ANADOLU ÜNİVERSİTESİ

AÇIK ÖĞRETİM FAKÜLTESİ

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Ders Notları
Daha fazla bilgi için ; mintshare.blogspot.com

Umumi Hıfzısıhha Kanunu. İcra-İflas Kanunu. 3) Sanayi devrimi XVIII. makinist. pilot. İş Kanunu.Bireysel hukukun toplu hukuka dönüşmesi . Hukuki Bağımlılık : İşverenin gözetimi ve yönetimi eş deyişle otoritesi altında iş görülmesidir. karadan gemiye yapılan yükleme ve boşaltma işleri . alet.Tarım Sanatları .İş Kanunu kabul edilmiştir.İşçinin korunması ilkesi . kadın ve çocuk işçilere yönelik kanundur.Tarım.Ev hizmetleri . Teknik Bağımlılık : İşin yapılması ile yürütüm biçimi ve koşulları yönündendir. hukuki ve ekonomik olarak ifade edilir. 4) Dünyadaki ilk devlet müdahalesi. Umumi Hıfzısıhha Kanunu.Çıraklar 5) 4857 sayılı İş Kanunun Uygulanacağı Yerler. 2) İşçinin bağımlılığı teknik.İş Kanunu kabul edilmiştir. 1877 Mecelle’dir. gece çalışması ve tarımda uygulanır.Tarım işletmelerinde yapılan yapı işleri . Basın İş Kanunu. 9) Devletin çalışma yaşamına ilk müdahalesi.İş Kanunu kabul edilmiştir. maden işçilerine yöneliktir.Rehabilite edilenler .Bir ailenin üyeleri ve 3. . işveren adına ve hesabına iş görmesine yol açarak işçiyi işverene bağımlı kılar. çoğalan işçi eylemlerini yasaklamıştır. Borçlar Kanunu.Su ürünü üreticileri . 5) 1865 Dilaver Paşa Nizamnamesi ve 1869 Maadin Nizamnamesi. hostes) . Belediyeler Kanunu. Deniz İş Kanunu. . Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu 3) Örf ve Adet Hukuku. 4447 sayılı kanun (İşsizlik Sigortası). Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu.maddesine uygun 3 kişinin çalıştığı iş yerleri .2 Ünite – 1 ( İş ve Sosyal Güvenlik Hukukuna İlişkin Genel Bilgiler ) 1) İş sözleşmesinin tarafları arasındaki hukuki ilişki. yy sonlarında İngiltere’de ortaya çıkmıştır.İşçiyi koruma ve yardım .Toplu iş hukukunda tarafların özerkliği .Halka açık park ve bahçe işleri .İşçinin kişiliğinin tanınması .Borçlar Kanunu. 11) İş hukukuna temel olan ilkeler.Kıyılarda veya liman iskelelerde gemiden karaya. 1936 yılında 3008 Sayılı I.Sporcular . 1953 Basın İş ve Deniz İş Kanunu 1967 yılında 931 sayılı II. 10) 1926 . parça ve makinelerin yapıldığı atölye ve fabrikalar .Deniz ve hava taşıma işleri (gemi kaptanı. Ulusal Bayram ve Genel Tatiller hakkında kanun 2) Özel Kanunlar. Maden Kanunu. bireysel iş ilişkilerini düzenleyen ilk kanundur. saklı haklar. 1930 . 8) Cumhuriyet döneminde bireysel iş ilişkileri ilk kez Borçlar Kanununun hükümleriyle düzenlenmeye başlamıştır.İşçinin yönetime katılması . Anayasa. 7) 1909 Tatil-i Eşgal Kanunu.Nisbi emredici hukuk kuralları .507 sayılı esnaf ve küçük sanatkarlar kanunun 2. 1802 yılında İngiltere Dokuma Sanayinde çalışan çocuk işçilere yöneliktir. 1971 yılında 1475 sayılı III.Havacılığın bütün yer tesislerinde çalışanlar . Ekonomik Bağımlılık: İşçinin iş görmesi karşılığında işverenden sürekli ve düzenli gelir elde etmesidir. Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu. Medeni Kanun.İşçi lehine yorum ilkesi Ünite – 2 ( İş Hukukunun ve 4857 Sayılı İş Kanunu’nun Uygulama Alanı ) 1) Genel Kanunlar.dereceye kadar hısımları arasında evlerde el sanatlarının yapıldığı işler . Türk Ceza Kanunu. Sendikalar Kanunu. 4) 4857 sayılı İş Kanununun Uygulanmayacağı Yerler. . Ara dinlenmesi. 2003 yılında 4857 sayılı IV. Sosyal Sigortalar Genel Sağlık Sigortası Kanunu. Buna öğretide tabiiyet denir.Aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarım ile ilgili yapı işleri . 6) İlk Medeni Kanun. 1921 Zonguldak Ereğli Kömür Tozları Kanunu ile olmuştur.50 ve daha az işçi çalıştıran tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerleri .İş Kanunu kabul edilmiştir.

Çıraklık Sözleşmesi. Yapı işlerini korumayı amaçlamıştır. %2 Eski Hükümlü. haftalık çalışma süresi 20 saat kararlaştırılmış sayılır. ancak en çok 90 gündür. Disiplin borcu İşverenin borçları. 2) Parça sayısı. Eşit davranma borcu. 7) Götürü Ücret. çalışma konusunu değiştiren veya kapatan işveren bu durumu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın işyerinin bulunduğu bölge müdürlüğüne en geç 1 ay içinde bildirmek zorundadır. zamana göre ücret sistemidir. Sadakat borcu. 2 ay. 5) Kendisine ihtiyaç duyulması halinde iş görme ediminin yerine getirileceğinin kararlaştırıldığı iş ilişkisi. 6) Yüzde usulü ücret. 3) Akort ücretin en çok uygulanan şekli parça başına ücrettir. Ünite – 3 ( İş İlişkisinin Kurulması ) 1) Nitelikleri bakımından en çok 30 iş günü süren işler süreksiz iş sözleşmesidir. 10) Asgari Ücret. %1 Terör Mağduru Özel Sektör : %3 Özürlü 12) Geçici askerlik veya kanuni bir görev nedeniyle işten ayrılan işçilerin iş sözleşmeleri hemen sona ermez. 2) Bir sınıfın boya-badanası. . 6) Çağrı üzerine çalışmaya dayalı iş sözleşmesinde haftalık çalışma süresi taraflarca kararlaştırılmamışsa. İşçinin buluşlarından ötürü ödeme yapma borcu Ünite – 4 ( iş İlişkisinin Ücret Yönünden Düzenlenmesi ) 1) Ücret sistemleri içerisinde en eski ve en yaygın olanı. 8) Geçici iş ilişkisi gerektiğinde en fazla 2 defa yenilenir. Çağrı Üzerine Çalışmaya Dayalı Kısmı Süreli bir iş sözleşmesidir. Toplu İş Sözleşmesi. uzunluk veya ağırlık gibi birimlere göre belirlenen ücret sistemine Akort Ücret denir. en geç 2 yılda bir belirlenir. devralan. 15) İşçinin borçları. 3 yıl gibi bir süre açıkça belirtilmişse veya bir bostandan karpuzların toplanması için yapılan iş sözleşmesi. Almazsa 3 aylık ücret tutarında tazminat öder. Çağrı üzerine çalışmaya dayalı iş sözleşmesi ve Süresi 1 yıl veya daha uzun süreli iş sözleşmeleri 11) İşverenler 50 veya daha fazla işçi çalıştırdıkları işyerlerin özürlü. İş nedeniyle zarar gören işçiye ait alet. yapılan işin sonucuna göre belirlenen bir ücret sistemidir. 11) Asgari Ücret. 4) İşçinin yaptığı işin miktarına bağlı maktu veya yüzde olarak ödenen ücrete Komisyon Ücret denir. 9) İş sözleşmesinde ehliyet kavramı Medeni Kanunda düzenlenmiştir. 5) İşçinin sattığı tencere başına %10 alması komisyon ücrettir. Çalışma borcu. İşten ayrılan gazeteci fesihten itibaren 1 yıl içinde iyileşirse eski işine dönebilir.3 . 2 ay içinde başvurması halinde işveren bu işçiyi işe almak zorundadır. 3) Yapılan iş sözleşmesinde 10 gün. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile belirlenir. 9) Ücretin para yerine işverene ait veya işveren tarafından gösterilen mağazalarda alışveriş imkanı sağlayan fişler ve kuponlar verilerek ödenmesi TRUCK SİSTEMİ’dir.Zirai mücadele pilotları 6) Bir işyeri kuran. 8) Götürü ücrette yapılması gereken bir iş ve işin karşılığında belirlenmiş bir ücret söz konusudur. Daha uzun süren işler ise. 4) Sözleşmede herhangi bir süre konulmamışsa ve durumdan da anlaşılamıyorsa belirsiz süreli iş sözleşmesidir. büyüklük. 13) Geçici askerlik veya kanuni bir görev nedeniyle ayrılan işçinin sözleşmesi sona ererse. 1 yıl. Örneğin. 12) Kanuni ipotek hakkı Medeni Kanunda düzenlenmiştir. Ücret ödeme borcu. lokanta. 13) İşçi ücretinden yapılacak kesintiler 1 ayda 2 gündelikten fazla olamaz. sürekli iş sözleşmesidir. ufak tefek tamirat işleri süreksiz iş sözleşmesidir. 14) Hastalanan gazetecinin iş sözleşmesi 6 ay süre ile feshedilemez. eski hükümlü çalıştırmak zorundadır. taşıt ve hayvanları tazmin borcu. 10) Yazılı yapılması gereken iş sözleşmesi türleri. eğlence yerleri gibi hizmet sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinde uygulanır. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri alma borcu. bir apartmanın çevre düzenlemesi için peyzaj firmasıyla anlaşması. Takım Sözleşmesi. 7) Deneme süresi en çok 2 aydır. İşe uygun işçi çalıştırma borcu. 1 yıl kıdemi varsa 2 ay askıda kalır. Kıdem arttıkça askıda kalma süresi de artar. otel. Kamu Sektörü : %4 Özürlü. belirli süreli iş sözleşmesidir.

14) 18 veya daha küçük yaştaki işçilerle 50 ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20 günden az olmayacaktır. tamamlama ve temizleme işlerini yapacak olan işçiler.İ. 13) 1 yıldan 5 yıla kadar kıdemi olanlara en az 14 gün 6 yıldan 14 yıla kadar kıdemi olanlara en az 20 gün 15 yıl ve daha fazla kıdemi olanlara en az 26 gün ücretli yıllık izin verilir. . 4) Okula gitmeyen çocuklar günde en çok 7 saat. Fazla sürelerle çalıştığı her süre karşılığı 1 saat 15 dakika serbest zaman olarak kullanabilir. 8) İş sözleşmesi son bulan işçinin işyerinden ayrılırken alacağının kalmadığını gösteren ve işveren tarafından alınan belgeye İbraname denir. iş sözleşmesinin kötü niyetli feshidir.5 saati geçemez. ikrah. 8) Hazırlama. 5) Günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz.’na ve bölge müdürlüğüne bildirmek ve işyerinde ilan etmek zorundadır. Ünite – 7 ( İş İlişkisinin Son Bulması ) 1) İş sözleşmesinin hükümsüzlük yaptırımlarından birisi de iptal edilebilirliktir. bu işlerden en çok 2 saat daha çalıştırılabilir.K. 2) Sona eren iş sözleşmesi 1 yıl ya da daha uzun süreli ise en çok 1 yıl uzar. normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarın %25 yükseltilmesiyle ödenir. tamamlama ve temizleme işlerinde ücret saat başına düşen tutarın %50 yükseltilmesiyle ödenecektir. normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarın %50 yükseltilmesiyle ödenir. 10) Fazla sürelerle çalışma için verilecek ücret. İş sözleşmesinin hata. 6) İşçilerin gece çalışmaları 7.5 saatten fazla süreli işlerde 60 dakika ara dinlenme verilmek zorundadır. Fazla çalıştığı her saat karşılığı 1 saat 30 dakika. Ünite – 6 ( İş İlişkisinin Kişiler Bakımından Düzenlenmesi ) 1) 15 yaşını doldurmuş 18 yaşını doldurmamış işçilere genç işçi denir. 3) Okula devam eden çocuklar günde en çok 2 saat. 11) Genel sebeplerle fazla çalışmada işçi zamlı ücret yerine. 2) 18 ve daha küçük işçileri çalıştıran işveren doktor raporu almalı ve 6 ayda bir yeniletmelidir.5 saat süt izni verilir. haftada 40 saat çalıştırılabilirler. haftada 35 saat çalıştırılabilirler. gabin altında yapılması halinde sözleşme 1 yıl içinde iptal edilebilir.4 Ünite – 5 ( İş İlişkisinin Zaman Bakımından Düzenlenmesi ) 1) Haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir. 2) Ağır vasıta kullananların günlük çalışma süresi 9 saati geçemez. Mahkeme kararını 2 ay içinde verir. 5) İşçinin işveren hakkında bir şikayette bulunması veya işveren aleyhine dava açması ya da şahitlik yaptığı için iş sözleşmesinin sona erdirmesi gibi haller. 4) 4 saat (dahil) ve daha kısa süreli işlerde 15 dakika 4 saatten fazla 7. 12) Genel sebeplerle fazla çalışmada işçinin onayı gerekir ve 1 yılda 270 saati geçemez. süresi kadar uzar. 20 işçi – 100 işçi arası en az 10 işçi 101 işçi – 300 işçi arası en az çalışanların %10’u 301 işçi ve daha fazla en az 30 işçi 7) Toplu işçi çıkarmak isteyen işveren bunu en az 30 gün önceden T. 3) İşçi bildirimli feshin geçerli olmadığı iddiası ile 1 ay içinde İş Mahkemesine dava açabilir. 5) Okula gitmeyen ve 15 yaşını doldurmuş işçiler günde en çok 8 saat. haftada 10 saat çalıştırılabilirler. 1 yıldan daha kısa süreli iş sözleşmesi ise.5 saate kadar (dahil) 30 dakika 7. 4) Bildirim şartlarına uyulmaksızın yapılan fesih usulsüz bildirimli fesihtir. 3) Telafi çalışmasını işveren 2 ay içinde günlük çalışma süresini aşmamak koşulu ile günde en çok 3 saat yaptırabilir. hile. 9) Fazla çalışma için verilecek ücret. 7) Hazırlama. 6) Kadın işçiler yer altı ve su altı gibi işlerde çalıştırılamazlar. 6) Toplu işçi çıkarmanın ölçüsü. 7) Kadın işçilere 1 yaşından küçük çocuklarını emzirebilmesi için günde 1.

işyerindeki tüm işçilerin sayısına göre belirlenir. Bütçenin kabulü. Ayırt etme gücüne sahip (mümeyyiz) ve Ergin olmak 2. Üye kayıt fişinin sendikaya verilmesi 3. Oy kullanmak için de 16 yaşını doldurmak gerekir. sendika tüzüğünde belirlenen yetkili organın kabulü ile kazanılır. 14) Askerliği meslek edinmemiş askeri şahısların Sendikalar Kanununa göre sahip bulundukları hak ve borçlar silah altında bulundukları süre içinde askıda kalır. İşçi niteliğinin kaybedilmesi 3. Üyelik Aidatını Ödemek (En önemli borç) 11) Sendikalara askeri şahısların üye olamayacağı belirtilmiştir. 5) Genel Kurulun Görevleri. İşçi. 15) Üyeliğin Kendiliğinden Sona Ermesi. 50’ye kadar 1 Temsilci 51-100’e kadar 2 Temsilci 101-500’e kadar 3 Temsilci 1001-2000’e kadar 6 Temsilci 2001 ve 8 Temsilci Ünite 1 ile 8 arası ara sınav konularına aittir. emeklilik veya malullük aylığı veya toptan ödeme alarak işten ayrılması . 1. Notere tasdik edilmesine gerek yoktur. işçi sendikasına üye olamaz. 6) Üyelik başvurusu üzerine sendikanın yetkili organı olumlu veya olumsuz kararını en çok 30 gün içinde vermek zorundadır. işçinin 5 nüsha olarak doldurup imzaladığı ve notere tasdik ettirdiği üye kayıt fişini sendikaya vermesi gerekir. işyerinde işçilere ödenen günlük çıplak ücretlerin toplamıdır. Sendika yetkili organı tarafından üyeliğin kabulü 4) Mümeyyiz (aklı başında) olmak koşulu ile 16 yaşını doldurmamış kimseler ancak kanuni temsilcilerin yazılı izniyle sendika üyesi olabilirler. İşçi Sendikası Şubesi Genel Kurulu. Üye kayıt fişini doldurmak 3. Yaşlılık. Ünite – 9 ( Sendika Üyeliği ve Güvencesi ) final başlar 1) Genel Müdür. 1. 3) İşçi Sendikası Üyeliğinin Kazanılması. Yöneticilik ve Temsilcilik Görevlerinin Tanıdığı Yetkileri Kötüye Kullanmamak 3. İşçi Sendikası Genel Kurulu. Tüzük değişikliği. 12) İşçi sendikası üyesi işçinin geçici olarak işsiz kalması sendika üyeliğini etkilemez. 1. 7) İşveren Sendikasının Üyeliğinin Kazanılması. Sendika Düzenine Uymak 2. 1. 2) Sendikalar veya konfederasyonlar hazırladıkları tüzüklerini ve diğer belgelerini valiliğe vermekle tüzel kişilik kazanırlar. 9) İşveren sendikasına üyelik. en çok 29 üyeden oluşur. 13) Sendikanın faaliyet alanı içinde kalmak şartı ile başka bir işe geçmesi sendika üyeliğini etkilemez. İşveren sendikasına üye olma hakkını kullanmaya ehil olmak 2. Organların seçimi. 5) İşçi sendikası üyeliğinin kazanabilmesi için. Şube açma ve kapama birleştirme 6) Konfederasyonların yönetim kurulu en az 5. 3) Genel Kurul Türleri. İşveren Sendikası Genel Kurulu. Konfederasyonlara üye olma ve çekilme. Sendika üyesi olabilmek için gerekli koşulların kaybedilmesi 2.06.İşveren Konfederasyonu Genel Kurulu 4) Tüzel kişiliğin kazanılmasından sonra 6 ay içinde yapılan genel kurul toplantısına İlk Genel Kurul toplantısı denir.5 Ünite – 8 ( Sendikaların Kurulması ve Yönetilmesi ) 1) 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu 25. İşçilerin işkolunu değiştirmesi 5. İşveren veya işveren vekili niteliğinin kaybedilmesi 4. 7) Atanacak sendika temsilcisinin sayısı.2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 10) Üyelik Borçları. Yönetim ve denetleme kurulu raporlarının görüşülmesi. 2) İşveren sendikasına işverenin ödeyeceği aylık üyelik aidatı miktarının üst sınırı. Sendika yetkili organı tarafından üyeliğin kabulü 8) İşveren sendikası üyeliğinin kazanılabilmesi için işveren sendikasına üye olabileceklerce 3 nüsha üye kayıt fişinin doldurulup imzalanması ve sendikaya verilmesi yeterlidir.

