TÜRK STANDARDI

TURKISH STANDARD

TS EN 60204-1
Nisan 2011

ICS 29.020

MAKİNALARDA GÜVENLİK - MAKİNALARIN ELEKTRİK DONANIMI - BÖLÜM 1: GENEL KURALLAR Safety of machinery - Electrical equipment of machines Part 1: General requirements

TS EN 60204-1 (2011) Standardı, EN 60204-1 (2006) standardı ile birebir aynı olup, Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi’nin (CENELEC, Avenue Marnix 17 B-1000 Brussels) izniyle basılmıştır. Avrupa Standardlarının herhangi bir şekilde ve herhangi bir yolla tüm kullanım hakları Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (CENELEC) ve üye ülkelerine aittir. TSE kanalıyla CENELEC’den yazılı izin alınmaksızın çoğaltılamaz.

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Necatibey Caddesi No.112 Bakanlıklar/ANKARA

Bugünkü teknik ve uygulamaya dayanılarak hazırlanmış olan bu standardın, zamanla ortaya çıkacak gelişme ve değişikliklere uydurulması mümkün olduğundan ilgililerin yayınları izlemelerini ve standardın uygulanmasında karşılaştıkları aksaklıkları Enstitümüze iletmelerini rica ederiz. Bu standardı oluşturan İhtisas Grubu üyesi değerli uzmanların emeklerini; tasarılar üzerinde görüşlerini bildirmek suretiyle yardımcı olan bilim, kamu ve özel sektör kuruluşları ile kişilerin değerli katkılarını şükranla anarız.

Kalite Sistem Belgesi İmalât ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşların sistemlerini TS EN ISO 9000 Kalite Standardlarına uygun olarak kurmaları durumunda TSE tarafından verilen belgedir.

Türk Standardlarına Uygunluk Markası (TSE Markası) TSE Markası, üzerine veya ambalâjına konulduğu malların veya hizmetin ilgili Türk Standardına uygun olduğunu ve mamulle veya hizmetle ilgili bir problem ortaya çıktığında Türk Standardları Enstitüsü’nün garantisi altında olduğunu ifade eder.

TSEK
Kritere Uygunluk Belgesi (TSEK Markası Kullanma Hakkı) Kritere Uygunluk Belgesi; Türk Standardları bulunmayan konularda firmaların ürünlerinin ilgili uluslararası standardlar, benzeri Türk Standardları, diğer ülkelerin milli standardları, teknik literatür esas alınarak Türk Standardları Enstitüsü tarafından kabul edilen Kalite Faktör ve Değerlerine uygunluğunu belirten ve akdedilen sözleşme ile TSEK Markası kullanma hakkı verilen firma adına düzenlenen ve üzerinde TSEK Markası kullanılacak ürünlerin ticari Markası, cinsi, sınıfı, tipi ve türünü belirten geçerlilik süresi bir yıl olan belgedir.

DİKKAT!
TS işareti ve yanında yer alan sayı tek başına iken (TS 4600 gibi), mamulün Türk Standardına uygun üretildiğine dair üreticinin beyanını ifade eder. Türk Standardları Enstitüsü tarafından herhangi bir garanti söz konusu değildir. Standardlar ve standardizasyon konusunda daha geniş bilgi Enstitümüzden sağlanabilir. TÜRK STANDARDLARININ YAYIN HAKLARI SAKLIDIR.

ICS 29.020

TÜRK STANDARDI

TS EN 60204-1/Nisan 2011

Ön söz
Bu standard, CENELEC tarafından kabul edilen EN 60204-1: 2006 standardı esas alınarak, TSE Elektrik İhtisas Grubu’nca TS 10316 EN 60204-1: 2005’in revizyonu olarak hazırlanmış ve TSE Teknik Kurulu’nun 05 Nisan 2011 tarihli toplantısında Türk Standardı olarak kabul edilerek yayımına karar verilmiştir. Bu standardın daha önce yayımlanmış bulunan baskıları geçersizdir. EN 60204-1 (2006) ile IEC 60204-1 (2005)’’te yapılan ortak değişiklikler metnin solunda düşey çizgiyle gösterilmiştir. Bu standardda kullanılan bazı kelime ve/veya ifadeler patent haklarına konu olabilir. Böyle bir patent hakkının belirlenmesi durumunda TSE sorumlu tutulamaz.

-

ICS 29.020

TÜRK STANDARDI

TS EN 60204-1/Nisan 2011

İçindekiler
0 1 2 3 Giriş ........................................................................................................................................................... 1 Kapsam...................................................................................................................................................... 2 Atıf yapılan standard ve/veya dokümanlar ............................................................................................ 3 Terimler ve tarifler .................................................................................................................................... 7 3.1 Harekete geçirici ................................................................................................................................. 7 3.2 Ortam sıcaklığı .................................................................................................................................... 7 3.3 Bariyer ................................................................................................................................................. 7 3.4 Kablo tavası......................................................................................................................................... 7 3.5 Donanımlı kablo kanal sistemi ............................................................................................................ 7 3.6 Aynı anda oluşan ................................................................................................................................ 7 3.7 Boru..................................................................................................................................................... 7 3.8 Kontrol devresi (bir makinanın) ........................................................................................................... 7 3.9 Kontrol cihazı....................................................................................................................................... 7 3.10 Kontrol düzeni.................................................................................................................................. 8 3.11 Kontrollü durdurma .......................................................................................................................... 8 3.12 Doğrudan Temas............................................................................................................................. 8 3.13 Doğrudan açma çalışması (bir kontak elemanının)......................................................................... 8 3.14 Kapalı kanal ..................................................................................................................................... 8 3.15 Elektrikli çalışma alanı ..................................................................................................................... 8 3.16 Elektronik donanım.......................................................................................................................... 8 3.17 Acil durum durdurma cihazı............................................................................................................. 8 3.18 Acil durum devre dışı bırakma cihazı .............................................................................................. 8 3.19 Elektrikli kapalı çalışma alanı .......................................................................................................... 8 3.20 Mahfaza ........................................................................................................................................... 8 3.21 Donanım .......................................................................................................................................... 9 3.22 Eş potansiyel kuşaklama ................................................................................................................. 9 3.23 Açıktaki iletken bölüm...................................................................................................................... 9 3.24 Yabancı iletken bölüm ..................................................................................................................... 9 3.25 Arıza ................................................................................................................................................ 9 3.26 Hata ................................................................................................................................................. 9 3.27 Fonksiyonel kuşaklama ................................................................................................................. 10 3.28 Tehlike ........................................................................................................................................... 10 3.29 Dolaylı temas ................................................................................................................................. 10 3.30 Endüktif güç besleme sistemi ........................................................................................................ 10 3.31 Eğitilmiş kişi (elektrik konusunda).................................................................................................. 10 3.32 Ara kilit (güvenlik için).................................................................................................................... 10 3.33 Gerilimli bölüm ............................................................................................................................... 10 3.34 Makina harekete geçiricisi ............................................................................................................. 10 3.35 Makinalar, makina ......................................................................................................................... 10 3.36 İşaretleme ...................................................................................................................................... 11 3.37 Nötr iletkeni (sembolü N) ............................................................................................................... 11 3.38 Engel.............................................................................................................................................. 11 3.39 Aşırı akım....................................................................................................................................... 11 3.40 Aşırı yük (bir devrenin) .................................................................................................................. 11 3.41 Fiş-priz kombinasyonu................................................................................................................... 11 3.42 Güç devresi.................................................................................................................................... 11 3.43 Koruyucu kuşaklama ..................................................................................................................... 11 3.44 Koruyucu kuşaklama devresi......................................................................................................... 11 3.45 Koruma iletkeni .............................................................................................................................. 11 3.46 Yedekleme..................................................................................................................................... 12 3.47 Referans gösteriliş......................................................................................................................... 12 3.48 Risk................................................................................................................................................ 12 3.49 Koruyucu........................................................................................................................................ 12 3.50 Koruma .......................................................................................................................................... 12 3.51 İşletme seviyesi ............................................................................................................................. 12 3.52 Kısa devre akımı............................................................................................................................ 12 3.53 Yetiştirilmiş kişi (elektrik konusunda)............................................................................................. 12

ICS 29.020

TÜRK STANDARDI

TS EN 60204-1/Nisan 2011

3.54 Tedarikçi ........................................................................................................................................ 12 3.55 Anahtarlama cihazı........................................................................................................................ 12 3.56 Kontrolsüz durma .......................................................................................................................... 12 3.57 Kullanıcı ......................................................................................................................................... 12 4 Genel kurallar ......................................................................................................................................... 13 4.1 Genel................................................................................................................................................. 13 4.2 Donanımın seçimi ............................................................................................................................. 13 4.3 Elektrik beslemesi ............................................................................................................................. 14 4.4 Fiziksel çevre ve çalışma şartları ...................................................................................................... 15 4.5 Taşıma ve depolama......................................................................................................................... 16 4.6 Kaldırma tertibatı............................................................................................................................... 16 4.7 Montaj................................................................................................................................................ 16 5 Besleme giriş iletkeni bağlantı uçları, ayırma ve devre dışı bırakma düzenleri .................................... 16 5.1 Besleme giriş iletkeni bağlantı uçları................................................................................................. 16 5.2 Dış koruyucu topraklama sistemine bağlantı için bağlantı ucu ......................................................... 17 5.3 Beslemeyi ayırma (bağlantıyı kesme) cihazı .................................................................................... 17 5.4 Beklenmeyen çalıştırmanın önlenmesi için devre kesme cihazları................................................... 19 5.5 Elektrik donanımının ayrılması için kullanılan cihazlar...................................................................... 20 5.6 Yetkisiz, istenmeden ve/veya yanlışlıkla bağlantıya karşı koruma ................................................... 20 6 Elektrik çarpmalarına karşı koruma ..................................................................................................... 20 6.1 Genel................................................................................................................................................. 20 6.2 Doğrudan temasa karşı koruma........................................................................................................ 21 6.3 Dolaylı temasa karşı koruma............................................................................................................. 23 6.4 PELV’in kullanılması ile koruma........................................................................................................ 24 7 Donanımın korunması............................................................................................................................ 25 7.1 Genel................................................................................................................................................. 25 7.2 Aşırı akıma karşı koruma .................................................................................................................. 25 7.3 Motorların aşırı ısınmaya karşı korunması........................................................................................ 26 7.4 Olağan dışı sıcaklığa karşı koruma................................................................................................... 27 7.5 Beslemenin kesilmesi veya gerilimin azalması karşı koruma ve müteakiben eski değerine gelmesi28 7.6 Motorun aşırı hız koruması ............................................................................................................... 28 7.7 Toprak arızası/artık akım koruması .................................................................................................. 28 7.8 Faz sırası koruması........................................................................................................................... 28 7.9 Yıldırımdan veya anahtarlama ani akımlarından kaynaklanan aşırı gerilimlere karşı koruma ......... 28 8 Eş potansiyel kuşaklama....................................................................................................................... 29 8.1 Genel................................................................................................................................................. 29 8.2 Koruyucu kuşaklama devresi ............................................................................................................ 31 8.3 Fonksiyonel kuşaklama..................................................................................................................... 33 8.4 Yüksek kaçak akım etkilerini sınırlamak için tedbirler....................................................................... 33 9 Kontrol devreleri ve kontrol fonksiyonları........................................................................................... 33 9.1 Kontrol devreleri ................................................................................................................................ 33 9.2 Kontrol fonksiyonları.......................................................................................................................... 34 9.3 Koruyucu ara kilitler........................................................................................................................... 39 9.4 Arıza hâlinde kontrol fonksiyonları .................................................................................................... 39 10 Operatör ara birimi ve makinaya monte edilen kontrol cihazları................................................... 42 10.1 Genel ............................................................................................................................................. 42 10.2 Basmalı düğmeler.......................................................................................................................... 43 10.3 Gösterge ışıkları ve ekranları ........................................................................................................ 45 10.4 Işıklı basmalı düğmeler.................................................................................................................. 46 10.5 Döner kontrol cihazları................................................................................................................... 46 10.6 Yol verme cihazları ........................................................................................................................ 46 10.7 Acil durum durdurma cihazları....................................................................................................... 46 10.8 Acil durum kesme cihazları............................................................................................................ 46 10.9 Etkinleştirme kontrol cihazları........................................................................................................ 47 11 Kontrol düzeni: Yeri, montajı ve mahfazaları.................................................................................. 47 11.1 Genel kurallar ................................................................................................................................ 47 11.2 Yer ve montaj................................................................................................................................. 47

.....................................1 Genel kurallar ................7 İşletme el kitabı.................2 Makina ve donamın mahalli aydınlatması ........... 63 15................................................6 Mekanik frenler için koruyucu cihazlar ................................................................................... 55 13................................................................................................................................. 63 15...................3 Motor boyutları.......................................................3 Bütün dokümantasyon için uygulanabilir kurallar .............. 62 14..............................................................2 Beslemenin otomatik ayrılması ile koruma için şartların doğrulanması ..........................................................................................5 Kontrol düzenine erişim ............................................................................................................ 68 17.................................................................................................................................................................................................................... 67 17.............................................................020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 11........................................................................................................................ 65 16................................................... 68 18.............................................................................. 49 11..................................................................... 65 17 Teknik dokümantasyon..............2 Temin edilecek bilgiler ............................4 Motor montajı ve bölmeleri ........................................................................................................................1 Genel ......................................................................................................................................... 72 18....................... 72 18............................. 48 11....................................... 66 17........................... 76 Ek C (Bilgi için) Bu standardın kapsadığı makinalara örnekler.................................................................6 Bükülgen kablolar .............................................................. 56 13.......................................2 Uyarı işaretleri ....................................................... 52 12................................................................................... 60 14 Elektrik motorları ve ilgili donanım ............................6 Devre şemaları ..................................................................... iletken baralar ve kayar bilezik üniteleri .................................5 Motor seçim kriterleri ...... 64 16................................................................................... bağlantı kutuları ve diğer kutular ................................. 50 12..............1 Genel ...................... uyarı işaretleri ve referans gösterilişler..............................................................3 Fonksiyonel tanıtma ..........................................................................................4 Tesis dokümanları ........................................... 62 14.............................. 67 17.........................................4 Normal işletmede akım taşıma kapasitesi.................. 62 14..................................................ICS 29..................................................................................1 Genel kurallar .....................................................................................4 Gerilim deneyleri.........................................................................................................5 Blok şemalar ve fonksiyon şemaları...............1 Yardımcı donanımlar ............................................................................................................3 Yalıtım direnci deneyleri .................5 Artık gerilimlere karşı korunma........................................................4 Mahfazalar dışında kablaj.....................9 Parça listesi .................................................................................................................. 58 13......................................................................................................... 68 18...................5 Kanallar..........................................4 Mahfazalar.......................................................................................... 62 14........................................................................................................................................................................................................................................7 İletken telleri...................................................2 İletkenlerin tanıtılması................................ 54 13 Kablaj uygulamaları...............2 Motor mahfazaları...............2 İletkenler .................................................... 72 18................................................................................................................................................................................ 66 17................................................................................................................................................................................................. 50 12..........................................................3 Koruma dereceleri ...............................3 Yalıtım................5 Referans gösterilişler..................... 65 16....................................................................... 51 12. 68 18.....................1 Bağlantılar ve güzergâh..................... 63 16 İşaretleme..........................................................5 İletken ve kablo gerilim düşümü . 63 15 Yardımcı donanım ve aydınlatma............ 50 12..................................... 68 18 Doğrulama ................................................................................. 72 Ek A TN sistemlerinde dolaylı temasa karşı koruma ................1 Genel .........................8 Bakım el kitabı ................ 62 14.................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 67 17.......7 Yeniden deneyden geçirme............... 71 18............................................................................................ 65 17.......................................................................... 50 12 İletkenler ve kablolar ....................................................................... 64 16.............................. 64 16.....................4 Donanımın işaretlenmesi................................................ kapılar ve açıklıklar ............................... 62 14.. 55 13........................ 58 13..................................................... 82 .................................................................. 51 12...................................... 80 Ek D (Bilgi için) Makinaların elektrik donanımı içindeki iletkenlerin ve kabloların akım taşıma kapasiteleri ve aşırı akımdan korunmaları .............................................. 65 17......................................................................................................................6 Fonksiyon deneyleri..................................................3 Mahfazalar içinde kablaj ......... 53 12............... 73 Ek B (Bilgi için) Makinaların elektrik donanımı için inceleme formu .................................. 66 17.......................................................................................

............................................................................. 90 Ek ZA (Bilgi için) Bu standardda atıf yapılan uluslararası standardlara karşılık gelen Avrupa standardları .....................................................................................................................................................................ICS 29............... 96 Kaynaklar.............................................................................. 92 Ek ZZ (Bilgi için) AB Direktiflerinin temel gereksinimlerinin izlenmesi .... 99 ............................................................................................................................................ 87 Ek F (Bilgi için) Bu standardın kullanımı için kılavuz .................................................. 97 İndeks ................... 88 Ek G (Bilgi için) Tipik iletken kesit alanlarının mukayesesi ............................................................020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek E (Bilgi için) Acil durum çalışma fonksiyonlarıyla ilgili açıklama ..............................................................................................

Parantez içindeki rakamlar bu standarddaki madde numaralarıdır. yazılım ve dokümantasyon dâhil.ICS 29. tipik bir makinanın ve bu standardda sözü edilen elektrik donanımının çeşitli elemanlarını gösteren ilgili donanımın tam blok diyagramıdır.Makinaların elektrik donanımı Bölüm 1: Genel kurallar 0 Giriş Bu standardda makinaların elektrik donanımı ile ilgili olarak aşağıdaki hususları iyileştirecek kurallar ve öneriler bulunmaktadır: − Kişiler ve malların güvenliği. Bu standardın kullanımındaki ilave kılavuz Ek F’de verilmiştir. − Kontrol tepkilerinin tutarlılığı.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Makinalarda güvenlik . Şekil 1. − Bakım kolaylığı. Şekil 1’den. bir makina ve ilgili donanımının çeşitli elemanlarının aralarındaki ilişkilerin anlaşılmasına yardımcı olmak üzere verilmiştir. 1 . Şekil 1. birlikte ele alınan elemanların tümünün makinayı oluşturduğu ve genellikle en az bir gözetimli kontrol seviyesiyle birlikte çalışan bir veya daha çok makinanın bir imalat sistemini veya hücresini teşkil ettiği anlaşılmaktadır. güvenlik koruyucuları alet/edevat.

elektronik ve programlanabilir elektronik donamlarının ve sistemlerinin uygulamalarını kapsar.Tipik bir makinanın blok diyagramı 1 Kapsam Bu standard. bir uygulama standardıdır ve teknolojik gelişmeleri sınırlamayı veya engellemeyi amaçlamaz.ICS 29. 2 . çalışır durumdayken elle taşınamayan makinalara (koordineli biçimde birlikte çalışan makinalar grubu dâhil) ait elektrik. Not 1 Bu standard.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Şekil 1 .

alternatif akım (a. Atıf yapılan standard ve/veya dokümanın tarihinin belirtilmemesi halinde en son baskısı kullanılır. Tarih belirtilen atıflarda daha sonra yapılan tadil veya revizyonlar. özellikle Madde 3. − Dikiş makinaları ünitelerinde ve sistemlerinde kullanılan. elektrikli. ancak bununla sınırlı değildir. tarih belirtilerek veya belirtilmeksizin diğer standard ve/veya dokümanlara atıf yapılmaktadır. Not 4 Binalardaki elektrik besleme tesisatıyla ilgili kurallar.020 Not 2 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Bu standardda “elektrik” terimi.a.1’e bakılmalıdır). Her makine tipinin yeterli güvenliğinin sağlaması için kendine has kuralları bulunmalıdır.a. Bu atıflar metin içerisinde uygun yerlerde belirtilmiş ve aşağıda liste halinde verilmiştir. ara kilitleme veya kontrol) kapsamaz. 2 Atıf yapılan standard ve/veya dokümanlar Bu standardda. − Bazı malzemelerin kullanımında veya üretiminde özel riskleri bulunan. elektriksel. IEC 60364 standard serisinde verilmiştir. Not 3 - Bu standardın kapsadığı donanım. elektronik ve programlanabilir elektronik donanım anlamına gelir). makinaların elektrik donanımına uygulanabilecek ilave ve özel kuralları belirtmez. − Patlaması muhtemel malzemenin işlenmesi veya üretiminde kullanılan (boya veya talaş gibi).) için 1000 V’u ve doğru akım (d.Bu standard kapsamında bulunabilen elektrik donanımının ait olduğu makina örneklerinin listesi Ek C’de verilmiştir. Not 7 – Dikiş makinaları için IEC 60204-31’e bakılmalıdır. − Kaldırma makinalarında kullanılan Not 8 – Kaldırma makinaları için IEC 60204-32’ye bakılmalıdır. 3 . Bu standardda “kişi” terimi herhangi bir kişiyi ifade eder ve söz konusu makinanın kullanılması ve bakımı için görevlendirilen ve bu yönde kullanıcı veya onun temsilcisi/temsilcileri tarafından kendisine talimat verilen kişileri de kapsar.35’te tarif edilen makinaların elektrik donanımını kapsar. elektronik ve programlanabilir elektronik hususları birlikte ifade eder (örneğin. “elektrik donanımı”. − Maden ocaklarında kullanılması amaçlanan.ICS 29. Not 5 . makinanın elektrik donanımına besleme hattının bağlantı noktasında başlar (Madde 5. kişilerin elektrik dışındaki tehlikelerden korunması için diğer standardlar veya yönetmeliklerin gerekli gördüğü veya istediği bütün kuralları (örneğin.Açık havada kullanım için amaçlanan (bina veya diğer koruyucu yapıların dışında). Bu standard. − Patlaması ve/veya yanması muhtemel atmosferde kullanım için amaçlanan. Not 6 . Bu standard. Bu standard. Elektrik enerjisinin doğrudan bir iş aleti olarak kullanıldığı güç devreleri bu standardın kapsamı dışındadır.Daha yüksek gerilimler için IEC 60204-11’e bakılmalıdır. koruyuculuk. atıf yapan bu standardda da tadil veya revizyon yapılması şartı ile uygulanır. Bu standard. .) için 1500 V’u aşmayan anma besleme gerilimleri ve 200 Hz’i aşmayan anma besleme frekansı ile çalışan elektrik donanımına veya elektrik donanımının bölümlerine uygulanır.

ICS 29.Bölüm 1:Beyan değerleri ve performans Döner elektrik makinaları . prizler ve ara fiş-prizler industrial purposes .İnsan-makine ara yüzü. koruyucu iletkenler and protective bonding conductors ve koruyucu kuşaklama iletkenleri Electrical installations of buildings . Protection 4-41 Bölüm 4 .Bölüm 6-61: Verification.Alçak gerilim elektrik tesisleri – 5-54: Selection and erection of 5-54 Bölüm 5-54: Elektriksel teçhizatın electrical equipment – Earthing seçilmesi ve montajı – Topraklama arrangements. socket-outlets and couplers for TS 7205 Fişler.Bölüm 4-43: Protection for safety – 4-43 4-43: Güvenlik koruması .Part TS HD 60364. işaretleme ve tanıtma için temel ve güvenlik prensipleri Plugs. ve 4.Bölüm 11: Isıl koruma Ayaklı döner elektrik makinelerinin boyutları ve anma güçleri Ayaklı döner elektrik makinelerinin boyutları ve anma güçleri IEC 60034-11 Rotating electrical machines .Part 1: General EN 60309-1 Sanayide kullanılan .Part 2: Frame numbers 355 to 1000 and flange numbers 1180 to 2360 IEC 60073:2002 Basic and safety principles for manmachine interface. marking and identification – Coding principles for indicators and actuators IEC 60309-1: 1999 IEC 60364-441: 2001 IEC 60364-443: 2001 IEC 60364-552: 2001 IEC 60364-553: 2002 TS EN 6003411 TS 732 TS 731 TS 732 TS 731 TS 2575 EN 60073 IEC 60364-554: 2002 IEC 60364-661: 2001 IEC 60417-DB: 2002 2 Gösterge cihazları ve harekete geçirme elemanları için kodlama prensipleri .6. IEC vb.Part 1: Rating and performance Rotating electrical machines .Part 1: Frame numbers 56 to 400 and flange numbers 55 to 1080 IEC 60072-2 Dimensions and output series for rotating electrical machines .Aşırı Protection against overcurrent akıma karşı koruma Electrical installations of buildings – Part 5-52: Selection and erection of electrical equipment – Wiring systems Electrical installations of buildings – Part TS HD 60364.Part TS HD 384. switching and seçilmesi ve montajı – Ayırma. control anahtarlama ve kontrol – Kısım 534:Aşırı gerilimlere karşı koruma düzenleri Electrical installations of buildings – Part TS HD 60364.Part 11: Thermal protection IEC 60072-1 Dimensions and output series for rotating electrical machines . kolonda verilmiştir.61 Binalarda elektrik tesisatı .41: Güvenlik için koruma against electric shock – Elektrik çarpmasına karşı koruma Electrical installations of buildings – Part TS IEC 600364.Bölüm 1: Genel bilgiler ve uygulama 1) TSE Notu: Atıf yapılan standardların TS numarası ve Türkçe adı 3. Classification TS No1) TS 3205 EN 60034-1 TS 3209 IEC 60034-5 TS EN 60204-1/Nisan 2011 Adı (Türkçe) Döner elektrik makinaları . ISO. *işaretli olanlar bu standardın basıldığı tarihte İngilizce metin olarak yayımlanmış olan Türk Standardlarıdır.Alçak gerilim elektrik tesisleri – 4-41: Protection for safety. Initial verification S1 6: Doğrulama grup 61: Başlangıç doğrulaması Graphical symbols for use on TS IEC 60417 Donanım üzerinde kullanılan grafik equipment DATA BASE* semboller . protective conductors düzenlemeleri.Alçak gerilim elektrik tesisleri – 5-53: Selection and erection of electrical 5-534 Bölüm 5-53: Elektriksel teçhizatın equipment – Isolation.020 EN. No IEC 60034-1 IEC 60034-5 TÜRK STANDARDI Adı (İngilizce) Rotating electrical machines .Part 5: Degrees of protection provided by the integral design of rotating electrical machines (IP code).Bölüm 5: Döner elektrik makinalarının bütün tasarımı tarafından sağlanan koruma dereceleri (IP kodu) Sınıflandırma Döner elektrik makinaları .Bölüm 1: requirements Genel özellikler Electrical installations of buildings . 4 .Binalarda elektrik tesisatı .

Bölüm 1: Genel kurallar Alçak gerilim anahtarlama düzeni ve kontrol düzeni .Bölüm 3: Cihazlar ve yardımcı ekipmanlar için genel kurallar Yalıtım koordinasyonu – Alçak gerilim sistemlerinde kullanılan donanımlar için .Elektromekanik devre kontrol cihazları Alçak gerilim anahtarlama düzeni ve kontrol düzeni . including general rules for an alphanumeric system Basic and safety principles for manmachine interface. requirements and tests TS 3033 EN 60529 TS IEC 60617 DATA BASE * TS 4462 IEC 60621-3 IEC 60664-1: 1992 IEC 60947-1: 2004 IEC 60947-2: 2003 IEC 60947-3: 1999 TS EN 60664-1 Low-voltage switchgear and controlgear TS EN 60947-1 – Part 1: General rules Low-voltage switchgear and control gear .Bölüm 1: Genel kurallar 5 IEC 60446: 1999 IEC 60447: 2004 IEC 60529: 1999 IEC 60617-DB: 2001 3 IEC 60621-3: 1979 Man-machine interface (MMI).Bölüm 1: Genel kurallar Elektroteknikte kullanılan dokümanların hazırlanması . ISO.Part 3: Switches.Bölüm 7-1: Yardımcı donanım .020 EN. actuating TS EN 60447 principles Degrees of protection provided by enclosures (IP code) Graphical symbols for diagrams Electrical installations for outdoor sites under heavy conditions (including opencast mines and quarries).Part 7-1: Ancillary equipment. No IEC 60439-1: 1999 IEC 60445: 1999 TÜRK STANDARDI Adı (İngilizce) Low-voltage switchgear and control gear assemblies . işaretlemesi ve tanıtımı için temel ve güvenlik prensipleri – Bir alfanümerik sistem için genel kurallar dahil. marking and identification .Identification of equipment terminals and of terminations of certain designated conductors. Part 3 : General requirements for equipment and auxiliaries Insulation coordination for equipment within low-voltage systems. kurallar ve deneyler Alçak gerilim anahtarlama düzeni ve kontrol düzeni .ICS 29.Part 5-1: Control circuit devices and switching elements Electromechanical control circuit devices IEC 60947-7-1: Low-voltage switchgear and control 2002 gear . cihaz bağlantı uçlarının ve özel gösterimli iletkenlerin bağlantılarının tanıtımı TS 3476 EN 60446 İnsan-makine arabirimi için temel prensipler ve emniyet prensipleri İşaretleme ve tanıtım .Part 2: Circuit-breakers Low-voltage switchgear and control gear . ayırıcılar.Renkler veya rakamlarla iletkenlerin tanıtılması İnsan-makina ara yüzü için temel ve güvenlik prensipleri işaretleme ve tanıtma – Harekete geçirme prensipleri Mahfazaların koruma dereceleri (IP kodu) Diyagramlarda kullanılan grafik semboller Elektrik tesisatları .Bölüm 2: Devre kesiciler Alçak gerilim anahtarlama ve kontrol düzenleri .Bakır iletkenler için bağlantı ucu birimleri Elektroteknikte kullanılan dokümanların hazırlanması .Bölüm 3: Anahtarlar.Bölüm 5-1: Devre kontrol cihazları ve anahtarlama elemanları .Identification of conductors by colours or numerals TS No TS EN 60204-1/Nisan 2011 Adı (Türkçe) TS EN 61439-1 Alçak gerilim anahtarlama ve kontrol düzeni donanımları – Bölüm 1: Genel kurallar TS EN 60445* İnsan-makine arayüzü. Part 1: principles.Bölüm 1: İlkeler.Ağır çevre şartları altında bina dışında kullanılan (açık maden ocakları ve taş ocakları dâhil) .Part 1: Type-tested and partially type-tested assemblies Basic and safety principles for manmachine interface. marking and identification . ayırıcı anahtarlar ve eriyen telli sigorta birleşimi üniteleri Alçak gerilim anahtarlama ve kontrol düzenleri. IEC vb. Terminal blocks for copper conductors IEC 61082-1: 1991 IEC 61082-2: 1993 Preparation of documents used in electrotechnology – Part 1: General requirements Preparation of documents used in electrotechnology – Part 2: Functionoriented diagrams TS EN 60947-51 TS EN 60947-71 TS EN 610821* TS EN 610821* . disconnectors. switch-disconnectors and fusecombination units TS EN 60947-2 TS EN 60947-3 IEC 60947-5-1: Low-voltage switchgear and control 2003 gear .

Bölüm 1: Genel kurallar ve deneyler Safety of power transformers.Fihristleme ve kısa gösterim çizelgeleri Makinalarda güvenlik . general principles for design – Part 2: Technical principles Safety of machinery – Safety-related parts of control systems – Part 1: General principles for design TS EN 62079 TS 11060 TS EN ISO 12100-1 TS EN ISO 12100-2* TS EN ISO 13849-1/AC* 6 . güç supply units and similar – Part 1: kaynakları.a.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 EN.Bölüm 1: Genel kurallar Elektroteknikte kullanılan dokümanların hazırlanması .’ya kadar .Bölüm 1: Genel kurallar Elektrik çarpmasına karşı koruma – Tesisat ve donanım için ortak özellikler Makinalarda güvenlik . ISO. No IEC 61082-3: 1993 IEC 61082-4: 1996 IEC 61140: 2001 61310 (bütün bölümler) IEC 61346 (bütün bölümler) IEC 61557-3: 1997 Adı (İngilizce) Preparation of documents used in electrotechnology – Part 3: Connection diagrams. electronic and programmable electronic control systems IEC 62079: Preparation of instructions – Structuring.c. – Equipment for testing. power TS EN 61558-1 Güç transformatörleri. methodology ISO 12100-2: 2003 ISO 13849-1: 1999 Safety of machinery – Basic concepts. 1500 V d. marking and actuation TS No TS EN 610821* TS EN 610821* TS EN 61140 TS EN 61310-1* TS EN 61310-2* TS EN 61310-3* Adı (Türkçe) Elektroteknikte kullanılan dokümanların hazırlanması .ICS 29. IEC vb.Bölüm 1: Tasarım için genel prensipler Safety of machinery – Functional safety of safety-related electrical.1000 V a.Bölüm 1: Temel terminoloji. ve and 1500 V d. elektriksel güvenlik .c. reaktörler ve benzeri General requirements and tests ürünlerin güvenliği . index and synopsis ISO 12100-1: Safety of machinery – Basic concepts. 2003 general principles for design – Part 1: Basic terminology.a. metodoloji Makinalarda güvenlik – Temel kavramlar. installations and TS EN 61346-1 Sanayi sistemleri.Güvenlik kuralları ve tests deneyler Structuring of technical information and TS EN 62023 Teknik bilgi ve dokümantasyonun documentation yapılandırılması Preparation of parts lists TS EN 62027 Parça listelerinin hazırlanması TS EN 62061* Makina güvenliği . power TS EN 61558.Kumanda sistemlerinin güvenlikle ilgili kısımları . ölçülmesi measures – Part 3: Loop impedance veya izlenmesi ile ilgili donanımlar Bölüm 3: Döngü empedansı Safety of power transformers. tasarım için genel prensipler . 2001 content and presentation ISO 7000: 2004 Graphical symbols for use on equipment. yerleşimleri ve equipment and industrial products TS EN 61346-2 donanımları ve sanayi mamulleri Structuring principles and reference Yapılandırma prensipleri ve designations referans gösterimler Electrical safety in low voltage TS EN 61557-3 Alçak gerilim dağıtım sistemlerinde distribution systems up to 1000 V a. elektronik ve programlanabilir elektronik kontrol sistemlerinin fonksiyonel güvenliği Talimatların hazırlanması Yapılandırma.Temel kavramlar.Koruyucu measuring or monitoring of protective düzenlerin denenmesi.Güvenliğe ilişkin elektrik. işaretleme ve harekete geçirme IEC 61558-1: 1997 A1: 1998 IEC 61558-2-6 IEC 61984: 2001 IEC 62023: 2000 IEC 62027: 2000 IEC 62061: 2005 Industrial systems.Güç transformatörlerinin. kapsam ve sunum Grafik semboller . güç supply units and similar – Part 2-6: 2-6* besleme birimlerinin ve Particular requirements for safety benzerlerinin güvenliği – Bölüm 2isolating transformers for general use 6: Genel kullanım amaçlı güvenlik ayırma transformatörleri için özel kurallar Connectors – Safety requirements and TS EN 61984 Bağlayıcılar . tables and lists Preparation of documents used in electrotechnology – Part 4: Location and installation documents Protection against electric shock – Common aspects for installation and equipment Safety of machinery – Indication. tasarım için genel prensipler – Bölüm 2: Teknik prensipler Makinelerde Güvenlik .Gösterim.

Kablo tavası delikli veya deliksiz olabilir. piston vb. konum algılayıcıları.Acil durumlarda durdurma teçhizatı Tasarım prensipleri 3 Terimler ve tarifler Bu standardın amaçları bakımından aşağıdaki terimler ve tarifler uygulanır: 3. 3.2 Ortam sıcaklığı Donanımın kullanıldığı yerdeki hava veya diğer ortamın sıcaklığı.34’e bakılmalıdır. Ayrıca Madde 3. yalıtımlı iletkenlerin ve/veya kabloların yalnızca içlerinden çekilmesine imkan verecek. biçimlerinde olabilir. röle. No ISO 13849-2: 2003 ISO 13850: 1996 TÜRK STANDARDI Adı (İngilizce) Safety of machinery – Safety-related parts of control systems – Part 2: Validation Safety of machinery – Emergency stop – Principles for design TS No TS EN ISO 13849-2* TS EN ISO 13850* TS EN 60204-1/Nisan 2011 Adı (Türkçe) Makinalarda güvenlik . Not 1 Not 2 Not 3 Harekete geçirici. elle kontrol edilen anahtar.1 Harekete geçirici Haricî el hareketinin uygulanacağı cihaz bölümü. 3. IEC vb. tabanında açılabilir bir kapak bulunan kapalı mahfazalar sistemi. kontaktör. kordonların tamamen kuşatılması ve diğer elektrik donanımını yerleştirilmesi için amaçlanan. manyetik olarak çalışan vanalar). düğme. Aynı anda (fakat senkronize olması gerekmeyen) harekete geçirilen şartta bulunan iki veya daha çok kontrol cihazının durumunun açıklanmasında kullanılır.Kumanda sistemlerinin güvenlikle ilgili bileşenleri -Bölüm 2: Çalışmakta olduğunun doğrulanması Makinelerde güvenlik .Borular.5 Donanımlı kablo kanal sistemi Yalıtılmış iletkenlerin.3 Bariyer Olağan erişim doğrultusunda doğrudan temasa karşı korunmayı sağlayan bölüm.7 Boru Elektrik tesisatındaki yalıtılmış iletkenlerin veya kabloların çekilmelerine ve değiştirilmelerine izin veren tesisat kabloları sisteminin kesit alanı dairesel olan veya olmayan kapalı bir bölümü.6 Aynı anda oluşan Müşterek çalışan. [IEV 826-06-03] 3.ICS 29. ancak yanal olarak sokulmasına izin vermeyecek şekilde yeterli kapalı olarak eklenmiş olmalıdır. 3. makara. 7 . [IEV 826-15-08] 3. 3. kabloların. Not . 3.9 Kontrol cihazı Kontrol devresine bağlı olan ve makinanın çalışmasının kontrolünde kullanılan cihaz (örneğin. Bir haricî harekete geçirme kuvveti gerektirmeyen ancak yalnızca bir hareketi gerektiren bazı harekete geçirme düzenleri de vardır. 3. basmalı düğme.4 Kablo tavası Kesintisiz bir tabanı ve yükseltilmiş kenarları bulunan ve üzeri kapalı olmayan bir kablo taşıyıcı. ISO.020 EN.8 Kontrol devresi (bir makinanın) Makinanın veya elektrik donanımının izleme dâhil kontrolünde kullanılan devre. Not . tutamak.

19 Elektrikli kapalı çalışma alanı Bir anahtarın veya aletin kullanılması ile açılan bir kapıdan veya kaldırılan bir bariyerden yalnızca yeterli beceriye sahip olan veya bu yönde kendisine talimat verilmiş olan kişilerin erişimi için amaçlanmış ve açıkça uygun ikaz işaretleriyle işaretlenmiş elektrikle çalışan donanım için ayrılmış oda veya yer. 3.11 Kontrollü durdurma Durdurma işlemi sırasında makinanın harekete geçiricilerinin enerjilerini koruyarak. [IEC 60947-5-1 Madde K. Madde 3. 3. Not – Borular (Madde 3. yaylara bağımlı olmadan). 8 . [ISO 13850. mahfazaları.15 Elektrikli çalışma alanı Bir anahtarın veya aletin kullanılması gerekmeksizin açılan bir kapıdan veya kaldırılan bir bariyerden yalnızca yeterli beceriye sahip olan veya bu yönde kendisine talimat verilmiş olan kişilerin erişimi için amaçlanmış ve açıkça uygun ikaz işaretleriyle işaretlenmiş elektrikle çalışan donanım için ayrılmış oda veya yer. ölçme.2. 3.ICS 29. makina hareketinin durdurulması. değiştirilmiş] 3.Ek E’ye bakılmalıdır.2] Not .17 Acil durum durdurma cihazı Acil durumda durdurma fonksiyonunu başlatmak için kullanılan elle harekete geçirilen kontrol cihazı.7).13 Doğrudan açma çalışması (bir kontak elemanının) Esnek olmayan elemanlar üzerinden harekete geçirme anahtarının belirli bir hareketinin doğrudan sonucu olarak kontak ayrılmasının sağlanması (örneğin. bu tür cihazlara ve donanıma birleşik olan bağlantı düzenleri. [IEV 441-11-03. 3.Ek E’ye bakılmalıdır. taşıyıcıları ile birlikte anahtarlama cihazları ve bunların kombinasyonları.14 Kapalı kanal Elektrik iletkenlerinin.18 Acil durum devre dışı bırakma cihazı Elektrik çarpması riski veya elektrikten kaynaklanan başka bir riski olan bir tesisin tamamının veya bir bölümünün elektrik enerjisi beslemesini kesmek amacıyla kullanılan elle harekete geçirilen kontrol cihazı. yardımcı cihazları. kontrol.12 Doğrudan temas İnsanların veya canlı hayvanların gerilimli bölümler ile teması.10 Kontrol düzeni Prensip olarak elektrik enerjisi tüketen donanımın kontrolü için öngörülen. Not . 3. koruma ve ayar donanımı. 3. kabloların ve baraların tutulması ve korunması için özel olarak tasarımlanan kapalı olan kanal. [IEV 826-12-03] 3. 3. donanımlı kablo kanal sistemleri ve zemin altı kanallar kapalı kanal tipleridir.20 Mahfaza Donanımın belirli dış etkilere ve herhangi bir yönde doğrudan temasa karşı korunmasını sağlayan bölümü.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 3.16 Elektronik donanım Çalışması elektronik cihaz ve bileşenlere bağlı olan devreleri bulunan elektrik donanımının bölümü.2] 3.

23 Açıktaki iletken bölüm Dokunulabilen ve normal çalışma şartlarında gerilimli olmayan. aksesuarlar. biçimlendirilmiş açıklıklar veya herhangi diğer vasıtalar (mahfazaya bağlı olan veya kapalı donanımı teşkil eden) bir anahtar veya alet kullanılmaksızın çıkartılabilenlerin dışında. [IEV 195-1-10] 3. yalnızca yazılımdan meydana gelen elemanlara açıklandığı şekliyle uygulanmaz. olabilir.Hata genellikle elemanın kendisinin arıza yapmasının sonucudur. elemanın istenilen fonksiyonu yerine getirememesi ile karakterize edilen durumu.1): a) Mahfazalar. Makine için kullanılması durumunda.21 Donanım Makinaların elektrik donanımına bağlı olarak veya bir bölümü olarak kullanılan malzeme. Not 1 . 3.ICS 29. aletler ve benzerleri.Yürürlükteki IEV’den alınan bu tarif için bu standardın kapsamına göre aşağıdaki açıklamalar gerekmektedir (IEC 60529 Madde 3. ancak. cihazlar. ancak arıza durumlarında gerilimli hâle gelebilen elektrik donanımının iletken bölümü. Not 3 . değiştirilmiş] 3. bu tarifte gözüken “panne” ve “fehlzustand” terimlerinden ziyade Fransızcada “defaut” terimi ve Almanca’da “fehler” terimi kullanılır. Not 2 – İngilizcede “hata” terimi ve tarifi IEV 191-05-01’de verilenlerle özdeştir. c) Bir mahfaza. 3. kişilerin ve canlı hayvanların tehlikeli bölümlere erişimine karşı korumayı sağlar. 3. Not 1 . bağlantı parçaları. bileşenler.22 Eş potansiyel kuşaklama Eş potansiyelliği gerçekleştirmek için amaçlanan iletken bölümler arasındaki elektriksel bağlantıların yapılması.24 Yabancı iletken bölüm Bir elektrik tesisatının bölümünü oluşturmayan. [IEV 826-12-10. değiştirilmiş] 3. [IEV 191-04-01] Not 4 – Uygulamada arıza ve hata terimleri birbirinin yerine kullanılır.26 Hata Koruyucu bakım veya diğer planlı işlemler sırasında olan veya dış kaynakların kesilmesinden doğanlar dışında. [IEV 826-12-11. − Makina üzerine monte edilen veya makinadan ayrı bir kabin veya kutu.Bu kavram.Arızadan sonra elemanda bir hata vardır. b) Belirlenmiş deney sondalarının geçmesini engellemeye veya sınırlamaya uygun bariyerler. Not 2 – “Arıza” bir olaydır ve bir durum olan “hata”dan farklıdır. mahfazanın bir bölümü sayılırlar. ancak önceden arıza yokken de meydana gelebilir. − Makina yapısı içinde kapalı bir hacmi olan bir hücre.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Not . genel olarak toprak potansiyeli bulunabilen iletken bölüm.25 Arıza Bir elemanın kendisinden istenilen fonksiyonu yerine getirme yeteneğinin sona ermesi. 9 .

tehlikeli hareketli elamanların hareketi. sırasıyla bir transformatörün primer ve sekonderine benzer.34 Makina harekete geçiricisi Makinanın hareketine etki etmek için kullanılan güç mekanizması. kesin olarak elektrik çarpma riski olduğunu ifade etmez. değiştirilmiş] 3. patlama. makina Özellikle bir malzemenin işlenmesi. yüksek sıcaklık). hareket ettirilmesi veya paketlenmesi gibi belirli bir uygulama için bir araya getirilmiş uygun makinayı harekete geçiricileri. Not . işleme tabi tutulması. değiştirilmiş] 3.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 3. elektriksel tehlike) açıklamak için nitelendirilebilir.33 Gerilimli bölüm Nötr iletkeni dâhil ancak genel kabule göre PEN iletkeni hariç. 3. Not – İzleme iletkeni ve toplayıcı. ark kaynağı aşamasında elektrik arkı.32 Ara kilit (güvenlik için) Koruyucunun/koruyucuların veya cihazın/cihazların kontrol sistemine ve/veya makinaya elektrik enerjisi beslemesinin tamamına veya bir bölümüne ara bağlantısını sağlayan düzenleme. elektrik çarpma tehlikesi. zehirlenme tehlikesi. Not 2 .31 Eğitilmiş kişi (elektrik konusunda) Elektriğin meydana getirebileceği tehlikelerden kaçınmak ve riskleri önleyebilmek için muktedir duruma getirilmek üzere. [ISO 12100-1 Madde 3. kesilme tehlikesi.1. 3. “Makinalar” terimi. kırılma sonucunda fırlama. gürültü yayılımı. bir veya daha fazla toplayıcı/toplayıcılar ve ilgili toplayıcı dönüştürücüsü/dönüştürücülerinin baştan başa hareket edebildiği galvanik veya mekanik kontak olmaksızın örneğin hareketli bir makinaya elektrik gücü aktarmak için olan endüktif güç aktarma sistemi. Not 1 . istenmeyen/beklenmeyen yol vermenin sonucu olarak çarpma. sağlıksız duruş. değiştirilmiş] 10 . aynı amacı elde etmek maksadıyla bir bütün olarak kontrol edilebilecek ve çalıştırılabilecek şekilde bir araya getirilmiş makinalar topluğunu da ifade eder. 3. Veya beklenmedik bir biçimde görülebilir (örneğin. hızlanma/yavaşlama sonucu olarak düşme). [IEV 826-12-04. değiştirilmiş] 3. [ISO 12100-1 Madde 3. kontrol ve güç devreleri ile birlikte en az biri hareketli birbiri ile irtibatlı parçalar veya bileşenlerden oluşan sistem. muhtemel zararın (örneğin. mekanik tehlike. [IEV 826-18-02.35 Makinalar. elektrik konusunda deneyimli kişilerce yeterli olarak bilgilendirilen veya yönlendirilen kişi.30 Endüktif güç besleme sistemi İzleme dönüştürücüsü ve izleme iletkeni dâhil olmak üzere.ICS 29.6. yangın tehlikesi) yapısını ve kaynağını (örneğin. normal kullanımda enerjilenmesi amaçlanan bir iletken veya iletken bölüm. 3.29 Dolaylı temas Arıza durumlarında gerilimli hale gelen açıktaki iletken bölümlerle kişilerin veya canlı hayvanların teması.Tehlike terimi. 3.27 Fonksiyonel kuşaklama Elektrik donanımının uygun fonksiyonu için gerekli eş potansiyel kuşaklama.Bu terim.28 Tehlike Sağlık bakımından yaralanmaya veya hasara sebep olabilen muhtemel kaynak.Bu tarifte tehlike aşağıdakiler için öngörülür: Ya makinanın amaçlanan kullanımı sırasında kalıcı olabilir (örneğin.

IEC 60884-1’e uygun fiş ve priz veya IEC 60320-1’e uygun cihaz ara fiş prizi. burada genel anlamda kullanılmıştır ve yalnızca elektrik bileşenlerini ima etmez. tutuşma ve yangın riskini de azaltır.44 Koruyucu kuşaklama devresi Yalıtım arızası durumunda elektrik çarpmasına karşı koruma sağlamak için birbirine bağlanmış koruma iletkenleri ve iletken bölümler.38 Engel İstem dışı doğrudan teması engelleyen. aşırı akımla aynı anlamda kullanılmamalıdır. 3. devrenin tam beyan yükünü aştığı durumda devredeki zaman/akım bağıntısı. 3.43 Koruyucu kuşaklama Elektrik çarpmasına karşı koruma için eş potansiyel kuşaklama. değiştirilmiş] 3. [IEV 826-11-14. Yabancı iletken bölümler. bileşenler ve/veya cihazların tanıtılması amacıyla kullanılan.39 Aşırı akım Beyan değerini aşan akım. akım taşıma kapasitesidir.41 Fiş-priz kombinasyonu İki veya daha fazla iletkenin bağlanması veya bağlantısının ayrılması için öngörülen.37 Nötr iletkeni (sembolü N) Bir sistemin nötr noktasına bağlanan ve elektrik enerjisi iletimine katkıda bulunabilen iletken. bunların bazı özelliklerini içerebilen işaretler veya yazılar. Not – Fiş-priz kombinasyonu örneği aşağıdakileri içerir: IEC 61984’ün kurallarını karşılayan bağlayıcılar. 3.45 Koruma iletkeni Aşağıdaki bölümlerden herhangi biri ile elektriksel bağlantıda elektrik çarpmasına karşı koruma için alınacak bazı tedbirlerin gerektirdiği iletken: − − − Açıktaki iletken bölümler. kablo ara fiş prizi veya cihaz ara fiş prizi. Not . üretim için kullanılan donanım birimlerine ve besleme kontrol devreleri transformatörlerine güç beslemesinin yapılmasında kullanılan devre. IEC 60309-1’e uygun fiş ve priz. iletkenleri sonlandırmaya uygun bileşen ve uygun eşleme bileşeni. değiştirilmiş] 3. 3. İletkenler için beyan değeri. Not – Elektrik çarpmasına karşı koruma için tedbirler.42 Güç devresi Besleme şebekesinden. 3.40 Aşırı yük (bir devrenin) Devre arıza durumunda değilken. 3.Aşırı yük. 3. ancak kasıtlı hareket sonucu doğrudan teması engellemeyen bölüm.36 İşaretleme Öncelikle donanım.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Not – “Bileşen” terimi. değiştirilmiş] 11 . [IEV 826-14-07.ICS 29. Ana topraklama bağlantı ucu (PE) [IEV 826-13-22. 3.

57 Kullanıcı Makinayı ve makinayla ilgili elektrik donanımını kullanan kuruluş. elektrikli olmayan) belirli durumlarını belirtmez. 3.11. 3. montajcı.Kullanıcı organizasyonu da kendisine karşı tedarikçi olarak davranabilir. makinayı harekete geçiren cihazın gücünün kesilmesi ile durdurulması. mekanik veya hidrolik frenler gibi diğer durdurma düzenlerinin (örneğin.48 Risk Zararın (örneğin. değiştirilmiş] 3.47 Referans gösteriliş Bir nesnenin dokümantasyonda ve donanım üzerinde tanınmasına yarayan ayırt edici kod. bu fonksiyonların birini veya her ikisini yapabilir. [ISO 12100-1 Madde 3.ICS 29. yüklenici. bu standardın kapsamında olmayan örneğin. Not . 3. 12 .Bir anahtarlama cihazı.51 İşletme seviyesi Kişilerin elektrik donanımını çalıştırması veya bakımını yapması sırasında bulunduğu seviye.52 Kısa devre akımı Bir elektrik devresindeki arıza veya yanlış bağlantıdan doğan kısa devre sonucu ortaya çıkan aşırı akım. birden fazla cihazın veya sistemin veya bunların bir bölümünün uygulanması.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 3. 3. [IEV 441-14-01. öğretim ve tecrübenin verildiği kişi. 3.20] 3.53 Yetiştirilmiş kişi (elektrik konusunda) Elektrikle ilgili riskleri önleyebilecek ve tehlikelerden kaçınabilecek ilgili eğitim. imalatçı.49 Koruyucu Kişileri bir hasardan koruma vasıtası olarak sağlanan koruyucu veya koruma cihazı. [IEV 826-18-01.54 Tedarikçi Makinayla ilgili donanım veya hizmetleri temin eden kuruluş (örneğin. 3. 3.56 Kontrolsüz durma Makina hareketinin.55 Anahtarlama cihazı Bir veya daha çok elektrik devresinde akımın kapanması ve/veya kesilmesi için tasarımlanan cihaz. [IEV 441-11-07] 3.46 Yedekleme Birinin fonksiyonunu yerine getiremez duruma gelmesi hâlinde bir diğerinin bu fonksiyonu gerçekleştirmek üzere hazır bulunmasını sağlayan. değiştirilmiş] Not .50 Koruma Güvenli tasarımdan kaynaklanan tedbirler ile ortadan kaldırılamayan tehlikeler veya yeterince azaltılamayan risklerden kişileri korumak için koruyucu araçlar kullanılarak alınan koruyucu tedbirler. sağlığa zararlı olma veya fiziksel yaralanma) meydana gelme olasılığı ve zararın şiddetinin birleşimi. değiştirilmiş] 3. [ISO 12100-1 Madde 3. Not – Bu tarif. birleştirici).

− Makinanın kusurlu çalışması sonucu güç devrelerindeki arıza veya hatalar ile birlikte. makinanın elektrik donanımı bölümlerini EN 60439-1’e ve gerekli olduğunda EN 60439 standard serisinin diğer ilgili bölümlerine uygun olarak seçebilir (Ek F’ye de bakılmalıdır). Daha fazla risk azaltmasının gerekmesi durumunda ilave vasıtalar (örneğin. Tehlikeli durumlar aşağıdakilerden kaynaklanabilir. makinanın tüm risk değerlendirme kurallarının bir bölümü olarak değerlendirilmelidir. Bakım ve tamirin kolaylaştırılması. − Yaralanmaya neden olabilen yüzey sıcaklıkları. tasarım aşamasında öngörülen ve kullanıcı tarafından yerine getirilmesi istenen tedbirlerin bir bileşimidir. İlave olarak. . Bu husus.Amaçlanan kullanımlarına uygun olmalı. bunlardan kaynaklanan tehlikeleri ve riskleri tanımlamalıdır. makinanın amaçlanan kullanımına ve makinanın elektrik donanımına bağlı olarak tasarımcı. bunun sonucunda güvenlik fonksiyonunun arızalanması. makinanın risk değerlendirmesiyle tanımlanan güvenlik kurallarını sağlamalıdır. makina ve donanımının kabul edilebilir bir performans seviyesi hâla sürdürülürken bu tehlikelere maruz kalabilecek kişiler için uygun risk azaltmasını ve gerekli koruyucu tedbirleri belirtmelidir.1 Genel Bu standardın büyük çeşitlilik gösteren makinalarda ve koordineli biçimde birlikte çalışan makinalar grubunda kullanılan elektrik donanımına uygulanması öngörülmüştür. yaralanmaya neden olabilen beklenmedik hareket gibi olayların sonucu olarak depolanan enerjinin (elektriksel veya mekanik) boşalması. − Makinanın kusurlu çalışması sonucu elektrik donanımı dışından gelen veya içinde üretilen elektromanyetik.2. riski azaltabilen çalışma işlemleri gerekebilir. Makinaya. riski azaltmak için koruyucu tedbirler (örneğin.Tedarikçinin talimatlarına göre uygulanmalıdır. elektrostatik gibi elektrik bozulmaları. − Örneğin. Tehlikelerin ortadan kaldırılamadığı ve/veya risklerin güvenli tasarım tedbirleriyle doğası gereği yeterince azaltılamadığı durumlarda. 13 .020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 4 Genel kurallar 4. koruma) sağlanmalıdır.2 Donanımın seçimi 4.2. ancak bunlarla sınırlı değildir: − Elektrik çarpması veya elektrikten kaynaklanan yangın ihtimali sonucu elektrik donanımındaki arızalar veya hatalar. − Makinanın kusurlu çalışması sonucu kontrol devrelerindeki (veya bu devrelerle birlikte çalışan bileşenler ve cihazlardaki) arızalar veya hatalar.ICS 29. Tasarım ve geliştirme işlemi. elektrik çarpması. 4. bilinçlilik vasıtaları) sağlanmalıdır. Bu ek teknik özellikler aşağıda verilmiştir: − − − Makinanın (veya makinalar grubunun) tipine ve uygulanmasına bağımlı ilave özelliklerin sağlanması. − Kayan veya dönen kontaklara bağlı olarak çalışan devrelerin devamlılığının kaybolması. . 4. . Güvenlik tedbirleri.Mevcutsa ilgili IEC standardlarını karşılamalı. Güvenilirliğin arttırılması ve çalışma kolaylığı. kullanıcı ile tedarikçi/tedarikçiler arasındaki temel şartlardaki anlaşmada ve elektrik donanımı ile ilgili ilave kullanıcı teknik özelliklerinin kolaylaştırılmasında önerilir. güç kaynaklarındaki kesilme veya bozulma.2 IEC 60439 standard serisine uygun elektrik donanımı Makinanın elektrik donanımı. Bu standardın Ek B’sinde gösterilen inceleme formunun kullanılması.1 Genel Elektrik bileşenleri ve cihazları. Elektrik donanımına bağlı tehlikelerle birleşik riskler.

ICS 29.2 veya Madde 4.3. aşağıda verilen şekildeki besleme şartları ile hatasız çalışacak biçimde tasarımlanmalıdır: − − − Madde 4.9 ila 1. Art arda gelen kesintiler arasında 1 s’den fazla zaman olmalıdır. beslemeleri Bataryalardan: Gerilim Gerilim kesilmesi Dönüştürme donanımından: Gerilim Gerilim kesilmesi Anma geriliminin 0.85 ila 1.1 katı Anma frekansının 0.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 4.7 ila 1. İlave olarak 6 ncıdan 30 ncuya kadar harmonikler toplamı için gerilimli iletkenler arasındaki toplam etken gerilimin % 2’sine izin verilir. Gerilim dengesizliği Gerilim kesilmesi Gerilim çukurları 4. 14 .2 a.9 ila 1. Batarya ile çalışan taşıtlarda anma geriliminin 0.98 ila 1. Gerilim çukurları. Dalgacıklanma (tepeden tepeye) Anma geriliminin 0. Beslemenin. besleme çevriminde herhangi bir rastgele zamanında 3 ms’yi aşmayan kesilmesi veya sıfır gerilim durumu.a.Bu husus.3. 2 nciden 5 inciye kadar harmoniklerin toplamı için gerilimli iletkenler arasındaki toplam etken gerilimin % 10’unu aşmamalıdır.01 katında devamlı Anma frekansının 0.15 katını aşmamalıdır.3.15 katı. Not . Anma geriliminin 0. özel besleme kaynakları için tedarikçisinin belirttiği şekilde. 20 ms’yi aşmamalıdır.2 katı 5 ms’yi aşmamalıdır.3’te belirtildiği gibi veya Kullanıcı tarafından belirtilen başka bir şekilde (Ek B’ye bakılmalıdır) veya Araca monteli jeneratörlerde olduğu gibi.a beslemeleri Gerilim Frekans Kararlı durum gerilimi: Anma geriliminin 0. Art arda kesilmeler arasındaki zaman aralığı 1 s’den fazla olmalıdır.1 Genel Elektrik donanımı. 1 çevrimden fazlası için besleme geriliminin tepe değerinin % 20’sini aşmamalıdır.99 ila 1.3 Elektrik beslemesi 4. Art arda gelen gerilim çukurları arasında 1 s’den fazla zaman olmalıdır.1 katı.3 d.3. Üç fazlı beslemelerde negatif bileşen gerilimi ve sıfır bileşen gerilimi pozitif bileşen geriliminin %2’sini aşmamalıdır.02 katında kısa süreli Harmonikler Harmonik bozulması. elektronik donanımın uygun çalışmasının sağlanması için IEC Guide 106’da yapılan bir değişikliktir.3. 4.

aşağıdaki IEC 60417-5020 (DB:2002-10) sembolü ile işaretlenmeli veya etiketlenmelidir: - Düşük RF empedanslı ve mümkün olduğunca kısa bir iletken kullanılarak şasinin toprağa (PE) bağlanması. Madde 4.4.Düşük RF empedanslı sonlandırma uç düzenleri bulunan elektrostatik ekranlar ve/veya elektromanyetik siperlerin kullanılması.1’e bakılmalıdır) ile kullanıcı arasında bir anlaşma yapılması tavsiye edilir (Ek B’ye bakılmalıdır). 4.2 ve Madde 4.4. genel standardlardan öncelikli olmalıdır. 4.2 Elektromanyetik uyumluluk (EMU) Donanımın amaçlanan çalışma çevresi için uygun olan seviyeleri aşan elektromanyetik bozulmalar üretilmemelidir.3’te verilen şartlarda çalışacak şekilde tasarımlanmasının sağlanması şartıyla Madde 4. Not 2 – EMU’yu sağlamak için amaçlanan elektrik ve elektronik sistemlerin topraklanması ve kablolanması için kılavuz bilgi IEC 61000-5-2’de verilmiştir.8’deki kurallar. RF iletimini en aza indirmek için tasarımlanan mahfazalar. Bu bağlantı uçları. İletilen ve ışıyan RF bozulmaya karşı donanımın bağışıklığını artıran tedbirler aşağıdakileri içerir: Aşağıdakileri dikkate alan fonksiyonel kuşaklama sisteminin tasarımı.Kablo kesişmelerinde mümkün olduğunca 90° ye yakın kablo yönlendirilmesinin kullanılması.1 Genel Elektrik donanımı. Bu son bağlantı ucu.Fark modu bozulmalarının etkisini azaltmak için burulmuş iletkenlerin kullanılması.Bozulma yayan iletkenler ile hassas devrelerin iletkenleri arasında yeterli mesafenin muhafaza edilmesi. aşağıdaki IEC 60417-5018 (DB:2002-10) sembolü ile işaretlenmeli veya etiketlenmelidir: - Hassas devrelerin bozucu kaynaklardan ayrılması. Not 1 – Genel EMU yayılımı ve bağışıklık sınırları. amaçlandığı çevrede çalışabilecek şekilde elektromanyetik bozulmalara karşı bağışıklık seviyesine sahip olmalıdır. Ayrıca. . bu standardın kapsamında olan makinaların büyük bir kısmının fiziksel çevre ve çalışma şartlarını içerir. Özel ürün standardının (örneğin.3.3. . IEC 61800-3.4. IEC 60947-5-2) mevcut olması durumunda bunlar.3’te verilen sınırlar aşılabilir. 15 .ICS 29.3. Ortak mod bozulmayı en aza indirmek için hassas elektrik donanımın veya devrelerin doğrudan PE devresine veya fonksiyonel topraklama iletkenine (PE) bağlanması (Şekil 2’ye bakılmalıdır). genel EMU standardları IEC 61000-6-1 veya IEC 610006-2 ve CISPR 61000-6-3 veya IEC 61000-6-4’te verilmiştir. . Kablo ekranlama.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 4. RF ışımasını en aza indirmek için tasarımlanan mahfazalar.3.4 Özel besleme sistemleri Taşıt üzerinde bulunan jeneratörler gibi özel besleme sistemler için donanımın Madde 4. Elektromanyetik bozulmaların (örneğin.2 ve Madde 4.4.Mümkün olduğunca yer düzlemine yakın iletkenlerin yerleştirilmesi. . RF bastırma teknikleri. Özel şartlar uygulandığında veya belirtilen sınırlar aşıldığında tedarikçi (Madde 4. IEC 61496-1.2 ila Madde 4. EMU iletken bağlantı uygulamaları: . donanım. iletilen ve ışıyan yayılmalar) üretilmesini sınırlayan tedbirler aşağıdakileri içerir: Enerji beslemesinin filtrelenmesi.3.4 Fiziksel çevre ve çalışma şartları 4. kullanımının amaçlandığı fiziksel çevre ve çalışma şartları için uygun olmalıdır.Hassas elektrik devrelerinin şasiye bağlanması. .

amaçlanan ortam hava sıcaklığında doğru şekilde çalışabilmelidir. Ara sıra olan yoğuşmanın zararlı etkileri donanımın tasarımı ile veya gerektiğinde uygun ek tedbirlerle önlenmelidir (örneğin. darbenin ve çarpmanın (makina ve onun ilgili donanımı tarafından üretilenler ve fiziksel çevreden kaynaklananlar dâhil) istenmeyen etkileri. 4. Bütün elektrik donanımı için en az kural. çelik imalathaneleri. makinanın elektrik donanımının güç kaynağına tek bir girişle bağlanması istenir.1 Besleme giriş iletkeni bağlantı uçları Uygulamada mümkün olan durumlarda. Elektrik donanımının tesis edileceği yerde. vinçler veya benzeri cihazlarla kaldırılabilmeleri için uygun tertibatı bulunmalıdır. Tedarikçi ve kullanıcı arasında özel bir anlaşma gerekebilir (Ek B’ye bakılmalıdır). katı cisimlerin ve sıvıların zarar verici girişine karşı yeterince korunmuş olmalıdır (Madde 11. 16 .4. donanımın makinadan uzağa montajı veya titreşim önleyici yastıklarla önlenmelidir. su boşaltma delikleri).ICS 29.7 İyonlaştırı olan ve iyonlaştırıcı olmayan ışınım Donanımın ışınıma (örneğin. farklı gerilimde çalışan elektronik donanım) bir diğer beslemenin gerekmesi durumunda. fiziksel çevrede bulunabilen kirleticilere (örneğin. Tedarikçi ve kullanıcı arasında özel bir anlaşma tavsiye edilir (Ek B’ye bakılmalıdır).4. asitler. elektrik donanımı tedarikçisinin talimatına uygun olarak monte edilmelidir. X ışınları gibi) maruz kalması halinde. çeviriciler) alınmalıdır. 4. 4.25 °C ile + 55 °C arasındaki ve 24 h’yi aşmayan kısa sürelerde + 70 °C’a kadar depolama ve taşıma sıcaklığı etkilerine dayanacak biçimde tasarımlanmalı veya bu etkilerden korunmaları için özel önlemler alınmalıdır. Donanımın bazı bölümleri için (örneğin.5 Taşıma ve depolama Elektrik donanımı. ayırma ve devre dışı bırakma düzenleri 5. lazer. Nemin. sıcaklığı + 5 °C ile + 40 °C arasında doğru olarak çalışabilme kabiliyetidir.6 Kirleticiler Elektrik donanımı. bu besleme. . toz. mikrodalga. donanımın çalışma bozukluklarının ve yalıtımın artan bozulmasının önlenmesi için ek tedbirler alınmalıdır. 5 Besleme giriş iletkeni bağlantı uçları.3. Daha düşük sıcaklıklarda daha yüksek bağıl neme izin verilebilir (+ 20 °C’ta % 90 gibi). tuz gibi) karşı elektrik donanımı yeterli biçimde korunmalıdır (Ek B’ye bakılmalıdır).3’e bakılmalıdır).8 Titreşim.1’e bakılmalıdır). uygun donanım seçimi. titreşimin ve darbenin neden olduğu hasarları engelleyen uygun tedbirler alınmalıdır. ultraviyole.5 Yükselti Elektrik donanımı.7 Montaj Elektrik donanımı.4.4. 4. Çok sıcak (sıcak iklimler.4 Nem Elektrik donanımı en fazla + 40 °C’ta % 50’yi aşmayan bağıl nemde doğru olarak çalışabilmelidir.4. deniz seviyesi üzerinde 1000 metreye kadar olan yükseltilerde doğru olarak çalışabilmelidir. aşındırıcı gazlar. 4. Tedarikçi ve kullanıcı arasında özel bir anlaşma tavsiye edilir (Ek B’ye bakılmalıdır). darbe ve çarpma Titreşimin.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 4.6 Kaldırma tertibatı Taşıma için makinadan ayrılması gereken veya makinadan bağımsız olan ağır ve büyük hacimli elektrik donanımının. 4. iklimlendiriciler. transformatörler. ankastre ısıtıcılar.3 Ortam hava sıcaklığı Elektrik donanımı. 4. kâğıt fabrikaları gibi) ve çok soğuk çevreler için ilave tedbirler tavsiye edilir (Ek B’ye bakılmalıdır). mümkün olduğunca makinanın elektrik donanımının bölümünü teşkil eden cihazlardan (örneğin.Düşük sıcaklıklarda hasar görmeye müsait elektrikli donanım PVC yalıtımlı kabloları içerir. Not . Koordineli olarak birlikte çalışan geniş yer işgal eden çok sayıda makinalar içeren büyük karmaşık makinalar için saha besleme düzenlemelerine bağlı olarak bir besleme girişinden daha fazla giriş gerekebilir (Madde 5.4. 4.

Bakım için talimatların uygulanması hususunda Madde 17. montaj şeması ve devre şeması gibi makinanın teknik belgelerinde açıkça belirtilmeli ve nötr iletkeni için Madde 16.ICS 29. Çizelge 1’e uygun kesit alanlı bir dış koruyucu bakır iletkenin bağlantısına imkan verecek boyutta olmalıdır. İstisna: TN-C sistemlerinde güç kaynağının makinaya bağlantı noktasında nötr bağlantı ucu ile PE bağlantı ucu arasında bağlantı yapılabilir.2 e)’ye bakılmalıdır) bağlantı için bir fiş makine ile birlikte verilmediğinde. Besleme giriş bağlantısının bütün bağlantı uçları IEC 60445’e ve Madde 16. iletken telleri. makinanın elektrik donanımını besleme kaynağından ayırmalıdır (bağlantısını kesmelidir).020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Besleme kaynağına (Madde 5.Dış koruyucu bakır iletkenin en küçük kesit alanı Donanımı besleyen bakır faz iletkenlerin kesit alanı S (mm2) S ≤ 16 16 < S ≤ 35 S > 35 Dış koruyucu bakır iletkenin en küçük kesit alanı Sp (mm2) S 16 S/2 Bakırdan başka bir malzemeden yapılmış dış koruyucu iletken kullanılması hâlinde bağlantı ucunun büyüklüğü buna uygun olarak seçilmelidir (Madde 8.1’e uygun olarak açıkça tanıtılmalıdır. iletken baraları.Besleme girişi. Not .3. Dış koruyucu iletken bağlantı ucunun tanıtılması için Madde 5.2 Dış koruyucu topraklama sistemine bağlantı için bağlantı ucu Her besleme girişi için besleme dağıtım sistemine bağlı olarak makinayı dış koruyucu topraklama sistemine veya dış koruyucu iletkene bağlamak üzere ilgili faz iletkeni bağlantı uçları yakınında bir bağlantı ucu bulunmalıdır.1’e göre N ile etiketlenmiş ayrı yalıtılmış bir bağlantı ucu tesis edilmelidir (Ek B’ye de bakılmalıdır). Beslemeyi ayırma cihazı gerektiğinde (örneğin. Makinaların besleyici sistemleri.1 Genel Aşağıdakiler için bir beslemeyi ayırma cihazı olmalıdır: Makinaya/makinalara her besleme kaynağı girişi için. Bağlantı ucu. Nötr iletkeni kullanıldığı durumda bu iletken. makinaya doğrudan veya bir besleyici sistem (besleme hattı) üzerinden bağlanabilir. elektrik donanımı dâhil olmak üzere makina üzerinde çalışma gibi) bu cihaz. Taşıt üstünde bulunan her bir güç beslemesi için. 17 . zincirli) veya endüktif güç besleme sistemlerini içerebilir.2’ye bakılmalıdır. besleme iletkenlerinin besleme ayırma düzeninin bağlantı uçlarına doğrudan bağlanması önerilir.3 Beslemeyi ayırma (bağlantıyı kesme) cihazı 5. kayar bilezik kademeleri. bükülgen kablo sistemleri (makaralı.2’ye de bakılmalıdır).8’e bakılmalıdır. Her besleme girişi noktasında dış koruyucu topraklama sistemi veya dış koruyucu iletken için bağlantı ucu.2. 5. PE harfleri ile işaretlenmeli veya etiketlenmelidir (IEC 60445’e bakılmalıdır). 5. Nötr iletkeni ile elektrik donanımı içindeki koruyucu kuşaklama devresi arasında irtibat bulunmamalı ve birleştirilmiş bir PEN bağlantı ucu kullanılmamalıdır. Çizelge 1 .3.

sigortalı veya sigortasız. aşağıdaki kuralları sağlamalıdır: Anahtarlama yeteneğinde olmalı veya diğer bütün motorların ve/veya yüklerin normal çalışma akımlarının toplamı ile birlikte en büyük motorun durdurulduğundaki akımını kesmek için yeterli kesme kapasitesine sahip anahtarlama cihazı ile kilitlenir olmalıdır.4.3.2 Tip Beslemeyi ayırma cihazının tipi aşağıdakilerden biri olmalıdır: a) IEC 60947-3’e uygun.5 a) ila f).020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 İki veya daha fazla beslemeyi ayırma cihazı olduğunda. Kilitlenmiş anahtarlama cihazı elektriksel olarak çalıştığında (örneğin. makinada veya yapılmakta olan işte tehlikeli durum veya hasar oluşabilmesi hâlinde doğru olarak çalışabilmeleri için bunlarda koruyucu ara kilitlemeler kullanılmalıdır. 18 .7. Görülebilir bir kontak açıklığı bulunmalı veya bütün kontaklar fiili olarak açılıncaya kadar ve ayırma fonksiyonu sağlanıncaya kadar DEVRE DIŞI (ayrılmış) olarak işaret veremeyen bir konum göstergesi olmalıdır. kullanma kategorisi AC-23B veya DC-23B olan anahtarlı bir ayırıcı. DEVRE DIŞI (ayrılmış) durumunda. Madde 13.4 ve Madde 10. sigortalı veya sigortasız. e) Bükülgen kablo ile besleme için fiş/priz kombinasyonu. kablo ara fiş prizi ve cihaz ara fiş prizi bu kuralları sağlayabilir.3 Kurallar Beslemeyi ayırma cihazı. Bütün gerilimli iletkenleri güç besleme devresinden ayırmalıdır. Madde 10. - - - - Beslemeyi ayırma cihazı fiş/priz kombinasyonu olarak kullanıldığında bu.2. güçle çalışan anahtarlama düzeninin dışarıdan çalıştırılabilir olması gerekmez). 5.2’ye bakılmalıdır) ile işaretli bir DEVRE DIŞI (OFF) (ayrılmış) ve bir DEVREDE (ON) konumuna sahip olmalıdır. d) Mümkün olduğunca motorların veya diğer endüktif yüklerin yükte anahtarlamaya uygun olacak biçimde ürün standardında tanımlanan kullanım kategorisi ile birlikte. kol) bulunmalıdır (istisna: mahfazayı açmanın başka yolları varsa. bir kontaktör) bu cihaz. nötr iletkeninin (kullanıldığında) ayrılmasının zorunlu olduğu ülkeler hariç TN besleme sistemlerinde nötr iletkeni ayrılabilir veya ayrılmayabilir. bunların SİYAH veya GRİ renkte olmaları önerilir (Madde 10. Hesaplanan kesme kapasitesi doğrulanmış bir kullanma faktörü kullanılarak azaltılabilir. - Not – IEC 60309-1’e göre uygun beyan değerli fiş ve priz. Bir dış çalıştırma vasıtası (örneğin. Dış çalıştırma vasıtalarının acil durum çalışmaları için amaçlanmadığı durumda. Bütün diğer motorların ve/veya yüklerin normal çalışma akımları toplamı ile birlikte en büyük motorun durdurulduğundaki akımını kesmeye yeterli kesme kapasitesinde olmalıdır. uygun kullanım kategorisine sahip olmalıdır. 5. kilitlemeye izin veren bir düzen bulunmalıdır (örneğin. ayırıcının ana kontaklarının açılmasından önce her durumda anahtarlama cihazının yük devresinin kesilmesini sağlayan yardımcı kontaklı bir ayırıcı.ICS 29.8.3. cihaza ait IEC ürün standardına uygun olarak ve IEC 60947-1’deki kuralları karşılayacak biçimde diğer bir anahtarlama cihazı. b) IEC 60947-3’e uygun. Bu şekilde kilitlendiğinde yerinden veya uzaktan çalıştırılması engellenmelidir.3. c) IEC 60947-2’ye uygun bağlantıyı kesmeye müsait bir devre kesici.4’e bakılmalıdır). Madde 5. asma kilit). Hesaplanan kesme kapasitesi doğrulanmış bir kullanma faktörü kullanılarak azaltılabilir.2 a) ila d)’de belirtilen tiplerden biri ise aşağıdaki kuralların hepsini sağlamalıdır: Elektrik donanımını beslemeden ayırmalı ve açıkça “O” ve “I” (semboller IEC 60417-5008 (DB:2002-10) ve IECD 60417-5007 (DB:2002-10)’a uygun. Bununla birlikte.

Not 2 – Beklenmeyen çalıştırmaların önlenmesi için kullanılan bu gibi cihazların konumu ve harekete geçirilmesi hakkında ilave bilgi. mamul (iş sürecinde) ısıtıcıları. bakım sırasında makinanın veya bir bölümünün çalıştırılması bir tehlike ortaya çıkarır). Madde 13. el matkapları. .Bakım veya tamir aletleri ve donanımının (örneğin.9 m arasındaki yüksekliğe konulmalıdır. Not – Çalışma yönü IEC 61310-3’te verilmiştir.Devre kesme cihazlarının çalışması iş boyunca etkili kalıyorsa.İstisnai devre. sıcaklık kontrollü ölçme cihazları. Bu cihazların kontrol yerinde veya diğer yerlerden istenmeden ve tesadüfi olarak kapanmasını engelleyen tedbirler alınmalıdır (Madde 5.Doğru çalışma için normal olarak enerjili kalmaları gereken donanımı besleyen devreler (örneğin. kontrol devresinin bir kontaktörle kesilmesi) karşılamayan cihazlar. . 5. uygun yerleştirilmeli ve fonksiyonları ile amaçları hemen tanınabilmelidir (örneğin.ICS 29. .2.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Beslemeyi ayırma cihazı fiş/priz kombinasyonu olarak kullanıldığında uygun kullanım kategorisindeki anahtarlama cihazı.5 İstisna edilen devreler Aşağıdaki devrelerin beslemeyi ayırma cihazı tarafından ayrılması gerekmez. makinayı açma kapatma anahtarlaması için temin edilmelidir.6’ya da bakılmalıdır).Aşağıdaki durumlarda. . . bu amaç için kullanılabilir: Madde 5. bu devrelerin kendi ayırma cihazlarının olması tavsiye edilir. Yalnızca elektrikli kapalı çalışma alanında yerleştirilmişse ayırıcılar.1’e göre kalıcı bir uyarı etiketi/etiketleri.6 m ile 1.Buna uygun bir ifade bakım el kitabına dahil edilmeli ve aşağıdakilerden biri veya daha fazlası uygulanmalıdır.Elektrik çarpması (Madde 6) ve yanmadan ileri gelen bir tehlike olmuyorsa. .1’e göre kalıcı işaretleme ile).2’de tarif edilen cihazlar.Madde 16. diğer devrelerden ayrılmalı veya . mevcut tesisat bozulmadan bir fiş cihazının değiştirilmesi) 19 .Bakım ve tamir sırasında gerekli aydınlatma için aydınlatma devreleri. Ancak.Ayarlamalar.4’teki tavsiyeler dikkate alınarak renkle tanıtılmalıdır.3. 5. 1. Bir devrenin beslemeyi ayırma cihazı tarafından ayrılmaması durumunda: . yukarıda açıklanan kilitlenmiş anahtarlama cihazının kullanılmasıyla gerçekleştirilebilir.19’a bakılmalıdır).Yalnızca besleme arızası durumunda otomatik açma için sağlanan düşük gerilim koruma devreleri.7 m’lik üst sınır tavsiye edilir.3. Bu gibi cihazlar. program depolama cihazları).4 Çalıştırma vasıtaları Beslemeyi ayırma cihazının çalıştırma vasıtaları (örneğin. . . Ayırma fonksiyonunu (örneğin. 5. beslemeyi ayırma cihazı yanına uygun biçimde yerleştirilmelidir.1’e göre kalıcı bir uyarı etiketi. her bir istisnai devrenin yakınına yerleştirilmeli veya . EN 60447’den sağlanabilir.İş çok küçük yapıdaysa (örneğin. çıkarılabilir sigorta değiştirme elemanları ve çıkarılabilir bağlantılar (Madde 3. . ISO 14118 (EN 1037)’ye bakılmalıdır. Ayırma fonksiyonunu karşılayan aşağıdaki cihazlar.3.Gözle muayeneler.Ara kilitleme için kontrol devreleri. deney donanımı) dış bağlantıları için fiş/priz devreleri. gereken yerlerde Madde 16. Not 1 – Bu standard. .İletkenler. . Bu husus. beklenmeyen çalıştırmaların önlenmesi için bütün tedbirleri belirtmez.4 Beklenmeyen çalıştırmanın önlenmesi için devre kesme cihazları Beklenmeyen çalıştırmanın önlenmesi için devre kesme cihazları bulunmalıdır (örneğin.Madde 16. tasarımlanan kullanıma uygun ve kullanışlı olmalı. bir kol) kolayca erişilebilir olmalı ve işletme seviyesinin 0. elektrik donanımında bir çalışma yapılıyorsa. yalnızca aşağıdakileri içerecek durumlar için kullanılması amaçlandığında sağlanabilir: . .

3.5’te açıklanan cihazlar.4 ve Madde 5.2 b) 12)’ye bakılmalıdır).2 b) 9) ve b) 12)’ye bakılmalıdır). çıkarılabilir bağlantı elemanları gibi) yeniden bağlantıya karşı diğer vasıtalar (örneğin.3 ve Madde 6. çıkarılabilir sigorta değiştirme elemanı.Uygun şekilde yerleştirilmelidir.2 c)’ye göre koruma sağlanması durumunda bu amaç için sağlanmış çıkarılabilir sigorta değiştirme elemanları veya çıkarılabilir bağlantılar. elektrikli kapalı çalışma alanında konumlandırılmış ayırıcıların. Böyle emniyete alındığında hem uzaktan hem de yerinde yeniden bağlantı önlenmelidir. örneğin.3 ve PELV için Madde 6. kişileri Doğrudan temas (Madde 6. . 6 Elektrik çarpmalarına karşı koruma 6. DEVRE DIŞI (ayrılmış durumda) konumda emniyete almak için vasıtalarla donatılmalıdır (örneğin. İlgili bilgi.4’e bakılmalıdır) ile oluşan elektrik çarpmalarına karşı koruma sağlamalıdır. elektrik donanımı ile sağlanır (Madde 17. Madde 5. Bununla birlikte. Kilitlenemeyen ayırma cihazları için (örneğin. Ancak. temizleyicilerin kullanımı için uygun olmayabilir (Madde 17.1 Genel Elektrik donanımı. risk değerlendirmesi. Madde 6. Yalnızca elektrikli çalışma alanında yerleştirilmişse ayırıcılar.5 Elektrik donanımının ayrılması için kullanılan cihazlar Enerjisi kesildiğinde veya ayrıldığında işin yapılması gerçekleşecek biçimde elektrik donanımının ayrılması (yalıtılması) için cihazlar temin edilmelidir.2 ve Madde 6.ICS 29.Amaçlanan kullanım için uygun ve kullanışlı olmalıdır. Madde 6. Not – Elektrik çarpmasına karşı Madde 6.1’e göre uyarı etiketi gibi) kullanılabilir. çıkarılabilir sigorta değiştirme elemanları veya çıkarılabilir bağlantıların kullanımı.2. eğitilmiş veya yetiştirilmiş kişiler tarafından kullanılmak üzere tasarımlanmıştır.15’e bakılmalıdır). Madde 16.3. . Dolaylı temas (Madde 6. çıkarılabilir sigorta değiştirme elemanları ve çıkarılabilir bağlantılar (Madde 3.e)’ye uygun bir fiş-priz birleşimi konumlandırıldığında. Bu cihazlar.Donanımın hangi bölümüne/bölümlerine veya devresine/devrelerine hizmet ettiği kolayca anlaşılabilmelidir (gerekirse Madde 16. Beslemeyi ayırma cihazına ilave olarak ayırma fonsiyonunu yerine getiren aşağıdaki cihazlar.2. 5. bu amaç için kullanılabilir: Madde 5.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Not 3 – Bir cihazın seçilmesinde. 20 . Bu tavsiye edilen tedbirlerin fiziksel veya işletme şartlarından dolayı uygulanması pratikte mümkün olmazsa IEC 60364-4-41’deki diğer tedbirler kullanılabilir.6 Yetkisiz.4’te verilen bu koruma tedbirlerinin IEC 60364-4-41’den seçilmesi tavsiye edilir. Örneğin. . bir makinanın elektrik donanımının münferit bölümleri üzerinde veya ortak bir iletken barasından veya iletken telden veya endüktif güç besleme sisteminden beslenen birkaç makinanın biri üzerinde çalışılması gerektiğinde ayrı yalıtım gerektiren her bölüm veya makina için ayrı bir ayırma cihazı sağlanmalıdır.2’de tarif edilen cihazlar. Beslemeyi ayırma cihazı (Madde 5. amaçlanan kullanım.4’e bakılmalıdır). Bu cihazlarının kontrol edenin yerinde veya diğer konumlardan istenmeden ve/veya yanlışlıkla kapatılmasına karşı yeterli vasıta (Madde 5.1’e göre kalıcı işaretleme kullanılarak). işi yapan kişinin doğrudan gözetimi altında olması hâlinde cihazın ayrılmış konumda kilitlenmesi için vasıtalara ihtiyaç yoktur. tutma anahtarı ile ara kilitleme için vasıtalarla).3’e bakılmalıdır) bazı durumlarda bu fonksiyonu yerine getirebilir.2. 5. cihazın öngörülebilen yanlış kullanımından elde edilen bilgi dikkate alınmalıdır. asma kilitle kilitleme.6’ya da bakılmalıdır) sağlanmalıdır. istenmeden ve/veya yanlışlıkla bağlantıya karşı koruma Elektrikli kapalı çalışma alanının dışında konumlandırılan Madde 5.

ulaşılamayacak yerlere yerleştirme.2 Mahfazalar ile koruma Gerilimli bölümler. 21 - - .020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 6. erişime mani olacak yapılış ve montaj teknikleri kullanma gibi) uygulanabilir (Madde 6.2 b) 12)’ye bakılmalıdır). İlgili bilgi elektrikli donanımıyla birlikte sağlanır (Madde 17.2.2. içinde çocukların da bulunabileceği herkese açık yerlerde ise doğrudan temasa karşı en az IP4X veya IPXXD koruma derecesine karşılık gelecek şekilde (IEC 60529’a bakılmalıdır) Madde 6.2.6’ya bakılmalıdır).2 b) 12)’ye bakılmalıdır). İstisna: Bu tedbirlerin uygulanamadığı yerlerde. beslemeyi ayırma düzeni) yalnızca ayırıcı açık iken kapının açılabileceği ve yalnızca kapı kapalı iken ayırıcının kapatılabileceği şekilde ara kilitleme düzeni ile donatılmasıyla sağlanabilir. doğrudan temasa karşı IEC 60364-4-41’de belirtilen diğer tedbirler (örneğin. Madde 4. Donanım hâla bağlı iken bu gibi çalışmalar için amaçlanan başlangıç konumuna getirme ve ayarlama yapılırken dokunulması muhtemel bütün gerilimli bölümler. İstisna: Tedarikçi tarafından öngörülen özel bir düzen veya alet. menteşeli kapakların ve benzerlerinin açılması) yalnızca aşağıdaki şartlarda mümkün olmalıdır: a) Erişim için bir anahtarın veya aletin kullanılmasının gerekli olması. Bu işlem. aşağıdakilerin sağlanması şartıyla ara kilitlemeyi açmak için kullanılabilir: Ara kilitlemenin iptalinde ayırıcı cihazı açmak ve DEVRE DIŞI (ayrılmış) konumda ayırma cihazını kilitlemek veya başka bir şekilde ayırma cihazının yetkisiz kişilerce kapanmasını önlemek her zaman mümkünse.4’teki tedbirler uygulanmalıdır. Madde 11 ve Madde 14’teki ilgili kurallara uygun olan ve doğrudan temasa karşı en az IP2X veya IPXXB koruma derecesi sağlayan (EN 60529’a bakılmalıdır) mahfazaların içine yerleştirilmelidir.2 veya Madde 6. Kapıların içindeki diğer gerilimli bölümler. engel kullanma. kapakların. yalnızca deneyimli ve eğitilmiş kişilerin kullanımı için amaçlanmıştır (Madde 17. doğrudan temasa karşı en az IP1X veya IPXXA koruma derecesi ile korunmalıdır. Mahfazanın üst yüzeyine kolayca erişilebiliyorsa üst yüzeylere olan doğrudan temasa karşı en küçük koruma derecesi IP4X veya IPXXD olmalıdır.2. Not 1 – Anahtarın veya aletin kullanılması. Bir mahfazanın açılması (örneğin.2 veya Madde 6. doğrudan temasa karşı en az IP2X veya IPXXB koruma derecesi ile korunmalıdır.3’teki ve uygulanabildiğinde Madde 6. Kapı kapandığında ara kilitleme otomatik olarak başlangıç durumuna geliyorsa.2.ICS 29.5 ve Madde 6.2 b) 9) ve b) 12)’ye bakılmalıdır).1 Genel Elektrik donanımının her bir devresinde veya bölümünde Madde 6. kapıların.2. Not 2 Özel cihazın veya aletin kullanılması. Elektrikli kapalı çalışma alanları için IEC 60364-4-41 veya uygun olduğunda IEC 60439-1’e bakılmalıdır. b) Mahfaza açılmadan önce mahfaza içindeki gerilimli bölümlerin ayrılması. bariyer kullanma. Donanım.2. deneyimli ve eğitilmiş kişilerin erişimi ile kısıtlanmıştır (Madde 17.2 Doğrudan temasa karşı koruma 6.2. doğrudan temasa karşı en azından IP2X veya IPXXB derecesi ile ve kapıların içindeki diğer gerilimli bölümler doğrudan temasa karşı en azından IP1X veya IPXXA koruma derecesi ile korunmuşsa.2.3’teki tedbirler uygulanmalıdır 6. kapının bir ayırıcı ile (örneğin. Donanım hâla bağlı olduğu sırada bazı işlemler için öngörülen cihazların başlangıç konumuna getirilmesi veya ayarlanması sırasında dokunulması muhtemel bütün gerilimli bölümler.

iletken telleri üzerindeki çıkarılabilir kollektörler.4’e bakılabilir). 6. buraya bağlanan besleme bağlantı uçları.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Eğitimli ve deneyimli kişilerce ayırma vasıtalarıyla doğrudan kilitlenmeyen kapıların gerisindeki gerilimli bölümlere erişimin kısıtlanması için vasıtalar sağlanmalıdır.Yalnız başlarına boyalar. Depolanan yükü 60 µC veya daha az olan bileşenler bu kuralın dışındadır. tehlikeye dikkat çeken ve mahfazanın açılabilmesinden önceki gerekli gecikmeyi gösteren kalıcı bir uyarı levhası asılmalı ve kapasitansları ihtiva eden mahfazanın hemen yanında veya kolayca görülebilecek bir yerde bulunmalıdır. vernikler. donanımın uygun çalışması ile girişim yapmayacak boşalma hızında olmak şartıyla besleme geriliminin kesilmesinden itibaren 5 s içinde 60 V veya daha düşük bir gerilime kadar boşaltılmalıdır. Madde 16. doğrudan temasa karşı en az IP2X veya IPXXB (IEC 60529’a bakılmalıdır) koruma derecesi ile korunmalıdır.2 uygulanmalıdır.2. iletken baralar.2. 22 . yalnızca tahrip edilerek çıkartılabilecek biçimde yalıtım ile tamamen kaplanmalıdır.2. normal işletme şartlarında maruz kalabileceği mekanik. Not 3 – Doğrudan temasa karşı koruma Madde 6. Bu işaretlemeden aşağıdakiler istisna edilebilir: Yalnızca ara kilitleme devrelerine bağlı olduğu için gerilimli olan ve gerilimli olabileceği Madde 13. genel olarak normal işletme şartlarında elektrik çarpmalarına karşı yetersiz koruma olarak kabul edilirler. çıkarılmaları için bir alet gereken bariyer veya engellerle önlenmelidir.1’e bakılmalıdır. bu gibi harekete geçirme. 1 s’lik boşalma süresi veya IP2X veya IPXXB koruma derecesi şartlarının hiçbiri yerine getirilemiyorsa (örneğin. Bu yalıtım.3 uygulanmalıdır.7.4’te belirtilen renklerle ayıt edilebilen bölümler.3 Gerilimli bölümlerin yalıtılması ile koruma Yalıtımla korunan gerilimli bölümler.4) ilave ayırma cihazları veya uygun uyarı cihazı (örneğin. Koruma derecesi IP2X’den düşük olan iletken tel sistemleri veya bara sistemleri için Madde 12.2. Beslemeyi ayırma cihazı ayrı bir mahfaza içinde ise. c) Anahtarsız veya aletsiz açma ve gerilimli bölümlerin devresinin ayrılmaması ancak bütün gerilimli bölümler doğrudan temasa karşı en az IP2X veya IPXXB (IEC 60529’a bakılmalıdır) koruma dereceleri ile korunduğunda mümkün olmalıdır.1’e göre uyarı açıklaması) uygulanmalıdır. Bu gibi bölümlerde Madde 16. 6.2. kontaktörlerin veya rölelerin elle kapanması) bir tehlikeye neden olduğu durumda. Ayırma cihazının/cihazlarının devreyi devre dışı bırakmasından sonra hâla gerilimli olan bütün bölümler.6 Ulaşılamayacak yerlere yerleştirme veya engellerle koruma Ulaşılamayacak yerlere yerleştirme ile koruma için IEC 60364-4-41 Madde 412. kontak çubukları) açık duruma gelen fişler veya benzeri cihazlar için boşalma süresi 1 s’i aşmamalı.4 Artık gerilimlere karşı koruma Beslemenin kesilmesinden sonra 60 V’tan daha yüksek artık gerilimi bulunan gerilimli bölümler.2.2 c)’ye göre sağlandığı ve cihazların elle harekete geçirilmesi (örneğin. Madde 12.5 Bariyerlerle koruma Bariyerlerle koruma için IEC 60364-4-41 Madde 412.2. kaymalı bilezikler gibi. Engellerle koruma için IEC 60364-4-41 Madde 412. Belirtilen boşalma hızının donanımın uygun çalışması ile girişim yapabileceği durumda. aksi halde bu gibi iletkenler doğrudan temasa karşı en az IP2X veya IPXXB koruma derecesi ile korunmalıdır. kimyasal.4 uygulanmalıdır. 6. Çıkartıldıkları zaman iletkenleri (örneğin.2.7. 6. elektriksel ve ısıl zorlamalara dayanabilmelidir. Not .ICS 29. Bu koruma için bariyerler bulunuyorsa ya bunların çıkartılması için bir alet gerekmeli veya bunların koruduğu bütün gerilimli bölümler bariyer çıkartıldığında otomatik olarak devreden ayrılmalıdır.1’e uygun bir uyarı işareti bulunmalıdır (iletkenlerin renklerle işaretlenmesi için ayrıca Madde 13. laklar ve benzeri ürünler.

29) gerilimli bölümler ile açıktaki iletken bölümler arasında bir yalıtım arızası hâlinde tehlikeli durumları önlemek için tasarımlanır. aşağıdakiler arasında koordinasyon gerektirir: Besleme ve topraklama sisteminin tipi. aşağıdaki tedbirlerin bir veya daha fazlası ile sağlanır: II Sınıfı elektrikli cihazlar veya aletler kullanılması (IEC 61140’a uygun olarak çift yalıtım.2. bir arıza durumunda koruyucu cihazın otomatik çalışmasıyla hat iletkenlerinin biri veya daha fazlasının kesilmesini içerir. 6.5’teki kurallar uygulanmalıdır.3 Beslemenin otomatik ayrılması ile koruma Bu tedbir.3).1 Genel Temas geriliminin oluşmasını önleyecek tedbirler aşağıdakileri içerir: II Sınıfı donanım veya eş değer yalıtım kullanma.1 Genel Dolaylı temasa karşı koruma (Madde 3. Bu koruma tedbiri.3.3.3 Elektriksel ayırma ile koruma Münferit bir devrenin elektriksel olarak ayrılması. Not 1 .2’ye uygun ek veya takviyeli yalıtım kullanılması.3. Bu koruma tipinde IEC 60364-4-41 Madde 413. takviyeli yalıtım veya eş değer yalıtım).3. Toplam yalıtımı IEC 60439-1’e uygun toplam yalıtıma sahip olan anahtarlama düzeni ve kontrol düzeni kullanılması.3.2) veya Temas gerilimi ile temasın süresi tehlikeli hâle gelmeden önce beslemenin otomatik ayrılması (Madde 6.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 6.3. 23 .3. Not 2 – Donanım sınıfları ve koruyucu tedbirler için IEC 61140’a bakılmalıdır. temas geriliminin değerine ve muhtemel maruz kalma süresine bağlıdır. temas geriliminden kaynaklanan bir tehlikenin önlenmesi için amaçlanmıştır. bu devrenin gerilimli bölümlerinin temel yalıtımının arızalanması ile enerjilenebilen açıktaki iletken bölümlere temas yoluyla ile ortaya çıkan temas geriliminin önlenmesi için tasarımlanmıştır. Elektriksel olarak ayırma. IEC 60364-4-41 Madde 413.2.3 Dolaylı temasa karşı koruma 6. Kesilme süreleri Ek A’da verilmiştir.3. 6.ICS 29.Temas geriliminden kaynaklanan zararlı fizyolojik etkilerin riski.2.2 II Sınıfı donanım veya eş değer yalıtımla koruma Bu tedbir. 6. temas gerilimi süresinin temas geriliminin tehlikeli olmayacağı bir süreye sınırlayan yeterli bir kısa süre içerisinde olur. Yalıtım arızasını/arızalarını algılayan koruyucu cihazların özellikleri. Koruyucu kuşaklama sisteminin farklı elemanlarının empedans değerleri.3.3. temel yalıtımdaki bir arıza süresince erişilebilir bölümlerdeki temas geriliminin oluşumunu önlemek için tasarımlanmıştır. Bu tedbir.3’teki tedbirlerden en az biri uygulanmalıdır: Bir temas geriliminin oluşmasını önlemek için tedbirler (Madde 6. Bir yalıtım arızasıyla etkilenen herhangi bir devrenin beslemesinin otomatik olarak kesilmesi. 6.2 ve Madde 6.2 Temas geriliminin oluşmasını önleme 6. Elektrik donanımının her bir devre veya bölümü için Madde 6. Bu kesilme.

Elektriksel ayırma bir güvenlik ayırma transformatörünün primer ve sekonder devreleri arasında gerekli ayırmadan daha az olmamalıdır (IEC 61558-1 ve IEC 61558-2-6’ya bakılmalıdır). etken veya 60 V dalgacıksız d. 6. arıza devam ettiği sürece devam etmesi gereken ses ve/veya görsel işareti başlatmalıdır.. . Otomatik ayırmanın a)’ya göre sağlanması ve Madde A. etken veya 15 V dalgacıksız d. Ve aşağıdakilerden birini.a.3’teki kuralları karşılamak için sağlanmalıdır.a.a.4 PELV’in kullanılması ile koruma 6. Not – b) Devrenin bir tarafı veya bu devrenin besleme kaynağının bir noktası koruyucu kuşaklama devresine bağlanmalıdır. sargıları eş değer yalıtım sağlayan bir motor-jeneratör). yalıtım izleme cihazı. toprak arızası konumu belirleme temin edilmesi.2.Elektrokimyasal kaynak (örneğin.3’e bakılmalıdır).1’de verilen değerleri aşmaması için alınması gereken tedbirleri belirten ilgili standardlara uygun olan elektronik güç kaynağı. a) TN sistemlerinde bir yalıtım arızası algılanması hâlinde beslemenin otomatik olarak kesilmesi için aşırı akım koruyucu cihazları veya b) TT sistemlerinde açıktaki iletken bölümlere veya toprağa bir gerilimli bölümden yalıtım arızası algılanması hâlinde beslemenin otomatik olarak kesilmesini başlatmak için artık akım koruyucu cihazları veya c) IT sistemlerinde otomatik ayırmayı başlatmak için yalıtım izleme veya artık akım koruyucu cihazları.a. Dalgacıksız gerilim. batarya gibi) veya daha yüksek bir gerilim devresinden bağımsız olan başka bir kaynak (örneğin.3’teki yalıtım şartları uygulanmalıdır. .5’e bakılmalıdır). veya • Bütün diğer durumlarda 6 V a. açıktaki iletken bölümlere veya toprağa bir gerilimli bölümden ilk yalıtım arızası oluşmasını başlatmak için sağlanmalıdır.ICS 29. Koruyucu cihazın ilk toprak arızası durumunda beslemeyi kesmek için sağlanması durumu hariç.1 Genel kurallar PELV’in (çok düşük koruma gerilimi) kullanılmasının amacı.Güvenlik ayırma transformatörünkine eş değer güvenlik derecesinde akım sağlayan kaynak (örneğin. 2) Prizler diğer gerilim sistemlerinin fişlerini kabul etmemelidir.Dâhili bir arıza olduğunda bile bağlantı uçlarındaki gerilimin Madde 6. Bu kuralın uygulanmasında pratik zorluklar olması hâlinde Madde 13.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Koruyucu tedbirler. c) PELV devrelerinin gerilimli bölümleri diğer gerilimli bölümlerden elektriksel olarak ayrılmalıdır.1’de belirtilen süre içerisinde ayırmanın garanti edilememesi durumunda ek kuşaklama. 24 . Not – Büyük makinalarda. PELV devreleri aşağıdaki şartların hepsini karşılamalıdır: a) Beyan gerilimi aşağıdaki değerleri aşmamalıdır. bakımı kolaylaştırabilir. aşağıdakilerin her ikisini de içerir: Açıktaki iletken bölümlerin koruyucu kuşaklamasını (Madde 8. yaygın olarak sinüs biçimli dalgacık gerilimi için dalgacıklanma içeriği %10 etkenden fazla olmayan gerilim olarak tarif edilir.2. .4. Madde A. e) PELV devrelerinin fişleri ve prizleri aşağıda belirtilenlere uygun olmalıdır: 1) Fişler diğer gerilim sistemlerinin prizlerine sokulamamalıdır. • Donanım normal olarak kuru yerlerde kullanıldığında ve gerilimli bölümlerle insan vücudu arasında büyük alanlı temas beklenmeyen durumlarda 25 V a. kişileri dolaylı temaslardan ve sınırlandırılmış alanlı doğrudan temaslardan ileri gelen elektrik çarpmalarına karşı korumaktır (Madde 8.IEC 61558-1 ve IEC 61558-2-6’ya göre güvenlik ayırma transformatörü. dizel tahrikli jeneratör gibi).2 PELV Kaynakları PELV kaynağı aşağıdakilerden biri olmalıdır: .1. 6. Bu yalıtım izleme cihazı.4.4. d) Her bir PELV devresinin iletkenleri diğer devrelerin iletkenlerinden fiziksel olarak ayrılmalıdır.

2. güç devrelerinin topraklanmış iletkeni. Nötr iletkenin kesit alanının en azından faz iletkenlerinkine eşit veya eş değer olduğu durumda.1 Genel Bu maddede donanımın aşağıda belirtilenlerin etkilerine karşı korunması için alınacak tedbirlerin ayrıntıları verilmiştir: .2. Bununla birlikte. IT sistemlerinde. elektrik donanımının tedarikçisi elektrik donanımına ait besleme iletkenleri için aşırı akım koruma cihazının temininden sorumlu olmamalıdır. hem nötr iletkeni için aşırı akım algılamasının sağlanması hem de bu iletken için ayırıcı cihaz gerekli değildir.Toprak arızası/artık akım.a.10 ve Madde 17.3 Güç devreleri Aşırı akımın algılanması ve kesilmesi için cihazlar.2.2.ICS 29. Aşağıdaki iletkenler. Madde 7. . . Hareketli makinaların açıktaki iletken bölümlerine bağlanan d.2.1’e de bakılmalıdır): Koruyucu kuşaklama devresine bağlanan kontrol devrelerinde anahtarlanmış iletkene aşırı akım koruma cihazı takılarak.2. 25 .1 Genel Bir makina devresindeki akımın herhangi bir bileşenine ait beyan değerlerinin veya iletkenlerin akım taşıma kapasitesinin.Yıldırımdan ve anahtarlama ani akımlarından kaynaklanan aşırı gerilimler. Kullanılacak beyan değerleri ve ayarlar Madde 7. . IEC 60364-4-43 Madde 431.10’a uygun olarak seçilmeli ve her bir gerilimli iletkene uygulanmalıdır. 7. .a güç devrelerinin nötr iletkeni. bir nötr iletkeni kullanılması durumunda. .4 Kontrol devreleri Doğrudan besleme gerilimine bağlı olan kontrol devrelerinin ve kontrol devresi transformatörlerini besleyen devrelerin iletkenleri.4’e bakılmalıdır). d.Bir kısa devreden doğan aşırı akımlar.2 Aşırı akıma karşı koruma 7. Nötr iletkeni kesitinin birlikte olduğu faz iletkenleri kesitinden daha küçük olması durumunda. Kontrol devresi transformatörü veya d.Besleme geriliminin kaybı veya azalması.Olağan dışı sıcaklıklar.2 Besleme iletkenleri Kullanıcı tarafından başkaca belirtilmedikçe. 7.Faz sırası hataları. .Farklı alt devrelerde kullanılan farklı kesit alanlı iletkenler olması durumunda her bir alt devrenin hem anahtarlanmış ve hem de ortak iletkenlere bir aşırı akım koruma cihazı takılarak. aşılabilmesi halinde aşırı akıma karşı koruma sağlanmalıdır. bu aşırı akım koruma cihazının seçimi için gerekli verileri tesisat şemasında göstermelidir (Madde 7.a.a.2’de belirtilen tedbirler uygulanmalıdır. .Makinanın/makina elemanlarının aşırı hızlanması. hangisi daha küçükse.Bütün kontrol devrelerinde kullanılan aynı kesit alanlı iletkenler olması durumunda anahtarlanmış iletkene bir aşırı akım koruma cihazı takılarak. besleme kaynağından beslenen kontrol devrelerinin iletkenleri. .4.10’da açıklanmıştır. uygulanabildiğinde bütün ilgili gerilimli iletkenleri ayırmaksızın ayrılamamalıdır: a. IEC 60364-5-52 Madde 524’te belirtilen tedbirler uygulanmalıdır. nötr iletkeninin kullanılmaması tavsiye edilir.2. aşırı akıma karşı korunmalıdır (Madde 9. Elektrik donanımı tedarikçisi.2. . güç iletkenleri.2.3’e uygun olarak aşırı akıma karşı korunmalıdır. 7.3. 7. Madde 7.Aşırı yük ve/veya motorların soğuma kaybı.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 7 Donanımın korunması 7. Koruyucu kuşaklama devresine bağlanmayan kontrol devrelerinde.

Bir aşırı akım koruma cihazının beyan akımı veya ayar değeri. Madde D. Not .Transformatörün aşırı başlangıç akım mıknatıslanmasından doğan istenmeyen açmaları. beyan gücü 0.2.3.4 ve Madde D.Aşırı akım koruma cihazlarının bu şekilde koordine edilerek kullanılması. 7. (Madde 7. motorlardan. Bu koruma cihazları seçilirken. 26 . güç faktörü düzeltme kondansatörlerinden) bu akımlar dikkate alınmalıdır.6 Aydınlatma devreleri Aydınlatmayı besleyen devrelerin topraklanmamış bütün iletkenleri. 7.2. 7.3 Motorların aşırı ısınmaya karşı korunması 7. anahtarlama cihazının aşırı akımlar sebebiyle hasar görmesine karşı korunması (örneğin.8 Aşırı akım koruma cihazlarının yeri Aşırı akım koruma cihazları.7 Transformatörler Transformatörler imalatçının talimatlarına göre aşırı akımlara karşı korunmalıdır.ICS 29.2.Kısa devre ihtimalini azaltacak biçimde örneğin bir mahfaza veya kanal ile korunarak iletken tesis edilmelidir. aşırı akım koruma cihazlarının her ikisinin birden çalışmasına sebep olabilir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 7.2. en az tesis edildiği noktada beklenen arıza akımına eşit olmalıdır.5 Prizler ve bunların ilgili iletkenleri Öncelikle bakım donanımının güç beslemesini yapmak için öngörülen besleme devresi genel maksatlı prizlerinde aşırı akım koruması sağlanmalıdır. Aşırı akım koruma cihazının tipi ve ayarı.Akım taşıma kapasitesinin azaldığı nokta ile aşırı akım koruma cihazının konumu arasındaki iletkenin bölümü 3 m’den daha uzun olmamalı. Aşırı akım koruma cihazları. . 7. anahtarlama cihazının kontaklarının kaynamasına karşı) durumu da incelenmelidir. Daha düşük kesme kapasitesine. Aşırı akım koruma cihazına giden kısa devre akımı içinde beslemeden gelenlerden başka ilave akımlar olması hâlinde (örneğin.2. Bu gibi korumalar aşağıdaki durumları önlemelidir (Madde 7.3’e göre izin verilen en büyük kesme sürresi t. 7. motorlara yol verilmesi veya transformatörlerin enerjilenmesinde) için yeterli olacak biçimde seçilmelidir.1 Genel Motorların aşırı ısınmaya karşı koruması. sargı sıcaklığının transformatörün yalıtım sınıfı için izin verilen değerden fazla artmasını.2’ye bakılmalıdır)) bulunması durumunda izin verilir.Sekonder bağlantı uçlarındaki bir kısa devrenin etkilerine maruz kaldığında. besleme tarafında gerekli kesme kapasitesi olan diğer bir koruyucu cihaz (örneğin. seri bağlı iki cihazdan geçebilen enerjinin. . Madde 12.2. ancak beklenen aşırı akımlar (örneğin. 7.İletkenlerin akım taşıma kapasitesi en az tam yük akımına eşit olmalı.2. kullanılan ülkede kolayca bulunabilecek bir tip seçilmelidir veya yedek parça tedariki için kullanıcıyla düzenleme yapılmalıdır.2’ye ve uygun olarak korunacak iletkenlerin akım taşıma kapasitesiyle korunan devredeki diğer elektrik cihazları ile koordinasyon gereği de dikkate alınarak belirlenir.2. (I2t) yük tarafındaki aşırı akım koruma cihazına ve bu cihazın koruduğu iletkenlere hasar vermeksizin dayanabileceği kadar yükselmesi önlenecek biçimde koordine edilmelidir (IEC 60947-2 Ek A’ya bakılmalıdır).9 Aşırı akım koruma cihazları Beyan kısa devre kesme kapasitesi. Bu durumda. aşağıdaki şartların tamamının sağlandığı durum hariç iletkenlerin kesit alanında bir azalma veya iletkenlerin akım taşıma kapasitesini azaltan diğer bir değişikliğin olduğu noktada yerleştirilmelidir: . transformatör tedarikçinin tavsiyelerine uygun olmalıdır. kısa devrelerin etkilerine karşı diğer devre koruyucularından ayrı koruma cihazları ile korunmalıdır.10): . .5 kW’dan büyük olan her motor için sağlanmalıdır. bu iki cihazın karakteristikleri.10 Aşırı akım koruma cihazlarının beyan ve ayar değerleri Sigortaların beyan akımı veya diğer aşırı akım koruma cihazlarının ayar akımı mümkün olduğu kadar küçük. Aşırı akım koruma cihazı olarak sigorta kullanıldığında. bu gibi prizleri besleyen her bir devrenin topraklanmamış gerilimli iletkenlerinde bulunması gerekir. besleme iletkenleri aşırı akım koruma cihazı.

.a.3.3. veya d.4 Olağan dışı sıcaklığa karşı koruma Olağan dışı sıcaklıklara sebep olan veya erişebilen (örneğin. 27 . mekanik aşırı yük koruma düzenleriyle korunmuş olan veya uygun boyutlandırılmış olan tahrik motorları gibi) için aşırı sıcaklık oluşması ihtimali bulunduğunda (örneğin.a. soğutmanın azalması nedeniyle) aşırı sıcaklık koruması da tavsiye edilir. uygun bir kontrol tepkisini başlatan yeterli algılama düzeni bulunmalıdır. Aşırı yüklenmesi mümkün olamayan motorlar (örneğin.3. Motorların aşırı ısınmaya karşı koruması.Akım sınırlayıcı koruma (Madde 7. nötr iletken hariç her bir gerilimli iletkende aşırı yük/yükler algılanmalıdır. Aşırı sıcaklık koruması (Madde 7.3 Aşırı sıcaklık koruması Soğutmanın zayıflayabileceği durumlarda aşırı sıcaklık korumalı motorların (IEC 60034-11’e bakılmalıdır) kullanılması tavsiye edilir (örneğin. 7. Tek fazlı veya d. . motor aşırı yük algılaması kablo aşırı yük algılaması için kullanılmadığı durumda (Madde D.2’ye de bakılmalıdır) aşırı yük algılama cihazlarının sayısı.4 Akım sınırlayıcı koruma Üç fazlı motorlarda aşırı ısınmanın etkilerine karşı korumanın akımın sınırlanmasıyla sağlandığı durumda. 7. tork motorları. 7. aşırı sıcaklıkları tespit eder ve uygun kontrol tepkilerini başlatır. Tek faz a. duran rotor veya faz kaybı şartlarında koruma. anahtarlama cihazı bütün gerilimli iletkenlerin devresini kesmelidir. soğutucu ortamın kısa süre çalışması veya kaybolması). Bununla birlikte. mekanik aşırı yük koruma düzenleriyle korunmuş olan veya uygun boyutlandırılmış olan tahrik motorları gibi) için aşırı yük koruması gerekli değildir. Nötr iletkeninin devresinin kesilmesi aşırı yük koruması için gerekli değildir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 İstisna: Motor çalışmasının otomatik olarak kesilmesinin kabul edilemeyeceği uygulamalarda (örneğin. yangın pompaları gibi) algılama vasıtaları. Özel görev motorlarını veya aşırı sıcaklık korumasını da (Madde 7.3’e bakılmalıdır) içine alabilecek şekilde tasarımlanan uygun koruma cihazları gerekebilir. bu sebeple tehlikeli durumları ortaya çıkarabilen dirençle ısıtma devrelerinde veya diğer devrelerde. akım sınırlayıcı cihazların sayısı 3’ten 2’ye düşürülebilir (Madde 7. operatörün tepki gösterebileceği bir uyarı işareti vermelidir.3. hızlı gidip gelme. güç beslemesine sahip motorlar için yalnızca topraklanmamış gerilimli bir iletkende akım sınırlamasına izin verilir.3. tozlu yerlerde).2 Aşırı yük koruması Aşırı yük koruması sağlandığı durumda.ICS 29. aşırı sıcaklık koruması ile her zaman sağlanamayabilir ve bu sebeple bu şart altında ek koruma temin edilmelidir. Aşırı ısınmaya karşı korumanın çalışmasından sonra herhangi bir motorun otomatik olarak yeniden başlatılması.2’ye bakılmalıdır). kullanıcının isteğine göre (Ek B’ye de bakılmalıdır) azaltılabilir.Aşırı yük koruması (Madde 7. tork motorları. Aşırı yüklenmesi mümkün olamayan motorlar (örneğin.3. Not 1 – Aşırı yük koruma cihazları tam beyan yükünü aşan bir devrede zaman ve akım ilişkilerini (I2t) tespit eder ve uygun kontrol tepkilerini başlatır.3. Sık sık yol verme veya frenleme gibi özel görev için beyan değerli motorlar gerektiğinde (örneğin. makina veya üretimdeki iş için tehlikeli durumlara veya hasara sebep olabileceği yerlerde önlenmelidir. 7.2). hızlı yön değiştirme ve hassas delme için kullanılan motorlar) korunacak sargınınki ile karşılaştırılabilecek bir zaman sabiti kullanılarak aşırı yüke karşı korunmasının sağlanması zor olabilir. Aşırı yüke karşı koruma devrenin kesilmesi ile gerçekleştiriliyorsa. yalnızca bir topraklanmamış gerilimli iletkende algılamanın yapılmasına izin verilir.4) ile sağlanabilir.a. güç beslemeli motorlarda. Motorun tipine bağlı olarak.3) veya Not 2 – Sıcaklık algılama cihazları.3. kilitleme.

8 Faz sırası koruması Besleme geriliminin faz sırasının yanlış olması hâlinde tehlikeli bir durumun meydana gelmesi veya makinada hasar oluşması söz konusu ise bu duruma karşı koruma sağlanmalıdır. koordinasyonu sağlamak için uygun kontrol tepkisini başlatmalıdır.Harici besleme kaynağına bağlanabilen seyyar bir makinanın çalıştırılması. makinanın herhangi bir durdurma kontrolünü zayıflatmamalıdır. Aşırı hız korunması.5 Beslemenin kesilmesi veya gerilimin azalması karşı koruma ve müteakiben eski değerine gelmesi Gerilimin azalması veya beslemenin kesilmesi. motorun veya yükünün mekanik hız sınırı aşılmayacak biçimde çalışmalıdır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 7.ICS 29. uygun kontrol tepkilerini başlatmalı ve otomatik olarak yeniden başlatmayı engellemelidir. tehlikeli bir durum oluşturuyorsa. Not – Yanlış faz sırasına sebep olabilecek kullanma şartları aşağıdakileri içerebilir: . önceden tespit edilen gerilim seviyesi altında korumayı sağlayan (örneğin.Yıldırımdan kaynaklanan aşırı gerilimlerin bastırılması için kullanılan cihazlar. beslemeden ayırma cihazının giriş bağlantı uçlarına bağlanmalıdır.2’deki tedbirler dikkate alınarak aşırı hız koruması sağlanmalıdır. 28 .3. makinanın besleme devresini kesen) bir düşük gerilim cihazı bulunmalıdır. 7. Düşük gerilim cihazının çalışması. Madde 9. Makinanın çalışması. Bu korumanın sağlanması durumunda: .3’te açıklandığı şekilde otomatik ayırma için aşırı akım korumasına ilave olarak toprak arızası/artık akım koruması. Aşırı hız koruması. Anahtarlama ani akımlarından kaynaklanan aşırı gerilimlerin bastırılması için kullanılan cihazlar.Bir makinanın bir beslemeden diğerine aktarılması. aşırı akım koruması algılama seviyesinin altındaki toprak arızası akımlarının donanımda yol açabileceği hasarları azaltmak için sağlanmalıdır. Makinanın veya koordineli olarak birlikte çalışan makinalar grubunun yalnızca bir bölümünün gerilim düşmesi veya beslemenin kesilmesinden etkilenmesi durumunda düşük gerilim koruması. bu korumaya ihtiyaç duyan bütün donanımın bağlantı uçları arasına bağlanmalıdır. gecikmeli bir düşük gerilim cihazı bulundurulabilir. .6 Motorun aşırı hız koruması Aşırı hızın meydana gelmesi muhtemelse ve aşırı hız tehlikeli şartların ortaya çıkmasına sebep olabiliyorsa. 7. mümkün olduğu kadar düşük tutulmalıdır. Not – Bu koruma bir merkezkaç anahtarı veya hız sınır monitörü ile sağlanabilir. 7. 7. kısa zaman periyodunda bir kesintiye veya gerilim azalmasına yol açabiliyorsa.7 Toprak arızası/artık akım koruması Madde 6. Gerilimin eski hâline getirilmesi veya besleme girişinin anahtarlanması üzerine cihazının çalışmasından sonra makinanın otomatik olarak veya beklenmedik yeniden başlatılması. tehlikeli durumlara sebep olabileceğinden önlenmelidir. Bu cihazların ayarları donanımın doğru çalışmasıyla uyumlu olacak şekilde. makinanın veya yapılmakta olan işin hasar görmesi sonucunu doğurarak.9 Yıldırımdan veya anahtarlama ani akımlarından kaynaklanan aşırı gerilimlere karşı koruma Yıldırımdan veya anahtarlama ani akımlarından kaynaklanan aşırı gerilimlere karşı koruma için koruyucu cihazlar sağlanabilir.

koruyucu kuşaklamada elektrik bozulmalarının seviyesinin elektrik donanımının uygun fonksiyonu için yeteri kadar düşük olmaması durumunda. Koruyucu kuşaklama. Ancak. . dolaylı temastan (Madde 6. kuşaklama devresine bağlantı ile gerçekleştirilir. Fonksiyonel kuşaklamanın amacı (Madde 8. Şekil 2’de bu kavramlar gösterilmiştir.2’ye bakılmalıdır) kaynaklanan elektrik çarpmasına karşı kişileri koruyabilmek amacıyla yapılan hata koruması için temel tedbirdir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 8 Eş potansiyel kuşaklama 8. Normal olarak fonksiyonel kuşaklama.Hassas elektrik donanımı için makinanın çalışmasını etkileyebilen elektrik bozulmaların sonuçlarını en aza indirmektir. ayrı bir fonksiyonel topraklama iletkenine fonksiyonel kuşaklama devresini bağlamak gerekebilir (Şekil 2’ye bakılmalıdır).3’e bakılmalıdır).1 Genel Bu maddede koruyucu kuşaklama ve fonksiyonel kuşaklamanın her ikisi için uygulanacak kurallar bulunmaktadır.3 ve Madde 8. .Makinanın çalışmasını etkileyebilen yalıtım arızasının sonucunu.ICS 29.3. 29 .

020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Not .ICS 29. Şekil 2 .Fonksiyonel topraklama iletkeni.Bir makinanın elektrik donanımı için eş potansiyel kuşaklama örneği 30 . önceden “gürültüsüz toprak iletkeni” olarak adlandırılmıştır ve “FE” bağlantı ucu önceden “TE” olarak gösterilmiştir (IEC 60445’e bakılmalıdır).

Bükülgen veya rijit olarak yapılmış metal borular ve metal kablo kılıfları koruma iletkeni olarak kullanılmamalıdır. Koruyucu iletkenlerin kesit alanı. izin verilebilen bakır iletkeninkini aşmamalı ve bu gibi iletkenlerin kesiti 16 mm2 den az olmamalıdır. Madde 8.3. Bununla birlikte.2. bu gibi metal borular ve bütün bağlama kablolarının metal kılıfları (örneğin.1. Makinanın yapılışını oluşturan yabancı iletken bölümler. kurşun kılıf) koruyucu kuşaklama devresine bağlanmalıdır. Devrenin bölümü olması durumunda kayan kontakları ihtiva eden makinanın donanımındaki koruyucu iletkenler. Koruyucu kuşaklama devresinin bütün bölümleri.8’e de bakılmalıdır.2’ye göre donanımın iletken yapılıştaki bölümlerinin koruyucu kuşaklama devresine bağlanması gerekmez.2.7.3 c)’ye bakılmalıdır. Madde 13.2.2’ye uygun olarak tanıtılmalıdır.2. Bakır iletkenler tercih edilir.2. Bu ek kuşaklama iletkeni. koruyucu kuşaklama devresine bağlanması gerekli değildir. 8. ek kuşaklama iletkeni sağlanmalıdır. Elektrik donanımının veya makinanın yapısal bölümlerinin kondüktansı açıktaki iletken bölümlere bağlanan en küçük koruyucu iletkeninkinden küçük olması durumunda. ortaya çıkabilen yüksek ısıl ve mekanik zorlamalara dayanabilecek biçimde tasarımlanmalıdır.2’ye göre sağlanması durumunda. Madde 6. kablo zırhı.4. Her hangi bir sebeple bir bölümün (örneğin. elektrolitik korozyon ihtimaline karşı özel tedbirler alınmalıdır. akım taşıma kapasitelerinin mekanik. IT dağıtım sistemi kullanıldığında. İstisna: Madde 8.3 Koruyucu kuşaklama devresinin sürekliliği Açıktaki bütün iletken bölümler. Madde 6.2.2. 31 .2’ye bakılmalıdır). IEC 60364-5-54 Madde 543 veya Uygun olduğunda IEC 60439-1 Madde 7.5’e bakılmalıdır. rutin bakım gibi) yerinden çıkarılması hâlinde kalan bölümler için koruyucu kuşaklama devresi kesintiye uğramamalıdır. Bağlantı ve kuşaklama noktaları.1 Genel Koruyucu kuşaklama devresi aşağıdakilerden meydana gelir: PE bağlantı ucu/uçları (Madde 5. Alüminyumdan veya alüminyum alaşımlarından yapılmış mahfazalar ve iletkenler kullanıldığında.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 8.2). kimyasal veya elektro-kimyasal etkilerle zayıflamayacağı biçimde tasarımlanmalıdır. Madde 6. Madde 8. Bakırdan başka bir iletken malzeme kullanılması durumunda. toprak kaçak arıza akımlarının koruyucu kuşaklama devresinin bu bölümünden geçmesi durumunda. aşağıdakilerden uygun olanın şartlarına göre belirlenmelidir. 8.3.3.ICS 29.3’e göre donanımın açıktaki iletken bölümleri.3.2.2 Koruyucu iletkenler Koruyucu iletkenler. bunun birim boyu başına elektrik direnci. Makinanın yapılışını oluşturan yabancı iletken bölümlerin bütün donanımın Madde 6.3. Elektrik donanımının açıktaki iletken bölümleri ve iletken olan yapısal bölümleri.2 Koruyucu kuşaklama devresi 8.2. karşılık gelen koruma iletkeninin yarısından daha az olmayan kesit alana sahip olmalıdır.2. koruyucu kuşaklama devresine bağlanmamalıdır.1’e göre koruyucu kuşaklama devresine bağlanmalıdır. Donanımın bu bölümündeki faz iletkenlerinin kesit alanı ve ilgili koruyucu iletken kesit alanı arasındaki ilişkinin Çizelge 1’e uygun olduğu çoğu durumda bu kural sağlanmış olur (Madde 5. makinanın şasisi koruyucu kuşaklama devresinin bir bölümü olmalı ve yalıtım izleme sistemi sağlanmalıdır.

Her bir koruyucu iletken bağlantı noktası.4 Anahtarlama cihazlarının koruyucu kuşaklama devresinin dışında tutulması Koruyucu kuşaklama devresine. taşıt üzerinde batarya şarj edici bulunmadığında) harici besleme bulunmadığında. perçinler ve işaret levhaları gibi küçük bölümlere ve boyutlarına bakılmadan mahfaza içindeki bölümlere (örneğin.7 Seyyar makinalar Taşıt üzerinde güç beslemesi bulanan seyyar makinalarda koruyucu iletkenler.1’e uygun olarak sonlandırılmalıdır. seyyar veya hareket edebilen parçası içerisinde bağımsız olduğunda ve harici olarak bağlanan (örneğin. Bu husus. Aksi halde düşük dirençli olarak tasarımlanmış tespit malzemeleri.5 Koruyucu kuşaklama devresine bağlanması gerekmeyen bölümler Aşağıdaki sebeplerle tehlike doğurmayacak şekilde monte edildiklerinde açıktaki iletken bölümlerin koruyucu kuşaklama devresine bağlanması gerekmez: Büyük yüzeylere temas ettirilemiyorsa veya elle kavranamıyorsa ve boyutları küçük ise. elektrik çarpmasına karşı koruma sağlamak için koruyucu kuşaklama bağlantı ucuna hep birlikte bağlanmalıdır.2’ye bakılmalıdır. 32 . İstisna: Bir alet kullanılmaksızın açılamayan ve elektrikli kapalı çalışma alanında yerleştirilmiş deney ve ölçme amaçları için bağlantılar. iletken baralar veya kayar bilezik üniteleri kullanılan koruyucu iletken sürekliliği şartları için Madde 12. İletken teller. son kesme kontağının ilk kapamasıyla kesilmelidir. Koruyucu kuşaklama devresi sürekliliğinin çıkarılabilir akım toplayıcıları veya fiş/priz birleşimi vasıtasıyla kesilebilmesi durumunda. esnek çekilen kablolar gibi) koruyucu iletkenin sürekliliği uygun tedbirlerle (örneğin. 8. kontaktör veya rölelerin elektromıknatısları. anahtar.2.ICS 29. bu koruyucu kuşaklama bağlantı ucu. bu gibi donanımın harici koruyucu iletkene bağlanması gerekli değildir.2’ye bakılmalıdır).5’e de bakılmalıdır). Bir seyyar makinanın güç beslemesinin harici girişine bağlanabilmesi durumunda. cihazların mekanik bölümleri) uygulanır (IEC 60364-4-41 Madde 410. çıkarılabilir veya çekilebilir fiş ile takılan birimlere de uygulanır (Madde 13.6 Koruyucu iletken bağlantı noktaları Bütün koruyucu iletkenler Madde 13.2.Elektrik enerjisi beslemesi donanımın sabit. 8.2.2 Deney 1’e bakılmalıdır). menteşeli kapaklar. anahtarlama cihazı veya aşırı akım cihazı (örneğin. elektrik donanımının iletken yapılışlı bölümleri ve makinanın yapılışını oluşturan yabancı iletken bölümler.2. menteşeler veya kayar kontaklar kullanılmalıdır (Madde 18. koruyucu kuşaklama devresi. Koruyucu kuşaklama iletkeninin kesilmesi hiçbir vasıta ile sağlanmamalıdır.2. Koruyucu iletken bağlantı noktalarının başka fonksiyonları olmamalı ve cihazlar veya bölümlerin bağlanmasında kullanılmamalıdır. Hasara maruz kalan kablolardaki (örneğin.7. koruyucu kuşaklama devresinin devamlılığı sağlanmalıdır ve koruyucu iletken kullanılması tavsiye edilir (Madde 8. sigorta) takılmamalıdır.3. aşağıdaki IEC 60417-5019 (DB:2002-10) sembolü kullanılarak veya PE harfleriyle (grafik sembol tercih edilir) veya YEŞİL-SARI çift renk kombinasyonu veya bunların herhangi bir birleşimi ile işaretlenmeli veya etiketlenmelidir: 8.4. Bu husus vidalar. Not .5’e de bakılmalıdır).1. 8.3.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Elektrik donanımı. (yaklaşık 50 mm x 50 mm’den küçük) veya Gerilimli bölümlerle temas etmesi veya yalıtım arızası olması beklenmeyecek biçimde yerleştirilmiş ise. kapılar veya kapak levhaları üzerine monte edildiğinde. dış koruyucu iletken için de bağlantı ucu olmalıdır.2. izleme gibi) sağlanmalıdır.

5 mA a.a. ilgili koruyucu kuşaklama devresi için aşağıdaki şartlardan biri veya daha fazlası sağlanmalıdır: a) b) Koruyucu iletken.3. yalıtımın gerilimli bölümlerinden toprağa akan akım” (IEV 442-01-24) olarak tanımlanır.a. dan büyük toprak kaçak akımına sahip elektrik donanımı için ilave koruyucu kuşaklama kuralları Not 1 – Toprak kaçak akımı.4.a. PE bağlantı ucunun bitişiğinde ve gerektiğinde elektrik donanımının isim levhasında uyarı etiketi olmalıdır. 9 Kontrol devreleri ve kontrol fonksiyonları 9. veya d. dan daha büyük kaçak toprak akımına sahip elektrik donanımı (örneğin. yüksek kaçak akıma sahip donanım için bu donanımın ayrı sargıları bulunan özel besleme transformatörüne bağlanmasıyla kısıtlanabilir. Koruyucu iletkenin 10 mm2 Cu veya 16 mm2 Al’dan daha az kesit alanına sahip olması durumunda. ayarlanabilir hızlı elektrikli sürücü sisteminin toprak kaçak akımını belirlemek için IEC 61800-5-1’de tip deneyi olarak belirtilir. Bu gibi transformatörlerin sargıları ayrı olmalıdır. Donanım ve transformatörün sekonder sargısı arasındaki koruyucu iletken/iletkenler.a.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 8.1’e göre ortak bir iletkene bağlantıyla gerçekleştirilebilir. dan büyük toprak kaçak akımına sahiptir. Not 2 – IEC 61800’ün ilgili bölümlerine uygun ayarlanabilir hızdaki elektrikli sürücü sistemlerin çoğu. kaynağından beslenmesi durumunda kontrol transformatörleri.2.4. Temas akımı ölçme yöntemi. İlave olarak.4 Yüksek kaçak akım etkilerini sınırlamak için tedbirler Yüksek kaçak akım etkileri.2 b) 1)’e göre sağlanan bilgi.3 Fonksiyonel kuşaklama Yalıtım arızasının bir sonucu alarak yanlış çalışmaya karşı koruma. Madde 9. toplam çekildiği güzergah boyunca en az 10 mm2 Cu veya 16 mm2 Al kesit alanına sahip olmalıdır. Elektromanyetik bozulmalar nedeniyle yanlış çalışmadan kaçınmak amacıyla fonksiyonel kuşaklamayı dikkate alan tavsiyeler için Madde 4. “toprak arızası bulunmadığında. ikinci koruyucu iletkenlerin tesislerine de uygulanır. Elektromanyetik bozulmalarla ilgili zorlukları önlemek için Madde 4.2.8’de açıklanan düzenlemelerin bir veya daha fazlasına uygun olmalıdır. Madde 17. Not 3 – Bu husus.2’deki kurallar. Bu akım. kondansatörlerin amaçlanan kullanımının sonucunda kapasitif bileşene sahip olabilir. kontrol devrelerini beslemek için kullanılmalıdır. Koruyucu kuşaklama devresi.ICS 29. elektrik donanımının ikinci koruyucu iletken için ayrı bir bağlantı ucuna sahip olmasını gerektirir. ayarlanabilir hızda elektrikli sürücü sistemleri ve bilgi teknolojileri donanımı) olması durumunda. 8. Madde 8. donanımın açıktaki iletken bölümlerine ve ilave olarak transformatörün sekonder sargısına bağlanmalıdır. Bir kaç transformatörün birlikte kullanıldığı yerlerde. 3. 33 .a. en az aynı kesit alana sahip ikinci bir koruyucu iletken.2’ye bakılmalıdır. veya d.a.1 Kontrol devresi beslemesi Kontrol devrelerinin bir a. bu transformatörlerin sargılarının sekonder gerilimleri aynı fazda olacak biçimde bağlanmaları tavsiye edilir. 8. c) Koruyucu iletkenin sürekliliğinin kaybolması durumunda beslemenin otomatik ayrılması.4.8 10 mA a. Herhangi bir besleme girişinde 10 mA a. kaçak akım ve dış koruyucu iletkenin en küçük kesit alanı hakkında bilgiyi içermelidir.1. koruyucu iletkenin 10 mm2 Cu veya 16 mm2 Al’dan daha az kesit alana sahip olmadığı noktada sağlanmalıdır.1 Kontrol devreleri 9.

ICS 29.a. Seçilen çalıştırma modunun gösterilmesi (örneğin. 9. kontrol fonksiyonlarını gerçekleştirmede kullanılan donanım için kuralları belirtmez. yol verme/durdurma kontrol istasyonu gibi) makinalar için zorunlu değildir.2’ye bakılmalıdır) enerjilenmesi ile gerçekleştirilmelidir.2. koruma aşağıdakilerin gerçekleştirilmesiyle garanti edilmelidir: . Not – IEC 61558-2-17’ye göre ayrı sargıları bulunan transformatörlere tutturulan anahtar modlu birimler. beslemesinden elde edilen d. giriş kodu). mod seçici konumu. Durdurma kategorisi 1: Durmayı gerçekleştirmek üzere makina harekete geçiricilerin gücü ile kontrol edilen durdurma (Madde 3.11’e bakılmalıdır) ve durma gerçekleştirildikten sonra gücün kesilmesi.Basılı tutulan veya benzeri kontrol cihazı ile çalışmanın başlatılması.1’e bakılmalıdır) bağlandığı yerlerde. gösterge lambası veya görsel ekran göstergesi) sağlanmalıdır.3 Koruma Kontrol devrelerinde Madde 7.5.4 ve Madde 7.2.2 Durdurma fonksiyonları Durdurma fonksiyonlarının aşağıdaki üç kategorisi mevcuttur: Durdurma kategorisi 0: Makina harekete geçiricilerinin gücünün ani olarak kaldırılması ile durdurma (örneğin.Örneğin.1. ayarlama veya bakım amaçlarıyla). 9.9’a bakılmalıdır): . - 9. Transformatörler tek motor yol vericili ve/veya en çok iki kontrol cihazlı (örneğin. aşağıdakilerden biri veya daha fazlasını içerebilen diğer ilgili vasıtalar (ISO 12100-2:2003 Madde 4. ISO 13849-1 (1999). bunlar bir a. tipine ve uygulamasına bağlı olarak bir veya daha fazla çalıştırma modu bulunabilir.a. Bu madde.a.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 a. bu kuralı karşılar. Durdurma kategorisi 2: Makina harekete geçiricisinde mevcut gücü bırakarak kontrol edilen durdurma. 9.10’a uygun aşırı akım koruma cihazı bulunmalıdır. ilgili devrenin (Madde 9.2. 34 . ISO 138492 (2003) ve IEC 62061’de verilmiştir.11. Bu gibi kuralların örnekleri Madde 10’da verilmiştir.2.56’ya bakılmalıdır). 9.1. 9. ara kilitleme cihazı. Mod seçimi kendiliğinden makinanın çalışmasını başlatmamalıdır.2 Kontrol devresi gerilimleri Kontrol geriliminin anma değeri. Madde 3. kontrol devresi transformatörünün ayrı sargısından veya bir diğer kontrol devresi transformatöründen beslenmelidir.2. kilitleme anahtarı ile çalışan anahtar. hareketi gerekmelidir.Bütün diğer çalıştırma modlarının devre dışı bırakılması ve .1 Yol verme fonksiyonları Yol verme fonksiyonları. Yol verme kontrol düzeninin ayrı bir Her bir özel çalıştırma modu için ilgili güvenlik fonksiyonları ve/veya koruyucu tedbirler gerçekleştirilmelidir.2 Kontrol fonksiyonları Not 1 – Not 2 – Kontrol fonksiyonlarının güvenlikle ilgili hususlar hakkındaki bilgi.2. Mod seçiminden tehlikeli durumlar doğabildiğinde yetkisiz ve/veya yanlış seçim uygun vasıtalarla önlenmelidir (örneğin. kontrol edilmeyen durdurma.2. Bir transformatörden beslendiğinde anma gerilimi 277 V’u aşmamalıdır.3 Çalıştırma modları Her makinanın.2. 9. kontrol devresinin doğru çalışmasına uygun olmalıdır. kontrol devrelerinin koruyucu kuşaklama devresine (Madde 8.4 Güvenlik fonksiyonlarının ve/veya koruyucu tedbirlerin askıya alınması Güvenlik fonksiyonlarının ve/veya koruyucu tedbirlerin askıya alınması gerektiğinde (örneğin.

2’ye bakılmalıdır).1 Genel Güvenli çalışma için gerekli güvenlik fonksiyonları ve/veya koruyucu tedbirler [örneğin. ilgili yol verme fonksiyonlarını iptal etmelidir (Madde 9.1’e bakılmalıdır). 35 . kontrol sisteminin mantık devresine böyle bir durumun bulunduğu hakkında işaret vermelidir.2. 9. güç kaynağı arızası. Birden daha fazla kontrol istasyonu sağlanması durumunda.7. kilitli durumda kalması.ICS 29. Bir yol vermeyi başlatmak için aşağıdaki şartlar olmalıdır: Makinanın çalışması için bütün gerekli şartlar karşılanmalıdır ve Bütün yol verme kontrol cihazları.020 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Acil durum durdurma cihazı ile birlikte bir taşınabilir kontrol istasyonu ve uygulanabildiğinde etkinleştirme cihazı. Bu koruyucu cihaz veya ara kilit makinayı durdurabiliyorsa.2. 9. kablosuz kontrolde işaret kaybı gibi) sonra istenmeyen veya beklenmeyen şekilde çalışmaya başlamasını önlemek için gereken tedbirler alınmalıdır. herhangi bir kontrol istasyonundan gelen durdurma komutları. ara kilitler (Madde 9. Hızın sınırlandırılması veya hareketin gücü. Sıralı yol verme işleminin doğru olarak yapılması için uygun ara kilitlemeler sağlanmalıdır. Gerektiğinde.2. Madde 9.3’e bakılmalıdır)] bulunmalıdır. makinanın risk değerlendirmesi gerektiğinde etkili olmalıdır. batarya değişimi.3’e göre durdurma fonksiyonunu başlatmak için cihazı bulunan kablosuz kontrol istasyonu ve uygulanabildiğinde bir etkinleştirme cihazı.2 Yol verme Bir çalışmanın başlatılması (yol verilmesi) Madde 9. Kablosuz kontrol istasyonu kullanıldığında hareketin başlatılması yalnızca kontrol istasyonundan mümkün olmalıdır. durdurma kategorisi 0’ı gerçekleştirir.2. basılı tutulan kontrol düzenleri ve uygun olduğunda etkinleştirme cihazları ile yapılmalıdır. Not – Çalıştığında beslemeyi ayırma cihazı (Madde 5.5 Çalışma 9.3’e bakılmalıdır).5. yalnızca bütün ilgili güvenlik fonksiyonları ve/veya koruyucu tedbirleri yerinde ve görevini yapar durumda iken mümkün olabilmelidir. Durdurma fonksiyonları. 9.5.2.4’te açıklanan şartlar dışında. Yol vermeyi başlatmak için birden fazla kontrol istasyonu kullanılması gereken durumda her bir kontrol istasyonu. koruyucu cihazlara bağlanacak vasıtalar ve ara kilitleme temin edilmelidir. tehlikeli durumla neticelenmeyen farklı kontrol istasyonlardan gelen komutları başlatmayı garanti edecek biçimde sağlanmalıdır. Durdurma fonksiyonunun başlangıç konumuna getirilmesi herhangi bir tehlikeli durumu başlatmamalıdır. Makinanın birden fazla kontrol istasyonuna sahip olması durumunda tedbirler. makinanın risk değerlendirmesi ve fonksiyonel kuralları ile gösterildiği gibi sağlanmalıdır (Madde 4. Hareket alanı sınırlandırılması. ayrı el ile harekete geçirilen yol verme kontrol cihazına sahip olmalıdır. Taşınabilir istasyon kullanıldığında hareketin başlatılması yalnızca kontrol istasyonundan mümkün olmalıdır. seyyar makinalar gibi) bu çalışmaların elle kontrol edilmesi.5.2.5.3 Durdurma Durdurma kategorisi 0 ve/veya durdurma kategorisi 1 ve/veya durdurma kategorisi 2 durdurma fonksiyonları. Bazı çalışmalar için güvenlik fonksiyonları ve/veya koruyucu tedbirlerin uygulanmasının mümkün olmaması durumundaki makinalarda (örneğin.2. Makinanın herhangi bir sebeple durmasından (örneğin.6’ya bakılmalıdır). devre kesik (off) konumunda olmalıdır ve sonra Bütün yol verme kontrol cihazları aynı zamanda harekete geçmelidir (Madde 3.

5.2.2 Acil durum durdurması Fonksiyonel hususlar dâhil acil durum durdurma donanımının tasarımı için prensipler. dolanma. 9. 36 .5.3’e bakılmalıdır) ek olarak acil durum durdurmasında aşağıdaki kurallar bulunmaktadır: Bütün çalışma modlarındaki diğer bütün fonksiyonları ve çalışmaları iptal etmelidir. makinadaki tehlikeler (örneğin.2.2.5 Komut faaliyetlerinin izlenmesi Bir makinanın veya makina bölümünün tehlikeli durumla sonuçlanabilecek her hareketi veya faaliyeti. Bütün acil durum durdurma komutları başlangıç konumuna getirilinceye kadar makinaların yeniden başlatılması mümkün olmamalıdır. Başlangıç konumuna getirme tekrar yol vermeyi başlatmamalıdır. IEC 60364-5-53 Madde 536. bu komutun etkisi harekete geçirici başlangıç konumuna gelinceye kadar sürdürülmelidir. kaptırma.5.2. yalnızca komutun başlatıldığı konumdaki elle yapılan hareketle mümkün olmalıdır. - 9. Acil durum kesmesi aşağıdaki durumlarda sağlanmalıdır: . makinayı yeniden başlatmamalı ancak yalnızca yeniden başlatmaya izin vermelidir. Bir makina kategori 0’a dayanamıyorsa.5. elektrik çalışma alanlarındaki kontrol donanımı ile) karşı korumanın yalnızca ulaşılamayan yerlere yerleştirme veya engeller ile sağlanması hâlinde (Madde 6. Komutun başlangıç durumuna getirilmesi.2.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 9.2. makinanın risk değerlendirmesinin sonucuna bağlıdır.Elle kontrol edilen bazı makinalarda operatör bu izlemeyi sağlayabilir. Acil durum durdurmasının durdurma kategorisinin seçimi.5. örneğini aşırı yol gitme sınırlayıcıları. Acil durum kesmesi makinanın ilgili besleme girişinin elektromekanik anahtarlama cihazlarıyla kesilmesi ile sağlanır ve böylece bu besleme girişine bağlanan makina harekete geçiricinin kategori 0 durdurması yapılır.4’te verilmiştir. doğrudan temasa karşı koruma gibi başka tedbirler alınarak acil durum kesmesine olan ihtiyaç ortadan kaldırılmalıdır. Durdurma kurallarına (Madde 9.4. Bu başlangıç konumuna getirme. Not .2’ye bakılmalıdır).7’ye bakılmalıdır) veya acil durum kesme (Madde 10.8’e bakılmalıdır) harekete geçiricisi bir komutu takiben aktif çalışmasını sona erdiriliyorsa.Doğrudan temasa (örneğin.3 Acil durum kesmesi Acil durum kesmesi ile ilgili fonksiyonel hususlar. mekanik aşırı yük detektörleri veya çarpışma önleme cihazları ile izlenmelidir.ICS 29.1 Genel Bu standard. ISO 13850’de verilmiştir.2.2. iletken baraları. Acil durum durdurması. acil durum kesmesi) 9. Tehlikeli duruma/durumlara sebep olabilecek makina harekete geçiricilerinin gücü ya hemen kesilmeli (durdurma kategorisi 0) ya da diğer hasarlar doğmadan tehlikeli hareketleri durduracak biçimde mümkün olduğu kadar çabuk kontrol altına alınmalıdır (durdurma kategorisi 1). motor aşırı hız detektörleri.6’ya bakılmalıdır) veya .4. Acil durum durdurucusu (Madde 10.4 Acil durum çalışmaları (acil durum durdurması. Ek E’de verilen acil durum çalışmalarının acil durum durdurması ve acil durum kesmesi fonksiyonlarıyla ilgili kuralları belirtmektedir. Bu iki işlem de standardda tek bir insan hareketiyle başlatılır. 9. Bütün acil durum kesme komutları başlangıç konumuna getirilinceye kadar makinaların yeniden enerjilenmesi mümkün olmamalıdır. Not – Acil durum durdurması ve acil durum kesmesi.5.4. iletken teller. ya durdurma kategorisi 0 yada durdurma kategorisi 1 fonksiyonu olmalıdır (Madde 9.Elektrikten kaynaklanan başka tehlike ve hasar ihtimali olduğunda. elektrik çarpması veya yanma) için risk azaltmasının birincil vasıtası olmayan tamamlayıcı koruyucu tedbirlerdir (ISO 12100 (bütün bölümler)’e bakılmalıdır). kayar bilezikler.

Bu zaman sınırı aşıldığında.6.6. bir makina kontrol sistemi ile operatör kontrol istasyonu/istasyonları arasında komut ve işaretlerin iletilmesi için kablosuz teknikleri (örneğin. Bunların seçimi risk değerlendirilmesi ile belirlenir. 9. tehlikeli çalışmanın başlatılması için uygun olduğu kabul edilmez. iki el ile kontrol edilen cihazlarla yapılabilir. Etkinleştirme cihazı.2. .Durdurma fonksiyonunu başlatır ve . Bunlarda aşağıdaki özellikler bulunmalıdır: Tip I: Bu tip aşağıdakileri gerektirir: İki kontrol cihazının sağlanması ve bunların her iki el ile birlikte aynı zamanda harekete geçirilmesi.2.6 Diğer kontrol fonksiyonları 9.ICS 29. Tip III: Kontrol cihazlarının aşağıda gösterilen şekilde aynı anda harekete geçirilmesini gerektiren Tip II kontroldür: Kontrol cihazlarının her birinin diğerinden 0. Basit vasıtalarla etkinleştirme fonksiyonunun bozulması mümkün olmamalıdır. örneğin. Tip II: Makina çalışmasının yeniden başlatılabilmesinden önce her iki kontrol cihazının serbest bırakılmasını gerektiren Tip I kontroldür.4 Birleştirilmiş yol verme ve durdurma kontrol cihazları Sıra ile hareketi başlatan ve durduran basmalı düğmeler ve benzeri kontrol cihazları çalıştıklarında tehlikeli durumlar ortaya çıkmasına sebep olmayan fonksiyonlar için sağlanmalıdır. radyo.2. aşağıdaki özelliklere sahip el ile aktifleştirilen kontrol fonksiyonu kilitlemesidir: a) Aktifleştirildiğinde ayrı bir yol verme kontrol cihazıyla başlatılan makinanın çalışmasına izin verir. 9. Tip I iki el ile kontrol cihazının.5 s’yi geçmeyen bir zaman sınırı içinde harekete geçirilmesi gerekli olmalıdır.6.2. Not – Çalışma için basılı tutulan kontrol. 9. 37 . çalışmanın gerçekleştirilmesi için kontrol cihazının/cihazlarının devamlı olarak harekete geçirilmesini gerektirmelidir.2. b) Aktifliği giderildiğinde.2 İki el ile kontrol İki el ile kontrolün üç tipi ISO 13851’de tarif edilmiştir. makinanın çalışmasının başlatılabilmesinden önce her iki kontrol cihazı serbest bırakılmalıdır.1 Genel Bu madde.2. 9.6. makinanın çalışması yeniden başlatılmadan önce etkinleştirme kontrol cihazının aktifliğinin giderilmesinin gerektirilmesiyle bozulma ihtimalini en aza indirecek biçimde düzenlenmelidir.9’a bakılmalıdır).7.Makinanın çalışmasının başlatılmasını önler.3 Etkinleştirme kontrol cihazı Etkinleştirme kontrol cihazı (Madde 10.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 9.7 Kablosuz kontrol 9. Tehlikeli durumlar hâla mevcut iken kontrol cihazlarından birinin veya her ikisinin serbest bırakılması ile makina çalışmasının kesilmesi. Tehlikeli durum süresince aynı anda hareketin sürekliliği.1 Çalıştırma için basılı tutulan kontrol cihazları Çalıştırma için basılı tutulan kontrol cihazları. infrared gibi) kullanan kontrol sistemlerinin fonksiyonel kuralları ile ilgilidir.2.

Her operatör kontrol istasyonunda o istasyonun hangi makinayı/makinaları kontrol ettiğini gösteren açık bir gösterim bulunmalıdır. Kablosuz kontrol düzeniyle donatılmış olan bir makinada aşağıdaki durumlarda otomatik olarak makinanın durmasını başlatacak veya potansiyel olarak tehlikeli olabilecek durumları önleyecek bir cihaz bulunmalıdır: Durdurma işareti alındığında. makinanın veya tehlikeli bir duruma yol açabilecek bütün hareketlerin durdurma fonksiyonunu başlatacak ayrı ve açıkça tanınabilen bir vasıtayı içermelidir.2. acil durum durdurma cihazı olarak işaretlenmemeli veya etiketlenmemelidir (Madde 10.3’e bakılmalıdır). makinanın önceden programlanmış bir görevi yerine getirirken tehlikeli durumların meydana gelemeyeceği şekilde kablosuz kontrolün menzili dışına çıkması bu durumdan istisna tutulmuştur. Operatör kontrol istasyonunun güç beslemesini derhal çıkartmak veya ayırmak için gerekli vasıtalar sağlanmalıdır (Madde 9.ICS 29.7. 38 .7. Makinanın amaçlanan kontrol istasyonu/istasyonları dışındaki herhangi bir yerden gelen işaretlere tepki vermemesi için gereken tedbirler alınmalıdır. 9.7. 9.5 Bataryadan beslenen operatör kontrol istasyonları Batarya geriliminde olabilecek değişiklikler tehlikeli durumlara yol açmamalıdır. 9.7.2 Kontrol sınırlaması Kontrol komutlarının aşağıda belirtildiği şekilde çalışması için tedbirler alınmalıdır: Yalnızca amaçlanan makinanın etkilenmesi. makinanın yalnızca önceden belirlenmiş bir veya daha fazla bölgelerde ve yerlerde bulunan operatör kontrol istasyonlarından kontrol edilecek biçimde vasıtalar sağlanmalıdır.2. makinayı tehlikesiz bir duruma getirmek amacıyla operatör için yeterli süre kadar daha çalışmalıdır. optik gibi) kullanılan seri veri iletişimi tekniklerinin uygulandığı kontrol fonksiyonları için de geçerli olabilir. iletişim hatlarında kablo (eş eksenli. Gerektiğinde.2. giriş kodu gibi) sağlanmalıdır. Yalnızca amaçlanan fonksiyonun etkilenmesi. Kablosuz kontrol sisteminde bir hata algılandığında.7’ye bakılmalıdır).3 Durdurma Kablosuz kontrol istasyonları.2. batarya gerilimi önceden belirlenmiş sınırları aştığında operatöre açık bir uyarı verilmelidir. Bu şartlarda kablosuz operatör kontrol istasyonu. Bu durdurma fonksiyonunu başlatmak için kullanılacak harekete geçirme düzeni.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Not – Bu uygulama ve sistem hususlarının bazıları. bükülmüş çift. Bir veya daha fazla sayıda muhtemel tehlikeli hareket bir bataryadan beslenen kablosuz kontrol istasyonu kullanılarak kontrol ediliyorsa. 9. kilitli çalışan anahtar.7. Gerektiğinde operatör kontrol istasyonunun yetkisiz olarak kullanılmasını engelleyecek vasıtalar (örneğin.2.4 Birden fazla operatör kontrol istasyonunun kullanılması Bir makinanın bir veya daha fazla kablosuz kontrol istasyonu dâhil birden fazla operatör kontrol istasyonu olması hâlinde verilen bir zamanda yalnızca bir kontrol sisteminin aktif hale getirecek tedbirler sağlanmalıdır. Hangi operatör istasyonunun makinanın kontrolüne sahip olduğunu işaret makinanın risk değerlendirmesinde belirlenen uygun yerlerde sağlanmalıdır. Geçerli bir işaret (iletişimi tesis eden ve sürdüren işareti içeren) belirli bir süre içinde tespit edilemediğinde (Ek B’ye bakılmalıdır). İstisna: Makinanın risk değerlendirmesi gerektiriyorsa kontrol istasyonlarından her hangi birinden verilen durdurma komutu etkili olmalıdır.

020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 9. normal işletmede anahtarlama sırasında kısa devre oluşamayacak biçimde ara kilitli olmalıdır.3 Yardımcı fonksiyonların çalışması Yardımcı fonksiyonların doğru çalışması.2 Çalıştırma sınırının aşılması Çalıştırma sınırı (örneğin.2. Not – Yol verme fonksiyonu (kontrol koruyucuları) bulunan ara kilitlemeli güvenlik koruyucuları için kurallar ISO 12100-2 Madde 5.3. konum) tehlikeli durumla neticelenecek biçimde aşılabildiğinde önceden belirlenen sınır/sınırlar aşıldığında algılama yapacak ve uygun kontrol faaliyetini başlatacak vasıtalar sağlanmalıdır. röleler ve diğer kontrol cihazları bu tür hatalı çalışmaya karşı ara kilitlemeli olmalıdır.ICS 29. Kontrol devreleri. 9. Güvenlik için veya devamlı çalışma için makinadaki belirli fonksiyonların birbiri ile ilgili olmaları gerektiğinde bu işleme uygun koordinasyon uygun ara kilitlemelerle sağlanmalıdır. Ters hareket kontaktörleri (örneğin. 9. makinadaki risk değerlendirmesinden belirlenen güvenlik performansının uygun seviyesine sahip olmalıdır. Elektrik kontrol devreleri. kendi uygulamasıyla ilgili risk seviyesine bağımlıdır (Madde 4. soğutucu beslemesi. makinanın tehlikeli çalışmasını başlatmamalıdır.3. özellikle zamanın fonksiyonu olarak çalışan bir düzene izin verilmemelidir. 9.1 Ara kilitlemeli güvenlik koruyucularının yeniden kapanması ve başlangıç konumuna gelmesi Ara kilitlemeli güvenlik koruyucularının yeniden kapanması ve başlangıç konumuna gelmesi.5 Ters akım frenlemesi Bir motorda ters akım frenlemesi kullanılıyorsa ters yönde çalışmanın makinada veya üretimdeki işte hasar veya tehlikeli durumlar ortaya çıkartabilmesi durumunda frenleme işleminin sonunda motorun ters yönde yol almasının engellenmesi için etkili tedbirler alınmalıdır. Koordine biçimde birlikte çalışan ve birden fazla kontrol sistemi bulunan makinalar grubunda gerekli tedbir.1’e bakılmalıdır). 9. ancak bunlarla sınırlı değildir: 39 . gerektiğinde kontrol cihazlarının çalışanlarının koordinasyonu ile sağlanmalıdır. Bir yardımcı fonksiyonu gerçekleştirecek motorun veya cihazın çalışmaması (örneğin. ISO 13849-2:2003’teki kurallar uygulanmalıdır. el ile döndürülmesi gibi tehlikeli durumla sonuçlanmayacak biçimde düzenlenmelidir.3.5’te verilmiştir. uygun bir ara kilitleme bulunmalıdır. hız. basınç algılayıcılar) kontrol edilmelidir. talaş alma) tehlikeli duruma sebep olabiliyorsa veya makinanın veya üretimdeki işin hasara uğramasına sebep olabiliyorsa. Bir mekanik fren harekete geçiricisinin arızasının makinanın harekete geçiricisi enerjilenmiş durumdayken frenin uygulanmasına sebep oluyorsa ve bundan dolayı tehlikeli bir durum oluşuyorsa makinanın harekete geçiricisinin enerjisini kesecek ara kilitlemeler temin edilmelidir.3.4 Farklı çalışmalar veya ters hareketlerin arasındaki ara kilitler Makinanın elemanlarını kontrol eden ve makinanın aynı anda harekete geçirilmesinde (örneğin. Gerekli tedbirler ve bunların yerine getirilme derecesi tek olarak veya birleşik durumda. motor milinin örneğin. bu gibi arıza veya bozuklukların olma ihtimalini aza indirilmesi için uygun tedbirler alınmalıdır. Bu risklerin azaltılması için tedbirler aşağıdakileri ihtiva eder. IEC 62061 ve/veya ISO 13849-1:1999.4 Arıza hâlinde kontrol fonksiyonları 9.3. 9. yağlama.4.3.1 Genel kurallar Elektrik donanımındaki arızalar veya bozukluklar makinada veya üretimdeki işte hasar meydana getiriyorsa veya tehlikeli bir durumu ortaya çıkartıyorsa. ters hareketi başlatanlar) tehlikeli duruma sebep olabilen bütün kontaktörler. Bu amaçla. motor dönme yönünü kontrol edenler). basınç.3 Koruyucu ara kilitler 9. uygun cihazlar ile (örneğin.

2. Yedekleme normal işletmede (örneğin.1 ve Şekil 2’ye bakılmalıdır). istenmeyen yol verme durumlarına ve tehlikeli hareketlere sebep olmamalı veya makinanın durmasını engellememelidir. . ancak bunlarla sınırlı değildir: .3. açma cihazları). .Kontrol edilen düzene giden bütün kontrol devresi iletkenlerin anahtarlanması (Madde 9. .4. .3 Farklılık tedbiri Farklı çalışma prensipleri olan veya farklı tip cihazları veya bileşenleri bulunan kontrol devrelerinin kullanılması.1 Tecrübe edilmiş devre teknikleri veya bileşenler kullanılması Bu tedbirler aşağıdakileri ihtiva eder. .2.3 Toprak arızaları.Arızaların istenmeyen çalışmalara sebep olma ihtimalini azaltacak devre tasarımı.4.1.4.2.4. Fonksiyonel deneyler için tedbir (Madde 9. Elektrik devresinin koruma ara kilitlemesi. arızalardan ve/veya hatalardan kaynaklanan tehlikeli durumların ihtimalini azaltabilir.2.4’e bakılmalıdır). . kontrol sistemi tarafından otomatik olarak veya gözle muayenede veya yol vermedeki deneylerde ve önceden belirlenen aralıklarla el ile veya uygun olduğunda ikisi birleştirilerek gerçekleştirilebilir (Madde 17.Doğrudan açılma çalışmalı anahtarlama cihazları kullanılması (EN 60947-5-1’e bakılmalıdır).4. çevrim dışı yedekleme) üzerine alan özel devreler olarak tasarımlanabilir.4. yedekleme fonksiyonunu yerine getirebilir ve çeşitliliği sağlayabilir.1’e uygun olarak bağlanması.4.4.2’ye bakılmalıdır). Elektrikli ve elektriksiz (örneğin.3. 9.2.6’ya bakılmalıdır).Ara kilitlemeli koruyucular tarafından çalıştırılan normalde açık ve normalde kapalı kontakların birleşimi. Tecrübe edilmiş devre teknikleri veya bileşenler kullanılması (Madde 9.ICS 29. Örnekler aşağıdakileri ihtiva eder: .3.3. hidrolik. pnömatik) sistemlerin birleşimi.Devrede farklı tipte kontrol devre bileşenlerinin kullanılması.2 Kısmi veya tam yedekleme tedbirleri Kısmi veya tam yedeklemenin sağlanması ile ihtimallerin elektrik devresinde hasar verebilecek bir tek arızaya indirilmesi mümkündür. Kısmi veya tam yedekleme (Madde 9. 9. Belleğin muhafaza edilmesinin batarya gücüyle gerçekleştirilmesi durumunda. 9.2 ve Madde 18.Kontrol cihazlarının Madde 9.Kontrol devrelerinin fonksiyonel amaçlar için koruyucu kuşaklama devresine bağlanması (Madde 9. Yetkisiz veya istenmeden bellek değişimini önlemek için örneğin bir anahtar.1’e bakılmalıdır) .4. ara kilitleme koruyucuları. bunlarla sınırlı değildir: Yöntem a) Kontrol transformatörleri ile beslenen kontrol devreleri: 40 . arızadan veya bataryanın çıkarılmasından kaynaklanan tehlikeli durumları önlemek için tedbirler alınmalıdır.Enerjiyi keserek durdurma (Madde 9. gerilim kesilmeleri ve devre sürekliliğinin kaybolmasından doğan hatalı çalışmalara karşı koruma 9.2.4.Yedekleme konfigürasyonundaki elektromekanik ve elektronik devrelerin birleşimi. Normal işletmenin kullanılması sırasında çevrim dışı yedeklemenin etkili olmadığı yerlerde bu kontrol devrelerinin istenildiğinde kullanıma hazır olması için uygun tedbirler alınmalıdır. çevrim içi yedekleme) etkili olabilir veya yalnız işletme fonksiyonu arızasında koruyucu fonksiyonunu (örneğin.1 Toprak arızaları Herhangi bir kontrol devresi üzerindeki toprak arızaları. .3’e bakılmalıdır) tedbiri.2’ye bakılmalıdır) veya çeşitlilik (Madde 9.4.4. Bu kuralı karşılayan yöntemler aşağıdakileri içerir ancak.4. kod ile erişim veya bir alet kullanımını gerekli kılan vasıtalar sağlanmalıdır.2 Arıza durumunda riskin en aza indirilmesi için tedbirler 9.2.2.4 Fonksiyonel deneyler için tedbir Fonksiyonel deneyler. 9. mekanik. 9.2.1’e bakılmalıdır).020 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Makinanın koruma cihazları (örneğin.

Bu durumda röle. 2) Kontrol devreleri. 1) Topraklanmış beslemenin faz iletkenleri arasına doğrudan bağlanır veya 2) Topraklanmamış veya yüksek bir empedansla topraklanmış beslemenin nötr iletkeni ile faz iletkeni arasına veya faz iletkenleri arasına doğrudan bağlanır. bir kontrol transformatöründen beslenmeli ve Şekil 3’te gösterildiği gibi aynı düzenlemeye sahip olarak ve bir toprak arızası olması durumunda devreyi otomatik olarak kesen bir cihazla donatılarak koruyucu kuşaklama devresine bağlanmamalıdır (Madde 7. ortak iletken ile bobinler arasına aşağıdakiler sağlanarak bağlanabilir: Bir toprak arızası olması durumunda devre otomatik olarak kesilmeli veya Bağlantı. herhangi bir anahtarlanmış eleman olmaksızın doğrudan kontrol devresi beslemesinin ortak iletkenine bağlanmalıdır (Şekil 3’e bakılmalıdır). Bobinler veya cihazlar. aşırı yük rölesi). röle.4’e de bakılmalıdır). aynı mahfazada) (örneğin. makinada istenilmeyen yol verme veya durdurma arızası sebebi ile tehlikeli durum veya makinada hasar ortaya çıkartabilecek makina fonksiyonlarına YOL VERMEK veya DURDURMAK için kullanılır veya c) 2) durumunda toprak arızası olması hâlinde devreyi otomatik olarak kesecek biçimde bir cihaz sağlanmalıdır. bir toprak arızası olmayacak biçimde çok kısadır (örneğin.ICS 29. Elektromanyetik veya diğer cihazı (örneğin. Yöntem c) Kontrol devresi bir kontrol transformatöründe beslenmediği durumda bunlar. ortak iletken. röle bobininin gerilimini % 50 azaltabilir. Bobinin veya cihazın diğer bağlantı ucu (tercihan her zaman aynı işaretlemeye sahip). katı hâl elemanları vb. İstisna: Koruyucu cihazların kontakları.2. Not 1 – Not 2 – Orta ucu topraklanan kontrol devresinde bir toprak arızasının oluşumu. gösterge ışığı) çalıştırmak için amaçlanan bütün kontaklar. Yöntem b) Kontrol devreleri. makinanın durdurulmasında yetersiz kalarak beklemede kalabilir. Şekil 3 – Yöntem a) 41 . her bir veya iki tarafta da anahtarlanabilir. orta uçlu sargıları (bu orta uç koruyucu kuşaklama devresine bağlanır) bulunan ve bütün kontrol devresi besleme iletkenlerinde anahtarlama elemanlarına sahip aşırı akım koruma cihazı ile Şekil 4’e göre düzenlenmiş bir kontrol transformatöründen beslenir. Bütün gerilimli iletkenleri anahtarlayan çok kutuplu anahtarlar. besleme noktasında koruyucu kuşaklama devresine bağlanmalıdır. kontrol devresi beslemesinin anahtarlanmış iletkeni ile bobinin veya cihazın bir bağlantı ucu arasında bir tarafa takılmalıdır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 1) Topraklanmış kontrol devresi beslemeleri durumunda.

2 Yer ve montaj Uygulamada mümkünse. kaybolmayan bellek kullanılarak).4. monte edilmeli.4. uygun tasarım ve ilave koruyucu tedbirlerle en aza indirilmelidir.5’te açıklanan kurallar uygulanmalıdır. Kontrol sisteminde bellekli cihaz/cihazlar kullanıldığında. Uygulamada mümkünse bu cihazlar.1.1.3.2 Gerilim kesilmeleri Madde 7. IEC 61310’a göre seçilmeli. tanıtılmalı veya kodlanmalıdır. tuş takımı ve klavye gibi operatör giriş cihazlarının kullanımına özel dikkat gösterilmelidir. güç besleme arızasında uygun çalışma temin edilmelidir (örneğin. uygun tedbirler alınmalıdır (örneğin. 10.1 Genel 10. IEC 60447’ye bakılmalıdır. El ile çalıştırılan kontrol cihazlarının harekete geçiricileri aşağıdaki hususları sağlayacak şeklide seçilmeli ve monte edilmelidir: 42 .3. makinaya monte edilen kontrol cihazları aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır: İşletme ve bakım için kolayca erişilebilmelidir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Şekil 4 – Yöntem b) 9. tehlikeli durumların meydana gelmesi ile sonuçlanan belleğin kaybolmasını önlemek üzere. cihazların konumlandırılması.3 Devre sürekliliğinin kaybı Kayar kontaklara bağımlı güvenlikle ilgili kontrol devrelerinin süreklilik kaybı tehlikeli duruma neden olduğu durumda.1 Genel cihaz kuralları Bu maddede kontrol mahfazalarının tamamen veya kısmen dışında olan cihazlar için gerekli kurallar bulunmaktadır. Yanlışlıkla yapılan çalışma ihtimali.ICS 29. yükleme/boşaltması gibi faaliyetlerden gelebilecek hasar ihtimalini en aza indirilecek şekilde monte edilmelidir. düzenlemeye programlamaya ve dokunmatik ekran. Makinaların tehlikeli çalışmalarının kontrolü için seçime. Malzeme. 9. 10 Operatör ara birimi ve makinaya monte edilen kontrol cihazları 10. kayar kontakların iki adet kullanımı ile).

Operatör. Kirleticilerin girişi (örneğin.2. Ayakla çalıştırılan kontrol cihazlarının harekete geçiricileri aşağıdaki hususları sağlayacak şeklide seçilmeli ve monte edilmelidir: Operatörün normal çalışma konumunda kolayca erişebileceği yerde olmalı. YOL VERME / DEVREDE harekete geçiricilerin renkleri BEYAZ tercih edilmek üzere BEYAZ.1. SARI veya YEŞİL renk kullanılmamalıdır (Madde 9. GRİ veya BEYAZ olmalıdır. KIRMIZI renge de izin verilir. çalıştırmak için basılı tutulan) için tercih edilen renklerdir. YEŞİL kullanılmamalıdır. ancak KIRMIZI rengin acil durum çalıştırma cihazlarının yakınında kullanılmaması tavsiye edilir. 10.2’ye bakılmalıdır). operatör kontrol istasyonu düşürülürse veya bir engele çarparsa) sonucunda makinaların istenmeden çalıştırılması ihtimalini en aza indirecek biçimde seçilmeli ve düzenlenmelidir (Madde 4. Çizelge 2’ye (Madde 9.020 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 İşletme seviyesinden yüksekliği 0.1 Renkler Basmalı düğmeli harekete geçiriciler.ICS 29. KIRMIZI. buharlar veya gazların etkileri.2 ve Ek B’ye de bakılmalıdır) uygun olarak renk kodları ile işaretlenmelidir. bunları çalıştırırken tehlikeli bir konumda olmamalı. Ayrıca. 10. konum anahtarları. Operatör. doğrudan temasa karşı en az IPXXD koruma derecesine sahip olmalıdır (IEC 60529’a bakılmalıdır). GRİ veya SİYAH. GRİ veya SİYAH olmalıdır. YEŞİL.4 Konum algılayıcıları Konum algılayıcıları (örneğin. makinanın güvenlik şartlarını sürdürmeyi veya makinadaki oluşan tehlikeli durumları önlemeyi amaçlar.2 Basmalı düğmeler 10.1. parçacıklar hâlindeki maddeler).2. KIRMIZI.5 Taşınabilir ve asma kontrol istasyonları Taşınabilir ve asma operatör kontrol istasyonları ve bunların kontrol cihazları darbe ve titreşim (örneğin.3 Koruma Diğer uygun tedbirlerle birlikte koruma derecesi (IEC 60529’a bakılmalıdır) aşağıdaki hususlara karşı koruma sağlamalıdır: Fiziksel çevrede bulunan veya makinada kullanılan zarar verici sıvılar. SARI veya YEŞİL renk kullanılmamalıdır. 10. 10. Not – Güvenlik ile ilgili kontrol fonksiyonu. Güvenlik ile ilgili kontrol fonksiyonları bulunan devrelerdeki konum algılayıcıları doğrudan açma çalışması yapacak (EN 60947-5-1’e bakılmalıdır) veya benzer güvenilirliği sağlayacak biçimde olmalıdır (Madde 9.4. toz. harekete geçirildiğinde çalışmaya sebep olan serbest bırakıldığında çalışmayı kesen basmalı düğmeli harekete geçiriciler (örneğin. yaklaşım anahtarları) hareket sınırının aşılması hâlinde hasara uğramayacak biçimde yerleştirilmelidir.8’e de bakılmalıdır). bunları çalıştırırken tehlikeli bir konumda olmamalı. KIRMIZI renk acil durum durdurması ve acil durum harekete geçiricilerinin devre dışı bırakılması için kullanılmalıdır.1. GRİ veya SİYAH dönüşümlü olarak YOL VERME / DEVREDE ve DURDURMA / DEVRE KESİK basmalı düğmeler olarak çalışan basmalı düğme harekete geçiriciler için tercih edilen renklerdir.4. BEYAZ. KIRMIZI kullanılmamalıdır.6’ya da bakılmalıdır). 43 . talaş. DURDURMA / DEVRE KESİK harekete geçiricilerin renkleri SİYAH tercih edilmek üzere SİYAH. operatör ara birim kontrol cihazları. BEYAZ.6 m’den az olmamalı ve operatörün normal çalışma konumunda kolayca erişebileceği yerde olmalı.

basmalı düğme harekete geçiricilerinin tanıtılması için kullanılmalıdır. GRİ veya SİYAH olmalıdır. BEYAZ.Basmalı düğme harekete geçiricilerin renk kodları ve bunların anlamları Renk Anlamı Acil durum Açıklama Tehlikeli durumda veya acil durumda harekete geçirme. çeşitli fonksiyonlar (örneğin.2.ICS 29. MAVİ.2. YEŞİL kullanılmamalıdır. YOL VERME/DEVREDE DURDURMA/DEVRE KESİK YOL VERME/DEVREDE DURDURMA/DEVRE KESİK (tercihan) 10. Kesilmiş bir otomatik çevrimin yeniden başlatılması için müdahale Başlangıç konumuna getirme fonksiyonu (Madde 10.1’e bakılmalıdır) YOL VERME/DEVREDE (tercihan) DURDURMA/DEVRE KESİK KIRMIZI SARI Olağan dışı MAVİ YEŞİL BEYAZ GRİ SİYAH Zorunlu Normal Özel bir anlamı yoktur. BEYAZ.2. YOL VERME / DEVREDE ve DURDURMA / DEVRE KESİK harekete geçiricileri için BEYAZ) için kullanılması durumunda. Olağan dışı durumda harekete geçirme. harekete geçiricilerin doğrudan üzerinde veya yakınında Çizelge 3’te verilen semboller ile işaretlenmeleri tavsiye edilir. Çizelge 2 . biçim. sembol). GRİ veya SİYAH aynı renkleri.2 İşaretlemeler Madde 16. GRİ veya SİYAH olmalıdır.3’teki fonksiyonel tanıtmaya ek olarak basmalı düğmelerin.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Başlangıç konumuna getirmede kullanılan basmalı düğmeler.1’e de bakılmalıdır) Olağan dışı durumun giderilmesi için müdahale. Acil durum durdurması dışında genel fonksiyonların başlatılması için. kodlamanın ek vasıtaları (örneğin. konum. Çizelge 3 – Basmalı düğmeler için semboller YOL VERME veya DEVREDE DURDURMA veya DEVRE KESİK Dönüşümlü olarak YOL VERME veya DURDURMA düğmeleri olarak veya DEVREDE veya DEVRE KESİK düğmeleri olarak basmalı düğmeler Basıldığı zaman YOL VERME veya DEVREDE bırakıldığında DURDURMA veya DEVRE KESİK olarak çalışan basmalı düğmeler (çalıştırmak için basılı tutulan) IEC 60417-5011 (DB:2002-10) IEC 60417-5007 (DB:2002-10) IEC 60417-5008 (DB:2002-10) IEC 60417-5010 (DB:2002-10) 44 . öncelik verilmek kaydı ile tercihan BEYAZ. Bunlar DURDURMA / DEVRE KESİK düğmesi gibi de çalışıyorsa bunların renkleri SİYAH’a. Zorunlu işlemi gerektiren şartlar durumunda harekete geçirme Normal şartların başlatılması için harekete geçirme Uygulama örnekleri Acil durum durdurması Acil durum fonksiyonunun başlatılması (Madde 10.

İzleme ve/veya müdahale (örneğin. SARI. Çizelge 4 . Yanıp sönen ışıklar veya ekranlar.3 Yanıp sönen ışıklar ve ekranlar İlave bilgi vermek veya farkları belirtmek için ve özellikle ilave vurgu yapmak üzere yanıp sönen ışıklar ve ekranlar aşağıdaki amaçlarla kullanılabilir: . yüksek öncelikli bilgiyi sağlamak için kullanıldığında. MAVİ uygulaması hakkında şüphe durumunda kullanılabilir.Komut ve gerçek durum arasındaki uyumsuzluğu göstermek. MAVİ ve YEŞİL yanıp sönen gösterge ışıkları ve ekranları için normal olarak bu modda kullanılır.3. YEŞİL.3. Gösterge ışıkları ve ekranları.ICS 29. tehlikeli durum bildirilerek ve makine durdurularak makine beslemesinin kesilmesi ve makinadan uzak durulması) SARI MAVİ YEŞİL BEYAZ Olağan dışı Zorunlu Normal Nötr Olağan dışı durum.Derhal harekete geçilmesini istemek. yukarıdan aşağıya doğru sırayla KIRMIZI. beklenen fonksiyonun yeniden tesisi) Zorunlu işlem İsteğe bağlı İzleme Makine üzerindeki gösterge kuleleri. KIRMIZI. Bazı durumlarda YEŞİL kullanılabilir. SARI. 10.Dikkati çekmek. Çizelge 4’e göre ve makinanın durumuna (statüsüne) bağlı olarak renklerle kodlanmalıdır.2 Renkler Tedarikçi ve kullanıcı arasında başka bir anlaşma olmaması durumunda (Ek B’ye bakılmalıdır) gösterge ışıkları. Daha yüksek öncelikli bilgi için yüksek frekanslı yanıp sönen ışıkların veya ekranların kullanılması tavsiye edilir (tavsiye edilen yanıp sönme hızları ve ışık aralık oranları için IEC 60073’e bakılmalıdır). 10.Prosesteki değişikliği göstermek (geçiş sırasında yanıp sönme).3. . 45 .1 Genel Gösterge ışıkları ve ekranları aşağıdaki bilgi tiplerini vermeye yarar: . ses uyarı cihazları da temin edilmelidir.Gösterme: Operatörün dikkatinin çekilmesi veya yerine getirilmesi gereken bazı görevlerin gösterilmesi. Uyarı ışıkları için kullanılan ışıklı gösterge devreleri.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 10. .3 Gösterge ışıkları ve ekranları 10. operatörün normal konumundan görülebilecek biçimde seçilmeli ve tesis edilmelidir (IEC 61310-1’e de bakılmalıdır).Makinanın durumuna bağlı olarak gösterge ışıklarının renkleri ve bunların anlamları Renk KIRMIZI Anlamı Acil durum Açıklama Tehlikeli durum Operatörün yapacağı İşlem Tehlikeli durum ile hemen ilgilenmek (örneğin. . yakında ortaya çıkabilecek kritik durum Operatörün işlem yapmasını gerektiren durumun belirtilmesi Normal durum Diğer durumlar: KIRMIZI. YEŞİL ve BEYAZ uygulanabilir renklere sahip olmalıdır. . bu ışıkların işlerliğini kontrol etmek için vasıtalarla birlikte tutturulmalıdır. MAVİ. SARI. MAVİ ve BEYAZ renkler normal olarak bu modda kullanılır.Teyit: Bir komutun veya şartın teyidi veya bir değişimin veya geçici rejim periyodunun sona erdiğinin teyidi.

. Cihaz harekete geçiricinin hemen etrafında arka fon varsa. ISO 13850’ye de bakılmalıdır.ICS 29. bu arka fon SARI renkte olmalıdır.7. c) veya d) bölümlerinde açıklanan tipte olması. bu cihazlar arasındaki karışıklığı önlemek için vasıtalar sağlanmalıdır. kendi lambasının ışık vermesine bağımlı olmamalıdır.1 Acil durum durdurma cihazlarının konumu Acil durum durdurma cihazlarına hemen erişmek mümkün olmalıdır.5 Döner kontrol cihazları Potansiyometre ve seçici anahtar gibi bir döner elemanı bulunan cihazlar. 10. 10.1 Acil durum kesme cihazlarının yeri Acil durum kesme cihazları verilen uygulama için gerekli ise yerleştirilmelidir. 46 .7 Acil durum durdurma cihazları 10. kullanım bilgisi).8 Acil durum kesme cihazları 10. 10. Bununla birlikte. dikkatsiz işletmeyi en aza indirecek biçimde yapılmalı ve monte edilmelidir.Operatör tarafından hemen ulaşılabilecek bir yerde olması ve .4 Acil durum durdurmasını etkilemek için beslemeyi kesme cihazlarının yerinden kullanılması Aşağıdaki durumlarda beslemeyi kesme cihazı.Palmiye veya mantar tipi başlıklı bir basma düğmesi ile çalıştırılan anahtar. kırılması gereken bir cam mahfazanın sağlanması ile gerçekleştirilebilir. . kılavuz yataklar. Acil durum durdurma cihazları. Acil durum durdurması harekete geçirici için KIRMIZI renk.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 10.Mekanik koruyucusu olmayan bir pedal ile çalıştırılan anahtar.2 Acil durum durdurma cihaz tipleri Acil durum durdurma cihazlarının tipleri aşağıda verilmiştir: . mantar tipi harekete geçiriciler iki el ile kontrol için kullanılabilir (ISO 13851’e de bakılmalıdır).2. taşıyıcılar) hareketini başlatmak için kullanılan harekete geçiriciler. acil durum kesme cihazı için örneğin.2 a). 10. Uygun bir renk belirlenmesinde zorluk çıkarsa BEYAZ kullanılmalıdır.8. Bu gibi kullanımlar için amaçlanan kesme cihazları. 10.7. miller.Madde 5.3’e bakılmalıdır). 10. Operatör kontrol istasyonunun etkisiz hâle getirilmesinin neden olduğu aktif ve aktif olmayan acil durum durdurma cihazları arasında karışıklığın oluşabileceği şartlar olabilir. karışıklığı en aza indirmeyi sağlamalıdır. 10. Bu gibi durumlarda vasıtalar (örneğin.7. Çizelge 2 ve Çizelge 4’e uygun olarak renklerle kodlanmalıdır. operatör istasyonundan ayrı olarak yerleştirilmelidir. Cihazlar. b).7. doğrudan açma işlemine sahip olmalıdır (IEC 60947-5-1 Ek K’ya bakılmalıdır).7.Bir çekilen kordon ile çalıştırılan anahtar. Acil durum durdurma cihazı ve acil durum kesme cihazı bulunan bir kontrol istasyonunun sağlanmasının gerekli olduğu durumda. Madde 10.3 Harekete geçiricilerin rengi Acil durum durdurma cihazlarının harekete geçiricilerinin rengi KIRMIZI olmalıdır.4 Işıklı basmalı düğmeler Işıklı basmalı düğme harekete geçiriciler. operatör kontrol merkezlerinin her birine ve acil durum durdurmasının başlatılmasının gerekebileceği diğer konumlarda yerleştirilmelidir (İstisna: Madde 9. Normal olarak bu cihazlar.6 Yol verme cihazları Bir yol verme işlemini veya makina elemanlarının (örneğin. Engelleme için yalnızca sürtünme yeterli olmamalıdır.3’teki renk kurallarına uygun olmalıdır.3. sabit elemanının dönmesi engellenecek biçimde monte edilmelidir.7. acil durum durdurma cihazının fonksiyonuna da hizmet edebilir: . Not – Bu husus.

kırılması gereken bir cam mahfaza içine yerleştirilebilir.ICS 29.Amaçlanan çalışma altında dış etkilere veya şartlara karşı koruma. montajı ve mahfazaları 11.8.Erişilebilirliği ve bakımı.Konum 1: Anahtarın devre kesik fonksiyonu (harekete geçirici çalışmaz).Makinanın ve ilgili donanımın çalışması ve bakımı.4 Acil durum kesmesini etkilemek için beslemeyi kesme cihazlarının yerinden kullanılması Beslemeyi kesme cihazının acil durum kesme amacıyla yerinden kullanılması durumunda hemen ulaşılabilecek bir yerde olması ve Madde 10. . .9 Etkinleştirme kontrol cihazları Etkinleştirme kontrol cihazı sistemin bir bölümü olarak sağlandığında bu. .8.6. makinanın diğer donanım veya bölümlerini sökmeden (kapıların açılması ve kapakların. Başka herhangi bir konumda çalışma durdurulmalı veya önlenmelidir. aşağıdaki özelliklere sahip olacak biçimde seçilmelidir: .Üç konumlu tip için: .2 Yer ve montaj 11. vasıtalar bu karışıklığı en aza indirmelidir. bozulma ihtimalini en aza indirecek biçimde seçilmeli ve düzenlenmelidir. 10.Konum 3: Devre kesik fonksiyonu (harekete geçirici orta konumunu geçtiğinde çalışır). Not – Etkinleştirme kontrol fonksiyonu Madde 9.İki konumlu tip için: . Basma düğmesi ile çalışan anahtarlar.Konum 2: Etkinleştirme fonksiyonu (harekete geçirici çalışır). Etkinleştirme kontrol cihazları.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 10.Konum 3’ten Konum 2’ye geri dönüldüğünde etkinleştirme fonksiyonu aktif hâle gelmez.8.1 Erişilebilirlik ve bakım Kontrol düzeninin bütün birimleri kendilerini veya iletken bağlantılarını hareket ettirmeden tanınabilecek biçimde yerleştirilmeli ve yönlendirilmelidir. 47 . Kontrol düzeni bileşenlerinin veya cihazların bölümü olmayan bağlantı uçları da bu kurallara uygun olmalıdır.2.Ergonomik prensiplere göre tasarımlanmış. .Bir çekilen kordon ile çalışan anahtar. 11 Kontrol düzeni: Yeri. 10. Etkinleştirme kontrol cihazları. .Konum 1: Anahtarın devre kesik fonksiyonu (harekete geçirici çalışmaz).8. . .2.3 Harekete geçiricilerin rengi Acil durum kesme cihazlarının harekete geçiricilerinin rengi KIRMIZI olmalıdır.3’te açıklanmıştır. yalnızca bir konumda harekete geçirildiğinde çalışmaya izin vermek için etkinleştirme kontrol işareti vermelidir. bu arka fon SARI renkte olmalıdır. Acil durum durdurma ve acil durum kesme cihazları arasında karışıklık oluşabildiğinde. aşağıdaki kolaylıkları sağlayacak biçimde yerleştirilmeli ve monte edilmelidir: . Cihaz harekete geçiricinin hemen etrafında bir fon mevcutsa.Konum 2: Etkinleştirme fonksiyonu (harekete geçirici orta konumunda çalışır).Palmiye veya mantar tipi başlıklı harekete geçiricisi bulunan bir basma düğmesi ile çalıştırılan anahtar. Doğru çalışmanın kontrolü veya değiştirilmeleri gereken birimler için. Cihazlar. doğrudan açma işlemine sahip olmalıdır (IEC 60947-5-1 Ek K’ya bakılmalıdır). 10. bariyerlerin veya engellerin çıkartılması hariç) bu işlemlerin yapılması mümkün olmalıdır. . 11.2 Acil durum kesme cihazının tipleri Acil durum kesme cihazlarının tipleri aşağıda verilmiştir: . .1 Genel kurallar Bütün kontrol düzenleri.3’teki renk kurallarına uygun olması gerekir.

4. 11. Kapıların veya mahfazaların normalde çıkartılabilen giriş kapaklarının üzerine işletme.Yeterince aralıklı olmalıdır. güç dirençleri) yakınındaki her bir bileşenin sıcaklığı izin verilen sınırlar içinde kalacak şekilde yerleştirilmelidir.3’e bakılmalıdır).4 ile 2 m arasında yerleştirilmelidir. böyle bir alet temin edilmelidir. aşağıdakilere göre gruplandırılmalıdır: . . 48 . . Fişli sistemle bağlanan ve normal çalışma sırasında el ile işlem yapılan cihazların. kontrol düzeninin bulunduğu mahfaza içine yerleştirilmemelidir. . .5’e bakılmalıdır). ayrı bölmeler içinde).2. fiziksel çevre şartları veya dış etkiler dikkate alınarak belirtilen yalıtma aralıkları ve yüzeysel kaçak yolu uzunlukları korunmalıdır. Her bir grubun kolayca tanınabilmesi şartı ile (örneğin.2 Fiziksel ayırma ve gruplandırma Elektrik donanımı ile doğrudan ilgili olmayan elektrikli olmayan bölümler ve cihazlar.3 Isınma etkileri Isı üreten bileşenler (örneğin. soğutucu levhalar. yalnızca kontrol gerilimine bağlı olanlardan ayrı biçimde gruplandırılmalıdır.2. engeller kullanılması. Aynı yerde monte edilen ve besleme gerilimlerine veya besleme ve kontrol gerilimlerinin her ikisine bağlanan kontrol cihazları. ilgili cihazlar işletme seviyesinin üstünde 0. Solenoid valfler gibi cihazlar.2 m yukarıda olmaları ve iletkenlerin ve kabloların kolaylıkla bağlanabileceği şekilde yerleştirilmeleri tavsiye edilir. bitişik halde monte edilebilir. Not 2 . işaretleme yapılması.Elektrik çarpmasına karşı koruma için kurallar Madde 6’da verilmiştir. makina çalışmasında düşünülen dış etkiler dikkate alınarak (yani yerleştirme ve fiziksel çevre şartları) korunması ve toza. Kontrol düzeninin mahfazalarının koruma derecesi en az IP22 olmalıdır (IEC 60529’a bakılmalıdır). 11.Güç devreleri. Kontrol cihazları fişli sistemle bağlandığında bunların birlikte oluşları. 11. gösterge. . Cihazların (ara bağlantılar dahil) yerlerinin düzenlenmesinde. ölçme ve soğutma dışında hiçbir cihaz monte edilmemelidir. değişik boyutlar kullanılması. Normal çalışma sırasında el ile işlem yapılan fiş/priz kombinasyonları erişimi engellemeyecek biçimde yerleştirilmeli ve monte edilmelidir. Diğer sıvılara karşı ek tedbirlerin alınması gerekebilir.Dokümantasyonda verilenlere uygun biçimde açıkça işaretlenmelidir (Madde 17. Deney donanımı için deney noktaları bulunduğunda bunlar: . talaşa ve mekanik hasara karşı korunması yeterli olmalıdır. Düzenli bakım veya ayarlama için erişim gerektiğinde.3 Koruma dereceleri Kontrol düzeninin katı yabancı cisimlerin ve sıvıların girişine karşı. Bir cihazın çıkartılması. böyle bir vasıtanın kaybının arızaya sebep olabileceği yerlerde değiştirilemez bölümleri bulunmalıdır.Su girişine karşı koruma dereceleri IEC 60529’da verilmiştir.ICS 29.Uygun yalıtılmalıdır. işaretleme veya referans gösterimi (teki veya kombinasyonu) ile açıkça belli olmalıdır (Madde 13.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Bütün kontrol düzeni. Bağlantı uçlarının işletme seviyesinden en az 0.Harici kaynaktan beslenen diğer kontrol devreleri (ara kilitleme gibi).Erişimi engellemeyecek biçimde monte edilmelidir. ayarlanması veya muhafaza edilmesi için özel bir alet gerektiğinde. Not 1 . diğer elektrik donanımından ayrılmalıdır (örneğin.İlgili kontrol devreleri. soğutuculara. çalışma ve bakımın önden yapılması sağlanacak biçimde monte edilmelidir. Bağlantı uçları. tipleri (biçim). renkler) gruplar.

elektromanyetik kavramalar) ve soğutucu kullanılan elektrik donanımına uygulanmaz.9 m olması tavsiye edilir.ICS 29. İç bölüme monte edilen gösterge cihazlarına bakılması için konulan pencereler. yağlayıcı veya hidrolik sıvıları bulunan hücreler arasında açıklıklar veya yağ. Bu kural yağ içinde çalışmak üzere ve özel olarak tasarımlanmış elektrik cihazlarına (örneğin. kablo erişimi için) sağlandığında. kapılar ve açıklıklar Mahfazalar. Kablo giriş açıklıkları sahada kolaylıkla tekrar açılmalıdır. kalınlığı 3 mm’den az olmayan güvenlik camı veya polikarbonat levha) olmalıdır. 49 . tercihan kaldırılarak çıkartılan tipte ve açılma açısının en az 95° ve genişliğinin en çok 0.020 İstisnalar: TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 a) Bir elektrik çalışma alanı katı maddelerin ve sıvıların girişine karşı uygun koruma derecesi sağlamak amacıyla koruyucu mahfaza olarak kullanılıyorsa. Mahfaza kapılarının. menteşeli kapakların ve mahfazaların birleşme yerleri veya contaları makinada kullanılan sıvıların. düşey menteşeli. İçinde elektrik donanımı bulunan mahfazalar ile soğutucu. b) İletken tel veya iletken bara sistemleri üzerinde çıkarılabilir kollektörler kullanıldığında IP22’ye ulaşılmamış fakat Madde 6. Kapıların ve kapakların güvenlik altına alınmasında kullanılan bağlama cihazları kavrayan tipten olmalıdır. Kapı veya kapağın çıkartılması veya değiştirilmesinden dolayı bozulmamalı ve böylece koruma derecesi azalmamalıdır. elektriksel ve ısıl zorlamalara ve diğer çevre faktörlerine dayanıklı malzemelerden yapılmalıdır. mekanik zorlamalara ve kimyasal etkilere dayanıklı malzemeden (örneğin. Zemine veya temele veya makinanın diğer bölümlerine doğru olanlar dâhil mahfazada açıklıklar (örneğin. IP43 ve IP54 IP55 IP65 IP2X Tesis şartlarına bağlı olarak değişik koruma dereceleri kullanılabilir. Kapıların. Nemden kaynaklanan yoğuşmanın dışarı boşaltılabilmesi için mahfaza tabanında makina içinde uygun bir açıklık sağlanabilir. 11.5’teki tedbirler uygulanmış ise. buharların veya gazların aşındırıcı etkisine dayanıklı olmalıdır.Bazı uygulamaların örnekleri ile bunların mahfazalarının sağladığı tipik koruma dereceleri aşağıda listelenmiştir: Yalnızca motor yol verme dirençleri ve diğer büyük ebatlı donanımın bulunduğu havalandırılmış mahfazalar Diğer donanımın da bulunduğu havalandırılmış mahfazalar Genellikle sanayide kullanılan mahfazalar Alçak basınçlı su jetleriyle temizlenen yerlerdeki mahfazalar İnce toza karşı koruma sağlayan mahfazalar Kayar bilezik üniteleri bulunan mahfazalar IP10 IP32 IP32. Bir mahfazada montaj amaçlı delikler olduğunda. Çalışma veya bakım için açılması veya çıkartılması gereken bir mahfazanın kapıları. Not 3 .2. diğer sıvılar veya tozun nüfuz edebileceği yerler bulunmamalıdır. montajdan sonra deliklerin istenilen korumayı zayıflatmadığına dikkat edilmelidir. menteşeli kapakları ve kapakları üzerindeki koruma derecesinin sürdürülmesi için kullanılan tedbirler aşağıdakileri içermelidir: Kapı/kapak veya mahfaza üzerine sağlam şekilde tutturulmalı.4 Mahfazalar. donanım için belirlenmiş koruma derecesini garanti edecek biçimde vasıtalar sağlanmalıdır. normal işletmede karşılaşılması beklenen nem etkilerinin yanı sıra mekanik.

ayarlama veya bakım gibi erişim için amaçlanan mahfazalar. Bununla birlikte daha küçük kesit alanlı veya Çizelge 5’te gösterilenden başka yapılıştaki iletkenler. Not – İletkenlerin sınıflandırılması Çizelge D. Her iki kenarına da erişim olabilen bölümler olması durumunda. en azından 0. elektrik çarpmasına karşı koruma. gerilim. Alüminyum iletkenler kullanıldığında kesit alanı en az 16 mm2 olmalıdır. Donanımın yaydığı ısıya yangın veya zararlı etki riski olmaksızın dayanabilecek şekilde başka bir biçimde ekranlanmalıdır. kabloların gruplandırılması) ve bulunabilecek dış etkilere [örneğin. Erişim esnasında gerilimli olması muhtemel donanım olması ve İletken bölümlerin açıkta olması durumunda açık genişlik en az 1. su veya aşındırıcı cisimlerin varlığı. 12 İletkenler ve kablolar 12. ISO 14122 standard serisinden elde edilmiştir.ICS 29.1 m açık yüksekliğe sahip olmalıdır. 12. IEC 60439-1) uygun olarak imal edilen ve deneye tabi tutulan ünitelerin. Çizelge 5’te verilen değerlerden az olmamalıdır. Not – İlave bilgi.2 İletkenler Genel olarak iletkenler bakırdan olmalıdır. 11. örneğin kapıların içerisindeki tehlike çıkış açma kolu gibi kaçışa izin veren vasıtalarla donatılmalıdır. Bu kurallar.5 m olmalıdır. Yeterli mekanik dayanımı sağlamak için iletkenlerin kesit alanı.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Olağan veya olağan dışı çalışmada yangın tehlikesi veya mahfaza malzemesi için yeterli zararlı etkiler oluşturacak yüzey sıcaklıklarına ulaşabilen donanım için aşağıdaki tedbirler alınmalıdır: Oluşması beklenen sıcaklıklara yangın veya zararlı etki riski olmaksızın dayanabilecek bir mahfazanın içine yerleştirilmeli ve Isının emniyetle dağıtılmasını sağlayacak şekilde yakınındaki cihazlardan yeteri kadar uzağa monte edilmeli ve yerleştirilmeli (Madde 11.7 m genişliğinde ve 2. Not – Madde 16. alt ünitelerin ve cihazların tümleşik kablajına uygulanmaz. CENELEC HD 516 S2’de verilmiştir.2’ye göre bir uyarı etiketi gerekebilir. yeterli mekanik dayanımın diğer vasıtalarla sağlanması ve uygun fonksiyonların bozulmaması şartıyla donanımda kullanılabilir. açık genişlik en az 1. ilgili IEC standardlarına (örneğin.0 m olmalıdır.3’e de bakılmalıdır). 50 . Bir kişinin tamamen girişine izin veren mahfazalar.1 Genel kurallar İletkenler ve kablolar.5 Kontrol düzenine erişim Geçiş yerlerinde bulunan ve elektrik çalışma alanlarına erişim için kullanılan kapılar aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır: En az 0. ortam sıcaklığı. işletme şartlarına (örneğin. Not – Bu boyutlar. Dışarıya doğru açılmalı.7 m açık genişliğe ve en az 2. akım. İçeriden anahtar veya alet kullanmadan açılmasını sağlayan bir mekanizması (tehlike çıkış açma kolu gibi) bulunmalıdır. veya. Örneğin başlangıç konumuna getirme. yangın tehlikeleri] uygun olarak seçilmelidir.2.1 m yüksekliğinde olmalı. mekanik zorlamalar (montaj esnasındaki gerilmeler dâhil).2.4’te verilmiştir.

Yalıtımın mekanik dayanımı ve kalınlığı. tasarım (kılıf). Madde 12. bazı ulusal standardlarda bulunabilir veya imalatçı tarafından verilebilir. bunlarla sınırlı değildir): Polivinil klorür (PVC) Doğal ve sentetik kauçuk. 50 V a. gruplama ve ortam sıcaklığı gibi birçok faktöre bağlıdır.0 0.1’e de bakılmalıdır. 51 . İletkenler veya kabloların yalıtımının (örneğin.PELV devreleri (IEC 60364-4-41.2 0.a.a. kılıfsız 0. Etilen propilen bileşiği (EPR).’dan az olmayan deney gerilimi için uygun olmalıdır. rijit hareket etmeyen bölümler arasında öncelikle kullanım için amaçlanır.dan az olmayan veya .Bakır iletkenlerin en küçük kesit alanları İletken veya kablo tipi Tek damarlı Katı (Sınıf Bükülgen 1) veya Sınıf 5 veya örgülü (Sınıf 2) 6 Çok damarlı İki damar.2 0. 1.75 0. 1) Müstakil standardların özel kuralları hariç.2 Üç veya daha fazla damar.75 0.2 0.75 0.5 0.0 1.2 Veri haberleşmesi Not – Bütün kesit alanlar mm2 cinsindendir. sık hareketlere 1. PVC) alevin yayılmasından doğan bir yangın tehlikesi meydana getirmesi veya zehirli veya aşındırıcı gaz yayması durumunda. kablodaki iletkenlerin sayısı.5 0.75 maruz kalan Kontrol devreleri 1. Sık harekete (örneğin.2 0. yalıtkanın işletmede veya döşenmesi sırasında özellikle kablo kanalları içinden çekilirken hasara uğramayacağı şekilde olmalıdır.’dan daha büyük gerilimlerde çalışma için 5 min süreyle 2000 V a.’dan veya 120 V d.75 kablaj 1) bağlantılar) Kontrol devreleri 0. 12.a.08 0. Sınıf 1 ve Sınıf 2 iletkenler.4 Normal işletmede akım taşıma kapasitesi Akım taşıma kapasitesi.3 Yalıtım Yalıtım tipleri aşağıdakileri ihtiva eder (ancak. ekranlı İki damar.0 0.a.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Çizelge 5 . Not 1 – Ayrıntılı bilgi ve ilave kılavuz IEC 60364-5-52.75 0. kablo tedarikçisinin tavsiyesi alınmalıdır.2 Veri haberleşmesi Mahfazanın Güç devreleri içinde (hareket etmeyen 0.75 0.08 Yer Uygulama Mahfazanın dışında (koruyucu) kablaj Güç devreleri. yalıtım malzemesi.75 0. Kabloların ve iletkenlerin yalıtımı. tesis yöntemleri.75 0.0 1. 12. ekranlı veya ekransız 0. Silikonlu kauçuk (SiR). saat başına makinanın bir hareketi) maruz kalan bütün iletkenler Sınıf 5 veya Sınıf 6 bükülgen örgülü iletken olmalıdır. Güvenlik fonksiyonu bulunan devrelerin bütünlüğüne özel dikkat gösterilmesi önemlidir. Çapraz bağlı polietilen (XLPE).ICS 29.75 0. Mineral.75 sabit Güç devreleri. Sınıf III donanımı) için 5 min süreyle 500 V a.

Bu kurala uygunluğun sağlanması için Çizelge 6’dan elde edilenlerden daha büyük kesit alanlı iletkenlerin kullanılması gerekebilir.4 16.7 15. kesikli çalışma) kablo imalatçısına danışılmalıdır.4 23 30 40 54 70 86 103 130 156 179 11. Kesit alanı 0.1 13.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Mahfazalar ve kararlı durum şartlarında donanımın münferit parçaları arasında kullanılan PVC yalıtımlı iletkenlerin akım taşıma kapasiteleri örnek Çizelge 6’da verilmiştir. normal işletme şartlarında anma geriliminin % 5’ini aşmamalıdır.5 4.2 mm2 ile 0. Not 2 – Doğru kablo boyutlandırmasının çalışma çevrim periyodu ile kablonun ısıl zaman sabiti arasındaki ilişkiye bağlı olduğu durumdaki özel uygulamalar için (örneğin.6.Farklı tesis yöntemleri için + 40 °C’luk ortam sıcaklığında kararlı durumdaki PVC yalıtımlı bakır iletken veya kabloların (Iz) akım taşıma kapasitelerinin örnekleri Tesis yöntemi (Madde D.5 9.1. Çizelge D.6 10.2) B1 Kesit alanı mm2 0. Not 2 Not 3 Not 4 40 °C’tan başka ortam sıcaklıkları için Çizelge D.3’e göre Çizelge 6’nın değerleri azaltılır.5 4 6 10 16 25 35 50 70 95 120 Elektronik (Çift) 0.2 21 28 36 50 66 84 104 125 160 194 225 E 8.5 9.75 B2 C Üç fazlı devreler için akım taşıma kapasitesi Iz A 8.4 7. Diğer kabloların akım taşıma kapasiteleri için IEC 60364-5-52’ye bakılmalıdır.5 9.75 mm2 ve daha büyük olan bir simetrik üç fazlı devre. yüksek atalet yüküne karşı yol verme.ICS 29.0 4.20 0.5 0.8 10 Not 1 – Çizelge 6’daki akım taşıma kapasitesi değerleri aşağıdakileri esas almıştır: Kesit alanı 0. Bu değerler.3 7.0 1. Fazla yüklenmiş kablolar/çiftler tesis edilmesi durumunda.1 17.3’e bakılmalıdır).5 İletken ve kablo gerilim düşümü Besleme noktasından yüke kadar gerilim düşmesi.3 24 31 44 59 77 96 117 149 180 208 10.1 22 30 37 52 70 88 110 133 171 207 240 uygulanmaz uygulanmaz uygulanmaz 4. 52 .75 1.5 2. 12.75 mm2 arasında olan bir kontrol devresi çifti.4 7.2 veya Çizelge D. Çizelge 6 .1’deki değerler kullanılarak akım taşıma kapasiteleri düzeltilir.3 13.4 12.5 18. tamburlara sarılmış bükülgen kablolara uygulanmaz (Madde 12.8 10.

Kılavuzlama yöntemi. 12. Ağır hizmete maruz kablolar. başka bir düzleme bükülme ve/veya sık değişen çalışma çevrimi gibi elverişsiz şartlar kablonun işletme ömrünü azaltır. küçük yarıçap. Uygulama bu 15 N/mm2 sınırının aşılmasını gerektiriyorsa özel yapılış niteliklerine sahip kablolar kullanılmalı ve izin verilen en büyük çekme gerilmesi konusunda kablo imalatçısıyla mutabakat sağlanmalıdır.Yüksek çekme gerilmesi. kablo tamburları üzerinde sarılmaktan kaynaklanan gerilmeler.Kılavuz makaralarından ve zorlamalı kılavuzlamadan.Kılavuzsuz çalışmadan kaynaklanan dolaşma. tambura tam olarak sarıldıklarında ve normal işletme yükünü taşırken izin verilen en yüksek iletken sıcaklığı aşılmayacak şekilde kesit alana sahip iletkenli olarak seçilmelidir. 53 . Sınıf 5 iletkenlerden daha küçük örgü çapına sahiptir ve daha bükülgendir (Çizelge D.ICS 29. Bakır iletkenler kullanıldığında iletkenlere uygulanan çekme gerilmesi bakır kesit alanında 15 N/mm2’yi aşmamalıdır. Kablo tamburunun tasarım sistemi.6. Hareket hızı. Tamburlara takılı olan ve kesit alanı dairesel olan kablolar için en büyük akım taşıma kapasiteleri serbest havadaki kapasitelerine göre Çizelge 7’ye uygun olarak azaltılmalıdır (IEC 60621-3 Madde 44’e de bakılmalıdır). Sınıf 5 veya Sınıf 6 iletkenlere sahip olmalıdır.2 Mekanik değerler Makinanın kablo taşıma sistemi. Not – Serbest havadaki kabloların akım taşıma kapasiteleri. İletkenleri bakırdan başka malzemeden yapılmış olan bükülgen kabloların iletkenlerinin izin verilen en büyük çekme gerilmesi konusunda kablo imalatçısıyla mutabakat sağlanmalıdır.6.4’e bakılmalıdır). Not .Bu gibi şartlardaki kablolar.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 12. aşağıdakilere karşı yeterli koruma sağlayacak yapılışta olmalıdır: .6 Bükülgen kablolar 12. ilgili ulusal standardlarda belirtilmiştir.6. imalatçının teknik dokümanlarında veya ilgili ulusal standardlarda bulunabilir.3 Tamburlara sarılan kabloların akım taşıma kapasiteleri Tamburlara sarılan kablolar.1 Genel Bükülgen kablolar.Aşağıdaki şartlar iletkenlerin çekme gerilmesini etkiler: İvme kuvvetleri. Not 1 – Sınıf 6 iletkenler. makinanın çalışması esnasında iletkenlerin çekme gerilmesini en düşük seviyede tutacak şekilde tasarımlanmalıdır. Not 3 . 12.Mekanik taşımadan ve pürüzlü yüzeyler üzerinde çekilmekten kaynaklanan aşınma. . Not 2 . Kabloların ölü (asılı) ağırlığı. .

7. akım toplayıcının yedeklenmesi. 12. İletken telleri ve iletken baralar. Gereken koruma derecesinin sağlanamadığı durumlarda.2’ye bakılmalıdır). Bundan dolayı. . Flanşlar deliksizse havalandırmasız. iletken baralar ve kayar bilezik üniteleri. iletken baralar ve kayar bilezik ünitelerinin koruyucu kuşaklama devrelerin parçası olarak monte edildikleri durumlarda.45 0. Bunun sonucunda başka faktörlerin kullanılmasına karar verilebilir. 0. tamburun ve flanşların havalandırma deliklerinin olduğu tamburdur.2 Koruyucu iletken devre İletken telleri. Not 2 .020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Çizelge 7 . Kayar kontaklı koruyucu iletken devrelerin sürekliliği.Salınan bir yükten kaynaklanan hasar önlenmelidir.75 havalandırmasız Not 1 . delikli veya kesikli ise havalandırmalı sayılır. iletken baralar ve kayar bilezik üniteleri 12. diğer akım toplayıcılarıyla değiştirilerek kullanılmayı önleyecek şekil veya yapılışta olmalıdır. . koruyucu iletken devrenin yalnızca gerilimli iletkenler ayrıldıktan sonra kesilmesini ve gerilimli iletkenler tekrar bağlanmadan önce koruyucu iletken devresinin tekrar bağlanmasını sağlayacak şekilde tasarımlanmalıdır (Madde 8.Gerilimli bölümlerin kısmi yalıtımla korunması veya bunun mümkün olmaması durumunda.ICS 29.Mahfazalarla veya bariyerlerle en az IP2X derecesi ile koruma (IEC 60364-4-41 Madde 412.3 Koruyucu iletken akım toplayıcıları Koruyucu iletken akım toplayıcıları.Havalandırmalı silindir tambur üzerine spiral kablo tabakalarının birbirine uzak iki flanş arasında tutulduğu.65 0. normal işletmede bunlar akım taşımamalıdır.1 Doğrudan temasa karşı koruma İletken telleri.7. 12.2’ye bakılmalıdır).4’e de bakılmalıdır).4 Ayırıcı fonksiyonu olan çıkarılabilir akım toplayıcıları Ayırıcı fonksiyonu olan çıkarılabilir akım toplayıcıları. 0.3’e uygun olarak acil durum kesmesi birlikte uygulanmalıdır.7.7. gerilme tahliye cihazları ve tahrik zincirleri gibi iletken malzemelerle teması önlenmeli.35 havalandırmalı Radyal. uygun tedbirler alınarak sağlanmalıdır (örneğin. çekme kordonlu anahtarların kordonları.4.2. 12.2. iletken bara ve kayar bilezik ünitesi kullanılmalıdır.Azaltma faktörlerinin kullanımı için kablo ve tambur imalatçılarıyla görüşülmesi tavsiye edilir. gerilimli bölümlerin ulaşılamayacak yerlere yerleştirilmesi ve Madde 9. koruyucu iletken (PE) ve nötr iletkeni (N) için ayrı bir iletken tel. 0. 12. üzerine spiral kablo tabakalarının birbirine yakın iki flanş arasında tutulduğu tamburdur.5. 54 . en azından IEC 60664-1’e göre aşırı gerilim kategorisi III’ün beyan darbe gerilimi için uygun olmalıdır. Bu akım toplayıcıları kayar kontaklı tip olmalıdır.7. en az IP4X koruma derecesi sağlamalıdır (IEC 60364-4-41 Madde 412.85 0. iletken baralar ve kayar bilezik ünitelerinin ve bunlara ait akım toplayıcıların iletkenleri ile komşu sistemleri arasındaki ve her bir iletken arasındaki yalıtma aralıkları.Tamburlara sarılan kabloların akım taşıma kapasitelerinin azaltma faktörleri Kablo tabakası sayısı Tambur tipi Herhangi bir sayı 1 2 3 4 Silindir şeklinde.2.Radyal tambur.5 Havadaki yalıtma aralıkları İletken telleri. aşağıdakileri sağlayacak şekilde yerleştirilmeli ve/veya korunmalıdır: .Özellikle korumasız iletken telleri ve iletken baralar için olmak üzere.85 havalandırmalı Radyal. Not 3 . Üst yatay yüzeylerine kolaylıkla erişilebilen bariyerler ve mahfazalar.7 İletken telleri. 12. süreklilik izlemesi gibi). makinaya normal erişimde aşağıdaki koruyucu tedbirlerin birinin veya bir kaçının uygulanmasıyla kendilerine doğrudan temas önlenecek şekilde monte edilmeli ve mahfaza içine alınmalıdır: .

Yer altına yerleştirilmiş olan iletken teli ve iletken bara sistemleri. Lehimli bağlantılara.Mahfaza içine alınmış iletken telleri.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 12. İletken telleri. yalıtılmış çok kutuplu iletken baralar ve yalıtılmış müstakil iletken baralar. şemalardaki işaretlemeye karşılık gelecek şekilde açıkça işaretlenmeli veya etiketlenmelidir. Bununla birlikte. 12. Bağlantı vasıtaları. binalar içerisindeki ve mahfazalarla korunmuş gibi amaçlanan çevrede çalışma için uygun olmalıdır. birbirine bağlanmalı ve uzunluğuna bağlı olarak çeşitli noktalarda koruyucu kuşaklama iletkenine bağlanmalıdır. yalnızca bağlantı uçlarının lehimlemeye uygun yapılması durumunda izin verilmelidir.1. Yer altındaki veya zemin altındaki iletken bara kanallarının drenaj sistemleri olmalıdır.6 Yüzeysel kaçak yolu uzunlukları İletken telleri. iletken baralar ve kayar bilezik ünitelerinin yapısı ve montajı Güç devrelerinde kullanılan iletken telleri. Bağlantı ucu bloklarındaki bağlantı uçları. Not – Koruyucu kuşaklama devresi. iletken baralar ve kayar bilezik üniteleri. iletken baralar ve kayar bilezik üniteleri. 13 Kablaj uygulamaları 13. Metal menteşelerin kuşaklama devresinin bir bölümünü oluşturması durumunda bunların sürekliliği doğrulanmalıdır (Madde 18’e bakılmalıdır). 12.7. sonlandırılan iletkenlerin kesit alanlarına ve yapılışlarına uygun olmalıdır.1 Bağlantılar ve güzergâh 13.7. iletken baralar ve kayar bilezik ünitelerinin ve bunlara ait akım toplayıcıların iletkenleri ile komşu sistemleri arasındaki ve her bir iletken arasındaki yüzeysel kaçak yolu uzunlukları. Elverişsiz ortam şartlarından dolayı (iletken toz birikmesi. bir kişi tarafından yardımsız ve aletsiz açılmayacak şekilde tasarımlanmalıdır. İletken baralarının ortak bir metal mahfazaya yerleştirilmesi hâlinde. mahfazanın münferit kısımları. kimyasal kirlenme gibi) yalıtım değerlerinin zamanla azalmasına karşı alınacak özel tedbirlerle ilgili olarak imalatçının tavsiyeleri uygulanmalıdır.Korunmasız iletken telleri.1 Genel kurallar Bütün bağlantılar. Olağan dışı derecede tozlu. özellikle koruyucu kuşaklama devresine yapılan bağlantılar. 55 . en az 60 mm yüzeysel kaçak yolu uzunluklu yalıtıcılarla donatılmalıdır. örneğin açık hava (IEC 60664-1). İki veya daha çok iletkenin bir bağlantı ucuna bağlanmasına. . nemli veya korozyon yapıcı ortamlarda aşağıdaki yüzeysel kaçak yolu uzunluğu şartları uygulanır: . yalnızca bağlantı ucunun bu amaçla yapılmış olması durumlarında izin verilir. kısa devre akımlarının mekanik kuvvetlerine ve ısı etkilerine hasar görmeden dayanmalıdır.7 İletken sisteminin bölümlere ayrılması İletken telleri veya iletken baralarının birbirinden yalıtılmış bölümlere ayrılabilir şekilde düzenlenmiş olması hâlinde komşu bölümlerin akım toplayıcılar tarafından enerjilenmesini önleyecek tedbirler alınmalıdır. rastgele gevşemeye karşı sıkıca tespit edilmelidir.ICS 29.7. bir bağlantı ucu bağlama noktasına yalnızca bir adet koruyucu iletken bağlanmalıdır. iletken baralar ve kayar bilezik üniteleri kontrol devrelerinde kullanılanlardan ayrı olarak gruplandırılmalıdır.8 İletken telleri. en az 30 mm yüzeysel kaçak yolu uzunluğuna sahip olmalıdır. Yer altına veya zemin altına yerleştirilmiş olan iletken baralarının metal örtüleri birlikte kuşaklanmalı ve koruyucu kuşaklama iletkenine bağlanmalıdır. metal mahfazaların veya yer altı kanallarının kapaklarını veya kapak levhalarını içermelidir.

Bağlantı ucu blokları. İstisna: Bağlantı uçlarının bağlantı kutusu içinde temininde pratik zorluklar (seyyar makinalar üzerinde. Kabloların sonlandırılmaları. .2 İletkenlerin ve kabloların çekilmesi İletkenler ve kablolar. Kazara ayırmalara karşı uygun olarak korunmuş fiş/priz birleşimini kullanan bağlantılar. uzun esnek kabloları olan makinalar üzerinde.2.1 Genel kurallar Her bir iletken. Ekranlanmış iletkenler. 13. tesis ve işletme esnasında mekanik zorlamalar nedeniyle kablo onarımı gibi) varsa eklemeler veya ekler kullanılabilir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Doğru olmayan bir elektriksel bağlantının (örneğin.Mekanik hasara karşı uygun olarak korunmuş.3 Farklı devrelerin iletkenleri Farklı devrelerin iletkenleri. 56 . 13.2 İletkenlerin tanıtılması 13. Bu devrelerin değişik gerilimlerle çalışmaları durumunda.1’e göre tanıtılmalıdır. 13. 13. bu amaçla yeterli ilave uzunluk bırakılmalıdır. bu araçlarla donatılmayan cihazlarda veya bağlantı uçlarında sonlandırılan iletkenler için temin edilmelidir. Bu amaçla lehim kullanılmamalıdır. iletkenlerin bağlantı uçlarında aşırı mekanik gerilmelerden kaçınmak için yeterli biçimde desteklenmelidir. donanımlı kablo kanal sistemi) veya aynı çok iletkenli kablo içinde olabilir. halka empedansının azaltılması için beraberindeki gerilimli iletkenlerin yakınına yerleştirilmelidir. iletken tellerinin yıpranmasını önleyecek ve kolayca sökülebilecek biçimde sonlandırılmalıdır. kalıcı ve fiziksel çevreye uygun olmalıdır. boru. bir bağlantı ucundan diğer bağlantı ucuna eklemeler veya ekler olmaksızın çekilmelidir.1. Mümkün olduğunda. İletken tellerini tespit etme vasıtaları. Not – Toplayıcının çıkışı bir akım kaynağı olabilir. Bükülgen boru tesisleri ve kablolar. her iki ucunda teknik dokümanlara uygun olarak tanınabilmelidir (Madde 17’ye bakılmalıdır). cihazların yer değiştirmesinden kaynaklanan) risk kaynağı olabileceği ve doğru olmayan bağlantı ihtimalinin tasarım tedbirleriyle azaltılmasının mümkün olmaması durumunda iletkenler ve/veya sonlandırma uç düzenleri.4 Endüktif güç besleme sisteminin toplayıcısı ve toplayıcı dönüştürücüsü arasındaki bağlantı Endüktif güç beslemesinin imalatçısı tarafından belirtildiği gibi toplayıcı ile toplayıcı dönüştürücüsü arasındaki kablo aşağıdaki gibi olmalıdır: . Kabloların ve kablo tertibatının bağlanması ve sökülmesi gereken yerlerde. iç ve dış kablaj bağlantı uçları üzerinde kesişmeyecek biçimde yerleştirilmeli ve iletkenlere bağlanmalıdır (IEC 60947-7-1’e bakılmalıdır). düzenlemenin ilgili devrelerin uygun çalışmasını zayıflatmaması şartı ile yan yana döşenebilir. bu nedenle kablo hasarı yüksek gerilim tehlikesi ile sonuçlanabilir.2.ICS 29.Mümkün olduğu kadar kısa. sıvıların ek parçalarından dışarı çıkacağı biçimde tesis edilmelidir. Tanıtma etiketleri okunabilir. bu maddenin amaçları bakımından ek olarak kabul edilmez. koruyucu iletken. aynı kanalda bulunabilir (örneğin. bir kablo tamburunda imalatçı tarafından sağlanması pratik olmayan bir uzunluğu aşan kablo bağlantıları.1. topraklanmamış sistemler için fazlar arası gerilim ve topraklanmış sistemler için faz toprak arası gerilim) göre yalıtılmalıdır. iletkenler uygun engellerle ayrılmalı veya aynı kanal içindeki herhangi bir iletkenin maruz kalabileceği en yüksek gerilime (örneğin.1. Madde 13.

Diğer renklerle karışıklığı önlemek için burada “açık mavi” olarak adlandırılan koyu olmayan mavi rengin kullanılması tavsiye edilir (IEC 60446 Madde 3. Sayılar kullanıldığında. erişilebilen durumdaki her bir birim veya bölümde 15 mm ile 100 mm arasında genişliği olan bir şeritle renklendirilmeli veya bütün iletken boyunca renklendirilmelidir. aşağıdaki renkler kullanılabilir: SİYAH. yeri. bunlar Arap rakamları ve harfler.MAVİ: d. tercih edilen tanıtma yöntemi dikkate alınarak kullanıcı ile tedarikçi arasında anlaşma için kullanılabilir. kontrol devreleri. BEYAZ. KAHVERENGİ.TURUNCU: Madde 5. İstisna: Yukarıdakilere istisna olarak izin verilenler: Kullanılan yalıtımda tavsiye edilen renklerin bulunamaması veya YEŞİL-SARI iki renkli birleşim dışında çok iletkenli kablo kullanılması.2. TURUNCU.Ek B.a. konumu veya yapılışı (örneğin. Tanıtma yalnız renk ile yapıldığında. Seçilen rengin nötr iletkenin tek rengi olması durumunda bu renk.3’e bakılmalıdır) başka].2 Koruyucu iletkenin tanıtılması Koruyucu iletken. YEŞİL-SARI iki renkli birleşim ile karışması muhtemel olduğu yerlerde kullanılmamalıdır (Madde 13. Romen harfleri olmalıdır (küçük veya büyük harf). . 57 . diğer renk de kalan kısmı kaplayacak şekilde olmalıdır.a. alfanümeriklerle.2’ye bakılmalıdır). bu rengin yalıtımın rengi veya boyama ile iletkenin bütün uzunluğu boyunca düzenli aralıklarda ve uçlarda veya erişilebilir konumlarda kullanılması tavsiye edilir. MOR .5’e göre istisna devreler. TURKUAZ.2. GRİ.2. Yalıtılmış iletkenlerde YEŞİL-SARI iki renkli birleşim. karışma ihtimali olan yerlerde diğer herhangi bir iletkenin tanıtımında kullanılmamalıdır. ve d. YEŞİL.4 Renkle tanıtma İletkenlerin tanıtılması için renk kodlaması kullanıldığında [koruyucu iletkenden (Madde 13.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 İletkenlerin sayılarla.2. . iletkenlerin aşağıdaki gibi renklerle kodlanması tavsiye edilir: . herhangi bir 15 mm uzunlukta olmak üzere renklerden biri en az % 30 en çok % 70 yer kaplayacak.2’ye bakılmalıdır) ve nötr iletkenden (Madde 13.a.SİYAH : a. IEC 60417-5019 (DB:2002-10) grafik sembolü ile veya YEŞİL-SARI iki renkli birleşim ile açıkça tanıtılmalıdır.a. 13. bakımı kolaylaştırmak için). Yukarıda verilen renklerin birleşimleri kullanılarak yapılan renkle tanıtma. 13. Not . PEMBE. .3 Nötr iletkeninin tanıtılması Bir devrede tek başına renk ile tanıtılan bir nötr iletkeni varsa.2’ye bakılmalıdır). Not .2.3.2. iletkenin bütün uzunluğu boyunca YEŞİL-SARI renk birleşimi kullanılmalıdır.ICS 29. MAVİ (AÇIK MAVİ dâhil). yalıtılmamış örgülü iletken) ile kolayca tanınabildiğinde veya yalıtılmış iletkene hemen erişilemiyorsa bütün iletken boyunca renk kodlaması gerekli değildir.2. bu iletkenin rengi MAVİ olmalıdır. karışıklık yaratmayacak biçimde ve YEŞİL-SARI iki renkli birleşim dışında YEŞİL veya SARI kullanılmayacak biçimde kullanılabilir. işaretlenmesi ve rengi ile kolayca ayırt edilebilir biçimde olmalıdır. şekli.Bu renk listesi IEC 60757’den alınmıştır. renklerle (katı veya bir veya birkaç şeritle) veya renklerin. kontrol devreleri. şekli. Tanıtma için renk kullanıldığında. Güvenlik gerekleri ile YEŞİL renk veya SARI renk. KIRMIZI. İletkenlerin tanıtımı için renk kodlaması kullanıldığında. 13. nötr iletkeni olarak kullanılan çıplak iletkenler. Ancak uçlar veya erişilebilen konumlar. güç devreleri. Bu renk tanıtımı kesinlikle koruyucu iletken için ayrılmıştır. Koruyucu iletken. Renk tanıtımı kullanıldığında. örgülü iletken. sayıların ve alfanümeriklerin birleşimiyle tanıtılması tavsiye edilir (örneğin. SARI.KIRMIZI : a.

Diğer makinaların veya taşıtların kablonun üzerinden geçmesi.3’e bakılmalıdır).4. boru veya kablonun özel olarak bu maksatla tasarımlanması hariç. halka. aşağıdaki kablo kullanımlarından ve muhtemel kötü kullanımdan kaynaklananlar da dâhil olmak üzere.1’e bakılmalıdır). Kablo sepetlerinin veya kablo tamburlarının içine veya dışına sarılma. Bu husus bir halka ile sağlandığında.6’ya uygun bükülgen iletkenler kullanılarak yapılmalıdır. Kanallar veya çok iletkenli kablo ile birlikte kullanılan ek parçaları fiziksel çevreye uygun olmalıdır.2 ve Madde 12. . ile birlikte bir mahfaza içine yerleştirme tertibatı. Asılı basma düğme merkezlerinde bükülgen bağlantılar yapılması gereken yerlerde bükülgen boru veya bükülgen çok iletkenli kablo kullanılmalıdır. aşırı bükülme ve özellikle ek parçalarında aşırı gerilme önlenecek biçimde tesis edilmelidir. Madde 13. Kanal içinden geçmeyen iletkenler ve kablolar yeterince desteklenmelidir.ICS 29.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 13.5’te açıklandığı gibi kanallar (örneğin. iletken tesisatının mahfazanın önünden değiştirilmesine imkân verecek biçimde tasarımlanması ve montajı tavsiye edilir (Madde 11.2.4. geçiş izolatörleri vb. Güç kabloları ve ölçme devrelerinin kabloları. 13.4. koruma derecesinin azalmamasını sağlamalıdır (Madde 11. 13.4. İletkenler sabit bölüme ve hareketli bölüme elektrik bağlantılarından bağımsız olarak tespit edilmelidir (Madde 8. Konum anahtarları veya yakınlık anahtarları gibi cihazların kablolarla sağlandığı yerlerde bunların kablosunun amaç için uygun. harici hasar ihtimalini en aza indirecek şekilde monte edilmeli ve korunmalıdır: 58 Makinanın kablonun üzerinden geçmesi. Bu husus mümkün değilse ve kontrol cihazları mahfazanın arkasından bağlı ise geçiş kapıları veya dışarı açılan paneller bulunmalıdır. bağlantı noktalarında mekanik gerilme ve herhangi bir keskin bükülme olmayacak biçimde desteklenmelidir.2. Mahfazalar içinde monte edilen elektrik donanımının.6’ya göre iletkenler kullanılarak yapılmalıdır.4. Metal olmayan kanallara yalnızca bunlar alev geciktirici yalıtım malzemesinden yapılmış iseler izin verilebilir (IEC 60332 serisine bakılmalıdır).2 Dış kanallar Elektrik donanımı mahfazasının/mahfazalarının dışındaki iletkenler ve bağlantıları. Mahfaza dışına uzayan kontrol hatları için bağlantı ucu blokları veya fiş/priz birleşimleri kullanılmalıdır. boru veya donanımlı kablo kanal sistemi) içine alınmalıdır. Hareketler esnasında makina yapısıyla temas edilmesi. yeterince kısa olduğunda ve hasar riskini en aza indirecek biçimde yerleştirildiğinde ve korunduğunda mahfaza içine alınmasına gerek yoktur. bükülgen boru veya bükülgen çok iletkenli kablodan başka bir vasıtayla taşınmalıdır. Makinaların bükülgen kabloları.3 Mahfazalar içinde kablaj Mahfaza içerisindeki iletkenler. yerlerinde tutulmak üzere gereken yerlerde desteklenmelidir.4 Mahfazalar dışında kablaj 13. bükülme yarıçapının kablo dış çapının en az on katı olmasını sağlamaya yeterli uzunlukta olmalıdır. bölümün sık hareketine izin verecek şekilde Madde 12.2 ve Madde 12. Harekete maruz kalan kablolar. Asılı merkezlerin ağırlığı. Madde 12. Bükülgen kablo ve bükülgen boru.5 ve Madde 13. 13.2.1’e bakılmalıdır). bağlantısı yapılması öngörülen cihazların bağlantı uçlarına doğrudan bağlanabilir.3 Makinanın hareketli elemanlarının bağlantıları Sık hareket eden bölümlerin bağlantıları.3 ve Madde 11.1 Genel kurallar Kabloların veya kanalların kendi contaları.6’ya da bakılmalıdır. Fiş/priz birleşimi için Madde 13. kanallar olmadan ve açık kablo tepsileri veya kablo destek vasıtaları bulunarak veya bulunmayarak tesis edilebilecek biçimde uygun korumalı kablolar hariç. Kapılar veya diğer hareket edebilen bölümler üzerine monte edilen cihazların bağlantıları.

Kablo kılıfı. Aşırı yayılan ısıya maruz kalma. en az IPXXB olmalıdır.4. bu cihazlar arasındaki bağlantıların. b) TN veya TT sistemleri kullanıldığında son kesme koruyucu kuşaklama kontağı (topraklama kontağı) ilk olarak kapamalıdır (Madde 6. Bükülgen kabloları kılavuzlamak veya taşımak için kullanılan cihazlar. bütün işletme şartı altında bükülgen borunun hasara uğramasını engellemelidir. Çizelge 8 . Özel olarak o amaçla tasarımlanmadığı sürece. en az kablonun çapının 20 katı uzunluğunda olmalıdır. bağlayıcıların takılmaları ve çıkartılmaları süresi dâhil olmak üzere herhangi bir anda gerilimli bölümlere istenmeden yapılan teması önleyici tipten olmalıdır. uygulanabildiğinde aşağıdakilerin bir veya daha fazlasını karşılamalıdır: İstisna: Aşağıdaki kurallar. yanal kablo açıları 5º yi aşmayacak ve aşağıdaki durumlarda kabloda burulma olmayacak şekilde tasarımlanmalıdır: Kablo tamburlarında içeriye veya dışarıya doğru sarılma.Bükülgen kabloların zorlamalı kılavuzlanmasında izin verilen en küçük bükülme yarıçapı Uygulama d≤8 Kablo tamburu Kılavuz makarası Askılı sistemi Diğerleri 6d 6d 6d 6d Düz kablonun çapı veya kalınlığı (d) mm 8 < d ≤ 20 6d 8d 6d 6d d > 20 8d 8d 8d 8d İki bükme arasındaki düz bölüm. Kablo kılavuz cihazlarına yaklaşma veya uzaklaşma. soğutucular. Bükülgen boru hareketli parçaların yakınında ise. su.4. bu kuralın dışındadır. hareket eden bölümler ile kablolar arasında en az 25 mm'lik bir açıklığın korunması için tedbirler alınmalıdır. a) f)’ye göre doğru olarak tesis edildiğinde fiş/priz birleşimleri. ara deney noktalarını teşkil eden bağlantı uçları üzerinden yapılması tavsiye edilir. fiş/priz birleşimleri (bükülgen kablosu bulunmayan) ile sonlandırmış bir mahfaza içerisindeki bileşenlere veya cihazlara veya fiş/priz birleşimi ile bir veri yolu sistemine bağlanan bileşenlere uygulanmaz. 13.2. kablo imalatçısıyla başkaca kararlaştırılmamışsa.3. Bu uzaklığın pratikte mümkün olmadığı yerlerde kablolar ve hareket eden bölümler arasına sabit bariyerler konulmalıdır. basma düğmeleri) seri veya paralel bağlanmaları istenilen yerlerde. konum algılayıcıları. Kablo kullanım sistemi. toz) dayanıklı olmalıdır. hareketten kaynaklanan beklenebilen normal aşınmaya ve çevredeki kirleticilere (örneğin. Bu bağlantı uçları uygun yerleştirilmeli. Kablo kollektörünün aşırı sürtmesi.020 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Askılı sistemlerinde veya asılı kablolarda ivme kuvvetleri ve rüzgâr kuvvetleri. Koruma derecesi.ICS 29. Harekete maruz kalan kabloların hareket eden bölümlere yakın olması durumunda. yağ.5 Fiş/priz birleşimleri Fiş/priz birleşiminin sağlandığı durumlarda bunlar. yeterince korunmalı ve ilgili şemalarda gösterilmelidir. bükülgen boru hızlı ve sık hareketler için kullanılmamalıdır. izin verilen gerilme ve beklenen yorulma ömrü dikkate alınarak kablonun büküldüğü bütün noktalarda iç yarıçapının Çizelge 8’de verilen değerlerden az olmamasını sağlayacak biçimde tasarımlanmalıdır. 13. PELV devreleri. Tambur üzerinde her zaman en az iki tur bükülgen kablo kalmasını sağlayacak tedbirler alınmalıdır. yapılış ve destekleme vasıtaları.4’e de bakılmalıdır). Madde 8.4 Makina üzerindeki cihazların ara bağlantıları Makinaya monte edilen bir kaç anahtarlama cihazının (örneğin. 59 .

kanallar ve kablo tepsileri.4.5. bu amaçlar için öngörülen kontrol devrelerinde kullanılmalıdır. İstisna: k)’ya bakılmalıdır. yeterli yük kesme kapasitesine sahip olmalıdır. uygulama için uygun koruma derecesi sağlamalıdır (IEC 60529’a bakılmalıdır). Yağ veya nem toplanmasına maruz kalan donanımlı kablo kanal sistemi. elektrik borularının fiziksel olarak ayrılması veya yeterli biçimde işaretlenmesi tavsiye edilir. IEC 61984’ün uygulanabilir kurallarını sağlamalıdır. Beyan akımı 30 A veya daha büyük olan fiş/priz birleşiminin olması durumunda bu.7 İlave iletkenler Bakım ve tamir için ilave iletkenlerin bulundurulmasına dikkat edilmelidir. İstisna: k)’nın kuralları. bunlar açıkça belirlenebilmelidir. çalışma seviyesinden en az 2 m yükseğe yerleştirilmelidir. çapaklar. Elektrik borularının yağ. pürüzlü yüzeyler veya dişler giderilmelidir. uygun olarak mahfazalı olmalı ve fiş/priz birleşimleri. güç beslemesindeki yüksek frekanslı işaretleri kullanan kontrol fonksiyonlarına uygulanmaz. Kanallar. taşıma ve depolama esnasında fiziksel çevreden korunmalıdır. uygulanabildiğinde aşağıdaki kuralları sağlamalıdır: f) Ayırmadan sonra gerilimli kalan bileşen gerekli yalıtma aralığını ve yüzeysel kaçak yolu uzunluğunu dikkate alarak en az IP2X veya IPXXB koruma derecesine sahip olmalıdır. İnsanların geçmesi istenilen yerlerde. Kablo kanalları ve kablo tepsileri hareketli bölümlerden yeterince uzakta ve hasar veya aşınma ihtimalinin en aza indirileceği biçimde yerleştirilmeli ve rijit olarak desteklenmelidir. 60 . bağlantı kutuları ve diğer kutularda 6 mm çapında boşaltma deliklerine izin verilir. Gerektiğinde. PELV devreleri bu kuralın dışındadır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 c) Yük şartları esnasında bağlanması veya ayrılması amaçlanan fiş/priz birleşimleri. yağa dayanıklı yalıtkanlardan meydana gelen ek koruma temin edilmelidir.1 Genel kurallar Kanallar.5 Kanallar.ICS 29. h) Güç yüklerini taşımak için amaçlanan ancak yük şartları esnasında ayrılmayan fiş/priz birleşimleri. 13. iletken yalıtımının korunması için alev geciktiren. 13. g) Fiş/priz birleşimlerinin metalik mahfazaları. alıkoyucu vasıtalara sahip olmalıdır. hava veya su boru sistemleri ile karıştırılmasını önlemek üzere.6 Sevkiyat için demontaj Sevkiyat için kablajın ayrılması gereken yerlerde bağlantı uçları veya fiş/priz birleşimleri. i) Aynı elektrik donanımında birden fazla fiş/priz birleşiminin kullanıldığı yerlerde. bunlar gerilimli bölümler ile teması önlenecek şekilde yedek bağlantı uçlarına bağlanmalı veya ayrılmalıdır. sadece mekanik koruma için gereklidir (koruyucu kuşaklama devresine bağlantı için Madde 8. PELV devreleri bu kuralın dışındadır. istenmeyen veya kazaen ayırmaları önlemek için alıkoyucu vasıtalara sahip olmalıdır. koruyucu kuşaklama devresine bağlanmalıdır.3 ’e bakılmalıdır). saçaklar.2. bölünme noktalarında sağlanmalıdır. Kanallardaki ve ekleme parçalarındaki iletkenlerin yalıtımı ile temas edebilecek bütün keskin kenarlar. kontrol devrelerinde kullanılmamalıdır. d) Beyan akımı 16 A’den büyük olan fiş/priz birleşimleri. e) Fiş/priz birleşimlerinin istenmeyen veya kazaen ayırmalarının tehlikeli duruma neden olabileceği yerlerde bunlar. bağlama ve ayırma yalnızca anahtarlama cihazı DEVRE KESİK konumundayken mümkün olacak biçimde anahtarlama cihazıyla ara kilitlemesi olmalıdır. Yanlış takmanın engellenmesi için mekanik kodlamanın kullanılması tavsiye edilir. j) Kontrol devrelerinde kullanılan fiş/priz birleşimleri. Fiş/priz birleşimlerinin tesisi. Yedek iletkenler varsa. bağlantı kutuları ve diğer kutular 13. istenmeyen veya kazaen ayırmayı önlemek için alıkoyucu vasıtalara sahip olmalı ve bunların yük altında ayrılmasının amaçlanmadığı açıkça işaretlenmelidir. IEC 60309-1’e göre olan fiş/priz birleşimlerinde yalnızca bunlar. Bu gibi bağlantı uçları.4. 13. k) Ev ve benzeri yerlerde genel amaçlar için amaçlanan fiş/priz birleşimleri.

13. 13. Donanımlı kablo kanal sistemlerinde açılmış fakat kullanılmamış. Bükülebilir metal elektrik borusu.6’ya bakılmalıdır) ve kullanılan kablolar.5. kırılarak açılan delikler bulunmamalıdır.5.5 Bükülebilir metal olmayan elektrik boruları ve ek parçaları Bükülebilir metal olmayan elektrik boruları. donanımlı kablo kanal sistemine uygun vasıtalarla ile tutturulmalıdır.ICS 29. Kapaklar. elektrik borusuna uyumlu olmalı ve uygulamaya uymalıdır.5. kanal veya donanımlı kablo kanal sistemi olarak düşünülmemeli (Madde 13.7 Makina bölmeleri ve donanımlı kablo kanal sistemleri Makinanın tabanı veya kolonları içinde kabloları muhafaza etmek üzere bölmeler veya donanımlı kablo kanal sistemlerinin kullanılmasına. Not – Elektrik tesisatlarının donanımlı kablo kanal ve kanal sistemleri için kurallar. Donanımlı kablo kanal sisteminin bölümler halinde düzenlenmesi gerektiğinde bölümler arasındaki ekler sıkıca tutturulmalıdır. Elektrik borularının bükülmesi. kanalların düzlüğü ve boyu ile iletkenlerin bükülebilirliğini esas almalıdır.4 Bükülebilir metal borular ve ek parçaları Bükülebilir metal elektrik borusu.3 Rijit metal borular ve ek parçaları Rijit metal borular ve ek parçaları galvanizli çelik veya şartlara uygun korozyona dayanıklı malzemeden olmalıdır. IEC 61084 standard serisinde verilmiştir. elektrik borusuna uyumlu olmalı ve uygulamaya uymalıdır. 13. Ek parçaları.2 Kanalların doluluk yüzdesi Kanalların doluluk yüzdesi incelemeleri.6 Donanımlı kablo kanal sistemleri Mahfazaların dışındaki donanımlı kablo kanal sistemleri rijit olarak desteklenmeli ve makinanın bütün hareket eden veya kirletici bölümlerinden ayrılmalıdır. 61 . Yatay donanımlı kablo kanal sistemlerinde bu tesisler için özel olarak tasarımlanmadıkça kapak altta olmamalıdır.5.5.5. 13. beklenen fiziksel çevreye uygun olmalıdır. Yapısal güçlüklerin tesisi engellemesi dışında ek parçalarına diş açılmalıdır. donanım üzerine güvenli olarak tespit edilmelidir. Diş açılmamış ek parçaları kullanıldığında boru. Kapalı bölmeler veya donanımlı kablo kanal sistemleri içinden geçen iletkenler emniyete alınmalı ve fiziksel hasara maruz kalmayacak biçimde düzenlenmelidir. bu bölme veya kablo kapalı mahfaza sisteminin soğutucu veya yağ depolarından tamamen ayrılması ve tam olarak kapalı olması şartı ile izin verilir. ancak conta takılmasına gerek yoktur. Kapaklar. kenarları üst üste binecek biçimde şekillendirilmeli ve contaların kullanılmasına izin verilmelidir. Kanalların boyutlarının ve düzenlenmesinin iletkenler veya kabloların geçirilmesine kolaylık sağlaması tavsiye edilir. katlanmaya dayanıklı olmalı ve çok iletkenli kabloların zırhları ile benzer fiziksel özellikleri bulunmalıdır. Ek parçaları. boru hasara uğramayacak ve borunun iç çapı etkin olarak azalmayacak şekilde yapılmalıdır. Elektrik borusu. beklenen fiziksel çevrede kullanılmaya uygun olmalıdır.5. Ek parçaları. 13. iletkenlerin geçirilmesi veya boşaltma için gerekli olduğunda izin verilir. 13. bükülgen bir metal borudan veya örülmüş tel zırhtan oluşmalıdır. Galvanik olaya sebep olabilecek benzer olmayan metaller birbiri ile temas durumunda kullanılmamalıdır. açık kablo tepsileri veya kablo destekleme vasıtaları ile veya bunlar olmaksızın montaj için uygun olmalıdır. Boru. Yalnızca açıklıklara.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Kısmen kapalı olan kablo tepsileri. yerine güvenlikle takılmalı ve her bir ucundan desteklenmelidir. elektrik borusuna uyumlu olmalı ve uygulamaya uymalıdır.

Motorlar ve ilgili donanım için aşırı akıma karşı koruma kuralları Madde 7. .4’e bakılmalıdır). .2’de. yağlama ve değiştirme için kolayca erişilebilir biçimde monte edilmiş olmalıdır. ayarlama ve alıştırma.6 ve Madde 9. Motor bölmesi ile diğer herhangi bir bölme arasında motor bölmesi kurallarına uymayan açıklıklar bulunmamalıdır. Makinanın ayrılmaz bir bölümü olarak takılmış motorlar. mekanik hasarlardan yeterince korunacak biçimde monte edilmelidir.Motor kontrol tipi.4. beklenen hizmet ve fiziksel çevre şartlarına uygun olarak seçilmelidir (Madde 4. Motor bölmesine motor bölmesi kurallarına uygun olmayan diğer bir bölmeden bir elektrik borusu veya boru geliyorsa. Motor kontrol donanımı Madde 11’e uygun olarak yerleştirilmeli ve monte edilmelidir. Madde 5. Motor dururken bir çok kontrol düzeni besleme devresini kesmediğinden.3’e bakılmalıdır).5. Bu kutularda kullanılmayan kırılarak açılmış delikler veya diğer açıklıklar bulunmamalı ve bunlar toz. ara anahtarlar. .1 Genel kurallar Elektrik motorları. Bu kutular. Madde 7. aşırı yüke karşı koruma kuralları Madde 7. 14. yağ ve soğutucu gibi malzemelerin girişini engelleyecek biçimde yapılmalıdır.5. bütün motor askı cihazları sökülebilir ve bağlantı ucu kutularına erişilebilir biçimde olmalıdır.8 Bağlantı kutuları ve diğer kutular Bağlantı kutuları ve kablaj amaçları için kullanılan diğer kutular bakım için kolayca erişilebilir olmalıdır. makinanın çalışması amaçlanan ortamdaki dış etkiler dikkate alınmalıdır (Madde 11. sıcaklık algılayıcıları. katı ve sıvı cisimlerin girişine karşı korunmuş olmalı.Mekanik titreşim. Mümkün olan yerlerde motor bölmeleri temiz ve kuru olmalı ve istendiğinde makinanın dışından doğrudan havalandırılmalıdır. Motorlar. uygun soğutma sağlanacak ve sıcaklık artışı yalıtım sınıfı için verilen sınırlar içinde kalacak şekilde monte edilmelidir (IEC 60034-1’e bakılmalıdır). frenler. 14.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 13.6’da verilmiştir.ICS 29. IEC 60072 standard serisinde verilen boyutlara uygun olmalıdır.5 Motor seçim kriterleri Motorların ve ilgili donanımın karakteristikleri.4 Motor montajı ve bölmeleri Her bir motor ve ilgili rakorlar. 14. 13.5. yeterince korunmuş olarak ve muayene. Bütün motorlarda koruma derecesi en az IP 23 olmalıdır (IEC 60529’a bakılmalıdır). 14. Uygulamaya ve fiziksel çevreye göre daha ağır kurallar gerekebilir (Madde 4.Sabit hız veya ayarlanabilir hız çalışması için olması (ve netice olarak havalandırmanın değişken etkisi). Bu amaçla dikkatle incelenmesi gereken noktalar aşağıdadır: . Madde 5.4’teki kurallara uygunluğun sağlanmasına dikkat edilmelidir.Görev çevrimi tipi (IEC 60034-1’e bakılmalıdır). toz veya püskürtülen suyun girişi kabul edilebilecek seviyede kalacak biçimde olmalıdır. IEC 60034 standard serisinin ilgili bölümüne uygun olmalıdır.3 Motor boyutları Uygulamada mümkün olduğunca motorların boyutları. Madde 7. Motor montaj düzenlemesi.5.Motorun tipi.2 Motor mahfazaları Motor mahfazalarının IEC 60034-5’te bulunanlardan seçilmesi tavsiye edilir. 62 . makaralar veya zincirleri. takometre jeneratörü) bağlantıları bulunmalıdır. kuşaklar.4’e bakılmalıdır).3’te ve aşırı hıza karşı koruma kuralları Madde 7. bakım. . elektrik borusu veya boru etrafındaki bütün açıklıklar tıkanmalıdır. Havalandırma kanalları çapak.9 Motor bağlantı kutuları Motor bağlantı kutularında sadece motorun ve motora monte edilmiş cihazların (örneğin.3. 14 Elektrik motorları ve ilgili donanım 14. Madde 5.

5 ve Madde 13. kablo tamburları ve uzun hareket tahrikleri). İletkenler arasında 50 V’u aşmayan bir gerilim tavsiye edilir. 15 Yardımcı donanım ve aydınlatma 15. Prize bağlanan bütün topraklanmamış iletkenler.3. Işık kaynaklarının stroboskopik etkileri. 14. uygun armatürlerin seçilmesiyle giderilmelidir.1 Genel Koruyucu kuşaklama devresine yapılan bağlantılar. deney donanımı) için kullanılacak priz olduğunda aşağıdaki şartlar uygulanır: Priz IEC 60309-1’e uygun olmalıdır.2 ve Madde 7. iletkenler arasında 250 V’u aşmamalıdır.1 Yardımcı donanımlar Makinada veya yardımcı donanımında. ilgili makina harekete geçiricilerinin aynı anda enerjilerinin kesilmesini (bırakmasını) başlatmalıdır. Not 2 – Prizlere ait devreler. kaçak akım koruma cihazlarıyla (RCD) donatılmalıdır. aşırı akıma karşı korunmuş olmalı ve gerektiğinde diğer devrelerin korunmasından ayrı şekilde Madde 7. aynı hareketle ilgili olanlardır (örneğin. Aydınlatma devreleri.İlgili makina harekete geçiricileri.1. 15. Not 1 – Ek B’ye de bakılmalıdır.2 Besleme Mahalli aydınlatma devresinin anma gerilimi. 63 . Madde 8. Büyük ataletli yüklerin etkisi. DEVREDE/DEVRE KESİK anahtarı. Motor ile konvertör arasında endüktif reaktörlere duyulabilecek ihtiyaç. Sabit moment veya sabit güç çalışmasının etkisi. Aşırı akım koruması sekonder devrede bulunmalıdır (Madde 5. Bu kaynağın kullanılmasına yalnızca kontrol mahfazaları içindeki bakım aydınlatma devrelerinde izin verilir.ICS 29.2. Yol verme yöntemi ve besleme yetkilileri tarafından getirilebilecek özel görüşler de dikkate alınarak aynı güç kaynağı diğer kullanıcılarının çalışmasındaki geçici rejimin akımlarda olabilecek etkileri.6’ya bakılmalıdır): Besleme ayırma cihazının yük tarafına bağlı bir özel ayırma transformatörü. Bu mümkün değilse gerilim ve akım beyan değerleri açıkça işaretlenmelidir. lamba armatürü veya bükülgen bağlantı kordonları ile birlikte olmamalıdır.3’e bakılmalıdır).3’teki şartlara uygun olarak aşırı yüke karşı korunmuş olmalıdır. Karşı moment yükünün zaman ve hız ile değişimi.2’de verilen prensipler kullanılarak ektromanyetik uyumluluk dikkate alınmalıdır.2’ye uygun olmalıdır. 15.2 Makina ve donamın mahalli aydınlatması 15. Not . Koruyucu kuşaklama devresinin priz çıkışlarına olan sürekliliğinin sağlanması için tedbirler alınmalıdır (PELV ile sağlanan koruma hariç). Sabit aydınlatmanın bir mahfaza içinde kullanılması gereken yerlerde Madde 4.3. Aşırı akım koruması sekonder devrede bulunmalıdır.5’teki kurallar uygulanmalıdır. elektrikli el aletleri.4.020 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Motoru besleyen gerilim ve/veya akımın harmonik dağılımının (özellikle bir statik konvertörden beslendiğinde) sıcaklık artışı üzerindeki etkileri. yardımcı donanım (örneğin. Besleme ayırma cihazının şebeke tarafına bağlı bir özel ayırma transformatörü. aşağıdaki kaynakların birinden beslenmelidir (Madde 7.2. Prize giden güç beslemesinin makinanın veya makinanın bir bölümünün besleme kesme cihazı ile kesilmemesi durumunda Madde 5.2.2.6 Mekanik frenler için koruyucu cihazlar Mekanik fren harekete geçiricilerinin aşırı yük ve aşırı akım koruyucu cihazlarının çalışması.

Bu uyarı işareti mahfazanın kapısında veya kapağında açıkça görülmelidir.6’ya uygun olarak korunmalıdır. 16. fabrika aydınlatma beslemesi). 15. İstisna: Sabit aydınlatmanın normal çalışma sırasında operatörlerin ulaşamayacağı yerde olması durumunda bu paragrafın kuralları uygulanmaz.3 Korunma Mahalli aydınlatma devreleri.2 b)’ye de bakılmalıdır): Besleme ayırma cihazı ile donatılmış olan mahfaza. Harici olarak beslenen bir aydınlatma devresi (örneğin. konum sensörü gibi).2. 16. duy tarafından değil.2 Uyarı işaretleri 16.1 Elektrik çarpma tehlikesi İçinde elektrik çarpma riski yüksek olan elektrik donanımının bulunduğu başka bir şekilde açıkça gösterilmeyen muhafazalar. . IEC 60417-5036 (DB:2002-10) grafik sembolü ile işaretlenmelidir. yalnızca kontrol mahfazaları içinde ve toplam beyan gücü 3 kW’ı aşmayan makina çalışma ışığı/ışıkları için izin verilmelidir. Bu uyarı işareti aşağıdakiler için kullanılmayabilir (Madde 6. 15.4 Bağlantı parçaları Ayarlanabilir aydınlatma bağlantı parçaları fiziksel çevreye uygun olmalıdır. 64 . Madde 7.3.ICS 29. 16 İşaretleme.2 Sıcak yüzey tehlikesi Risk değerlendirmesinin elektrik donanımının tehlikeli yüzey sıcaklıklarının bulunma ihtimaline karşı bir uyarı gerektirmesi durumunda. Özel primer ayırma vasıtaları (Madde 5. işaret plakaları. Reflektörler.2. Bu beslemeye.2. Duylar: . işaretlemeler ve tanıtma plakalarının etrafındaki fiziksel çevreye dayanımı yeterli kalıcılıkta olmalıdır.Rastgele dokunmaya karşı lamba başlığını koruyan yalıtkan bir maddeden yapılmış olmalıdır.1.2.3’e bakılmalıdır). besleme ayırma cihazının şebeke tarafına bağlı bir ayırma transformatörü (Madde 13. konsol yardımı ile desteklenmelidir.2.5’e bakılmalıdır) ve sekonder aşırı akım koruması ile donatılan ve besleme kesme cihazına yakın bir kontrol mahfazası içine monte edilen.1 Genel Uyarı işaretleri. uyarı işaretleri ve referans gösterilişler 16. IEC 60417-5041 (DB:2002-10) grafik sembolü kullanılmalıdır.2. İstisna: Sabit aydınlatmanın normal çalışma sırasında operatörlerin ulaşamayacağı yerde olması durumunda bu paragrafın kuralları uygulanmaz. Operatör-makina arabirimi veya kontrol istasyonu.İlgili IEC standardlarına uygun olmalı.020 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Özel aşırı akım koruyuculu makina devresi. Mahfazasın içinde bulunan tek bir cihaz (örneğin.

kararlaştırılan dilde (Ek B’ye bakılmalıdır) olmalıdır. elektrik donanımındaki bütün cihazları göstermek ve besleme şebekesine bağlantı yapılmasına imkân vermek şartı ile tek bir dokümanda bulunabilir. çizelgeler ve talimatlar gibi uygun biçimlerde temin edilmelidir. görünür işaretler ve göstergeler (özellikle güvenlik fonksiyonları ile ilgili olanlar). makinanın elektrik donanımının dokümanının bir bölümü olabilir. IEC 60417-DB:2002 ve ISO 7000’deki standard sembollerin kullanılmasına öncelik verilmelidir.İstenildiğinde belgelendirme işareti.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Not – Elektrik tesisatı için bu önlem. Bu bilgi.1 Genel Bir makinanın elektrik donanımının tesisi. 65 .Bazı ülkelerde özel dil/dillerin kullanımı için kurallar yönetmeliklerde bulunur. . Not 1 . Çok basit donanım için ilgili bilgiler. birimin üstünde veya yakınında fonksiyonlarına göre açıkça ve kalıcı biçimde işaretlenmelidir.Elektrik donanımının parçaları ile sağlanan teknik doküman.Uygulanabilen yerlerde seri numarası. 17 Teknik dokümantasyon 17. .Ana doküman numarası (IEC 62023’e bakılmalıdır). şemalar. çizimler. okunabilir ve kalıcı biçimde işaretlenmelidir.a. açıkça görülebildiği yerlerde makina işaret plakası üzerine de konulabilir. . edilen elektrik donanımının karmaşıklığı ile değişebilir. kontrol düzeni üniteleri). Aşağıdaki açıklamaları veren bir işaret plakası her bir besleme girişinin yakınında mahfazaya tespit edilmelidir: . Yalnızca bir tek motor kontrol cihazı kullanıldığında. 16. 16. işletmesi ve bakımı için gerekli bilgiler. IEC 60364-4-42 Madde 423 ve Çizelge 42A ile ilgilidir. Bu gibi işaretlemeler. faz sayısı. Not 2 . grafikler. Temin edilen bilgiler. .Donanımın kısa devre kesme beyan değeri. bu bilgi.Tedarikçinin adı veya ticari işareti.3 Fonksiyonel tanıtma Kontrol cihazları. 16.ICS 29. normal kullanma şartlarında aynı anda çalışabilen bütün motorların ve diğer donanımın çalıştırma akımlarından küçük olmamalıdır.Beyan gerilimi.4 Donanımın işaretlenmesi Donanım (örneğin. üniteler. frekansı (a.5 Referans gösterilişler Bütün mahfazalar. kontrol cihazları ve bileşenleri teknik dokümanlarda gösterilen aynı referans gösteriliş ile açıkça tanıtılmalıdır. tesis edildikten sonra kolayca görülebilecek şekilde. . İşaret plakasında gösterilen tam yük akımı. ise) ve her bir besleme için tam yük akımı. kullanıcı ve tedarikçi arasındaki anlaşmaya uygun olmalıdır (Ek B’ye bakılmalıdır).

10) Yükleme. atmosferdeki kirleticiler). doküman numaraları ve başlıkları ile birlikte bir planda veya doküman listesinde sıralanmalıdır veya Doküman yapısının belirli bir seviyedeki bütün dokümanları (IEC 62023’e bakılmalıdır) doküman numaraları ve başlıkları ile birlikte aynı seviyeye ait bölümler listesinde sıralanmalıdır. 66 . 6) (Uygulanabildiğinde) aşağıdakiler hakkında bilgi: • Programlama. aşağıdakileri kapsamalıdır: a) Ana doküman (bölümlerin listesi veya dokümanların listesi). Not – Ek B Madde 13’e bakılmalıdır. • Muayene sıklığı. b) Aşağıdakileri içeren tamamlayıcı dokümanlar: 1) Donanımın. donanımın kullanımı için gerekli olduğunda. 11) Uygulanabildiğinde yük akımları.ICS 29.2. montajın ve elektrik beslemesine bağlanmasının açık ve kapsamlı izahı. • Çalışmanın/çalışmaların sırası. tedarikçi aşağıdaki yöntemlerden birini seçmelidir: Dokümantasyonun az sayıda dokümandan oluşması durumunda (örneğin.4 Tesis dokümanları Tesis dokümanları. 9) Güvenli bakım için makinanın emniyete alınması işlemleri hakkında talimatlar (Madde 17. Farklı dokümanlara atıf yapılmasında. 17. 8) Güvenlik koruyucuları ve güvenlik koruyucularının geçici olarak devre dışı kalması durumunda (örneğin. yol verme tepe akımları ve izin verilen gerilim düşümleri dikkate alan bilgi. tesisin.4’e bakılmalıdır).2 Temin edilecek bilgiler Elektrik donanımı ile birlikte temin edilecek bilgiler. tipi ve kesit alanları açıkça belirtilmelidir. Sahada tesis edilecek besleme kablolarının tavsiye edilen konumu. 2) Elektrik besleme/beslemelerinin kuralları.8’e de bakılmalıdır). 5’ten az) dokümanların her birinde elektrik donanımı ile ilgili bütün diğer dokümanların numaralarıyla çapraz referanslar bulunmalıdır veya Yalnızca tek seviyedeki ana dokümanlar (IEC 62023’e bakılmalıdır) için bütün dokümanlar. 5) Devre şeması/şemaları. • Özellikle koruyucu cihaz ve devrelerin ayarlama. bakım ve tamir kılavuzu. boşaltma. 4) Uygulanabildiğinde özet (blok) şema/şemalar. makinanın ayarlanması (işletmeye alma dâhil) için ön çalışmalar hakkında gerekli bütün bilgiyi vermelidir. ayarlama ve bakım için) sağlanan vasıtalar hakkında açıklama (Madde 9. • Fonksiyon deneylerinin sıklığı ve yöntemi. IEC 62027 Sınıf B’ye göre olmalıdır. 3) Uygulanabildiği yerlerde fiziksel çevre hakkında bilgi (örneğin. ara kilitleme fonksiyonlarının ve özellikle koordineli biçimde çalışan makinalar için tehlikelere karşı koruyucuların kilitlenmesinin açıklanması (ara bağlantı şemaları dâhil). • Tavsiye edilen yedek parça listesi ve • Sağlanan aletlerin listesi. 12) Uyarlanan koruma tedbirlerinin neden olduğu artık riskler. Karmaşık durumlarda detaylar için montaj çizimlerine başvurulması gerekli olabilir. IEC 61346-1’in ilgili bölümlerine uygun olmalıdır. titreşim.3 Bütün dokümantasyon için uygulanabilir kurallar İmalatçı ile kullanıcı arasında başkaca anlaşma olmadıkça: Dokümantasyon. Talimatlar/el kitapları IEC 62079’a göre olmalıdır. Referans gösterilişleri. herhangi bir özel eğitimin gerekip gerekmediği ve gerekli herhangi bir personel koruyucu donanımının özelliği hakkında bilgi. aydınlatma. 17. IEC 61082’nin ilgili bölümlerine uygun olmalıdır. 7) Güvenlik koruyucularının. nakliye ve depolama için bilgi.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 17. Sağlandığında parça listeleri.

bütün ara bağlantıların gösterilmesine gerek duymadan. Kontrol cihazları ve bileşenlerinin sembol ile gösterilmesi açık değilse.6 Devre şemaları Devre şeması/şemaları sağlanmalıdır. elektrik gücü. Donanımın işletilmesi programlanabilen yerlerde. Bu şema veya çizelge bütün dış bağlantılar hakkında tam bilgi vermelidir. Not 1 . programlama yöntemleri. 67 . elektrik donanımının ayarı ve kullanılması için detaylı uygun işlemleri açıklayan bir işletme el kitabını içermelidir. tipi ve amacı detaylı olarak verilmelidir (Ek B’ye bakılmalıdır). Kullanıcı tarafından temin edilecek olan temel içindeki kanalların boyutları. elektrik donanımını bütün fonksiyonel ilişkileri ile birlikte sembolik olarak temsil eder.ICS 29. program doğrulanması ve gerektiğinde ek güvenlik işlemleri hakkında detaylı bilgi verilmelidir. hava. Bağlantı ucu fonksiyon şemasında her bir ünitenin detaylı devre şemasına atıflar bulunmalıdır. bakım ve arıza yeri tespiti ile birlikte fonksiyonlarının anlaşılması kolay olacak biçimde gösterilmelidir. İletkenler. elektromekanik şemalar üzerinde bütün beslemeler devre dışı (örneğin. Bu şema. IEC 60617-DB:2001’de gösterilmeyen herhangi bir grafik sembol. yağlayıcı) ve makina ile elektrik donanımı normal yol verme şartlarına hazır olarak gösterilmelidir. Bir blok şema.Tesis etme şemaları örnekleri IEC 61082-4’te bulunabilir. su. Çizimlerde elektrik donanımının çıkartılması veya bakımının yapılması için gerekli hacim gösterilmelidir.Ara bağlantı seması veya çizelgesi örnekleri IEC 61082-3’te bulunabilir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Makinanın elektrik donanımına bağlanan besleme iletkenleri için aşırı akım koruma cihazı/cihazlarının tipinin seçilmesi. Not 1 – Blok şema örnekleri. ara yüz bağlantısı için bağlantı uçlarını gösteren bir şema verilmelidir. gerekli donanım. kablo tepsilerinin veya kablo desteklerinin boyutları. İlave olarak uygun olan yerlerde bir ara bağlantı seması veya çizelgesi verilmelidir. şemalar veya destekleyen dokümanlarda ayrı olarak gösterilmeli ve açıklanmalıdır. Uygun olan yerlerde.2’ye uygun olarak işaretlenmelidir.Fonksiyon şemaları örnekleri. Bu şema/şemalar makinadaki elektrik devrelerini ve ilgili elektrik donanımını göstermelidir. IEC 61082-2 standard serisinden sağlanabilir.2. Devreler. IEC 61082-2’de bulunabilir. blok şema verilmelidir. 17. Anahtar sembolleri. Not 2 . basitleştirme için devre şeması/şemaları ile birlikte kullanılabilir. karakteristikleri. Not 2 . 17. Fonksiyon şemaları.2’ye bakılmalıdır).5 Blok şemalar ve fonksiyon şemaları Çalışma prensiplerinin anlaşılmasının kolaylaştırılması gerektirdiğinde. blok şemanın ya bir bölümü veya eki olarak kullanılabilir. amacı ve konumu gerektiğinde detaylı olarak verilmelidir (Ek B’ye bakılmalıdır). fonksiyon ile ilgili karakteristikleri sembolün yanına veya bir dipnot ile şemaya eklenmelidir. Alınacak güvenlik tedbirlerine özel dikkat çekilmelidir. 17. Bileşenlerin ve cihazların sembolleri ve tanıtılması bütün dokümanlarda ve makina üzerinde aynı prensiple yapılmalıdır.7 İşletme el kitabı Teknik dokümantasyon. beyan akımları ve ayarlanması amacıyla gerekli veriler gösterilmelidir (Madde 7. Kullanıcı tarafından temin edilecek olan makina ve bağlı donanım arasındaki kanalların. Elektrik donanımının birden fazla elektrik kaynaklarından çalışması amaçlandığında. ara bağlantı şeması veya çizelgesinde her bir kaynağın kullanılması için gerekli ara bağlantılar ve değişiklikler gösterilmelidir. Madde 13.

1 Genel Bu standard. Bu deneyler yapıldığında. IEC 60364-4-41’e bakılmalıdır) elde edilen en az 0.2. Elektrik donanımında tadilat yapıldığında.2’ye göre doğrulanmalıdır. Bakım/servis kayıtları üzerine tavsiyeler ve kayıtlar. 18. koruyucu kuşaklama devresinin sürekliliğini doğrular.a. f) İşlevsel deneyleri (Madde 18.2. deney donanımı. bu el kitabının bir bölümü olmalıdır.9 Parça listesi Parça listesinde en az donanımın kullanıcısının stoğunda bulundurulması istenilenler dâhil. otomatik ayırma ile koruma için şartlar Madde 18.2 A ile yaklaşık olarak 10 A arasındaki bir akım ile ölçülmelidir. Madde 18.3’e göre olan deneyler için EN 61557 standard serisindeki ölçme donanımı uygulanabilir. Madde 18. b) Dolaylı temasa karşı korumanın otomatik ayırma ile sağlanması durumunda. servis. Madde 18. SELV. 17. teknik dokümanlar) siparişi için gerekli bilgi bulunmalıdır. yazılım deneme programları) bunların kullanılması ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.2 ve Şekil 3’e bakılmalıdır) ile her bir koruyucu kuşaklama devresinin bölümünü oluşturan ilgili noktaları arasındaki her bir koruyucu kuşaklama devresinin direnci. Deney 2. TT ve IT sistemleri için IEC 60364-6-61’e bakılmalıdır. yüksüz olarak en fazla 24 V a. her zaman aşağıdaki a). bileşenler.5’e bakılmalıdır). Makina için özel bir ürün standardı yoksa doğrulamalar. yazılım.ICS 29. e) Artık gerilimlere karşı koruma (Madde 18.2. d) Gerilim deneyi (Madde 18.8 Bakım el kitabı Teknik dokümantasyon.3’e bakılmalıdır).1 Genel Beslemenin otomatik ayrılması için şartlar (Madde 6.2 ve Madde 18. Tam ve doğru işletmenin doğrulanması için yöntemlerin gerektiği yerlerde (örneğin. ayarlama. önleyici muayene ve onarım için uygun işlemleri açıklayan bir bakım el kitabını içermelidir.2’de açıklanmıştır. yukarıda verilen sıranın takip edilmesi tavsiye edilir. 18 Doğrulama 18. gerilime sahip elektriksel olarak ayrılmış bir besleme kaynağından (örneğin.2 TN sistemlerinde deney yöntemleri Deney 1.a. deneylerle doğrulanmalıdır. ilgili ürün özel standardında verilmelidir. Belli bir makina için genişletilmiş doğrulama. TN sistemleri için deney yöntemleri.3. Bu deneyde hatalı sonuçlar verebileceği için PELV beslemesinin kullanılması tavsiye edilmez. Deney 1 – Koruyucu kuşaklama devresinin sürekliliğinin doğrulanması PE bağlantı ucu (Madde 5.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 17. makinaların elektrik donanımı için genel şartları verir.4’e bakılmalıdır). cihazlar. Beslemenin farklı şartları için bunların uygulanması. 68 . 18.2 Beslemenin otomatik ayrılması ile koruma için şartların doğrulanması 18.6’ya bakılmalıdır).3’te belirtilmiştir. b) ve f) bentlerini içermelidir ve c)’den e)’ye kadar olan bentlerden birini veya daha fazlasını içerebilir: a) Elektrik donanımının teknik dokümantasyona uygunluğunun doğrulanması. c) Yalıtım direnci deneyi (Madde 18. Doğrulamanın sonuçları dokümante edilmelidir. koruyucu ve düzeltici bakım için gerekli yedek parça veya değiştirme parçalarının (örneğin.3’e bakılmalıdır).7’deki kurallar uygulanmalıdır.2. veya d. beslemenin otomatik ayrılması ile koruma için şartları doğrular. Madde 18. Not – Bu standarda gereken diğer deneyler için ilgili IEC veya EN standardlarına göre ölçme donanımı kullanılmalıdır.

Not – Koruyucu kuşaklama devresinin süreksizliği. Çizelge 9’da belirtilmiştir. Madde 6.ICS 29. Ek A’da belirtilen süre içerisinde ayırma cihazının otomatik çalışmasına neden olan akımdır) gerektirmesi durumundaki devreler için yapılmalıdır.Süreklilik deneyi için kullanılan daha büyük akımlar. Madde 18. kesit alanı ve malzemesine göre beklenen aralıkta olmalıdır. otomatik ayırma ile koruma şartlarının Ia’nın yaklaşık 1 kA’e kadar bir akım (Ia.Hesaplama ile veya .3 TN sistemlerinde deney yöntemlerinin uygulanması Madde 18. 69 . makinanın her bir koruyucu kuşaklama devresinde yapılmalıdır.2’deki Deney 1. ilgili koruyucu kuşaklama iletkenin/iletkenlerinin uzunluğu. Çizelge 10. Not 1.2.3. yani daha büyük kesit alanlar ve/veya daha kısa iletken uzunluğu ile). Deney 2 – Hata halka empendansı doğrulaması ve ilgili aşırı akım koruma cihazının uygunluğu Güç beslemelerinin ve dış koruma iletkeninin makinanın PE bağlantı ucuna girişinin bağlantıları muayeneyle doğrulanmalıdır.Madde A. makina durumlarını belirleyebilmek için kullanılabilir. 18. Not 2 – Hata halka empedans ölçmesi. .020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ölçülen direnç.3 ve Ek A’ya göre beslemenin otomatik ayrılması ile koruma için şartlar aşağıdakilerin her ikisi ile doğrulanmalıdır: 1) Hata halka empedansının. Farklı durumdaki makinalar için gerekli olan deneyler.4’e göre ölçme ile doğrulanması ve 2) İlgili aşırı akım koruma cihazının ayarlanmasının ve karakteristiklerinin Ek A’daki kurallara göre doğrulanması.2.2. deneyi yapan veya diğer kişiler için tehlikeli durum oluşturabilir veya halka empedansı deneyi esnasında elektrik donanımına hasar verebilir. deney sonuçlarının doğruluğunu artırır (özellikle düşük direnç değerleri.2’deki Deney 2 ölçme ile yapıldığında bu deney her zaman Deney 1’den önce olmalıdır.

Koruyucu iletkenlerin sürekliliğinin söküldükten. gözle muayene ile) gerektirmelidir.2.2. Tamamen montajı yapılmış olarak sağlanan ve taşıma için sökülmeyen Durum C1). Deney 1 veya Deney 2 ölçmeleri ile koruyucu kuşaklama devrelerinin sürekliliğinin (Madde 18.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Çizelge 9 – TN sistemleri için deney yöntemlerinin uygulanması İşlem A Makina durumu Koruyucu kuşaklama devrelerinin sürekliliğinin sahada kurma ve bağlamada sonra yapılmasının gerektiği durumda sahada kurulmuş ve bağlanmış makinaların elektrik donanımı. nakledildikten ve yeniden montajı yapıldıktan sonra garanti edildiği yerlerde (örneğin. nakledildikten ve yeniden montajı yapıldıktan sonra garanti edildiği yerlerde (örneğin fiş/priz bağlantılarının kullanılmasıyla) taşıma için sökülerek sağlanan Durum B2).4’e bakılmalıdır). fiş/priz birleşimi/birleşimleri ile) taşıma için sökülerek sağlanan Durum C2). Durum C2)’de tesis dokümanları (Madde 17. Sahada doğrulama Deney 1 ve Deney 2 (Madde 18.2. 70 .1’e bakılmalıdır) doğrulanmasının onayı ile sağlanan. örnekleri Çizelge 10’da verilen kablo uzunluklarını aşan koruyucu kuşaklama devrelerine sahip makina.2. Güç beslemesinin ve dış koruma iletkeninin makinanın PE bağlantı ucuna girdiği ve taşıma için ayrılan koruyucu iletken/iletkenlerin bütün bağlantılarının Durum B2)’de. hesaplama için kullanılan iletkenlerin uzunluğunun ve kesit alanının doğrulanmasına izin verirse ve Besleme kaynağının sahadaki empedansının imalatçı tarafından hesaplamada varsayılan değer için kullanılan beslemeninkine eşit veya daha küçük olduğu doğrulanabilirse • Sahada bağlanan koruyucu kuşaklama devresinin Deney 1’i (Madde 18. Koruyucu iletkenlerin sürekliliğinin söküldükten.2) İstisna: Hata halka empedansının veya direncinin imalatçı tarafından önceden hesaplanmışsa ve aşağıdaki durumlarda: • Tesislerin düzenlenmesi. C Deney 1 veya Deney 2 (Madde 18. aşağıdaki bağlantıların doğrulanmasından başka ayrı bir deney gerekli değildir: • • Güç beslemesinin ve dış koruma iletkeninin makinanın PE bağlantı ucuna girdiği Durum B1)’de.2’ye bakılmalıdır) ölçmeleriyle koruyucu kuşaklama devrelerinin sürekliliğinin (Madde 18. Sahada deney gerekli değildir.2’ye bakılmalıdır) ve güç beslemesinin ve dış koruma iletkeninin makinanın PE bağlantı ucuna giriş bağlantılarının muayene ile doğrulanması yeterlidir. Tamamen montajı yapılmış olarak sağlanan ve taşıma için sökülmeyen Durum B1). Deney 2 (Madde 18. B Örnekleri Çizelge 10’da verilen kablo uzunluklarını aşan koruyucu kuşaklama devrelerine sahip. koruyucu iletken/iletkenlerin bütün bağlantılarının taşıma için bağlantısının söküldüğünün doğrulanmasını (örneğin.2) İstisna: Sahadaki besleme kaynağı empedansının hesaplama için kullanılana veya ölçmeyle yapılan Deney 2 sırasında deney beslemesininkine eşit veya daha küçük olduğu doğrulanabildiği durumda. Güç beslemesine bir fiş/priz birleşimi ile bağlanmayan makine için dış koruyucu iletkenin makinanın PE bağlantı ucuna girişinin doğru bağlantısı gözle muayene ile doğrulanmalıdır.1’e bakılmalıdır) doğrulanmasının onayı ile sağlanan makine.ICS 29.

faz iletkenlerininkine eşit kesit alanlı koruma iletkeni sağlar. kısa devre şartlarında iletken sıcaklığı 160 ºC (Çizelge D.4 s 97 115 135 145 125 175 133 136 141 138 152 157 53 57 66 59 41 73 76 94 114 133 132 179 30 34 35 40 33 55 28 36 38 42 37 61 38 73 66 46 98 79 1.5 2.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Çizelge 10 – Her bir koruyucu cihazın ve bunun yükünün en büyük kablo uzunluğu örnekleri 1 Her bir koruyucu cihaza olan besleme kaynağı empedansı 2 Kesit alan 3 Koruyucu cihazın anma değeri veya ayar değeri IN mΩ 500 500 500 400 300 200 200 100 100 100 50 50 mm 2 4 Sigorta ayırma süresi 5s A 16 20 25 32 50 63 80 100 125 160 200 250 7 8 6 Minyatür Ayarlanabilir Minyatür devre devre kesici devre kesici I a = 8 x IN kesici ayırma süresi karak.3 Yalıtım direnci deneyleri Güç devresi iletkenleri ile koruyucu kuşaklama devresi arasında 500 V d.5 4. 71 . 16 mm2 den büyük kesit alanlı kablolar. IEC 60228 ve IEC 61200-53’te bulunabilir.1 s I a = 5 x IN Ia = 10 x IN ayırma ayırma süresi süresi 0. 3 fazlı sistemler. hata halka empedansının komple hesaplanmasını veya ölçülmesini gerektirebilir. elektrik donanımının münferit bölümlerinde yapılabilir: İstisna: Elektrik donanımının baralar. Sütun 3’teki değerler. Sütun 1’e göre her bir koruma cihazına olan en büyük besleme kaynağı empedansı.B 4 0. 16 mm2 ye kadar faz iletkeni bulunan kablolar.1 s 0. ancak bu değer 50 kΩ’dan küçük olmamalıdır.B 5 karak. aşağıdaki varsayımları esas almıştır: Bakır iletkenleri bulunan PVC kablosu. Bu varsayımlardan bir sapma. gösterildiği gibi azaltılmış boyutlu koruma iletkeni sağlar. ile ölçülen yalıtım direnci 1 MΩ’dan küçük olmamalıdır. Deney.a. iletken teller. Çizelge 6 ile ilişkilendirilirmiştir (Madde 12. İlave bilgi.1 s Her bir koruyucu cihazın ve onun yükünün m cinsinden en büyük kablo uzunluğu 5 Sigorta ayırma süresi 0. 18. 4 5 IEC 60898 standard serisine göre.4’e bakılmalıdır). güç beslemesinin anma gerilimi 400 V.5’e bakılmalıdır.0 10 16 25 (hat)/16 (PE) 35 (hat)/16 (PE) 50 (hat)/16 (PE) 70 (hat)/16 (PE) 95 (hat)/16 (PE) 120 (hat)/16 (PE) Çizelge 10’daki en büyük kablo uzunluk değerleri. iletken bara sistemleri veya kayar bilezik üniteleri bulunan belli bölümleri için daha düşük bir asgari değere izin verilebilir. IEC 60898 standard serisine göre.ICS 29.0 6.

72 .7 Yeniden deneyden geçirme Bir makinanın veya bağlı donanımının bir bölümünün değiştirilmesi veya tadil edilmesi hâlinde bu bölüm uygun şekilde yeniden doğrulanmalı ve deneye tabi tutulmalıdır (Madde 18. 18.5 Artık gerilimlere karşı korunma Uygulanabildiğinde deneyler. deneyden geçirilmelidir. Yeniden deneye tabi tutmanın donanım üzerinde ters etkiler (örneğin. yalıtımın aşırı gerilmesi. donanımın beyan besleme geriliminin iki katı bir değere veya 1000 V değere (hangisi büyükse) sahip olmalıdır. Madde 6. En büyük deney gerilimi.2. cihazların ayrılması/yeniden bağlanması) oluşturma ihtimaline özel dikkat gösterilmelidir. Elektriksel güvenlik için devrelerin fonksiyonu (örneğin. Tahrip edici boşalma olmazsa kurallar sağlanmış olur. 18. 18. deneyden geçirilmelidir.4 Gerilim deneyleri Gerilim deneyleri yapıldığında IEC 61180-2’ye göre deney donanımı kullanılmalıdır. Deney gerilimine dayanmak için yapılmamış olan bileşenler ve cihazlar.6 Fonksiyon deneyleri Elektrik donanımının fonksiyonları. 50 Hz veya 60 Hz anma frekanslı olmalıdır. En büyük deney gerilimi.1’e bakılmalıdır).ICS 29. deney sırasında ayrılabilir. yaklaşık 1 s süreyle güç devresi iletkenleri ile koruyucu kuşaklama devresi arasına uygulanmalıdır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Makinanın elektrik donanımı deney sırasında çalışması muhtemel ani darbe koruma cihazlarını içeriyorsa aşağıdakilerden birine izin verilmelidir: Bu cihazların ayrılması veya Deney gerilimin ani darbe koruma cihazlarının gerilim koruma seviyelerinden daha düşük ancak beslemenin üst sınırının tepe değerinden daha az olmayan bir değere azaltılması. 18. deney sırasında ayrılmalıdır. Kendi ürün standardlarına göre gerilim deneyinden geçirilecek olan bileşenler ve cihazlar. Deney gerilimi. toprak hatası algılama).4’e uygunluğu sağlamak için yapılmalıdır.

beslemenin otomatik ayrılması belirtilen sürede (yani. İstisna: Bu ayırma süresinin garanti edilememesi durumunda. Not 1 – IEC 60038’de belirtilen tolerans bandı içerisindeki gerilimler için anma gerilimine uygun ayırma süresi uygulanır.1’de verilmiştir. Uo: Toprağa göre anma a.2 Aşırı akım koruma cihazları tarafından beslemenin otomatik ayırması ile koruma için şartlar Aşırı akım koruma cihazlarının karakteristikleri ve devre empedansı.4 0. Madde 15. devre veya donanımın beslemesinin yeterli bir kısa ayırma süresi içinde aşırı akım koruma cihazı tarafından otomatik olarak ayrılacak biçimde sağlanmalıdır.a. Aşağıdaki şart bu kuralı sağlar: Z s xI a ≤ U o Burada.8 0. Zs: Kaynağı. 73 .1’e bakılmalıdır) için yeterli kısalıkta kabul edilen en büyük ayırma süreleri Çizelge A. hata noktasına kadar olan gerilimli iletkeni ve hata noktası ile kaynak arasındaki koruma iletkenini içeren hata halkasının empedansı. veya 120 V dalgacıksız d.3’e bakılmalıdır). makinalar için yeterli kısa bir süre olarak kabul edilir.1 – TN sistemleri için en büyük ayırma süreleri Uoa) V 120 230 277 400 a) Ayırma süresi s 0. aynı anda erişilebilen iletken bölümler arasında 50 V a.3’e bakılmalıdır. Sınıf I elde tutulan donanım veya seyyar donanım (örneğin.a.4. Ia: Ayırma koruma cihazının belirtilen sürede otomatik çalışmasının neden olduğu akım. elektrik donanımında bir faz iletkeni ile koruma iletkeni veya açıktaki iletken bölüm arasında herhangi bir durumda ihmal edilebilir empedans hatası oluşması hâlinde. 5 s’yi aşmayan bir ayırma süresi.a. ek koruyucu kuşaklama) alınmalıdır. dikkate alınmalıdır (Madde A. Hata akımının neden olduğu sıcaklık artışı ile iletken direncindeki artış.a. ≤ 5 s veya ≤ Çizelge A.ICS 29.2 0.’yı aşan muhtemel dokunma geriliminden korumak için tedbirler (örneğin. gerilimdir. Not 2 – Gerilimin ara değerleri için yukarıdaki çizelgede daha yüksek değer kullanılmalıdır.1 >400 Uo.1 Genel Dolaylı temasa karşı koruma. yardımcı donanım için makina üzerinde prizler. Fişlerle veya fiş olmadan doğrudan beslenen devreler.1’e göre değerler) oluşacak biçimde olmalıdır. etkin gerilimdir. Çizelge A. devre veya donanımdaki gerilimli bölüm ile açıktaki iletken bölüm veya koruma iletkeni arasında bir hata olması durumunda. A. Madde A.4 0. toprağa göre anma a.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek A TN sistemlerinde dolaylı temasa karşı koruma (IEC 60364-4-41:2001 ve IEC 60364-6-61:2001’den elde edilen) A.

2 ve Şekil 2’ye bakılmalıdır) ile makinadaki herhangi bir yerdeki donanım arasındaki veya aynı anda erişilebilir açıktaki iletken bölümler ve/veya dış iletken bölümler arasındaki koruyucu kuşaklama devresinin empedansıdır. Madde A. koruma devresi empedansının (ZPE) aşağıdaki değeri aşmadığında sağlanır: Z PE ≤ 50 xZ s Uo Burada. A.1 Genel Madde A. tesisatın bir bölümünü. deneyde kullanılmayan iki faz iletkeni. ölçme ile değiştirilebilir. dokunma geriliminin 50 V altına azaltılmasıdır ve bu husus. doğrudan temasa karşı korumaya ilave olarak kabul edilir.4. RPE: PE bağlantı ucu (Madde 5.2 ve Şekil 2’ye bakılmalıdır) arasında veya aynı anda erişilebilir açıktaki iletken bölümler ve/veya dış iletken bölümler arasındaki koruyucu kuşaklama devresinin empedansıdır. örneğin.2. teçhizatın bir bölümünü veya bir konumu içerebilir.2’deki Deney 1 yönteminin kullanılmasıyla başarılabilir.2’deki kuralların garanti edilememesi ve ek kuşaklamanın tehlikeli dokunma gerilimlerine karşı koruma vasıtası olarak seçildiği durumda bu koruma için şart.1’de gösterilmiştir.4. Ölçme sonuçlarının doğruluğu hakkında bilgi ve ölçme donanımının dokümantasyonunda verilen işlemlere dikkat edilmelidir.2’ye göre beslemenin otomatik ayrılması ile dolaylı temasa karşı koruma için tedbirlerin etkinliği aşağıdaki gibi doğrulanır: Devre kesiciler için anma akım ayar değerinin sigortalar için akım beyan değerinin gözle muayenesi ile ilgili koruyucu cihazın karakteristiklerinin doğrulanması. RPE direncinin ölçülmesi için Madde 18.3 Dokunma gerilimini 50 V’un altına azaltarak koruma için şart Madde A. IEC 60909 veya kısa devre koruma cihazlarının tedarikçisinden elde edilebilir. İstisna: Hata halka empedansı veya koruma iletkenlerinin direnci hesaplamalarının mümkün olması durumunda ve tesislerin düzenlenmesi iletkenlerin uzunluğunun ve kesit alanının doğrulanmasına izin verdiğinde.4 Beslemenin otomatik ayrılması ile koruma için şartların doğrulanması A. bütün tesisatı.2 Hata halka empedansının ölçülmesi Hata halka empedansının ölçülmesi. Bu şartın doğrulanması. koruma iletkenlerinin sürekliliğinin doğrulanması. Not 1 – Ek koruyucu kuşaklama. Not – Makina üzerindeki hata halka empedansı ölçmesi için tipik bir düzenleme Şekil A. Koruma için şart. ölçülen RPE değeri aşağıdaki değeri aşmadığında yerine getirilir: RPE ≤ 50 I a (5 s ) Burada. Hata halka empedansının ölçülen değeri. sigortaların çıkarılmasıyla açılabilir. öngörülen tesisattaki beslemenin anma frekansı ile aynı frekansa sahip bir beslemeye makina bağlandığında yapılmalıdır. Not 2 – Ek koruyucu kuşaklama.020 Not – TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Kısa devre akımlarının hesaplanması için bilgi. 74 . tesisatın herhangi bir yerindeki donanım ile makinanın PE bağlantı ucu (Madde 5. Deney sırasında bağlanan motor için bu mümkün değilse. Ia(5s): Koruyucu cihazın 5 s’lik çalıştırma akımı. IEC 61557-3’e uygun ölçme donanımı kullanılarak gerçekleştirilmelidir. A. Ölçme. A. ZPE.ICS 29.2’ye uygun olmalıdır. Hata halka empedansının (Zs) ölçülmesi.

3’te tanımlanan işleme göre yapılabilir.6. Zs(m).4.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 A.3 İletkenlerin ölçülen değeri ile hata şartlarında gerçek değer arasındaki farka dikkat edilmesi Not – Ölçmeler ortam sıcaklığında düşük akımlarla yapıldığından. daha hassas bir değerlendirme.2’deki kurallara uygunluğunu doğrulamak için hata şartlarında sıcaklığın artması ile iletkenlerin direncinin arttığına dikkat edilmelidir. hata halka empedansının ölçülen değerinin Madde A. Şekil A. Zs’nin ölçülen değeridir.612.ICS 29. Hata halka empedansının ölçülen değerinin 2Un/3Ia’yı aşması durumunda. IEC 60364-6-61 Madde E.1 – Hata halka empedansın ölçmesi için tipik düzenleme 75 . Hata akımından dolayı sıcaklığın artışı ile iletkenlerin direncinin artışına aşağıdaki eşitlikte dikkate alınmalıdır: Z s (m ) ≤ 2 Uo x 3 Ia Burada.

2’ye bakılmalıdır) Özel şartlar veya kurallar b) Ortam sıcaklık aralığı c) Nem aralığı d) Yükselti e) özel çevre şartları (örneğin. ticari veya hafif sanayi çevresi Sanayi çevresi 76 . tozlu. işleyecek mi veya üretecek mi? c) Makina.3’e bakılmalıdır) a) Beklenen gerilim dalgalanmaları (± % 10’dan fazlaysa) b) Beklenen frekans dalgalanmaları (± % 2’den fazlaysa) c) Elektrik besleme ihtiyacında artış olması gerektiğinde elektrik donanımında gelecekte olabilecek değişikliklerin açıklanması d) Madde 4’te belirtilenden daha uzun sürmesi hâlinde elektrik donanımının bu gibi şartlarda çalışmasını sürdürmesi gereken yerlerde beslemedeki gerilim kesintilerinin belirtilmesi 3. özellik Evet ise.4. özellik Evet ise.ICS 29.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek B (Bilgi için) Makinaların elektrik donanımı için inceleme formu Aşağıdaki bilgilerin donanımın amaçlanan kullanıcısı tarafından temin edilmesi tavsiye edilir. Bu form makinanın elektrik donanımının uygun tasarımlanması.4’e bakılmalıdır) a) Elektromanyetik çevre (Madde 4. muhtemel patlayıcı veya yanıcı atmosferde kullanılacak mı? d) Makina bazı malzemeleri ürettiğinde veya tükettiğinde özel tehlike ortaya çıkaracak mı? e) Makina madenlerde kullanılacak mı? 2. Fiziksel çevre ve çalışma şartları Madde 4. nemli çevre) Evet Evet/hayır Evet/hayır Evet/hayır Evet Hayır Evet ise.1’e bakılmalıdır). özellik Hayır Tarih Seri numarası Sürekli Kısa süre Yerleşim. patlayıcı veya yanıcı malzeme kullanacak mı. uygulanması ve kullanılması için temel şartlar ve ilave kullanıcı şartları hakkında kullanıcı ile tedarikçi arasında anlaşma sağlanmasını kolaylaştırır (Madde 4. Elektriksel besleme ve çalışma şartları (Madde 4. Özel şartlar (Madde 1’e bakılmalıdır) a) Makina açık havada mı kullanılacak? b) Makina. İmalatçının/tedarikçinin ismi Son kullanıcı ismi Teklif/sipariş numarası Makine tipi 1. korozif atmosfer.

ise faz sayısı d.2’ye bakılmalıdır)? Hayır Evet Evet Hayır Hayır Elektrik konusunda yetiştirilmiş personel Evet Elektrik konusunda eğitilmiş personel Hayır 77 . kablolar ve iletkenler için aleve dayanıklılık şartları gibi) i) Nakliye ve depolama (örneğin.a.2. Madde 4.5’te belirtilen aralık dışındaki sıcaklıklar) 4.ICS 29. Elektrik çarpmasına karşı koruma (Madde 6’ya bakılmalıdır) a) Donanımın normal çalışması sırasında mahfazaların içerisine erişimi gereken personel hangi sınıftandır? b) Kapıları veya kapakları emniyete almak için çıkarılabilir anahtarları bulunan kilitlerle donatılmış mı (Madde 6.a a. mekanik darbe TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 h) Özel montaj ve işletme kuralları (örneğin. topraklanmış noktanın nötr (yıldızın merkezi) nokta veya diğer bir nokta olup olmadığının açıklaması) IT (doğrudan topraklanmamış sistem) Evet TT (bir noktada doğrudan topraklanmış sistem ancak. makinanın koruyucu iletken (PE) sistemin bu topraklama noktasına bağlanmamış) c) Elektrik donanımı nötr (N) besleme iletkenine bağlanacak mı? d) Besleme ayırma cihazı Nötr (N) iletkeninin kesilmesi isteniyor mu? Nötr (N) ayırma için çıkarılabilir bağlantı gerekiyor mu? Temin edilecek ayırma cihazının tipi 5. Elektrik besleme girişleri Her bir besleme kaynağı için açıklama a) Anma gerilim (V) Makinaya beslemenin yapıldığı noktada beklenen kısa devre akımı (kA etkin) (Madde 2’ye de bakılmalıdır) b) Güç besleme topraklamasının tipi (IEC 60364-1’e bakılmalıdır) a. frekans TN (bir noktada bu noktaya bağlı bir koruyucu iletken (PE) ile doğrudan topraklanmış sistem.a.020 f) Radyasyon g) Titreşim.

3’e bakılmalıdır) 7. Çalışma Kablosuz kontrol sistemleri için geçerli sinyal alınmadığında makinanın otomatik olarak kapatılmasının başlatılmasından önce ne kadar zaman gecikmesi olacağını belirtilmesi 8.2. Yardımcı donanım ve aydınlatma (Madde 15’e bakılmalıdır) a) Özel bir priz tipi gerekli mi? Evet ise. motorların en büyük gücü (kW)? c) Motor aşırı yük algılama cihazları sayısı azaltılabilir mi? (Madde 7.a.3’e bakılmalıdır) veya özel şartlar: 10. Kablaj uygulamaları (Madde 13’e bakılmalıdır) İletkenler için kullanılacak özel tanıtım yöntemi var mı? (Madde 13. mevcut makinalarla birlikte olması için) 9.ICS 29.3’e bakılmalıdır) Özellikler: b) Yazılar/özel işaretler c) Belgelendirme işareti ? Evet ise hangisi Elektrik donanımı üzerinde mi? Evet Hangi dilde? Hayır 78 .2.2’ye bakılmalıdır)? Aşırı akım koruma cihazlarının tipi ve beyan değerleri b) Doğrudan hatta yol verilebilecek üç fazlı a. uyarı işaretleri ve referans gösterilişler a) Fonksiyonel tanıtım (Madde 16. Operatör ara birimi ve makinaya monte edilen kontrol cihazları (Madde 10’a bakılmalıdır) Özel renk tercihleri (örneğin. tercih edilen gerilim 12. hangi tip? b) Bakım için prizlere artık akım koruma cihazlarının (RCD) kullanılmasıyla ilave koruma sağlanıyor mu? c) Nerede makina mahalli aydınlatma ile donatılır? Evet Hayır Yol verme Diğer Durma Evet Hayır Evet Evet İzin verilebilir en yüksek gerilim (V) Hayır Hayır Aydınlatma devresi gerilimi doğrudan güç beslemesinden elde edilmiyorsa. Donanımın korunması (Madde 7’ye bakılmalıdır) a) Kullanıcı veya tedarikçi besleme iletkenlerinin aşırı akım koruyucu takacak mı (Madde 7.1’e bakılmalıdır) Tip 11. Kontrol düzeni Mahfazanın koruma derecesi (Madde 11.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 6. İşaretleme.

açık kablo tepsilerinin veya kablo desteklerinin boyutları. Teknik dokümantasyon (Madde 17’ye bakılmalıdır) a) Teknik dokümantasyon (Madde 17.1’e bakılmalıdır) b) Kullanıcı tarafından temin edilecek kanalların.ICS 29.5’e bakılmalıdır) c) Bir özel makina veya kontrol düzeni donanımının tesis edileceği yere taşınması boyutlar ve ağırlığa özel sınırlamalar getiriyorsa açıklama: d) Özel yapılmış makinalar için. yüklü prototip makina ile işletme tip deneyleri belgesi isteniliyor mu? Hangi ortamda? Hangi dilde? En büyük boyutlar Evet Evet En büyük ağırlık Hayır Hayır 79 .020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 13. yeri ve amacı (Madde 17. yüklü makina ile işletme tip deneyleri belgesi isteniliyor mu? e) Diğer makinalar için.

ICS 29. Metal işleme makinaları • • Metal kesme makinaları Metal şekillendirme makinaları Gıda makinaları • • • • Plastik ve kauçuk makinaları • • • • • Enjeksiyonlu döküm makinaları Çekme makinaları Üflemeli döküm makinaları Termoset döküm makinaları Boyut küçültme makinaları Hamur kesiciler Karıştırma makinaları Börek ve pasta makinaları Et hazırlama makinaları Baskı. Liste makinanın (Madde 3.35) tarifiyle tutarlıdır. Bu standard. kağıt ve karton makinaları • • • • • Baskı makinaları Son işlem makinaları.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek C (Bilgi için) Bu standardın kapsadığı makinalara örnekler Aşağıdaki listede bu standarda uygun elektrik donanımı bulunan makinalara örnekler verilmiştir. IEC 60335 standard serisi kapsamında bulunan ev ve benzeri yerlerde kullanılan makinalara uygulanmaz. katlayıcılar Makaraya sarma ve kesme makinaları Katlanan kutu yapıştırma makinaları Kâğıt ve karton imalat makinaları Ağaç işleri makinaları • • • Ağaç işleri makinaları Levhalama makinaları Testere makinaları Muayene/deney makinaları • • Koordinat ölçme makinaları İmalat içi ölçme makinaları Montaj makinaları Malzeme yükleme/boşaltma makinaları • • • • Robotlar Konveyörler Yer değiştirme makinaları Depolama ve geri alma makinaları Kompresörler Ambalaj makinaları • • İstifleyiciler/istiften alıcılar Ambalajlama ve büzerek ambalajlama makinaları Tekstil makinaları Soğutma ve iklimlendirme makinaları Deri/suni deri giyim ve ayakkabı makinaları 80 Çamaşırhane makinaları Isıtma ve havalandırma makinaları Yapı ve bina malzemeleri makinaları . Bu listenin bütün makinaları içermesi amaçlanmamıştır. keskiler.

parlatma. kesip düzenleme ve fırçalama makinaları Ayakkabı kalıplama makinaları Sağlamlaştırma makinaları TÜRK STANDARDI • • • • Tünel açma makinaları TS EN 60204-1/Nisan 2011 Beton karıştırma makinaları Tuğla imal makinaları Taş. seramik ve cam işleme makinaları Kaldırma makinaları (IEC 60204-32’ye bakılmalıdır) • • Vinçler Yük asansörleri Taşınabilir makinalar • • Ağaç işleme makinaları Metal işleme makinaları İnsan taşıma makinaları • • • Yürüyen merdivenler İnsan taşıma halat yolları.020 • • • • Kesme ve delme makinaları Kaba işleme.ICS 29. silme. telesiyej ve teleski İnsan asansörleri Seyyar makinalar • • • Kaldırma platformları Fork-lift araçları İnşaat makinaları Elektrikli kapılar Eğlence makinaları • Atlı karıncalar Sıcak metal işleme makinaları Tabaklama makinaları • • • Çok merdaneli makinalar Bant bıçak makinaları Hidrolik tabaklama makinaları Pompalar Tarım ve orman makinaları Maden ve taşocağı makinaları 81 . örneğin.

71 60 0.1.5) kullanılması.82 0.15 1.1 Genel işletme şartları D.): . .1’de verilmiştir.00 0. Çizelge 6’da + 40 °C ortam sıcaklığı için verilmiştir.08 1.Düzeltme faktörleri Ortam hava sıcaklığı °C 30 35 40 45 50 55 Düzeltme faktörü 1. Çizelge 6’da (Madde 12’ye bakılmalıdır) verilen şartlarda değişiklik olduğunda (Çizelge 6’daki notlara bakılmalıdır).1.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek D (Bilgi için) Makinaların elektrik donanımı içindeki iletkenlerin ve kabloların akım taşıma kapasiteleri ve aşırı akımdan korunmaları Bu ekin amacı. D.1 .Düzeltme faktörleri.91 0.B1 Yöntemi: İletkenlerin veya tek damarlı kabloların taşınması ve korunması için borular (Madde 3.1 Ortam hava sıcaklığı PVC yalıtımlı iletkenlerin akım taşıma kapasiteleri.7) ve donanımlı kablo kanal sistemi (Madde 3. . . imalatçı tarafından verilir. IEC 60364-5-52’den elde edilmiştir.1’de gösterilen kablo ve iletkenlerin tesis etme yöntemleri tipik olarak kabul edilir (kullanılan harfler IEC 60364-5-52:2001’e uygundur. Kauçuk yalıtımlı kablolar için düzeltme faktörleri.4) 82 . Diğer ortam sıcaklıkları için düzeltme faktörleri Çizelge D. mahfazalar ile donanımın ayrı ayrı parçaları arasında Şekil D.B2 Yöntemi: B1’in aynısı ancak çok damarlı kablolar kullanılması. D.58 Not .ICS 29.2 Tesis etme yöntemleri Makinalarda. iletken boyutlarının seçiminde ek bilgi verilmesidir.E Yöntemi: Yatay veya düşey açık kablo tepsileri üzerindeki çok damarlı kablolar (Madde 3. Çizelge D. PVC için normal şartlarda en büyük sıcaklık 70 °C’tur.C Yöntemi: Duvar üzerinde kablolar arasında boşluk olmaksızın yatay veya düşey havada tesis edilen çok damarlı kablolar.

83 .3 Gruplandırma Kablolarda daha fazla yüklenmiş iletkenler veya iletken çiftleri olması durumunda.2 veya Çizelge D3’e göre Iz değerleri azaltılır.1 – İletkenlerin/kabloların sayısından bağımsız olarak iletken ve kablo tesis etme yöntemleri D. Çizelge 6’da verilen veya imalatçı tarafından Çizelge D.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Şekil D. Not – Ib < Iz’nin % 30 olan devreler için azaltma uygulanmasına gerek yoktur.ICS 29.1.

her tava arasında 300 mm’lik 0. Not 2 .ICS 29.Çok damarlı kablo grupları için Çizelge D.76 0.57 0.IEC 60228’den alınmıştır. hareketli bölümlerin bağlanmasında Sık hareketler için Kullanma/uygulama 6 Bükülgen örgülü bakır iletkenler.0 0.65 0.2’deki azaltma faktörlerine bakılmalıdır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Çizelge D. .Delikli kablo tavaları.66 düşey aralık bulunan 2 ila 3 tava ile Tesis yönteminden bağımsız olarak kontrol devre 0.4 .Aynı izin verilebilir en büyük işletme sıcaklığına sahip yalıtılmış iletkenlerin veya kabloların devre grupları. Not 4 .40 çiftleri ≤ 0.Faktörler.88 0.1’e bakılmalıdır) (Not 3’e bakılmalıdır) 2 B1 (devreler) ve B2 (kablolar) C Kablolar arasında boşluk olmadan tek tabakalı 0. Not 3 .2 .57 0. devresinin kendisi simetrik olarak yüklenen. Sınıf 5’ten daha bükülgen olan iletkenler Not . Not 2 – Aynı faktörler aşağıdakilere uygulanır: . tamamı eşit olarak yüklenen.55 0.86 0.34 0. D.80 0. taban alanının % 30’dan fazlası delikli olan bir tavadır (IEC 60364-5-52:2001’den alınmıştır).75 0.48 0. Not 3 – Faktörler.75 mm2) 1.25 mm2 ila 0. Çizelge D.73 0.70 E Kablolar arasında boşluk olmaksızın delikli 0.72 9 0.İletkenlerin sınıflandırılması Sınıf 1 2 5 Açıklama Som bakır veya alüminyum iletkenler Örgülü bakır veya alüminyum iletkenler Bükülgen örgülü bakır iletkenler Sabit tesisler Titreşimin bulunduğu makina tesislerinde.71 0.4 İletkenlerin sınıflandırılması Çizelge D.77 0. IEC 60364-5-52:2001’den alınmıştır. IEC 60364-5-52:2001’den alınmıştır.5 mm2 Not 1 – Bu faktörler aşağıdakilere uygulanır: .50 0.10 mm2 ye kadar çok damarlı kablolar için Iz’yi azaltma faktörleri Yüklü iletkenlerin ve çiftlerin sayısı 1 3 5 7 10 24 İletkenler (> 1 mm2) (Not 3’e bakılmalıdır) 1. .39 0.3 .Gruplandırmada Iz’den azaltma faktörleri Tesis etme yöntemi (Şekil D.76 0.0 0.65 0.21 Not 1 – Eşit olarak yüklenmiş iletkenler/çiftleri bulunan çok damarlı kablolara uygulanır.İki veya üç tek damarlı kabloların grupları.Kablolar. 84 .75 6 0.1.29 0.72 tabakalarda tek tabakalı E Eskisi gibi ancak.Çok damarlı kablolar.40 Çiftler (0.85 Yüklü devrelerin/kabloların sayısı 4 0.

2 Aşırı yük koruması sağlayan koruyucu cihazlar ile iletkenler arasındaki koordinasyon Aşırı yük koruması sağlayan koruyucu cihazların parametreleri ile iletken parametreleri arasındaki ilişki Şekil D. seçilen ayar akımıdır. 63 A’e kadar olan koruyucu cihazlar için 1 h) koruyucu cihazın etkin çalışmasını garanti eden en küçük akımdır. IZ nin azaltılması için Çizelge D. Bu nedenle bu gibi bir cihaz. ürün standardında verilir veya imalatçı tarafından sağlanabilir.Gruplama. I2’den daha az akımlı aşırı yüklerin oluşmasının muhtemel olması durumunda uygun olmayabilir. Not 1 – Ayarlanabilir koruma cihazları için Ιn anma akımı. Şekil D. Ι2: Belirtilen bir sürede (örneğin.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 D.2’ye bakılmalıdır. aşırı akım koruma cihazı. IZ nin azaltılması için Çizelge D.45 x ΙZ (1) (2) Burada: Ιb = Devrenin tasarımlandığı akım.ICS 29. Ιn = Koruma cihazının anma akımı. Hem aşırı yük hem de kısa devre koruması sağlayan bir cihazın bu maddeye göre iletken aşırı yük koruması için kullanıldığı yerlerde bütün durumlarda tam koruma sağlamaz (örneğin. Koruyucu cihazın etkin çalışmasını sağlayan Ι2 akımı. 85 .3’e bakılmalıdır. motor/motorlar için olan aşırı yük koruması ile sağlanabilir.1’e bakılmalıdır. ΙZ = Özel tesis etme şartları altında Çizelge 6’ya göre bir kablonun devamlı işletme etkin akım taşıma kapasitesi (Amper): . . IZ nin azaltılması için Çizelge D. .2’de gösterilmiştir. motor aşırı yük koruma cihazı) aşırı yüke karşı kablonun korunmasında aşağıdaki iki şartın sağlanmasını gerektirir: Ιb ≤ Ι n ≤ Ι Z Ι2 ≤1.Çok damarlı kablolar.Sıcaklık. I2’den daha az akım ile aşırı yük) ve ekonomik olarak çözüm olmaz.2 – İletkenlerin ve koruyucu cihazların parametreleri Bir kablonun doğru koruması. koruyucu cihazın işletme karakteristiklerinin (örneğin. Not 2 – Motor devresi iletkenleri için kısa devre koruması kısa devre koruma cihazları ile sağlanırken iletken/iletkenlerin aşırı yük koruması.

2. her durumda t (burada t < 5 s) süresini aşmayan toplam kesme süresinde I akımında devreyi kestiğinde Madde 7.3 İletkenlerin aşırı akım koruması İletken izin verilebilen en büyük sıcaklığa erişmeden önce. t (s cinsinden) süresinin değeri aşağıdaki formül kullanılarak hesaplanır.ICS 29. a) Bu değerler. 86 .5’teki sıcaklık sınırlarının aşılmamasını sağlar.Nötr iletkeni için Madde 7. Bunlar Ιn ≤ Ιz iken Çizelge 6’ya uygun olarak seçilen Ιn anma akımında uygulanır. kablodan geçen herhangi bir kısa devre akımı kesilecek şekilde gerilimli iletkenlere yerleştirilmiş koruyucu cihazlarla bütün iletkenlerin aşırı akıma (Madde 7. PVC : 115 Kauçuk: 141 SiR : 132 XLPE : 143 EPR : 143 gG veya gM karakteristikli (IEC 60269-1’e bakılmalıdır) sigortaların ve IEC 60898’e göre B ve C karakteristikli devre kesicilerin kullanılması. Ι = a. için etken değer olarak kısa devre akımı (A) k = Yalıtılmış bakır iletken için aşağıdaki yalıtımlara göre faktör dür. Not . Çizelge D.2 kuralları yerine getirilmiş olur. Uygulamada koruyucu cihaz.5 – Normal ve kısa devre şartlarında izin verilebilir en büyük iletken sıcaklıkları Yalıtım tipi Polivinil klorür (PVC) Kauçuk Çapraz bağlı polietilen (XLPE) Etilen propilen bileşiği (EPR) Silikonlu kauçuk (SiR) Not Normal şartlarda en yüksek sıcaklık °C 70 60 90 90 180 Kısa devre şartlarında en yüksek kısa devre iletken sıcaklığı a) °C 160 200 250 250 350 200 °C’u aşan kısa süreli çok yüksek iletken sıcaklıkları için kalaylı veya çıplak bakır iletkenler uygun değildir. adiyabatik sayılan davranışın 5 s’yi aşmayacağı varsayımına göredir. 200 °C’un üzerindeki kullanım için gümüş veya nikel kaplamalı bakır iletkenler uygundur.2’ye bakılmalıdır) karşı korunmuş olmaları gerekir.3 ikinci paragrafa bakılmalıdır.  k xS  t =   Ι  2 Burada: S = Kesit alanı (mm2). Çizelge D.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 D.a.

87 . Acil durum bağlaması. bu standardda bunların sadece ikisi kullanılmış olmakla beraber okuyucuya bu terimlerin kapsamı hakkında fikir vermek üzere buraya dâhil edilmiştir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek E (Bilgi için) Acil durum çalışma fonksiyonlarıyla ilgili açıklama Not – Bu kavramlar.ICS 29. Acil durum yol vermesi Tehlikeli bir durumu önlemek veya ortadan kaldırmak amacıyla yapılan acil çalışma. Acil durum çalışması Acil durum çalışması tek tek veya birleşim hâlinde aşağıdakileri içerir: Acil durum durdurması. Acil durum kesmesi Elektrik çarpması riski veya başka bir elektrikten kaynaklanan tehlikesi olan bir tesisin tamamının veya bir bölümünün elektrik enerjisini kesmek amacıyla yapılan acil çalışma. Acil durum bağlaması Acil durumlarda kullanılması amaçlanan bir tesisin tamamına veya bir bölümüne elektrik enerjisini vermek amacıyla yapılan acil çalışma. Acil durum yol vermesi. Acil durum kesmesi. Acil durum durdurması Tehlikeli hale gelmiş bir prosesi veya hareketi durdurmak amacıyla yapılan acil çalışma.

gerektiğinde bazı maddelerin tadilini yapma tercihlerinin seçimini sağlayarak ve risk değerlendirmesine göre ilgili makina için gereken koruma seviyesinin olumsuz olarak etkilenmeyecek tadilatları yaparak kullanmalıdır. Seçilenler. Yukarıda verilen a). Bir ürün ailesi veya özel ürün standardını hazırlayan bir teknik komite ve ürün ailesi veya özel standardı mevcut olmayan bir makina tedarikçisi bu standardı: a) Atıf yapma ve b) İlgili maddelerde verilen kurallardan en uygun tercihi/tercihlerin seçimini yapma ve c) Makinanın donanımı için belirli kuralların diğer ilgili standardlarda yeterli olarak kapsanması durumunda. Bütün durumlarda uzmanın aşağıdakileri yerine getirebilmesi önemlidir: Makinanın gerekli risk değerlendirmesini yapabilmeli. belirli bir makina için uygulama tercihlerini tanımlar ve ilgili diğer standardlara atıf yapar. Bu standardda Şekil 1’de tipik bir makinanın blok şeması verilmiştir ve bu görevin başlangıç noktası olarak kullanılabilir.1 Genel Bu standardda belirli makinaların elektrik donanımına uygulanabilen veya uygulanamayan genel kuralların büyük bir kısmı verilmiştir. 88 . Bu standardın bütün kurallarını okuyabilmeli ve anlayabilmeli. Alternatifler verildiğinde bu standarddan uygulanabilir kuralları seçebilmeli. bu standardın kurallarının tamamını kapsamasını gerektirir. .020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek F (Bilgi için) Bu standardın kullanımı için kılavuz F. 2) Özel makine veya donanım kuralları için tadil edilecek veya genişletme yapılacak biçimde olmalıdır. b) ve c) prensiplerinin üçü uygulandığında aşağıdakiler tavsiye edilir: . Bu şema. belirli kurallar/donanım ile ilgili maddeleri ve alt maddeleri gösterir. Bu standardın kurallarında kapsanmayan veya farklı olan ve makine ve onun kullanıcısı tarafından belirlenecek ilave özel kuralları tanımlayabilmeli ve Hassas olarak özel kuralları tanımlayabilmeli.1. Bununla birlikte karmaşık bir doküman olan bu standard ve Çizelge F.ICS 29.Bu standardın ilgili maddelerine ve alt maddelerine atıf yapma: 1) İlgili uygulanabilir tercihin nerede gösterilecek biçimde uygun olmalı. Bu standardın tamamındaki şartların herhangi biri olmaksızın yapılan bir atıf bu nedenle yeterli değildir.Elektrik donanımı için ilgili standardda yeterli olarak kapsanan kurallar için bu ilgili standarda doğrudan atıf yapma.

2.2 18 i) ii) x iii) iv) ISO 12100 (bütün bölümler) ISO 14121 IEC 60439 serisi ISO 12100 (bütün bölümler) ISO 14118 IEC 60364-4-41 x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x IEC 60529 x x x ISO 14121 ISO 13849 (bütün bölümler) IEC 62061 ISO 14119 IEC 60073 IEC 61310 (bütün bölümler) ISO 13850 x x x x ISO 13850 ISO 13851 İlave kullanıcı kuralları Ek B x x Faaliyetin olduğu bu standarddaki madde ve alt maddeler.2.4. 10.6.5 ve 5. yalıtma Elektrik çarpmasına karşı koruma Acil durum çalışmaları İki elle kontrol Kablosuz kontrol Arıza durunda kontrol fonksiyonları Konum algılayıcıları Operatör ara yüz cihazlarının renkleri ve işaretlemesi Acil durum durdurma cihazları Acil durum kesme cihazları Kontrol düzeni – Kirleticilerin vb. iv) İlgili olabilecek diğer standardlar.4 10. iii) Farklı kurallar.7 9.8 10.6 6 9.3 ve 10.4 10. aşağıdakilere göre kabul edilmelidir (x ile gösterilen): i) Verilen tedbirlerden seçme.2.3 13.1 – Uygulama tercihleri Konu Kapsam Genel kurallar Donanımın seçimi Beslemenin ayırma (yalıtma) cihazı İstisna edilen devreler Beklenmeyen çalıştırmanın önlenmesi. 89 .2.1.3 5. ii) İlave kurallar.2. girişine karşı koruma İletkenlerin tanıtılması Doğrulama TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Madde veya alt madde 1 4 4. 5.ICS 29.4 10.020 Çizelge F.2 5.3.4 9.2 9.3 ve 11.5.5 5.7 10.1.

065700 0.60 63.5 12 4 10 6 8 10 6 16 4 25 2 35 1 50 387 404 558 640 987 1020 1480 1620 1973 2580 2960 4110 4934 6530 7894 10380 11841 16510 19735 26240 31576 41740 49338 66360 69073 83690 92756 90 .283 0.000 8.000504 0.7340 0.8295 0.80 20.054200 0.500 2.a.5 20 0.002026 0.315 4.56 5.ICS 29.6 35. direnci km başına ohm 91.000438 0.31 4.000 33.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek G (Bilgi için) Tipik iletken kesit alanlarının mukayesesi İletkenlerin kesit alanlarının Amerikan tel ölçüsü (AWG).5290 0.000 Kesit alan İnç2 0.08 2.000802 0.62 87.000 5. inç kare ve dairesel mil olarak mukayesesi Çizelge G.1 – İletken boyutlarının mukayesesi 20 °C’ta bakırın d.052100 0.31 1.003228 0.500 0.038800 0. milimetrekare.000 13.3 16.26 6.46 55.4 47.001550 0.324 0.335 3.823 1.4139 0.3910 Dairesel mil Tel boyutu mm2 0.3 22 0.700 3.5 14 2.032780 0.70 34.005129 0.001550 0.012967 0.196 0.020610 0.001272 0.20 13.000 42.000304 0.75 18 1.000 21.19 12.009300 0.072800 0.95 18.110 2.320 1.000775 0.519 0.205 0.001162 0.37 10.000 1.750 0.1’de verilmiştir.500 3.44 36.093 1.0 16 1.5211 0.442 7.024800 0.008152 0.1 25.20 8. Çizelge G.45 24.006200 0.000317 0.2 Ölçü no (AWG) 24 mm2 0.002325 0.003875 0.840 1.160 0.

91 .020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 20 °C’tan başka sıcaklıklar için direnç. R : t °C’ta dirençtir.ICS 29.00393 (t-20)] Burada: RI : 20 °C’ta direnç. aşağıdaki formüle göre hesaplanabilir: R = RI [1+0.

Part 4-41: Protection for safety.Part 2: Frame numbers 355 to 1000 and flange numbers 1180 to 2360 Basic and safety principles for man-machine interface.Part 1: Rating and performance Rotating electrical machines . marking and identification .Part 1: General requirements Electrical installations of buildings . Tarih belirtilen atıflarda daha sonra yapılan tadil veya revizyonlar. Yayım tarihindeki geçerli baskısı.Coding principles for indicators and actuators Plugs. Atıf yapılan standard ve/veya dokümanın tarihinin belirtilmemesi hâlinde ilgili standardın en son baskısı kullanılır. 92 . ilgili EN/HD uygulanır. socket-outlets and couplers for industrial purposes . EN/HD EN 60034-1 EN 60034-5 Yıl 20042) 20012) IEC 60034-11 IEC 60072-1 -1) -1) EN 60034-11 20042) - Dimensions and output series for rotating electrical machines . Standard IEC 60034-1 IEC 60034-5 Yıl -1) -1) Başlık Rotating electrical machines .Part 1: Frame numbers 56 to 400 and flange numbers 55 to 1080 Dimensions and output series for rotating electrical machines . tarih belirtilerek veya belirtilmeksizin diğer standard ve/veya dokümanlara atıf yapılmaktadır. Bu atıflar metin içerisinde uygun yerlerde belirtilmiş ve aşağıda liste hâlinde verilmiştir.Part 5: Degrees of protection provided by the integral design of rotating electrical machines (IP code) Classification Rotating electrical machines .ICS 29.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek ZA (Bilgi için) Bu standardda atıf yapılan uluslararası standardlara karşılık gelen Avrupa standardları Bu standardda. atıf yapan bu standardda da tadil veya revizyon yapılması şartı ile uygulanır.Part 11: Thermal protection.August IEC 60364-5-52 - - - - 1) 2) Tarihsiz referans.Wiring systems - IEC 60072-2 -1) - IEC 60073 2002 EN 60073 2002 IEC 60309-1 IEC 60364-4-41 1999 2001 EN 60309-1 +A11 - 1999 2004 - IEC 60364-4-43 +corr. Protection against electric shock Electrical installations of buildings Part 4-43: Protection for safety – Protection against overcurrent Electrical installations of buildings Part 5-52: Selection and erection of electrical equipment . Uluslararası bir standardda. CENELEC tarafından (mod) ile gösterilen ortak değişiklikler yapıldığında.

July 1999 2002 EN 60446 1999 IEC 60447 2004 EN 60447 2004 IEC 60529 +A1 IEC 60617 IEC 60621-3 1989 1999 Database 1979 Degrees of protection provided by enclosures (IP EN 60529 code) +corr May +A1 Graphical symbols for diagrams Electrical installations for outdoor sites under heavy conditions (including opencast mines and quarries) . marking and identification Identification of equipment terminals and of terminations of certain designated conductors.020 Standard IEC 60364-5-53 + A1 IEC 60364-5-54 (mod) Yıl Başlık TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 EN/HD Yıl - Electrical installations of buildings Part 5-53: Selection and erection of electrical equipment .Part 6-61: Verification.ICS 29. marking and identification Identification of conductors by colours or numerals Basic and safety principles for man-machine interface. Initial verification Graphical symbols for use on equipment Low-voltage switchgear and control gear assemblies . protective conductors and protective bonding conductors 2001 Database 1999 Electrical installations of buildings .Part 1: Type-tested and partially type-tested assemblies Basic and safety principles for man-machine interface. IEC 60664-1 ve bunun A1:2000 ile A2:2002 tadillerini içerir. switching and control Electrical installations of buildings Part 5-54: Selection and erection of electrical equipment .EN 60664-13) Voltage systems.Earthing arrangements.Part 3 : General requirements for equipment and auxiliaries - 1991 1993 2000 - IEC 60664-1 (mod) IEC 60947-1 IEC 60947-2 1992 Insulation coordination for equipment within low. requirements and tests Low-voltage switchgear and controlgear Part 1: General rules Low-Voltage switchgear and control gear .Part 2: Circuit-breakers EN 60947-1 +corr.Isolation. 93 .July 1999 2002 EN 60445 2000 IEC 60446 +corr. marking and identification Actuating principles HD 60364-5-54 2006 IEC 60364-6-61 IEC 60417 IEC 60439-1 EN 60439-1 1999 IEC 60445 +corr.November EN 60947-2 2003 2004 2003 2004 2004 2003 3) EN 60664-1. including general rules for an alphanumeric system Basic and safety principles for man-machine interface. part 1: principles.

IEC 61558:2005’i esas alan EN 61558:2005 tarafından yürürlükten kaldırılmıştır. switch-disconnectors and fuse-combination units Low-voltage switchgear and control gear .ICS 29.Indication.Part 7-1: Ancillary equipment.Part 3: Connection diagrams. July 2004 2005 IEC 60947-7-1 +corr. 94 . disconnectors. marking and actuation Industrial systems.Part 1: general requirements Preparation of documents used in Electrotechnology .July IEC 60947-5-1 Yıl 1999 1999 2003 Başlık TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 EN/HD Yıl 1999 Low-voltage switchgear and control gear .November IEC 61082-2 2002 2003 1991 1993 1993 EN 60947-7-1 2002 EN 61082-1 EN 61082-2 1994 1994 IEC 61082-3 1993 Preparation of documents used in EN 61082-3 Electrotechnology . Terminal blocks for copper conductors Preparation of documents used in electrotechnology .Part 5-1: Control circuit devices and switching elements ..Electromechanical control circuit devices Low-Voltage switchgear and control gear . tables and lists Preparation of documents used in Electrotechnology .Part 2: Function-oriented diagrams EN 60947-5-1 +corr.c. and 1.Part 3: EN 60947-3 Switches. measuring or monitoring of protective measures Part 3: Loop impedance Safety of power transformers. power supply units and similar Part 2-6: Particular requirements for safety isolating transformers for general use Connectors .c.Part 4: Location and installation documents Protection against electric shock .020 Standard IEC 60947-3 +corr. power supply units and similar Part 1: General requirements and tests Safety of power transformers. installations and equipment and industrial products Structuring principles and reference designations Electrical safety in low voltage distribution systems up to 1 kV a. Equipment for testing.1) EN 61558-1 + corr.5 kV d.Common aspects for installation and equipment Safety of machinery . April + A1 + A11 4) EN 61558-2-6 1997 2003 1998 2003 1997 2) IEC 61984 4) 2001 EN 61984 2001 EN 61984.Safety requirements and tests EN 61082-4 1994 IEC 61082-4 1996 1996 IEC 61140 IEC 61310 IEC 61346 2001 Series Series EN 61140 EN 61346 2002 Series IEC 61557-3 1997 EN 61557-3 1997 IEC 61558-1 (mod) +A1 IEC 61558-2-6 1997 1998 .March IEC 61082-1 +corr.

ICS 29.020 Standard IEC 62023 IEC 62027 IEC 62061 +corr.July IEC 62079 ISO 7000 ISO 12100-1 Yıl 2000 2000 2005 2005 2001 2004 2003 Başlık

TÜRK STANDARDI

TS EN 60204-1/Nisan 2011 EN/HD EN 62023 EN 62027 EN 62061 Yıl 2000 2000 2005

Structuring of technical information and documentation Preparation of parts lists Safety of machinery - Functional safety of safety-related electrical, electronic and programmable electronic control systems Preparation of instructions - Structuring, content and presentation Graphical symbols for use on equipment; index and synopsis Safety of machinery - Basic concepts, general principles for design - Part 1: Basic terminology, methodology Safety of machinery - Basic concepts, general principles for design Part 2: Technical principles Safety of machinery - Safety-related parts of control systems Part 1: General principles for design Safety of machinery - Safety-related parts of control systems Part 2: Validation Safety of machinery - Emergency stop Principles for design

EN 62079 EN ISO 12100-1

2001 2003

ISO 12100-2

2003

EN ISO 12100-2

2003

ISO 13849-1

1999

-

-

ISO 13849-2

2003

EN ISO 13849-2

2003

ISO 13850

1996

-

-

95

ICS 29.020

TÜRK STANDARDI

TS EN 60204-1/Nisan 2011

Ek ZZ (Bilgi için) AB Direktiflerinin Temel Gereksinimlerinin izlenmesi
Bu Avrupa Standardı, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği tarafından CENELEC’e verilen talimatlara göre hazırlanmış ve bu standardların kapsamı içinde yalnızca 98/37/EC (Machinery)2), AB direktifinin EK I’sında verilenlerin dışında aşağıdaki Temel Gereksinimler bulunmaktadır: - 1.1.2 - 1.2 - 1.5.1 - 1.5.4 - 1.6.3 (makinanın elektriksel beslemesinin yalıtılması için) - 1.6.4 (elektrik donanıma erişim için) - 1.7.0 - 1.7.1 - 1.7.2 (bir elektriksel yapının artık riskleri için) - 1.7.4(c) Bu standarda uygunluk, ilgili Direktifin belirli temel gereksinimlere uygun olma vasıtalarını sağlar. Uyarı: Diğer şartlar ve diğer AB Direktifleri, bu standardın kapsamında bulunan ürünlere uygulanabilir.

2)

TSE Notu: 2006/42/AT Makina Emniyeti Yönetmeliği Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından 03/03/2009 tarihli ve 27158 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. 29/12/2009 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

96

ICS 29.020

TÜRK STANDARDI

TS EN 60204-1/Nisan 2011

Kaynaklar
IEC 60038:2002, IEC standard voltages IEC 60204-11:2000, Safety of machinery – Electrical equipment of machines – Part 11: Requirements for HV equipment for voltages above 1 000 V a.c. or 1 500 V d.c. and not exceeding 36 kV IEC 60204-31:2001, Safety of machinery – Electrical equipment of machines – Part 31: Particular safety and EMC requirements for sewing machines, units, and systems IEC 60204-32:1998, Safety of machinery – Electrical equipment of machines – Part 32: Requirements for hoisting machines IEC 60228:2004, Conductors of insulated cables IEC 60269-1:1998, Low-voltage fuses – Part 1: General requirements IEC 60287 (all parts), Electric cables – Calculation of the current rating IEC 60332 (all parts), Tests on electric and optical fibre cables under fire conditions IEC 60335 (all parts): Household and similar electrical appliances – Safety IEC 60364 (all parts): Electrical installations of buildings IEC 60757:1983, Code for designation of colours IEC 60947-5-2:1997, Low-voltage switchgear and controlgear – Part 5-2: Control circuit devices and switching elements – Proximity switches Amendment 1 (1999) Amendment 2 (2003) IEC 61000-5-2:1997, Electromagnetic compatibility (EMC) – Part 5: Installation and mitigation guidelines – Section 2: Earthing and cabling IEC 61000-6-1:1997, Electromagnetic compatibility (EMC) – Part 6: Generic standards – Section 1: Immunity for residential, commercial and light-industrial environments IEC 61000-6-2:2005, Electromagnetic compatibility (EMC) – Part 6-2: Generic standards – Immunity for industrial environments IEC 61000-6-4:1997, Electromagnetic compatibility (EMC) – Part 6: Generic standards – Section 4: Emission standard for industrial environments IEC 61084-1:1991, Cable trunking and ducting systems for electrical installations – Part 1: General requirements IEC 61180-2:1994, High-voltage test techniques for low-voltage equipment – Part 2: Test equipment IEC 61200-53:1994, Electrical installation guide – Part 53: Selection and erection of electrical equipment – Switchgear and controlgear

97

Safety of power transformers. Safety of machinery – Prevention of unexpected start-up ISO 14122-1:2001.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 IEC 61496-1:2004.c. Safety of machinery – Two-hand control devices – Functional aspects and design principles ISO 14118:2000. stepladders and guard-rails CENELEC HD 516 S2. Adjustable speed electrical power drive systems – Part 5-1: Safety requirements – Electrical. Graphical symbols – Safety colours and safety signs – Part 1: Design principles for safety signs in workplaces and public areas ISO 13849-2:2003. commercial and light-industrial environments IEC Guide 106:1996. and 1500 V d. thermal and energy CISPR 61000-6-3:1996. Safety of machinery – Permanent means of access to machinery – Part 3: Stairs. Guide to use of low-voltage harmonized cables 98 . Electrical safety in low voltage distribution systems up to 1 000 V a. – Equipment for testing. Safety of machinery – Electro-sensitive protective equipment – Part 1: General requirements and tests IEC 61557 (all parts). power supply units and similar – Part 2: Particular requirements for transformers for switch mode power supplies IEC 61800-3:2004. Guide for specifying environmental conditions for equipment performance rating ISO 3864-1:2002. Adjustable speed electrical power drive systems – Part 3: EMC requirements and standard including specific test methods IEC 61800-5-1:2003.c. Safety of machinery – Safety-related parts of control systems – Part 2: Validation ISO 13851:2002. Electromagnetic compatibility (EMC) – Part 6: Generic standards – Section 3: Emission standard for residential. Safety of machinery – Permanent means of access to machinery – Part 1: Choice of fixed means of access between two levels ISO 14122-2:2001. Safety of machinery – Permanent means of access to machinery – Part 2: Working platforms and walkways ISO 14122-3:2001.ICS 29. measuring or monitoring of protective measures – IEC 61558-2-17:1997.

10. 6.45.3.8. 8. 9.1. 3.2. 11. 13. 7.2.2.5. Madde 3’te tarif edilen terimleri alfabetik sırada listeler ve bu standard metninde bunların kullanıldığı maddeleri gösterir.3. 4. 9.4.2.3.5. 17. 6.2. 3.4. 13. 5.9.4.4.2.2.1. 1. 3.2 3.5. 3. 8.4.1.21.3.1.2.4.2 3.1. 6. 9.2.3.3.2.54.3.1.5.1.7.1. 3.3. 12. 15.2.3.40. 13.3. 4. 8.2. 9.1.5.7. 7.4. 4. 13. 7.2. 6. D.2. 9. 17.1.4.3.1.ICS 29. D.29.2.2. 9. 6.21. 14. 3.3. 4.2 3.5. 13.2.1.55. 6. 8.3.3.2.4.1. 7. 9. 6.4.2.2.6.5. A.3.1 3.4.2.4.2.5.3.2.5. 3.2.2.3.2.4.4.2.3.1.16.2.20.4. 8.4.6. 14.2.1.1.3.4.2.7.4.5.5.3. Ek B.4.8. 3.27. 13.2.1.2. 8.4.4.3.39. 9. 3. A. 8. 6.2.8. 9.7. 13. 6.2.3. 18.2. 8.5. 3.5. 4.1.4. 10.3.2. 3. A. 4.1.7. 15.6.14. D.2. 3. 7.15. 8.14.1.6.1. 7.40.5.3.2. 3.4. 16. 10. 3.4.3. 9.7. 7. 3.2. 5. 13. Ek B.4.2 3. A.3 3.1.4. 9.2 3.1 3.1. 17.1.4. 13. Acil durum devre dışı bırakma cihazı Acil durum durdurma cihazı Açıktaki iletken bölüm 3. 6.5. 3. 4.2. 8. D.3.6.1. 3. 4. 6. 3. 4. 8. 14.4.1.1. 10.3.4.2.6. 6. 10. 9. 3.5. 17.4.3. 7.2.2.3.2. 3.3.1.7.2.5 3. 12.2.1.10.7. 9. 14.8. 8.2. 15.2.4. 10. 11.3.12.3.20. 16.2. 16.4.5. 5. 18.6 99 Anahtarlama cihazı Ara kilit Arıza Aşırı akım Aşırı yük Aynı anda oluşan Bariyer Boru Doğrudan açma çalışması Doğrudan temas Dolaylı temas Donanım Donanımlı kablo kanal sistemi .4.1.4.17.9. 5. 6. 13.4. A. 6. 14.1.5.4.3. 9.2. 13. 13. 10.1.3.44.1.6.3.1.4. Ek A 3. A. 4. 9. 7. 4.2.3. 10.2. 9.3. 9.2.4.4. 3. 9.5.1.15. 3. 9.1.2. 6. ek B.7.5.2. 3. 11.2. 9.2.20.52.2.3.3. A.4.4.3.3. 6.1. 9. 5. 9. 14.3. 11.4.2.2. 18.5. 7. 11.26.10.5.2.1. 17.7. 11. 9.7.57. 17.1.2. 4. 13.2.2. 11.4.2. 6. 4.4. 7.1 3.1. 8. 18.3. 4.1. 8. 3. 16. 4.5. 12.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 İndeks Bu indeks.2.4.21.4.1.1.8. 18.8.1.2.2. 9. 7. 13.1. 9.4.1.23. A.1. 6.1.2 3.6.2.2.1.4. 13.5. 6. 7.3.25.5.3 3.1. 3.29. D.1. 1.10.30.1.1.4. 9. 6.5.4.3.4. 16. 8.4.2.5.51. 5.2.3.2.2 3.4.3.1.2. 3.13.1. 13.2.1.4. 3.3.1.2. 18.4. 8. 11.23.1. 7.6. 6.3.7.5.2.7.4. 11.3.18.2.1.2. 6.5. 9.19.1. 13. 8.4. 4.2. Her bir tarifin numarası koyu metin olarak verilmiştir.2. 12.1. 3.5. 5. 7.1.3. 3.38.32.4.42.1.2.2. 3. 6.3. 13. 12.1. 5. 13.4. 18.2.3.1. 3. 9.2.2.3. 18.2. 3.2.2.5.2.3. 17. 6.1. 9.1.2.3. 13.2. 12. 15.2. A. 17.3. 17.2.3.47. 9. 18. 13.4.2.2.1.2..3. 14.4.2.

2. 3. 4.6.52. Ek B 3.3. 11.3 3.8.4.1. 3.2. 9.4.3. 16.7. 6. 12.9.1.3. 10.1.4 3.4.3. 7.4.1.2.2. 9.1.19.4.4. 13. 8.2.5. 8.31.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Eğitilmiş kişi (elektrik konusunda) Elektrikli çalışma alanı Elektrikli kapalı çalışma alanı Elektronik donanım Endüktif güç besleme sistemi Engel Eş potansiyel kuşaklama Fiş-priz kombinasyonu 3.5. 9. A.2.4. 9.2.3.1.3.8. A. 10.2. 7. 5. 13. 16.1.4.2.1 3.4. 12.2.5. 11.12. 9. 18.2.1.4.5.2.1.3. 11. 5.2.2.18.4. 5.7.3. 3.2. 4. 8.2. 8.2.2. 4.3.2.3.36.3. 9.2.2.5. 10.1.4. 8. 13.4. 11. 13. 7.5.3.3.3.2. 6. 18.2. 3.4.41.5. Ek B Fonksiyonel kuşaklama Gerilimli bölüm Güç devresi Harekete geçirici Hata İşaretleme İşletme seviyesi Kablo tavası Kapalı kanal Kısa devre akımı Kontrol cihazı Kontrol devresi 100 3.2. 9.2.2.2. 10. 6.5. 10.6. 17. 13.4.3.3.2.2.2.2.2.1.2.1 3. 5. 13.4.3.3.2. 12. 18. 6.1.8. 9.8.2.2. 3.1. 18.2. 13.2. 3. 6.1. 8. 7. 13.35.42.2.1.6. 9.2. 10. 3.2.4. 3. 13. 5. 9.38.4.2. 10. 11.2. 5. 13. 4.9.3.ICS 29.1.1. 8. 10.16.6.5. 5.5.3.3. 5.9.1.2. 9.4. 12.52.1.1. 17. 13.1.2.2.3.5. 6. 13.3.4 3. 7.2. 6. 6. 6.3.2. 9.1.2. 9.4 3.4.1. 13.3.3. 8. D.4 3.4.2. 9. 8.7.23.4.2.3. 6.4. 9.15. 11. 3.6.1.2. 5.4. 11.2.5. 9.4.4.3.3. A. 6.13.42. 6. 7.1.2. Ek B 3. 13.2.1 3.30.25.40. 3.2.2.3 3.4.5.4. 5.17. 9.29.3. A.2.7.4.3.1.3 3. 7.2.4. 9.4.2.8.2. 18.6.2.3.2.3.4. A. 13.2. 9.1.3.33.6.19.4.15.51. 12. 3.5. 5.4. 8.9 3.7. 3.3. 16. 5.9. 10.14. 9.1.3. 12. 9.3.5.3. 10.22. 9.1.1.2.4.1.2. 3.6.1.4.4.3.6.2. 4.4.2. 11. 6.8.2. 11.3. 13. 10. Ek B.2. 3. 11.27.1.2. 12.1.1 3.1.2.5.5. 10. 5. 6. 13.3 3.1.5. 9. 9.8. 6.1.1. 3.3. A.5 3. 5.7. 8. 11.7.4.2. 4.2.1. 13.3 3.8. 17.1. 10.1. 10.2.1.2.8. 6.7.2.2.1.2.5. .43.3.1. 3.1. 9. 12.26.27.5.2. Ek B 3.2.2.2. 18.3.2.3.2.2.2.6. 6.2. 17.3. 10.6.2.1.4.3.2.2. 5. 1.4.1. 9. 13.

9.2. 13.1. 13.2.7.2.2. 9.1.3.5. 18.49.1. 15.1. 4.45.3.4.5.4. 5. 9. 7.1.8. 11. 10. 13.5. Annex B. 4. 13. 3.2.1.5.1.7. 8.2. 8. 9.6.2.3. 11.1.43. 18.2.21.2 3. 13.2. 11.3.4.1.3.4.7. 12.3. 3. A.1.8.5.7. 13.2.1.2. 12. 12.1. 3. 14. 13.4.4.1.2.3.4. Ek C.1.3.2.2.4. 9.2. 13.57.2. 18. 5.1.1.2. 9. 16.2.3.2 3. 8. Ek B 3.5.8. 4. 18. D.2.3. A.4.5.1.2.2. 7. 10.4. 8.2. 18.7.56. 13. F.44. 9.1. 15. 12. 18. 5.2. 7. 3. 17. 9.2.3.6.4. 3. 17.1.6. 16.11. A.2.2.4. 3. 7. 7.7.5.1. 15.1. 4.3.2. 10.4. 18.7.2.8.2.1 3. 14. 8.6.4.1.45. D. 13.7.2.4.4. 3.56. 7.1.5.4.4. 13. 13.3. 11. A.2. 13.5.3. 9.2.2. 16.1.1.2. 7.2. A. A.2.3. 9.2 3.3.2. 13.6.4.3. 17.2. 6.4. Ek B 3. 9.3.4.2.1.7.3. 18.4.2.1.54.3. 8. 9. 3.1. 9.1.2. 12.8.1.5. 7.2.5.4.1.4.3.2.3.1.1.5.3. 11. 7.2.4.2. 3.1. 17.1.4.7.4.2.3.1. 11. 7.2.2. Ek B 3. 9. 5.3.1.3. 9.4. 3.1. 18.5.1.2.5.2.1. 15.1.5.2.3.1. 14.2.1.7. 9. 7. 11.2. 13.3.4. 16. 18. 15.2. 9.3. 10.2.020 TÜRK STANDARDI 12. 8.2. 3. 9.2.2.2.2.4.6.20. 9.1.2.2.1.1.3.4. 13. 13.2. 3.6 Kontrollü durdurma Kontrolsüz durma Koruma Koruma iletkeni Koruyucu Koruyucu kuşaklama Koruyucu kuşaklama devresi Kullanıcı Mahfaza Makina harekete geçiricisi Makinalar.34.1.4.1. 18. 9.8.7.35.4. 3.1. 6. 12. 8. 12.5.5.2.1.1. 10.2 3.2.2 3.2.4. 8. 6. 14.9.3.2 3.2.1. 12.2. 4.3. 9.5.30. 11.3.2.1. 16. 1.2.1.2.8. 9. 5. 18. 9. 4.20. 9. 9.5.2.2. A. 5.1.7. 17.3. 8. 8. 9. 10.2.1.10.4.1. 3. 11.2.2. 8. 9.3.3. 11.4.1.1.7. 18.5.3.2.2.2.3. 18.2.4. 17. 11.7.2.1. 7.6.26.3. 5. 6.3. 3. 1.1.3. 6.1.4.2.2.2.3.2. 16.7.5.8. 8.1.2.1. 9.4.8.3.7. 4.2.3 TS EN 60204-1/Nisan 2011 Kontrol düzeni 3.4.33.4.2.2. 12.5.3. 11.1.2. 18.8. 13. 15. 9.3.3.1.2.54. 3.2.1.7.2.11.50. 15.37.3.2.4.2.3.5. 11.56.3.3.5.2. 16.44.4.28.34. 9.57. 9. 10.1. 4.4. 5.3.2.4.2. 3. A.2.1.10.2.4.7. 10. 12.2.4.3.1.1.2.1.1 3.4. 8.4. 10.5.2. 9. 3. 12.3 3.1.32. 4. 3. 17.3. 6.2.4.2.2. 12. 14.2.8.1. 11. 3.4. 8.7.ICS 29.6. 17. 9.2.11.3.3. 5.3. 4.5. 4.1.4. Ek B.2.2. 9.2.2.2. 11.1.2.1. 4. 3.5.3.4.1. 7.4.8.7.1. 5.4.50.1.4. 13. 9. 4.9.3.1. 7.44.2. 8.4.7. 9.4. 9. 13. A. makina 3.1. 12.5. 18.5. 13. 13.1. 4. 12.2. A. 3.1. 15. 3.2. 8. A.2.1.32. 17.5.6.4.2. 9.2. 12. 8.6. 16. 18. 9. 13.2.5. Ek B 101 Nötr iletkeni Ortam sıcaklığı .35. 10. 4. 5. D. 5. F. 5.3. A.1.3.

1.4.4. 6. 17.30. 17.3.3.3.2. 16.5. 5. 10.4. 7. 5. 12.4. 16. 4.1.3.5.5.1.3.4. 6.2.1.31. 1.4. 9.2. 9.50.1.1.3.3. 16.6.2.4.9.2. 9. 9. 6.6. 4.3. 1.2.2.2. 9.4.3. 3.7.2. Ek E 3.3.2.5.2.1.3. 11. 6. 3.3 3.1.2. 16.4.1. 3.1.5.4. 4.2.3. 9.1. 8. F.2.4.2.53.1. 3. 3. 4.1.7.2.2.2. F. A. 13. A.2.45.1.4.2.1. 6. 9.2.4.43.4.5. 9.6.2.2.4. 7. 4.2.5. 9.2. Ek B TS EN 60204-1/Nisan 2011 3.2.5.47.1.31.4. 9.4.20. 9.1. 9.1. 3.2.3.2. 9.2.33.3. 13.3.1.2.2.1.2. 9.2.1.2.3.3. 3.5.4.4.4.2.24. 4.1 3.5. Ek B Tedarikçi Tehlike Yabancı iletken bölüm Yedekleme Yetiştirilmiş kişi (elektrik konusunda) 102 .54.5. 9.3.8. 12. 16. 9.15.46.3. 16.2. 9. 9.4.020 Referans gösteriliş Risk TÜRK STANDARDI 3. 4. 9.2. 17.1.1. 9.2. 13.4.3.5.1. 9. 11. 17. 3. 6.10. Ek B. 9.1.49.1. 8.3.4. 9. 7. 3.2.5. 12. 7.4.53.7.2.9. 4. 9.1.2.3.2.2.5. 9.1. 7. 5. 10.3.4. 6. 11.5. 9.19.1.3.2.2.48.3.3. 4.7.4.4. 10.3.4.2.7. 17. 4.5.2.50.4. 3.4. Ek B. 10.4.2. 9. 3.2.28.ICS 29.1.2. 3. 16.2.3.5.7.2. 7. 18. 9.1.2.1 3.2 3. 10.2. 7. 9.2. 9. 3.3. 4.8. 13.3.1.2. 17. 11.2.5.2. 10. 9.2.2. 16.4.6.2. 9. 13. 3.1. 7.2. Ek E.53.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful