You are on page 1of 70

İNKILAP TARİHİ İnkılâp, değİştİrme, eskİsİnİn yerİne yenİsİnİ getİrme anlamındadır.

Kullanım olarak eskİ kurumları kaldırarak daha modern ve çağdaş kurumlar kurulmasıdır. İnkılâp, mevcut düzenİ zor kullanarak yıkıp yenİ düzen kurulmasıdır. Kökten değİşİklİklerİ öngörür. İhtİlal, sİlah yoluyla yapılan yönetİm değİşİklİğİdİr. Sadece yönetİcİler değİşİr. Rejİm değİşmez. Eskİ düzenİ yıkar. İnkılâbın bİr safhasıdır. Islahat, İşlevİnİ yİtİrmİş olan kurumların üzerİnde değİşİklİk yapılmasıdır. INKILABIN ÖZELLİKLERİ 1- Bİr halk hareketİdİr. İhtİyaçların ve aydınların yönlendİrmesİ İle oluşur. 2- Mevcut düzenİ yıkma olayıdır. İhtİyaçlara cevap veremeyen düzenİn yıkılmasıdır. 3- Yenİ düzen kurmayı amaçlar. Bütün kurumların değİştİrİlmesİdİr. INKILABIN SAFHALARI 1- Fİkrİ Hazırlık Safhası, aydınların yenİlİk fİkrİnİ topluma aşıladığı dönemdİr. 2- Aksİyon (İhtİlal) Safhası, eskİ düzenİn gerekİrse sİlah zoruyla değİştİrİlmesİ aşamasıdır. 3- Yenİ Düzenİn Kurulması Safhası, bu başarılamazsa İnkılâp gerçekleşmemİş olur. Yenİlİkler ve hukukİ düzenleme bu evrede olur. TÜRK INKILABININ ÖZELLİKLERİ 1- Türk İnkılâbında ulusal egemenlİk ve ulusal bağımsızlık bİrlİkte gerçekleşmİştİr. Hem düşmana hem de padİşaha karşı aynı anda yapılmıştır. 2- Kültürel bİr İnkılâptır. Kültürel anlamda da batılılaşmayı amaçlar. 3- Halk hareketİdİr. Her kesİmden İnsanların desteğİ İle yapılmıştır. 4- Demokratİktİr. Kongreler ve TBMM’nİn açılması İle demokratİk bİr yöntem İzlenmİştİr. 5- Türk İnkılâbı evrensel bİr özellİk gösterİr. Bağımsızlığını sonradan kazanan mİlletlere örnek olmuştur. 6- Planlı yapılmamış İhtİyaçların yönlendİrmesİyle akılcı bİr yöntem İzlenmİştİr. TÜRK INKILABINI DİĞERINKILAPLARDAN AYIRAN ÖZELLİKLER 1- Ulusal bağımsızlık ve ulusal egemenlİk aynı anda gerçekleşmİştİr. 2- Türk İnkılâbının hazırlığını yapanlar ve başarıya ulaştıranlar aynı kİşİlerdİr. 3- Türk İnkılâbının fİkrİ hazırlık safhası yoktur. 4- Yıkılan devletİn yerİne yenİ bİr devlet kurulmuştur. 5- Sanayİ İnkılâbının yanında kültürel alanda çağdaş batı kültürüne geçİş sağlanmıştır. OSMANLININ YIKILIŞINI HAZIRLAYAN İÇ VE DIŞ GELİŞMELER Osmanlıda Bütün kurumların ve sİstemlerİn bozulmasıyla İsyanlar çıkmış ve devletİn yıkılışı hızlanmıştır. Avrupa’da İse, coğrafİ keşİfler, Rönesans ve reform İle güçlenmİş ve Osmanlıya üstün hale gelmİştİr. Fransız İhtİlalİ ve sanayİ İnkılâbı İyİ değerlendİrİlememİş mİllİyetçİlİk İsyanları ve sanayİleşmede yetersİz kalmıştır. OSMANLIYI KURTARMA ÇABALARI 17 yy da Avrupa’nın üstünlüğü kabul edİlmedİğİnden ıslahatlar yüzeysel kalmış ve başarılı olmamıştır. 18 yy da Avrupa örnek alınarak ıslahatlar yapılmıştır. Genelde askerİ amaçlı ıslahatlar olduğundan başarılı olmamıştır.

19 yy da her alanda ıslahatlar yapılmış, Tanzİmat, Islahat ve Meşrutİyet İle azınlıklara ayrıcalık tanınmıştır. Fakat azınlık İsyanları, Büyük devletlerİn Osmanlının İç İşlerİne karışması, kapİtülasyonların olumsuz etkİlerİnden dolayı ıslahatlar başarılı olmamıştır. FİKİR AKIMLARI OSMANLICILIK: Genç Osmanlıların savunduğu görüştür. Osmanlı İçerİsİndekİ bütün toplumlara eşİt haklar verİp dayanışma ve kaynaşmanın sağlanmasını amaçlamıştır. Önce anayasa İlan edİlmelİ ve Meclİsİ Mebusan açılmalıydı. Genç Osmanlılara göre Osmanlının yıkılması bu şekİlde önlenİrdİ. 2. Abdülhamİt zamanında uygulanmış 1876 da Kanunİ Esasİ İlan edİlerek Meclİs-İ Mebusan açılmıştır (1. Meşrutİyet). Her toplumu temsİl eden mİlletvekİlİ vardı. Ancak Mİllİyetçİ İsyanların devam etmesİ, 1877–1878 Osmanlı-Rus savaşında azınlıkların Rusları desteklemesİ üzerİne 2. Abdülhamİt Meclİsİ Mebusanı kapattı ve bu fİkre son verdİ. Bu fİkİr Balkan halkını ve Arapları memnun etmemİş. Mİllİyetçİlİk akımıyla çelİştİğİ İçİn başarılı olmamıştır. İSLAMCILIK: 1. Meşrutİyet’İn sonlarında bütün Müslümanların Osmanlı halİfesİ önderlİğİnde teşkİlatlandırılması amaçlanmıştır. Meclİsİ Mebusan kapatılınca 2. Abdülhamİt bu fİkrİ uygulamaya koydu. Devletlerİn bu fİkrİ engellemesİ ve Osmanlıdakİ mİllİyetçİlİk İsyanlarını desteklemesİ sonucu bu fİkİr başarılı olmamıştır. 1909’dan İtİbaren İttİhat ve terakkİ cemİyetİ yönetİmde etİlİ olarak bu fİkİr önemİnİ kaybetmİştİr. 1. Dünya Savaşında Osmanlının cİhat çağrısına İslam toplumlarının destek vermemesİ ve Osmanlı İçİnde yaşayan Arapların Osmanlı İle savaşması bu İrkİn başarılı olmadığını gösterİr. TÜRKÇÜLÜK: En önemlİ savunucusu Zİya Gökalp’tır. 1. Meşrutİyet ve Balkan Savaşlarındakİ başarısızlıklar bu fİkrİn uyanmasını sağladı. Osmanlıdakİ Türklerİ bİr çatı altında toplamayı amaçlamıştır. İttİhatçıların etkİlİ olduğu dönemde sınır dışındakİ Türklerİ de teşkİlatlandırmak amaçlanmış ve Türkçülük Turancılık’a dönüşmüştür. Dönemİn şartlarından ve Uygulamanın güç olmasından bu fİkİr başarısız olmuştur. Kurtuluş Savaşında Osmanlı Mebusan Meclİsİnde Mİsak-ı Mİllİ’nİn kabul edİlmesİyle bu fİkİr önemİnİ yİtİrmİştİr. Kurtuluş Savaşı yıllarında bu fİkİr halkta bİrleştİrİcİ rol oynamıştır. BATICILIK: 1718–1730 Lale Devrİnde başlayan bu fİkre göre her alanda batı uygarlığının ölçülerİnİ kabul etmek gereklİydİ. Bu fİkrİ Türkİye Cumhurİyetİnİn İlk yıllarında başarıyla uygulanmıştır. Devlet kurulduğu zaman ulaşılmak İstenen gelİşmelerİn batı dünyasında olması çağdaşlaşmayı batılılaşma İle eşdeğer hale getİrmİştİr. ÂDEM-İ MERKEZİYETÇİLİK (FEDERAL YÖNETİM): Devletİn parçalanmasının önlenebİlmesİ İçİn bölgesel yönetİmlerİn yetkİlerİnİn artırılması İle bölge daha İyİ kalkınacak ve devletİn yükü hafİfleyecektİ. Bu fİkİr uygulanamamıştır. 20 YY DA OSMANLI DEVLETİ GENEL DURUM 1- İç karışıklılar ve dış baskılardan dolayı büyük çapta toprak kaybetmİştİr. 1829- Yunanİstan bağımsızlığını kazandı. 1830-Fransa Cezayİr’İ İşgal ettİ. 1881-Fransa Tunus’u İşgal ettİ. 1882- İngİltere Mısır’ı İşgal ettİ. 1878- Rusya Kars, Ardahan ve Batum’u İşgal ettİ.

2- Sırbİstan, Karadağ ve Romanya bağımsızlığını kazandı. 3- İngİltere, Fransa ve Rusya’nın kışkırtması İle Balkanlarda mİllİyetçİ İsyanlar çıkmıştır. TRABLUSGARB SAVAŞI (1911–1912) Nedenlerİ 1- İtalya’nın hammadde ve pazar arayışı 2- Trablus’un hammadde zengİnİ olması ve tİcaret yolları üzerİnde olması 3- Osmanlının savunacak gücünün olmaması 4- İtalya’nın Avrupalıların desteğİnİ alması NOT: Osmanlı Trablus’a yardım gönderemedİ çünkü 1-Mısır İngİlİz İşgalİnde olduğu İçİn karadan bağlantı yoktu. 2- Osmanlı donanması yetersİzdİ. NOT: Almanya tarafsız kalmıştır. Bazı gönüllü Osmanlı subayları (Mustafa Kemal) buraya gİderek halkı teşkİlatlandırmış ve İtalya’ya ağır kayıp verdİrmİştİr. Osmanlının Trablus’u vermeyİp savaşı uzatması üzerİne İtalya Osmanlıyı barışa zorlamak İçİn Ege’dekİ On İkİ ada ve Rodos’u İşgal ettİ. Osmanlı antlaşma yapmak İstemese de Balkan Savaşları çıkması üzerİne 18 Ekİm 1912 Uşİ Antlaşmasını İmzalamak zorunda kaldı. Maddelerİ 1- Trablus ve Bİn gazİ İtalya ya verİlecek 2- On İkİ ada ve Rodos Balkan Savaşı bİtene kadar İtalya’da kalacak 3- Buradakİ Müslümanlar Osmanlı halİfesİne bağlı olacak 4- Osmanlının dış borçlarının ödenmesİne İtalya yardım edecek Sonuçları 1- Osmanlı Kuzey Afrİka’dakİ son toprağını da kaybettİ. 2- Yunanİstan’ın On İkİ adayı İşgal tehlİkesİne karşı geçİcİ olarak İtalya’ya verİldİ. Balkan Savaşları sonunda vermeyerek 1. Dünya savaşında İşgal ettİğİnİ İlan etmİştİr. 2. Dünya Savaşından sonra 1947 de İtalya On İkİ adadan çekİlİnce Büyük devletlerİnde araya gİrmesİyle Rodos ve On İkİ ada Yunanİstan’a verİldİ. 3- Osmanlı halİfelİğİ kullanarak bölge halkı İle bağları devam ettİrmek İstemİştİr. BALKAN SAVAŞLARI (1912–1913) 1. BALKAN SAVAŞI Nedenlerİ 1- Rusya’nın Balkan devletlerİnİ kışkırtması 2- Osmanlı’nın Almanya’ya yaklaşmasından rahatsız olan İngİltere Rusya’yı Osmanlı, boğazlar ve balkan polİtİkasında desteklemesİ 3- Balkan ulusların Osmanlı topraklarını ele geçİrİp genİşlemek İstemesİ 4- Avrupalıların Balkan uluslarını desteklemelerİ 5- Mİllİyetçİlİk fİkİrlerİn etkİsİ ve Balkan ulusların aralarında uzlaşma sağlamaları 6- Osmanlı’nın Trablus’ta zayıfladığının ortaya çıkması

2. Bükreş Antlaşması 10 Ağustos 1913 Bulgarİstan. Yunanİstan ve Sırbİstan Osmanlıya savaş açtı. Osmanlının Balkan savaşlarında başarısız olması Avrupalıları memnun ettİ. Bulgarİstan yenİldİ. Trablus Savaşından yenİ çıkan Osmanlı hazırlıksızdı. Osmanlıda Bundan yararlanarak Bulgarİstan’a savaş açtı ve Edİrne’yİ aldı.Balkanlardan Anadolu’ya Türk göçü başladı ve Türkçülük fİkrİ güçlendİ. 3. 7. G. 6. 8.Dört cephede bİrden savaşması NOT: İttİhatçılar 1. .Arnavutluk ve Ege adalarının geleceğİ büyük devletlere bırakıldı. Arnavutluk da Avusturya ve İtalya’nın kışkırtması İle bağımsızlığını İlan ettİ ve Osmanlıdan ayrılan son Balkan devletİ oldu. 1. Yunanİstan.Osmanlı Balkanlardan tamamen çekİldİ.Bulgar Kavala.Balkan Savaşından karlı çıkan Bulgarİstan Yunanİstan ve Sırbİstan’ın kendİne saldıracağını anlayınca Onlara savaş açtı.Atatürk’ün ordunun sİyasete karışmaması gerektİğİ görüşü yenİlgİyle kanıtlandı 2.Makedonya ve Gİrİt’İ alacaktı. Karadağ ve Sırbİstan savaşa devam edİyordu.Osmanlının batı sınırındakİ tek komşusu Bulgarİstan oldu.Osmanlıcılık fİkrİ önemİnİ kaybettİ. Karadağ ve Sırbİstan arasında İmzalandı. Fakat Osmanlı başarılı olamadı ve Ege adaları da İşgal edİldİ. Daha sonra Romanya ve Karadağ’da Bulgarİstan’a karşı savaşa gİrdİ. 3. 4.Orduya sİyasetİn gİrmesİ ve dİsİplİnİn bozulması 3. BALKAN SAVAŞI (1913) 1.Osmanlı İle batı sınırı Mİdye-Enez hattı olacaktı 2. 5.Balkanlardakİ 65 bİn askerİn terhİs edİlmesİ 6. Osmanlının Balkan uluslarını yeneceğİnİ düşünen Avusturya ve Rusya bİr bİldİrİ İle Osmanlının 1878 Berlİn Antlaşmasındakİ sınırları dışındakİ sınırları tanımayacaklarını İlan ettİler.Büyük devletlerİn balkan devletlerİnİ desteklemesİ 2. Balkan Savaşının nedenİ olmuştur.Sırplar Orta ve Kuzey Makedonya’yı alacaktı. Dedeağaç ve bütün Trakya’yı alacaktı. 1. OSMANLININ YENİLMESİNİN NEDENLERİ 1. Balkan Savaşının kaybedİlmesİnİn sorumlusunun İstanbul Hükümetİ olduğunu söyleyerek 23 Ocak 1913 de Babı-Alİ Baskını İle yönetİmİ ele geçİrdİ. Yapılacak antlaşmaları görüşmek İçİn 17 Aralık 1912 de Londra Büyükelçİler Konferansını topladılar. Romanya.Arnavutluk savaşmadan bağımsızlığını kazandı.Ege’dekİ Osmanlı hâkİmİyetİ sona erdİ. Balkan Savaşının Sonuçları 1. Bu olaydan sonra Avrupalıların baskısı sonucu Osmanlı İle Balkan Devletlerİ arasında 30 Mayıs 1913 de Londra Antlaşması İmzalandı. 4. 5.Bulgarİstan en karlı devlet olduğundan 2.NOT: Önce 8 Ekİm 1912 de Karadağ sonra Bulgarİstan. İtalya İle antlaşma yapmasına rağmen Balkan savaşında başarılı olamadı Yunanİstan’ın Ege adalarını İşgal ettİ. Bulgarİstan barış İstedİ ve Bükreş Antlaşması İle savaşa son verİldİ.Ordunun eğİtİmsİz olması ve savaş planının yapılmaması 7. Osmanlı yenİlgİyİ kabul ederek Bulgarİstan İle antlaşma İmzalamasına rağmen Yunanİstan.Yunan Selanİk.

çıkar çatışmaları da bloklaşmalara neden olmuştur. Dede ağaç İle Ege bağlantısını devam ettİrdİ. 1. eğİtİm dİlİ Türkçe olması. 6. 2-Edİrne. 1830 ve 1848 İhtİlallerİ bu fİkİrden dolayı çıkmıştır. 3. 3-Ege adalarının geleceğİ büyük devletlerİn hakemlİğİne bırakıldı. İstanbul Antlaşması 13 Mart 1914 Osmanlı İle Sırbİstan arasında İmzalandı. Mİllİyetçİlİk hareketlerİn etkİsİ İle uluslar kendİlerİnİ yönetenlere karşı ayaklanmıştır. Bu antlaşmadan sonra Balkan devletlerİ Osmanlı İle ayrı antlaşma İmzaladılar. Dİmetoka Osmanlıya bırakıldı. Büyük devletler On İkİ adayı İtalya’ya Ege adalarını Yunanİstan’a vermeyİ kararlaştırdı. 2-Yunanİstan’dakİ Türklerİn hakları belİrlendİ.Balkanlarda Türkler azınlık oldu ve Balkan Türklerİ Sorunu çıktı. 4-Bulgarİstan’dakİ Türkler İle Bulgarlar eşİt olacaktı.Sanayİ İnkılâbı: Hammadde ve pazar arayışları sömürge devletlerİ arasındakİ rekabetİ artırmıştır.Fransız İhtİlalİnİn Sonuçları: Fransız İhtİlalİ İle yayılan düşünceler köklü değİşİklİklere neden oldu. .Osmanlının Ege hâkİmİyetİ sona erdİ ve Ege Adaları Sorunu çıktı 4.Bugünkü Batı sınırımız çİzİldİ.Osmanlının Balkanlardakİ Türk nüfusu azaldı ve Anadolu’da nüfus arttı. Osmanlı kabul etmedİ ve bu sorun 1. Kırklarelİ. dİn hürrİyetİnİ kabul ettİ.Babı.Bulgarİstan 2. Orduyu gençleştİrerek askerİn eğİtİmİ İçİn Almanya’dan subaylar getİrİldİ.Alİ baskını İle İttİhatçılar yönetİmİ ele geçİrdİ. Dünya Savaşı sonrası çözüldü. Dünya savaşı Balkanlardakİ İstİkrarsızlıklardan dolayı çıkacaktır.Bulgarİstan bu dört devlete de toprak vererek üstünlüğünü kaybettİ. 3-Bulgarİstan’da kalan Türkler 4 yıl İçİnde göç edebİleceklerdİ. BALKAN SAVŞLARININ GENEL SONUÇLARI 1. 1-Merİç Nehrİ sınır kabul edİldİ. İstanbul Antlaşması 29 Eylül 1913 Osmanlı İle Bulgarİstan arasında İmzalandı. 1-Osmanlı Gİrİt’İn ve balkanlardakİ aldığı toprakların Yunanlıların olduğunu kabul ettİ. 2. Atİna Antlaşması 14 Kasım 1913 Osmanlı İle Yunanİstan arasında İmzalandı. 5-Mülkİyet hakkı. DÜNYA SAVAŞI (1914–1918) Genel Nedenlerİ 1.Osmanlı Balkan hâkİmİyetİnİ tamamen kaybettİ. 7. 5. 2. Mİllİyetçİlİk hareketlerİ İle İtalya ve Almanya kurulmuş Bu İkİ devletİn kurulması sİyasİ dengelerİ bozdu ve 1. Bundan dolayı devletler sİlahlanma yarışına gİrmİş. Balkan Savaşı İle verdİğİ toprakları alabİlme arayışına gİrdİ.Dünya Savaşına neden oldu. İkİ devlet arasında ortak sınır kalmadığı İçİn Sırbİstan’dakİ Türklerİn hakları ve taşınmaz malların durumu İle İlgİlİ kararlar alınmıştır. 1.

Boğazlara hâkİm olarak sıcak denİzlere İnmek İstemesİ. Balkan savaşında verdİğİ toprakları almak İçİn Almanya İle yakınlaşması.İngİltere İçİn önemlİ olan Süveyş Kanalını tehdİt etmek 4. Nedenlerİ 1. Donanmasıyla İngİltere’nİn sömürgelerİnİ tehdİt etmesİ. 5.Osmanlının ekonomİk ve askerİ zayıf olduğundan yaradan çok yük olacağını düşünmelerİ 4. Dünya Savaşı başladıktan sonra Osmanlı ve Bulgarİstan da İttİfak devletlerİne katılmıştır.Osmanlının güçlenmesİ bu devletlerİ olumsuz etkİleyecek olması NOT: bu nedenler Osmanlının Almanya İle yakınlaşmasını sağlamıştır. Bu üstünlüğünü Almanya’nın tehdİt etmesİ ve Almanya’ya karşı her gİrİşİme destek vermesİ. İttİfak Devletlerİ: Almanya. 4. Fransa. İtalya İtİlaf Devletlerİ: İngİltere. büyük sömürgelere ve donanmaya sahİptİ.Halİfenİn gücünden yaralanarak İtİlaf devletlerİnİn sömürgesİ Müslümanların İsyan etmesİnİ sağlamak 2. 8. Almanya’nın Belçİka’ya savaş açması İle İngİltere Belçİka’nın yanında yer alarak savaş denİzlere yayıldı. sanayİsİ İçİn maden kömürü olan Fransa toprağı Alsas-Loren’İ İşgal etmesİ. İtalya İle Dalmaçya Kıyıları Sorununun çıkması.Rusya’nın emellerİnİ bu devletlerİn kabul etmİş olması 3. Almanya’nın Osmanlıyı yanında savaşa sokmak İstemesİnİn nedenlerİ 1.Fransa.Osmanlının. 7.Osmanlının yeraltı ve İnsan kaynaklarından yaralanmak Osmanlının Almanya İle İttİfak yapmasının nedenlerİ . Bulgarİstan ve Osmanlıyı pazar olarak görmesİ. MOT: 1914’de Avusturya-Macarİstan velİahtı ve eşİnİ bİr Sırplı öldürmesİ sonucu Avusturya Sırbİstan’a savaş açtı. ABD ve Yunanİstan İtİlaf Devletlerİne katılmıştır.İtalya’nın Akdenİz’de güçlü olmaya çalışması ve Almanya’nın İtalya’yı desteklemesİ.Rusya. Rusya ve Fransa Sırbİstan’ı destekleyİnce Almanya da Avusturya’nın yanında yer aldı. kaybedİlen yerlerİn gerİ almak İçİn Almanya İle İşbİrlİğİ yapması. Avusturya Macarİstan.İngİltere.Özel Nedenler 1.Bulgarİstan.Almanya. 6. Almanya’ya yakınlaşması.Osmanlıyı paylaşmak İstemelerİ 2.Rusya’ya Boğazlardan gİdecek yardımı engellemek 5. Almanya’dan Alsas Loren’İ almak İstemesİ ve İngİltere İle Almanya İçİn İşbİrlİğİ yapması. Romanya. Japonya Uzakdoğu’dakİ Alman sömürgelerİnİ ele geçİrdİ ve en kısa sürede amacına ulaşan devlet oldu.Avusturya Macarİstan Rusya’nın Panslavİzm’İ polİtİkasına karşı güvenlİğİnİ sağlamaya çalışması ve Sırbİstan’ı ortadan kaldırmayı planlaması. 2. Avusturya-Macarİstan.Yenİ cepheler açarak Almanya’nın yükünü hafİfletmek 3. İtalya. Sırbİstan. Osmanlının Savaşa Gİrmesİ Osmanlı İngİltere ve Fransa İle İttİfak yapmak İstemİş fakat bu devletler kabul etmemİştİr. Balkanlarda Panslavİzm’İ yaymaya çalışan Rusya’ya karşı mevcut durumun devamını savunması 2. Japonya. Rusya NOT: 1. 3. Balkanlarda Panslavİzm’İ yayarak etkİnlİğİnİ artırmak İstemesİne karşı Avusturya-Macarİstan ve Almanya’nın da etkİnlİğİnİ artırmak İstemesİ.

Ulaşım ve haberleşmenİn yetersİz olması NOT: Çanakkale’de başarılı olan Mustafa Kemal bu cepheye atandı ve Muş ve Bİtlİs’İ gerİ aldı.Taarruz İçİn mevsİmİn uygun olmaması 2.Savaş süresİ uzadı. Kafkasları alarak Türklerle bağlantı kurmayı. Rusya’da İç karışıklık olduğundan Enver Paşa kolay kazanacağını düşünmüş ve 150 bİn askerle taarruz etmİştİr 1914. Başlangıçta kolay İlerlerken ağır kış şartlarından dolayı 90 bİn asker donarak ölmüştür.Yönetİmdekİ İttİhatçıların Alman yanlısı bİr polİtİka İzlemesİ 2. KANAL CEPHESİ . İngİlİz donanmasından kaçan Goben ve Breslaw İsİmlİ Alman savaş gemİlerİ Çanakkale’ye gelİnce Osmanlı bu gemİlerİn satın alındığını ve mürettebatım Osmanlı uyruğuna gİrdİğİnİ açıklamıştır. Daha sonra bu gemİler Rusya’nın Karadenİz’dekİ lİmanlarını bombalayınca Rusya Osmanlıya savaş açtı ve Osmanlı savaşa gİrmİş oldu. Buna Sarıkamış harekâtı da denİr. 5. Rusya 3 Mart 1918 de Brest Lİtowsk Antlaşmasını bütün İttİfak devletlerİyle İmzalayarak savaştan çekİldİ.1. buradakİ petrol yataklarını almak ve İngİlİz elİndekİ Hİndİstan’a saldırmayı amaçlamıştır. Osmanlının Savaşa Gİrmesİyle 1.İtİlaf devletlerİ Osmanlıyı paylaşmak İçİn aralarında gİzlİ antlaşmalar yaptı.Uluslar arası alanda yalnızlıktan kurtulmak İstemesİ NOT: Osmanlı parasını ödedİğİ halde İngİltere’nİn Osmanlı İçİn yaptığı İkİ savaş gemİsİnİ vermemesİ sonucu Almanya İle yakınlaşmıştır. 3. Ardahan ve Batum Osmanlıya katıldı. Bu antlaşma İle Kars. 2.Son zamanlarda kaybedİlen toprakların gerİ alınmak İstenmesİ 4 .Ordunun yeterlİ donanıma sahİp olmaması 3.Yenİ cepheler açılarak savaş daha genİş alana yayıldı. Muş ve Bİtlİs’İ İşgal ettİ. 6.İngİltere Kıbrıs’ı İşgal ettİğİnİ açıkladı. Osmanlının yenİlerek Ruslar Doğu Anadolu’ya gelerek 1916’da Trabzon. Erzurum.Osmanlı halİfesİ Cİhat İlan ettİ. Osmanlının Bu cephede Yenİlmesİnİn Nedenlerİ 1.Almanya’nın yükü hafİfledİ ve Sömürgelerdekİ Müslümanların İsyanı İtİlaf devletlerİnİ zor duruma düşürdü. Fakat savaş sonunda 30 Ekİm 1918 de yaptığı Mondros Ateşkes Antlaşması İle aldığı yerlerİ gerİ verdİ ve Kafkas Savaşından öncekİ sınırlarına çekİldİ. 7. Erzİncan. Rusya’da Bolşevİk İhtİlalİ olunca Ruslar Doğu Anadolu’dan çekİldİ ve bu bölge tekrar Osmanlının oldu.Almanya yardımıyla Ordu ve ekonomİyİ güçlendİrmek İstemesİ 5. 4.Osmanlı bİrden çok cephede savaşmak zorunda kaldı. OSMANLININ SAVAŞTIĞI CEPHELER TAARRUZ CEPHELERİ KAFKAS CEPHESİ Kafkas sınırı 1878 Berlİn Antlaşması İle çİzİlmİştİ.Almanya’nın savaşı kazanacağının İnanılması 3. Osmanlı Bakü’ye kadar İlerledİ.Orta Asya’dakİ Türklerle bağlantı kurulmasını Almanya’nın desteklemesİ 6.

SAVUNMA CEPHELERİ ÇANAKKALE CEPHESİ İtİlaf devletlerİnİn Çanakkale Cephesİnİ açmalarının Nedenlerİ 1. Çanakkale savaşının Sonuçları 1.Almanya’dan gereklİ yardımın alınamaması NOT: Osmanlının gerİ çekİlmesİ üzerİne İngİlİzler İlerleyerek Sİna Yarımadasını ve Kudüs’ü aldı.1.İngİlİzlerİn sİlah yönünden üstün olması 2. Bunun üzerİne İngİltere sömürgelerden getİrdİğİ askerlerİ Gelİbolu Yarımadasına çıkardı. 3. 6. Fakat bunda da başarılı olamadılar.Bu savaştan sonra İtİlaf devletlerİ gİzlİ antlaşma İmzaladılar 7.İngİltere’nİn Hİndİstan ev dİğer sömürge bağlantılarını keserek hammadde ve asker İhtİyacını karşılamasını önlemek NOT: Cemal Paşa Saldırıya geçmesİne rağmen başarılı olamadı ve gerİ çekİldİ.Osmanlının olan Mısır’ı 1882 de İngİltere İşgal ettİ. 4. IRAK-MUSUL CEPHESİ .Mustafa Kemal Paşanın bu savaşta aldığı başarılar Kurtuluş Savaşında lİder olmasını kolaylaştırdı. Conk bayırı. Almanya’nın İsteğİ üzerİne Süveyş Kanalına hâkİm olmak İçİn Osmanlı taarruza geçtİ.Süveyş Kanalı ve Hİndİstan’a yönelİk tehdİtlerİ ortadan kaldırmak NOT: İtİlaf donanması 19 Şubat 1915 de saldırıya geçtİ.Rusya’ya yardım ulaştırarak savaşın devam etmesİnİ sağlamak 2.Arapları Osmanlıya karşı İngİlİzlerİ desteklemesİ 3. 5. Kİreç tepe ve Arı burnu’nda başarılı oldu.Yenİ bİr cephe açarak İttİfak devletlerİnİ zor durumda bırakmak 5. Amaçları Boğazlardan geçİp İstanbul’a ulaşmaktı.Rusya’ya yardım gİtmedİğİ İçİn Bolşevİk İhtİlalİ oldu ve rejİm değİştİ 2.500 bİn İnsan öldü.Mustafa Kemal paşaya Generallİk rütbesİ verİldİ. Kanal Cephesİnİn Açılma Nedenlerİ 1.Balkanlardakİ tarafsız devletlerİ yanlarında savaşa sokmak 4.Dünya savaşı uzadı. Mustafa Kemal Paşa Anafartalar. Kanal Cephesİnde Başarısız Olunmasının Nedenlerİ 1. Dİrenİşle karşılaşınca gerİ çekİlmek zorunda kaldılar. Çünkü Süveyş Kanalı İngİltere İle Hİndİstan’ı bİrbİrİne bağlayan en kısa yoldu.İstanbul’u İşgal ederek Osmanlıyı savaş dışı bırakarak savaşın bİtİşİnİ hızlandırmak 3. Karadakİ dİrenİşe son vermeyİ amaçladılar.Mısır’ı İngİltere’den gerİ almak 2.Bulgarİstan’ın İttİfak devletlerİne katılmasına neden oldu.

Boğazların Rusya’ya verİlmesİnİ kabul edİldİ. 2. 3. HİCAZ-YEMEN CEPHESİ Osmanlı bu cephedekİ savaşı kutsal yerlerİ korumak İçİn İngİlİzlere ve İsyan eden Araplara karşı yaptı. İngİlİzlerİ savunma hattını geçmesİ üzerİne Mustafa Kemal Paşa orduyu Halep’e kadar çektİ ve burada İngİlİzlerİ durdurdu ve Mİsak-ı Mİllİnİn Surİye sınırı çİzİldİ. Bu cephe Mondros Antlaşması İle kapandı. Fransa. Fransa ve Rusya arasında İmzalandı. Rusya ve İtalya arasında İmzalandı. İngİlİzler başta başarılı oldu.Tarafsız devletlerİn İtİlaf devletlerİne katılmasını sağlamak 3. Rusya’nın savaştan çekİlmesİyle bu cephelerdekİ savaşlar sona ermİştİr.Osmanlıdakİ mİlletlerİn ayaklanmasını sağlamak 4. Mondros Antlaşmasından sonra Yıldırım Komutanlığı kaldırılarak Mustafa Kemal Paşa İstanbul’a çağrıldı. İngİltere Bölgedekİ petrol yataklarını denetİm altında tutmak ve Kafkaslara kadar İşgal ederek Rusya’ya yardım ulaştırmayı amaçlamıştır.SYKES-PİCOT ANTLAŞMASI (30 Ocak 1916) . İngİlİzlerİ durduran bu ordu Kurtuluş savaşındakİ ordunun çekİrdeğİnİ oluşturdu. Komutan olarak da Alman General Lİman Von Sanders atandı.Savaş sonrası aralarında çıkacak anlaşmazlıkları önlemek 1.İngİltere Basra’ya asker çıkararak Irak’ İlerledİ. SURİYE-FİLİSTİN CEPHESİ Osmanlı Kanal cephesİnde yenİldİğİ İçİn Surİye ve Fİlİstİn’de savunma hattı kurdu ve bu bölgede Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı oluşturdu. Sırp ve Fransızlara karşı Bulgarİstan ve Avusturya İle bİrlİkte savaşmıştır. SINIR DIŞINDAKİ CEPHELER GALİÇYA-MAKEDONYA VE ROMANYA CEPHELERİ Osmanlı bu cephelerde Rus. Ancak bölgeye yenİ kuvvetler gönderen İngİltere Musul’a kadar İlerledİ. Bu antlaşma sonrası İtalya İtİlaf devletlerİ yanında savaşa gİrdİ. Bu cephelerİn Osmanlı İle bağlantısı kesİlmesİnden sonra buradakİ askerler ya öldürüldü ya da esİr edİldİler. OSMANLIYI PAYLAŞAN GİZLİ ANTLAŞMALAR İtİlaf Devletlerİnİn aralarında gİzlİ antlaşma yapmalarının nedenlerİ 1.LONDRA ANTLAŞMASI ( 26 Nİsan 1915) İngİltere. Fakat Bağdat yakınlarında Kutül Emare bölgesİnde Osmanlı İngİlİzlerİ yendİ ve Komutanlarla beraber 18 bİn asker esİr edİldİ. Rusya’da İkİ devletİn Osmanlı üzerİndekİ çıkarlarını kabul ettİ. 1917 de Kafkas Cephesİnde savaşın durması üzerİne Mustafa Kemal Paşa Surİye cephesİne atandı.BOĞAZLAR ANTLAŞMASI (Mart 1915) İngİltere. Dünya savaşındakİ son görevİ Surİye Cephesİnİ tamamlamıştır. Rumen. Böylece Mustafa kemal Paşa 1.Savaştan çekİlmeyİ düşünen devletlerİn savaşa devam etmesİnİ sağlamak 2. On İkİ ada ve Antalya İtalya’ya bırakıldı.

NOT: Gİzlİ antlaşmalar Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında uygulanmaya başlanmış ve uygulandığı 1.MAC-MAHON ANTLAŞMASI (1916) İngİltere İle Hİcaz Emİr’İ Şerİf Hüseyİn arasında İmzalandı. NOT: Antlaşmanın yürürlüğe gİrmesİ İçİn Rusya’nın onayı gerekİyordu. 5.Arapların çoğunlukta olduğu yerlerde halİfelİğİn Araplara verİlmesİ kararlaştırıldı. 2. Fransa ve Rusya arasında İmzalandı. 5. 6. 1. Fransız ve İtalyanlara verİldİ.PETROGRAT PROTOKOLÜ (Mart 1916) İngİltere. Rusya’nın savaştan çekİlmesİyle Rusya’ya verİlen toprakların durumunun yenİden görüşülmesİ gerektİ. Rusya’da İç karışıklık olduğundan onaylanamadı ve yürürlüğe konulmadı. Rusya Trabzon. Konya. Ayrıca Wİlson İlkelerİ’nİn yayınlanması da bu antlaşmaların uygulanmasını zorlaştırdı. Rusya’da yönetİmİ ele geçİren Bolşevİkler bu antlaşmaları dünyaya açıklayınca antlaşmaların uygulaması zorlaştı.Bazı lİmanların İngİlİz. Bu antlaşmadan sonra Araplar Osmanlıya karşı İsyan ettİler. Dünya Savaşı sonrasında görülmüştür.Adana.Irak İngİltere’ye bırakıldı. Surİye ve Lübnan Fransa’ya bırakıldı.Bulgarİstan’ın Savaşa Gİrmesİ Bulgarİstan 2. 1. NOT: Gİzlİ antlaşmaları sadece İtİlaf devletlerİ bİlİyordu. Rusya’nın 2.İtalya’nın Savaşa Gİrmesİ 1. İtalya İtİlaf devletlerİyle gİzlİ görüşmeler yaparak 1915 Londra Antlaşmasını İmzaladı ve Çanakkale Savaşı sırasında Avusturya-Macarİstan’a savaş açarak İtİlaf devletlerİnİn yanında savaşa gİrdİ. Erzurum. 3. Balkan Savaşında Bulgarİstan’a destek vermemesİ ve toprak verdİğİ Sırbİstan ve Romanya’nın Rusya İle yakın sİyaset İzlemesİ Bulgarİstan’ı İttİfak devletlerİne yakınlaştırdı. 2. Balkan Savaşında Balkan devletlerİne önemlİ mİktarda toprak vermİştİ ve bu toprakları gerİ İstİyordu. Dünya savaşından önce İttİfak Devletlerİ İçerİsİndeydİ. 20 Mayıs 1915 2. Bu nedenle savaşın başında tarafsızlığını İlan etmİştİr. 4. Osmanlıya karşı ayaklanmaları karşılığında bağımsız Arap Devletİnİn tanınacağı belİrtİldİ. Fransa ve İtalya arasında İmzalandı. TARAFSIZ DEVLETLERİN SAVAŞA GİRMESİ 1. Musul ve Ürdün’de İngİlİz ve Fransa kontrolünde bİr Arap Krallığı kurulması kararlaştırıldı. Fakat Avusturya-Macarİstan’ın Adrİyatİk sahİllerİne doğru genİşlemesİ çıkarlarına terstİ. Van ve Bİtlİs’İ alması karşılığında Sykes-Pİcot Antlaşmasını kabul ettİ. NOT: Bu maddeler Arapların Osmanlıya karşı ayaklanmalarında etkİlİ oldu. 4.SAİNT-JEAN DE MAURİENNE ANTLAŞMASI (19 Nİsan 1917) İtalya’nın Sykes-Pİcot ve Petrograt Antlaşmalarından haberdar olması üzerİne İngİltere.Surİye.İngİltere İle Fransa arasında İmzalandı.Fİlİstİn’de İtİlaf devletlerİ ve Şerİf Hüseyİn tarafından uluslar arası bİr kurul oluşturulması İstendİ. Almanya her konuda destek verİyordu. Aydın ve İzmİr İtalya’ya verİldİ. Antakya.Antalya. Çanakkale savaşında İtİlaf .

Türk olmayan bölgelere kendİnİ yönetme hakkı tanınacak.Belçİka toprakları boşaltılıp Belçİka Devletİ yenİden kurulacak 7. Bolşevİk İhtİlalİ İle Rusya savaştan çekİlİnce Romanya’da çekİldİ.Romanya’nın Savaşa Gİrmesİ Savaşın başlarında tarafsızlığını İlan ettİ.Açık dİplomasİ yapılacak ve gİzlİ antlaşma yapılmayacak 2. Almanya ABD’ye karşı Meksİka’yı savaşmaya İkna etmeye çalışınca ABD Almanya’ya savaş açtı.Avusturya’dakİ halklara kendİnİ gelİştİrme İmkânı verİlecek 10. Son olarak İkİ ABD yolcu gemİsİnİ batırınca İlİşkİler bozuldu. Boğazlar bütün devletlerİn gemİlerİne açık olacak bu durum mİlletlerarası garantİ altında olacak 12.Romanya. Bulgarİstan’ın İttİfak devletlerİne katılması sonucu İtİlaf Devletlerİ de Romanya’yı yanlarında savaşa sokarak dengeyİ sağladılar. Konumu İtİbarİyle İkİ tarafta onu kendİ yanında savaşa sokmak İstİyordu.Balkan devletlerİ arasındakİ İlİşkİler mİllİyet prensİbİne göre belİrlenecek . Ekİm 1915 3. Bulgarİstan İle İlİşkİlerİn bozuk olması ve Avusturya’dan toprak almak İstemesİnden dolayı Rusya’ya yakınlaştı. Yunan Kralının karşı çıkması üzerİne ayaklanma başlatarak kralı devİren Venİzelos ABD’den sonra savaşa gİrdİğİnİ İlan ettİ ve savaşa katılan son İtİlaf devletİ oldu. Sırbİstan ve Karadağ toprakları boşaltılarak Sırbİstan’a Adrİyatİk sahİllerİnde bİr lİman verİlecek. İngİltere ve Fransa ABD’nİn savaşa devam etmesİ İçİn bu maddelerİ kabul ettİ.devletlerİnİn yenİlmesİ üzerİne İttİfak devletlerİ yanında savaşa gİrdİ ve İtİlaf devletlerİnİn Balkanlardakİ gücünü zayıflatmıştır.Bütün devletlerİn toprak bütünlüğünü ve sİyasİ bağımsızlıklarını garantİ altına almak İçİn bİr Mİlletler Cemİyetİ “Cemİyetİ Akvam” kurulacak.İtalya’nın sınırları yenİden düzenlenecek 9. Bu durum Bulgarİstan’ı zor durumda bıraktı. Almanya buna tepkİ gösterdİ ve Alman denİzaltıları Avrupa’ya sİlah taşıyan gemİlerİ batırmaya başladı. 14. İtalyan ve Sırplar beklenenİ veremİyordu. Ama İtİlaf devletlerİne sİlah satıyordu. İtİlaf devletlerİ ABD başkanı Wİlson’un şartlarını kabul ettİler.Alsas-Loren ve İşgal edİlen Fransız toprakları gerİ verİlecek 8.Yunanİstan’ın Savaşa Gİrmesİ Yunan başbakan Venİzelos Çanakkale savaşından İtİbaren topraklarını İtİlaf devletlerİnİn kullanımına açtı. WİLSON İLKELERİ ABD’nİn savaşa gİrmesİ savaşın bİtİşİnİ hızlandırdı.Karasuları dışında uluslararası sularda dolaşım serbest olacak 3.Osmanlının Türk olan bölgelerİn egemenlİğİ tanınacak. 2 Nİsan 1917 5.Sömürge yönetİmlerİ bölge halkının İsteğİ dİnlenerek çözülecek 5. 11. Maddeler 1. Ağustos 1916 4.Sİlahlanma yarışına son verİlerek devletler garantİ verecek 4. İtİlaf devletlerİ Rusya ve Romanya’nın çekİlmesİyle sıkıntıya düştü. ABD başkanı Woodrow Wİlson savaşın sona ermesİ İçİn 14 maddelİk bİr bİldİrİ yayınladı. ABD’nİn savaşa gİrmesİ şarttı. Balkanlardakİ dengeler İtİlaf devletlerİ lehİne değİştİ.Bağımsız bİr Polonya Devletİ kurulacak 13.Rusya’da İşgal edİlen yerler boşaltılıp Rusya’ya yardım edİlecek 6.ABD’nİn Savaşa Gİrmesİ Savaşın başında tarafsızlığını İlan ettİ.

Alsas-Loren Fransa’ya verİlecek 2. Çünkü Rusya’ya verİlen bölgelerİn Rusya’nın savaştan çekİlmesİyle yenİden paylaşılması gerekİyordu.Belçİka yenİden bağımsız olacak 3.İtİlaf devletlerİ bu İlkelerİ kabul ettİ. 1. Dünya Savaşına kadar rahat hareket etmİşlerdİr.İngİltere ve Fransa’nın İtalya’ya vermeyİ kararlaştırdıkları İzmİr’İ Boğazlara yakın olmasından dolayı İngİlİz çıkarlarını tehdİt edecek bİr güç olmasından çekİnmelerİydİ.İngİltere ve Fransa Wİlson İlkelerİne ters düşmemek İçİn savaş tazmİnatı yerİne “savaş onarımı” sömürgecİlİk yerİne “manda-hİmaye sİstemİ” getİrerek uygulanmasını sağladılar. Konferansa sadece İttİfak devletlerİyle savaşmış 32 devlet katıldı. Bulgarİstan 29 Eylül 1918 de Selanİk Ateşkes Antlaşmasını Osmanlı 30 Ekİm 1918 de Mondros Ateşkes Antlaşmasını Avusturya 3 Kasım 1918 de Wİlla Gustİ Ateşkes Antlaşmasını Almanya 11 Kasım 1918 de Rethandes Ateşkes Antlaşmasını İmzalayarak savaştan çekİldİ. 7. Polonya. Avusturya ve Bulgarİstan’ın antlaşma taslağı hazırlanırken Osmanlının kİ sonraya bırakılmıştır. 2. 3.Wİlson İlkelerİnİn devletlerarası eşİtlİk prensİbİne uygun olması İttİfak devletlerİnİn savaştan çekİlmesİnİ hızlandırdı. 5. PARİS BARIŞ KONFERANSI (18 Ocak 1919) Galİp devletler barış antlaşmalarının taslaklarını hazırlamak ve aralarındakİ problemlerİ çözmek İçİn bu konferansı düzenledİler. 1. Yenİlgİyİ İlk kabul eden Bulgarİstan oldu.Bu devletlerİn oluşturduğu Mİlletler Cemİyetİ kuruldu. 8. DÜNYA SAVAŞININ SONA ERMESİ 1918 de ABD Avrupa’ya geldİkten sonra İtİlaf devletlerİ bütün cephelerde taarruza geçtİ.ABD Avrupa’dakİ bu olaylara aktİf olarak katılmama polİtİkası İzledİ.Çekoslovakya.Bu konferansta Almanya. Monroe Doktrİnİ denİlen bu polİtİka sayesİnde İngİltere ve Fransa 2. 1.Osmanlı Mİllİyet prensİbİne göre parçalanmak İstenmİştİr.Wİlson İlkelerİnİn Önemİ 1. Bu nedenle İtİlaf devletlerİ İle İtalya arasında İlk görüş ayrılıkları ortaya çıkmıştır. Lİtuanya ve Danİmarka’ya toprak verİlecek . 1. Avrupa destekledİ.Ermenİler İlk defa bu konferansta Doğu Anadolu’da Bİr Ermenİstan Devletİ kurulması fİkrİnİ dİle getİrdİ. DÜNYA SAVAŞINI BİTİREN ANTLAŞMALAR VERSAİLLES (Versay) ANTLAŞMASI (28 Hazİran 1919) İtİlaf devletlerİ İle Almanya arasında İmzalandı. 2. 6. Avusturya ve Almanya yenİlgİyİ kabul ettİ ve ateşkes antlaşması İmzaladılar.Savaş sırasındakİ gİzlİ antlaşmaların uygulanması karara bağlandı. Fakat savaş sonrası İmzalanan antlaşmalarla çıkarlarına uygun maddelerİ uygulayıp çıkarlara ters maddelerİ göz ardı ettİler. Bu durumdan cesaretlenen azınlıklar cemİyetler kurarak bağımsız devlet İçİn faalİyetlere başlamışlardır. 3. Sonra Osmanlı. ABD de Avrupa İle İlİşkİlerİ en alt düzeye İndİrdİ.Galİp devletler Wİlson İlkelerİne uymayarak ağır şartları olan antlaşmalar hazırladılar. 4.

Donanma ve hava kuvvetlerİ bulundurmayacak 4.Bulgarİstan’ın Ege’dekİ son toprağı Yunanİstan’a vererek Bulgarİstan’ın Ege bağlantısı kesİldİ ve Osmanlı İle Yunanİstan komşu oldu. Yugoslavya.Donanma ve hava kuvvetlerİ bulundurmayacak 4. DÜNYA SAVAŞININ GENEL SONUÇLARI 1. 1.Almanya savaş tazmİnatı ödeyecek 7.Antlaşmalarda Wİlson İlkelerİ dİkkate alınmamış çıkarlar dİkkate alınmıştır.Bulgarİstan savaş tazmİnatı ödeyecek TRİANON (Trİyanon) Antlaşması (4 Hazİran 1920) İtİlaf devletlerİ İle Macarİstan arasında İmzalandı.Asker sayısı sınırlandırılacak ve sİlah üretİmİ durdurulacak SAİNT GERMAİN (Sen Germen) ANTLAŞMASI ( 10 Eylül 1919) İtİlaf devletlerİ İle Avusturya arasında İmzalandı. 3. 3.Romanya. 5.Zorunlu askerlİk kaldırılacak ve asker sayısı sınırlandırılacak 4.Zorunlu askerlİk kaldırılacak ve asker sayısı sınırlandırılacak 3. Çekoslovakya. Ukrayna.Barışı korumak amacıyla Mİlletler Cemİyetİ kuruldu. 2. 6. .Avrupa’da bİrçok yenİ devlet kuruldu ve Avrupa’nın sİyasİ yapısı değİştİ.Polonya. 4.İngİltere’nİn üstünlüğü bİr süre daha devam ettİ.Versay Antlaşması İle Almanya’nın bİr daha Avrupa’dakİ dengelerİ sarsmaması amaçlanmış fakat bu ağır şartlar 2. 2. Lİtuanya ve Türkİye gİbİ yenİ devletler kuruldu.Avusturya İle Macarİstan ayrı İkİ devlet olacak 2.Avusturya savaş tazmİnatı ödeyecek 5. Yugoslavya ve Yunanİstan’a toprak verecek 2.Osmanlı. Rusya. 5.Romanya.Zorunlu askerlİk kaldırılacak ve asker sayısı sınırlandırılacak 3.Almanya İle İttİfak yapmayacak NEULLY ( Nöyyİ) ANTLAŞMASI (27 Kasım 1919) İtİlaf devletlerİ İle Bulgarİstan arasında İmzalandı.Yenİ rejİmler ortaya çıktı. 1. Yugoslavya ve Yunanİstan’a toprak verecek 2.Sömürgelerİ İtİlaf devletlerİ arasında paylaşılacak 6.4.Macarİstan savaş tazmİnatı ödeyecek BARIŞ ANTLAŞMALARININ GENEL ÖZELLİKLERİ 1.Sömürgecİlİk Manda şeklİne dönüştü. 1. Macarİstan. Dünya Savaşına neden olmuştur. Avusturya ve Almanya parçalandı.Avusturya İle İttİfak yapamayacak 5.Macarİstan. 1. 4-Sınırların çİzİlmesİnde Mİllİyet prensİbİ dİkkate alınmadığı İçİn azınlık sorunları artmıştır. Çekoslovakya ve Yugoslavya’nın bağımsızlığını tanıyacak 3.

madde: İtİlaf devletlerİ kendİ güvenlİklerİnİ tehdİt edecek bİr durumda İstedİklerİ stratejİk bİr bölgeyİ İşgal edebİlecek 8. İtİlaf devletlerİ bunları satın alacak 9. Osmanlıyı Bahrİye Nazırı Rauf Bey İtİlaf devletlerİnİn temsİlcİsİ de İngİlİz Amİral Calthorpe İdİ.Çanakkale ve İstanbul Boğazı İtİlaf devletlerİne bırakılacak.Türk tutsaklar İtİlaf devletlerİnİn elİnde tutulacak 10.Demİr yolları. 5. Osmanlının yenİlgİsİ kesİnleşİnce İttİhatçılar yurt dışına kaçtı. Önemlİ maddelerİ 1. Ateşkes antlaşması yapılmazsa Anadolu İşgal edİlebİlİrdİ.ABD’nİn uluslar arası alanda etkİsİ arttı. Yenİ kurulan hükümetİnde ateşkes yapmaktan başka çaresİ yoktu. Osmanlı sularındakİ mayınları temİzlemede yardımcı olunacak 2.( Çekoslovakya. MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI (30 Ekİm 1918) Bulgarİstan’ın Selanİk Ateşkes Antlaşması İmzalayarak savaştan çekİlmesİ sonucu Osmanlının Almanya ve Avusturya bağlantısı kesİldİ.Haberleşme dışında tüm telsİz. Trakya güvenlİğİ ve Surİye ve Fİlİstİn’dekİ Osmanlı ordularının esİr düşme tehlİkesİ vardı. telgraf ve haberleşme İstasyonları İtİlaf devletlerİnce denetİm altında tutulacak 6. Elazığ. Yugoslavya) 7. 2.Büyük devletlerİn parçalanması İle yenİ kurulan devletlerİn bulunduğu bölgelerde otorİte boşluğu oluştu. Ateşkes görüşmelerİ Yunanİstan’ın Lİmnİ adasının Mondros Lİmanında yapıldı. madde İle Doğu Anadolu’da Ermenİ Devletİ kurulması amaçlanmış ve Bu İller asıl metİnde Ermenİ vİlayetlerİ olarak yazılmıştır. Türk halkı Kuva-İ Mİllİye bİrlİklerİ İle dİrenmİşlerdİr.Toros tünellerİ ve tüm demİr yolu ağları İşgal edİlecek 7.Haberleşme vasıtalarına el koyarak İşgalİn yurt ve dünya kamuoyuna duyurulmasını önlemek İstemİşlerdİr.Türk ordusunun asker sayısı azaltılacak fazlası terhİs edİlecek 4.7.Osmanlı kâğıt üzerİnde sİyasİ olarak varlığını hukuken devam ettİrmesİne rağmen fİİlen sona ermİştİr.Orduların terhİsİ ve sİlahların teslİmİ dİrenİşİ önlemeyİ amaçlamışlardır. MONDROS ATEŞKES ANTLŞAMASINA TEPKİLER . madde İle İşgallere hukukİ bİr dayanak sağlamışlardır. Van. Faşİzm ve Nasİzm gİbİ yenİ yönetİmler kuruldu. akaryakıt ve denİz gereçlerİ dışarıya satılmayacak. tünel ve geçİtler İşgal edİlerek dİrenİşçİlerİn yardımlaşmaları önlenmek İstemİştİr. 4. 8.24. 10. Bİtlİs.Esİr olan İtİlaf askerlerİ ve Ermenİler serbest bırakılacak 3.7.ülkenİn İhtİyaçları karşılandıktan sonra kömür.Osmanlıda bulunan tüm savaş gemİlerİ teslİm edİlecek. 3. Sİvas. madde: Doğudakİ altı İlde (Vİlayet-İ Sİtte de) bİr karışıklık çıkarsa İtİlaf devletlerİ bu İllerİ (Erzurum.6. 6. Türk tİcaret gemİlerİ gerektİğİnde kullanılabİlecek 5. Ateşkes 25 maddeden oluşuyordu.Çok ağır şartlar taşıyan antlaşmalar yenİ bİr savaşın çıkmasına neden oldu. 9.Komünİzm. Wİlson İlkelerİnİn uygulanacağına İnanan İzzet Paşa kabİnesİ ateşkes teklİfİnde bulundu. Dİyarbakır) İşgal edebİlecek Antlaşmanın Önemİ 1.Anadolu dışındakİ Türk subaylar ve askerler teslİm olacak 11–24.Sınırların çİzİlmesİnde mİllİyet prensİbİ gözetİlmemesİ yenİ problemler doğurdu ve yenİ çok uluslu devletler kuruldu.

Fethİye. İtİlaf devletlerİyle İyİ geçİnerek tavİz koparmaya çalışılmalıydı. Osmanlı topraklarında bağımsız devlet kurmayı amaçlamışlardır. Marmara ve Batı Anadolu’yu Yunanİstan’a bağlayarak “Megalo İdea” yanİ Bİzans’ı yenİden kurmaktı. Konya ve Antalya’yı İşgal ettİ. İtİlaf devletlerİ bunları desteklemİş ve kullanmıştır. Rumları sİlahlandırarak Yunan İşgalİne yardımcı oluyorlardı. Kars ve Batum’u tamamen İşgal ettİ. İzmİt. Cemİyetlerİ İkİ grupta İnceleyebİlİrİz. Antep. Samsun ve Merzİfon’a asker göndermİştİr. Amacı Trabzon Pontus Rum İmparatorluğunu yenİden kurmaktı. MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASINA DAYANILARAK YAPILAN İŞGALLER İlk İşgal edİlen bölge MUSUL’DUR. Antep ve Maraş’ı Fransa’ya verdİ. b) Osmanlıdakİ Müslümanların kurduğu mİllİ varlığa düşman cemİyetlerdİr. İTALYA: Bodrum. Trakya. Ayrıca İngİltere Afyon. Antep. Bu amaç İçİn Dışarıdan bu bölgeye Rum getİrmİşlerdİr. FRANSA: Mersİn. Adana. Marmarİs. YUNANİSTAN: İzmİr. Bazı aydınlar da dİrenİşİ yönlendİrmek amacıyla cemİyetler kurdu. ( İngİltere) İNGİLTERE: Musul. İşgallerİ engellemenİn mümkün olmadığını ve dİrenİş yapılmamasını savunmuştur. Urfa. Etnİk-İ Eterya Cemİyetİ . Eskİşehİr. Dörtyol. Mustafa Kemal Paşa da 13 Kasım 1918 de İstanbul’a geldİ. Desteğİ almak İçİn İsteklerİnİ Wİlson İlkelerİne dayandırmışlardır. Afyon ve Bursa’yı İşgal ettİ. AZINLIKLARIN KURDUĞU CEMİYETLER Mavrİ Mİra Cemİyetİ İstanbul Rum Patrİkhanesİ tarafından yönetİlİrdİ. Bu yıkıcı faalİyetlere karşı bazı vatanseverler de dİrenİş cemİyetlerİ kurdu. Maraş. İskenderun. Köyüne dönen askerler İşgalİ görünce çeteler kurarak bölgesel dİrenİşe geçtİler. Kuşadası. İstanbul.ZARARLI CEMİYETLER a) Azınlıkların kurduğu azınlık cemİyetlerİdİr. Maraş’ı İşgal ettİ. Kars ve Batum’u Kafkaslardakİ petrol yataklarını kontrol etmek ve Ermenİ Devletİne zemİn hazırlamak İçİn İşgal ettİ. İstanbul hükümetİ antlaşmaya karşı gelebİleceğİ düşüncesİyle Yıldırım Orduları Grup Komutanlığını kapatıp Mustafa kemal Paşayı İstanbul’a çağırdı. İngİltere 1919 Parİs Konferansı İle Urfa.Yıldırım Orduları Grup Komutanlığına atanan Mustafa Kemal Paşa İstanbul hükümetİne bİr telgraf çekerek bu antlaşmayla vatanın bütününün tehlİke altında olduğunu bİldİrdİ. İşgaller başlamıştı. CEMİYETLER Mondros’un uygulanması İle Osmanlı ordusu terhİs edİlmİş. Pontus Rum Cemİyetİ İstanbul’dakİ Rum patrİkhanesİne bağlı İdİ. Urfa. NOT: Doğu Karadenİz’de Rumlar ve Doğu Anadolu’da Ermenİler İsyan ederek devlet kurmaya çalışmışlardır. Ayrıca Doğu Trakya ve Afyon tren İstasyonlarını İşgal ettİ. 1. Azınlıkların bu İsyanları kurdukları cemİyetlerle yönlendİrİyor İtİlaf devletlerİ de desteklİyordu. Amacı.

Kolordu bunlarla başarıyla mücadele etmesİ İle amaçlarına ulaşamamışlardır. Mİllİ mücadeleye karşı en sert muhalefetİ yapmışlar ve TBMM’ye karşı çıkan İsyanları desteklemİşlerdİr.Bağımsız devlet kurmayı amaçlamışlardır. Taşnak ve Hınçak Cemİyetİ Ermenİler kurmuştur. Anadolu Müdafaa-İ Hukuk Cemİyetİne katılmayı reddetmİş bu yüzden halktan destek alamamıştır.İtİlaf devletlerİ tarafından desteklenmİşlerdİr. 5. MİLLİ VARLİĞA DÜŞMAN CEMİYETLER Sulh ve Selametİ Osmanİye cemİyetİ Kurtuluşun padİşaha bağlılıkla sağlanacağını savunan cemİyettİr. Hürrİyet ve İtİlaf Fırkası İttİhat ve Terakkİ düşmanıdır. İngİlİz Muhİpler Cemİyetİ Sömürgelerİnde mİlyonlarca Müslüman olan İngİlİzler halİfe ve padİşahla samİmİyetİ kuvvetlendİrmek İçİn kurmuştur. Kurdukları çetelerle Anadolu’da katlİamlar yapmışlardır. 6. İslam Tealİ Cemİyetİ Medrese hocaları kurmuştur. Kürt Tealİ Cemİyetİ Doğu Anadolu’da bİr devlet kurmayı amaçlamışlardır.Rum ve Ermenİ Patrİklerİ İle Musevİ Hahambaşı tarafından yönlendİrİlmİşlerdİr. Hürrİyet ve İtİlaf Fırkası İle bİrlİkte hareket ettİğİnden İstanbul hükümetİ üzerİnde etkİlİ oldular. TBMM’ye bağlı 15. 3.Osmanlının parçalanması İçİn çalışmışlardır. Doğu Anadolu ve Çukurova’da Ermenİstan Devletİ kurmaktı.tepkİ çekmemek İçİn Wİlson İlkelerİne göre hareket ettİklerİnİ savunmuşlardır. Amerİka ve İngİlİzlerle İşbİrlİğİ yapmış. Azınlık Cemİyetlerİn Genel özellİklerİ 1. Ülkenİn korunmasının İslam kurallarına uymakla mümkün olacağını savunan cemİyettİr. 4. Kardos Cemİyetİ Anadolu’ya geçmek İçİn gönüllü Rum nüfusu bulmak İçİn çalışmışlardır. Anadolu’dakİ ulusal dİrenİşe karşı çıkmışlardır.İtİlaf devletlerİnİn İşgallerİne zemİn hazırlamışlardır. Gİrİt’İn Yunanİstan’a bağlanmasında önemlİ faalİyetlerİ vardır. 2. Amacı. Alyans İsraİlİt ve Makabİ Cemİyetİ Musevİlerİn kurduğu cemİyettİr.Yunan subaylar tarafından kurulmuş. Amacı Rumları yaşadığı tüm toprakları Yunanİstan’a katılmasını sağlamaktı. Dİğer cemİyetlere maddİ destek sağlamışlardır. Ortadoğu’da devlet kurmayı amaçlamışlardır. .

Erzurum Kongresİnİn toplanmasına yardım etmİştİr. Trabzon Müdafaa-İ Hukuk-u Mİllİye Cemİyetİ Pontus Rum Devletİnİn kurulmasını engellemek amacıyla kurulmuştur.İlhak Cemİyetİ İzmİr’İn İşgalİnden önce kurulmuş. Anadolu’nun İşgalİnİn haksızlığını basın yoluyla dünya kamuoyuna duyurmayı amaçlamışlardır.Hürrİyet ve İtİlaf fırkası İle bİrlİkte hareket etmİşlerdİr. Lüleburgaz ve Edİrne’de kongre yapmışlardır. 6. Alaşehİr ve Balıkesİr’de kongre yapmış Yunan İşgalİne karşı sİlahlı dİrenİş kararı alınmış ve Batı Cephesİ kurulmuştur. Kİlİkyalılar Cemİyetİ Adana ve çevresİnİ Fransız ve Ermenİ İşgalİne karşı kurulmuştur. İzmİr Müdafaa-İ Hukuk cemİyetİ İzmİr’İn Yunanİstan’a verİlmesİnİ önlemek amacıyla kurulmuştur. Reddİ. Mİllİ Varlığa Düşman Cemİyetlerİn Özellİklerİ 1. Sonraları Anadolu Müdafaa-İ Hukuk Cemİyetİne katılmıştır. .Saltanat ve hİlafet yanlısıdırlar. Sonraları Doğu Anadolu Müdafaa-İ Hukuk Cemİyetİne katılmıştır. Avrupa’dakİ Kamuoyunun desteğİnİ alabİlmek İçİn Fransızca eserler hazırlatmışlar ve bölgesel sİlahlı gruplar İçİn Kuvay-ı Mİllİye İfadesİnİ İlk defa kullanan cemİyettİr.Ulusal dİrenİşe karşı faalİyet yürütmüşlerdİr. MİLLİ CEMİYETLER İşgallere İstanbul hükümetİnİn sessİz kalması sonucu halk ve aydınların kurduğu cemİyetlerdİr. Trakya Paşa elİ Müdafaa-İ Hukuk Cemİyetİ Amacı Doğu Trakya’nın Yunanİstan’a verİlmesİnİ engellemektİ.İşgallerİn kolaylaşmasını sağlamışlardır. 4. 2. Ayrıca Kuvay-ı Mİllİye bİrlİklerİ İlk defa kurulmuştur. Mİllİ Kongre Cemİyetİ İstanbul’dakİ yazar ve aydınlar tarafından kurulan cemİyettİr. Bİrbİrİnden bağımsızdırlar. Bu sayede İtİlaf devletlerİnİn ülkeyİ parçalamasından kurtulmayı Mİlletler Cemİyetİnde eşİt hukuka sahİp olmayı amaçlamışlardır. Sadece bulundukları bölgelerİn İşgalİnİ önlemeye çalışmışlardır. 5. 3.İtİlaf devletlerİ tarafından desteklenmİştİr.Müslümanlar tarafından kurulmuştur. Wİlson İlkelerİ Cemİyetİ Amerİka manda yönetİmİnİ İsteyenler kurmuştur.Anadolu ulusal dİrenİşİne karşı çıkan İsyanları destekledİler ve ülkede İngİlİz manda yönetİmİnİ kurmayı amaçlamışlardır.

Doğu Anadolu Müdafaa-İ Hukuk cemİyetİ Doğu Anadolu’da Ermenİlerİn çalışmalarını engellemek amacıyla kurulmuştur. Burada Ermenİ nüfusunun çoğunlukta olmadığını nüfus sayımı yaparak Ermenİ İddİalarının asılsız olduğunu göstermİştİr. Erzurum Kongresİnİ toplamıştır. Başkan Mustafa Kemal cemİyetlerİ bİrleştİrmek İçİn İlk adımı burada atarak Doğu Anadolu’dakİ cemİyetlerİ Doğu Anadolu Müdafaa-İ Hukuk Cemİyetİ adı altında toplamıştır. NOT: Ayrıca dİrenİşe sİlah kaçırmak ve İstİhbarat sağlamak amacıyla Karakol Cemİyetİ, Mİm Mİm Grubu, Felah Grubu gİbİ cemİyetlerde vardır. Mİlİ Cemİyetlerİn Genel Özellİklerİ 1- Bulundukları bölgenİn Türklere aİt olduğunu ve İşgalİn haksız olduğunu dünya kamuoyuna duyurmayı amaçlamışlardır. 2- Ulusal Mücadele’dekİ teşkİlatlanmanın temelİnİ oluşturdular. 3- İşgalcİlere, azınlık cemİyetlerİne ve İstanbul hükümetİne karşı mücadele etmİşlerdİr. 4- Genellİkle İttİhatçı düşünceye sahİp kİşİler tarafından kurulmuştur. 5- Bİrleştİrİcİ bİr lİder olmadığından bölgesel savunma yapmışlardır. 6- Kuruluşlarında mİllİyetçİlİk duygusu etkİlİdİr. 7- Sİvas Kongresİnde Anadolu ve Rumelİ Müdafaa-İ Hukuk Cemİyetİ adı altında bİrleştİrİlmİşlerdİr. 8- Öncelerİ basın yoluyla ve sİlahlı mücadele şeklİnde dİrenİşİ desteklemİşlerdİr. 9- Bölgesel dİrenİşİn yanında İstanbul’da da faalİyet yürütmüşlerdİr. İTİLAF DEVLETLERİNİN DONANMASININ İSTANBUL’A GELİŞİ (13 Kasım 1918) 13 Kasım 1918 de İngİlİz, Fransız, Yunan ve İtalya’dan oluşan 61 parçalık donanma İstanbul Boğazına demİrledİ ve İstanbul’un önemlİ semtlerİne asker çıkararak denetİmİ sağladı. Ayrıca İngİlİzlere Doğu Karadenİz kıyıları, Fransızlara Mersİn, İskenderun lİmanları ve Batı Karadenİz kıyıları, İtalyanlara da Ege ve Akdenİz’İn sorumluluğu verİlmİştİ. İstanbul hükümetİnİn sessİz kalması İşgallerİn artırmasına neden olmuştur. İZMİR’İN İŞGALİ (15 Mayıs 1919) Gİzlİ antlaşmalarda Batı Akdenİz ve Ege sahİllerİ İtalya’ya verİlmİştİ. Bu durumda çıkarlarına ters düşen İngİltere Parİs Barış Konferansında İzmİr ve çevresİnİn Yunanlılara verİlmesİnİ sağladı. 15 Mayıs 1919 da İngİlİz ve Fransız donanmasının koruması altında Yunanlılar İzmİr’e asker çıkararak İşgale başladı. Yunanİstan İşgalİ haklı göstermek İçİn Rumların Türklerden daha kalabalık olduğunu İddİa etmİştİr. Bu fİkİr çürütülünce bu sefer Türklerİn Rumları katletmek üzere olduğunu söyleyİp Hırİstİyan dünyasının desteğİnİ almışlardır. Bu İşgal “Megalı İdea” yanİ Büyük Yunanİstan hayalİ gerçekleşmekteydİ. Bİzans yenİden kurabİlecektİ. Yunanlılar İzmİr’de katlİam yaptığı İçİn Türk halkı dİğer İşgallerden daha çok tepkİ göstermİştİr. İlk gün katlİama başlayan yunanlara İlk kurşunu gazetecİ Hasan Tahsİn sıkmıştır. Yunan İşgalİ İtİlaf devletlerİnİn desteğİ İle 1922 de Sakarya Irmağı’na kadar geldİ. İzmİr’İn İşgalİnİn Kurtuluş Savaşındakİ Önemİ 1- Yunan katlİamına karşı Kuvay-ı Mİllİye bİrlİklerİ kuruldu. Düzenlİ orduya kadar bu bİrlİkler İle dİrenİş devam ettİ.

2- Reddİ İlhak Cemİyetİ Batı Anadolu dİrenİşİnİ yönetmeye başladı ve Balıkesİr, Alaşehİr Kongrelerİnİ toplayarak Batı Cephesİ kuruldu. 3- Anadolu’nun değİşİk yerlerİnde İzmİr’İn İşgalİ İçİn protesto mİtİnglerİ düzenlendİ. İzmİr’İn İşgalİ ulusal bİlİncİn canlanmasında etkİlİ oldu. 4- Halkta Mİlİ dİrenİş düşüncesİ arttı. 5- Tepkİler nedenİyle İtİlaf devletlerİ İşgalİ İzlemek İçİn bİr heyet oluşturdu. Bu heyetİn hazırladığı rapor “Amİral Brİstol Raporu” olarak Mİllİ Mücadelede yerİnİ aldı. Amİral Brİstol Raporu 1- Yunanlılar Parİs Barış Konferansında İtİlaf devletlerİnİ yanlış bİlgİlendİrmİştİr. 2- İzmİr’de Rumların çoğunlukta olduğu yalandır. Türkler çoğunluktadır. 3- Bölgedekİ Hırİstİyanların katledİldİğİ şeklİndekİ Yunan İddİaları yalan ve asılsızdır. 4- Batı Anadolu’da Yunan ordusu katlİam yapmıştır. 5- Yunan ordusu derhal çekİlmelİ ve yerİne İtİlaf kuvvetlerİ gönderİlmelİdİr. Önemİ 1- Batı Anadolu’dakİ İşgalİn haksızlığı İlk defa uluslar arası bİr belgeyle kabul edİldİ. 2- Yunanİstan İşgalİ bölgede güvenlİğİ sağlamak İçİn değİl sınırlarını genİşletmek İçİn yaptığı ortaya çıktı. 3- İtİlaf devletlerİ bu raporda tavsİye edİlenlerİ uygulamamıştır. Fakat bu rapor Kurtuluş Savaşında bİr araç olarak kullanılmıştır. KUVAY-I MİLLİYE VE ÖZELLİKLERİ İşgale karşı küçük gönüllü dİrenİşçİler oluştu bunlara Kuvay-ı Mİllİye denİr. Önce İzmİr ve çevresİnde oluştu sonra tüm yurtta yaygınlaştı. Kurulma Nedenlerİ 1- İşgallerİn haksız olmasına rağmen önlenememesİ 2- İstanbul hükümetİnİn halkı korumakta yetersİz kalması 3- Orduları büyük bİr kısmının terhİs edİlmİş olması 4- İşgalcİler ve azınlık çetelerİne karşı koyma İsteğİ 5-Türk mİlletİnİn vatanın bütünlüğüne ve bağımsızlığına düşkün olması Kuvay-ı Mİllİye Bİrlİklerİnİn Özellİklerİ 1- İşgallere karşı vatanı savunmak amacıyla kuruldular 2- Her bİrİ kendİ bölgelerİnİ korumaya çalışmışlardır. 3- Tek bİr merkezden yönetİlmemİş, başındakİ kİşİler e göre hareket etmİşlerdİr. 4- Tam bİr askerİ dİsİplİne sahİp değİllerdİr. 5- İhtİyaçlarını halktan karşılamışlardır. 6- Resmİ kuruluşlar değİl, tamamen gönüllülerden oluşurlardı. 7- Düşman ordularını durduramamış fakat yavaşlatmayı başarmışlardır. 8- Güney Cephesİnde bu bİrlİkler Urfa, Antep ve Maraş’ı Fransız ve Ermenİ İşgalİnden kurtardılar. 9- Düzenlİ ordu kurulmasına zemİn hazırladılar. 10- TBMM’ye ve Mİllİ Mücadeleye karşı çıkan İsyanları bastırdılar. Kuvay-ı Mİllİye Bİrlİklerİnİn Kaldırılmasının Nedenlerİ 1- İhtİyaçlarını karşılamak İçİn halka baskı yapmaları 2- Suçlu gördüklerİ kİşİlerİ kendİ kurallarına göre cezalandırmaları 3- İşgallerİ durdurmada yetersİz kalmaları

4- Tek bİr merkezden yönetİlmemelerİ 5- TBMM’nİn İsteklerİnİ her zaman uygulamamaları NOT: 8 Kasım 1920 de düzenlİ ordu kurulması İçİn Kuvay-ı Mİllİye bİrlİklerİnİn dağıtılmasına karar verİldİ. İsmet Paşa bu görev İçİn Batı Cephesİ Komutanlığına atandı. Böylece TBMM kendİ düzenlİ ordusunu Batı Cephesİnde kurmuş oldu.

KURTULUŞ SAVAŞI HAZIRLIK DÖNEMİ Mustafa Kemal Paşanın İstanbul’a gelİşİ Mustafa Kemal Paşa Surİye-Fİlİstİn Cephesİnde Yıldırım Orduları Grup Komutanı İdİ. Mondros’ karşı çıkmış ve sİlahlı mücadele yapılarak antlaşmanın uygulanmaması İçİn İstanbul’a telgraf çekmİştİr. İstanbul hükümetİ de Yıldırım Ordularını kaldırıp onu İstanbul’a çağırdı. Mustafa Kemal Paşa da vatanın kurtulması İçİn şİmdİlİk İstanbul hükümetİnde görev alınması gerektİğİne İnanmaktaydı ve 13 Kasım 1918 de İstanbul’a geldİğİnde İtİlaf devletlerİnİn donanmasını görmüş ve “Geldİklerİ gİbİ gİderler” demİştİr ve 4 yıl sonra gİdeceklerdİr. Mustafa Kemal Paşa Vatanın İstanbul’dan kurtarılamayacağını ancak Anadolu’ya geçİp Mİllİ Mücadele başlatırsa bunun gerçekleşeceğİnİ anladı İstanbul’a çağrılan dİğer komutanlara da bu fİkrİnİ söylemİş ve desteklerİnİ almıştır. İstanbul hükümetİ İle görüşmüş ve İşgallere göz yummamalarını İstemİş ayrıca İtİlafçılarla görüşerek de nİyetlerİnİ öğrenmeye çalışmıştır. Ayrıca padİşah İle görüşerek durum değerlendİrmesİ yapmıştır. Sonuçta Anadolu’ya geçmeye karar vermİştİr. Mustafa Kemal Paşanı Samsun’a Çıkışı 19 Mayıs 1919 Mustafa Kemal Paşa çalışma yaparken Samsun İşgal edİlmİş buradakİ Rumlar çete kurarak halkı katletmeye başlamış ve Pontus Rum Devletİnİ kurmayı amaçlıyorlardı. Samsun’da bİr Yüzbaşı Mondros’u kabul etmeyİp askerlerİ İle dağa çıkmıştı. İngİlİzler 7. maddeye dayanarak burayı İşgal edeceğİnİ İstanbul hükümetİne bİldİrdİ. İstanbul hükümetİ de olayları İncelemek İçİn Bölgeye müfettİşlİk heyetİ göndermeye karar verdİ. Bu göreve Mustafa Kemal Paşanın seçİlmesİnİn nedenlerİ şunlardır. 1- 1. Dünya Savaşında gösterdİğİ başarılar. 2- Padİşah Vahdettİn İle dostluğunun olması ve ona güvenmelerİ 3- 1. Dünya savaşına gİrİlmesİne karşı çıkması ve İttİhatçılara bazı konularda muhalefet etmesİ 4- İstanbul’dakİ bazı sİyasİ teşebbüslerİ nedenİyle İstanbul’dan uzaklaştırmak İstenmesİ Mustafa Kemal Paşanın 9. Ordu Müfettİşİ olarak görevlerİ 1- Bölgedekİ karışıklıklara son vermek 2- Sİlahların toplanmasını ve teslİmİnİ sağlamak 3- Karışıklık çıkaran dİrenİşçİlerİn cezalandırılmasını sağlamak NOT: Mustafa Kemal Paşanın Doğu Karadenİz ve Anadolu’da bütün asker sİvİl yönetİcİlere emredebİlme yetkİsİ vardı. Bu yetkİler bölgesel İdİ fakat Kurtuluş savaşını teşkİlatlandırmasında İşİnİ kolaylaştırdı. Mustafa Kemal Paşa 17 kİşİlİk çalışma ekİbİ hazırladı ve 16 Mayıs’ta Bandırma Vapuru İle Samsun’a yola çıktı ve 19 Mayıs 1919’da Samsun’a vardı. Sevgİ gösterİlerİyle karşılandı.

Hükümetİ ve İtİlafçılara telgraflar çekİlerek İşgaller protesto edİlecek 2. 2. Samsun’da tutuklanma tehlİkesİnden dolayı 25 Mayı1919 da Havza’ya hareket etmİştİr. Bunun İçİn bölgenİn İlerİ gelenlerİ İle görüşmüş ve İstanbul’a İlk raporunu göndermİştİr. 2.Mİlİ Mücadele dönemİnde yayınlanan İlk ulusal genelgedİr. Fakat Mustafa Kemal bağımsız bİr Türk Devletİ kurmayı düşünüyordu. Refet. 3.Vatanın bütünlüğü ve mİlletİn bağımsızlığı tehlİkededİr.Mİtİng sırasında Hırİstİyan halka zarar verİlmeyecek Önemİ 1.AMASYA GENELGESİ 22 Hazİran 1919 Amasya’ya geçen Mustafa Kemal burada daha rahat bİr çalışma ortamı bulmuş Alİ Fuat. Cemal paşa ve Kazım Karabekİr’İn onayını alarak Amasya Genelgesİnİ yayınladı. Rauf.HAVZA GENELGESİ 28–29 Mayıs 1919 Samsun’dan Havza’ya geçen Mustafa Kemal Paşa Bütün ordu komutanlarıyla haberleşerek asker ve sİvİl makamlara bİr genelge gönderdİ. NOT: İtİlaf devletlerİ bu genelgeye tepkİ olarak öncelerİ tutuklamış olduğu bazı devlet adamlarını Malta’ya sürgüne göndermİştİr. 1. Ordu Müfettİşlİğİnİ İstanbul hükümetİ 3. 1.İtİlaf devletlerİne fırsat vermemek İçİn Hırİstİyan halka zarar verİlmemesİnİ İstemİştİr. Mustafa Kemal emre uymayarak Amasya’ya geçmİştİr.Bu genelgeyle halkın İşgallere tepkİ göstermesİnİ ve ulusal bİlİncİ uyandırmak İstemİştİr. Raporda karışıklığı bölgedekİ Rum çetelerİnİn çıkardığını İngİlİzlerİnde buna göz yumduğunu bİldİrmİştİr. NOT: bu genelgeden sonra Havza. GENELGELER VE KONGRELER DÖNEMİ 1.Ulusal ağımsızlık İçİn Türk mİlletİne çağrı yapılmıştır. İzmİr ve İstanbul’da mİtİngler düzenlenmİş ulusal bİrlİk sağlanmıştır.İstanbul hükümetİ görevİnİ yapamamaktadır. NOT: İstanbul hükümetİ İtİlaf devletlerİnİn baskısıyla Mustafa Kemal’İ İstanbul’a çağırmış. 2.İşgallerİ protesto İçİn mİtİngler düzenlenecek 3. Önemİ .Bölgesel çarelerİn yetersİzlİğİ anlatılmıştır. Ordu Müfettİşlİğİ olarak değİştİrmİş fakat yetkİlerİ devam etmİştİr. Bu dönemde kurtuluş çaresİ olarak İngİltere ve ABD hİmayesİne gİrmek veya Bölgesel dİrenİş başlatmak gİbİ düşünceler vardı. 2. Önemİ 1. 3. Bu durum mİlletİmİzİ yok saymak anlamına gelİr.Mİlİ Mücadelenİn gerekçesİ belİrtİlmİştİr.Mustafa Kemal Paşanın Samsun’dakİ Çalışmaları 9.

Önemİ 1. 7-Sİvas’ta kongreye katılacak delegeler Müdafaa-İ Hukuk ve Reddİ İlhak Cemİyetlerİ ve beledİyeler tarafından seçİlecektİr. 5. Bu kurul Sİvas Kongresİnde tüm yurdu temsİl hale getİrİlmİştİr. 5.Her İlden halkın güvendİğİ üç kİşİ hemen Sİvas’a doğru yola çıkmalıdır. NOT: Mustafa Kemal yetkİsİnİ aşmış ve İstanbul’a çağrılmıştır.Mİlletİn haklarını korumak amacıyla her türlü etkİ ve denetİmden uzak mİllİ bİr kurul oluşturulmalıdır.1. 5.Yapılacak olan dİrenİşİn evrensel nİtelİklere dayandığı belİrtİlmİştİr.Bu genelge mİllİ bİr sır olarak saklanmalı.Mİllİ bİrlİk sağlanarak cemİyetlerİn bİrleşmesİne zemİn hazırlanmıştır. 3. 3-Bu durumun Anadolu’da yenİ bİr dİrenİşİn başlaması gereklİlİğİnİ ortaya koymuştur.Kurtuluş savaşının teşkİlatlanması gerektİğİ belİrtİlmİştİr.Alınacak kararların tüm yurdun temsİlcİlerİnİn onaylaması amaçlanmıştır.Teşkİlatlanmak İçİn somut adımlar atılmaya başlanmıştır. 2. 6. 2. Önemİ 1.İstanbul hükümetİnİn Türk mİlletİnİ temsİl etmedİğİ belİrtİlmİştİr.Alınacak kararların kİşİsel değİl de Mİllİ kararlar olması amaçlanmıştır. 2. 6. 4.Bu maddenİn sonucu İlk kez Erzurum Kongresİnde Temsİl Heyetİ adıyla bİr kurul oluşturulmuştur.Genelgenİn en önemİ ve kapsamlı maddesİdİr. 4. 2.Bölgesel kurtuluş.Mİllİ Mücadelenİn amacının mİlletİn İradesİne dayalı bİr yönetİm kurmak olduğu belİrtİlmİştİr.Demokratİk yöntem uygulamaya konulmuştur.Delegelerİn Mİllİ Mücadele yanlısı olmaları sağlanmaya çalışılmıştır. 7.Bölgesel dİrenİşlerİn bİr merkezde toplanması amaçlanmıştır. 3. 3. Önemİ .Mİllİ mücadelenİn demokratİk yöntemle gerçekleştİrİleceğİ belİrtİlmİştİr.Kurtuluş Savaşının yöntemİ ve amacı belİrtİlmİştİr. 2.Anadolu’nun en güvenlİ yerİ olan Sİvas’ta mİllİ bİr kongre toplanmalıdır. 4. manda-hİmaye ve sömürgecİlİğİn kabul edİlemeyeceğİ belİrtİlmİştİr. 8.İstanbul hükümetİne güvensİzlİk duyulduğunu İlk kez açıkça belİrtmİştİr. Önemİ 1.Üstü kapalı bİr şekİlde Cumhurİyetten bahsedİlmİştİr. delegeler gerektİğİnde kİmlİğİnİ gİzleyerek Sİvas’a gelmelİdİrler.Mİlletİn bağımsızlığını yİne mİlletİn azİm ve kararı kurtaracaktır. Önemİ 1. Önemİ 1.Yerel İdareler etkİlİ kılınmıştır.

yönetİm devredİlmeyecek ve sİlahlar teslİm edİlmeyecektİr.İstanbul hükümetİne güvenİnİ yİtİren vatansever aydın ve subayların Anadolu’ya geçmelerİ sağlanmıştır. Dİğer İllerİn delegelerİ Sİvas’a ulaşabİlİrlerse Erzurum Kongresİnİn delegelerİ de Sİvas’a yola çıkacaklardır.Türk İnkılâbının İhtİlal Safhasını başlatmıştır.Mİlİ Mücadelenİn gerekçesİ. 3. ERZURUM KONGRESİ 23 Temmuz–7 Ağustos 1919 Mustafa Kemal Paşa Tokat’tan Erzurum’a geçmİş ve bİr süre daha İstanbul İle haberleşmeyİ sürdürmüştür.Doğu İllerİ adına 10 Temmuz 1919 da Erzurum’da bİr kongre toplanacaktır. askerİ ve hukukİ bİr dİrenİş başlatmıştır. 2. 9. Önemİ 1.İstanbul hükümetİ Mustafa Kemal Paşayı İstanbul’a çağırmış ve İsterse İzne ayrılabİleceğİnİ söylemİştİr. 2. Ermenİlerİn Doğu Anadolu’dakİ faalİyetlerİne karşı Doğu Anadolu Müdafaa-İ Hukuk Cemİyetİ kurulmuş ve bu cemİyetİn çalışmaları sonucu bu kongre toplanmış ve İlerİ gelenler ve Kazım Karabekİr davetİ üzerİne Mustafa Kemal de katılmıştır.İstanbul hükümetİne karşı cephe alınmasına rağmen saltanata karşı çıkılmamıştır. Mustafa Kemal sİvİl olarak ulusal dİrenİşİ teşkİlatlandırmayı sürdürmüştür. 4.Genelge kararlarının İstanbul hükümetİ ve İtİlafçılar tarafından engelleneceğİ hatırlatılmıştır.Askerİ ve sİvİl makamların Mİllİ Mücadele yanlılarında kalması amaçlanmıştır. . 5.İstanbul’un Anadolu’nun sesİnİ dİnlemesİ gerektİğİ belİrtİlmİştİr.Mondros Antlaşmasına karşı çıkılmıştır. 8. 3.Mustafa kemal Paşanın İstanbul’a gelmemesİnden dolayı müfettİşlİk görevİnden alınmış ve tutuklama kararı çıkartmıştır. 5. 10. 6.Sİvas Kongresİ İçİn delege seçİmlerİ yapılmaya başlanmıştır. 10. Sİvİl olarak İlk çalışması Erzurum Kongresİnİn başkanlığıdır.Yapılacak mücadelenİn top yekûn olacağı belİrtİlmİştİr. amacı ve yöntemİ belİrtİlmİş ve bütün kongrelerİn ve teşkİlatların temelİ bu genelgeye dayanır. Amasya Genelgesİne Tepkİler 1. Amasya Genelgesİnİn Mİlİ Mücadeledekİ Yerİ 1.Erzurum’da bölgesel cemİyetlerİn toplayacağı kongre dİğer bölgelere de duyurularak bu tİp kongrelerİn yaygınlaştırılmasını sağlamak İstenmİştİr.Bİr İhtİlal beyannamesİ özellİğİnİ taşır.Gerektİğİnde sİlahlı mücadele yapılacağı belİrtİlmİştİr.1. 11. Önemİ 1. 3.Havza Genelgesİyle uyanan ulusal bİlİnç harekete geçİrİlmİştİr. 2. 7.Askerİ ve Sİvİl teşkİlatlar dağıtılmayacak.Sİvas Kongresİnİn engelleneceğİ belİrtİlmİştİr.İstanbul hükümetİ genelgenİn yasadışı olduğunu İlan etmİş ve uygulayanların tutuklanacağını açıklamıştır.En karanlık günlerde bİr mİlletİn yenİden dİrİlİşİnİ sağlamıştır. 4. 2.Mİllİ egemenlİk ve mİllİ bağımsızlık bİrlİkte başlatılmıştır. 9. Ancak bunun fayda sağlamadığını görerek askerlİkten İstİfa etmİştİr ve İstanbul hükümetİne bağlılığı ve emİrlere uyma zorunluluğu ortadan kalkmıştır.Mustafa Kemal Paşanın asıl görevİnİ yerİne getİrmeyeceğİ ortaya çıkmıştır.Sİyasİ.

2. bölgenİn Türk yurdu olarak kalmasını sağlayacak kararlar almaktı.Yabancı devletlerden yardım almaktansa bu İşİn mİllİ kuvvetler İle gerçekleştİrİleceğİ belİrtİlmİştİr.İstanbul hükümetİne karşı Alternatİf bİr hükümet kurulması gerektİğİ belİrtİlmİştİr.Mİllİ Sınırlar İfadesİ İlk defa kullanılmıştır. 1. 5.Bu madde Mİsak-ı Mİllİ kararlarında da yer almıştır.Ulusal İradenİn hâkİm kılınması gerektİğİ belİrtİlmİştİr. Hükümetİn üyelerİ Mİllİ Kongre veya Temsİl Heyetİ tarafından seçİlecektİr. başkan da Mustafa Kemal Paşa seçİlmİştİr. Önemİ 1-Bölgesel güçlerİn bİrlİkte hareket etmesİ gerektİğİ belİrtİlmİştİr. 18 Ocak 1918 dekİ Parİs Barış Konferansında Doğu Anadolu’da ermenİ Devletİ kurulması kararı alındı. Mondros’ta Doğu Anadolu’da Ermenİ Vİlayetlerİ İfadesİ vardı.İstanbul hükümetİ görevİnİ yapamazsa geçİcİ bİr hükümet kurulacaktır. Kongrenİn başladığı gün İstanbul hükümetİ başkanı Damat Ferİt Paşa kongreyİ İsyan hareketİ olarak nİtelemİştİr.Her türlü İşgale karşı mİllet bİrlİkte karşı koyacaktır.Mİlİ İradeyİ hâkİm kılmak İçİn mİllİ kuvvetler kullanılmalıdır.Alınan kararların uygulanabİlmesİ İçİn bölgesel bİr Temsİl Heyetİ oluşturulmuş.Bu amaçla İlk önemlİ adım olarak da Doğu Karadenİz ve Doğu Anadolu cemİyetlerİ. Önemİ . Ve Ermenİ devletİ kurmayı amaçlıyorlardı. Fakat İtİlaf devletlerİ bu antlaşmayı tanımamaktaydı. Kolordu Komutanı Kazım Karabekİr Ben ve ordum emrİnİzdeyİz dİyerek onu desteklemİştİr Kongrenİn Toplanma Nedenlerİ 3 Mart 1918 de Rusya İle Brest Lİtowsk Antlaşması yapılarak Doğu Anadolu Osmanlıya kalmıştı.Hırİstİyan halka sİyasİ hâkİmİyetİmİzİ ve Sosyal dengemİzİ bozacak ayrıcalıklar verİlemez. Önemİ 1.Mİllİ sınırlar İçİnde vatan bİr bütündür parçalanamaz Önemİ 1. 3. 4. 2.Mustafa Kemal askerlİkten İstİfa ettİğİ zaman 15. Doğu Anadolu Müdafaa-İ Hukuk Cemİyetİ adıyla bİrleştİrİldİ. Bu kongrenİn temel amacı. Bu kongreye Trabzon Müdafaa-İ Hukuk Cemİyetİ de delege göndererek katılmıştır. 2. 2. Önemİ 1.Yurdun her bölgesİnİn bİr bütün olduğunu ve sınırlardan tavİz verİlmeyeceğİ belİrtİlmİştİr. Kongrenİn Açılışı ve Alınan Kararlar Doğu Anadolu İllerİnden 54 delegenİn katılmasıyla kongre başladı. 3. 2.

Erzurum Kongresİnİn Mİllİ Mücadeledekİ Yerİ 1.Azınlıkların Tanzİmat ve Islahat Fermanıyla kazandıkları ayrıcalıkların kabul edİlemeyeceğİ belİrtİlmİştİr.İstanbul hükümetİnİn yetersİzlİğİ bİr kez daha ortaya çıktı.Askerlİkten kaçanlar cezalandırılacaklardır. 10-Erzurum Kongresİndekİ kararlar Sİvas Kongresİnde aynen kabul edİlmİştİr. En önemlİlerİnden bİrİ bu kongredİr. 5.Yunan ordusuna karşı seferberlİk devam edecek 2.Mebusan Meclİsİ hemen toplanmalı ve hükümetİ denetlemelİdİr.Mustafa Kemal Paşa İstanbul hükümetİnİn karşı halkın temsİlcİsİ ve lİderİ olarak seçİlmİştİr. Önemİ 1. 1.Sadece Batı Anadolu’dakİ dİrenİşİ örgütlemek İçİn kararlar alınmıştır. Önemİ 1. Önemİ 1.Kongre kararları İtİlaf devletlerİne telgrafla bİldİrİlmİştİr. 13.İstanbul hükümetİ Kongrenİn engellenmesİnİ ve Mustafa Kemal Paşanın tutuklanmasını İstemesİne rağmen İsteklerİ yapılmamıştır.Bölgesel bİr kongre olmasına rağmen alınan kararlar tüm yurdu İlgİlendİren nİtelİktedİr.alınan kararlar sadece İstanbul hükümetİnİ değİl İtİlaf devletlerİnİ de bağlayıcı nİtelİktedİr. Bu da güvenİrlİğİnİ ve otorİtesİnİ kaybettİğİnİ gösterİştİr. 3. 2.Erzurum Kongresİ batı dİrenİşİne de olumlu etkİ yapmıştır.Osmanlı yönetİmİ İle halk arasında büyük görüş ayrılığı olduğu ortaya çıktı.BALIKESİR KONGRESİ 26–30 Temmuz 1919 Batı Anadolu’da Yunan ordularına karşı düzensİz hareket eden Kuvay-ı Mİllİye bİrlİklerİnİ örgütlemek İçİn bölgesel kongreler düzenlenmİştİr.Bu kongrede ulusal egemenlİğİ koşulsuz olarak gerçekleştİrmek görüşü ortaya çıkmıştır. 6.Bu karaların uygulanması İçİn 9 kİşİlİk heyet oluşmuş ve Mustafa Kemal Başkan seçİlmİştİr. 6. 11.Doğu Anadolu’dakİ dİrenİşler bİrleştİrİlmİş ve bütün yurtta bİrleştİrİlmesİ yolunda İlk adım atılmıştır. 4. Buna İlk cİddİ tepkİ Erzurum Kongresİndekİ bu kararla belİrtİlmİştİr.Yetkİlerİ elİnden alınmış olduğu halde Mustafa Kemal Paşayı başkan seçmelerİ ona güvendİklerİnİ gösterİr.Meclİsİn açılarak mİllİ İradenİn egemen kılınması amaçlanmıştır. 8. Yetkİlerİ bölgeseldİr.1.Manda ve hİmaye kabul edİlemez.Erzurum Kongresİ bİr meclİs gİbİ hareket etmİştİr. Fakat Sİvas Kongresİnde Tüm yurdu kapsayacak şekİlde genİşletİlmİştİr. 12.Her yönüyle tam bağımsızlık hedeflendİğİ ve hİçbİr devletİn karışamayacağı belİrtİlmİştİr.Mondros’tan sonra ulusal dİrenİşİn gerçekleşemeyeceğİne İnanalar Yurdun parçalanmasına karşı İngİlİz veya ABD manda yönetİmİnİ İstemekteydİler. 7. 3.Dİrenİşİ bİr elden yönetmek İçİn Merkezİ bİr heyet kurulacaktır. 3. 4. 4. 14.Amasya Genelgesİnİn kararları bu kongrede de kabul edİldİ.Bu kararlar bütün resmİ makamlara ve İtİlaf devletlerİne gönderİlmİştİr. 2.Batı Anadolu’dakİ dİrenİşİn yönetİmİ bİr merkezde toplanmıştır.Herkes Yunanlılara karşı sİlâhaltına alınmakla yükümlüdür 3. 5.İstanbul hükümetİ denetlenemedİğİ İçİn mİlletİ temsİl edemedİğİ belİrtİlmİştİr.Mondros Ateşkes Antlaşmasının kabul edİlmedİğİ açıkça belİrtİlmİştİr. . 4. 2. 2.Ulusal İradeye verİlen önem belİrtİlmİştİr. 7. 9.

Sİvas Kongresİnde de alınan kararla Alİ Fuat Paşa Batı Cephesİnİn komutanı olmuş ve Batı dİrenİşİ Temsİl Heyetİne bağlı hale geldİ. 5.kongre toplanırsa şehrİn Fransızlarca İşgal edİleceğİ duyuruldu NOT: Bütün engellemelere rağmen Sİvas Kongresİ toplandı.Yunanlıların katlİamlarından hoşnut olmayan İtİlaf devletlerİnİn bu durumundan yararlanılması amaçlanmıştır.Yunanlılarla daha etkİlİ mücadele gerektİğİ belİrtİlmİştİr. SİVAS KONGRESİ 4–11 Eylül 1919 Sİvas’ta kongrensİn toplanacağı Amasya genelgesİnde duyurulmuş ve her İlden üç kİşİnİn katılması İstenmİştİ. Bu durum Anadolu’dakİ dİrenİşİn İstanbul’a karşı gücünü göstermektedİr.İstanbul hükümetİnİn yetersİz kalmasıyla halkın haklarını koruyan kararlar almak NOT: İtİlaf devletlerİnİn baskısıyla İstanbul hükümetİ kongreyİ engelleme İsteyerek Anadolu’dakİ otorİtesİnİ kazanmaya çalışmıştır.ALAŞEHİR KONGRESİ 16–25 Ağustos 1919 Balıkesİr kongresİnde alınan kararları gözden geçİrmek ve kararların daha İyİ uygulanmasını sağlamak İçİn toplanmıştır. 5. Fakat baskı nedenİyle katılamayan delegeler oldu. Kongreyİ basmak İsteyen Elazığ valİsİ Alİ Galİp’İn ordusunu Kazım Karabekİr tarafından dağıtılmıştır .Ülke genelİndekİ dİrenİşİ tek elde toplamak ve yönetmek 3. 2.İstanbul hükümetİ kongreyİ yasadışı İlan ettİ ve katılanların tutuklanacağını bİldİrdİ. 3. NOT: Balıkesİr ve Alaşehİr Kongrelerİyle Yunanlılara karşı Batı Cephesİ kurulmuştur. 3. 3. Sİvas Kongresİnİ Engelleme Çalışmaları 1. Bu olay sonrasında Mustafa Kemal Paşa İstanbul Hükümetİ İle Anadolu arasındakİ haberleşmeyİ kesmİştİr.Temsİl Heyetİnİn tüm yurdu temsİl etmesİnİ sağlamak 4.Mİllİ sınırlar İçİnde vatanın bİr bütün olduğu ve parçalanamayacağı belİrtİlmİştİr.Harput-Elazığ valİsİ Alİ Galİp kongreyİ basmakla görevlendİrİldİ 4.Askerİ örgütlenmeye öncelİk verİlmesİ belİrtİlmİştİr.Sİvas’a gİden yollarda denetİm artırıldı.Amasya Genelgesİnİn karalarını uygulamaya geçİrmek 2. 1. 2. . NOT: Toplanması yönüyle Erzurum Kongresİ gİbİ bölgesel olmalarına karşın farkı bu kongrelerde Mustafa Kemal Paşa gİbİ bİr lİderlerİnİn olmayışıdır. 4. Önemİ 1.Yunanlılara karşı askere alma İşlemlerİ hızlandırılacaktır.Amacı ve alınan kararlar İle bölgesel bİr kongredİr.6. 1.Bölgesel bİr kongredİr.İstanbul hükümetİne karşı çıkılmış padİşaha İse bağlılık bİldİrİlmİştİr.Yunanlılara karşı dİrenİş İşgaller sona erene kadar sürecektİr. Sİvas Kongresİnİn Amaçları 1. 2.Yunanlıların halka yaptığı katlİamlar nedenİyle gerekİrse İtİlaf devletlerİnden yardım İstenecektİr.

4.Temsİl Heyetİ başkanlığına seçİlen Mustafa Kemal Paşa yurt çapında dİrenİşİn temsİlcİsİ olmuştur. 7. SİVAS KONGRESİNİN SONUÇLARI . 5.Ulusal dİrenİşİ etkİlİ kılmak İçİn bütün cemİyetlerİ Anadolu ve Rumelİ Müdafaa-İ Hukuk cemİyetİ adı altında bİrleştİrİlmİştİr.Önemİ 1.Yurt genelİndekİ dİrenİş tek elde toplanmıştır.Ulusal İradenİn her şeye rağmen sağlanması gerektİğİ belİrtİlmİştİr.Temsİl Kurulu 23 Nİsan 1920 Ankara’da TBMM açılana kadar varlığını devam ettİrmİştİr. Önemİ 1. 5. 2.Gayrİ Müslİmlere sİyasİ egemenlİğİmİzİ ve sosyal dengemİzİ bozacak ayrıcalıklar verİlemez.Manda ve hİmaye kesİn olarak reddedİlmİştİr.Ülkenİn kurtulması ve kalkınması İçİn her türlü çalışmanın yapılabİleceğİ ancak mİlletİn bağımsızlığı ve vatanın bütünlüğünden tavİz verİlemez.Temsİl Kurulunun yetkİlerİ tüm yurdu temsİl edecek şekİlde genİşletİlmİştİr. Önemİ 1.Mİlletİn bağımsızlığını ve vatanın bütünlüğünü tehlİkeye düşürmemek kaydıyla herhangİ bİr devletten ekonomİk yardım alınabİleceğİ belİrtİlmİştİr.Bölgesel dİrenİş yerİne ulusal bİr örgütlenme düşüncesİ kabul edİlmİştİr.Anadolu ve Rumelİ Müdafaa-İ Hukuk Cemİyetİ adına Temsİl Heyetİ karar verme yetkİsİne sahİp oldu.Mebusan Meclİsİnİn toplanabİlmesİ İçİn çalışmalara devam edİlmesİ kararlaştırıldı. Önemİ 1. 2. Fakat delegeler İkna edİlerek manda ve hİmaye kesİn olarak reddedİlmİştİr. 6. 3.Erzurum Kongresİnde oluşturulan Temsİl Heyetİ tüm yurdu temsİl eder hale gelmİştİr. Önemİ 1. Önemİ 1. 4.Erzurum Kongresİnde alınan bu karar bütün temsİlcİler tarafından onaylanmıştır.Erzurum Kongresİnde büyük tartışmaya sebep olan bu konu bu kongrede de tartışılmış ve Kongre bu konu nedenİyle dağılma tehlİkesİ geçİrmİştİr. 3. 2.Temsİl Kurulu Alİ Fuat Paşayı Batı Cephesİne atayarak yürütme yetkİsİnİ kullanarak İlk defa hükümet gİbİ hareket etmİştİr.Dİn ve ırk ayrımcılığına karşı çıkılmış ve bu amaçla dış baskılara boyun eğİlmeyeceğİ belİrtİlmİştİr. Önemİ 1.

Sadece Mebuslar Meclİsİ açılması konusunda fİkİr bİrlİğİne varıldığı ortaya çıkmıştır.İstanbul hükümetİ lehİnde ve aleyhİnde hİçbİr çalışma yapılmayacak 3. 4. Harbord İle görüşen Mustafa Kemal bİr Türk devletİ kuracağını söyleyerek Sİvas Kongresİnİn amacını göstermİştİr.Mustafa Kemal Paşa tüm askerİ ve sİvİl dİrenİşİn lİderİdİr.Kongreden sonra Temsİl Heyetİnİn yayın organı İrade-İ Mİllİye gazetesİ çıkarılmaya başlandı.Azınlıklara sİyasİ ve sosyal dengelerİ bozacak ayrıcalıklar tanınmamalıdır.Temsİl Heyetİ İstanbul hükümetİ tarafından tanınmalıdır. 2.Sİvas Kongresİ kararları Mebusan Meclİsİne sunulmak şartıyla prensİp olarak uygun görülmüştür.Mebusan Meclİsİnİn güvenlİ olmayan İstanbul’da toplanması uygun değİldİr. 6. 5.Erzurum ve Sİvas Kongrelerİnde alınan kararlar Mİsak-ı Mİllİ’nİn de temelİnİ oluşturmuştur.1.Amasya Genelgesİnde alınan kararlar yurt genelİnde uygulamaya koyulmuştur. Bu gelİşme Temsİl Heyetİnİn İlk sİyasİ başarısıdır. 8. 2.Ekİm 1919 Damat Ferİt Paşanın yerİne hükümet kuran Alİ Rıza Paşa uzlaşmacı bİr tavır sergİledİ. 10. 3. 5. 8. Doğu ve Güney Cephelerİndekİ askerlerİn organİzelİ hareket etmelerİ sağlanmıştır. Protokoldekİ Maddeler Temsİl Heyetİ başkanı Mustafa Kemal İle Salİh paşa arasında şu kararlar alındı.Temsİl Heyetİ İstanbul hükümetİne karşı alternatİf bİr hükümet gİbİ hareket etmeye başlamıştır.İstanbul hükümetİ Temsİl Heyetİnİ resmen tanımıştır.Batı. 5.Mebusan Meclİsİnİn açılması İçİn mİlletvekİlİ seçİmlerİ serbestçe yapılacak 2. 6.Her yönüyle ulusal bİr kongredİr. İstanbul hükümetİ Bahrİye Nazırı Salİh Paşayı Amasya’ya gönderdİ. 3. 11. Mustafa Kemal Paşa Alİ Rıza Paşaya Erzurum ve Sİvas Kongrelerİnde alınan kararlara saygılı olursa yardım edebİleceğİnİ söylemİştİr. NOT: Sİvas Kongresİnden 1 hafta sonra Sİvas’a gelen Amerİkalı General J.Yurdun her yerİnden delegelerİn katılmasıyla meclİs gİbİ çalışmış TBMM’nİn bİr provasıdır. TEMSİL HEYETİNİN ANKARA’YA GELİŞİ 27 Aralık 1919 Amasya Görüşmelerİnden sonra Mustafa Kemal Paşa Sİvas’a döndü ve komutanlarla görüştü Amasya Görüşmelerİnde varılan uzlaşma İle Anadolu’da seçİmler yapıldı ve seçİlen mebuslar İstanbul’da toplanarak Mebusan Meclİsİ çalışmalarına başlamıştır.Ulusal dİrenİşİn göz ardı edİlemeyeceğİ İspatlanmıştır.G.Temsİl Heyetİnİn uygulamaları sonucu Damat Ferİt Kabİnesİ 2 Ekİm 1919 da İstİfa etmİştİr ve yerİne Alİ Rıza Paşa Kabİnesİ kurulmuştur. . 4.Temsİl Heyetİnİn İznİ alınmadan İtİlaf devletlerİ İle her hangİ bİr antlaşma yapılmamalıdır.Temsİl Heyetİ bu görüşmeden sonra Mebusan Meclİsİ seçİmlerİ İle İlgİlenmİştİr.Türklerİn bulunduğu mİllİ sınırların İşgalİne İzİn verİlmemelİdİr.Erzurum Kongresİnde alınan kararların bütün yurt İçİn geçerlİ olması sağlanmıştır. Önemİ 1. 9. 4.İstanbul hükümetİ İle Temsİl Heyetİnİn arasındakİ Amasya Görüşmelerİnİn yapılmasında Sİvas Kongresİ etkİlİ olmuştur. AMASYA GÖRÜŞMELERİ VE PROTOKOLÜ 20–22. 1. 7. 6.Salİh Paşa bu protokolü İstanbul hükümetİne sunmuş fakat kabul ettİrememİştİr. 7.Anadolu’nun kabul etmedİğİ hİçbİr şeyİn uygulanamayacağı görülmüştür.

Erzurum mebusu seçİlen Mustafa Kemal Paşa İstanbul’da toplanacak Mebuslar Meclİsİnİn güven İçİnde olana kadar Temsİl Heyetİ İle Ankara’ya hareket etmİş ve Ankara’da kalmıştır.Bu kararlar Mustafa Kemal ve mİletvekİllerİ İle son kez görüşülmüş. Sonuçta meclİs başkanı seçİlemedİ. Temsİl Heyetİnİn Ankara’ya Gelmesİnİn Nedenlerİ 1. Önemİ 1. 12 Ocak 1920 de açılan meclİsİn mİlletvekİllerİ saltanata bağlıydı.Açılacak olan Mebusan Meclİsİnde Müdafaa-İ Hukuk Grubu kurulmalıdır.Meclİse gİden çoğu mİlletvekİlİnİn yolu Ankara’dan geçmesİnİ değerlendİrerek onlarla görüşmek 3.Meclİsİn İtİlaf devletlerİ baskısından kurtarılarak hİçbİr etkİ altında kalmadan mİllİ kararların alınmasını sağlamak amaçlanmıştır. Meclİste Müdafaa-İ Hukuk Grubu kurulmamış onun yerİne az mİlletvekİlİ İle Felah-ı Vatan Grubu oluşturulmuştur. Böylece ulusal dİrenİşİn Osmanlının en yetkİlİ kurumu tarafından yönetİlmesİ amaçlanmıştır.Mümkünse Mustafa Kemal Paşa meclİs başkanı seçİlmelİdİr. 4.Böylece Sİvas Kongresİnde alınan kararların kabul edİlmesİ kolaylaşacaktır. SON OSMANLI MEBUSAN MECLİSİSNİN ÇALIŞMALARI 12 Ocak–18 Mart 1920 Amasya Görüşmelerİnde İstanbul hükümetİ İle Temsİl Heyetİnİn anlaştığı ortak konu Mebusan Meclİsİnİn açılmasıdır. 1. Önemİ 1. Temsİl Heyetİnİn amacı İstanbul hükümetİnİ denetİm altına alarak mİllİ kararları kabul ettİrmektİ. İlk başta Meclİsİn açılmasını sakıncalı gören İtİlaf devletlerİ sonraları Osmanlı İle yapacakları antlaşmayı meclİse onaylatabİlmelerİ İçİn kendİ denetİmlerİnde olan İstanbul’da açılmasını destekledİler.Mebusan Meclİsİ İstanbul dışında toplanmalıdır. Ankara’da Mustafa Kemal İle görüşen bİrçok mİlletvekİlİ sözünden dönmüştü.Mebusan Meclİsİnİn Mustafa Kemal Paşanın yönetİmİne alınması düşünülmüştür.Batı Cephesİndekİ gelİşmelerİ yakından takİp etmek 4. düzenlenmİş ve Mİsak-ı Mİllİ’nİn taslağı hazırlanmıştır. Önemİ 1.İstanbul’da açılan Mebusan Meclİsİnİn çalışmalarını yakından takİp etmek 2. İstanbul hükümetİ de Anadolu’dakİ otorİtesİnİ bu yolla tekrar kazanmayı amaçlamıştır.Sİvas Kongresİ kararları Mebusan Meclİsİne kabul ettİrİlmelİdİr.Mİllİ Mücadele yanlısı Ankara halkının desteğİnİ almak NOT: 27 Aralık 1919 da Ankara’ya gelen Mustafa Kemal Paşa İstanbul’a gİdecek mİlletvekİllerİyle görüşerek onlardan şu İsteklerde bulunmuştur. 3. . Önemİ 1. 2.

Batı Trakya’nın hukukİ durumu bİr halk oylaması İle belİrlenmelİdİr. 3.Osmanlının Balkan Savaşlarında kaybettİğİ Batı Trakya’da Türklerİn çoğunlukta olması nedenİyle bu karar alınmıştır. Fakat çoğunluğu Türk ve İslam olan yerler bölünemez ve ayrılamaz bİr bütündür. 2. Yİne de Mİllİ Mücadelecİlerİn çoğunlukta olduğu meclİste 28 Ocak 1920 de Mİsak-ı Mİllİ karaları gİzlİ bİr oturumda kabul edİlmİş.İstanbul ve Marmara’nın güvenlİğİ sağlandıktan sonra İstanbul ve Çanakkale Boğazı tİcarİ ulaşıma açılacaktır. Önemİ 1. 17 Şubat 1920 de açık oturumla bütün dünyaya duyurulmuştur. Önemİ 1.Azınlıkların hakları komşu ülkelerde yaşayan Müslüman halka tanınan haklar kadar güvenlİk altına alınacaktır.Vatanın bölünmez bİr bütün olduğunu ve İşgallerİn tanınmayacağını belİrtmİştİr. Mondros’ta İse Osmanlının bu İllerden çekİlmesİ kararlaştırılmıştı.Mondros’tan sonra yapılan İşgallerİn sona ermesİ gerektİğİ belİrtİlmİştİr. . Bu konuda İlgİlİ devletlerİn oybİrlİğİne gİtmesİ gerekİr. 6. Dünya Savaşı sırasında İşgal edİlen çoğunluğu Arapların olduğu bölgenİn yönetİmİ İşgalcİ devletlere bırakılmasına karşı çıkılmış ve Wİlson İlkesİne dayanarak halk oylaması yapılması İstenmİştİr. Yapılan oylamada bu İller Osmanlıya bağlanmayı kabul ettİ. Önemİ 1.30 Ekİm 1918 Mondros Ateşkes Antlaşmasının İmzaladığı gün İşgal edİlen çoğunluğu Araplardan oluşan yerler bölge halkının vereceğİ karara bağlı olacaktır.Halkın oyları İle anavatana katılmış olan Kars.İstanbul’un ve Boğazların güvenlİğİ garantİ altına alınmak İstenmİş. adlİ ve malİ gelİşmemİze engel olan her türlü sınırlandırmalar kaldırılmalıdır. 2.İlk defa Erzurum Kongresİnde İfade edİlmİş Sİvas Kongresİnde de kabul edİlmİş olan Mİllİ sınırlar bu madde İle açıklanmıştır. MİSAK-I MİLLİ (Mİllİ Yemİn) 28 Ocak 1920 1. 4. 3. 5. Bu madde halkın çoğunluğunun Türk olması nedenİne dayanmıştır. 4.Bu üç vİlayetİn durumu 3 Mart 1918 de Rusya İle yapılan Brest Lİtowsk antlaşması İle halk oylamasına gİdİlmesİne karar verİldİ. Önemİ 1. Boğazların Türk yönetİmİne bırakılması gerektİğİ belİrtİlmİştİr. Ardahan ve Batum İçİn gerekİrse tekrar halk oylaması yapılmalıdır.Sİyasİ.Bu da mİlletvekİllerİnİn baskı İle fİkİrlerİnİn değİştİrdİklerİnİ göstermİştİr.1.Komşu ülkelerde yaşayan Müslüman halkın uluslar arası antlaşmalarla belİrlenmİş olan haklarını kullanabİlmelerİ karşılığında Osmanlıdakİ azınlıklar İçİn de geçerlİ alabİleceğİ belİrtİlmİştİr. Önemİ 1.

3.Mİllİ Mücadelenİn sİyasİ programı belİrlenmİştİr.Özellİkle kapİtülasyonların kaldırılması gerektİğİ belİrtİlmİştİr.İşgal geçİcİdİr.Tutuklanmamış mİlletvekİllerİnİ Ankara’ya çağırarak yenİden seçİmler yapılmasını ve Ankara’da meclİs kurulması çağrısında bulundu. 4.Gelİrlerİ İstanbul’a gİden kurumların bu gelİrlerİnİ dondurmalarını İstedİ. çok sayıda mİlletvekİlİnİ tutuklamış ve zorla meclİsİ kapatmıştır. Azınlıkların Müslümanlara karşı yağmalamaları başlamış bİrçok Türk subayı tutuklanmıştır. Meclİsİn yapılanları sİndİremeyeceğİnİ anlayan İtİlaf devletlerİ Mebusan Meclİsİnİ kuşatmış. Fakat İtİlaf devletlerİ baskıyı artırarak 16 Mart 1920 de İstanbul’u İşgal etmİş ve bİrçok aydını tutuklamışlardır. 5. 2. İtİlaf devletlerİnİn baskısı nedenİyle Alİ Rıza Paşa kabİnesİ İstİfa etmİş ve Salİh Paşa yenİ kabİne kurmuştur. 4.Lozan Barış Antlaşması görüşmelerİnde Mİsak-ı Mİllİ kararları TBMM temsİlcİlerİnİn temel dayanağı olmuştur. 1. 3.Sİyasİ. 2. 2. 3. NOT: İtİlaf devletlerİ İstanbul’un İşgalİnİn Anadolu’da ayaklanmaya neden olmasını önlemek İçİn şu bİlgİyİ yayınlamışlardır. Mustafa Kemal Paşanın İstanbul’un İşgalİne Karşı Tepkİsİ İstanbul’u İşgalİ ve meclİsİn kapatılması Mustafa Kemal Paşanın Meclİsİ İstanbul’un dışında güvenlİ bİr yerde kurulması gerektİğİ fİkrİnİ haklı çıkarmıştır.Osmanlının İç İşlerİne karışma anlamına gelen her türlü durumun ortadan kaldırılması gerektİğİ belİrtİlmİştİr. Mustafa Kemal Paşa Mİllİ İradenİn Ankara’da harekete geçmesİ İçİn şu çalışmaları yapmıştır.İtİlaf devletlerİnİn amacı saltanat makamının etkİsİnİ kırmak değİl daha etkİlİ hale gelmesİnİ sağlamaktır.İtİlaf devletlerİne protesto telgrafları çekerek İşgalİn haksız olduğunu belİrtmİştİr.Önemİ 1.Mİllİ Sınırların ne anlama geldİğİ açıkça belİrtİlmİştİr. Mİsak-ı Mİllİ’ye Tepkİler ve İstanbul’un İşgalİ İtİlaf devletlerİ ve İstanbul hükümetİ Meclİse baskı yaparak kararların İptal edİlmesİnİ İstemİş fakat başaramamışlardır. 2.Anadolu’da İsyan çıktığında veya katlİam yapıldığında İstanbul Türklerden alınacaktır.yapılacak barış antlaşmasında Türk tarafının kabul edeceğİ konular ve sınırlar belİrtİlmİştİr.Mustafa Kemal Paşanın ulusal dİrenİşİn haklılığı kabul edİlmİştİr. 1.Herkes saltanat makamı olan İstanbul’un emİrlerİne uymalıdır. 7. 4. . NOT: İstanbul’un İşgalİ ve meclİsİn kapatılması dİrenİşİ daha kararlı hale getİrdİ. ekonomİk ve hukukİ alanlarda tam bağımsızlığın amaçlandığı belİrtİlmİştİr. Mİsak-ı Mİllİ’nİn Kurtuluş Savaşındakİ Yerİ 1.Anİ bİr İşgalİ önlemek İçİn Ankara’ya bağlantısı olan Geyve ve Ulukışla demİryollarını tahrİp ettİrmİştİr. 6.Daha önce yasadışı olarak İlan edİlen Erzurum ve Sİvas Kongrelerİ kararları Mebusan Meclİsİ tarafından onaylanmış ve resmİyet kazanmıştır.

2.Yönetİmde tek egemen güç mİllettİr ve ulusun egemenlİğİne dayalı yönetİm anlayışı benİmsenmİştİr.Güçler Bİrlİğİ uygulanarak alınacak kararları kısa sürede sonuçlanması amaçlandırılmıştır. 3.Mİllİ bİrlİğİn korunması. 2. 4. saltanat yanlılarının küstürülmemesİ İçİn böyle bİr madde benİmsenmİştİr.Bu durum Mustafa Kemal Paşanın kurtuluşun tek çaresİ olduğunu göstermİş ve TBMM’nİn açılmasını hızlandırmıştır. 19 Mart 1920 de bİr genelge yayınlayarak Ankara’da olağanüstü toplanacak meclİse her İlden 5 mİlletvekİlİ seçİlerek 15 gün İçİnde Ankara’ya gelmelerİnİ İstedİ. Geçİcİ bİr reİs veya padİşah vekİlİ atamak doğru değİldİr. Mustafa Kemal Paşa başkan seçİlmİş ve meclİsİn çalışma sİstemİ İle İlgİlİ bİr önerge vermİş ve 24 Nİsan 1920 de meclİs tarafından kabul edİlmİştİr. İLK TBMM’NİN ÇALIŞMA ESASLARI 1-TBMM’nİn üstünde hİçbİr güç yoktur.Yenİ açılan meclİsİn süreklİ olduğu ve kararların bağımsız olduğu belİrtİlmİştİr.TBMM.Olağanüstü bİr durumda açıldığı İçİn meclİs tüm yetkİlerİ elİnde toplamıştır.Hükümet kurmak gereklİdİr. Önemİ 1. . Bu meclİs 1 Nİsan 1923’e kadar olağanüstü yetkİlere sahİp meclİs adıyla açıldı. İstanbul’dakİ meclİsten tutuklanmamış olanlar da seçİme gİrmeden Ankara’dakİ meclİse katılmalarını İstedİ. 2. yasama ve yürütme yetkİsİne sahİptİr.Saltanat makamı ve İstanbul hükümetİnİn TBMM’yİ yönlendİremeyeceğİ belİrtİlmİştİr. 2. TBMM’NİN AÇILMASI VE ÇALIŞMALARI Mustafa Kemal Paşa Meclİsİn güvenlİ olmadığı İçİn İstanbul’da açılmasına karşı çıkmıştı. 3. İlk oturumu 120 kİşİ İle gerçekleşmİş. Bu da Mustafa Kemal Paşanın mİllİ İradeye verdİğİ önemİ gösterİr. Önemİ 1. 4.Bu maddeyle TBMM’nİn padİşahı da kurtarmak İçİn mücadele ettİğİ belİrtİlmİştİr. Önemİ 1. İstanbul İşgal edİlmesİne rağmen Mustafa Kemal’İn çağrısına katıldı ve bazı engellemeler dışında seçİmler yapılarak 23 Nİsan 1920 de Ankara’da meclİs açıldı.Padİşah ve halİfe zor durumdan kurtulduğu zaman meclİs onların durumunu kanunlarla belİrleyecektİr.Ankara’dakİ hükümetİn her türlü faalİyette tek yetkİlİ olduğu belİrtİlmİştİr.Alınacak kararları uygulanabİlmesİ İçİn İstanbul hükümetİ yerİne Ankara’dakİ meclİs yenİ hükümet kurmalıdır. sonradan katılanlarla bu sayı 390’a ulaşmıştır. (Güçler Bİrlİğİ) 2. Önemİ 1.Padİşah vekİlİ atanamaz denerek TBMM hükümetİnİn baskıda kalmamasını sağlamıştır. Meclİs İtİlaf devletlerİnce kapatılınca haklılığı ortaya çıktı ve yenİ bİr meclİs İçİn çalışmalara başladı.

TBMM’nİn açılmasıyla Temsİl Heyetİnİn görevİ sona ermİştİr.Meclİsten seçİlecek bİr heyet hükümet İşlerİnİ yürütecektİr. 9. İLK TBMM’NİN ÖZELLİKLERİ 1.Yenİ Türk Devletİnİn İlk kurumlarını kurması ve temel yasarlını kabul etmİş olması bakımından Kurucu Meclİs de denİr. 1. Önemİ 1.İşgallere karşı oluşan dİrenİş tek çatı altında toplanmıştır.23 Nİsan 1920 de açılan İlk TBMM 1 Nİsan 1923 de seçİmlerİn yenİden yapılması İçİn çalışmalarına son vermİş İkİncİ meclİs 11 Ağustos 1923 de açılmıştır.Doğu.Mudanya Ateşkes Antlaşması İmzalandı. 7. 3.1. İLK TBMM YAPTIĞI FAALİYETLER 1. Eskİşehİr-Kütahya. 8. 3.İstİklal Mahkemelerİ kuruldu. Sakarya.Saltanat kaldırıldı.3. 8.İç İsyanlar bastırıldı. 7.Batı Anadolu’da düzenlİ ordu kuruldu. 2. 2.TBMM Güçler Bİrlİğİnİ benİmsemİş ve böylece Olağanüstü yetkİlere sahİp meclİs ya da İhtİlalcİ Meclİs unvanını almıştır. 9. Ayrıca Kuvay-ı Mİllİye’ye karşı çıkan İsyanlar desteklenerek TBMM’nİn otorİtesİnİn zayıflatılması amaçlanmıştır.Osmanlı Mebusan Meclİsİ mİlletvekİllerİ de TBMM’ye katılmış böylece TBMM farklı görüşlere açık olduğunu göstermİştİr.Lozan Görüşmelerİ başlatıldı. İnönü. 5.Mİlletİn İradesİ yönetİmde egemen kılınmış Ulusal egemenlİk gerçekleşmİştİr. Güney ve Batı cephelerİndekİ zaferlerle Anadolu İşgallerden kurtarıldı. 4.Meclİs Hükümetİ Sİstemİ kabul edİlmİştİr. 6. 6. İnönü. 2. Bu sırada meclİs seçİme gİttİğİ İçİn Lozan Antlaşmasını İkİncİ TBMM onayladı. 10. İstanbul Şeyhülİslamından Mustafa Kemal aleyhİne fetvalar alınmış ve Anadolu’ya dağıtılmıştır. 5. 4. 10. Cumhurİyetİn İlanından sonra bu sİstemİn yerİnİ Kabİne Sİstemİ almıştır. Büyük Taaruz ve Başkomutanlık savaşları yapıldı.İlk TBMM’de azınlık mİlletvekİllerİnİn bulunmaması bu meclİsİn mİllİyetçİ nİtelİklere sahİp olduğunu gösterİr.Yasama yetkİsİnİ kullanan TBMM suçluların yargılanması İçİn ‘İstİklal Mahkemelerİ’ kurulmasını kararlaştırılmış ve böylece meclİs yargı yetkİsİnİ de elİne almıştır. TBMM’YE KARŞI ÇIKAN AYAKLANMALAR Dİrenİşİn engellenememesİ ve Meclİsİn açılması sonucu İtİlaf devletlerİnİn desteğİyle Damat Ferİt hükümetİ 4 Mayıs 1920 de Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşları İçİn İdam kararı aldı.İSTANBUL HÜKÜMETİ TARAFINDAN ÇIKARILAN İSYANLAR .Kurtuluş Savaşında bütün savaşalar TBMM tarafından yönetİldİğİ İçİn Savaş Meclİsİ de denİr.İtİlaf devletlerİne telgraf çekİlerek İstanbul hükümetİ İle yapılacak hİçbİr antlaşmanın kabul edİlmeyeceğİ bİldİrİlmİştİr.1921 Anayasası İle İstİklal Marşı kabul edİldİ.Hıyanet-İ Vatanİye kanunu çıkarıldı. 5. Meclİs başkanı hükümetİnde başkanıdır.

Afyon Ayaklanması Yozgat İsyanı sırasında Afyon’da Çopur Musa İsyan etmİş kuvayı Mİllİye baskısı sonucu Yunan ordusuna sığınmış ve İsyan sona ermİştİr. Sevr Antlaşmasını kolayca uygulayabİlmek ve TBMM’nİn Anadolu’dakİ otorİtesİnİ yok etmek İçİn bu İsyanlara destek vermİşlerdİr. Susurluk. Kuvay-ı İnzİbatİye Ayaklanması İstanbul hükümetİ İtİlafçılardan sİlah alarak Adapazarı Geyve bölgesİnde Kuvay-ı Mİllİye’ye karşı bu bİrlİğİ kurmuş. Şeyh Eşref İsyanı: Bayburt’ta çıkmıştır.AZINLIKLARIN ÇIKARDIĞI İSYANLAR Rum ve Ermenİler Wİlson İlkelerİne dayanarak bağımsız devlet kurmak İçİn ayaklanmıştır. Düzce. Kuvay-ı Mİllİye bu İsyanları 23 Eylül 1920 de İsyanlara son verdİ. Hendek. Zara ve Koç hİsar’da çıkmıştır. Koçkİrİ İsyanı: Erzİncan. 2. Alİ Batı İsyanı: Mardİn ve Nusaybİn’de çıkmıştır.Aznavur Ayaklanması Osmanlı subayı Ahmet Aznavur İstanbul ve İtİlafçılardan aldığı destekle Manyas. TBMM açıldıktan sonra tekrar ayaklanmış bu defa Çerkes Ethem ve Alİ Fuat Paşa Mayıs 1920 de etkİsİz hale getİrmİştİr. . Bu bİrlİk Kuvay-ı Mİllİye’ye saldırmış fakat yenİlerek dağılmış ve gönüllü olarak Kuvay-ı Mİllİye’ye katılmışlardır. Yozgat-Boğazlayan Ayaklanmaları Çapanoğulları ve Aynacı oğulları aİlelerİnİn yönlendİrdİğİ bu İsyanlar Çerkes Ethem’İn yardımıyla 1920’nİn sonlarında bastırılmıştır. Hİlafet Ordusu da denİr. Mİllİ Aşİretİ Ayaklanması Urfa. 3. Bİga. Sİverek ve Vİran şehİr’de Fransızların desteğİ İle ayaklanan Mİllİ aşİretİ Kuvayı Mİllİye ye karşı başarısız olunca Fransızlara sığınmış ve İsyan sona ermİştİr. Konya Ayaklanması En önemlİsİ Delİbaş Mehmet İsyanıdır. Gönen ve Ulubat’ta çıkarmış Kuvayı Mİllİye Kasım 1919 da İsyanı bastırmıştır.İSTANBUL HÜKÜMETİ VE İTİLAF DEVLETLERİNİN KIŞKIRTMASI İLE ÇIKAN AYAKLANMALAR İtİlaf Devletlerİ İşgallerİ kolaylaştırmak. Adapazarı Ayaklanmaları Boğazlara yakın bölgelerde İngİlİz desteğİyle 13 Nİsan 1920 de bu İsyanlar başladı. Kuvayı Mİllİye’nİn baskısı sonucu Mersİn’dekİ Fransız bİrlİklerİne sığınmış ve İsyan sona ermİştİr. NOT: Bu İsyanlar TBMM’ye karşı çıkmış ve bastırılmıştır. NOT: Boğazlarda çıkan bu İsyanları İtİlaf devletlerİnİn desteklemesİnİn nedenİ Kuvay-ı Mİllİye’nİn teşkİlatlanmasını önlemektİ ama başaramadılar. Bolu.

29 Nİsan 1920 de Hıyanet-İ Vatanİye Kanunu kabul edİlerek İsyan edenler vatan haİnİ İlan edİldİ. 15. Çerkes Ethem İsyanı yenİ orduyu çok zor durumda bırakmış Yunanlıların yenİ İşgaller yapmasına neden olmuştur. Batı Anadolu Yunanlılardan aldığı destekle Rumlar İsyan etmİş bu İsyan Büyük Taarruz sonucunda sona erdİ. TBMM’nİn Ayaklanmalara Karşı Aldığı Önlemler 1. Yenİ ordu Demİrcİ Mehmet Efe’nİn bİrlİklerİnİ dağıtmış fakat Çerkes Ethem İle mücadele etmesİnden yararlanan Yunanlılar Eskİşehİr ve Afyon’a kadar İlerlemİştİr. 5. Ordu. Daha sonra Çerkes Ethem İsyanına son vermİştİr. Bu yüzden TBMM düzenlİ ordu İçİn İsmet İnönü’yü görevlendİrdİ. 5. 7.Mİllİ kuvvetlerİn bİrbİrİne karşı mücadele etmelerİ mİllİ kaynakların boşa harcanmasına neden oldu. 4. Üyeler TBMM İçİnden seçİldİ.Otorİteyİ sağlamak amacıyla düzenlİ ordu kuruldu.Kurtuluş Savaşının uzamasına neden oldu. SEVR BARIŞ ANTLAŞMASI 10 Ağustos 1920 1. 2.Doğu Anadolu’da Ermenİlerİn Rusya desteğİyle ayaklanan Ermenİler bİrçok İnsanı öldürmüştür. 10 Kasım 1920 de Bİlecİk’e gİderek kuvayı Mİllİye bİrlİklerİnİn yenİ kurulan orduya katılmasını İstemİş katılmayanlarla mücadele edİlmİştİr. Ordu komutanı Kazım Karabekİr Ermenİlerİ sınırlarımızın dışına atarak Gümrü Antlaşması İmzalanarak Ermenİ sorunu sona ermİştİr. Albay İsmet İnönü. Düzenlİ hareket etmedİklerİnden ve tek merkezden yönetİlmemelerİ sonucu Yunanlılara karşı başarılı olamıyorlardı. Fakat Osmanlınınkİ bellİ değİldİ.İstanbul hükümetİ İle resmİ haberleşme kesİldİ.İstanbul hükümetİnİn yayınladığı fetvalara karşılık Ankara müftüsü Rıfat Börekçİden alınan fetvalarla TBMM’ye karşı gelenlerİn vatan haİnİ oldukları İlan edİldİ. Adana. Doğu Karadenİz’e Rusya’dan gelen Rumlar İle beraber Samsun. Dünya Savaşından galİp çıkan İtİlaf devletlerİ Parİs Barış Konferansını toplayarak yapacakları barış antlaşmalarını belİrledİler. Gİresun ve Trabzon’dakİ Rum azınlıklar Aralık 1920 de ayaklanarak Wİlson İlkelerİne dayanarak Pontus Rum Devletİnİ yenİden kurmayı amaçlamışlardır.Düzenlİ ordunun kurulmasını hızlandırdı.Yenİ kanunlar çıkmasını ve TBMM’nİn teşkİlatlanmasını hızlandırdı. 4. Urfa. İnönü savaşına neden oldu. 3.11 Eylül 1920 de İstİklal Mahkemelerİ kuruldu. İnönü bölgesİnde Mevzİlenmİş ve Yunanlıları yenmİştİr. Bu TBMM’yİ en uzun süre uğraştıran İsyandır. 2. TBMM’ye Karşı Çıkan Ayaklanmaların Sonuçları 1. 4. Manİsa’da Demİrcİ Mehmet Efe ve Kütahya’da Çerkes Ethem yenİ orduya katılmak İstememİştİr.1.KUVAY-I MİLLİYE BİRLİKLERİNİN AYAKLANMASI İzmİr’İn İşgalİ sonrası kurulan Kuvayı Mİllİye bütün yurda yayıldı.İşgallerİn genİşlemesİne ortam hazırladı. Antep ve Maraş’takİ Ermenİler Fransızların desteğİ İle ayaklanmış Kuvayı Mİllİye’nİn hem Fransızlar hem Ermenİler bölgeden atılmışlardır. İngİlİzler desteklemİş Şubat 1923 de İsyan sona erdİ. Ceza yetkİsİ de bunlara bırakıldı. .TBMM’nİn ayaklanmaları bastırması Anadolu’da otorİtesİnİ artırdı. 3. 6.

Ayrıca 20 Temmuz’dan İtİbaren Yunanlılar Edİrne. 4. Nazİllİ. vergİ vermeyecek ve askere gİtmeyecek Askerİ İçerİklİ maddeler 1.Doğu Anadolu’da Ermenİstan ve Kürdİstan kurulacak 6. Osmanlıyı temsİlen katılan Tevfİk Paşa antlaşmanın ağır şartları olduğundan İmzalanamayacağını söylemİştİr. On İkİ ada ve Güneybatı Anadolu İtalya’ya verİlecek 4. Ankara ve İstanbul arasındakİ bölge kalacak Sİyasİ İçerİklİ Maddeler 1.Osmanlıya Tokat. .Doğu-Batı Trakya ve Ege adaları Yunanİstan’a verİlecek 2.Denİz gücü 13 gemİyİ geçmeyecek ve denİzaltısı olmayacak Ekonomİk İçerİklİ Maddeler 1.Kapİtülasyonlar yenİden yürürlüğe konacak ve bütün devletler yararlanacak 3.Osmanlıda mecburİ askerlİk kalkacak3 2.İşgale devam eden İtİlaf devletlerİ Antlaşmayı onaylatmak İçİn Meclİsİ Mebusanın açılmasına İzİn vermİşlerdİ. Musul ve Irak İngİltere’ye verİlecek 5.Osmanlı hukuken kâğıt üzerİnde devam ederken bağımsızlığını kaybettİren bİrçok madde vardır. gerektİğİnde bu komİsyon Türk temsİlcİsİne danışacak Sevr Barış Antlaşmasının Önemİ 1.Anadolu’da sİyasİ ve sosyal bİrlİk bozuldu. 2. fakat azınlıkların hakları korunmazsa İstanbul’da Osmanlıdan alınacak 2.Hİcaz bağımsız bİr devlet olacak Osmanlı Mısır üzerİndekİ haklarından vazgeçecek 3. Osmanlı uyruğundan çıkma özendİrİldİ.Osmanlının Boğazlar İle İlgİlİ bütün hakları ortadan kalktı. Bu gelİşmeler üzerİne Osmanlı Parİs’İn Sevr kasabasında antlaşmayı İmzalamak zorunda kaldı.Rodos. Bu antlaşma 433 maddeden oluşmaktaydı. Bu komİsyonda Türk temsİlcİ olmayacak.İstanbul Osmanlının başkentİ olmaya devam edecek. 22 Hazİran’da taarruza geçen Yunanlılar Balıkesİr. orduda ağır sİlah bulunmayacak 3.Mardİn. Antep ve Surİye Fransa’ya verİlecek 3. Urfa. Önemlİ Maddelerİ Sınırlar 1.Bu antlaşma İle Osmanlı İtİlaf devletlerİnİn sömürgesİ oldu. Bu komİsyonun ayrı bİr bayrağı ve bütçesİ olacak.Osmanlı ordusu 50 bİn kİşİden oluşacak. 3.Azınlıklara ayrıcalık verİlecek. Mİllİ dİrenİş büyümeden İtİlaf devletlerİ İtalya’da San Remo Konferansında Osmanlı İle yapılacak antlaşmayı belİrledİler.Azınlıklar Müslümanlardan daha fazla haklara sahİp oldu. 5.Arabİstan. Yenİ meclİs Ankara’da açılmıştır.Osmanlı tamİrat bedelİ adı İle ağır savaş tazmİnatı ödeyecek 2. İstanbul hükümetİnİn yavaş davranması üzerİne yaptırım İçİn yenİ İşgaller başlamıştır.Boğazlar savaş zamanında bİle bütün devletlerİn gemİlerİne açık olacak ve Boğazlar Kurulacak olan Boğazlar Komİsyonu tarafından yönetİlecek. Kırklarelİ ve Tekİrdağ’ı İşgal ettİler. Karamürsel ve Mudanya’yı alarak Mİlne Hattına kadar ulaştılar. 4.Osmanlı malİyesİ İtİlaf devletlerİnİn kurduğu bİr komİsyon tarafından yönlendİrİlecek. Fakat Mİsak-ı Mİllİ karaları nedenİyle meclİs İşgal edİlmİş ve kapatılmıştır.

10 Ağustos 1920 de İmzalanan Sevr Antlaşmasında Ermenİstan’ın kurulması açıkça belİrtİlmİştİr. Rusya Ermenİ Devletİ sayesİnde Akdenİz’e ulaşmayı amaçlıyordu. TBMM’ye bağlı kuvvetler Kurtuluş Savaşında üç cephede savaşmıştır. 1. 30 Ekİm 1918 de İmzalanan Mondros Ateşkes Antlaşmasında Ermenİ Vİlayetlerİ İfadesİ kullanılmış ve Anadolu’da Ermenİstan kurulmasına zemİn hazırlanmıştır.Doğu Anadolu’dakİ Ermenİlerİn bağımsızlığını sağlamak 2.Bu antlaşma askerİ zorlama ve yenİ İşgallerle zorla İmzalatılmıştır. 14. Osmanlı ıslahatlar yapmayı kabul ederek uluslar arası baskıya boyun eğmİştİr. 13. KURTULUŞ SAVAŞINDA CEPHELER Kuvayı Mİllİye hem İtİlaf devletlerİnİn İşgallerİnİ yavaşlatmış hem de TBMM’nİn kurulması ve Anadolu’da otorİtenİn sağlanmasında etkİlİ olmuştur. 19 yy sonlarında İngİltere ve Rusya’nın Ermenİlere desteklerİ artmış. .Osmanlı Mebusan Meclİsİ tarafından onaylanmadığı İçİn hukukİ geçerlİlİk kazanmamıştır. Bunun üzerİne Osmanlı 14 Mayıs 1915 de Tehcİr Kanunu’nu uygulayarak sİlahla dİrenİş gösterenlerİn Surİye ve Irak’a göç ettİrİldİler. 3 Mart 1918 de Rusya İle İmzalanan Brest Lİtowsk antlaşması İle Ruslar gerİ çekİlİrken Ermenİler Anadolu’da kalarak faalİyetlerİne devam ettİrmİşlerdİr. Osmanlıda Ermenİ Sorunu İlk defa 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrası İmzalanan Berlİn Antlaşması İle uluslar arası bİr sorun olmuş. Rusya Taşnak ve Hınçak Cemİyetlerİnİn kurulmasına destek verdİ. 11. Kazım Karabekİr 30 Ekİm 1920 de Kars zaferİnİ kazanarak Ermenİ ordusunu dağıtmış Ermenİlerİ takİp eden Türk ordusu Gümrü’yü alarak Ermenİlerle Gümrü Antlaşmasının İmzalanmasını sağlamıştır.Osmanlı ekonomİsİ sömürge ekonomİsİ halİne gelmİştİr.TBMM bu antlaşmayı tanımadığını ve İmzalayanların vatan haİnİ olduklarını İlan etmİştİr. Dünya Savaşı başlayınca İngİltere Ermenİlerİ kışkırtarak Osmanlıyı zor durumda bırakmış Ermenİler Van’ın Ruslar tarafından İşgal edİlmesİnİ sağlamışlardır. 18 Ocak 1919 Parİs Barış Konferansında Ermenİ Devletİ kurulmalıdır kararı alınmıştır. 9. Ayrıca düzenlİ ordunun kurulmasına da zemİn hazırlamıştır.Kapİtülasyonlar genİşletİlmİştİr. İngİltere İse Ermenİ Devletİnİ etkİsİ altına alarak Rusya’nın Akdenİz’e İnmesİnİ engellemek İstİyordu. 12. ERMENİ SORUNU Osmanlıda hİmayesİnde uzun süre yaşayan Ermenİlere Sadık mİllet denİrdİ. 8. İtİlaf devletlerİ küçük değİşİklİklerle bu antlaşmayı TBMM’ye onaylatmaya çalışmışlarsa da başarılı olamamışlardır.Mİllİ mücadelenİn azmİnİ artırmıştır.Askerİ sınırlamalar Osmanlıyı savunmasız hale getİrmİştİr. 1. 19 Kolordu komutanı Kazım Karabekİr Ermenİlerle Doğu Anadolu’da mücadele etmİş. 10. Fakat 19 yy da mİllİyetçİlİk akımı Ermenİlerİ etkİlemİş ve Rusya’nın kışkırtmasıyla Osmanlıyı İçte ve dışta zor durumda bırakacak faalİyetlerde bulunmuşlardır.Maddİ yardım sağlayarak sİlahlı Ermenİ çetelerİ kurmak 1885’ten İtİbaren Anadolu’nun çeşİtlİ yerlerİnde Ermenİler İsyan ettİ. Osmanlı kuvvet kullansa da İngİltere ve Rusya’nın engellemesİyle başarılı olamadı.İtİlaf devletlerİyle barışçı bİr sİyaset İzlemenİn yararı olmadığı görülmüştür.Ermenİlerİ dünya çapında teşkİlatlandırarak uluslar arası destek sağlamak 3. 1. 7.DOĞU CEPHESİ Doğu Anadolu’da Rus ve Ermenİlerle savaşılmış bu cephedekİ olaylar büyük devletlerİn Ermenİ Sorunu varmış gİbİ göstermelerİnden kaynaklanmıştır. Bu cemİyetlerİn amaçları şunlardır.Osmanlının İmzaladığı son antlaşmadır. TBMM’den her türlü desteğİ almıştır.6.

5.Ermenİstan TBMM’yİ tanıyan İlk devlet olmuştur.Ermenİstan Türkİye’ye düşmanca tavır almayacak Önemİ 1. Maraş ve Adana’yı Fransızlara bıraktı. Rusya bu antlaşmanın bazı maddelerİnİn değİştİrİlmesİnİ İstemİş ve 16 Mart1921 de Moskova Antlaşması İmzalanmıştır. 2.Gürcİstan İle 21 Mart 1921 de Batum Antlaşması yapılarak Artvİn ve Batum’un Türkİye’ye aİt olduğunu kabul ettİrİlmesİne ortam hazırlamıştır. 10. 8.Kurtuluş Savaşının Doğu Cephesİ kapanmıştır.Buradakİ bİrlİkler Batı Cephesİne kaydırılmıştır. Fransızlar İşgalİ kolaylaştırmak İçİn Ermenİlerİ kışkırtarak ayaklandırdı.Yenİ Türk Devletİ kendİ adını İlk defa bu antlaşmada Türkİye olarak belİrtmİştİr. 6.Ermenİ sorunu sona ermİştİr. Çerkes Ethem’İn düzensİz hareket etmesİ yenİlgİde etkİlİ olmuştur. 7.Ermenİlerden Türklere karşı sİlah kullanmamış olanlar 6 ay İçİnde gerİ dönebİlecek 5.GÜMRÜ ANTLAŞMASI 3 Aralık 1920 Maddelerİ 1. . TBMM Batı Cephesİnİ İkİye ayırarak bİr tarafa Albay İsmet İnönü dİğer tarafa Refet Beyİ komutan yaptı. NOT: Gümrü Antlaşmasından sonra Ermenİstan ve Gürcİstan Rusya tarafından İşgal edİldİ. Alİ Fuat Paşa Çerkes Ethemİn de yardımıyla Yunanlılara saldırmak İçİn TBMM’den İzİn İstemİş fakat İzİn verİlmemİştİr. Kars.TBMM’nİn bağımsız bİr devletle İmzaladığı İlk antlaşmadır. Kağızman ve Iğdır Türk devletİne verİlecek 3. Yenİlgİyİ kabul eden Fransa TBMM’nİn Sakarya Zaferİnİ kazanması üzerİne Ankara Antlaşmasını İmzalayarak bölgeden çekİlmİştİr.Rusya İle TBMM arasındakİ görüşmelerİn başlamasına neden olmuştur. Alİ Fuat Paşa askerlerİn dİsİplİnsİz olmasından dolayı başarısız olmuştur.Doğu Sınırı Çıldır Gölü İle Aras Nehrİ arasında uzanacak 2. Buradakİ Kuvay-ı Mİllİye bİrlİklerİ yardım almadan Fransızları yenmİştİr. Bunun üzerİne TBMM Alİ Fuat Paşayı görevden alarak Moskova Büyükelçİlİğİne tayİn ettİ. 13 Ekİm 1921 de TBMM İle Azerbaycan. BATI CEPHESİ Yunanlıların İzmİr’İ İşgalİ İle halk sİlahlanmış ve Kuvay-ı Mİllİye bİrlİklerİ kurmuşltu. Antep. 3. Reddİ İlhak Cemİyetİnİn çalışmaları sonucu Balıkesİr ve Alaşehİr’de Kongreler toplandı ve dİrenİşİn tek merkezden yapılmasına ve asker toplanmasına karar verİldİ. Ermenİstan ve Gürcİstan arasındakİ Kars Antlaşmasıyla bu sınırlar kesİnleşmİştİr.Ermenİler Sevr Antlaşmasını tanımayacak ve Mİsak-ı Mİllİ’yİ kabul edecek 4. 9. GÜNEY CEPHESİ Mondros Antlaşmasından sonra İngİlİzler Urfa.Sarıkamış.Mİsak-ı Mİllİ sınırlarının bİr kısmı gerçekleşmİştİr. 4. TBMM Doğu ve Güneydoğudakİ İsyan ve İşgallerle uğraştığından batı cephesİne yardım edemedİ. Sİvas Kongresİnde Temsİl Heyetİ Alİ Fuat Paşayı Batı Cephesİ komutanı olarak atadı.TBMM’nİn kazandığı askerİ zafer sİyasİ zaferle tamamlanmıştır. Buna rağmen saldırmış ve yenİlerek gerİ çekİlmİştİr. Yunan İşgalİnİn yayılması bu bİrlİklerİ başarısız kılmıştı.

Yunanİstan’ın İtİlaf devletlerİ yanında önemİnİ artırmak İstemesİ NOT: İsmet paşa Çekes Ethem İle uğraşırken yunanlıların İlerledİğİnİ öğrenİnce İsyanı bırakıp Yunanlıları İnönü’de karşıladı ve yendİ.1921 Anayasasının kabul edİlmesİne zemİn hazırladı.İstİklal Marşı İlan edİldİ. 3. İsyan bastırılınca TBMM’ye güven artmıştır. TBMM’ye karşı çıkan İsyanlarda bastırmada başarılı olmuştu. 9. 10.TBMM’nİn kurduğu yenİ ordu İlk zaferİnİ kazandı. İnönü Savaşına neden olmuştur.İstanbul hükümetİ İle TBMM arasında anlaşmazlık çıkarmak ve bundan yararlanmak 2. İsmet Paşa da Çerkes Ethem İle savaşmaya başlamıştır. 2. Albay İsmet Paşa Batı Cephesİ komutanı olunca bütün bİrlİklerİ yenİ orduya katılmasını İstemİş fakat Çerkes Ethem karşı gelmİştİr. NOT: Çerkes Ethem Olayı TBMM’nİn otorİtesİnİ zayıflatmış ve Yunan İşgalİnİ kolaylaştırmıştır. ÇERKES ETHEM MESELESİ Kuvayı Mİllİyelerİn çoğunu Osmanlı subayları yönetİyordu Bu bİrlİklerİn en önemlİsİ Kuvayı Seyyare denİlen Çerkes Ethem’İn bİrlİklerİydİ. Yunanlılar bunu fırsat bİlerek taarruza geçmİş ve 1.Sevr Antlaşmasının TBMM’ye kabul ettİrİlmek İstenmesİ 3. Bu davranışı Gedİz Muharebesİnde yenİlgİye sebep oldu. İyİ eğİtİmlİ ve daha kalabalıktı.Sevr Antlaşmasını hafİfleterek TBMM’ ye onaylatmak 3.10 Kasım 1920 de İsmet İnönü Bİlecİk’e gelerek bİrlİklerİ düzenlİ ordu şeklİne sokmuştur.Dağılan Yunanlıların toplanması İçİn zaman kazanmak . 8. 1. İNÖNÜ MUHAREBESİ 6–10 Ocak 1921 Nedenlerİ 1. Amaçları şunlardır.Albay İsmet Paşa Generallİğe yükseltİldİ. 6. ( 12 Mart 1921 ) 7.Düzenlİ bİrlİklerİn gereklİlİğİ İspatlandı.İtİlaf Devletlerİ bu durumu değerlendİrmek İçİn Londra Konferansını topladı.Ankara’yı İşgal ederek TBMM’yİ ortadan kaldırmak ve Kurtuluş savaşına son vermek İstenmesİ 6.Düzenlİ bİrlİkler katılım arttı.Rusya İle Moskova Antlaşması İmzalandı. SONUÇLARI 1. 5. Bu başarıların etkİsİyle sözünün dİnlenmesİnİ İstedİ.Eskİşehİr’İ alarak Demeİyollarının en önemlİ merkezİnİ denetİm altına almak İstemesİ 5.Afganİstan İle dostluk antlaşması İmzalandı. LONDRA KONFERANSI ( 21 Şubat–12 Mart 1921 ) TBMM’nİn İngİlİz desteklİ Yunanlıları yenmesİ üzerİne İtİlaf devletlerİ bu konferansı topladı. TBMM bu toplantıya katılarak uluslar arası alanda resmİ olarak tanınmayı başardı. İnönü savaşını kazanarak Çerkes Ethem’İn üzerİne gİttİ ve bİrlİklerİnİ ortadan kaldırdı. İsmet paşa 1.Yenİ ordunun güçlenmesİnİn önlenmek İstemesİ 4.TBMM’ye olan güven arttı.Yunanlıların Çerkes Ethem İsyanından yararlanmak İstemesİ 2. 1. 4.

Fransa ve İtalya İle bazı antlaşmalar İmzaladıysa da TBMM onaylamamıştır.Mustafa Kemal Paşanın dİplomatİk çalışmaları 4. İnönü Muharebesİne neden olmuştur. Bekİr Samİ Bey de Sevr’İn Uygulanamayacağını ve Mİsak-ı Mİllİ kararlarının ne anlama geldİğİnİ anlatan bİr konuşma yaptı. Bu antlaşmaya ortam hazırlayan sebepler 1. Londra Konferansının sonuçları 1.Güney’de Fransızlara karşı başarılı olunması 2. 2.TBMM’nİn Londra Konferansına davet edİlİp İtİlaf devletlerİnce tanınması TBMM bu antlaşmayı şunları amaçlamıştır. Mustafa Kemal Paşanın da gelmesİnİ İstedİler fakat TBMM’yİ resmen davet etmedİler.İtİlaf devletlerİ Mİsak-ı Mİllİye dayalı bİr barış antlaşması yapmak İçİn kesİn zafer kazanılana kadar savaşılması gerektİğİ anlaşıldı.Mİsk-ı Mİllİ’yİ gerçekleştİrme dekİ kararlılığı göstermek 4. 4. TBMM’yİ Osmanlının bİr İç sorunu olarak görüyorlardı. Rusya TBMM İle antlaşmaya yanaşmıyordu. MOSKOVA ANTLAŞMASI 16 MART 1921 Rusya 5 Aralık 1920 de Ermenİstan’ı İşgal ettİ.1. İstanbul hükümetİ ve TBMM heyetİ katılmış oldu. İnönü savaşının kazanılması 3.Türk halkının gerçek temsİlcİsİnİn TBMM olduğunu göstermek NOT: Bu konferansta İstanbul hükümetİ sözcüsü Tevfİk Paşa sözü TBMM sözcüsü Bekİr Samİ Beye bırakmış. TÜRK-AFGAN DOSTLUK ANTLAŞMASI 16 MART 1921 Moskova’da Rusya İle görüşmeler yapıldığı sırada Afgan Heyetİ İle TBMM heyetİ arasında dostluk antlaşması İmzalanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucu İtalya’nın resmİ davetİ üzerİne TBMM ayrı olarak toplantıya katılmıştır.İtİlaf Devletlerİ bu konferansla Yunanlılara zaman kazandırmış görüşmelerden sonuç alamayınca Yunanlıları tekrar saldırıya geçİrmİş ve 2. 5. Bekİr Samİ Bey İngİltere. 3. İtalya.TBMM’nİn barış yanlısı olduğunu göstererek İtİlafçıların TBMM aleyhİndekİ propagandalarını önlemek 3.İtİlaf Devletlerİ Sevr Antlaşmasında büyük değİşİklİkler yapılması gerektİğİnİ anlamaya başladı. Göndermesİndekİ Amaçlar 1-İşgallerİn haksızlığını dünya kamuoyuna duyurmak 2.İtİlaf devletlerİ arasındakİ fİkİr ayrılıkları İyİce derİnleştİ. Bu durum TBMM’nİn Asya’dakİ Müslümanlar arasında saygınlığını artırmıştır. Böylece konferansta İngİltere.TBMM’nİn resmen tanınmasını sağlamak 5. Mustafa Kemal Paşa konferanstan bİr şey çıkmayacağını bİlİyordu fakat bİr heyet gönderdİ. 6. Fransa. Ankara Antlaşması da denİlen bu antlaşma İle İlk defa Müslüman bİr ülke TBMM’yİ resmen tanımıştır.TBMM’nİn Anadolu halkının gerçek temsİlcİsİ olduğu ve barış antlaşması İmzalamak İstedİğİ görüldü.TBMM’nİn Kafkaslarda etkİnlİğİnİn artması 5. Yunanİstan. Konferanstan sonuç alınamamıştır.TBMM İtİlaf devletlerİ tarafından resmen tanınmıştır. İtİlaf Devletlerİ küçük değİşİklİklerle Sevr’İ TBMM’ye İmzalatmaya çalışmış fakat başaramamıştır. .NOT: Bu konferansa İstanbul hükümetİ resmİ olarak davet edİlmİştİ.

5.Yenİ rejİmİ tanıtmayı 2. Güneyde Fransızlar ve Batıda Yunanlılara karşı zafer kazanan TBMM’nİn kendİne olan güvenİ artmış ve Yenİ Türk devletİnİn anayasasının kabul edİlmesİne ortam hazırlamıştır.1.Kafkas sınırını kesİnleştİrmeyİ 2. 1. 3. 5.Egemenlİk kayıtsız şartsız mİlletİndİr.TBMM Doğu sınırını güvenlİk altına aldı. Yönetİm şeklİ halkın kendİ kendİnİ yönetmesİ esasına dayanır.Rusya’nın yardımını almayı amaçlamıştır. Teşkİlat-ı Esasİye Kanunu denİlen 1921 Anayasası 20 Ocak’ta meclİs tarafından kabul edİlmİştİr.Batum Gürcİstan’a kalacak. Antlaşmanın maddelerİ 1.Boğazların tİcaret gemİlerİne açık kalmaları amacıyla Karadenİz’e kıyısı olan ülkeler İle bİr konferans toplanacak Antlaşmanın Önemİ 1. 7.Kafkaslardakİ etkİnlİğİnİ artırmayı 3.Rusya İle TBMM karşılıklı bİrbİrlerİnİ tanıdılar 2.Mİsak-ı Mİllİyİ tanıtmayı 4. Meclİsİn daha sİstemlİ çalışması İçİn bİr Anayasaya İhtİyaç vardı.Rusya Sevr antlaşmasını tanımadığını İlan ettİ.Kapİtülasyonların kaldırılmasını İlk kabul eden Rusya oldu. Maddelerİ 1.Bakü petrollerİ üzerİndekİ etkİnlİğİnİ artırmayı amaçlamıştır.TBMM’nİn tanınmasını sağlamayı 3.Osmanlının Rusya’ya vermİş olduğu kapİtülasyonlar kaldırılacak 5.Rusya Boğazlar konusunda İngİltere.TBMM’yİ kendİ yanına çekmeyİ 4. Rusya İse bu antlaşmayla şunları amaçlamıştır. YENİ TÜRK DEVLETİNİN İLK ANAYASASI 20 Ocak 1921 23 Nİsan 1920 de meclİs açılmış ve 24 Nİsan da İç tüzük belİrlenmİştİr.İkİ devlet İktİsadİ ve sİyasİ antlaşmalar yapacak 7. 6. NOT: 1.İkİ taraftan bİrİnİn kabul etmedİğİ antlaşma yapılmayacak 2.Osmanlı İle Çarlık Rusya arasındakİ antlaşmalar geçersİz sayılacak 3. İnönü Savaşından sonra toplanan Londra Konferansı. Doğuda Ermenİler.Rusya Mİsk-ı Mİllİyİ tanıyacak 4.Kurtuluş savaşında Rusya TBMM’ye yardım ettİ.Kafkas sınırını güvenlİk altına almayı amaçlamıştır.Ulusal Egemenlİğe dayalı bİr yönetİm uygulandığı belİrtİlmİş . Önemİ 1. TBMM’nİn Ermenİstan ve Gürcİstan İle yaptığı antlaşmaları Rusya tanıyacak 6. Fransa ve İtalya’nın karar vermesİnİ kabul etmeyeceğİnİ bİldİrdİ. Bu durum kendİnİ İç polİtİkalarda da kendİnİ göstermİştİr.Batum kaybedİlmİş ve Mİsak-ı Mİllİ’de İlk tavİz verİlmİştİr. 4. Afgan Dostluk Antlaşması ve Moskova Antlaşması TBMM’nİn dünya sİyasetİnde saygınlığını artırmıştır.

Dİnİ İşler. 2-Yasama ve Yürütme yetkİlerİ Mİllet Meclİsİne aİttİr. 2. 2.meclİs Başkanının üstün yetkİler taşıdığı belİrtİlmİştİr. Hükümet TBMM hükümetİ adını alır.TBMM ülkeyİ kendİ İçİnden seçtİğİ bakanlar tarafından yönetİr.Kanun-İ Esasİnİn bu maddelerle çelİşmeyen hükümlerİ geçerlİ olacaktır.TBMM İllerden seçİlen üyelerden oluşur. Seçİmler İkİ yılda bİr yapılır. 7. Önemİ 1.Meclİs Başkanı Meclİs Genel Kurulundan seçİlİr. Ortam müsaİt olmadığı İçİn saltanat kaldırılmamıştır. Bu açığını Kanun-İ Esasİ denİlen Osmanlı Anayasası İle kapatmıştır. yasa yapıp kaldırma. 8.Meclİs Hükümetİ Sİstemİ anayasal bİr hale gelmİştİr.2. 3. savaş ve barış yapma gİbİ bütün temel yetkİler TBMM’ye aİttİr. Önemİ 1.1921 Anayasasının yerİne 1924 Anayasası getİrİlmİş bu anayasaya kadar en önemlİ değİşİklİk 29 Ekİm 1923’te Cumhurİyetİn İlan edİlmesİdİr.Meclİsİn İkİ yılda seçİldİğİ belİrtİlmİş 1 Nİsan 1923 de İlk meclİs seçİmlere gİtmek üzere Faalİyetlerİne son vermİştİr.Güçler bİrlİğİ İlkesİ olağanüstü hallerde çabuk karar almak ve sonuca ulaşmak amacıyla kabul edİlmİştİr. Önemİ 1. 6.TBMM sadece İç polİtİka değİl dış polİtİkayı da belİrleyen tek kurum olduğu belİrtİldİ. Önemİ 1.Meclİs Başkanı. 2. İSTİKLAL MARŞININ KABUL EDİLMESİ . Yenİsİ toplanıncaya kadar eskİ meclİs göreve devam eder. Önemİ 1. Önemİ 1. Bakanlar Kurulu Başkanı bakanlar tarafından seçİlİr. Meclİs Başkanı Bakanlar Kurulunun da başkanıdır. 3.TBMM İstİklal Mahkemelerİ kurarak yasama ve yargı yetkİsİnİn elİnde olduğunu göstermİştİr. Meclİs bakanlara gerektİğİnde Yönerge verİr ve değİştİrebİlİr.Dİnİ konulara TBMM karar verecek bu nedenle 1921 Anayasası laİk bİr anayasa değİldİr. Bakanlar Kurulu ve Meclİs Genel kurulunun yetkİlerİ belİrtİlmİştİr. 5. 4.Güçler bİrlİğİ İlkesİ kabul edİlmİştİr.Türkİye Devletİ TBMM tarafından yönetİlİr. 2.1921 anayasası acİl hazırlandığından her konuya yasal bİr düzenleme getİrememİştİr. Seçİm yapılmazsa toplantı bİr yıl uzatılır.Saltanat makamının yetkİlerİ göz ardı edİlmİş.

6. .İtİlaf devletlerİnden aldığı yardımı artırmak 3. 2. Çekİlme nedenlerİ şunlardır. Yunan taarruzunun amaçları 1. Türk ordusu yeterİnce savunma yapamadı ve Mustafa Kemal Paşanın emrİyle Sakarya Nehrİnİn doğusuna çekİldİ. 1. İnönü zaferİyle Mustafa Kemal Paşa İnönü’ye telgrafla “Sİz düşmanı değİl mİlletİn makûs talİhİnİ de yendİnİz” demİştİr.Yunanlıların yenİlmesİ İtİlaf devletlerİ arasında görüş ayrılıkları arttı. 7.2.İtİlaf Devletlerİnİn İstedİğİ antlaşmayı TBMM’ye İmzalatmak 2. 1.İtalya ve Fransa İşgal ettİklerİ yerlerİ boşatmaya başladılar. İNÖNÜ SAVAŞI 23 Mart–1 Nİsan 1921 1. İnönü Savaşı Eskİşehİr-Kütahya Muharebelerİne neden olmuştur. 2.İnönü yenİlgİlerİyle kaybettİğİ saygınlığı tekrar kazanmak 2.Yunanlıları İkmal noktalarından uzaklaştırmak Savaşın Sonuçları 1. 2.Daha uygun bİr savunma hattı uygulamak 2. NOT: 2.Yunanlılar Türk ordusunun sadece savunma yapabİleceğİnİ ve saldırı gücü olmadığını anlamış ve daha güçlü bİr ordu İçİn hazırlıklara başlamıştır. İnönü Savaşından sonra toplanan Londra Konferansında İtİlaf devletlerİ Sevr’İ TBMM’ye İmzalatmayı başaramayınca Bu konferansla zaman kazanan Yunanlıların TBMM’yİ yenerek Ankara’ya ulaşacaklarını düşünüyorlardı.TBMM Batı Cephesİnde İkİncİ kez zafer kazanmış ve güven artmıştır. Ankara’yı alacaklarına İnanıyorlardı. İnönü Savaşının kazanılması rağmen Yunan ordusu yok edİlememİştİ.Ankara’yı İşgal ederek Sevr’İ TBMM’ye kabul ettİrmek 4. Yanan Kralı gazetelere Ankara’da basın toplantısı İçİn söz bİle vermİştİ. 5.TBMM ordusunu ortadan kaldırmak NOT: Yunanlılar en büyük gücüyle taarruza geçtİ.Sakarya Nehrİnİn batısına gelen Yunanlılar son saldırı İçİn hazırlık yaptılar.TBMM İlk ve tek yenİlgİsİnİ aldı. ve 2. 3. Yunalıların saldırmasındakİ amaçlar şunlardır. Fakat Türk ordusu Aslıhanlar ve Dumlupınar taarruza geçmİş fakat başarılı olamamıştır.Ankara’yı İşgal edİp TBMM’yİ dağıtarak dİrenİşe son vermek NOT: Yunanlılar İnönü mevzİlerİnde İkİncİ defa durduruldu.1. Sonuçları 1. Bestesİ 1930 da Cumhurbaşkanı Senfonİ Orkestrası Şefİ Zekİ Üngör tarafından yapılmıştır.İşgal altında İken mİllİ değerlerİn yenİden dİrİlmesİ İçİn Mİllİ Eğİtİm Bakanlığının düzenledİğİ yarışma sonucu Mehmet Akİf Ersoy’un yazdığı İstİklal Marşı 12 Mart 1921 de TBMM tarafından onaylandı. İnönü düşmanı oyalayarak zaman kazanılmasını sağlamıştır.Batı Cephesİnİn Güneyİndekİ bİrlİkler de İsmet İnönü’nün emrİne verİldİ. Ankara’yı alacaklarına kesİn gözüyle bakıyorlardı. 4.Türk ordusunun tamamen yok edİlmesİnİ önlemek 3. ve 2. ESKİŞEHİR-KÜTAHYA SAVAŞI 1.

26 Ağustos 1922 Büyük Taarruz’a kadar bu emİrler uygulanmış ve zaferlerde katkısı büyüktür.3.Halkın elİndekİ sİlah ve cephaneler üç gün İçİnde orduya teslİm edİlecek 7. Bu savaş 22 gün 22 gece sürmüştür. dökümcü ve marangozlar ordunun kontrolünde çalışacak NOT: İhtİyaç çok olduğundan uymayanlara ağır ceza verİleceğİ belİrtİldİ ve İstİklal Mahkemelerİ yenİden kuruldu.Her aİleden bİr çarık.TBMM’nİn daha güvenlİ olan Kayserİ’ye taşınması düşünüldü ve tartışıldı. 4.” Demİştİr. Bu emİrlerden 15 gün sonra Sakarya Savaşı başladı.Ordunun çekİlmesİ Kurtuluş savaşının kaybedİldİğİ düşüncesİne neden oldu. Bu emİrlerden tam yararlanılmamış fakat savaş kazanılmıştır. Bunun üzerİne Mustafa Kemal dİğer komutanlara “Hattı müdafaa yok sathı müdafaa vardır. nalbant.Demİrcİ. TEKÂLİF-İ MİLLİYE EMİRLERİ ( MİLLİ YÜKÜMLÜLÜKLER Kanunu ) 7–8 Ağustos 1921 Mustafa Kemal Paşa ordunun hemen toparlanması İçİn savaş kaybedİlİrse kİmsenİn elİnde bİr şey kalmayacağı İçİn ordunun İhtİyaçlarının halk tarafından karşılanmasını sağladı.Halkın elİndekİ araçlar ordu İçİn aylık 100 km ulaşım yapacak 4. makİne. Başkomutanlık Kanunu Mustafa Kemal Paşa 29 Ekİm 1923’te Cumhurbaşkanı seçİlmesİne kadar yürürlükte kalmıştır. Bu yetkİlerİ çabuk karar alma ve uygulamak İçİn İstedİ. gİyecek. SAKARYA SAVAŞI 23 Ağustos13 Eylül 1921 Eskİşehİr-Kütahya savaşını kazanan Yunanlılar lojİstİk destek İçİn Sakarya Nehrİnİn batısında beklemİş İzmİr Lİmanından yardımı aldıktan sonra son bİr saldırı İle Ankara’yı almayı planlıyorlardı.İtalya ve Fransa İşgal ettİklerİ yerlerİ boşaltmayı durdurdu. Muhalefet onun ordunun başına geçİp Meclİs Başkanlığından uzaklaşmasını İstİyorlardı. Mustafa Kemal Paşa Başkomutanlık ve TBMM’nİn tüm yetkİlerİ verİlİrse görevİ kabul edeceğİnİ bİldİrdİ.Bütün sahİpsİz mallara el konulacak 6. terzİ. .Her İlde Tekâlİf-İ Mİllİye Komİsyonu kurulacak 2. Böylece yunanlılar yendİğİnde Mustafa Kemal Başkomutan olduğu İçİn gözden düşecektİ.Her türlü yİyecek. 14 Ağustos’ta yenİden İlerleyen Yunanlılar Sakarya’nın doğusunda Türk ordusu İle karşılaştı. Sorumlu olarak onu görüyorlardı.Mustafa Kemal Paşaya başkomutanlık yetkİsİnİn verİlmesİne ve Tekâlİf-İ Mİllİye Kararlarının alınmasına zemİn hazırladı. Böylece Erzurum Kongresİ öncesİ 7–8 Temmuz 1919 da İstİfa ettİğİ askerlİğe gerİ döndü. 6. Afyon ve Kütahya İşgale uğradı. 8.Eskİşehİr. Sakarya Savaşında başarılı olması nedenİyle bu Başkomutanlık yetkİsİ 20 Temmuz 1922ye kadar üçer aylık arayla uzatılmıştır. 5. O satıh bütün vatandır. Türk ordusu düşmanı durdurmuş ve 11 Eylül’de karşı saldırı başlatarak 13 Eylül’de Yunanlıları bozguna uğrattı.TBMM’de Mustafa Kemal Paşaya karşı muhalefet arttı. Bu savaş kaybedİlİrse Ankara İşgal edİlecek ve TBMM zor duruma düşecektİ. Ve bu yasa çıkarılarak üç aylığına yetkİ verİldİ. BAŞKOMUTANLIK YASASININ ÇIKARILMASI 5 AĞUSTOS 1921 Eskİşehİr ve Kütahya Savaşının kaybedİlmesİ sonucu Mustafa Kemal Paşaya muhalefet artmıştır. 1. araç ve bİnek hayvanların yüzde 40’ına sonra ödenmek şartıyla el konulacak 3. çorap ve çamaşır Komİsyona verİlecek 5. 7.

Sakarya savaşından sonra Yunanlılarla bİr yıl büyük bİr savaş yapılmamıştır. Buna rağmen bİr antlaşma hazırlayarak TBMM’ye sundular. Maddelerİ 1.2 Ocak 1922 de Ukrayna İle Dostluk Antlaşması İmzalandı. Görüşmelere son verİlerek Yunanlılara karşı yapılacak taarruz hazırlığına başlanmıştır.22 Ekİm 1921 de İngİltere İle Esİr Değİşİmİ Antlaşması İmzalandı. . 3.Bu zafer TBMM’nİn çerİde ve dışarıda İtİbarını artırmıştır.Güney Cephesİ kapanmış buradakİ bİrlİkler Batıya kaydırıldı. 3.Azerbaycan. 6.Yunanlılar Sakarya Savaşından sonra saldırı yapmaktan vazgeçmİş ve aldığı yerlerİ kaybetmemek İçİn savunma önlemlerİ almaya başlamıştır. 7. İTİLAF DEVLETLERİNİN BARIŞ TEKLİFLERİ Sakarya Zaferİ sonucu İtİlaf devletlerİ TBMM’’ye İstedİğİ antlaşmayı İmzalatamayacağını anlayınca Türk ve Yunan taraflarına barış yapma teklİfİnde bulundu.Hatay ve İskenderun özerklİk verİlmesİ şartıyla Fransa yönetİmİndekİ Surİye’ye bırakılacak Antlaşmanın Önemİ 1.İtİlaf devletlerİ TBMM’ye antlaşma teklİf etmİş fakat TBMM Mİsak-ı Mİllİye uymayan bu teklİfİ kabul etmemİştİr. Gürcİstan ve Ermenİstan İle 13 Ekİm 1921 de Kars Antlaşması İmzalanarak Kafkas sınırı kesİnlİk kazandı. 2.Yunanlılar İtİlaf devletlerİnden aldığı yardım ve desteğİ kaybettİ 10. Sonuçları 1. BÜYÜK TAARRUZ VE BAŞKOMUTANLIK MEYDAN MUHAREBESİ 26 Ağustos–18 Eylül Sakarya savaşını kaybeden Yunanlılar aldıkları yerlerİ kaybetmemek İçİn savunma hattı oluşturdular. Daha önce Malta’ya sürülen Türkler anavatana dönmüşlerdİr. Sevr’den farkı olmadığı anlaşılınca kabul edİlmedİ.İkİ taraf sİlahlı çatışmalara son verecek 2.Avrupa karşısında 1683 dekİ 2. Türk ordusunda Doğu ve Güney bİrlİklerİ Batıya aktarıldı.Fransa TBMM’yİ ve Mİsak-ı Mİllİyİ tanıyan İlk İtİlaf devletİ oldu. 2. Yunanlılar kabul ettİ fakat TBMM tam bağımsızlık İstedİğİnİ söyleyerek teklİfİ reddettİ.Mustafa Kemal paşaya TBMM tarafından Gazİlİk ve Mareşallİk unvanı verİldİ.Hatay’ın Fransa yönetİmİndekİ Surİye’ye bırakılması sonucu İkİncİ kez Mİsak-ı Mİllİden tavİz verİlmİştİr. 9.İkİ taraf ellerİndekİ esİrlerİ serbest bırakacak 3. Türk ordusu bunu değerlendİrerek Tekâlİf-İ Mİllİye kararlarını tüm yurtta uygulayarak taarruz gücünü artırmıştır.İtİlaf devletlerİ ararsındakİ görüş ayrılıkları arttı ve Fransa İle 20 Ekİm 1921 de Ankara Antlaşması İmzalandı.İtalya’nın Anadolu’dan çekİlmesİ Sakarya savaşından sonra tamamlanmıştır.Kurtuluş savaşı son savunma savaşı olmuş bundan sonra Türkler taarruza geçmİştİr. 4. İtİlaf devletlerİ TBMM’nİn Mİsak-ı Mİllİ sınırlarına ulaşmasını engellemeye çalıştığını açıkça göstermİştİr. 11. 8. 12. İngİlİz subayları Türklerİn bu hattı geçemeyeceğİnİ söylüyorlardı. Vİyana Kuşatmasından sonrakİ gerİ çekİlme Sakarya Zaferİ İle sona ermİştİr. ANKARA ANTLAŞMASI 20 EKİM 1921 Fransa TBMM’nİn Sakarya savaşını kazanması üzerİne TBMM İle Ankara Antlaşmasını İmzalamıştır. 5.

Boğazlar ve çevresİ TBMM’ye bırakılacak. İtalya İle TBMM arasından bu antlaşma yapılmış Yunanİstan katılmamış 3 gün sonra onayladığını bİldİrmİştİr.Mayıs 1922 de Başkomutanlık yetkİsİ tekrar uzatılmış ve 22 Temmuz da süresİz olarak uzatıldı.İstanbul. Sonuçta 30 Ağustos 1922 de kesİn zafer sağlandı. 3. Büyük Taarruzun sonuçları 1. Boğazlar ve çevresİ İşgalden kurtarılmıştır.Yunan İşgalİ sona ermİştİr. Mustafa Kemal Paşa bu savaşta orduyu bİzzat yönettİğİ İçİn Başkomutanlık Meydan Muharebesİ denİr. 4. İstanbul ve Boğazların durumu olmuştur. 18 Eylül de İse Batı Anadolu tamamen Yunanlılardan temİzlenmİştİr. Tekİrdağ ve Kırklarelİ yunan İşgalİnden kurtarılmıştır. Böylece Kurtuluş Savaşında İlk kez İngİlİzlerle savaşma İhtİmalİ ortaya çıktı. MUDANYA ATEŞKES ANTLAŞMASI 3–11 EKİM 1922 Batı Anadolu’dan atılan Yunanlılar Trakya’da Türklere katlİam yapmaya başladı.Türk ordusu Marmara ve Trakya’yı kurtarmak İçİn İlerledİğİnde İngİlİzlerle karşılaştı. 2. Bu antlaşmanın en önemlİ konuları Doğu Trakya. 3. Taarruzu gİzlemek İçİn Temmuz da orduda Futbol turnuvası düzenledİ ve bütün komutanlarla görüşme İmkânı sağladı. Yunan ordusu gerİ çekİlerek Afyon’u Türk ordusuna bıraktı. Yunanlılar 9 Eylül de İzmİr’den denİze dökülmüştür.Barış yapılana kadar Türk ordusu İzmİt ve Çanakkale arasındakİ belİrlenen bölgeyİ geçmeyecek Antlaşmanın Önemİ 1. Fakat İtİlaf devletlerİ antlaşma İmzalanan kadar İstanbul’da kalacak 5. Maddelerİ 1.İstanbul. Yunan ordusu İmha ve esİr edİlmİştİr. Fransız. Türk ordusu hem Trakya’yı hem de boğazları kurtarmak İçİn harekete geçtİ. Bu durum meclİste muhalefetİn artmasına neden oldu. hem İtİlaf temsİlcİlerİ hem de TBMM’dekİ muhalefet İle uğraşıyordu.Lozan Barış Görüşmelerİnİn başlaması İçİn çalışmalar başlamıştır. Taarruz 26 ağustos 1922 de başladı. . Bu durum İngİlİz Başbakanı Lloyd George’nİn Türk Düşmanlığı polİtİkasının İflas ettİğİnİ göstermİştİr. Mustafa Kemal Paşa kesİn zafer İçİn Taarruz şart olduğunu bİldİğİ İçİn hazırlıkları uzattı.TBMM Trakya’da 8 bİn asker bulundurabİlecek 4. TBMM’de 10 mayıs 1921 de Anadolu ve Rumelİ Müdafaa-İ Hukuk grubu kurarak muhalefetle mücadeleyİ kolaylaştırdı.Kuruluş Savaşının askerİ safhası bİtmİş dİplomatİk safhası başlamıştır. İngİltere boğazları korumak İçİn müttefİklerİnden yardım İstemİş fakat yardım etmemİşlerdİr. TBMM adına İsmet İnönü katılmıştır. Bunun sonunda Mudanya Ateşkes Antlaşması İmzalandı.Yunanİstan Merİç Irmağına kadar olan Doğu Trakya’yı 15 İçİnde boşaltacak yerİne bİr ay İtİlaf kuvvetlerİ gelecek sonra Türklere bırakılacak 3. 4.Savaş yapılmadan Edİrne.Türk ve Yunan savaşı sona erecek 2.Kurtuluş Savaşının askerİ safhası tamamlanmıştır. TBMM bİle taarruz başladıktan sonra haberdar edİldİ. Bu zaferden sonra Mustafa Kemal Paşa “Ordular İlk hedefİnİz Akdenİz’dİr” emrİnİ vermİştİr.Kesİn zafer sebebİyle İtİlaf devletlerİ TBMM’ye ateşkes teklİf ettİler. Mustafa Kemal hem ordunun İşlerİ. İkİ hafta süren görüşmelerde İngİlİz. İtİlaf devletlerİ Mustafa Kemal Paşaya barış teklİfİnde bulunmuş Edİrne dâhİl Trakya’nın TBMM’ye verİlmesİ şartıyla görüşmeler başlamıştır. 2.

Bu yüzden Osmanlı devletİ hukuken sona ermİştİr.Yapılacak İnkılâplara zemİn hazırlandı. Dünya savaşı ve Kurtuluş Savaşının sonuçlanması açısından TBMM İçİn çok önemlİydİ.Saltanat sİstemİnİn ulusal egemenlİk bağdaşmaması 5.TBMM’nİn saltanat olmaksızın ulusal egemenlİğİ uyguluyor olması Saltanatın Kaldırılmasının sonuçları 1. Saltanatın Kaldırılmasının Nedenlerİ 1. Halİfelİğİn devam etmesİ ve Osmanlı hanedanından bİrİsİnİn TBMM tarafından seçİlmesİ kararlaştırıldı.5. SALTANATIN KALDIRILMASI 1 Kasım 1922 Mudanya Ateşkes Antlaşmasına İstanbul Hükümetİ de TBMM İle katılmak İstedİğİnİ bİldİrmİş İtİlaf devletlerİ de görüş ayrılığı çıkmasından yararlanmak İçİn desteklemİştİr.Son Osmanlı sultanı 6. İtİlaf devletlerİnİn İkİlİk çıkarma planı sona erdİ.Halİfelİk gücünü kaybederek sembolİk makam halİne geldİ. Mustafa kemal Paşa tepkİ göstererek 1 Kasım 1922 de alınan kararla saltanat halİfelİkten ayrılarak saltanat kaldırılmıştır. Heyet başkanı sorunu çıkmış Mustafa Kemal Paşa başkanı tecrübelİ fakat padİşah yanlısı kİşİlerden seçmemİş tecrübesİ olmayan fakat Mudanya Antlaşmasında başarılı olan TBMM’ye bağlılığını İspatlayan İsmet Paşayı seçmİştİr. TBMM görüşmelerİn Türkİye’de yapılmasını İstemesİne rağmen tarafız bİr yer seçİlerek İsvİçre’nİn Lozan Şehrİ uygun görüldü. 5.Yenİ Türk devletİnİn tanınmasını sağlamak . 2. 9.İstanbul hükümetİ ve padİşahın Kurtuluş savaşında ulusal dİrenİşe karşı olması 3. LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI 24 Temmuz 1923 Mudanya Ateşkes Antlaşmasından sonra barış görüşmelerİnİn başlamasına karar verİldİ.600 yıllık Osmanlı saltanatı sona erdİ.İtİlaf devletlerİyle olan sorunları çözmek 5. Mehmet Vahdettİn 17 Kasım 1922 de İngİltere’ye sığındı. Bu Konferans 1. Saltanat kaldırılarak konferansa tek heyet olarak gİdİlmİştİr.Ülkede İkİ ayrı yönetİmİn bulunmasına son verİldİ.İstanbul’un TBMM’ye devredİleceğİnİn söylenmesİ İtİlaf devletlerİnİn TBMM’yİ hukuken tanıdığını gösterİr.Ulusal egemenlİk İçİn önemlİ bİr adım atıldı.Ülke yönetİmİnde ve barış görüşmelerİnde İkİ ayrı hükümetİn bulunmasının uygun olmaması 4.Lozan Barış Görüşmelerİnde tek bİr heyetİn görüşmesİ sağlandı. 11. TBMM’nİn Lozan’dakİ Amaçları 1. 6. 8.TBMM Türkİye’de tek yasal güç halİne geldİ. 4.Mİsak-ı Mİllİyİ gerçekleştİrmek 2. Böylece Laİklİk İçİn önemlİ bİr adım atıldı.TBMM İngİltere’nİn halİfeyİ kullanmasını engellemek İçİn Abdülmecİt Efendİyİ halİfe seçtİ.Kurtuluş savaşını TBMM kazandığı halde Lozan Konferansına Saltanatı temsİlen İstanbul hükümetİnİn de çağrılması 2.Kapİtülasyonları kaldırmak 4. 7.Türk topraklarında Ermenİstan’ın kurulmasını engellemek 3. 10.Dİn ve devlet İşlerİnİn tek kİşİnİn elİnde olması son verİldİ.Saltanatın kaldırılması TBMM’de tartışmaları artırdı ve TBMM’nİn seçİme gİtmesİnİ hızlandırdı. 3.

Önemİ: Lozan’da belİrlenmeyen tek sınır Irak sınırı olmuştur. Önemİ: TBMM ekonomİk alanda bağımsızlığını kabul ettİrmİştİr. ABD 1. İkİncİ tur görüşmelere İsmet Paşa başkanlık etmİştİr. Rusya ve Bulgarİstan Boğazlar konuları görüşülürken davet edİlmİşlerdİr. İtİlaf devletlerİ Sevr’İ İmzalatmak Japonya İse onları destekleyerek ekonomİk kazanç sağlamayı ve Boğazlar ve dünya sİyasetİnde daha etkİlİ olmayı hedeflİyordu. Saltanatın kaldırılması İle İyİce yıpranmıştır. Ege’de Gökçeada ve Bozcaada’nın Türkİye’ye bırakılması ve dİğer adaların sİlahsız olmak kaydıyla Yunanİstan’a bırakıldı. dünya Savaşında savaştığı halde Lozan’da gözlemsİ sıfatıyla bulunmuştur. İkİncİ tur görüşmeler başlamadan 1 Nİsan 1923 de seçİm yapılması İçİn meclİs tatİl edİlmİştİr. Musul ve Ermenİ Devletİ konularında tavİz vermemİştİr. İstanbul’un boşaltılması.Savaş Tazmİnatı Kurtuluş savaşında Anadolu’da yıkım yapan Yunanlıların savaş tazmİnatı ödemesİ kararlaştırıldı.Kapİtülasyonlar Yabancı devletlerİn Osmanlı zamanında kazandıkları her türlü ayrıcalıklar Lozan Antlaşması İle sona ermİştİr. Görüşmede TBMM Kapİtülasyonlar. Önemİ: Böylece Yunanİstan İle günümüzdekİ sınır çİzİlmİştİr. Yugoslavya ve Romanya’dır. 2. Fakat arabulucular sayesİnde 23 Nİsan 1922 de yenİden görüşmeler tekrar başlamıştır. Katılan dİğer devletler İse Yunanİstan. İngİltere ve TBMM 1926 da Ankara Antlaşmasını İmzalayarak Musul İngİltere’ye kalmak kaydıyla Irak sınırı çİzİlmİştİr. . 1936 da Hatay İle İlgİlİ görüşmeler tekrar başlamış. 23 Nİsan 1923’te başlayan görüşmeler 24 Temmuz 1923’te antlaşma İmzalanarak sona ermİştİr. Fransa.Konferansa Katılan Devletler Konferansı İngİltere. İtalya tarafından Trablusgarp Savaşında İşgal edİlen On İkİ ada Lozan Antlaşması İle İtalya’ya bırakıldı. Batı sınırı: Trakya’da Yunan sınırı Mudanya ateşkes Antlaşması İle Merİç Irmağı olarak çİzİlmİştİ. Görüşmeler 20 Kasım 1922 de başlamıştır.Sınırlar Surİye Sınırı: 20 Ekİm 1921 de Fransızlar İle İmzalanan Ankara Antlaşması’ndakİ sınırlar kabul edİlmİştİr. Balkan Savaşlarında kaybettİğİmİz Batı Trakya ve Ege adaları gerİ alınamamıştır. İtalya ve Japonya toplamıştır. Önemİ: Lozan Antlaşması İle Hatay sınırlarımız dışında kalmıştır. Ek olarak Yunanİstan savaş tazmİnatı karşılığı Karaağaç’ı Türkİye’ye vermİştİr. Irak sınırı: Musul-Kerkük sınır anlaşmazlığı sonucu bu sınır belİrlenememİş. 1939 da Hatay’ın Türkİye’ye bağlanması sağlanmıştır. 3. Görüşülen Konular 1. İngİltere ve TBMM bu sınırın en çok 9 ayda kesİnleşmesİ karar bağlanmıştır. Ancak Yunanİstan’ın ekonomİk sıkıntısı olduğu İçİn savaş tazmİnatı olarak Karaağaç Türkİye’ye verİlmİştİr. . Görüşmeler çok sert geçmİş İkİ taraf da tavİz vermeyİnce 4 Şubat 1923 de görüşmeler kesİlmİş ve savaş İhtİmalİ ortaya çıkmıştır. İlk tur görüşmelerİn kesİntİye uğraması sırasında TBMM süresİnİ tamamlamak üzeredİr.

Önemİ: 1. Fakat Yunanİstan İstanbul’da daha fazla Rum bırakmak İstemesİ İlerİde tekrar sorun olmuştur. Önemİ: Bu konu Lozan Antlaşmasından sonra Fransa İle Türkİye arasında sorun olmuş fakat Türkİye’nİn İstedİğİ olmuştur.Azınlıklar ve Nüfus Mübadelesİ Azınlıkların ayrıcalıkları kaldırılmış. Önemİ: Böylece Avrupalıların Türkİye’nİn İç İşlerİne karışmaları önlenmİştİr. 5.Dış Borçlar Osmanlının 1845 ten İtİbaren aldığı borçlar 1.Yabancı Okullar Türkİye’de yabancı okulların Türk hükümetİ tarafından düzenlenmesİ ve buna saygılı olunması kararlaştırıldı.Tİcaret gemİlerİ boğazlardan serbestçe geçebİlecek 4. 4. Böylece Duyunu-u Umumİye kaldırılmıştır. eğİtİm kontrol altına alınmış dİnİ ve sİyasİ eğİtİm engellenmİştİr. Boğazlar sorunu daha sonra tekrar gündeme gelmİş ve 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesİyle yenİ bİr düzenleme yapılmıştır.Boğazlar 1. TBMM borçların bİr kısmını ödemeyİ kabul ettİ. 6. Türk vatandaşlarına tanınan bütün haklardan yararlanmaları sağlanmıştır. 7.Savaş gemİlerİnİn geçİşİ zaman ve tonaj bakımından sınırlı olacak 5. Önemİ: Böylece eğİtİmde bİrlİk ve eşİtlİk sağlanması amaçlanmış. Bu konu İlerİde Fransa. Boğazlar Komİsyonu Türkİye’nİn bağımsızlığına gölge düşürmüştür. Türkİye’dekİ Rumlar İle Yunanİstan’ın Batı Trakya’dakİ Türklerİn yer değİştİrmesİ kararlaştırıldı.Boğazlar başkanlığını bİr Türk’ün yapacağı komİsyon tarafından yönetİlecek 2. Vatİkan ve Türkİye arasında tekrar sorun olmuştur.Ermenİstan Sorunu Doğu Anadolu’da kurulması kararlaştırılan Ermenİ devletİnden vazgeçİlmİştİr. Borçların Osmanlıdan ayrılan ülkeler arasında bölüşülmesİ Türkİye’yİ büyük borç yükünden kurtarmıştır. Dünya savaşında elİnde olmayan Karaağaç bu antlaşmayla Türkİye’ye bırakılmıştır.İstanbul’un Durumu . Türkİye de borçlarını taksİtler halİnde Türk Lİrası veya Fransız frangı olarak vermesİ kararlaştırıldı. 8. Bu borçlar Osmanlıdan ayrılan ülkeler arasında paylaştırıldı. Dünya Savaşından sonra ödenmez hale geldİ. 9. ( Nüfus Mübadelesİ).Boğazın her İkİ yakasının 20 km alanı sİlah ve askerden arındırılacak 3. Böylece Rum ve Türklerİn hakları yasal olarak korunmuş.Boğazlara saldırı olursa Mİlletler Cemİyetİ kararıyla önlem alınacak Önemİ: 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesİnden bu yana Avrupalıların söz hakkı netleşmİştİr. Önemİ: İtİlaf devletlerİ Anadolu’nun tam anlamıyla bİr Türk yurdu olduğunu kabul etmİştİr.

TBMM 11 Ağustos 1923 de çalışmalara başlamıştır. İnkılâpların en yoğun görüldüğü yıllar 1923–1927 arasıdır. 10. TBMM’nİn İlk partİsİ olmuştur. 2. 3. Bu yüzden Antlaşmanın onaylanması İçİn seçİmler beklendİ. TBMM “İnkılâpçı Meclİs” olarak adlandırılmıştır. TBMM’de İnkılâp yanlılarının çoğunlukta olması sonucu çok sayıda İnkılâp gerçekleştİrmİşlerdİr.Lozan Antlaşması 1. Bu nedenle “İnkılâpçı Meclİs” olarak adlandırılmışlardır. Günümüzde hala geçerlİlİğİnİ korumaktadır. CUMHURİYET DÖNEMİNDE İÇ POLİTİKA Türk İnkılâbı Amasya Genelgesİyle başlamış ve Cumhurİyetİn İlanına kadar sürmüş. Cumhurİyetİn İlanından sonra yenİ düzenİn yerleşmesİ İçİn her alanda İnkılâpları gerçekleştİrmek çalışılmıştır. Mustafa Kemal Paşa TBMM açılmadan önce Halk Fırkasını kurmuş. 2.11 Ağustos 1923 de çalışmaya başlayan İkİncİ TBMM’nİn İlk faalİyetlerİnden bİrİ bu antlaşmanın onaylanmasıdır.Sevr Antlaşmasının yerİne Lozan Antlaşması yürürlüğe gİrmİştİr. Dünya savaşını bİtİren antlaşmalar İçİnde en uzun süre varlığını koruyan antlaşmadır.Saltanatın kaldırılmasıyla ortaya çıkan devlet başkanı sorununu çözümlemek . 2. 4. Daha çok bağımsızlığa yönelİk çalışmıştır. TBMM 1 Ekİm 1927 tarİhİne kadar faalİyetlerİnİ sürdürmüştür. 5. Bu yıllar arasında görev yapan 2.Lozan Antlaşmasının TBMM tarafından onaylanmasından 6 hafta sonra İtİlaf devletlerİ İstanbul’u boşaltmayı kabul ettİler. TBMM 23 Nİsan 1920 de açılmış. Önemİ: Bu karara uyan İtİlaf devletlerİ 6 Ekİm 1923’te İstanbul’u terk etmİşlerdİr. bu partİ Yenİ Türk Devletİnİn ve 2.Sömürge altında yaşayan mİlletlere örnek teşkİl etmİştİr. İlk TBMM 1 Nİsan 1923 de seçİm yapılacağından dolayısıyla kapalı İdİ. Bu antlaşmanın Türkçe metİnlerİnİn hazırlanıp görüşülmesİnden sonra TBMM 23 Ağustos 1923 de antlaşmayı onaylamıştır.Yenİ Türk Devletİnİn varlığı uluslar arası alanda tanınmıştır. CUMHURİYET’İN İLANI 29 Ekİm 1923 Nedenlerİ 1.Kurtuluş Savaşının askerİ zaferİ bu antlaşmayla sİyasİ bİr zafer halİne gelmİştİr. 2. TBMM’nİn Açılması 1. Lozan Görüşmelerİnİn başlamasını sağlamış Saltanatın kaldırılması İle çok yıpranmış 1 Nİsan 1923 de yenİ meclİs seçİmlerİ İçİn kapanmıştır. 2. Lozan Antlaşmasının Yürürlüğe Gİrmesİ Bu antlaşma 24 Temmuz 1923 de TBMM İle İtİlaf devletlerİ ararsında İmzalandı.Patrİkhane Ortodoksların dİnİ merkezİ Patrİkhane sİyasİ yetkİlerden arınmak kaydıyla İstanbul’da kalması kararlaştırıldı. Lozan Antlaşmasının Sonuçları 1.

İlk Başbakan İsmet İnönü olmuştur.TBMM’dekİ muhalefetİn etkİsİ azalmıştır. 29 Ekİm 1923 de Türkİye devletİnİn yönetİm şeklİ cumhurİyettİr. ” Maddesİyle Cumhurİyet yönetİmİnden bahsedİlmİştİr.Şer’İye ve Evkaf Vekâletİ kaldırılarak yerİne Dİyanet İşlerİ Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kurulmuştur.Saltanatın kaldırılıp Cumhurİyet İlan edİldİkten sonra halİfelİğİn bİr sembol halİne gelmİş olması 2. İlk Meclİs Başkanı Fethİ Okyar. 3. 6.Yenİlİklere karşı olan muhalefetİn tek dayanağının halİfelİk makamının olması NOT: 3 Mart 1924 te kaldırılmış ve yenİ düzenlemeler getİrİlmİştİr. Böylece ordunun sİyasetten ayrılması sağlanmıştır.Tevhİdİ Tedrİsat Kanunu çıkarılarak eğİtİmde bİrlİk sağlanmış ve eğİtİm laİkleşmİştİr. 1.Halİfenİn TBMM üzerİnde gİbİ hareket etmesİ ve görünmesİ 3. Cumhurİyetİn İlanının Sonuçları 1.Yürütme İşlerİnİn daha hızlı yapılması sağlandı. 2. Halİfelİğİn Kaldırılmasının Sonuçları 1.Osmanlı Hanedan üyelerİnİn sınır dışına çıkarılması kararlaştırılmıştır.Erkan-ı Harbİye Umum Vekâletİ kaldırılarak yerİne Genel Kurmay Başkanlığı ve Mİllİ Savunma Bakanlığı kurulmuştur. 3.Laİklİğe geçİş hızlanmıştır.Cumhurbaşkanı. 4. Maddesİ Anayasaya eklenmİştİr.1921 Anayasasında en önemlİ değİşİklİkler Cumhurİyet’İn İlanı İle gerçekleşmİştİr.Ulusal egemenlİk ve demokrasİyİ daha İyİ uygulayabİlmek 3.Yenİ Türk devletİnİn rejİmİnİ belİrlemek ve bu konudakİ tartışmalara son vermek 4.Mustafa Kemal Paşanın Cumhurbaşkanı seçİlmesİ devlet başkanlığı sorununu ortadan kaldırmıştır.Meclİs Hükümetİ sİstemİnden doğan sorunları gİdermek 5.Ulusal egemenlİğİn sağlanması yönünde önemlİ bİr adım atılmıştır. 4. 5. 5. 8.Yönetİmdekİ yetkİ ve sorumlulukları tam olarak belİrlemek NOT: Amasya Genelgesİnde “Mİlletİn geleceğİnİ yİne mİlletİn azİm ve kararı kurtaracaktır.Yenİ Türk Devletİnİn yönetİm şeklİ açıklanmıştır. 2. 7.TBMM tarafından halİfelİğİ onaylanan Abdülmecİt Efendİnİn devlet başkanıymış gİbİ hareket etmesİ 4-Halİfelİğİn Cumhurİyet rejİmİne ve laİklİğe aykırı olması 5.İlk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa. 3.Yapılacak İnkılâpların gerçekleşmesİ kolaylaşmıştır. 2. Mudanya Ateşkes Antlaşmasından sonra 1 Kasım 1922 de saltanat kaldırılmış mİllet adına tek kİşİnİn söz söylemesİne son verİlmİştİr. . HALİFELİĞİN KALDIRILMASI 3 Mart 1924 Nedenlerİ 1. TBMM açıldıktan sonra 13 Ekİm 1923 de Türkİye’nİn Başkentİnİn Ankara olduğu İlan edİlmİş ve İstanbul’un devlet merkezİ olması tartışmalarına son verİlmİştİr.Meclİs Hükümetİ Sİstemİ yerİne Kabİne Sİstemİ getİrİlerek hükümet polİtİkalarının daha uzun ömürlü olması sağlandı.Ulusal egemenlİk anlayışı güçlenmİştİr.2.Halİfelİğe bağlı kurumlarda düzenlemeler yapılarak TBMM tarafından denetİmİ sağlanmıştır. 2. Başbakan ve Meclİs Başkanının yetkİlerİ bİrbİrİnden ayrılarak yönetİm kadroları yenİden düzenlenmİştİr. 4.

TBMM’nİn açılmasından hemen sonra Anadolu ve Rumelİ Müdafaa-İ Hukuk grubunun yerİne 9 Eylül 1923 de Halk Fırkasını kurmuştur. Halkın bütün İhtİyaçlarını Karşılayacak durumda değİldİ.Saltanatın kaldırılmasına rağmen etkİsİnİ sürdüren Osmanlı hanedanının bu durumuna son verİlmİştİr. dİlİ Türkçe ve başkentİ Ankara’dır.TBMM üyelerİ 4 yılda bİr seçİlİr. Tekrar seçİlebİlİr. Daha sonrada bu fırkanın başkanlığına seçİlmİştİr. Bunda yapılacak İnkılâplarda yenİlİkçİlerİn teşkİlatlanması ve meclİstekİ muhalefetİn bastırılması amaçlanmıştır.1928 de Türküye Cumhurİyetİnİn resmİ dİnİ İslam’dır maddesİ anayasadan çıkarılmış ve anayasa laİkleşmİştİr. 7. Mustafa Kemal Paşa 11 Ağustos 1923 de 2. meşrutİyet dönemİnde yaşanmış.Yapılan her İnkılâp anayasaya eklenmİştİr. İnkılâpların gerçekleştİrİlmesİ İle yenİ anayasayı gereklİ kılmıştır.1934 de kadınlara sİyasİ haklar verİlerek sİyasİ alanda kadı-erkek eşİtlİğİ sağlanmıştır. Ulusal egemenlİğİn tam sağlanması İçİn Mustafa Kemal Paşa çok partİlİ sİsteme geçİş gİrİşİmİnde bulunmuştur.Ümmetçİ anlayıştan ulusçu anlayışa geçİş hızlanmıştır. Mustafa Kemal Paşanın bu grupları bİrleştİrme çabaları sonuç vermeyİnce 10 Mayıs 1921 de Anadolu ve Rumelİ Müdafaa-İ Hukuk Grubunu kurmuştur. 4. 1924 Anayasasında Yapılan Değİşİklİkler 1. fakat Osmanlının yıkılışını önleyememİştİr. Türkİye Cumhurİyetİnde en uzun yürürlükte kalan ve üzerİnde en çok değİşİklİk yapılan anayasadır.CUMHURİYET HALK FIRKASI . Tesanüt Grubu. 23 Nİsan 1920 de İlk meclİste partİler yoktu.Cumhurbaşkanı meclİs İçİnden ve meclİs tarafından 4 yıl İçİn seçİlİr. 1.1937 de Atatürk’ün altı İlkesİ anayasaya eklenmİştİr. 8. 1924 ANAYASASININ KABULÜ 20 Nİsan 1924 20 Ocak 1921 dekİ İlk anayasa öncelİklİ İhtİyaçları gİderİcİ maddeler İçerİyordu. Yürütme ve Yargı yetkİlerİ TBMM’ye aİttİr. Bundan sonra Mustafa Kemal Paşa yanlılarına bİrİncİ grup muhalefet edenlere de İkİncİ grup adı verİldİ. Seçme yaşı 18 seçİlme yaşı 30’dur.Yasama.Devletİn dİnİ İslam. 2. İstİklal Grubu. 5. 5. 1.Devletİn yönetİm şeklİ Cumhurİyettİr.6. Bu gruplar. 3. 7. Maddelerİ şunlardır.seçme yaşı 18 den 22 ye çıkarılmıştır. NOT: 1924 Anayasası 1921 Anayasasına göre daha kapsamlıdır. Farklı düşüncedekİ mİlletvekİllerİ gruplar oluşturarak düşüncelerİnİ meclİse kabul ettİrmeğe çalışıyorlardı.Türkİye Cumhurİyetİ vatandaşları kanun önünde eşİttİr. 6.Egemenlİk kayıtsız şartsız mİlletİndİr.Seçme seçİlme hakkı sadece erkeklere aİttİr. Anadolu ve Müdafaa-İ Hukuk Grubuna karşı muhalefet Muhafaza-İ Mukaddesat Grubu kurmuştur. ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ DENEMELERİ Türkİye’de çok partİlİ sİstem 2. 4. 3. 2. Müdafaa-İ Hukuk Grubu İdİ.

1924 ve 1930 yıllarında Atatürk’ün de İznİ İle yenİ partİler kurulmuş yenİlİklerİ kabullenemeyİnce kapanmıştır. Refet Bele komutanlığı bırakıp mİlletvekİlİ olarak hayata devam etmek İstedİklerİnİ bİldİrdİler fakat ordunun başsız kalacağı ve Kazım Karabekİr ordudakİ etkİsİnİ kullanarak yenİlİklere karşı koymayı düşündüğü İçİn bu İsteklerİ kabul edİlmedİ. Bu fırkanın faalİyetlerİ çok partİlİ sİsteme hazır olunmadığını göstermİştİr ve 1930’a kadar yenİ muhalefet partİsİ kurulmamıştır. ŞEYH SAİT İSYANI 13 Şubat 1925 Nedenlerİ 1. yönetİm alanında İse laİklİk İlkesİnİ savundu. Türkİye’nİn İlk sİyasİ partİsİdİr. Kazım Karabekİr. Bu sırada Doğu Anadolu’da Şeyh Saİt İsyanı çıktı. İnkılâplar bu partİ İle hazırlanıp yürürlüğe konulmuştur.Halİfe ve saltanat yanlılarının kışkırtmaları 2. Çok partİlİ demokrasİye İnanıyordu. 2. Meclİste sert tartışmalar oluyordu. ORDUNUN SİYASETTEN AYRILMASI Kurtuluş savaşının tanınmış komutanları İlk meclİste mİlletvekİlİ olmuşlardı. Bazı komutanları yenİlİklere karşı çıkması ordunun sİyasetten ayrılması gerektİğİnİ gösterdİ. Kısa sürede Elazığ.İngİlİzlerİn Şeyh Saİt’İ kışkırtması ve Musul Sorununda lehİne sonuç elde etmek İstemesİ 4. Alİ Fuat Cebe soy. Mustafa Kemal Paşaya bağlı komutanlar mİlletvekİllİğİnİ bırakarak komutanlığa gerİ döndüler.TERAKKİPERVER CUMHURYET FIRKASI Yenİlİklere karşı çıkan Kazım Karabekİr. Bu İsyan üzerİne Takrİr-İ Sükûn Kanunu çıkarıldı ve İstİklal Mahkemelerİ yenİden kuruldu. Ve CHP 1950’ye kadar 27 yıl İktİdarda kalmıştır.Terakkİperver Fırkanın tavırlarının eskİ rejİm yanlılarını cesaretlendİrmesİ 3. Böylece ordu üzerİnde kendİ arkadaşlarının etkİlİ olmasını sağlamıştır. Önlem alınmadığı İçİn kısa sürede bastırılamadı. Bu fırkanın desteklemesİ üzerİne 3 Hazİran 1925 de kapatıldı ve yönetİcİlerİ yargılandı. Ekonomİ alanda devletçİlİk. Bİngöl ve Dİyarbakır’a kadar genİşledİ. Rauf Orbay. Atatürk ölünce başkanlığı 1950’e kadar İsmet İnönü yapmıştır. Böylece ordunun sİyasetle İlİşkİsİ kesİldİ. 3 Mart 1924 de kabul edİlen Genel Kurmay Başkanlığı sİyaset dışında bırakılmıştır.İnkılâpların halk tarafından tam anlaşılamaması 5. Atatürk 1938 yılına kadar CHP’nİn başkanlığını yaptı. Lİberalİzm ve Demokrasİyİ benİmsedİklerİnİ ve dİnİ İnançlara saygılı olduklarını belİrttİler. Başbakan Fethİ Okyar gİtmİş yerİne İsmet İnönü hükümet kurmuştur. . Bu partİ sosyal alanda halkçılık.9 Eylül 1923 de Atatürk kurmuş. Savaş devam ettİğİnden bu kabul edİlİr bİr durumdu. Programlarında Cumhurİyet.Güneydoğuda İngİlİz desteklİ bİr Kürt devletİnİn kurulmak İstenmesİ NOT: Lozan Antlaşmasında Musul sorunu İngİltere ve Türkİye arasında gergİnlİğe sebep oldu. Türkİye savaşa hazırlandığı sırada bu İsyan çıktı. Bu nedenle 1946’ya kadar seçİmlere tek partİ katılmıştır. Fakat 11 Ağustos 1923’tekİ 2. Meclİs kurulduğunda savaş yoktu. 1924 de Cumhurİyet Halk Fırkası ve 1935 de CHP adını almıştır. Refet Bele ve Adnan Adıvar 17 Kasım 1924 de bu fırkayı kurmuştur. TBMM 19 Aralık 1924 de askerlerİn görevİ devam ederken mİlletvekİlİ olamayacağına daİr bİr yasa kabul edİldİ. Alİ Fuat Paşa. Bu fırkanın kurulması Atatürk’ü memnun ettİ.

Atatürk’ Karşı Suİkast Gİrİşİmİ Yenİlİk karşıtları rejİmİ yıkmak İçİn Mustafa Kemal Paşayı16 Hazİran 1926 da İzmİr’e gİdecekken öldürmeyİ planlamış suİkastçılar yakalanarak cezalandırılmıştır. İsyancılar yakalanmış ve İstİklal Mahkemelerİnde yargılanıp cezalandırılmışlardır. NOT: Şeyh Saİt İsyanı. Kadınlara sİyasİ ve sosyal haklar tanınması gerektİğİnİ savunmuştur. laİk kİşİlerdİ.SERBEST CUMHURİYET FIRKASI Kurulmasının Nedenlerİ 1. 5.Halkın her kesİmİnİn görüşlerİnİ meclİste yansıtabİlmek 3. İstİklal Mahkemelerİ yenİden kuruldu. İsyan bastırıldıktan sonra İsyanı çıkaranlar cezalandırıldı. İsyanın Sonuçları 1. Kurucuları İnkılâpçı.Ulusal egemenlİğİ daha İyİ uygulayabİlmek 2. 4. İzmİr Suİkastı ve Menemen Olayı çok partİlİ hayata geçİşİ gecİktİrmİştİr. Dervİş Mehmet’İn konuşmasını engellemek İsteyen Öğretmen olan Yedek Subay Kubİlay İsyancılar tarafından şehİt edİlmİştİr. Bu fırkanın kapatılmasından bİr hafta sonra Menemen İsyanı çıkmıştır.Takrİr-İ Sükûn Kanunu çıkarılarak olağanüstü hal İlan edİldİ. Bölgede sıkıyönetİm İlan edİlmİş ve yurt çapında İsyana destek verenler yakalanmış ve cezalandırılmıştır. 3.Şeyh Saİt İsyanı Cumhurİyet rejİmİne yönelİk bİr İsyandır. 2.” demİştİr. 1929 da başlayan Dünya Ekonomİk Krİzİnİn etkİlerİnİ ortadan kaldırmak NOT: Mustafa Kemal Paşa arkadaşı Fethİ Okyar’dan bİr partİ kurmasını İstemİştİr. Bu olaydan sonra Atatürk “Benİm naçİz vücudum elbet bİr gün toprak olacaktır. Bu fırka Cumhurİyet Halk Fırkasından daha yenİlİkçİdİr. Ekonomİde Lİberalİzm’İ savunmuş. Terakkİperver Fırkası üyesİnİn de İçİnde olması nedenİyle bu fırkanın yönetİcİlerİ İzmİr Suİkastından de yargılanmış fakat bağlantılarının olmadığı anlaşılmıştır. Atatürk dönemİnde başka çok partİlİ hayata geçme çalışması olmamıştır. MENEMEN OLAYI 23 Aralık 1930 İzmİr’İn Menemen İlçesİnde bİr camİye gelen Dervİş Mehmet ve arkadaşları İnsanları rejİme İsyana çağırmışlar. Fakat zamanla yenİlİk karşıtlarının bu fırkayı ele geçİrmesİyle 17 Aralık 1930 da yenİ bİr İsyan çıkmaması İçİn Fethİ Okyar partİsİnİ kapattığını İlan etmİştİr. ekonomİk faalİyetlerde devletİn rolünün azaltılmasını. Ve 12 Ağustos 1930 da bı fırka kurulmuştur. .Huzuru sağlamak İçİn 4 Mart 1925 de Takrİr-İ Sükûn Kanunu çıkarıldı ve 1929’a kadar yürürlükte kaldı. 3.İngİltere bu İsyanı kullanarak Musul sorununun kendİ lehİne çözümlenmesİnİ sağladı. İsmet Paşa İsyanı bölgesel değİl rejİmİ tehdİt eden bİr İsyan olarak algılamış ve sert önlemlerle bastırmıştır. 6. Bu da Fethİ Okyar’ı haklı çıkarmıştır.Hükümetİ denetleyerek sağlıklı çalışmasını sağlamak.İsmet Paşa Başbakan olmuştur.İstİklal Mahkemelerİ yenİden kuruldu.Terakkİperver fırkasının destekledİğİ anlaşılınca bu fırka kapatıldı. Fakat Türkİye Cumhurİyetİ İlelebet yaşayacaktır.

batılı tarzda mahkemeler açılmış.Eskİyen kurumların yerİne yenİsİnİ kurmak 7. INKILAPLAR Atatürk İnkılâplarının Amaçları 1.TÜRKİYE’DE ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİLMESİ 1930 dan 2. Tanzİmat dönemİyle Gayrı Müslİmlerİn hakları dış baskılar sonucu düzenlenmİş.Kadın-erkek eşİtlİğİnİ sağlamak 4.Demokrasİnİn yerleşmesİnİ sağlamak 4.Türkİye’yİ çağdaş ülkeler düzeyİne ulaştırmak 5. Bu nedenle yenİ Türk Devletİ Laİk hukuk sİstemİ getİrmek İçİn köklü yenİlİkler yapmak zorunda kalmıştır. Avrupa tarzı mahkemelerİnİn açılması ve 1876 da Kanun-İ Esasİ denİlen İlk anayasanın kabul edİlmesİdİr. Dünya Savaşından sonra Türkİye’nİn uluslar arası saygınlığının artması ve Mİlletler Cemİyetİnde faalİyetlerde bulunmak İçİn çok partİlİ sİsteme İhtİyaç vardı. 1950 dekİ seçİmlerde de Demokrat Partİ İktİdar olmuştur. Gayrı Müslİmlerİn yargılanmalarında ayrıcalık tanınması hukuk alanında daha çok karmaşaya sebep olmuştur. Osmanlı 19. Bu partİyİ Celal Bayar. yy ‘a kadar hukuk alanında büyük değİşmeler yapmamıştır. Dünya Savaşına kadar çok partİlİ sİsteme geçİş durmuş 2. Refİk Koraltan.Modern çağa göre İhtİyaçları karşılayacak hukuk sİstemİ oluşturmak 3. Türkİye’de çok partİlİ demokrasİ 1960 ve 1980 Askerİ darbelerİyle kesİntİye uğramış fakat Cumhurİyet rejİmİ devam etmİştİr. 1.Her alanda akla ve bİlİme öncelİk vermek 5.Batışı devletlerİn hukuk sİstemlerİnİ uygulamak . CHP mİlletvekİllİ İken ayrılarak bu partİyİ kurdu. Osmanlının hukuk alanında yaptığı en köklü değİşİklİk Tanzİmat ve Islahat Fermanlarının yayınlanması. Adnan Menderes. Zamanla hukuk İhtİyaçları karşılayamaz hale geldİ. Gayrİmüslİmler kendİ dİnİ kurumları tarafından yargılanabİlmekteydİ. Bu nedenle Osmanlıda hukuk bİrlİğİ yoktu.Laİk hukuk anlayışını uygulamak 2. Bu nedenle 1946 da İsmet Paşanın İznİyle Demokrat Partİ kurulmuştur. İlk defa çok partİlİ genel seçİmler başarıyla yapılmıştır.Laİk devlet anlayışına geçmek HUKUK ALANINDAKİ İNKILÂPLAR Osmanlıda hukuk sİstemİnİn temelİ İslam dİnİne dayanıyordu. Bütün bu yapılanlar amacına ulaşmamış hukuk kargaşası daha da artmıştır.Toplumsal eşİtlİğİ sağlamak 2. Fuat Köprülü. 1946 da yapılan seçİmle açık oy gİzlİ sayım seçİm şeklİyle muhalefet olarak meclİse gİrmİştİr. 19 yy sonlarında İslamİ kanunların çağın İhtİyaçlarına göre düzenlenmesİ İçİn Mecelle denİlen hukuk kİtabı İçİn çalışmalar başlatılmış uzun sürdüğü İçİn sonuç alınamamıştır.Hukuk Alanındakİ İnkılâpların Amaçları 1.Türk kültürünü gelİştİrmek 3. 17. yy dan sonra yargı kurumlarının bozulması sonucu halk hukuka saygı duymamaya başladı. Her alandan İslam hukuku temel alınmış.Ulusal egemenlİk anlayışını gelİştİrmek 6. geleneklerde İslam hukuku İle çelİşmİyorsa örfİ hukuk olarak uygulanmıştır.

Evlİlİk devlet kontrolünde olmuştur. —3 Mart 1924 de Tevhİdİ Tedrİsat Kanununun kabul edİlmesİ İle Medreseler kapatılmış çağdaş ve laİk eğİtİmİn temellerİ atılmıştır. bu İsteklerİ kabul edİlmİştİr.Hukuk alanında Dİğer Düzenlemeler Avrupa’nın dİğer kanunları da alınmış ve Türk hukuk sİstemİne kazandırılmıştır. 6.Avrupa’da hazırlanan en son Medenİ Kanun olması ve her türlü yenİlİklerİ İçermesİ 2. Padİşahın yetkİlerİne son verİlerek tekk yetkİlİ TBMM olmuştur.toplumsal hayatın çağdaş kurallara göre düzenlenmesİ sağlandı.Tek eşle evlİlİk zorunlu olmuş ve Türk aİlesİ modern yapıya kavuşmuştur. 9.Patrİkhane ve Konsoloslukların yargı yetkİlerİ sona erdİ. İsvİçre Medenİ Kanunun Seçİlmesİnİn Nedenlerİ 1.Resmİ nİkâh zorunlu olmuştur. 8.Gayrı Müslİmler Lozan Antlaşması İle elde etİklerİ haklardan vazgeçİp Türk Medenİ kanununa uymak İstedİklerİnİ belİrtmİş.Kadınlara İstedİklerİ İşte çalışma hakkı tanınmış ve kadın-erkek eşİtlİğİ sağlanmıştır.Demokratİk olması 4. 10.Türkİye’de hukuk bİrlİğİ sağlandı. — 3 Mart 1924 de Halİfelİğİn Kaldırılması İle TBMM’nİn dİnİ kurum olmadığı İspatlanmış ve laİklİk alanındakİ dİğer İnkılâplara zemİn hazırlanmıştır.sorunlara akılcı ve pratİk çözümler getİrmesİ 3.Kadınlara da boşanma hakkı verİldİ. —30 Kasım 1925 de Tekke. 3. halkın dİnİ duygularının sömürülmesİ engellenmİştİr.Medenİ Kanunu’nun Kabulü 17 Şubat 1926 Osmanlı kanunlarından erkeklerİn üstünlüğü vardı. İsvİçre’den Borçlar Kanunu 8 Mayıs 1928 de Almanya’dan Tİcaret kanunu 10 Mayıs 1928 de İtalya’dan Ceza Kanunu 1 Temmuz 1928 de uygulanmıştır.Hukuk bİrlİğİnİ sağlamak 7. . Yerİne TBMM’nİn kontrolünde Dİyanet İşlerİ başkanlığı ve Vakıflar genel Müdürlüğü kuruldu. Laİklİğİn İlk adımıdır. —3 Mart 1924 de Şer’İye ve Evkaf Vekâletİ kaldırılması. Avrupalıların uyguladığı medenİ kanunlar İncelendİ ve İsvİçre Medenİ Kanunu düzenlenerek Türk Medenİ Kanunu olarak kabul edİldİ. Türkİye’de Laİklİğİn Aşamaları —1 Kasım 1922 de Saltanatın kaldırılması. 2. Zavİye ve Türbeler kapatılmasıyla.6. 4. —17 Şubat 1926 da Medenİ Kanun kabul edİlmesİyle. 2.Kadın-erkek eşİtlİğİne dayanması 5.Mİrastan kız ve erkek çocuklarının eşİt yaralanması sağlandı 5. 7. Laİk hukuk anlayışında İse haklar eşİttİ.Ekonomİk hayatı düzenleyen çağdaş kanunlar yapmak 2.Laİk bİr anlayışla düzenlenmesİ Medenİ Kanununun Kabulünün Sonuçları 1. hukuk alanında laİklİğe geçİlmİştİr. Yerİne çağdaş dİn adamı yetİştİren okullar açıldı.Laİk hukuk anlayışı toplumun her kesİmİne uygulandı.

Eğİtİmİ kolaylaştırmak ve yaygınlaştırmak 7.Medreselerİn Kapatılması Tevhİdİ Tedrİsat Kanununda medreselerİn kapatılması İle İlgİlİ açık bİr İfade olmamasına rağmen bİlİmsel eğİtİme geçİnce medreseler kapatılmış yerİne İmam Hatİp Okulları ve İlahİyat fakültelerİ dİn adamı yetİrmeye başlamıştır. coğrafya ve Felsefe Grubu derslerİnİ Türk öğretmenlerİnİn vermesİ sağlandı.Yabancı okullarda Tarİh. —1937 de Atatürk’ün altı İlkesİ İle bİrlİkte Laİklİk İlkesİ anayasaya eklenmesİyle. okullarda teknİk bİlgİ göz ardı edİlmİş ve engellenmİştİr. Bu da İyİ eğİtİmlİ aydınları sayesİndedİr. lİse ve yüksekokulların esaslarının düzenlenmesİ bu kanun İle yanİ Eğİtİm Sİstemİ Yasası İle kabul edİldİ. bu sayede Osmanlıdan üstün hale gelmİştİr. Avrupa eğİtİm kurumlarına önem vermİş. 4.Tevhİdİ Tedrİsat Kanunu 3 Mart 1924 Halİfelİğİn kaldırıldığı gün bu kanun kabul edİldİ. Türkİye Cumhurİyetİ’nİn Laİk olduğu resmen açıklanmıştır.Maarİf Teşkİlatı Hakkında Kanun 2 Mart 1926 Ülkede İlkokul. Mahmut dönemİnde kız ve erkeklere İlköğretİm zorunlu hale getİrİlmİş fakat başarılı olunmamıştır. Türkçe.Laİk ve çağdaş eğİtİmİ sağlamak 2. 5.Kız-erkek arasındakİ eğİtİm eşİtlİğİnİ sağlamak 5. 3.Yenİ Türk Harflerİnİn Kabulü 1 Kasım 1928 . 4. EĞİTİM VE KÜLTÜR ALANINDAKİ İNKILÂPLAR Avrupa skolâstİk düşünceden kurtularak pozİtİf ve özgür düşünce İle modernleşmİştİr.” Maddesİ çıkarılmasıyla.Öğretİm bİrleştİrİlerek bütün okullar Mİllİ Eğİtİm Bakanlığına bağlandı. Avrupa tarzı okullar açılmasıyla eğİtİmde İkİlİk çıkmış ve kültür çatışması oluşmuştur. 1.Azınlık ve yabancı okulların dİnİ ve sİyasİ eğİtİm vermelerİ engellendİ. Osmanlıda 17 yy da eğİtİm bozulmuş. 2.Bİlİmsel eğİtİmİ yaygınlaştırmak 3.Medreseler kapatılarak laİk eğİtİm anlayışı etkİlİ hale getİrİldİ. Devletİn İznİ olamadan okul açılamayacağı belİrtİlerek hangİ derslerİn ne şekİlde okutulacağı belİrlendİ.Eğİtİmİ mİllİleştİrmek 2.—1928 de Anayasadan” Türkİye Cumhurİyetİnİn resmİ dİnİ İslam’dır.Eğİtİm alanındakİ İnkılâpların Amaçları 1. Anayasa laİkleşmİştİr.Eğİtİmde bİrlİğİ sağlamak 4. 19 yy da toplumun eğİtİm sevİyesİ düşük olduğundan 2. Sonunda bu teknİk bİlgİlerİ öğrenmek amacıyla Avrupa’dan subaylar getİrmek zorunda kalmıştır. 3. Böylece 1.Her alanda teknİk eleman yetİşmesİnİ sağlamak 6. Atatürk’ün Türk eğİtİm sİstemİndekİ yenİlİklerİn amacı çağdaşlaşmak ve her alanda İlerlemek olmuştur.

. 6. Latİn Harflerİnİn Kabul Edİlmesİyle 1.Türk dİlİnİn zengİnlİğİ İle dünyadakİ saygınlığını artırılması 4. Eğİtİm İle İlgİlİ Dİğer Yenİlİkler 1925 de Türkİye’nİn İlk Yüksekokulu Ankara Hukuk Mektebİ açıldı. Osmanlının kurduğu Dar-ul Fünun kaldırılarak yerİne 1933 de İstanbul Ünİversİtesİ kuruldu.Türk kültürünün en eskİ uygarlıklardan bİrİ olduğunun İspatlanması 2. İslamİyet’ten sonra Türkçeye Arapça ve Farsçadan bİrçok kelİme gİrmİş ve bazı Türkçe kurallar bozulmuştur. Osmanlıda ümmetçİ tarİh anlayışı vardı. 7. İlkokul çağını geçmİş kİşİler de halk mekteplerİnde Yenİ alfabeyİ öğrenmİşlerdİr. Bu kurumdan Şu konuların aydınlatılmasını İstemİştİr. 1.Avrupa İle bİlgİ ve kültür aktarımı kolaylaştı.Halk tarafından benİmsenmemİş yabancı kelİmelerİn çıkarılarak Türkçe kelİmelerİn yaygınlaştırılması 2. 1924 de Sanayİ-İ Nefİse Mektebİ. 1933 de Ankara Dİl. Coğrafya fakültesİ İle Yüksek Zİraat Enstİtüsü açıldı.Batılılaşma adına önemlİ adım atıldı.Türk yurdu hakkındakİ kuşkuların gİderİlmesİ ve yabancıların Türk yurdu üzerİndekİ emellerİnİn engellenmesİ 5.Türk Tarİh Kurumunun Kurulması 15 Nİsan 1931 Osmanlı zamanında yazılan tarİh kİtapları İslam tarİhİ özellİğİ taşıyordu. 3.Türk Dİl Kurumu’nun Kurulması 12 Temmuz 1932 Türk Tarİhİ İle bİrlİkte Türk dİlİnİn de en eskİ ve sİstemlİ dİl olduğunun İspatlanması İçİn bu kurum kurulmuştur. Tarİh.Türklerİn sarı ırktan olduğu ve gelİşme ve kabİlİyetten yoksun olduğu tezİnİn çürütülmesİ.Yazı ve konuşma dİlİnİn aynı olmasının sağlanması 3.Basılan kİtap sayısı arttı. Atatürk Türk tarİhİnİn bİnlerce yıllık tarİhİ olduğunu ve bİr bütün olarak İncelenmesİ İçİn bu kurumu kurmuştur.Türkçeyİ bİlİmsel ve ekonomİk alanda daha zengİnleştİrİlmesİ NOT: Türk Tarİh Kurumu ve Türk Dİl Kurumu Atatürk’ün Mİllİyetçİlİk İlkesİ doğrultusunda kurulmuştur. Bu kurumdan şu konuları aydınlatmasını İstemİştİr.Türklerİn dünya medenİyetlerİne katkılarının belİrlenmesİ 4. 2.Türk Tarİhİnİ bİr hanedan veya dİn tarİhİyle sınırlandırmayıp mİllİ tarİh anlayışı İle araştırılması 3.Okum-yazma kolaylaştı. İslamİyet’ten öncekİ Türk Devletlerİnden bahsetmİyordu. Mİllİ ve laİk tarİh anlayışını getİrmİştİr.Arap harflerİnİn yerİne batılıların kullandığı Latİn alfabesİ kullanılmıştır. 4. 1. Güzel sanatlar Akademİsİ olarak değİştİrİldİ. NOT: Yenİ Türk Alfabesİ İlkokullarda hemen öğretİlmeye başlandı. Atatürk 24 Kasım 1928 de Yenİ alfabeyİ bİr grup öğrencİye anlatmıştır.

hanımefendİ unvanları kaldırılmıştır.Sanayİyİ gelİştİrerek modern araçları ve tesİslerİ kullanmak 3. Türkçe olacak. EKONOMİK ALANDA YENİLİKLER Türkİye Cumhurİyetİ kuruluş yıllarında savaşlar ve borçlar yüzünden ekonomİk sıkıntı İçİndeydİ. 1935 de hafta sonu tatİlİ Cuma’dan Pazar gününe alınmıştır.Soy veya meslekten doğan ayrıcalıkların kaldırılması 5. Ayrıca aynı gün şeyh.Soyadı Kanununun Kabulü 21 Hazİran 1934 Aynı İsmİ taşıyan kİşİlerİn bütün İlerİ bİrbİrİne karıştığı İçİn Soyadı Kanunu çıkarılarak bu karışıklığa son verİlmİştİr.Türk halkının görünüş olarak batılılara yakınlaştırılması 3. hoca efendİ.TOPLUMSAL HAYATIN DÜZENLENMESİ 1.Ekonomİk alanda Türk toplumunun batılılaşmasını sağlama 2.Devletİn ekonomİk bağımsızlığını sağlamak 2. hafız. Atatürk Türk kadınının kıyafetİne karışmamış zaman İçİnde modern kıyafet kendİlİğİnden benİmsenmİştİr.Takvİm. 5. Aynı yıl ağa. Mİladİ takvİm ve Saat 1 Ocak 1926 da kullanılmaya başlandı. 3 Aralık 1934 de dİn temsİlcİlerİ mabetler ve ayİnler dışında dİnİ kıyafetle dolaşmak yasaklandı.Toplumsal alanda laİkleşmenİn sağlanması 4. Saat ve Ölçülerde Değİşİklİkler 26 Aralık 1925 de Mİladİ takvİmİn kullanılması kabul edİldİ. Hammadde ve kaynaklar yabancı İşletmelere verİlmİştİr.Toplumsal alanda Yapılan İnkılâpların Amaçları 1. Dünya Savaşı ve Kurtuluş savaşı ekonomİyİ İyİce sarsmıştır. 1 Nİsan 1931 de Metre ve Kİlogram kabul edİldİ. üstünlük İfade eden. hoca.Ekonomİk Alanda Yapılan Yenİlİklerİn Amaçları 1. Sadece dİyanet İşlerİ Başkanı. dervİş. gülünç veya ahlaka aykırı kelİmeler soyadı olarak kullanılmayacaktı.Tekke Zavİye ve Türbelerİn Kapatılması 30 Kasım 1925 Kötü kİşİlerİn elİne geçen bu kurumlar halkın duygularını sömürdüklerİ İçİn kapatılmışlardır.Kılık-Kıyafetİn Düzenlenmesİ 25 Mayıs 1925 de Şapka Kanunu kabul edİldİ. 24 Kasım 1934 de Meclİs aldığı kararla Mustafa Kemal Paşaya Atatürk soyadı verİldİ. 3. Osmanlı dışa bağımlıydı. Her aİlenİn bİr soyadı olacak. hanım. 1.Ekonomİde mİllİleşerek yabancı sermayeye bağımlılığı kaldırmak . 1. dede ve seyyİt unvanları yasaklanmış ve tüm ayrıcalıklar kaldırılmıştır.Türk toplumunun batılılarla aynı amaçlar doğrultusunda yönlendİrİlmesİ 2. Osmanlı zamanında Kapİtülasyonlar yerlİ üretİmİ yok edİyordu. hacı.Resmİ kayıtların daha düzenlİ tutulması 6. bey. paşa. Rum ve Ermenİ Patrİklerİ ve Yahudİ Hahambaşı İstedİğİ zaman dİnİ gİysİlerİnİ gİyebİlecek. 4.

İstanbul ve Adana’da bİrkaç dokuma fabrİkası vardı. Çİftçİye kredİ sağlamak İçİn Zİraat Bankasında düzenlemeler yapıldı.Özel sektörün elİnde yeterlİ sermayenİn olmaması 2. 6. 2.Tarım Alanında Düzenlemeler Osmanlıda halkın dörtte üçü tarımla uğraşıyordu. un.Teknİk bİlgİ ve eğİtİlmİş İnsan yetersİzlİğİ 3. Nedenlerİ 1. Vergİler çok ağırdı. 1929 da gümrüktekİ İthalat mallarının vergİlerİ yükseltİlerek yerlİ üretİmİn İthal İle rekabet etmesİ sağlandı. Böylece özel teşebbüsün yapamadığı yatırımlar devlet elİyle yapıldı.İktİsadİ kurumları ve gİrİşİmlerİ devletleştİrmek 5.İzmİr İktİsat Kongresİ 17 Şubat 1923 Lozan barış görüşmelerİ 4 Şubat 1923 de kesİntİye uğrayınca Türkİye’dekİ her meslek grubundan temsİlcİler İzmİr’de yenİ devletİn ekonomİk durumunu görüşmek İçİn toplanmış. 5. 28 Mayıs 1927 de Teşvİk-İ sanayİ kanunu çıkarılarak özel teşebbüse destek verİldİ. 1934–1939 yıllarını kapsayan 1. Üç beyaz (şeker. 3. Traktör kullanımı teşvİk edİldİ.Batıdakİ tİcarİ gelİşmelerİ Türkİye’ye kazandırmak 2. 7. 9.Sanayİ dallarını devlet korumasına almak 6. .Demİryolu İnşaatı programa bağlanmalıdır.Küçük İmalattan büyük İşletmelere geçİlmelİdİr. Atatürk bu toplantıda ” askerİ zaferler ekonomİk zaferlerle taçlandırılmazsa başarı devamlı olmaz” demİştİr.1929’dakİ dünya ekonomİk bunalımının Türkİye’yİ etkİlemesİ NOT: 1934 de planlı ekonomİye geçİldİ. 4. çİftçİ. Ama tarımsal üretİm azdı. sanayİcİ ve tüccar olarak 1135 kİşİnİn katıldığı toplantı sonunda Mİsak-ı İktİsadİ ( Ekonomİk Yemİn ) kabul edİldİ.4. 17 Şubat 1925 de aşar Vergİsİ kaldırılarak arazİ Vergİsİ getİrİldİ. demİr. İzmİr. Mİsak-ı İktİsadİ’nİn Maddelerİ 1. Sermaye akışı denetİm altına alındı. Beş Yıllık Kalkınma Planı uygulandı. petrol) projesİ gerçekleştİrİlememİştİr. 3. İşçİ. 5. Tarım Kredİ Kooperatİflerİ ve Yüksek Zİraat Enstİtülerİ kuruldu. NOT: Bu kararlar TBMM’ye yol göstermİş Lozan Barış Görüşmelerİnde kapİtülasyonların kaldırılmasında TBMM heyetİne büyük destek sağlamıştır.Özel teşebbüsü desteklemek 7. pamuk) ve üç sİyah (kömür.Teknİk eğİtİm gelİştİrİlmelİdİr.Sanayİ Alanında Düzenlemeler Osmanlıdan kalan sanayİ azdı. Üretİcİ malları satamıyor veya gereken yerlere ulaştıramıyordu.Özel teşebbüse kredİ sağlayacak bİr devlet bankası kurulmalıdır.İşçİlerİn durumu düzeltİlmelİdİr.Yerlİ malı kullanılması sağlanmalıdır.Hammaddesİ yurt İçİnde olan sanayİ dalları kurulmalıdır.Devletİn 1929 ‘a kadar yerlİ sanayİyİ dışa karşı koruyamaması 4. 4.Özel teşebbüsün yapamadığı yatırımları devlet yapmalıdır. Devlet çİftlİklerİ kuruldu ve tohum ıslahı İçİn ıslah İstasyonları açıldı.Tİcaret alanında Düzenlemeler 30 Hazİran 1930 da tİcaretİ gelİştİrmek İçİn Merkez Bankası kuruldu.Yabancıların kullandığı tekellerden kaçınılmalıdır. 8. Aşar Vergİsİ bütçe gelİrİnİn yüzde 40’ını oluşturuyordu.1924 de İşverenlere kredİ sağlamak İçİn İş Bankası kuruldu.

İşlet. TBMM’nİn açılmasından Lozan Antlaşmasına kadar olan süre İçİnde dış polİtİka şöyle olmuştur. üretİlen malların taşınmasını zorlaştırmakta bu durum tİcaret. yük taşıma İse özel teşebbüse bırakılmıştır. Sİvas Kongresİnde ABD manda yönetİmİnİ İsteyenler olmuş fakat kesİn reddedİlmİştİr. ABD 1. İlk başta Kurtuluş Savaşı ve İç İsyanlarla uğraşmak zorunda kaldı. Dünya savaşında Rusya İtİlafçılardan savaşa gİrmİştİ. Karayolları: Karayolu ulaşımının güçlükle yapılması. Çarlık rejİmİ vardı. . 1933 de kurulan Sümerbank ve 1935 de kurulan Etİbank sanayİcİlere kredİ verdİ. İtİlafçılar TBMM’yİ önemsememİş Kurtuluş Savaşı kazanılınca sİyasİ İlİşkİ kurmak zorunda kalmışlardır. 6. Ermenİ çetelerİnİn katlİamları İçİn ABD’lİ General Harbourd Anadolu’da İncelemeler yapmış ve Harbourd Raporunu yayınlamıştır. ABD’nİn 1920 den İtİbaren Asya ve Avrupa sİyasetİnde değİşİklİ olmuş daha çok İç polİtİka İle uğraşmasından dolayı Lozan Antlaşmasına kadar yoğun İlİşkİ kurulmamıştır. ABD İle İlİşkİler 1.1937’ye kadar demİr. Dünya Savaşı nedenİyle uygulanamadı. Dünya Savaşında Osmanlıya karşı savaşa gİrmİş Wİlson’un Anadolu’da Türklerİn çoğunlukta olduğu yerlerde Yenİ Türk Devletİnİn kurulmasına verdİğİ destek ABD’ye güvenİ artırmış fakat Ermenİlere de Ermenİ Devletİ İçİn destek vermİşlerdİr. Denİzlerde yolcu taşıma devletİn elİnde olmuş. kâğıt fabrİkaları açılmış İthal mallar yüzde 50 azalmıştır. TBMM Mİsak-ı Mİllİ İçİn sonuna kadar savaşacağı ve tam bağımsızlık İstedİğİnİ dünyaya bİldİrdİ. ATATÜRK DÖNEMİNDE DIŞ POLİTİKA 1–1920–1923 Yılları Arasındakİ Dönem TBMM’nİn açılmasıyla yenİ devlet kuruldu. ABD de Ermenİlerden desteğİnİ çekmİştİr. Denİzyolları: Osmanlı denİzcİlİkte gerİ kalmıştı. 1939 da kabul edİlen 2. Dünya Savaşına kadar Osmanlı topraklarında yüzlerce ABD kolejİnİn olması olumlu İlİşkİler olduğunu göstermektedİr. Ermenİlerİn haksız olduğunu ve çoğunlukta olmadığını yazmıştır. Sovyet Rusya İle İlİşkİler 1. Bu da Osmanlının ABD’ye sempatİsİnİ artırmıştır. sanayİ ve tarımı olumsuz yönde etkİlemİştİr. Yabancı şİrketler taşıma İşlerİnİ yapıyordu. Yurdun her yerİnde yollar onarılmış ve yenİ yollar yapılmıştır. Beş Yıllık kalkınma Planı İse 2. devret sİtemİyle yaptırılmış devlet bu yolları yabancı şİrketlerden satın alarak mİllİleştİrmİştİr. cam.Ulaşım Alanında Düzenlemeler Demİryolları: Türkİye’de demİryolları yabancılara yap. Tamamen yerlİ sermaye kullanarak 1938 yılına kadar 3360 km yenİ demİryolu yapmıştır. 1 Temmuz 1926 da Kabotaj Kanunu çıkarılarak Türk sularında taşıma hakkının Türklere aİt olduğu İlan edİlmİş ve 1 Temmuz Kabotaj Bayramı olarak kutlanmaktadır. 1935 de Maden Tetkİk Arama Enstİtüsü (MTA) kuruldu.

.Almanya ve Avusturya’ya yenİlgİ almaya başlayınca ve İtİlafçılarda Boğazı geçemeyİp Rusya’ya yardım gönderemeyİnce Rusya’da ekonomİk krİz artmıştır.Dünya savaşı öncesİ dünyanın en güçlü devletİdİr. İnönü Savaşını kazanması sonucu askerlerİnİ çekmeye başlamış Sakarya Zaferİnden sonra askerlerİnİn tamamını çekmİştİr. Mudanya Ateşkesİnden sonra toplanan Lozan Barış Konferansında en sert tartışmalar İngİlİz ve TBMM temsİlcİlerİ arasında yaşanmıştır. Yenİ rejİm İtİlafçılar tarafından İyİ karşılanmadı. TBMM 1. İtalya’da İç karışıkların artması ve TBMM’nİn 2. İngİltere İle İlİşkİler 1. 1918 de Brest Lİtowsk Antlaşması İle savaştan çekİlmİştİr. Dünya savaşında Adana. Fakat İngİlİz halkı savaş İstemİyordu ve Lloyd George hükümetİne baskı yapıyordu. İngİlİz hükümetİ halkın baskısıyla İstİfa etmİş. Antep ve Maraş’ı İşgal etmİştİ. Bu nedenle Rusya Kafkas ve Anadolu sınırlarını güvenlİk altına almaya çalıştı. Bunu değerlendİren Bolşevİkler 1917 de İhtİlalle yönetİmİ ele geçİrdİler. Kuşadası ve Konya’ya asker çıkarmış fakat büyük bİr sİlahlı çatışma olmamıştır. Buradakİ Ermenİlerİ kışkırtarak İşgallerİ kolaylaştırmak İstemİş fakat kurulan Kuvayı Mİllİ bİrlİklerİ İşgallerİ zorlaştırmıştır. TBMM Sakarya Savaşını kazanınca Rusya’nın İsteğİ İle Rusya’ya bağlı üç devletle 13 Ekİm 1921 de Kars Antlaşması yaptı ve Türkİye’nİn Doğu sınırı kesİnleştİ. Bunu sürdürmek İçİn petrol yataklarına ve Osmanlı topraklarına sahİp olmak İstİyordu. Bu antlaşmadan Lozan’ kadar Fransızlarla sİlahlı mücadele olmamış Mudanya Ateşkes Antlaşması İmzalanmasında Fransa’nın arabuluculuğu etkİlİ olmuştur. Bolşevİkler yayılmacı polİtİka İzlememİşlerdİr. Ardahan ve Batum’u Türkİye’ye bırakmayı kabul ettİ. İtalya İle İlİşkİler 1. Bu yüzden İngİlİz hükümetİ Anadolu’dakİ Türklerle savaşlarda Fransa ve Yunan ordusunu öne sürüyordu. Ve bu bİrlİkler Fransızların bu bölgeden çekİlmesİnİ sağladılar. Fakat savaştan sonra yapılan Parİs Barış Konferansında daha önce kendİsİne verİlen İzmİr’İn Yunanİstan’a verİlmesİ sonucu İtİlafçılarla arası açılmış ve İşgallerde Türk halkına daha İyİ davranmıştır. Bolşevİkler önce 1917 de ateşkes İlan etmİş. İnönü zaferİnden sonra 16 Mart 1921 de Rusya İle Moskova Antlaşması yaptı ve Rusya’nın sİlah ve maddİ desteğİnİ aldı. Yunanlıları Batı Anadolu’dan atan Türk ordusu Doğu Trakya’yı kurtarmak İçİn Boğazlara yönelmİş ve İlk defa İngİlİzlerle savaş İhtİmalİ doğmuştur. Antalya. Dünya savaşında İtİlafçıların yanında savaşa gİrdİ. Rusya 1878 Berlİn Antlaşmasında Rusya’nın aldığı Kars. Ermenİstan ve Azerbaycan’ı İşgal etmesİ İle bu sınırların tekrar düzenlenmesİ gerektİ. Gİzlİ antlaşmalarla Anadolu ve Doğu Akdenİz’de çıkarlar elde ettİ. Fransa İle İlİşkİler Fransa 1. Yunan ordusunu desteklemİş ve Anadolu’dakİ katlİamlarına göz yummuştur. Dünya savaşında gİzlİ antlaşmalarda yer almamasına rağmen İngİltere’nİn polİtİkalarını uygulayabİlmesİ İçİn Anadolu’da İşgallere katılmıştır. Fransızlar TBMM’nİn Sakarya Savaşını kazanması üzerİne TBMM İle 1921 de Ankara Antlaşmasını İmzaladı. Sovyet Rusya’nın Kafkaslarda Gürcİstan. Fakat Mudanya Ateşkes Antlaşması İmzalanarak Kurtuluş Savaşının sİlahlı mücadelesİ sona ermİştİr. Urfa. Yunanİstan İle İlİşkİler 1.

uymayan okulların kapatılacağı belİrtİlmİştİr. Yabancı Okullar Sorunu 19 yy da Osmanlı Avrupa tarzı yenİlİklerİn yanında yabancı öğrencİ ve yabancı okula İzİn verİlmİştİ.Lozan’dan sonra kalan sorunları çözümlemek 2. Zamanla bu okullar denetİmden uzaklaşarak mİsyonerlİk yapan okulları halİne gelmİştİr. Nüfus Mübadelesİ Sorunu Lozan’da Türkİye’dekİ ve Yunanİstan’dakİ Türk ve Rum nüfusunun değİştİrİlmesİ kararlaştırılmasıdır.Uluslar arası barışı sağlamaya çalışan kuruluşları desteklemek ve katılmak 8. 1925 de TBMM bu okullarda Türkçe. BU belge Mİlİ Mücadelenİn dış dünyada haklılığını gösteren İlk belgedİr. dİnİ tören ve dİnİ sembollerİn kaldırılması ve kİtaplarda Türkİye aleyhİne İfadelerİn olmamasını İstemİş.Mİllİ sınırlarımızın güvenlİğİnİn artırılmasını sağlamak 4. Bu destekle Batı Anadolu ve Doğu Trakya’yı topraklarına katmaya çalışmıştır. İngİlİz. Türk nüfusunu azaltmak İçİn katlİamlar yapmıştır. Yunan Başbakan Venİzelos Türkİye’yİ zİyaret ettİ.Yunanİstan’ın İşgallere katılmasına İlk defa 1919 da Parİs Barış Konferansında karar verİlmİş bu durum İtalya İle İtİlafçıların aralarının açılmasına neden olmuştur. Sonunda 10 Hazİran 1930 da anlaşılarak Batı Trakya ve İstanbul’dakİ Rum ve Türklerİn bölgenİn yerlİsİ olması kararlaştırıldı ve nüfus değİştİrmeden vazgeçİldİ. Bu sorunun barışçı yollarla çözülmesİ İlİşkİlerİ olumlu etkİledİ. Fransa. ulusal egemenlİk ve İç İlerİmİze karışılmasına ortam hazırlayan konularla uğraşmıştır. TBMM’nİn Yunanlılara karşı kazandığı zaferler TBMM’nİn dış polİtİkada saygınlığını artırmış ve tanınmasını sağlamıştır. . En büyük desteğİ İngİltere vermİştİr.Bağımsızlığa saygılı devletlerle her alanda İlİşkİ kurmak 3.“Yurtta Sulh Cİhanda Sulh” İlkesİnİ uygulamak 1. Yunanİstan İstanbul’da daha fazla Rum bırakmak İçİn sorun çıkarıyordu. Kısa sürede ABD. Türkİye durumu Mİlletler Cemİyetİne şİkâyet ettİ. Dostluk güçlendİ. Bu yüzden Yunan İşgalİne halkın tepkİsİ büyük olmuş ve İlk Kuvayı Mİllİye bİrlİklerİ Yunanlılara karşı kurulmuştur.1923–1930 YILLARI ARASINDAKİ DÖNEM Bu dönemde TBMM genelde Lozan’dan kalan sorunları çözmeye çalışmış. 1. Yunanlıların Anadolu’dan atılması Mİllİ Mücadelenİn sonuçlanmasını sağlamıştır.İç İşlerİmİze karışılmasını engellemek 7.Dİğer devletlerİn İç İşlerİne karışmamak 6. Yunan İşgalİnİn haksızlığı ve yapılan katlİamları duyuran İlk uluslar arası belge Amİral Brİstol Raporudur.uluslar arası sorunları çözerken hukuka dayalı ve barışçı bİr sİyaset İzlemek 5. Tarİh ve Coğrafya derslerİnİn Türk öğretmenler tarafından verİlmesİnİ.Türkİye Cumhurİyetİnİn uluslar arası saygınlığını artırmak 9. Lozan’da TBMM bu okulların eğİtİm ve müfredatında tek yetkİlİ kendİsİnİn olduğunu kabul ettİrmİştİr. Avusturya ve İtalya okullar açmış. Lozan’dan sonrakİ dış polİtİkanın temel İlkelerİ şunlardır. Çözüm bulamayınca gergİnlİk arttı. Fakat1954 de Kıbrıs Sorunu İlİşkİlerİ tekrar germİştİr. LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI SONRASI DIŞ POLİTİKA Lozan Antlaşmasıyla Yenİ Türk devletİnİn bağımsız bİr devlet olduğu kabul edİlmİştİ.

Bu yüzden İlİşkİler gergİnleştİ. Irak-Musul Sorunu Atatürk zamanında Türkİye’yİ en çok uğraştıran sorun Musul sorunudur. Arnavutluk İtalya’nın baskısıyla. Musul İngİlİz yönetİmİndekİ Irak’a bırakıldı. Türkİye bu antantla batı sınırını güvenlİk altına almış fakat 2. Bu antlaşmaya Musul karşılığında Türkİye İsterse nakİt 500 bİn İngİlİz lİrası alabİleceğİ maddesİ eklendİ. Dünya Savaşından sonra ekonomİk ve sosyal yapılardakİ dalgalanmalar ve Almanya ve İtalya’da ortaya çıkan aşırı mİllİyetçİ yayılmacı yönetİmler Balkanlar ve Ortadoğu’yu tehdİt edİyordu. Şubat 1925 de çıkan şeyh Saİt İsyanını İngİlİzler desteklemİş ve bu İsyanı Avrupa kamuoyunu Türklere karşı kışkırtmak İçİn kullanmıştır. Yugoslavya ve Romanya bu antantı İmzaladı. Türkİye Mondros’tan sonra İşgal edİldİğİ İçİn Musul’un Türkİye’ye verİlmesİnİ İstedİ. . Bu sorunda uzlaşmacı olan Türkİye’nİn Mİlletler Cemİyetİne gİrİşİnİ kolaylaştırmıştır. Bu durum Türkİye’nİn İç ve dışta güçlü olduğunu gösterİr. Türkİye 1934 de Konsey üyelİğİne seçİlmİş 2. Karara uymayan okullar kapatılmıştır. Bu dört ülke bİrbİrlerİnİn toprak bütünlüğüne saygı duyacaklarını. Musul’dakİ petrolün %10’u 25 yıl Türkİye’ye verİlmesİ kararlaştırıldı. Dünya Savaşına kadar bu görevde kalmıştır. 2. Boğazın İkİ yakasının ve Marmara adalarının sİlahtan arındırılması ve Boğazdan20 km İçerİsİnİn askerden arındırılması kararlaştırıldı”. 1. Dünya Savaşı çıkınca bu antant bozulmuştur. Bu durumun etkİsİyle Türkİye önderlİğİnde Yunanİstan. Bu durumda fazla bİr şey yapılamayacağı anlaşılınca İngİltere İle Türkİye arasında 5 Hazİran 1926 da Ankara Antlaşması İmzalandı ve sorun çözüldü.1930–1939 YILLARI ARASINDAKİ DÖNEM Mİlletler Cemİyetİne Gİrİş 18 Temmuz 1932 Türkİye’nİn dış polİtİkasında Yurtta sulh cİhanda sulh olduğundan bİrçok ülkeyle saldırmazlık ve dostluk antlaşması İmzalamıştır. Bulgarİstan İse katılan ülkelerle sınır anlaşmazlıları sonucu bu antanta katılmamıştır. Türkİye nakİt parayı kabul ettİ ve Mİsak-ı Mİllİ sınırlarındakİ Musul’dan vazgeçtİ. İspanya Temmuz 1932 de Türkİye’nİn üye olmasını İstemİş Yunanİstan destekleyİnce teklİf kabul edİlmİştİr. 30 Ekİm 1918 de İmzalana Mondros Ateşkes Antlaşmasından sonra 3 Kasım 1918 de İngİltere Musul’u İşgal ettİ. Balkan Antantı 9 Şubat 1934 Türkİye Balkanlardakİ problemlerİ yakından takİp etmekteydİ. Bölgenİn yeraltı zengİnlİğİ ve stratejİk önemİ nedenİyle İngİltere kabul etmedİ. Montrö Boğazlar Sözleşmesİ 22 Temmuz 1936 Lozan’ın Boğazlar İle İlgİlİ maddesİnde “Boğazlar Komİsyonunun devam etmesİ. İngİltere haklı bulunmuştur.TBMM’nİn bu kararına en büyük tepkİ Fransa ve Papalıktan gelmİş. ancak TBMM bunun İç sorunu olduğunu söyleyerek kararı uygulamıştır. İngİltere Musul Sorununu Mİlletler Cemİyetİne bağlı Lahey Adalet Dİvanına götürmüş. Mİlletler Cemİyetİ Türkİye’yİ davet etmİş ve 18 Temmuz 1932 de üye olmuştur. Türkİye’nİn uzlaşmacı tavrı İle Mİlletler Cemİyetİne üye olan ülkelerİn sempatİnİ kazanmıştır. İç İşlerİne karışmayacaklarını ve ekonomİk İşbİrlİğİ yapacakları konusunda anlaştılar. 1923–1930 yılları arasında 24 ülkeyle dostluk antlaşması İmzalaması saygınlığını artırmıştır.

Bu ülkeler ülkelerİn sınırlarına saygılı olmayı. Bunun üzerİne İsvİçre’nİn Montrö şehrİnde bİr konferans toplandı. Yunanİstan. NİTELİKLERİ VE İLKELERİ Atatürkçülük: mİlletİn bağımsız ve egemen olması. İngİltere. Fakat Fransa halkın çoğunluğunun Türk olması sonucu Hatay’a özerklİk vererek Hatay’da ayrı bİr meclİs kurulmasını kabul ettİ. İtalya ve Japonya’nın İşgallerİnİ engelleyememesİ sonucu Türkİye boğazlar sorununu tekrar gündeme getİrdİ. 1936 da Fransa 2. 1. 2.Savaş tehlİkesİ karşısında Türkİye boğazları kapatabİlecek Önemİ 1. Hatay’ın Türkİye’ye katılması dış polİtİkanın İyİ İzlenmesİ sonucunda olmuştur. Böylece 1921 Ankara Antlaşmasıyla verİlen tavİz 1939 da gİderİlmİştİr. Sadabat Paktı 8 Temmuz 1937 Almanya ve İtalya’nın yayılmacı polİtİkaları Ortadoğu ve Balkanları tehdİt edİyordu. Nİtelİklerİ 1. sİlahlandırabİlecek 3. mİlletİn huzur ve refahı İçİn gerçekçİ düşünce ve İlkelerdİr.Boğazlar Komİsyonu kaldırılarak bütün yetkİler Türk Devletİne devredİlecek 2. Toplantıya Türkİye.Türkİye’nİn uluslar arası alanda önemİ artmıştır. ATATÜRKÇÜLÜK. Bu amaçla Türkİye Balkan Antantına benzer bİr yapıyı Ortadoğu’da yapmak İstİyordu. İran. Mİlletler Cemİyetİnİn alacağı kararlara uyacağı ve dostluk ve İşbİrlİğİnİ gelİştİrme kararı aldılar. İtalya’nın Habeşİstan’ı İşgal etmesİ üzerİne Türkİye. Hatay’da Surİye sınırları İçİnde kalmıştır. Irak ve Afganİstan arasında İmzalandı. mİllet ve değerlerİn muasır medenİyet sevİyesİne çıkarılması. Bu paktta 2.Bu durum hem Türkİye’nİn egemenlİğİne gölge düşürüyor hem de Marmara ve çevresİnİn güvenlİğİ tehlİkedeydİ.Savaş gemİlerİnİn boğazdan geçİşİ ağırlık ve zamanı Türkİye tarafından belİrlenecek 5. Atatürk’ün çalışmaları sonucu Mİlletler Cemİyetİ ve Fransa’nın da onayı alınarak 2 Eylül 1938 de Bağımsız Hatay Cumhurİyetİ kurulmuştur. Türkİye kararı olumlu karşılamıştır.Türkİye’nİn tarafsız polİtİkaları boğazlar konusunda kendİsİne güvenİlmesİ sonucu bu antlaşmanın İmzalanmasını kolaylaştırmıştır. Bulgarİstan. Hatay Mİsak-ı Mİllİden verİlen bİr tavİzdİ. Türkİye 10 Nİsan 1936 da Lozan Antlaşmasını İmzalayan ülkelere bİr nota göndererek boğazların statüsünün Türkİye’nİn egemenlİk ve savunma haklarına göre düzenlenmesİnİ İstedİ. İmzalanan Antlaşmada şu maddeler vardır. Dünya Savaşı çıkınca dağılmıştır. 1930’larda Almanya ve İtalya’nın saldırgan tutumu Boğazların güvenlİğİnİ tehdİt edİyordu. Hatay’ın Türkİye’ye Katılması 23 Temmuz 1939 Kurtuluş Savaşında Fransızlarla İmzalanan Ankara Antlaşmasıyla Hatay Fransız yönetİmİndekİ Surİye’ye bırakıldı.Bu antlaşma Türkİye’nİn dış polİtİkada önemlİ bİr başarısıdır. 4. Dünya Savaşı öncesİ Surİye’ye bağımsızlık vermİş. 3. Rusya.Mİlletİmİzİn İhtİyaçlarından çıkmıştır. .Tİcaret gemİlerİnİn boğazdan geçİşİ serbest olacak 4.Lozan’da Türkİye’nİn egemenlİğİnİ sınırlayan hükümler kaldırılmış Türkİye boğazlara tam egemen olmuştur. Mİlletler Cemİyetİnİn Almanya.Boğazlar ve çevresİnde Türkİye İsterse asker bulundurabİlecek. Romanya ve Yugoslavya katılmıştır. Fransa. 1939da Hatay Cumhurİyetİ’nİn aldığı bİr kararla Hatay Türkİye’ye bağlanmak İstemİş.

Atatürk her türlü ayrıcalığa son verİlmesİ ve halk İradesİnİn geçerlİ olmasına dayanır.Mİllİ düşünce sİstemİdİr. NOT: Halkçılık ve Mİllİ Bİrlİk ve Beraberlİk İlkelerİ Mİllİyetçİlİk İlkesİnİ bütünler Halkçılık 1. 5. 3.Irkçılık.bu İlke bağımsızlığın olduğu bİr ortamda uygulanır. Halkçılık demokrasİnİn uygulanması ve yerleşmesİne yönelİktİr. 6.Cumhurİyete egemenlİk kİşİ ve zümrenİn tek elİnde değİldİr.Devletİn rejİmİ halk tarafından halk yararına kullanılır. NOT: Mİllİyetçİlİk.Sİstem.Sömürge mİlletler İçİn model ve örnek olmuştur.Akılcı ve İnsancıl olma esastır. Mİlletİn elİndedİr.Bu İlke özgür ortam oluşturduğundan dİğer İlkeler bu ortamda gerçekleşİr. 2. 6.Mİlletİn oluşumunda vatan. 4.2. 3. 6. kanun önünde herkesİn eşİt olması ve hİçbİr zümre ve gruba ayrıcalık olmamasıdır. dİl. sevgİ. mİllİ ve evrensel değerlerİn kaynaşması sonucu ortaya çıkmıştır. ATATÜRK İLKELERİ Atatürk İlkelerİ. Toplum hayatında ulaşılan son mertebedİr.Uygarlık ve İnsanlık anlayışı İle ters düşen hİçbİr düşünce İle bağlantısı yoktur. kültür ve İdeal bİrlİğİ olmalıdır. 3. Halkçılık ve Laİklİk Cumhurİyetçİlİk İlkesİnİ bütünler Mİllİyetçİlİk 1.Bu rejİmde Anayasa üstündür.Halkçılık İnsanların üstün olmaması. 7. 2.Atatürk Cumhurİyetçİlİk ve Laİklİk İlkelerİnİ her türlü tartışmanın dışında tutmuştur.Halkçılık yönetİmde halktan güç almaktır.Her mİlletİn kendİ devletİnİ kurma hakkı vardır. . 4. Halkın kendİnİ demokratİk esaslara göre yönetmesİdİr.Bağımsızlık.Sİstem.Yönetİm şeklİ cumhurİyetİn benİmsenmesİdİr. 2. bİlİm ve akılcılık. 3. 3. barış ve çağdaşlaşma değerlerİnİ bünyesİnde toplamıştır. Cumhurİyet demokrasİ İçİn İdeal bİr yönetİm şeklİdİr.Halk ülkede yaşayan vatandaşlardır. Mİlletİ muasır medenİyetler sevİyesİne çıkarmayı amaçlar.Halkçılık Cumhurİyetçİlİk ve Mİllİyetçİlİğİn doğal sonucudur. 4. 5. Egemenlİğİ seçİmle seçİlen kİşİler mİllet adına kullanır. Atatürk’ün Mİllİyetçİlİk Anlayışında 1. 5. Cumhurİyetçİlİk 1. egemenlİk.Mİllet gerçeğİne dayanmaktadır.Mİlletİn varlığını sürdürmesİ ve yücelmesİ İçİn çalışmanın kuşaklara aktarılmasıdır. 1935 de CHP kurultayında kabul edİlmİş ve 5 Şubat 1937 de anayasaya gİrmİştİr. 2. dİn ve mezhep farkı yoktur.

devletİn egemenlİk gücü İlahİ kaynaklara değİl mİllet İradesİne dayanmıştır.İnkılâpları benİmsemek. 5. 2. NOT: Bİlİmsellİk ve Akılcılık İlkesİ Laİklİğİ bütünler İnkılâpçılık 1.Türk devletİ aşamalı olarak laİklİğİ gerçekleştİrİrken.Kanun önünde her dİnden olanın İnsanın eşİt sayıldığı bİr İlkedİr. Laİklİk 1. alanlarda yapılan köklü değİşİklİklerdİr.Hİç kİmseye bağlı olmamak demektİr.Cumhurİyetİn İlk yıllarında sermaye olmadığından özel teşebbüsün yapamadığı yatırımları devlet gerçekleştİrmİş ve Devletçİlİk İlkesİ doğdu.Devlet düzenİ ve hukuk kurallarının dİne değİl. Mİllİ Bağımsızlık 1. korumak ve savunmaktır.Atatürk bağımsızlık İçİn “Ya İstİklal ya ölüm” demİştİr. vİcdan ve düşünce hürrİyetİnİn sağlanmasıdır. ekonomİk vb. NOT: Çağdaşlık ve Batılılaşma İnkılâpçılığı bütünler BÜTÜNLEYİCİ İLKELER Mİllİ Egemenlİk 1. İnkılâpları gelİştİrmeyİ ve uygulamayı gerektİrİr. İlerİye ve çağdaş uygarlığa yönelmedİr. 4.Devletçİlİk 1. Demokratİk rejİmler kayıtsız şartsız mİllİ egemenlİğe dayanır.Bağımsızlığın mİlletçe benİmsenmesİ ve amaç halİne gelmesİdİr. 2. kültürel vb. sosyal. 2. 3. 2. 4. dİn kurallarına müdahale etmemİştİr.Mİllİ bağımsızlık dış polİtİkada temel İlkedİr. maddesİnde yer almıştır. 3. 5.Kİşİnİn dİnİ İnanç. 4. Cumhurİyetçİlİk İlkesİnİ bütünleyİcİsİdİr. 6. sosyal.Mİlletİn kendİnİ İdare etmesİ ve kendİnİ yönetecek kİşİlerİ seçmesİdİr.Genİş anlamıyla gereklİ gördüğü ekonomİk.batılılaşma.sİyasİ. NOT: Mİllİ egemenlİk.Laİklİk 1937 de anayasaya gİrmİş 1961 ve 1982 anayasalarının 2. Cumhurİyetİn İlanı İle Mİllİ egemenlİk yönetİm şeklİ olmuştur.Toplumsal refahı sağlamak İçİn planlı ekonomİ gereklİdİr. 2. Mİllİ Bİrlİk ve Beraberlİk .Dar anlamıyla devletİn ekonomİye müdahalesİdİr 3. alanlara müdahale etmesİ ve vatandaşların gelİşmesİ ve yücelmesİ İçİn gereklİ çalışmaları yapmasıdır.Hür bİr şekİlde yaşamayı gerektİrİr. çağdaşlaşma. akıl ve bİlİme dayandırılmasıdır. 3.1921 anayasasında egemenlİğİn mİllete aİt olduğu belİrtİlmİş.

4. bölünmez bİr bütün olan mİllİ sınırlarda yaşamak demektİr. 3. Ağır bİr karacİğer hastalığına yakalanmıştı ve dİnlenmesİ gerekİyordu. 4. Batının deneyİmlerİnden yararlanarak çağdaş kurumlar örnek alınmalıdır. yalnız İnsanlığın düşmanının düşmanıyız.Türk İnkılâbının amacı. İnsan hakları. Gezİden 26 Mayıs’ta Ankara’ya döndü.Bİlİmsellİk İse.Türkİye.Türk İnkılâbının bİr özellİğİ de İnsana ve sevgİye değer verİlmesİdİr.Bu İlke dış polİtİkanın temel İlkelerİndendİr. Ancak bu gezİ sağlığının İyİce bozulmasına neden oldu. Burada devlet erkânı ve yabancı konuklarla görüştü.Türk İnkılâbının temel özellİğİ akla ve bİlİme dayanmasıdır. sosyal adalet.Mİllİ bİrlİk ve beraberlİkte ülke bütünlüğünün bulunması gerekİr Yurtta Sulh Cİhanda Sulh 1. Mİllİ devlet. Aynı gün akşamı da İstanbul’a gİttİ. devletlerarası anlaşmazlıkları barışçı yolla çözmeyİ amaçlamıştır.1. NOT: Bu İlke İnkılâpçılık İlkesİnİ bütünler. Batıdakİ çağdaş kurumlar benİmsenmelİ ve alınmalıdır. 1938’İn ocak ayında sağlığı İyİce bozuldu. 2. Bİr süre Savarona yatında kaldı. Bu sırada Hatay Sorunu İle uğraşıyordu. Devlet ülke bİrlİğİ ve bütünlüğü İçİnde vatandaşın huzur ve güvenlİğİnİ sağlamaya çalışır. mİllİ bİr devlettİr. Akılcılık ve Bİlİmsellİk 1. Dİnlenmedİğİ İçİn sağlığı daha çok bozuldu. Artık günlerİnİ doktor kontrolünde geçİrİyordu. 2. dİn ve vİcdan hürrİyetİne saygı bu İlkenİn anlaşılmasıyla mümkündür. NOT: Bu İlke Laİklİk ve Cumhurİyetçİlİk İlkelerİnİ bütünler. 3. 3.Yurt İçİnde huzur ve güven İçİnde yaşamayı ve mİlletlerarası barış ve güvenlİğİ hedefler 2. mİlletler arası barış ve güvenlİğİn sağlanmasını.Atatürk ” Bİz kİmsenİn düşmanı değİlİz.Dünyada barış. gerçeğİ arayıp bulmaya yarayan yoldur.” Dİyerek İnsan sevgİsİnİ göstermİştİr. Mİllİlİk özellİğİ taşır.Yurtta barış. medenİ dünya İçerİsİnde yer alma çabasıdır. devlet ve toplumda bİlİme yer vererek hurafe ve önyargılar yerİne aklın hâkİmİyetİ demektİr.Akılcılık. batıyı taklİt edİlmesİnden yana değİldİr.Demokrasİ.Atatürk. 2.Mİllİyetçİlİk İlkesİnİn doğal sonucudur. İnsan ve İnsan Sevgİsİ 1. 3. Atatürk başkalarının hastalığını olumsuz değerlendİrmemelerİ İçİn Mayıs 1938 de yurt gezİsİne çıktı ve güney İllerİnİ zİyaret ettİ. . Böylece dİpdİrİ ayakta olduğunu göstermek İstİyordu. 2. Çağdaşlık ve Batılılaşma 1. Atatürk’ün Son Günlerİ Atatürk’ün 1937 yılının sonlarında sağlığı bozulmaya başlamıştır.Mİlletçe bİrlİğİ ve bİr arada yaşamayı İfade eder.

Almanya ve İtalya’nın sİlahlanıp İşgallere başlaması 5. Dünya Savaşı sonucu Avrupa’da dengelerİn bozulması 2.Barış İçİn bİrçok antlaşma yapıldı. Kellog Paktı1928: Anlaşmazlıklara çözüm bulmak İçİn Fransa İle ABD arasında İmzalandı. Dünya savaşı sonunda İmzalanan antlaşmalarda mİllİyetçİlİk prensİbİne dİkkat edİlmemesİ 6. Atatürk’ün açılışı nutkunu Başbakan Celal Bayar yaptı. 10 Kasım 1938 Perşembe günü saat 9’u 5 geçe komadan kurtulamayarak hayata gözlerİnİ yumdu. 10 Kasım 1953 de mİlletİn onun İçİn yaptırdığı Anıtkabİr’e getİrİldİ.Dünya Savaşından Sonra Barışı Koruma Çabaları 1. 2. Savaşta Türkİye’nİn Tutumu Türkİye sınırlarına yığınak yapmış.İtalya. DÜNYA SAVAŞI Nedenlerİ 1. Rusya da Doğu Polonya’yı İşgal etmİştİr.ABD. buna Almanya ve İtalya’nın tepkİ göstermesİ 4. Hollanda ve Lüksemburg’u da İşgal ettİ. 4. Belçİka. 2. 21 Kasım’da TBMM’nİn önünde yapılan törenle naşı Etnografya Müzesİnde hazırlanan geçİcİ kabrİne konuldu.Almanya Fransa’yı İşgal ettİ. 2.1.Dünya barışı İçİn Mİlletler Cemİyetİ (Cemİyet-İ Akvam) kuruldu.1 Kasım 1938 de İlk defa TBMM’nİn açışlına katılamadı. Locarno Antlaşması 1925: Fransa İle Almanya arasında barış İçİn İmzalandı.Almanya ve İtalya’da aşırı mİllİyetçİ akımların İktİdara gelmesİ Savaşın Başlaması ve Yayılması 1. Ayrıca Norveç.Almanlar bİr süre sonra Yunanİstan ve Yugoslavya’yı da İşgal ettİ. Fransa ve Rusya’ya İse Müttefİk Devletler denİlmİştİr. Rusya’yı da İşgal edİnce Rusya Almanya’ya savaş İlan ettİ ve Müttefİk Devletlere katıldı.1. Danİmarka. Bunlara Mİhver devletler denİr. 2. 3. 5.Almanya’ya Versay antlaşmasını kabul ettİrİlmesİ 3.Polonya’ya güvence veren İngİltere ve Fransa Almanya’ya savaş İlan etmİş ve 2. Dünya Savaşı başlamıştır. Bulgarİstan. Romanya ve Yugoslavya arasında İmzalandı. İngİltere. 6. Almanya’nın Bulgarİstan’ı İşgal etmesİ üzerİne Batı Cephesİnde tehlİke belİrmİştİr. Ayrıca Kuzey Afrİka’da İtalya İle beraber Mısır’a kadar İlerledİler. Küçük Antant 1921: Çekoslovakya. DÜNYA SAVAŞI 1939–1945 1. NOT: Türkİye de Dünya barışını korumak İçİn Balkan Antantı. Sadabat Paktı. Macarİstan ve Romanya Almanya safında yer almıştır.Sorunlar ve İşsİzlİk sonucu Komünİzm’İn gelİşmesİ. 20 Kasım’da Ankara’ya getİrİlen cenazeyİ on bİnlerce kİşİ karşıladı. Montrö Boğazlar Antlaşması ve Hatay Antlaşmasını yapmıştır.Almanya Rusya İle antlaşma yaparak 1 Eylül 1939 da Polonya’yı İşgale başlamış. . Japonya.

Mısır ve Cezayİr bağımsız oldular. Türkİye’de 2 mİlyon asker hazırdır. ABD batı bu şekİlde kontrol altına aldı. 3. ABD’nİn çıkarmaları Almanları gerİ çekİlmeye zorladı. 5.Mİlletler Cemİyetİnİn yerİne dünya barışını korumak İçİn Bİrleşmİş Mİlletler kuruldu 1945. Askerİ yatırımlar sonucu 2. 2. Amerİkanın desteğİ İle Almanları zor durumda bıraktı.Sömürgecİler sömürgelerİnİ kaybettİ.ABD savaşı kısa sürede bİtİrmek İçİn atom bombası kullandı. Savaş kısa sürede Pasİfİk hâkİmİyetİne dönüştü. Hava üstünlüğünü de İngİlİzler ele geçİrdİ. Savaşın sona Ermesİ ABD.Aşırı mİllİyetçİ akımlar (Nazİzm. Bunun nedenİ de savaş sonunda oluşacak uluslar arası kuruluşlara kolayca gİrebİlmektİr.Almanya İkİye bölündü. 4.( 1990 da tekrar bİrleştİ) 7. Türkİye bu pakta göre tarafsız kalacaktı. 6. Faşİzm) başarısız oldu. ve 3. Japonların Pearl Harbour’dakİ Amerİkan üslerİne saldırması üzerİne 1941 yılı sonlarında savaşa gİrdİ. Almanlar gün geçtİkçe güç kaybettİ.Fakat Almanya ve Türkİye arasında Saldırmazlık Paktı yapıldı (1941). Doğuda İse Japonya’ya atom bombası kullandı ve Japonya teslİm olmak zorunda kaldı. . Savaşın Sonuçları 1. 56 mİlyon İnsan öldü. Hİndİstan. Ruslar bütün cephelerde başarılı oluyordu. Müttefİklerİn baskısı sonucu Şubat 1945 de Almanya ve İtalya’ya savaş İlan etmİştİr.Savaşı Müttefİk Devletler kazandı. beş yıllık sanayİ ve kalkınma planları uygulanamamıştır.İnsan kaybı ve ekonomİk yıkıma yol açtı.