20) İşverenin ayrım yapması halinde farklı muameleye tabi tutulan işçinin 1 yıllık ücreti tutarından az olmayan sendikacılık tazminatı hükmedilir. Borçlarını ödeyemeyecek kadar yoksullaşma (acze düşme) 2. Toplanan kurullara temsilci göndermek 3. Genel Kurulun üst üste iki kez olağan şekilde toplanamaması 10) Sona eren bir sendikanın mal varlığının üyesi bulunduğu konfederasyona devredilebilmesi için gerçekleşmesi gereken koşul. 1. Mali Yapısı. Yönetim Kurulunun kurulamaz hale gelmesi 3. Gerçek kişinin ölümü veya gaipliğine karar verilmesi. Grev ve Lokavt sırasında üyelere yardım etmek 3) Sendikaların Gelirleri. defterlerin ve kayıtların mevzuata uygun olup olmadığı hususlarında İçişleri Bakanı ve Mülk İdare Amiri Genel Denetim yapabilirler.6 6. Nakit mevcudun %10’unu aşmamak kaydıyla kooperatiflere kredi vermek 6. Kapatmayı gerektiren bir suç nedeniyle dava açılması 9) Kendiliğinden Sona Erme (İnfisah) 1. Toplu iş sözleşmesi akdetmek 2. Üyelik ve Dayanışma Aidatı (En önemli gelir kaynağı) 2. 1. maddesine göre Devlet Denetleme Kurulu ve Başbakanlık tarafından yapılabilinir. Eğlence. Husumete ehil olmak 4. 6) Dış Denetim. Yasaklanmış kişilere görev verilmesi 4. 5) Sendika ve konfederasyonlarda denetleme yetkisi Genel Kurul’a aittir. Bağışlar 4. Anayasanın 108. Üyelerine ve mirasçılarına adli yardımda bulunmak 2. Kurs ve konferanslar tertiplemek 4. 1. sendika genel kurulu kararına bağlıdır. konser gibi faaliyetlerden elde edilen gelirler 3. 16) Üyelikten çekilme notere başvurma tarihinden itibaren 1 ay sonra geçerli olacaktır. Nakit mevcudun %5’ini aşmamak kaydıyla sandıklara Kredi vermek 5. Grev ve Lokavta karar vermek ve idare etmek 2) Sosyal Faaliyetler. Mal varlığı gelirleri. mal varlığı değerlerinin devir. Sendikanın mal varlığının tüzükle veya feshe kadar veren genel kurul kararı ile Sendikalar Kanunu’na göre kurulmuş aynı nitelikteki bir kuruluşa bırakılmamasıdır. kararın bildirilmesinden itibaren 30 gün içinde iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemeye itiraz edebilir. Nakit mevcudun %25’ini aşmamak kaydıyla Sağlık ve rehabilitasyon tesisleri kurmak için yardımda bulunmak 9. Nakit mevcudun %40’ını aşmamak kaydıyla Sınai ve iktisadi teşebbüslere yatırım yapmak 8. 8) Sendikaların Faaliyetlerinin Durması. tüzel kişiliğin feshi (dağıtma) veya infisahı (dağılma) halinde kendiliğinden sona erer. 19) Sendikaların konfederasyonlara üye olabilmeleri. . Ünite – 10 ( Sendikaların Faaliyetleri. 18) Yetkili organın çıkarma kararına karşı üye veya işyerinin bağlı bulunduğu bölge müdürlüğü. 17) Sendika veya Konfederasyon üyeliğinden çıkarılma konusunda karar verecek yetkili organ Sendika Genel Kurulu’dur. Teknik ve mesleki eğitim tesisleri kurmak 7. tüzükte gösterilen amaçlar doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediği. Yargı organlarına başvurmak 3. Tüzük ve belgelerin kanuna aykırı veya eksik olması 2. 1. temlik ve satışından doğan kazançlar 4) Türkiye Cumhuriyeti’nin üyesi bulunduğu kuruluşlardan başka dış kaynaklardan Bakanlar Kurulu’ndan izin alınmadıkça sendika ve konfederasyonlar yardım kabul edemezler. 7) Dernekler Kanununa göre. Denetimleri ve Son Bulmaları ) 1) Çalışma Yaşamına İlişkin Faaliyetler. Dış kaynaklardan izinsiz yardım ve bağış alınması 3.

ücretlerden kanuna aykırı kesintiler yapması bireysel iş uyuşmazlıklarına örnektir. yeni toplu iş sözleşmesi için yetki işlemlerine yürürlükteki toplu iş sözleşmesinin bitiminden önceki 120 gün içinde başlanabilir. izinler. durumun gereği olarak süresi bir yıldan kısa toplu iş sözleşmeleri yapılabilir. izin ve disiplin kurullarının oluşturulması. çalışma sürelerinin azaltılması menfaat uyuşmazlıklarına örnektir. kıdem tazminatını eksik ödemesi veya hiç ödememesi. Anlaşma olmadığı takdirde arabuluculuk aşamasına geçilir. 6) İşçi sendikalarının işyeri ve işyerlerini kapsayacak toplu iş sözleşmesi yapma yetkisine sahip olabilmeleri için iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi gerekmektedir. 5) Bir toplu iş sözleşmesinin yapılmasında belirli aşamalardan geçilmesi gerekir. tahkim ve arabuluculuk yöntemleridir. işçi sendikasının kurulu bulunduğu iş kolunda çalışan işçilerin ülke çapında en az %10’unu (tarım ve ormancılık.7 Ünite – 11 ( Toplu İş Sözleşmesinin Yapılması. uyuşmazlığı çözerek toplu iş sözleşmesini meydana getirir. Barışçı çözüm yollarının en çok kullanılanı ise. Ünite – 12 ( Toplu İş Uyuşmazlığı ve Barışçı Çözüm Yolları ) 1) Geçerli bir sebep yokken işverenin iş sözleşmesini feshetmesi. 5) Barışçı Çözüm Yolları sıralaması şu şekildedir: Eda Davası – Yorum Davası – Özel Hakem 6) Yorum davalarında tarafların iş mahkemesi kararını temyiz etmesi durumunda Yargıtay 2 ay içinde karar verir. 7) Arabulucunun görev süresi 15 gündür. Tarafların anlaşmaması ile bu süre en çok 6 iş günü daha uzatılabilir. aralarındaki ilişkileri düzenleyen sözleşmede ya da mevzuatta bulan uyuşmazlıktır. 9) Yetki itirazları. bir işveren sendikası olabileceği gibi sendika üyesi olmayan bir işveren de olabilir. Hükümleri ve Uygulama Alanı ) 1) Toplu iş sözleşmesinin işçi tarafı mutlaka bir işçi sendikası olmalıdır. 7) Toplu iş sözleşmesi varsa. kısaltılması ve süre bitmeden toplu iş sözleşmesinin sona erdirilmesi söz konusu olamaz. Aksi takdirde grev ve lokavtın serbest olduğu hallerde grev ve lokavt uygulanabilir. Ancak faaliyetleri bir yıldan az süren işlerde. Arabulucu tarafları uzlaştırmayı başarırsa yine toplu iş sözleşmesi imzalanır. 3) Ücret. İşverenin işçiye ücret ödememesi veya işçinin işverenin makinesine zarar vermesi hak uyuşmazlıklarına örnektir. 2) Kanunda öngörülen oranlardan fazla özürlü veya eski hükümlü çalıştırma işyerine işçi alımında daha önceden o işyerinde çalışıp ayrılanlara öncelik verme iş sözleşmesinin yapılmasına ilişkin normatif hükümlere örnek olarak verilebilir. adından da anlaşılacağı üzere taraflardan birinin diğer tarafın bir hakkını ihlal etmesi yüzünden çıkan ve çözüm tarzını. uyuşmazlığın tarafı olan işçi sendikası 15 gün içinde işveren tarafla anlaşmak veya uyuşmazlığı Yüksek Hakem Kuruluna intikal ettirmek zorundadır. kanuni hakem müessesesi devreye girer. . 8) Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvurarak yetkili olduğunun tespit edilmesini ve buna ilişkin yetki belgesinin kendisine verilmesini ister. Başvuru tarihinden itibaren 6 işgünü içinde bu incelemeler tamamlanır ve sonuç bildirilir. Öncelikle yetkili bir işçi sendikası olmalıdır. sosyal yardımlar. 4) Mücadeleci ve güce dayanan çözüm yolları olarak grev ve lokavt uygulamaları gösterilebilir. 3) Ücretlerin artırılması. Bu aşamada taraflar anlaşırsa toplu iş sözleşmesi imzalanır. uyuşmazlık hallerinde uzlaştırma kurulları oluşturulması veya özel hakeme başvurulması konularına ilişkin hükümler borç doğuran hükümlere örnektir. sebep de göstermek suretiyle tespit yazısının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde işyerinin bağlı olduğu Bölge Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemeye yapılır. Genel kural olarak süresi 1 yıldan az 3 yıldan fazla olamaz. 9) Grev oylaması sonucunda grevin uygulanmamasına karar verilmişse. 2) Hak uyuşmazlığı. uzlaştırma. sendika duyurularının nerede. Bu nedenle Çalışma Bakanlığı bazı incelemelerde bulunur. nasıl yapılacağının kararlaştırılması. avcılık ve balıkçılık iş kolu hariç) kendi üyesi olarak kaydetmiş olmasıdır. 4) Sendika temsilcilerine oda tahsisi. Toplu iş sözleşmesinin yazılı olarak yapılması zorunludur. ikramiye. Grev ve lokavtın yasak olduğu hallerde ise. çalışma süreleri ile ilgili hükümler de iş sözleşmesinin muhtevasına ilişkin normatif hükümlere örnektir. 8) Grev ve lokavtın yasaklandığı veya hükümetçe ertelendiği durumlarda. Bu koşullardan ilki. taraflar anlaşamadıkları takdirde uyuşmazlık kanuni hakem müessesesi olan Yüksek Hakem Kuruluna intikal ettirilecektir. fazla çalışma. Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra sürenin uzatılması. prim. İşveren tarafı ise. Yetki aşamasından sonra toplu görüşmeye çağrı ve arkasından toplu görüşme aşamasına geçilir.

2) Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması ve işçi sendikasının grev kararı alması halinde TİSGLK hükümlerine uygun olarak yapılan lokavt. Asıl ve yedek üye seçmek 4. tahkim. üretimi nafta veya tabii gazdan başlayan petrokimya işlerinde 4. Yönetmelikleri karara bağlamak 6. 4. Strateji Geliştirme Başkanlığı. şehir içi deniz. kara ve demiryolu ve diğer raylı toplu yolcu ulaştırma hizmetlerinde grev ve lokavt yapılamaz. Can ve mal kurtarma işlerinde 2. Tedbirleri kararlaştırmak 3. Her türlü kiralama sözleşmesi hakkında karar vermek 5) Danışma Birimleri. elektrik. Uzlaşma. oylama sonucunun kesinleşmesinden itibaren 15 gün içinde karşı tarafla anlaşmaya varamazsa veya Yüksek Hakem Kuruluna başvurmazsa yetki belgesinin hükmü kalmaz. Zorunlu katılım ilkesine dayanmaz. Su.8 Ünite – 13 ( Toplu İş Uyuşmazlıklarının Grev ve Lokavtla Çözümü ) 1) Lokavt. mal ya da hizmet şeklinde olabilir. Ödenek tekliflerini karara bağlamak 2. 5. Eğitim ve öğretim kurumlarında. Muhtaç kişilere yöneliktir. tasfiyesi. yetki ve sorumluluğunu taşır. İlaç imal eden işyerleri hariç olmak üzere. sanatoryum prevantoryum. Banka ve noterlik hizmetlerinde ve 5. 1. 1. havagazı. Para. dispanser ve eczane gibi sağlıkla ilgili işyerlerinde 7. kurumun en yüksek karar. 2. Mezarlıklarda ve 9. üretimi. Bir sonraki dönemin performans hedeflerine ilişkin görüş oluşturmak 3) Yönetim Kurulu. değerlendirerek görüş oluşturmak 3. Görüş ve önerilerde bulunmak 2. dağıtımı.. 5) Geçici grev yasaklarında. Hukuk Müşavirliği. Cenaze ve tekfin işlerinde 3. taraflardan biri geçici grev yasağının 6 ayı doldurmasından itibaren 6 iş günü içinde Yüksek Hakem Kurulu’na başvurabilir. Kurumun bütçe ve bilançolarını. işyerinde faaliyetin tamamen durmasına sebep olacak tarzda işveren veya işveren vekili tarafından kendi teşebbüsü ile veya bir işveren kuruluşunun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasıdır. aşı ve serum imal eden müesseselerde. feragat. Devlet bütçesi veya özel vergilerle finanse edilen kamu yardımlarıdır. 4) Yönetim Kurulu Görevleri. Katılma ile yapılan yardım arasında ilişki yoktur. 3. 6) Grev oylaması sonucunda işçiler grevin uygulanmamasına karar verirlerse ve uyuşmazlıkta taraf olan işçi sendikası. çocuk bakım yerlerinde ve huzurevlerinde 8. hastane. Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği . 7) Erteleme kararlarına karşı yürütmenin durdurulması talebi ile Danıştay’a başvurma hakkı verilmiştir. sulh. 1. 6. termik santralarını besleyen linyit üretimi. kabule karar vermek 7. 1. Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye. faaliyet raporlarını vs. Daire başkanlıklarının veya sosyal güvenlik merkezlerinin kurulmasına. 8) Hangi işlerde kaçar kişinin grev ve lokavt sırasında işyerinde kalmak ve çalışmak zorunda olduğu tespit edilip bölge müdürlüğüne bildirdikten sonra bölge müdürlüğü 3 işgünü içinde işçileri ismen tespit ederek ilgili işverene ve işçilere bildirir. 9) Faaliyeti durdurulan veya hukuki varlığı sona eren bir işçi veya işveren sendikası ilan yapamayacağı için grevin veya lokavtın sona erdiği görevli makam yani bölge müdürlüğü tarafından ilan edilir. Ücretlere ilişkin usul ve esasları belirlemek 4. 3) Grev ve Lokavt kararının karşı tarafa tebliğ edilmesinden itibaren 60 gün içinde ve karşı tarafa noter aracılığı ile 6 işgünü önce bildirilecek tarihte uygulamaya konabilir. kapatılmasına karar vermek 5. Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde grev ve lokavt yapılamaz. 2) Genel Kurulun Görevleri. 4) Grevin Sürekli Olarak Yasaklandığı Haller. tabii gaz ve petrol sondajı. kanuni lokavttır. Ünite – 14 ( Sosyal Güvenlik Kurumu ve Sosyal Sigortaların İşleyişi ) 1) Sosyal Yardımlar. klinik.

. Evlenme ve cenaze ödeneği 2) Geçici iş görmezlik ödeneği ayakta tedavilerde günlük kazancın üçte ikisidir. Emzirme ödeneği 5. Geçici iş göremezlik ödeneği 2. 3) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün %10’unu kaybeden ve Kurum Sağlık Kurulunca onaylanan sigortalı sürekli iş görmezlik gelirine hak kazanır. 1. Meslek lisesi öğrencileri (zorunlu staja tabi) 4. prim ödeme gün sayısı 9000 günden az olan sigortalılar için 9000 gün üzerinden.9 6) Başkanlığın Görevleri. İşverence yurt dışındaki iş yerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri 11) İsteğe bağlı sigorta primi. Çıraklar 3. ilgili kanunlar gereği sigortalının ücretsiz izin olması. Bütçeyi hazırlamak 4. Kurumu yönetmek 2. günden başlanarak yitirilmiş sayılır. Yıllık amaç ve hedef oluşturmak 8. Kurumu temsil etmek 7. Vazife malullüğü aylığı alırken çalışmaya başlayanlar 5. %12’si genel sağlık sigortası primidir. sigortalı tarafından belirlenen prime esas aylık kazancın %32’sidir. 5) Malullük aylığı. 8) Günlük işsizlik ödeneği. Türkiye iş kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme. 1. greve iştirak etmesi veya işverenin lokavt yapması hallerinde bu hallerin sona ermesini. 8) Sigortalılar çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç 1 ay içinde. Yatarak tedavilerde ise günlük kazancın yarısıdır. 10) Kısmen Sigortalı Sayılanlar. 7) Yaşlılık sigortasından sigortalıya sağlanan haklar yaşlılık aylığı bağlanması ve toptan ödeme yapılmasıdır. Bunun %20’si malullük. yılda bir kez en geç Mart ayı sonuna kadar toplanır. 9000 gün ve daha fazla olanlar için ise toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden hesaplanır. Hak sahiplerine bağlanan gelir 4. Strateji ve politikalar geliştirmek 3. Kurumu denetlemek 5. 12) Özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık tutarı asgari ücretin %30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarı prime esas kazanca tabi tutulmaz. diğer hallerde ise yukarda sayılan tarihleri takip eden 10. Ünite – 15 ( Sosyal Sigorta Kolları ) 1) Kısa Vadeli Sigortalardan Sağlanan Haklar. prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında. Bağ-Kur’lularda işe başlayınca. Yönetim Kurulu kararlarını uygulamak 6. Tutukevlerinde çalışanlar 2. Sürekli iş görmezlik ödeneği 3. yaşlılık ve ölüm sigortaları primi. Performans ölçütleri belirlemek 7) Kurul. 1. sigortalının son 4 aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancın %40’ıdır. Emekli Sandığı üyelerinde ise 15 gün içinde kuruma bildirirler. 9) Son 3 yıl içinde. geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler 6. 600 gün prim ödeyenlere 180 gün (6 ay) 900 gün prim ödeyenlere 240 gün (8 ay) 1080 gün prim ödeyenlere 300 gün (10 ay) işsizlik ödeneği ödenir. 6) Yaşlılık kişinin çalışma yaşamından kalıcı olarak ayrılmasına ve dolayısıyla gelir azalışına yol açan bir risktir. 9) Hastalık ve analık hükümlerinin uygulanmasında sigortalılık. 4) Tam iş görmezlikte aylık kazancının %70’i oranında gelir bağlanır. İşsizlik ödeneği 16 yaşından büyükler için uygulanan asgari ücretin brüt tutarının %80’ini geçemez.

Dünya Olimpiyat ve Avrupa Şampiyonu sporculardan aylık alanlar) 4. 1. ile 16. 7) Genel sağlık sigortası primi kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olanlar için hesaplanan prime esas kazancın %12. Oturma İzni Almış Yabancılar 5. gün.10 Ünite – 16 ( Genel Sağlık Sigortası ) 1) Genel Sağlık Sigortası kurulması amacıyla yabancılar tarafından bazı çalışmalar yapılmış. 6) İş kazası ile meslek hastalığı. Genel Sağlık Sigortası kapsamındadır. Bağımsız çalışanlar. üniteler arasından gelen sorular ara sınav sınavında sorulur. Türkiye’de ikamet etmeyenler 5) Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin. 4) Genel Sağlık Sigortasının Kapsamı Dışında Kalanlar. Yol Gideri. ünitelerden gelmektedir. mintshare. 9. 2) Genel Sağlık Sigortalısı Sayılanlar. ay. Bu yüzden final sınavına hazırlanırken ara sınav konularını tekrar gözden geçirmeyi unutmayın. Vatansızlar ve Sığınmacılar. Şeref aylığı alanlar. Sigortalılar (Hizmet akdi için çalışanlar. Ara sınavda da bilindiği üzere 30 soru’da ilk 8 üniteden gelmektedir. ile 16. Uluslar arası Çalışma Örgütü’nün Sosyal Güvenlik ve Sağlık Reform Projeleri ile Avustralya Sağlık Komisyonu Raporu’dur. Bunlar. Genel Sağlık Sigortalısı Sayılanlar Arasında Özel Olarak Belirtilmemiş ve Başka Bir Ülkede Sağlık Sigortası Hakkı Bulunmayanlar 3) Vergi mükellefi olanlar. 65 Yaş Kanunundan aylık alanlar. ile 8. sevk zincirine uyulmadan genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler tarafından sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularına yapılan başvurular sonucu alınan sağlık hizmetlerinin tutarının %70’i kurumca ödenir. Yurtdışı Tedavisi Ünite 9 ile 16 arası final konularına aittir… Önemli Notlar       İş ve Sosyal Güvenlik Hukukundan 30 soru sorulmaktadır. Hükümlü ve Tutuklular 7. İsteğe Bağlı Sigortalılar 3. Bulunduğu ülkenin sosyal güvenlik kurumunda sigortalı olduğunu belgeleyenler 5. Yaklaşık 20 soru buradan çıkar. Askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar ile yedek subay okulu öğrencileri 2. Sigortalı ve İsteğe Bağlı Sigortalı Olmayanların Bir Kısmı (Yoksul vatandaşlar. 30 soruda buradan çıkar. Nakdi tazminat ve aylık bağlanmış olanlar. Sosyal Güvenlik Kurumlarından Gelir ve Aylık Alanlar 6. Bulunulan ülkede sosyal sigorta kapsamında sigortalı yapılanlar 6. Kamuda çalışanlar) 2. üniteler arasından gelen sorular final sınavında sorulur. afet ve savaş hali ile acil haller dışında. Ülke sosyal güvenlik mevzuatına tabi olanlar 4.blogspot.5’idir. 1. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersine çalışılırken rakamsal değerler (yüzdeler. Harp malullüğü aylığı veya Terörle mücadele kanunundan aylık alanlar. Sağlık Hizmetleri. Yabancı ülkede sosyal sigortaya tabi olduğunu belgeleyen kişiler 3. yıl gibi) çok iyi bilinmelidir. Gönüllü Korucular. 30 sorudan 8 -10 arası soru ara sınav ünitelerinden çıkabilir. Vatani hizmet tertibinden aylık alanlar. 1. Gündelik ve Refakatçi Giderleri. sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün sağlık sigortası prim ödeme gün sayısının olması bir koşuldur. Final sınavında ilk 8 üniteden ünite başına 1 soru sorulur. Final sınavında yaklaşık 20 adet soru 9. SHÇEK Hizmetlerinden ücretsiz yararlananlar. 8) Genel Sağlık Sigortasından Sağlanan Başlıca Hizmetler.com .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful