldi. Krk senedir hi darya kmayarak Kur'an- yazma iini bitirdiini, imdi de Ceven'i (Dua Kitab) yazdn syleyen Hsrev Efendi, Krknc Hoca'y dinledi ve "Ben onlarn hepsini reddettim" diyerek, Krknc Hocay da yanndan kovdu. 'Yazclar'n lideri Hsrev Efendi, hareket iinde saygn bir kiiydi. Onun etkisiyle 'Yazclar', Denizli, Ktahya, Eskiehir, zmir gibi yerlerde arlklarn hissettiriyordu. Ege blgesi Yazclarn kalesi oluvermiti. Bunun zerine Zbeyir Gndzalp, Mehmet Frnc ve Bekir Berk Ege blgesine gittiler. ou yerde dersanelere alnmadlar, kimi yerde tartmalar, kavgalar yaand, kimi yerlerde ar hakaretlerle karlatlar.

Zbeyir Gndzalp, ancak daha planl ve merkezi bir ynetimin anlamazlklar zebileceini dnyordu, stanbul'a dnnce Sley-maniye'de Kirazl Mescit Soka'nda bulunan 46 numaral evi, Nurcularn merkezi olarak rgtledi. Mehmet Frnc, M. Emin Birinci, daha sonra aralarna katlacak olan Mehmet Kutlular, Kirazl Mescit Soka'ndaki eve en ok gelip gidenlerdi. Cemaatle ilgili kararlar, Said-i Nursi'nin eserlerinin basm, nerelerde dersane alaca konusu hep 11 bu evde ele alnd. yle bir zaman geldi ki, cemaat bu evle anlr ol-du: Kirazl Mescit Cemaati... Merkezi ynetim salannca, derlenip toplanan cemaate seslenecek bir yayna ihtiya olduu dncesi cemaatin nde gelenlerinde hakim olmaya balad. Mehmet evket Eygi'ye ait Bugn ve Sabah gazeteleri ile Necip Fazl Ksakrek'e ait Byk Dou gazetesi, Nurcular iin yeterli deildi. O gazeteler daha ok dier islami oluumlara yer veriyorlard. Bir dnem Nurculardan srekli sz edildii iin, hep Nurcularn reklam yaplyor diye slamc basn Nurculara fazla yer vermemeye balamt. Gazetelere gidip grtler. Bask altnda olduklar iin Nurcu-lar hakknda yayn yapamadklarn belirtti Mehmet evket Eygi. Ama eer zararlar karlanrsa, Nurcularn lehine yayn yapabileceklerini de syledi. Mehmet evket Eygi'ye, gazetelerin tirajlarna katkda bulunacaklar szn verdiler. AP KTDARI VE RAHATLAYAN TARKATLAR Nurcular ve dier islami cemaatler 1965 seimlerinde DP'nin devam olan AP'yi desteklediler. AP iktidar olunca cemat ve tarikatlar daha rahat faaliyet gsterme olana buldular. Her cemaat gibi bu dnemde Nurcular da almalarn hzlandrdlar. Naki, Kadiri, Mevlevi, Bayram gibi tarikatlar, Nurcular, Sleymanclar, Mcadeleciler, Iklar, Ticaniler gibi cemaatler hem etkinliklerini artrdlar, hem de birbirleriyle rekabet ettiler. Mehmet Zait Kotku, Mahmut Efendi, Sami Efendi, Muzaffer Ozak, Gnenli Mehmet Efendi, Hseyin Hilmi Ik, gibi tarikat liderle-ri kamuoyunca tannmaya balad. skenderpaa cemaatinin lideri Mehmet Zait Kotku, daha ok akademisyen, teknokrat, siyaseti, brokrat gibi gelecek vaad eden genlere yneliyordu. Bu ynyle dier tarikatlardan ayrlyordu. Mensuplarna okumalarn ve niversiteye gitmelerini tavsiye ediyor-du. Necmettin Erbakan, Korkut zal, Turgut zal, Osman atakl, Yahya Ouz, Kotku'nun yannda yetimilerdi. O dnemde Aykut Edibali'nin nderliindeki Milli Mcadele hareketi de olduka etkindi. Milli Mcadele grubunun genleri solcularla kavga iinde sivrildiler ve silahl mcadeleyi benimsediler. 12 TRKE SLAMCILARA YNELYOR 27 Mays'n etkin isimlerinden Alparslan Trke, srgnden dn-dkten sonra Nihal Atsz ve Dndar Taer gibi isimlerle birlikte gen-leri Trklk ideali etrafnda toparlamaya giriti. Alparslan Trke, Osman Blkba'nn liderliindeki Cumhuriyeti Kyl Millet Partisi (CKMP)'ni 27 Mays'ta birlikte olduu ve daha sonra srgne gittii ar-kadalaryla birlikte ele geirdi. Artk Trke'in ve lkclerin bir par- tisi olmutu. Trke ve arkadalar parti rgtlenmesine girince slamc akmlarla dirsek temas aradlar. nce partinin ad Milliyeti Hareket Partisi olarak deitirildi, fikir olarak da "Trk-slam Sentezi" ortaya atld. Daha nce Cumhuriyet Gazetesi'nden Cevat Fehmi Bakut'a "arafllar grdke tylerim rperiyor, ezann yeniden Arapaya dn bir ihanettir" tarznda konuan Alparslan Trke, "slamiyeti tanmadn, Kur'an'n Muhammed'in kafasndan uydurduu bir kitap olduunu" belirten Nihal Atsz'la birlikte tavr deitirerek cemaatlere ve tarikatlara ynelik mesajlar vermeye balad. slamclar iinde Nurcular, arlklarn koruyorlard. Necip Fazl Ksakrek ve Mehmet evket Eygi gibi slamclarn etkili yazarlar ise Nurcularn bu kadar gl olmasndan rahatszlk duyuyorlard. Her ikisi de gazetelerinde Nurculara ambargo uyguladlar.

Mehmet evket Eygi, Mustafa Polat'n Nurcular savunan yazla rn gazeteye koymad. NURCULARIN NECP FAZIL'A FKES Necip Fazl Ksakrek "Son Devrin Din Mazlumlar" balkl yaz dizisinde, Saidi Nursi blmnde, onu kmseyen baz ifadeler kullannca Nurcular iyice fkelendiler. Necip Fazl, Said-i Nursi'nin "Zalimler iin yaasn Cehennem" szn bir mrlt olarak deerlendirerek eletirmiti. Zbeyir Gndzalp, silahn kapp Caalolu'na doru yrd. Amac Necip Fazl'a haddini bildirmekti. Mehmet Frnc ve Mehmet Emin Birinci onu zor engellediler. Onlara gre grme yapmak daha uygun bir hareket tarzyd. Bekir Berk, Mehmet Frnc, M. Emin Birinci ve Mehmet Kutlular ve dier Nurcu gruplar Necip Fazl ve Mehmet evket Eygi ile grmek istediler ama bu talepleri reddedildi. Bu olay Nurcularda mutlaka bir gazete karmak fikrine yol a13 ti. Salih zcan, Nurcu olmamasna ramen, onlara yakn olan ve Hilal dergisini karan varlkl biriydi. Zbeyir Gndzalp'le grt ve haftalk bir gazete karma konusunda anlatlar. Daha nce Zlfikar, Uhuvvet gibi ksa sreli yaynlardan sonra bu yeni gazete ile ciddi bir yayncla geildi. Zbeyir Gndzalp gazetenin adn "ttihad" olarak belirledi. Salih zcan gazetenin imtiyaz sahibiydi. Mehmet evket Eygi'nin Nurculukla ilgili yaz yazmasn engelledii Mustafa Polat Umumi Neriyat Mdr'yd. Mehmet Kutlular da gazetenin Sorumlu Yetkilisiydi. Gazete iin bir bina tutuldu. Mustafa Polat gazetenin teknik ha-zrlklarn yapt ve 24 Ekim 1967'de ttihad yayna balad. Hekimolu smail, Ahmet ahin, Altan Deliorman, Necmeddin ahiner, Tevfik Paksu, Ali Ulvi Kurucu, Abdrrahim Karako, Vehip Sinan, Grbz Azak gazetenin yazarlar ve izerleri arasndayd. Gazete, cemaatten byk bir ilgi grd. Bu arada orduda subay olan mer Oku, Hekimolu smail takma adyla ilk islami roman olan Minyeli Abdullah' yazm ama Nurcu Aabeyler Konseyi "slam'da roman yoktur" diye bu almaya scak bakmamt. Bunun zerine Hekimolu smail, roman Sabah gazetesine verdi ve bir sre sonra Minyeli Abdullah roman "Asrn roman" reklamlaryla yaynlanmaya baland. Bu ilk islami roman byk ilgi grd ve Hekimolu smail, dini kesimlerin en nl yazar oldu. Onun ttihad'a yazmas, Ahmet ahin'in sahabelerle ilgili menkbeleri, Abdrrahim Karako ve Tevfik Pak-su'nun iirleri, Vehip Sinan ve Grbz Azak'n izgileri gazetenin tirajn 40 bine kard. Gazete Nurcularn toparlanmasnda ve cemaatin inanlmaz bir ekilde bymesinde nemli bir rol oynad. Her yerde ard ardna "Nur Dersaneleri" ald, pek ok "Nur akirtleri" yetitirildi. Balangtan beri Nurcularn en nemli almalarndan biri olan "kamp kurma" olay da hz kazand. Trkiye'nin her yerinde, dalarda, ormanlarda Nurcu kamplar kuruldu. Bu kamplarda kitap okuma, spor, d dersleri gibi etkinlikler sergilendi. O dnemde o zamana kadar solcularn elinde olan MTTB slam-clarca ele geirildi. Bu olayda btn dini cemaatler aktif rol stlendiler ve Nurcular da bunlarn arasndayd. 14 2. BLM NURCULAR STEMYOR, ERBAKAN PART KURUYOR Adalet Partisinin 1965 seimlerinde tek bana iktidara gelmesi ve Sleyman Demirel'in Babakan olmas Nurcular rahatlatmt. Artk, daha geni olanaklara sahiptiler. Bu arada islamc kesim iinde yeni bir isim dikkat ekmeye balad. Bu isim Necmettin Erbakan'd. Er-bakan, Odalar Birlii iindeki kavga nedeniyle Sleyman Demirel'le atmt. Erbakan, stanbul'un byk sanayicilerine kar Anadolu esnafnn savunucusu bir izgiyi temsil ediyordu. Demirel'i de stanbul dukalnn adam olmakla suluyordu. Necmettin Erbakan, bu kapmann ardndan yeni bir siyasi araya girdi. Nurcular, Erbakan'n bu giriiminden holanmadlar. nk Nurcular nce Menderes'le daha sonra Demirel'le ibirlii geleneini srdryorlard.

Necmettin Erbakan, yerli sanayi konusundaki giriimleriyle ta-nnmt. Yerli sanayiyi kalkndrma projeleri, Tank Motoru Fabrikas hakknda hazrlad doktora tezi, Alman ordularnn Leopar Tank Motorlar fabrikasnda ba mhendis olmas, Trkiye'ye dndnde Gm Motor Fabrikas'n kurmas ve dindar olduunun bilinmesi, dinci gruplar arasnda gelecein nemli ahsiyetlerinden biri olarak yorumlanyordu. Gm Motor projesini Adnan Menderes'e takdim ettiinde, Menderes ilgilenmi ve Erbakan'a projesi iin 1 milyon 300 bin dolarlk dviz tahsis etmiti. 1959 ylnda kurulan Gm Motor'da 850 ii alyor ve be bin dizel motoru yaplyordu. 1960 ihtilalinden sonra Cumhurbakan Cemal Grsel de Erbakan' kutlam ve "arabamza 'Devrim' adn koyalm" demiti. retilen 'Devrim' otomobili giriimi fiyaskoyla sonulansa da Cemal Grsel, Erbakan' tutuyordu. Sanayi 15 Bakan olmasn dnm, daha sonra Sanayi Odalarna uygun grmt. Adalet Partisi dneminde de Odalar Birlii yneticilii grevini yrten Erbakan' Babakan Demirel de beeniyor ve onu "parlak zeka" olarak tanmlyordu. Ancak, Demirel'in bir dosyasn uygun grmeyip iade etmesi Demirel ile Erbakan'n arasnn almasna neden oldu. Erbakan, Odalar Birlii'ndeyken Anadolu'daki esnaf rgtlemi ve bir seimle Odalar Birlii Bakam olmutu. Fakat Demirel onu istemedii iin Erbakan' Odalar Birlii Bakanlndan polis zoruyla indirdi. Dindar bilinen Erbakan'n, mason diye anlan Demirel tarafndan polis zoruyla Odalar Birlii bakanlndan uzaklatrlmas, "Masonlarn Mslmanlar zerindeki oyunu" eklinde takdim edildi. slamc cemaatler, tarikatlar Erbakan'n yannda yer ald ve genlik kesimi " baarl ve dindar" grdkleri Prof. Dr. Necmettin Erbakan' sahiplendi. Polislere kar bir sre direnen ve uzun bir zabt tutturan Erbakan, genler tarafndan "Mslman Trkiye!.. Mslman Trkiye!.." ve "Kahrolsun Masonlar!.." sloganlaryla desteklendi ve alklarla Odalar Birlii'nden ayrld. O gnlerde meydana gelen Hatice Babacan olay da slamc evrelerde yanklar uyandrd. Hatice Babacan, lahiyat Fakltesinde derslere bartsyle girince, Prof. Dr. Neet aatay ve Prof. Dr. Hseyin Gazi Yurtaydn tarafndan okuldan uzaklatrld. Bunun zerine slamc evreler, "AP dneminde de mslmanlara zulm yaplyor" sloganlaryla gsterilere giritiler. BAZI NURCULAR PART KURMAK STYOR Bu olay zerine; Bugn, Sabah, ttihad, Yeni stiklal gibi slamc gazeteler, Hatice Babacan'n okuldan atlmasna tepki gsteren yaynlar yaptlar. Bu yaynlarn da etkisiyle genler, Trkiye'nin her tarafndan Ankara'ya protesto yryne getiler. Olay TBMM'ne de intikal etmesine ramen AP hkmeti bu konuyla ilgilenmedi. Ama AP'nin Adana milletvekili Hasan Aksay ve AP'nin nurcu kkenli Mara Senatr Ahmet Tevfik Paksu konuyu parti iinde gndeme getirdiler. Bu olay da slamc kesimler arasnda AP'ye olan gveni azaltt ve yeni parti kurma gr destek kazand. Nurcularn Ankara'da atklar "Parlamanterler Dersanesi"ne gelen Tevfik Paksu, Hsameddin Akmumcu gibi dier slamc milletvekil16 leriyle bu konuyu grt, slam savunacak bir partinin kurulmas gerektii kararna vardlar ve bu yeni partinin liderlii iin son gnlerin gndemdeki ismi Necmettin Erbakan' uygun grdler. Paksu ve arkadalarnn nerisini uygun gren Erbakan, eyhine danmadan evet diyemeyeceini, bu meseleyi eyhine kendisinin amasnn da tarikat adabna aykr olduunu syledi. Paksu ve ekibi, bunun zerine stanbul'a gitti, skender Paa camiinde Mehmet Zahit Kotku'dan Erbakan iin izin ve icazet vermesini istedi. eyhten onay alnnca yeni bir partinin kurulmas ve bana Er-bakan'n getirilmesi kesinlik kazand. AABEYLER PART'YE KARI

Zbeyir Gndzalp, bu meseleyi duyunca, "Aabeyler Konseyi "ni ve bu ie kalkan Tevfik Paksu gibi isimleri de acilen toplantya ard. Tevfik Paksu, Ahmet Gedemenliolu, Mehmet Grbz, Mustafa Romancolu'nun katld toplantda ilk sz Tevfik Paksu ald. "Erbakan'n rnek hareketinden stadma sadakat dersi aldm" diyerek sze balad ve gelimeleri zetledi. Paksu'nun bu aklamasna kar kan 'Aabeyler'den Mehmet Frnc, "Bedizzaman byle bir hadiseye izin vermezdi" eklinde konuunca iin rengi deiti. Mustafa Sungur da ayn grte olduunu aklad. Nurcularn lideri olduu halde bu meselenin ilk nce kendisine gelmemesi Zbeyir Gndzalp'in zaten cann skmt. Nurcularn nde gelenleri, AP varken yeni bir partinin kurulmasna onay vermediler. Tevfik Paksu ve Hsamettin Akmumcu ise parti kurmakta kararl olduklar iin onlarn kararna uymadlar. Zaten baz Nurcu aabeyler de olaya sessiz kalmt. Aabeylerden Said zdemir ise Partiyi destekledi, Bayram Yksel itiraz etmedi. ZBEYR GNDZALP'E RAMEN PART KURMA FKR Sonuta "parti kurmak isteyenler", "kar kanlar" ve "tarafsz kalanlar" eklinde Nurcular farkl gruplara ayrldlar. Nurcularn bir ksmnn yan sra dier islami cemaatler de yeni kurulacak partinin yannda yer alnca, yeni parti fikri lke apnda heyecanl ve hareket-li bir taban buldu. Pek ok cemaatin temsilcisi de yeni partinin kurul-masna katld. 17 Ahmet Tevfik Paksu'nun evinde, Osman Yksel Serdengeti, Arif Hikmet Gner, Hasan Aksay, Aslan Topcuba, smail Hakk Ylanlolu ve Necmettin Erbakan bir araya geldiler. Bu toplantda imdilik AP iinde mcadele edilmesi karar alnd. Erbakan, AP'ye mracaat edecek, milletvekili aday olacakt. ERBAKAN AP'YE BAVURDU Kararlatrld gibi, Erbakan AP'ye mracaat etti. Ancak hsan Sabri alayangil, smet Sezgin ve Mustafa Glcgil, "Bir takunyalnn elinde tesbihi ile AP'de yeri olamaz" diye bavuruya kar knca, Er-bakan'n AP'ye girme istei sonusuz kald. Bu arada seim zaman da yaklamt. Bir parti ile seime gir-mek mmkn olmayacakt. Olaylar izleyen Osman Blkba, bu durumdan yararlanmak iin Erbakan' partisine davet etti. Ama Erbakan, Osman Blkba'nn genel bakanlktan ayrlmasn ve kendisinin genel bakan olmasn isteyince bu giriim gereklemedi. AP LE PLER KOPUYOR AP hkmetinin Anayasa Nizamna Koruma Kanunu teklifi bu gnlerde Meclis'e gelince, dini evreler iyice tedirgin oldular. Konya AP l Bakan Mustafa ncel ve beraberindeki heyet, Demirel'i ziyaret etti. AP'yi Mslmanlarn iktidara getirdiini, bu kanunun gememesini istediler. Demirel onlara, "Siz Konya'llar dindarsnz, bize oy vermeye mecbursunuz" cevabn verince, Konya'da AP blnd. Blnenler Erbakan'n kuraca partiyi beklemeye karar verdiler. Erbakan'n kuraca parti aslnda btn slami evreleri beklenti iine sokmutu. Yeni parti giriimini Nurcularn bir kesimi de destekledii iin, Kirazl Mescit sakinleri iyice tedirgin oldular. BR ANDA GELEN OLAY: NURCU-MHP SAVAI Nurcular Erbakan'dan endielenirken, karlarna MHP kt. Nur-cu-MHP kavgas bir anda patlak verdi. MHP, slamclarn desteini salamak amacyla onlar partisine davet ediyor, oy vermeyecekleri de mason uaklyla suluyordu. Bu arada Hsrev Altnbaak'la grmler ve Yazclarn desteini almlard. Bir anda Isparta, Kastamonu ve Elaz'daki Nurcular 18 MHP'ye tam destek saladlar. Ankara, Adana, Yozgat gibi illerde de bir grup Nurcu MHP'ye scak davranyordu.

Bunun dnda Alparslan Trke, Nurcularn arasna adamlarn szdrd. Trke'in Nurcular iindeki adamlar Nur derslerinde "Babuun Risale-i Nur okuduunu, ileride tam bir Nurcu lider olacan" yaydlar. Zbeyir Gndzalp, olanlar duyunca, hasta halde olmasna ramen Aabeyler Konseyi'ni Kirazl Mescit karargahnda toplad. Burada MHP'ye haddini bildirmek karar alnd. Bekir Berk, "Onlarn gerek yzlerini tehir edelim" diye konu-tu. "nce Trke'in gemiinden balarz ie. Demokrat Parti "zama-nnda sylediklerini yazar, Menderes'e yaptklarn anlatrz. amanist-lerle, Kemalistlerle, Siyonistlerle olan ilikilerini belgelerle gzler nne sereriz." dedi. Aratrmay Bekir Berk yapacak, yazy Mustafa Polat yazacakt. Bekir Berk'in ismi milliyetilerin, Mustafa Polat'n ismi de Nurcularn zerinde etkiliydi. almalarn sonunda "Tarihi vesikalarn altn-da slami Hareket ve Trke" adl bir kitap ortaya kt. Bu eser ayn zamanda Nurcularn ilk siyasi kitabyd. Bu kitapta, Trke'in aslnda M. Kemal ve nn'den farkl olmad, din konusunda onlar gibi dnd, Arapa ezana, arafa kar kt kendi szleriyle aktarld. FETHULLAH GLEN AYRI BR GRUP MU KURMAK STYOR? Kitap, Zbeyir Gndzalp'in talimatyla Trkiye'nin her tarafna gnderildi ve Nurcularn MHP'ye oy vermemesi iin geni bir kampanya yrtld. Said-i Nursi'nin CHP'ye kar DP'ye oy verdii, AP'nin de DP'nin devam olduu tekrar hatrlatld. Fakat bu ilk aktan muhalefet bir takm skntlar ve tereddt-leri de beraberinde getirdi. Kimi yerde MHP'ye kar olmak ve onlarla uramak cemaate zarar verir dendi ve brorn datmna kar -kld. MHP aleyhtar kampanyaya kar kanlar arasnda ilgin bir isim vard: Fethullah Glen. Fethullah Glen, o srada zmir ve Ege blgesinde vaazlaryla arln hissettirmeye balamt. Nurcularn nde gelenlerinin tavsiyelerine uymuyordu. Aabeylerden Mustafa Sungur ona "Nur dersane-leri a" demesine ramen, Fethullah Glen bu istei balangta yerine getirmedi. Bir sre sonra ise yaknlarndan Mustafa Birlik ve Meh19 met Metin ile birlikte kendine zg, sonralar "Ik Evleri" diye anla-cak olan dersaneleri amaya balad. stelik Said-i Nursi'nin kitaplarn deil, kendi konumalarn ne karan bir alma tarz tutturdu. Fethullah Glen'in konumalar kasetlere alnyor ve bu kasetlerle zellikle Ege blgesinde hem taraftar, hem de para salanyordu. Abdullah Yein, Hulusi Efendi, erafettin Kartal, Bayram Yksel ve dier nemli Nurcu Aabeyler "Bantla hizmet olmaz" diye bu rgtlenme tarzna kar ktlar. Buna ramen, Fethullah Glen bu tarzda srar etti. Kemal Erimez, Mustafa Birlik, lhan bilen, Cahit Tuzcu, Bekir Akgn, Mustafa Asutay gibi blgenin ileri gelen Nurcular da Fethullah Glen'in yannda yer aldlar. Fethullah Glen, Nurculuun iinde bir 'Fethullahlk' olutur-ma abasna girmiti. stelik Fethullah Hoca vastasyla cemaate katlanlarn bazlar Fethullah Hoca'ya "Mehdi", "Hz. sa", "Kahtani" gibi manevi sfatlar yaktryorlard. Fethullah Glen, aabeylere ilk muhalefet bayran MHP'ye ynelik savan hizmete yakmadn ifade ederek, at. Aabeylerden Abdullah Yein, Bayram Yksel ve Said zdemir de MHP konusunda Fethullah Glen gibi dnyor, Zbeyir Gnd-zalp'e de bu nedenle kar kyorlard. Adana'daki Nurcular da "sla-mi Hareket ve Trke" kitabn datmama karar aldlar. MHP'NN NURCULARA ATII SAVA ok byk kitleye yn veren Zbeyir Gndzalp, engellemelere ramen Nurcu toplumunun ounlukla bu mcadeleye girmesini salam ve bu alma MHP'yi olumsuz ynde etkilemiti. MHP, bu konuda sessiz kalmad ve Sakin ner nderliindeki komandolar, stanbul'da MHP aleyhtar brorn basld matbaaya silahl baskn dzenlediler ve btn brorleri alp gtrdler. Bununla da yetinmediler, Nurcularn AP'den byk paralar aldklarn yaydlar.

Trke, bir noktada daha dmeye bast. Nurcularn etkili ol-duklar ve onlarn dier slami evrelerle irtibat salad dernekleri ele geirme talimat verdi. Hedef, dinci evrelerin etkin olduu MTTB idi. Mustafa Ok'u, dinci evrelerin aday olan Burhaneddin Kayhan'n karsna aday kardlar. Nurcular dier islami gruplarla birlikte Burhaneddin Kayhan' destekledi ve seimi kazanmas saland. Kavgal geen seimde, MHP'liler "Milliyeti Trkiye!.." diye barrken, di20 erleri "Mslman Trkiye!.." slogann attlar. MUSTAFA POLAT, MEHMET . EYG VE F.GLEN KAVGASI Erbakan etrafndaki hareketlenmede, Nurcularn gcn blyordu. zellikle Ankara'daki Nurcularn Erbakan'n yannda yer almas, stanbul'daki Nurcular kzdrd. Bu yzden ttihad gazetesinde AP yanls yaynlara arlk verildi ve yeni parti kurmak isteyenlerin aleyhinde yazlar yazld. Bu durum ise bir anda yeni parti kurmak isteyenlerin tepkisini ekti. Necip Fazl Ksakrek ve Mehmet evket Eygi, Nurcularn bu tutumunu knayan yazlar yazdlar. Eygi, Nurcular eletirmekle kalmad, ttihad gazetesinde yazlar yazan ule Yksel enler'i byk anonslarla Bugn gazetesine transfer etti. ttihada kar, Seher Vakti adl haftalk bir dergi kard. Eygi'ye Nurculardan Mustafa Polat sert bir yazyla cevap verdi. Fakat bu yazya evket Eygi'den nce, Fethullah Glen'den tepki geldi. Mustafa Polat' telefonla arayan Fethullah Glen, ona yle kt: "Saa sola durmadan satayorsun" Fethullah Hoca'nn bu kna aran Mustafa Polat, "Onlar da bize saldryorlar" diye cevap verdi. Bir sre tarttktan sonra, Fethullah Hoca tehdit etti. "Eer bu tutumunuza devam ederseniz, ii tamir etmek iin bizim de yapacamz eyler olabilir." Fethullah Glen'in bu szlerine, Mustafa Polat daha ok ard. "Ne yapabilirsiniz?.." "Senin gazeteni burada sattrmam!.." Mustafa Polat ok kzd ve kendisi de Erzurum'lu olduu iin ocukluundan beri tand ve bir dnem nn'ye olan hayranln bildii Fethullah Glen'e olduka sert cevap verdi. "Bu gazete benim deil Nurcularn gazetesidir. Nurcularn faaliyetlerini senin aababan olan nn bile durduramad. Sen hi bir ey yapamazsn!.." Bu konumadan sonra Nurcular, Fethullah Glen'e kzarak, kar bir tavr gelitirdiler. Mustafa Sungur, Ahmet Feyzi Kul ve dierleri zmir'e gittiklerinde Fethullah Glen'in yanna uramaz oldular. YOKSA FETHULLAH GLEN AJAN MI? Fethullah Glen, zmir'de kendisine ait bir evre oluturarak, 21 kendine bal kiilerden bir danma kurulu, dersaneler ve yurtlar meydana getirmiti. Ama Aabeyler Konseyi'nin tavr, Fethullah Glen ve evresinin durumunu olumsuz ynde etkiledi. Hi kimsenin Mustafa Sungurun, hele hele Zbeyir Gndzalp'in tavrna kar koyacak ve direnecek gc yoktu. Glen hakknda bir takm sylentiler de yayld. "Fethullah Hoca'ya dikkat edin, ayr bir grup oluturma hevesinde. Paraya ve gsterie ok dkn. Bu adamdan Nurculara da, lkeye de fayda gelmez. Byk ihtimalle de o bir ajan. Devlet nurcular blmek iin onu kullanyor olabilir." Bu sylentiler btn Nurcular kapsaynca Fethullah Hoca'nn itibar sarsld ve zmir civarndaki evresinden kopmalar yaand. Fethullah Hoca'nn tavrndan haberdar olan Mehmet evket Ey-gi, baz yeni klar yaparak etrafnda yeni bir cemaat toplayabileceini dnd ve Bugn gazetesi vastasyla Mslmanlar Sultanahmet camiine toplu sabah namaz klmaya davet etti. SULTANAHMET CAM'NDE TOPLU NAMAZLAR Bylece Sultanahmet Camiinde toplu sabah namazlar balad ve bu hareket lkede gndem oluturdu. Bugn gazetesi yz binin stnde tiraja ulat.

Zbeyir Gndzalp nderliindeki Nurcu grup, bu harekete kar ktlar. Bugn gazetesini boykot edip, toplu namazlara katlmama karar aldlar. Bu tavrdan sonra toplu namaz gsterilerinin hz kesildi ve Bu-gn gazetesinin tiraj yz binden aaya dt. Bu tavra ramen kimi Nurcu gruplar toplu namaza katlmaya devam ettiler. zellikle Mslim Gndz, bir ekip ba gibi bu hareketin iinde yer ald. ERBAKAN MLLETVEKL SELYOR 12 Ekim 1965'te yaplan seimde Konya'dan bamsz adayln koyan Necmettin Erbakan milletvekiline yetecek kadar oy alarak milletvekili seildi. Milletvekili seilince, AP iinde kendine yakn kimi milletvekilleriyle yaknlat. Tevfik Paksu, Hsamettin Akmumcu ile kurulacak parti iin bir-likte almaya giriti. Tevfik Paksu, Hsamettin Akmumcu ve arka-dalar, Nurculardan aka destek almaya altklar iin beklemek zorunda kaldlar. 22 ERBAKAN'IN PARTS: MNP Zbeyir Gndzalp, Paksu ve arkadalarna yz vermedi. Bunun zerine onlarda Mustafa Sungur'un peine dtler. Hac yolculuuna hazrlanan Mustafa Sungur, "Hele bir kurun da grelim bakalm" cevabn verdi. Abdullah Yein, Said zdemir ve Bayram Ykselden de destek salanm olduu iin Erbakan'la birlikte resmi grmeler hzland. Erbakan ve arkadalar "Hak geldi, batl zail oldu""ayetini slogan haline getirerek Milli Nizam Partisi'ni kurdular. Parti, btn dini evrelerde bayram sevincine yol at. Bu co-kuya Nurculardan da katlanlarn says oktu. Seimden birinci parti kan AP hkmet kurma almalar yaparken, bakanlk beklentisi iinde olan kimi milliyetileri kabineye almaynca AP'de bir huzursuzluk balad. Bir anda Demirel'in masonluu gndeme geldi. Sadettin Bilgi, Aydn Yaln, Mehmet Turgut nderliinde yetmi iki milletvekili, "Demirel seimden nce Mslmanlar, seimden sonra da milliyetileri tasfiye ediyor, partiyi tamamen masonlara teslim edecek" diyerek hkmete gvenoyu vermemeyi kararlatrdlar. Demirel, olay ciddiye almad, onlar muhatap kabul etmedi. Ama AP iinde ciddi bir kriz szkonusuydu. Partiden toplu istifalar gndeme geldi. Bu durum karsnda Nurcular devreye girdiler. Bekir Berk, mil-letvekilleriyle tek tek grp istifalarndan vazgeirmeye alt. Otuz kadar milletvekilini ikna etti. Demirel, onlarla birlikte eksik kalan bir ka oyu baka partilerden transfer ederek karlad ve hkmet gvenoyu ald. AP BLNYOR AP'den bu arada 41 kii ayrld ve Krkbirler yeni bir parti aray-na girdiler. MHP ve Erbakan ise bu gelimelerden mitlendi. Ama 41'ler'den Sadettin Bilgi, Mehmet Turgut, Ferruh Bozbeyli, Rasim Ci-nisli gibi isimler, Celal Bayar'la grp Demokratik Partiyi kurma kararna vardlar. AP'nin blnmesi, Milli Nizam Partisi'nin aktif almas, Nurcular tedirgin ediyordu. Seimde umduunu bulamayan ve sadece Tr-ke'i Adana'dan setirebilen MHP de Nurculara engel atmt. MHP seimde baarszd ama genlii ynlendirmekte ve lkc genlii solcu genlere kar harekete geirip, olaylar karmada baarlyd. 23 MHP'liler, "Trkiye'yi komnistlerden kurtarmak" iin mcadele ettiklerini, Trkiye iin ehit dtklerini syleyerek slamc evrelerin genlerini de etkiliyorlard. lkclk, slamc Milli Mcadeleci genleri de arasna ald ve bu akm iyice zayflatt. LKC-KOMNST KAVGASI lkcler genelde sac genlik zerinde etkili oluyordu. Pek ok AP'linin ocuu lkc olmutu. lkc genlik, Nurcu genlie de engel atmt. Nurcu genlii pasiflikle suluyorlard: "Siz dman grdke 'Hicret snnettir' deyip kayorsunuz. Bizse 'Cihad farzdr' diyerek kouyoruz." O dnemde Anayasa Mahkemesi'nde Milli Nizam Partisi hakknda kapatma davas ald, Basavc partiyi gericilikle sulad. MNP'nin madur duruma dmesi, o

gne kadar partiye mesafeli davranan Nurcular da etkiledi ve "slam'n partisi olduu tescil edildi" diyerek, MNP'ye yneldiler. Bugne kadar Atatrk ve nn ile kyasya mcadele eden Nurcular, "MNP tam aradmz parti" dncesine geldiler. Zaten Kadir Msrolu, Necip Fazl, Mehmet evket Eygi gibi MNP yanls yazarlar da Cumhuriyet devrimlerine karydlar. Kimi MNP'liler de bu konuda konumalar yapmaktan ekinmiyordu. Nurcularn tabannda atlamalar ve kaymalar olmutu. Bilhassa kk ehirlerdeki, kasaba ve kylerdeki Nurcular, MNP'nin saflarnda faal olarak alyorlard. 24 3. BOLM 12 MART 1971 DARBES Milli Nizam Partisi'nin kurulmasn nlemeye alan fakat baaramayan Nurcular, tabanlarndan partiye kaymalar durdurmak amacyla gnlk bir gazete karmaya karar verdiler. Yeni Asya ad verilen gazete, Demirel'in Boaz kprsnn temelini att 21 ubat 1970'de yaynna balad. Yeni Asya gazetesi'nden baka Yeni Asya Yaynlar da kuruldu. Gazetenin bana Mehmet Kutlular, yaynevinin bana Mustafa Polat getirildi. Bekir Berk, Mustafa Polat, Hekimolu smail, Ahmet ahin, Nec-meddin ahiner gibi isimler artk gnlk yazlarn gazetede yazyorlard ve cemaati yanl yollara gitmemesi iin uyaryorlard. Bu yazlarda, MNP'ye kaplmamalar, AP'den kopmamalar da tavsiye ediliyordu. Yeni Asya ismi zamanla cemaatle btnleti. Zbeyir Gnd-zalp'in liderliindeki cemaat, o zamandan itibaren Yeni Asya Cemaati adyla anld. Gazete cemaatin zerinde etkin bir rol stlendi. Gazetenin etkinlii artarken, 29 yandaki Mustafa Polat bir tra-fik kazasnda yaamn yitirdi. Polat, gazetenin her eyi idi ve yokluu byk bir skntya neden oldu. 12 MART MUHTIRASI Trkiye'nin gndemini 1965 seimlerinde 15 milletvekilliini kazanan Trkiye i Partisi igal ediyordu. TP sayesinde ilk kez sosyalistler Mecliste yer aldlar. Ykselen sol dalga ve emeki hareketi, ynetici snflar asn-dan korkutucu bir gelime olarak kabul edildi. Sleyman Demirel'in 25 AP'si Meclis'te TP milletvekillerini konuturmamak iin elinden geleni yaparken, lkc komandolar solcu genlerin zerine srld. Solun gelimesini engellemek amacyla bir "sa-sol atmas" havas yaratld. 12 Mart 1971 muhtras ite bu koullarda gndeme geldi. Askeri darbe solun zerine yrd. lk bata slamc kesime ynelik baz giriimlerde bulunduysa da, sonuta darbeciler saclarla ittifak yapt. 12 Mart muhtras Trkiye'deki kimi dengeleri bozacak kadar etkiliydi. TP kapatld. TP kapatlnca denge olsun diye MNP'de kapatld. MNP'nin lideri Necmettin Erbakan, rahatszl gerekesiyle yurtdna, svire'ye gitti. Kapatlan Bugn ve Sabah gazetelerinin sahibi Mehmet evket Eygi, hakknda alan davalardan mahkumiyet karar kma olasl artnca yurt dna kam, 12 Mart darbesi olunca lkeye geri dnmemiti. ule Yksel enler, Necip Fazl gibi yazarlar ise yarglandlar. Kadn yazarlardan ule Yksel enler hapse girerken, Mehmet evket Eygi'nin yurt dna kamas dini kesimde fke oluturdu. NURCULARI PAALAR KORUYOR 12 Mart muhtrasndan sonra Demirel hkmeti istifa etti, yeri-ne Nihat Erim hkmeti kuruldu. Yeni Asya gazetesi Demirel'i drd iin 12 Mart'n aleyhinde iddetli yazlar yaynlaynca, gerici yayn yapt iddiasyla Nihat Erim hkmeti gazeteyi kapatmak istedi. Bu i stanbul Skynetim Komutan Faik Trn'n yetkisindeydi. Faik Trn gazeteyi kapatmak istemedi, "Yazl emir verin kapataym" dedi.

Bekir Berk, Mehmet Kutlular, Servet Armaan, Hasan Yaln ve Ali Demirel birlikte Faik Trn' ziyaret ettiler. Nurcularla Faik Trn ok samimi bir grme yaptlar. Trn Paa, "ok sert yazyorsunuz arkadalar" diye uyard, sluplarn yumuatmalarn istedi. Nurcular, 'Paa'lar tarafndan byle himaye grrken, solcular byk takibatlara uradlar. Tutuklandlar, hapse atldlar, ikenceler-le yzyze geldiler. Bu dnemde Deniz Gezmi, Hseyin nan, Yusuf Aslan idam edildi. ZBEYR GNDZALP LNCE... Ayn gnlerde Yeni Asya cemaatinin lideri Zbeyir Gndzalp ld. (2 Nisan 1971) 26 Otorite, kontrol ve ynetme yeteneine sahip Zbeyir Gnd-zalp'in boluu doldurulacak gibi deildi. Cenazesi ok kalabalk oldu. Fatih Camii ve avlusu cenazeye katlan binlerce kiiyi almad. Tahiri, Sungur, Bayram, Abdullah, Hsn, Hulusi, Mehmet Feyzi, Bekir Berk, Mehmet Kutlular, Krknc Hoca, Fethullah Hoca ve Osman Demirci gibi Nurcularn nder isimleri cenazedeydi. Yeni Asya cemaati iin, "Bundan sonra ne olacak?" kaygs balad. Bekir Berk, Kutlular, Frnc, Birinci ve dierleri bir araya geldi-ler. Yeni Asya cemaatinin ynlendirilme iini "meveretle" yrtme karar aldlar. Bu toplantlarda Mehmet Kutlular nplana geti. Gazeteyi, yaynevini ve 'itimai meseleleri' o yrtecekti. Mehmet Frnc, cemaat ile dier gruplar arasndaki ilikileri salayacakt. Gazete, Yavuz Ba-hadrolu, Mustafa Tuncel, Mmine Gne, Mehmet Dikmen, Cemal Uak, hsan Atasoy gibi isimlerle glendirildi. Yaynevi kitap yaynna hz verdi. lke apnda dershane ama, kamp kurma almalar geniletildi ve bu konuda byk bir hareketlenme yaand. FETHULLAH GLEN HAPSE ATILIYOR 12 Mart ynetiminin Nurcular kollamasna ramen, zmir'de Fethullah Glen ve Mustafa Birlik, tutuklandlar. Bekir Berk onlar savunmak iin zmir'e gitti, itiraz dilekelerini yazdktan sonra Balkesir'e geti ve kendisi de orada bir nur ayini srasnda yakaland. Tutuklanan Bekir Berk, zmir Skynetim Komutanlna sevke-dildi. Bademli Askeri Hapishanesinde Nurculuktan ieriye alnan drt gruba mensup elli kii vard. Bekir Berk ve dierleri aka Nurcu olduklarn syleyip savunma yaparlarken, Fethullah Glen ve Mustafa Birlik Nurcu olduklarn gizlediler. Ama bunun bir faydas olmad; Bekir Berk 1 yl ceza alrken, Fethullah Glen ve Mustafa Birlik er yla mahkum edildi. Dierleri ise beraat etti. Bunun dnda 12 Mart darbecileri slamclarn zerine pek git-medi. Darbeciler 1961 Anayasas'nn salad zgrlkleri hedef alp, solun zerine gittiler. Dini evreler yerel baz mdaheleler dnda rahatt. Her grup solun susturulduu ortamda ilerini zgrce yrtt. GENERALLERDEN ERBAKAN'A: TRKYE'YE DN, PARTN KUR 12 Mart muhtraclar, MNP'yi kapatmalarna ramen dini, komnizme kar panzehir olarak gryorlard. MNP'liler de, partileri kapa27 tlm olmasna ramen, darbecilere kar deillerdi. Hatta MNP'li Hasan Aksay, "12 Mart'da ordumuz yetiip anariyi durdurmasayd, mevcut siyasilerin elinde millet ve memleketimiz bir uuruma yuvarlanr-d" eklinde konuuyordu. 1972 ylnda iki generalin svire'ye giderek, Erbakan'n lkeye dnmesini saladklar iddia edildi. Erbakan'a bir ey yaplmas sz konusu deildi, dilerse parti kurabilecekti. TP kapatlp yneticileri tutuklanrken, MNP kapatlmasna ra-men parti yneticileri ve yeleri hakknda herhangi bir ilem yaplmamt. MNP'liler ayn kadroyla 11 Ekim 1972'de Milli Selamet Partisi'ni kurdular. Kaldklar yerden 1973'te yaplacak seim iin btn hzlaryla almalarna devam ettiler. Erbakan da Trkiye'ye dnd ve MSP'nin almalarna katld. MSP'nin emaneti lideri Sleyman Arif Emre'ydi. MSP'de Naki-Nurcu ittifak daha da geniledi ve btn slamc gruplar partinin almalarna katldlar. MSP btn Trkiye'de hzla tekilatland, kylere varncaya ka-dar rgtlendi. Partinin grn yanstacak Milli Gazete 12 Ocak 1973'te kuruldu. Gazete

MSP'yi, MSP'li adaylar tantt ve partinin te-kilatlanmasna nemli katklarda bulundu. CHP'de ise bir lider deiiklii yaand. Yllarn politikacs smet nn devrildi, Blent Ecevit CHP'nin lideri oldu. ECEVT VE ERBAKAN Yaplan seimde CHP ve MSP baarl oldu. Ecevit'li CHP oyunu yzde 33.3'e karrken, ilk kez seime giren Erbakan'n partisi MSP de 11.8 oy alarak 48 milletvekillii kazand. MSP'nin ald bu sonu btn slamc evreleri mutlu etti. slamclara gre, Trkiye artk ms-lman olacakt. AP, CGP ve MHP seimin maluplar oldu. Solcularla-slamclar ilk kez bir hkmette yer ald, Ecevit Babakan, Erbakan Babakan Yardmcs oldu. MSP'nin CHP ile koalisyon kurmas cemaat ve tarikat evrelerinde souk du etkisi yaratt. Yllarca dman grlen, uruna mcadele edilen CHP ile MSP, nasl birlikte olabilir gr yaygnlat. AP ile hkmet kurmak varken CHP ile hkmet kurmak gafletti, davaya ihanetti. Bu eletirileri en ok Yeni Asya cemaati dile getirdi. Ellerine MSP ile mcadele etmek iin mthi bir koz gemiti ve bu kozu sonuna kadar kullanarak dier dini evreleri de etkilediler. 28 Ayrca sa kesimin en byk gazetesi Tercman'n dnda, Yeni Asya dini evreleri etkileyecek tek gazete konumundayd. nk 12 Mart, Yeni Asya gazetesine dokunmazken, Mehmet evket Eygi'nin Bugn ve Sabah gazetelerini kapatm, Daha nce hakknda alan davalardan dolay yurt dna giden Eygi de darbe nedeniyle yurda dnmemiti. Eygi'nin yurt dna kamas ve bu yzden dini evrelerin gznden dmesi de Yeni Asya cemaatine yarad. CHP-MSP hkmeti kurulduktan sonra Af Kanunu gndeme gelince Yeni Asya camias ve dier dini evreler ayaa kalkt. Af Kanunu, onlara gre komnistlerin affedilmesi demekti. MSP, dini evrelerin youn basksyla kar karya kald. Nurcu kkenli milletvekilleri, Ahmet Tevfik Paksu, Hsamettin Akmumcu gibi isimler ne yapacaklarn bilemez hale geldiler. Sleyman Demirel de, Erbakan ve arkadalarn sktrmak iin Af Kanunu aleyhinde youn bir kampanya yrtt. Btn bu basklara ramen MSP-CHP Af Kanunu konusunda anlatlar. Kanun, Meclis'in gndemine geldi. Maddeler birer birer kmaya balad. slamclar hedef alan 163. madde Meclisten geti, solcular hedef alan maddelerden 146. madde de af kapsamna alnd. , solcular kurtaracak asl kritik noktaya, 141-142. maddelere gelince MSP iindeki Nurcu kanat sukoyverdi. 141 ve 141. maddenin af kapsam dnda kalmas iin Ahmet Tevfik Paksu ve 21 arkada, muhalefetle birlikte bu maddelerin aleyhinde oy kullandlar. Kanun kt ama, solcularn ou af kapsam dnda kald. Bunun zerine Ecevit af konusunu Anayasa Mahkemesi'ne gtrd ve Anayasa Mahkemesi, 141 ve 142. maddenin de af kapsam iine alnmasna karar vererek solcularn salverilmesini salad. Af knca btn sa kesim ve dini evreler MSP'ye yklenmeye balad. Komnistlere affn Ecevit ile Erbakan tarafndan karld iddialar yayld. Cemaatler ve tarikatlarda, komnistlerin Erbakan'n yznden cezaevlerinden salverildii gr hakimdi. Bu hadise baz dini kesimleri Yeni Asya cemaatinin izgisine ekti. AP'nin MSP'ye tercih edilmesi gr kabul grd. Af Kanunu sonras MSP'de ortaya kan Nurcu-Naki ekimesi uzun yllar devam etti. Ancak Erbakan, ipleri hi bir zaman elinden brakmad. zmir'deki Fethullah Glen evresi ile Yeni Asya cemaati birbir-lerine yaknlatlar. Fethullah Glen'in "Hitabet iekleri" adl bir ki29 tab Yeni Asya yaynlar arasnda yaynland. Yeni Asya cemaati iin asl kazanm, MSP'ye kayan Nurcularn byk oranda MSP'den uzaklam olmalaryd. CHP-MSP hkmeti srasnda gerekleen Kbrs Bar Harekat ve mam Hatip Okullarnn almasna ramen cemaat ve tarikatlar MSP'ye mesafeli davranmaya devam ettiler.

MEHMET EVKET EYG, ERBAKAN'A MANYAK DYOR Necip Fazl Ksakrek ve 1974 Affndan sonra Trkiye'ye geri dnen Mehmet evket Eygi de kard "Byk Gazete" de Erbakan iin ok ar yazlar kaleme aldlar. Mehmet evket Eygi, isim vermeden hitap ettii Erbakan'a "manyak" diyen bir yaz yazd. "Gurur, kibir, nefsaniyet, riya, nifak iindesin. Ve iin kt ta-raf, btn bu helak edici sfatlara dindarlk perdesi altnda sahipsin. Etrafna -be safdil ve tecrbesizi toplamsn ve onlara liderlik taslyorsun. Reis olmak ihtirasn, emretmek manyakln tatmin iin onlar alet ediyorsun. Bakanlk etinden gidecek diye korku ve tela iindesin. Mtevaz' ol, manyakl terk et!.." (Byk Gazete, 5 Mays 1976, say 2, sayfa 11) Bu tr eletiri ve saldrlar MSP'lileri mthi bunaltyordu. te bu "herkes bize dman" duygusu MSP'lileri birbirine kenetledi. Onlar da herkese dman oldular: CHP komnist, AP mason, cemaatlerin ou gafildi, Nurcular bile bile kfre hizmet ediyordu... SLEYMANCILARDAN MSP'YE SAVA Af Kanunu yznden bata Nurcular olmak zere dini evrelerin hmna urayan MSP'liler, bu sefer de mam Hatip Okullar'nn almas yznden Sleymanclarn saldrlaryla yz yze geldiler. Hatta Sleymanclar, yrttkleri kampanya ile MSP'liler iin tam bir ba belas oldular. O gne kadar sessiz sedasz, kendi halinde olan Sleymanclar, Kur'an Kurslar ve imamlar vastasyla kylere varncaya kadar rgtlenen bir gruptu. Ky imamlar, genellikle Sleymanclarn Kur'an Kurslarndan yetime imamlard. Ama CHP-MSP koalisyonu dneminde mam Hatip Okullar tekrar alnca, imam olma hakk yalnzca bu okullardan mezun olanlara tannd. Bu da, Sleymanclarn imam olma imtiyazn elinden ald. 30 Sleymanclar ok kzdlar, btn gleriyle her yerde, zellikle de kasaba ve kylerde MSP'lilerin aleyhinde faaliyet gsterdiler: 'MSP imamlarn ekmeiyle oynuyor, Kuran Kurslarna kilit vuruyor, komnistlerle i birlii yapyor. mam Hatip okullarndan imam hatip deil, imam hatap (odun imam) yetiiyor. Onlarn imaml caiz deil, gerek imamlar Sleymanclardan yetitiriyor.' Sleymanclarn bu youn propagandas, MSP'nin krsal kesimde ' oy kaybetmesine neden oldu. NECP FAZIL KISAKREK: "ERBAKAN'IN BOYNU VURULMALI" MSP'nin fikir babas saylan ve MSP kitlesinin ideologu kabul edilen Necip Fazl Ksakrek de MSP'ye kar fkeliydi. Eletirileri Mehmet evket Eygi kadar acmasz ve ard. Ona gre, Erbakan 'eriatn ba-belas'yd, 'deli'ydi ve 'ruh hastas'yd. Hatta, Erbakan 'boynu vurulmas gereken' biriydi... yle diyordu Ksakrek: "Syletmen vurun!..' gibi bir yobazla dmenin hak olabilecei bir vaziyet var mdr, olabilir mi? Vardr ve olabilir! Bedahet halinde bir vicdan sesi olarak 'vurun, susturun!' nidas yalnz batl susturmakta hak kazanr. Syletmen vurun! Bu adamn ne syleyecei, ne syleyebilecei evvelden malumdur. Lisan, slubu, lgatesi, diyalektii, kyas unsurlar, hokkabazl, hicabszl, vicdanszl, gerekleri tersine eviri ve evresine yutturuiyle epevre bir malum... Syletilmeden, sz sylemeden manevi boynunun vurulmas gereken tek adam odur. Nasl tecei evvelden bilinen kargaya sz hakk verilmez." (Rapor 7/9, sayfa 180-181, Bykdou yaynlar) Necip Fazl bununla da kalmad. MSP'nin yayn organ Milli Gaze-te'ye "Erbakan'n Tmarhanesi", Milli Gazete'de alanlara da "Erbakan Tmarhanesinin Delileri" diyen yazlar yazd. "Necmettin Erbakan tmarhanesinin zavall delileri!.. Size ac-yorum!.." (Rapor 7/9, sayfa: 73, Bykdou yaynlar) Mehmet evket Eygi de gazetesinde ayn tarzda saldrlarn srdrd. Bir yazsnda Erbakan' manyaklktan megolamanyakla terfi ettirdi. "slam cephesi bir milyonluk bir orduya benziyor. Bunun 500 bini byk mcahit mareal rtbesinde. 100 bin orgeneral, 80 bin kor-

31 general, 70 bin tmgeneral, 60 bin tugeneral... Nihayet geriye bir ka yz rtbesiz nefer kalyor. Evvela bu gln duruma son vereceiz. Bir tek mareal, bir ka kurmay... gerisi itaatkar asker. Ama megalomanyak mareal istemiyoruz." (Byk Gazete, 2 Haziran 1976, say 8, sayfa: 14) Ayn tarz yaynlar Yeni Asya gazetesinde de grlyordu. Daha nceleri siyasi konulara aka girmeme tavrna sahip olan Yeni Asya cemaati, Mehmet Kutlular idareyi ele aldktan sonra tamamiyle bir parti yayn organ haline geldi. Yeni Asya gazetesinde MSP yeriliyor, AP vlyordu. Gazetenin ve yazarlarnn boy hedefinde Erbakan ve MSP vard. F 32 4. BLM NURCULARLA MSP KIRAN KIRANA... Yeni Asya gazetesinin AP'yi destekleyen bir yayn organ haline gelmesi, gazetede alan Hekimolu smail'i rahatsz ediyordu. Cemaatin bu kadar siyasete bulamasn eletirerek gazeteden ayrld. 'Yanllk yapsa da MSP'ye bu kadar yklenilmesi doru deildi' ona gre. 'Nihayet onlar da mslman kardeler'di. Hekimolu smail, gazeteden ayrldktan sonra Trdav Yaynlarn kurdu Sur dergisini karmaya balad. Hekimolu smail bir cemaat lideri olmamasna ramen, dini evrelerde bir lider kadar sayg duyulan, sevilen nemli bir isimdi. Onun Yeni Asya'dan ayrlmas cemaati oke etti. Mehmet Kutlular liderliindeki Yeni Asya cemaati Hekimolu smail'i MSP'li olmakla sulayp aforoz etti. Ancak bu aforoz Hekimolu smail'e ilemedi. Kitaplar cemaatler tarafndan alnmaya devam etti, hem de kitaplarndan artk para kazanmaya balad. "Minyeli Abdullah" gibi sat rekorlar kran bir romann yazar olan Hekimolu smail'in ayrlmas cemaatte tereddtler uyandrd. Onun gibi bir insan neden ayrlmak zorunda kalmt sorusu kafalar igal etti. Yeni Asya, Hekimolu smail'in ayrlndan sonra da AP'yi ven, CHP ve MSP'ye saldran yaynn srdrd. Bu tutumlar slamclar arasnda eletirilere neden oluyordu. MSP'liler gazeteye geliyor, gazetenin idarecileriyle, yazarlaryla kavga ediyordu. Asabi bir mizaca sahip olan Mehmet Kutlular da bu tartmalara katlnca, gerilim artt. "Siz masonsunuz", "Siz de yeil komnistsiniz", "Siz mnafksnz", "Siz de mslmanlara ktlk yapan ne olduu belirsiz kiilersiniz", "Siz kafirlik gemisine binmi zavall mslmanlarsnz" gibi karlkl sata33 malar, hakaretler ve kavgalar yaand. YEN ASYA'DAN KORKUT ZAL'A K SULAMASI Yeni Asya cemaati MSP'ye kar fke iindeydi. Partiye darbe vurmak iin brorler pepee geldi. Yeni Asyaclarn "te CHP!" ve ardndan "te MSP!" brorleri ortal kartrd. Bununla da yetin-meyip "Eco ile Neco" adl bir de kitap yaynladlar. "te MSP!.." brornde MSP'nin komnistleri affettii, dine zarar verdii, sa ve dindarlar bld, CHP ile bir olduu gibi konular ilendi. Ama asl nemlisi, MSP'li Bakan Korkut zal'n "iki ierken" ekilen bir fotorafnn yaynlanmasyd. Gerekte ayn resim byk gazetelerde yaynlanm ama o gazetelerde ayran itii belirtilmiken, Yeni Asya'clar ayn resmi, iki iti izlenimi verecek ekilde "Korkut zal kadeh tokuturuyor" diye yaynlamt. te bu arptma, btn imeklen Yeni Asya'nn zerine ekti. Cemaat mensuplar bu kadar siyasilemenin ve bu tr yaynlarn cemaate zarar vereceini dile getirmeye baladlar. Bu yzden MSP'lilerin tm hm da zerlerine evrilmiti. Korkut zal'a yaplan iftira, sken-derpaa cemaatini de kzdrd ve onlarn da Yeni Asya cemaatine tavr almasna neden oldu. Dier slamc evreler de ayn

tutum iine girdiler. nk Korkut zal'n iki deil ayran itiini, onun iki iemeyeceini btn dini evreler biliyordu. Yeni Asya gazetesi ve cemaati her yerden byk tepkiler ald. Hekimolu smail de tepki gsterenler arasndayd. "te MSP!" brorn hazrlayanlar telefonla arad ve sert bir dille eletirdii kulaktan kulaa yayld. ddialara gre konuma yle gemiti. "Korkut zal'n iki imediini herkes biliyor. Nasl oluyor da bir mslmana byle iftira edebiliyorsunuz? O bror yznden Korkut zal'n gerekten iki itiini dnp, ona buz balayan mslmanlar olacaktr, bunun vebalini nasl deyeceksiniz?.." "te MSP!" brorn hazrlayanlardan birinin cevab gayet pikindi: "Seimden sonra tvbe ediveririz abi..." (Kaderin cilvesi o kii bugn FP'li bir Belediye Bakannn basn danman.) Yeni Asya cemaati tepkilere ramen, MSP aleyhinde yaynlar yapmann tesinde, gruplar halinde ky ky, ev ev dolap AP'yi ven, CHP ve MSP'yi yeren propagandalara devam etti. 1977 seimlerine gidilirken MSP adeta bir kabus iindeydi. 34

MSP'liler her cephede birden mcadele etmek zorunda kalyordu. Bu kadar ok tepkiye, saldrya uradklar iin, seim sonularndan endie ediyorlard. Bu kampanyann da etkisiyle MSP seimde milletvekillerinin yarsn kaybederek, ancak 24 milletvekillii kazanabildi. MSP ar bir yenilgi ald iin zellikle AP'yi destekleyen Nurcu-lar ve Sleymanclar bayram ettiler. CHP hezimete urasa belki o kadar sevemeyeceklerdi. Onlarn sayesinde AP toparlanmt. ERBAKAN, MSP'Y ORDU DZENNE SOKUYOR MSP, 1977 seiminde milletvekillerinin yarsn kaybetmi olma-sna ramen diri bir tabana sahipti ve Trk siyasetinde kilit parti ko-numundayd. Cemaatlerle kran krana mcadele etmesi, parti tabann adeta kemikletirmi, partiyi bir cemaat haline dntrmt. MSP'liler Erbakan'a bir eyh gibi balydlar. Necmeddin Erbakan onlarn gznde Trkiye'yi, hatta dnyay kurtaracak bir imamd. Bu duy-gularla dolu olan partilileri 1977 seim yenilgisi pek etkilemedi, tam tersi kamlad. Onlar yle dndler: Hz. Muhammed bile baz malubiyetlerden sonra zafere ulat. Parti aslnda bir slam ordusuydu. Erbakan da slam ordusunun komutan. slam ordusunun zafere ulamas iin farz olan cihad yerine getirmek gerekliydi. Erbakan zel toplantlarda slam tarihinden rnekler veriyor, sonuta ne olursa olsun MSP ordusunun bu savatan galip geleceini sylyordu. Kamuoyundaki Erbakan'dan farklyd bu zel toplantlardaki Erbakan. Syledikleri dinleyenleri heyecanlandr-yor ve almalarn hzlandryordu. Parti iinde varolan geleneksel Yahudi dmanl da kullanl-yor, 'Siyonistlerin en korktuklar, Yahudilerin en ekindikleri Erba-kan'n Trkiye'yi ynetmesi' denerek saflar sk tutulmaya allyordu. Onlara gre: Erbakan gnmzn Sultan Abdlhamit'iydi. Onun kadar zeki, hatta ondan daha stn bir dehayd. CHP ve AP kfrn (kafirlerin, din dmanlarnn) temsilcisiydi. Trkiye'yi slam'dan karmak gayretindeydiler. kisi de batc, ikisi de batl, ikisi de faizci, ikisi de ayyat. CHP tam kafir, AP ise slam' sa-vunuyor grnen mnafk bir partiydi. Aslnda ikisi de din dmanyd. Baz dindar kesimler, cemaatler, tarikatler gaflet iindeydiler. Hakk savunan tek parti MSP'nin yannda yer alacaklarna, yardmc olacak-larna gidip AP gibi mason bir partiye hizmet ediyorlard. Bile bile kf35 re yardmc olduklar iin, onlar da kfrn parasydlar. Bu yzden onlarn vebali, ahiretteki durumlar, CHP'den de, AP'den de ok daha ar olacakt. MSP'lilerin hemen hepsi bu duygular ve dnceler iindeydi. MSP'nin seim kaybetmesi, partinin urad saldrlar, cemaatlerin kar tarafla ibirlii yapmas, parti saflarnda moral bozukluu yerine kenetlenmeye yol ayordu.

MSP saflar kar cemaatler iin yle dnyordu: "Eer Hz. Muhammed dneminde yaasalard, kesinlikle Hz. Muhammed'in yannda deil, onun karsndaki Ebu Cehil, Ebu Sfyan gibi kafirlerin yannda yer alrlard." Erbakan izledii bu izgiyle, parti rgtn her an dipdiri tut-may baard. Necmeddin Erbakan usta bir hatip ve iyi bir rgtyd. Yakn kurmaylaryla, parti il bakanlaryla, ile bakanlaryla yapt zel konumalarda ok etkiliydi. En sakin adam bile Erbakan' dinledikten sonra adeta bir militan haline dnyor ve dnyay kurtarmann kendi almasna, gayretine bal olduu inancyla almalarna hz veriyordu. Erbakan, enerjisini tamamen rgtlenmeye yneltti. Kyler dahil, btn sandk balarnda gerekenden en az iki misli partili sandk mahidi olma artn getirdi. Seim sandklar MSP'lilerin hakimiyeti altnda olmalyd. Erbakan, partilileri cemaat gibi, tarikat gibi, bir ordu gibi dze-ne soktu. "Trkiye'de iki ordu var" diyordu MSP'liler. "Biri Trk ordu-su, dieri MSP ordusu." MSP HER ALANDA RGTLENYOR Erbakan, konumalaryla rgt heyecanlandrr ve disipline sokarken, genlerin de rgtlenmesine zel nem verdi. Genlik, MTTB'de yetiiyor, eitiliyordu. mam Hatip Okullar da MSP'ye militan rgtlyordu. Bununla da yetinilmedi Aknclar Dernei kuruldu. Aknclar Dernei parti ile direkt ilikisi olmayan bir dernekti ama MHP'nin lk Ocaklar gibi alyordu. Gazeteye de nem verdi Erbakan. Gazete bu dava iin bir mo-tor vazifesi gryordu. Milli Gazete'den baka Yeni Devir Gazetesi, Milli Gr'n ikinci gazetesi olarak devreye girdi. Yeni Devir, zamanla 'slamclarn Cumhuriyet Gazetesi' olarak anlr oldu. Cumhuriyet 36 gazetesi gibi siyah beyaz kyor, aydnlara hitap ediyor ve genlerin, entelektellerin ilgisini ekecek yayn yapyordu. Cemil Meri, smet zel, Rasim zdenren, Cahit Zarifolu, Erdem Beyazt, Akif nan gi-bi yazarlar, airler Yeni Devir'de yazyorlard. MSP'nin geleneksel yapsnn yan sra okuyan-dnen kesimi de vard. Bu kesim sol eserleri takip eden, Yeni Devir ile birlikte Cumhuriyeti okuyan, klasikleri ve modern dnya edebiyatn izleyen, edebiyat dergilerine abone olan, yabanc dil renen, niversitede okumay hedefleyen bir kesimdi. Dirili, Edebiyat, Mavera, Aylk Dergi gibi edebiyat dergileri bu kesimi etkiliyor, bu dergilerden yeni yazarlar yetiiyordu. Sezai Kara-ko, Nuri Pakdil, Cahit Zarifolu, Rasim zdenren, Erdem Beyazt, Yaar Kaplan gibi airler, hikayeciler o dergilerde rnlerini yaynl-yorlar ve yeni kabiliyetlere yol gsteriyorlard. MSP NDEK RADKALLER Onlarla birlikte radikal bir kesim daha boy veriyordu MSP iin-de. Bu kesim ayn zamanda partinin de dinamosuydu. Sebil, ura, Tevhid, slami Hareket gibi dergilerin oluturduu bir kesimdi bu. Ad geen dergilerdeki Kadir Msrolu, Erturul Dz-da, Ylmaz Yalner, Ali Bula, Selahaddin E, Ali nal, Sedat Yeni-gn, Atasoy Mftolu, Hsn Akta gibi yazarlar genlik zerinde hayli etkin oluyordu. Hele daha ilk saysnda "eriat bir gazete olabilir miyiz?" ka-payla kan ura dergisi, hayli sert ve genliin militan mizacna uygun yayn yaparak, Milli Gazete'den ok sat yapmay baard. Ylmaz Yalner'in yaynlad Ali Bula, Selahattin E ve Hsn Akta gibi isimlerin yazd bu dergi; Atatrkl, Kemalizmi, devleti, AP'yi, Nurcular ve Sleymanclar ok sert ifadelerle eletirdi. Her says toplatlan ura dergisi sonunda kapatlnca, Tevhid, Hicret dergileri karld ve bu tarzda yaynlar srdrld. Bu anlay, yaynevlerini de etkiledi ve slam dnyasndan yaplan evirilerle yayn dnyasnda da bir patlama yaand. Ali Bula'n banda olduu Dnce yaynlar bu tarz yayncln lideri konumundayd. Ali Bula bu yaynevinden kard "ada Kavramlar ve Dzenler" kitabyla slamc genliin en popler yazar oldu. "slamc genliin el kitab" niteliindeki bu kitab bakalar takip etti. Ali 37

nal'n "Mekke Resullerin Yolu" kitab da bu tarz popler eserlerden-di. Fakat asl alm, slam dnyasnn alimleri saylan Seyyid Kutup, Muhammed Kutup, Mevdudi ve zellikle Ali eriat' gibi yazarlarn e-virileriyle saland. Msrl yazar Seyyid Kutup'un 'Yoldaki iaretler', Pakistanl yazar Mevdudi'nin 'Kur'an da Drt Terim', ranl yazar Ali eriati'nin 'Medeniyet ve Modernizm', 'Marksizm ve Dier Bat Dnceleri' kitaplar MSP'li genliin en gzde eserleri oldular. Bu kitaplarla slamn 'devlet olma' ynleri ele alnyor, geleneksel grlerden ok farkl bak alar sunuluyordu. zellikle ranl yazar Ali eriati'nin kitaplar slamc genliin 'best-seller'iydi ve kitaplar peynir ekmek gibi satlyordu. Bu gelimeler MSP eksenli hareketin toparlanmasn, hareket-lenmesini ve daha da bymesini salad. Erbakan, parti, gazete ve dernekle yetinmedi, bata Almanya olmak zere btn Avrupa lkelerinde Milli Gr Tekilat'n kurdu. Milli Gr Tekilat, Avrupa'daki Trkleri rgtledi ve MSP'nin en faal, en gl tekilat haline geldi. MSP bu ynyle sadece parti deil, en gl slamc grup haline geldi. NECP FAZIL VE MEHMET EVKET EYG'NN DILANMASI MSP dndaki dini cemaatlerin onlara ynelik eletirileri, sald-rlar bu yzden artk pek etkili olmuyordu. Necip Fazl Ksakrek ve Mehmet evket Eygi gibi, MSP tabannn zerinde bir dnem byk emekleri olan yazarlarn MSP aleyhindeki ok ar eletirileri, bu ke-simde ilgisizlikle karland. Bu yazarlar artk 'demode' olmulard, devirlerini tamamlamlard. Zaten Erbakan'a laf eden kim olursa ol-sun MSP'lilerin gznden dmeye mahkumdu. Gzden den ve aforoza urayan da artk iflah olmuyordu. Erbakan' yerden yere vuran Mehmet evket Eygi'nin kard haftalk "Byk Gazete", gemi gnlerin hatrna genelde MSP taba-nnca satn alnmasna ramen, Erbakan'a ynelik sert tutumunu srdrnce, okuyucular tarafndan eletirilere urad. Okuyucular, hem eletiri, hem de gzda mektuplar gndermeye baladlar. "MSP hakknda kapal kapal tenkitlerde bulunuyorsunuz. Bindiiniz dal kestiinizin farknda msnz? Ben politikaya giremem diyorsunuz, size politikaya gir diyen yok. Siyasi grnz merte ortaya 38 koymalsnz. zlerek sylyorum, bundan byle gazetenizin iadeleri artacaktr. Okuyucular urasnda ner edilen mektuplar eitli dedikodulara sebep olmaya balad. Byk Gazete'ye abone olmay dnenler, alp datanlar, bundan sonra okumamaya kararl grnyorlar." (Nesimi Kitapevi-Erzurum, Byk Gazete, say 13, sayfa 2) "MSP aleyhinde mevzulara temas etmemenizi acizane istiyo-rum. Bizim Beygir partisiyle, Altkazk partisinde ve benzerlerinde za-ten dmanlarmz ok. Siz bari dmanlk etmeyiniz. Bugn gazetesi dneminde MNP'yi gklere kartyordunuz, unutmayalm." (Dr. Mehmet Turhan-Eskiehir, Byk Gazete, say 13, sayfa 15) "Gazetenizi byk bir ilgiyle okuyan, yaatan kitlenin siyaset davasna ihanet ediyorsunuz. Ehven-i er diye tutturmusunuz. Mslmanlarn arasna nifak tohumlar sayorsunuz. stad (Said-i Nursi) yeri geldiinde seve seve hapse girip mahkum olurken siz selameti yurt dna kamakta buluyordunuz. Yeri gelince Bedizzaman Hazretlerinin arkasnda ne de gzel saklanabiliyorsunuz?" (Recai Deerli-Anka-ra, Byk Gazete, say 14, sayfa:2) "Hakknda verilen hapis cezasn memleket hapishanelerinde ekmedin. Korkak bir hain gibi cihad brakp yurt dna katn." (isim ve adresi mahfuz, B. Gazete, say 14, sayfa 2) "Byk Gazete'nin okuyucusunun yzde sekseni MTTB'li veya MSP'lidir. Hi dnebiliyor musun ki, bir CHP'li yahut bir Beygirist Byk Gazete'yi alsn okusun. Gazetenizin gerekten byk gazete olmasn istiyorsanz MSP'yi tutmasanz bile aleyhinde atmaynz." (Ali Ars-lanolu-Erzurum, B. Gazete, say 14, sayfa 2) "Biz sizin siyasi grnz beenmiyoruz. Gazetenizdeki ilmihal bilgilerini de kitaplardan okuyabiliriz. Onun iin siyasi fikrinizi de-itirinceye kadar

gazetenizi okumayacaz ve evremizde okunmamas iin gayret sarf edeceiz." (Karabk'ten bir okuyucu, B. Gazete, say 15, sayfa 9) Bu tr eletiriler ard ardna gelince Mehmet evket Eygi zaman zaman MSP'ye yumuak mesaj veren yazlar yazmak zorunda kald. "Byk Gazete'nin MSP aleyhinde olduuna dair devaml dedikodu yapld, bu yersiz dedikodularn baz temiz kalpli kardelerimizi pheye drdne dair haberler almaktayz. Mslmanlar, boleviklerle, mrtedlerle ibirlii yapamaz! de-mek MSP aleyhinde bulunmak demek deildir. 39 MSP'li olmamak, MSP dman olmak manasna gelmez." (Biz MSP dman deiliz, M. evket Eygi, B. Gazete, say 16, sayfa 2) Fakat bu tr yazlar da gazeteyi kurtaramad ve balangta yirmi bin kadar satan gazete kapanmak zorunda kald. Mehmet evket Eygi gibi Necip Fazl Ksakrek de MSP'lilerin aforozuna urad. Necip Fazl, balangta MSP'li iken, AP'li olmu, sonra da MHP'li olduunu aklamt. MSP'lilerin gznde btn slamclarn, hatta sa kesimin stad olan Necip Fazl tutarszd, kendini ok beenmiti, dnekti. Necip Fazl, slam davasnn mimar olarak kendini grd iin MSP yneticileri kendini aforoz etse bile, tabann kendine sahip kacan, hele istese genlii MSP'den koparp alabileceini dnyordu. Bunu uygulamak iin, MTTB'de toplad genlere uzun bir konuma yapt ve MSP'yi brakp kendisiyle birlikte MHP'ye gemelerini emretti. "Beni seven arkamdan gelsin!.." dedii toplantdan karken MTTB'den bir kii dahi peinden gitmedi. "EY ERBAKAN ZOR ZAMANLARDA NEREDEYDN?" MSP'liler, Necip Fazl, Mehmet evket Eygi gibi slamclar iin sembol yazarlarn, dier cemaat ve tarikatlarn Erbakan' ekemediklerini dnyorlard. Bu dncelerde aslnda gereklik pay vard. Yllarca emek harcayan, kitleleri pelerinden srkleyen, ile eken, bir szle veya bir yazyla slamclara yn veren kiilerken, liderlik postuna birden Erba-kan oturuvermiti. En acs, kendilerinin yetitirdii genler, dini kitleler, Erbakan' kendilerine tercih etmiti. Erbakan'a kzgnlklarnn temelinde bu duygular vard. Bu duygular yazlarna da yansmt. Mehmet evket Eygi'nin "Neredeydin?.." balkl yazs bu duygularn en ak itiraflarndan ol-du: "Neredeydin? Mslmanlar hapishanelere tklrken neredeydin, hi sesin kmyordu o kara gnlerde... eriat, hilafet, mmet demenin ar bir su sayld zulm de-virlerinde senin nam u niann yoktu. Sen kara gnlerin adam deilsin... Sen Allah yolunda dayak 40 yemeyi sevmezsin, lakin slam davas urunda baklava, brek, kaymak ve kuzu kzartmas yemeye baylrsn. Nerede Allah yolunda bir klfet, meakket varsa sen orada bulunmazsn. Ama mukaddes davay istismar ve istihdam ederek ucuz nimetler peinde koarsn. Sabkasz binsin sen!.. imdi ortalk gnlk gnelik ve sen austos bcei gibi tp duruyorsun. Kendi haline bakmyorsun da, bu davann ilesini ekmi ms-lmanlara amur atyorsun. Onlar dava haini, sen byk dava adam ve mcahidmisin!.." (B. Gazete, say 17, sayfa 16) Bu yazda da grld gibi, Erbakan'a asl kzgnlklar Er-bakan'n kendilerine bir paye vermemesi ve adam yerine koymamasy-d. Mehmet evket Eygi, Erbakan aleyhinde ar yazlar yazmasna ramen, gazetesinin tiraj dnce, Milli Gazete'ye yaz yazma arzusunu duyurdu ama bu isteine bir karlk alamad. "Baka yayn organlarnda yaz yazmaya gelince isteyen yok ki, yazaym. Ben bedava yazacam diyorum, imdiye kadar kimse talip olmad. Bir de ste para m

teklif edeyim?.." (B. Gazete, say 11, sayfa 2) Milli Gazete'ye yaz yazma arzusuna ancak 1990'lardan sonra kavuabildi. Necip Fazl, Mehmet evket Eygi gibi, cemaatlerin ounun duygular da Erbakan'n haksz yere slami kesimin lideri olduu ynndeydi. Hi ile ekmemi, hapse dmemi, fakirlik grmemi bir Er-bakan, btn cemaatleri blerek kendi etrafnda bir kitle oluturmu, slami hareketin lideri olmutu. stelik kendilerini de pek ciddiye al-mayan tavr iindeydi. 41 42 5. Blm FETHULLAH GLEN ERBAKAN'A YAKINLAIYOR Cemaatten kopmalar, ayrlmalar olmasna ramen Trkiye'nin en gl, en etkili cemaati Yeni Asya'c Nurculard. Btn "aabey-ler" oradayd ve cemaati ayakta tutmaktayd. Nurcularn bir baka avantaj seri halde kitap yaynlamalaryd. Kitaplar MSP'liler dahil btn dini kesimlerce okunuyordu. Ah-met ahin'in sahabelerinin hayatlarn anlatt dini kitaplar, Niyazi Birinci'nin ocuk hikayeleri, Necmeddin ahiner'in Said-i Nursi hak-knda aratrmalar, Yavuz Bahadrolu'nun tarihi romanlar ve elbet-te ayrlm olsa da balangta bu camiann en gzde yazar olan He-kimolu smail'in hala korsan olarak srf 'hizmet' maksadyla baslan Minyeli Abdullah roman ve dier eserleri her kesime hitap eden eserlerdi. Yeni Asya'nn kitap yaynclndaki tekelcilii fazla uzun srmedi. Hekimolu smail, Trdav' kurdu. MSP'ye yakn yaynevleri birbiri ardna ald. Yeni Asya'dan nce bir ka yaynevi varken, yzlerce yaynevi ald. Binlerce din kitab Trkiye'nin her tarafnda satlmaya baland. ANAP lideri Mesut Ylmaz'a ait Beyazt'taki Beyaz Saray binasnn zemin katnda, Caalolu'ndaki retmen Han'da ve baka yerlerde kmelenen yaynevleri apayr bir sektr oluturdu. Bu sektr bir kazan kaps haline geldi. Mehmet Kutlular'n ynetimindeki Yeni Asya'nn AP blteni gibi kmas cemaatte yeni araylara, skntlara da neden oldu. Kutlular eletirilere sert karlk veriyordu. Gazetenin idari mdr Rahmi Er-dem bu yzden gazeteden ayrlmak zorunda kald. Rahmi Erdem, Nurcular iin ilenin, cefann, fedakarln sembol isimlerinden biriydi. 43 YEN ASYA CEMAATNDEN AYRILAN ZAFER GRUBU Yeni Asya Cemaati'nin bir de "Kpr" dergisi vard. Fakat bu dergiye ramen, cemaatin iinden, Adapazar'ndan bir grup "Zafer" adnda bir dergi yaynlamaya balad. Bu dergi siyasetten uzak, daha ok dini konulara yer veren, bol resimli bir dergiydi. Bilim, uzay, doayla ilgili dndrc yazlar, resimler vard. Bu dergi Adapazar gibi bir yerde kmasna ramen, cemaatin asl dergisi olan Kpr'den daha ok satmaya balad. Mehmet Kutlular bata olmak zere, Mustafa Sungur, Mehmet Frnc, Bayram Yksel, Bekir Berk gibi aabeyler, Zafer dergisinin kapatlmasn istediler. Ama Zafer dergisini karan Sakarya grubu bunu kabul etmedi. Bir yn tartmalardan sonra Zafer dergisini karan Sakarya grubu, ayr bir grup haline dnerek, Yeni Asya grubundan ayrld. Hekimolu smail'in ayrlndan sonra, Zafer grubunun da ayrlmas, cemaati etkiledi, tartmalar, eletiriler yaand. Yeni Asya cemaatinin yaad bu olaylar, MSP'liler ve Yeni Asya cemaati iinde bulunan Fethullah Glen grubu da yakndan izliyordu. ERBAKAN, FETHULLAH GLEN' PARLATIYOR MSP'den sonra Yeni Asya cemaati en byk dini gruptu. Fethullah Glen ise Yeni Asya cemaatinin iinde, adeta bir ubeyi gibiydi. Glen, bamszln ilan etmek iin uygun zaman kollayan bir kk grubun lideriydi. Yeni Asya cemaatinin yprandn, MSP'nin ise gn getike glendiini ve siyasi ynden de etkin olduunu gzlyordu.

Kafasndaki hedeflere ulaabilmek iin, MSP'nin atak, keskin ve hareketli genlerine ihtiyac vard. MSP'ye yaknlamak, uzun vadede Fethullah Glen iin daha yararl olacakt. Bu dnceyle MSP evresine adamlar vastasyla mesajlar gnderdi. Yeni Asya cemaatini eletirdi, MSP'nin gayretini vd. Bylece MSP ile Fethullah Glen arasnda bir yaknlama balad. 1973 seimlerinde Fethullah Glen ve evresi MSP'ye oy verince yaknlama adeta btnlemeye dnt. MSP'liler de bu durumdan memnundu. nk Yeni Asya cemaatini Fethullah Glen vastasyla blmek, zayflatmak mmknd. Er44 bakan, kurmaylarna emir verdi. "Fethullah Glen hocamza sahip kn, onun etrafnda bulunun, yardmc olun." te bu yaknlamayla Fethullah Glen'in yldz parlamaya balad. Temelini att, alt yapsn oluturduu cemaat bir anda hareketlendi. zmir Bornova camiine her taraftan akn akn insanlar geldi, cuma vaazlar veren Fethullah Hoca'y dinledi. Vaazdan sonra dinlemeye gelenler ve getirilenler, Fethullah Glen cemaatine ait dersane-lerde arland, misafir edildi ve teyp kasetlerinden yine Fethullah Hocann nemli vaazlar dinletildi. Yeni Asya ileri gelenleri Fethullah Glen ve cemaatini tamamen kopmamas iin, Fethullah Glen'in vaazlarndan bazlarn "Hitap iekleri" adyla kitaplatrm, fakat istenilen yaknlk kurulamad. Bunun zerine Mehmet Krknc, Mustafa Sungur, Mustafa Bayram gibi ileri gelenler Fethullah Glen'i ziyaret ettiler. Ama artk kemiklemi bir evre oluturmay baaran Fethullah Glen, kendi hareket tarznda srarlyd. Kemiklemi taban MSP'lilerden olumutu. Mustafa Birlik, Kemal Erimez gibi nurculuuyla tannm gl kiilerde Fethullah Glen'in yanndayd. MSP tekilatlar Fethullah Glen cemaatinin gelimesinde hayli etkindi. MSP'liler her yerde Fethullah Glen'in propagandasn yapyor-lard. MSP'lilere gre, Fethullah Glen, dier Nurcular gibi deildi, aslnda MSP'liydi" ama aka siyaset yapmyordu. Hep slam anlatt iin, onu dinleyenler AP'liyse bile MSP'li oluyorlard. MSP'liler, Fethullah Glen'in vaazlarn dinleterek pek ok AP'liyi MSP'li yapt. KUTLULAR VE FETHULLAH GLEN TARTIMASI Fethullah Glen hakknda "Mehdi, Kahtani" gibi iddialar yaygnlk gsterince, Mehmet Kutlular "Byle iddia sahiplerini tutup kolundan atn" diyerek fkelendi. Krknc Hoca ile birlikte Fethullah Glen'in yanna gittiler. Kutlular ile Fethullah Glen bu bulumada tarttlar. Fethullah Hoca, "Siz gazetenizde Edremit kampn savunarak beni Nurcu diye ihbar ettiniz" diye sitem etti. "Biz sizi Nurcu biliyoruz." "Bilmeniz ilan etmenizi gerektirmez. Ben geni kitlelere ula-mak iin Nurcu kimliimi kullanmayacam." 45 "Siz ister kullann, ister kullanmayn. Baz evreler o kamp ba-hane ederek Nurculua saldrrsa, biz de mukabele ederek Nurculuu savunuruz. Siz Nurcu olmadnz aleni olarak aklarsnz. Saldrlar Nurculua gelmez, biz de mdahele etmeyiz." Bu tartmadan sonra yollar ayrld. Nurcular, Fethullah Glen ile olan ilikilerini kesmeyi ve onun faaliyetlerine katlmamay karar-latrd. Fakat Fethullah Glen bundan pek de etkilenmedi, faaliyetleri-ni yrtmeye devam etti. Fethullah Glen'in hedefinde zenginler ve renciler vard. Ta-mamen kendine bal bir cemaat oluturmak iin izledii metodlar ilginti. Vaazlar ve zel sohbetler eklinde uygulad iki aamal plann amac cemaate taraftar ve para toplamakt. FETHULLAH GLEN' GLENDREN TAKTKLER

Bornova camiine gelenlerin karlatklar manzara uydu: Cami Trkiye'nin drt bir yanndan gelenlerle dolup tayordu. Fethullah Hoca gzyalar iinde konuuyor, cemaatten insanlar da birlikte alyordu. Bu, cemaatin her zaman uygulad bir mizansendi. Camiinin deiik kelerine datlan kalabala kartrlm cemaat mensuplar "alama" grevini stlenmilerdi. Fethullah Glen konumasna baladktan ksa bir zaman sonra alamakla grevli bu kiiler bulunduklar yerlerden "Allah!.." diye baryor, kimileri herkesin duyaca ekilde alyor, kimileri de kendilerini yerden yere atyordu. Krsde zaten Fethullah Hoca, "Ben acizim, ben hi bir eyim, benim bam kopar-snlar" gibi szlerle kendini aalayarak, alayarak, bazen kendinden geerek, aylp baylarak, bazen elindeki Kur'an- yere frlatarak konumaktayd. Alayp, kendini yerlere atanlardan bazlarnn, cemaati yarp "Peygamberimizi grdm, vallahi grdm, hocamzn yannda oturu-yor" diye haykrarak Fethullah Hoca'nn yanna gidip alamas en mehur sahnelerdendi. Fethullah Hoca'nn bu hali ve cemaatin iinde alamakla grevli kiilerin barp armalar, uulduyarak alamalar, bazlarnn kendilerini yerden yere atmalar camiye yeni gelenleri dehete d46 ryor, apayr bir dnyann iine sokuyor ve etkiliyordu. Bu atmosfer iinde yeni gelenlerden de alayanlar, Fethullah Hoca'ya hayran kalp balananlar oldu. ou artk Fethullah Glen'in kulu klesi olmaya razyd. Bu dava iin ne isteniyorsa yapmaya hazrd. Camiye gelenlerin ou zaten eitli cemaatlere mensup olduu iin abuk etkileniyorlard. Fethullah Hocay bir ka kez dinledikten, okullarda okuyan rencileri, askeri okullara giren talebeleri grdkten ve ileride orduda Fethullah generallerin olacan, Trkiye'yi mslmanlatracan duyduktan sonra Fethullah oluyorlard. Partilerini ve cemaatlerini ikinci plana atarak, artk Fethullah Hoca harekatnn iinde yer alyorlard. Cemaate kazanlanlar, bakalarnn da kazanlmas iin aba sarfetmeye baladlar. FETHULLAH CEMAATNE ZENGNLER NASIL KAZANDIRILDI? kinci izlenen yol cemaatin para kazanmas iindi ve zenginlere ynelikti. Camide Fethullah Glen'i dinleme aamasn getikten ve Fethullah Glen hayran haline getirildikten sonra uygulanan bir toplantyd. Dar kapsaml grup halinde dzenlenen bu toplantda Fethullah Glen konuma yapyor, cemaatin hizmetlerinden, neler yaplacandan bahsediyordu. Daha sonra esas meseleye geiliyordu. Hizmet iin u kadar paraya ihtiya vard, filan yerde yurt alacakt ama para eksikti, u kadar para lazmd. Toplantya dahil olan gruptan biri kp, "hizmet iin ne nemi var benden bir milyar" derdi. Baka biri be milyar, bir dieri on mil-yar. Herkes bir eyler dediine gre, toplantya yeni katlan zengin ya da zenginler de bir ey diyecekti elbette. Onlarn dndaki kiilerin syledii rakamlar, bu yeni katlanlar etkilemek iindi. Yeni katlanlar da o atmosfer iinde be-on milyar ek kesip verme zorunluluunu hissederlerdi. Bu metodla byk bir para ak saland. Cemaat iyice zenginleti, saray gibi yurtlar, ihtiaml dersane-ler yapld, ard ardna Ik Evleri ald. Cemaat, ubat 1978'de mehur "alayan ocuk" resmiyle yayna balayan ve Sznt adn tayan dergiyi kard. Derginin ad, cemaatin temel felsefesini yanstyordu. Fethullah Glen cemaatinin te47 mel felsefesi her tarafa szmakt. Devlete, orduya, kurumlara, parti-lere szlacak ve bir zaman sonra oralarda hakim olunacakt. Bayazlarn Fethullah Glen'in yazd Sznt dergisi ierik olarak Tbitak dergisinin mslmanlatrlm haliydi. Fizik, kimya, astronomi gibi konular n plandayd. rmceklerin yaps, uzayda kara delikler gibi konular ilendi. Yabanc dergilerden alnan ilgin resimler, gzel manzaralar yaynland ve bu resimlere Fethullah Glen'e ait veciz szler yazld. Nurcular bu tr resimlere,

kartpostallara Said-i Nursi'nin yazlarn yazarlard. Fethullah grup ise Sznt'da Said-i Nursi'nin yerine Fethullah Glen'in yazlarn bu tarzda yaynlamaya balad. Cemaate ait yaynevleri kuruldu. Kurulan yaynevlerinde Fethullah Glen'in konumalar, Sznt'ya yazdklar kitap haline getirildi. Bir dier alma da Fethullah Glen'in konumalarnn kasetlerle oaltlp satlmasyd. Bu kasetler her tarafa ulatrld, kasetler sayesinde hem para, hem de taraftar kazanld. Kaset almalar cemaatin genilemesinde nemli bir rol oynad. Kylere kadar yaygnlatrlan kasetlerde Fethullah Hoca'y dinleyenler de konumalardan etkilendiler. Kasetleri dinletenler onlar Fethullah Hoca'nn kendisini dinlemeye davet ettiler. "nmzdeki Cuma iin Perembe gn iki otobs kaldracaz, isterseniz siz de gelebilirsiniz" eklindeki tekliflerle, pek ok insan zmir'e, Bornova Merkez Camii'ne gtrld. FETHULLAHCILARIN ASIL HEDEF OCUKLAR Bu tr yollarla kazanlan ve etkilenen kitleler zerinde o d-nemde gze batmayan bir faaliyet gerekletirilmeye baland. Fet-hullah Hoca'y dinleyip etkilenenlerin ocuklar asl hedefti. Cemaate kazanlanlar, ocuklarnn Fethullah Hoca'nn dersane-lerinde kalmasna ikna ediliyorlard. Fethullah Hoca'nn ve evresinin kald ato gibi binalar, son derece lks dersaneler ve Ik Evleri, genelde krsal kesimden olan taraftar adaylarnn gzlerini kamatryordu. Ama bu konuda tercih alkan ve zeki ocuklard. Onlardan para da talep edilmiyordu. O alkan ve zeki ocuklara baklacak, yetitirilecek, bakmlar stlenecek ve okuyup byk adam olmalar salanacakt. stelik ileride dindar bir mhendis, dindar bir doktor, dindar bir kaymakam, vali, hukuku, subay vs. olacakt. Belki de fakirlikten 48 alkan da olsa ocuklarn okutamayacak olan aileler byle bir teklifi sevinerek kabul ettiler. Bu tr faaliyetlerde para alnmad ama bir zeki ocuk cemaate alnm oldu. O ocuk artk Fethullah Glen'in ocuu gibiydi. yle yetitirilecekti ki, anne babas zorlasa bile artk mr boyunca bu ce-maatten kopmayacakt, kopamayacakt. Bu masraflar, zenginlerden, kasetlerden, dergilerden, kitaplar-dan saland. YEN ASYA CEMAATNDEN FETHULLAH CEMAATNE TAVIR Fethullah Glen cephesindeki bu deiiklikler ve gelimeler Yeni Asya cemaati tarafndan da gzleniyordu. Yeni Asya cemaati mensuplarndan Fethullah Hoca'nn toplantlarna gidenler oluyordu . Yeni Asya cemaatinin nde gelenleri, Fethullah Glen'e ynelik eletirileri artrd. "Glen, kendi adn n plana karyor, bylece davay ahsiletiriyor, bir anlamda nefsini putlatryordu. Konumalarnda kendini aalamas numarayd. Mtevaz' grnmesine ramen, enaniyet (kibir) tayordu. Risale-i Nurlarn lsnden ayrld iin mutlaka bir efkat to-kad yiyecekti. Kim Nurculara kar ktysa, Nurculuu blmeye altysa, yrngesinden saptrmaya kalktysa mutlaka stadn efkat tokadna maruz kalmt. Fethullah Hoca, Bedizzaman'n demokratik misyonu destekleyin emrine ramen, MSP'lilerle ibirlii yapyordu. Etrafnda hep MSP'liler vard. Cemaate ait bir Kpr dergisi varken, Fethullah Glen Sznt diye bir dergi karm ve Nurcularn meveretine uymamt." Yeni Asya cemaati, Fethullah Glen'in Yeni Asya yaynlarndan kan Hitabet iekleri kitabn bir daha basmad. Sznt dergisinin okunmas, Fethullah Hoca'nn vaaz kasetlerinin dinlenmesi, dersane-lere sokulmas yasakland. zmir'e Bornova camisine Fethullah Hoca'y dinlemeye gidenler cemaat tarafndan dland. SAD- NURS DEMREL'N BAINI OKAMI Yeni Asya cemaatinde Said-i Nursi hakknda almalar yapan Necmeddin ahiner, ok nemli bir gerei bulup karmt. Said-i Nursi, Demirel'in ban okayp ileride slam'n en gl szcs olacak demiti. 49

Necmeddin ahiner'in "Son ahitler" dizi kitaplarnda da yerini alan bu olay Nurcular heyecanlandrd. Sleyman Demirel, ocuklu-unda bir by vastasyla Isparta'da srgn bulunan Said-i Nur-si'nin ziyaretine gitmiti. Said-i Nursi kk Sleyman'n ban oka-m, "Bu ocuk ileride slamn en gl szcs" olacak demiti. Bu sze benzer bir sz daha vard Said-i Nursi'nin. "Isparta'dan biri -kacak, slam savunursa erefli, savunamazsa rezil olacak" anlamndaki bu sz dieriyle birleince, iaretin Demirel'e olduu dnld. Bedizzaman bile Demirel'i bugnler iin iaret etmiti. Zaten Demirel, kamuoyuna kar ne kadar laik grnse de, Nurcularla yapt zel grmelerinde, zellikle Bekir Berk'e, aslnda slamdan yana olduunu, hatta Bedizzaman'n talebesi olduunu sylemiti. Ne zaman Demirel'in yanna gitseler, masasnda Said-i Nursi'nin kitaplarn gryorlard ve Demirel satr satr Risale okuyordu. Hatta bir keresinde Demirel, "Hkmette niye bir Nurcu arkadamz bakan olarak grev almyor?" diye sorulduunda, "Ben varm ya, yeter" demiti. Nurcularn kendi aralarnda bilinen ve konuulan bu gereklerle, Necmeddin ahiner'in ve Said-i Nursi'nin Demirel iin syledikleri birleti. Bylece AP ve Demirel'i desteklemekte ne kadar hakl olduklarna bir kere daha inandlar. Fethullah Glen cephesini de bu gven ve rahatlk iinde aforoz etmilerdi. FETHULLAH GLEN YEN ASYA'DAN KOPUYOR Fethullah Glen, Yeni Asya cemaatinin kendine ynelik tavrn pek de nemsemedi. Zira ne o cemaatten, ne Sleymanclar'dan kendilerine bir yardm yoktu. Yeni Asya zaten ypranmaya, gerilemeye balamt. Fethullah Glen "ortadaki insanlara" MSP'lilerin tekilatlar sa-yesinde ulamay hedeflemiti. Daha henz dikkate alnmyordu, yeterince gl deildi ama bu yolda sessiz ve derinden ilerlemesini srdryordu. En byk avantaj, hitabetiyle, gzya dkmesiyle, etkileyici yapsyd. Zaten Yeni Asya cemaati gibi, kendi cemaati de artk kamplara, dersanelere; dergiye, yurtlara, en nemlisi zenginlie sahipti. Yeni Asyaclar gibi Nurcularn ematik rgtlenmesini kurmutu. O cemaatten tek fark, Yeni Asya'y bir heyet ynetirken, cemaati Fethullah Glen tek bana ynetiyordu. O bir yldzd. 50 Yeni Asya cemaatinde ise cemaatin bandaki etkili kiileri an-cak cemaate mensup olanlar biliyor, kamuoyu onlar tanmyordu. Bu dnemde Fethullah Glen devlete yaknln da ilan etmeye balad. 1977'de yurt apnda yaplan Yksek slam Enstitleri boykotunu eletirdi, "slam'da boykot yoktur" diye konuarak boykotu krd ve gcn gsterdi. Tipik Nurcu ve Sleymanc sylemlerine hi benzemeyen, siyasetten uzak, yalnzca slam ve sahabe hayatn anlatan konumalar yapan Fethullah Glen, MSP'lilerin sistemli almalaryla ortaya bir star olarak karlmt. O dnemde Fethullah Glen'i, arkc Ferdi Tayfur'a benzetenler bile olmutu. "Piyasada bir Fethullah Glen'in, bir de Ferdi Tayfur'un kasetleri ok satyor nk ikisi de ok alyor" esprisi o gnlerde slami evrelerde hayli yaygn bir espriydi. MSP'lilerin tam desteini alan, baka cemaatlerden de taraftar kazandn gren, maddi ve manevi olarak glendii belli olan ve Yeni Asya cemaatinin zellikle siyasi konuda fanatik oluu yznden yprandn gren Fethullah Glen artk bamszln ilan etme zaman geldiini anlamt. Yeni Asya'y ok siyasi olmakla, siyaseti hizmetin nne geir-mekle sulayp, cemaatini Yeni Asya cemaatinden ayrd. Yeni Asya cemaatinden baz dersaneler de Fethullah Hoca'nn tarafna geince byk bir ok yaand. Yeni Asya cemaatinde tam bir aknlk hakimdi. 51 52 6.Blm FETHULLAH GLEN - ERBAKAN KAPIMASI

Fethullah Hoca'nn gz yal vaazlar ok etkili oldu. Artk, S-znt Dergisi etrafnda oluan beyin takmna sahipti. MSP'lilerin tekilatlarnn destei de buna eklenince Fethullah Glen ve cemaat etkili bir cemaate dnmeye balad. Yeni Asya cemaatinden kopan, ama MSP'nin glgesinde kalan Fethullah Glen cemaati, bu hamlelerle cemaatler arasnda nc sraya ykseldi. Fethullah Glen zamanla etkisini daha da artrd. Yeteri kadar glendii inancna varnca MSP'lilikten kurtulmas gerektiine karar verdi. MSP'lilerin desteiyle kazanlan genlerin bir ksm iin MSP'li olmak artk ikinci planda kalmt. Onlar artk MSP'li deil, Fethullah-yd. MSP'den ve Yeni Asya grubundan Fethullah Hocann cemaatine transfer olanlar, artk yeni bir cemaati oluturuyordu. Yeni Asya'da zaten grnr bir lider yoktu ama MSP'lilikten gelenlerin gznde Fethullah Hoca, Erbakan Hoca'nn yerini almaya balamt. Yurt mdrl, cemaatn eitli kurumlarndaki grevler, dersane sorumluklar gibi ekirdek kadrolar, MSP'li olanlarn elinden alnyor ve kendisini Fethullah kabul edenlere devrediliyordu. ou kimse bu dnmn farknda deildi. Yaplan deiiklikler "hizmette nbet deiimi" olarak sunuluyor ve yle deerlendiriliyordu. Fakat bir sre sonra MSP'liler durumu fark ettiler. Bu yzden ortaya "MSP'lilik-Fethullahlk" tartmalar kt. Tartmalarda slup yumuakt, nezaket n plandayd ve ikna etmeye ynelikti. Erbakan siyasi bir liderdi, Fethullah Hoca ise bir 53 mriddi. Byle olmas gerekliydi. Buna ramen, Fethullahlar alttan alta "Fethullah Hoca her-ey" fikrini yayyorlard. Erbakan siyasi liderdi ama her ey deildi. Eletirilecek yanlar oktu. Sonra MSP'li olmak da bir art deildi. Si-yaset yerine baka hizmetler yaygnlatrlmalyd. Hizmet iin, Erbakan gibi devlete muhalif olmak doru deildi. Tam tersine devletten yana davranlrsa, daha kolay yol alnrd. Bu dnceye sahip Glen, ubat 1980'de devletten yana olduunu gsteren bir konuma daha yapt. Anarist ve terrist olarak nitelendirdii kiileri, devletin asker ve polisine bildirmeyenlerin Allah katnda sorumlu olduklarn belirtti: "istihbarat duysun, emniyet duysun, askeriye duysun, babakan duysun, riyaset-i cumhuriye duysun. Polise, askere kurun skan hainlere mahkemelerde ceza verilmezse ne devlet kalr, ne de millet." Bu szler MSP'li taban tarafndan tartlmaya baland. Fethul-lah Hoca'nn devlet ajan olduu pheleri yaygnlat. Bu tr tart-malar her yerde, her mecliste bir mddet kapal devre srd. Fethullah Glen artk bir g olduunu hissettii ve MSP'li damgasndan kurtulmak zaman geldiine inand bir dnemde 24 Haziran 1980'de yapt bir vaazda isim vermeden MSP'yi ve MSP'nin yayn organ Milli Gazete'yi eletirince, kapal devre sren tartmalar aa kt. Fethullah Glen, "Cppeyle sarkla bu iler olmaz, paavra gibi bir gazeteyle bu i yrmez" demiti. MSP'LLERN DDETL TEPKS O dnemde MSP'li genliin bir ksmnda cppe ve sark giymek modas yaygnlamt. zellikle Fatih aramba'daki Mahmut Efen-di'nin tarikatna mensup MSP'li genlerde sark-cppe adeta bir moda olmutu. Fethullah Glen bu durumu eletirerek MSP'ye rest ekmiti. Fakat bu belki de onun ilk byk hatas oldu. nk cemaatinin ounluu MSP'lilikten henz kopmamt. Krsal kesimde onu dinleyenlerin ve dinletenlerin hemen hepsi MSP'liydi. Yurtlarda, dersanelerde okuyan rencilerin ou da ve zellikle onlarn anneleri ve babalar MSP'liydi. Tepki Fethullahlarn beklemedii kadar byk oldu. Cemaat adeta ayaa kalkt. rgtlenme iinde baarl olan MSP'liler, bir anda Fethullah Hoca'y ve cema54 atini sarstlar. MSP'liler, mftlklerde, cami avlularnda herkesi top-layp, Fethullah Glen'in konumasn millete teypten dinlettiler. Din-leyenlerin byk

bir ksm, o gne kadar Fethullah Glen'e sempati duyduu halde "Tuu rezil, Allah seni kahretsin!.." diye yere tkrp homurdanyordu. Demek Fethullah Glen de AP'liydi, dier Nurculardan fark yoktu. Adam ettikleri Fethullah Hocann MSP'ye atmas bir nankrlk, bir rezillikti. O da bir mason uayd. Fethullah Hoca'ya gnl veren aznlktaki insanlar ise, o gne kadar Fethullah Hoca'y seven bu kesimin iddetli tepkisi karsnda sklm pklm oluyor, yanlarndan uzaklayordu. YEN DEVR GAZETES DE FETHULLAH HOCAYI ELETRYOR MSP'lilerin fkesi o kadar bykt ki, Fethullahlar Sznt der-gisinin brolarna gelemez oldular. Dersane faaliyetleri bile iptal edildi. stelik MSP'li genlerin ve entellektel kesimin okuduu Yeni Devir gazetesinin arka sayfasnda Fethullah Hoca'nn o konumas eletirilince, ipler daha da gerildi. Cemaat byk bir darbe yemi, artk iyice aznlkta kalan ve Fethullah Hoca'nn yanl anlaldn dnen Fethullahlar darya bile kamaz olmulard. MSP'lilerle karlatklarnda, onlarn hmlarna uramamak iin yollarn deitiriyorlard. bu noktaya gelince, olay kaset bir emirle piyasadan ekildi. Piyasadaki kasetler bir anda imha edilmi veya silinmiti. Bir zaman sonra Fethullah Hoca'y eletirmek iin fellik fellik o kaseti arayanlar bulamaz oldular. Bu olay, Fethullahlarla MSP'lilerin ilk gerginliiydi. Bu srede Fethullahlar MSP'lilerin fkesi ve grlmedik tepkisi yatsn diye, "uykuya yattlar". Bu sre iinde kendilerini bu noktaya getiren MSP'lilerin byk blmn, baz mridlerini de kaybettiler. Uykuya yatma srecinde, yaralar sarmak iin sessiz kaldlar, olayn unutulmasn beklediler. Eletirileri ve saldrlar sessizlikle karladlar, hakaretleri sineye ektiler. Fethullahlar, "Fethullah Hoca yanl anlald" veya "Hakls-nz Hoca yanl yapt, maksadn aan bir konumayd, kendisi de anlad kasetleri piyasadan ekti" eklinde konuarak hatay kabul ettiler. Bu konumann zaten onlara bir faydas da olmamt. Byk bir 55 cemaat olan Yeni Asya arln ve etkinliini srdryordu. Fethullah Hoca cemaatindeki bu kriz, Yeni Asyaclar tarafndan "Risale-i Nur'a yaplan ihanetin bedeli" olarak grld. Bedizzaman'n misyonunun dna kan efkat tokatn yemekten kurtulamyordu. te Fethullah Hoca da ok gvendii MSP'lilerden byk bir darbe yemiti. Yeni Asyaclar, Fethullah Hoca ile MSP'liler arasndaki krize sevindiler. Bu gelimeyi Fethullah Hoca'nn MSP'li damgasndan kurtulmas olarak yorumlamadlar. Onlara gre Fethullah Glen byk bir darbe yemiti, kendilerine yapt gibi MSP'lilere de ihanet etmiti ve artk hep marjinal bir grup olarak kalacak, ileride de yok olup gidecekti. Yeni Asyaclar bu olaydan sonra Fethullah Hoca ve evresinin MSP'lilerle aray bulmak iin uratklarn da gzlediler. Fakat MSP'liler fanatikti, liderini ve gazetesini eletireni hemen aforoz ediyorlar, kolay kolay da affetmiyorlard. Fethullah Glen'in MSP'lilerden kopma ve yeni bir g olutur-ma hamlesi darbe yemiti. MSP LE TEKRAR YAKINLAMA ABALARI MSP'lilerin fkesi ve tepkisi zamanla yatt. ounluu, Fethul-lah Hoca'yla ilgilerini kestiler. Bir ksm "O da bir insan, hata yapmtr. Zaten o kasetleri de piyasadan ekti, piman olduunu gsterdi. Her eye ramen Fethullah Hoca kaybedilmemeli." diyorlard. Fethul-lah Glen ve evresi de, MSP'liler de, gemite kalan bu krizi hi olmam kabul etmeye altlar. ki taraf da birbirlerini "kazanmak" dncesiyle hareket ediyordu. Bu tarz aslnda MSP'nin temel felsefelerinden birisiydi. Zaten MSP ynetimi Fethullah Glen'e kar aktan tavr almamt. Erbakan da, aktan Fethullah Glen'i hi eletirmemiti. Taban bu konuda baka cemaatlerle adeta sava verirken, Erbakan ve parti ynetimi bu konularda azlarn amyordu. MSP'liler, daha ok rgtlenmeyle, taraftar kazanmayla ilgiliy-di. CHP-MSP koalisyonu dalnca onun yerine Sleyman Demirel'in Babakanl'nda Milliyeti Cephe (MC) hkmeti kuruldu. MSP de MC hkmeti iinde yer ald. 1977 seimleri

sa cephe iin tam bir hayal krklyd. CHP oylarn yzde 41.8'ini alarak tarihinin en byk baarsn kazand. Ecevit'in tek bana hkmet kurmak iin 11 milletve56 kiline ihtiyac vard. AP'den 11 milletvekiline bakanlk verilerek trans-fer edildi. Bylece CHP hkmeti kuruldu. ktidardaki CHP, iki sene iinde byk prestij yitirdi. 1979 ara seimlerinde CHP, 5-0 yenildi. Bu baarszlk zerine Ecevit istifa et-ti. Sleyman Demirel, bu kez MSP'nin desteiyle aznlk hkmeti kurdu. MSP, 12 Eyll'e kadar, AP'ye verdii 'kerhen' destei srdrd. Bu sre iinde eskisi gibi cemaatlerden youn eletiri almadklar iin, zamanlarn daha ok rgtlenmeye ayrdlar. Bu dnemde Erbakan, Demirel'e dardan verdii destek sra-snda "kadayfn alt kzaracak" gibi deyimleriyle de lkenin gnde-mindeki yerini koruyordu. Erbakan, 1980 yl bte konumalarnda adeta yeniden dodu. Uzun ve esprili konumalar herkesin dilindey-di. Kamuoyu onun konumalarn ilk kez TRT'den canl yaynda izle-miti. "Batln gzyalar", "Siz birbirinize enkaz ve felten baka bir ey devredemezsiniz", "Lafla peynir gemisi yrmez", "ki sene nceki Demirel mi akll, bugnk Demirel mi akll", "Keyi dneceksiniz, merak etmeyin keyi dneceksiniz ama uurumdan aa giden keyi dneceksiniz" gibi szleri herkesin dilindeydi. Onun bu konumalar tabann daha da coturmutu. 1979'da ran'daki slam devrimi de MSP kitlesine heyecan katan nemli bir olayd. ran gibi blgedeki Bat yanls bir lkeye slamc bir hareket hakim olmutu, sra Trkiye'deydi. ranl yazarlar, zellikle Ali eriat' MSP'li genlerin, radikal kesimlerin en ok okuduu yazard. MSP'nin iktidara yrd, gn getike byd MSP'lilerin ortak gryd. MSP'nin mitingleri de ok grkemli oluyordu. Sivas ve Konya mitinglerinde yzbinler meydanlara dolmutu. zellikle Konya mitinginin benzeri o zamana kadar grlmemiti. Genlik kesimi, "-ran'da Humeyni, Trkiye'de Erbakan" "eriat gelecek, vahet bitecek", "Erbakan komutan, aknc asker" sloganlar atmlar, stiklal Mar okunduunda da bazlar yere oturmulard. Bu mitinge katlanlar MSP'nin artk iktidar olma iini bitirdiini dnyordu. Artk iktidara bir adm kalmt. Ama 12 Eyll gn uyandklarnda, Trkiye'deki herkes gibi ordunun lke ynetimine el koyduunu grdler. MSP iin her ey bitmiti. Belki de, herkes iin... 12 Eyll askeri darbesi herkes iin oldu-u gibi slamclar iin de ok eyi deitirecekti. 57 58 7.Blm 12 EYLLCLER - CEMAATLER TTFAKI Trkiye, 12 Eyll 1980 sabah darbeyle uyand. Darbe, slamc kesimlere artk her eyin bittiini dndrd. Btn kazanmlar, al-nan mesafeler, maddi ve manevi ykseliler bir anda yok olma tehli-kesiyle yzyze geldi. Darbeyi yapanlar balangta sa sol ayrm yapmadklarn gstermek iin lkclerin ve slamclarn da zerine gitti. Siyasi partilerin tamam kapatld, partilerin yneticileri ieriye alnd. Cezaevleri her partiden, her grten insanlarla dolup tat. En byk hayal krkl MHP'lilerde yaanyordu. Bugne kadar devlet adna komnistlere kar mcadele vermiler ve bu uurda yzlerce lkc ehit olmu ama uruna mcadele ettikleri devlet kendilerini de komnistlerle bir tutup ieriye atmt. Ortada yalnzca darbeyi yapan Kenan Evren ve Konsey yeleri vard. Demirel ve Ecevit, Gelibolu'nun Hamza Koyundaki askeri tesislerde, Erbakan ile iki gn saklandktan sonra teslim olan Trke, zmir Uzunada'daki Deniz Kuvvetlerine bal bir ste gzaltnda tutuluyordu. Darbenin ilk gnlerinde en byk korkuyu slamc evreler yaad. Onlarda "Btn emekler boa gitti" duygusu hakimdi. Fakat ok gemeden durumun pek de yle olmadn farkettiler. Darbenin lideri

Kenan Evren, neredeyse dini cemaatlerin yapmak istediklerini yapar hale gelmiti. Evren yurt gezilerinde yapt konumalarda ayetler hadisler okuyor, slam vyordu. Darbeciler, cemaatlerin destei karlnda okullarda dini eitimi zorunlu hale getirdiler. Buna kar Felsefe zorunlu ders olmaktan karlp semeli hale getirildi. Erbakan tek bana iktidar olsa, yapmaya cesaret edemeyecei eyleri Evren yapyordu. Kenan Evren yapt konumalarda Demirel, 59 Ecevit, Erbakan ve Trke'e atyor, saclar, solcular, irticay ele-tiriyor ama "hakiki din temiz dindir, irtica deildir" anlayyla lml slam da savunuyordu. Evren'in bu tutumu dini cemaat ve tarikatlar rahatlatt. Ortam neredeyse tam aradklar gibiydi. Zaten onlarn gznde partilerin nemi yoktu, istedikleri ortamn olumas her eyin stndeydi. Bir anda o zamana kadar lesiye balandklar, uruna mcadele ettikleri Demirel ve Erbakan gibi liderleri silkip attlar, Kenan Evren onlarn gznde daha makbul isim haline geldi. DARBECLER VE CEMAATLER TTFAKI 12 Eyll darbecileri de, zellikle Anayasa oylamasna taban bulmak amacyla, slamc evrelere hogrl davrandlar. Hatta kimi cemaatlerle de dorudan ilikiye getiler. Onlardan istedikleri Anayasa oylamas referandumunda evet oyu kullanmalaryd. Bunun karlnda cemaatlerin faaliyetlerine, yurt ve Kur'an Kursu amalarna izin verilecekti. Darbeciler, partileri kapatlan liderlerinin halka "hayr" oyu verdirmeye almasndan korkuyorlard. Demirel bata olmak zere btn liderler, tabanlarna "hayr oyu verin" mesajlar yolluyorlard. Bu mesajlarn etkinliini krmak, Hayr oylarnn olabildiince az k-masn salamak gerekiyordu. nk, 12 Eyll Anayasas ile birlikte Kenan Evren'in cumhur-bakanl da oylanacakt. Ayrca "Hayr"larn yksek olmas Bat kar-snda ynetimi zor duruma drebilirdi. Bu yzden darbeciler, kimi asker ve sivil araclarla cemaat ve tarikat nderleriyle grtler. ou cemaat de bu grmelere olumlu yant verdi. CEMAATLERDE DARBE TARTIMALARI Bu olay cemaat ve tarikatlarda yaygn tartmalar yaanmasna neden oldu. Demokrasiyi askya alm, siyasi partileri kapatm darbecilerle ibirlii ne derece doruydu? ibirliini, kffara hizmet olarak yorumlayanlar bile oldu. Buna karlk baka bir alternatifin olmad gr de yaygnd. lkedeki egemen glere kar yaplabilecek bir ey yoktu. Siyasi partiler kapatlmt, Demirel'in ve Erbakan'n bundan byle siyaset yapmas imkansz gibiydi. Hizmet ise hereyden nemliydi. Madem ki darbeciler hizmetlerine engel olmayacaklard, o 60 zaman bu ortamda onlarn istediklerini yapmak daha doruydu. imdi kavga yerine gleri birletirme, hizmete arlk verme, derlenip toparlanma ve byme zamanyd. Gnn birinde frsat onlarn eline geecekti. Bu tartmalar kapal meclislerde srp gitti ve baz cemaatler-de atlamalara, blnmelere, kopmalara ve yeni araylara neden oldu. ERBAKAN'IN HOCASI ZAT KOTKU LNCE... Erbakan'n hocas skenderpaa cemaati lideri eyh Mehmet Zait Kotku bu dnemde ld. Onun lmnden sonra Esad Coan tarikatn bana geti. Bu grup darbe dneminin cemaatler iin uygun olduu grndeydi. Cemaat mensubu Turgut zal, ihtilalcilerin kurduu hkmette yer almt. Darbe dneminde bu ortamdan faydalanlmal, sonra artlar uygun olursa Erbakan'n oluturaca harekete destek olunmalyd. Bir de cemaat mensuplarn diri tutmak iin bir dergi karlacakt. NURCU LDER DARBECLERLE te bu dnemde, en gl ve etkin cemaat, Yeni Asya ikiye blnd. Yeni Asya cemaati iinde yer alan Nurcularn kimi ileri gelenleri, darbecilerle yaknlk kurmutu. Erzurum'da bulunan Mehmet Krknc Hoca bunlarn banda geliyordu.

Krknc Hoca, Kenan Evren'e mektup yazarak neler yaplabileceine dair nerilerde bulunmu, darbecileri verek dualar etmiti. Mehmet Krknc'nn Demirel'e bal Yeni Asya cemaati iinde ok etkili olduunu renen darbeciler de ona yaknlk gsterdiler ve zel grmelerde kendisine yardmc olacaklarn sylediler. Yine Krknc Hoca'nn isteiyle, darbeyi dindar kesimlerde merulatrmak ve taban bulmak iin Din derslerini okullarda zorunlu hale getirdiler. Mehmet Krknc, gerekten de cemaatin en etkili ve sevilen isimlerindendi, yalnz da deildi. Osman Demirci, Rahmi Erdem, Ah-met ahin gibi nemli Nurcular yanndayd. En nemlisi Mustafa Sungur gibi bir "aabey" de onun gibi dnmekteydi. Krknc Hoca vastasyla nurcu olan Fethullah Glen de Hoca'y destekliyordu. Zafer dergisi etrafnda toplanan Sakaryallar grubu da onunla hareket ettiler. 61 CENGZ HAN'IN HOCALARI Bu durum Mehmet Kutlular, Mehmet Frnc, M. Emin Birinci gi-bi isimleri hayli kzdrd. Darbe, dneminde Yeni Asya gazetesi kapa-tld iin yerine kan Yeni Nesil gazetesinde Krknc'nn ihtilalcilere yazd mektup, ihtilalciler ve onlarla ibirlii yapanlar sert bir slupla eletirildi. Krknc Hoca, Cengiz Han'n Hocas ilan edildi. Cen-giz'in Hocalar diye bir dizi hazrland. Yeni Asya cemaatine mensup Yavuz Bahadrolu'nun mehur Buhara Yanyor ve Elveda Buhara romanlarnda yanstld gibi; Cengiz Han, yannda bulundurduu baz mslmanlar sayesinde slam lkelerini ele geirmiti, Krknc Hoca da yleydi. Veysel Akpnar, Mustafa Kaplan, Bnyamin Ate, Mehmet Paksu, Safa Mrsel, Burhan Bozgeyik, hsan Atasoy gibi gazete yazarlar bu konuda sert yazlar yazdlar, darbeyi eletirdiler, artlar ne olursa olsun Demirel'in yannda olunmas gerektiini sylediler ve alan mahkemelerde onlarca davada yarglandlar. Darbeciler, Mehmet Kutlular ile de grtler. Kutlular, misyon-larnn darbecilerle birlikte olamayacan syleyerek ibirliini red-detti. Askerlerin srar ie yaramad. Darbecilerle yaknlk kuran kesim ise Yeni Nesil gazetesinin ve Kutlular'n bu tavrn eletirdi. Onlarn yapt ileriyi grmemekti. Bedizzaman'n artlar gerei DP'yi ve Menderes'i desteklemesini, bu ilelebet byle olacak, hep Demirel desteklenecek eklinde ele almak yanlt. Ne er CHP vard, ne de ehven-i er AP vard, ortada sadece darbeciler vard. stelik darbeciler kendilerinden yardm istiyordu. Hizmetlerin devam etmesi iin bundan daha uygun ortam yoktu. Sonuta byk bir tabana sahip Yeni Asya cemaati, tam da orta yerinden ikiye blnd. Yeni Asya cemaatinde kalanlar Mehmet Kutlular, Mehmet Frnc, M. Emin Birinci, Yavuz Bahadrolu, hsan Atasoy, Mustafa Kaplan, Burhan Bozgeyik, Bnyamin Ate, Safa Mrsel, Mehmet Paksu gibi isimlerdi. Cemaatten kopanlar ise Mehmet Krknc, Mustafa Sungur, Rahmi Erdem, Osman Demirci, Ahmet ahin, Mehmet Dikmen gibi isimlerin bulunduu nemli bir gruptu. Yeni Asya cemaati yar yarya g kaybetmiti. 62 CEMAATLERN OU DARBECLERDEN YANA Yeni Asya cemaatinden kopan Mehmet Krknc grubuna, Yeni Asya cemaati "Konseyciler" adn taktlar ve bu ad o cemaati tanm-layan bir sfat oldu. Konseyciler grubu artk Yeni Asya cemaatinin en fke duyduu gruptu. Onlar Cengiz'in Hocalaryd, davaya ihanet et-miler, ihtilalcilerle ibirlii yapmlard. Taban bu ayrlk karsnda aknd. En ok etkilendikleri blnmeydi bu. Daha dne kadar birlikte, yanyana olduklar insanlar imdi kar karya gelmilerdi. Birbirlerini Demirelci-Konseyci diye suluyorlard. Yeni Asya cemaati Demirelcilikte yalnz kalmt. Yeni Asya'ya kar Demirelcilik sulamas eskisinden daha iddetli biimde yapl-yordu. Yanl ata oynuyorlard. Artk hapiste olan ve bir daha da siya-set yapabilecei belirsiz

Demirel'e bu kadar balanmann hizmetle ilgisi olmad gibi hizmete zarar veriliyordu. Oysa darbeciler, slama Demirel'den daha ok hizmet ediyorlard. Cemaatlerin istei zerine, okullara din dersini zorunlu ders olarak koymalar bunun en ak be-lirtisiydi. Konseyciler bu konuda yalnz da deildiler. Nurcularn bir kesi-mi de Konseyciler gibi dnyordu. Fethullah Glen de hakknda aranyor afileri asl olmasna ramen darbecilere destek verilmesinden yanayd. Sznt dergisinde askerleri ven bayazlar yazd. "Asker" ve "Son Karakol" baln tayan bayazlarda askerlerin "tepe" bir varlk olduunu syleyerek, anadan doma asker millet olduumuzu belirtti. Fethullah Glen'e gre, asker tam zamannda yetimeseydi, "Btn millet olarak inkisar iinde alamadan baka aremiz kalmayacakt." "Onun sngs" yz defa iniltimizi dindirmi ve ateimize su serpmiti. Yaplan ihtilal, "dman kskvrak yakalama ve bir zafer" di. "Bir evvelki sene selam durulmu ve gaziler ocann yiit eri Mehmetie teekkrler sunulmutu." Askerler, mitlerin tkendii anda yetiip memleketi kurtarmt. "midimizin tkendii yerde, Hzr gibi imdadmza yetien Mehmetie istihalelerin son kertesine varma dileimizi arz ediyoruz." Fethullah Glen, bu grler nda, Anayasaya "evet" oyu verilmesini savundu ve taraftarlarna bu konuda direktifler verdi. ehirlerin merkezi yerlerinde, otogarlarda, istasyonlarda "aranyor" afile63 rinde Fethullah Glen'in resimleri yaynlansa da hakknda ciddi bir takibat yoktu. Hatta askeri birliklere bile uramaktan ekinmiyordu. Ege blgesinde cemaatleme faaliyetlerini srdrd. Son derece rahatt, zira askerler onunla da grmlerdi. Abdullah Aymaz, lhan -bilen, Mustafa Birlik, Latif Erdoan gibi yakn evresi kendisiyle darbeciler arasnda arabuluculuk yapyorlard. F. GLEN: "12 EYLL MSLMANLARI ERBAKAN'DAN KURTARDI" Fethullah Glen'in en ok kzd kii Necmeddin Erbakan'd. Er-bakan' yangna krkle gitmekle, aptallkla, maceraclkla, aklszlkla sulad cemaat iinde en ok konuulan konuydu. Her yerde Erbakan'n aleyhinde konutuu ve Erbakan'dan kurtulduklar iin sevindii syleniyor ve mridlerince yle konutuklar iddia ediliyordu.. "12 Eyll ihtilalinin en gzel yan, Mslmanlar Erbakan gibi kendini bilmez bir adamdan kurtard. Erbakan bir daha belini dorul-tamaz artk. Zaten onu yarglayarak hapiste uzun seneler tutacaklar-n haber aldm. naallah yle olacaktr." imdi Erbakansz kalan MSP'li kitleden adam kazanmak, onlar bu cemaatin iine ekmek zamanyd. Fethullah Glen'in bu szleri Fethullahlarnda dilindeydi. Her yerde MSP'lilere satap alay ediyorlar, "Erbakan ve partisi bitti, bi-zim aramza gelin" diyorlard. Bu gr, baz cemaatlerde de yaygnd. 12 Eyll kesinlikle Er-bakan' ve arkadalarn yarglayp hapse atacakt. Artk Erbakan'n ii bitmiti. Nurcular, Fethullahlar, Konseyciler, Sleymanclar ve dierleri zellikle Erbakan'dan kurtulduklar iin, genelde lkeyi bu hale getiren Demirel, Ecevit, Erbakan ve Trke'ten kurtulduklar iin mutluydular. Onlarn yeni gzdesi Kenan Evren'di. Bu duygularla cemaatlerin ou 12 Eyll Anayasasna ve Kenan Evren'in Cumhurbakanlna evet oyu verdiler. TRT ve basn yoluyla ynlendirilen ve korkutulan halkn ounluu, biraz da ortam gerei Anayasa'ya evet oyu vermiti. 12 Eyll Anayasas yzde 92 oy desteiyle kabul edildi. Kenan Evren 7.Cumhurbakan oldu. Bu sonula cemaatler kendilerini biraz daha rahatlam hissettiler. 64 12 EYLL SONRASINDA CEMAATLERN DURUMU Anayasaya oy verenlerin arasnda ok sayda MSP'li de vard. Er-bakan'n bu Anayasaya oy vermeyin arsna ramen buna uyanlarn says ok azd. Demirel, Ecevit, Trke gibi liderlerin arlar da karlksz kald. Onlarn

dneminin getiini dnen kitleler, yeni bir macera aramamak duygusuyla Anayasaya evet oyu verdi. 12 Eyll'n madur parti liderleri hayli krgn ve fkeliydi. Halk kendilerine sahip kmamt. Parti liderlerinin isteine uyanlar, Yeni Asyac Nurcular, kimi tarikatlar, kimi solcular ve kimi lkcler hayr oyu vermesine ramen ancak yzde 8 hayr oyuna ulaabilmilerdi. Btn bu olaylar dinci kesimleri etkiledi ve ilerinde deiiklik-lere yol at. MSP'liler de bu gelimelerden etkilendiler. MSP'liler, "Tam iktidar olacaklar srada" gelen 12 Eyll darbe-siyle byk bir hayal krklna uramlard. Erbakan Hoca'nn Babakan olmamas iin ABD, Siyonistler, Hristiyanlar Trk ordusunu kullanarak darbe yapmlard. Radikal slamc kesim "Ne yaplrsa yaplsn bu iler parti ile ol-muyor" anlayna kaplmlard. ran'daki Humeyni iktidarndan da etkilenen bu kesim, "Grdk ite bu iler parti ile olmuyor" dnce-sindeydiler. Trkiye'de iktidar olabilmek iin ran devrimi gibi bir dev-rim gerekletirmekten baka yol yoktu. Humeyni parti kurmamt, halk ayaklandrm ve ran'daki ah rejimini devirmiti. imdi ran, ABD'ye kafa tutacak slam devrimini baka slam lkelerine ihra edecek kadar gl bir hale gelmiti. ran devrimi, Msr'daki Mslman Kardeler Tekilat, Hizbu'l Tahrir gibi rnekler MSP'li genleri cezbediyordu. Ylmaz Yalner, Ali Bula, Yaar Kaplan, Atasoy Mftolu, Nu-rettin irin, Hsn Akta, Mehmet Metiner, Hseyin Oku gibi isimler bu partisizlik dncesinin mimarlar olarak sivrildiler. Ali Bula, bu dnemde, Mehmet Kerim adyla ran slam Devrimi adl bir kitap yazd ve bu kitap radikal genlerin elinden dmeyen bir temel eser haline geldi. MSP'LLERDE GELEN BR AKIM: PARTSZLK HAREKATI 12 Eyll ynetimi, solcu ve lkcleri ieriye atarken, o mca-dele dnda kalan MSP'li genlere dokunmamt. Ayn durum cemaat ve tarikatlar iin de geerliydi. Dini kesimden ieriye alnanlarn say65 s hayli azd. Solcular ve lkcler tutuklannca meydan onlara kalmt. rgtlenme yetenekleri gelikin, rgtl mcadeleye yatkn MSP'li genler imdilik botayd. Artk parti yoktu. MTTB ve Aknclar Dernei gibi dernekler de kapanmt. Bu bolukta kimileri cemaatle-re ve tarikatlara yneldi. Bir ksm ise o dnemde heyecan yaratan ve bir araya cevap veren partisizlik akmna yneldi. Zamanla partisizlik ba belli olma-yan bir g haline dnt. Ylmaz Yalner, Nurcu Alaaddin Kaya ile ortak kardklar ura dergisindeki kadrosu Mekki Yasskaya, mer Yorulmaz, Hasan Gneer ile birlikte uak karnca, bu kitle heyecanland. Yalner ve arkadalar ran'a gitmek istediklerini belirttiler. Ama Diyarbakr havaalannda yaplan bir operasyonla yakalanp ieriye atldlar. O gnlerde cezaevinden yeni kan Necmeddin Erbakan da, bu olayn ardndan tekrar tutukland. Uak karma olay, Ylmaz Yalner hakknda daha nceleri de var olan ajanlk iddialarn tekrar gndeme getirdi. ddialara gre, s-lami hareketten grnp, slami harekete byk darbeler vuran bir MT grevlisiydi Yalner. Erbakan onun yznden tekrar ieriye gir-miti ve imdi asker kimbilir mslmanlar zerinde nasl bask uygulayacakt. Ylmaz Yalner hzl bir lkcyken birden slamc oluvermi, nurcu Alaaddin Kaya ile ura dergisini karp son derece pervasz bir ekilde eriat savunmaya girimiti. Fakat bazlarnn gznde Ylmaz Yalner kahramand. 12 Ey-ll'e kar cesurca eylem yapmt. Solcular, lkcler, aknclar sus-muken, Ylmaz Yalner kendisinden beklenildii gibi bir eylem ger-ekletirmiti. Partisizlik genlik arasnda taban buluyordu. Malatya'da bir byk grup olutu. Trkiye'nin eitli illerinde de gruplaanlar oldu. Ali eriati, Seyyid Kutup, Mevdudi, Humeyni, Hseyin Nasr, Ali Bula, Ali nal, Hsn Akta, Yaar Kaplan, Mehmet Metiner, Atasoy Mftolu, Rasim zdenren, smet zel, Mustafa Kutlu bu kesimin okuduklar yazarlard.

zellikle Ali Bula, Yaar Kaplan, Atasoy Mftolu, Mehmet Metiner, Mehmet Alaga, Mustafa slamolu gibi yazarlar, adeta partisizlerin lideri konumuna geldi. Her birinin etrafnda gruplar olutu. 66 Fakat bir problem vard: Partisizler ne yapacakt?.. Hep kitap okumakla, partiye kar olmakla, cuma namazlarna gitmemekle so-nuta nereye varlacakt?.. Buna bir de "Humeyni'ye biat edilmesi gerekir, nk o slamn halifesidir" ile "Hayr Humeyni'ye deil, Trkiye'den bir isme biat edelim" anlamazl eklendi. Bu ikiye blnen ana kesimde yine ilerinde blnmeler yaand. Kimisi Malatya grubuna, kimisi Mehmet Alaga'a, kimisi Mustafa s-Iamolu'na, kimisi Ali Bula'a, kimisi Mehmet Metiner'in Giriim dergisi evresine, kimisi Yaar Kaplan'a, Atasoy Mftolu'na ve daha bakalarna baland. Bu dalgalanmalar, araylar 1983 seimlerine kadar srd. 67 68 8.Blm CEMAATLERN GEREK LDER: TURGUT ZAL 12 Eyll darbecileri yl sonra siyasi partilerin kurulmasna izin verdiler. Darbecilerin amac bir sa, bir de sol grntl iki gdml parti ile seime gitmekti. pler bylece yine kendilerinde olacakt. Kurulacak dier partiler veto edilecek, sadece iki gdml parti seime girebilecekti. Emekli General Turgut Sunalp'e Milliyeti Demokrasi Partisi MDP'yi, Necdet Calp'e de Halk Parti HP'yi kurdurdular. Bunlardan hangisi kazanrsa kazansn darbeciler iin fark etmeyecekti ama sa kesime hitap eden MDP byk ihtimalle tek bana iktidar olacakt! Fakat parti kurmak isteyen biri daha vard: Darbecilerin kurdur-duu Blent Ulusu hkmetinde grev alan Turgut zal. zal parti kurmak iin Evren'den izin ald. Evren ve arkadalar zal'n partisini nemsemediler, aksesuar bir parti gzyle baktlar. Nasl olsa zal "Takunyal" bilinmekteydi, pek oy almas da mmkn deildi. zal parti kurma iznini koparnca nce cemaat ve tarikatlara yneldi. ktidara gelirse cemaatleri koruyacak ve onlara destek vere-cekti. Cemaatin nerecei kiileri milletvekili, hatta bakan yapacakt. Artk Erbakan, Demirel ve Trke siyasi yasaklyd. Kuraca partide o partilerden pek ok kii yannda yer alacakt. Tek balarna h-kmet olma frsat vard, bu frsat tepilmemeliydi. ktidarnda inanl kesimi her yerde kollayacak, devletin nemli kurumlarnda onlara yer verecekti. nanl kesimi iktidar yapacakt. zal'n bu teklifleri cemaatleri memnun etti. Evren'i destekle-yen kesimler zal' desteklemeye ve parti iin almaya sz verdiler. zal, MSP'li dostlarn da ikna etti. Onlarn tekilatlklarna ih-tiyac vard. Kendisi de gerekte MSP'liydi, 1977 seimlerinde MSP zmir milletvekili aday olmutu. Erbakan'n fikirlerini iktidar yapaca69 n sylyordu. MSP'den pek ok kiiyi partisinden aday gsterecekti. zal, ayn eyleri MHP ve AP'lilere de syledi. AP'den bir umudu yoktu. Demirel, Gniz Sokaktaki evini karargah gibi kullanarak AP'li-leri kontrol etmekteydi. Yine de partiden baka seime giren parti olmayacan bildii iin, AP'li tabandan oy alacan dnyordu. zal, CHP tarafna da bu ekilde yaklat. Konseyin iki gdml partisine kar kendilerinin tek sivil parti olduunu gren sol kesimlerden de oy geleceini hesaplyordu. Bylece Anavatan Partisi kuruldu. ANAP, drt eilimin partisiy-di. ounluu tarikatlardan ve cemaatlerden olan fakat isimleri pek bilinmeyen kiiler ANAP rgtlerini kurdular. rgtlerde cemaatler, MSP'liler, MHP'liler, hatta kimi solcu isimler bile yer almt. Mehmet Keeciler, Korkut zal, Cemil iek gibi MSP'liler, Sadi Somuncuolu, Agah Oktay Gner, Namk Kemal Zeybek, Halil vgn

gibi MHP'liler, Yldrm Akbulut gibi AP'li, Cavit Kavak gibi solcular ANAP ats altnda yer aldlar. Ama ANAP'a ok ans tannmyordu. AP'nin pek ok nemli ismi, kamuoyunda tannm brokratlar 12 Eyllc general Turgut Sunalp'in partisi MDP'ye gemiti ve medyada MDP rzgar esiyordu. KENAN EVREN ZAL'I ELETRNCE... Siyasi yasakl parti liderleri de bo durmuyordu. Demirel nce Byk Trkiye Partisi(BTP)'ni, o kapatlnca ardndan Doru Yol Partisi (DYP)'ni kurdu. Erbakan, Refah Partisi(RP)'ni, CHP'liler Sosyal Demokrat Parti(SODEP)'yi, CHP ile yolunu ayran Blent Ecevit Demokratik Sol Parti(DSP)'yi, Alparslan Trke, Milliyeti alma Parti-si(MP)'yi sahneye soktu. 12 Eyll'e kadar bir cemaat yapsnda olan Mcadelecilerin lideri Aykut Edibali de Islahat Demokrat Parti (IDP)'yi kurdu. Bunun dnda Demirel ve Erbakan, ne olur olmaz dncesiyle yedek partiler de oluturunca, partilerin darbecilerce istenmedii bir dnemde yir-mi-otuz kadar parti ortaya kt. Fakat btn bu partiler MGK tarafndan veto edildi. Seime sa-dece MDP, HP ve ANAP'n girecei akland. Ortaya kan bu tabloda; Demirel, Ecevit, Trke, Erbakan gibi liderler taraftarlarna "bo oy verin" ars yaptlar. Yeni Asyac Nur-cular da Demirel'in talimatn uyguladlar. Baz solcular bo oy kulla70 nrken, MSP iindeki partisizler hi bir partiye oy vermediler. ANAP'ta lider zal'n dnda pek tannm kimse yoktu. hretliler hep MDP'deydi. Kamuoyu da MDP kazanacak havasna girmiti. Bu yzden ANAP'a destek iin sz veren cemaat ve tarikatlar kararszla dtler. MDP'liler de tarikatlara ve cemaatlere eitli vaatler sunmutu. Fethullahlar, Konseyciler, Sleymanclar ve dier baz dini evreler MDP'ye oy verme yanlydlar. MDP, askerin ve medyann desteini arkasna almt ve kesin iktidar olaca izlenimi veriyordu. ANAP'n pek ans yok gibiydi. MDP'ye oy vermek cemaatler iin daha doru olacakt. Kald ki askeri darbeyi desteklemilerdi, MDP cuntaclarn partisiydi. Cemaatlerin bana bir ey gelmemesi iin, MDP tercih edilmeliydi. Bu tr tartmalardan sonra ANAP'a sz veren Fethullah Glen, Mehmet Krknc cemaatleri MDP'ye yneldiler. Glden yana tavr almak, bu cemaatlerin temel felsefesiydi. u anda gl olan ise MDP'ydi. Nakiler ise zaten kendilerinden olan Turgut zal'n ANAP'na destek verecekti. Ama seimden iki gn nce Cumhurbakan Kenan Evren, Turgut zal' azarlayan bir konuma yapnca, ANAP'n talihi deiti. Gerekten de favori olan MDP byk antipati kazand. Kenan Evren, neredeyse aktan aa MDP'ye oy verin demeye getirmi, sanki bu konuda halka emir vermiti. Turgut zal, Evren'in bu konumasn duyunca, tela ve panik iinde olan partililerine "Tela etmeyin, Evren bu konumasyla bizi iktidar yapyor" dedi. Gerekten de MDP'ye oy vermeye karar veren tarikat ve cemaatlerden baka, hemen hemen btn kesimlerden byk bir ounluk, Evren'in konumasna tepki olarak ANAP'a oy verdi ve 6 Kasm 1983'de ANAP byk bir ounlukla tek bana iktidar oldu. ZAL DNEM; CEMAATLERN ALTIN AI zal'n Anavatan Partisi tek bana iktidar olunca cemaatler ve tarikatlar bayram ettiler. zal, sadece siyasi drt eilimi deil, o za-mana kadar pek yanyana durmayan saysz cemaat ve tarikat da partisinin bnyesinde birletirdi. zal'dan baka pek kimsenin tannmad ANAP'ta bilinenlerin dnda bilinmeyen pek ok tarikat ve cemaat mensubu parti yne-timinde, milletvekilliinde, parti rgtlerinde yer almt. Cemaat ve 71 tarikatlar ilk kez galipler safnda olmann mutluluunu yaadlar. O gne kadar yaadklar "hep malubuz" eziklii bitmiti. zal, seim ncesi cemaat ve tarikatlara verdii szleri tuttu. Kendisi de Nakibendi tarikatndand ama bu ynn nplana kar-mamamt. Daha ok ekonomist ynyle tannyordu. Kendisi ve zellikle ailesi modern ve giriimci

bir grntye sahip olduu iin laik kesimin yadrgamad birisiydi. O zamana kadar AP'ye ve CHP'ye oy verenlerin lider ablonuna uygundu. Ekonomiyi bilen, modern, giriimci, ikna kabiliyeti olan, laik, liberal ve gl bir insand Turgut zal. Basn, iktidara geldiinden beri bu ynn zellikle vurgulamaya balam ve kamuoyu Turgut zal' benimsemiti. Turgut zal, "Erbakan gibi gerici, Demirel gibi kinci, Ecevit gibi hrn deildi." nanlara saygl laik bir liderdi. Ama bu imajn gerisinde zal gerekte bir tarikatyd ve dini evrelerin bugne kadar kazanamadklar mevkileri, makamlar ka-zandran, yine bugne kadar alamadklar mesafeleri almalarn gizliden gizliye salayan kiiydi. Mesela Milli Eitim Bakanl tamamen tarikatlarn ve cemaatlerin elindeydi. Dini evrelerin yaynlad dergiler, kitaplar MEB Talim Terbiye Kurumu tarafndan okullara tavsiye ediliyor, Tebliler Dergisi'nde bu tavsiyeler yaynlanyordu. Fethullah Glen'in Sznt dergisi, kitaplar, Yeni Asya yaynlarnn kitaplar, Zafer dergisi ve yaynlar gibi dini kitaplarn ou artk Milli Eitim Bakanl'nca okullara tavsiye ediliyor, devletin ktphanelerine alnyordu. Bu bile yetiyordu cemaat ve tarikatlara. Hatta zal'n bu iyilii, Yeni Asya cemaatinde bile tartld. zal kendisine oy vermediini bile bile bu Demirelci, Nurcularn kitaplarn da devletin himayesine almt. zal, Yeni Asya kesimine mesajlar da iletiyordu. "Sizin Demi-relciliiniz bouna, o bugne kadar bu basit ileri bile yapamad. Demirel Mslmanlarn yannda grnr ama kesinlikle yle deildir. Ben gerekte Mslmanlarn en byk destekisiyim." Buna ramen Yeni Asya'clar Demirel'cilikten taviz vermediler. zal, onlara ne kadar iyilik yaparsa yapsn demokrat misyonun temsilcisi sadece Demirel'di! ZAL'IN ERBAKAN VE DEMREL'DEN STN OLAN YNLER zal, slamclarn gznde deil ortalama insann gznde de 12 72 Eyll ncesindeki liderlerin tamamndan stn kabul ediliyordu. Bir kere Erbakan gibi slam' aktan istismar konusu etmiyor, "Yz bin tank reteceiz" gibi abartl, "Kadayfn alt kzaracak" gibi itici ko-numalar yapmyordu. Buna karn slam iin Erbakan'dan daha iyi iler yapyor, inanl ynn sevimli, doal ve iten bir tavrla gsteri-yordu. Demirel gibi kavgac, sznde durmaz, idare-i maslahat, oyalayan, sznde durmayan, hep yuvarlak laflar eden ve hesaplar iinde olan biri deildi. Ecevit gibi hrn ve hayalci grnmyordu. Tr-ke gibi rk taraf yoktu. Milliyetilii sevimli bir kalba sokmu ve milliyetilere sahip kmt. Zaten 12 Eyll ncesi anari ve kavga dneminde o liderlerden bklmt. zal o "karanlk gnleri" unutturmu, Trkiye'nin nnde ufuklar am, ekonomiyi canlandrm, topluma huzur ve bar getirmiti. Deiik kesimdeki insanlarn o gnlerde zal hakkndaki duygu ve dnceleri bunlard. Ama tarikat ve cemaatlerin gznde zal'n, Erbakan ve Demirci'den stn yanlar daha farklyd. Erbakan o kadar slamc olduu halde, ie dnkt, hayal ale-mindeydi ve insani ilikileri zayft. Kendi dndakileri dman gr-m, yumuak ve sevecen yaklamamt. Marur ve tepeden bakan bir yaps vard. Onun iin sadece partisinin hkmette yer almas ve kendisinin Babakan olmas ideali hereyin stndeydi. Erbakan'a yaklamak, onunla oturup konumak, ona bir mesele amak mmkn deildi. Grlp konuulduunda bile Erbakan konuan dinlemez, hep kendisi konuur ve emrederdi. Ama zal farklyd. O insanlar dinliyor ve yaknlk gsteriyordu. stelik kendisine gelenlere yardmc oluyor, baz konularda bizzat devreye girip zor grnen meseleleri ok kolay zyordu. Demirel de insani ilikiler ynnden fena deildi. Herkesle oturup konuur, dinler ama sadece dinler, kendi bildiini yapard. ounlukla verdii sz yerine getirmezdi. Demirel iin, "dn dnd". O bir idare-i maslahatyd. Dindarlara yakn durmas oylarn almak iindi ve en nemlisi dini kesime "Bana oy vermeye mecbur"lar gzyle bakyordu. Yeni Asya kesimi bata olmak zere MSP'ye kar olan dini kesimleri hep oyalamt. "CHP'li ve komnist basna"

destek olurken, Yeni Asya'y grmezlikten gelmiti. Nurcular, "Niye bir Nurcu bakan 73 yok?" dedii zaman, "Ben varm ya, yeter" diyerek onlar aldatmt. ZAL'DAN DN EVRELERE DEVLET KREDS Gerekten de zal, dini evrelere byk yardmlar yapmt. Devlet imkanlarn cemaatlerin hizmetine sunmutu. "Para kazan-mak, kalknmak ve glenmek zorundasnz" diyerek devlet bankalarnn kredilerinden cemaatlerin de faydalanmasn salamt. Byk irket kurmalarn, basna girmelerini neriyordu. nanl irketler gnn birinde Ko ve Sabanc gruplar gibi zengin olmalyd. nanl gazeteler, Hrriyet, Gnaydn, Milliyet gibi byk gazeteler haline gelmeliydi. zal, lkenin zenginlerini yanna alp, sermayenin en byk destekisi olurken, el altndan onlara alternatifler kartmaya alyordu.. slamc bankacln ortaya kmasna da zal nclk etti. Kom-bassan, Yimpa gibi slami sermayenin olumasn, lker gibi firmalarn daha gl hale gelmesini destekledi. Al Baraka Trk, Faysal Fi-nans gibi faizsiz bankalar, slamc holdingler onun dneminde tredi. Basna da zel nem veriyordu. Bu konuda, o zamana kadar ok clz bir cemaat olan "Iklar" frsat deerlendirdi. Ik cemaatinin bir ka bin bask yapan ve ou elden satlan, kamuoyunca tannmayan, dier dini evrelerce de pek ciddiye alnmayan "Trkiye Gazetesi", zal'n yardmyla gn yzne kt. Hseyin Hilmi Ik adl bir emekli albayn liderliini yapt Ik-lar, cemaatlerin iinde en az taban olan, dier cemaatler tarafn-dan da baz ynleri ar bulunduu iin pek ciddiye alnmayan bir cemaatti. Hakikat kitabevinde Hseyin Hilmi Ik'n ve bakalarnn kitaplar yaynlanyor ama bu kitaplar dier cemaatler tarafndan onaylanmyordu. Hseyin Hilmi Ik'n dini yorumlar kat bulunuyordu. Ik, Seyyid Kutup, Mevdudi gibi slamc dnrleri neredeyse kafir ilan ettii iin eletiriliyordu. Bylesine radikal ynleri olan Iklarn kaderi, Enver ren ve Turgut zal sayesinde deiti. Enver ren, Hseyin Hilmi Ik'n damadyd ve artk cemaatin "aabeyi" oydu. Gleyzl, alkan, cana-yakn bir yaps vard, insanlarla iletiimi scakt. Turgut zal ona basn konusunda destek olma vaadinde bulundu. Japonya'da uygulanan gazetelerin abone sistemlerinden sz etti. O uygulama ile devletin 74 kredileri birleince gazetenin bymesi mmknd. Enver ren'in hayali bykt, gazetesini gelitirmek, bytmek ve glenmek niyetindeydi. zal gerekli kredileri temin ederek, bir gazetenin sfrdan bymesine yetecek oranda devletin maddi imkann Trkiye gazetesi'ne salad. TRKYE GAZETESNN NLENEMEYEN YKSEL Trkiye gazetesi bir anda bu destekle atlma balad. lke a-pnda abone seferberliine giriildi. Her yerde Trkiye gazetesi brolar ald. Milli Gazete'nin yeterli maa alamayan kimi alanlar bata olmak zere, eitli gazetelerden elemanlar transfer edildi. Trkiye gazetesi zamanla hi kimsenin aklna gelmeyecek kadar bymeye ve tiraj almaya balad. Byme gazete ile kalmad, irketler kuruldu. Kurulan irketler birletirilerek hlas Holding kuruldu. hlas Holdingin temelinde hi phesiz ki, zal'n devlet eliyle salad byk destek ve Enver ren'in giriimci ruhu vard. hlas Holding; inaatlktan takvimcilie, haber ajansndan ev aletleri pazarlamaclna kadar faaliyetlerde bulundu. Zamanla basn ve i dnyasnn sayl kurulular arasnda yer ald. Trkiye gazetesi'nin bymesi, o zamana kadar san en gl gazetesi Tercman'n, zal eliyle zayflatlmasyla mmkn olmutu. Yllardr AP tabanna hitap eden Tercman, yeni dnemde AP tabanyla ANAP arasnda bocalam, Demirel'i tercih eden yn ar basnca, zal bu gazete zerinde youn basklar kurarak zayflamasna neden olmutu. Gn getike tiraj, itibar ve yazar kaybeden Tercman gazetesi, sradan bir gazete haline dnt. Yazarlar baka

gazetelere transfer oldular. Bu kten en byk pay Trkiye gazetesi ald. Ter-cman'la sembolleen Ahmet Kabakl, Ergun Gze gibi isimler, Trkiye gazetesine geince, pek ok okuru da pelerinden srklediler. zal, Milli Gazete ve Yeni Nesil gibi gazetelere de kredi vermek istedi ama bu iki gazete kabul etmedi. Milli Gazete Erbakan', Yeni Nesil Demirel'i tutmay srdrd. zal'dan kredi almay "bugn bor alan yarn emir alr" gerekesiyle reddettiler. ZAL, FETHULLAH HOCAYI KURTARIYOR zal maddi manevi cemaatleri desteklemeyi srdrd. Hatta emniyet glerince aranan Fethullah Glen yakalandnda devreye 75 girip, serbest braktrd. Fethullah Glen'i gzaltna alan Burdur Em-niyet Mdr ertesi gn Erzurum'a tayin edildi. zal, slamc kesimden yargyla ba dertte olanlara da yardm etti. Onlarn aklanmalar iin giriimlerde bulundu. kard kanunlarla cemaatlerin hizmetlerini yaygnlatrd ve para kazanmalarn salad. Cemaatlere vakf kurma ve vakf adna kurban derileri toplama imkan verildi. Bu cemaatler ve tarikatlar iin bulunmaz bir nimetti . Btn di-ni cemaatler vakfa dnt, vakflarn bnyesinde irketler kuruldu. Cemaatler paraya kavutu. mam Hatip Okullar mezunlarnn lahiyat Faklteleri dndaki niversitelere de geme hakk tannnca, her tarafta youn bir mam Hatip Okullar ama faaliyeti balad. mam Hatip Okullar yapmak iin para toplanyor, dernekler kuruluyordu.. Bir anda ou kimsenin farketmedii bir faaliyet lke apnda hareketlendi. Camiler, mam Hatip Okullar, Kur'an Kurslar, Yurtlar, dini eitim veren zel okullar, kolejler ard ardna faaliyete geti. Mu-hafazakar kesimler ocuklarn mam Hatip Okullarna gnderdiler ve mam Hatip Okullar ksa zamanda en gzde okullar haline geldi. Bu frsattan en iyi yararlanan Fethullah Glen oldu. Fethullah Hoca, zal sayesinde kurtarldktan ve hakknda alan takibatlardan syrldktan sonra artk istedii yerde itibarl bir hoca olarak vaazlar vermeye balad. Bir zaman sadece zmir Bornova camiinde konuan Fethullah Glen artk bir emekli imamd ama youn talepler nedeniyle Sleymaniye, Fatih, Sultanahmet, Selimiye, Kocatepe camilerinde vaaz veriyordu. Gelecee umutla bakan Fethullah Glen, cokulu konumalarn imdi byk camilerde yapyor, eskisinden daha formda vaazlar veriyordu. Krk bir mzrap olduumuzu sylyordu Fethullah Hoca. Maneviyat sazmzn telleri kopmu, mzrab paralanmt. yz yl akn bir sredir krk mzrab pasl tenekelere almlard. Ama o pasl tenekelerden kan namelere bile kulak verilmemiti. Bir kuyunun iine atlmlarn mahremiyeti sarmt yrekleri. Gnei grmez, bahar kokularn hissedemez ve kularn cvltlarn duyamaz hale gelinmiti. Fizikle onikiden vurmulard bizi, kimya ile diz ktrmler, mzik ve sporla aklmz bamzdan almlard. Te76 levizyonla manevi hayat sabote edilmiti. Edebiyat, kltr ve sanatla yere sermilerdi. Bir kabus bizi adm adm takip ediyordu. Biz bahara zlem du-yarken gnei silmek isteyenler vard. yz senedir tepemize atlan alarn kapannda rpnsak da gn gelecek bu alar yrtlacakt. Kelebeklerin klara kotuu gibi tm insanlk Hakk'a koturacakt. yz senedir bamza yklan enkazn altnda yarnlar kurta-racak bir nesil saklyd. Firavun dneminde sepete saklanm Hz. Musa gibi bir altn nesil saklanmt. O altn nesil, Fethullah Hoca'nn ce-maatindeki genlerdi. Peygamberimiz sahabelerini, mmetini sevdii kadar, belki daha ok, bu gelecekteki mmeti olan Fethullah Hoca'nn etrafndaki cemaati sevmekteydi. Hz. Muhammed, "Benden sonraki kardelerime selam sylesey-dim" demiti. Bir gn ayaa kalkm, gzle grnmeyen gelecekteki mmetini karlam ve "kardelerim

gelmiler" diye sarlmt. Bu manzaray gren sahabe, "Biz senin kardein deil miyiz ya Allah'n Resul" dediklerinde Peygamber Efendimiz onlara dnm, "Hayr," demiti. "Siz benim ashabmsnz. Sizler beni grdnz, benimle birlikte yaadnz. Ama beni grmeden bu dava iin mcadele edecek kardelerim olacak. En kt zamanlarda bensiz mcadele edeceklerdir. te onlara selam olsun." Peygamberin selam gnderdikleri Fethullah Hocay gzleri yal dinleyen cemaatti. "Ey Allah'n Resul!" diye Peygambere hitap ediyordu Fethullah Hoca. "Ondrt asr gese bile senin zamanndaki ashabnn hissiyatyla mcadele eden kardelerin var, onlara selam verebilirsin. Onlar kardeim diye kucaklayabilirsin. Ondrt asr arkanda cemaat olmu mmetini, kardelerini gryorsundur. Belki Ar- Azam'da perdeyi syrp baktn gibi bakyorsundur onlara. Onlarn alnlarnda parlayan nurundasn. Dillerinden eksik etmedikleri kelime-i tevhidlerdesin. Kalplerindeki Selat- selamlarda yakalyorsundur onlar!.." Daha konuma balarken camiinin eitli kelerinde alamalar balyor, Fethullah Hoca counca alayanlar divaneye dnyordu. Kendilerini yerden yere atanlar, aylp baylanlar, stn ban paralayanlar vard. Camiiye yeni gelenler de bu atmosfere ayak uyduruyorlard. Cemaat ve sermaye, bu konumalarla daha da artt, byd ve 77 sadece Trkiye'de deil, Trk Cumhuriyetleri bata olmak zere dnyann eitli blgelerine zal'n yardmlaryla okullar, kolejler ama dnemine girildi. Fethullah Hoca cemaati, dini cemaatlerin en by ve en gls olmutu. 78 9.Blm FETHULLAH GLEN-EVK YILMAZ KASETLER Erbakan ve MSP yneticileri Ankara'da Merkez Komutanl Tutu-kevinde on ay tutuklu kald, yarglandktan sonra da beraat ettiler. Erbakan hapisten kar kmaz kollar svad ve ev toplantlar dzenlemeye balad. Tpk Fethullah Hoca'nn konumalar gibi konumalar yapyordu zel toplantlarda. evresini hareketlendirdi ve bir grup arkadana Refah Partisi'ni kurdurdu. (19 Temmuz 1983) Ama RP, MGK vetosu yznden 6 Kasm 1983 seimlerine giremedi. MSP'lilerin ou da Kenan Evren'in o konumasndan sonra tepkiyle ANAP'a oy verdi. Bir ksm da ANAP'ta grev ald. zal'n modern, giriimci ve liberal grnmesine ramen, el altndan dini kesimleri kalkndrmas Erbakan' mutlu ediyordu. "zal bizim tarlamza tohum atyor, bize rn veriyor" eklinde deerlendirmeler yapyordu. zal'n dini kesimlere salad kolaylklar, RP'lilerin de iine yarad. RP'liler vakf, irket gibi faaliyetlere giriti. MSP dneminde Kombassan'la balayan irketlemelere yenileri katld. Yimpa gibi firmalar hzla byd. Ahmet Tekdal liderliindeki RP, 25 Mart 1984 yerel seimlerin-de yzde 5 oy ald. anlurfa ve Van belediyelerini RP kazand. Yzde 5 ksur oran, normal MSP'nin geleneksel oylarnn yarsyd ama bu yzde 5 Erbakan'n deyimiyle ekirdek taband, binann salam temeliydi. ekirdek, meyveleri bol aa haline gelecek, temelin stne de zamanla byk bina kurulacakt. Bu yeni dnemde Erbakan eskisinden farkl bir alma tarz izledi. RP kesiminde gl bir sermaye birikimi olumutu. Erbakan, ANAP'a ynelen tarikat ve cemaatler zerinde fazla durmuyor, asl 79 hedef olarak sokaktaki vatanda alyordu. Sadece cemaatlerle ilgilenmek bir sr kavgaya, karlkl sert-lemeye sebebiyet vermiti. Hem o kadar uralsa bile kendini "en iyi mslman" gren bir Nurcu, Sleymanc fikrinden caymyor, eletirici tavrn srdryordu. Onlarla harcanacak zaman bounayd ve onlarla ilgilenildii kadar sokaktaki vatandala, meyhanedeki sarhola il-gilenilse, onlar daha kolay kazanlacakt. Bu iki temel strateji zerine yeni dnemde partinin hatiplerine byk grev dt. Hatipler ve yllardr Avrupa'da hazr kta bekleyen Milli Gr Tekilat

mensuplar bu dnemin mimarlar oldular. Bununla birlikte durgunlam kitleler harekete geti ve bir zaman sonra cemaat ve tarikatlarda bu hareketlilikten etkilendiler. RP'nin gerekten de ar gibi alan tekilatlan ve yzlerce-bin-lerce ok iyi konuan hatipleri vard. Bunlarn banda da Blent Arn geliyordu. EVK YILMAZ: RP'Y CANLANDIRAN ADAM Blent Arn, daha MNP zamannda tannan, parti tekilatlarnn bildii bir isimdi. Erbakan'dan sonra en iyi hatip olarak kabul ediliyor ve Erbakan'dan sonra Milli Gr hareketinin lideri olacak gzyle baklyordu. Blent Arn'n RP tabanndaki dier ismi "Kk Erba-kan"d. Kk Erbakan diye tanmlanmasna ramen Blent Arn'n konumalar Erbakan'n konumalar gibi deildi. Onun kendine has ok akc, sevimli, canayakn ve inandrc bir hitap ekli vard. Saatlerce konumas zevkle dinleniyordu ve onu dinleyenlerin ou Blent Arn'n herkesten gzel konutuunu dnyordu. Blent Arn, RP'nin ilk zamanlarnda ehir ehir, ky ky dola-p konumalar yapt, konferanslar verdi ve dalan eski MSP'lileri toparlamaya alt. Ege blgesini kar kar dolat. Zamanla Blent Arn gibi tannm hatipler ortaya kmaya balad. Bunlardan birisi stanbul RP l Tekilatndan Recep Tayyip Erdoan'd. Recep Tayyip Erdoan, stanbul ve Karadeniz blgesi bata olmak zere her tarafa giden, her taraftan istenen bir hatipti. Onun da kendine has sert ve heyecanl bir konuma tarz vard. Recep Tayyip Erdoan'n bir baka yn, halkla i ie olmasyd. Tekilat arkadalaryla kahvelere, balklara, meyhanelere, genelevlere gidip RP'ye oy 80 istiyordu. Yannda Mukadder Baemez gibi isimler vard. Fakat RP'nin hitabetteki asl star Almanya'dan kt: Abdullah Mftolu. Gerek adyla: evki Ylmaz... evki Ylmaz'n konuma tarz Blent Arn ve Tayyip Erdo-an'dan daha ok ilgi grd. Balangta herkes Abdullah Mfto-lu'nun kim olduunu merak etti. Bir zaman sonra Abdullah Mftolu gerek ad olan evki Ylmaz ismiyle lanse edildi. En sevilen, en ok etkileyen ve kitleleri coturan, kyllerin bile houna giden evki Ylmaz, RP'nin dank tabannn toparlanmasn-da ve yeni RP'lilerin kazanlmasnda ok etkili oldu. FETHULLAH GLEN KASETLER RP N KULLANILIYOR evki Ylmaz yle rabet grd ki, Trkiye'nin her tarafna ade-ta komak zorunda kalyordu. Fethullah Hoca da dahil, dier nl hatiplerin papucunu dama atmt. O gnlerde televizyonlar renkli yayna gemi ve video kasetler yaygnlk kazanmt. Bu yeni dnemde porno ve karate filmleri vide-olarda salgn bir hastalk haline gelmiti ve video sinemann yerini hemen almt. Ama bu filmler kadar rabet gren Fethullah Glen, evki Yl-maz, Blent Arn ve Tayyip Erdoan kasetleriydi. Bu kasetler, cema-atlerin ve partinin propagandas iin nemli bir rol oynuyordu. Fethullah Hoca'nn alayarak, kendini paralayarak, cemaati ayaklandrarak yapt hisli konumalar imdi video kasetleri sayesinde televizyon ekranlarndan evlere hitap ediyordu. Artk insanlarn Fethullah Hocay dinlemek iin konuma yapt camiye gitmesine gerek yoktu. Sadece camide onu dinleyenler deil, ok geni bir kesim Fethullah Hoca'nn konumalaryla tant. Video kasetleri yoluyla teyp kasetlerinden daha fazla taraftar ve para kazanld. Ama video olaynda en etkin olan RP rgtleriydi. Yerel rgt-ler, rgt binalarna ardklar konuklarla birlikte evki Ylmaz'n, Tayyip Erdoan'n, Blent Arn'n konumalarn dinletiyorlard. zel-likle ev toplantlar dzenlenip konu komunun kasetleri izlenmesi salanyordu. Ksa zamanda RP tekilatlar canland, hareketlendi ve karnca gibi almaya balad. Bu almalar, Fethullah hocann MSP tabann Fethullatrma 81

abalarn engelledi, tam tersine cemaatten tekrar RP'ye ynelenler oldu. Fethullah Glen'in video kasetleri, evki Ylmaz, Blent Arn ve Tayyip Erdoan gibi rakibi karsnda yetersiz kald. Zaten evki Ylmaz tek bana Fethullah Glen'e byk fark atyordu. Kald ki RP'liler Fethullah Glen'in kasetlerini de RP iin kullanyor ve bu kasetler sayesinde insanlar RP lehine etkiliyorlard. nk Fethullah Glen hep sahabelerden ve iman konularndan sz ettii ve alayarak dinleyenleri etkiledii iin, onu dinleyen insanlarn ou RP'li olunmas gerektiini dnyordu. RP'LLERN PARTSZLERE ETKS 12 Eyll askeri darbesinden sonra "Partiyle bir ey olmaz" di-yenler ok yaygn fakat dankt. Bunlarn bir ksm, 1983 seimlerinde ANAP'a oy vermi, hatta bazlar ANAP'ta grev almt. Yine de particilie inananlarn saylar azd, geri kalan ounluk ise hala partiyle bir yere varlamayacan savunuyordu. Ali Bula, Hsn Akta, Yaar Kaplan, Atasoy Mftolu gibi yazarlar dergilerde ve kitaplarda parti anlayn eletiren yazlar yazdlar. 1984 yerel seimlerinden sonra RP rgtleri kurulup, gen-ihti-yar pek ok insan RP iin ar gibi almaya balaynca partisiz gruplardan etkilenenler oldu. Bunlar arasnda partisizlik konusunda tered-dte denler oald. "Biz hep kitap okuyoruz, cuma namazna gitmiyoruz, bakalarn kmsyoruz ve oturuyoruz. Ama RP'de doksan yandaki ihtiyar da, gen delikanllar da harl harl alp parti adna slam anlatyorlar" dncesi yaygnlat ve pek ok partisiz, RP'nin etkisinin artmas nedeniyle parti saflarna katldlar. Zaten diri bir rgtlenme iinde olan RP'liler, yeniden aralarna katlanlarla hzlarn daha da artrdlar. Ev toplantlar, araba konvoy-lar, konferanslar birbirini takip etti. Araba konvoylar RP'lilerin yeni bir alma tarzyd. Bir kye bi-le gidilse, rgtten arabalar olanlar toplanp dn konvoyu gibi parti bayraklaryla otuz-krk veya yerine gre yz civarnda arabayla yola kyorlard. Dn konvoyu gibi giden bir sr arabada bayraklar sallanyor, ilahiler, marlar alnyordu. Bu konvoylar semenler zerinde etkili oldu. RP'liler gittikleri yerlerde ilgi grdler. Araba kon82 voylar, halkn nezdinde, RP'lilerin zengin, dzenli ve baarmak iin azimli olduklar dncesini glendirdi. Araba konvoylar, RP'ye oy kazandran en byk etkenlerdendi. FEHM KORU VE EKB MLL GAZETE'DE skenderpaa cemaatinin 1983 Eyll'de kard slam dergisi, tarikatn ve RP'nin tabanna hitap ettii iin yz bini aan bir tiraja sa-hip olmutu. Trkiye ve dnya gndemini ele alan dergide tasavvuf ve siyaset de iieydi. Cemaatin lideri Prof. Dr. Esat Coan, H. Hseyin Ceylan, Zahit Akman, Fehmi Koru gibi isimler dergide yer alan isimlerdi. slam dergisinin gsterdii baar, cemaate ikinci bir dergi karma fikrini verdi. Kadnlara ynelik bir dergi karma karar verilince "Kadn ve Aile" dergisi de yaynlanmaya baland.(Nisan-1985) Bu dergi de iyi satt. Cemaatler ve tarikatlar dergi karmay srdrd. Topba'lar grubu diye de anlan Sami Efendiye bal Erenky grubu Nakibendi'leri de 1986 Mart aynda "Altnoluk" dergisini kardlar. Bu dergi de iyi sat yapt. Dergiyi cemaat adna karan ve yazlaryla dikkatleri eken kii Ahmet Tagetiren'di. Dini evrelerin her kesiminde ard ardna dergilerin kmas bir hareketlilik getirmiti. Dergilerde gsterilen bu baar, gazetede de gsterilmeli dncesi ar bast. Daha nce genlie hitap eden Yeni Devir gazetesi, Milli Gaze-te'den fazla satt iin yayndan ekilince, naylon gazete haline getirilmiti. n alsn diye urunda gazete kapatlan Milli Gr harekatnn resmi szcs Milli Gazete ise bir trl gazete olma yolunda iler-leyemediinden, Yeni Devir gazetesine hep zlem duyuluyordu. RP lideri bu dnemde gazetenin atlm yapmas gerektiini d-nyordu. Parti tekilatlarna Milli Gazeteye abone olunmas, satn alnmas arlar, hatta basklar yapld halde, Hoca'nn her dedii-ni yapan RP taban bir trl

gazeteyi almyordu. Parti taban gazete-nin parti blteni gibi kmasndan ikayetiydi. Onlara gre, Milli Ga-zete, gazete deildi. Alanlarsa hizmet veya yardm olsun diye ylesi-ne alyordu. Milli Gazete'nin yeniden yaplanmas gndeme gelince, Fehmi Koru bu ile grevlendirildi. Fehmi Koru, Nabi Avc, zkul Eren gibi 83 isimler gazeteye geldiler. Gazetenin bir nceki ekibi kenarda durur-ken, yeni gelen Fehmi Koru ekibi gazeteyi yeni batan ele aldlar. nce renkli baslan gazeteyi siyah beyaz gazeteye dntrdler. Yeni Devir gazetesinin deiik bir versiyonuydu yeni Milli Gazete. Fehmi Koru bayazlar yazmaya balad. Gazetenin her dnem yazarlar olan Zeki Ceyhan, Sadk Albayrak, Abdurrahman Dilipak gibi isimlerin yansra elit kesime hitap edecek olan yeni yazarlar transfer edildi. Buna ramen gazete yeni haliyle, eski Milli Gazete okuyanlarn pek memnun etmemiti. Onlar renkli baslan gazeteyi sevmilerdi ve "Cumhuriyet gazetesine benzettiniz' dedikleri bu yeni tarz benimse-memilerdi. Fakat onlar zaten ne olursa olsun gazeteyi alan ekirdek kesimdi. Onlara ilaveten entelektel kesim ve genlik yeni dnemde Milli Gazete almaya balamt. Sat ve etkinlii daha da artacak gibiydi gazetenin ama yeni ekibin emr-i vakiyle gelmesi zerine kenara ekilen ve yeni ekibe hi de yardmc olmayan eski ekip, bu durumdan honut deildi. Bir yandan ieriden eitli engellemeler yapld, bir yandan da Ankara'ya, yani Erbakan Hoca'ya okuyucunun artk gazeteyi almad, bu deiiklikleri onaylamad iletildi. Ankara ve eski ekip olaya bu ekilde mdahele edince, Nabi Avc, 11 ubat 1985'te Molla Kasm takma adyla "Yanyor mu yeil kkn lambas?" balkl bir yaz yazarak Erbakan' ve gazetenin eski ekibini imal bir dille eletirdi ve Fehmi Koru ekibi Milli Gazete'den ayrld. Eski ekip tekrar iin bana geince Milli Gazete'yi kendi bildikleri gibi karmay srdrdler. Bu dnemde yeniden ibana gelen eski ekip, ule Yksel enler ve smet zel'i gazeteye transfer ederek gidenlerin boluunu doldurmaya alt. Daha nce Yeni Devir'de de yazan smet zel bu dnemdeki performansyla ama zellikle ' "Bize yzde 6 derler" yazsyla dikkatleri ekti. RP taban onun yazdklarn hi anlamamasna, ou okumamasna ramen, "Bize yzde 6 derler" yazsndan dolay smet zel'i sevdiler. nk pek ok kii RP'den uzaklap, ANAP'a veya baka cemaatlere ynelmiken, smet zel byle bir dnemde yzde 6'ya yakn oy alan RP'yi yceltmi, ite bu yzde 6 her eyden nemlidir demiti. Bir bakma da kaypak davranan pek ok islamc yazarlara gnderme yapm ve RP'li olduunu aka ilan etmiti. Taban onu pek 84 okumasa da, yazlarndan bir ey anlamasa da, zel tiryakileri vard smet zel'in. Onun yazsnn yaynland gn Milli Gazete alanlarn says artyordu. Ama giden Fehmi Koru ekibinin zel okuyucu kitlesini gazetede tutmak mmkn olmad. Gazete yine eski ekiple, eski haline dnd. Milli Gazete olduu yerde kalp, hi bir zaman bymese de, szcln stlendii RP hi bir zaman durduu yerde durmayacak ve daima byyecekti. ANAP'TAN ESK LDERLERE "NO!" RP hzl bir alma temposuna girmiti. Genlie ynelik Milli Genlik Vakf MGV, ii kesimine ynelik HAK- kurulmutu. RP, MGV ve Avrupa'daki AMGT youn bir tempoyla alyordu. Demirel de 'Bir Bilen' nvanyla Gniz Sokaktaki evinden DYP'li-leri toparlyordu. Siyasi yasakl olduu iin sesini Son Havadis gazetesinin yansra Yeni Asya cemaatinin gazete ve dergilerinden duyurabilen Demirel, AP tabann evine davet ediyor, onlarla grerek partiyi hareketlendirmeye alyordu. Her gn otobslerle kylerden, kasabalardan insanlar ziyaretine geliyor, Demirel'in elini pyor ve konumalarn dinliyordu. Demirel'i ziyarete gelenler ANAP'tan ve ANAP'n zamlarndan, tarm ldrmeye almasndan ikayetiydi.

Demirel cebinden bir anayasa kitap karp konuuyordu. "ikayet etmeye hakknz yok. Siz bu 12 Eyll anayasasna oy verdiniz mi, verdiniz. Bunlar olacaktr. zal'n da babakan olmas bu Anayasaya oy vermeniz yznden." "Biz zal' size yakn diye dnmtk Beyefendi. Birlikte a-lmtnz." "Ben hi bir partiye oy verilmemesini sylemitim. ayet 12 Eyll Anayasasna yzde yirmi-otuz hayr oyu ksayd, bunlarn hi biri olmazd. Btn skntlarn kayna bu Anayasa. Seimde de yzde yirmi-otuz bo oy ksayd, bu iktidar da bunlar yapmaya cesaret edemezdi. Ama oldu. Neyse demokrasilerde are tkenmez. Bundan sonra olacaklara bakalm. DYP'yi iktidar etmedikten sonra bu skntlardan kurtulamazsnz. Bu benim iin deil, sizin iin nemli. Halkm iin, kylm iin, iftim iin, iim memurum iin nemli." Demirel'i dinleyenler geri dndklerinde DYP iin daha gayretli 85 almaya baladlar. RP ve DYP gibi, Trke'in Milliyeti alma Partisi, Halk Parti ile SODEP'in birlemesinden ortaya kan SHP, tabanlarn toparlamaya alyordu. ANAP'n drt eilimi yava yava zlyor, basnda buna ok yer verdikleri iin halk da bundan etkileniyordu. zal bu durum karsnda bir k yolu aryordu. Eski siyasi parti liderlerinin af edilip edilmemesini halka sunmaya karar verdi. Halkn ounun nasl olsa eski liderleri artk istemediini dnyor-du. Byk ihtimalle halk bu referandumda eski liderlerin af edilmemesini isteyecek ve eski liderler kimsenin yzne bakamayacak hale gelip rezil olacaklard. Hem evet oyu ok ksa bile zal eski liderleri af ettirdii iin yine kahraman olacak ve liderler kendisine minnet duyacakt. Bu da onlarn eziklii demekti. Parti iinde byle bir referanduma kar kanlar oktu. Eski li-derler affedilirlerse yine Trkiye'yi kartrrlar itiraznda bulunuyor-lard. Ama zal onlar dinlemedi. Eski liderleri halk nasl olsa sanda tam gmecekti. stelik cemaat ve tarikatlardan da eski liderlere hayr oyu vereceklerine dair sz almt. Gerekten de bata Fethullah Glen cemaati olmak zere, Kr-knc Hoca cemaati ve kimi cemaatler eski liderlerin af edilmemesi ynnde oy kullandlar. Referandum sonular hi bir kesimi memnun etmedi. Zira yzde 1 farkla eski liderlerin af edilmesi lehinde oy kmt. zal ve Gne Taner, gibi ANAP'llar zerinde 'NO' yazan turuncu tirtler giyerek eski liderlerin af edilmemesi iin propaganda yapmlar, onlarn affedilmesi halinde "Trkiye yeniden 12 Eyll'e dner" tehdidinde bulunmulard. Bir bakma Kenan Evren'in o mehur konumasna benzeyen bu szler, halk iinde eski liderlerin af edilmesi eilimini artrmt. 6 Eyll 1987'de yaplan refarandumda herkesi artan bir sonu kmt. Yzde 50.25 (11 milyon 654 bin 696 kii) yasaklarn kalkmasn, yzde 49.77 (11 milyon 548 bin 016 kii) yasaklarn devam etmesini istiyordu. 70 bin farkla klpay da olsa eski liderler af edilmilerdi. Buna karlk Demirel, Ecevit, Erbakan ve Trke gibi liderler de, bir ANAP'a kar g bela affa mazhar olabildikleri iin pek sevinemediler. 86 zal ise referandum sonular daha aklanmadan erken seim ilan ederek onlar oka uratt. Eski liderler partilerinin balarna getiler. Hazrlksz yakalandklar seimin okunu atlatp Meclis'e girmeye ve baraj amaya altlar. 29 Kasm 1987'de seim yapld ve DYP ve SHP yzde on barajn aarak parlamentoya girdiler. RP yzde 7.16 oy almasna ramen -baraj geemediinden Meclise giremedi. Fakat ANAP'n geriledii, drt eilimin yuvalarna dnmeye balad belli olmutu. "SEN AKEMSEDDN'SN, BEN DE FATH'M!.." RP'liler, oylarnn arttn grdke, daha da glenmek iin almalarn artrdlar. Artk Erbakan da partinin bana gemiti (11 Ekim 1987). Byk bir

coku ve alma azmi yaand. Nihayet liderlerine kavumulard. Erbakan zlenen konumalarn yapacakt artk. evki Ylmaz, Blent Arn, Recep Tayyip Erdoan gibi hatiplere artk lider Erbakan da dahildi ve Erbakan'n Adil Dzeni anlatt konumalar video kasetlerle ky kahvelerine kadar yaygnlatrld. Araba konvoyu almalar hzland. skenderpaa cemaati lideri Prof. Dr. Esat Coan ise Erbakan'dan rahatszd. Kendisi Erbakan'n bal olduu tarikatn lideri olmasna ramen, Erbakan bir mrid tavrnda deil, adeta mrid gibi hareket iindeydi. Oysa Erbakan, Mehmet Zait Kotku'ya tam bir talebe gibi balanm, onun emri altnda olmutu. Fakat Esat Coan'a kar byle bir ball yoktu. eyhine kar saygszlk iindeydi. Sanki kendisi eyh gibiydi. Durum gerekten de yleydi. Erbakan, Esat Hocay dergahtan yetimedii iin eyh olarak grmyor ve hem ilmen, hem de siyase-ten yetersiz buluyordu. Bu duruma kzan Esat Hoca, Erbakan hakknda mridlerine konumalar yapt. 26 Mays 1990 tarihinde stanbul Asfa Dershanesi Vefa Yaynclk Tesisleri'nde Erbakan' aka eletirdi, onun mardn syledi. Erbakan, onunla muhatap olmad ve karlk vermedi. Fakat yaknlarna unlar syledii duyuldu. "O Akemseddin, ben Fatih Sultan Mehmed'im. Fatih, Akemseddin'e balyd ama Aksemseddin Fatih'in emrindeydi. Onun asl bana itaat etmesi ve bu dava iin almas la87 zm." Bu karlkl restler hayli grlt kopard. Tartmalara neden oldu. Esat Hoca sitemlerini srdrp, Erbakan' eletirmeye devam edince, RP genel merkezinden partililere u mesaj geti: "slam dergisi artk okunmayacak!.." Bu emre tekilatlar uydu ve RP taban slam dergisini brakt. 100 binden fazla satan dergi, bir anda bine dt. Erbakan, Fatih'liini ve kimin sznn getiini gstermiti. FETHULLAH GLEN CEMAAT ZAMAN GAZETES'N SATIN ALIYOR Fethullah Glen cemaati okullara, dergilere, yaynevlerine, yurtlara, dnyann eitli blgelerinde kolejlere ve okullara sahip ol-mutu. Gnden gne byyen cemaat artk en byk cemaat haline gelmiti. Bu cemaate bir gazetenin gerektii dncesi cemaatin e-itli kademelerinde konuulmaya baland. Bir gazete karma dncesi olgunlarken, 1986 ylnda Ankara'da yaynlanan Zaman gazetesinin ortaklar arasnda problem kt haberi alnd. Hazr bir gazeteyi almak daha uygun olduu grne varld ve Zaman gazetesinin alnmas iin giriimlerde bulunuldu. 1986 ylnda kurulan Zaman gazetesi Alaaddin Kaya'nn sahipliinde, Fehmi Koru ve ekibinin ynetiminde karlan bir gazeteydi. Milli Gazete'den ayrlan Fehmi Koru ve arkadalar, Yeni Devir gazetesi zlemine karlk vermek amacyla kurulan ve siyah beyaz yaynlanan Zaman gazetesinde, entelektel kesime ve genlie hitap eden bir yayn yapyordu. Fehmi Koru, Ali Bula, Mehmet Doan ve Nabi Avc gibi yazarlar gazetenin yazarlaryd, "slamc kesimin Cumhuriyet Gazetesi' diye de anlan Zaman gazetesi slamc tabanda itibarl bir gazete haline gelmesine ramen yirmi-otuz bin satyordu. Bu da gazetenin ortaklar arasnda bir takm skntlara neden olmutu. Fethullah Glen evresi, byle bir zamanda devreye girdi ve Alaaddin Kaya ile anlama yaplarak gazete Fethullah Glen cemaatinin yayn organ haline geldi. Fehmi Koru'nun dnda kalan yazarlarn ou el deitiren gazeteden ayrlmak zorunda kald. Ali Bula ve baz yazarlar kendileriyle birlikte hareket etmeyen Fehmi Koru'yu arkadalarn satmakla suladlar. Ancak Fehmi Koru'nun gazete sahipleriyle zel bir anlamas vard ve ona gre de para almt. Bu yzden gazeteden ayrlamyor-du. Gazete, Fethullah Glen cemaatinin eline geince de Fehmi Koru 88 bayazarln srdrd, Taha Kvan adyla da kulisler yazmaya de-vam etti. Gazetenin grntsnde bir deiiklik yoktu. Deiiklik yne-timde ve yaz kadrosundayd. Daha nce Bugn ve Sabah gazetelerinin sahipliini yapan ve

gazeteleri iyi satan Mehmet evket Eygi, gazetenin bana getirildi. Onun ynetiminde de gazete satn artra-maynca ynetim yeniden deitirildi. Bundan sonra Fethullah Glen cemaatinin gazeteye abone edilmesi saland. Bu konuda Trkiye gazetesi rnek alnyordu. Cemaatin zenginlerine, "u kadar gazeteyi satn alacaksnz" talimat verildi. Zenginler ve durumlar iyi olanlar, on gazete, otuz gazete, yz gazete gibi kendilerine biilen rakamlar stlendiler ve onlarn toptan aldklar gazeteler bedava datld. Bu almalardan sonra da yirmi-otuz bin satan gazete, bir anda yzbini geti, iki yz bin snrna ulat. Zaman gazetesinde Fethullah Glen kendi adyla veya Abdlfet-tah ahin adyla yazlar yazd. Fethullah Glen ve Fehmi Koru'nun dnda kalan yazarlar bir cemaatler koalisyonu gibiydi. Hekimolu smail, kendine has bir okuyucu taban olan, cemaatlerin ortak beenisini kazanan, stelik Trdav'dan sonra kurduu Tima yaynlaryla da Trkiye'nin en gl yaynevlerinden birine sahiplik eden bir isimdi. Onun gibi, yazd tek roman Huzur Soka romanyla nl olan ve her kesim tarafndan okunan ule Yksel enler vard. Ahmet ahin yllardr Yeni Asya gazetesinde yazm, kitaplar ok satm ve imdi Konseyciler diye anlan grupta yer alan bir isimdi. Ahmet Selim, Sleymanc cemaate mensup bir yazard. Zaman zaman yazlar yaynlanan Ahmet Ta-getiren Sami Efendi'ye bal Nakibendilerdendi. Altnoluk dergisini de karan Tagetiren'in yazlar ilgi gryordu. Bu kurulan cemaatler koalisyonu sayesinde, gazetenin dier cemaatlerce de benimsenmesi, okunmas saland. Bunun dnda gazete, cemaatten kimi isimlerin yazar olarak yetimesine imkan tand. Fehmi Koru tarz slup edinen cemaatin hakiki yazarlaryd onlar ve gelecekte daha iyi olmalar salanacakt. Tamer Korkmaz ve Nuh Gnlta, bu konuda iki rnekti. Zaman Gazetesi zellikle 1988'den sonra koyu bir ANAP iktidar savunuculuuna soyundu. 89 10. BLM KRFEZ SAVAINDA ERBAKAN-GLEN KAPIMASI Trkiye, 26 Mart 1989 yerel seimlerine hazrlanrken, partiler glerini gstermek iin kyasya bir rekabete girdi, stanbul, Ankara, zmir gibi belediyeleri yine ANAP'n alaca kesin gibi grnyordu. Hele baarl olduu dnlen ve basnn da desteini salayan stanbul Bykehir Belediye Bakan Bedrettin Dalan'n, bu seimi de byk farkla kazanaca gazetelerin anketlerinde yer alyordu. Seim sonular tam bir srpriz oldu. Hi kimsenin ummad, beklemedii, SHP'nin pek tannmayan aday Prof. Nurettin Szen Belediye Bakan seildi. ANAP ve basn akna dnd. zal'dan sonra en tannm ANAP'l kabul edilen Bedrettin Dalan, iktidarn ve basnn byk desteine ramen hezimete urad. ANAP'n oylar yzde 21.75'e geriledi. Bu ANAP'n k demekti. Byk kentlerde belediye bakanlklarn kazanan SHP'nin ardndan atak yapan parti ise RP'ydi. Oylarn yzde 9.8'e kard. Konya, Kahramanmara, Sivas, anlurfa, Van illeriyle, 21 ile ile 46 belde de belediye bakanl RP'ye geti. ANAP'n ihtiaml dnemi gerilerde kalmt. ANAP hkmeti zamannda yolsuzluklar yapld basn tarafndan yazlmaya balad. Turgut zal'n ei Semra zal'n genelde iadamlarnn elerinden ve baz kadn sanatlardan oluturduu Papatyalar'n saray elenceleri tepki ald. Korkut zal'n Arap sermayesi ile byk bir zenginlie ulamas zal ailesini ypratan nedenler arasndayd. Turgut zal'n ocuklar; Ahmet zal'n irket stne irket kurmas, Zeynep zal'n basna yansyan aklar, Efe zal'n ihalelerde boy gstermesi youn eletirilere neden oldu. Drt eilimi birletiren ANAP gn getike erirken, drt eilimin 90 gerek sahipleri glerini artryordu. Bunun yansra ANAP iinde de drt eilimin birbirleriyle kyasya mcadelesi vard. Her eilim parti-yi ele

geirmek istiyordu. Muhafazakar ve liberal arlkl iki ana grup, neredeyse ayr partilermi gibi hareket etmeye baladlar. Cemaat ve tarikatlar da ANAP'tan umudunu kesmiti artk. Kimileri eskiden birlik olduu evreye yneldi. DYP lideri Demirel, zal'a kar ok sert muhalefete balamt. Etkin evreler yava yava De--mirel'in tarafnda yer aldlar. Demirel, zal'dan hesap soracan, ANAP dnemindeki yolsuzluklar Yce Divan'a vereceini sylyordu. Bu gelimeler zerine Turgut zal, yaknda grevi bitecek olan Kenan Evren'in yerine Cumhurbakan aday olmaya karar verdi. Partisinde yeterli sayda milletvekili varken, bu frsat karmamak niyetindeydi. Yoksa bir daha Babakanlk frsat bile eline gemeyebilirdi. ZAL CUMHURBAKANI, MUHAFAZAKARLAR RP'YE Cumhurbakanlna adayln koyan Turgut zal, youn tartmalara, muhalefetin sert eletirilerine ramen Cumhurbakan seildi. zal, Celal Bayar'dan sonra ikinci sivil cumhurbakan olarak greve balad. Ama onun cumhurbakanlnn slamc kesimin gznde daha zel bir anlam vard. Turgut zal, ilk dindar cumhurbakanyd, hatta ilk tarikat mensubu cumhurbakanyd. zal Cumhurbakan olunca ANAP'n bana muhafazakar gruptan Yldrm Akbulut getirilmiti. Yldrm Akbulut kimsenin beklemedii, ummad bir isimdi. craatlerinden ok bir zamanlar hal mdrl yapm olmas ve hakknda fkralar uydurulmasyla tannyordu. ANAP iinde de ok kimse Yldrm Akbulut'un babakanln ciddiye almad. ok gemeden parti iinde etkin olan liberaller dileri bakan-l yapm olan Mesut Ylmaz' partinin bana getirdiler. Medyann da desteini alan Mesut Ylmaz, zal'n kendisini istememesine ramen delegelerin oundan oy ald ve hem ANAP Genel Bakan, hem de Babakan oldu. Mesut Ylmaz'n ANAP'a genel bakan olmas parti ii dengeleri bozdu. zal, Ylmaz' beenmediini, onun partiyi bitireceini aka sylemeye balad. Muhafazakarlar da Mesut Ylmaz' sevmediler, hatta onun masonlar tarafndan zal'a ramen partinin bana getirildiini iddia ettiler. 91 Mesut Ylmaz, aka muhafazakarlara kar tavr almt. Tari-kat ve cemaatleri kzdracak kimi aklamalar yapyordu. "ANAP'n tarikat ve cemaatlere ihtiyac yok'" diyordu. Seime bir buuk yl kala erken seim ilan etti. ada, gen, modern bir parti lideri imajyla daha ok oy alacan dnyordu... GLEN, TRBANI ELETRYOR! alkantl gnler geiren Trkiye'nin seime hazrland bu gnlerde slamc kesim Fethullah Glen'in aklamalar ile sarsld. Glen, 26 Kasm 1989'da zmir Hisar Camiinde sokaklara taan byk bir kalabala seslendii ve ayn anda otuzbe camide birden yaynlanan vaaznda, "trban yrylerini" eletirdi. Trban yrylerinde yer alan arafl kadnlarn ounun gerekte erkek, geri kalan ksmnn da aslnda ak sak kadnlar olduunu iddia ederek, bu yrylerin arkasnda dinsizlerin, komnistlerin bulunduunu savundu. Glen, konumasn devlete itaat edilmesini isteyerek bitirdi. Fethullah Hoca'nn bu konumas slamc evrelerde ok tartld. Kimileri hain olduunu iddia etti, kimileri ajan olduunu syledi. Glen, barts ilesini eken kzlarn yannda yer alacana, devletin yannda yer almt. Bununla kalmayp, bu yrylerin provokasyon olduunu iddia etmiti. zellikle radikal kesim, Fethullah Glen'e byk fke duydu. "Zrldayan Hoca", "Frldak Hoca", "Devlet ajan" gibi deyimler slamclarn jargonuna girdi. YEN ASYA CEMAAT YNE BLNYOR Said-i Nursi'nin lmnden sonra birka blnme yaayan Yeni Asya cemaati byk darbeyi Mehmet Krknc grubunun 12 Eyll'den sonra ayrlyla yemiti. 1990n banda Yeni Asyaclar yeni bir blnme daha yaad. Bu blnme siyasi ve dini nedenlere dayanmyor, Mehmet Kut-lular'n ahsndan kaynaklanyordu. Mehmet Frnc, M. Emin Birinci gibi Aabeylerle, Bekir Berk, Yavuz Bahadrolu gibi cemaatin Aabey kadar sayg duyduu ve sevilen isimleri skntlyd. Mehmet Kutlular'n sinirli oluundan, cemaati ynetememesinden, neredeyse bir partinin derneine dntrmesinden, bir de "Yakn Tarih

Ansiklopedisi" ad altnda Kemalizme, Atatrk'e ve nn'ye ok sert eletiriler yaplmasndan ikayetiydiler. 92 zellikle "Yakn Tarih Ansiklopedisi" krizin kaynayd. Mustafa Kaplan, Burhan Bozgeyik, Bnyamin Ate gibi isimlerin hazrlad bu ansiklopedi, onlara gre gereksiz, zamansz bir almayd ve dzenin btn imekleri zerlerine ekilmiti. Oysa Bedizzaman'n tabiriyle "Husumete vaktimiz yok, biz muhabbet fedaileriyiz" sz uygulanmal, kavgaya girilmemeliydi. Yllardr Caalolu'nda faaliyet gsterdikten sonra, Yeni Bos-na'da yaptrlan binaya tanan cemaatte muhalif sesler ykseldi. Mehmet Kutlular bu cemaati hep geriletmiti, pek ok sevilen insan cemaatten koparm ve byk dava onun yznden hep klmt. Kutlular'n devlet eliyle Nurcular paralamak iin grevlendirildiini dnenler bile vard, ii hep ahsiletirmi ve hep kendini n plana karmt. Cemaat artk Nurcu diye deil, "Kutlular grubu" veya "Demirelci Nurcular" diye anlr olmutu. stelik Kutlular ileri iyi ynetemiyordu. nsanlar kryor, al-anlarn hakkn vermedii dncesi yaygnlk kazanyordu. Demirel'i sonuna kadar savunmak ne kadar doruydu?.. Bu tavr yznden koca cemaat klm, ayrlan gruplar ise bymt. stelik ayrlanlar iyi ynetimle irketlemiler, parasal adan da iyi bir noktaya gelmilerdi. Mesela Fethullah Hoca ve cemaati bugn her ynyle en kuvvetli cemaat olmutu. Zaman gazetesi ok satan gazete haline gelmiti. Iklar, minicik bir cemaat bile deilken Trkiye gazetesi iyi bir noktaya gelmi, stelik irketleriyle de hayli glenmilerdi. Bir zamanlar Yeni Asya cemaatinin iinde kk bir damla olan Fethullah Glen derya haline gelmiken, derya gibi Yeni Asya cemaati damlaya dnmt. Fethullah Glen, Mehmet Krknc, Mustafa Sungur, Hekimolu smail hakszd da bir tek Mehmet Kutlular m haklyd? Aslnda Yeni Asya'clar bu tr sorularla kendi tarihlerini tartyordu. Bugne kadar MSP ile, sonra ANAP ile Demirel adna kavga edilmiti de ele ne gemiti?.. Uruna bylesine kavgalar verilen Demirel ise bu cemaate ne gibi bir hayr ilemiti? Tam tersine Demirel yznden cemaat blnmt. En zor gnlerinde sadece Yeni Asya cemaatini yannda bulabilen ve bu cemaatin yayn organlar sayesinde sesini duyurabilen Demirel, yeniden glenince yine byk gazetelerle ili dl olmu ve bu tarafa artk bakmamt. Byle bencil, sadece kendini dnen, dn dndr bugn bugndr gibi ilkesizlik sahibi, vefasz bir adamdan daha ne bekleniyordu?.. 93 Bu tarz eletiriler ve kulisler yle yaygnlat ki, cemaat men-suplar birbirine girdi. Mehmet Kutlular ve yannda yer alanlar dier-lerini Erbakanc olmakla, zalc olmakla sulad, bu olayda ABD'nin parma olduu dahi iddia edildi. Yeni Asya'da kllar ekilmiti. yi bir hukuku olan Bekir Berk, Mehmet Frnc ve M. Emin Bi-rinci'nin zerinde olan gazete, bina ve yaynevini koz olarak kulland. Bir sabah gazete binasna gelen Mehmet Kutlular ekibi, kendilerini ieriye almamak zere bekleyen polislerle kar karya geldi. Gazetenin ve yaynevinin sahibi saylan ve lider konumunda olan Mehmet Kutlular'n, hukuken sahipleri grnen Mehmet Frnc ve M. Emin Birinciye kar yapabilecei hibir eyi yoktu. Mehmet Kutlular, Mustafa Kaplan, Bnyamin Ate, Burhan Bozgeyik, smail Mutlu, aban Den gibi isimler Yeni Nesil'den kovuldular. Yeni Nesil'de Mehmet Frnc, M. Emin Birinci, Yavuz Bahadrolu, Safa Mrsel, Haluk mamolu, Bekir Berk, Mehmet Paksu, hsan Atasoy gibi isimler kald. Fakat, kovulan gruba Yeni Asya cemaatinin ou destek oldu. Mehmet Kutlular ksa bir zaman sonra cemaatten para toplayarak Yeni Asya gazetesini yeniden yaynlad. Yeni Asya Neriyat adnda bir de yaynevi kurdu. Mustafa Kaplan, Bnyamin Ate, Burhan Bozgeyik, smail Mutlu, aban Den, Cemil Tokpnar gibi isimler gazetenin yazarlaryd. Btn bu grltl kopua ramen Mehmet Kutlular tabana hakim olmutu. Yeni Nesil'in cemaati artmad, tabann byk ksm Yeni Asya'y tercih etti. Yeni Nesil gazetesi bir sre sonra kapanmak zorunda kald. Yeni Nesilciler

irketlemeye arlk verdiler. Yaynclk, Oto-momotivcilik ve niversiteye hazrlk dersaneleri zerinde faaliyet gstermeye baladlar. Yeni Nesilciler ve Yeni Asyaclar diye ikiye ayrlan cemaat, bir-birlerine kzgn ve fkeliydi.. KRFEZ SAVAINDA RP-FETHULLAH HOCA KRZ Irak'n Kuveyt'i igal etmesiyle balayan Krfez Krizi srasnda ABD ve mttefikleri Irak' bombaladlar. Irak Devlet Bakan Saddam Hseyin daha nce mttefiki olduu Batya kafa tutmutu. Irak-ran sava boyunca Irak'a destek olan Batl devletler ise, bu kez Irak'a kar birlemilerdi. Her gn ABD gemilerinden uaklar havalanyor bata Badat ol94 mak zere Irak'n eitli blgelerine bomba yadryordu. Irak da bu arada direndiini gstermek amacyla Suudi Arabistan ve srail'e Scud fzeleri frlatt. Bu savata madur olan Irak'n sivil halkyd, gnde binlerce insan ve bebek lyordu. Dnya bu sava televizyonlarndan CNN araclyla bir dizi film gibi izliyordu. Irak, srail'e fze frlatnca Bat ayaa kalkt. srail bata olmak zere o blgedeki lkeler, kendilerini Irak fzelerinin tehdidi altnda hissettiler. ABD-Irak sava Trkiye'yi de ekonomik andan olumsuz ynde etkiledi. Cumhurbakan Turgut zal, "Bir koyup alacaz" diyerek ABD yanls tutum izlemi, fakat sava Trkiye'yi ekonomik skntya srklemiti. Savan Trkiye'ye bir baka etkisi de, siyasilerin arasndaki gr ayrln derinletirmi olmasyd. Hkmet kanad ABD yanls tutum iindeyken, Blent Ecevit ve Necmettin Erbakan Irak'n yannda yer ald. Demirel bile Irak'a yaplan saldry knad. Bu kamplamaya cemaatler de kart. slami gruplarn ounluu ABD'ye karyd. Trk medyasnda dorudan Irak' savunan Milli Gazete ve Yeni Asya gazetesi vard. te byle bir dnemde Fethullah Glen, Krfez Savayla ilgili bir konuma yapt. Bu konumasnda "srailli bebelerin durumuna aladn" belirtti. Irak bombardmannda zarar gren srailli bebekler onu ok zmt. Fethullah Hoca'nn bu konumas, kendi tabann da, btn dini evreleri de ok etti. RP'liler Fethullah Hoca'ya kzdlar. Milli Gazete aka Fethullah Glen'i eletiren yayn yapt. Mukadder Baemez, Fethullah Hoca'nn aleyhinde ok sert bir yaz yazd. Fethullah Glen'e bal Zaman gazetesi de baka bir yolla buna karlk verdi. Erbakan Irak' destekliyorum demesine ramen, ABD mttefiki Suudi Arabistan Kralna, Irak'a kar yaptklar savata baarlar dileyen mesaj gndermiti. Bir dergide yer alan bu haberi Zaman Gazetesi de yaynlayarak, Erbakan' ikiyzllkle sulad. RP-MP ve IDP TTFAKI Mesut Ylmaz'n baskn biiminde dnd 21 Ekim 1991'de yaplacak erken seim iin DYP ve RP mthi ataa geti. DYP medyann da desteini almt. Byk reklam kampanyas da balatan Demirel, 95 artk ANAP iktidarnn sona erdiini ve yine kendisinin Babakan olma zaman geldiini dnyordu. zal'a sert eletiriler yneltti. Seim kampanyasndan deiim mesajlar vermeye alt. Demirel, inanlmaz vaadlerde bulunuyordu. Boaz Kprsnden gei parasn yar yarya indirecei vaadi en nlsyd. Demirel demokrasi iin savatn sylyor ve her kesimden dn oy istiyordu. Kendisi iin bir ey istiyorsa namertti! Amac Tr-kiye'yi eskisi gibi ahlandrmakt. Bir anda Demirel rzgar esmeye balad. RP ise zaten hazr kta gibiydi ve baraj amak iin youn bir faaliyet iine girdi. Bu seimde barajlar paralanacak, belki yz akn milletvekili meclise girecekti. Ama her eyden nemlisi Erbakan'n mutlaka meclise girmesi ve RP'nin grup kurmasyd. MGV (Milli Genlik Vakf) genliine, AMGT (Avrupa Milli Gr Vakf) fedailerine, hatiplere, tekilatlara, araba konvoyu almalarna, kadnlarn almalar da eklenmiti. RP Hanmlar Komisyonu'nda youn bir faaliyet gsteren kadnlar ve kzlar, parti almalarna daha da hz kazandrdlar. Toplu halde

ellerinde karanfillerle ev ve iyerlerine ziyaret turlar dzenleyerek, RP'nin propagandasn yapyorlard. Bu dnemde RP'nin HEP'le ittifak yapmas gndeme geldi. HEP, Gneydou'da etkin olan bir partiydi ve Krt semenlere hitap ediyordu. RP ve HEP ittifak sylentisi Krt kkenli semenler, radikal slamclar ve kimi slamc yazarlar tarafndan olumlu karland. Daha nce partisiz olduklar halde RP glenince RP'li olan Mehmet Metiner, Ali Bula, Altan Tan gibi isimler bu ittifak yararl buluyorlard. Ama bu ittifak sylentileri, Gneydou dnda kalan blgelerdeki RP semenlerini tedirgin ediyordu. Zira onlarn gznde bu, "PKK ile ittifak yapmak" demekti ve Anadolu, Karadeniz, Ege ve Bat blgelerinde oy kayb olaca kesindi. RP ynetimi de bu dnceye sahipti ve ittifak gereklemedi. RP'nin tek bana seime girecei akland. Bir sre sonra RP'nin Trke'in partisi MP ile ittifak yapaca sylentileri yayld. Bu bir anda geni bir kesimde heyecan yaratt. ou cemaat ve tarikatlar da bu ittifakn olmasndan yanayd. MP'nin baraj amas zordu ama RP ile ittifak kurarsa onlar da Meclis'e girebileceklerdi. Aykut Edibali'nin IDP'sinin de ittifaka dahil olaca syle96 nince muhafazakar evreler daha da sevindi. Olay netlemeden muhafazakar evreler, Trkiye ve Zaman gibi gazeteler ittifak kurulmu gibi yayn yapmaya balayarak, Erbakan zerinde bask oluturdular. yle bir hava estirildi ki, bu ittifaka yanamayan parti ihanet et-mi kabul edilecekti. Hem RP tabannda, hem MP tabannda rzgarlar esiyordu. Yllardr birbirine mesafeli olan slamclar ve lkcler g birlii yapacak, inananlar bir at altnda toplanacakt. Bu ittifak baka evre oylar da getirecek ve ittifaklar tek bana iktidar olabilecekti. Ancak RP ynetimi MP ile ittifak yapmann Gneydou'da getirecei oy kaybn dnyordu. Gneydou RP'nin oy deposuydu, MP ile ittifak kurulunca kesinlikle oy kayb olacakt. Acaba dier blgelerden gelecek oylar bu kayb nasl etkileyecekti. Sonuta bu ittifakn daha kazanl olaca grne varld. RPMP-IDP ittifak kamuoyuna akland ve muhafazakar evre adeta bayram etti. parti RP ats altnda seime girecekti. Trke ise RP'den bamsz adayd. Baz MP'lilerde RP amblemine oy vermeme eilimi olsa da, bunlar aznlktayd. Bu durum "Krat' yeniden ahlandrmaya alan Demirel'i, partisinde cemaat ve tarikatlara yer olmadn syleyen Mesut Yl-maz' kayglandrd. Bu ittifaka radikal slamclar ve Krt kkenli slamc yazarlar kar ktlar. Onlara gre RP'nin ambleminde yer alan baak, kurtlanmt. FETHULLAH GLENDEN TTFAK'A TERS BAKI ANAP'tan RP'ye geen Melih Gkek'in mimar olduu RP-MP-IDP ittifakna youn ilgi vard. Trkiye ve Zaman gazetesinin btn gcyle ittifaka destek olmas RP'li taban bile artmt. Zaman gazetesi ile RP taban arasnda Krfez Krizi yeni yaanmken, imdi bunlar unutulmu, Zaman neredeyse Milli Gazete'den daha ok ittifaka destek verir olmutu. Bunda bir bit yenii arayanlar olsa da, ounluk gemie oktan snger ekerek, byk bir cokuyla ittifakn iktidar iin almaya baladlar. ttifak iktidardaki ANAP'ta frtnalar koparyordu. Parti iindeki muhafazakarlar bu ittifakn asl mimar olarak Mesut Ylmaz' gryor ve onu basiretsizlikle suluyordu. Mesut Ylmaz partinin bana geer gemez dini cemaatleri ve tarikatlar karsna alm, onlar partiden 97 uzaklatrmt. Mesut Ylmaz'n Trkiye gereklerinden haberi yoktu. Kendisinin ve zal'n partisinin sonunu hazrlyordu. ttifak, Demirel'in DYP'sinde de kayg uyandrmt. Cemaatlerin ve tarikatlarn ittifaka ynelmesi zellikle krsal kesimde DYP oylarn olumsuz etkileyecek grnyordu. Vatanda tam ANAP'tan bkp DYP'ye ynelecekken ittifakn kurulmas bu ak phesiz engelleyecekti . Her iki partiden MP'ye ittifaka katlmamas iin mesajlar gitti. Trke'i Erbakan'la bir olmamas iin uyardlar. Gerekirse birlikte itti-fak

kurabileceklerini belirttiler. Ama sonu deimedi. Trke sa kesimde byk bir cokuya neden olan ittifaktan ayrlmay gze alamad. Zaten "ttifak bozan vebal altndadr" yaynlar ve anlay ittifaktaki partiyi de balayan en kuvvetli baskyd. Seime iki gn kala Zaman gazetesinde Fethullah Glenle yaplan bir konuma slamc kesimlerde souk bir du etkisi yapt. Fethullah Glen bu konumasnda ittifaka mesafeli olduunu hissettiriyordu. ttifaktan gelecek iin bir ey beklemediini sylemi ve ittifak nem-semiyormu havas vermiti. Tabii onun bu konumas RP'lilerle Fethullah evresini yeniden kar karya getirdi. RP'liler, Fethullah Hoca'nn yine yan izdiini, mutlaka devletten bir iaret ald iin seime iki gn kala bu konumay yaptn sylediler. Aslnda sadece RP'liler deil, ittifak oluturan geni taban da Fethullah Hoca ile bu anlamda kar karya kalmt. Asl oku ise gerekte Fethullah Hoca cemaati yayordu. Bugne kadar gl bir destek sz konusuyken, seime iki gn kala o konuma k deildi. Bu konuda cemaat iinde tartmalar yaand. Fethullah Glen ve yakn evresi bu seimde ANAP' destekleyecekti. Bu mesaj tabana ilettiler. Taban, kendini o kadar hazrlamt ki, bu mesaja uymad, ou yine ittifaka oy verdi. BABU ERBAKAN, MCAHT TRKE! Seim meydanlarnda ittifak rzgarlar esiyordu artk. Erbakan, Trke, Edibali bir arada bir krsden, RP- MP ve IDP bayraklar sallayan kalabalklara hitap ettiler. slamc, lkc ve mcadeleci kalabalk cokulu tezahratlar yaptlar, sevgi gsterisinde bulundular. Sloganlarda karlkl iltifatlar hakimdi: "Babu Erbakan, Mcahit Tr98 ke!.." partinin dnda kalan nemli bir kesimde bu heyecana katlmt. Onlar bugne kadar "gl deiller" diye, "oylarnn boa gitmemesi" iin gnllerindeki bu partilere oy vermemiler, AP ve ANAP gibi kitle partilerine mhr basmlard. Ama imdi gnllerindeki partiler birlemi ve artk gl bir rzgar estirmilerdi. "evre" oylar halka halka ittifaka katlyordu. Yeni Asya'nn dnda kalan her cemaat ve tarikat bu rzgardan etkileniyordu. Yeni Asya gazetesi DYP'nin propagandasn yapt ve tabanna ittifak rzgarna kaplmamas iin uyarlarda bulundu. Ama artk iyice klen Yeni Asya grubunun taban da ittifak rzgarndan etkileniyor-du. Fethullah Glen ve yakn evresi de ANAP' tercih etmesine ramen cemaatin taban ittifaktan yanayd. Coku yle bykt ki, Fethullah Glen'in gazetede yaynlanan konumas bile etkilememiti. O gruba samimiyetle balandklar halde, Hocann bu konumasnn yanl olduunu syleyenler vard. Fethullah Glen cemaatinin yaps zaten lider tarafndan siyasi ynlendirmeye uygun deildi. nk Fethullah Glen siyasi ynlendirmeyi cemaat siyaset yznden dalabilir endiesiyle aktan yapamyordu. Ancak en yakn evresine kanaatini bildiriyordu. kinci ahslar araclyla cemaate aktarmalar yaplyor, ama genelde bamsz ve sempatizanlardan oluan byk bir kitle, ikinci el aktarmalara pek itibar etmiyordu. Onlar Fethullah Glen'in konumalarn ve hizmetlerini beenen, tavsiye zerine Zaman gazetesi ve Sznt dergisi alan bir kitleydi. Cemaat bu ynyle ok da homojen bir yapya sahip deildi. ounluk sempatizand. Onlar Fethullah Hocann konumalar ve eitim almalar ilgilendiriyordu daha ok. Kyl Mehmet Efendi, Fethullah Glen'in konumalarn videodan dinleyen, bakalarna da dinlettiren, ocuunu da cemaatin okullarna gnderen, durumu uygunsa Zaman gazetesine abone olan biriydi. Ama ayn kyl Mehmet Efendi RP' tiydi ve hep RP'li kalyordu. Fethullah Glenle vaazlaryla, almalaryla ilgileniyordu. Sahabe dnemini, dini konular Fethullah Hoca'nn g-zyal vaazlarndan cokuyla dinleyen bu adam, konumalar siyasi bir ereveye oturttuunda en uygun RP'yi gryordu. Fethullah Glen'in konumalarn dinleyip de, "Mesut Ylmaz'a oy vereyim" diye d99

nmesi mmkn deildi, tam tersine baka partiden olsa bile RP'li olunmas gerektiini dnyordu. Bu yzden ikinci elden gelen ANAP'a oy verilecek duyurularn ciddiye almyordu. Ksacas, Fethul-lah Cemaati kstl bir styap ile geni bir sempatizan tabannn bulutuu bir cemaatti. st yap farkl, alt kesim farkl dnyor ve farkl tavr alyordu. Cemaat ve tarikatlarn desteinin yansra, Aydnlar Oca, Bir-lik Vakf, Dnyas Vakf gibi sada etkin kurumlar da ittifaktan yana tavr almlard. Seim byk beklenti ve heyecanlar iinde yapld ve RP ittifa-k yzde 16.8 oy alarak, TBMM'ne 62 milletvekili soktu. SA VE SOL PARTLERN KOALSYONU 1991 seimlerinde DYP birinci parti oldu. RP ittifak ise drdnc partiydi. DYP birinci parti olmasna ramen durumdan memnun deildi. Ald yzde 27 oy ancak koalisyon iktidar iin yeterliydi. Oysa Demirel, tek bana hkmet olmay dlemiti. dn oylara ramen ancak bu oran alnabilmi ve bu oran 12 Eyll ncesindeki AP oylarnn ok altnda kalmt. ANAP yeterince zlmemi, RP ittifak da DYP'ye gelmesi muhtemel muhafazakar oylar engellemiti. Bylece Trkiye, 12 Eyll darbesinden sonra yeniden koalisyon hkmetleri dnemine girdi. Koalisyon ortakl iin seim yapmak Demirel'i hayli zorlad. Sa kesimde, DYP ile RP ittifak yapmas konusunda youn bir bask olutu. Ama Demirel Erbakan'la hkmet kurmak istemiyordu. En istemedii ey ise ANAP'la ortaklkt. Sekiz yl sren ANAP dnemini kapatmak iin mcadele etmi, bu partiye kar sert bir muhalefet yapm, "arsasnda gecekondu yaptklar iin" adeta kan davas gtmt. Demirel'in istedii Erdal nn'nn SHP'siydi. Erdal nn zor adam deildi, hrnlklar yoktu, bilimle ilgilenen sakin biriydi. Hem bu koalisyonla sa ve sol ilk kez birlikte hkmet olacakt. Bu da medyann, kimi kurumlarn ve halkn ounluunun desteini salayacak, hem de sa ile sol arasnda bir bar kurulmu olacakt. Demirel, SHP'ye ortaklk teklif etti ve DYP-SHP hkmeti kurul-du. Fakat gven oylamasnda hkmet skntlar yaad. Seime HEP'le ittifak yaparak giren SHP'nin HEP kkenli milletvekili Leyla Zana Krt100 e yemin etmiti. Baz milletvekillerinin stnde de Krtlerin sembol renkleri sar-krmz ve yeil aksesuarlar vard. Buna mukabil Hasan Mezarc gibi kimi RP'li milletvekilleri de seimden nce ilan ettikleri Kur'an zerine yemin etmeyi gerekletirmek istediler. Mecliste yo-un tartmalar yaand. Hkmet kavga ve grltler arasnda gvenoyu ald. Darbeciler tarafndan siyasi hayatlarna son verilmek istenen her kesimden insan Meclis'te grev ald. Demirel, Erbakan, Ecevit ve Trke gibi eski liderler tekrar parlamentoya girdiler. lerinde en mutlu olan hi phesiz Babakanlk makamna tekrar kavuan Demirel'di. Bir kez daha darbeyle gitmi, seimle gelmiti. Babakan olunca ANAP'a ve Cumhurbakan zal'a olan sert tavrn yumuatt. "Devletin zirvesinde kavga olmaz" diyordu. Fakat DYP'nin RP ittifakyla deil de "PKK'llar iinde barnd-ran" SHP ile hkmet kurmas, sa kesimde byk bir hayal krkl yaratt. nk DYP'nin geleneksel "CHP'yi, solu hi bir zaman iktidar yapmamak" anlay ykld, sol iktidar orta oldu. Demirel'ci tek Nurcu cemaat olan Yeni Asya evresi de bu konuda aknd. Yllardr CHP ve solu iktidar yapmamak iin hep Demirel'i desteklemi, CHP ile koalisyon kuran MSP ile yllarca kyasya kavga etmilerdi. imdi ayn eyi Demirel yapnca, ellerindeki bu koz da gitmiti. Dier cemaatler, "Bak sizin Demirel de solu iktidar yapt" diye alay ediyorlard. Muhafazakar partiler bloku ise bir ay srmeden dald. MP kkenli 19 milletvekili "daha byk oluuma imkan salamak" gerekesiyle ittifaktan ayrlmt. Bu da sa kesim iin byk bir aknlk nedeniydi. "ttifak bozan vebal altnda kalr" duygusu benliklerindeydi ve bu sz genelde ittifak bozmasndan korktuklar Erbakan iin sylenmiti. Ama Erbakan'dan beklenirken, ittifak Trke bozmutu. stelik MP hkmete gvenoyu verdi. Trke sempatizanlar bile MP'nin bu tavrn eletiriyorlard. Hatta MP iinde, gvenoyu vermeyen milletvekilleri kt.

Fakat Erbakan, MP'nin ittifaktan ayrlmasndan memnundu. RP'NN NLENEMEZ YKSEL RP'liler dnyann en mutlu insanlaryd. Artk TBMM'nde RP milletvekilleri vard, saylar da az deildi. imdi sra partiyi daha da b101 ytmeye gelmiti. ttifak rzgarn artk tek balarna estireceklerdi. Faaliyetlerine yeniden hz verdiler, eskisinden daha ok altlar. Yarn seim olacakm gibi hummal bir faaliyet iine girdiler. Bu dnemde zellikle kadnlara byk grevler verildi. RP'li kadnlar kap kap dolamaya baladlar. Evde oturan kadnlar artk RP iin sokaklara dklmler ve en aktif alan kesim haline gelmilerdi. Yaknda seim yokken, bir seimden henz klmken gsterilen bu aba RP'ye olan ilgiyi artryordu. Recep Tayyip Erdoan, Melih Gkek, Hasan Hseyin Ceylan, Abdullah Gl, Mukadder Baemez gibi isimler, bu yeni dnemde sivrildiler. Bata evki Ylmaz, Blent Arn olmak zere RP'li hatipler, Trkiye'nin her tarafna koturuyor, onlarn yansra tekilatlar, genler, araba konvoylar, kadn almalar her tarafa yaylyordu. Ky odalar, ev toplantlar, kahvehaneler, meyhaneler, hatta genelevler bile bu alma alannn iindeydi. Bu almalarn ilk rn de Bakrky Belediye Bakanl seiminde alnd. stanbul'un en byk ve en kozmopolit ilesinde RP ikinci parti oldu. Ksa bir sre sonra da Kathane iin belediye bakanl seimi yapld ve RP bakanl kazand. ttifakn rzgar RP lehine esiyordu. ttifak nedeniyle RP amble-mine oy veren byk bir kesimin, bu alkanlklarn srdrmekte ol-duu anlalyordu. RP byle bir byme iindeyken, ittifaktan ayrlan MP ise ok dk oylar alyordu. stelik MP 19 olan milletvekili saysn bir trl 20 yapp, mecliste grup kurmay becerememiti. Tam tersine, milletvekilleri arasnda yava yava kamuoyuna szan gr ayrlklar belirmi ve MP iinde Muhsin Yazcolu grubunun varlndan sz edilmeye balanmt. Bakrky gibi en byk ilede ikinci olmalar ve hemen ardndan Kathane Belediyesi Bakanln kazanmalar RP'lileri daha da ah-landrmt. zellikle varo ve gecekondu arlkl semtler RP'lilerin ablukas altndayd. YEN ASYA, RAFSANCAN YZNDEN YNE BLNYOR Yeni Asya cemaatinde ran Cumhurbakan Rafsancani yznden bir blnme daha yaand. Rafsancani, Trkiye'yi ziyaretinde Antka102 bire gitmeyi reddetti. Bata. Demirel olmak zere hkmet sert tepki gstererek, "Rafsancani Antkabiri ziyaret etmeyecekse, lkemize hi gelmesin daha iyi" aklamasnda bulundu. Atatrk'e, nn'ye, CHP'ye ve genelde sola kar hep mcadele veren, Kemalizme kartlklarn da eylemleriyle ve almalaryla aka gsteren Yeni Asyaclar iin bu ok edici bir gelimeydi. Cemaatin ounluu Demirel'e fke duyarken, Mehmet Kutlular yine de Demirel'i kollamaya alyordu. Cemaatte tepkiler ise dinmedi. Cemaate gre; ran Cumhurbakan inanc gerei Antkabir'e gitmemekle ilkeli davranmt ama Demirel ilkesiz kiiliini bir kez daha gstermiti. Demirel yznden cemaatin ekmedii kalmam, Onun uruna ne dostlar kaybedilmiti. Demirel, cemaati hep kandrm, oyalam, iki yzl davranmt. DYP'ye Tansu iller, Cokun Krca, Bedrettin Dalan, Nevzat Ayaz gibi Kemalistleri alp batac etmiti. Partide masonlar yine etkindi. imdi de gidip SHP ile hkmet olarak, solcular iktidar etmiti. Artk tabana ve bakalarna kar Demirel'i savunacak yzleri kalmamt. Bu eletiriyi yapanlar, yllarca Demirel adna bakalarna sert cevaplar veren, yazlar yazan insanlard. RP ittifak dneminde bile "siz de aramza katln" diye ar yapanlara ate pskrmlerdi. Son olayn en ilgin taraf, ran Cumhurbakan Rafsancani yznden patlak vermesiydi. Zira Yeni Asya evresi bandan bu yana ran'daki devrime ii olduklar gerekesiyle iddetle kar kmt.

Mustafa Kaplan, Bnyamin Ate, Burhan Bozgeyik gibi yazarlar Yeni Asya'dan ayrldlar. Ayrlanlarn iinde yer alan Hseyin Demirel ise 'ttihadclar' grubunu oluturarak, ttihad Yaynlarn kurdu ve 't-tihad- slam' adnda bir dergi kard. Burhan Bozgeyik, yllardr karsnda olduu Erbakan'n yayn organ Milli Gazete'de yazmaya balad. Yeni Asya'nn en sivri dilli yazar olan ve Demirel'i savunup, dierlerini srekli eletiren Mustafa Kaplan da, daha sonra Akit gazetesinin yazarlarndan oldu. Bnyamin Ate bir RP'li belediyede grev ald. Zbeyir Gndzalp'ten bu yana Yeni Asya cemaati; Yazclar, Fethullahlar, Sakarya Grubu, Konseyciler, Yeni Nesilciler, Yeni Asyaclar, ttihadclar diye ana gruplara, ilerinde de daha ok bln-melere maruz kalmt. 103 104 11. BLM FETHULLAH GLEN LLER'LE Fethullah Glen cemaati Cumhurbakan zal'n himayesinde iyice geliti. Trkiye dna taarak Orta Asya Cumhuriyetleri bata olmak zere dnyann eitli blgelerinde okullar amaya devam etti. Trkiye'deki cemaate ait okullardan ve FEM dersanelerinden renciler, niversiteye giri snavlarnda birincilikler kazanyordu. Dnya apnda baarya imza atan renciler de knca, sa kesimden Fethul-lah Glen'e ait okullara, kolejlere ve dersanelere youn talep oldu. Cemaatin zel bir alma alan olan 'TSK'ya inanl subaylar kazandrma' faaliyeti de sryordu. Bu konuda nemli mesafeler alnd cemaatte konuuluyordu. "Bugn Trk ordusunda ok sayda yzba, binba, albay rtbelerinde Fethullah subay var" haberleri ayr bir sevin kaynayd. naallah gnn birinde inanl subaylar ordu iinde hakimiyeti salayacak, kurmay heyeti Fethullah Hoca'dan irad alm subaylardan oluacakt. Bu uzun vadeli alma imdiden semeresini verecek hale gelmiti. Bunun yansra ANAP iktidar boyunca Milli Eitim Bakanl ve ileri Bakanlnda Fethullahlar nemli mevziler kazandlar. RP ise kendi faaliyetlerinde aktifti. Artk kamuoyunun gz nndeydi, almalar rakipleri tarafndan da takdir ediliyordu. 1 Kasm 1992'de yaplan ksmi yerel seimler RP'nin ykseliinin start oldu. Bu seimde RP yzde 26.95 oy ald ve stanbul'un 6 ilesinden 4'n kazand. Baclar (yzde 35.4), Bahelievler (yzde 21.2), Gngren (yzde 38.8) ve Tuzla (yzde 28.5) belediyeleri artk RP'nindi. Medya ve kamuoyunun nemli bir blm bu baary "RP depremi", "RP oku" diye niteledi. RP iktidara gmbr gmbr geliyordu. 105 RP dnda kalanlar akndlar ve laikliin tehdit altnda olduu inanc baz evrelerde ciddi bir endieye yol ayordu. Bu seimi tahlil edenlerin bir ksm, laik kesimin piknie gittiini, RP'lilerin ise sanda kotuunu ileri srd. Artk medyann ve kamuoyunun gndeminde RP vard. Bu baar RP'li semenlerin ban dndrd. Her yerde gece gndz araba konvoylar caddeleri turlad. RP bayra sallayan RP'li semenler zafer lklar atarak byk bir bayram havas yaadlar. Artk ufukta RP grnmt. ATATRK SA OLSAYDI RP'L OLURDU Avrupa'nn gbeinde yaanan Bosna dramna Batllarn seyirci kalmas, Trkiye'de yaayan geni kesimleri de etkiliyor ve Srplarn Bosnallar vahice katletmeleri, "Mslman kasab" olduklarn aktan sylemeleri fke ve infial uyandryordu. ABD'siyle AB'siyle Bat dnyas "Mslmanlarn katledilmesine" sessiz kalmt. Trkiye'deki sac kesimin gznde hakim olan bu duygu, Bat'y hep smrc ve "Hristiyan kulb" olmakla sulayan Erbakan'n iine yaryordu. Avrupa, yllardr Trkiye'yi AB kapsnda bekleterek oyalyor ve AB'ye dahil etmeye niyetli olmadn gsteriyordu. Nedeni basitti: "Trkiye mslman olduu iin."

Bosna, Cezayir gibi d olaylar bile Trk toplumunun siyasi yapsn etkiliyordu. Cezayir'de seimleri byk bir ounlukla slami Selamet Cephesi FIS kazannca, Fransz destekli Cezayir ordusu lkede darbe yapm, lider Abbas Medeni bata olmak zere parti yneticilerini hapse atmt. Bunun da RP'lilere gre nedeni basitti: Cezayir'de Mslmanlarn iktidar olmasn engellemek iin. Darbeyi Fransa gibi uygarln beii bir lke yaptrmt. Onlarn uygarl da, demokratl da sahteydi, onlar aslnda Hristiyand. Hristiyanlarn Mslmanlara tahamml yoktu. Cezayir'deki darbeyi Bat dnyas tepkiyle karlamam, hatta sessizce onaylamt. Sadece ABD yumuak bir tepki gsteriyordu. Btn bu olaylar Trkiye'deki slamclar ve onlarla birlikte geni bir evreyi Bat'ya dmanla yneltiyordu. Bu psikolojik tavr, byyen RP'ye yaryordu. Darda bunlar olurken, Trkiye iinde yaanan yolsuzluk skan-dallar da hep Refah'n deirmenine su tad. DYP'yi LKSAN, SHP'yi 106 SK, ANAP' ok sayda yolsuzluk ypratyordu. LKSAN'la ilgili skandal-da ba sorumlu olan Sleyman Demirel, "Verdimse ben verdim ne olmu?" demiti. SK skandali, sadece SHP'yi deil, RP'nin dnda kalan partilerin Trkiye'yi soyup soana evirdii grntsn ortaya kar-mt. SK Genel Mdr'nn yolsuzluklar, terkedilen ei tarafndan araf araf gazete ve televizyonlara aklannca, herkes bu kadar byk boyutta yolsuzluk karsnda akna dnd. Yalnzca saclar deil, solcular da hrsz kmt! Ama RP'lilerin bu konuda bir aibesi yoktu. Onlarla ilgili "Mslman, dindar, drst ve haram para yemezler" yargs toplumda, zellikle Anadolu'da yaygnlat. RP'li belediyelerde yolsuzlua rastlanmad, tam tersine drst altklar, rveti kaldrdklar ynnde bir fikir geni evrelerde kabul grr hale geldi. Halk bir yenilik, bir deiim beklentisindeydi. Yolsuzluklardan, skandallardan, basna yansyan mafya kavgalarndan bkm usanm-t. Buna bir de 1990'dan beri says her gn artan zel televizyonlardaki erotik filmler eklenince, muhafazakar kesimin tepkisi daha da artt. Bu gelimeler RP'ye sanldndan daha ok yaryordu. Berlin duvarnn yklmas da, ideolojilerin sonu havasn yaygnlard. Komnizm km, sol bitmiti. Kapitalizmin karsnda sadece slam vard. Trkiye'de slam'n temsilcisi olarak da RP gsteriliyordu ve bu zellikle genler arasnda nemli bir psikolojik etken oluturuyordu. RP'de aksiyon vard, heyecan, umut, macera, ideolojik analizler ve tartmalar vard. Soldan ve sadan pek ok kiiyi cezbetmekteydi bu durum. 12 Eyll ncesinin, hele 12 Mart dneminin solcularndan eser yoktu artk. O dnemlerden kalma bazlar da burjuvalamlar ve ku-rulu dzene adapte olmulard. Artk sistemin alternatifi olan, tek gl muhalefet Refah Partisi'ydi. Doas gerei muhalif olan genler de Refah'a yneldi. Bilinen kimi "militan solcular", ANAP ve DYP'de yer almt, kimileri "reklamc" olup keyi dnmt. Bir zaman solun pusulas olan insanlar imdi zal' ven, ona ya eken yazlar yazyorlard. Eski lkclk de yoktu. Onlar da bozguna uramlar, d krkl yayorlard. Kimi ANAP'ta, kimi mafyada ek-senet tahsilatln-da, kimi devlet adna vatan iin kurun skyordu. Bazlar iadam 107 olurken, bir ksm da Muhsin Yazcolu'nun MP'den ayrlarak kurduu BBP'deydi. Aralarnda, 12 Eyll darbesinden sonra slama dn yapp, tarikatlara veya cemaatlere balananlar vard. Sol ve sa rgtsel danklk iindeydi. Fikir ayrlklar baar-szlk yznden daha da artmt. Daha nemlisi partiler de darmadand. Merkez sa DYP ve ANAP, merkez sol SHP ve DSP olarak ikiye blnmt. MHP bile MP ve BBP olarak ikiye ayrlmt. Dalmayan tek parti, byyen tek parti RP'ydi. RP, marjinalleri, genlii ve kitleyi eken, tepkileri kanalize eden, cazip bir siyasi rgt olmutu.

Erbakan'n birbirinden ilgin mesajlar vard. Herkesi kucaklad gibi, Atatrkleri de kucaklad iddiasndayd ve yle diyordu: "Atatrk yaasayd RP'li olurdu." ZAL'IN LM CEMAATLER ALATIYOR Beklenmedik bir ey oldu ve Cumhurbakan Turgut zal'n lm haberi btn televizyonlarda fla haber olarak duyuruldu. Kimseler inanamad buna. Kendine zg davranlar olan, 12 Eyll sonrasna damgasn vuran, giriimci, hareketli, durduu yerde duramaz "Tonton" Turgut zal lmt!.. Ona en iddetli muhalefeti yapanlar bile, bu ani lm karsn-da sarsldlar. Turgut zal' ypratmak iin hayli ura veren medya, gazeteciler, iadamlar, sanatlar, siyasi rakipleri, zel dmanlar bile bu lmden etkilendiler. Herkes, Turgut zal'n iyi ynlerini ha-trlad. O statkoya kar mcadele etmiti, zelletirmeciydi, zgr-lkyd, giriimciydi, gerek anlamda ilk sivil cumhurbakanyd, deiimciydi, ilk dindar cumhurbakanyd, yorulmak bilmeyen bir devlet adamyd, Trkiye'nin gelmi gemi en byk siyasetisiydi, bir dehayd, Trkiye'nin ufkunu amt... Onu savunanlara gre, zal'a kar kanlar yalnzca statkoculard. Solcu dogmatiklerdi. Solun ounluu ise zal'dan, onun liberal politikalarndan, zenginleri sevdiini syleyen aklamalarndan holanmyordu. zal'n lmnden en ok etkilenenler, can yanacak kadar zd-rap ekenler hi phesiz cemaat ve tarikat mensuplaryd. Son dnemlerde unutulmu gibi olsa da, bir anda onun dini evrelere ne kadar byk iyilikler yapt hatrland. "Dindarlara ok emek vermi, onlar devlet kademelerinde glendirmiti. En kritik kurumlara bile ustalkla dindarlar yerletirmiti" gibi itiraflar byk bir vefa duygu108 suyla dile getirildi. Cemaat ve tarikatlarn hemen hepsi gzyalar dkerek aladlar. zal iin dualar okundu, hatimler indirildi, zikirler yapld. , Trkiye ve Zaman gazetesi yneticileri ve alanlar lm haberini aldklar gn alaya alaya gazete kardlar. Buna benzer duygular RP ve MHP'lilerde de vard. RP'liler zal'a en sert eletiriler ynelten kesimdi. zal' ok kez slam dman olarak grmlerdi ama ldnde onun baz olumlu ynleri olduunu itiraf ettiler. Onlara gre, hatalar ok olmutu, kars ve ocuklar baka dnyadand ama zal aslnda slam'a byk hizmetlerde bulunmutu. Devletin en nemli kurumlarnda mslmanlara yer vermi, MSP'li kadrolara sahip kmt. Anayasa Mahkemesi yeliine bile dindar hakimler atamt. Hatta RP'nin yolunu aan kiiydi zal. RP'nin nndeki dikenleri temizlemiti. zal'n cenazesi maheri bir kalabalkla Fatih camiinden Topka-p'daki antmezara uurland. zal, Menderes'in yanna gmlmeyi vasiyet etmiti. Devlet grevlileri, resmi heyetler, askerler, polisler ve siyasilerden baka drt eilimden onbinlerce kii zal'n cenazesinde yerini ald. Genelde devlet treni ile yaplan cenaze trenleri, zal'n-kinde halkn katlmyla yaplmt. Futbolcusundan sanatsna, RP'li-sinden liberaline, "Ya Allah bismillah!.." diyeninden "Milliyeti Trkiye!.." diye baranna kadar geni bir yelpaze vard cenaze treninde. Ama yine de en ok ac ekenler hi phesiz ki gzyalar d-ken cemaat ve tarikat mensuplaryd. YEN CUMHURBAKANI SLEYMAN DEMREL zal'n grevde drt yl daha sresi varken lmesi, lkeyi yeni bir cumhurbakanl seimine srkledi. Ama bu ok tartmal bir cumhurbakanl seimi oldu. Yeni seilecek cumhurbakan, zal'n grev sresini mi dolduracakt, yoksa yedi yllna m cumhurbakan olacakt?.. Drt sene olmal, yedi sene olmal tartmalar srd gitti. DYP Genel Bakan Sleyman Demirel cumhurbakanlna aday olunca, lkede dengelerin yeniden sarslaca ortaya kt. DYP'nin bana kim geecekti?.. DYP'nin yeni genel bakan ayn zamanda Babakan olacakt. Demirel'den sonra o makama kim oturacakt?.. Herkesin aklnda Demirel'den sonra en nl DYP'li olan Hsamet-

109 tin Cindoruk vard ama Meclis Bakanl yapan Cindoruk aday olmayacan aklad. Sonuta smet Sezgin, Kksal Toptan ve Tansu iller aday olarak ortaya kt ve genel bakanlk yarna girdiler. smet Sezgin ve Koksal Toptan yllarn Demirel'in yannda geirmi iki politikacyd. Tansu iller ise son dnemde partiye vitrin olarak alnm bir ekonomi profesryd. Kadn olmas nedeniyle kadnlar zerinde sempati oluturmutu. Sleyman Demirel cumhurbakan olduktan sonra yaplan DYP kongresinde, medyann ve kadnlarn desteini alan, "Demir Leydi'nin topuk sesleri" manetleri ile ne karlan ve "Trkiye'ye 2000'li yllarda bir kadn Babakan yakr" rzgar estirilen Tansu iller, DYP genel bakan seildi. Trkiye'nin ilk kadn Babakan oldu. Tansu iller'in parti lideri ve Babakan olmas Trkiye'de sevin rzgarlar estirdi. Bykllarn arasnda gzel bir kadnd Tansu iller. Trkiye'nin imaj birden deimi, adalamt artk! imdi AB'ye girmek daha kolayd! Tansu iller Babakan olur olmaz, medyann, kadnlarn ve iadamlarn sempatisini kazand. Bu gzel Babakan etrafn da gzelletirmekteydi. Partisinden baz milletvekilleri-bakanlar, kimi gazeteciler iller uruna byklarn kestiler. Trkiye de bir anda toz pembe rzgarlar esmeye balamt. Tansu iller neredeyse ikinci zal gibi algland. Trk siyasetine damgasn vuraca, "Ya olacak, ya olacak!.." laflarndan belliydi. Kendi partisi, hkmet orta, Genelkurmay Bakan, sanatlar, televizyonlar, hatta Alparslan Trke bile Tansu iller'e baylyordu. zal'n lm, Demirel'in cumhurbakan seilmesi bile unutulmutu bir anda. Demirel cumhurbakan olmutu ama partisini bu "Yeniky Gzeli "ne kaptrmt. CEMAATLER DE LLER SEVYOR Trkiye Tansu iller ile yeni bir dneme girmiti. Bir "Pamuk Prenses" gibi karlanan Tansu iller herkese umutlar sat. Ekonomiden iyi anlad imaj, ekonomi evresini umutlandrd. Bunun dnda daha demokrat ve AB'ye uyumlu bir Trkiye beklentileri de olutu. iller'e ynelik bu youn ilgi baz cemaatleri de etkiledi. iller uzun bir sre Trkiye'de etkili bir g ve karizmatik bir lider olacaa 110 benziyordu. ANAP, cemaatleri dlamt. Turgut zal da lmt. RP dndaki cemaatler iller'e yneldiler. Bunlarn banda da Fethullah Glen, Mehmet Krknc gruplar geliyordu. Trkiye gazetesi evresi de iller'in yanndayd. Zaten bu evre Enver ren'in "Biz otobs beklemeyiz, gelen otobse bineriz" sz gerei, her iktidarn yannda yer alyor ve iktidara gre gazeteye bayazar atyordu. Ama bu dnemde en byk aknl Yeni Asya cemaati yaad. Yllardr destekledikleri Demirel imdi cumhurbakan olmu, yerine bir kadn gelmiti. Acaba bir kadn desteklemek doru muydu?.. stelik o Tansu iller bir slam dman olarak biliniyordu. ANAP'l Burhan zfatura bir rportajda, ABD'de yaplan bir toplantda Tansu iller'in slam dmanl yaptn, buna ABD'lilerin bile ardn sylemiti. Ama iyice klen Yeni Asya cemaatinde bu konu fazla problem oluturmad. Onlar DYP'nin iller ile daha da byyeceini dnerek, bugne kadar destekledikleri misyonun iktidar oluundan memnundu. Bir kadnn Babakan olmas caiz midir sorusu tarikat ve cemaatlerde hayli tartld. Genel gr caiz olmad ynndeydi. Fatih aramba'daki smailaa cemaati bunu zellikle vurguluyor ve cemaatin Milli Gazete'deki temsilcisi Mehmet Talu, Fkh kesinde bunu yazarak kamuoyuna duyuruyordu. Cemaat hizmetleri iin iktidarlara baml olan Fethullahlar, Konseyciler, Sleymanclar, tabanlar olmasa da ekonomik gleri olan Iklar doal olarak Tansu iller'in yannda yer aldlar. Tansu iller'in estirdii rzgar en ok ANAP' etkiliyordu. ANAP'n gen ve yeni genel bakan Mesut Ylmaz'a ciddi bir rakip gelmiti. DYP'nin gen ve gzel lideri Tansu iller bir anda Mesut Ylmaz' glgede brakt.

Kadndr, zariftir, halden anlar, kolay kafese alnr diye dn-len Tansu iller, byle olmadn ksa zamanda gsterdi. Siyasi acemiliin verdii bir cesaret vard onda. ANAP' da, Mesut Ylmaz' da ar szlerle eletiriyordu. Merkez san iki partisi ANAP ve DYP birbirine dtler. ki gen ve yeni lider, birbirlerini zayflatmak iin taktik sava balattlar. Bu mcadele Tansu iller adna estirilen toz pembe rzgarlar da ksa zamanda datt. iller saldrganlkta hi de erkek liderlerden aa kalr deildi. Mesut Ylmaz' da, Necmeddin Erbakan' da ar szlerle eletiriyordu. Bunun yannda PKK ile mcadele konusunda inisi111 yatifi tamamen orduya terk etmiti. Sk sk Gneydouya operasyon-lar yaplyor, kyler boaltlyor, yargsz infazlar byk boyutlara ula-yordu. Genelkurmay Bakan Doan Gre, iller'den ok memnundu. Gazetelere yansyan ifadesine gre, iller tak emretmekte, Doan Gre ak yapmaktayd. iller, SHP'den ayrlan Krt milletvekillerinin kurduu DEP'i "PKK'nn partisi" olmakla sulayarak Meclisten darya kard. Polis-ler DEP milletvekillerini yaka paa hapse attlar. Polisin ensesinden arabann iine ittii DEP milletvekilinin fotoraflar kamuoyunda ay-larca tartld. Ardndan DEP kapatld. Tansu iller PKK'ya da, irtica-ya da karyd. Blc terrn de, irticann da belinin krlacan sy-lyordu. Kamuoyu ve medya Tansu iller ile o kadar meguld ki, RP'yi oktan unutmutu. LLER RZGARINA KARI RP FIRTINASI 24 Aralk 1994 yerel seimleri yaklatka RP'nin halkn gzndeki ilgisi, anketler araclyla yeniden farkedildi. Trkiye'nin pek ok ilinde ve ilesinde RP'nin nde olduu anketlere yansyordu. 1 Kasm 1992'deki RP baarsnn gelip geici olduunu dnenler, RP'deki rzgarn halen devam ettiini, neredeyse frtnaya dnmekte olduunu grmlerdi. RP, stanbul Bykehir Belediye Bakan aday konusunda parti ve stanbul tekilat youn kulisler yaam, Ali Cokun mu yoksa RP stanbul l Bakan Recep Tayyip Erdoan m aday olsun tartmalar nemli bir krize neden olmutu. Erbakan ve RP ynetimi, ANAP'l olan Ali Cokun'u aday gstererek ANAP'tan oy almay dnrken, RP stanbul l Tekilat ve parti taban Recep Tayyip Erdoan'da srarlyd. O gnlerde yeni yayna balayan 'Beklenen Vakit' gazetesi, ilk saysnda Ali Cokun'u RP stanbul Bykehir Belediye Bakan aday olarak takdim edince tartmalar daha da kzt. RP stanbul l Tekilat'nda byk bir fke olutu. Milli Gazete'ye alternatif kan, daha sonra Akit adn alacak olan Vakit gazetesi de bu fkeden payn ald. Sonuta, stanbul tekilat arln koyunca Recep Tayyip Erdoan aday olarak akland. Ankara Bykehir Belediye Bakan aday da Melih Gkek'ti. Melih Gkek'in ANAP ve MHP tabanna etkisi vard. Recep Tayyip Erdoan ve Melih Gkek, seim ncesi yaptklar ko112 numalarla, propagandalarla dikkatleri zerlerine ektiler. Her ikisi de gen, giriimci ve enerjik yapya sahipti. zellikle bu iki isim RP tabann ateledi, evre oylar da RP'ye yneldi. Erbakan'n, Recep Tayyip Erdoan ve Melih Gkek'in perfor-mans, Tansu iller'li pembe dnyay datyordu. RP seimi kazanacak gibi grnyordu. Yaplan anketlerde de bu durum aka ortadayd. ou ilde RP birinci olacak gibiydi, Ankara ve stanbul'da da RP hayli etkindi. stanbul'da SHP Zlf Livaneli'yi, ANAP lhan Kesici'yi, DYP'de eski ANAP'l belediye bakan Bedrettin Dalan' aday gstermiti. Bu ar toplarn yannda Recep Tayyip Erdoan'a ans tannmyordu. Medya RP dndaki adaylara arlk verince, RP'nin geriledii imaj olutu. Gazete ve televizyonlar RP'li bir belediye bakanna kar olduklarn aka gsteriyordu. Ankara'da RP'nin kazanmas imkanszd ama stanbul'da bir ihtimaldi. Bu yzden bu ihtimalin gereklememesi iin "ikayet etme oy kullan!.." kampanyalar ald. Hatta RP dndaki partilerin ortak aday karmalar tavsiye edildi. zellikle ANAP ve DYP'nin ortak aday karmas iin urald.

Bunun yansra RP'li adaylarn gzden drlmesi iin abartl yaynlar yapld. RP'li adaylarn gerici olduklar sklkla vurguland. Bazlar bu vurgulamay saldrya dntrd. Bir televizyon kanal Recep Tayyip Erdoan'n drt villas olduu iddiasn ortaya atnca, btn televizyon ve gazeteler bu konuyu iledi. Bu haber, "Sakn RP'ye oy vermeyin" kampanyas ekline brnd. Ayn medya dier adaylar gklere karyordu, hatta kimilerine "Anketlerde ak ara birincisiniz, size imdiden Bakanm diye hitap edebiliriz" deniyordu. Bu farkl tutum hem RP'yi halkn gznde madur duruma drd, hem de RP'nin "Biz ve onlar" teorisini glendirdi. RP'lilere gre, "Din dmanlar, slama kar birlemilerdi." Bu tutum sadece tarikat ve cemaatleri deil, dinle az ok ilgisi olan geni bir kesimi RP'nin yanna yneltti. Byle bir duyarll olmayanlardan da, "hakszla urayan" RP'nin yannda yer alma ihtiyacn duyanlar oldu. RP'YE KARI FETHULLAH GLEN Tansu iller, blcle ve irticaya kar sava amt. Tansu iller, ilk kez slamc evrelerin gl olduunu bu dnemde anlad. 113 Bir eyi daha anlamt: RP dnda da bir slami cephe vard ve bunlar RP'ye kar mesafeliydi. Ban da Fethullah Glen ekiyordu. RP' yi Atatrk ve laiklik adna eletirmek ve hcum etmek ters tepen bir yoldu. Ama Erbakan hocaya kar bir baka hoca karmak belki daha uygundu. Erbakan kart iyi bir hocann tavr koymas, RP'nin ykseliini krabilecekti. Ama bu hoca kamuoyunca tannan, samimi Mslman olduu bilinen, kimsenin itiraz edemeyecei birisi olmalyd. Aranan hoca, Fethullah Glen'di. Fethullah Hoca'nn hem cemaati vard, hem islamc evrelerin sayg grd etkili bir isimdi. iller Hkmeti Fethullah Glen ve cemaatine yaknlat. G-rmeler yapld, hocann faaliyetlerine destek verildi. Fethullah G-len ve cemaatine devlet tarafndan gizli bir meruiyet tannmt. Bu dnem Fethullah Glen ve cemaatinin kamuoyuna aktan kendini gsterdii dnemin balangc oldu. zellikle 1994'te kurulan 'Gazeteciler ve Yazarlar Vakf', hogr adna almalarla nplana kmaya balad. Zt kutuplar yaknlatrmaya alan, dinin hogrl yann kitlelere gsteren bir Fethullah Hoca portresi iziliyordu. Fethullah Glen devletin temsilcisi gibi, dier dinin mensupla-ryla da grmelerde bulundu. Dinler aras hogrnn Trkiye misyonunu oluturmaya balad. Bata DYP'liler olmak zere, ANAP ve dierleri de arkasnda milyonlarn olduunu duyduklar Fethullah Hoca ile yakn temasa getiler. Mesut Ylmaz, Aydn Menderes ve Cem Boyner o dnemde hocay ziyaret edenler arasndayd. DSP lideri Ecevit de Fethullah Hoca'ya sempatiyle bakyordu. DSP'lilerden de cemaat destei isteyen araclar gelmeye balad. Ecevit, RP'ye ar yklenirken, Fethullah Glen'i kolluyordu. Fethullah Glen bir hogr abidesi haline gelmiti. Medyann da ona ynelik sempatisi vard. Kimi ke yazarlar, hocadan ve cemaatinden verek bahsetmeye baladlar. Fethullah Glen ve evresi bu durumdan memnundu. Hoca, RP dnda kalan partiler nezdinde eli plecek, kendisinden feyz alnacak bir eyh haline gelmiti. Bu itibar, hocann rgtlenmesini, okullarn artrmt. Cemaatiyle, okullaryla, kolejleriyle, dershaneleriy-le, gazetesiyle, dergileri, zel radyosu, yaynevleri, irketleri ve vakflar ile Fethullah Glen adeta bir imparatorluk kurmutu. 114 FETHULLAH GLEN: "TESETTR TEFERRUATTIR" Devlet iinde itibarl konuma gelen Fethullah Glen, devletin kar olduu eylere kendisinin de kar olduu yolunda szler sylemeye ve devletin yannda olduunu daha ak bir tavrla gstermeye balad. Daha nce, "solcularn ve komnistlerin" kkrttn syledii bart eylemlerine ynelik

eletirilerinde bir adm daha att ve "Barts teferruattr" dedi. Barts o kadar nemli deildi. nemli olan okullarda okumakt, bu uurda bartlerini amakta saknca yoktur demeye getiriyordu. Onun bu sz, slami evreleri bir kez daha ayaa kaldrrken, kar tarafta "olumlu" karland. Hrriyet gazetesi'ne ubat aynda yapt bu aklama Fethullah Glen iin bir dnm noktas oldu. Etkin evreler ve etkin kurulular Glen'e sempati ile bakmaya baladlar. Fethullah Glen'in iftar sofralarnda siyasetiler, iadamlar, sanatlar, tannm gazeteciler yer alyordu. 12 ubat 1995 tarihli Hrriyet gazetesi'nde "Hoca'ya ok kzd-lar" haberi yer ald. Bu habere gre, "Tarikat lideri Fethullah Glen'in son syleilerinde dile getirdii grler" slamc evrelerin tepkisine neden olmutu. Babakan Tansu iller'le grerek bir anda kamuoyunun dikkatlerini eken tarikat lideri Fethullah Glen'in, 'Tesettr teferruattr', Kadn idareci olabilir' ve "Bir ka kere kadn eli sktm' szleri slami evrelerin byk tepkisini ekti. Glen'in DYP'ye ve iller'e yaknlamasnn Refah Partisi yanls gruplar tedirgin ettii belirtildi. Fethullah Glen'in Hrriyet gazete-si'ndeki syleisinde ve kimi aklamalarnda RP ve baz tarikatlar eletirmesinin rahatszlk yaratt kaydedildi. Bu arada RP ve Nakibendi'lere yaknl ile bilinen Cuma dergisi, Glen'i eletirerek kapak yapt. Dergide Glen'in "Tesettr teferruattr" sznn, slamc evre-lerde yaratt znt yle dile getirildi. 'Barts teferruatsa bizi yllardr sokaklara niin dktler?.. Niin okulumuzdan olduk? Niye avukatl braktk? Yok ayet tesettr, Kur'an- Kerim'in bir emri ise bu halde insanlarn bu hareketlerine teferruat denilerek hafife alnmamal.' Bir baka tarikat lideri Enver Baytan da sorular yantlarken, te-settrn hafife alnamayacak bir farz olduunu savunarak, 'Bu farz ihmal edenler haram ilemi olurlar. ayet hafife almaya kalkarlarsa 115 haklarndaki hkm kfrdr' dedi. STANBUL VE ANKARA RP'NN Fethullah Glen'in imparatorluk kurmas, itibar ve saygnlk ka-zanmas RP'deki ykselii durdurmaya yetmedi. Erbakan, Recep Tayyip Erdoan ve Melih Gkek, hatta evki Ylmaz gibi yldzlar sayesinde RP, bymesini hzlandrmt. Onlarn konumalar, rgtlerin abalar, medyann RP aleyhindeki kampanyas, partililerin kenetlenmesini salyor, dier evrelerden de ynla oy getirecek bir potansiyel yaratyordu. Medya, seim gnne kadar RP aleyhinde ne varsa yazp izdi. Aktan aa toplumu RP'ye oy vermemeye davet edenler vard. stanbul'da Zlf Livaneli'nin birinci olaca ilan edilerek, laik kesimin bu adaya kanalize olmasna alld. ANAP ve DYP semenine laik oylar blmeyin, RP'li aday aradan karmayn arlar yapld. Seim olduu gn bile, yasak olmasna ramen birinci sayfalardan stanbul ve Ankara'daki adaylarn ne kadar oy alacana dair anketler yaynland. Bu ortamda yaplan seimden sonra saatler ilerledike RP'nin Trkiye genelinde birinci olduu grld. stanbul'da da bir ara ANAP nde gitmesine ramen, RP, ANAP' gemiti. Bir ka saat sonra da Recep Tayyip Erdoan'n stanbul Bykehir Belediye Bakan olduu tescil edildi. stanbul elden gitmiti. Umut Ankara'dayd. Ama saatler ilerle-dike orada da RP'nin kazand belli oldu. "Laikliin kalesi Ankara" da dmt. Trkiye tam bir ok yayordu. Uzun yllar kmsenen, ciddiye alnmayan RP, 27 Mart 1994'te yaplan bu seimde 5 bykehir, 28 il ve 92 ilede belediye bakanl kazanm, Trkiye genelinde yzde 19 oy alarak, beldelerle birlikte 320 belediyeye sahip olmutu. Aralarnda Beyolu, Saryer, skdar gibi ilelerin de olduu 17 stanbul ilesi artk RP'lilerin ynetimindeydi. "Marjinal parti" veya "Varo partisi" diye adlandrlan RP, bir kitle partisine dnm ve Trkiye'nin en byk partisi olmutu...

RP dnda kalan btn evreler korku ve panik iindeydi. Gazetelerde "RP oku", "RP Depremi" manetleri ve "Ankara'nn tana bak, gzlerimin yana bak", "Uyan uyan Gazi Kemal" "u Felein ine Bak" yazlar yazld. 116 RP, ba aklan zorla kapattracak m? Artk iki iilmeyecek mi? eriat kanunlarna gre mi ynetileceiz? Belediye kadrolar sarkl cppelilere mi braklacak? gibi tartmalar yaand. Kimileri Atatrk posterleriyle RP aleyhinde yryler dzenledi. Toplum bir anda gerilmi, tedirginlik hakim olmutu. RP'lilerin araba konvoylaryla kzl-erkekli ellerinde bayraklarla gece gndz yaptklar cokulu kutlamalar, RP dnda kalanlar rktyordu. Erbakan'n "stanbul asl imdi fethedildi" veya "Laikliin kale-sine slam bayra sapladk", "ankaya'ya da cami yapacaz", "Rek-trler bartl kzlarmzn karsnda selama duracak" gibi szleri gerilimi artrd. 117 118 12. BOLUM FETHULLAH GLEN SAHAYA NYOR Yerel seimlerin ardndan yaanan RP oku, dier partileri de etkiledi. Mesut Ylmaz, "RP'nin bu ykseliinin zerinde herkes ciddi biimde dnmeli" aklamasn yaparken, Tansu iller RP'ye kar sertleti. iller, Erbakan' taklit ederek "Sizi gidi irticaclar sizi!.." dedi. Partisinin adn yeniden MHP yapan Alparslan Trke, iller'e daha ok yaknlat. Kamuoyu DYP ile ANAP'n birleip ANAYOL'a dnmesini istemeye balad. Medyann bastrmasyla gndeme getirilen ANAYOL'da liderliin kimde olaca tartld. Her iki lider de kendini dnyordu. Bu tartmalardan sonra Mesut Ylmaz ve Tansu iller birbirlerine dman oldular. Bu durum, her iki partiyi kendi iinde kenetledi. ANAYOL hayali ksa zamanda suya dt. Dier yanda SHP ile DSP de birleemi-yordu. SHP genel bakanlk teklif ettii halde, Ecevit reddetti. Hkmet baarszd, muhalefet dankt. Yolsuzluklar, ekono-mik skntlar, mafya atmalar gazetelerin manetlerinde yer alyordu. RP oku da yatt ve RP'li belediyelere alld iin, medyann ana gndemi bu konulard. Meydan tamamen RP'ye kalmt. ttifak ile yzde 17 civarnda oy alan RP, tek bana yzde 19 oy almt ama yaknda yaplacak olan genel seimde belki de yzde 30 oy alacakt. RP adna da birbiri ardna yolsuzluk haberleri kmaya balad. "Sleyman Mercimek, Bosna iin toplanan yardm paralarn yerine ulatrmad, para RP'ye aktarld" iddialar bir kampanyaya dnt. Bunun yannda kimi RP'lilerin laiklik kart konumalar televizyonlarda yaynland. iller, RP'nin stne gitmeyi srdryordu. DEP'i meclisten at-trd gibi RP'yi de meclisten attracan sylemeye balad. Devlet 119 kurumlarndan RP raporlar istiyordu, amac RP'yi kapattrmakt. Bu-nunla da yetinmedi Taksim'de bir laiklik mitingi dzenlenmesine n ayak oldu. RP dnda kalan btn partileri ve Cumhurbakan Sleyman Demirel'i de davet etti. Ama Demirel ve ANAP katlmad. DYP, SHP ve MHP'nin katld laiklik mitingi snk geti. iller, laiklik cephesi at, RP'yi kapattrmak istedii bu or-tamda, bir baka adm daha att. Cemaatlere daha da yakn oldu. Partisinden, ANAP'tan ve dini evrelerden iddetli tepki gren Terrle Mcadele Yasa Tasars'nn olumlu ynde deitirilmesi iin destek almak amacyla Fethullah Glen'le grt. iller, bu grmede Erbakan'n ok tehlikeli olduundan sz etti. Onun gibi sahte Mslmanlara kar, Fethullah Glen gibi hakiki Mslmanlara ihtiya vard. Terrle Mcadele Yasa Tasars deiiklii iin destek istiyordu.

Fethullah Glen bu deiiklikten yana dini bir takm zgrlkler salanrsa RP ile mcadele edilebileceini syledi. RP ve Erbakan hakkndaki dncelerini anlatt. iller, Fethullah Glen'i dikkatle dinledi ve etkilendiini syledi. Fethullah Glen de iller'den etkilenmiti. illere, cemaatine ait yedi okuluna Tansu iller adn vermek istediini syledi. Grmenin sonunda Fethullah Hoca sordu. "Bu grme basna yansyacak m?.." Tansu iller, isterlerse yansyabileceini syleyince, Fethullah Glen'in yannda bulunanlardan biri konutu. "Biz artk hocamzn meydana kmasn istiyoruz. Grlerini ve grmelerini kamuoyunun nnde yapma zaman gelmitir. Sizce sakncas yoksa bu grme basna yansyabilir." Grme basna yanstld. Trkiye tarihinde ilk kez bir cemaat lideri ile bir Babakan'n gizli grmesi basna bildirildi. Gazete ve televizyonlar, gnlerce bu grmeyi haber yaptlar. Fethullah Glen artk sahaya inmiti ve RP'ye kar tavrn ak-a ortaya koymutu. FETHULLAH HOCA: "HZ. CEBRAL PART KURSA ARDINDAN GTMEM" Fethullah Glen, RP d partilerin ve medyann gzdesi olmutu. nl gazeteciler, o zamana kadar pek konumayan Fethullah Glen'le ard ardna syleiler yaptlar. Fethullah Hoca ile ilk rportaj TRT'ye nasip oldu. Fethullah Glen 5 Ekim 1995'de yapt bu konu120 mada devlete balln, banazla dman olduunu, partilerle ii olmadn syledi. 12 Eyll darbesinden sonra, arand dnemde bile askeri birliklere gittiini aklad. TRT'de yapt konuma, Fethullah Glen'in artk devlet tarafn-dan da kabul edilen bir g olduunu gstermiti. TRT'de yaplan programda syledikleri ok kiiyi akna evirdi. Herkesin merak edip sorduu soru, emekli bir vaiz olduunu syleyen Fethullah Glen'in niin bylesine kolland, neden bir g olarak sunulduuydu. Ama o programda btn dini kesimlerin tepkisini alan szler de sylemiti. En can alc cmlesi ise uydu. "Hz. Cebrail bile parti kursa ben ardndan gitmem yani..." "Erbakan'n partisine kesinlikle destek olmuyorum" anlamndaki bu sz, ortal ayaa kaldrd. slamc evreler, Fethullah Glen'i eletiri yamuruna tuttu. Kzgnlklar parti hakknda sylediklerine deil, "Hz. Cebrail bile olsa..." szneydi. Bir Mslmann syleyemeyecei bir szd bu. Fethullah Hoca kimdi ki, Peygamberlerden stn olan Meleklerin bile peinden gitmeyeceini syleyebiliyordu. Bu szleri, youn tepkilere neden oldu. Cemaat ok zor duru-ma dt, o szler savunulacak gibi deildi, "slam fkhna gre bu szleri sylemek insan kfre gtrr" yorumlan yapld. Dier tarikat liderleri, din bilginleri, alimler de bu szlerin "kfr" olduunu dile ge-tirdiler. Onlara gre, Fethullah Hoca kesinlikle "tvbe istifar" etme-liydi, yoksa kafir olacakt. Cemaat mensuplar skntlyd. Bu Fethullah Hoca'nn kanc gaf olmutu, tam da iyi bir noktaya gelinmiken niin byle gaflar yapyordu. RP'LLERN FETHULLAH HOCA'YA BAKII Fethullah Glen'in TRT'ye kp konumalar yapmas her kesimi artt. RP'li taban, Fethullah Glen'in RP'ye ynelik tavrlarna alkn-d, bu yzden pek ciddiye almyorlard. Yine de, Erbakan'dan Fethul-lah Glen'e haddini bildirecek bir cevap vermesini beklediler. Erba-kan, sadece "Fethullah Glen kardeimizdir, grmemize gerek yok, aramzda kalpten kalbe yol vardr" cevabn verdi. Kimi RP'liler bu cevab yetersiz bulsa da, ou RP'li "Erbakan'n konumamas daha iyi" dncesini tayordu. ki Mslmann kamuoyu nnde karlkl tar121 tsmas uygun deildi. Erbakan aktan bir ey demese de, yaknlarna syledikleri szler vard ve bunlar tabana ulayordu. Bu sylentilere gre Erbakan, Fethullah Glen iin "Allah onu slah etsin, dnyay da kaybediyor, ahiretini de.." demiti.

RP'liler yine de Fethullahlarla dalga gemekten kendilerini atamyorlard. "Maaallah slam dmanlaryla ne gzel anlayor sizin hocanz?.. Belki illeri, Ecevit'i de Mslman yapar. 'Allah bile parti kursa peinden gitmem' dese de armayz artk." Fethullah Hoca'nn RP'ye alternatifmi gibi ortaya kmas cemaatinde tartmalara yol at. RP byle hzla geliirken, cemaatler RP'ye destek olurken, Fethullah Hoca'nn aktan aa "RP'ye kar-iller'e yakn" tavr almas ne demekti?.. Daha dne kadar slamclara hakaret yadranlarla bylesine bir ibirlii uygun muydu?.. Cemaatin aabeyleri ve ileri gelenleri ok zorlanyorlard bu sorular karsnda. "Hz. Cebrail bile..." szne cevap vermek gt. Genelde "Hocamzn bir bildii vardr" klasik cevab veriliyordu. "O partiler hizmetlerimizin yaylmalarna vesile oluyorlar, bu da Allah'n bir ltf" szleri verilen cevaplardan bir bakasyd. Hem illerin, hem de SHP'lilerin eliyle Allah cemaate yardm ediyordu, bunda byk bir hikmet vard. RP'lilere ise yle sylyorlard: "Cemaat aslnda RP'ye oy veriyor, oylarla RP'ye yardmcyz ama bunun yannda DYP'yi, ANAP' hatta SHP'yi kullanarak slamn gelimesine katkda bulunuyoruz. Hocamz onlar RP kozuyla kullanyor. 'Hz. Cebrail' sz yanl yorumlanmtr, hocamz hi bir partiyle ilgisi olmadn anlatmak iin sylemitir. Belki maksadn amtr ama kesinlikle kt niyetli deildir." "ERBAKAN KT, FETHULLAH CC" DNEM slamc evrelerde bu tartmalar yaanrken, dier kesimlerin gznde Fethullah Glen, aydn bir din adamyd. Fethullah Glen ve Nurculuk hakknda yazlar yazlma, diziler hazrlanma dnemi balad. Onlara gre, Fethullah Glen, Erbakan'n panzehiriydi. Erbakan ne kadar kat, hayalci, Arap, istismarcysa Fethullah Glen o kadar yumuak, hogrl, Anadolu Mslman, samimi, aydn bir din adamyd. Ksacas Erbakan kt, Fethullah iyi hocayd. RP'nin seenei olarak kamuoyuna sunulan Fethullah Glen, RP'ye kar oluturulan is122 lami cephenin lideri olmutu artk. Erbakan'n banazlna kar, Fethullah Hoca'nn hogrs her tarafa yaylyordu. Gerekten de Fethullah Glen RP haricinde herkese hogrlyd ve Erbakan dnda her liderle basna yansyan grmeler yapyordu. Fethullah Glen'in onursal bakan olduu Gazeteciler ve Yazarlar Vakf, sadan soldan, sanatdan, futbolcudan pek ok birbirine kar isme hogr dlleri datyordu. Ama Fethullah Hoca'nn hogrs kadar, okullar, cemaatleri, irketleri, dershaneleri ve dier etkinlikleri de hzla yaylmaya bala-mt. FETHULLAH HOCA ARTIK 'HOCAEFEND' OLUYOR RP d partiler ve medya ile iyi ilikiler kuran Fethullah Hoca'nn saygnln ve slami cemaatler zerindeki etkinliini daha iyi artrmak iin Zaman gazetesi tarafndan Fethullah Glen'e 'Hocaefendi' nvan verildi. Gazetede birbiri ardna "Fethullah Glen Hocaefendi" ile "Ufuk Turu" konumalar yapld. Gazetenin haberlerinde, dizilerinde ve ke yazlarnda hep "Hocaefendi" diye anld. Zaman gazetesinin yneticilerinden ve hocann yaknlarndan olan Hseyin Glerce, "Herkesin Hocaefend'si" diye yaz yazd. (17 Austos 1995) "Hocaefendi" nvan benimsendi ve Fethullah Glen herkesin hocaefend'si oldu. Fethullah Glen'e "Hocaefendi" demeyip, sadece "Hoca" diyenlere kt gzle bakld. "Hoca" sradand ama "Hocaefendi" hereyin stnde bir makamd. Bu nvanla Fethullah Glen, RP d evrelerin de yardmyla slamc kesimin halifesi haline getirilmiti adeta. Bazen yanllkla Fethullah Hoca diye yazan Zaman gazetesinin yazarlar uyarlyor, Fethullah Hoca, Hocaefendi olarak dzeltiliyordu. Dier slami kesimlerin yayn organlarnda "Fethullah Hoca" yazld zaman telefon ap, Hocaefendi diye yazmalarn rica ediyorlard.

Medyann byk ksm "Hocaefendi" nvann hemen benimsemiti. Kimi yazarlar Fethullah Hocaefendi'den vgyle bahsederek, Erbakan ile Fethullah Glen Hocaefendi karlatrmalar yapyorlard. Fethullahlar bu yeni nvandan ve bu nvann byk gazetelerce de benimsenmesinden memnundu. Fethullah Glen stnln 123 kabul ettirmiti. Ryalarnda bile gremeyecek konuma gelmilerdi. Bazlar, "Hocaefendi bir parti kursa kesin iktidara gelir" hayal-leri kurar oldu. "nallah ona da sra gelecek" konumalar yaplyor-du. HOCAEFEND'DEN MUHTIRA HTARI Fethullah Glen hkmetle, medyann byk bir kesimiyle ii-eydi. Etkinlii de hergn artryordu. Hocaefendi, CHP ve Cumhuri-yet gazetesiyle de iliki kurmak istiyordu. CHP lideri Deniz Baykal ile de grmek istediini syledi. Cumhuriyet gazetesini ziyaret ederek, lhan Seluk'la da grmek arzusunda olduunu belirtti. lhan Seluk da kesinde bunu aklad. (8 Ekim 1995, Yine Fethullahlar yazs) CHP liderliine Deniz Baykal gelince hkmette kriz yaand ve hkmet bozuldu. DYP lideri Tansu iller aznlk hkmeti kurmaya alt. En byk destekileri DSP lideri Blent Ecevit ile MHP lideri Alparslan Trke'ti. iller zellikle Trke'e byk tavizler vermiti. Alt bin kadro ile brokrat atamalarnda Trke'e danma sz verdi. MHP'nin gz Milli Eitim Bakanl'ndayd. Ama o bakanlkta Fettullahlarn arl vard. stelik o bakanlkta MHPFethullah ekimesi yaanyordu. Eer MHP'ye bu konuda taviz verilirse, MHP'lilerin zaten eskiden beri pek sevmedikleri Fethul-lahlarn bakanlktan temizlenmesi sz konusu olacakt. Dier yandan, iller kendilerine sz vermi olmasna ramen, ordudan Fethullahlar atlmaya devam ediyordu. Bu gelimeler Hoca-efendi'yi rahatsz etti. Zaman gazetesinin Ankara brosuna gazetecileri davet edip, onlarla sohbet etti. Ertesi gn Fethullah Glen gazetelerin manetinde, televizyonlarn haber bltenlerindeydi. Fethullah Glen Hocaefendiye gre, iller'in hkmeti bozmas bir hatayd. Alternatif ortaya koymadan bu hkmet bozulmamalyd. 1950'den sonra gelen Babakanlar arasnda orduya en scak Babakan Tansu iller'di. u anda ordu iinde bir kprdan vard. Hatta bu hkmet et-rafnda kayrlan birinin ak tavrlar vard. "Bu adam kayrmayn, kollamayn, aresine bakn" dedii halde, "hayr endie etmeyin, en-die ettiiniz kadar zararl bir insan deil" dedikleri insann tavr var-d. Kimin olduunu herkesin tahmin edecei biriydi o. Fethullah Glen 124 yetkililerden biriyle telefonla grm, bunu ona da sylemi, o da bu meseleye hayr diyememiti. Refah Partisi iin de gr bildiriyordu Fethullah Hoca. "Refah Partisi seimi kazanabilir belki ama hkmet olmas kolay deil. H-kmeti ynetmek belediye ynetmeye benzemez. Refah Partisi ikti-dar olursa Bat dnyas Trkiye'ye srtn dner." Konumann Refah'la ilgili ksm RP'lileri, muhtra ile ilgili bl-m ise ona yakn olan medyay ve Genelkurmay'] kzdrd. Refahllar, "Yani iller hanmn aznlk hkmetine gvenoyu vermezseniz darbe olur. yleyse kuzu kuzu illerin aznlk kabinesine evet deyin" demek mi istiyorsun diyerek kzyorlard. Konumadan karlan, "Sakn ha, RP'yi iktidar yapmayn, Batl dostlarmz srtn dnerler sonra" anlam ise daha ok fkelendirdi. Bu konuda yayna yeni balayan Yeni afak gazetesi ile, Akit adn alan Vakit ve Milli Ga-zete'de Fethullah Hocay eletiren yazlar yaynland. Fethullah Glen'in iller'e (sitem etse de) yakn, RP'ye ise ok uzak olduu bu konumayla aka belli olmutu. Konu sadece bu olsa, medya bu olay ne alacakt ama muhtray haber vermesi gazetecilik asndan daha nemliydi. Fethullah Hoca'nn muhtray yapacak diye iaret ettii kiinin Hava Kuvvetleri

Komutan Ahmet reki olduu gazeteciler tarafndan akland. Gazetecilere gre bu komutan ordudan Fethullahlar atmasyla tannmt. O gnlerde Krt sorununa deindii iin Sakp Sabanc'ya kzan Trke, "Haddini bil Sakp Aa!.." demiti. O gne kadar Fethullah Hoca'y ho tutan kimi evreler ve baz gazeteciler de, Fethullah Glen'in sadece "emekli bir vaiz" olduunu vurgulayarak, "Haddini bil Fethullah Hoca" demeye getiriyorlard. Yaplan yorumlarda ordudan Fethullahlarn atlmasn engellemek ve Milli Eitim Bakanlndaki Fethullahlarn temizlenmesini nlemek iin muhtradan bahsettii ne karld. Genelkurmay'dan yksek rtbeli birisi ise, Sabah gazetesinden Fatih ekirge'ye Fethullah Glen hakknda unlar sylyordu. "Bizim o zatla ilgili dncelerimiz bellidir. Nasl rgtlendii, nerelere yayld, nasl bir medya gc olduu ortadadr. Ayrca grnmeyen ilikileri, parasal durumu da bilinmektedir. Bize gre dier irticai faaliyetlerden de bir fark yoktur. Onun szn ciddiye almayz." Cumhurbakan Sleyman Demirel de aktan eletiriyordu Fet125 hullah Glen'i. Gazeteler "O.rdu'nun Fethullah Raporu"nu yaynladlar. Rapora gre Fethullahclar 3 bin kiilik eriat intihar komandolar yetitirecek ve komandolar slam Devrimini gerekletireceklerdi. Fethullah Glen Hocaefendi diye yazp izenlerden bazlar, artk "Hocaefendi" nvann geri alarak, Fethullah Hocaya dn yapmlard. 126 13. BLM ERBAKAN NHAYET BABAKAN 24 Aralk 1995 seimlerine gidilen gnlerde, ekonomi ve sk deien gndemle ortalk toz duman iindeydi. ANAP lideri Mesut Ylmaz, Tansu iller'e "Yal etesi" diyor, iller de ona ok ar szler sylyordu. neredeyse kan davasna dnmt. Fakat ortada bir RP gerei vard. Onunla birlikte ykselen bir dier parti de MHP'ydi. MHP'nin yzde 10'u geecei, belki de yzde 15'i bulaca konuuluyordu. Halk merkez partileri brakp, ar saa kaymakta yorumlan yaplyordu. ANAP ve DYP'nin kan davasna dnen ztlamas medyay da etkiledi. Sabah grubu DYP'yi, Hrriyet ve Milliyet grubu ANAP' destekliyor ve birbirlerini siyasi parti gibi suluyorlard. "ANAP'a verilen oylar RP'ye yarar" gr ile "Asl DYP'ye veri-len oylar RP'ye yarar" gr iddetle arpyordu. RP lideri Erbakan ise, "ANAP genlik kollarmz, DYP'de hanmlar kolumuz" diyerek her ikisiyle dalga geiyordu. RP'lilerden sonra en dzenli alan parti MHP'ydi. zellikle Anadolu Blgesinde etkindiler. Parmakla yaplan bozkurt iareti MHP'li taban tarafndan moda haline getirilmiti. Malarda, kalabalklarda, ehit cenazelerinde bozkurt iaretleri yapanlar sk sk ekrana geliyordu. PKK'ya duyulan fke de MHP'ye yaryordu. Fakat MHP'nin bu havasn, MHP'ye geen emekli DGM Basavcs Nusret Demiral bir anda sndrd. RP ve irtica ile mcadele eden ve bu ynyle tannan Nusret Demiral, MHP'ye geer gemez "Ezan yeniden Trke okunmal, ibadet Trke yaplmal" deyince, bata MHP olmak zere, dini kesimlerde souk du etkisi yaratt. Trke'in de bir zamanlar syledii o szler, MHP'lilerin hala ayn yerde durdu127 u, slama hizmet gibi amalarnn olmad imajn verdi ve sa ke simle birlikte, slami duyarll olan pek ok MHP'li partiye oy vermekten vazgeti. ou RP'ye, bazlar "lkclerden daha lkc, erkeklerden daha erkek" grd iller'e, bir ksm da BBP'ye yneldi. ANAP ise MHP'den ayrlma BBP ile ittifak kurdu. iller bu ittifak nedeniyle ANAP'a yklenmeye balad. iller'e gre, ANAP "katillerle" ittifak yapmt,

BBP'de RP gibi irtica partisiydi. "Katiller" derken 12 Eyll ncesi K. Mara olaylarnda ad sk geen BBP'li kke endiller'i kastediyordu. RP, baka partiyle ittifak yapmad ama Aydn Menderes ve arkadalarn partisine katt. Menderes'in RP'ye geii, ittifaktan daha nemli bir rzgar yaratt. DP lideri Adnan Menderes'in olu bile RP'li olmutu. Aydn Menderes'in, "Trkiye'de bundan byle slam'a gre tavr belirlenecek" ve "Pazara kadar deil mezara kadar RP'liyim" szlerini sylemesi partililere byk bir moral verdi. Menderes, merkez sa asndan sembol bir isimdi. 24 Aralk'ta yaplan genel seimde RP yzde 21.4 oy alarak bi-rinci parti oldu, 158 milletvekili kazand. Fakat bu seimde alnan en ilgin sonu, DYP ile ANAP'n yzde 19'ar oy alarak, baaba olmasyd. MHP ise Nusret Demiral'n zararn yzde 8 oy alarak ve Meclis'e giremeyerek ekti. Parlamentoda artk MHP milletvekili yoktu. Yzde 10 barajn aamamt MHP. lkclerde byk bir ok yaand, alayanlar, dvnenler oldu. CHP ise klpay baraj aarak, yzde 10 oy alabilmiti. SEMENN MESAJI: ANAYOL HKMET RP'nin bu seimlerden birinci parti kmas, zaten beklenen bir olay olduu iin bu sefer "ok" ve "Deprem" yaanmad. Aslnda RP az bile oy almt. RP'den beklenen oy oran yzde 30 civaryd. Birinci parti kmasna ramen RP dlanmt. "RP yzde 21 oy alsa da, Trkiye'nin yzde 79'u RP'ye kar"yd, o yzden RP'ye hkmet verilmemeliydi. Cumhurbakan Demirel'in, RP lideri Erbakan'a hkmet kurma grevi verip vermeyecei tartmalar yaand. Fakat Demirel, tereddt etmeden Erbakan'a hkmet kurma grevini verdi. Erbakan, yllar sonra birinci partinin lideri olma ve Babakan olma ihtimalinin sevinci iersindeydi. Kendisinden beklenmeyen yumuak 128 mesajlar da veriyordu. RP herkesle koalisyon kurmaya hazrd, RP ile koalisyon kuracak parti "stten km ak kak gibi olacakt." Erbakan koalisyon hkmeti kurmak iin partileri ziyaret etti. iller kesin red cevab verdi, CHP zaten RP'ye karyd. Erbakan'a sadece ANAP ak kap brakyordu. Mesut Ylmaz RP'nin legal parti olduunu, legal bir partiyle de koalisyon kurmama diye bir nyarglar bulunmadn belirtti. ANAP'n RP'yi merulatrma giriimleri DYP'yi fkelendirdi. Medyann bir ksm da ANAP'a yklendi. ANAP tutumundan vazgemedi, Erbakan'n grevini iade etmesinden sonra kendilerine grev verildiinde RP ile yeniden mzakere edeceklerini ifade etti. Erbakan'dan sonra hkmeti kurma grevi iller'e verildi. Onun turlarndan da sonu kmad. iller'den sonra hkmet grevi kurma grevini alan Mesut Ylmaz, "nce Anayol" diyerek iller'le grt, dnml babakanlk nerdi ama Tansu iller onu hi de nazik olmayan bir slupla reddetti. ANAP, REFAH'A YNELYOR Bunun zerine Mesut Ylmaz RP'ye yneldi. RP birinci parti ol-masna ramen dlanmt ve iktidara at. Hkmet kuramazsa veya ortak olamazsa skntya decekti. Mesut Ylmaz, RP'nin bu durumunu ok iyi kulland ve yllarn politikacs Erbakan'a "Dnml Babakanl" kabul ettirdi. nce Mesut Ylmaz Babakan olacakt. nc partinin lideri olmasna ramen, Mesut Ylmaz bir poker oyuncusu gibi davranyordu. Erbakan'n Mesut Ylmaz'n teklifini kabul etmesi, Babakanl nce Mesut Ylmaz'a vermesi RP tabannda hayal krkl yaratt. Baka are yoktu, stelik RP ve ANAP tabanlar da AnaRefah'tan yanayd. RP iinde nemli olan u yada bu ekilde hkmet olmakt. RP ve ANAP sk sk biraraya gelerek, bakanlklar paylatlar. Her iki partinin taban da iller'e fkeli olduu iin, tabanlardan da bu hkmete onay kyordu. Bakanlklarn 9'u RP'ye, 8'i ANAP'a paylatrld. nemli bakanlklar ve ekonomi ANAP'tayd. nc partinin lideri olmasna ramen Mesut Ylmaz pazarlklardan ok iyi neticeler karmt. RP'yi ve DYP'yi kullanarak hem Meclis Bakanln, hem de Babakanl ANAP'a kazandrd. Fakat RP bunu dert edinmedi. nemli olan u anda hkmetin 129

iinde yer almasyd. RP taban byk umutlarla kurulacak hkmeti bekliyordu. DYP ise RP ile ortaklk yapmaya kararl ANAP'a medyay da yanna alarak yklenmeye ve ortal ayaa kaldrmaya balad. DYP'li kadnlar Atatrk posterleriyle, ANAP Genel Merkez Binas'nn nne ylp gsteriler yapyorlar, zellikle Mesut Ylmaz'n kars Berna Ylmaz 'eriatlarla ibirlii' yaplmamas iin greve aryorlard. RP-ANAP hkmeti kurulmas kesinlemi gibiydi. Her konuda anlama salanmt. AnaRefah hkmet mjdesi bayramdan sonra aklanacakt. Ama bayramda araya birileri girdi. Rivayetlere gre, Genelkurmay Bakan smail Hakk Karaday, Meclis Bakan Mustafa Kalemli araclyla Mesut Ylmaz', RP ile hkmet kurmamas iin uyarmt. Yine Karaday, Uluda'da tatil yapmakta olan iller'e de haber uurmu, Anayol'u kurmalarn istemiti. Bayram bitiminde Mesut Ylmaz, "Diyanet leri Bakanln is-tedim vermediler" bahanesiyle AnaRefah' kuramayacaklarn aklaynca, bayram yapmaya hazrlanan RP ve ANAP tabanlar oka urad. RP'liler iin durum gerekten acyd. ktidar avularnn iinden gitmiti. Bayram tatilinde rantiyecilerin ve iyi saatte olsunlann devreye girip, halkn istei olan hkmetin kurulmasn engellediini sylyorlard. Ama Erbakan neesini bozmad. "Bizim iin farketmez" dedi. "Biz kenarda oturup kahvemizi ieriz. Bir dahaki seimde de tek bamza iktidar oluruz. Zaten greceksiniz ikisi de ayamza tp tp gelecekler." Umumi istek zerine ANAYOL hkmeti kuruldu. Medya, sermaye, hkmetten memnundu ama Mesut Ylmaz ve iller zorla evlendirilmi gibiydi. kisinin de suratlar askt. RP'DEN ANAP VE DYP'Y BRBRNE DRME TAKTKLER Birbirlerinden lesiye nefret eden iki kiinin kurduu kabinenin hi tad yoktu. RP, yeni hkmeti, yumuak karn olan yolsuzluk ve malvarl nergeleriyle ykmaya karar verdi. ANAP, illeri yolsuzlukla, malvarlyla ve rtl denekle ok sulam ve illeri Yce Di-van'a gndermeyi aklna koymutu. Ayn ey DYP tarafndan ANAP'a yaplyor, onlar da Mesut Ylmaz' Yce Divan'a yollamak iin urayordu. Birbirlerini Yce Divan'a yollamaya kararl iki liderin ortakl130 n bozmak RP iin hi de zor olmayacakt. RP pepee nergeler verdi. Ylmaz iin nemli olan iller'in Yce Divan'a gitmesi, DYP'nin lidersiz kalmas ve kendisinin merkez san patronu olmasyd. Meclis dnda kalan Trke bir yandan, Fethullah Glen gibi cemaat liderleri bir yandan, RP'nin oyununa gelip Anayol'un yklmamas iin uratlar. Daha etkin evreler de devreye girdi ama iki lider birbirini yok etmeye kararlyd. RP GNLSZ EVLL YIKIYOR iller korku iindeydi. El altndan RP'ye haberler gnderdi. RP'yi nergelerden vazgeirmeye alarak, hkmeti kendisinin bozacan, RP ile hkmet kuracan bildirdi. Bu konuda ilk adm da att ve hkmetten DYP olarak desteklerini ektiklerini syledi. DYP'li bakanlar, bata Yalm Erez olmak zere Mesut Ylmaz'a ok ar hakaretler yadrd. Bu ortamda imdada Anayasa Mahkemesi'nin karar yetiti. Mahkeme, RP'nin itirazlarn hakl bulmu ve hkmetin gvenoyu alm saylmayacan ilan etmiti. Anayasa Mahkemesi'nin 16 Mays 1996 gn ald bu kararla Anayol hkmeti resmen bitti. ERBAKAN 27 YIL SONRA BABAKAN "Baba-oul" diye anlan Cumhurbakan Sleyman Demirel ile ANAP lideri Mesut Ylmaz, "gvenoylamasna gerek yok" aklamalar yaptlar. Demirel aka uyaryordu. "Aman bu hkmeti ne yapp edin devam ettirin. Yoksa ok byk skntlar olacak." MHP lideri Trke de hkmetin bozulmamas iin Mesut Ylmaz ile Tansu iller arasnda mekik dokuyordu. Mesut Ylmaz, "Hkmeti bozmayacam, bulun 276'y drn" diye konutu. 2 Haziran'da 41 seim blgesinde yaplan yerel seimde RP yzde 33.16 oy alnca, RP'nin muhalefette durduka daha da byyecei tescil edilmi oldu. RP'nin hkmet kurmas gerektii gr yaygnlat. Kimileri bunu RP'nin hakk

olduu iin savunurken, kimileri de "yoksa tek bana iktidara gelecekler, imdi hkmet orta olsunlar ki ypranp oy kaybetsinler" anlayyla savunuyordu. Mesut Ylmaz istifasn verince, Erbakan hkmet kurma grevini yeniden ald. Hem ANAP, hem de DYP el altndan RP'ye hkmet kurma mesajlar gnderdi. Erbakan nce BBP ile grp anlat. illerle grmeleri ise 2.5 131 saat srd. RP tabannn gnlnde hala ANAP vard ama Mesut Ylmaz ksa sre nce "kallelik" ettii iin, DYP ile hkmet kurmak daha tercih edilir olmutu. iller hi olmazsa Mesut Ylmaz gibi "oyunlar" peinde deildi. Zaten oyun yapacak hali de kalmamt, RP'nin rehinesi gibiydi. Ama iller hakknda verilen nergeler vard, bu byk bir problemdi. RP'den baka ans kalmayan Tansu iller, nce Austos aynda yaplacak MGK toplantsna kadar Babakanln kendisinde olma artn ileri srd ama Erbakan kabul etmedi. Buna ramen DYP, RP ile hkmet kuracak gibi grnyordu. DYP'nin iinden bu hkmete kar itirazlar ykseldi. Sesini ilk karan Genelkurmay eski Bakan DYP Kilis Milletvekili Doan Gre oldu, "Bu koalisyonu geldiim ocaa aklayamam. st taraf tutsam, alt taraf tutamam." RP, DSP'nin iller ve Maliye Bakan smet Attila hakknda verdii rtl denek nergelerine red oyu vererek iller'i Yce Divan'a gitmekten kurtard. Ardndan DYP'nin Mesut Ylmaz hakknda verdii, Engin Civan yolsuzluu konusunda grevi ktye kullanmakla ilgili soruturma nergesine destek oldu. RP, iki parti lideri ile de istedii gibi oynuyordu. Erbakan, "ster aklarm, ister Yce Divan'a yollarm" havasndayd. RP ile hkmet kurma ihtimali arttka DYP'den istifalar geldi. Daha nce Mesut Yl-maz'a en ar laflar syleyen, dalga geen Tevfik Diker, Yaar Dede-lek, inasi Altner ve rfan Demiralp ANAP'a geti. inasi Altner ANAP'n Tansu iller ile birlikte Yce Divan'a gndermek istedii isimdi. 28 Haziran 1996'da kurulan RefahYol hkmetinin Babakan Nec-meddin Erbakan'd. RP'lilerin 27 yl boyunca haykrdklar "Babakan Erbakan" sloganlar nihayet gereklemiti. iller'in aklanmasndaki burukluk bir anda unutuldu ve RP'liler lkenin drt bir yannda bayram yaptlar. "Babakan Erbakan" sesleri yeri g inletti. RP'LLERDEN "HUDEYBYE" YORUMU RP'liler, hkmet yaplmamalar iin verilen mcadeleyi, "ma-sonlarn, Siyonistlerin, kartelcilerin, sermayenin ve askeriyenin slam getirmemek iin" verdii bir mcadele olarak yorumluyordu. Nasl Hz. Muhammed'e kar, Mekke ileri gelenleri, zenginleri ve kafirler mcadele etmise, ayn mcadele imdi Erbakan iin yaplmt. Kfrn tek 132 millet olduu gerei her zaman iin en byk gerekti. Hz. Muhammed de gerektiinde kafirlerle anlama yapmt. Hu-deybiye Antlamas bunun en byk rneiydi. Balangta Hudeybiye Antlamas Mslmanlar rencide etmi, kafire ok taviz veriliyor diye karlanm ama sonuta bu anlamayla Mslmanlar daha da gelimi ve Hz. Muhammed Mekke'yi fethedecek gce erimiti. RP'nin yolsuzluk nergeleri ile iller ve Mesut Ylmaz' Yce Di-van'a gnderme antajn kullanmas, daha nce ANAP'a babakanlk tavizi verilmesi, kurulan bu hkmette ekonominin arlkl olarak DYP'ye verilmesi, RP'nin iller hakknda kendi verdii nergelere red oyu verip iller'i Yce Divan'dan kurtarmas olay RP tabannda huzursuzluklar oluturmusa da, bu olanlar Hudeybiye Anlamas'na benzetildi. RP de ayn sreten geiyor ve ileride tek bana iktidar olacak sonuca ilerliyordu. Hkmetin kurulmas sadece bir balangt. Artk Trkiye'ye slamn hakim olma zaman yaknlamt. RP ve DYP dndaki partiler kurulan bu hkmetle oka girdiler. Hkmete gvenoyu vereceini aklayan BBP zerinde youn basklar kuruldu. ANAP'n "Ben Nakibendiyim" diyen milletvekili Eyp Ak, Fatih Altayl'nn "Teke Tek" programnda partilerinden seime girip ayrlan BBP'lilere hakaretler yadrd. Bu basklara kar BBP'ye cemaat ve tarikatlardan da bir bask vard. Cemaat ve tarikatlar, kafirlerin bu oyununa kar Mslman ik-tidara gvenoyu vermesi gerektiini sylyorlard. "Eyp Ak bile Nakibendi olduu halde, kafirlerin

arasnda dura dura kafir olmutu." BBP bu tuzaa dmemeli, slam iin bu hkmete gvenoyu vermeliydi. Gvenoylamasnda olaylar kt. Muhsin Yazcolu meclis krssnden aka "Hkmete kerhen oy vereceini" aklad, "slam iktidar etmeye mani oldu" demesinler diye BBP'liler hkmete gvenoyu verecekti. BBP'liler kendilerine hakaretler yadran Eyp Ak' dvdler, gazeteci Fatih Altayl'y da tartakladlar. Hkmete gvenoyu vermeyen DYP'li milletvekilleri Emre Gnensay ile Mehmet Kste-pen DYP'liler tarafndan yumrukland. Gvenoylamasnda dier ilgin olay, ANAP'n muhafazakar milletvekilleri tarafndan gerekletirildi. Ali Cokun, Korkut zal, Cemil iek ve Abdlkadir Aksu oylamaya katlmadlar, ancak hkmetin gvenoyu ald belli olduktan sonra salona girip red oyu verdiler. By133 lece Refahyol'a gizli destek verdikleri ortaya kt. Mesut Ylmaz buna ok kzarak, "Ayrlacaklarsa acele etsinler" diye konutu. Babakan Erbakan BBP'ye vgler dzerken, Mesut Ylmaz ile "ku elinden utu" diyerek dalga geiyordu. Dnyann en mutlu ada-m Erbakan'd.. REFAHYOL HKMET BAINDA Erbakan'n Babakan olmasyla dnyann sonu gelmedii ksa srede anlald. Zamanla hkmete allmt bile. stelik Refahyol hkmeti hzl bir icraat programyla balang yapt. i, memur ve emeklilere uzun sredir grlmemi oranda zam yapld. Erbakan'n, Gneydou'daki mezralara, boaltlan kylere hal-kn yerleebileceini aklamas da Gneydou'da zmden yana olan kesimleri memnun etti. Erbakan gelince, beklenenin aksine ortalk karmamt. zellikle kyller, Ba-Kurlular ve emekliler durumdan memnundu. O zamana kadar Erbakan'a oy vermeyenlerden bile Erbakan'a oy vermeyi dnenler vard. imdiye kadar Erbakan' tanyamamlard, meer adam aslnda ne kadar iyiymi!.. Refahyol kartl yapanlar bile, bekledikleri gibi korkun ey-ler olmadn grnce yatmlard. RP ile koalisyon kuran iller de durumdan memnundu. Korktuklar balarna gelmemiti, son derece uyumlu bir hkmet oluturmulard. Yalm Erez bile Erbakan'n per-formansndan memnundu, ilk Bakanlar Kurulu toplantsnda, "oktandr byle bir alma olmuyordu, size teekkr ediyorum" diye Erbakan'a teekkr etti. Erbakan umut veren konumalar yapyordu. Halkn daha ok kazanmas iin uraacaklarn belirterek, kaynak paketleri aklyordu. Ekonomide canlanma grlmt. Verilen zamlarla piyasaya nakit para ak girmi ve piyasalar almt. Erbakan Pasifik lkelerini ziyaret ederek, onlarla ekonomik ibirlii anlamalar yapacan aklad. ran, Pakistan, Singapur, Malezya ve Endonezya'ya 10 gnlk bir geziye kt. Gittikleri lkede ilgiyle karland, anlamalar yapld. Erbakan, Batnn D-7'sine benzer D-8 oluturmaya alyordu. 8 lkenin birbirlerine ekonomik yardmlar yapacan ve bir g haline geleceini iddia ediyordu. Onun Bat'ya kar dnd bu modelin hayalcilik olduu ksa srede anlald. Bir yandan da Erbakan'a muhalefet sryordu. REFAHYOL'a kar134 kan Cavit alar, smet Sezgin, Rfat Serdarolu DYP'den ayrldlar. Bu isimler Demirel'in yaknlaryd ve iyi giden hkmeti bozabilmek ve DYP'yi kartrp bir zamanlar kz gibiyken imdi dman grd iller'i zor durumda brakmak iin, Demirel'in iaretiyle istifa ettirilmiti. Bu gibi sorunlar, eletiriler olsa da, Refahyol yine de iyi gidiyordu. ERBAKAN'A KADDAF OKU Erbakan'n Libya'ya gitmek istemesi ve bundaki srar, her eyi bir anda deitirdi. Ordu, medya, brokrasi basklarn artrd. ileri Bakan Mehmet Aar kararnameyi imzalamayacan aklad. Buna ramen Erbakan Kaddafi ile grmeye kararlyd. Ordunun darbe yapaca sylentilerine bile aldrmayarak Msr, Libya ve Nijerya gezilerine kt. Bir haftalk Afrika gezisinin ilk dura Msr'da Trk bayrann gndere ekilmemesi krizin balangc oldu.

Erbakan yurt dnda iken Trkiye'de youn tartmalar yaan-yordu. Ortalk hareketlenmiti. Mesut Ylmaz, "darbe olacan" sy-lyordu. 2 Ekim'de yapt konumada, "Bir darbe hareketinin olutu-rulmasna ilikin baz kadrolarn alma iinde olduklarna dair bilgi-lerim var" dedi. Libya gezisinde ise byk skandal yaand. Kaddafi ortak basn toplantsnda Trkiye'ye atp tutuyor, Trk d politikasn eletiriyor, Trkiye'deki Krt sorununun zlmesi gerektiini sylyordu. Erbakan kzard, bozard o szleri duyunca. "Trkiye'de Krt sorunu deil, terr sorunu var" dedi. "l Bedevisi" Kaddafi tarafndan azarlanan Erbakan'a, Trki-ye'de byk bir kesim tarafndan mthi fke olutu. Erbakan'n, "Ko-mutan Kaddafi'nin emrinde" olduu ve Libya'nn seimlerde RP'ye 500 bin dolar yardm ettii iddialar ortaya atld. iller, Libya elisini geri ekti. Libya gezisi Erbakan iin bir kabus olmutu. Ayn zamanda sonun balangcyd. ran, Pakistan, Malezya, Endonezya, Msr, Nijerya ve Bangla-de'le birlikte Trkiye'nin oluturaca D- 8'in mimaryd Erbakan ve -raan saraynda D-8'in temelini Demirel ile birlikte atyordu. Ama, Trkiye'de Erbakan aleyhinde sert rzgarlar esmeye balamt. Hkmet hakknda verilen gensorular reddedilmesine ramen, 135 rzgarlar daha da sertleiyordu. RP tabannda, "Erbakan niye nce ran'a, Libya'ya gidiyor, bakalar gibi nce ABD'ye gitse ya" konumalar yaplyordu. Dzenin, medyann, ordunun imekleri zerlerine evrilmiti. Erbakan'n zal gibi davranmas gerekliydi ama Erbakan inatyd. nad yznden, zaten iktidarlarn hazmedemeyen evreleri RP'nin zerine yneltmiti. SUSURLUKTAK TARH KAZA 3 Kasm'da yaplacak yerel seim, Trkiye'de sert esen rzgarn hkmet partilerini etkileyip etkilemeyeceinin bir gstergesi olacakt. Bu seim sonularna gre hkmet veya kartlar moral bulacakt. RP bu seimden yzde 30.4 oy ald. Osmaniye ve Bucak belediyelerini kazand. DYP de oyunu artrmt. Bu seimin malubu ANAP't. nceki oy oranndan 9 puan aaya inerek yzde 8 oy alabilmiti. Bata Babakan Erbakan olmak zere hkmet ortaklan moral kazanmt. Kim ne rzgar estirirse estirsin halk kendilerinin yanndayd. Genel seimden bu yana yaplan yerel seimlerde RP hep yzde 30'un stnde oy alrken, halk ANAP' cezalandryordu. Bu seim sonular Refahyol iin iyi bir kozdu. Seim sonularyla ANAP'a, DSP'ye, CHP'ye, medyaya "Bouna urayorsunuz!.." diyeceklerdi. Ama diyemediler. nk seim sonularnn akland saatlerde Balkesir'in Susurluk kazasnda Trkiye'nin kaderini etkileyecek ve Trkiye'de pek ok eyi deitirecek tarihi bir kaza meydana geldi. Bir kamyona arpan Mercedes'in iinde bulunan stanbul Emniyet Mdr eski Yardmcs Hseyin Kocada, katliam san lkc 'Reis' Abdullah atl ve Gonca Us adl bir kadnla, DYP Milletvekili Sedat Bucak vard. Bucak Aireti'nin reisi anlurfa Milletvekili Sedat Bucak ar yaralanm, dierleri ise lmt. Bu kazayla ortaya kan siyaset-airet-mafya ilikileri Trkiye gndeminde birinci sraya oturdu. 2 Kasm seimleri oktan unutul-mu, herkes Susurluk kazasna kilitlenmiti. Yllardr aranan Abdullah atl'nn devletin pasaportunu kullan-d ve devlet adna cinayetler iledii ortaya kmt. Siyasiler onu 136 korumu ve kullanmt. ileri Bakan Mehmet Aar'n, atlya silah verilmesi iin belge imzalad da anlalnca, ortalk iyice kart. Bu olay bir anda Susurluk etesi ile DYP'nin iieliini gzler nne sermiti. illerin kaak katilleri devletin tetikisi olarak kullan-d ortaya kt. stelik bu ibirlii daha da teye gidiyordu. Ama Tansu iller, Abdullah atlya sahip kt; devlet uruna kurun skanlarn da kurun yiyenlerin de alklanmas gerektiini syledi. lkcler iin sembol isim olan Abdullah atlya illerin sahip kmas, buna cesaret edemeyen MHP'lilerin iller'i

takdir etmesine yol at. lkcler, Abdullah atlya sahip kan gsteriler dzenlediler. Her gn kirli ilikilerin boyutu byyerek ortaya knca, kamu-oyunda youn protestolar olutu. ANAP ve medya konunun stne gitti. 2 Kasm seimlerinin malubu Mesut Ylmaz birden kirli ilikilerin ortaya kmas iin mcadele eden "kahraman" olarak n plana kt. Mesut Ylmaz, RP'nin DYP'yi brakmas gerektiini syledi ve birlikte hkmet kurabileceklerini aklad. Babakan Erbakan ise Susurluk'un boyutunu grd, DYP'ye ve daha derinlere uzandn hissetmesine ramen kamuoyunda oluan hassasiyete aldrmaz grnd. stelik tepkileri "Glu glu dans" diye niteleyerek kmsedi. Bu, onun en byk hatas oldu. Susurluk'la ilgisiz grnen RP, bir anda Susurluk'tan en byk zarar gren parti durumuna dt. Kamuoyu zellikle DYP'ye ve etecilere kar gsteriler dzenleyip, k sndrme eylemleri yapyordu. Adalet Bakan evket Kazan bu eyleme "Mum snd oynuyorlar" aklamasn yapnca, hem gsteriye katlanlar, hem de Aleviler adeta ayaklandlar. RP tepki gsterileriyle kar karya kald. ok hareketli ve hzl gndemden, protestolardan bunalan RP bir eyler yapma ihtiyacn hissetti ve ankaya'da bu konuda liderler zirvesi yapmaya karar verildi. Cumhurbakannn daveti zerine ger-ekleen zirve yznden de Erbakan, Fethullahlarla kar karya kald. ERBAKAN VE FETHULLAHILAR GERGNL Refahyol'un iine dt durum Fethullah Glen ve evresine gizli bir mutluluk veriyordu. Erbakan'n Trkiye'yi idare edemeyecei, lkeyi kartraca ortaya kmt. Zaman gazetesi neredeyse dier gazeteler gibi hkmete eletiriler yneltiyor, DYP'den ok Refah'a 137 ykleniyordu. Gazetenin yazarlar Erbakan' ve RP'nin tutumunu eletiri yamuruna tutuyordu. Eletirilere gre, Erbakan ve RP lkeyi germi, kutuplamalara neden olmutu. Kimi RP'lilerin toplumu rkten konumalar, Taksime ve ankaya'ya cami tartmas amalar yznden laik ve sol kesim ayaklanmt. Libya'y ziyaret iin tuzu biberiydi. Bunlar hep Erba-kan'n inad yzndendi. Erbakan dnya gereklerinden uzakt, siyaseti bilmiyordu, hayaller aleminde yaamaktayd. zal ve Demirel gibi ileri yrtme yeteneinden yoksundu. Gizli ya da ak bu tr eletiriler Fethullah Glen camiasnda yapld ve yllardr RP'ye uzak durmakta ne kadar hakl olduklar dile getirildi. Ama Susurluk Fetullahlar da vurdu. ete-Mafya- Devlet ilikilerinin masaya yatrld ankaya zirvesinde, MT'e hazrlattrlan ve Erbakan'n dosyalar iinde zirveye getirilen listede Fethullah Glen'in de ismi yer alyordu. Bu durum Kanal D'den Tuncay zkan tarafndan aklannca ortalk kart. Oysa gazetelere yansyan zirve grmesinde Fethullah Glen'in ad gememiti, Babakan Erbakan da bu ad anmamt. Bu olay Erbakan ile Fethullahlar aka kar karya getirdi. Fethullahlar Er-bakan'a ate pskrd. Zaman gazetesi Erbakan aleyhinde sert yaynlar yapt, yazarlarn hedefi de Erbakan'd. "Liste kimin?.." diye manet atan Zaman gazetesi, alt baln-da unlar yazyordu. "Susurluk kazas sonrasnda eitli karanlk mihraklarn, gereklerin saptrlmas ve baka emellerin gerekletirilmesi iin yaptklar manevralar ve bunlara tavr koymas gerekenlerin suskunluu sryor. MT tarafndan hazrlanp, Babakan Erbakan tarafndan Liderler Zirvesi'ne getirildii iddiasyla basna szdrlan listeye Fethullah Glen Hocaefendi'nin isminin kartrlmas ve aklama yapmas gerekenlerin suskunluu infiale sebep oluyor." "Erbakan aklama yapmal" ara balkl spotta ise u ifadeler yer alyordu. "Zirve tutanaklarn basnda yer almas ile birlikte iddi-alarn aslszln bir defa daha gren kamuoyu, listenin mteselsilen sorumlusu konumundaki Babakan Erbakan'dan Fethullah Glen Hocaefendi'nin ismini, kimin ve nasl bu olaya kartrdn renmek istiyor." "Devlet iindeki kontrolsz glerin varolduu" itirafn dile ge138

tiren icra gcnn ba Erbakan, bilerek ya da bilmeyerek bu glerin dorultusunda hareket etmektedir." (1 Ocak 1997) Erbakan kendilerinden intikam m alyordu? Ya da devlet iindeki baz gler, Erbakan vastasyla kendilerini hedefe mi koymutu?.. Erbakan'n Babakanl zamannda olursa, Fethullahlar hakknda pheler oluturmak daha inandrc olur dncesi mi hakimdi etkin evrelerde?.. Ne olursa olsun, bu konuda Erbakan'n parma vard. u ya da bu ekilde Babakan Erbakan, yllardr mesafe koyduu, att ve sk sk kendisine kar tavrlar gelitiren Fethullah Glen'in kamuoyunun gznde itibar kaybna uramasna arac oluyordu. FETHULLAH GLEN KARANLIK LKLER NDE M? Aslnda o dnemde Cumhurbakannn ve MT'in medyaya bilgi servisi yapt biliniyordu. Bu konuda da bilgi kaynaklar Cumhurbakan, Babakan ve MT Mstearyd. Erbakan'n dndaki kaynaklarn bunu basna szdrmas mmknd. Fethullahlar, bunu bilmelerine ramen, Erbakan'n dndaki bilgi kaynaklarna hcum etmiyor, bir ekilde Erbakan'a syleyip dierlerine sz atyor, bir yandan da etkin evrelere Erbakan'a kar ne kadar fkeli olduklarn gsteriyordu. RP'liler, Fethullah Glen'e ve Zaman gazetesine kzmlard. Onlara gre Fethullah Glen'in karanlk ilikileri vard, zaten bu phe ta bandan beri sryordu. Devletle iice olduu artk bilinen bir gerekti ve RP'ye kar her komplonun iinde olduunu gstermiti. Bunlar ortaya kacak korkusuyla "hem sulu, hem gl" bir tavrla barp aryordu. Trkiye'de o kadar olaylar olmu, bartl kzlar madur edilmi, Mslmanlar o kadar bask grmken sesini karmayan Fethullahlar, MT listesinde etecilerle ilikisi var diye ad geince hop oturup hop kalkyorlard. Zaten RP'lilerin ou, hatta dini kesimlerin ounluu Fethullah Glen hakknda hi de iyi eyler dnmyordu. Bandan beri "devletin adam'", "MT", "CIA" gibi sylentiler kmt hakknda. Son dnemlerde ise bu pheler daha da artmt. zellikle radikal kesim Fethullah Glen iin azna geleni aka sylyor ve kyasya eletiriyordu. Hatta kimi radikal yayn organlarnda "Fetto"', "Sinsi ylan", "ABD ajan" gibi tabirler, hakaretler ve kfrler yadrlyordu. Bu son olaylar hakknda radikalleri temsil eden Selam gazetesinden Nureddin irin ilgin bir yaz yazd: Gemi olsun "Zaman Gazete139 si". Bu yazda baka Mslmanlarn haysiyetleri ile ilgili hassasiyet gstermedii iin Zaman gazetesi eletirildi. (3 Ocak 1997) Ayn gnlerde, Fethullah Glen, Kanal D Haber Mdr Tuncay zkan'n bu konuda sorduu sorular cevaplandrd. Tuncay zkan, Fethullah Glen'in BBP'nin MHP'den ayrlmasnda rol bulunup bulunmadn, darbe ihtimalini, Hizbullah ile ran ilikilerini vs. soruyordu. Bu konuma 5 Ocakta Zaman gazetesinde "Hocaefendi'den tarihi aklama" diye yaynland. Bu aklamasnda Fethullah Glen, "Mesut Ylmaz bana telefon at, pek ok bakan beni arad, bana zlme dediler" ifadeleriyle, devletle ve siyasi partilerle iice olduunu zellikle hissettiriyordu. Bir ekilde RP'ye de gzda veriyordu. "Benim devletle ve dier partilerle aram iyi, siz kaybedersiniz" anlam kacak mesajlar gizliydi konumada. Yine de bu olayla ilk kez panikledikleri de bir gerekti. Bu yz-den hem savunmaya gemiler, hem de hcuma kalkmlard. BABAKANLIK KONUTUNDA TARKAT LDERLER Aczimendi diye anlan Nurcularn lideri Mslim Gndzn, Fadime ahin adl gen bir kadnla baslmas, Fadime ahin'in gzyalaryla herkesi televizyonlara kilitleyen ilgin itiraflar, Ali Kalkanc adl bir tarikat liderinin kendisine tecavz ettiini aklamas, bir anda tarikatlarn gizemini ve kimi karanlk ynlerini gzler nne serdi. Susurluk kazasyla devlet iinde kollanan ve kullanlan etelerin var olduunun anlalmas, karanlk ilikilerin insanlar rktecek kadar her kuruma uzadnn grlmesi, lkede adeta bir kabus yaanyor havas estirmiti.

Bu arada evki Ylmaz, H. Hseyin Ceylan gibi RP'li hatiplerin yllar nce yaptklar konumalarn ekranlara tanmas da topluma baka bir ok yaatt. Bu kasetlerde, cumhuriyete, laiklie, Atatrk'e, orduya, parlamentoya hakaretler yadran, kfrler eden konumalar vard ve toplumu ayaa kaldrmt. Erbakan'n Libya gezisinde Kaddafi'den fra yemesi, kamuoyunun, medyann ve ordunun buna tepki gstermesi, son dnemlerde varln iyice hissettiren Genelkurmay'n aka Erbakan' ve hkmeti eletiren aklamalar, gazetelere ska yansyan "Genelkurmay'dan st dzeyde bir yetkilinin" lkedeki gndemi alt st eden szleri panik havasn artrd. 140

te bu ortamda Babakan Erbakan 11 Ocak'ta Babakanlk konu-tunda 51 tarikat ve cemaat liderine iftar yemei verdi. Bir ksmnn cppeyle, sarkla Mercedes arabalar iinde Babakanlk binasna gelip gitmesi ve bunun televizyonlara yansy, var olan gerilimi daha da artrd. Haber bltenleri laik kesim iin korku filmine dnmt. Artk RP taban da partisini ve liderini eletirmeye balyordu. Onlar bu iftara deil, bu iftarn zamanszlna karydlar. Toplum ayaa kalkm, ortalk toza dumana boulmuken, Babakanlk binasnda sarkl cppeli tarikat liderlerine iftar verilmesi hi de doru olmam, ok zamansz ve gereksiz bir k olmutu. Erbakan hoca tepkileri yattraca, gerilimi azaltaca yerde, adeta meydan okuyan tavr gsteriyordu. Bu, zaten varln hissettiren orduya darbe yap davetiyesi karmak gibiydi. Her yaptnda hikmet aranan, "Mutlaka bir bildii vardr" denilen Erbakan artk parti mensuplarnca tartlyor, sorgulanyordu. 17 Ocak'ta Cumhurbakan Sleyman Demirel, Yargtay Cum-huriyet Basavclna Vural Sava' atad. O gnlerde pek dikkati ek-meyen Vural Sava sonraki dnemlerde RP'lilerin asla unutamayacak-lar bir isim olacakt. Sincan'n RP'li Belediye Bakan Bekir Yldz'n 30 Ocak'ta dzen-ledii Kuds' anma toplants 2 ubat'ta basna yansynca ipler daha da gerildi. ranl liderlerin posterlerinin asld, ran bykelisinin konuma yapt, silahl mcadeleden bahsedildii Kuds Gecesi her kesimi ayaklandrd. Ertesi gn Sincan'da haber yapmak zere bulunan nterStar muhabiri In Grel, Recep Glmez adl bir kii tarafndan dvlnce tepkiler daha da byd. 142 14. BLM 28 UBAT: SLAMCILAR OKTA 4 ubat'ta 15 tank ve 20 kariyer Sincan sokaklarndan geince, sabahn erken saatlerinde tanklar gren Sincan halk darbe olduunu sanarak byk aknlk yaad. Gerekte 'mini darbe'ydi yaanan. Sincan'da tanklarn ehir or-tasndan geii sadece lkemizde deil, dnyada da yank buldu. Tankn sesi artk duyulmutu. Genelkurmay kinci Bakan Orgeneral evik Bir ilgin bir aklama yaparak dikkatleri zerine ekti. "Sincan'da demokrasiye balans ayar yaptk." Bu kargaa iinde Adalet Bakan evket Kazan, cezaevine konulan Sincan Belediye Bakan Bekir Yldz' ziyaret edince, gerilim daha da artt. Laik kesim ayakland. "Ne eriat, ne tank sesi istiyoruz" ve "Trkiye laiktir laik kalacak" sloganlar her yerden ykseliyordu. DYP de RP ile hkmet orta olduu iin pimand. iller rahatszln belli eden aklamalarda bulunuyordu. Demirel ve Ecevit'in syledii gibi gerekten de Erbakan ile hkmet olmak zordu. iller, RP'yi gerilime sebep olduu iin uyard. RP, bata kendi tabannda olmak zere her kesimden eletiriye uruyordu. RP taban Erbakan'a ama daha ok evket Kazan'a fkeliydi. Erbakan'n olaylar hafife almas, aldrmaz grnmesi ve toplumun hassasiyetleriyle alay etmesi, Susurluk olaynda "fasafiso" demesi, gsteri yapanlarla "Glu glu dans yapyorlar" diye alay etmesi, Kad-dafi'yi ziyarette

srar edip ondan fra yemesi ve Babakanlkta tarikat liderlerine iftar vermesi "byk hatalar zinciri"nin halkalaryd. evket Kazan'a ise Erbakan'dan daha ok fke duyuluyordu. ev143 ket Kazan ok itici, sert konumalar yapm, bazen ne dediini, ne yaptn bilmemiti. Ik sndrme eyleminde "Mum snd oynuyorlar" demi, tanklarn yrmesine sebep olan Sincan Belediye Baka-n'n Adalet Bakan sfatyla ziyaret etmiti. Bunlar yaplacak iler miydi?.. nsanlara hor ve tepeden bakarak, aalayarak, kendilerini bulunmaz hint kuma sanarak davaya zarar veriyordu. Erbakan ve evket Kazan gibileri gerekten de sylenildii gibi baka dnyalarda, hayal aleminde yayorlard. Byle giderse bir eylerin olaca belliydi. "Artk Trkiye'de darbe olmaz" dncesi herkesin kafasnda olumuken, imdi "darbe", "partiyi kapatma" gibi ihtimallerin ok yakn olduu konuuluyordu. Buna da bata Erbakan, evket Kazan ve kimi RP'liler sebep olmutu. 28 UBAT MGK TOPLANTISI RP'li tabann korktuklar 28 ubat gn balarna geldi. Cumhurbakan Demirel'in bakanlnda toplanan MGK, tam 9 saat grmelerini srdrd. MGK toplantsnn bu kadar uzun srmesi, "Acaba darbe mi oluyor?.." endiesini yaatt. Trkiye'de yaayan herkes tedirgindi. 28 ubat MGK toplants bir muhtradan farkszd gerekten, hatta st rtl bir darbe gibiydi. Moda tabiriyle Postmodern dar-be... MGK'da RP'yi temsil eden tek RP'li Erbakan, 9 saat boyunca askerlerin laiklik ve Atatrklk konusunda sorduklar sorular karsnda terlemiti. Demirel ve DYP'li MGK yeleri de askerlerin hassasiyetlerine katlnca, Erbakan iin MGK toplants bir kabusa dnmt. MGK'dan 18 maddelik kararlar listesi km ve bildirinin sonunda "tavsiye" deil, "yaptrm" kelimesi kullanlmt. 28 ubat kararlarna gre laiklik ilke ve inklaplar dnsz uy-gulanacak, temel eitim sekiz yla karlacak, irticai faaliyetlere ka-rtklar iin TSK'dan ihra edilen askerlerin belediyelerde istihdam edilmesinin nne geilecekti. 28 ubat, Erbakan'dan temel eitimin kesintisiz 8 yla karl-masn, klk kyafet yasasnn uygulanmasn istiyordu. Erbakan baz kararlarn ok sert olduunu ne srerek kararlar imzalamad. "Demokratik sisteme destek" iin siyasi parti liderlerini 144 ziyaret etti. Ama, ANAP, DSP, ve DTP buna yanamad. Kararlar Mec-lis'e havale etmek istedi, Meclis Bakan Mustafa Kalemli kabul etmedi. DYP'li kimi bakanlar da "28 ubat kararlar uygulanacak, hem de bal gibi uygulanacak" aklamalar yapyorlard. iller de uygulanmas iin Erbakan' ikna etmeye alyordu. Baz DYP'liler "hkmetten ekilelim" diye konumaya balamt. Erbakan basn toplants yaparak, "Hkmet TBMM'de kurulur, MGK'da deil" dedi. TSK, TESK, TRK- , DSK, TOBB adl be sivil kurulu, 28 ubat kararlarnn yannda olduklarn birlikte yaptklar basn toplantsyla akladlar. Trkiye'deki en etkin kurulularn bu aklamalar da hkmeti zor duruma drmt. Erbakan 28 ubat kararlarn imzalamak zorunda kald. Ama direnmeye devam ederek, 8 yllk kesintisiz eitimin 5 art 3 formlyle olmasn istiyordu. Bu forml DYP ve ANAP'n da programnda yer alyordu. Ama o partiler bu konuda RP'ye destek vermediler. Yalnz braklan Erbakan, direnmeyi srdrerek 8 yllk kesintisiz eitimin uygulanamayaca konusunda rapor hazrlaynca, Demirel'den ve Genelkurmay bakanndan annda cevap geldi. Her ikisi de MGK'da alnan kararlarn uygulanmasnn zorunlu olduunu ifade ediyordu. Demirel, Ankara Mzik Festivali'nin alnda gerekletirilen konserde, "te ada Trkiye!.." deyince, salonda bulunan on bin kii ayaa kalkp alklad ve "Laik Trkiye!.." sloganlar att. Yllarca tarikatlarla i ie olan Demirel, imdi artk laik kesimin lideri konu-mundayd!

ANAP ile DYP arasnda hkmet kurmalar iin youn ura veren Trke 4 Nisan'da kalp krizi geirerek ld. lkcler yasa brnd, byk bir cenaze treniyle Trke'i mezarna uurladlar. TUGENERALDEN ERBAKAN'A SERT TEPK "28 ubat'n gerek mimar olduu" sylenen Genelkurmay Bakan kinci Bakan evik Bir, "TSK'nn bir numaral dman irtica" aklamasn yaparak yine dikkatleri zerine ekti. PKK artk birinci tehditlikten km, baa irtica tehdidi oturmutu. ncelikli tehdidin irtica olduu aklannca, hedefte RP'nin olduu anlalmt. Erzurum Jandarma Blge komutam Tugeneral Osman zbek, oluk ocuuyla hacca giden Erbakan ve RP'ye hakaretler yadran bir 145 konuma yapnca ortam yine gerildi. Konumasnda "Ulan peze-venk!.." szleri geen Tugeneral Osman zbek, laiklii hi kimsenin ortadan kaldramayacan sylyordu. Cumhurbakan Sleyman Demirel, Tugeneral Osman zbek'in konumas hakknda, "O konumay yaptran nedenlere bakmak lazm" yorumu yapt ve asl sulunun Erbakan olduunu ima etti. Onun ardndan Kara Kuvvetleri Komutan Hikmet Kksal da Tugeneral Osman zbek'e sahip kt. Kksal, "Hi kimsenin azna fermuar ekecek deiliz" diyordu. Erbakan, Osman zbek'e ceza verilmesini istedi. evket Kazan da Paa hakknda soruturma atrd. Ancak DYP'li Milli Savunma Bakan Turan Tayan, "Paaya dokunamazlar" aklamas yaparak zbek'ten yana tavr koydu. Genelkurmay Bakan Karaday da, "Yasalara gre bu tamamen bizim iimiz" diyordu. Karaday ile gren iller'in baz paalarn siyasete kartklarn gereke gstererek bunlarn emekli edilebileceini syledii, Kara-day'nn da "TSK'nn komutanlar siyasete bulamyor, grevlerini yapyor. Elinizden geleni ardnza koymayn sayn iller" dedii medyaya yansd. Ordu'nun hem RP, hem de DYP'ye tavr koyduu, aslnda iller'e Erbakan'dan daha ok fkeli olduklar sylentileri yaygnlat. Bu sylentilere gre RP zaten bekleneni yapyordu ama iller btn laik kesimi aldatm ve ihanet etmiti. Hkmeti hemen brakmamas ise en byk suuydu. "Ordunun ve medyann, aslnda 28 ubat'n asl hedefi iller" yorumlar yaplyordu. Milliyet'den Haslet Soyz'n izdii bir karikatr, TSK'nn her kademesindeki subaylarn odasnda asl olduu, "Genelkurmay'dan st dzey bir yetkili" tarafndan gazetecilere aklanmt. O karikatr de "Ordu beni seviyor" diyen iller, bir tankn namlusunda oturuyordu. Genelkurmay'dan st dzey bir yetkiliye gre, ordunun hissiyatn en iyi bu karikatr yanstyordu. RP'LLER SNR KRZLER GERYOR Yaanan btn olaylar her kesimi etkilemesine ramen, en ok RP tabann sarsyordu. Pek ok RP'li o gnlerde ldracak hale gelmiti. Bata "sermayenin ve medyann bekisi" orduya, "kar kavgasnda kullanlan" generallere, "bir babakana kfreden" Tugeneral Os146 man zbek'e, "demokrasi snavndan akan" ANAP, DSP, DTP gibi partilere, "demokrat grndkleri halde imdi ordudan yana tavr koyan" kimi solcu yazarlara, "yllarca generallere kar demokrasi mcadelesi vermesine ramen, imdi generallerle ibirlii yapan" Cumhurbakan Sleyman Demirel'e, Demirel, ile ayn konumda olan Hsamettin Cindoruk'a, 28 ubat kararlarnda Erbakan'a destek olmayan DYP'ye, zellikle Yldrm Aktuna, Turan Tayan, Yalm Erez gibi bakanlara, kararlarn Mecliste grlmesine izin vermeyen Meclis Bakan Mustafa Kalemliye, "28 ubat'a alk tutan ve rantn yemeye alan" ANAP lideri Mesut Ylmaz'a, ayn tavr iinde grnen Blent Ecevit'e mthi fkeliydiler. Cumhurbakan Demirel, RP'lilerin gznde 28 ubat'n asl mimaryd. RP'liler bu grlerinde yalnz deildi. Dini kesimin genel yargs da bu dorultudayd. Yeni Nesil cemaatinden nemli bir isim bu srete Demirel ile grm ve bu grmeden sonra Demirel ile bir daha grmeme karar alm, evresine ve

yaknlarna u szleri sylemiti. "28 ubat askerlerin deil, Demirel'n eseri, Demirel askerleri kullanyor" Bu sz her cemaat ve tarikat evresinde yaygnlat. Bir fslt gazetesi halinde sa kesimde duymayan kalmad. Demirel artk darbecilerle el eleleydi, hatta yaanan postmodern darbenin bayd. Demirel iin yllarn harcayan, onun urunda baka cemaatlerle kavga eden, blnmelere urayan Yeni Asya cemaati de artk Demirel'e dmand. Onlara gre Demirel ihanet etmiti. Demokratlkla hi ilgisi olmam ama demokrasi mcadelesi ad altnda kendilerini, halk kullanmt. imdi siyasi sorumluluu olmad iin, Cumhurbakanl makamnda gerek yzn sergiliyordu. Yeni Asya Demirel'in yasakl dneminde gazeteleri ve Kpr dergisinde yapt aklamalar, o dnemde yaynladklar Demirel'in kitaplarndan, Demirel'in eriat ven szlerini yaynlyor ve bunlar dier slamc basna gnderiyordu. Amalar, Demirel'in ikiyzlln sergilemekti. DEMREL, DYP'LLERN CAN DMANI Buna benzer duygular DYP tabannda da vard. Demirel iin yllarca emek harcayan, alp abalayan pek ok DYP'linin can dman artk Demirel'di. Aldatldklarn, ihanete uradklarn dnyorlard. Turgut zal onlarn gznde daha da byd. Turgut zal sta147 tkoya kar mcadele vermi, bir genelkurmay bakann istifa ettir-miti. Demirel ise tam statkocuydu, bu dnemde askerlere bir ey demek bir yana, askerleri adeta ynlendiriyor, onlar tevik ediyordu. stelik kendi partisi olan DYP'ye ve lideri iller'e dmanca tavr alr-ken, ANAP'a kendi partisi gibi davranyor, Mesut Ylmaz' neredeyse olu gibi gryordu. Bu da ilgin bir durumdu gerekten. ANAP ile DYP adeta yer deitirmi gibiydi. Mesut Ylmaz Demirel'in veliaht, Tansu iller de Turgut zal'n veliaht grnmndeydi. Trkiye'de grntler, duygular birbirine fena halde karmt. Fakat RP'liler her eyden daha ok Erbakan'a fkeliydiler. RP'li-lere gre, Erbakan derhal istifasn vermeli ve basn toplantsnda De-mirel'i, MGK'y, Genelkurmay' eletirerek erefiyle muhalefete dnmeliydi. Hatta sine-i millete dn yapp, halkn gznde daha bir kahraman olmalyd. Bunlar olmad gibi, 8 yllk kesintisiz eitim gibi RP tabannn asla kabul edemeyecei kararlara imza atm, hala da herkes bilmiyormu gibi "ordu ile aramz iyidir, kimse bozamaz" trnden gln aklamalar yapmt. RP'li tabann gznde "tartlmaz" konumu olan, her yaptn-dan hikmet aranan, "bir bildii vardr" diye dnlen Erbakan ve onun yakn evresi Ouzhan Asiltrk, evket Kazan, Ahmet Tekdal gibi insanlar, tabann gznde byk sarsntya uramt. O eski kutsallklar yoktu artk ve imdi Erbakan iin cann verecek gibi olanlar tarafndan bile eletiriliyordu. Sadece taban deil, RP milletvekillerinin ou bu dnceye sahipti. Recep Tayyip Erdoan, Blent Arn, Abdullah Gl, Melih Gkek, Abdullatif ener, Mukadder Baemez gibi isimler yaknlarna "Darya bir ey aksettirmiyoruz ama iimiz kan alyor, byle ynetim, byle anlay olmaz" diye dert yanyorlard. RP'de yol ayrm balamt. FETHULLAH HOCA'DAN 8 YILLIK ETME DESTEK Ordu'nun, medyann ve muhalefetin ibirlii ve 28 ubat kararlar hkmeti hayli bunaltrken ve kimi generaller aka RP'yi eletirirken, RP taban olaylar dehet ve korkuyla izliyordu. 8 yllk kesintisiz eitimle mam hatip okullarnn yolunun kesil-mesi, klkkyafet kanunlarnn uygulanmas gibi konular, bu tabann 148 en hassas olduu konulard. ANAP, DYP, MHP ve BBP taban da bu konuda tepki gsteriyordu. ocuklar mam Hatip okullarnda okuyan aileler btn sa partileri kapsadndan, geni bir kesimde tedirginlik hakimdi. 16 Nisan akam Kanal D televizyonunda, "Yaln Doan ile Gncel" programna kan Fethullah Glen, 8 yllk eitime destek verdiini aklaynca, mam Hatip okullarnda ocuklar okuyan aileler ok oldu.

Fethullah Glen, o programda birbirinden ilgin szler sylemiti. * "Birileri haksz yere laiklie ve demokrasiye hcum ediyor." * "Bugn Trkiye'yi idare edemeyenler, 'Bu ii beceremedik, yzmze gzmze bulatrdk' demeliler, 'Ben bu emaneti gtre-miyorum, emaneti al' diyerek millet adna bu fedakarl yapmaldr." * "Askerler, baz sivil kesimlerden daha demokrat." * "8 yllk kesintisiz eitimin mam Hatiplere kaynak asndan zararl olacan zannetmiyorum." Fethullah Glen'in syledikleri gazetelerde geni biimde yer ald. "Muhtra ihbar" yznden mesafe brakan medya, bu szleriyle yeniden Fethullah Hocay vmeye balad, "aydn din adam" diye tantt. Hocaefendi, aray yeniden bulduu evreyi memnun etmiti ama bu sefer sadece RP'den ve dini evrelerden deil, ocuklar mam Hatip okulunda okuyan ailelerden ve mam Hatip evresinden de youn bir tepki almt. ALELERDEN FETHULLAH GLEN'E BEDDUA Fethullah Glen'e bu kez ocuklar mam hatiplerde okuyan yurttalar tepki gsteriyordu. mam Hatip evresi, mam Hatip okulla-rnda okuyanlar ve aileleri beddua ediyorlar, kimileri alayarak, gz-ya dkerek Fethullah Glen'i lanetliyorlard. "Allah o mnaf cehennemine soksun yarab!.. Mslman grnp, slam dmanlaryla ibirlii yapan, dini ykmaya alan bu sahtekar hocay kahreyle Allah'm!.." "Allah onun belasn versin!.. O hoca moca deil, deccaln ta kendisi!.." "O bir eytan!.." 149 "Ne biim hocadr o, ii gc mslmanlarn duygularn renci-de etmek." Gerekten pek ok aile grlmemi bir tepki gsteriyor, zellikle anneler ve kzlar Fethullah Hoca'ya beddua stne beddua edip, lanetliyordu. Kimi yerde grdkleri Fethullahlar kovalyorlard. Bazlar Zaman gazetesi brolarn bast, gazeteleri parampara etti... Kamuoyuna yansmayan ama Anadolu'nun her yerinde, ehirlerde, kasabalarda yaanan bu Fethullah isyan'nn boyutu ok bykt. ou yerde Zaman gazetesini okuyanlar, aboneliini sildirdi. Evlerinde Fethullah Glen'in kasetleri olanlar, kasetleri paralayp pe attlar. ocuklarn Fethullah kolejlerde okutanlardan bazlar, ocuklarn Fethullah okullardan ektiler. Bu tepkiyi gsterenler belli bir parti mensubu deildi. RP'li, DYP'li, ANAP'l, BBP'li, MHP'li, hatta DSP'li olan ama ocuklarn mam Hatip okullarnda okutan ailelerdi onlar. RP, ite bu olayda ilk kez aktan tepki gsterdi Fethullah G-len'e. rgtler, milletvekilleri, bakanlar tepkinin iindeydi. RP'li Devlet Bakan Sacit Gnbey, "Kendi okullarn kurtarmak iin bir aba gsteriyor. Bu sisteme sahip kmamas gerekirdi. Ben Hocaefendiyi yllardan beri izliyorum. Hatta zaman zaman baz konumalarn dinlerken, duygulanp gzyalarna hakim olamadm olmutur. Ama o konumas beni ok rahatsz etti. Bir takm makamlara mesaj gnderiyor. O programa hi kmamalyd." dedi. En sert tepki RP stanbul Milletvekili Mehmet Ali ahin'den gel-di. "Baz yerlere mesaj gnderiyor. 'Benden zarar gelmez ben sistemle uyum iindeyim' diyor. Glen siyasetle ilgilenmediini sylyor, ancak bizzat siyasetin iinde yer alyor. Glen'in mam Hatip liselerine rakip bir kolejler zinciri var. imdi bu kolejlere dokunulmamas iin aba harcyor. Olumu zamannda bu kolejlerden birine gndermitim. Ancak artk byle bir okula gndermeden nce dnrm. Fethullah Hoca samimi mslmanlar zm ama mslmanlk deyince tyleri diken diken olanlar son derece sevindirmitir." (18 Nisan 1997, Milliyet) mam Hatipliler, aileleri ve RP'liler sert tepki gsterirken, Lions dernei Fethullah Glen'e sahip kyordu. "Lions 118 T Ynetim evresi Basn Halkla likiler Sorumlusu Nuren zbek, nceki akam bir zel televizyonun canl yaynna kat150

lan Fethullah Glen'in sekiz yllk kesintisiz eitimi savunmasnn kendilerini sevindirdiini syledi. Fethullah Glen'in laik rejime sahip kmasn da takdir ettiklerini" belirten zbek, "Kendisi eitime bizden de fazla nem veriyor. Bizden ok daha laik ve ada olduunu syleyebilirim." dedi. (18 Nisan 1997, Akit) "FETHULLAH GLEN NYE NE IKTI?" Sekiz yllk kesintisiz eitime destek veren, bununla da kalma-yp Gazeteciler ve Yazarlar Vakf araclyla parasal yardm eden Fethullah Glen, artk medyann gndemindeydi. Bir sre ara verdik-ten sonra tekrar n plana km, gndem tayin eden bir konuma gelmiti. Fakat medya iinden bunu sorgulayanlar da vard. Sabah gazetesinden Can Atakl bunlardan biriydi. "Son gnlerde fazlaca darbe konutuktan sonra, bunun dnda da baz zmler olabilecei dncesi akllarna gelen baz evreler, ortaya yine Fethullah Glen'i srmeye baladlar. 'slami dzene yumuak geiin' sembol olan Fethullah Glen'in azndan bu hkmetin gitmesi seslendiriliyor. Glen, iktidarn beceriksiz olduunu ve tez elden istifa etmesi gerektiini sylyor. Glen'in son szlerindeki asl hedef Refah tabii. Glen'in bu szleri, hkmetin hemen istifa etmesini isteyenlerin ekmeine ya sryor. yle ya, Fethullah Glen slami kimlii olan bir kii. Refah'a kar alternatif olarak sunulmasnda bir saknca yok, nk Glen 'Gleryzl' mslman. Laik evreleri rahatsz etmiyor. F. Glen kullanlarak, slami oylar merkez saa aktarlabilir. Glen de bunu istiyor zaten. Glen'in Refah iktidarndan rahatsz olduu bir gerek. Glen taraftarlar, kendi yayn organlarnda, iktidarn ilk gnnden beri me-safeli davranmaya alyor... 20 gn kadar nce, Glen'e ok yakn bir isimle karlatm. Diyordu ki: 'Yapamyor, yzlerine bulatrdlar... Bu adamlar yznden 40 ylda tula tula rerek saladmz btn kazanlar bir anda elimizden gidecek.' Nedir, Glen'in elinden gidecek kazanlar? Birincisi, kendisini ok iyi saklamasn bildii iin, laik Atatrk evrelerin sempatisini topluyor. kincisi, F. Glen, sessiz ve derinden giderek ekonomik g-cn bytt. Taraftarlar arasnda byk sermaye sahipleri olutu. ok byk para operasyonlar yapan arac kurum bile kurdular." 151 ASKERDEN "YEL SERMAYE" LSTES 6 Haziran 1997 tarihli gazetelerde yaynlanan bir haber, Trki-ye'yi yeniden dalgalandrd. Genelkurmay Bakanl tm birliklere gnderdii "gizli" emirle, irticai faaliyetlere destek salayan baz ma-azalardan alveri yaplmamasn istiyordu. "Ordu'da ambargo" manetiyle kan haberlere gre, "Yeil Sermaye" diye de anlan listede btn dini evreleri kapsayan firmalar vard. RP'li diye tanmlanan Kombassan, Yimpa, ttifak gibi holdinglerle, Trkiye gazetesi sahibi Enver ren'e ait hlas Holding'in irketleri ve Fethullah diye tanmlanan Asya Finans gibi kurulularn da dahil olduu bir liste yaynlanmt. TSAD'n rakibi kabul edilen MSAD'a bal firmalarn tamam "irticac sermaye" listesindeydi. MSAD da irticai bir dernek statsndeydi. Genelkurmayn ambargo uygulad yeil sermayede, irticaclk-ta bir ayrm yaplmamt. RP'lisi de, Fethullahs da, Iks da, baka cemaat ve tarikat sempatizan da bu listede yer almt. Bu firmalarn ierisinde Mehmetik Vakf'na 20 milyar ba yapan lker firmas da vard. Bu ba bile kurtaramamt lker'i. Fethullah Glen evresi oktayd. O kadar RP aleyhinde konumular, 28 ubat' destekleyip askeri vmler, 8 yllk kesintisiz eitimi savunmular, hatta Gazeteci ve Yazarlar Vakf araclyla 8 yllk kesintisiz eitime ba yapmlar, buna ramen, irtica sulamalarndan kurtulamamlar, RP ile bir tutulmulard. Oysa ayn gn, Fethullah Glen, Zaman gazetesi'nde Genelkur-may'a taziye ilan vererek, askeri kesime jest yapyordu. "lkemizin, milli varlk ve bekamzn korunmasnda adna giriilen Kuzey Irak Harekatnda kahraman Silahl Kuvvetler mensuplarmzdan ehit den her bir

askerimiz, bir haner gibi millete barmza saplanmaktadr. Fakat, milletimizin, lke ve vatan savunmas" ad adna "lrsem ehid, kalrsam gazi" anlay ve inancyla bu Peygamber Oca'na giren her bir ferdinin, ayn inan ve anlayla hayatn ortaya koymas tek teselli kaynamz olmaktadr. Bu duygular iinde, u ana kadar verdiimiz ehitlere ilaveten, en son 11 kahraman askerimizin ehadeti mnasebetiyle, bata Genelkurmay bakanmz ve kuvvet komutanlarmz olmak zere, btn kahraman Silahl Kuvvetler mensuplarmza, ayrca tm milletimize ve 152 ehit ailelerine taziyetlerimi arz eder, Cenab- Allah'n, lkemizin devlet ve milletiyle blnmez bir btn halinde ilelebed payidar kl-masn dilerim. M. Fethullah Glen." Genelkurmay ise, sadece "gizli" tamimle yetinmeyerek, yarg mensuplarna ve medyaya brifingler vermeye balayacakt. rticann btn boyutlar bu brifinglerde gznne serildi. RP'nin irtica iinde olduu resmen akland. Rakamlarla irtica, irticac medya, irticac kurulular, irticay destekleyen lkeler, irtica sermayesi tek tek, btn ayrntlaryla Genelkurmay stihbarata Kar Koyma Dairesi Bakan Tugeneral Fevzi Trkeri tarafndan akland. Medyadaki irtica 19 gazete, 110 dergi, 51 radyo, 20 TV kanalna sahipti. 19 gazetenin iinde Akit, Yeni afak ve Milli Gazete ile birlikte Trkiye ve Zaman gazeteleri de yer alyordu. TGRT, Samanyolu, Kanal 7 gibi TV kanallar irtica propagandas yapan TV'lerdi. slamclar kendilerini savunmak iin "parann rengi olmaz, parann dini de iman da yoktur" diye yaplanlara itiraz ederken, TSAD Genel Kurmay'a destek veriyordu. 153 154 15. BLM RP KAPATILIYOR, MEYDAN FETHULLAH HOCA'YA KALIYOR 17 Ocak'ta Demirel tarafndan atanan Yargtay Cumhuriyet Basavcs Vural Sava, 21 Mays 1997 aramba gn bir basn toplants yaparak, "kan iici vampirler" diye niteledii RP'ye kapatma davas atn aklad. Basavclk, RP'nin Anayasa'nn laiklik ilkesine aykr eylemlerin oda haline geldii gerekesiyle srekli kapatlmasn talep ediyordu. Vural Sava'n kapatma davas amasndan ok, "kan iici vampirler" gibi nitelemelerde bulunmas ve at bu dava iin medyadan yardm istemesi tartmay alevlendirdi. RP'liler ok fkelendiler ve Vural Sava'a sava atlar. Vural Sava da RP'ye ynelik bir cephe amt. Basavcln tutumundan RP'nin kesinlikle kapatlaca anlalmt. DYP'den istifalar srerken, durumun vehametini gren Tansu iller, Erbakan'dan babakanln kendisine verilmesini istedi. Bu gerilimleri kendisi aabilirdi. Laik kesimin kendisine bir itiraz olmayacakt. Erbakan balangta kabul etmedi ama sonradan raz oldu. iller'in kuraca hkmete, BBP de katlacakt. RP, DYP ve BBP bir deklarasyonla, yeni kurulacak hkmette yer alacaklarn ilan ettiler ve gvenoyunu salayacak saydan daha fazla milletvekili imzasn da aldlar. Erbakan hkmetinin istifasyla birlikte imzal metni gstere-cek, gvenoyu alacak yeni bir hkmet hemen i bana gelecekti. iller'in oktan gzden karldnn ve Demirel'in de byle bir frsat beklediinin farknda deildiler. Aslnda Erbakan illeri uyar-yor "Demirel'in ne yapaca belli olmaz" diyordu. Ancak bu dnce-sinin arkasnda daha ok Babakanl devretmeme istei rol oynuyor155 du. 18 Haziran'da Erbakan kke karak istifasn verdi. Milletvekillerinin imzalad metni de eklemiti. Demirel istifa dilekesini ald.

DEMREL'DEN LLER'E ALIM Ertesi gn iller'i deil, ANAP, DSP ve DTP liderlerini kke davet etti. Mesut Ylmaz, Blent Ecevit ve Hsamettin Cindoruk ile grt. Ardndan, ANAP lideri Mesut Ylmaz'a hkmet kurma grevi verdi. RP, DYP ve BBP oka girdi. iller adeta ldrmt. Demirel'e en sert szleri sylyordu. Bir zamanlar Fahri Korutrk'e ayn itirazlar kendisinin yaptn hatrlatt. DYP taban da, eski liderlerinin bu yaptna fke yadryordu. slamc basnda Sleyman Demirel iin, "Sleyman Korutrk", "Sleyman Evren" tabirleri kullanld. RP ve DYP Demirel'e yklene dursun, DYP her gn fireler veri-yordu. Gnde -be milletvekili DYP'den ayrlyor, "Demirel'in parti-si" DTP'ye, ANAP'a transfer oluyordu. Ksa srede DYP'den ayrlanlarn says 45e ulat. Bir zaman Tansu iller iin canlarn verecek olanlar, yalakas diye anlanlar, ona hayran kalanlar, artk iller'i terkedi-yordu. Olduka hararetli ve gergin bir hkmet olarak anlacak olan Refahyol hkmeti gitmiti. Yerine ANAP, DSP ve DTP'den oluan ANA-SOL hkmeti geldi. ANASOL hkmeti "28 ubat'n taeron hkmeti" diye anlacak ve "28 ubat kararlarn uygulamaya koyacak bir hkmet" olacakt. ANASOL-D HKMET VE DAINIK MUHALEFET 30 Haziran'da Mesut Ylmaz Babakanlnda kurulan Anasol-D hkmetinde, DSP lideri Blent Ecevit 19 yl aradan sonra bir grev alm ve Babakan Yardmcs olmutu. DYP'den ayrlan milletvekillerinden oluan Demokratik Trkiye Partisi lideri Hsamettin Cindoruk, hkmette grev almamt. Anasol-D'deki D, DTP'ydi ama kamuoyu o D'yi Demirel olarak adlandryordu. Anasol-Demirel hkmeti eklinde tarif edenler de vard hkmeti. RP ve DYP artk muhalefete dmlerdi. Onlar ve slamc basn, 156 hkmeti "28 ubat hkmeti", "Paa-Baba hkmeti" diye sulad-lar. Refahyol hkmetinden sonra kurulan bu hkmetten bir icraat beklenmiyordu. Bu hkmetin grevi Refahyol dnemindeki gerginlii azaltmak ve 28 ubat kararlarn uygulamakt. lk uygulama 8 yllk kesintisiz temel eitimdi. Fakat bu uygula-ma ANAP ve DTP iin kolay deildi. Hatta DSP bile bu konuda tedirgindi. Zira "mam Hatip'ler kapanacak!.." yaygaras slamc basn tarafndan youn ekilde ileniyor, her yerde barts eylemleri ve "-mam Hatipler kapatlamaz!" mitingleri dzenleniyordu. zellikle Akit gazetesi bu konuda sert yaynlar yapyor, dinci evreleri kkrtyordu. Bu dnemde Akit gazetesi, izledii sert muhalefet sayesinde epeyce tiraj ald. Akit, Milli Gazete'yi katlamaya balad. Milli Gazete ve Yeni afak gazetesi de bu konular da sert yaynlar yapyor, yazarlar "seimde milletin 28 ubat taeronlarna ar ceza vereceini" yazyordu. RP'yi destekleyen bu gazetelerin dnda, radikallerin Selam gazetesi, BBP'nin Gndz gazetesi, Nurcularn Yeni Asya gazetesi ve dinci evrelerin kard btn dergiler iddetle 8 yllk kesintisiz eitime ve barts yasa uygulamasna kar muhalefet ediyordu. MESUT YILMAZ'A "ONBAI" SULAMASI ANAP taban da, RP ve DYP taban gibi mam Hatip okullar ko-nusunda duyarlyd. Yerel rgtler ANAP Genel Merkezine "Sakn mam Hatip okullarn kapatmayn, yoksa sonunuz kt olur" fakslan ekiyordu. Pek ok ANAP milletvekili, ANAP ynetimini uyaryordu. Ama Mesut Ylmaz bunlar dinlemedi, "Siyasi hayatma da mal olsa, bu kararlar Meclisten kacak!" aklamasn yapt. Muhalefet de Mesut Ylmaz'a sert karlk veriyordu: "Onba Mesut!.." RP ve DYP yneticileri ile Yeniden Dou Partisi lideri Hasan Celal Gzel, Babakan Mesut Ylmaz nvann kullanmyorlar, daha ok "Onba Mesut Ylmaz" diye hitap ediyorlard. slamc kesimden olmalarna ramen "her iktidara destek kan" ynleriyle tannan Trkiye ve Zaman gazeteleri ise dier slamc basnn tersine 8 yllk eitime ve barts yasana tepki gstermiyordu. Bu tartmalar sradan bir haber eklinde ele alnyordu. Zaman gazetesi bunu yaparken, Trkiye gazetesi "iktidarn blteni" gibiydi.

157 RP ve DYP aslnda elleri kollar bal, akn bir vaziyete d-mt. RP kapatlma davasnn kskacnda ve savunma derdinde olduundan, muhalefet yapacak durumda deildi. RP'nin yerine, RP'li basn muhalefet yapyordu. Ayn olay DYP iin de geerliydi. DYP, ordu ve medya tarafndan dlanm olmann aknln yayordu. iller, babakanlk umarken, "demir" bir "el", onun babakanlk hayallerini "sana artk babakanlk yok" dercesine sona erdirmiti. Ayn "Demir" el, partisinin iine girmi ve krkbe milletvekilini partiden koparmt. Bylesine dlandn anlayan DYP, ilk zaman "28 ubat kararlar bal gibi uygulanacak" derken, artk RP'yi de aan bir sertlikle 28 ubata kar muhalefete geti. iller meydan meydan dolaarak, rantiyecilerin taaron hkmeti kurdurduunu anlatt. Demirel'e ve orduya, isim vermeden yklendi. RP ne yapacan bilemez halde kvranrken, iller, 28 ubat srecine aktan muhalefet edenlerin bana geti. Yeniden Dou Partisi'nin lideri Hasan Celal Gzel ise kk partisiyle, iller'den daha sert muhalefet yapyordu.. FETHULLAH HOCA: "RP KAPATILMADAN SEME GDN" 1992'den beri zaman zaman "tedavi olmak" amacyla ABD'ye giden Fethullah Glen, son dnemlerde yaanan olaylar tedirginliini artrnca yine ayn amala ABD'ye gitmiti. Genelkurmay'dan bir yetkili, "Fethullah RP'den daha tehlikeli" demi ve bu szler basnda yer almt. Bat alma Grubu'nun Fethullah Glen cemaati hakknda alma iinde olduu syleniyordu. "Yeil sermaye" listesinde Fethullah Glen cemaatine ait firmalar da yer almt. Tedavi amacyla ABD'ye giden Fethullah Hoca, Anasol-D hkmetinin kurulmasndan birka ay sonra, Austos aynn sonunda RP'yi hedef alan ilgin bir konuma yapt: "RP davas bitmeden seime gidilmeli. O zaman fazla oy alamazlar." Gazeteci lnur evik'in sahibi olduu ve ngilizce yaynlanan Tur-kish Daily News'e yapt bu aklamalar, 31 Austos gn btn gazetelerde yer ald. ABD'de New Jersey eyaletindeki Jersey City'de "misafir olarak" kald evde, baz Trk gazetecileriyle gren Fethullah Glen, kalp, eker ve kolesterol rahatszlklar nedeniyle ABD'nin fark158 l blgelerinde bulunan bir ok hastanede kontrolden geiyordu. ABD'nin Ankara eski Bykelisi Abromowitz'in kendisini ziyaret ettiini de aklayan Fethullah Glen, "RP'nin Anayasa Mahkemesi'nde devam eden kapatlma davas srasnda seime gitmenin daha akllca olduunu" belirtiyordu. "Bylece RP'ye giden oylarn n kesilir. nk semen, kapatlma davas sren bir partiye oy vermek istemez." RP'LLERDEN FETHULLAH HOCA'YA: "AAILIK ADAM!" Fethullah Glen'in RP'ye ynelik bu son szleri, RP'lileri lgna dndrd. "lkedeki btn gler" zerine gelir, parti hakknda ka-patma davas alrken, Fethullah Glen RP ile uraanlarla ibirlii yapyor, dahas "RP'nin defterinin drlmesi" iin akl veriyordu. Bu durum sadece RP'lileri deil, RP'nin dnda kalan slami evreyi de kzdrmt. Uurumun kenarndaki RP'ye, Fethullah Glen tekme atyordu. RP'liler Zaman gazetesinin telefonlarn adeta kilitliyordu. Birbirinden ar szler, hakaretler, fkeler, kfrler ard ardna sralanyor ve Za-man gazetesi yneticileri ile alanlar bu protestolar yznden al-amaz duruma geliyordu. "Siz ok irensiniz, ok aalksnz. Allah Hocanzn da, he-pinizin de belanz versin!.." "Siz mslman filan deilsiniz, kafirin ta kendisiniz." "Ulan ateistler bile sizin yaptnz yapmaz. Hi kimse sizin kadar alak olamaz." "slam adna faaliyet gsteriyorsunuz, bu mu slamiyet?.. Siz dmann ordusunda slama kar sava veren zavall neferlersiniz..." "Bizim bamza gelenlere sevinmeyin. Bir gn size de sra gelecek!.. Ama biz sizin yaptnz hainlii yapmayacaz, size biz destek olacaz."

"Allahakna bizim Hoca hi sizin aleyhinizde konutu mu bugne kadar?.. Bu kininiz, dmanlnz nedir sizin?.. Biz size ne yaptk?.. Yazklar olsun!.. br dnyada ellerim yakanzda olacak!.." "Kii sevdiiyle beraberdir, ahirette de onlarla harolacaktr. Sizde solcularla, kafirlerle birlikte harolacaksnz." "Hocanz vaazlarnda hep alyor. Asl br dnyada alayacak, yz hi glmeyecek. nk biz hakkmz helal etmeyeceiz, siz de maherde hesap veremeyecek, hep alayacaksnz." 159 Telefon aanlarn kimisi alyor, beddua ediyor, kimileri de ana avrat svyordu. Zaman gazetesi mensuplar bir ka gn kendine gelemedi. Buna benzer tepkiler, RP'yi destekleyen gazetelere ve yazarlara da gsteriliyordu. "u Fethullah'a saygl davranmay, hocaefendi filan demeyi brakn artk. Haddini bildirin, eletirin. Sesinizi karmaya karmaya tepemize bindirdiniz herifi." "u adam hakknda yazn artk bir eyler. Yetti bu Fethullah'n yaptklar." "Bize ktlkten baka bir ey yapmayan, hep kuyumuzu kazan bu adama neden sessiz kalyorsunuz?.." Youn tepkiler karsnda Zaman gazetesi, "konumann yanl anlald" gerekesiyle, Fethullah Glen'in konumasnn tamamn yaynlad. Ama RP iin syledikleri sansrden gemiti! Bu konuda yaz yazlmas talep edilen yazarlarn banda Yeni afak gazetesi bayazar Ahmet Tagetiren geliyordu. 2 Eyll'de "Youn gndem iinden Hocaefendi'yi semek" balyla bir yaz yaynlad. Daha nce Zaman gazetesinde de yazlar yazan Ahmet Tagetiren, Fethullahlar tarafndan da sayg gren bir yazard. Tagetiren yazsnda, Fethullah Glen'in mam Hatipler hakknda yapt olumsuz konumaya ve RP'ye yklenmesine deiniyordu. "Hocaefendi'nin szlerinden "Refahl dostlarn" zld mu-hakkak. Hocaefendi bu zntnn "Trkiye'nin gerei" hesabna haz-medilmesi gerektiini ifade etmek istiyor. Ama ben Hocaefendi'nin szlerine ynelik zntnn, Refah'la snrl olmadn biliyorum. yle insanlarn tepkilerine tank oldum ki, Hocaefendi onlar zmek istemezdi eminim. Gnl konuluyor Hocaefendi'ye... Mazlum insanlar, yaral insanlar, sistemin hmna uram insanlar gnl koyuyor. Gnl koymann znde, bir nder insanla yabanclama duygusu iine girmenin acs var. Sanki arada bir eyler kopuyor, "Hocaefendi sisteme taktik veriyor" diye bir deerlendirme ne kadar acdr. Nerede Re-fah'n kapatlmasna ilikin kck bir tepki ifadesi... Bu yaz, Fethullah Hocaefendi'yi zecek biliyorum. Onu sevenleri de zecek. Belki kimi okuyucularm da, kendi yreklerindeki tepkiye denk bulmayacaktr yazm. Derin bir ac duyduumu sylemeliyim. Bu millet mam Hatip, Kur'an Kursu, din eitimi sektelerini aar. ok daha zor dnemleri aarak geldi bugnlere... En tehlikelisi bizim kii160 ilklerimizde oluan yol kazalardr, ki onlar yrekleri yaralyor ve ilikilerini bozuyor." RP KAPATILIYOR, FETHULLAH HOCA ZRVEDE 1998 yl, RP macerasnn bittii, Fethullah Hoca'nn zirvelere trmand yld. Fethullah Glen, "bir yerlerden dmeye baslm" gibi, gndemin bana oturmutu. Televizyonlar, gazeteler eskisinden ok daha fazla yer veriyorlard Hocaefendi'ye. Fethullah Glen'in ihtiaml iftar yemekleri, Hilton ve ra-an'daki davetleri, bu davetlere devlet erkanndan, sanat dnyasna kadar nemli isimlerin katld, Fethullah Glene vgler yad, iadamlar tarafndan byk bir evkle yardmlar edildii, Fethullah Glen ve cemaati asndan "en verimli a" yaanyordu. Nevval Sevindi'nin, "Fethullah Glen ile New York sohbeti" Ye-niyzyl gazetesinde yaynland. Bu dizi kitap olarak, Sabah yaynlar arasnda yerini ald. 15 Ocak'tan itibaren Hulusi Turgut tarafndan ha-zrlanan "Fethullah

Hoca'nn Okullar" dizisi de Yeniyzyl gazetesin-de yayna balad. Daha nceki dnemlerde, bu okullarn kendisine ait olmadn syleyen, bu konuda pek ok tekzipler yaynlayan Fethullah Glen, artk bu yeni dnemde itiraz etmiyor, sahibi olduu gereinin ortaya kmasna ses karmyordu. Bir televizyon kanalnda "Fethullah Hoca'nn okullar" program yaynland. Fethullah Hoca'nn okullarnda Atatrk'n bstlerinin bulunmas, stiklal Mar'nn okunmas, kimi laik yazarlar ok etkiledi, bazlar ok duyguland. "te ada mslmanlk bu" yorumlar yapld. "Eski solcu ve ateist, imdinin hzl Alevicisi ve eriat kart" R-za Zelyut, en ok duygulanan, etkilenen yazarlarn banda geliyordu. Akam gazetesindeki kesinde, Hoca'nn okullarna bir tula koyama-mann acsn yreinde hissettiini, onun acsyla kvrandn yazd. Bunun karln da, Gazeteci ve Yazarlar Vakf tarafndan verilen "hogr dl" ile ald. Trkiye Gazeteci ve Yazarlar Vakf araclyla sk sk Orta Asya ve dier blgelerdeki okullara gtrlen Cengiz andar, Ali Bayramo-lu, Nevval Sevindi, Glay Gktrk, Hulusi Turgut, ahin Alpay, Hilmi Yavuz gibi yazarlar, okullar ven yazlar yazdlar. Fethullah Glen, tam anlamyla meruiyet kazanmt artk. te bu ortamda, 16 Ocak tarihinde Anayasa Mahkemesi Bakan Ahmet 161 Necdet Sezer, RP'nin temelli kapatld kararn aklad. 2'ye kar 9 oy ile alnan karara gre RP, "Laik cumhuriyet kart eylemleri tespit edildi" gerekesiyle kapatlmt. Ahmet Necdet Sezer, Yaln Acar-gun, Ali Hner, Gven Diner, Seluk Tzn, Ltfi F. Tuncel, Samia Akbulut, Mustafa Bumin ve Fulya Kantarcolu RP'nin kapatlmasna "Evet" oyu kullanrken, Haim Kl ile Sacid Adal kar oy kullanm-t. Karara gre Genel Bakan Necmeddin Erbakan, evket Kazan, Ahmet Tekdal ile RP'den istifa eden evki Ylmaz, Hasan Hseyin Ceylan ve brahim Halil elik'in milletvekillikleri sona ermiti ve Kayseri Bykehir Belediye Bakan kr Karatepe ile birlikte 5'er yl siyasi yasakl olmulard. RP'liler infial halindeydiler. Kalabalklar halinde Genel Merkez'i kuattlar. Alayarak-coarak, "Babakan Erbakan!.." tezahratlar yaptlar. Erbakan, RP'li kalabal skunete ararak, kapatlma kararnn, bu davann tarihi seyri iinde "nemsiz bir nokta" olduunu syledi. RP kapatlp tarihten silindi. Erbakan siyasi yasakl olurken, medyada mthi bir Fethullah Glen rzgar esiyordu. FETHULLAH GLEN: TRKYE'NN MANEV NDER ubat aynda Papa ile grnce Fethullah Glen'in prestiji daha da artt. Trkiye'nin "manevi nderi" konumuna geldi. Gazeteciler ard ardna konumalar yaptlar, televizyonlar programlar hazrladlar. Fethullah Glen ve okullar yine vlerek gndeme getirildi ve grkemli davetler srd. Bu esen rzgara ramen arada "atlak sesler" kyordu. 17 Ocak 1998 gn Radikal gazetesinde smet Berkan'n ilgin bir yazs yaynland. "Sonuta Refahyol hkmeti gitti ama 28 ubat sreci sona ermi deil. Genelkurmay'da oluturulan nl Bat alma Grubu almalarna devam ediyor. Biliyor musunuz, bu grup son bir ka aydan beri almalarn neyin ve kimin stne younlatrm durumda?.. BG, epey bir sreden beri Fethullah Glen ve cemaatini zel bir biimde izliyor." 25 ubat'da Kanal D'de yaynlanan Durum programnda emekli Orgeneral Kemal Yavuz aka ad vererek bir soru sordu: "Fethullah 162 Glen kim ve ne adla, hangi yetki ve sfatla Papa ile bulutu?.. Vati-kan'daki Trkiye bykelisi nasl bir gerekeyle kendini resmi protokolle karlayp arlad?.." Ayn programda Kemal Yavuz, Fethullahlarn Genelkurmay Bakan smail Hakk Karaday'ya dl vermek iin davet gnderdiklerini ama reddedildiklerini syledi. Programa telefonla katlan Zaman gazetesi sahibi Alaaddin Kaya, bunu yalanlad ve hi bir zaman Genel-kurmay'a davetiye gndermediklerini syledi.

Ama ertesi gn, Genelkurmaya gnderilen davetiye basnda yer ald ve komutanlarn daveti reddettikleri akland. 27 ubat gecesi Kanal 6'da yaynlanan Ceviz Kabuu programnda eski Fethullah iki renciden biri Fethullah Hoca ve okullarnn gerek yzlerini deifre eden aklamalar yapt. Dier arkada ise son anda programa kmaktan vazgemiti ama sonradan canl yayna balanarak, "Fethullah Glen ve cemaatini ktlemek ve blmek iin" kullanldklarn syledi. Fakat bunlar Trkiye'de esen Fethullah Glen rzgarnda nemsiz grnyordu. Zaten Cengiz andar, "Skysa gidin Fethullah Hocann stne" mealinde bir yaz yazmt. Ama asl ilgin yaz Nazl ll-cak'tan geldi. "RP'yi alt edebildiiniz kadar kolay alt edemeyeceksiniz Fethul-lah Hocay. nk siyasi ve idari kadrolar arasnda, basnda dostlar var. (13 ubat 1998, Akam Gazetesi) 1998 yl iki ana gvdeden biri olan Refah'n hrpaland ve Er-bakan'n darbe ald yld. Ayn zamanda dier ana gvdenin iyice dal budak sald ve Fethullah Glen'in zirvenin tepesine oturduu yld. ki ana gvdeden biri yklm, meydan Fethullah Glen ve ce-maatine kalmt... 163 164 16. BLM FETHULLAH'I DA VURURLAR! Fethullah Hoca ve cemaati iin kabus dolu gnler hi de beklenmedik bir zamanda gelecekti. Hem de, en uygun bir dnemde ve hkmette... Anasol-D hkmetinde yaanan bir kriz sonras, Ecevit Baba-kanlnda yeni bir aznlk hkmeti kurulmutu. Can dman Mesut Ylmaz'n, hele 28 ubat'da partisinden ayrlan ve bu krizde hkmet kurma grevi verilen Yalm Erez'in babakan olmasn asla istemeyen DYP lideri iller, Ecevit'in kuraca bir aznlk hkmetine gvenoyu vereceini aklaynca, Meclis'te drdnc parti olan DSP tek bana hkmet kurmu, Blent Ecevit 21 yl sonra yeniden Babakan olmutu. Bu hkmetin kurulmasnda en byk aba yine Cumhurbakan Sleyman Demirel'den gelmiti. Bu hkmet 18 Nisan 1999'da yaplacak erken genel ve yerel seimlerine kadar lkeyi idare edecekti. lkeyi seime gtrecek bu hkmet dneminde, Trkiye iin ok nemli bir olay yaand ve DSP'nin kaderi deiti. PKK lideri Apo, Kenya'da yakalanp Trkiye'ye getirilmiti. Apo rzgar DSP'ye yarad... Bu rzgardan yararlanan bir parti daha vard: 1995 seimlerinde baraj aamayp Meclis dnda kalan MHP. ehit cenazeleri, Apo'nun yakalannn estirdii milliyeti rz-gar, kimselerin farknda olamad kadar MHP'ye yaryordu. Partinin yeni lideri Devlet Baheli'nin Alparslan Trke'e nazaran muhafazakar oluunun bilinmesi ve onun tekilat iyi altrmas gibi faktrler buna eklenince, yzde 8 ile Meclis dnda kalan MHP'nin ykselie gemesi, -gzlerden rak- devam ediyordu. MHP olayl bir kongreden sonra Alparslan Trke'in olu Turul 165 Trke'i deil, Devlet Baheli'yi Genel Bakan semiti. Devlet Baheli, "abdestli-namazl", "tekilat" ve "disiplinli" birisiydi. Bir tarikata mensup olduu da syleniyordu. Alparslan Trke'in kimi sylemlerinden ve davranlarndan holanmayan, bu yzden de MHP'ye oy vermeyen bir kesim, Devlet Baheli aday olunca, Turul Trke'e kar onun yannda yer ald ve Devlet Baheli Genel Bakan seilince de, "uzak duran" o oylar, MHP'ye yneldi, ynelmekle kalmad MHP'nin baraj amas iin youn bir alma iine girdiler. eitli nedenlerle "kenarda duranlar" da devreye girince, parti eskisi kadar aktif hale geldi. Devlet Baheli, sessiz sedaszd ama elik gibi bir disipline sahipti, tekilatlara da tam hakimdi. "Yeni Babu" kesin talimatn vermiti: "Her MHP'li, 9 oy kazandrmakla ykmldr." MHP, 28 ubat dnemindeki "toplumsal muhalefeti" en iyi kul-lanan parti olmutu. RP, 28 ubat'a kar direnememiti, boyun emiti ve Mslmanlarn boynunu bkmt. Hep rkek davranm ve rkek davranmann cezasn ekmiti. MHP ise

RP gibi rkek deil, "erkek" partiydi. Meclise girdii anda barts sorununu Meclis'te zecek, erkek gibi yumruunu masaya vuracakt. Baclarmzn rtlerine uzanan elleri MHP kracakt. Hele, "Devletin bana Devlet gelince", btn dindarlarn problemleri zlecek ve Mslmanlarn yz glecekti. Bu konuda MHP, "erkek sz" veriyordu. MHP youn bir alma temposu iinde ura verirken, "Devletin bana Devlet geecek" sloganlar atarak, "rkek partiye deil erkek partiye oy verin!" propagandalar yaparak alrken, medyann gndeminden uzakt. Ama zellikle Anadolu insannn ilgisini ekiyordu. RP'DEN SONRA KURULAN FP'YE DE KAPATMA DAVASI RP kapandktan sonra, RP milletvekilleri kurulan Fazilet Parti-si'ne getiler. Fakat FP yaralyd, lideri ve baz yneticileri yasaklyd. FP'nin yeni Genel Bakan Recai Kutan'd. 18 Nisan seimlerine girilecei srada FP hakknda da "kapatma davas" ald Basavc Vural Sava tarafndan. Yine de seimin FP'ye yarayaca dnlyor, hatta "toplumsal muhalefefin FP'ye, RP'den daha ok oy kazandrmas bekleniyordu. Ama FP'de "mecal kalmam"t. "Seim istemeyen ksknler harekatna" FP'lilerin de katlmaya kalkmasyla parti iyice yprand. Ortal kartran bu giriim Erbakan'n isteiyle gerekletii iin, durum FP 166 asndan ok daha kt oldu. Erbakan' FP tabannn gznden drd, "Erbakan olduu mddete FP bir ey yapamaz" yargs hakim oldu. Bu yarg hem FP tabannda, hem de "Yenilikiler" diye anlacak FP'li milletvekillerinde yaygnlat. FP, hem tabann gznde, hem de "toplumsal muhalefet" de byk yara ald. Toplumsal muhalefetin bir ksm ve FP'lilerden de bir blm, MHP'ye yneldi. "Ksknler harekat", 28 ubat'a destek amacyla Refahyol'u ykmak iin DYP'den ayrlanlarn oluturduu DTP ile, ANAP ve DYP'den milletvekili aday olamayanlarn ya da seilemeyecek sralarda olanlarn ibirliiyle gelien bir olayd. Hsamettin Cindoruk, Yalm Erez, Yldrm Aktuna, lhan Kesici gibi isimler bu harekatn ndegelenleriy di. Saylar az da deildi. FP, destek verirse, seimlerin iptal edilme olas da vard. Ama ounluu 28 Subat'n yannda yer alm, adeta 28 Subat'n sivil uzants olmu, Erbakan'a da, iller'e de ar hakaretler etmi kiilerden oluan bu "Ksknler harekatna" FP'nin "Erba-kan'n emriyle" destek vermesi, Trkiye'nin gndemini sarst . Seimin iptal edilmesi zor da olsa nlendi fakat yaplacak seimde Erbakan'n inadnn FP'ye zarar verecei belliydi. Nitekim 18 Nisan'da yaplan seimlerde DSP, Apo ve medya rz-garyla yzde 21 oy alarak birinci parti olurken, MHP hi kimsenin beklemedii yzde 18'lik oy oranyla ikinci parti kt ve seimin gerek galibi oldu. FP, yzde 15 oy'la nc partiydi. Merkez sa partiler ise iyice aaya inmi, ANAP yzde 13, DYP yzde 12 oy alabilmiti. CHP ise yzde 8 oyla Meclis dnda kalmt. BU SEFER MHP OKU Yeni bir dnem balamt Trkiye'de. RP okunun yerini "MHP oku", "MHP depremi" almt. FP'nin yzde 15 oya dmesine sevini-lemiyordu bile. MHP sylemleriyle FP'den farkszd, hatta daha sertti. Antalya'dan bartl bir milletvekili kazanmt. Bu dnemde FP'den de bir bartl milletvekili seilmiti. Bir parti ile uralrken, imdi iki parti ayn sylemle byk g halinde Meclis'e girmiti. MHP'nin nasl bu kadar oy ald uzun sre tartld. eitli yo-rumlar yapld. Yerli ve yabanc basn "eriat-faist" partilerin Tr-kiye'ye hakim olduundan, merkez sa partilerin baraj zor atndan, Apo rzgarna ramen DSP'nin yeterli oyu alamadndan, yllarn CHP'sinin baraj aamayp Meclis d kalmasndan szediyordu. 167 Seimde ilgin bir gerek daha vard. FP genel seimde nc partiydi ama yerel seimde birinciydi. Ankara, stanbul gibi belediyeler bata olmak zere ou yerde belediyeler yine FP'nindi. Buna gre semenlerin yerel seimde partiye oy vermelerine ramen, genel seimde partiyi cezalandrmak iin baka partilere oy

verdii ortaya kmt. Baka parti de MHP'di. Gerekten de kimi FP'liler, kendilerine benzer bir parti olan MHP'ye, "rkek deil erkek olacaz, barts sorununu Mecliste zeceiz" vaadleri yznden "emanet" oy vermiler, TBMM'de FP'nin yannda MHP'nin de olmasn istemilerdi. Bu emanet oylar, Turul Trke'in yeni kurduu partisi ATP'nin seime girememesi nedeniyle o partiye gidecek oylarn da MHP'ye ynelmesi, "muhafazakar" Devlet Baheli'nin MHP'nin bana gemesiyle baz BBP'lilerin "oy ziyan olmasn" kaygsyla MHP'ye vermesi, oy kullanacak ya geen lkclerin oalmas, tekilatn diri almas gibi nedenler biraraya gelince MHP'liler, ryalarnda bile grmedikleri bir oy oranna sahip olmulard. Ar sa Trkiye'ye hakimdi ve nceki dnemlerden daha korku verici bir durum szkosuydu. Ama MHP, bu korkular abuk yok etti. FP'den daha sert MHP, birden yumuad. Kurt, kuzuya dnt ve MHP lideri Devlet Baheli, "FP ve DYP biraz dinlensinler" szn syledi. Ardndan DSP-MHP ve ANAP hkmeti kuruldu. MHP'li taban oka girmiti. Onlar MHP-FP-DYP hkmeti beklerken, stelik Rahan Ecevit "Katillerle hkmet kurmay iime sindiremiyorum" szn sylemi ve zr dilememiken, "yllarn dman" Ecevit Babakan yaplmt. "Devletin bana Devlet gememi", Ecevit gemiti. Ve MHP, FP ile DYP'lilere gre "28 ubatlarn arasna" girmiti. Antalya milletvekili Nesrin nal'n ba alarak, "barts so-runu" Mecliste zlmt. FP'li Merve Kavak ise bartsn amam, youn tepkiler yznden de yemin edememiti. MHP'liler utan duyuyorlar, oy vermesini saladklar evrenin yzne bakamyor, Genel Merkeze "Boynumuzu bktnz" mesajlar gnderiyorlard. MHP'li milletvekilleri ve bakanlar, telefonlara kamaz olmutu. Ama Genel Merkez'den MHP'li tekilatlara u mesaj gnderilmiti. "Olaylar grnd gibi deil. FP gibi savaarak deil, uzlaarak zaman iinde devletin iinde olaylar zmleyeceiz. Bundan hi pheniz olmasn. MHP'liler verdikleri hi bir szden dnmezler. Ecevit'le hkmet kurulmas, Nesrin nal'n bartsn karmas 168 artlar gereidir. zlmeyin, btn proplemleri zamanla sessizce halledeceiz. Sonuta zafer bizim olacak." FETHULLAHILAR'IN YEN PARTS: DSP MHP'nin beklendii gibi kmamas, uzlamas, hatta FP ile DYP'ye souk davranmas, MHP'nin FP'den daha ok baa bela olmasndan ekinen evreleri rahatlatmt. Meclisteki yemin treninde MHP'li Nesrin nal bartsn karp yemin edince, locada oturan Genelkurmay yetkilileri Meclis'ten ayrlmlard. MHP'nin bu tavr etkili glerce takdir edildi, sonra da DSP-MHP ve ANAP hkmeti kuruldu. Bu hkmet Fethullah Glen ve cemaati asndan da en uygun hkmetti. nk cemaatin DSP'ye oy verilmesi salanm, tamam olmasa da Fethullah Glen cemaatinin st ksm, okullardaki, yurtlarda-ki grevliler, Ikevlerinde bulunanlar, yani cemaatin bel kemii DSP'ye oy vermiti. Bylece Trkiye tarihinde ilk kez bir Nurcu cemaat DSP'ye oy vermiti. Yine Trkiye tarihinde ilk kez bir sol partide "cemaate yakn" milletvekilleri yer almt. Afyon DSP milletvekili Gaffar Yakn'n Fethullah olduu syleniyordu. Fethullah Glen yine "tedavi" nedeniyle ABD'deydi. 21 Mart 1999'dan beri kald ABD'de durumdan memnundu. Cemaat mensuplar, Hocaefendinin yeni hkmet iin "en hayrl hkmet" dediini ve yaknda Trkiye'ye dneceini konumaya balad. Seimden hemen sonra estirilen "sa partiler hkmet kursun, DSP dlansn" rzgar, Fethullah Glen'i endielendirmi, byle bir hkmetin yeni gerginliklere yol aaca kaygsna kaplmt. Kurulan hkmet Hocaefendi'yi rahatlatmt. Hocaefendi, balangta seim sonularndan da kayglanmt. Zira DSP, "Apo rzgarna" ramen ancak yzde 21 oy alabilmi, ikinci parti ise MHP olmutu. Asl rkt MHP'ydi Fethullah Glen'in. nk MHP yllardr Fethullah Glen ve cemaatine kar hep souk durmutu. lkcler RP'ye de, cemaatlere de genelde mesafeli ve fkeliydi. Fakat MHP "konjktre uyumlu" olacan gsterince, hele FP ve DYP'ye mesafeli, Ecevit'e saygl olunca, "aklllk" etmiti.

Oy verilmesini istedii DSP'nin hkmet kurmas, Ecevit'in Babakan olmas, FP'nin de gerilemesi ve hkmet d kalmas Hocaefendi'yi sevindirmiti. Bu hkmette cemaate ynelik bir rahatszln szkonusu olma169 yacan dnyordu. ABD'ye gitmesinin sebebi de, seimden nceki son dnemde cemaate ynelik baz giriimlerin olaca yolundaki duyumlaryd. Balangta pek itibar etmemiti. Aydnlk dergisi ile Cumhuriyet gazetesinin yapt aleyhte yaynlar, bu ekilde davranmas iin yeterli deildi.. HOCAFEND ABD'YE NN GTT? Fakat ordu iinde ciddi bir ekilde "Fethullah Glen zerine git-me" kararll olduu ve hkmeti bu konuda sktrd syleniyor-du. "RP'nin zerine gidildii gibi Fethullah Glen'in zerine de gidil-meli, bu ahs siyasetiler tarafndan korunmamal" ve "Fethullah Glen, RP'den daha sinsi ve tehlikeli" grleri askeri kesimde arlk kazanmt. Bunlara da pek itibar edilmezken, somut bir gelime oldu. Polis ve askeri yetkililer zmir Yeniehir'de Fethullah Glen grubuna ait iki Ikevi'ne baskn dzenledi. 4' Maltepe Askeri Lisesi, 2si niversite rencisi, birisi de din dersi retmeni olan 7 kii gz altna alnd. 13 Mart'da gerekleen Ikevi'ne baskn olay, durumun nazik olduunu gsteriyordu. Yaplan grmeler, istihbaratlar sonucu, siyasi dostlardan da gelen "bir sre gzden rak olunmas" tavsiyesi karara dnt ve "rahatszl nkseden" Fethullah Glen 21 Mart gn ABD'ye utu. Mart aynda ABD'ye gittikten sonra, 18 Nisan seimlerini ABD'den izledi. Netice de DSP-MHP-ANAP hkmeti kurulunca, "tam arad hkmet" olutuu iin Fethullah Glen rahatlamt. Blent Ecevit'in Babakan olmas her eyin stndeydi ve cemaat iin bir teminatt. FP gerilemi, CHP barajn altnda kalmt. Ortam Fethullah Glen ve cemaati iin "dikensiz gl bahesi" denebilecek kadar uygundu. imdi daha da gndeme oturma, faaliyetleri hzlandrma ve daha da byme zamanyd. Mays aynda, Trkiye'deki "beyin takmndan" da "ortam msait" iareti gelince, Fethullah Glen Trkiye'ye dnmeye karar verdi. FETHULLAH HOCA ABD'DEN DNMEYE HAZIRLANIRKEN Trkiye'ye dnmek iin hazrlklarn tamamlayan Fethullah Glen, tam dnecekken... Telekulak skandal patlak verdi. 170 11 Mays gn gazetelerde yer alan haber, Trkiye'de yaayanlar iin ok da ilgi ekici deildi ama, ABD'den dnmeyi Fethullah G-len'e erteletecek kadar nemliydi. Aslnda, Fethullah Glen ve cemaati iin "sonun balangcyd." lkede telekulak etesinin olduunu gsteren ve nemli kiile-rin telefonlarnn dinlendiini ortaya karan olay, gn getike dal budak sald ve 15 Maysta bu olayn Susurluk'a kadar uzand yanstld. Aklama yapan bir st dzey yetkili, ellerinde ok nemli belge ve bulgular olduunu ve Susurluk'la iieliinin kesinletiini belirtmiti. Bir ka gn sonra da "Fethullah Glen yanda polislerin" liste-sinden bahsedilmeye baland. "Fethullah polisler" listesinde, Emniyet Genel Mdrl daire bakan olarak grev yapanlar vard. Bir anda, polis tekilatnda kavga olduu, Fethullah polislerle dierleri arasnda kavgadan te sava yaand gerei ortaya kmt. Star grubunun bir sre nce yayna balayan Star gazetesi, "Polis sava"na odakland ve Fethullah Glen'den ska bahsedilen yaynlar yapmaya balad. 24 Maysta birinci sayfadan verdii "Polis Sava" haberinde 85 Fethullah polisten sz etti. Haberlere gre Ankara ve stanbul emniyeti, "Fethullah polisler" yznden kar karya gelmiti. LK UYARI SAYGI ZTRKTEN 26 Maysta Sayg ztrk, Star gazetesinde "Durdurun Bu Sava" balkl bir yaz yazd. "Ankara Emniyet Mdr Cevdet Saral, 'kapat' denilen baz dosyalar kapatmad iin gemite srgne gnderilen bir emniyeti"ydi. Olayn boyutlar

gn getike byd ve ok haberler yaynlanmaya balad. "Tele-ok" balkl haberlerde, isim isim telefonlar izlenenlerin listesi yaynland. Cumhurbakanl, Genelkurmay, Babakanlk, baz bakanlar, milletvekilleri, kimi iadamlar ve gazeteciler izlenmeye alnmt. Star gazetesi srarla Fethullah Glen'le balant kuruyor ve bu ynyle de medya iinde yalnz kalyordu. "Ankara ve stanbul Emni-yet Mdrleri ile stihbarat Dairesi geninde gelien 'Fethullah ya-planmay' rtmek iin hedef saptrma abalan"ndan sz edildi. 10 Haziran'dan itibaren de 'Fethullah' ibareleriyle dolu yayn-lara baland: "Fethullah rapor MGK'da!.." Ayn gn baka gazeteler171 de yaynlanan haberlerde ise ileri Bakan Sadettin Tantan'n fii ektiinden bahsediliyordu. Ankara'daki telekulaklar aa alnmt. 12 Haziran'da "Fethullah Hoca raporunu yaynlyoruz" manetiyle kan Star gazetesi, raporu yaynlad. Ertesi gnk maneti: "Dokunan Gidiyor"du. Habere gre, Fethullahlar raporunu hazrlayanlar aa alnmt. 14 Haziran'da Star'n maneti "DEPREM"di. Manetin altnda ise unlar yazlyd: "ite, Cumhuriyet rejimine kar en sinsi rgtlenmenin gerek yz." STAR GAZETESNN ISRARLI YAYINI Kamuoyu ne olup bittiini kavrayamyor, Star gazetesinin 'Don-kiot' gibi niye Fethullah Glen'in stne gittiini anlayamyordu. Bugne kadar Cumhuriyet gibi yayn organlar ve baz yazarlar Fethullah Glen ile ilgili yayn yaparken, medyann byk kesimi sessiz kalm, Fethullah Glen ve cemaatini eitli nedenlerle ama en ok da "Erba-kan'a alternatif" olduu gerekesiyle genelde kollamt. imdi Star gazetesi srarla tek bana "Fethullahlar!" balkla-r atarak, emniyet ile Fethullahlar balants kurarak yaynlar yap-yordu. Star gazetesi bu konuda yalnzd ama Fethullahlar tedirgin olmutu. nk gazetedeki iddialar, Star televizyonundan da kamuoyuna yanstlyordu. Medyann yeni byklerinden Star grubu, inatla ve srarla Fethullahlarn zerine gidiyordu. Zaman gazetesi Star'n yaynlarna kar savunmaya gemek zorunda kald. Balangta ciddiye almayan, kendilerinden emin tavrlar vard ama Star'n yaynlar hi bitmeyecekmi gibi ard ardna srnce, kayg ve endie cemaate sinmiti. Bu duygu Zaman gazetesindeki savunma yazlarnda da hissediliyordu. Zaman gazetesinde bu konuyu yazan fazla deildi, yazan bir ka kiinin arasndan Ferhat Bar ne kt. Gazetenin televizyon sayfas editr olan Mahmut Nedim Hazar'n Ferhat Bar takma ismiyle yazd yaz, konuya ironik bakmaya, dalga gemeye, kmsemeye ynelikti. (Derin Tiraj, 14 Haziran) Bu konuyla Show TV de ilgilendi ve Reha Muhtar, ABD'de bulunan Fethullah Glen'le canl balant kurarak, gndemdeki olaylar sordu. Genelde saygl olmasna ramen, "Atatrk' seviyor musunuz, Cumhuriyeti seviyor musunuz?.." gibi dik sorular da yneltti. ABD'den 172 konuan Fethullah Hoca, Cumhuriyeti ve Atatrk' sevdiini, Ata-trk'n bir deha olduunu anlatt. Reha Muhtar'n ard ardna ynelt-tii "Atatrk' seviyor musunuz, bir daha syler misiniz" sorularna cevap verdi. Fakat Fethullah Glen'in sesi kayg doluydu. "Trkiye Cumhuri-yeti Devleti, Trk Milleti iin bence Allah'n bir ltfudur. Trk milleti . bymek istiyorsa ancak bu zeminde byyebilir. Yine dinlerine bal olan insanlarda bu zeminde dinlerini yaayabilir. Hatta bu konudaki srarl konumalarm yznden baz radikal kesimlerden tenkit bile al-dm. Biz bakalarndan daha fazla cumhuriyeti olduumuzu vurgula-dk." VE... FETHULLAH DMESNE BASILIYOR 18 Haziran 1999 Cuma gn Fethullah Glen ve cemaati iin kabusun balad kara gn olarak tarihe geecekti. Sabah Grubuna ait ATV televizyonu, "Trkiye sarslacak!.." alt yazs geiyordu srekli. Ali Krca'nn sunduu Ana Haber Blteni'nde "Trkiye'yi sarsacak!.." bir haber kamuoyuna duyurulaca anonsu ard ardna ekranda gei-yordu.

Ve Ali Krca, Fethullah Glen'e ait bir video kasetle balad programna. Fethullah Glen konutuka, Trkiye sarsld gerekten. nk konuan Fethullah Hoca, bambaka biriydi. Hogr abidesi olarak takdim edilen ve geni kesimlerce de byle kabul edilen Fethullah Hoca, "devleti sinsice nasl ele geireceklerini" anlatyordu bu kasette. Birbirinden ilgin ok szler, izleyenleri dehete dryordu. Her zaman devletin yannda olan, daha bir ka gn nce Show TV'den Reha Muhtar'a, Cumhuriyete bal olduunu, Atatrk' sevdiini ve Atatrk'n bir deha olduunu syleyen Fethullah Glen, imdi ATV'de yaynlanan kasette, "Cumhuriyet rejimini 'yava yava' nasl ykacan" aklyordu. "Durmadan hazrlanmalyz. Hem de hi durmadan... Zaman gelince, uygun boluk bulunca maratona geeriz. Bazlar benim iin korkak diyor. Ama bazen hasmdan kamak, ok ok nemli bir ma-nevradr." "ef dneminde arafl kadnlar bile astlar. Milleti krp geir-diler. Dikkatli olmalyz. Erken harekete geersek, tepemize binerler. Baka kuvvetler var bu lkede. Bunlar hesap ederek temkinli yr173 mekte yarar var." "Taa ilerilere gitme, can damarlar iinde dolama ve eer sonra dnlp gelinecekse yara almadan geriye gelme meselesi. Gelecek adna ok nemli esaslardr, hususlardr. Gelecek iin bunlara mutlaka riayet edilmelidir." "Adliye de, Mlkiye de veya baka bir hayati messese de bizim arkadalarmzn mevcudiyeti yle ferdi mevcudiyetler eklinde ele alnp yle deerlendirilmemelidir. Yani bunlar gelecek adna bizim o nitelerde garantimizdir. Bir lde onlar bizim varlmzn teminatdr." Aralara spotlar girilerek verilen konumalar, izleyenleri hayre-te, dehete drmt. O zamana kadar Fethullah Glen'e sempati ile bakanlar, "Adam bizi uyutmu, meer en tehlikeli yobaz buymu" yorumu yapyorlard. Fethullahlar ise dehetle, korkuyla, "Her ey bitti!" hayflanmalaryla bakyorlard ekrana. En byk oku doal olarak yaayan kesim hi phesiz onlard. Kendilerine hi dokunulmayacak, hi bir zaman bu boyutta bir kampanyaya hedef olunmayacak duygusu yerle bir olmutu. Bu zamana kadar hep gizlenen, hep baka trl grnen ve birileri tarafndan kollanan cemaat, en zel konumalarnn televizyon ekranlarndan Trkiye'ye yanstlmasyla yklmt. Bugne kadar ki 'kazanmlan' sfrlanmt bir anda. 65 milyonun gznde "ikiyzl", "asl eriatlar" konumuna indirgenmilerdi. Kendilerini kollayanlar, kendilerine sempati besleyenler, bu akamdan itibaren artk yanlarnda olmayacakt, tam tersine zerlerine geleceklerdi. "Bu sefer bizim iimizi bitirdiler. Artk sra bize geldi" szleri, Fethullahlarn o akam en ok konutuklar szlerdi. "FETHULLAH'I DA VURURLAR!" Ama Fethullahlar asl dndren, bugne kadar zor zamanlarnda hi sahiplenmedikleri, tam tersine "sistemle i birlii" yapp zerine gittikleri, aleyhlerinde bulunduklar dini evrelerin yzne nasl bakacaklaryd. Bu temel sorun, "en temel" yanlglarn da gzler nne sermiti. Fethullahlarn "uzak komular" teorisi yerle bir olmutu. Uzak komular, devlet ve devletin nemli kurumlar ile ayn safta olma, gerekirse onlarla birlikte hareket ediyor grnme, byk gazeteler ve 174 gazetecilerle yaknlk kurma stratejisinin adyd. RP ve dier dini ce-maatler, tarikatlar "bitiik komular"d, "nasl olsa bizden"di. Onlarla birlik olma, ayn safta gzkmek nemli deildi, "onlara kar" g-rnp, "uzak komularla yaknlk kurmak" daha nemliydi. Fethullahlarn temel stratejisi olan "uzak komular" meselesi, dier dini kesimlerce eletirilmiti. Yanl grlmt. "Uzak komu-lar" uruna, "bitiik komularn" darltlmas, kstrlmesi hi de doru deildi. Gn gelip, "bitiik komulara" muhta olunduunda, darltlan bitiik komular yz vermezse, uzak komularn hi bir fay-das olmayacakt. Ama Fethullahlar kendilerinden ok emin olduklar ve uzak komular "kafesledikleri"ne inandklar iin bu

uyanlara aldr etmemilerdi. Hatta onlar kmsemiler, onlar ekememezlikle sulamlard. Fethullah Glenin yaknlarndan olan Latif Erdoan, "uzak kom-ular"n teorisyenlerinden ve uygulayclarndand. Bir davette birlikte olduu "dier" slamc yazarlarla bir araya geldiinde, onlardan bu tavrlarna eletiri, hatta "kfre taviz" gibi ithamlar gelince onlara bu konularda cevap vermiti. "nemli olan uzak komulara yakn olmamz. Kendi kendimize bir ey yapamayz. Uzak komulara yaknlk gsterirsek, yaknlk kurarsak, onlar davamz iin, slama hizmet iin kullanabiliriz. En azndan slama olan hasmane tutumlarn krabiliriz." etin Altan ve Emin laan ile yaptklar grmelerden bahsediyordu. "etin Altan'n evine gitmitik. Bir sre konutuktan sonra ikindi vakti geecei iin msaade istedik. Namazn gemek zere olduunu sylediimizde, etin Altan bize "yahu durun" dedi. "Bu evde de namaz klabilirsiniz, bence sakncas yok." st kattan annesine ait bir seccade getirdi ve biz etin Altan'n evinde namaz kldk. etin Altan gibi komnist bir solcu yazar byle ilgi gsterdi bize. Onun gibilerinin dostluunu, sempatisini kazanmak nemli. Bize uzak duran komular kendimize yakn etmeliyiz ki, aleyhimizde bir tutuma girmesinler." 175 176 17. BOLUM ERBAKAN DA YOK, FETHULLAH DA... Latif Erdoan, Emin laan ile nasl grtklerini de anlatyordu. "Emin laan en kfrbaz, en ok slama hakaret eden bir yazar deil mi?.. Ama biz onu ziyaret ettik. Bizi dinledi, temiz kyafetimiz, kravatl oluumuz onu etkiledi. Sohbet edince, bize sayg duyduunu, bizleri byle bilmediini syledi. Bizi asansre kadar geirip uurlad. En kfrbaz, en slam dman Emin laan bile bizimle konuunca yumuad. Biz onunla irtibat kesmezsek, sk sk urar, nasihatler verirsek bize ynelik dmanl geer, gn gelir Emin laan msl-man bile olur. Kimbilir belki onu da bir gn Fethullah yapacaz. Bize yaknlarsa, bizi kollar, dier slamclara hakaret eder ama daha sonra hi bir slami kesime kfr edemez hale gelir. Bu zaman isteyen bir itir. Biz pek ok solcu yazar, Orta Asya'daki okullarmz geziye gtre gtre yumuattk. te onlar medyann iinde bizlere, msl-manlara sahip kyor. Biz bu yolda gidiyoruz, bizim onlarla bir irtibatmz var, onlara ulama imkanna sahibiz. Brakn biz onlar slah etmeye alalm. Bizim mcadelemiz RP'lilerden, tarikatlardan daha zor aslnda. Biz kaleyi ieriden fethetmeye alyoruz. Gnmzde kaleler ok gl, zellikle medya kalesi. Dardan kuatmalarla, saldrlarla ele gemesi imkansz. Biz ieriden fethedemezsek, darda-kilerin kuatmas baarszlkla sonulanr." Latif Erdoan'n o toplant da syledikleri, Fethullah cemaatinin temel felsefesiydi. Medyann nemli isimleriyle yaknlk kurulmu, ki-mine Fethullah Hoca ile rportaj yapma karlnda gazetesine yz bin tiraj kazandrma vaadi verilmi, kimilerine ise dolar-mark zerin-den "maa der" gibi denekler verildii sylentisi yaylmt. Btn bu yaplanlar, harcamalar byle bir i iin deerdi. Bugn 177 hem Doan grubunda, hem de Sabah grubunda Fethullah Glen'le ilgili kitaplar yaynlanmt. 0 kitaplar slami yaynclar tarafndan yaynlansa, o kadar ilgi grmeyecek ve reklam edilmeyecekti. Bunlar byk ilerdi. imdi btn bu "byk iler" boa gitmiti. ATV'de yaynlanan Fethullah Glen'in konumas, cemaatin bu zel ynlerinin Fethullah Hoca tarafndan deifre edilmesi, dinleyenleri oka sokuyor, Trkiye gerekten de sarslyordu. ATV'den Ali Krca vastasyla baslan dme, Fethullah Glen ve cemaatinin ok ykseklerden yere aklmas anlamndayd. Kasette "Devletin gizlice ele geirilmesi" yaynlandka d sratleniyordu. Ekrana balanan Fethullahlar panik iindeydi. FETHULLAH HOCA MEER ERATIYMI!

18 Haziran gecesi, Fethullahlar iin kabus dolu uzun bir geceydi. ATV'nin yayn bitmek bilmiyordu. Ana haber'den sonra ayn konu Siyaset Meydan programnda da ge saatlere kadar ilenmiti. Programn konuklar, bugne kadar "Fethullah Glen'in gerek yzn" sergilemek iin ok uramalarna ramen, buna pek imkan bulamayanlar ve iddialarn kimselere inandramayanlard. imdi gn onlarn gnyd ve "Fethullah Glen'in gerek yzn" sergiliyorlard. Daha byle nice kasetler vard. Fethullah Glen sadece FP'den daha tehlikeli deildi, Apo'dan da tehlikeliydi ve aslnda o da Apo gibi imral adasnda yarglanmalyd. Ali Krca o akam, "ertesi gn kacak" Sabah gazetesini de ekranlardan gstermiti. Sabah gazetesinin birinci sayfasnda yaynlanan "MASKE DT" maneti dikkat ekiciydi. Gbekten Fethullah Glen'in byk bir resmi yaynlanmt. Ertesi gn sadece Sabah deil, btn gazetelerde Fethullah Glen haberleri vard. O gn Trkiye, Fethullah Glen'in gerek yz ile karlam, insanlarn byk ksm Fethullah Glen'in de aslnda "eriat" olduunu grerek akna dnmt. Her yerde gnn konusu Fethullah Glen ve cemaatiydi. "Aaa Fethullah Glen de eriatym meer." "Fethullah Glen'in de ipini ektiler ha!.." "Oh olsun!.. O bakalarna zulm yaplrken hi sesini karm-yordu." "Fethullah Glen'den o szleri hi beklemezdik dorusu. Adam 178 resmen devleti ieriden ele geirmek istiyormu." Evlerde, sokaklarda, kahvelerde, iyerlerinde deiik yorumlar gn boyu srecekti. Bazlar, "nasl olupta" Fethullah Glen'in zerine gidilebildiine aacakt. Btn gazeteler Fethullah Hoca'dan bahsediyordu. Sabah Gazetesi, "MASKE DT" manetinin altna unlar yazmt. "Fethullah Glen'in devleti ele geirmek iin nasl takyye yaplacan anlatt kaseti ortaya kt." Alt alta yer alan spotlarda, kasetten nemli szler yer almt. * "Adliyede, Mlkiyede veya bir baka hayati messesede bi zim arkadalarmzn mevcudiyeti, gelecek adna bizim o nitelerde garantimizdir. Bunlar bizim varlmzn teminatdr." * "Mevcut muhafaza edilmeli. Daha bir takviye edilmeli. Fakat mevcuttan bir lde taviz verilmemeli derken, katiyyen zaiyata gidilmemeli, zayiata meydan verilmemelidir." * "Mslmanlarn belli bir noktaya ve kvama gelecekleri ana kadar bu ekilde hizmete devam etmeleri arttr. Huru diyebileceim klar yaparlarsa, dnya Cezayir'deki gibi balarn ezer." * "Bir yanllk falso yaratr. Ve bu falsoyla yediimiz malubi-yeti telafi edemeyiz. Bu defa onlar sizi kskvrak derdest ederler, bir daha da belinizi dorultmanza frsat vermezler. Hafazanallah." Hrriyet gazetesi, olaya "Fethullah oku" srmanetiyle yer vermiti. "Trkiye Fethullah Glen'in iki kasetiyle sarsld. Glen'in gizli yzn ortaya koyan konumalar ok yaratt." "te sarsan szler" ksmnda Glen'in szleri spotlar halinde yaynlanmt. "Can damarlarnda dolan" blmnde yer alan szler unlard. "Sivrilmeden, mevcudiyetinizi hissettirmeden ok ilerilere gitmeli. Can damarlarnda dolama, eer dnlp gelinecekse yara alnmadan geriye gelme, geleceimiz adna ok nemlidir." "Fuzuli Kahramanlk" spotunda ise daha ilgin szler yer almt. "Fuzuli kahramanlk yerine ele geirmeyi tercih ederim. Devlet memuru olarak arkadalarmz, dinimiz adna, slami dncemiz adna ne yapabiliyorlarsa bence onlar yapmaldrlar." "BZ H KMSE BYLE ALDATMAMITI" Yaklak 15 gn srecek bir kabus Fethullah Glen ve cemaati-nin stne adeta kmt. Her gn, bir nceki gnden beterdi. B179

tn gazeteler ve televizyonlar bu iin peindeydi. Fethullah Glen'in Demirel'i, "Geri zekal" yerine koyan szleri, CHP ve DSP'ye "canlan cehenneme" deyii bile bulunup karlmt. Gazetelerde Fethullah Glen'in gerek yzn ortaya koyan ve ipliini pazara karan diziler balamt, lker Sarer'in "Hogr abi-desinin ykl" dizisi 20 Haziran'da Sabah gazetesinde balad. Dizinin ilk gnndeki manet, "Aldatan Gzyalar"yd. "Fethullah harekat", "Yer yerinden oynad", "Takkeleri dt", "Fethullah Hoca'ya idam talebi", "Devlet el koydu", "40 kasetin srr", "Hoca'nn hedefi orduyu ele geirmek", "Devletin Fethullah Raporu", "MGK'ya 3 rapor", "Fethullah'n lm komandolar", "pin koptuu an", "Soruturma derinletiriliyor", "MGK'da zor gn", "Sen neymisin be Hoca!", "Glen mral'da yarglansn", "te sinsi plan", "Komutanlarn Glen yorumu: Rejime dinamit", "Cppenin srr", "Melek yzl eytan" gibi balklar gnlerce gazetelerin manetlerinde yer ald. RP'ye alternatif sayld dnemlerde sempati besleyenler dahil, hemen her yazar bu konuda birbirinden ilgin yazlar yazd. ou yazar, "aldatldn" itiraf etti. Rauf Tamer'in "Son Darbe" balkl yazs bu konuda en ilgi eken yazyd. "Fethullah Glen'in panellerini, seminerlerini, hatta byk iftar davetlerini hatrlyorsunuz. Adeta hogr kongreleri gibiydi... Etkin, sekin, aydn ve saygn kiiler, ona gvenle sokuldular ve kendi ilkelerini aarak ona kredi atlar. Dahas... Refah'tan rkenler iin, Refah'n panzehiriydi Hoca Efendi... Laiklii koruyacak kalelerden biriydi. Brakt izlenim buydu. Bu izlenim hayli yaygnd... Ecevit gibi duyarl bir liderden bile byk avans kopard. yle ki, Fethullah Glen'e pheyle bakanlar oumuz evhaml kiiler diye yorumladk. Bazen aypladk bile... imdi kendimizi aldatlm, kandrlm insanlar olarak gryo-ruz. Ne fena bir duygu bu. Nihai hedefe ulamak iin demek ki, evki Ylmaz'dan bir fark 180 ' yokmu onun. Tek stnl, yumuak ses tonu, gven telkin eden grnts, belki bilge kiilii, diyalog ve organizasyon becerisiymi meer... Kaseti dinleyince ite bu duygulara kapldk... Ve adeta akldk... Bizi kahreden ey, sadece kandrlm olmak. nk 75 yldan beri, Trkiye hi bu kadar kandrlmad. Bizi siyasetiler bile bu kadar kandrmad." (20 Haziran) FP'LLERN KASET OLAYINA TEPKS FP'lilerin bu olaya tepkisi hi phesiz "Oh olsun!.." cmleleriy-le balyordu. Onlara gre Fethullah Glen byle bir muameleye ms-tehakt. O adamn kendileri aleyhinde yaptklarnn yannda bu yaplanlar az bileydi. imdi kolkola, elele olduu ve birlikte RP aleyhine atp tuttuu evreler brakvermiti Fethullah Hoca'y. nce RP'yi haklamlar, RP kapatldktan bir yl sonra da "ibirliki" Fethullah' harcamlard. "Daha beter olsun!.." diyenler oktu. Fethullah Glen cemaatini en ok kayglandran ve utandran durum da buydu aslnda. Gl zamanlarnda aleyhlerinde bulunduklar, kmsedikleri, beenmedikleri bu kesimlere hangi yzle bakacaklard?.. Yllardr onlara yaplanlara ses karmamlar, tam tersine onlarn stne gidenlerle birlikte olmulard. Fakat tabanlar byle dnse de, kaset olay patlak verince, RP ve dier dini kesimler "Fethullahlarn yaptklarn yapmamlar"d ve Fethullah Glen ile cemaatine parti ve basn olarak sahip kmlard. lk gnlerin aknln atlatmaya abalayan Zaman gazetesi ve yazarlar "hi sevmedikleri" Akit'in, "asla beenmedikleri" Milli Gaze-te'nin ve Yeni Safak'n

kendilerini destekleyen manetlerini grnce utandlar, yerin dibine getiler ama bir yandan da rahatladlar. "Biz onlara ok ktlk yaptk ama onlar bize sahip ktlar, gerek dostlarmz onlarm" duygusuna kapldlar. slamc gazetelerin yneticilerine telefonlar ap "teekkr ettiler", "hakknz helal edin" itiraflar yaptlar, "Allah raz olsun" diye dua ettiler. Zaman gazetesi "komplo" ve "Hogrye darbe" olarak yorum-lad olay. Fethullah Glen'in konuya aklk getiren konumalarn yaynladlar. Fethullah Hoca, devlete kar olmadn, ele geirmek gi181 bi bir hedef gtmediini belirtti. Show TV'den Reha Muhtar'a canl balanp, yanl anlald iin kamuoyundan ve halktan zr diledi. Zaman gazetesinde bu dnem sivrilen yazar Ferhat Bar adyla yazan Mahmut Nedim Hazard. Ferhat Bar, her gn "iftiralara ve komplolara" kar mukabil yazlar yazyordu. Daha sonra bu yazlarn "Maskeli Balon Medyatik Bir nfazn Anatomisi" adyla kitaplatracak-t. Bir anda ne kan Ferhat Bar ile dier Zaman gazetesi yazarlar, "kampanyay balatanlarn" ve "kartel medyasnn" ipliini pazara karan yazlar yazmaya baladlar. "Hogr dnemi" artk sona ermiti, "saldr" dnemi balamt. Ali Krca'nn gemite devleti ykmak iin alan bir militan olduu akland. smet Solak da yleydi. Hem smet Solak, daha nce Fethullah Glen'i sevmiti, kendilerini ne kadar vmt. Hseyin Glerce, Orta Asya gezisinde smet Solak'n okullar ne kadar beendiini, gzlerinin yaardn, heyecanlandn anlatt bir yazsnda. imdi ayn smet Solak, kendilerine dmanlk ediyordu. Ali Krca da, smet Solak da, "devleti ykmak gerekesiyle ordudan iliii kesilmi" gen temenlerdi. Hulki Cevizolu da askerin bir kanadndan besleniyordu. Amcas emekli Tmgeneral Hseyin Cevizolu 28 ubat srecinde Harp Akademilerinde irtica konferans vermiti. Zaman gazetesi nihayet "Akit gazetesi gibi" olmu ve kar sal-drya gemiti. Bu kampanyann arkasnda komnistler, solcular, dinsizler, Aydnlklar, 68 kua, ateistler, iek Bar'da laiklii kurtaranlar vard. Zaman gazetesi, "Sesinizi karn!.." ars yapt dier slamc kesimlere ve tabanlarna. "Bizi yalnz brakmayn" arsyd bu. Ce-maat genleri ellerinde yzlerce Zaman gazetesi alarak, caddelerde, sokaklarda, arlarda, pazarlarda bedava gazete datt. Ama baz yerlerde, gnlerce Fethullah Hoca'nn gerek yzn duyan/renen vatandalardan, "Hala utanmadan, hangi yzle milletin karsna kyorsunuz" tepkileriyle karlatlar, kimileri kovaland. Zaman'n hedefi "bedava" da datlsa gazetenin satn 1 mil-yona karmak ve "siz ne yaparsanz yapn, halk arkamzda" imajn vermekti. Ama "korkan", "rken", "byle zamanlarda uzaklaan" halktan yeterli destei alamadlar, o zamana kadar Zaman okuyanlardan bile "vebadan kaar" gibi kaanlar vard. Bazlar aboneliini sil182 diriyor, kimileri de "Bir daha Zaman gazetesi getirmeyin" deniyordu. FP taban sevinerek-acyarak bu olaylar izlerken, FP ynetimi de Fethullah Glen ve cemaatine sahip kt. FP'li milletvekili Blent Arn, "eletirisi iinde" ilgin bir aklama yapt. "Fethullah Glen bugne kadar btn konumalarnda rejim konusunda, devlet konu-sunda ve Atatrk konusunda hibir aykr sz ve davrana sahip olmamtr. Hatta bu tavrlar ve dnceleri sebebiyle ou zaman dindar kesimlerde de tenkit edilmitir. Belki bakalar iin sylenebilecek szlerin sayn Glen iin sylenmesi bana gre talihsizliktir. Ama bu konudaki en iyi deerlendirmeyi sanyorum onu yllardan beri tanyan kamuoyu yapacaktr." "FETHULLAH", KARKATR VE TRKYE GAZETES Bu dnemde Fethullahlar en ok zen, onlar adeta ldrtan olaylarn banda "Hocaefendi" nvannn artk yok olmasyd. Bu n-van oturtmular, byk gazetelerde de bu nvann kullanlmasn salamlar, "Hocaefendi"yi kabul gren bir makam haline getirmilerken, imdi gazete ve televizyonlarda "ftursuzca", "pervaszca" bir slupla "Fethullah" diye hitap ediliyordu.

"Fethullah oku", "Fethullah firavun gibi", "Fethullah impara-torluu", "Fethullah melek yzl eytan" gibi ibareler yazlp sylen-dike, sokaklardaki insanlarda "Fethullah" diye "uluorta" konutuka kahroluyorlard. "u Fethullah neler sylemi" "Fethullah' ne hale getirdiler" Bu gibi szler otobslerde, trenlerde, sokaklarda konuuluyor-du. Hocaefendi'nin "Hoca'l bile kalmam, sadece Fethullah diye anlr olmutu. Zaman gazetesi yazarlar satr aralarnda bu konuya sk sk deindiler, bir zamanlar "Hocaefendi" diyenlere de imdi "Fethullah" dedikleri iin sitem gnderdiler. Ama o dnemde kendileri de pek kullanamadlar bu nvan. "Fethullah Glen aklama yapt" eklinde yazyorlar ve "Sayn G-len" ibareleri kullanyorlard. Fethullah kesimi en ok zen ise Milliyet gazetesinde yaynlanan Bedri Koraman'n bir karikatryd. Bedri Koraman, Fethullah Hoca'y "can damarlarda dolaan" bir "asalak" mahluk gibi izmiti. Sadece bu karikatr, btn yazlanlardan, sylenenlerden daha etkili bir 183 darbeydi Fethullahlar iin. Bu karikatre ok ierlediler, Bedri Ko-raman'a da lanetler yadrdlar. Fethullahlar bu dnemde kzdran dier bir olay ise, Trkiye gazetesi ve TGRT'nin kendilerine sahip kmay, ilgisizlii ve "taraf-sz" durmasyd. Trkiye gazetesi gerekten de "mesafeli" durmutu ve "dier byk gazeteler" gibiydi. "Kanunlar inetmeyiz" (21 Hazi-ran), "Soruturma derinletiriliyor" (22 Haziran), "MGK sert tedbir is-tedi" (24 Haziran) Trkiye gazetesinin birinci sayfasnda yer alan manetlerdi. Ferhat Bar, "Maskeli Balon" kitabnda Trkiye gazetesine duyduklar fkeyi belirtti. "Enteresandr, Trkiye gazetesi ile Star gazetesinin manetleri ve Demirel'in aklamalarna yaklam alar arasnda 'milim' fark yoktu. phesiz tarih bu nemli anektodu not ediyordu. 21 Haziran 1999. Manet: 'Kanunlar inetmeyiz!' Alt balk: 'Devleti ele geirme iddialar nemli iddialardr.' Enver Abi'nin gazetesi olaylar esnasnda 'enteresan' bir performans gsteriyordu akas! (sy: 116). Trkiye gazetesi 'bildik' politikasn devam ettirerek, Sabah ve Hrriyet 'tr' yaynna devam ediyordu: 'MGK sert tedbir istedi'" (s: 248) Ferhat Bar bu kitabnda, Trkiye gazetesinden ald kuprle-ri slamc medyann yanna deil, 'kartel medyasnn' kuprleri aras-na yerletirmiti. Zaman gazetesi ve cemaati, Trkiye gazetesini "hain" gzyle deerlendiriyordu. Enver Abi, her zaman yapt gibi "otobs bekle-memi, gelen otobse yine binivermiti." Oysa, Trkiye gazetesi ve cemaati, Zaman gazetesi ve cemaatinin yllarca yaptn yapmaya devam etmiti sadece. Fethullahlarn bu yzden onlardan ikayet etmeye dorusu hakk yoktu. Fethullahlar "ylan kendilerine dokununca" feveran etmilerdi. Dokunulma sras ise Trkiye gazetesi camiasna henz gelmemiti. "BANA DOKUNMAYAN YILAN" DOKUNUNCA... Zaman gazetesi camiasnn yllarca sergiledii "bana dokunmayan ylan bin yaasn" stratejisini, bunun da tesinde "ibirlii yaparak hcuma geme" seviyesini, dier slamc medya, Zaman gazetesi camiasna yapmamt ve onlar zaten 'Fethullahlar tarafndan da dokunulduklar' iin, yeni 'dokunulan' Fethullahlar "dosta dmana 184 kar" sahip kmlard. Akit, Milli Gazete, Yeni afak, Saduyu, Yeni Mesaj, Gndz gibi gazeteler, ounlukla Zaman'dan daha sert manetler atarak destek oluyorlard. Yine slamc yazarlarn ou, "O namertler hak etmese de, er-keklik bizde kalsn" mantyla ve "Olmas gereken slami anlay" nedeniyle Fethullah Glen ve cemaatini savunuyordu. "Fethullah Glen'i ou kez tenkit ettim. Kimi yaklamlarn eletirdim. Deruni ve ince ruhunu tuttum. Ama kimi evrelerle srf hogr olsun diye sk fk olmasn, yanl resimler ektirmesini iime sindiremedim" (Remzi ayr, 23 Haziran, Gndz gazetesi) gibi bir iki sitem

eden olsa da, ou "bir zamanlar siz bize yle yapmtnz" hatrlatmalarna bile girmeden destek oldular. Ama "dardan birisi" bu olguyu "Fethullahlar utandracak" tarzda yazd: Sabah gazetesinden Glay Gktrk. "Fethullah Glen cemaati aleyhine yrtlen kampanyann imdilik 'neden imdi ve ne amala?' sorusu zerinde younlat grlyor ki, bu sorular soranlar yerden ge kadar hakllar... Yakn gemii yle bir hatrlarsak, Glen cemaati'nin 28 ubat srecinin bandan bu yana, 'bakalarnn' bana gelenler karsnda sessiz kalarak, 'belay zerine ekmeme' taktii izlediini grrz. 28 ubattan bu yana, Trkiye'de dindar kesim son yllarn en ar bask dnemini yaad. Refahyol, Meclis iradesi hie saylarak drld, Fethullahlar ses karmad. Refah Partisi kapatld, yine ses karmadlar. Trban yasa yznden madur olan binlerce insan grmezden geldiler. Merve Kavak olay gibi bir olay yaand, iin zne sahip k-may unutup yanl taktiinden dolay Fazilet Partisi'ni eletirdiler. Baka cemaatleri, baka kimlikleri hedefleyen basklar 'bana dokunmayan ylan bin yaasn' oportnizmiyle geitirdiler. Hatta za-man zaman bu basklar devletle ayn sylemi kullanarak onayladlar. Srekli olarak, kendilerinin tekilerden 'farkl' ve 'meru' olduunu anlatmaya, devleti buna inandrmaya altlar. Devleti yaplar gerei, geni kitlelerin nnde ak tartmayla kazanlacak bir meruiyet iin aba harcamak yerine, kendi meruiyetlerini devlet iindeki klikler aras dengelerde aradlar. Toplumun deil, devletin gznde meru olmaya asl nemi verdiler. 185 Varlklarn ve zgrlklerini, bakalarnn zgrlnn inenmesine gz yumarak korumaya kalktlar. Bu yolla, Bat alma Gru-bu'nun gazabndan kurtulabileceklerini, devletin 'uslu ocuu' olabileceklerini sandlar. Ama btn bu abalar bir ie yaramad. Hayat, zgrln, ik-tidar elinde tutanlarn inayetiyle korunamayacan ac bir biimde gsterdi."(25 Haziran) DMEYE BASAN KM?.. O dnemin ilgin olaylarndan biri de, televizyonda seyrettii "Fethullah Hoca ve Okullar" programndan sonra duygulanan ve "Ho-ca'nn okullarna bir tula koyamad iin" kvrandn yazan "eski solcu ve ateist, imdinin hzl alevicisi ve eriat kart" yazar Rza Zelyut'un, bu sefer ATV'den Fethullah Glen'in konumalarn dinledikten sonra "Hogr dln iade ediyorum!" balyla bir yaz yazma-syd. "Laik-demokratik cumhuriyete derinden bal bir yazar olarak, u an aldatlm olmann ince szsn duyuyorum iimde. Bu yzden geen yl aldm o 'kamuflaj' dln reddediyorum. Sanyorum ki, sayn Cumhurbakanmz ve sayn Ecevit de benimkine benzeyen duygular iindedirler. Kendilerinin aklamalarndan bu sonucu kartabiliyorum... Bir yandan din istismar... Bir yandan hogry takyye aletine evirme... Biz de aldatlmlk duygusu..." (20 Haziran, Akam) Yine o gnlerde en ok merak edilen ve sorulan soru, "dmeye kim bast?.." sorusuydu. eitli yorumlar yaplr, tartmalar yaanrken, Ali Krca kt, "Dmeye ben bastm" dedi. "Son gnlerin en can alc sorusu udur: Dmeye kim bast? En ok merak edilen, en ok aratrlan, buna karlk cevab bir trl bulunamayan bu soruya en kestirme yant verebilirim: 'Ben bastm..' Eer geen hafta konu ile ilgili bir 'Siyaset Meydan' program yapmaya karar vermeseydim ve bunun sonucunda baz kasetler ortaya kmasayd, btn bu gelimeler yaanmayacakt. yleyse 'Dmeye ben bastm'... 'Zamanlama' da bana aittir. Kasetlerin derin devletin istemiyle yaynland ya da uzun sredir elimizde olduu, ya da daha 40-50 kaset olduu, vb... Biliyorum ki, hi biri doru deil bunlarn... 186

Cuma gecesi yaynlanan o iki kasetle, bu satrlarn yazar yayndan yalnzca yedi saat nce tant. Yani sizin saat 21.15'te izlemeye baladnz o iki kaseti, biz de ayn gn saat 15.00'te izlemeye baladk. 'Derin devlet' denilen ey kimlerden oluuyor bilmiyorum, ama bildiimiz 'devlet'in de bu kasetle o gece tantndan eminim. Cum-hurbakan, babakan, komutanlar, DGM savclar ve teki st dzey yetkililer. Birilerine faydas olsun ya da birilerine zarar versin diye haber ya da program yapmayz. Haber deeri olduu iin yaparz iimizi... O hafta gndemde olduu iin "Siyaset Meydan' yapmaya karar vermitik. Haber deeri olduu iin o kasetleri yaynladk. Trkiye'nin alt alta tm gazetecilerin adlarn yazp sorabilirim: 'Kim bu kasetleri ya-ynlamazd, kim?' Yok, 'derin devlet dmeye bast' diyeceklermi, yok otuz yl nce unu yapt, bunu yapt?.. Dn de, bugn de, yarn da, olumlu olumsuz tepkileri dnmeksizin, Trkiye'nin btn gazetecileri bu kaseti yaynlard. Biz de yle." (23 Haziran, Sabah) MHP NEDEN SUSKUN?.. Ortalk Fethullah Glen kasetleri ve haberleriyle alkalanrken ve herkes lehtealeyhte bir eyler sylerken MHP'den hi ses km-yordu. Demirel, Ecevit, Recai Kutan, Mesut Ylmaz, Tansu iller bir eyler sylemi ama ne Devlet Baheli, ne de MHP ynetimi hi bir gr belirtmemiti. Kimi slamc medyada, "MHP hala suskun" haberleri kyordu. MHP suskundu, nk MHP'nin Fethullah Glen'e bak, MGK ile aynyd. MHP'lilere gre Fethullah Glen ve cemaati, gizliden devleti ele geirme abas iindeydi. Bu cemaat gizli emelleri iin btn siyasi partilere yanamaya alyordu. MHP aslnda sadece Fethullah Glen'e deil, genelde Nurculara, cemaatlere ve tarikatlara mesafeliydi. FP'ye de bu yzden souk durmu, seimden sonra "FP biraz dinlensin" aklamas yapmt. Ama meselenin daha derin boyutlar vard. MHP ile Nurcular ta bandan beri birbirleriyle mcadele etmilerdi. MHP aleyhine ilk ki-tap Nurcular tarafndan yazlm, her yerde "MHP'nin dinle ilgisi olmad", "Kemalistlerle ayn kafada olduklar", "rk ynlerinin dinden daha nde olduu" gibi propagandalar yaplmt. MHP, Nurcularn g187 znde, "tpk MSP gibi" AP'yi blen bir partiydi. MHP, hereyden nce 27 Mays ihtilalini yapan kadronun iinde bulunan Alparslan Trke'in partisiydi. Alparslan Trke de zamannda "Arapa ezana dn ihanettir" szlerini sylemiti. Yine MHP, anarinin bir taraf grlm ve bu ynyle de "ko-mnistlerle e" tutulmutu. Genelde cemaat ve tarikatlarn, Erbakan-clarn yorumu uydu: "MHP slamc deil, rkdr. Dine bak CHP'den farkszdr." Fethullah Glen'in Trkl ise MHP'lileri asl kzdran etkendi. Kimi lkcler, Fethullah Glen'in Trkln eletirmi, "Onun Trkl safsatadr" demiti. Baz lkcler de, Fethullah Glen'i "ruh hastas" diye nitelendirmiti. MHP yayn organ Ortadou gazetesinde Fethullah Glen'e eitli dnemlerde youn eletiriler yaplmt. Bir de BBP'nin MHP'den kopuunda Fethullah Glen'in parma olduu sylentileri, lkcleri bu cemaate kar souk tutmutu. Yine MHP'ye gre Fethullah Glen, "Trk-slam sentezi"ni deil, "slam-Trk sentezi"ni savunuyordu. Ayrca Fethullah Glen'in eitli evrelerle, sol kesimle, byk medya ile hogr altnda ibirlii yapmasna, tpk FP ve dier cemaatler gibi kar kmt MHP. Kald ki, MHP de ayr bir "cemaatti" aslnda. Nasl FP, parti ad altnda gerekte bir cemaat ise, MHP'de kendine gre bir cemaatti. Bu cemaat, FP'ye de, Fethullah Glen cemaatine de benziyordu. FP ile nasl yllardr gizli bir ekime yaayp, souk kalmlarsa, benzer nedenlerle Fethullah Glen'e de sessiz ve souktular. Yllarn souk sava vard aralarnda. Buna bir de, "konjuktr" gerei askerlerle birlikte grnme stratejisi eklenince, "barts", "parti kapatma" konularna uzak durduklar gibi, Fethullah Glen ve cemaatine ynelik kampanyaya kar da sessiz, souk ve uzak durdular. Tpk Trkiye gazetesi ve TGRTnin yapt gibi. Tpk Fethullah-larn o zamana kadar bakalarna yapt gibi.

Fethullah Glen'in yakn evresi, Zaman gazetesi muhabirleri MHP'den bu dnemde "destek" grleri almak iin ok uratlar ama baaramadlar. Bir zaman kmsedikleri MHP, byynce kendilerine yz vermemiti. 188 FIRTINA NHAYET DNYOR Yaklak 15 gn sren frtna Fethullah Glen cemaatini "amar olanna" dndrmt. Bir anda "en hogrl camia" iken, "en ka-ranlk rgt" imajna sahip olmutu. Bir dnemin "hogr abidesi" Fethullah Glen, artk Erbakan'dan da gerici, PKK'dan da tehlikeli bir adamd. Hocaefendi"lii yok olup gitmiti bu kargaa dneminde. Hatta "Hoca'l bile kurtaramam, oluk ocuun diline "Fethullah" diye dmt. Bu byk bir hezimetti. Herkesi aldatan, sinsi faaliyetler gste-ren, iki yzl, asla gvenilmez cemaat portresi izilmi ve bu imaj yaygnlamt. O ihtiaml gnler geride kalmt. Kt Erbakan, Cici Fethullah Glen devri sona ermiti. O da Erbakan gibiydi, hatta daha da kty-d. Yllardr birbirleriyle atan iki slamc "ana gvde"den nce Erbakan'n liderliini yapt gvde yere yklm, "O devrildi meydan bize kald" diye sevinen ve "devrilen" RP'ye "tekme atmaktan" ekin-meyen Fethullah Glen'in lideri olduu "ana gvde" ise bu imtiyazn bir sene kullanabilmi, "sras" gelince de, "karld" yksek yerler-den "aaya frlatlarak" paralanmt. ki dini "ana gvde", "tehlike oluturmadan bertaraf edilmiti." nce Erbakan yklmt, ardndan Fethullah Glen... MACERANIN SONU Hrpalansalar da, yara alsalar da, hi phesiz iki ana gvde yok olmayacak. Belki yeni bir ana gvde kacak ilerinden, belki liderleri deiecek, belki tarzlar deiecek, belki klecek, belki sessiz kalacak ama mutlaka var olacak. Birileri de onlara kar mcadele vermeyi srdrecek. Szn z: Hayat devam ettii mddete, bu maceralarn dei-ik versiyonlar yaanacak. Biz, "son macera"y yazdk. 189 Yararlanlan Kaynaklar: 1. Muhabbet Fedaileri, slam Yaar, Yeni Asya Neriyat. 2. Serencam, slam Yaar, Yeni Asya Neriyat. 3. Muhterem Bakan, Mehmet Cemal, Rayihan Yaynlar. 4. Siyasette 35 Yl, Sleyman Arif Emre, Mavera Yaynlar. 5. Siyasi Partiler, Beynelminel Denge Politikas ve Yeni Bir Devrin Eiinde MSP, Zafer Karip, r Yaynlar. 6. Kbrs Meselesi, Beynelmilel Gler ve Yktrlan CHP-MSP Hkmeti, Zafer Karip, r Yaynlar. 7. Kapanmayan Yara, smail Fatih Ceylan, Tura Yaynlar. 8. Bir Eyll Sabah, smail Fatih Ceylan, Tura Yaynlar. 9. 100 Soruda Bedizzaman, Hekimolu smail, Tima Yaynlar. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. Davam, Rahmi Erdem, Tima Yaynlar. Erbakan ve Generaller, Ali Akel, ura Yaynlar. Ayet ve Sloganlar, Ruen akr, Metis Yaynclk. Ne eriat, Ne Demokrasi, Ruen akr, Metis Yaynclk. RP Nereden Nereye?, Oral allar, Pencere Yaynlar. Cemalettin Kaplan'dan Fethullah Glen'e, Oral allar, Pencere Yaynlan stikamet eriat, Mustafa Haki Okutucu, Yeryz Yaynlar. Kirazl Mescit Soka, Yavuz Bahadrolu, Nesil Basm Yayn. Barla'da Dirili, Yavuz Bahadrolu, Nesil Basm Yayn. Zindanda ahlan, Yavuz Bahadrolu, Nesil Basm Yayn. Bedizzaman Said Nursi, Yavuz Bahadrolu, Nesil Basm Yayn. Hangi Erbakan, Soner Yaln, Baak Yaynlar.

22. Fethullah Glen'in kitaplar... 23. Raporlar, Necip Fazl Ksakrek, Bykdou Yaynlar. 24. Maskeli Balon, Ferhat Bar, Tima Yaynlar. 25. Haftaya Bak dergileri... 26. ura, Tevhid, Hicret, slami Hareket, Giriim, Yeryz, imza der-gileri... 27. Yeni Asya, Milli Gazete, Byk Dou, Byk Gazete, Akit, Yeni afak, Trkiye, Zaman gazeteleri... 28. Dier gnlk gazeteler... 190 Yeni Asya cemaati lideri Mehmet Kutlular: "DARBECLER, DN CEMAATLERLE PAZARLIK YAPTILAR" -Yeni Asya cemaatinde Zbeyir Gndzalp'ten sonra siz nderlik ediyorsunuz. Bu srete Yeni Asya'nn geriledii, aranzdan akan Fethullah Glen'in ykselie setii gzleniyor. Bunda sizin paynz olduu iddialar yaygn. Cemaati klttnz iddialarna ne diyorsunuz?. - ncelikle unu ifade edeyim ki, bizim camiamzda liderlik ve nderlik gibi bir hadise sz konusu deildir. Benim konumum, dier arkadalarm gibi, istiareler neticesi tevdi edilen grevlerde bulunmaktan ibarettir. Bu grevin, camia adna kan bir gazetenin imtiyaz sahiplii olmas hasebiyle camiay darda temsil misyonunu da beraberinde getirmesi, bu gerei deitirmez. Netice itibaryla ben de ahs- manevi tabir ettiimiz camiann nihai karar mercii olan istiare zeminlerinde, tamamen hr ve katlmc bir ortamda alnm hizmet kararlar erevesinde grev yapan bir insanm. Bedizzaman'n nde gelen talebelerinden Zbeyir Gnd-zalp'in konumu da bu idi. Gndzalp'in en belirgin zellii ise Said Nursi'nin hizmet metod ve anlayn, onun l ve prensipleri ere-vesinde en iyi kavram bir insan olmasyd. Bedizzaman'n vefatn-dan sonra Risale-i Nur hareketinin ayn izgide toparlanmasnda, bu nitelikleri ile Gndzalp belirleyici rol oynad. Yeni Asya da bu izgiyi devam ettirme gayretindedir... Geride kalan otuz yl akn sre zarfnda Yeni Asya'nn eitli i ve d sebeplerle zaman zaman ciddi sknt ve darboazlar yaad dorudur. Ama bu sebepleri kiilere, zellikle de ahsma indirgemek, gerekilikten uzak ve ok s bir deerlendirme olur. Elbette ki otuz yl nce beraber yola ktmz insanlarn bir ksmyla zaman iinde bilhassa siyasi konularda fikir ayrlna dtmz bir vakadr. Bylesi ayrlklar ise her sosyal grubun ve messesenin iinde grlebil191 inektedir. Nitekim Cumhuriyet gazetesi de bu anlamda i tartmala-ra ve kopmalara sahne olabilmitir. Yeni Asya camias iinde yaanan skntlarda en ok etkili olan faktr, benim tespitlerime gre, dahildeki ihtilaflarn harici eller ta-rafndan krklenmesi ve belli maksatlar istikametinde ynlendirilmesi olmutur. Kiisel anlamazlklar camiamz blmek iin kullanlm, bu hedefe ulaldktan sonra da Yeni Asya'y ypratmak ve kertmek iin youn karalama kampanyalar yrtlmtr. Bunlarn kendiliinden olduunu dnmek saflk olur. Yeni Asya zellikle 12 Eyll'den sonra alan dnemde hem aleni ve youn devlet basksna maruz kalm, toplam sresi 470 gn bulan kapatma kararlarna ve bu kararlarn her alanda kendisini gsteren skntl sonularna muhatap olmu hem de bnyedeki ihtilaflar, camiada blnmeyi getirecek istikamette kullanan stratejilere hedef klnmtr. Ancak btn bunlardan sonra geldiimiz merhalede Yeni Asya, yaad skntlar ok byk lde aarak tekrar derlenip toparlanmay baarmtr. "Artk bitti, bir daha ayaa kalkamaz, belini dorul-tamaz" denildii noktalarda dahi pes etmeden, ok byk zorluklan ve engellemeleri gsleyerek yoluna devam etmitir ve etmektedir. GLEN KENDSNE "NURCU" DENLMESNDEN HOLANMAZ -Fethullah Glen cemaati ile sizlerin arasnda ne gibi farklar var?.. Ayn kaynaktan beslenmenize ramen, niye bir arada deilsiniz de ayr yollardasnz?.. Sadece hizmet farkll geerli bir neden mi?..

- Fethullah Glen, Risale-i Nur'dan da byk lde istifade et-mi olmakla birlikte, kendisini Nur camiasnn mensubu olarak grmediini ve "Nurcu" tabirinden dahi rahatszlk duyduunu, kamuoyuna defaatle deklare etmi bir insandr. Biz ise Risale-i Nur talebesi ve Nurcu kimliimizle dine hizmet etmeye alan insanlarz. Aramzdaki temel fark buradan kaynaklanmaktadr. -Balangtan bu yana neden Erbakan ve partilerine kar id-detli bir muhalefet iinde oldunuz?.. -Bedizzaman'dan aldmz ller bizi din adna kan partilere destek vermekten men ettii iin. -Erbakan ve partilerine kar zellikle 12 Eyll ncesi youn 192 eletiriler yaptnz ve Demirel yanls bir tavr aldnz. Cemaatin bir siyasi partinin yannda olup, dierinin karsnda olmas, cemaatin si-yasallamas olarak eletirildi. Bugnden baknca o gnleri nasl de-erlendiriyorsunuz? -Bedizzaman hayatta iken demokratlar destekledi. Ve bu destein gerekelerini detaylaryla aklad. Bu izahlarn nda talebeleri de DP'nin devam olan AP ve DYP'ye destek verdiler. Ama bu destek oy kullanmak, bakalarna da ayn ynde oy kullanmalar tavsiyesinde bulunmak, seim sonrasndaki icraat ve gelimeleri aktif bir sivil toplum ve demokrasi bilinci ierisinde izleyip denetlemekle snrldr. Bu da demokratik bir vatandalk hak ve grevinin yerine getirilmesinden ibarettir. Bunun siyasallama ile uzaktan yakndan bir ilgisi yoktur. Siyasallamadan sz edilebilmesi iin, bilfiil siyasete soyunmak, parti kurmak ve iktidara talip olup o ynde almak gerekir. Yeni Asya bu anlamda bir siyasallama olayna hi girmemi, sz gelii hibir zaman bir parti oluumuna kaynaklk etmemitir. Buna karlk, Yeni Asya'nn kar kt din adna siyaset hare-ketinin mensuplar, dinin de siyasallamasn sonu veren bir yaklam iinde olmulardr. Bundan da en byk zarar din grmtr. Bilhassa 28 ubat srecinde yaananlar, bunun en byk ispatdr. Konuya bir partinin yannda, bir dierinin karsnda olmak ekliyle deil, bu erevede yaklalmaldr. 12 EYLL'DE DARBE YZNDEN BLNDK -Demirel'e verdiiniz destek yznden blndnz syleni-yor. En byk blnmeyi ise 12 Eyll darbesinden sonra yaadnz. Bilenler, o. blnme iin cemaat ortadan blnd diyorlar. Bu blnmenin nedenleri ne olabilir?.. -12 Eyll'den sonraki blnmede kiisel anlamazlklarn krk-lenmesiyle bytlen temel bir fikir ihtilaf belirleyici olmutur. O da, ihtilale kar alnacak tavr meselesinde ortaya kmtr. Biz bandan itibaren darbeye kar ktk ve demokrasiyi savunduk. Buna mukabil, iimizde darbeyi savunan ve darbecilere sahip kan grlerle kar karya geldik. Biz byle bir dnceyi kabul edemeyeceimiz gibi, bu gr sahiplerinin de bizimle beraber yola devam edebilmeleri mmkn olamazd. 193 -Mehmet Krknc ve Fethullah Glen'in askeri darbeyi savun-masna iddetle kar ktnz. zellikle Mehmet Krknc'nn askeri ynetime yazd mektup tarafnzdan ar eletirilere urad. Oysa "Konseyciler" diye anlan o grup, Kenan Evren'in "okullara din dersi" koymasnn o mektupla salandn iddia ediyorlar. Neydi o mektup, gerekten durum byle miydi? -Mehmet Krknc'nn ihtilal ynetimine mektuplar yazd, hatta Milli Gvenlik Konseyi yesi ve eski Hava Kuvvetlen Komutan Org. Tahsin ahinkaya gibi baz paalarla bizzat grt dorudur. 12 Eyll ynetiminin kendisine halk nezdinde "meruiyet" kazandrmak ve destek bulmak iin hemen hemen btn dini cemaatlerle, bu arada bizim baz gruplarmzla gizli pazarlklar yapt da bir vakadr. Zorunlu din dersleri de bu maksatla kullanlm olabilir. Ancak bize gre, din derslerini zorunlu hale getirmenin savunulacak bir taraf yoktur. Elbette ki din eitimi vazgeilemeyecek bir ihtiyatr ve bu ihtiyacn karlanmasnda devlete de byk grev dmektedir. Ancak din eitimini zorunlu hale getirmek, her eyden nce vicdan hrriyetinin temel esprisiyle badamaz. Demokratik devlete den grev, din eitiminin

nn amak, devlet okullarnda da bu hizmeti vermek; ama bu hizmetten yararlanma tercihini kiilere brakmaktr. Ki, renci velilerinin ok byk ounluunun, ocuklarna din eitimi aldrma arzusu iinde olduklar da bilinen bir gerektir. Dolaysyla, bunu devletin koyduu bir mecburiyete dntrmek abestir. Kald ki, 12 Eyll'n zorunlu hale getirdii din derslerinin, din-den ziyade Atatrkl anlatmak iin bir ara olarak kullanlyor olmas da iin bir baka yndr. Ayet, hadis ve slam bilginlerinin aklamalarndan ok daha fazla oranda Atatrk'n ve Atatrkln anlatld din dersi kitaplaryla verilen "din eitimi"nin ne anlam olabilir ki? ASKERLER BZE DE BRL TEKLF ETTLER -Cemaatlerle askerler nasl i ie olabiliyor?.. Duyduumuza gre, askerler sizlere de ok gelmiler, ama siz ikna olmamsnz ve ibirliine iddetle kar kmsnz. Bu olaylardan bahsetmeniz mmkn m?.. 194 -12 Eyll askeri ynetimi, btn dini cemaatlere bir ekilde n-fuz etmi; gerek birtakm imkanlar bahetmek, gerekse gzda ver-mek suretiyle ounu kontrol altna almtr. Bu maksatla zel olarak grevlendirilen istihbarat elemanlar bize de gnderilmitir. Gelen ki-iler bize baz talep ve teklifler getirmi; kabul ettiimiz takdirde devlet imkanlaryla destekleneceimiz taahhdnde bulunmulardr. Hatta blnme arefesinde olduumuz gnlerde bize gelinerek artlarn kabul edersek, mukabil gruba kar bize destek verilecei vaadi ifade edilmitir. Ama biz bu pazarlklara girmedik ve nerilen artlar reddettik. Bizi zaafa uratp kertmek iin her yol kullanlarak zerimize gelinmesinde bu tavrmzn ok byk rol vardr. -Fethullah Glen cemaati, 1990'lardan sonra baz evreler ta-rafndan "el stnde" niye tutuldu?.. Bu olay ve Fethullah Glen'in onlarla gnll ibirlii yapmasn, RP'ye ynelik eletirilerini nasl deerlendiriyorsunuz?.. -Fethullah Glen'in el stnde tutulmas, bir ynyle, Trki-ye'de gelien slami potansiyelin kontrol altnda tutulup kullanlabile-cek bir mecraya kanalize edilmesini ngren "lml slam" projeleri-nin bir sonucu ve tezahrdr. Bununla balantl olarak, RP'nin ge-en dnemdeki ykseliine kar Glen hareketinin bir set ve bariyer olabilecei dncesiyle de destek verilmitir. Nitekim 28 ubat srecinde Glen, bu misyonu elinden geldii lde yerine getirmeye almtr. REFAHYOL hkmetine kar kamuoyu oluturmay hedefleyen kampanyalarda Glen'in de aktif rol alm olmas bunun sonucudur. DEMREL 28 UBATI FRENLEMEYE ALITI -Size sorulmas gereken en nemli soru, sanrm Demirel konu-sunda olacaktr. Yllarca Demirel iin mcadele ettiniz, en zor za-manlarnda yannda oldunuz. 12 Eyll sonrasnn ilk gnlerinde sadece sizin yaynlarnzla sesini duyurabildi. Ama sonraki srete Demirel ok deiti. zellikle 28 ubat srecindeki Demirel, sizin yllardr savunduunuz Demirel'e hi de benzemiyordu. ou cemaatler Demi-rel'i, "Sleyman Korutrk" olarak niteledi. Yllarca askere kar mcadele vermi olan Demirel'in 28 ubat'ta askerlerden yana olduu iddia edildi. Hatta Demirel'in, askerleri kullanarak 28 ubat' asl yaptran kii olduu dahi sylendi. Siz nasl deerlendiriyorsunuz?.. 195 Demirel tarafndan yllarca kandrlm olduunuz duygusuna kapldnz m?.. -Bizim Demirel'le ilikimiz kii boyutundan ziyade misyon erevesinde deerlendirilmelidir. Bu misyonun tarihi kkleri, Osmanl'nn son dnemindeki Ahrar hareketine kadar uzanr. O dnemde Bediz-zaman, hrriyet ve merutiyet hareketine slam namna sahip km ve hrriyeti fikirleriyle ne kan Ahrar frkasna destek vermitir. Cumhuriyet dneminde ok partili demokrasiye geildikten sonra bu desteini DP'ye yneltmi; vefatn mteakip de talebeleri AP ve DYP izgisinde ayn tavr devam ettirmilerdir. Dolaysyla, bizim bu harekete verdiimiz destek, kiilere endeksli olmayp tamamen misyonla ilgilidir. Bedizzaman, Menderes'e aktan destek verirken elbette ki onun "peine taklma" gibi bir tavrn iinde deildi. Ve Said-i Nursi hibir pazarlk

ve menfaatin sz konusu olmad bu samimi desteini srdrrken Menderes'e ynelik yapc eletiri ve uyarlar ihtiva eden birok mesaj da olmutur. Ayn durum, bizim Demirel'le ilikilerimiz ve ona olan desteimiz iin de geerlidir. te byle bir erevede bizim Demirel'le irtibat ve ilikimiz otuz seneyi akn bir maziye sahiptir. smet nn'nn, Demirel'i "5a-id Nursi'nin halifesi mi olacak" diyerek keye sktrmaya alt 1960'l yllarn ortalarndan bu yana Demirel'le ilikilerimiz devam et-mitir. Bu sre zarfnda Demirel'e verdiimiz destek, dediimiz gibi, demokrat misyona olan desteimizin bir gerei ve neticesi olmutur. 12 Eyll'den sonra da bu inan ve dnceyle Demirel'in yannda ol-maya devam ettik ve onun 12 Eyll rejimine kar verdii demokrasi mcadelesine destek olduk. Bu destei tamamen samimi ve hasbi dncelerle, hibir pazarla girmeden ve hibir talepte bulunmadan verdik. Yeri geldii zaman da Demirel'i hibir rezerv koymadan, "Hakkn hatr ycedir, hibir hatra feda edilmez" prensibi erevesinde, ama yapc bir tavrla eletirmekten kanmadk. Nitekim Demirel'in 28 ubat srecinde bizim de youn ekilde eletirdiimiz baz tavr ve uygulamalar olmutur. Ama nihai tahlilde biz bu "aykr" tavrlar, onun devlet ierisinde kar karya olduu ciddi zorluk ve skntlarn yansmalar olarak deerlendirdik. Bize g-re Demirel, bu dnemde demokrasiyi yeni bir kesintiye daha maruz kalmaktan koruma endiesiyle hareket etti ve bunun iin ok byk gayret sarf etti. Ve Demirel 28 ubat', yapabildii lde frenleyerek 196 hasar ve tahribatn mmkn olabilecek en az seviyeye drlmesine alt. Sonu olarak, bu zorlu srete zaman zaman eletirsek de, De-mirel tarafndan "kandrlm" olduumuz gibi bir duyguya kaplmadk. nk Demirel'in i dnyasn tanyoruz ve kendisiyle otuz be yllk bir hukukumuz var. -Erbakan 28 ubat'ta, Fethullah Glen de 18 Haziran 1999'daki ok kasetlerle diskalifiye edildi. Bu konuda ne dnyorsunuz?.. -Gerek Erbakan, gerekse Glen iin kullanlan "diskalifiye" yntemlerinin, drst, ahlaki ve samimi olduunu herhalde hi kimse iddia edemez. Devlet gcn ve imkanlarn kullanarak sivil hareketleri ezmek, demokratik hukuk devleti anlayyla badamad gibi, bu yolla salkl neticelere ulamak da mmkn deildir. Bu ekilde hareket etmek suretiyle bugn iin Erbakan ve Glen hareketleri tasfiye edilebilir; ama yarn baka versiyonlar kar. Bu bakmdan, yaplmas gereken ey, din alanndaki boluu doru ve salkl yaklamlarla doldurmak; halkn doru bilgilerle donatld hr ve demokratik bir tartma ortam oluturarak yanllarn byle bir ortamda, hr zihinlerin ikna edilmesi yoluyla izalesine almaktr. ERBAKAN VE GLEN ESK GLERN BULAMAZLAR -Bundan sonra ne olacak?.. Erbakan ve Fethullah Glen'in durumu nedir?.. Yeni Asya cemaatinin durumu nedir?.. -Erbakan da, Glen de yapay bir byme noktasna gelmiken, bilinen yntemlerle diskalifiye edildiler. Bu aamadan sonra kendi asli snrlarna avdet etmeleri beklenmelidir. Geici bir sreyle elde ettikleri etkinlik ve gce tekrar erimeleri artk zordur. Erbakan hareketi ok byk ihtimalle tekrar ekirdek kitlesine dnecek, hatta bu kitlede dahi paralanmalar olabilecektir. Ayn ekilde Glen hareketi de dalma ve gerileme srecini yaamaktadr. Onun da eski gcn tekrar yakalamas son derece gtr. Yeni Asya camias ise kemiyeti deil, keyfiyeti esas alan uurlu bir kitledir. Pek ok zorlu ve etin snav yaam, birok badireyi at-latm, adeta felein emberinden gemi, fikirlerinin gcyle ayakta kalmay ve itibarn korumay baarmtr. Yaad hadiseler bu kitle-ye tecrbe birikimi en zengin cemaat niteliini de kazandrmtr. Hi kimseye diyet borcu olmayan onurlu ve tavizsiz tavr ile ayn izgide bundan sonra da ayn kararllkla yrmeye devam edecektir. 197 Zaman gazetesi yazar Hekimolu smail: "SOSYALSTLER DN DMANLIINDAN VAZGEMEL"

-Minyeli Abdullah romannz, sizi cemaatlerst bir isim haline getirdi. Minyeli Abdullah romannda slamclarn ektikleri skntlar-dan sz ediliyor. Hala ayn skntlarn srd sylenebilir mi?.. Ce-maatler birbirleriyle anlaamyor, bir olamyor ve gruplara ayrlyor, Risale-i Nur camias da bu yzden dank, bu durumu nasl yorumluyorsunuz? -slamiyet bir sanat veya meslek dal olmad iin leblebici, mu-hallebeci der gibi slamc veya dinci denemez. Halkmz Mslmandr, bunlarn yzde 30'u slamiyeti renmeye ve yaamaya altndan bunlara dindar denir. Cemaatler, slam niversitesinin faklteleri hkmndedir, eitim ve retimin kolayl iin bunlar gereklidir. Asl olan slamiyettir. Devlet slamiyeti retmiyorsa, retmek isteyenlere de mani olursa skntlar devam edecektir. slami eitim ve retimin olmad bir lkede, cemaatler kendi artlar iinde ekillenmise aralarndaki farkllklar gruplamalara sebep olacaktr. Bedizzaman Said-i Nurs, kendi yerine herhangi birini tavsiye etmedi. "Risale-i Nur'lar size yeter" dedi. Risale-i Nurlar da kitaptr, kitaplar te'vil edilir, yani yoruma aktr, farkl yorumlar, farkl gruplar dourur. Devlet slamiyeti bir bilim dal olarak ele alp onu gerek manasyla -retseydi Mslmanlar bugnk durumda olmazlard. FP CEMAATLERLE EKMED -Son dnemde FP ve Fethullah Glen cemaati birbiriyle srekli bir ekime iindeydiler. Gerekten bir ekime var myd, kamuoyu-na yanl m aksettirildi? -FP'nin oya ihtiyac var, bu sebeple cemaatlerle ekimesi yanltr, bence ekimemitir de. Glen de imanla, ibadetle megul olduundan siyasi sahaya girmemitir. Glen gibi bir slam aliminin, 198 milletin btnne, hatta slam, belki insanlk alemine hoca olabilme-si iin particilikten uzak kalmas arttr. slam alimleri partici olma-mal. slam alimlerinin iktidara gelmek gibi bir dnceleri de olma-maldr. Halkmzn yzde otuzu dindardr, dolaysyla dine dayal bir parti ortaya ksa alaca oy oran yzde 30'u gemez. Trkiye'deki dindarlar her zaman dindar olmayan Mslmanlar tarafndan ynetilecektir. Cemaatlerin bir ksm sistemi eletirirken, bazlar sistemle birlikte hareket ediyor. Bunu nasl deerlendiriyorsunuz? -Sistem deyince, cumhuriyet, demokrasi, laiklik ve bunlara benzer resmi rejimler ve ideolojiler akla gelir. Bunlar eletiren devlet adamlar ve retim yeleri de vardr. "Bu sistem deimelidir" diye kitap yazanlar iktidardadr ama onlar da sistemi hala deitiremedi. ngiltere'nin demokrasisini, Fransa'nn laikliini, insan haklarn istemek herkesin hakkdr. Siyasetle megul olan elbette sistemi eletirir, olmayan da kendi iine devam eder, bu da sistemle zleme anlamna gelmektedir. yle bir hal iindeyiz ki, sistemi eletirsek devlet, ele-tirmesek baz dindar gruplar kar kyor. Kahveler, basn yayn, halkmz politize etmitir; zellikle fakirler, isizler politikayla daha ok megul oluyor, bundan da particiler yararlanmak istiyor. -Yeni Asya cemaatinin iinde siz de vardnz ve pek ok ayrlan gibi siz de ayrldnz, sizin ayrlma sebebiniz ne idi? -Onlar hizmeti bir partinin iine soktu, ben partici olmadm. Si-yaseti ilmi planda ele almak baka, partici olmak daha bakadr. Yazm olduum kitaplar bunun delilidir. YASAKLI ERBAKAN ESKSNDEN DAHA GLDR -RP kapatld, Erbakan siyasi yasakl oldu. Bir yl sonra Fethul-lah Glen'in ok kasetleri yaynlanarak Glen ve cemaatine ynelik aleyhte bir kampanya yrtld. Ard ardna gelen iki farkl misyona ynelik bu darbelere ynelik yorumunuz nedir? -Globalleme, kreselleme ve dnya devleti; bu tabir ayn manaya gelir. Bir dnya devleti vardr, bu devleti sper gler ynet-mektedir, zirvenin tepesi de ABD'dir. Sper gler ileri teknolojiyi kendileri ald, hamal teknolojiyi bize brakt. slam lkelerinin kalkn-mamas iin devletin ilme ve teknie nem vermemesi lazm. Bunun iin okul kapatmal, ba rtl kz niversite kapsnda alamal, ya199

ni dnya ilme ve teknie koarken slam lkelerinde bu kelimeler bayram nutuklarnda sylenmeli, nk sper glerin slam lkelerine emri budur: slam lkeleri kalknmamal! Kalknmamas gereken devlet parti kapatr, dnce suu icad eder, ilim adamlaryla urar, bylece ada olduunu zanneder. Yasakl Erbakan, yasakl olmad zamandan daha gldr, bu millet mazlumu sever. TCK'nin 141, 142 ve 163'nc maddeleri kalkt, komnizm veya eriat geldi mi? Rejimler gelmez, mevcut ynetimin hatalar o rejimleri davet eder. -Bu olaylardan bir ders karmal m? Sizce bundan sonras ne olabilir? -Politikaya ve kltre ekonomi yn verir. Kalknamayan fertle-rin, cemaatlerin ve devletlerin yapaca hi bir ey yoktur. Kalknma-nn esas da ilim ve tekniktir. Sosyalistler din dmanlndan, zellikle slam dmanlndan vazgemeli, dindarlar ekonomiye nem vermeli, hakim g olan kapitalistler de kendilerine u soruyu sormal: "kinci Dnya Sava'nda yerle bir olan lkeler kalknp sper g olurken neden Trkiye seksen senede kalknamad?" Devlete hakim olan sosyalistler ve dindarlar deildi, yleyse bunlar sulanamaz, kapitalistler suu kendinde grp tedbir almal. Kltr snr tanmaz. Parann, ilmin, tekniin dini iman olmaz, bunlar insanln mterek maldr. Bunlara hep beraber sahip kmalyz. Kalknm lkelerdeki sosyolojik ve psikolojik rahatszlklar azaltmak iin slam dininin yce ahlakndan faydalanmak arttr. 200

Milli Gazete yazar Mehmet evket Eygi: "slam, PARTYLE VE CEMAATLE ZDELEMEMEL" -797/ muhtrasndan sonra yurtdna katnz... -Benim yurtdna kmam, 1971 muhtrasndan sonra deil, ok nce, 1969 ylnn ocak aynda olmutur. Ocak 1969 ile 12 Mart 1971 arasnda hayli mesafe vardr... Gidiim kamak eklinde deil, normal pasaportla Yeilky Havaalan'ndan hacca gitmek suretiyle olmutur. O tarihte Meclis'te ayr basn aff kanunu teklifi vard. Basn aff kar ve dnerim diyordum. -Siyaset ve slam... -Bir din ve dnya nizam olarak slam'n siyaset zerinde tutul-mas gerektiine inanyorum. slam hibir siyasi partiyle, tarikatla, hiziple, cemaatle zdelestirilmemelidir. Elbette baz Mslman kiiler ve gruplar politik faaliyetler yapacaklardr. Lakin bunlarn kendilerini din ile zde hale getirmeleri yanltr, sakncaldr. Baarszlklar, hatalar dine yklenebilir. Benim grm budur. Bu konuda ahs veya cemaat ismi vermemek artyla birtakm anonim tenkitler ve uya-rlar yapmmdr. Bu tenkit ve uyarlar u veya bu ahsa veya cemaate yaplm olarak grmemek gerekir. Mesele bir metot meselesidir. DN SMRS ELBETTE VARDIR -slami kesimin baz byklerini tenkit ediyorsunuz... -Tenkitlerim zeletiri mahiyetindedir, ykc deil yapcdr. Bugn Trkiye'de hibir kesimde gerei gibi zeletiri yaplmamakta-dr. Bunun tek istisnas benim yazlanndr. -Din smrs var mdr? -Elbette vardr. Yllardan beri Trkiye'de iki byk ktlk cereyan ediyor. Biri ar, azgn, militan din dmanl; dieri ise dine hizmet perdesi altnda yaplan din smrsdr. Bir Mslman yazar olarak din smrs zerinde durmam, Mslman kesim iin bir zaaf 201 deil, aksine bir shhat ve g unsurudur. Atatrk kesimde de dehetli bir Atatrk smrs yaplyor, fakat onlar bu konu zerinde durmuyor, smrclerin zerine gitmiyor. CUMHURYET BANA KE VERSE YAZARIM -1995'te Milli Gazete'de slami bir cemaati eletirdiniz. O ce-maatin basklaryla gazetedeki iinize son verildi...

-Profesyonel bir ke yazar deilim. Milli Gazete'deki yazlarm iin cret, maa almyorum, sar basn kartm bile yoktur. O tarihte Milli Gazete'deki iime son verilmedi, ben kendim yazlarm durdurdum. Bir iki ay sonra da tekrar yazmaya baladm. nanlarma, dnya grme, hak bildiim ilkelere hizmet edebilmek artyla her gazetede yaz yazmaya hazrm. Bir farkllk ve eitlilik olsun diye Cumhuriyet bana bir ke ayrsa orada da yazmaya hazrm. -Yazlarnzn mahiyeti... -Aktel, politik, gelip geici, gnlk konularda yazmyorum. Kalc, temel, nemli meseleler zerinde duruyorum. Gayem Trkiye'nin lke, halk ve devlet olarak ycelmesidir. Bu da, benim grme gre slami zm ile olur. -Devlete kar msnz? -Kesinlikle deil. Ben devlet ile dzen (sistem, rejim) arasn ayrmaktaym. Devletin ypratlmasndan yana deilim. Trkiye'nin rejim, sistem, dzen, resmi ideoloji konusunda byk deiime ihtiyac vardr. Sovyetler Birlii'nde bu yapld ve byk ferahlama oldu. slami kesimdeki baz radikal, militan, kyl kltrl kiiler devlet ile rejimi zdeletiriyor ve devlet dmanl yapyor. Hata ediyorlar. LKEMZDE LAKLK YOK, "DEVLET DN" VAR -Sizce ne gibi bir deiim olmaldr? -Bugn Trkiye'de resmi ideolojili oligarik bir aznlk egemen-lii hkm srmektedir. Milletin, lkenin, hukukun, devletin zerinde resmi ideoloji ve derin devlet vardr. Bu sistem ilanihaye devam edemez. Bizim de ileri ve medeni lkeler gibi hukukun stnl sistemine, gerek demokrasiye, temel insan hak ve hrriyetlerine sayg esasna gememiz gerekir. Bunun iin ncelikle resmi ideolojiden vazgeilmesi icap eder. -Laiklik ne olacak? 202 -Trkiye'de laiklik yoktur. Devletin resmi bir Diyanet leri Ba-kanl var. Kabinede din ilerinden sorumlu bir bakan bulunuyor, es-ki er'iye vekili veya eyhlislam gibi. Devletin 100 bin resmi imam, mezzini, vaizi, mfts var. Devletin 500 ksur mam hatip okulu, 17 ilahiyat fakltesi mevcut... Byle bir sisteme laiklik mi diyorsunuz? Bu laiklik deil, "devlet dini" sistemidir. Binaenaleyh, nce gerekten laiklik olsun, sonra o laiklii korumay dnsnler. Not: Mehmet evket Eygi'ye, dizide adnn getii gelimelerle ilgili sorular sormamza ramen, bu sorulara cevap vermenin gazete-cilii asndan sakncas olduunu belirtti ve "kendi sorup-kendi ce-vaplad" bu metni gnderdi. Okuyucularn yorumuna brakyoruz. 203 Yeni afak gazetesi yazar Fehmi Koru: ERBAKAN VE GLEN MSYONU BRBRNDEN FARKLI En son temsilcisini Fazilet Partisi'nde (FP) bulan siyasi hareket ile Fethullah Glen Cemaati arasnda, her eyden nce, bir kaynak farkll var. Glen Cemaati, bilindii gibi, siyasetin iinde yer almaya pek ho bakmayan, siyasi karar alanlar dorudan etkilemeyi yntem olarak tercih eden Risale-i Nur hareketinden kaynaklanmakta. Bu hareketin ncs olan Bedizzaman Said Nursi, fiili siyaset iinde yer ald Cumhuriyet ncesi dnemde yaptklarndan pimanlk duyduunu eserlerinde anlatr. (Deitiini simgelemek iin, o dnemi 'Eski Said dnemi' olarak anar). zleyicilerine tavsiyesi, "Euzbillahi min'eeytani ves'siyase" (yani, eytan'dan ve siyasetten Allah'a snrm) olmutur. Buna karlk, Necmettin Erbakan ve arkadalar, kendi hareketlerini balatrken farkl deneyimlerden, kimi Bat'da yakndan gzledii demokrasiden, kimi de slam dnyasndaki denemelerden ve yazarlardan etkilenmitir. Erbakan'n siyasete admn Adalet Parti-si'nden aday olarak atmak istediini, yannda bulduu iki milletvekili arkadann AP'den Meclis'e girdiklerini unutmamak lazm. lk balarda Erbakan'la hareket eden Risale-i Nur kkenli baz isimler, arada zihniyet ve yntem fark bulunduunu, ksa srede anlayp kopmulardr.

ki izgi, slami literatr bilenlerin kolayca anlayaca gibi, bir arada dnlemeyecek kadar farkl geleneklerini yanstmaktadr. Bu sebeple, arada kiilikleri sebebiyle iki tarafa da fazla uzak durmayan baz insanlar bulunsa da, Fethullah Glen ile Necmettin Erbakan ve Glen Cemaati ile MSP/RP/FP izgisi arasnda hogrye dayal bir dostluk gzlense de, bu izgilerin uzun sreli bir birliktelik kurabilmeleri adeta imkanszdr. 204 Fethullah Glen, benim grebildiim kadaryla, Trkiye'de ikti-darlar ve g odaklaryla atmadan, siyasetin dnda kaldn zellikle vurgulayarak etkinliini yaygnlatrmay tercih etti. Son on yl ierisinde izledii yntem, devletle ilikisiz, daha ok 'toplumu slam-latrma' denilebilecek bir projeyi akla getiriyor. Bir din adam olmas, hizmet sahas olarak eitimi ve medya sektrn semesi bunu onun iin doal ilgi alan kalyor. Yurtii ve dnda eitim kurumlarnn faaliyete geirilmesine nayak olmas, iadamlarnn darya almalarn tevik etmesi, toplumsal katmanlarla din ve mezhepler arasnda hogry yaygnlatrmas abas gibi aslnda devletin yerine getirmesi gereken grevleri kendiliinden stlenmesi, onu bazlarnn gznde 'tehlikeli' klyor. Bu hissin kkeninde, yaplanlar 'daha baka niyetler' ile irtibatlandrma dncesi yatyor. slami eilimler, btn dnyada, bal olduklar inan sisteminin zellii gerei 'ulusal-st' bir anlay yanstrlar. slamn 'mmet' fikriyle ilgili bir durum bu. Bu sebeple de, birok lkede (bu arada Trkiye'de de) 'milli' olmamakla sulanrlar. Fethullah Glen, en yaknlarndan gelen iddetli eletirileri gsleyerek, epey 'yerli' bir sylemi benimsemi grnyor. Yurtdndaki kollaryla bile Trkiyeli bir hareket bu. Erbakan'n vizyonu ise, kendi syleminden de biliyoruz, Trkiye'nin snrlarn ayor, dnyaya nizam verme iddias var. Bu iki hareketin Trkiye'de bulduklar taban, sempati halkas veya kendileri gibi dnmeyenler tarafndan sahiplenme ile bu durular arasnda irtibat olduunu dnyorum. Erbakan ve FP iin 'g' sayyla (partili ye veya oy kullanan semen) ile llrken, Glen Cemaati gibi siyaset-d yaplanmalar iin 'say' fazla nemli deil. Glen Cemaati ve benzeri hareketler, kendilerinin 'hizmet' diye adlandrdklar ura alanlarnda tespit et-tikleri hedefe ('toplumu slamlatrma') vardracak kadar bir g (ye-terince kendini vakfeden insan, desteki iadam, kurumlar olutur-mak iin gerekli para gibi) ile yetinirler; bunlarn kendi 'hizmet hal-kas' dndaki toplumsal taban rgtlemek gibi bir dertleri yoktur. Cemaatle temas kuran herkesi 'kendilerinden' kabul etmek eilimin-dedirler. Farkl kaynaklardan beslenmeleri, farkl yntem ve syleme sahip olmalar, FP hareketi ile Glen hareketinin ekimesini gerektirmiyor. slami duyarl olan insanlar, siyasete yaknlk hissediyorlarsa 205 FP'nin yannda duruyorlar; yaradl siyasete uygun olmayanlar ise, aralarnda Glen Cemaati'nin de bulunduu, baka 'hizmet' alanlar-na ilgi duyuyorlar. 28 ubat, bir yandan Turgut zal'n ieride toplum katmanlar arasnda hogry, darda baka lkelere almay ngren misyonunu paralamay (dolaysyla Glen Cemaati'nin temellerini oymay) hedeflerken, bir yandan da Global Sistem adna, onun korkulu ryas haline gelmi 'siyasal slam' yaklamn (dolaysyla RP/FP izgisini) yok etmeyi grev bildi. 28 ubat, Trkiye iin bir 'ie kapanma projesi' idi; bunu Trki-ye adna dnyaya alm ileri kollar (F. Glen) budamayla ve siyasetin alann (FP) daraltmayla baarmaya alt. Bu bakmdan, aslnda dini duyarllkla bulunmayan kii ve evrelere darbe vursa, lke karlarn baka alanlarda da zedelese bile, en byk tahribat din odakl yaplanmalarda gerekletirdi. Partinin mahkeme kararyla kapatlmas, cemaatin kasetlerle ypratlmas duruma gre ara kullanma kolay-clyla ilgili nemsiz ayrntlardr. 28 ubat, temelde, izgiler arasnda ton farkllklarn hi hesaba katmamtr. Olan bitenlerde baya nemli pay olduunu sandm bir ger-ek de u: Alan Makovsky, 'Pivotal States' adl kitapta yer alan Trki-ye deerlendirmesinde (s.90), United States Information Ageney tarafndan yaptrlan bir anketten sz

ediyor. Trkler'in lkelerini daha ok slam dnyasnn bir paras olarak grdklerini ortaya koyan anket Washington'da alarm zillerini aldrm olmal. Deneklerin yzde 47'si "Trkiye slam dnyasnn bir parasdr" derken, "Trkiye Avrupal'dr" diyenler sadece yzde 27'de kalm. (Yzde 15 ise, "Her ikisi de" demi). Bu anket sonularnn 1996 Eyll'nde alndn yazyor Makovsky; yani 28 ubat 1997 MGK'sinden drt ay nce. 206 Romanc, yazar ve Moral FM radyosu yorumcusu Yavuz Bahadrolu: "HER TRL CEMAAT SULTASINA KARIYIZ" -Cemaatlerin genelde birbirleriyle mcadele ettiini, attn ve bu srete kendilerinin de gruplara blnmekten kurtulamadn gzlemliyoruz. Siz Yeni Asya cemaatinin nemli bir ismiydiniz ve romanlarnzla tannmtnz. Bu olguyu nasl deerlendiriyorsunuz? -"Mcadele", "atma" ve "blnme..." Tanmlama yaparken setiiniz szcklere elbette sayg duyuyorum, ama daha ilk sorunun hemen ilk satrnda savalar hatrlatan kelimelerin arka arkaya sralanmas, insan hem rktyor hem de kara kara dnmeye itiyor. Bu grnt doru ise sizin deyiinizle "cemaatler" ve tabii o cemaatleri ynetme iddiasnda olanlar ok byk vebal altndadr. ayet bir yerde kavgaya varan srtmeler yaanyorsa o yerde ya bllecekleilecek bir eyler vardr, ya da hayata dnyac (bir anlamda sekler) yaklamlar sz konusudur. Bunlarn ikisi de, benim anlaym erevesinde, manevi hayat hem daha derin ve donanml hem de daha estetik ller iinde yaama gdsyle bir araya gelmi eit ve zgr insanlarn birlikteliiyle oluan "cemaat'in varlk sebebine aykr der. nk "cemaat" temelde "manevi" iklimdir. Yahut yle olmaldr. Aralarna dnya szm gruplara "cemaat" demek doru olmasa gerek. Bununla birlikte her grupta zaman zaman gr ayrlklarnn kabilecei de gz ard edilmemelidir. Farkl insanlarda farkl duygular, farkl fikirler bulunabilir. Farklar zaman iinde, birlikteliin ruhunu incitecek kadar byyebilir de... Buna "ihtilaf" deniyorsa, bu ihtilaftr. Ama ihtilaflarn "manevi hayat" tercihiyle olumu estetik bir-likteliin (cemaat diyorsunuz) ruhunu zedelemeyecek ekilde zmlenmesi gerekir. Bu yaplamam da topluma "kavga" manzaras verilmise ya olayn topluma sunumunda ya da alglamada bir hata aranmaldr. 207 -Risale-i Nur camias, CHP'ye olduu kadar Erbakan'a da kar bir mcadelenin iindeydi. Bir cemaatin siyasi rakipler edinmesi ve ister istemez bir siyasi hareketin savunucusu olmas doru bir ey mi, cemaate riskler getirmez mi?.. -Her tercih, tercihi yapan birey asndan da, grup asndan da risktir. Belirli amalarla olumu temelde siyasal kimlikleri bulunma-yan (dini) gruplar da zaman zaman tercihlerini ortaya koyup riskini stlenmek durumunda kalabilirler. Bedizzaman Said Nursi, dinin ve dini kutsallarn kesinlikle siyasete alet edilmemesi gereini savunur. Hatta bu izlenimi verecek oluumlardan iddetle saknlmas gerekti-ini syler. Risale-i Nur camias temelde bu gr benimsemi, bu nedenle dine dayand izlenimi veren siyasi oluumlar destekleme-mitir. Ama siyaset (siyasal birlik ya da ayrlk) "cemaat" iinde belir-leyici deildir. Yine sizin ifadenizle "Nur talebeleri "nin siyasetten ok nde gelen mterekleri vardr. Belirleyici olan o mtereklerdir. (Be-dizzaman, bu mterekleri Allah, peygamber, kitap, kble, bayrak ve vatan birlii eklinde zetler) BLNMELERN ARKA PLANINDA HKMETME HTRASI VAR -Risale-i Nur camias eitli dnemlerde dald. Sizde ayrlan gruplar iinde yer aldnz ve Yeni Asya'dan kopup Yeni Nesil grubunu oluturdunuz. Siz neden ayrldnz? -Bu kabil esasa taallk etmeyen ayrlklar kavrayabilmek iin islam tarihindeki ayrlklarn bir zetini karmak gerekiyor. Hemen unu syleyeyim ki, bu konuda kimi evrelerce ne srlen iddialarn ou speklatif karakterdedir.

Ancak unu syleyebilirim ki, kavgalar, mcadeleler, blnme-ler, Allah'n rzasn paylaamamaktan dolay kmaz, cenneti ble-memekten dolay da kmaz; kavgalarn, yahut sizin tabirinizle mcadelelerin arka plannda, ayet "kazanma" hrs yatmyorsa "hkmetme" ihtiras yatabilir. Her ikisi de mana aleminde merduttur! -Yeni Asya cemaati blnmelere urarken, bu camiann iinden kan Fethullah Glen grubu zamanla byd ve neredeyse nurculuun temsilcisi durumuna geldi. Bunu neye balyorsunuz? -"Nurculuk" dediiniz ey bir "tekilat" olsayd, ba ve temsil-cileri olurdu. "Tarikat" olsayd "eyhi", "halife"si bulunurdu; ama or-tada ne bir tekilat var, ne de bir tarikat. Bunlar olmaynca "reis", 208 "eyh", "halife" de yoktur... Ya ne var? Risale-i Nur klliyatn okuyan, imann Kuran hakikatleriyle kuvvetlendirmeye alan insanlar var. Herkes yalnzca kendini temsil ediyor. Kimse kimsenin emrinde deil... Ve kimse, kimsenin rakibi de deil. Binaenaleyh baz arkadalarn eitimretime ncelik verip bu alana yatrm yapmalar beni sadece memnun eder. Kimi varlklar, tm varlklarn kendi lkslerine harcarken bazlar ocuklarmzn gelecei iin yatrm yapyorsa bu -hangi tarafta olursak olalm- takdir etmemiz gereken bir olgu gibime geliyor. Malum: Dinimiz "hayrda yar" emreder. -Yeni Nesil grubunun Yeni Asya'dan ve Fethullah Glen cema-atinden ne gibi farklar var? -Tabii sadece kendi adma konuabilirim. Ben ahsen demokrat kimlikli bir insanm. Herkesin istediini dnmesini ve dndn rahatlkla sylemesini savunurum. Farkl olmak ya da farkl grnmek ihtiyac iinde deilim. Kimin ne yaptndan ok, ne yapacama bakarm. Gemite gazete kardmz kimi arkadalarla Moral FM radyosunu kurduk. Dncelerimizi hem bu radyoda, hem de Moral Dnyas dergisinde aklyoruz. nanc ve dncesi ne olursa olsun kimseyi dlamamann insanlk gerei olduunu sylyoruz. Devlete bakma gelince: zgrlk herhangi bir vatandan bakndan ok farkl deil. Devletin teknik, kk ve mutlak manada milletiyle bark olmasn isterim. nsan kutsaldr: Ne uruna olursa olsun insana inan, fikir, siyaset, kyafet dayatlmamal. Kararlarn zgr iradesiyle vermeli. -Fethullah Glen'in devletle ve sistemle bark olmasn, siste-min yannda dier cemaatlere olduu kadar FP kesimine de kar ta-vr almasn nasl deerlendiriyorsunuz? -Devletle kavgal olmak, "slamn artlarndan biri deil." Din-darlarn devletle mutlaka kavga etmeleri gerektii eklinde -ne hik-metse- bir kanaat olumu. Bu yanl. Sanyorum bu yanl, hayata Marksist idollerden bakma alkanlndan kaynaklanyor. Mslmann "devleti ele geirme" gibi bir derdi yok. Sadece yneticilerin bazen devlet adna yapt kimi yanllar sorgulama gibi bir dertleri var. Binaenaleyh, dindar, ne hep devletidir, ne hep devlete kardr. Yaplan icraatlarn rengine gre olaya yaklar. (En azndan ben byleyim) 209 Bedizzaman'n ve eserlerini okuyan insanlarn, genelde, dine dayand imajn veren siyasi oluumlar hakkndaki grlerini, ikinci soruya verdiim cevapta zetlemeye altmdan, burada, tekrarlamak istemiyorum. 28 UBAT BR KIRIK ZGDEN BAKA BR EY DEL -28 ubat srecinde RP'nin zerine gidildi ve parti kapatld, li-deri de yasakl oldu. RP'nin yerine kurulan FP geriledi. Bir yl sonra da 18 Haziran 1999'da medya Fethullah Glen'in ok kasetlerini ya-ynlayarak, bu cemaat toplumun gznden drld. Btn bunlarn anlam ne sizce? -Gerek 27 Mays, 12 Mart, 12 Eyll, gerekse 28 ubat, Trki-ye'nin demokratikleme izgisinde birer krktr. Umarm 28 ubat son krk olur. Zira darbeler ve mdahalelerle "ada uygarlk dzeyine" ulaan bir toplumu tarih henz yazmamtr. Tersine bu hedefe oktan ulam toplumlarn ortak noktalarnn insan ve insan haklar eksenli demokratik bir yap kurmak olduunu

grmekte ve lkemiz iin de byle bir yap oluturmann zaruretine iaret etmekteyiz. Trkiye'deki mcadelenin z aslnda budur: Cemaat iinde, ya da cemaatler arasndaym gibi gzken mcadelelerin z bile ayndr. Hadi syleyeyim: Ben ve arkadalarm, hangi g kaynana dayanrsa dayansn (cemaat, tarikat, siyaset, izm, din, ideoloji, vs.) her trl sultaya karyz. Bu anlamda tabii ki siyasi partilerin kapatlmasna, siyasetilerin zindanlara atlmasna ya da ebedi yasaklarn cenderesine alnmasna da kar olacaz. Vaktiyle Sayn Demirel'e verdiimiz destein 12 Eyll sreciyle dorua ktn grrsnz. O tavrmzda antidemokratik dayatmalara ve halka ramen, halkn iradesine ramen yrrle konan siyasal yasaklamalara kar sessiz direniler ve lklar vardr. O srete, partisini ve politikalarn benimseme-mekle birlikte Sayn Ecevit'i savunan yazlar yazan kalem de benim kalemimdir. Ayrca tm darbe anayasalarna ret oyu veren de,benim arkadalarm ve dostlarmdr. Ksacas, siyasi partinin kimlii, amac ne olursa olsun -iktidara gelme yntemi cebir ve iddete dayanmamak kaydyla- kapatlmasn onaylamam mmkn deil. Malum kasetlere gelince: 28 ubat sreci ile balayan "ok ka-set" furyas artk bir komediye dnt ve inandrcln iyiden iyiye 210 kaybetti. Bir skandal bitmeden biri patlyor, ama altndan da pek bir ey kmyor. "Fadime ile Cinci Hoca'nn Maceralar" olarak balayan sre artk kabak tad verdi. Bu arada baz gzaltlar manete eken "kitelli medyas"nn beraat kararlarn 27. sayfann en altnda tek s-tuna sktrmas, ne garip bir gazetecilik anlaydr. yle dnyorum: Bir insan hem "devleti", hem "devletin karsnda" olamaz. Fethullah Hoca'y bir kesim "devleti" buluyor, dier kesim ise "devlet aleyhine" olduunu iddia ediyor. Sanyorum devletin iinde birbirine zt iki kutup var. Kutuplardan biri tannm bir kii hakknda mspet bir eyler syleyince, dieri derhal kaset servisi yapmaya balyor. Hayat boyunca adm adm izlenip gzlenerek tm konumalar kaydedilen her insan, zaman zaman aleyhine kullanlabilecek szler de eder. Devletin en makbul isimleri bile byle bir snavdan "salam" karmayabilirler. -slama kesimler bu yaanan olaylardan ne gibi sonular kar-d. Ve bundan sonra neler olacak? -Ben kendimi teden beri "slamc" olarak deil, sadece "Ms-lman" olarak tanmlyorum. Ve 28 ubat srecinden sadece "slam-c"larn deil, Trkiye'de yaayan herkesin baz dersler karmas ge-rektiini dnyorum. Birinci ders: Demokrasi ve insan haklar herkese lazm... kinci ders: Devletin ideolojisi olursa dier ideoloji mensuplaryla birlikte inanan ve dnen herkesin zaman iinde can yanabilir. rnein, ideolojik devlet, bir dnem "dinciler"le ibirlii yapp rklarn canna okur (1946 tevkifat gibi), sonra "rklar"la ibirlii yaparak solcularn canna okur (1980 sreci gibi), derken solcular ve milliyetilerle ibirlii halinde bu defa "dinciler"in -yahut benim ken-dimi tanmlamamla"dindar"larn canna okumaya ynelir. (Son dev-re) O srete de her tannm "dindar" hakknda bir kaset kar. Toparlarsak: Devletin ideolojisi olmamal, lke tam demokrasi ile ynetilmeli, laiklik Bat'daki gibi uygulanmal: yle uygulanrsa i-kayetler minimuma iner ve bar ortam glenir. "Dindar politikaclar" da, sanyorum, artk bunlar grdler. Bir miktar fanatik romantiin dnda, artk kimse demokrasiyi "kfr re-jimi" olarak alglamyor. 28 ubat srecinin, Trkiye'ye en byk dersi bu olsa gerek. 211 Bundan sonra hibir ey gerekten de eskisi gibi olmayacak. Son sz: Kimi dindarlar, kendilerini "slamc" olarak tanmlayan aydnn ve siyaseti "cihad" zanneden siyasetinin tuzana dt. Bundan hem btn dindarlar zarar grd, hem de Trk demokrasisi. 212

Aratrmac-yazar Ruen akr: "SLAMCILIK TRKYE'DE DE YENLD" -"Ayet ve Slogan" kitabn yazdnzdan bu yana Fethullah G-len cemaati ne ynde deiti? Bu cemaatin gelimesi, bymesi ve ykselii konusunda gzlemleriniz nelerdir?.. -"Ayet ve Slogan") 1990'da yazdm. 0 ana kadar Fethullah Ho-ca'nn ortada ne bir resmi, ne adyla yaynlanm tek bir makalesi, ne "biz burdayz" diye baran okullar vd. vard. Ama Trkiye'deki genel slami canlanmadan ok iyi istifade eden nemli bir hareket olduu, hzl ve etkili bir ekilde rgtlendii ortadayd. Fakat cemaate ula-mak imkanszd. Bu nedenle Sznt dergisinin bir ka cildini ve G-len'in Abdlfettah ahin adyla yazd kitaplar satr satr okudum. Hatta Glen'in avukatlarndan "Bu kitaplarla ilgisi yoktur" diye tekzip yemiliim bile var ki aynlarn imdi gerek adyla basyorlar. 1994-95 dolaylarnda Gazeteciler ve Yazarlar Vakf araclyla cemaat su yzne kt, galiba gizlilikle artk daha fazla srdreme-yeceklerini kavramlard. Zamanlama da mthiti: Tam da RP'nin byk bir trmana getii ve kendinden olmayan kesimleri rktt bir dnemde. Fethullahlar, "Onlar radikal biz lmlyz" veya "Onlar devleti ykmak, biz glendirmek istiyoruz" imalaryla gndeme yerletiler. Dnemin Babakan Tansu iller ve byk medyann nemli bir blm bata olmak zere slamc olmayan birok evre onlar barlarna bast. O ilk iftar dnemlerini Milliyet'te "Glen eyhlislam olmak istiyor" diye kavramsallatrm. hemen hemen herkesin tepkisini ekmitik. Cemaatin ykseliinde birka nemli faktr daha var. ncelikle Glen'in, kendisini laik gren biroklarnn "Yllardr aradklar hem dindar hem modern ulvi ahsiyet" ablonuna cuk oturduu sanld ve byle bir maniplasyon yapld. Glen'in "ufku"nun genilii, her soruya entelektel dozu dinadam ortalamasnn stnde cevaplar ver213 mesi pirim yapt. Glen'i bu ekilde yceltenlerin ezici bir ounluu-nun Trkiye'nin bugne kadar yetitirdii dier slami ahsiyetler hakknda pek bir ey bilmediklerini hesaba katmak gerek. Bir dier husus okullard ki, bu, hi kukusuz cemaatin en nemli baarlarndan biridir ve balbana ok geni ve ciddi inceleme ve aratrmalar gerektirmektedir. FETHULLAH GLEN, RP'YE KARI KULLANILDI -FP'yi de gemiiyle bugnyle yakndan izlediniz. FP gelenei ite Fethullah Glen cemaatinin benzeyen ve ayran ynleri nelerdir? -MNP-MSP-RP-FP, yani Milli Gr geleneiyle Glen hareketini birletiren en nemli yn ikisinin de, bir zamanlar MHP'nin temel dsturu olan "lidertekilat- doktrin" lemesini harfiyen yerine getiren hareketler olmalardr. ki harekette de ok ciddi bir rgt yaps bulunmakla birlikte herey lidere baldr; liderde balayp liderde biter. Fakat bu iki hareket farkl orijinlerden beslenmitir. Milli Gr-lerin ana ekirdei hep siyasetle ili dl olmu Nakibendi kkenli kiilerdir. Daha sonra ayn kiilerin Arap dnyas ve Hint alt ktasnda ortaya kan selefislamc grlerden etkilendikleri de biliniyor. Fet-hullah Hoca ise Nurcu gelenekten geliyor ve kendisinin Said Nursi'nin "Yeni Said" dnemini, yani siyaseti geri plana itip, Nur Risalelerini yazp datt yllarn referans ald anlalyor. Dier bir deyile Milli Gr siyasi, Glen grubuysa toplumsal ve kltrel zeminlere arlk verdikleri iin ister istemez farkllamlardr. -ki akmn birbiriyle rekabetini ve ekimesini neye balyorsu-nuz?. . -ki akm arasndaki rekabetin en nemli konjonktrel nedeni, Glen cemaatini, dnemin babakan iller'in "RP'ye kar slami bir cephe"nin ana unsuru olarak grp nn amas, grubun da buna itiraz etmemesidir. Hatta RP'liler Nurculuun ana kolu olan Yeni As-ya'clar Fethullahlara kar tavr almaya ard, bu plan yrme-yince ayn dnemde ortaya kan Aczimendiler'i "te gerek Nurcu-luk" diye barlarna bastlar. ki grup arasnda rekabetin nemli bir ayan da parann oluturduu kesin. Yeni dnemde Glen cemaati, okullarn

ne kararak zengin dindarlarn balarn byk lde kendilerine kanalize ettiler. Bu durum dier cemaatleri ve RP'yi hayli fkelendirdi. 214 28 UBAT SLAMCILARIN "ME" BALONUNU SNDRD -28 ubat srecinde RP sarsnt geirdi. 18 Haziran 1999'dan itibaren de, ATV'de yaynlanan ok kasetlerle Fethullah Glen ve cemaati ar bir darbe ald. Birbiriyle atan bu iki akmn pepee darbe almasn nasl yorumluyorsunuz? -28 ubat sreci ne kadar anti-demokratikse bir o kadar da ba-arl bir sretir. Bu srecin mimarlar, 12 Eyll'den ok iyi dersler -kartm olmallar ki, tereyandan kl eker gibi, ciddi anlamda en ufak bir direnile karlamadan srasyla tm slamclara vurdu. Buradan u sonuca varmak mmkn: slami cemaatlerin btn gelimesi devletin baz odaklar tarafndan ciddi bir biimde izleniyormu. Aslnda slamclarnki "byme" deil "imeymi." Bylelikle tek bir ine darbesi btn balonu patlatabildi. Bu noktada en ok u soru soruluyor: Neden Glen cemaatine de vurdular? Bunun bence tek bir nedeni var: Devletin dier kanatlan ne dnrse dnsn ordu hibir zaman bu cemaate gvenmedi. Bu gvensizlik, bu grubun 1980 balarndan itibaren sistemli bir ekilde orduya szmaya altnn tespit edilmi olmasndan kaynaklanyordu. -RP kapatldnda Fethullah Glen sessizdi. Hi bir zamanda destek olmad. Ama Fethullah Glen ve cemaati ok kasetle darbe al-dnda, FP ve dier slamc cemaatler, slamc basn; Fethullah G-len'in tersine ona sahip kt. Bu olay nasl deerlendiriyorsunuz? -Glen'in RP kapatlrken sessiz kalmas, hatta egemen glere bu konuda aklfikir vermeye almas, bugn cemaatin "eletirel ka-falar" tarafndan da utanla hatrlanyor; daha dorusu hatrlanmak istemiyor. Bunun bir dier nedeni de FP'nin Glen'e hibir ey olma-m gibi sahip kmasdr. slamclarn tmnn, devletle ve sistemle ilikileri ne olursa olsun ayn dramatik sonda birlemesi tarihin o mu-azzam derslerinden bir yenisidir, o kadar. ERBAKAN VE GLEN'N MUTLAK EGEMENL TKENYOR -Her iki akmn bundan sonra gelecei ne olabilir sizce? -Milli Gr'te Erbakan'n mutlak egemenliinin tkenmekte olduunu 14 Mays'taki kongrede grdk. Fethullahlar benzer bir kongre yapabilseler, benzer bir sonula karlaacamz sanyorum. Zaten iki hareket arasndaki en temel farklardan biri de bu. Yani Mil215 li Grler, kendilerini da ne kadar kapamak isterlerse istesinler yasalar erevesinde ak bir faaliyet yrtmek zorundalar. Ben bu-gn Trkiye'nin her kesinde FP'lileri binalarnda bulabilirim. Ama Glen cemaati, hem ak faaliyet yapyormu gibi yapp, hem de hereylerini gizleyebiliyorlar. Cemaatle ilgili bir bilgiye veya kiiye ulamak istediiniz zaman biz gazetecilere "buna hakkmz olmad" filan syleniyor. Tekrar soruya dnecek olursak: Sadece Trkiye'de deil tm slam dnyasnda slamclk yenildi. Bu iki akmn gelecei de ncelikle bu yenilgiyi kabul edip etmemelerine; ardndan bunun gerek tahlilini yapp yapmamalarna ve nihayet btn bunlarn nda yeniden yaplanp yaplanmamalarna bal olacak. Yani ileri hayli zor. 216 Gazeteci-yazar smail Fatih Ceylan: "YENLKLERN PART KURMASINI BEKLEYENLER VAR" -Siz, Erbakan'n hayatn ve Milli Gr Tarihini "Kapanmayan Yara" ve "Bir Eyll Sabah" romanlarnzda yansttnz. Erbakan ve Fethullah Glen'in misyonlar arasnda sizce ne fark var? -Her ikisinin misyonlar inanta ayn, hizmet anlaylar farkl. Misyon geni bir tabana sahip. Yalnz tabanlar eitli nedenlerle fark-l yerlerde. Erbakan ve Fethullah Glen bu geni tabana hitap eden iki lider konumunda. Ama onlarn dnda baka hizmet anlaynda olanlarda var ve baka siyasi partilerde, tarikatlarda ve cemaatlerde yer alyorlar.

Varolan misyon, 1970'lere kadar "byk sa partilerde" yer al-may tercih etti. Hedef ncelikle misyonun zarar grmemesi, bir b-yk partinin emsiyesi altnda rahat hizmet edilebilmesiydi. eriden bir dnm, 'slami anlay rktmeden topluma kabul ettirme' an-lay ncelikliydi. Bata Nurcular olmak zere, Sleymanc, Mcadeleci gibi cemaatler, baz tarikatlar, nce DP, sonra AP iinde yer aldlar. Bir yandan da bu partilerin ynetiminde sz sahibi olmaya altlar. Ama, dini hayata kolaylklar getirilmesini salamakt. nk o dnemlere kadar dini kesim hayli tedirgin edilmiti devlet tarafndan. Ama AP'nin bu olay kullanmas, kimilerinde d krklna ne-den oluyordu. Demirel, "bize oy vermeye mecbursunuz, bizden baka gidip CHP'ye oy verecek deilsiniz ya" anlayna sahip olduundan, dindar evrelerin taleplerini karlamyordu. Zaman iinde dindar evre Demirel ile yetinmemeye balad. Demirel'in kendilerini kullandklarn, istismar ettiklerini gryorlard. Oysa dindar evre gn getike geliiyor ve bu ynde eletiriler younlayordu. Eletiriler zamanla yaygnlat, 'AP gerekte CHP'den farksz' boyutuna ulat. te bu dnceye ulaan dindar kitlenin iinden bir kesim, parti kurma dncesine sahip oldu. O gnlerin dindar sanatlar, entelektelleri ve 217 baz din adamlar bu gr destekleyince, parti kurmann kanlmazl gndeme geldi. O gnlerin popler ismi Necmettin Erbakan'n partinin bana geirilmesi dnld ve bu dnceler gerekleti. AP'den honut olmayan kesim, yine AP'den baz milletvekilleriyle birlikte AP'ye kar bir alternatif oluturmulard. MNP, ite bu evrelerin kurduu bir partiydi ve o evre Erbakan' partinin bana getirmiti. MSP dneminde de Erbakan deil, Erbakan' MNP'nin bana getiren evre etkindi. Yani dindar kitleler parti kurdular ve Erbakan' baa getirdiler. MNP ve MSP'nin ilk zamanlarnda parti Erbakan' srk-lyordu. Daha sonra Erbakan, 1977 seimlerinden sonra parti zerinde hakimiyetini kurdu ve parti Erbakan'n peinden srklendi. ERBAKAN HAREKETN ERBAKAN BALATMADI -Erbakan hareketini, Erbakan balatmad m yani? -Hayr, Erbakan hareketini Erbakan balatmad. Varolan bir sla-mi hareketin etkin kiileri Erbakan'a liderlik grevi verdi. Erbakan liderdi ama etkin olan hareketin tabanyd, baz cemaat ve tarikatlard ve hareketin iinde nde gelen baz isimlerdi. Gl bir hareket, Erbakan' Konya'dan milletvekili setirmiti, MNP'yi alt ay gibi ksa bir zamanda lke apnda tekilatlandrmt ve yine Erbakan'n Genel Bakan olmad MSP'ye yzde 11 oy ve 48 milletvekili kazandrmt. Varolan hareketin, Erbakan hareketine dnmesi CHP-MSP koalisyonundan sonradr. O dnemde hareketin iinden bu koalisyona iddetli tepkiler bagsterdi. Harekete damgasn vuran cemaat lideri ya da yazar gibi etkili kiiler Erbakan'a sava at ama Erbakan onlara ramen harekette hakimiyet salad ve o zamanlar dan beri de hareketin "gerek lideri" oldu. Fethullah Glen'in maceras da aa yukar Erbakan gibidir. O da var olan bir hareketin sonradan mirass olmutur. O dnemde, Erbakan'n liderliini yapt siyasi yaplanmaya kar kan, her eye ramen AP saflarnda yer alnmasn savunan bir anlay vard hareketin geri kalan ksmnda. Bunlar Nurcularn Yeni Asya kolu, Sleymanclar gibi cemaatler ve baz tarikatlard. Fethullah Glen, bu anlayn bata gelen cemaatlerinden Yeni Asya'nn iinde yer alan birisiydi. Fakat bu kesim, AP'yi savunmaktan ve MSP'yi eletirmekten taviz vermeyince, cemaatin iinden blnmeler oldu. Fethullah Glen de, etrafnda oluturduu bir evreyle bu tutumu eletirdi. AP'nin o denli 218 savunulmasna kar kt ve 1973 seimlerinde MSP'yi destekledi. Fethullah Glen ve evresi, MSP'nin iktidarnda ve MSP'lilerin desteinde geliti, byd ve bamsz bir cemaat haline dnt. Belli bir gce ulanca, "CHP-MSP koalisyonu", "af konusu", "ran slam Devrimi" gibi hadiseler nedeniyle MSP'ye tavr ald. Fethullah Hoca, baz vaazlarnda MSP'nin tutumlarn eletirdi. Yeni Asya cemaati karsnda MSP'liler sayesinde bir g olan Fethullah Glen cemaati, o dnemde MSP'den de ban kopararak, Yeni Asya cemaatinin anlayna

tekrar sahip oldu. Ama Yeni Asya ile de zdelemedi. Hem Yeni Asya'dan, hem MSP'den farkl bir yol izledi. kisini de "ar siyasallamakla" ve "ortam gerginletirmekle" sulad ve bamsz bir cemaat oldu. lerleyen srete artlar Fethullah Glen lehine iledi ve zellikle "12 Eyll darbesi" ile "zal'n Babakan oluu" bu cemaati bytt. Genelde iktidara yakn, Erbakan'n partilerine uzak duran tutumuyla da en gl cemaat haline geldi. Szn z, Erbakan ve Fethullah Glen, "ayn hareketin iinden doan fakat ayr anlayta olan kmelerin sonradan bana gelen liderleridir" ve her ikisi de kendi anlaylarndaki yaplamay glendirmilerdir. Ama btn farkl grntye ramen, ayn hedefe farkl yollardan ulamaya alan iki liderdiler. Bu yzden zaman zaman aktklar da oldu, ayrtklar da... -Devlet her ikisine de belli bir mesafe koydu. Devletle birlikte lkede byk bir kesimde ayn duygular iindeydi. Bunu nasl deer-lendiriyorsunuz?. . -Her iki lider de ayn hedefe farkl yollardan gitmeyi hedefler-ken, eitli nedenlerle "olduklar gibi grnemediler". Bir de metot farkllklar nedeniyle birbirleriyle uramak zorunda kaldlar. Erba-kan ve partileri bandan beri "ok boyutlu savan" iine dmler-di. Bu sava yapmak zorundaydlar bir yerde. Devletin egemen gleri, medya, dier partiler, baz cemaatler ve tarikatlar Erbakan'n misyonuna kar, onlarda hepsine kar bir mcadelenin iinde oldular. Belki bu mcadelenin etkisiyle zellikle Erbakan sylemlerinde ve hareket tarznda abartya kat. Erbakan belki de "hi iktidara gelemeyeceini" dnerek, yllar boyu sisteme eletiri getirmek adna dier partilere ve zihniyetlere ar yklendi. Gnn birinde iktidara gelince de bunlarn skntsn ekti. Birinci partinin lideri ve Babakan olmasna ramen, yalnz kald. nk karsndakiler kenetlenmi, Tr219 kiye'de hem halk nezdinde, hem de egemen gler nezdinde iflah olmaz bir 'Erbakan dman' kesimler olumutu. "Dierleri" Erbakan'a bu yzden acmasz ve hatta belden aa davrand; Erbakan'dan ve zamannda sylemi olduu kimi szlerinden ekindii iin. Oysa Erbakan gerekte nezaket sahibi ve lkeye kesinlikle faydal olabilecek bir liderdi. Ama ona biilen ve kamuoyuna da kabul ettirilen imajlar, onun bu ynn daima karanlkta brakt. FETHULLAH GLEN BAZI EYLER BLE BLE FEDA ETT Fethullah Glen ve cemaati ise, "sessizce derinden" gitmekte, "szmakta" ve "devletin yannda grnmekte" abartya kat. "Bar-ts teferruattr, Hz. Cebrail parti kursa peinden gitmem, RP kapa-tlmadan seime gidilirse RP oy alamaz" gibi 'bakalarna ho gelen' szleri, mam Hatip okullarnn kapatlmasna sessiz kalmas, 8 yllk kesintisiz eitime destek olduunu aklamas, kamuoyunun nne bir takm siyasi desteklerle atafatl kmas, "hogr dlleri" gibi etkinlikleri, kendi dnda kalan dini kesimlerde aknlk, kuku, bazlarnda fke uyandrd. Devlete yakn evrelerde, RP dnda kalan partilerde ve medyann bir ksmnda ise "yapay" bir ilgiyle karland. phesiz ki Fethullah Glen hereye ramen iyi niyetliydi, eminim ki dier mslman kesimi kzdran szleri sylerken yrei belki de herkesten fazla kan alyordu. Onun yapt, "devletten yana grnme taktii" adna baz eyleri bile bile feda etmekti, belki mevzi kaybetmemekti, bir eylerin ayakta kalmasn salamakt. Bunda ksmen baarl oldu da saylr, zira bir dnem her evrenin takdir ettii bir isim oldu. "Herkesin hocaefendisi" gibi bir konuma geldi. Erbakan'a kar "hakiki din adam" rol verildi. Fethullah Glen bu rol "bilerek" ve "riskleri gze alarak" oynad. Bu rol ona bienler de bilerek ve riskleri gze alarak o rol vermilerdi. Ne var ki, bu rol veren devlet deildi, devletin iinde bir klikti. Ama 28 ubat'ta RP ka-patlp, Erbakan siyasi yasakl olunca, hrpalanma sras Fethullah Glen ve cemaatine geldi. Bunu da, Fethullah Glen'e misyon ykleyenler, rol bienler yapt. Zira onlar Erbakan' ak, Fethullah Glen'i de sinsi dman gryorlard. nce 'ak dman' grdkleri Erbakan', sonra da 'sinsi dman' kabul ettikleri Fethullah Glen'i hrpaladlar. Buradan ne sonu kar?.. Baz evreler, etkin kurumlar, devle-

tin iinde bir klik, ne ekilde ve hangi taktikte olurlarsa olsunlar dini kesimlere kar daima mcadele iindedir. Ama onlar gibi dnen belli bir halk kitlesi de var. nemli olan bu halk kitlesinin kart tutu-mudur. Btn sorun inandrclkta yatyor. Sert sylemler, ithamlar, sulamalarla bir yere varlamayaca gibi, taktik icab "onlardan g-rnme" tarz da yarar olmayan abalardr. Bireylerin vicdanlarna hi-tap ederek bu sorun zmlenebilir ancak. Ama bunun yerine toplumlara, gruplara, baz etkili evrelere seslenme ya da mcadele etme yntemi tercih edildi. Bu da, kalc baar getirmedi. Bireyin vicdann kazanabilirsen, samimi, drst ve tutarl olduuna inandrabilirsen kazanmanz mmkn. Bunu yapan tek kii vard, o da Turgut zal. Cemaat liderlerine, eyhlerine ya da etkili isimlere deil, televizyonlardan "evdeki insanlara" hitap ederek, onlarn vicdanlarnda yer bularak kazand. GLEN'N OU YAPTIKLARI DORU, BAZI TAKTKLER YANLI -Bundan sonra Erbakan'n, FP'nin ve Fethullah Glen cemaati-nin durumu ne olur?.. Yeniden toparlanabilirler mi, yoksa Geleneki-Yeniliki gibi blnmeler mi yaanr?.. -Fethullah Glen cemaatinin durumunu pek bilmiyorum. Ama bir takm iaretlerden, duyumlardan anlayabildiimiz kadaryla "yan-l iler yaptk" sorgulamas yaplyormu. Bu konuda, Zaman gazete-si yazar Ferhat Bar'n "Maskeli Balon" kitabnda baz zeletiriler ve ipular da var. zellikle devlete yaslanma ve bu yaslanmayla birlikte kimi siyasilere ve cemaatlere uzak durma tarz eletiriliyormu. Bu konularda bir ka farkl anlay olduu syleniyor. Bazlar 18 Haziran 1999 kaset depreminden sonra kaybedilen mevzilerin "tekrar kazanlmas" iin uralmasndan yanaym. Bu anlay, yine "eskiden olduu" gibi "medyann kimi isimlerini, solcu-lar, sanatlar" Fethullah Glen'in okullarn gezdirmek, onlarn sempatisini tekrar kazanabilmek eklinde. Bu faaliyetleri sryormu. Fakat bunun yannda, "bizim mahalleye daha yakn duralm" anlaynda olanlar da varm. Herhalde bu saatten sonra "bizim mahalleye" uzak durmalar doru olmasa gerek. nk "bizim mahalle", onlarn en zor zamanlarnda onlara sahip kt. Son zamanlarda Zaman gaze-tesi'nin bu anlayta duyarl yaynlar yapt grlyor. Ama bilemiyorum, Fethullah Glen cephesi "bizim mahalle" iin, maalesef kapal 221 bir kutu. Onlarn durumunu baka mahallelerden sormak lazm belki de. Baka mahalledekiler onlarn blndklerini, "Genler" ve "ihti-yarlar" ekimesi yaadklarn sylyorlar. Benimde dostlarm olan iki solcu yazardan bu konuda duyduklarm ok artc. unu da sylemek isterim: Fethullah Glen ve cemaati gerekten ok gzel hizmetler, dnya ve ahirete ynelik hayrl almalar, zellikle eitim alannda ok gzel faaliyetler gsteriyorlar. Fakat bunlar kamufle edip, baka eyler yapma heveslerinde olmalarn, "taktik icab" da olsa "baka trl grnmeye" almalarnn nedenlerini bir trl anlayamadm. Yaptklar eyler ok doru, taktikleri ise ok yanl bana gre. Yani ne gerek vard, pek ok dindarn kalbini kracak, iyi niyetli pek ok insann saf zihninde tereddtler uyandracak konumalar yapmaya, siyasi tavrlara girmeye?.. "Bir insann hakikati kefetmesi karsnda btn mminlerin kalpleri bayram eder, bir insann kfre ynelmesiyle btn mminle-rin kalpleri parampara olur" diye konuan ve bu konuda gerekten de samimi olan Fethullah Glen'in, "Hz. Cebrail parti kursa peinden gitmem", "Barts teferruattr", "RP kapatlmadan seime gidin ki oy alamasn" konumalar yapmasna, 28 ubat' desteklemesine, sekiz yllk temel eitimi destekliyorum demesine ne gerek vard?.. Milyonlarca dindarn kalbine skntlar verdi, binlerce bartl kzlar gzyalarna srkledi, ocuklar mam Hatip okullarnda oku-yan binlerce aileyi yreklerinden yaralad. Bu olanlara, bu yaralama-lara o hassas yrei nasl dayanabildi?.. Ne gerek vard bunlara?.. "Ortam yleydi, artlar byleydi" aklamalar, bu meseleyi ke-sinlikle izah edemez. ok byk iler yapan, dnyalar kadar zor ile-rin hakkndan gelen bir insan, nasl bu byk ileri, kk hesaplara kurban eder anlamakta glk

ekiyorum. Btn bunlarn izahn na-sl yapacan kendisinden duymak isterdim dorusu. Aslnda gnllerini yktklarnn gnllerini almak, onlardan he-lallik dilemek zorunda. zd, gnllerini ykt, duygularn hrpa-lad insanlar onlar seviyor ve takdir ediyordu. Onlarn bu konuda "Hoca keke unlar yapmasayd" diye sitem etmeye haklar var. FP'NN YENLKLER BAKA KESMLER DE ETKLYOR FP'ye gelince... FP'de Gelenekiler dediiniz kiiler, yllardan beri balarndan ok ey geen, bu yzden de her zaman tedbirli ol222 maya alan kiilerdir. Hep mcadele ettiler, birileriyle uramak zorunda kaldlar, darbe stne darbe yediler. Bu yzden yourdu fleyerek yemeyi prensip edindiler ve bakalarna gvenemiyorlar. Daima birileri bir ey yapacak, bir ktlk edecek duygusundalar. Pek haksz da saylmazlar aslnda. Yeniliki denilen kesime bu yzden "Bakalarna gvenmeyin, bizim yolumuzdan, anlaymzdan sapmayn" demeye getiriyorlar. Yani "medyaya gvenmeyin, dier partilere gvenmeyin, onlarn ne zaman ne yapaca belli olmaz" diyorlar. Fakat Trkiye'de ok ey deiti son yllarda. Tamamen kendi iine kapanmak, bakalarndan tecrit edilmek, iednklemek zm deil. Baz ortak ynlerde her kesimle medeni ilikiler kurmak zorundasnz. Gelenekilerin, balarna hep bir eyler geldii dnemler nispeten geti. Eer baz kamalar, provokasyonlar olmazsa, o dnemlerin yaanmasn kimse istemiyor. Toplum aklk istiyor, drstlk ve samimiyet istiyor ve bunla-rn aray iinde. Toplumun bu arzusuyla da, yenilikilerin tavr rt-yor. FP tabannn byk bir blm de bu yzden, yenilikilerle ay-n duygular iinde. Yenilikilerin etkiledii sadece FP taban da deil; aklk, drstlk, samimiyet, yenilik arayan her kesimi etkiliyor. MHP'nin tabanndan da, ANAP ile DYP'nin tabanndan da bu anlamda FP'nin yenilikilerine gizli bir eilim var grebildiim kadaryla. Bu yeni dnemde gelenekiler, dar kapsaml dnmekle, yanllklar yapmakla, toplumla iletiim kuramamakla, hala dayatmaclk yapmakla itham ediliyor. rnein, FP taban Erbakan' hala ok seviyor, Erbakan' 28 u-bat srecinde kimi eletirilerde bulunsa da-, tamamen sulu bulmu-yor. Belki 28 ubat dneminde istifa etseydi daha iyi olurdu diyor ama 28 ubat'tan dolay Erbakan' sulu bulmuyor, 28 ubat olaynda Erbakan' tutuyor. FP'LLER ERBAKAN'I SEVYOR AMA ARTIK SORGULUYOR Ama bir ksknler olaynda, bir FP kongresindeki tutumuyla Er-bakan' ve etrafndaki gelenekileri sorguluyor. Ksknler olay bu sorgulamann net bir ekilde balad ve uyguland dnemin balangc. FP'lilerin bir ksm, bu ksknler olay yznden partiyi cezalandrd ve yerel seimde oy vermesine ramen, genel seimde baka partilere oy verdi. Bunu yapmakla, "her yaptnz doru deil, bun223 dan ders karn" demek istendi. Geri ou, "ayn davann deiik versiyonu" grd MHP'ye emanet oy verdii iin sonradan bin pi-man oldu ama verilen mesaj, "artk dnem deiti, her yaptnz onaylamayz, yanllk yaparsanz desteimizi ekeriz" mesajyd. FP kongresinde bu mesaj daha youn bir ekilde verildi. Yoksa Recai Kutan ile Abdullah Gl arasnda yle ahm ahm bir anlay fark yoktur. Hatta aslna bakarsanz Kutan, ou ynden Abdullah Gl'e tercih edilir. Kutan, deneyimli, medeni, anlayl, demokrat bir insandr, her kesimden sempati kazanr. Gerekte Kutan, kinci Turgut za-l'dr. FP iinde Recai Kutan ile Cevat Ayhan, "konumayp i yapan", "i delisi" diye anlan kiilerdir. (Bugnk stanbul Bykehir Belediye Bakan Ali Mfit Grtuna da yle.) zal, Demirel, Tansu iller, onlar ok istiyordu bu ynleriyle. Fakat kongrede Recai Kutan, gelenekileri temsil ediyordu. ahsna deil, temsil ettii varsaylan anlaya tepki olutu. FP delegelerine bugne kadar tamamiyle gelenekiler hakim olmasna ramen, kongrede belki 100-200 oy alabilir diye dnlr, bu da baar diye kabul

edilirken, yeniliki kanat umduundan daha fazla oy ald. Delegelerin tamam gelenekilere oy verse de farketmezdi nk FP tabannn byk ounluu yeniliki. Tabann rzgar yle kuvvetli esiyor ki, delegeler de etkileniyor sonuta. Ama kongrede yeniliki kanada verilen delege oyunun artmas, Blent Arn'n konumas sayesinde oldu. Kongrenin gerek galibi Blent Arn't bu yzden. Pek ok geleneki delegeyi, konumasyla yeniliki kanada yneltti. KONGRENN GEREK GALB BLENT ARIN'TIR -Kongrenin gerek galibi Blent Anne szn biraz aar ms-nz?. . -Blent Arn, yllardr bu davann ilesini eken, en zor dnemlerde en zor grevleri yerine getiren, ou kimsenin baka diyarlara gittii, savrulduu zamanlarda, yapt konumalarla partiyi toparla-yanlardan biridir. MNP'den nceki zamanlarda da o vard ve her zaman Erbakan'n yannda oldu. Yllardr Erbakan'dan sonra Blent Arn partinin bana geecek diye dnld. Hatta ona "kinci Erba-kan" bile deniliyordu. Ama nedense parti ynetimi onu hep "konumac" olarak grd, sadece Manisa'da milletvekili olmaya zorlad. Rahat 224 kazanabilecek yerlerde aday gstermedi. Yine de partililer onu hep, Erbakan'dan sonraki genel bakan olarak yreklerinde yaatyorlard. Fakat 1994 yerel seimlerinde Recep Tayyip Erdoan nplana geti, stanbul Bykehir Belediye Bakan olunca da, Recep Tayyip Erdoan'n poplaritesi artt. Bkn tavrlar, sert konumalar ve stanbul'u iyi ynettii gr Tayyip Erdoan hakknda, "Erbakan'dan sonraki genel bakanmz" dncesini dourdu. O dnemde de Blent Arn' yreklerinde genel bakan yaatanlar vard ama Tayyip Erdoan sadece FP tabannca deil, bakalar tarafndan da "Erbakan'dan sonraki genel bakan" grlyordu. Blent Arn' FP taban biliyordu, Tayyip Erdoan' herkes. Byle bir ortamda Blent Arn, iyi hatip olmas, entelektel ve seviyeli slubuyla dikkati zaman zaman ekti. Bakalar da bunun farkna vard ve her kesimden sevildi. Ama halk kesiminde Tayyip Erdoan ismi daha ar basyordu. Erbakan siyasi yasakl oldu, daha sonra Recep Tayyip Erdoan da... Her ikisi de siyasi yasakl olunca, yenilikilerin liderliine Blent Arn gelir deniliyordu. Ama Abdullah Gl, yenilikilerin lider aday ol-du. Blent Arn ise Recai Kutan'a kar lider aday iken, bundan vaz-geip Abdullah Gl'n yannda yer ald. Fakat FP kongresinde Blent Arn en gzel konumay yapt ve yenilikilerin oylarn artrd. Her zamanki sakin, efendi, halim selim Blent Arn konumas deildi o konuma. Mthi sorgulayan, iyi bir denge kuran, seven ve azarlayan gerek bir Blent Arn konumasy-d. Kongrede en aklda kalan da Blent Arn'n konumas oldu. "Siz bizi ne sanyorsunuz, biz bu dava iin salarmz aarttk, sevdalarmzdan vazgetik" szleri dinleyenlerin tylerini rpertti. Hem yeniliki kanatta, hem geleneki kanatta "Niin Blent Arn genel bakan aday olmad, keke o olsayd" diye konuuldu. FP'nin dnda kalan evrelerde bu anlaya geldi. Bu yzden FP kongresinin gerek galibi Blent Arn oldu. Blent Arn'n iki kesimi de etkileyen, onlarn farkl duygularn birletiren bir yn var. TAYYP ERDOAN'LI YENLKLER YZDE KIRK OY ALABLR -Peki Yenilikiler parti iinde kalrsa ne olur, partiden ayrlrsa ne olur? -Parti iinde kalrlarsa iki ey kar ortaya. Eit bir arlk olu225 turulur ve Recai Kutan'la birlikte ele ele verirlerse, ayn dorultuda bir anlay gsterirlerse FP'nin gelecei hzla bymektir. Hele FP zerindeki kapatma davas kalkarsa bu hz daha da sratlenir. Ama parti iinde gelenekiler, yenilikilerin nn keser, onlara sz hakk vermez, son dnemlerde zaman zaman yaptklar gibi ayr istikamet-lerde hareket ederlerse, varolan konsenss dalr, i ekimeler de-vam eder. Ya, buna ramen devam edilir veya yollar tamamiyle ayrlr. Hereye ramen o savruk ve dank grntde devam edilirse, hem gelenekiler, hem yenilikiler kaybeder, dolaysyla FP kaybeder.

Ayrlma olursa, yenilikilerin oluumu Trk siyasetine damgasn vurur. Hele Recep Tayyip Erdoan ayr bir partinin lideri olabilirse, sanrm yzde 30-40 civarnda oy alabilir. nk sadece FP'den deil, baka partilerin aray iinde olan tabanlarndan da oy alabilecek karizmaya sahip. Tayyip Erdoan lider olamazsa, yerine geecek kii o kadar oy alamaz. Geri yenilikiler iin kimin lider olaca o kadar nemli de-il. Abdullah Gl, Blent Arn, Melih Gkek ve bir ka isim daha, ok rahat partiyi gtrr. Ama u aamada hi biri Tayyip Erdoan'n liderliinde alabilecei kadar oy alamaz. Blent Arn, kongredeki gibi boy gstermeye devam ederse zamanla Tayyip Erdoan kadar oy kazandracak bir isim olabilir. Btn bunlar milletin konutuu, grd eyler. FP ynetimi-nin bunu grmesi, farketmesi gerek. Recep Tayyip Erdoan, Blent Arn, Melih Gkek, Abdullah Gl, Abdllatif ener, Mukadder Bae-mez gibi isimlerin her biri "Genel Bakan" olabilecek dzeyde sevilen isimler. FP'nin bunlardan yararlanmas, vitrinine yerletirmesi, hatta kendi rzalaryla birini partinin bana geirmesi lazm. Baka partide, bu kadar ok "potansiyel lider" yok. DSP deyin-ce Ecevi't'ten baka, ya Rahan Ecevit, ya da Hsamettin zkan akla geliyor. MHP'de Devlet Baheli'den baka isim yok. ANAP'ta Mesut Ylmaz, DYP'de Tansu iller var sadece. FP'de ise be-alt isim var, bunlar zenginlik, hareketlilik getirir ama yeterince yararlanlamyor, "evin bir trl bymeyen buzas" muamelesi grlyorlar. ayet bu anlay devam eder ve onlar da 'hayr biz bydk' deyip ayr bir parti oluumuna giderlerse, buna zorlanrlarsa, FP ok ey kaybeder. 226 Yenilikilerin ayr parti kurmasn drt gzle bekleyen ok geni bir kitle var Trkiye'de. Ayr parti yenilikileri bytr, FP ise tarihe gmlr. FP'nin nnde yenilikileri kazanrsa byme, kaybederse klme gibi iki keskin yol var. Bakalm hangi yola gidecekler?.. 227 Zaman Gazetesi yazan Ferhat Bar: "MEDYANIN MAKYAJI DKLD" -18 Haziran 1999 Cuma gn ATV'de yaynlanan 'Fethullah Glen'in ok Kaseti' yaynn ile balayan bir frtnaya kar, Zaman gazetesinde "kar yazlarla" dikkat ektiniz. O zamana kadar da pek korunmuyordunuz? Niin o zaman ortaya ktnz? -Ben mesleki adan 18 Haziran gecesi ortaya kmadm. O ta-rihli yazya bakacak olursanz, yaklak 10 gnden beri Telekulaklar Olay'yla ilgili yazlar kaleme aldm grrsnz. O kadar da deil tabii. Yaklak bir yl nce (18 Haziran'dan) STKB'cilerin hazrlad ve medyadan bir tek Cumhuriyet gazetesinin hararetle takip ettii akllara ziyan Hocann Okullar isimli kitap ile ilgili yaz dizisi ve yorumlarn yer aldn greceksiniz. Hatta bu konuda Sn. Hulki Cevizolu beni Ceviz Kabuu programna davet etmi, ben iimin yazarlk olduunu, TV polemikleriyle uramayacam belirterek reddetmitim. Hatta bu grmemiz bir yl sonra Hulki Bey ile (Akamda yazyordu) bir tartmamzda gndeme gelmiti. Benim ilk yazdm dnem Fikri Sa-lar'n Kltr Bakan olduu dneme rastlar (Sanrm 1994-95 idi). O gnlerde Bakanlk btesiyle ekilen Sar Tebessm, D Gezginleri gibi filmleri eletiren yazlar yazmtm. Aslnda yaptm ey genel anlamda medya eletirisiydi. Hep unu sylerim; bir dnceye, inanca, davrana kar olabilirsiniz. Hatta art niyet de besleyebilirsiniz, ama bu kar duruunuzu ve aleyhte yapacanz faaliyetleri asgari bir ahlak ve zeka platformuna oturtmak zorundasnz. imdi slama her zerresiyle kar kan, inan kartl yapan insanlara bakyorum. Din ve slam adna tek kelimelik daarcklar yok. Plazalarda Johny Walker iip, kurbann vacip olup olmadn tartanlar eletiriyorum ben. 228

-18 Haziran 1999'a kadar Fethullah Glen cemaatine, deyim yerindeyse 'el stnde' tutan evrelerin aleyhinde sert rzgarlar esti-receini hi bekliyor muydunuz? Yoksa srpriz miydi? -Sorunuzun znesi net olmad iin cevap veremeyeceim. 'Kimler el stnde tutuyordu?' sorusunun cevabna bakmak lazm. Eer bu eitim kurumlarn destekleyen Anadolu insanlarn kastedi-yorsanz, emin olabilirsiniz ki onlar hala el stnde tutuyorlar. Zira kimsenin kiisel beklentisi, ticari bir amac yok bu eitim kurumlar-nn almasnda, baarya ulamasnda. Aslnda benim mcadelemin znesi de budur. Bu kurum ve kurulular kimleri, neden rahatsz etmektedir? Eer medyay kastediyorsanz, evet bence medya ve arkasndakiler gerek yzlerini gstermi, makyajlarn dkmlerdir bu srete. Hatrlarsanz 18 Haziran 1999 tarihinin ncesine kadar medyann ierisinde bir ok kesim bu oluuma hep scak bakm ve slamn modern yorumu eklinde alglamt. Peki deien neydi bir gecede? Soruyu bana deil, bu kampanyann startn veren, insafszca yrten medya patronlar ve kalemorlarna sormanz gerektiini dnyorum. NTKAM VAKTNN GELDNE NANANLARIN KAMPANYASI -Fethullah Glen ve cemaatine ynelik frtna sizce neden estirildi? Ne oldu da her ey birden deiiverdi? Sonra ne oldu da bu yaynlar durdu? -Bence bu sorunuz ok nemli. O gnk yazlarmza, ya da Maskeli Balon isimli kitaba baktnzda bunun sebeplerini ve sonularn son derece ak bir dil ile yazdm grrsnz. Frtnann estirilmesinde bir ka etken vard. lki, o gn balar belada olan, grevlerini ktye kullanm baz devlet memurlar kendilerine kurtulu yolu olarak bylesi bir kampanyay balatmakta grdler. kincisi yaamlarnn gayesi slamn en yumuak grntsne bile tahammlszlk ieren bir takm guruplar (ki bunlar bir ara gazetenizi ziyaret edip, aydnlk ve laiklik adna gerici gelimeleri takip eden bir gurup Anadolu gnlls, eklinde deme bile verdiler) ve son olarak da, genelde msl-manlar, zelde Zaman gazetesi ve evresiyle kiisel honutsuzluu olan evrelerdi. Neyi kastettiim aktr, bu kategoriye giren insanlardan sizin gazetenizde de bulunmaktadr. Bunlara deinmek istemiyo229 rum, zira o blmn kendi gazetenizde yaynlanmasn olas grmyorum. Ama gemite, harp okullarndayken darbe heveslisi olmu, bildiriler yaynlam, sonra devlet televizyonu adna yurt dnda grevli iken, kimliinin ve zihniyetinin deifre edilmesiyle iinden olan baz kiilerin tuttuklar kini da vurma, daha dorusu intikam vaktinin geldiine inandklar zaman katldklar bir sreti. amac vard bunun. lki; Glen'in kamuoyu nezdindeki itibarn zedelemek, ikincisi okullar kapattrmak ya da baka ellere gemesini salamak, ncs, inanl kesim zerinde ciddi bask kurmak ve mmknse bazlarn hapislere koydurtmak. Ne kadar muvaffak olduklarn sizin takdirinize brakyorum. 'Neden durdu?' sorusu ok ilgintir. Furya ne kadar sinsi ve ustaca baladysa, o kadar sama ve ahmaka srdrld. lerinde inan ve slam adna ne kadar aleyhte birikim varsa, bazlar bunlar hemen ortala dktler. Deli samas raporlar, ekranda yaynlanacak birey bulamaynca olmadk montaj oyunlar, akla ziyan lm komandolar, hayali timler grla gitti. Akl ve mantktan uzak bu yaynlar artk komedi boyutuna ulanca mecburen durmak zorunda kaldlar. TRKYE GAZETES'NE STEM ETTMZ DORUDUR - O dnemde yazdnz yazlar 'Maskeli Balon' adyla kitapla-trdnz. O kitapta, Trkiye Gazetesi'ne kar 'size sahip kmad' iin sitemler var. Peki ama sizin byle bir siteme hakknz var myd? Trkiye Gazetesi, Fethullah cemaatinin o zamana kadar yaptn yapmyor muydu? Siz de o ok kaset olayna kadar bakalarna destek olmuyordunuz. slama evreler Glen cemaatinin 'bartl olaylar' ve RP'nin kapatlmasnda sessiz kaldn dnyorlar. Kitabnzda da bu konuyu ele alan Glay Gktrk'n bir yazsna yer vermisiniz. Sizin o zamana kadar yapmadnz bir eyi bakalar yapmad diye niin sitem ettiiniz sorulursa ne cevap verirsiniz? -Evet dorudur, o dnemi, ncesi, sonras ve arka planlaryla Maskeli Balon isimli kitabmda incelemeye altm. Kitapta ve yazlarmda Trkiye gazetesine

eletiri getirdiim de dorudur. unu aka belirtmek isterim ki; Glen ve misyonuna bu infaz furyasn balatanlarn 'malum medya' diyebileceim yayn organlarnda grev yapanlarn olmasn anlayabilirim. Zira biraz nce belirttiim gibi bazlarnn 230 kiisel hesaplama vaktinin geldiini inanmalar, bazlarnn yaamlarn bu tr oluumlara kar kmaya vakfetmi olmalarndan dolay bunu bir nevi 'mazur' da grebiliriz. Ancak olu Mcahid ren'i kapatlmak istenen bu okullarda yetitiren bir medya patronunun, gazetesinde, srf dierleriyle kollektif hareket ediyor grnme adna, ipe sapa gelmez eyleri 'haber' bal altnda, medya etiini bir tarafa brakn, inanl bir insann patronu olduu yayn organnda okumak bana tuhaf geldi. Bunu da aka belirttim. O okullar en iyi bilenlerin, bilmesi gerekenlerin 'vay be' nevinden hayret ifade eden yaynlar en azndan kendi kimliksizliklerini ortaya koyuyor diye dnyorum. 'Bakalarna destek olma' sorunuza Fethullah Glen adna ce-vap vermem tabii ki mmkn deil. O ksmlara sanrm bizzat sayn Glen cevap verebilir. Ama ben bata kendi gazetem olmak zere, yanl bulduum hereyi eletirmekten geri durmam. Barts meselesine gelince... Hibir zaman inan zgrlnn karsnda olmadk, ne ben, ne gazetem.. Ancak kastnz, bu gnlerde Yusuf Karaku tipi insanlarn ynlendirmeleriyle de gndeme gelen, provokasyona ak kitlesel eylemler ise, bu konuda, dnmek gerekir diye, dnyorum. Kald ki, biz hibir zaman 'kartel' diye tabir edilen medyann gsterdii amansz hogrszlk iersinde de olmadk. nsan haklan ve inan zgrl konusunda dn sylediklerimiz ne ise bugn de ayndr. Zaman gazetesinde barts aleyhinde haber varm gibi bir izlenim uyandrlmasna da iddetle karym. Ancak, Trkiye'deki tek olumsuzluu "Trban meselesi" olarak grmemek lazm diye dnyorum. Ben ahsen lkemde grdm her hakszln karsnda durdum. Akit gazetesi yazar Hasan Karakaya ipe sapa gelmez gerekelerle gzaltna alndnda, en az kendi gazetesi kadar, yaplan hakszl ve yanll eletirdim. Ancak kitabmda (sizin de belirttiiniz gibi) Glay Gktrk ya da baka yazarlarn hakl serzenilerine de hak veren blmler koymay ihmal etmedim. Trkiye Gazetesi, Fethullah Glen aleyhindeki kampanya srasnda size mesafeli davrand. Ama daha nce ba devletle derde sidiinde sizin sahip kmadnz baz slami evreler ise Trkiye Ga-zetesinden farkl olarak size sahip ktlar. Akit, Yeni afak, Milli Gazete, Saduyu, Yeni Mesaj, Yeni Asya, Gndz gibi gazeteler G231 len'e destek oldular hatta Fethullah Glen'in sk sk aleyhinde konu-tuu 'kapatmadan seime giderseniz oy alamazlar' dedii RP'nin de-vam FP bile ona destek oldu. Fethullah Glen cemaati bu destekler karsnda neler hissetti? Siz neler hissettiniz? 'Biz onlarn yannda olmamtk ama onlar yine de bize sahip ktlar' diye mi dndnz yoksa olmas gereken bir durum olarak m deerlendirdiniz? -Trkiye gazetesinin malum sre srasnda izledii yayn politikasna (yoksa politikaszlk m demek lazm!) bakm yukarda izah etmeye altm. Bu soruda bahsini ettiiniz gazetelerin, en azndan insaf ortak paydasnda birletikleri iin, yaplan infaz furyasnda desteklediklerini sylemek yanl olmaz. Mesela u an yaanan srete Umut Operasyonu'na bakalm. Yaanan gelimelerin, mantk ve iz'an szgecinden geirilmeden baz medya organlarnda yer almas aa yukar ayn gerekelere dayanyor. Oysa medya kukucu olmal, sorgulayc olmal ve iin perde arkasn kurcalamal diye dnyorum. Susurluk ya da faili mehul cinayetlerin zlmemesinde belki de medyann vebali zannettiimizden ok fazladr. ktidar ile bu kadar ili-dl olmu yayn organlarnn, gerek ilevlerini yerine getirmelerini beklemek, safdillilik olur kanaatindeyim. in iine bir de ideoloji tarafgirlik gi-rince, yaadmz tablolar ortaya kyor. 'FP, RP'nin devam mdr, Glen Refah'n kapatlmasn istedi mi?' tr sorularn muhatab ben deilim. Ancak, yaplan bu haksz infaz srecinde

vicdanl, namuslu ve drst insanlarn destekleri elbette mutluluk vericidir. Belki de, bu tr srelerin bir eit 'turnusol' grevi stlenmesi netice asndan hayrl oluyor. BAZI EYLER DET, BAZI EYLER PEKT -18 Haziran'da balayp bir sre devam eden Fethullah oku sizlerde neyi deitirdi? -Yaanan bu 'ok' sreci baz eyleri deitirdii gibi, baz ey-leri pekitirdi bence. Deien ey; inancn en hogrlsne bile he-def alabilen, bilinaltndan kan zmni bir dmanln kendini belli etmesiydi. Oysa grnt bu sreten nce byle deildi. Kaseti ilk bata yaynlayan ahslar ortalkta 'demokrat' kostmyle salnarak dolaabiliyor, toplumun her kesimine sz hakk verir gibi bir manzara oluturuyorlard. Artk gerek yzlerini grebiliyoruz, belki de srecin 232 tek doru sloganyd 'maskeler dt!' Evet den maskeleri tarih unutmamak zere satrlarna ald. Deimeyen ey ise, halkn bu eitim messeselerine bak asyd. Zaten bu srecin amalarndan biriydi, bu bak asn deitirmek, kamuoyu nezdinde itibar zedelemek. Bence bu olay el altndan tertip edip, sahneye koyanlarn hesaba almadklar Anadolu insann saduyusuydu. - O gnlerden bugne aradan bir yl geti. Bugnden baknca o gnleri nasl deerlendiriyorsunuz? Byle bir kampanya daha gelebilir mi, kukusuz, beklentiniz var m? Yoksa sramz savdk bir daha olmaz m diyorsunuz? -Bu sorunuza son derece net bir cevap verebilirim: Kesinlikle bu sre bitmez. Bunu kitabmn son blmne eklediim 'yine gelecekler' yazsnda da grebilirsiniz. Ancak, kanaatime gre medya bir daha bu kadar younluklu ve acmasz bir furya ierisine giremez. Zira ellerindeki tm malzemeyi kamuoyuna boca ettiler. Bundan sonra belki, ahlaki ve etik adan ok daha dzeysiz, kiisel saldrlar ve karalamalar olabilir. Medyann halk nezdindeki inandrclk orannda da etkili olabilirler. -FP ve Fethullah Glen cemaatinin bundan sonras ne olabilir sizce? -FP siyasi bir partidir. Sylemlerini beenseniz de beenmeseniz de, Trk yasalarna gre kurulmu ve legal alanda mcadele veren bir harekettir. Elbette ki an koullarna ve deiim rzgarna gre FP'de deiecektir. Fethullah Glen'in ufkunu izdii misyon herkesin malumudur, bar ve hogr srecinin btn bu engellemelere, ayak oyunlarna ramen devam edeceini dnyorum. 233 Romanc ve Yeni Asya gazetesi yazar slam Yaar: "FETHULLAH HOCA'YI YKSEE IKARANLAR DRD" -Yeni Asya cemaati, neden FP gibi slama kimlii n planda olan bir partiyi deil de, hep DP-AP-DYP geleneine bal kalyor? -Nurcular her konuda olduu gibi siyasi ve itimai meseleler karsnda da Said Nursi'nin eserlerini ve hayat hallerini esas olarak hareket ettiklerinden; sze onun cumhuriyet, hrriyet, demokrasi hakkndaki grlerinden bir nebze de olsa bahsederek balamak istiyorum. Said Nursi, bu tabirleri mspet manada telaffuz eden ilk slam alimlerinden biri, belki de birincisidir. O bu gibi, iinde yaad cemiyet iin yeni olan mefhumlar yalnz telaffuz etmekle kalmam, fiili olarak mcadelesini de vermitir. Mesela; 19. yy, sonlarnda (1892) hayatnn ilk srgnn yaamak pahasna Mardin'de, "Merutiyeti herkesten fazla eriat namna alklyorum" derken, 20. yy balarnda (1907) tmarhaneye atlmay gze alarak istibdada kar km, II. Merutiyetin ilanndan hemen sonra Selanik'te, Hrriyet Meydan'nda toplanan yz binden fazla insana, "iman ne kadar mkemmel olursa, hrriyet o kadar parlar" gibi ifadelerle hitap ederek hrriyeti anlatm, 31 Mart hadisesinde isyana katlan sekiz taburu, konuarak ikna edip isyandan vazgeirmi, zamann gazetelerinde hrriyeti anlatan yazlar yazm, kitaplar neretmi, buna ramen eriat istedii iddiasyla Divan- Harpte idam talebiyle yarglanm, "eriatn bir tek hakikatine bin ruhum olsa, feda etmeye hazrm! Zira sebeb-i saadet ve

adalet-i mahz ve fazilettir. Fakat ihtilalcilerin isteyii gibi deil" diye balayan uzun mdafaasndan sonra berat etmitir. BEDZZAMAN DN VE IRKI TEMEL ALAN PARTLERE MESAFEL Bedizzaman Said Nursi'nin bu gibi net tavr ve hareketlerine 234 ramen, yanl anlalmas cumhuriyetten sonra da devam etmitir. Cumhuriyet kurulmadan ok daha nceleri, (1889), "Ben dindar bir cumhuriyetiyim" diyerek cumhuriyeti sahiplenmi, "Hulefa-i raidin her biri hem bir halife, hem reis-i cumhur idi. Fakat manasz isim ve resim deil, belki hakikat-i adaleti, hrriyet-i eriyeyi tayan manay dindar cumhuriyetin reisleri idiler" gibi ifadelerle bir yandan cumhu-riyetin olmas gereken eklini gsterirken, dier yandan halkn cum-huriyeti tanyp kabullenerek sevmesini salamaya almtr. Hal byle iken, cumhuriyet dneminde de aslsz isnatlardan, maksatl ve mesnetsiz yaygaralardan kurtulamayan ve hayatnn yardan fazlas mahkemelerde, hapishanelerde srgnlerde geen Said Nursi; eserlerinin ekseriyetini srgn diyarlarnda ve hapishane zindanlarda yazdndan, hep demokratik bir idarenin ve hr bir cemiyetin hasretini ekmitir. Yllarca ahalinin cahilliinden istifade eden Avrupallarn, eri-at istibdata msaitmi gibi gsteren telkinlerinin halka tesir etmesine ok zlen Said Nursi, 1950'den sonra memleketin ok partili hayata gemesini sevinle karlam, fakat demokrasinin ileyiini ve hrriyetin hududunu bilmeyen insanlarn yeni yanllklar yapmalarna frsat vermemek iin; "Bu vatanda imdilik drt parti var: Biri Halk Partisi, biri Demokrat Parti, biri Millet Partisi, dieri ise ttihad slam'dr", diyerek mevcut partilerin yan sra, muhtemel siyasi temaylleri de tespit etmi ve siyasi tavrn bu artlarn nda ortaya koymutur. Hayat boyunca, "Bir tek iman hakikatini dnya saltanatna de-imem" diyerek siyasi hareketlerden uzak durmasna ramen, mu-arzlar tarafndan dini siyasete alet etmekle sulanan Bedizzaman; ttihad- slam iddiasyla ortaya kacak olan, -sizin tabirinizle slamc kimlii n plana alan- siyasi hareketlere; "Terbiye-i slamiye zedelen-dii iin dini siyasete alet etmek zorunda kalacaklarn" bundan da Mslmanlarn zarar greceini dnerek kar kmtr. Halk Partisi'ne ve onun siyasi misyonunu takip eden partilere, siyaseti dinsizlie alet ettikleri ve edecekleri, milliyetilik iddialaryla ortaya kmasna ramen, rk temayller tayan partilere de, millet adna yapld iddia edilen bask ve zulme destek olacaklar iin mesafeli durmutur. O gnn artlarnda mevcut siyasi tablonun iin235 de insan haklarna saygl davranp din ve vicdan hrriyetine hrmet eden tek siyasi hareket Demokrat Parti olduundan, onlara destek vermitir. Said Nursi'nin bu siyasi tavrn, vefatndan sonra talebeleri de takip etmiler, Ahrar'lar ve DP izgisinin devam olarak grdkleri Adalet Partisi'ne destek olmulardr. 12 Mart Muhtras'ndan ve bil-hassa 12 Eyll htilali'nden sonra, Nurcu kimlii tayan baz hizmet gruplar, eitli mlahazalarla baka siyasi mecralarda kendilerine yer arasalar da, Yeni Asya cemaati, Bediizzaman'dan tevars eden bu kararl tavrn her eye ramen devam ettirmitir. Demokratik bir teaml olan bu kararllkta, mezkur partilerin li-der ve kadrolarnn ahslarndan ziyade, takip ettikleri siyasi misyon tesirli olmutur. O partiler siyasi izgilerini deitirmedikleri iin, on-lar da tavrlarn deitirmemilerdir. Yeni Asya ekolne mensubu Nurcularn, muhalif olduklar siyasi kadrolarn baz demokrat tavrlarna destek verirken, yannda yer aldklar partinin demokrasiye ve insan haklarna aykr icraatlarna kar kmalar da, bu konuda son derece samimi olduklarn gstermektedir. -Muhabbet Fedaileri ve Serencam adl Nurcular anlatan romanlarnzda Fethullah Glen'den de sz ediyorsunuz. Yeni Asya cema-atiyle yollarn ayrmas ve yaplan tartmalar da kitabnzda yer alyor. Fethullah Glen sizce Nurculuu ne lde temsil ediyor?

-Fethullah Glen'in, Nurculuu temsil ettii iddiasnda olduu-nu zannetmiyorum. Bedizzaman Said Nursi'nin, hrmet ettii byk alimler arasnda olduunu, Risale-i Nur klliyatnn istifade ettii eserler arasnda bulunduunu biliyorum, ama bu zamana kadar onun Nurcu olduunu ifade veya imar eden bir beyanna rastlamadm. Hatta, yanlmyorsam sizin yaptnz bir rportajda "Nurculuk" ve benzeri sfatlar tasvip etmediini sylediini hatrlyorum. Buna mukabil Yeni Asya cemaati mensuplarnn, Nurcu olduklarn her vesile ile syleyen ve hizmetlerini Nur Hareketi adna yaptklarn ifade eden bir slup netlii kullandklarn biliyorum. Onun iin insanlar kendi beyanlar nda sfatlandrmann daha doru olacan dnyorum. Fethullah Hoca, ayetler, hadisler ve dier slami kaynaklarn ya236 n sra Risale-i Nur Klliyatndan ve Nur Hareketinin fiili ileyiinden de istifade ederek kendi ad ile anlan hususi bir hizmet tarz teekkl ettirmitir. Baz evrelerin, -onun itirazna ramen- ona Nurcu gz ile bakmalar veya yle grmek istemeleri, bu yzden olsa gerektir. uras muhakkak ki, Risale-i Nur Klliyat, otuzdan fazla dili evrilerek insanla mal olmu bir Kur'an tefsiridir. Ondan istifade eden herkesin, kendi beyan olmad, beyan olsa bile o hizmet tarznn artlarna riayet etmedii srece Nurcu olarak grlmesi doru deildir. Fethullah Hoca'nn, Nur talebeleri arasnda yakn dostlarnn olduu zaman zaman pek ok Nur talebesi ile grp fikir teatisinde bulunduu, hatta baz meselelerde onlarla fikir ayrlna dp tartt muhakkaktr. Ama btn bunlar birbirine yakn insanlarn beeri mnasebetleri erevesinde deerlendirilmelidir. Bedizzaman'n hayatn anlatan "Bedizzaman Belemesi" ve Nur Hareketinin seyrini takip eden "Nur Hareketi Serisi" seri adl eserlerinde, yeri geldike pek ok insanla birlikte Fethullah Glen'in de bahsinin gemesi, onun, baz Nur talebeleri ile olan hususi mnasebetlerinin tespitinden ibarettir. YEN ASYA 1970'LERDEK GCNE ULAMAK ZERE -Busun baktnzda Yeni Asya cemaati klm, Fethullah Glen grubu ise bym durumda. Yani yllar sonra roller deimi grnyor. Bunun sebebi nedir? -Buradaki klme-byme tabirlerini kullanrken neyi l olarak aldnz bilmiyorum. Fakat Nurcular, Said Nursi'den tevars eden hizmet anlaylar gerei, kemiyete, yani say okluuna deil, iyi yetimi, ok ynl i yapabilen, geni ufuklu rnek insan anlamna gelen keyfiyete nem veren bir anlaya sahiptirler. Kendi byklklerini de etraflarndaki insanlarn saysna gre deil, yaptklar ie ve yetitirdikleri insana gre tespit ederler. Yeni Asya cemaatinin, bilhassa 80'li yllarda, eitli sebeplerle 70'li yllarn inirah hamlelerini yapamadklar muhakkak. Lakin, pek ok gl kurulularn ykld, iddial fikir gruplarnn dald bir zamanda, hizmet anlaylarndan taviz vermeden, kararllkla almalarna devam ettikleri ve ard arda gelen maddi-manevi gailelere ramen 237 hayatiyetlerini devam ettirdikleri, son zamanlarda ise 70'li yllarn hizmet hamlelerini yeniden yapmaya baladklar da yaanan bir vakadr. Bu arada, onlardan ayr bir hizmet tarz olan Fethullah Hoca kadrosu da kendine has hizmet anlaylar erevesinde yurtiinde ve dnda eitli almalar yapyorlar. Bu itibarla her iki hizmet grubu-da varlklarnn sebebi olan almalarna devam ettiklerine gre, aralarnda byme-klme gibi bir mukayese yapmann, hele rol deiimi gibi bir tabir kullanmann doru olmadn dnyorum. Mezkur mukayeseden maksat, bu iki hareketin de ayn kaynak-lardan beslenmesi ve benzer hizmet hedefleri semesi ise, bu hal onlarn zaaf deil, Trkiye'de yaanan fikir hareketlerinin makus talihidir. Zira sada ve solda, merkezden en u noktalara varncaya kadar btn fikir hareketleri buna benzer farkllklar gstermi, beraber yola kmalarna ramen, zamanla ayr izgiler takip etmi,

zaman zaman atm, arada srada barm, ama her halkarda cemiyet iinde yaama ans bulmutur. Bu da Trk fikir hayatnn kendine has hususi bir hali olarak deerlendirilebilir. SADECE ERBAKAN'A DEL, MHP VE ANAP'A DA KARIYIZ -Yeni Asya 70'li yllarda Erbakan'a ve partilerine kar mcade-le veriyordu. Fethullah Glen de bata olmasa bile sonradan ayn mcadeleyi verdi. Bu mcadelede ayrlan ynleriniz nedir? -Yeni Asya ekolnn siyasi tavr, Bedizzaman'n izgisinden sapmadan devam etmitir. Yalnz Erbakan'a ve partilerine kar deil, dini siyasete alet ederek slam'a zarar verme temayl iinde olan MHP ve ihtilal mahsul gz ile grlen ANAP gibi partilere kar verdii aleni, kararl ve fiili mcadelede bugn de pek bir deime olmamtr. Fethullah Glen ise her vesile ile siyasete ilgi duymadn, RP dahil hibir partiye oy vermediini syleyerek siyasi partilere kar mesafeli olduunu gstermeye almtr. Bizzat kendisi olmasa bile, hizmet kadrosu iinde temayz etmi baz isimlerin, bilhassa seim ncesi zamanlarda, RP, ANAP hatta DSP gibi baz partilerin iinde yer almalar, baz evreler tarafndan hoca efendinin mntesiplerine verdii bir iaret, bir mesaj olarak telakki edilmi, o da bu beyanlar tek238 zp etmeyerek bylesi yorumlara hakllk kazandrmtr. Bu itibarla, mukayesesi yaplmak istenen bu iki grup arasnda, siyasi kanaatler asndan da bir benzerliin varlndan sz etmek pek mmkn deildir. Onlarn sadece bu yzden ayrldklarn sylemek de hakikatle badamaz. -Erbakan ve misyonunu nasl deerlendiriyorsunuz? -Erbakan'n ahsi hayatndaki meziyetleri ve mesleindeki baarlar hakknda mahhas bilgilere sahip deilim, bu sahalarda rnek haller tayabilir. Lakin, peinden giden iyi niyetli, samimi insanlar rencide etmemek iin ihtiyatl bir ifade tarz kullanmaya alarak diyebilirim ki; Erbakan'n siyasi sahada "kadayfn alt, sizi gidi sizi" gibi istihzaya msait olan tavr ve tabirlerinin dnda bir misyonunun olduu kanaatinde deilim. Siyasi hayatnda hep sylediklerinin tersini yapan, dman ilan ettii insanlarla ortaklk kuran, oy uruna din kardelerini eitli sfatlarla itham etmekten ekinmeyen, siyasi hatalar ve gabi gaflar ile masum Mslmanlarn bana trl gaileler atktan sonra, kenara ekilip seyreden ve bu huyundan hi vazgemeyecei kanaati uyandran bir siyasi liderin, -olsa bile- misyonunu ciddiye almak mmkn deildir. -Fethullah Glen son dnemlerde 'Trkiye'nin manevi nderi' konumuna gelmiken, Haziran 1999'da ok kasetlerle toplumun s-znden bir anda drld. Bu olay nasl yorumluyorsunuz? -Bu hadiseyi bir "gelme-dme" olarak deil, "getirilme-d-rlme" eklinde deerlendiriyorum. Bu ifadeyi biraz amak gerekirse unlar sylenebilir: Fethullah Hoca vaazlaryla cemaatinin gnlnde taht kurmu hisli ve heyecanl bir hatipti. Daha sonra etrafna topla-d genlerin hayat akn deitirmekte de olduka messirdi. Yani teekkl ettirdii cemaatin manevi rehberi sfatn haizdi. 80'li yllarda yaad aranma ve takip hadiselerinin ardndan, bilhassa merhum Turgut zal'n da gayretleri ile baz evreler ona "Trkiye'nin manevi nderi" kaftann giydirmeye altlar. Onun gnlnde bu sfatn ne kadar yeri ve izi vard bilmiyorum. Ama malum evrelerin ve bir ksm medyann maharetleriyle o bu mutandan kaftan giymi grnd ve zaman bir sre bu ahval zere akt. O evreler bu ekillenmeden bekledikleri neticeyi aldktan sonra, veya alamaya239 caklarn anlamalar zerine szn ettiiniz kaset yaygarasyla drld. Hoca efendi, u anda kuruluuna vesile olduu messeselerin, vaazlaryla ve kitaplaryla da gnllerinde iz brakt insanlarn manevi rehberi sfatn tamaya devam ediyor. Hak ederek geldii hakiki yeri de buydu zaten. Her hadise gibi o da aslna rcu etti. GLEN VE KIRKINCI'NIN DARBELER DESTEKLEMES

-Mehmet Krknc Hoca ile Fethullah Glen'in 12 Eyll 1980 as-keri darbesini desteklemelerinin sebebi ne olabilir sizce? zellikle Krknc hocann darbecilere yazd mektup ok tartlmt, galiba cemaatin blnmesine de neden olmutu. O mektup hakknda duygularnz, grleriniz nedir? -Bu hadiseyi o zamann artlarnda deerlendirmenin daha doru olaca kanaatindeyim, yle ki: htilal ncesinde Krknc Hoca da, Fethullah Hoca da mahallerini aan hzl bir hizmet hareketleniinin iine girmiler, byk yurtlar ap ok sayda genci barndrmaya balamlard. Bu arada memleketi ihtilal girdabna srklemeye alan i ve d mihraklar da bir yandan anariyi krkleyip milleti huzursuz ederken, dier yandan mahallinde messir insanlar, drst brokratlar, baarl ilim adamlarn, iini iyi yapan i adamlarn, mteebbisleri, gazetecileri ve gcn kendilerine engel olarak grdkleri dier insanlar, gizli ve aleni tehditlerle yldrarak ihtilali halka hakl gsterme abas iine girmilerdir. Bu ve benzeri hadiseler, baz gazeteler, radyo ve televizyon tarafndan abartlarak halka aktarlnca, iyice huzuru kaan insanlar ihtilali bekler hale gelmilerdi. O gnn artlarnda, pek ok insan gibi mezkur hocalar da bu tazyiklerden nasiplerini alp tahriklerin tesiri altnda kalarak ihtilali bir kurtulu aresi gibi grm olabilirler. Halkn korkularna bizzat ahit olmalar ve hizmet potansiyellerini koruma gayretleri, onlar -kerhen de olsa- ihtilalcilere destek vermek zorunda brakm gibi grnyor. Krknc hocann darbecilere yazd mektup, byle hassas bir zamann izlerini tamasnn yan sra, hoca olmas sebebiyle onlara nasihatte bulunup baz dini temayller kazandrma abasn da iine 240 alr. htilalcilerin, din derslerini okullarda mecburi hale getirmesinde, o desteklerin ve mezkur mektubun olduunun, bizzat onlar tarafndan ihsas edilmesinin de bu gibi kanaatlere kuvvet verdii kanaatindeyim. -Fethullah Glen rneinde olduu gibi, baz cemaatlerin as-kerleri desteklemesinin temelinde ne yatyor? 12 Eyll dneminde Fethullah Glen, askerleri ven, kahraman diye niteleyen yazlar yazm, vaazlar vermiti. 28 ubat srecine de destek veriyordu. Fa-kat askerlere gsterilen bu ilgi ve hogrye ramen, askerlerin on-lara hi de scak bakmad belli. Bu olaylar nasl deerlendiriyorsu-nuz? -O gnn artlarnda yaanan hadiseleri hatrlayp, yazlan yazlar gzden geirdiimiz zaman, bu tavrn da yine yalnz bu iki mmtaz ahsiyete mal edilemeyecek kadar yaygn olduunu grrz. 12 Eyll ncesinde askerleri ihtilal yapmaya tahrik eden, olduktan sonra da onlara methiyeler dzen pek ok hretli kalemin yazs ve byk gazetenin manetleri, hala hatralar incitmeye devam ediyor. htilalcilere verilen bu gizli ve aleni destein temelinde menfa-at, korku ve hayranlk hisleri yatmaktadr. Bazlar onlarn ihtilalci s-fatlarnn ziyade askeri vasflarn nazara alarak desteklemi olabilir. Bazlar ihtilalin kat artlarndan korktuu iin, snma hissiyle, ba-zlar da makam ve imkan beklentileriyle onlara yaknlk duymu ola-bilir. Bazlar ise yaplan hareketin neticesinden ziyade hamasetine hayran kalm olabilir. Fakat hangi mlahaza ile olursa olsun, verilen hibir destek, gsterilen hibir sebep, millet iradesine tahakkm eden hibir ihtilale hakllk kazandrmaz. Hakl olarak yaplmayan ve hakk esas alma-yan hibir ihtilal de kalc olmaz. Balzac'n, "Deniz frtnalarnda olduu gibi, ihtilallerde de sa-lam deerler dibe giderken, dalgalar hafif eyleri suyun yzne ka-rr" szleri ile de ifade ettii gibi, ihtilal kasrgalar kuvvetli gelirler ama abuk giderler. Fakat giderken kendileri ile birlikte varlklarnn sebebi saylan hafiflikleri de alp gtrrler. Geriye yine insani haslet-ler, slami hakikatler ve milli meziyetler gibi salam deerler kalr. 241 Aratrmac-yazar FAK BULUT: "BR PLKTE K HOROZ BRDEN OLMAZ"

Fethullah Glen'in temsil ettii akm ile Erbakan'n nderliin-deki slami gelenek arasndaki temel fark iki noktada younlayor. Bir, MNP'den Fazilet Partisi'ne uzanan izgi, ak siyaset yapyor. Tm olanaklarn iktidar olmak iin seferber ediyor. Deyim yerindeyse nce tepeyi ele geirip, sonra tabam, toplumu, sistemi kendi program uyarnca deitirmeyi ngryor. Yan kurulularnn yasal ereveyi aan faaliyetleri, ajit-prop motifli rgtlenmenin oya tahvil edilmesini amalyor. Siyasal slam'n bu ak kuruluunun bilineni ok, bilinmeyeni daha azdr. Bu bakmdan mevcut yasalar asndan aklar ve gedikleri daha fazladr. Oysa Glen evresi, benim "Kim Bu Fethullah Glen?" isimli almamda ayrntlarn verdiim zere, ak politikadan yana deil. O slami tabana, avama yayarak anonimletirmek istiyor. Tabandan balayarak iktidar kuatp ynlendirmeyi hedefliyor. Glen'in kendi ifadesiyle, "Politik yolla hizmet vermek, belki memleketi mutlu yarnlara ulatrma yollarndan biri olabilir; ama tek yol olamaz. Zira tarihi realite gznnde bulundurulursa; iktidara gelince bile adliyeyi, mlkiyeyi, maarifi (eitimi) dzeltip zlenilen o temiz ve nezih toplumu garanti altna alabilmek iin, yani btn niteleriyle toplumu motive edip istenilen seviyeye getirebilmek iin en azndan eyrek asr lazmdr." Uzun mesafeli Glen evresi, uzun vadeli alyor. ki, Glen evresi, "politika st politika" yani lobi faaliyetlerine arlk veriyor. Dolaysyla hem hukuki ve yasal kstlamalardan ko-layca kurtulabiliyor, hem de kendisini tek kalba sokmadan, son derece pragmatik/ frsat biimde mmkn olan en geni kesimlere hitap etmeyi hesaplyor. Buzda gibi bilinmeyeni fazla olduundan, gerek gc abartlyor; speklasyonlara (halk arasnda ve iletiim aralar 242 yoluyla) yol aabiliyor. Erbakan ile Glen arasndaki esas hedefe varabilmek iin izle-nen yntem farkllnn yan sra, slam alglama ve dini motifleri kullanma dzleminde de ayrlk var. Szgelimi Fazilet Partisi, hem trban hem de Erbakan'n siyaseten yasaklanmas meselesini, dar politik karlara alet etti. "Bunlardan nasl faydalanrm" mantyla hareket etti. Halbuki Glen, "trban teferruattr" demekle, asl hedef uruna ayrntlar, tali meseleler zerinde srar edilmemesi gerei zerinde durdu. iki evre arasnda farkllklar olsa bile, "bir plkte iki horoz tmez" kural hkmn yrtmekte; bu bakmdan, makro ve mikro ik-tidar uruna, dier kesimlerde (sol, liberal, milliyeti) olduu gibi, s-lami oluumlar arasnda da rekabet, ekime, kavga ve mcadele yaanabiliyor. Erbakan ile Glen gibi ekonomik, sosyal, siyasal balantlar (slami vakf ve irketler gibi) ok gl olan iki ahsiyetin ayr kulvarlarda zaman zaman karkarya gelmelerini, iaret ettiimiz arka plandan soyutlayamayz. Erbakan ile Glen evresinin dardan nasl algland da nemlidir. Fazilet gelenei iinde "muhafazakr ve dinci" olmakla birlikte "yerli/yerel" unsurlara rastlamak olasdr. Son kongredeki "yenilikiler" aslnda Bat ve ABD'nin "lml slam" bu partide birletirme operasyonuydu. Bu noktada Glen evresinin destei de alnd. "Yenilikiler" d eksenli, "gelenekiler" grece daha yerel nitelikler tayor. Glen evresi ise, kaderini tmyle Bat'ya, Yeni Dnya Dzeni'ne ve zellikle Amerikanc siyasetlere balam durumda. Yerel elerle evreler buna hizmet ettikleri lde Fethullahlarn ilgi ve hogrsne mazhar olabilirler. Trkiye'deki siyasi kadrolar, ne yazk ki hl "ak slam-kara s-lam" ekseninde frsat, gnbirlik politika yapabiliyorlar. Burada mi-henk ta, o an iin bagsteren "tehlike"nin nasl ve hangi arala bertaraf edileceidir. Tarikatlk yoluyla "siyasi islam parti"yi, "irtica ve eriatl" altetmek palyatif, zararlar sonradan ortaya kan bo bir tedbirdir. Erbakan'a kar devlet asndan olumlu grlen Glen, aslnda 28 ubat srecinden ok nce yldz parlatlp "hogr evli-yas, siyasi boluktaki toplumun etrafnda birlemesi gereken manevi lider" olarak kamuoyuna empoze edilmiti. Yani "hogr imaj" yurt 243

dndaki sper karar merkezlerinde, ardndan Trkiye'deki hk deyi-ciler tarafndan yaratlp iletiim aralarna servis yaplmt. Buna ideolojik boluk ve kafa karkl iinde bocalayan bir dizi aydn, yazar, izer ve gazetecinin maksatl maksatsz katks oldu. Arka plandaki kafa-kol ilikileri, adam adama markaj ve zellikle basn mensuplarnn binbir trl drt/gd ile tevik edilmesi gibi bir durum vardr. 28 ubat srecinden rkerek ABD'ye giden Glen, kendisiyle yaplan syleide, "Beni RP'ye kar kullann" mealinde imal mesajlar vermek suretiyle, dnemin hkmetlerine pas atmtr. Her iki kesimin glenmesinin bir sebebi de, anlan nedenlere ek olarak, yllardan beri iinden geldikleri slami dalgann ykselii; bunu destekleyen sosyo-kltrel styap ile ekonomik (slami irket-ler, vakflar) altyapdr. Bunun okuluslu irketler ve snrtesi siyasi glerin yaratt girift ilikilerin siyasal kadrolar tarafndan destek-lendiini de kaydedelim. 28 ubat srecinde ypranan ve gerileme iine giren devlet nez-dinde "birinci tehlike" olmaktan kan Fazilet'ten sonra, zellikle devletin Kemalist gelenee sahip kan gleri, bu kez, Fethullah Glen gereini; ekonomik ve siyasal gcn, uluslararas ilikilerin gi-riftliini ve yaygnln daha iyi algladlar. Muhtemelen "kasetler" bu srada devreye girdi. Ancak Glen evresi, o zamana kadar her alanda kk salm; Trkiye'deki siyasi kadrolar, ABD, Bat ve Papa dahil, geni kesimlerle gbirlii/ibirlii iine girerek mevzisini tahkim etmiti. Dolays ile "imaj" ve poplaritesi belli oranda dmesine ramen, kkten sklememi; tersine son seimlerde zellikle DSP lideri Ecevit sayesinde yeniden meruluk kazanmaya, lobi faaliyetine devam etmeye balamtr. 244 Prof.Dr. Hseyin Hatemi: "GLEN'N MSYONU, 'ABDULLAH HOCA'YA VERLD" -Trkiye'deki siyasi slamc hareketler iinde, Erbakan'n temsil ettii akm ile Fethullah Glen'in temsil ettii akm, iki byk misyon olarak gze arpyor. Her iki kesimde bandan beri birbirlerine mesafeli davranyorlar ve zaman zaman da atyorlar. Bunun nedeni nedir? -Sorulara cevap vermeden nce baz konularda anlamamz gerek: a) "Siyasal slamc hareket"den ama nedir? zellikle Fethullah Glen hareketi ve yine zellikle son on ylda, "siyasal slamc hareket" olarak nitelenebilir mi? b) "Erbakan'n temsil ettii akm ile Fethullah Glen'in temsil ettii akm", "iki byk misyon" olarak grlebilir mi? "Byk" sfatn ve "misyon" terimini burada biraz cmerte kullanm olmuyor mu-yuz? c) Bu iki "akm", "ayn kaynaktan beslenen iki akm" olarak ni-telenebilir mi? Hereyden nce, bir "fikri akm" olarak grlebilir mi? Btn bu "ekinceler"i gz nnde tutarak, yle diyebilirim: a) Bugnk konumlar ile, her iki grup da "siyasi slamc" bir hareket temsilcisi olarak grnmyorlar. Ne var ki, nisbi bir anlamda Er-bakan hareketi siyasi slamc hareket kavramna daha yakn grn-mektedir. "Siyasi slam "n -birisi olumlu, dieri olumsuz- iki anlam vardr: aa) Doru anlam ile "Siyasi slam", slam'n doal temsilcisi olduu "adaleti, dolays ile Hukuk Devleti'ni ideal anlam ile talep etme anlamndadr. Yazk ki ne Erbakan, ne de Glen evresinde bu bilin tam olarak vardr. Yezid ile Hseyin'i edeer sayan evrelerde bu bilincin uygulanmasna esasen imkan yoktur. Erbakan ve Glen evre245 sini tm ile Yezid ile Hseyin'i e deer sayan evreler olarak nitelemek istemiyorum. Fakat hi deilse, bu evrelerde olduu gibi konularda oportnist ve makyavelist davranma ve idare-i kelam etme eilimine ok rastlanmaktadr. bb) "Muaviye" ynetimini slami ynetim sayma anlamnda bir -yanl anlamdasiyasi slam, bilinsizce iktidara kavuan her "gele-neksel slamc" grubta, iktidara geldikten sonra hortlayabilir. Bu gibi grnm ve olgular iin "slam"

terimini kullanmak ise, balbana insann iini szlatan bir zulmdr, hakszlktr. Gerek slam bilincine ulamam olan siyasi gruplar birbiriyle atmazlar m? Niin atmasnlar? Emir-ul-m'minin Ali buyurmutur ki: Hak ile Hak atmaz. Yoksa, Hak ile batl atabilecei gibi, iki batl da atabilir ve atrken slami sloganlar da kullanabilirler. Bunu sylerken, Erbakan evresini ve Glen evresini sadece gerekli bilince tam olarak sahip olmamakla eletirmi oluyorum. Yoksa asla bu "akm"larn bandaki Erbakan ve Glen'i ve onlara mensup olan her bireyi mutlak "batl" mensubu olarak nitelemek ve karalamak istemiyorum. Sadece onlar Hakk'n bilinli ve eksiksiz savunucular olarak gremediimi de belirtiyorum. Sonra, bu iki "akm", srekli ve tam anlam ile bir ekime ve atma iinde de deiller. zellikle "Abdullah Gl ve Blent Arn hareketi" ksaca, "Gl hareketini, "Glen'in yeni versiyonu" olarak da niteleyebiliriz. Abdullah Gl ve evresi ile imdilik uzlaanlar bilinli olarak bu rol stlenmek istememi olabilirler. Ancak, kanaatimce piyasaya nce bir "deneme srm" yaplmaktadr. "Erbakangelenekileri" de zellikle Glen'in ahsna ve evresine kesin bir olumsuz tutum taknmyorlar. Uzak ve ekingen durma davran ve tutumu; daha ok "Glenci" taraftan geliyor. Bunun sebebi de daha ok "oportnist endieler": zellikle 28 ubat'tan sonra Hoca'dan uzak durmak "ihtiyata muvafk" olmaz m? Yoksa okullar ve yatrmlar "msadere" edilmez mi? MD FETHULLAHI GRNEN OPORTNSTLER -Fethullah Glen ve cemaati yakn bir dneme kadar, "Erba-kan'n panzehiri" grlerek baz laik evrelerde destek bulmu, 'a-da, modern ve hogrl' diye takdim edilmiti. Dini bir akmn li-derine, bylesine sahiplenmeyi nasl yorumluyorsunuz? 246 -Bizde "laik evreler" dediiniz evreler de, istikrarl, trde ve bilinli bir grnm iinde deil! Bunlarn da ounluu, araziye uyma ve arabasna bindiinin ddn alma bakmndan, eletirdikleri "siyasal islamclar"a ta kartan oportnistlerdir. "Genlie Hita-be"de eletirilen mandaclardr. nanmayan Vedat Trkali'ye sorabilir. Her iki tarafn oportnistleri; ABD'nin ve zellikle ABD yahudi lobisinin orkestra efinin deneine gre alp oynadklar iin, ef byle istiyorsa, biribirlerini "dn kar", biribirlerine vg dzer, hatta bir sre iin ok sesli trkleri birlikte ve uyumlu olarak da arabilirler. Bunda da alacak birey yoktur. Byle gelmitir ve byle gitmektedir. imdi "Fethullah" grnen oportnistlerin bir ksm, bir za-manlar siyasi slamc veya "materyalist" idiler. Abramowitz'in denek iareti ile balayan Trk, Krfez Sava ve Bosna Sava'ndan sonra deimitir. Artk Fethullah Hoca evresine de arada gzda verme ve ba zerine Demokles klc asma zamandr. Emperyalizm, klasik Osmanl geleneine uygun olarak, kullanmak istediklerine ve kullandklarna arada u ihtar yapar: "-Sizler, devirilmi kap kullarsnz. Gerektiinde defterinizin drlmesine ve servetinizin msadere edilmesine hazr ve raz olmalsnz". Kapkulu bilincinden kurtulmadka, bu boyunduruktan kurtulmaya imkan yoktur. -Her iki akmnda bu denli glenmesinin ve bymesinin se-bepleri ne olabilir? -"Glenme ve byme"den maksat nedir? Emperyalizm'in kapkulu ve stelik "siyasi bakmdan hadm edilmi zenci harem aas" olmay kabul eden akmlarn gc, bamsz bir g deil, gzden dnceye kadar keyfi srlen bir "gnlk beylik"tir. "Geleneki tepki" ise, "laik evreler" diye kendilerini niteleyen, fakat nihayet ve son tahlilde onlar da "ak harem aas" olmaktan ileri gidemeyen kimselere kar snni halkn bilinsiz tepkisinden kaynaklanmaktadr. Emperyalizm de "parala ve ynet!" oyununu -Brezilya dizilen gibi- srekli sahnelemektedir. Alevilerin de ak hadm aalar oktur. Bunlar da tarihi bir birikimin hnc ile snni geleneki evrelerden almak isterlerken zellikle son 20 yl iinde ayn zamanda iilie de kar emperyalizmin ak hadm aas olma grevini bilinsiz olarak stlenmektedirler. 247

ERBAKAN H OLMAZSA BOYUN EMED -Erbakan ile Fethullah Glen'in ekimesinin perde arkasnda ne olabilir?.. zellikle Fethullah Glen'in "laik evreyle birlikte" FP misyonunu eletirmesini, onlarla mcadele etmesini neye balyorsunuz? -Erbakan ile Glen arasnda ciddi ve giderilmez bir tezad yok-tur. Fethullah Glen sadece ran slam hareketine kar kesin bir tavr almtr. Esasen byle olmasa idi kendisine msait davranlmazd. Erbakan ve evresi ise bu kesin ve olumsuz tutumunu gstermekte deiller. Erbakan ve evresini serte eletirenler, Fethullah Hoca'y paravana olarak kullanp sadece kendilerine nfuz ve ehvet salamak isteyen baz "harem aalardr". Emperyalizm saray gelenekleri ve birikimine gre, harem aalar da hiziplere ayrlrlar ve kar hiziplerin banda olan hanedan yelerine de kendi efendilerinden de daha etin dmanlk gsterirler. Erbakan ve evresinin bu gibi kiilerden fark, hi deilse emperyalizmin "idi edilme" operasyonuna boyun e-memeleridir. -28 ubat srecinde RP kapatld, Erbakan siyasi yasakl oldu. RP'nin yerine kurulan FP'nin 18 Nisan seimlerinde geriledii grld. Fethullah Glen ve cemaati ise Haziran 1999'da ATV'de yaynlanan 'ok kasetler' ile hayli ypratld. Her iki akmn ksa aralkla ypratlmasn nasl yorumlamak lazm?.. -Erbakan, olumlu anlamda demokratik ve Sosyal Hukuk Devleti ile slam'n siyasi talebi arasndaki zdeliin tam bilincine sahip olmamakla birlikte, uluslararas g odann gvenini de hibir zaman kazanamam olan bir kiiliktir. Babakan olma ihtirasn maalesef ye-nememesi ve mevki'ini korumak iin dnler vermesi, emperyalizmin kndesine gelmesine ve kendisini oylar ile destekleyenleri de hayal krklna uratmasna yol at. Fethullah Hoca da -ran'a kar grnmesine ramen- Saddam rneinin getirdii kuku ve Bosna Sava srasnda emperyalizmin standardlarnn dna taan tutumu, hele Vatikan ziyareti yznden "aba altndan sopa gsterilme" muamelesine maruz kald. Bizde, Kemal Tahir'in deyimi ile "Kurt Kanunu", "zmihlal belirtileri grndnde, insann dostlarnn dmanlarna yamada parmak srtmas gelenei" hakim olduu iin, Fethullah Hoca da imdilik Amerika'da unutuldu. O'nun misyonunu "Abdullah Hoca'ya 248 verme" denemesi yapld. Brezilya dizisi devam ediyor. Fethullah Ho-ca'nn devreden karlmas dncelerinin kanaatimce 4 sebebi vardr: a) Saddam'n ba kaldrlmasndan sonra snni slama da eskisi kadar gven duyulmamas, b) Artk Trki Devletler denen evrelerde aracya ihtiya duyul-mayp dorudan doruya iliki kurulmasnn maliyetinin ve riskinin daha az olaca kanaatine varlmas, c) Fethullah Hoca evresinin Bosna Hersek Sava srasnda dier slamc evrelerle yaknlama eilimi gstermesi, Bu dizide sadece Erbakan ve Glen yok ki! stelik, grnmez kahraman "Charlie"ler de var! Beni 1987'de Gencay aylan syletmi-ti, bu yzden ne hcumlara maruz kaldm, imdi de kimbilir ne hcumlarla karlaacam! Bari unu da syleyeyim: Fethullah Hoca'y eletiri ve zmlemede de insafl olmak gerekir. Kendini "sol"da sayan "ak aalar" uvaldz Fethullah Hoca evresine batrmadan nce ineyi bir de kendilerine batrsnlar: a) Kendileri stten km ak kak mdrlar? Yoksa Faust gibi ruhlarn Emperyalizm eytanna oktan satm mdrlar? b) Fethullah Hoca hi deilse Vatikan ile ilikilerinde samimi ve izgi d davranrken, kendileri, bir zamanlar "Enternasyonal" syleyenler, imdi tam bir itaatle "globalleme" marn armyorlar m? c) u halde, Fethullah Hocay, Erbakan Hocay eletirebilirler, fakat onlara da Hukuk Devleti gvencesi tanmalar gerekmez mi? FETHULLAH GLEN ECEVT' DESTEKLEMESEYD... Rahmetli Uur Mumcu; iinde bulunduumuz "Brezilya Dizisi" iin "maskeli balo" derdi. imdi Uur Mumcu olay da dizinin bir par-as oldu ve maskeli balo srp gidiyor. Fethullah Hoca cemaati sabk Karaolan' oylar ile desteklemese ve Ecevit hi deilse "Vefadan tamamen yoksun" olsa idi, "okullar" oktan msadere

edilirdi. imdilik "uslu durun, yoksa mbarek amerikan dilini soydalarnza -stelik masrafn da kendiniz yklenerek- retme erefini elinizden alrz ha" tehdidini srdrmek ve Abant toplantlarn da "toplu hadmlama dn" haline getirmek, Emperyalizm'in cihan padiahnn iine ok daha fazla geliyor. lerde belki "Fethullah" yerine "Abdullah","son 249 glen iyi gler" gibi tehlikeli armlar yapan "Glen" yerine "Gl", daha uygun grnr. Ne var ki Gl de "diken" kukusu uyandrd iin "dikensiz gl" haline geldiini kantlamadka "test" devam edecek, yle selemehsselam piyasaya srlmeyecektir. Tayyib Bey gibi "destursuz baa girenler" de derhal ekarte edilecektir. Esasen Tayyib Bey, "Gl'n dikeni" olarak grlmedi mi? Emperyalizm'in nazik ve ipek eldivenli ellerine dikensiz ve kokusuz plastik gller yakr. Benim, Fuzuli ile birlikte ve Resul-i Ekrem'e (S.A) hitaben yle derim: Suya versin baban glzar zahmet ekmesin / Bir gl almaz yzn tek verse bin glzare su! 250 Yeni Asya Gazetesi Genel Yayn Mdr Kazm Gleyz: "ERBAKAN VE GLEN'N YOLLARI 28 UBATTA AYRILDI" ncelikle, Erbakan ve Glen hareketleri hakknda salkl bir deerlendirme yapabilmek iin, k noktalarn ve temel niteliklerini tesbit etmek gerektii kanaatindeyim. Erbakan'n otuz yldr lideri olduu "Milli Gr" hareketi, kk 1950'lerdeki Millet Partisi'ne dayanan bir siyasi akmdr. Ad zerinde "milliyeti" karakterde bir harekettir. Yine MP'nin bir uzants olan MHP'den fark, dinci motifleri daha fazla ne karmasdr. Dayand kitle tarikat arlkldr. Erbakan'n siyaset iin "icazet" ald insan da bir Nakibendi eyhidir. Milli Gr izgisini temsil eden partiler de (Milli Nizam Partisi, Milli Selamet Partisi, Refah Partisi, Fazilet Parti-si) bir eit tarikat yaplanmas iinde rgtlenmitir. Hiyerarinin en tepe noktasnda lider vardr. Kaytsz artsz bir biat ve itaat kltr hakimdir. Partiye ballk ve itaat, adeta dine ballk ve itaatle ede-erde tutulur. Dine hizmetin yolunun, mnhasran partiye hizmetten getii anlay esastr. FP'deki "yeniliki" kanadn son dnemde "din eittir parti" sylemini reddeden yaklamlarna ramen, lidere bal "geleneki" ekibin, partide bandan beri geerli olan temel izgiden ayrlmaya niyetinin olmad, son yaplan kongre srecindeki tar-tmalarda bir kez daha grlmtr. Glen hareketi ise son yllara kadar ie kapal bir yapya sahip iken, 90'l yllarn ortalarndan itibaren, ksmen kendi tercih ve inisi-yatifi ile, ksmen de bir ksm laik evrelerin desteini alarak kamuoyu nne kmtr. Gerek bu k ncesinde, gerekse bu ktan sonra 28 ubat srecine kadar olan dnemde Milli Gr hareketi ile bir atmaya girdii sylenemez. Aksine, Glen cemaatinin nemli bir blm, zal'n vefatn takiben RP'ye destek vermitir. atma, 28 u-bat'n ncelikli hedef olarak RP'ye yklendii bir konjonktrde patlak 251 vermi; Glen bu dnemde RP'ye ynelik klar ile 28 ubat'n ya-nnda yer alarak kendisini 28 ubat'tan yana olan glere kabul etti-rebileceini dnmtr. Ancak dnd gibi olmam; 28 ubat'n "irtica" tanm kapsamnda kendisinin de RP'ye edeer, hatta bazlarna gre ondan daha ciddi bir tehlike olarak alglandn ksa sre sonra grmtr. Erbakan ve Glen hareketlerinin ortak noktalar, her ikisinin de ahs odakl, otoriter, merkeziyeti, milliyeti ve devleti bir karaktere sahip olmalardr. Farkllklar, Erbakan'n parti yoluyla devlete hakim olmay hedeflemesine karlk, Glen'in siyaset d ve partiler st bir grntyle, eitim ve kadrolama yoluyla devlette etkinlik ka-zanmay ngrmesidir. atmann temelinde ise, bir ynyle, slami duyarlla sahip kitlelerin liderlik ve nderliini kimin yapaca meselesi yatmaktadr.

Yeni Asya'ya gelince; bu ekol, her iki hareketten de farkl ola-rak, Bedizzaman Said Nursi'nin grleri nda, ister parti, isterse kadrolama yoluyla devlete ve iktidara hakim olmay hedefleyen yaklamlardan uzak durmu; sivil toplumda odaklanan bir alma anlayn itenlikle benimsemitir. Bu erevede, bandan beri din adna parti kurmann yanlln vurgulam; "Din herkesin mukaddes maldr; bir partinin veya zmrenin inhisarna alnamaz" demi; ayrca, dini bir siyasi iktidar ideolojisi konumuna indirgemenin, her eyden nce dine zarar vereceine dikkat ekmitir. Ayn ekilde, din hizmetlerin dnyevi, siyasi, ticari, maddi, hatta manevi nfuz ve etkinlik salamak iin basamak olarak kullanlamayacan ve bylesi kukulara dayanak oluturabilecek davranlardan kanlmas gerektiini savunmutur. Demokrasiye, hak ve zgrlklere, demokratik ve zgrlk anlamdaki laiklie, sosyal hukuk devleti ilkesine samimiyetle sahip kmtr. Siyasete bakn da, partiler st kalma fantezisinin getirecei depolitizasyon tuzana dmeyen bir denge izgisine oturtmu; demokrat misyonu temsil ettiine inand partilere aktan, ama hibir pazarla girmeden ve karlk beklemeden destek vererek, siyasi tercihiyle de demokrasi mcadelesindeki yerini almtr. Ve Yeni Asya'nn izgisinde dinin siyasi amalarla istismarna da; demokrasi, hukuk, zgrlkler ve laiklik gibi konularda "takyyeci" yaklamlara da rastlamak mmkn deildir. 252 Btn bunlar kaydettikten sonra unu da eklemek isterim ki, gerek Erbakan, gerekse Glen hareketlerinin zerine devlet gcn kullanarak gidilmesi kesinlikle tasvip edilemez. Biz bu hareketlerin nemli hata ve yanllar olduu; ama bu yanllarn dzeltilmesinin veya nne geilmesinin baskc ve dayatmac uygulamalarla deil, insanlarn doru bilgilerle donatld demokratik bir hr tartma ortamnda halkn saduyusu ile salanabilecei kanaatindeyiz. 28 ubat politikalarndaki temel yanln da bu noktada olduunu dnyoruz. Glen'e laik evrelerce verilen destek ise iki adan deerlendirilebilir: Bu destek, bir cihetiyle, adalk ve modernlik kavramlaryla badatrlabilen, taassuptan uzak, hogrl bir din anlayna, ken-dilerini "laik" olarak niteleyen evrelerin de ihtiya duyduunu gste-riyor. Dier cihetiyle ise, "Erbakan tehlikesi"ne kar konjonktrel ve geici bir ittifak aray ve dolaysyla Glen'i bu balamda "kullan-ma" dncesi sz konusudur. 28 ubat srecinin ilk safhalarnda btn "tahkimat'n Erbakan hareketine ynlendirilmesi ve bu hareketin bir lde "tehdit" olmaktan karlmasn takiben, daha nce gz yumulmu, hatta rtl destek verilmi olan Glen hareketinin hedef alnmas herhalde bunun sonucudur. Her eye ramen, Trkiye'de her iki hareketin de gelimesine elverili bir toplumsal taban zaten mevcuttur. nk bu lkede yaa-yan insanlarn byk ounluu Mslmandr. Yeni nesiller de byk lde byle bir iklimde slama bal olarak yetimektedir. Aileden alnan dini eitimin yan sra, dini eitim kurumlarnn yaygnlamas, dini yaynlarn gelimesi, dini ekol ve cemaatlerin, hayatn eitli alanlarn kapsayan etkinliklerinin g kazanmas da bu gelimede byk lde etkili olmutur. Burada yaplmas gereken ey, sz konusu toplumsal gelimenin demokratik yntemlerle salkl bir mecraya kanalize edilmesidir. Yoksa, bu gelimenin nn zecri tedbirlerle kesmeye almak deildir. Ama Trkiye'de jakoben bir laiklik anlay ile din vicdanlara hapsedilmek ve dini hayat devlete belirlenen snrlar erevesinde kontrol altnda tutulmak istenmitir. Ne var ki, yllarca uygulanan bu yntemlerle baarl olunamam, aksine bu yndeki politikalarn yol a253 ( t tepkilerle insanlar baka araylara ynelmitir. Erbakan ve Glen hareketlerinin g kazanmasnda etkili olan en nemli sebeplerden biri budur. Dini dlayan veya resmi ideolojinin snrlar iinde hapsetmeye alan bir laiklik anlay srdrld mddete, sz konusu eilimlerin veya zaman iinde

kabilecek daha deiik versiyonlarnn g kazanmasn engelleyebilmek mmkn deildir. Trkiye'deki dini hayatla ilgili olarak, demokratik bir laiklik an-lay erevesinde yeni bir deerlendirme yaplmasna ihtiya vardr. 254 Milli Gazete Bayazar Sadk Albayrak: "FEHM KORU VE MLL GAZETE" "Cumhuriyet'te tefrika edilen "Bilinmeyen slam" yaz dizisinde, benim de adm gemektedir. "Milli Gazete"de yllarn vermi bir gazeteci yazar olarak, "Fehmi Koru ve ekibi Milli Gazete'de" konusunda, aadaki aklamay yapmay, o dnemdeki olaylara aklk kazandrmas bakmndan bir vazife telakki etmekteyim. yle ki, "Milli Gazete"de, 1984-85'te, Fehmi Koru ve ekibinin grev aldklar dorudur, ama Sayn Koru, daha nce de "Fehmi Muzafferolu" mstear ad ile yaz yazdn, bana Abdlkadir zkan, o dnemlerde, genel yayn mdr olduu iin bildiini, bir dizi yazlar yazdn ifade etmilerdi. Bizim, kendimizi "hanc" saydmz iin, gelip geen yolculara gereken yardm gsterdiimiz bir vaka. Ve "Milli Gazete"de, Fehmi Bey, ekibi, birka ay kaldlar ve kendisi gibi birok yazar bu hizmet-leri ile kendilerini "Milli Gr" camiasna tanttlar. Gazetenin mizanpaj deimi, aksine, tiraj dmt. O dnemde, etin Al-tan'n bu ekibin kard "Milli Gazete" iin, "San Cumhuriyeti" benzetmesi, bu arkadalar mesrur etmiti. Ve fakat ifade edildii gibi, "yeni ekip" olarak, smet zel'i de "transfer" ettikleri doru deildir. Sayn zel, onlar ayrldktan sonra, muhterem ule Yksel enler'le beraber, yaz yazmaya baladlar. O ekibin iinde, Mehmet Doan ve Ali Bula da vard. Sonra "Zaman" kurarken tekrar biraraya geldiler ve "Milli Gazete"den elde ettikleri "taban misyonu" ile basn ve yazarlk hayatnda her biri birer "yldz" olarak grevlerini ifa ettiler. Yaz dizisinde, imaen ortaya kan, "Eski ekip tekrar ibana geldi" ifadeleri, nce olduu gibi daha sonra da gazetede yaz yaz255 maya devam eden bizim gibi arkadalarn, Fehmi Koru ve ekibinin "ayan kaydrd" gibi bir arm yapmaktadr. Byle bir durum yoktur, zira arkadalar, tiraj arttrmak iin daha ok imkanlar istediler ve muhataplar tarafndan yz bulmaynca, gazeteyi braktlar. Biz ise, onlarn dneminde, onlara, yaz yazmada, Avrupai usule gre (?), ara sra, yaz yazarak destek olduk! Bu bakmdan, giderken "Nokta" dergisinde yaptklar aklama zere, tiraj 15.000'den alp, 30.000'e ulatrdklar bir beyandan teye gitmez! Admn dizide gemesi hesabyla, byle bir aklamay yapmay kendime bir grev bildim! Bu tr objektif ve belgesel almalarla basn hayatmza gereken katky yapacan umar, baarlar dilerim! 256 Oral allar, Tolga elik _ Erbakan, Fetullah Kavgas UYARI: www.kitapsevenler.com Kitap sevenlerin yeni buluma noktasndan herkese merhabalar... Cehaletin yenildii, sevginin, iyiliin ve bilginin paylald yer olarak grdmz sitemizdeki tm e-kitaplar, 5846 sayl kanun'un ilgili maddesine istinaden, engellilerin faydalanabilmeleri amacyla ekran okuyucu, ses sentezleyici program, konuan "Braille Not Speak", kabartma ekran ve benzeri yardmc aralara, uyumlu olacak ekilde, "TXT", "DOC" ve "HTML" gibi formatlarda, tarayc ve OCR (optik karakter tanma) yazlm kullanlarak, sadece grme engelliler iin, hazrlanmaktadr. Tmyle cretsiz olan sitemizdeki e-kitaplar,

"engelli-engelsiz elele" dncesiyle, hibir ticari ama gzetilmeksizin, tamamen gnlllk esasna dayal olarak, engelli-engelsiz yardmsever arkadalarmzn youn emei sayesinde, grme engelli kitap sevenlerin istifadesine sunulmaktadr. Bu e-kitaplar hibir ekilde ticari amala veya kanuna aykr olarak kullanlamaz, kullandrlamaz. Aksi kullanmdan doabilecek tm yasal sorumluluklar kullanana aittir. Sitemizin amac asla eser sahiplerine zarar vermek deildir. www.kitapsevenler.com web sitesinin amac grme engellilerin kitap okuma hak ve zgrln yceltmek ve kitap okuma alkanln pekitirmektir. Ben de bir grme engelli olarak kitap okumay seviyorum. Sevginin olduu gibi, bilginin de paylaldka pekieceine inanyorum. Tm kitap dostlarna, grme engellilerin kitap okuyabilmeleri iin gsterdikleri abalardan ve yaptklar katklardan tr teekkr ediyorum. Bilgi paylamakla oalr. Yaar MUTLU LGL KANUN: 5846 sayl kanun'un "Altnc Blm-eitli Hkmler" blmnde yeralan "EK MADDE 11" : "ders kitaplar dahil, alenilemi veya yaymlanm yazl ilim ve edebiyat eserlerinin engelliler iin retilmi bir nshas yoksa hibir ticar ama gdlmeksizin bir engellinin kullanm iin kendisi veya nc bir kii tek nsha olarak ya da engellilere ynelik hizmet veren eitim kurumu, vakf veya dernek gibi kurulular tarafndan ihtiya kadar kaset, CD, braill alfabesi ve benzeri formatlarda oaltlmas veya dn verilmesi bu Kanunda ngrlen izinler alnmadan gerekletirilebilir."Bu nshalar hibir ekilde satlamaz, ticarete konu edilemez ve amac dnda kullanlamaz ve kullandrlamaz. Ayrca bu nshalar zerinde hak sahipleri ile ilgili bilgilerin bulundurulmas ve oaltm amacnn belirtilmesi zorunludur." Bu e-kitap grme engelliler iin dzenlenmitir. Kitap taramak gerekten incelik ve beceri isteyen, zahmet verici bir itir. Ne mutlu ki, bir grme engellinin, dzgn taranm ve hazrlanm bir e-kitab okuyabilmesinden duyduu sevinci paylaabilmek tm zahmete deer. Sizler de bu mutluluu paylaabilmek iin bir kitabnz tarayp, kitapsevenler@gmail.com adresine gndermeyi ve bu isimsiz kahramanlara katlmay dnebilirsiniz. Bu kitaplar, size gelene kadar verilen emee ve kanunlara sayg gstererek, ltfen bu aklamalar silmeyiniz. Siz de bir grme engelliye, okuyabilecei formatlarda, bir kitap armaan ediniz... Teekkrler. Ne Mutlu Bilgi iin, Bilgece yaayanlara. www.kitapsevenler.com www.yasarmutlu.com yasarmutlu@yasarmutlu.com yasarmutlu@kitapsevenler.com kitapsevenler@gmail.com

Tarayann Notu Bu e-kitap "Grme Engelli" dostlar iin taranm ve ilk defa www.kitapsevenler.com da yaynlanmtr. Bu sitenin sahibi grme engelli dost Yaar Mutlu'nun gayret ve azmini grnce iki gzmden utanp yardm edebileceimi dndm. Bir katre k olabildiysem ne mutlu. Herkesi bu mutlulua davet ediyorum. Bu dostlara yardmc olun. Polaris

Oral allar, Tolga elik _ Erbakan, Fetullah Kavgas