KONU: Seri ve Paralel Bağlama

Seri ve paralel bağlama konusunu, dirençlerin seri ve paralel bağlanması, lambaların seri ve paralel bağlanması, pillerin seri bağlaması olarak anlatmaya çalışalım. Dirençlerin Seri Bağlanması Dirençlerin uç uca eklenmesi ile meydana gelen bağlamadır.

Dirençlerin Paralel Bağlanması Dirençlerin birer uçları aynı noktada birleştirilerek elde edilen bağlama şeklidir.

R1 R2 R3
 Paralel bağlı devrelerde eşdeğer direnç şu şekilde hesaplanır.

I1

R1

I2

R2
V 2

V 1 I V

1 R

= 1 +1 + 1 R R2 R 3
1

 Eğer direnç sayısı iki tane ise şu şekilde hesaplanır.

Seri bağlı devrelerde toplam direnç (eşdeğer direnç) devredeki tüm dirençlerin toplamına eşittir. Eş değer direnç devredeki her bir dirençten daha büyüktür.

= Reş

R1 R2 R1 R2 +

R1
R = R + R + ..... 2
eş 1

R2
R=

 Eşit büyüklükte çok sayıda direnç paralel olarak bağlanırsa eşdeğer direnç bu dirençlerden bir tanesinin direnç sayısına bölünmesi ile hesaplanır.

Seri bağlı direnç eklendikçe devredeki eş değer direnç de artacaktır. Seri bağlı devrelerde her bir dirençten eşit büyüklükte akım geçer.

R n

n = Direnç Sayısı

Paralel bağlı devrelerde eşdeğer direnç en küçük dirençten daha küçüktür.

R1
I1 I2 I3

I =I1=I2
 Seri bağlı devrelerde, devredeki toplam gerilim her bir direncin uçları arasındaki gerilimlerin toplamına eşittir.

R2 R3

V1 V2 V 3

V =V1+V2

I V

7. Sınıf Fen ve Teknoloji

7. Paralel bağlı lamba sayısı arttıkça lambaların ışık verme süreleri azalır. V toplam V 1 V2 V3 www. küçük dirençten büyük akım geçer. Pillerin Seri Bağlanması     K Lambaların parlaklıkları sıralamasında en parlak K lambası. Seri bağlamada her lambadan eşit miktarda akım geçecektir ve lambaların parlaklıkları eşit olacaktır. M lambalarının parlaklıkları eşittir. Devreye ampul eklendikçe devrenin eşdeğer direnci artar. Paralel bağlı lamba sayısı arttıkça lambaların parlaklıkları değişmez. L M K. I =I1+I2+I3  Paralel bağlı devrelerde büyük dirençten küçük akım. Seri bağlamada devreye ampul eklendikçe devredeki ampullerin ışık verme süreleri artar. K=L=M  Paralel bağlı lambalardan biri duyundan çıkarılır veya lambalardan biri patlarsa diğer lambalar yanmaya devam eder. Ampullerin Paralel Bağlanması Birer uçların bir noktada birleşmesi ile oluşan bağlamadır V =V1 =V2= V 3  Paralel bağlı devrelerde toplam akım her bir dirençten geçen akımların toplamına eşittir.   Paralel bağlı lambaların parlaklıkları eşittir. Bağlama yapılırken pilin (+) kutbu. Seri bağlamada pil sayısını değiştirmeden ampul sayısı arttırılırsa lambaların parlaklıkları azalır. K Ampullerin Seri Bağlanması Ampullerin uç uca eklenmesi ile oluşan bağlama şeklidir. Sınıf Fen ve Teknoloji Seri ve Paralel Bağlama  Paralel bağlı devrelerde dirençlerin gerilimi aynıdır.sbsfenci. Devreye ampul eklendikçe devreden geçen akım miktarı azalır. Paralel bağlı lamba sayısı arttıkça devrenin elektrik akımı artar. Toplam gerilim her pilin gerilimi toplanarak bulunur. L.  Seri bağlı lambalardan biri duyundan çıkarılır ya da lambalardan biri patlarsa diğer lambalarda söner.com . pilin (-) kutbuna bağlanır. L M  Ampullerde bir dirençtir. Paralel bağlı lamba sayısı arttıkça eşdeğer direnç azalır. -    Piller seri bağlanınca toplam gerilim artar. en az parlak (sönük) yanan ise M lambasıdır. Pillerin uç uca bağlanması ile oluşur.

Kısa Devre L Akım ile diren ters orantıdır. K lambasının bulunduğu devrede 1 pil 1 ampulü ışıtmakta L lambasının bulunduğu devrede 2 pil 2 ampulü ışıtmakta M lambasının bulunduğu devrede 3 pil 3 ampulü ışıtmaktadır. K lambasının sönmesine neden olan olay kısa devre olarak adlandırılır. küçük direnç üzerinden büyük akım geçer. L ve M lambaların parlaklıklarına bakacak olursak. A anahtarını kapatırsak akım üzerinde direnç olmayan yolu takip eder ve K lambası söner. Parlaklıkları sıralaması M>K>L K A Şekildeki devrede A anahtarı açık iken K ve L lambaları yanar. K>L=M olacaktır. www. Lamba başına düşen pil sayısı eşit olduğundan üç ampulünde parlaklıkları eşittir. V V V Şekildeki devrelerdeki piller ve ampuller özdeş olup. K M Özdeş pil ve özdeş lambalardan oluşan devrelerdeki K. Özdeş K. Direnci en küçük olan ise M lambasının olduğu yerdeki direnç olduğuna göre en parlak yanacak olan da M lambası olacaktır.sbsfenci. En büyük direnç L lambasının olduğu yerdeki direnç olduğuna göre parlaklığı en az olan L lambasıdır. L ve M lambalarının parlaklıkları sıralamasına bakalım.com . Lambaların ışık verme süreleri azalır. Örnek: Örnek: K R1 L R2 M R3 Seri olarak bağlanmış lambalar paralel olarak bağlanırsa. R2 ve R3 dirençleri arasında R2>R1>R3 ilişkisi olduğuna göre K. Başka bir değişle büyük direnç üzerinden küçük akım. R1. En fazla akımda K lambası üzerinden geçeceğinden K en parlak yanacaktır. Sınıf Fen ve Teknoloji Seri ve Paralel Bağlama Örnek:  Örnek: L Pillerden biri ters bağlanırsa devreden akım geçmez.   Lambaların parlaklıkları artar. Büyük akımın geçtiği yerdeki lamba daha parlak yanacaktır. L ve M paralel bağlı olduğundan parlaklıkları eşittir.7. L ve M lambalarının parlaklıklarını sıralayalım.

c) Yalnız M lambasının yanması için.com . e) K ve L lambalarının beraber yanması için. www. Devrenin eşdeğer direnci 6 Ω olacaktır.3 ve 5 numaralı anahtarlar kapatılmalıdır. Seri bağlı lambalar paralel olarak bağlanırsa. 2. 4 ve 5 numaralı anahtarları kapatmak yeterli olacaktır. Sınıf Fen ve Teknoloji Seri ve Paralel Bağlama Örnek: Soru:2009 SBS 3 6 Şekildeki devrenin eşdeğer direncini bulalım.  Lambaların parlaklıkları artar. 3 Ω luk direncin bulunduğu yerde kısa devre olduğundan 3 Ω u eşdeğer direnç hesaplarken değerlendirmeye almayacağız.  Devrenin eşdeğer direnci azalır. Örnek: Çözüm: a) Yalnız K lambasının yanması için.sbsfenci.7. 2. bütün anahtarları kapatmak gerekmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir. 1 numaralı anahtarı kapatmak yeterli olacaktır.  Lambaların ışık verme süreleri azalır. Gül. b) Yalnız L lambasının yanması için. 2. d) Bütün lambaların yanması için. Tuğba ve İlker’in tahminlerinden sadece Tuğba’nınki doğrudur. 1.3 ve 5 numaralı anahtarları kapatmak yeterli olacaktır.

II-Paralel bağlı devre elamanlarının üzerinden geçen akımların toplamı. Doğru cevap D seçeneğidir. çünkü devremizde seri ve paralel bağlı durum var.7. Çözüm: Devreye baktığımızda seri ve paralel bağlı lambaların olduğu görülmektedir. I-Seri bağlı devre elamanların hepsinin üzerinden eşit akım geçer. İfadesini test edebiliriz. 4 numaralı lamba yanar. İfadesini test edebiliriz. 2.3 ve 4 numaralı lambalar birbirine paralel olur. direnci büyük olan koldan düşük akım geçer. çünkü paralel bağlı kollardan bir kolda 2 diğer kolda 1 lamba var. Doğru cevap A seçeneği olur. III-Devrede direnci küçük olan koldan yüksek.    Devrenin eşdeğer direnci değişmez Ana koldan geçen akım değişmez. Yorumlara bakalım. ana koldan geçen akıma eşittir. Burada bu ifadeyi test edebiliriz. Her üç ifadeyi de test edebiliriz. www. 2 ve 3 numaralı lambaların parlaklığı değişmez. çünkü devrede seri bağlı durum var. Sınıf Fen ve Teknoloji Seri ve Paralel Bağlama Soru: 2010 SBS Soru: 2008 SBS Çözüm: L anahtarı kapatılıp K anahtarı açılırsa 1 numaralı lamba söner. İfadesini test edebiliriz.sbsfenci.com .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful