Sıhhi Tesisat

BÖLÜM I GİRİŞ

1

Sıhhi tesisat, yapı için gerekli olan suyun temini, depolanması, ısıtılması, yumuşatılması, basınçlandırılması ve dağıtımı, pis suyun atılması, atık suyun arıtılması, yağmur suyu tahliyesi ve yangın söndürme konularını içerir.

Çağdaş dünyamızda insanların sağlıklı, güvenli, konforlu ve ekonomik bir şekilde yaşaması ve çağdaş yapılara sahip olmasında hiç şüphesiz ki tesisat mühendisliğinin önemi büyüktür. Her gün kendini yenileyen ve geliştiren önemli bir uzmanlık alanıdır.

Yapının sıhhi tesisat projelerinin ön hazırlığında, mimari projeler üzerinde mimarlar ile birlikte boru geçiş yerleri ve cihaz yerleşimi konularında çalışmalar yapılmalıdır.

Modern bir sıhhi tesisat sisteminin oluşması için aşağıdakiler sıralanabilir.

Yapı sakinlerine güvenilir bir temiz su sağlanması ve bu suya her hangi bir sıvının karışmasının önlenmesi,

  

Aygıt sayısı, sağlanan suyun miktar ve basınç yönünden uygun bir sistem kurulması, Gerekli hallerde suyun depolanması, Pis su drenaj sisteminin tıkanma ve kirlenmelerden, katı madde birikimlerinden uygun bir bakımla korunmasının sağlanması,

 

Kabul edilebilir bir tesisat ömrü için uygun bou ve donatım malzemelerinin seçilmesi, Temiz su ve pis su sistemlerinde uygun ayırma, yalıtım ve havalandırmanın sağlanması

Sıhhi Tesisat

2

BÖLÜM II TEMİZ SOĞUK SU TESİSATI
Temiz soğuk su tesisatı; borular, fitting armatürler, su sayaçları, su deposu, hidrofor tesisatı, havalıklar ve basınç regülatörlerinden oluşur. Normal olarak temiz su şehir şebekesinden beslenir.

SUYUN DEPOLANMASI Sürekli su kesintilerinin olduğu şehirlerde temiz suyun depolanması gerekmektedir. Bu depolama da kişi başı günde 100-120 litre yeterli olacaktır. Depo hacimleri belirlenirken günlük su tüketimi maksimum düzeyde belirlenmesi gerekir. Depo hacmi binanın 2 veya 3 günlük su ihtiyacını karşılayabilecek büyüklükte seçilir. Su depolama aynı zamanda yangın rezervi olarak bazı uygulamalarda şart konulmuştur. Yangın suyu deposu ayrı yapılabileceği gibi, kullanma suyu rezervine yangın suyu rezervi ilave edilmiş toplam su aynı depoda da saklanabilir.

HİDROFORLAR Basıncı düşük bir akışkanı belli bir rezervuardan veya direkt şehir şebekesinden alarak gereken basınç ve debide kullanıma sunan ve işletimini kullanım şartlarına göre kendisi tamamen otomatik olarak gerçekleştiren pompa sistemlerine tesisat mühendisliği terminolojisinde hidrofor denmektedir. Hidroforlar kullanım amaçlarına, teknik özelliklerine, kullanılan pompa sayısına bakılarak farklı sınıflandırmalara sokulurlar. Hidrofor seçimi ve hesaplama yöntemleri standartlarda belirlenen sorular ve formüllerle bulunabilir.

BORU ŞEBEKESİ Bina temiz su tesisatının üç ana bölümü ; Bina bağlantı hattı, Su Sayacı ve kullanma hattı olarak görülmektedir. Bina içinden geçen soğuk su boruları terlemeye karşı mutlaka izole edilmelidir. Bina dışından geçen su boruları ise donmayı önlemek için izole edilirler. Duvar ve toprak altına monte edilen borular korozyona karşı izole dilmelidir. Toprak altına döşenen borular, dış hava sıcaklığına göre değişen don seviyesinin daha altında olmalıdır. Temiz su tesisatının, aslında projelendirilmesinde en çok dikkat edilecek konulardan biriside sestir. Tesisatta rahatsız edici ses oluşmamalıdır.

çok sayıda armatürü besleyen bir borudaki hesaba esas su debisinin bulmak için. Aşağıda. a. boru çapları belirlenir. Bu amaçlar Yük Birimi (YB) kavramı geliştirilmiştir. Böylece standart bir hesap yapılabilmedir. derinlikte yer artından binaya ulaşır. boru devrelerinde kullanılabilecek basınç düşümünü sağlayan. Ana kanaldan çıkış yakınında bir vana bulunmalıdır. Şebeke basıncındaki basıncın belirlenmesi d. Bu nedenle eş zaman faktörü göz önüne alınmaktadır. Z bulunur. önce bu borunun beslediği armatürlerin YB değerleri toplanarak borunun YB değeri. En kritik devreden başlayarak. Bu boru üzerine inşaat yapılmaz. su sıcaklıkları ve debileri çeşitli tablolarda verilmektedir. Ayrıca saatten sonra boşaltmalı çek valf konuşması faydalı olacaktır. kullanma yerindeki su debilerinin toplamı değildir. Bütün muslukların aynı anda açık olduğu düşünülmez. Bu nedenle her iki tarafına kapama vanası olmalıdır. bozuldukları zaman tamir için yerinden sökülebilecek şekilde bağlanır. Kullanma noktasındaki istenen akma basıncı c. Su Sayaçları  Sayaçlar tesisata. Bunun için . basınç kayıplarının dengelenmesi esasına dayanır. Bu kullanma yerlerini besleyen bir borudan geçen su miktarı. yaklaşık 1 m. Su Debisinin Hesabı  Çeşitli kullanma yerlerindeki farklı boyutlu elemanlarda akma basınçları. Borulardaki basınç kayıplarının hesabı gerekir.Sıhhi Tesisat  Bina Bağlantı Hattı 3 Doğrudan ana kanaldan alınan kol. Borudaki hesaba esas su debisi b. ufak bir hesap örneği verilmiştir. TEMİZ SU BORU TESİSATI HESABI Temiz su boru hesabı. YB yöntemine göre. .

25 YB ve 5 nolu giriş borusunun toplam yük birimi.50 0. DN 20 Banyo Duş Bataryası .5 2. Batarya DN 25 Gazlı Şofben .125 0. Z =4+5 nolu borular ile 3.25 1. DN 15 Banyo Duş Bataryası .125 0.5 YB 3 nolu birleşmenin 1+2 olarak 3 YB 4 nolu borunun KLOZET olarak 0.5 1.Sıhhi Tesisat 3 1 2 4 5 4 1 nolu borunun BATARYA DN 15 olarak 2. Hidrofor kullanılması halinde başlangıç basıncı hidrofor çıkış basıncıdır. Çeşitli armatürlerin debi ve yükleme birimi değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.5 16 6 0. Batarya DN 10 Musluk . 16 L/dakika Gazlı Şofben .17 0. Temiz su tesisatı doğrudan şebekeye bağlanmış ise şebeke basıncından.0 2. esas hidrofor alt basıncı alınmalıdır.4 Yük Birimi Y. Batarya DN 20 Musluk .4 0.25 YB bulunmaktadır.00 1. 26 L/dakika Lavabo Banyo Küvet Bataryası .0 0.25 0. .17 0.5 16 36 0.0 3.25 0. Batarya DN 15 Musluk . su sayacındaki basınç kaybı çıkarılır.6 0.5 16 2.5 YB 2 Nolu borunun LAVABO olarak 0. Su sayacındaki basınç kaybı 49050 Pa seçilmelidir.25 0.5  Kullanma Noktası Basıncı Kullanma yerlerindeki akma basınçları üstte verilen tablo 1 ‘de ikinci sütunundan okunabilir. Şebeke Basıncı  a.0 0. DN 15 Basınçlı Hela Yıkayıcı.40 1.25 2.43 0.B 1. Hesaba. TABLO – 1 ARMATÜR (veya kullanma yeri) Musluk . b. DN 15 Banyo Küvet Bataryası .5 2.40 1.0 0. DN 15 Rezervuar Musluğu Pisuvar Çamaşır Makinesi Bulaşık Makinesi Standart Akma Basıncı (Pa) 49050 49050 49050 49050 245250 245250 245250 49050 49050 49050 98100 98100 127530 49050 49050 49050 49050 Debi (L/s) 0. 10 L/dakika Gazlı Şofben .

b. a.B. için çap değerleri TABLO –2 ‘de verilmiştir.5 – 3 3. Debi (L/s) Çap Boy (m) Öz. Diğer boru ve kanal tesisatlarında olduğu gibi sürtünme kaybı ve yerel kayıp değerlerini ayrı ayrı hesaplamak ve bunların toplamını. Borulardaki basınç kayıpları arka sayfada TABLO –3 ile verilmiştir.Bas. Y.B.B.5 – 35 35. d. verilen yük altında en elverişsiz kullanma yerinde istenen su debisinin ve basıncının sağlanmasıdır. Bunun için girişten kullanma yerine kadar olan boru tesisatındaki basınç kaybının.Sıhhi Tesisat  Borulardaki Basınç Kayıpları a.5 – 5 5. (Pa) Belirli Y. Bu boyutlandırmanın temeli. h.Bas. Temiz su tesisatında hızlar 1 m/s ile 2 m/s arasında olmalıdır. Boru Tesisatının Çap Hesabı Boru tesisatındaki basınç kayıplarının belirlenmesi için iki yöntem vardır.5 – 70 70. 20. 5  Boru tesisatının hesabı. Boru No Y. kullanılabilir toplam basınç kaybından küçük olduğu kontrol edilir. Hesap aşağıdaki gibi yapılmaktadır. b. e. küçük değilse çap değişiklikleri yapılarak yeniden kontrol edilir. kullanılabilecek basınç değerini geçmemesi gerekir. Sese çok duyarlı hastane gibi mekanlarda 1 m/s ‘nin altında. Temiz su şebeke basıncı (veya hidrofor alt basıncı) (Pa) En elverişsiz kullanma yerinin bina bağlantısından itibaren yüksekliği (m) x 9810 = (Pa) Kritik kullanma yerindeki akma basıncı (Pa) Su sayacı basınç kaybı belirlenir (Pa) Kullanılabilir etkin basınç = d – (a + b + c) (Pa) Kritik hat toplam boyu (m) Ortalama basın kaybı (Pa/m) Ortalama basınç kaybı değerleri kullanılarak boru çapları seçilir. f.Kay. kirlenmeyi göz önüne almak üzere bir katsayı ile çarpma yöntemi ile belirlenir. Bu amaçla aşağıda görüldüğü gibi bir tablo hazırlamakta fayda vardır. c.B. Küçükse tamamdır. g. (Pa/m) Top. esas olarak çapların belirlenmesidir. Boru tesisatında meydana gelen sürtünme ve lokal kayıpların toplamı. sesin önemsiz olduğu endüstriyel uygulamalarda ise 3 m/s ‘ye kadar alınabilir. Seçilen boru çapları ile basınç kayıpları hesaplanarak. borulardaki kireçlenme faktörünü de göz önüne alarak hazırlanan tablolardan okunur.5 ve üstü ÇAP (mm) 32 40 50 .Kay. 0.5 – 20 ÇAP (mm) 15 20 25 Y.

Sıhhi Tesisat TABLO 3 – ÇELİK VE DÖKME BORULAR İÇİN YEREL BASINÇ KAYIPLARI 6 .

Alttan dağıtma biçiminde ana dağıtım hattı bodrumdadır. Bu cihazlar depolu olup. gaz kontrol ve güvenlik donanımı. atmosferik brülörlü yanma odası. gövde. Üstten dağıtma biçiminde ise. Bu sistemde ısı kaybı fazladır.sıcak su kullanımı olmadan gaz vanası açılmaz. Şofbenlerde farklı tiplerde güvenlik elemanları bulunmaktadır. Ana bölümleri. su ısıtıcı kanatlı borulu serpantin. Bu sistemde üst üste olan ıslak hacimlere aynı kolondan besleme yapılmaktadır. bütün yatay sıcak su sistemi tek bir noktadan beslenir. ana dağıtım hattı çatıdadır. Açık yanma odalı ve doğal gazlı şofbenler mutlaka bacaya bağlanmalıdır. Kolonlarla daire içi yatay dağıtma borularına ulaşılır. Boru tesisatı üstten dağıtma ve alttan dağıtma olmak üzere iki tür diyebiliriz. Bu yüzden bağlantı yapılacak yerin dış hava bağlantısı ve iç hacminin yeterli olması gerekmektedir. Yatay ana dağıtım borularından kolonlara su beslenir. Bu durumda sirkülasyon hattı da kolonla sınırlı kalacaktır. 7  Elektrikli Termosifonlar Kullanma sıcak suyunun lokal olarak üretilmesinde en güvenli ve konforlu cihazlar elektrikli termosifonlardır. kolondan daireye ayrılan hat üzerinde bir sayaç bulunur ve daire içi. bu durumda çok sayıda kolon yerine tek bir ana kolonla daire girişleri beslenir. su ve gaz boruları olarak sayılabilir. Gaz ve yanmanın dışında su akışı da güvenlik altına alınmıştır. KULLANMA SICAK SUYU DAĞITIM TESİSATI Sıcak su tesisatı üretilen kullanma sıcak suyunu kullanma noktaları olan musluklara dağıtan hattır. Yanma havası yeteri kadar beslenmelidir. Su basıncı bu değerin üzerine çıkmadıkça. gaz beslemesi olmaz. Ayrıca su basıncı içinde minimum bir değer ayarlanmıştır. 10°C ‘deki soğuk su girişinde 1 kWh elektrik enerjisi ile 50°C’de 20 litre veya 37°C ‘de 30 litre sıcak su verebilmektedirler. Bu nedenle şebeke basıncının sabit olmadığı yerlerde şofbenlerin stabil çalışması mümkün değildir.Sıhhi Tesisat BÖLÜM III TEMİZ SICAK SU TESİSATI SICAK SU HAZIRLAYICILARI  Gazlı Şofbenler Doğal gaz ve sıvılaştırılmış petrol gazı ile çalışır. Düşey dağıtma borularına su yukarıdan beslenir. Hattın en yüksek noktasında havalık tüpü bulunur. Genellikle ani ısıtıcılı tipi kullanılır. Soğuk su tesisatına paralel bir biçimde. Eğer dairenin sıcak su sarfiyatı ölçülmek isteniyorsa. Eğer . Üçüncü bir sistem içinde bunların kombine sistemi olarak tarif edilebilir.

Kişi 20. Su israfının önlenmesi ve konfor için. Yıkanma amacı ile kullanma suyu sıcaklığı 35 – 45 °C . sadece kişi ve konut büyüklüğüne bağlı değildir.Sıhhi Tesisat havalık tüpü kullanılıyorsa tahliye borusu üst kattaki sıhhi tesisat gereçlerinden birine bağlanmalı ve çıkışı görülebilmelidir. Sıcak su sıcaklığı 30 – 90 °C arasında değişir.. musluk açıldığında su gelene kadar önemli ölçüde su boşa akıtılır. mutfakta kullanım amacı ile kullanma suyu sıcaklığı 55 – 60 °C. TABLO – 4 : KONUTLARDA SICAK SU İHTİYACI Bir Seferlik Kullanım (Litre) 5 10 25 30 50 5 100 150 250 50 50 Sıcaklık (°C) 40 40 40 55 55 35 40 40 40 40 40 Süre (Dakika) 1 1 1 5 5 1. Kullanım kararlı değildir. Özellikle büyük sistemlerde bu konuda önlem alınmazsa. Günümüzde sıcak su ve sirkülasyon boruları ısıl izole edildiklerinden. Kişi 40. endüstriyel amaçlarda ise daha yüksek olabilir..20 L/gün. sirkülasyon hattında doğan dolaşım yetersizdir.. Böylece sızdırma yapıp yapmadığını kontrol etmek mümkün olur.. Örneğin konutlardaki sıcak su kullanımı bile. SICAK SU İHTİYACI ve SICAKLIĞI Sıcak su kullanım ihtiyacı çok değişendir.40 L/gün. İnsanların yaşam düzeyi... Bu yüzden küçük sistemlerde sirkülasyon hattı oluşturmak ve bir dolaşım pompası tesis etmek ekonomi ve konfor açısından gereklidir. Sıcak su tesisatında ısıtıcıya soğuk su giriş sıcaklığı 10°C alınır. sıcak su dağıtım hatlarında sirkülasyon hattı oluşturulur. yaşı.80 L/gün. Emniyet kurallarına göre sıcak su sıcaklığı 95 °C ile sınırlandırılmıştır. 8 SİRKÜLASYON HATTI Kullanma sıcak suyu dağıtım hatlarında musluklar kapalı olduğu ve su kullanılmadığı zamanlarda borulardaki su soğuyacaktır.5 15 15 20 6 4 Kullanım Yeri MUSLUK DN 10 MUSLUK DN 15 MUSLUK DN 20 EVYE TEK GÖZLÜ EVYE İKİ GÖZLÜ LAVABO BANYO KÜVETİ 100 BANYO KÜVETİ 160 BÜYÜK 180 DUŞ OTURMA BANYOSU Toplam İhtiyaç (60 °C) : Basit Yüksek En Yüksek 10. Kişi . sistemin yapısı ve mevsimine göre değişir.

3. 2. Sızdırmaz şekilde kapanması Büyük basınç düşümleri yaratmaması Gürültü doğurmaması Basınç şokuna neden olmaması Kolay servis verilebilmesi Korozyona dayanıklı olabilmesi Güzel görünüşlü olması Ayırma Vanaları f. Emniyet Armatürleri  Emniyet elemanları tesisatın emniyetli çalışmasını temin ederler. g. Eğer sistemde veya bir bölümünde basınç yüksek ise korunmak istenen . anma basıncı 1 MPa değerine dayanıklı olmalıdır. b. Boruları ufak bir sınıflandırma için. a. vidalı veya flanşlı bağlantılı olabilir. Ortalama 20 °C sıcaklıkta bu süre tespit edilmişken. Sıcak su ve soğuk suda kullanıldığı gibi karıştırma bataryası biçiminde her iki amaçla da kullanılabilir. 1. d. Bu armatürlerde mutlak fonksiyon güvenirliği istenir. Musluklar  Suyun kullanma noktasındaki açıp kapama elemanlarıdır. Vanalar boşaltmalı veya boşaltmasız. 9 ARMATÜRLER Temiz su tesisatında kullanılan armatürler çeşitli gruplar halinde toplanabilir. sıcaklık ve basınç artması durumunda bu ömür daha azdır. su kalitesini etkilemeyen ve korozyona dayanıklı malzemelerden yapılmalıdır. Galvanizli borunun ömrü. Genel olarak galvanizli borular terci edilmektedir. galvaniz kalınlığına ve doğru kullanımına bağlı olarak. Temiz su tesisatında kullanılan borular farklı malzemelerden yapıl olabilir. su akışını düzenlemek amaçlarıyla kullanılır. Borular.Sıhhi Tesisat BÖLÜM IV TEMİZ SU TESİSATI BORULARI ve ARMATÜRLERİ BORULAR Temiz su tesisatında kullanılan borular kullanım amacına uygun. 10-50 yıldır. c. Bakır borular Plastik borular Duktil demir borular olarak yazabiliriz. bağlantı parçaları ve armatürler şebeke basıncına maruz ise. e. Bir armatürde aranan özellikler .  Ayırma vanaları tesisatın bir bölümünü ayırmak.

Döşeme geçişlerinde koruyucu kılavuz boru kullanılmalıdır. tesisat şaftlarından ve sıva altından geçirilebilir. su boruları için 200mm. Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise çelik boruların asla alçı ve kireçle temas etmemeleridir. tesisata hava emmek için kullanılanlarına ise vakum kırıcı adı verilir ve sifon olayını önlemede kullanılırlar. Böylece içilemez veya tehlikeli suyun geri BORU TESİSATININ DÜZENLENMESİ Boru hatları açıktan. Duvar ve döşeme geçişlerinde delik çapı. Boru Ayırıcı  Boru ayırıcı bir emniyet elemanıdır. Boru tesisatı boşaltılabilir olmalıdır. Tesisata besleme basıncı. boru çapından büyük olmalı ve boru duvara temas etmemelidir. Su boruları elektronik ve elektrik tesisat odaları duvar ve tavanlarına döşenmez. bu tesisat bölümüne veya cihaza olan boru bağlantısını güvenli bir biçimde ayırır. geri dönüşü engellerler. Çek valflar.Sıhhi Tesisat kısmın nüne bir basınç düşürücü konulur. Boruların görülmesi istenmiyorsa. Sıcak ve soğuk su boruları üst üste yatay geçişlerde. kontrol edilebilir olmalıdır. Borunun yerleşmesi için kanal ölçüleri . soğuk su borusu altta olmalıdır. Borudaki ayılma en az kaçması önlenmiş olur.5 bar olmak üzere belirli bir değerin altına düştüğünde. Böylece bu elemandan sonraki tesisat bölümünde ayarlanan basınç sürekli korunur. Çek Valflar 10  Suyun tek yönde akışını sağlayarak. . Bu elemanların tesisattaki havayı dışarı atmak için olanlarına hava atıcı. Tesisat düzgün. sıhhi tesisatta daha çok suyun geri tesisata kaçmasını önlemek üzere kullanılır. Havalıklar  Tesisatın havalandırılması için kullanılırlar. 20mm olmalıdır. sıva altına yerleştirilebilir. en az 0. Bunun için aşağıda görüldüğü gibi boşaltma vanaları yerleştirilmelidir. iki su borusu ve bir atık su borusu için 300mm olmalıdır.

Ancak özellikle hela gibi gereçlerden bir anda büyük miktarda suyun boşalması halinde ve boru kesitleri yetersiz ise. PİS SU BORULARINDA BASINÇ DAĞILIMI ve HAVALANDIRMA GEREKSİNİMİ Pis ve kirli sularda ve bunları taşıyan borularda sağlığa zararlı ve rahatsız edici gazlar ve kokular bulunur. . Sifondaki su kolonu. Doğal akış mümkün olur Çürümeye elverişli maddelerin yığılması ve suyunu kaybetmesi önlenir. Sifondaki su tabakasının yüksekliği normal halde 50-100mm olur. Bir sifonun başarılı bir şekilde çalışmaya devam edebilmesi için sifondaki bu su. . b. Yatay pis su borularına genel olarak akış yönünde bir eğim verilir. . pis su ve yağmur suyu olarak ikiye ayırmak mümkündür. suyun boruda ve özellikle kolonlarda hareketli bir piston etkisi yaratır. . . Bu piston etkisi ile. 9810 Pa değerine kadar ulaşabilen basınç değişimlerine neden olur. pistonun gerisinde vakum ve pistonun önünde basınç meydana gelir.4 m/s ile 1m/s arasında olmalıdır. şehir yağmur suyu kanalizasyonuna bağlanmalıdır. . SİFON FOTOĞRAFLARI KONACAK . içinde bulundurduğu belirli yükseklikteki su kolonu tarafından gerçekleştirilir. Su bir taraftan akarken. . a. boru kesitinin diğer bölümlerinden hava ters yönde geçerek basınç dengelenmesini sağlar. Bu amaçlar tesisatlarda sifon kullanılır.Sıhhi Tesisat BÖLÜM V PİS SU TESİSATI Atık suları. Ancak Türkiye’de pek çok yerde ayrı yağmur kanalı olmadığından. pis su borularındaki gaz ve kokuları mahalden izole eder. Pis su bağlantı borularında ve kolonlarda normal olarak suyun akışı bütün boru kesitini kaplamaz. Eğer bu piston ön ve arkasından yeterli bir şekilde havalandırılmazsa. . Bu gazların yaşam mahallerine sızmalarının önüne geçilmesi gereklidir. Yağmur suyu ise ayrı bir tesisatta toplanıp. Sifonun temel işlevi. Pis su tesisatı şehir kanalizasyon şebekesine bağlanır. 11 Yatay kanallardaki hız en az 0. muhafaza edilmelidir. Böylece . Bina içi yağmur ve pis su tesisatları ayrı olmalıdır. yağmur suyu tesisatının da pis su kanalizasyonuna bağlanması söz konusudur. . .

TABLO – 6 : SARFİYAT BİRİMLERİ SARFİYAT CİHAZI Küvet . Duş Teknesi Hale Taşı Ve Klozet Lavabo Ve Yer Süzgeci Evye .0 0.6 1.5 1. içinden geçen su debisi de bellidir.Sıhhi Tesisat TABLO – 5 : SİFON BOYUTLARI Cihaz Klozet Bide Duş Pisuvar Banyo küveti Evye Banyo yer süzgeci QS max (L/s) 2.2 M/S İyi Pis su borularının boyutlandırılmasında genellikle sarfiyat birimi “SB” esas alınır.8 – 1. Bir borunun SB si belirli is.5 0. Çamaşır Makinesi Pisuvar Ve Bide SARFİYAT BİRİMİ 7 8 2 4 1 TABLO – 7 : SARFİYAT BİRİMLERİNE GÖRE BORU ÇAPLARI Yatay Boru Sarfiyat Birimi 0-4 4-25 25-100 100-270 270-600 Düşey Boru Sarfiyat Birimi 0-40 40-150 150-400 400-900 Boru Çapı 50 70 100 125 150 Önemli Not : Hesaplamalarda.0 Çıkış DN 100 32 / 40 40 / 50 50 40 / 50 40 / 50 50 12 PİS SU BORULARININ BOYUTLANDIRILMASI Yatay borularda pis ve kirli suyun akışının uygun bir biçimde temini ve havanın ters akışı için. . borulara akış doğrultusunda eğim verilir.6 0. 2. Bina içi pis su borularına ait. hela taşı ve klozet çıkışı ve bağlantısı mutlaka 100mm olacaktır.0 1.1 1. bahsedebiliriz.2 h1 (mm) 50 60 50 60 50 60 50 Y.5 1.1 1.0 1. Sarfiyat Birimleri Tablo 6 ‘da verilmiştir.D. Eğim 2 – 5 Cm/m Daha Az Daha Fazla Akış Hızı Daha Küçük Daha Büyük Su Taşıma Derecesi Tamamen Dolu Gereksiz Eğim ve su taşıma derecelerinde aşağıdaki gibi 0.1 1.3 0.

kontrolü ile bina dışına döşenen beton borularda yön değiştirmek ve boru akıntılarının %2 civarında kalmasını sağlamak için yapılan bir toprak altı bacasıdır. Bina içinde kullanılmaz. 2. RÖGARLAR Rögar. KAPALI RÖGAR : Kirli su borularının gelip geçtiği ve kapalı pik kontrol kapağının bulunduğu rögarlardır. AÇIK RÖGAR : 13 Sular içibe dökülüp veya giren ve sonra istenilen yönden çıkıp giden rögarlardır. 1. kontrol için ve tıkandığı döşemeleri kırmadan gidermek için araya bir kontrol kapağı konulur. toprak altından geçen kirli su borularının. Bina içine yapılır.Sıhhi Tesisat SÜZGEÇLER Döşemelerdeki kirli suların tesisata akmasını sağlayan. . Bina içindeki dik yatay bağlantılar 8-10 metreyi geçerse. Bu rögarlar bina dışı tesisatta kullanılır. Bunun içine hiç su dökülmez. ancak tesisattaki bip kokuların bina içine girmesini önleyen özel sifonlara süzgeç denir.

1. 2. Banyolarda döşeme içinden çelik boru geçirilmemelidir. 3. Düşey borular. seramik. Mutfak evyeleri. 4. Burada ölçüler minimum. Lavaboların monte dildikleri duvar yüzeyi ve tezgah ile temas eden yerlerinde silikon kullanılmalıdır. Bunlar . 4. Hijyenik açıdan taşmasız olması daha iyidir. paslanmaz çelik veya çelikten yapılmış emaye kaplı olmalıdır. Mermer yapı hijyenik değildir. 2. 5.Sıhhi Tesisat BÖLÜM VI SIHHİ TESİSATIN PLANLANMASI ve YERLEŞİMİ Sıhhi tesisatın ve yapının mimari planlanmasında bazı kriter ve kurallara uyulmalıdır : 1. kolayca ulaşılabilecek şaftlardan geçirilmeli ve bunun için yeterli ölçüde şaft bırakılmalıdır. gerekir Cıvata ve konsol yerleştirildikten sonra harcın donması beklenmelidir. yatay planda ise yan yana getirilmelidir. Klozet ve lavabolar seramikten yapılmış olmalıdır. LAVABOLAR Lavabolar büyüklüklerine ve formlarına göre ayrılabilir. Islak hacimler düşey doğrultuda üst üste. Tuğla duvardan geçen borular için yatay kanallar oluşturulmalıdır. Aydınlatma ve havalandırma Sese karşı koruma Hareket Akışı İzolasyon 14 Ayrıca sıhhi tesisatın mimari açıdan planlanmasında aşağıdaki hususlara mümkün olduğunca uyulmalıdır. Tesit deliklerinin yerinin belirlenmesi . Lavabo montajında dikkat edilecek hususlar ise. SIHHİ GEREÇ YERLEŞİM ÖLÇÜLERİ Sıhhi tesisatta kullanılan çeşitli sıhhi gereçler için bırakılması gerekli alanlar standart olarak verilmiştir. 3. Banyo ve helaların yapının özelliğine göre ya 25 ile 40 cm düşük döşeme olarak yapılmalı veya asma tavan oluşturularak bir üst katın tesisatına yer oluşturulmalıdır. konfor ve tavsiye edilen olmak üzeredir.

.. su ile yıkamalı helalar kullanılır. alafranga helalar (klozetler) ve alaturka helalar (hela taşları) olarak ikiye ayrılmaktadır. Hijyen birinci planda olduğundan malzeme seramikten yapılmış olmalıdır. ... iş yerlerinde vb. Helalar .. 15 KLOZETLER Konutlarda. LAVABO MONTAJ ÖLÇÜLERİ FOTOSU..Sıhhi Tesisat .

Banyo bataryası. Bu nedenle küvet ve duş teknesinin iç yüzeyi banyo döşemesi ile aynı seviyede veya 5-10 cm daha yukarıda olmalıdır. Batarya cinsine göre montaj yüksekliğine dikkat edilmelidir. Su kullanımı 35 ile 40 litre. Banyo küvetinin monte edileceği düşük döşemenin sızdırmazlığını temin için izole edilmesi tavsiye edilir. ayak banyo kotundan daha aşağı kota basarsa kayma olasılığı artar. genellikle 60 –90 litre mertebesindedir. yapılan ayaklar üzerine yerleştirilmeli ve sifonun temizlenmesi için önlem alınmalıdır. Küvet ve duş teknesinin iç düzeyi banyo döşemesinden daha aşağı kotta olmamalıdır. Evyelerde genellikle duvar musluk veya bataryaları kullanılır. Banyo küvetleri. . Bir bulaşık makinesi olması halinde tek gözlü evye yeterlidir. küvet içerisine adım atıldığında. Büyüklüğü 75x75 ile 90x90cm arası olmaktadır. Kaygan yüzey olduğu için. Fayans veya emaye kaplı duş teknelerinin tercih edilmesini öneririz.duş teknesi boyutu en az 80x80 cm olmalıdır. seramik veya fire clay malzemeden üretilmiştir. Duş teknesi emayelenmiş döküm veya çelik saç.Sıhhi Tesisat BANYO KÜVETLERİ Yatmalı ve oturmalı olarak ikiye ayrılmaktadır. küvetin boşaltma deliğine yakın bir yere monte edilmelidir. MUTFAK EVYELERİ Mutfaklarda yiyecek hazırlama ve bulaşık yıkama için damlalıklı çift gözlü mutfak evyesi ve çalışma tezgahı bulunması gerekmektedir. 16 DUŞLAR Duşlar akan su ile tam yıkanma amacı ile kullanılırlar. plastik.

KLOZET LAVABO DUŞ TEKNESİ YER SÜZGECİ ÇAMAŞIR MAKİNESİ BULAŞIK MAKİNESİ BULAŞIK EVYESİ ŞOFBEN 4 adet 4 adet 2 adet 5 adet 1 adet 1 adet 1 adet 1 adet Temiz su tesisatında ana ve yerel basınç düşümleri için . Kesit şemasını arka sayfada verdiğim villa.5m) 49035 49035 53938 Pa Pa Pa Toplam Etkin Basınç 240272 Pa Kritik Hat Basınç Kaybı (1-3-5-7-9-13-16-18-20-26) 201041 Pa Toplam etkin basınç. Tüm çalışmalar sonucunda elde edilmiş olan hesaplar. İstanbul ili Sarıyer İlçesi Bahçeköy Beldesi’ndedir. 17 Şebeke Basıncı 392280 Pa Sayaç Basınç Kaybı Kritik Nokta Akma Basıncı Kritik Nokta Yüksekliği (5. kritik hat basıncından daha büyük olduğundan. Villa içerisinde kullanılan cihazlar ve sayıları aşağıya çıkarılmıştır. kullanılan yöntemler ve kolon – kesit – vaziyet planları ile sunularak projelendirilmiştir.Sıhhi Tesisat BÖLÜM VII VİLLA TESİSATININ PROJELENDİRİLMESİ Önceki bölümlerde teorik olarak değindiğimiz noktalara seçtiğimiz villanın projelendirilmesi ile pratik olarak girmiş bulunmaktayız. kritik noktaya su rahatça ulaşabilmektedir. . Bu nedenle hidrofora gereksinim duymayız.

Bas.Bas. Çap Boy (m) Öz. (Pa/m) Top. (Pa) 18 .Kay.B.Kay.Sıhhi Tesisat No Y.

2 4.5 11 0. 0.5 3 9.15 3.3 0.5 2.25 18008.2 5.6 13107.5 3 9 15 15 15 15 20 15 20 15 25 15 15 15 25 15 15 25 15 25 15 25 15 15 15 15 25 25 15 15 15 15 25 15 15 15 25 15 25 15 15 15 25 1.9 3825 3825 7649 19222 5590 3825 6473 19222 3138 3825 3825 23046 4511 3825 3825 5050 3825 5296 3825 5541 19222 3825 23046 23046 2844 8385 3825 19222 23046 19222 2648 3825 19222 23046 2648 3825 2844 19222 3825 23046 4315 4131 956.8 3.25 573.25 7649 2883.5 4 2.4 0.3 19565 17136 9062.4 5560.5 18436.75 0.5 3825 3972 956.75 73747.5 4.5 0.5 5.2 2 2.8 12813.5 6 2.Sıhhi Tesisat 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 0.5 0.5 2.6 765 120991.15 2 3.5 3883.35 0.8 9243 8385 5163.5 0.5 19 Sıcak su için şofbenden çıkan 9 YB.5 0.75 0. .25 1.1 4.4 0.8 573.5 3 5.75 1 0.8 5 1.5 0.6 3060 14220 24988.25 0.5 0.08 0.5 1 2.5 10.5 0.15 4.75 109468.5 2.1 3.5 0.4 25350.95 0.35 0.5 3 2.25 1 0.25 26910.9 0.15 3.48 1.5 3.3 eş zaman kullanım faktörü ile 3 YB ‘lik giriş miktarına tekabül eder ve miktarı karşılayacak şekilde 26 L/dakikalık şofben seçilir.75 3844.3 6276 12431.2 1.4 3844.25 3.2 2883.5 3 3 6 17.25 1 1.2 9022 9486 3825 13887.5 0.5 2.2 2.5 0.5 6.48 1 2.4 112925.75 3844.5 0.5 11.25 0.

8 2 10 2 7 9 19 2 4 6 7 13 2 15 8 23 2 8 10 2 12 35 2 8 10 2 12 47 2 4 6 4 10 Çap 100 50 100 50 70 70 100 50 50 70 70 70 50 70 100 100 50 100 100 50 100 100 50 100 100 50 100 100 50 50 70 50 70 Bilgi Klozet Lavabo 1-2 bağlantı yer süzgeci duş teknesi 4-5 bağlantı 3-6 bağlantı Lavabo Çamaşır makinesi 8-9 bağlantı duş teknesi 10-11 bağlantı yer süzgeci 12-13 bağlantı Klozet 14-15 bağlantı Lavabo Klozet 17-18 bağlantı yer süzgeci 19-20 bağlantı 16-21 bağlantı Lavabo Klozet 23-24 bağlantı yer süzgeci 25-26 bağlantı 22-27 bağlantı yer süzgeci Evye 29-30 Bulaşık Makinesi 31-32 20 . Pis su borularına da birer numara verilerek ölçümlendirme daha kolay anlaşılır hale getirilmiştir.Sıhhi Tesisat Pis su tesisatı için olması gereken ölçüler SARFİYAT BİRİMİ esasına göre önceki bölümlerde değinilmiş ve aynı şekilde burada uygulanmıştır. Buna Göre . No 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 Kolon P1 P1 P1 P1 P1 P1 P1 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P2 P3 P3 P3 P3 P3 S.B.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful