T.

C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME

YANGIN TESİSATI

ANKARA 2006

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER

AÇIKLAMALAR................................................................................................................ii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 .................................................................................................3 1. YANGIN TESİSATI........................................................................................................3 1.1. Yangın Tesisatının Önemi.........................................................................................3 1.2. Yangın Tesisatı Çeşitleri ...........................................................................................4 1.2.1. Kuru Yangın Tesisatı .........................................................................................4 1.2.2. Islak Yangın Tesisatı..........................................................................................7 1.3. Yangın Tesisatlarının Döşenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar ..............................11 1.4. Malzeme Listesinin Hazırlanması............................................................................12 1.5. Yangın Boru Tesisatı Döşeme .................................................................................12 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................14 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................16 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................17 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ..............................................................................................19 2. YANGIN DOLABI MONTAJI ......................................................................................19 2.1. Elle Çalıştırılan Yangın Tesisatları..........................................................................19 2.1.1. Boru Tesisatlarını Döşemek .............................................................................19 2.1.2. Yangın Dolaplarını Monte Etmek.....................................................................20 2.1.3. Yangın Vanası, Hortum ve Lans Bağlantılarını Yapmak...................................22 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................25 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME-................................................................................27 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................28 ÖĞRENME FAALİYETİ–3 ..............................................................................................30 3. YANGIN SPRİNKLERİ (SERPİCİ) MONTAJI.............................................................30 3.1. Otomatik Çalıştırılan Yangın Tesisatları..................................................................30 3.1.1. Boru Tesisatını Döşemek .................................................................................32 3.1.2. Yangın Sprinkleri (Serpiciler) Takmak.............................................................33 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................36 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................37 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................38 MODÜL DEĞERLENDİRME...........................................................................................40 CEVAP ANAHTARLARI .................................................................................................42 ÖNERİLEN KAYNAKLAR..............................................................................................43 KAYNAKÇA ....................................................................................................................44

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 582YIM031 Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme Isıtma ve Sıhhi Tesisatçı Yangın Tesisatı Yangın tesisatının önemi, çeşitleri, uygulaması, yangın dolabı ve serpicilerin montajının verildiği öğrenme materyalidir. 40/32 Boru Tesisatçılığı modüllerini almış olmak. Yangın tesisatını yapmak. Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında yangın tesisatını tanıyıp, standartlarına ve tekniğine uygun olarak yangın tesisatını döşeyebileceksiniz. Amaçlar MODÜLÜN AMACI Ø Yangın tesisatının önemini, çeşitlerini ve yapım kurallarını öğrenebileceksiniz. Ø Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun biçimde yangın tesisatı borusu döşeyebilecek, yangın dolaplarını ve elemanlarını monte edebileceksiniz. Ø Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun biçimde yangın sprinkleri takabileceksiniz. EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI Tesisat teknolojisi atölyesi takım ve avadanlıkları, boru çeşitleri ve ek parçaları, yangın dolabı ve aparatları. Modülün içinde yer alan her faaliyetten sonra, verilen ölçme araçlarıyla kazandığınız bilgileri ölçerek kendi kendinizi değerlendirebileceksiniz. Öğretmen, modül sonunda size ölçme aracı (uygulama, soru cevap vb) uygulayarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirecektir.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

Bu şartların yerine getirilmemesi yangın tesisatlarını etkisiz kılmaktadır. Yangın güvenlik önlemlerinin alınmasının yangın söndürmekten daha ekonomik olduğu gerçeği göz önüne alınırsa. yönetmelik ve standartların eksikliği ile yapı teknolojisinde var olan teknik uygulama ve denetimlerin yetersizliği eklenince durum daha da vahim bir hal almaktadır. Günümüzde yaşanan plansız kentleşmeyle artan büyük ticari ve endüstriyel yapılarda ve konutlarda yangın felaketiyle her geçen gün daha fazla karşılaşılmaktadır. bu konuda ilgili kesimlerin eğitilmesi ülke ekonomisi açısından önem arz etmektedir. Bu modülün sonunda yangın tesisatı uygulama alanında. Buna ülkemizde uygulanan yasa. yangınlardan oluşan zarar miktarının azaltılmasının başta gelen yolu kuşkusuz eğitimdir. Yangın tesisatının kullanılabilirliği de çok önemlidir. 1 . Bu nedenle yangın tesisatının yapımı aşamasında pratik kullanılabilirliği. Ayrıca yapımından sonrada düzenli olarak bakımlarının yapılması gerekir.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci Bu modül sonunda elde edeceğiniz bilgi ve beceriler ile yangın tesisatı projelerini okuyabilecek ve uygulamasını rahatlıkla yapabileceksiniz. yangın anında yeterli basınç ve debide su verebilmesi dikkate alınmalıdır. Yangınların sayısının. Bazı yangınlarda yangın tesisatının istenen oranda etkili olmadığını görüyoruz. sizin için gerekli olan temel bilgi ve becerilere sahip olacaksınız. Yangından doğabilecek zararları önlemenin yolu yangına neden olabilecek etkenleri ortadan kaldırmaktır. İlgili kişiler ve sektör çalışanlarına yangınları önleme ve müdahale şeklinin öğretilmesi ülkemizde önemli bir konu olarak ele alınmalıdır. Bir binada yangın tesisatının mevcut olması yeterli değildir.

2 .

O halde yapılacak en akıllıca iş onu güvenli hale getirmektir. yangını söndürmeden ve yangının verdiği zararlardan daha ekonomiktir. . Bir yangınla ne zaman nerede ve hangi şartlar altında karşılaşılacağını önceden kestirmek mümkün değildir. Ø Ø Yangın tesisatının mutlaka yapılması gereken yerler sizce nerelerdir? Çevrenizdeki yangın tesisatlarını inceleyerek. Bir binayı yanmaz olarak inşa etmek mümkün değildir. Yangın tehlikesini mümkün olduğu kadar aza indirmek ve yangına çabuk müdahale etmek için daha binaların tasarımı döneminde bir dizi tedbirler düşünmek. 3 . sıvı ve gaz haldeki maddelerin denetim dışı (kontrolsüz) yanmasıdır. Ülkemizde yangınlar daha çok.1. ARAŞTIRMA Yangın tesisatına neden ihtiyaç duyulur? Araştırınız. çeşitlerini ve yapım kurallarını öğrenebileceksiniz.ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ Bu faaliyetle gerekli ortam sağlandığında yangın tesisatının önemini. Yangının büyük çoğunluğu kullanıcı hatalarından ve insanların dikkatsizlik ve tedbirsizliğinden kaynaklanmaktadır. edindiğimiz bilgileri sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız. YANGIN TESİSATI 1. bakım yetersizliği ve kullanıcı hatalarıdır. Yangın Tesisatının Önemi Yangın. yangına neden olacak faktörleri ortadan kaldırmak ve yangına hemen müdahale edebilecek tedbirleri almaktır. mutfaklarda ve aydınlatma sistemlerinde meydana gelmektedir. Yapılan incelemelerde yangın güvenlik önlemleri ne kadar yetersiz ve kontrol mekanizması ne kadar yavaşsa yangın sayısının ve yangından doğan zararların o oranda fazla olduğu görülmüştür. ısıtma sistemlerinde. Yangından doğabilecek can kaybının yanı sıra zararları önlemenin veya azaltmanın en başta gelen yolu. yanıcı özellikteki katı. Bu yüzden devamlı tedbirli olmak gerekir. Yangın çıkmasının nedeni ise standartlara uygun cihaz kullanılmaması. inşaat döneminde uygulamak ve işletme döneminde işlerliğini sağlamak gerekir. Yine yapılan incelemelere göre yangın güvenlik önemlerinin alınması. 1.

duman ışık radyasyonu) ve kamera sistemleri kullanılmaktadır. 4 . Kuru Yangın Tesisatı Yangın tesisatını oluşturan boruların içerisinde su olmayan. Bir yanma olayının gerçekleşmesi için yanabilen madde. Genellikle yangının haber alınması için bekçiler. Bu tesisat. kuru toz. Söndürme işleminde su. Yangının belirtileri ısı. Ancak bunları her türlü hava şartlarında kullanmak mümkün olmayacağı gibi yanıcı maddenin kütlesini soğutmayacaklarından bu örtü kalkınca yanmanın devam etmesi de mümkündür. Her yapıda yanabilen madde daima olacaktır. toz. içerisinde su bulunmayan bir su dağıtım sistemidir. karbondioksit gazı alevin üzerini bir battaniye gibi örterek oksijenle teması keser. Buna karşılık köpük. Yangın tesisatı itfaiye gelinceye kadar yangına müdahale etmek. Yangının hemen fark edilmesi için sürekli olarak insanların gözetlemesi veya otomatik algılama sistemlerinin olması gerekir. ısı ve oksijen olması gerekir bunlardan birinin eksikliği yanmanın olmaması demektir. Soğutma yangının büyümesini önler.1. dedektörler (ısı. Yanma sırasında yanabilen maddeleri suyla soğutmak gerekir. 1. ancak yangın anında suyun verildiği tesisat çeşididir. Su ısıyı azaltarak yanma ortamını soğutur ve yangını söndürür.2. Sistemde su yerine basınçlı gaz olması binayı su boşalmasından veya sızıntısından korumaktadır. İşte bunun için binalara yangın tesisatı sistemleri kurulur. küçük yangınları söndürmek ve itfaiye geldiğinde de ona yardımcı olacak imkânları sağlama görevi yapar. duman ve ışık radyasyonudur. Genellikle yangınların büyük boyutlara ulaşmasının en büyük nedeni geç fark edilmesi.Yangına ne kadar erken müdahale edilirse o kadar çabuk söndürülür ve yol açtığı hasar o denli az olacaktır. Yangın Tesisatı Çeşitleri Yangın tesisatı kuru ve ıslak olmak üzere iki gruba ayrılır. Yapılar karmaşıklaştıkça yangına karşı koruyucu ve önleyici önlemlerin alınması gereği daha önem kazanmıştır. dolayısıyla müdahalenin de geç olmasıdır. Kuru yangın tesisatı özellikle donma tehlikesi olan ve ısıtılmayan binalarda tercih edilir. karbondioksit gazı gibi maddeler kullanılır. Kuru yangın tesisatında kuru sistem valfından tesisat uç noktasına kadar olan boru kısmı normal şartlarda basınçlı hava veya azot gazı ile doludur. köpük (kimyasal ve mekanik köpük) .2. bu nedenle kontrolsüz yüksek bir ısı veya kıvılcım yangına sebep olabilir. 1. Havada ise oksijen vardır.

5 . boruların içinde su bulunmaz. kapalı çarşılarda ve yaygın alanlı binalarda kullanılır. Sistem özellikle donma tehlikesi olan hacimlerde tercih edilir. Bu sistem üzerinde bulunan bütün hortum bağlantıları itfaiyenin kullandığı standartlarda olmalıdır. Binaların üst katlarında ve itfaiye araçlarının giremeyeceği dar sokaklarda. Elle çalıştırılan kuru yangın tesisatı. Binalarda itfaiyenin hortum taşıyarak vakit kaybetmemesi için çıkış ağızları yanında en az 15 m uzunluğunda hortum bulundurulmalıdır. bu sistemde devrede su yoktur. yangın anında itfaiye bağlantı ağzından tesisata su basılır ve yangına müdahale edilmesi sağlanmış olur.Şekil 1.1: Kuru sistem otomatik yangın tesisatı İtfaiye amaçlı kuru boru sistemi. İtfaiye teşkilatı tarafından yapılan bağlantı ile su sağlanır.

Basıncın belli bir değere düşmesi ile kuru sprinkler valfı otomatik olarak açılır ve boruların içi su ile dolmaya başlar. Yangın meydana geldiğinde açığa çıkan ısı sprinkler (serpiciler) başlığındaki civanın genleşerek cam tüpünün patlaması ve başlıkların açılmasına.2: Kuru sistem yangın tesisatı (Tesisata suyun itfaiye araçları tarafından basılacağı öngörülmüştür. Tesisat su ile dolunca sprinklerden (serpicilerden) yangın mahaline otomatik olarak su püskürtülmüş olur. Yangın dolapları merdiven kat sahanlıklarına konmuş. Su aktığı sürece alarm çalmaya devam eder.Şekil 1. bu tesisatta kuru sistem valfından sprinkler (serpiciler) başlıklarına kadar olan boru kısmı normal şartlarda basınçlı hava ile doludur.) Otomatik çalıştırılan kuru yangın tesisatı. böylece basınçlı gazın boşalmasını sağlar. Bu esnada su alarmı veya elektrikli basınç anahtarı elektrik alarmını çalıştırır. 6 .

yüksek yapılarda ve iç hacmi yaklaşık 4000 m²’yi geçen mahallerde tercih edilir. Depodan çıkış borusuna konan tersimez vananın görevi karışma ihtimalini önlemektir. su motoru alarmı veya elektrik alarmı ile basınç ölçüm cihazları ve sprinkler başlıklarından oluşmaktadır. 1. Otomatik kuru yangın tesisatını meydana getiren ana sistem parçaları çek-valf. Depolu Yangın Tesisatı Şehir suyu basıncının yeterli olmadığı veya su kesintilerinin sık olduğu yerlerde depolu yangın tesisatı tercih edilir.2.3 : Otomatik çalıştırılan yangın tesisatında kolon. 1. dağıtım ve branşman boruları. sisteme en çok 30 dakikada normal hava basıncı sağlayabilecek kapasitede basınçlı hava kaynağı.2. 7 . sistem kapasitesi 1900 lt’yi geçtiğinde kullanılan akselatör. Tesisata su hem üst depodan hem de ikili ağızdan basılabilmektedir. Bu nedenle ikili ağızdan basılan suyun su tesisatına karışmasının önlenmesi gerekir.1.2. Bu sistem donma tehlikesi olmayan mahallerde. Sprinklerden (serpicilerden) suyun püskürme anındaki koruma alanı. kuru sistem valfı.Şekil 1. Islak Yangın Tesisatı İçerisinde basınçlı su ile dolu bir boru ağı kullanılarak tasarlanıp yapılan yangın tesisatıdır. İkili ağızdan basılan su temiz olmayabilir.2.

Su deposunun alt yarısı yangın tesisatına ayrılmıştır. 8 . ayrılan su sadece söndürme sistemlerine hizmet verecek şekilde düzenlemelidir.1. su deposu kapasitesi yapının risk sınıfına bağlı olarak en az tabloda belirtilen süreyi sağlayabilecek kapasitede seçilmelidir. Yapıda sprinkler sistemi (otomatik söndürücüler) bulunması durumunda. Su deposu hacmi hesaplanırken bu husus dikkate alınmalıdır. 4: Depolu ıslak sistem yangın tesisatı Binaya yangın tesisatı için ayrı bir depo bağlanabileceği gibi hem yangın hem de kullanım suyu için ortak kullanılabilen bir depo bağlanabilir. Yapıda söndürme sistemi olarak sadece yangın dolapları sistemi mevcut ise depo su kapasitesi en az 200 litre debiyi 60 dakika süreyle karşılayacak şekilde olmalı ve 12 m³’ten küçük olmamalıdır.Şekil. Yangın söndürme sistemleri için ayrılmış bölüm başka amaçlar için kullanılmamalı.

ıslak alarm valfı ve sprinkler başlıklarıdır.2.1: Sprinkler söndürme sistemleri için su ihtiyacı Sistemi meydana getiren ana parçalar kontrol valfları itfaiye bağlantısı. su akış indikatörü.2. Şebeke Basıncı ile çalışan sistem Şehir su basıncının yeterli olduğu yapılarda yangın tesisatı soğuk su tesisatına doğrudan bağlanır.Düşük tehlike sınıfı Orta tehlike sınıfı Yüksek tehlike sınıfı Debi (I/dakika) 1000 2000 Hidrolik hesaplamalarla belirlenir Süre (dakika) 45 60 Çizelge 1. 5: Islak sistem otomatik yangın tesisatı 1. Yangın borusuna ayrıca açık durumda mühürlenmiş bir vana ve kolonun üzerine de bir havalık konulur. Su borusuna ve yangın borusuna birer tersimez vana konulması gereklidir. 9 . Şekil 1. Otomatik havalık hem tesisatın tümü ile su dolmasını sağlar hem de suyun gerektiğinde (bakım ve onarım) için ) boşaltılmasına olanak sağlar.2.

6: Şehir su tesisatına doğrudan bağlanmış ıslak sistem yangın tesisatı ( yangın dolapları merdiven kat sahanlığına konmuştur) Şekil 1.Şekil 1. 7: Hem şebeke basıncı ile beslenen. hem de itfaiye tarafından su basılabilen yangın tesisatında boru bağlantı şeması 10 .

Basınçlama Deposu ile çalışan sistem Bu tür tesisatlarda yangın tesisatı besleme suyunu basınçlama deposundan alır. İçme suyu ile yangın tesisatı suyunun karışmaması için çek-valf kullanılmalıdır. Vana. Önce astar sonra koruyucu boyaların yapılması gerekir.7’de gösterilmiştir. Havalık gerektiğinde boruların boşaltılmasını da kolaylaştırır. Kapalı bir depo içinde kullanıma hazır bekleyen suyun. Yangın suyunun basınçlandırılmasında kullanılan en yaygın yöntem ise pompalı sistemlerdir.2.2. Tesisatın en üstünde de borulardaki havanın boşaltılmasını sağlayan bir otomatik havalık bulunmalıdır. mekanik olarak basınçlandırarak gerekli debi ve basınçta suyu sisteme sağlar. Genellikle merdiven boşlukları ve kapı girişleri uygun olur. yangın anında çalışmaya başlayarak depodan emilen suyu. 1. Ancak ikili ağızdan itfaiye tarafından basılacak su temiz olmayabilir. Boru güzergâhı dış darbelere açık aşındırıcı etkilerin bulunduğu veya elektriksel tehlikelerin 11 . Yangın anında hava basıncı tarafından itilen su.Yangın tesisatına suyun doğrudan şehir şebekesinden ve ikili ağızdan verildiği durumlarda yapılacak bağlantı Şekil 1. Bu nedenle alt katlarda basınç 7 bar ile sınırlandırılır. Bunun için basınç düşürücüler kullanılır.3. Böylece her an basınçlı su tesisatta hazır bulunur. Yangın Tesisatlarının Döşenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar Yangın tesisatı su tesisatından ayrı olarak galvanizli ya da siyah çelik borular kullanarak yapınız. Çok miktardaki suyun (50 m³’ten fazla) basınçlı kapta tutulmasındaki güçlük nedeniyle. Yangın kolonunun altında yangın tesisatını ayıran ve daima açık durumda kalması için mühürlenmiş bir vana ve bir tersimez vana bulunmalıdır. Alt katlarda su basıncı 7 bar ile sınırlandırılır. Çok katlı binalarda oluşabilecek basınç dengesizliğini ortadan kaldırmak için basınç düşürme vanaları kullanılır. açık olduğu kolayca görülsün diye yükselen milli türden seçilir ve ancak kumanda ettiği tesisat bölümü işe yaramaz hale geldiğinde ya da bakım ve onarım durumlarında kapatılabilir. Bu basınç değerlerinde istenen çalışmanın elde edilmesi mümkün değildir.3. yüksek kapasiteli su talepleri için uygun olmayan bir sistemdir. Boruların olabildiğince düz ve kısa olmasına özen gösteriniz. depodaki su ve gaz basıncı bitene kadar sisteme su sağlar. Yangın dolaplarının kolana bağlantı borularını mümkün olduğunca kısa bağlayınız. Üst katlarda minimum basınç 4 bar alındığında alt katlarda ve hidrofor çıkışında çok yüksek basınç değerlerine ulaşılır. 1. Yangın dolaplarının montajı için en kolay ulaşabilecek yerleri seçiniz. Yüksek basınçta hortumu kontrol edebilmek çok güçtür. Depo ve su. hava ile itilerek basınçlandırılması tekniğidir. Bu sistemde çalışmaya hazır bekleyen pompalar. basınçlı hava sistemi tarafından sürekli olarak basınçta tutulur. Borular paslanmaya karşı korunmalıdır. depodaki su bitinceye kadar.

Boru çapları ve metraj çıkarılıp listeye yazılır. Boru türü ve bağlantı biçimi ne olursa olsun standartların gerektirdiği işletme basıncına dayanıklı olmalıdır. Boruların içerisinde keten. 12 . yangın dolabı ve ekipmanları yangın dolabı sayısına göre adetlendirilir. Hangi tür dağıtım yapılacağı. Malzeme Listesinin Hazırlanması Tasarımı yapılıp projesi çizilmiş yangın tesisatının malzeme listesi proje üzerinden ölçülerin alınması suretiyle hazırlanır. Boru bağlantı biçimi bağlantı parçaları kullanılarak (fittings) dişli bağlantı. tavan. Dağıtım yatay ve dikey olarak yapılabileceği gibi. 1. Tesisatta kullanılacak diğer donanım parçaları projeden alınarak listeye ilave edilir. sehpalara veya kelepçeleri ile sabitleyiniz. kaynaklı bağlantı ya da kelepçeli yivli bağlantı çeşitleri kullanarak yapınız. boru askılarına.4. Borular duvar. inşaat artığı ve metal artıklarının kalmamasına dikkat ediniz. ağaç dağılımlı veya döngülü olarak da yapılabilir.bulunduğu alanlardan geçmemelidir. Bu artıklar tesisatta tıkanıklıklara neden olabilir. 1. flanşlı bağlantı. Yangın Boru Tesisatı Döşeme Boru tesisatı dağıtımı değişik biçimlerde yapılabilir.5. su beslemesinin yeri ve bina içindeki dolaşımı gibi konular göz önüne alınarak tespit edilir. Borular hiçbir zaman kendi ağırlıklarını taşımamalıdır. yapı taşıyıcı elemanlarına veya özel olarak yapılmış konsollara.

Şekil 1. 8: Çeşitli dağıtım türlerine göre yangın tesisatı kolon şemaları 13 .

.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekil 1. Ø Testere ile kesiyorsanız lamanın diş yönünü kontrol ediniz. kelepçe ve dirsek yerlerini hazırlayınız. Ø Borulara pafta ile diş açınız. Ø Gereğinden fazla malzeme almayınız. Ø Şekilde verilen ölçülere uygun biçimde Ø Uygun boyutta çekiç kullanınız. Ø Çekici elinize vurmayınız.9: Yangın tesisatı kolon ve branşman borusunun döşenmesi İŞLEM BASAMAKLARI ÖNERİLER işe uygun Ø Şekildeki iş resmi için gerekli araç ve Ø Takımlarınızın yapılacak gereçleri hazırlayınız. Ø Kelepçeyi yerine korumaya alınız. bağlayarak Ø Kesme ölçüsünü tekrar kontrol etmeyi unutmayınız. harçla tutturarak Ø Su terazisi kullanarak kelepçenin gönyesinde olduğundan emin olunuz. olmasına özen gösteriniz. Ø Diş 14 açma esnasında makine yağı Ø Boruları mengeneye ölçüsünde kesiniz.

sıkınız. Ø Açılan diş üzerine keten sarınız. temizlemeyi 15 . kez kontrol etmeyi Ø Kaçak denemesini 10 kgf/cm² basınçta yapınız. Ø Boru anahtarının boruyu ve bağlantı parçasını sıyırmaması için doğru yönde tutunuz. Ø Keteni yeterli miktarda. Ø Kaçak denemesini yapınız. Ø Hazırladığınız boruyu kelepçeye takıp Ø Ölçüleri son vidasını sıkınız. Ø Montajını yaptığınız tesisatı koruyucu Ø Boruları paslanmaya karşı korumak için astar boya ile boyayınız. sıkı bir şekilde ve saat yönünde sarınız. astar boyayı kullanmadan önce boru yüzeyini temizlemeyi unutmayınız. Ø Boru anahtarı ile bağlantı parçalarını Ø Uygun boyutta boru anahtarı kullanınız. unutmayınız. Ø Kullandığınız araç ve gereçleri yerlerine Ø Çalışma alanınızı koyunuz. unutmayınız.kullanmayı unutmayınız.

.. Tüm soruları doğru cevapladıysanız diğer faaliyete geçiniz.... 16 . (.)2-Yangın tesisatı kuru ve ıslak olmak üzere iki gruba ayrılır.......Objektif Testler (Ölçme Soruları) Aşağıdaki cümleleri doğru veya yanlış (D/Y) olarak değerlendiriniz.....)3-Islak yangın tesisatı donma tehlikesi olan binalarda kullanılır... küçük yangınları söndürmek ve itfaiye geldiğinde de ona yardımcı olacak imkanları sağlama görevi yapar... DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek değerlendiriniz Eksik olduğunuz konulara dönerek tekrarlayınız. (..)1-Yangın tesisatı itfaiye gelinceye kadar yangına müdahale etmek....)5-Şehir suyu basıncının yeterli olmadığı veya su kesintilerinin sık olduğu yerlerde depolu yangın tesisatı tercih edilir....... (....ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A... (.... (. (...)6-Şehir su basıncının yeterli olduğu yapılarda yangın tesisatı soğuk su tesisatına doğrudan bağlanır..)4-Kuru yangın tesisatı ısıtılan binalarda kullanılır.........

UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Aşağıdaki iş parçasını verilen ölçülerde yapınız. ARAÇ VE GEREÇLER: 1.Boru anahtarı 2-Boru 3-Dirsek 4-Kendir 5-Boya 6-Çekiç 7-Murc 8-Pafta 9-Metre 17 .

Kendinizi yeterli görüyorsanız bir sonraki faaliyete geçiniz. evet .PERFORMANS DEĞERLENDİRME Aşağıda hazırlanan değerlendirme ölçeğine göre. kendinizin veya arkadaşınızın yaptığı yangın tesisatını değerlendiriniz. Gerçekleşme düzeyine göre. KONTROL TESTİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 İş için gerekli araç ve gereçleri hazırladınız mı? Kelepçeyi yerine terazisinde yerleştirip harçla tutturdunuz mu? Boruları ölçüsünde ve düzgün bir biçimde kestiniz mi ? Borulara uygun pafta lokması ile diş açtınız mı? Dişlerin üzerine yeterli miktarda keten sardınız mı? Bağlantı parçalarını keten sıyrılmayacak şekilde sıktınız mı? Hazırladığınız boruyu terazisinde kelepçeye bağladınız mı? Kaçak denemesi yaptınız mı? Yaptığınız tesisatı koruyucu astar boya ile boyadınız mı? İş bitiminde kullandığınız araç ve gereçleri kaldırdınız mı? İş bitiminde çevrenizi temizlediniz mi ? Toplam evet ve hayır sayıları Evet Hayır DEĞERLENDİRME Performans testi değerlendirmesi sonucunda eksik olduğunuz konuları tekrar ederek eksik bilgilerinizi tamamlayınız.hayır seçeneklerinden uygun olanı kutucuğa işaretleyiniz. 18 .

ARAŞTIRMA Ø Çevrenizde yangın tesisatı bulunan binaları gezerek. boru çeşidine göre farklılık gösterir. galvanizli demir veya dikişli siyah boru ile ve çapı en az 2” olacak şekilde döşenir. Ø Günümüzde hangi tür yangın dolabı aparatları daha kullanışlıdır. Dişli bağlantı sırasında kullanılan ara bağlantı parçalarının (fittingslerin) sızdırmazlığının sağlanmasında keten. Elle Çalıştırılan Yangın Tesisatları 2. pas ve imalat artıklarından arındırıldıktan sonra birleştirilmelidir. YANGIN DOLABI MONTAJI 2.1. Boru Tesisatlarını Döşemek Elle çalıştırılan yangın tesisatı boruları.ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun yangın tesisatı borusu döşeyebilir ve yangın dolaplarını ve aparatlarını monte edebileceksiniz. görevlerini araştırınız. teflon veya sıvı conta kullanılabilir. Boru bağlantı türü. yangın dolaplarının nerelere konduğunu inceleyiniz. Genellikle boru bağlantıları. Ø Yangın dolaplarının içerisinde bulunan donanımı inceleyip. 2.1. Borular birleştirilmeden önce her türlü kir. Ø Ø Ø Ø Dişli bağlantı Kaynaklı bağlantı Flanşlı bağlantı Kelepçeli bağlantı türlerinden birisi seçilerek yapılabilir. Topladığınız bilgileri sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız. araştırınız.1. 19 .

1: Elle çalıştırılan yangın tesisatı. Yangın Dolaplarını Monte Etmek Elle çalıştırılan yangın tesisatlarında yangın dolapları kullanılır. Hortum musluğa ve fıskiyeye sıkıca bağlanır.1: Yangın dolabı 20 .2.Şekil 2.1. musluk açıldıktan sonra yangına koşulduğunda hortumun dolaşmadan açılabilmesidir. Hortumun boyu 10-30 m arasında değişebilir. Hortum dolap içerisindeki bir makaraya düzgün olarak sarılmış olabileceği gibi raf raf ya da rafların üzerine katlanmış olarak da konabilir. Resim 2. Yangın dolabı 60X70X16 cm ebatlarında içinde bir yangın musluğu (köşeli vana) 10 kgf/cm2 basınca dayanabilen keten hortum veya kauçuk esaslı lastik hortum. Burada önemli olan bir yangın anında fıskiye ele alınıp. kolon ve branşman borularının döşenmesi 2. hortumun ucuna bağlanmış fıskiyesi (lans) bulunan bir dolaptır.

3: Kumandalı lans (fıskiye) Şekil 2. Resim 2.2: Yangın dolabı elemanları Fıskiye (lans) genellikle alüminyum alaşımlardan yapılır ve 25. Yangın dolapları yangın anında katta bulunanlar veya olay yerine gelen itfaiyeciler tarafından kullanılır. 21 . 50.Yangın dolabının bölümleri aşağıdaki şekilde görülmektedir. Değişik tip yangın dolapları mevcuttur.3: Kumandalı lans su püskürtme şekilleri Yangın dolapları mümkün olduğu kadar koridor çıkışı ve merdiven sahanlığı yakınına. Şekil 2. 65 mm anma çaplarında olur.2: Kumandasız lans (fıskiye) Resim 2. kolayca görülebilecek ve ulaşılabilecek şekilde yerleştirilmelidir.

Yangın Vanası. Hortum ve Lans Bağlantılarını Yapmak Elle çalıştırılan yangın tesisatlarında yangın dolabı içerisine yangın vanası (köşeli vana) takılır. Resim 2.5:Lans (fıskiye) kontrollü yangın dolabı Lans kontrollü dolaplarda hortumlar sürekli su ile dolu olduğundan kullanma bakımından daha kolaydır. Yangın vanaları hortum bağlanabilecek şekilde imal edilir.Vana kontrollü dolaplarda. 2. Lans hortumun sonunda su akışını yönlendiren ve kontrol eden parçadır.3. kısma. hortumun ucundan suyun miktarının (açma. Eğitilmiş personelin bulunmadığı yerler için çok uygundur. Tüm ayarlara sahip olan su püskürtücüleri hortumun gerektiğinde tek kişi tarafından kullanılması için kullanıcının en büyük yardımcısıdır. Yangın dolapları her katta ve yangın duvarları ile ayrılmış her bölümde aralarındaki uzaklık 30 m’den fazla olmayacak şekilde düzenlenmelidir. 22 . Binanın sprinkler sistemi korunması ve katlara itfaiye ağzı bırakılması durumunda yangın dolapları arasındaki uzaklık 45 m’ye kadar çıkabilir. Kullanıcının. konik püskürtme) ayarlanmasını sağlar.1. püskürtme atım. Genellikle keten bez hortumlu dolaplarda kullanılır. 4: Vana Kontrollü yangın dolabı Resim 2. Önemli yapılarda her iki sistem bir birini tamamlar ve bir arada yapılmalıdır. Son zamanlarda kolay ve çabuk kullanılabilirliği nedeniyle 1” çapındaki kauçuk hortumlu yangın dolapları tercih edilmektedir. yangın dolabında bulunan vananın açılması ile suyun devreyi beslemesi sağlanır. kapama) ve suyun atım biçimini (demet atım. Yangın dolapları. Prensip olarak bir yangın dolabı diğerini koruyabilecek uzaklıkta olmalıdır. binaların yangından daha iyi korunmasını sağlayan otomatik sprinkler sistemlerine alternatif değildir. Yuvarlak tip kauçuk esaslı hortumların ucunda bulunan lans açılarak yangına hemen müdahale edilir. Normal durumda hortumda su yoktur. 10-30 m arasında ve 10 kgf/cm2 basınca dayanabilen keten hortum veya kauçuk esaslı hortum vanaya sıkıca bağlanır. Hortumun boşta kalan ucuna lans (fıskiye) bağlanır.

8: Hortum bağlantı parçaları Şekil 2. 6: Yangın vanası Resim 2.Resim 2.4: Yangın dolabına hortum sarılış biçimleri 23 .7: Montajı yapılmış yangın vanası Resim 2.

Şekil 2.5: Yangın dolabı montaj resmi Şekil 2.5: Yangın dolabı hortumuna vana ve lans bağlantılarının yapılması 24 .

Ø Temrin duvarında ölçülere göre yangın Ø Çiziminizi yaptıktan sonra ölçüsünü ve dolabı yerini çiziniz. Ø Dolabın kenarlarındaki boşlukları çimento harcı ile doldurduktan sonra dolap üzerindeki ve çevresindeki harç artıklarını temizlemeyi unutmayınız. araç ve ÖNERİLER Ø Takımlarınızın yapılacak işe uygun olmasına özen gösteriniz.9: Yangın dolabına vananın takılması Ø Yangın vanasına parçasını sıkınız. çok sıkarsanız bağlantı parçalarının çatlamasına neden olabilirsiniz. Kıvamlı çimento harcı hazırlayınız. Ø Çizdiğiniz yangın dolabı yerini kırarak Ø Kırma işlemini uygun boyuttaki çekiç ve nişi hazırlayınız. Resim 2. Az sıkarsanız su kaçağına. ve yan yüzeylerin yaptığınız sıva ile temas etmesi gerektiğini unutmayınız. keski ile yapınız. Bağlantı parçalarını gereğinden az ve gereğinden çok sıkmamaya özen gösteriniz. Ø Yangın dolabını niş içerisine Ø Dolabı yerleştirdikten sonra terazi ile yerleştiriniz ve kurumaya bırakınız. Ø Dolap için hazırlanan niş yüzeylerini Ø Dolap niş içerisine oturtulduğunda arka çimento harcı ile sıvayınız. terazisini kontrol etmeyi unutmayınız. Harcı karmak için uygun bir yer seçmeyi unutmayınız. hortum bağlantı Resim 2. gereçleri Ø Gereğinden fazla malzeme almayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İŞLEM BASAMAKLARI Ø İş için gerekli hazırlayınız.10: Vanaya hortum bağlantı parçasının takılması 25 . kontrol etmeyi unutmayınız. Ø Yangın vanasını boru ucuna sıkınız.

Ø Lans (fıskiye) üzerine hortum bağlantı parçasını takınız. asınız.Ø Hortum bağlantı parçasına hortumu takarak kelepçe ile sıkınız. Ø Kelepçeyi sıkmadan önce hortumun tam ve düzgün bir şekilde yerleştiğinden emin olunuz. doğru sardığınızdan emin 26 . Ø Sızdırmayacak dikkat ediniz. bir şekilde takmaya Resim 2.11: Fıskiyeye hortum bağlantı parçasının takılması Ø Yangın hortumunu dolap içinde Ø Hortumu bulunan makaraya sararak lansı yerine olunuz.

. Vana kontrollü dolaplarda hortumun içi daima su ile doludur..Bez hortumlar kauçuk esaslı hortumlara göre daha kullanışlıdır...)2(................)9- Yangın dolapları mümkün olduğu kadar koridor çıkışı ve merdiven sahanlığı yakınına kolayca görülebilecek yerlere konmalıdır..... su akışını yönlendiren parçadır... Lans kontrollü dolaplarda hortumun içi daima boştur. Yangın dolabı içerisinde yangın vanası. Yangın dolabı genellikle 60x70x16 cm boyutlarında yapılır.....)10... Yangın dolapları yangın anında katta bulunanlar veya olay yerine gelen itfaiyeciler tarafından kullanılır.. Lans yangın üzerine suyu püskürtmeye yarayan...........)5(....)3(.. hortum ve çek-valf bulunur. Tüm soruları doğru cevapladıysanız diğer faaliyete geçiniz..)7(..... DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek değerlendiriniz Eksik olduğunuz konulara dönerek tekrarlayınız.)1(.... 27 ..)6(... İki yangın dolabı arasındaki mesafe en fazla 20 m olmalıdır..........)4(.. Dolap içerisindeki hortumun boyu 10-30 m arasında değişebilir.. (...........)8(.. (.Objektif Testler (Ölçme Soruları) Aşağıdaki cümleleri doğru veya yanlış olarak değerlendiriniz..ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A.

UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Aşağıdaki yangın dolabı montajını yapınız. ARAÇ VE GEREÇLER: Ø Yangın dolabı Ø Çekiç Ø Murç Ø Keski Ø Harç malzemesi Ø Su düzeci Ø Metre 28 .

kendinizin veya arkadaşınızın yaptığı.hayır seçeneklerinden uygun olanı kutucuğa işaretleyiniz. 29 .PERFORMANS DEĞERLENDİRME Aşağıda hazırlanan değerlendirme ölçeğine göre. Kendinizi yeterli görüyorsanız bir sonraki faaliyete geçiniz. yangın dolabı montaj işini değerlendiriniz. Gerçekleşme düzeyine göre. evet . KONTROL LİSTESİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Temrin duvarında ölçülere göre yangın dolabı yerini çizdiniz mi? Dolap için hazırlanan niş yüzeylerini çimento harcı ile sıvadınız mı? Yangın dolabını niş içerisine terazisinde yerleştirdiniz mi? Temrin duvarında bulunan boru ucuna keten sarıp sülyen sürdünüz mü? Yangın vanasını boru ucuna sıktınız mı? Yangın vanasına hortum bağlantı parçasını sıktınız mı? Hortum bağlantı parçasına hortum takarak kelepçe ile sıktınız mı? Lans bağlantı parçasını sıktınız mı? Yangın hortumunu dolap içerisindeki makaraya sarıp lansı yerine astınız mı? Tesisata su vererek kaçak denemesi yaptınız mı? Araç ve gereçlerinizi yerlerine kaldırıp çalışma alanınızı temizlediniz mi? Toplam evet ve hayır cevap sayıları Evet Hayır DEĞERLENDİRME Performans değerlendirmesi sonucunda eksik olduğunuz konuları tekrar ederek eksik bilgilerinizi tamamlayınız.

Bir kısım sprinkler ise mekanik olarak çalışır. YANGIN SPRİNKLERİ (SERPİCİ) MONTAJI 3. İstatistikî incelemelere göre otomatik sprinkler sistemine sahip olan binalarda çıkan yangınların % 95’i daha başlangıç aşamasında sönmüştür. Islak borulu sprinkler sistemi boruların içerisinde suyun her an akmaya hazır olarak beklediği sistem türüdür.ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ–3 AMAÇ Gerekli donanımı takabileceksiniz. Binalarda kullanılan sprinkler sistemleri ıslak sprinkler sistemi ve kuru sprinkler sistemi olmak üzere 2 grupta incelenir. 3. Bu esnada ıslak sprinkler valf klapesi açılır ve sistem devamlı basınçlı su ile beslenir. Otomatik Çalıştırılan Yangın Tesisatları Son zamanlarda en yaygın olarak kullanılan sulu söndürme sistemlerinden biridir. kullanarak standartlara uygun olarak yangın sprinkleri ARAŞTIRMA Bulunduğunuz çevrede otomatik yangın tesisatı yapılmış binaları gezerek çalışma prensibini araştırınız. Bir kısım sprinkler ısıya duyarlı cıva ile çalışır. Tüpün kırılması ile su yolu açılır ve yangının üzerine yoğun su damlacıkları dağılarak yangının sönmesini sağlar. Yangın meydana geldiğinde açığa çıkan ısı sprinklerin açılarak suyun püskürtülmesine neden olur. Bu sistem yangın çıktığında kendiliğinden devreye giren ve alevlerin üzerine su sıkarak yangını söndüren veya yayılmasını önleyen sistemdir. 30 . Bu sistemde su akışı hemen olacağından zaman kaybı yaşanmaz. Belirli sıcaklıkta eriyebilen gerdirme parçasının erimesi sonunda su yolu açılır ve yangın üzerine su damlacıklarının dağılmasıyla yangını söndürür. Gözlemlerinizi sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.1. Cam tüp içerisinde bulunan cıva çevreden aldığı ısı ile genleşir ve cam tüpün kırılmasına yol açar.

Sprinkler başlıkları 7 m2 ila 21 m2 arasındaki alanları koruyacak şekilde.Şekil 3. korunmasız alan bırakılmamasıdır.1: Gerdirmeli çalışan serpici Şekil 3. binanın risk durumuna ve standartlara uygun olarak yerleştirilmesi gerekir. 31 .2: Sıcaklığa duyarlı sıvı (cıva) ile çalışan serpici Bir sprinkler sistemi kurarken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta.

3.1.2.1.1. Döngü Tipi Boru Tesisatı Korunan alanın çevresinde oluşturulan halka şeklindeki borulama ile dağıtım yapılan boru tesisatıdır.1. Ağaç Tipi Boru Tesisatı Bir ana su besleme borusu üzerine bağlanan branşman boruları ile yapılarak koruma alanlarına dağıtımı yapılan boru tesisatıdır.Şekil 3.1. 3.1. 3.1. 3.1. Izgara Tipi Boru Tesisatı Halka şeklindeki boruyu birbirine birleştiren branşmanlardan oluşan boru tesisatıdır.1.3. 32 . Boru Tesisatını Döşemek Sprinkler başlıklarına suyun taşınmasını sağlayacak olan boru tesisatı değişik dağılım özelliklerinde yapılabilir.3: Serpiciler kafası elemanları Kuru sprinkler sistemi içinde su bulunmayan bir su dağıtım sistemi ile sprinkler başlıklarından meydana gelir bu sistemde kuru sistem valfinden sprinkler başlıklarına kadar olan boru kısmı normal şartlarda basınçlı hava ile doludur.

dik tip sprinkler yukarıya bakacak biçimde. Yangın Sprinkleri (Serpiciler) Takmak Şekil 3.1.4: Otomatik yangın tesisatı boru dağıtım çeşitleri 3.Buna göre sarkık tip sprinkler aşağıya bakacak biçimde. yatay duvar tip sprinkler ise yere paralel olacak biçimde takınız. 33 .5: Serpicinin ( springin ) montaj resmi Sprinklerin başlıkları montaj tipine uygun biçimde takılmalıdır.2.Şekil 3.

soğutucu. suyu gerekli biçimde Serpiciler arası uzaklık 4. dağıtamayacağından yangın söndürmede etkisiz kalacaklardır. Her dağıtıcı boru üzerine en fazla 8 serpici takılmalıdır. Serpiciler eşit aralıklarda.5 m’yi geçmemelidir. 34 . standart uygulamalar için uygundur.6: Montaj tipine göre sprink çeşitleri Montaj tipine uygun takılmayan sprinkler kafası. gerekirse şaşırtma biçiminde takınız.6 m 3.7 m Tablo 3. Sprinkler açılma sıcaklığı korunan mahalin beklenen en yüksek tavan sıcaklığına göre tespit edilmelidir.6 m 4. elektrikli ısıtıcı gibi bir kaynak bulunmamasına dikkat ediniz. Sprinklerin açılma sıcaklığı.74 ve 80 ˚C΄dir. Sistem tipi Hafif tehlike Olağan tehlike Yüksek tehlike En fazla koruma alanı 21 m² 12. Beklenen en yüksek tavan sıcaklığının 20 Cº fazlasına en yakın sıcaklık değerli sprink kafası.Şekil 3. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta korunmasız alan bırakılmamasıdır.66. kafasının açılarak suyun akmaya başladığı sıcaklık değeridir.3 m² İki sprink arası en fazla mesafe 4.1 m² 9.1: Yangın tehlikesi tipine göre sprinklerin koruma alanı ve iki sprink arası en fazla mesafe Sprink başlıklarının yakınında açılma elemanını etkileyecek ısı kaynağı veya menfez. Standartların belirlediği springlerin açılma sıcaklıkları genellikle 57.

Şekil 3.7: Otomatik yangın tesisatı 35 .

almayı Ø Serpici (sprink) borularını bağlayınız. Ø Kolon borusunun bağlantısını yapınız. temizlemeyi Ø Serpiciyi (sprink) elle redüksiyona tutturarak anahtarla sıkınız. Ø Serpiciye (sprink) sülyen sürünüz. çek-valf Ø Sızdırmazlığa özen gösteriniz. Ø Boru anahtarının boruyu ve bağlantı parçasını sıyırmaması için doğru yönde tutunuz. Ø Uygun boyutta boru anahtarı kullanınız. Ø Kullandığınız araç yerlerine koyunuz. Ø Diş açma esnasında yağ kullanmayı unutmayınız. Ø Serpiciyi sıkarken dikkatli olunuz. keten sararak Ø Dış etkenlerden zarar görmeyecek şekilde bağlamaya özen gösteriniz. Ø Montajını yaptığınız tesisatı koruyucu astar boya ile boyayınız. ve gereçleri 36 . Ø Kaçak denemesini 10 kgf/cm² basınçta yapınız. Ø Güvenlik önlemlerini unutmayınız. Ø Gereğinden fazla malzeme almayınız. Ø Kolektör yapınız. Cam tüpün kırılabileceğini göz önünde bulundurunuz. delerken gözlük almayı kullanmayı Ø Güvenlik önlemlerini unutmayınız. Ø Ahşap takozları tavana tutturunuz. Ø Tesisata su vererek kaçak denemesini yapınız. Ø Çalışma alanınızı unutmayınız. Ø İtfaiye bağlantı parçasının bağlantısını yapınız. Ø Tavana delik kullanınız. Ø Boruları paslanmaya karşı korumak için astar boyayı kullanmadan önce boru yüzeyini temizlemeyi unutmayınız. borusunun bağlantısını Ø Vana ve unutmayınız. ÖNERİLER Ø Takımlarınızın yapılacak işe uygun olmasına özen gösteriniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İŞLEM BASAMAKLARI Ø İş için gerekli araç ve gereçleri hazırlayınız.

)4- Otomatik çalıştırılan yangın tesisatları.......ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A.......)6(.... 40......OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) Aşağıdaki cümleleri doğru veya yanlış olarak değerlendiriniz... (....)5(.......)1(.... Her dağıtıcı boru üzerine en fazla 4 serpici takılabilir.... Sprinkler genellikle 30.)7- DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek değerlendiriniz Eksik olduğunuz konulara dönerek tekrarlayınız.....)2(... yangın çıktığında.. ızgara tipi ve döngü tipi boru dağıtım sistemi kullanılır.... Serpiciler eşit aralıklarla veya şaşırtma biçiminde takılır. 37 ... (... Binalarda kullanılan sprinkler sistemi ıslak ve kuru sprinkler sistemi olmak üzere iki gruba ayrılır.. görevlinin çalıştırmasıyla devreye girer. 50 ve 60 C° sıcaklıkta açılır.)3(.. Otomatik yangın tesisatında ağaç tipi... Yangın çıktığında açığa çıkan ısı sprinklerin açılarak suyun püskürtülmesine neden olur..

ARAÇ VE GEREÇLER Ø Boru Ø Serpici Ø Ahşap kalas Ø Çekvalf Ø Vana Ø Kollektör Ø Metre Ø Pafta Ø Test vanası 38 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Aşağıdaki otomatik yangın tesisatını yapınız.

evet . Gerçekleşme düzeyine göre. 39 .hayır seçeneklerinden uygun olanı kutucuğu işaretleyiniz. Modül değerlendirmeye geçiniz. kendinizin veya arkadaşınızın yaptığı yangın tesisatını değerlendiriniz. KONTROL LİSTESİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 İş için gerekli araç ve gereçleri hazırladınız mı? Ahşap takozları tavana tutturdunuz mu? Kolon borusunun bağlantısını vana ve çek-valf kullanarak yaptınız mı ? Kolektör borusunun bağlantısını yaptınız mı? Serpici borularını bağladınız mı? İtfaiye bağlantı parçasının bağlantısını yaptınız mı? Serpicilere keten sararak sülyen sürdünüz mü? Serpicileri yerlerine anahtarla taktınız mı? Tesisata su vererek kaçak denemesi yaptınız mı? Yaptığınız tesisatı koruyucu astar boya ile boyadınız mı? İş bitiminde kullandığınız araç ve gereçleri kaldırdınız mı? Toplam evet ve hayır sayıları Evet Hayır DEĞERLENDİRME Performans değerlendirmesi sonucunda eksik olduğunuz konuları tekrar ederek eksik bilgilerinizi tamamlayınız. Kendinizi yeterli görüyorsanız.PERFORMANS DEĞERLENDİRME Aşağıda hazırlanan değerlendirme ölçeğine göre.

vana. serpici. yangın tesisatı elemanlarının (dolap. hortum. fıskiye. ARAÇ VE GEREÇLER 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Yangın dolabı Çekiç Murç Keski Hortum Kelepçe Harç malzemesi Su düzeci Metre 10 Boru 11 Lans 12 Yangın vanası 40 .MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Resmi verilen yangın tesisatını ölçülerine uygun olarak döşeyip. çek-valf vb) montajını yapınız.

PERFORMANS DEĞERLENDİRME Aşağıda hazırlanan değerlendirme ölçeğine göre. Gerçekleşme düzeyine göre. bağlantı parçaları ve lansı doğru taktınız mı? Hortumu kelepçe ile doğru sıktınız mı? Yangın hortumunu makaraya düzgün sardınız mı? Matkabı doğru kullandınız mı? Serpicileri doğru taktınız mı? Su terazisini doğru kullandınız mı? Tesisatın kaçak denemesini doğru yaptınız mı? Toplam evet ve hayır cevap sayıları DEĞERLENDİRME Performans testi değerlendirmesi sonucunda eksik olduğunuz konuları tekrar ederek eksik bilgilerinizi tamamlayınız. Kendinizi yeterli görüyorsanız bir sonraki modüle geçmek için öğretmeninize başvurunuz.hayır seçeneklerinden uygun olanı kutucuğu işaretleyiniz. kendinizin veya arkadaşınızın yaptığı yangın tesisatını değerlendiriniz. 41 . KONTROL LİSTESİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 17 18 Kelepçeyi yerine çimento harcı ile doğru tutturdunuz mu? Boruları düzgün ve ölçüsünde kestiniz mi? Boru paftasını doğru kullandınız mı? Açılan diş üzerine keteni doğru sardınız mı? Boru anahtarını doğru kullandınız mı? Yangın dolabı yerini duvara doğru çizdiniz mi? Çekiç ve keskiyi doğru kullandınız mı? Evet Hayır Çimento harcını doğru hazırladınız mı? Yangın dolabını niş içerisine doğru yerleştirdiniz mi? Yangın vanası. evet .

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 D D Y Y D D ÖĞRENME FAALİYETİ 2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D D Y D D Y Y Y D Y ÖĞRENME FAALİYETİ 3 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 Y D D D Y Y D 42 .

F. Sıhhi Tesisat. İstanbul.Y. ürün katalogu Ø Ø Ø Ø Ø 43 . 1997. Sıhhi Tesisat ve Isıtma Bölümü Bilgi – İşlem – İş Yaprakları Sınıf II. Mühendisi Rüknettin KÜÇÜKÇALI.T. G. Etem Sait ÖZ.SIDAL Cavit.Ü.E. Ankara. Ege Yıldız plastik ürün katalogu Fırat plastik ürün katalogu Hakan plastik ürün katalogu Pilsa plastik san. Isısan Çalışmaları No: 147.ÖNERİLEN KAYNAKLAR ÖNERİLEN KAYNAKLAR Ø Dr. Matbaası. 1987 Makine.

Yangın Söndürme Sistemleri MMO/2002/300 ISISAN. İstanbul ÖZKARA Aydın. KUMRAL Sabri. 2004. Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları. Yayın NO 272 44 . Cavit SIDAL. 1984. Buderus Sıhhi Tesisat. Yapıda Sıhhi Tesisat.Ankara.KAYNAKÇA KAYNAKÇA Ø Ø Ø Ø ÖZ Etem Sait.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful