ÖĞRETMEN ADAYLARI İÇİN KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI EĞİTİM BİLİMLERİ GARANTİLİ MODÜLER SET

ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ

KONU ANLATIMI, KONU TARAMA TESTLERİ, DENEME SINAVLARI VE SON SEKİZ YILIN KONULARA GÖRE YERLEŞTİRİLMİŞ ÇIKMIŞ SORULARI

İÇİNDEKİLER

İÇİNDEKİLER
Sayfa TAKDİM ....................................................................................................................................... i KİM NE DEDİ? ........................................................................................................................... ii PUSULA ..................................................................................................................................... iii ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ ........................................................................................ 1
ÖĞRETİM İLKELERİ VE STRATEJİLERİ ...................................................................................................5
1. ÖĞRETİM İLKELERİ .............................................................................................................................................. 7 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 1.10 1.11 Öğrenciye / Çocuğa Görelik (Düzeye Uygunluk) .................................................................................... 7 Aktivite (Etkin Katılım) .............................................................................................................................. 8 Yaşama Yakınlık (Aktüalite) ....................................................................................................................... 9 Somuttan Soyuta ...................................................................................................................................... 10 Bilinenden Bilinmeyene ........................................................................................................................... 10 Yakından Uzağa ........................................................................................................................................ 11 Ekonomiklik .............................................................................................................................................. 11 Açıklık (Ayanilik) ....................................................................................................................................... 11 Bütünlük .................................................................................................................................................... 12 Sosyallik (Otoriteye İtaat ve Özgürlük) ................................................................................................... 12 Bilgi ve Becerinin Güvence Altına Alınması .......................................................................................... 12

TEST 1 .......................................................................................................................................................15 ÇIKMIŞ SORULAR ....................................................................................................................................18

ÖĞRETİMDE STRATEJİ, YÖNTEM VE TEKNİK İLİŞKİSİ ....................................................... 23
1. ÖĞRETİM STRATEJİLERİ ................................................................................................................................... 24 1.1 1.2 1.3 Sunuş Stratejisi (Sunuş Yoluyla Öğretme Yaklaşımı) ........................................................................... 24 Buluş/Keşfetme Stratejisi (Buluş/Keşfetme Yoluyla Öğretme Yaklaşımı) ........................................... 26 Araştırma-İnceleme Stratejisi (Araştırma-İnceleme Yoluyla Öğretme Yaklaşımı)............................... 27

TEST 2 .......................................................................................................................................................29 ÇIKMIŞ SORULAR ....................................................................................................................................32 ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ ..........................................................................................................................39
1. ANLATIM (SUNU) YÖNTEMİ ............................................................................................................................... 39 Kullanımı .............................................................................................................................................................. 40 Anlatım Yöntemi Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar ................................................................. 40 Özellikleri ..................................................................................................................................................... 40 vii

İÇİNDEKİLER BÖLÜM ADI

Yararları Sınırlılıkları 2.

..................................................................................................................................................... 40 ..................................................................................................................................................... 40

TARTIŞMA YÖNTEMİ ........................................................................................................................................... 41 Kullanımı ............................................................................................................................................................ 41 Etkili Tartışmaların Planlanması ve Uygulanması Konusunda Alınacak Önlemler ....................................... 41 Özellikleri ........................................................................................................................................................... 42 Yararları ........................................................................................................................................................... 42 Sınırlılıkları ........................................................................................................................................................... 42 Tartışma Çeşitleri (Tartışma Teknikleri) ............................................................................................................. 42 Bütün Sınıfla Yapılan Tartışmalar (Büyük Grup Tartışması) ........................................................................... 43 Küçük Grup Tartışma Teknikleri ..................................................................................................................... 43 • • • • • • • • • • • • • Münazara ..................................................................................................................................... 43 Sempozyum ................................................................................................................................ 44 Panel ............................................................................................................................................ 45 Zıt Panel ....................................................................................................................................... 45 Kollegyum .................................................................................................................................... 45 Forum ........................................................................................................................................... 45 Açık Oturum ................................................................................................................................. 45 Beyin (Buluş) Fırtınası.................................................................................................................. 46 Çember ........................................................................................................................................ 46 Kısa Süreli Tartışma Grupları (Vızıltı Grupları) ............................................................................ 46 Fikir Taraması .............................................................................................................................. 46 Seminer ........................................................................................................................................ 46 Workshop (Çalıştay Yöntemi) ...................................................................................................... 46

3.

ÖRNEK OLAY YÖNTEMİ ..................................................................................................................................... 48 Kullanımı Yararları ........................................................................................................................................................... 48 ........................................................................................................................................................... 50 Özellikleri ........................................................................................................................................................... 49 Sınırlılıkları ........................................................................................................................................................... 50

4.

GÖSTERİP (ÖRNEĞİNİ GÖSTEREREK) YAPTIRMA YÖNTEMİ ........................................................................ 53 Kullanımı Yararları ........................................................................................................................................................... 53 ........................................................................................................................................................... 54 Özellikleri ........................................................................................................................................................... 54 Sınırlılıkları ........................................................................................................................................................... 54

5.

PROBLEM ÇÖZME YÖNTEMİ ............................................................................................................................. 55 Problem Çözme Aşamaları ................................................................................................................................. 55 Kullanımı Yararları ........................................................................................................................................................... 56 ........................................................................................................................................................... 57 Özellikleri ........................................................................................................................................................... 57 Sınırlılıkları ........................................................................................................................................................... 57 viii

.............................................. 106 Planlı Grup Çalışmaları ............................... 62 Özellikleri ............. 62 Yararları ..................................................... 104 15............................ 65 Sınırlılıkları ...................................................................................................................... GÖRÜŞ GELİŞTİRME ............................................................................................................................. İSTASYON................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 8................................................................. 83 2.............. 94 Analoji (Analog) ............................................................................................................................................................. 4................................................................................. BİREYSEL ÇALIŞMA YÖNTEMİ .................................................................. 79 Serbest çağrışım .................. 106 Dönüşümlü Günlük Çalışmalar .............................................................................................................................................................................................................................İÇİNDEKİLER BÖLÜM ADI 6..................................................................................................................... KONUŞMA HALKASI .............................................................................................. 106 Beceri Geliştirme Çalışmaları......................................... PROJE YÖNTEMİ ................................................................................................................................................................................... BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM TEKNİKLERİ................................................................................................................. 101 13............................................................. 65 Kullanımı Yararları ...................... 96 10........................ 62 Kullanımı .................................................................................................................................................................................. 92 BENZETİM (SİMÜLASYON/BENZETİŞİM) ....................................... 63 Sınırlılıkları ........................................................................................................... ALTI AYAKKABILI UYGULAMA.... 65 TEST 3 .......................72 ÖĞRETİM TEKNİKLERİ ................................................................... 9....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ................ 7............................................................................................................................................................. 85 GÖSTERİ (GÖSTERİM/DEMONSTRASYON) ......................... 104 16........................................................................................................................... 100 12......................... DENEY ve LABAROTUVAR .......................................................................................................................... 99 11............... 3..................................................................................... 91 DRAMA ........................................................................................................................................... 6................................................................................................... 63 7............................................. SOKRAT TARTIŞMASI .................................................................................................................................................................................................... 106 ix ..................... 65 .................................................................... 5.................................. 83 ALTI ŞAPKALI DÜŞÜNME........................................................... 62 Proje Yönteminde İzlenecek Adımlar............. BEYİN FIRTINASI ........................................................... EĞİTSEL OYUNLAR ... 65 Özellikleri ................................................................................................................................... 103 14........................................................................................................................................................................................................ 87 SORU-CEVAP ................................................................................................................. 83 Listeleme ................................................................................................................................ 89 ROL (OYNAMA) YAPMA ................................................................... 83 Fikir taraması .............................79 1......................................................................................................................................... 95 MİKRO ÖĞRETİM.....................................................................................................................................................................................................................................67 ÇIKMIŞ SORULAR .............................

................................................................................................................................................................................................. 131 PROGRAMLI ÖĞRENME/ÖĞRETİM ...... 151 Kişilerarası / Sosyal Zeka ........................................ 151 BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM SİSTEMİ (KELLER PLANI) .....................................................................................................................................................................................................................................................................125 ÇIKMIŞ SORULAR ....................................................................... 106 TEST 4 ....................................................... 149 Görsel-Uzamsal (Mekansal) Zeka ........ ............................................................................ 135 Katılımcı Öğrenme (Etkin Katılım)...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................119 1.................................................................................................................................................................................................................................................. 135 Öğrenme Hızı .......................................................................................................................................................................................................................................................... 151 Öze Dönük / İçsel Zeka ...................................................... 7..................................... 149 Mantıksal / Matematiksel Zeka .......................................................................................................................................................................................................................................131 1......................................................................................................................... 4.................................................................................................... 135 Öğrenci Performansının İzlenebilmesi .................................................................................... 150 Bedensel / Kinetik Zeka .......... 119 GÖZLEM .................................. 134 BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÖĞRETİM ...................................107 ÇIKMIŞ SORULAR .................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 5............................ 137 İŞBİRLİĞİNE DAYALI ÖĞRENME / ÖĞRETİM.................................................... 151 Doğa Zekası 8................................................................................................................. GEZİ .................................................... YAPILANDIRMACILIK (KURMACILIK / İNŞACILIK / OLUŞTURMACILIK / CONSTRUCTİVİSM) ..............................127 ÖĞRENME–ÖĞRETME MODELLERİ–YAKLAŞIMLARI ............. 135 Öğretim Etkinliklerinin Çeşitliliği .......................... 150 Müziksel / Ritmik Zeka ...................................................................... 121 SERGİ ................112 SINIF DIŞI ÖĞRETİM TEKNİKLERİ ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 120 GÖRÜŞME ..................................................................................................................................................................................................... 146 ÇOKLU ZEKA ... 3........................................................................... 122 TEST 5 ................................... 135 4...................................................... 106 Akran Grupları Tekniği ..... 120 ÖDEV . 2........................ 6................................................................ TAM ÖĞRENME ................................................. 152 x ....................................... 135 Zamandan ve Ortamdan Bağımsızlık .... 5................................................................................. 141 ANLAMLI ÖĞRENME...................................................................................................................... 2................................................ 135 Bilgisayar Destekli Öğretimin Yararları ............................................................................................... 148 Sözel / Dilsel Zeka ... 3.................İÇİNDEKİLER BÖLÜM ADI Düzey Geliştirme Çalışmaları ..........................

.......................................................................... SLAVİN’İN ETKİLİ ÖĞRETİM MODELİ............................................................................................................................................................... 198 Göze Hitap Eden Araçlar ..................... 207 ÇAĞDAŞ YAKLAŞIM ................................................................................................................................................................................................................................................................................203 SINIF YÖNETİMİ .... YAŞANTISAL ÖĞRENME/YAŞANTI TEMELLİ ÖĞRENME .................................... 158 16.......................................................................................................................................161 ÇIKMIŞ SORULAR ......................................................................... 197 Öğretim Gereci ............................................ 155 12..... 199 TEST 8 ........................................................................................................................ 197 Öğretim Aracı .......................207 1........ GREGORC’UN ÖĞRENME STİLİ (GREGORC’UN KAYNAŞTIRMA YETENEĞİ) MODELİ ................... 199 3............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. GELENEKSEL YAKLAŞIM......................................İÇİNDEKİLER BÖLÜM ADI 9................................................................................................................................................................................... DUNN’IN ÖĞRENME STİLİ MODELİ ...........................................................................191 ÇIKMIŞ SORULAR ............. 157 15............................................................................................................ 154 11................ 198 Göze ve Kulağa Hitap Eden Araçlar ...................................................................................................................................................................................................................................................................................... GENEL TANIMLAR .............................................................................................. 198 Kulağa Hitap Eden Araçlar .................................................................................................................................................................. 197 Eğitim Ortamı ...........................................201 ÇIKMIŞ SORULAR ................................................................................ 159 TEST 6 ...................................................................................................................................................... MODEL ALARAK ÖĞRENME ...................................................................................................................................................193 ÖĞRETİM ARAÇ–GEREÇLERİ ........................................................ 153 10........................... 199 ARAÇ-GEREÇLERİN ÖĞRENME SÜRECİNDEKİ ÖNEMİ ..172 ÖĞRETMEN NİTELİKLERİ......................................................... 208 xi .................................................. ARAÇ VE GEREÇLERİN TÜRLERİ ..................................................................................................................................... 2..................................................................................... 155 14....................... GAGNE’NİN ÖĞRENME MODELİ ........... 199 EDGAR DALE’NİN YAŞANTI KONİSİ................................................ 4.. 198 Kitaplar ve Teksirler ............................................187 TEST 7 ...................................................................... 197 Öğretim Materyali ...... 3......................................................................... ÖĞRETİM ARAÇLARININ YARARLARI ..........197 1................................................ CARROLL’UN OKULDA ÖĞRENME MODELİ ................................. 207 SINIF YÖNETİMİ MODELLERİ............................................................... 5............................................. 155 13...................................................................... 197 2.................................................................................................... GLASER’İN TEMEL ÖĞRETME MODELİ ...................................................................................

....................................................................................3 İstenmeyen Davranışlar ..............................İÇİNDEKİLER BÖLÜM ADI 4...........................................................................................................................219 ÇIKMIŞ SORULAR .................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 212 5.2 Ortam ......224 DENEME TESTİ ........................................................................................................... VERİMLİ DERS ÇALIŞMA ............................................................................................................................. 212 4........................230 KAYNAKLAR .................................................................................................................. 208 • Öğretmenin Sınıf İçi Kuralları Belirlerken Dikkat Etmesi Gereken Noktalar ....2 Etkili Öğrenme ve Verimli Ders Çalışmanın Yararları .................................................................................241 xii .... 217 TEST 9 ...............................................................................................................................................................................................................................................240 SÖZLÜK ...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................1 Verimli Ders Çalışabilmek İçin Yapılması Gerekenler ...........................................1 Öğretmen-Öğrenci Değişkeni ....... 217 5.......... 209 • İletişim Süreci ................ 210 4................................................................... 208 4............... SINIF YÖNETİMİNİ ETKİLEYEN DEĞİŞKENLER ................................238 KURAMCILAR ...................... 217 5.............

ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ 1 .

Sevgili Arkadaşlar. öğretmenlik yaşamınız için de yararlı olacağına inandığımız bu kitapta. notlar. Eğer ki kitabı okumazsanız. yöntem ve tekniklere yer verilmiştir. Özellikle strateji. Elinizdeki bu kitapta konular ayırt edici özellikleriyle işlenmiş ve birbiriyle karşılaştırmalı anlatımlar. Yalnızca sınavda değil. Diğer bir söyleyişle. elinize aldığınız kitabı 15 kişiye önerin ve sonucu görün. teknik ve yaklaşımların özellikleri ve kullanıldığı durumlar birbirine benzemekte. başarıyı yakaladığınızda da çok şaşıracaksınız. kitabımızın daha önceki yıllardaki başarısı ve okuyucularımız tarafından beğenilmesi ile ilgilidir. özellikle alan uzmanlarının en çok bildiği ve literatürde en çok işlenen yaklaşım. araç-gereçleri. sadece öğretim yöntem ve teknikleri değil. yöntem. Kitapta.. sorularda ayırt edilmesi güç olmaktadır. yaşamınızın en önemli döneminde problemler çıkacak ve “Evet lanetleneceksiniz!” Söz konusu başarı zincirinin bir halkası olmuşsanız bunu sürdürmek istiyorsanız “15 kişiye bu kitabı önerin!” gibi bir toteme inanıyorsanız. başarıya ulaşacağınızın ve önünüze gelen herkese bunu tavsiye edeceğinizin garantisini veriyoruz. Öğretim yöntem ve teknikleri ile ilgili bu kitapta. sınıf yönetimi konuları bu kitapta işlenmiştir.. Oluşturduğumuz bu zinciri kırarsanız. eğitim programının dört temel ögesinden biri olan öğrenme öğretme sürecinin yani eğitim durumlarının kapsamında yer alan tüm konulara yer verilmiştir. “Ben böyle şeylere inanmam!” diyorsanız kitabı okuduğunuzda beğeneceğinizin. öğretmen nitelikleri. strateji.YAZAR PENCERESİ Bir gün bu kitap elinize geçerse. Bu hicivli anlatımdaki güven ve başarı adına verilen garanti. İhtiyaç Yayıncılık Eğitim Bilimleri Öğretim Yöntem ve Teknikleri Dersi Zümre Üyeleri 2 . ilkeleri. tablolar ve sınıflamalar kullanılmıştır. yaşamınız boyunca kötü bir şansla bütünleşmeye mahkûm olursunuz. Elinizdeki bu kitaba ne kadar güvendiğimizi biraz hicivli bir biçimde ifade etmeye çalıştık. kitap yeniden gözden geçirilmiş ve genişletilmiştir. Başarı dileklerimizle. özellikle karikatür ve tablolarda vurgulanmış kısımları titizlikle incelemenizi tavsiye ederiz. Bu konulara ek olarak KPSS için sürpriz sayılabilecek konulara da değinilmiştir. tez zamanda büyük bir şansa sahip olacak. modelleri. Mevcut öğretim yılında mutlu olabilmek için kitabı satır satır okuyun ve en az 15 kişiye önerin. Bu dersten her yıl yaklaşık 30 soru çıkmaktadır. öğretim stratejileri. yaklaşımları. Özellikle 2008 KPSS‛de karşılaşılan ve sınav için sürpriz sayılabilecek kavramlara benzer konular işlenmiş.

etkin katılım. sempozyum vb. YÖNTEM VE TEKNİK İLİŞKİSİ ÖĞRETİM STRATEJİLERİ Sunuş Stratejisi (Sunuş Yoluyla Öğretme Yaklaşımı) Buluş/Keşfetme Stratejisi (Buluş/Keşfetme Yoluyla Öğretme Yaklaşımı) Araştırma-İnceleme Stratejisi (Araştırma-İnceleme Yoluyla Öğretme Yaklaşımı) ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ ANLATIM (SUNU) TARTIŞMA Tartışma Çeşitleri (Panel.) ÖRNEK OLAY GÖSTERİP YAPTIRMA PROBLEM ÇÖZME PROJE BİREYSEL ÇALIŞMA ÖĞRETİM TEKNİKLERİ BEYİN FIRTINASI GÖRÜŞ GELİŞTİRME ALTI ŞAPKALI DÜŞÜNME GÖSTERİ (GÖSTERİM/DEMONSTRASYON) SORU-CEVAP ROL (OYNAMA) YAPMA DRAMA BENZETİM (SİMÜLASYON) MİKRO ÖĞRETİM SOKRAT TARTIŞMASI İSTASYON EĞİTSEL OYUNLAR KONUŞMA HALKASI DENEY ALTI AYAKKABILI UYGULAMALI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM TEKNİKLERİ SINIF DIŞI ÖĞRETİM TEKNİKLERİ GEZİ GÖZLEM GÖRÜŞME ÖDEV SERGİ 2001 1 2002 2003 2 2004 2 2005 3 2006 3 2007 1 2008 1 2 1 1 4 1 1 2 3 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1 2 1 1 1 1 1 2 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 3 .) ÖĞRETİMDE STRATEJİ.KPSS SORULARININ YILLARA GÖRE DAĞILIMI ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ ÖĞRETİM İLKELERİ (Hazırbulunuşluk/düzeye uygunluk. yaşama yakınlık vb.

) Ortam İstenmeyen Davranışlar VERİMLİ DERS ÇALIŞMA Verimli Ders Çalışabilmek İçin Yapılması Gerekenler Etkili Öğrenme ve Verimli Ders Çalışmanın Yararları TOPLAM 30 3 3 1 1 2 2002 3 1 2003 2 1 2004 1 1 2005 1 1 2006 1 2007 1 2008 1 1 4 1 1 1 1 2 1 1 1 1 3 1 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 1 3 2 3 3 1 3 2 3 1 1 1 2 2 1 2 22 28 21 24 17 23 25 4 .KPSS SORULARININ YILLARA GÖRE DAĞILIMI 2001 ÖĞRENME/ÖĞRETME MODELLERİ TAM ÖĞRENME PROGRAMLI ÖĞRENME ÇOKLU ZEKA BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM SİSTEMİ (KELLER PLANI) BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÖĞRETİM YAPILANDIRMACILIK (OLUŞTURMACILIK-KURMACILIK) İŞ BİRLİĞİNE DAYALI ÖĞRENME GAGNE’NİN ÖĞRENME MODELİ ANLAMLI ÖĞRENME MODELİ CARROLL’UN OKULDA ÖĞRENME MODELİ GLASER’İN TEMEL ÖĞRETME MODELİ MODEL ALARAK ÖĞRENME YAŞANTISAL ÖĞRENME/YAŞANTI TEMELLİ ÖĞRENME DUNN’IN ÖĞRENME STİLİ MODELİ GREGORC’UN ÖĞRENME SİTİLİ (GREGORC’UN KAYNAŞTIRMA YETENEĞİ) ÖĞRETMEN NİTELİKLERİ ÖĞRETİM ARAÇ-GEREÇLERİ Ders Kitaplarının Özellikleri SINIF YÖNETİMİ KAVRAMI Geleneksel Yaklaşım Çağdaş Yaklaşım Sınıf Yönetimi Modelleri Sınıf Yönetimini Etkileyen Değişkenler Öğretmen-Öğrenci Değişkeni (Kural belirleme. iletişim vb.

ÖĞRETİM İLKELERİ 1.ÖĞRETİM İLKELERİ BÖLÜM İÇERİĞİ 1.1 Öğrenciye / Çocuğa Görelik (Düzeye Uygunluk) 1.4 Somuttan Soyuta 1.3 Yaşama Yakınlık (Aktüalite) 1.10 Sosyallik (Otoriteye İtaat ve Özgürlük) 1.2 Aktivite (Etkin Katılım) 1.11 Bilgi ve Becerinin Güvence Altına Alınması 5 .9 Bütünlük 1.7 Ekonomiklik 1.8 Açıklık (Ayanilik) 1.6 Yakından Uzağa 1.5 Bilinenden Bilinmeyene 1.

rı. öğrencilerin düzeyine uygun. yaklaşımları ve sınıf yönetimi konularını içeren bir derstir. benzer ruhsal özellikler gösterecekleri varsayımına dayanır.ÖĞRETİM İLKELERİ Eğitim bilimlerinde bu bölümle ilgili her yıl ortalama 2 soru çıkmaktadır. Bu öğretim ilkeleri aşağıda açıklanmıştır. öğrencinin katılımı ile hazırlanan ve uygulanan öğretim etkinlikleri ile gerçekleşir. psikolojik ve fizyolojik özelliklerinin ve düzeyinin dikkate alınmasıdır. öğrenci düzeyinin dikkate alınması ile gerçekleşir. normalin altındaki ve üstündeki öğrenciler ihmal edilmiş sayılabilir. “çocuğa uygunluk (düzeye uygunluk)” veya öğretimi “bireyselleştirme” olarak da açıklanabilir. zaten her şey bu ilkeye göre düzenlenecektir. çalışma istek ve gayretinin farklı olduğu varsayımıyla öğretimin bireyselleştirilmesi de bu ilke kapsamında değerlendirilmelidir. M. stratejileri. Öğretim stratejisi. Bu nedenle her öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyi dikkate alınmalıdır. Bu nedenle bu konular sırasıyla işlenecektir. Öğrenciye görelik yani düzeye uygunluk ilkesi de bu açıdan önemli görülmelidir. hedeflere göre seçilen içeriğin düzenlenmesinde. Ders. kullanılırken öğretim ilkeleri rehber niteliği taşır ve öğretim ilkelerine göre öğretim gerçekleşir. bu içeriğin öğrenme-öğretme sürecinde/eğitim durumlarında öğretim etkinlikleri aracılığıyla öğretmen tarafından sunulmasında. ilgi ve eğilimlerinin. 1. Eğitimdeki yeni anlayışlar dikkate alındığında öğrencinin etkin kılınması. aynı zamanda yaparak yaşayarak öğrenebilmesi için etkin katılımını sağlayan etkinlikler sunulmalıdır. Öğretimi “yıllık sınıflar sistemi” üzerine kurduğumuzda. yöntemi ve tekniği seçilirken. 7 . Bu da öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyinin göz önünde tutulması ile gerçekleşir. Ama bu benim düzeyime uygun değil ki. ÖĞRETİM İLKELERİ1 Öğretim ilkelerinin. kalıcı öğrenmeler gerçekleştirdiği için önemlidir. Bunların hepsi bugün okunup bitecek. teknikleri. geleneksel eğitim anlayışına göre bir yaş grubundaki öğrencilerin aynı gelişim seviyesinde bulunacakla1 Ergün. Öğrenciye görelik ilkesinde psikolojinin önemli katkıları görülmektedir. Hangi öğretim kademesinde olursa olsun öğrencinin gelişimine ve hazırbulunuşluk düzeyine uygun. Özet olarak. sınıfın ortalama seviyesine göre düzenlenir anlayışı gelenekseldir ve çağdaş yaklaşımlarda tercih edilmez. yetenek. ortak özellikler de taşısa her öğrencinin yeteneklerinin. Etkili ve etkin öğrenme. her öğrenciyi kendi düzeyinin üzerine çıkarmaya çalışmak. A. öğretim programı kapsamında yer alan öğrenme-öğretme sürecindeki öğretim ilkeleri. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Öğretim yöntem ve teknikleri dersi. Öğretim İlke ve Yöntemleri. Öğretimde bireysel farklılıklar dikkate alınır ve her öğrencinin bireysel öğrenme hızı (Skinner’ın programlı öğrenme modeli) göz önünde tutulursa öğretim zenginleştirilmiş ve her öğrenci kendi zeka. ve Özdaş. zekasının. 1. Çünkü çağdaş yaklaşımlara göre her öğrenci farklıdır ve bu farklılıklar dikkate alınmalıdır. Bu sıralananların öğretmen tarafından uygun biçimde planlanması ve uygulanması bu dersin içeriğini oluşturur. İstanbul: Kaya Matbaacılık. araç gereçleri. Düzeye uygunluk ilkesi. yöntemleri.1 Öğrenciye/Çocuğa Görelik (Düzeye Uygunluk) Öğrenciye görelik (düzeye uygunluk) öğretimde öğrencinin ilgi ve ihtiyaçlarının. Ortalama seviyenin altındaki ve üstündeki öğrencilerin dersin dışında kalma tehlikesi vardır. (1997). değerlendirilmesinde dikkate alınması gerekir. Bu ilke. Öğrenciler aynı yaş grubunda da olsa. ilgi ve çalışma temposuna göre ilerlemiş olur. Bütün öğrencileri eşit şekilde geliştirmeye çalışırsak.

öğretim sürecinin kalitesi ve uygun koşulların sağlanması noktasında etkin katılımı önemli görmüşlerdir. unutabilirim. Özellikle psikolojide yapılan deneylerin etkisiyle öğrencinin aktif öğrenmesinin daha etkili olduğu görüşü ortaya çıkınca. bu konulardan pek anlamam. Yine de ahıra girip biri dışında bütün ineklerimin kaçtığını görseydim onu beslerdim. Fakat ahıra girseydim ve ğını görseydim yine de onu beslerdim. yeti. Öğrenci düzeyine uygunluk ilkesinin sınıf içinde etkili bir biçimde uygulanması için aşağıdakiler- Bir öğretmen ders yapacağı sınıfa girmiş.. Dersten sonra kendisini. ilgi ve yetenekleri dikkate alınmalıdır. ama elimdeki tüm yemi ona verip hayvanı çatlatmazdım. Bu düzeye uygunluk ilkesinin gereğidir. bu konulardan pek anlamam. görevini yerine getirdiği için huzurlu hissetmiş ve öğrencisinin de memnun kaldığını söylemesini bekleyerek sormuş: “Dersi nasıl buldun ?” Çobanın oğlu biraz duraksadıktan sonra cevap vermiş: “Size daha önce de söyledim öğretmenim. Ön sırada oturan çobanın oğlunun dışında sınıfta kimse yokmuş. Düzeye çekleşir. Üç saatin üzerinde konuşmuş. yapmamalı mıyım?” Çoban‛ın oğlu cevap vermiş: “Öğretmenim ben sıradan. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k den hangisine öncelik verilmelidir? A) B) C) D) E) Öğretmenin öğretim sürecinin dışında kalması İçeriğin açık. Öğrencinin katılımı ile hazırlanan ve uygulanan öğretim etkinlikleri. Bir öğrenci ne kadar çok duyu organı ile öğrenme-öğretme sürecine katılırsa öğrenmeler o kadar etkili ve kalıcı olur. Bloom (Tam öğrenme) ve Skinner (Programlı öğrenme) gibi eğitimciler ortaya attıkları öğrenme-öğretme yaklaşımlarında. Bir kızılderili atasözü “Anlatırsan. Bu nedenle de en kalıcı öğrenmeler. CEVAP: C uygunluk/çocuğa görelik ilkesi hazırbulunuşluk düzeyinin göz önünde tutulması ile ger- 1..” Çoban‛ın oğlunun bu cevabını duyan öğretmen derse başlamış. katılımcı demokrasi ve rekabete dayalı liberal ekonomi şartlarının da etkisiyle öğretimde aktiflik/etkinlik ilkesinin önemi de artmıştır.” Her öğrencinin kapasitesi. Artık verilen 8 . öğrenirim. ben basit bir insanım. öğrencinin ilgisini daha fazla çekeceği gibi öğrenmelerin etkililiğini de artırır.2 Aktivite (Etkin Katılım) Öğrencinin öğrenme-öğretme sürecine katılımını vurgulamaktadır. Öğretmen bu durum karşısında dersi işleyip işlememekte tereddüt etmiş ve çobanın oğluna sormuş: “Sınıfta bir tek sen varsın. yaparak yaşayarak öğrenme yoluyla gerçekleşir. basit bir insanım. gösterirsen anımsayabilirim. Sence dersi yapmalı mıyım. net ve anlaşılır bir biçimde sunulması Öğrencilerin hazırbulunuşluk durumunun dikkate alınması Öğrenciler arası etkileşimin artması Grupla çalışma tekniklerinin uygulanması bütün ineklerimin kaçıp bir tanesinin kaldı- ÇÖZÜM..” der. beni işin içine katarsan asla unutmam..ÖĞRETİM İLKELERİ 2003 KPSS SORU.

etkin katılım ilkesinin dikkate alınması ve uygulanması ile gerçekleştirilebilir.. Öğretim sürecinde. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k seçilmelidir. Bu görüşte. Bu anlayış. İçerikte ve öğrenme-öğretme sürecinde öğrenciye verilen bilgilerin öğrencinin günlük yaşamda kullanabileceği ve yararlanabileceği türden olması yaşama yakınlık ilkesi ile ilgilidir. oluşturu- ÇÖZÜM. İçerik ve etkinliklerdeki örnekler yaşamın içinden lan sosyal ortam vs. yaşamdan kopuk olmamalı. sonuç ve genellemelere varan. gerçek yaşama yakın olmalıdır. Öğretim etkinliklerinin öğrencinin dikkatini çekebilmesi için öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçlarına.. öğrencinin yaşamla bağlantısını koparmayan yakın çevresiyle ilgili bir öğrenme yaşantısı sunmalıdır. Bu aynı zamanda soyut konuların somutlaştırılmasını sağlayacaktır. Yaşama yakınlık ilkesi. bireyin gereksinim duyacağı yararlı ve kullanılabilir bilgilerin öğretilmesi önemli bir yer tutar. hazırbulunuşluk düzeyine uygun olması gerekir.. CEVAP: A 2006 KPSS SORU. 9 . Sınıfta matematik problemlerini çözmede başarılı olan bir öğrenci bakkaldan yaptığı alışverişlerde para üstünü hesaplamada güçlük çekmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu öğrencinin durumunu en iyi açıklamaktadır? A) B) C) D) E) Sınıfta edinilen bilgilerin günlük yaşama taşınamaması Sınıf içi etkinliklerin öğrencinin düzeyine uygun olmaması Öğrencinin sayısal becerilerinin yetersiz olması Sınıf içi etkinliklerde öğrenci farklılıklarının dikkate alınmaması Sınıf ortamının öğrenmeyi destekleyici bir şekilde düzenlenmemesi Yaşama yakınlık. somuttan soyuta. araştıran.. sorgulayan. bağlantılar kuran. O halde okuldaki öğretim de yaşama yakın ve yaşamın doğrudan kendisi olmalıdır. aşağıdakilerden hangisinin önemi vurgulanmaktadır? A) Yaşama yakınlık C) Düzeye uygunluk E) Açıklık B) Sadelik D) Bütünlük 1. eğitim yaşama hazırlıktan öte yaşamın bizzat kendisidir.ÖĞRETİM İLKELERİ bilgiyi depolayan öğrenci anlayışı yerini. yaşamdaki gerçeklerle ilgili. Öğretim..3 Yaşama Yakınlık (Aktüalite) İçerikte ve öğrenme-öğretme sürecinde öğrenciye verilen bilgiler. görüşlerini ifade eden öğrenci anlayışına bırakmıştır. Öğretim süresince kullanılan dil.. inceleyen. bilinenden bilinmeyene ve yakından uzağa gibi aşamalılık ilkelerinin ve açıklık ilkesinin de temelini oluşturur. öğrencinin günlük yaşamda kullanabileceği ve yararlanabileceği türden olmalıdır. 2004 KPSS SORU. John Dewey’e göre. öğretimde yaşamda kullanılabilir ve yararlanılabilir bilgilere yer verilmesi ile gerçekleşir. Diğer bir söyleyişle kullanılabilir bilginin öğrenciye verilmesi hem yaşama yakınlık ilkesiyle hem de yansıtıcı düşünmeyle doğrudan ilgilidir.

kendi kendini yönetme.ÖĞRETİM İLKELERİ ÖĞRETİM İLKELERİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ ÖĞRETİM İLKESİ Düzeye Uygunluk (Öğrenciye Görelik) BELİRGİN ÖZELLİĞİ  Öğrencinin ilgi.  Gözle görülenden. köyden kente) Ekonomiklik Açıklık (Ayanilik) Bütünlük Sosyallik (Otoriteye İtaat ve Özgürlük) Bilgi ve Becerinin Güvence Altına Alınması  Bir taşla iki kuş vurma. kritik durumlarda özgür kalabilme. Yakından Uzağa  Öğrencinin yakın çevresinden başlayarak uzak çevresine doğru ilerlemedir. ortam ve etkinlik ile en çok kazanıma ulaşmadır. (mahalleden köye. Aktivite (Etkin Katılım)  Öğrencinin öğretim sürecine olabildiğince çok duyu organı ile dahil edilmesidir. elle tutulandan.  Değişmeyen evrensel gerçeklerin öğretimine verilen önemdir. örnekler ve araç . Katılım artıkça kalıcılık artar. görülmeyene ve soyut olana doğru öğretimin yapılmasıdır. En uygun zaman.gereçlerle öğretimi daha açık hale getirmedir. 14 . hür kararlar verme mutluluğunu ve sorumluluğunu kazandırarak onu sosyalleştirmedir.  Öğrencinin öğrenme çabası içerisine sokulmasıdır.  Gerçek bilginin birey tarafından bilinmesi gerekliliği ve bilginin bilimselliğinin dikkate alınmasıdır.  Öğrenciye kendi kararlarını verebilme.  Çağdaş anlamıyla bireysel farkların dikkate alınmasını ve öğretimin bireyselleştirilmesini sağlar.  Açık ve anlaşılır bir dil kullanma. ihtiyaç ve her türlü düzeyinin dikkate alınmasıdır.  Öğrencilerin daha önceki bilgi ve becerilerinden yola çıkarak bilinmeyenlerin öğretiminin kolaylaştırılmasıdır.  Öğrenciyi hem fiziksel hem ruhsal tüm özellikleri ile bir arada ele almadır. Yaşama Yakınlık (Aktüalite) Somuttan Soyuta Bilinenden Bilinmeyene  Öğretimde ve içerikte günlük hayatta kullanılabilir ve yararlanılabilir bilgilere yer vermedir.

Sınav yapmak isteyen bir tarih öğretmeni soruları önceden hazırlamamış. Etkili bir eğitim için bu durumun göz önünde bulundurulması gerekmektedir. aşağıdaki hangi öğretim ilkesinin önemini vurgulamaktadır? A) Küçük adımlar C) Düzeye uygunluk E) Açıklık 5. sınav zamanı öğrencilere yazdırmıştır. Bu öğretmenin göz ardı ettiği ilke aşağıdakilerden hangisidir? A) Ekonomiklik C) Yaşama yakınlık E) Etkin katılım B) Yakından uzağa D) Sosyallik . B) Yakından uzağa D) Yaşama yakınlık Sosyallik ilkesine göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? 2. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu uygulamayı açıklamaktadır? A) Somuttan soyuta C) Anında düzeltme E) Ekonomiklik B) Bilinenden bilinmeyen D) Bütünlük A) Bireyin kendi kendini yönetebilmesini amaçlar. aşağıdaki öğretim ilkelerinden hangisi ile açıklanabilir? A) Kullanılabilir bilgi C) Bütünlük E) Düzeye uygunluk 15 B) Yakından uzağa D) Etkin katılım 6. D) Kritik durumlarda bile kendi kararlarını verme gücü kazandırır. Aynı yaş grubundaki öğrencilerinin ilgi. gezegenler konusunu işlerken irili İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k ufaklı küreleri kullanarak ders işlemiş ve daha sonra gezegenlerin güneş sisteminde bu şekilde dizildiklerini söyleyerek öğretimi daha etkili hale getirmiştir. 3. Öğrenmenin kalıcı olması ve öğrencinin daha fazla duyu organını işe koşmak için yapılan bu girişim. B) Eğitimin önemli amaçlarından biridir. C) Kurallara uymayı öğrenme vardır. Öğretim etkinlikleri düzenlenirken öğrencilerin tüm özellikleri dikkate alınmalıdır. içsel yönleri göz önünde bulundurularak bir arada ele alınmalı ve disiplinler ilişkilendirilmelidir.Test 1 ÖĞRETİM İLKELERİ 4. Bu açıklama. daha az davranışı ölçmüştür. Böylelikle daha iyi sorularla daha fazla davranış ölçebilecekken. Bir fen ve teknoloji öğretmeni derste dokuları işlerken mikroskop ile incelenmesi için soğan zarı getirmiş ve öğrencilerin tek tek mikroskoptan zarı incelemesini istemiştir. Ayrıca öğrencilerin bazı kademelerde dersleri ayrı ayrı öğrenebilmesi ve kavraması güç olabilir. Bir öğretmen. Bu nedenle bireyler. zeka düzeyleri ve yetenekleri farklı olabilmektedir. istek ve ihtiyaçları. E) Sadece bireyin değil bilgilerin bütünlüğünü de savunur. Bu açıklamada aşağıdaki öğretim ilkelerinden hangisi üzerinde durulmuştur? A) Açıklık C) Başarı E) Bireysel hız B) Kullanılabilir bilgi D) Bütünlük ÖĞRETİM İLKELERİ 1.

Yukarıdaki seçeneklerden hangisi ya da hangileri bilinenden bilinmeyene ilkesini açıklamaktadır? A) Yalnız I D) I ve III B) Yalnız II E) I. kitaplar ve sorular açık bir dil ile anlaşılır olmalıdır.Test 1 ÖĞRETİM İLKELERİ 13. aşağıdaki öğretim ilkelerinden hangisini ihlal etmiştir? A) Bütünlük B) Açıklık C) Ekonomik D) Bilinenden bilinmeyene E) Yakından uzağa 17. Öğretim yöntem. Bir öğretmen. Özcan Öğretmen. Daha sonra öğrencilerinden fotoğraf çekme becerisini sergilemesini istemiştir. I. Öğrencilerin daha önceki tecrübeleri dikkate alınır. Coğrafya öğretmeni Fatih. yıllık plan hazırlarken ilk hafta ülkeler coğrafyası daha sonra bölgeler coğrafyasını ele almıştır. kaidesiyle irtifaının hasıl-ı darbının nısfına müsavidir.” diyerek açıklamıştır. Yeni bilgiler eski bilgilerin içerisine yerleştirilerek öğrenilebilir. II. Fatih Öğretmen aşağıdaki ilkelerden hangisine aykırı davranmıştır? A) Basitten karmaşığa B) Somuttan soyuta C) Yakından uzağa D) Bilinenden bilinmeyene E) Geçmişten günümüze 15. fotoğraf çekme konusunu anlatarak işlemiş herhangi bir uygulama yaptırmamıştır. II ve III C) Yalnız III 16. III. matematik dersinde üçgenin alanının nasıl hesaplanacağını “Bir müsellesin mesaha-i sathıyesi. Ancak öğrencilerin sadece işleyerek öğrenmesine hizmet edildiğinde bu konuda başarısız olduğu görülmüştür. teknik ve stratejileri seçilirken öğrenci hazır bulunuşluğunu önemseyen bir öğretmenin göz önünde bulundurması gereken en önemli ilke aşağıdakilerden hangisidir? A) Sosyallik C) Bütünlük E) Düzeye uygunluk B) Ekonomiklik D) Ölçülebilirlik Test 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 C A D D E A C D 17 A C E A C C D B 17 E . İçerik. 14. Öğretmen bu açıklama doğrultusunda hangi ilkeyi ihmal etmiştir? A) Ekonomiklik C) Etkin katılım E) Bütünlük B) Sosyallik D) Yaşama yakınlık İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Özcan Öğretmen.

yazmalı. aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilgilidir? A) Düzeye uygunluk C) Yaşama yakınlık E) Açıklık 2004 KPSS B) Sadelik D) Bütünlük . bir derste gerçekleştirilecek öğretme-öğrenme etkinliklerinin sıra ve düzeni belirlenirken aşağıdakilerden hangisinin göz önünde tutulması doğru olmaz? A) Bugünden geçmişe doğru gitme B) Soyut kavramlara öncelik verme C) Bütünden parçaya ve sonra tekrar bütüne gitme D) Yakın çevreden uzağa doğru gitme E) Basitten karmaşığa doğru ilerleme 2002 KPSS 2. Öğrenci düzeyine uygunluk ilkesinin sınıf içinde etkili bir biçimde uygulanması için aşağıdakilerden hangisine öncelik verilmelidir? A) Öğretmenin öğretim sürecinin dışında kalması B) İçeriğin açık. bireyin gereksinim duyacağı yararlı ve kullanılabilir bilgilerin öğretilmesi önemli bir yer tutar. öğretim sürecine aktif olarak katılmalı. Yukarıdaki açıklama aşağıdaki öğretim ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilgilidir? A) Öğretmen. net ve anlaşılır bir biçimde sunulması C) Öğrencilerin hazırbulunuşluk durumunun dikkate alınması D) Öğrenciler arası etkileşimin artması E) Grupla çalışma tekniklerinin uygulanması 2003 KPSS İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 5. D) Bilginin teorik temellerine inilmelidir.ÇIKMIŞ SORULAR ÖĞRETİM İLKELERİ 4. tartışmalı ve bilgiyi geçmiş yaşantılarıyla ilişkilendirmelidir. Öğrenci. konuşmalı. okumalı. C) Öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyi dikkate alınmalıdır. Sınıf içi öğretim etkinlikleri düzenlenirken yaşama yakınlık ilkesi üzerinde önemle durulmalı ve etkinlikler bu doğrultuda uygulanmalıdır. İlköğretimin ilk yıllarında. öğrencileri içeriğe yönlendirmelidir. 2003 KPSS ÇIKMIŞ SORULAR 1. Aşağıdakilerden hangisi öğretmenin bu ilkeyi uyguladığının bir göstergesidir? A) İhtiyaç duyulan bilgi ve becerileri öğretmesi B) İçeriğe ayırdığı süreyi azaltması C) Kendisinin öğretim sürecinin merkezinde yer alması D) İçeriğin eksiksiz ezberlenmesine önem vermesi E) Sınıf içinde bireysel çalışmayı özendirmesi 2003 KPSS 18 Öğretim sürecinde. E) Öğrencilerin yaparak yaşayarak öğrenmesi sağlanmalıdır. 3. Bu görüş. B) Öğrencilerin olgu ve olayları çok yönlü olarak değerlendirmesi sağlanmalıdır.

İlçemiz” ile ilgili çalışmalar yaptıran bir öğretmen. Bir öğretmen planladığı bazı etkinliklerle öğretim sürecini zenginleştirme çabası göstermekte. larda tartışarak grup görüşünü sınıfa sunmalarını istemiştir. Yukarıdaki ifade öğretim ve öğrenme yöntemlerinin hangi ilkesiyle doğrudan ilişkilidir? A) Basitten karmaşığa C) Ekonomiklik E) Yakından uzağa 2007 KPSS B) Somuttan soyuta D) Açıklık 12. fen ve teknoloji dersinde “hücre” konusunu öğrencilerin grupça yaptıkları deneylerle işlemektedir. İlimiz. Çocuğun içinde yaşadığı çevre çocuğun öğrenme sürecini etkiler.ÇIKMIŞ SORULAR 11. öğrencileri postaneye götürüp haberleşme türlerini uygulamalı olarak göstermesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Çevreyi tanıtmak B) Somut yaşantılar sağlamak C) İş birliğini geliştirmek D) Sınıf ortamından farklı yerde ders işlemek E) Öğrenci katılımını sağlamak 2006 KPSS 14. öğrenme sürecinde etkin olarak işe koşulmalıdır. Bu öğretmen deney sonrası öğrencilerden. Yurdumuz. Aşağıdakilerden hangisi bu öğrencinin durumunu en iyi açıklamaktadır? A) Sınıfta edinilen bilgilerin günlük yaşama taşınamaması B) Sınıf içi etkinliklerin öğrencinin düzeyine uygun olmaması C) Öğrencinin sayısal becerilerinin yetersiz olması D) Sınıf içi etkinliklerde öğrenci farklılıklarının dikkate alınmaması E) Sınıf ortamının öğrenmeyi destekleyici bir şekil de düzenlenmemesi 2006 KPSS 13. “Çevremizi Tanıyalım” konusunda sırayla “Bölgemiz. Sınıfta matematik problemlerini çözmede başarılı olan bir öğrenci bakkaldan yaptığı alışverişlerde para üstünü hesaplamada güçlük çekmektedir. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k – – yaptıkları deneyle ne öğrendiklerini ayrıntılı “hücre” konusunda öğrendiklerini küçük grupolarak yazmalarını. Öğretmen yaptığı bu etkinlikle aşağıdakilerden hangisinde belirtilen eğitsel katkıyı en çok sağlayabilir? A) Öğrencilerin ders boyunca meşgul olmalarını sağlama B) Öğrencilerin yazma becerilerini geliştirme C) Öğrencilerin derse olan ilgilerini ve katılımlarını artırma D) Farklı değerlendirme yöntemlerinden faydalanma E) Farklı öğretim stratejilerinden yararlanma 2008 KPSS 8 D 9 B 10 A 11 B 12 A 13 E 14 E 15 C 20 . İletişim konusunda “haberleşme” üzerinde duran bir öğretmenin. bu dersin içeriğinin düzenlenmesinde hangi ilkeye aykırı davranmıştır? A) Somuttan soyuta B) Basitten karmaşığa C) Günümüzden geçmişe D) Bütünden parçaya E) Yakından uzağa 2006 KPSS Test I 1 B 2 C 3 A 4 E 5 C 6 D 7 E 15. Öğretim stratejileri belirlenirken bu çevreye dikkat edilmeli ve çevre.

ÖĞRETİM STRATEJİLERİ BÖLÜM İÇERİĞİ ÖĞRETİMDE STRATEJİ.3 Araştırma-İnceleme Stratejisi (Araştırma-İnceleme Yoluyla Öğretme Yaklaşımı) İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 21 . ÖĞRETİM STRATEJİLERİ 1.1 Sunuş Stratejisi (Sunuş Yoluyla Öğretme Yaklaşımı) 1.2 Buluş/Keşfetme Stratejisi (Buluş/Keşfetme Yoluyla Öğretme Yaklaşımı) 1. YÖNTEM VE TEKNİK İLİŞKİSİ 1.

Strateji Yöntem Teknik ÖĞRETİMDE STRATEJİ. strateji. Sunuş yoluyla öğretim bilgi düzeyindeki davranışların kazandırılması için uygundur. Öğretim stratejileri ile yöntem ve tekniklerinin kullanımı eğitim. Eğitim programlarında hedefler eğitim durumlarında kullanılacak olan öğretme-öğrenme yaklaşımlarını belirler. ders programlarında ve öğretim planlarında belirtilen hedef ve hedef davranışlara göre farklılık gösterir.. Bu yol ile en fazla kavrama düzeyindeki davranışlar kazandırılabilir. hedefe ulaşmak için seçilen kısa ve düzenli yolları yani yöntemi.. Aşağıdakilerin hangisinde verilen hedef düzeyi için. strateji ve yöntem de tekniği kapsar. Sentez ise üst düzey bir hedeftir. öğretim. Bilgi Hedef (Bilişsel Alan) Strateji Sunuş Yöntem Anlatım (Sunu) Teknik Gösteri. Öğretim Tekniği: Hedefe ulaşmak için seçilen yöntemi uygulamaya koyma biçimi ya da hedefe ulaşmak için seçilen yöntemin uygulanmasında başvurulan yardımcı yollardır.. Beyin Fırtınası. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Öğretim Yöntemi: Hedefe ulaşmak için seçilen en kısa yol ya da düzenli yoldur..ÖĞRETİM STRATEJİLERİ HEDEF-STRATEJİ-YÖNTEM-TEKNİK İLİŞKİSİ Eğitim bilimlerinde bu bölümle ilgili her yıl ortalama 2 soru çıkmaktadır. karşısında belirtilen öğretim yaklaşımının verimli bir yol olması beklenmez? Hedef Düzeyi A) Kavrama B) Sentez C) Bilgi D) Uygulama E) Analiz Öğretim Yaklaşımı Bilgisayar destekli öğretim Sunuş yoluyla öğretim Bireysel çalışma yoluyla öğretim Proje temelli öğretim Buluş yoluyla öğretim ÇÖZÜM. CEVAP: B 23 . Öğrenme-öğretme süreci (eğitim durumları). Soru Cevap Kavrama Buluş Tartışma Örnek Olay Bireysel Çalışma Soru Cevap Beyin Fırtınası ve Diğer Tartışma Çeşitleri Benzetim Drama Rol Yapma Deney İkili Çalışma ve Grup Çalışması Uygulama Analiz Sentez Değerlendirme Araştırma Gösterip Yaptırma Problem Çözme Proje Öğretim Stratejisi: Hedefe ulaşmak için seçilen en genel yol ya da yollar bütünüdür. YÖNTEM VE TEKNİK İLİŞKİSİ 2004 KPSS SORU. yöntem ve teknikler ile araç gereçlerin uygun bileşenleri ile düzenlenir. Öğretim stratejisi. Sunuş yoluyla öğretim ile üst düzey davranışlar kazandırılamaz. O halde en geniş kapsamlı genel yol stratejidir.

daha sonra ayrıntılı bilgilerin üzerinde durmuştur. yöntemi. öğrencilerin güdülenmesini sağlayacaktır. temel ilke ve kavramların önce verilmesi gibi vurgular sunuş yoluyla öğretimin anahtar kelimeleri ve ipuçlarıdır. genelden özele. araç gereçlerin ve kavram haritalarının kullanımıyla somutlaştırılması önemli bir yer tutar. Örnekler hedef ve içeriğe uygun olmalıdır. Açıklamanın gerektiği her durumda kullanılır. Hedeflerin özelliklerine uygun olarak öğretmen. Öğretmen. İlgili kaynaklar incelendiğinde zaman zaman yöntem. anlatma. Örnekler seçilir ve hazırlanır. basitten karmaşığa doğru) çok dikkatli bir biçimde düzenlenmeli ve öğrenci tarafından alınması kolay hale getirilmelidir. konuyla ilgili genel ilke ve kavramları anlatmış. ÖĞRETİM STRATEJİLERİ Öğretim stratejileri. öğrenme hedeflerine ulaşmak üzere belirlenen konunun sunulması için izlenen yollar bütünü veya hedefe ulaşmak için seçilen genel yoldur. (2003). Öğrenciden beklenen davranış belirlenir. Demirel2. Bu. 2 Demirel. hedefe ulaşmak için izlenen en kısa yol ya da bir konuyu öğrenmek için seçilen düzenli yol olarak. 1. Hedefler. Soruda verilen aktarma. CEVAP: A Sunuş yoluyla öğretme yaklaşımının planlanışı üç aşamada gerçekleştirilir: 1. teknik ve strateji kavramlarının birbirinin yerine kullanıldığı görülmektedir. öğretimi planlarken belirlediği hedeflere uygun öğretim stratejilerini de seçer. Ö. Bu yollardan bazıları öğretmen merkezli. 3. sunuş yoluyla öğretme. bazıları öğrenci merkezlidir. araştırma ve inceleme yoluyla öğretme stratejileri olarak gruplandırılmaktadır. Uygulanışında önce öğrenci hedeften haberdar edilir ve konunun önemi vurgulanır. konuyla ilgili genel ilke ve kavramların anlatıldığı.. Sunuş yoluyla öğretimde öğretmen temel kavram. Öğrencinin etkin katılımı söz konusu olmadığından için öğretmenin öğrencinin dikkatini sürekli kontrol altında tutmak için yoğun bir etkileşime geçmesi yararlıdır. bilinenden bilinmeyene. seçilecek stratejinin türünü belirlemede kaynaklık eder. Soruda genelden özele doğru bir gidişten de söz edilmektedir ki bu tümdengelimin kullanıldığı sunuş yoluyla öğretimi işaret etmektedir. öğretme yöntemini uygulamaya koyma biçimi olarak tanımlamıştır. Burcu Öğretmen aşağıdaki öğretme yollarından veya yöntemlerinden hangisini kullanmıştır? A) B) C) D) E) İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Sunuş yoluyla Buluş yoluyla Araştırma yoluyla Probleme dayalı İş birliğine dayalı ÇÖZÜM. Bilgiler aşamalılık ilkelerine göre (yakından uzağa. Daha sonra bunları örneklerle açık hale getirir ve konunun ayrıntılarını anlatır. 24 . 2. Burcu Öğretmen Türkçe dersinde “eylem” konusunu anlatırken önce genel bilgileri aktarmış. Bu nedenle bu soyut konuların örneklerle.1 Sunuş Stratejisi (Sunuş Yoluyla Öğretme Yaklaşımı) Ausubel tarafından ortaya atılmıştır. daha çok olgu ve genellemelerin öğretimine uygundur. Planlamadan Değerlendirmeye Öğretme Sanatı.. Bütünden parçaya (genelden özele) doğru bilgi sunumu olduğundan tümdengelim kullanılır. öğretim hedeflerine ulaşılmasını kolaylaştırmada kullanılır. öğrencilerin bağımsız çalışmalarını isteyebileceği gibi sınıfı küçük gruplara ayırabilir ya da bütün sınıfın katılımını sağlayan etkinlikler planlayabilir. somuttan soyuta.ÖĞRETİM STRATEJİLERİ 1. Stratejiler. ilke. tekniği. buluş yoluyla öğretme. İşlenecek konu belirlenir. Ankara: Pegem A Yayıncılık. Önce genel bilgilerin aktarıldığı... Öğretme stratejileri. 2007 KPSS SORU. Tüm bilgilerin öğretmen tarafından aktarılmasıyla kavram ve genellemelerin öğretildiği bir öğretme yoludur. daha sonra ayrıntılı bilgilerin üzerinde durulduğu öğretim yolu sunuş yoluyla öğretimdir. sonuç ve genellemeleri önce aktarır ve açıklar.

getirme problem çözme. Bilgilerin tümünü öğretmen verir. Kavram haritaları önemli bir yer tutar. problem çözme Bilgi sunumu. Tümevarım yolu izlenir. Temel Özellikleri: ci dikkati ve katılımı için) 2. farklı kaynaklar önerir.1. Genelden özele bilgi aktarılır (Tümdengelim). bilimsel yöntem. Öğrenciler basit bilgilerle yetinmez. Aşamalılık ilkesi ile ders sunumu (yakından uzağa. 5. yaparak yaşayarak öğrenme için öğrenmeyi öğrenme. konuları anlamlı yapı bütünlüğüne rilmesi. somuttan soyuta.Öğrenci araştırır. denenceler. Öğrenilen bilgiler yeni durumlara transfer edilebilir. hedef dışı etkinliklerde öğrenciyi uyarır.ÖĞRETİM STRATEJİLERİ SUNUŞ YOLUYLA (Ausubel) Anahtar Kelimeler: ÖĞRETİM STRATEJİLERİ BULUŞ YOLUYLA (Bruner) Anahtar Kelimeler: ARAŞTIRMA YOLUYLA (Dewey) Anahtar Kelimeler: Bilimsel yaklaşım. 3. Tümevarım yolu izlenir. açıkla. Öğretmen bilgi vermez. genelden özele) 4. aktarım. Öğrencinin problem çözme yeteneğine dayanır (Problem çözme aşamaları: Problemin farkına varma. 6. Bilgi hazır olarak verilmez. öğretime dikkati çekecek bir problemle başlar. 28 . yöntem. problemi tanımlama. inceler mevarım). Öğrenci problemi çözmeye çalışır (Tü. veri toplama ve değerlendirme. Öğretmen. Öğrenci kavram ve genellemelere kendi ulaşır. Örneklerle destekli bilgi sunumu 3. öğretmenin ön bilgiler vermesi Temel Özellikleri: cinin araştırıp bulması hedeflenir (öğrenci etkindir). öğretmen rehberdir. 4. 3. Bilimsel araştırma yaklaşımındaki aşamalar izlenir (problem belirleme. derinlemesine inceler. 5.Etkin öğrenci. 1. 2. Zaman alıcıdır. yeniden bulma (keşfetme). öğrencinin yönlendima. Problem çözme ve eleştirel düşünme gibi üst düzey düşünme becerileri kazandırır ve bunları uygulama olanağı tanır. bilinenden bilinmeyene. 7. öğren- 8. Genelden özele bilgi sunumu (tümdengelim yolu) 5. Tümüyle öğrenci etkin. sonuçöneriler). bilimsel tutum. anlatım. Öğrenciyle yoğun etkileşim (öğren. Temel Özellikleri: 1. bulgular-yorum. 4. problemin çözüm seçeneklerini belirleme. Önbilgileri öğretmen verir. inceleme. öğrenci tüm bilgilere ulaşır. (Tümevarım). araştırma. basitten karmaşığa. genellemelere ve sonuçlara ulaşma). 2. çözüme götürücü örnekler verir. Üst düzey düşünme becerilerini geliştirmede etkilidir. Zaman alıcıdır.

Test 2 ÖĞRETİM STRATEJİLERİ 4. Aşağıdaki tanımlardan hangisi öğretim stratejisine aittir? A) Ulaşılmak istenen noktadır. ÖĞRETİM STRATEJİLERİ 1. Öğrencinin etkin katılımı esastır. E) Öğrencinin problem çözme becerisini kullanarak bilimsel yöntemi kulllanmasını gerektiren bir yoldur. kaynak ve örnekler verir. III ve V B) I ve IV E) III. III. I. IV. Tümdengelim yolu izlenir. Bilgiler aşamalılık ilkelerine göre düzenlenir. Tüm bilgiler öğretmen tarafından verilir. Öğrenciden beklenen davranış belirlenir. Daha sonra öğrenci problemle ilgili verileri toplar. İşlenecek konu belirlenir. Tüm bilgiler öğretmen taraİ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k fından açıklanır. analiz eder. Bu sıralananlardan hangileri sunuş yoluyla öğretimin aşamaları arasında yer alır? A) I ve II D) II. I. Zaman alıcıdır. Öğrenci farklı örnekler bulur. II. Öğretim bir problemle başlar. II. B) Stratejiye başlamadan önce öğrenciden bekleneni başta öğretmen yapar. B) Öğrenciye kazandırılmak istenen özelliklerdir. 29 III. C) Bu stratejinin başında öğretmen ön bilgi. kavramlara ve genellemelere ulaşır. III ve IV C) I ve III . IV. 2. Hedef ve içeriğe uygun örnekler seçilir ve hazırlanır. IV ve V C) II ve III 5. Aşağıdakilerden hangisi araştırma inceleme yaklaşımının özelliklerinden birisidir? 3. D) İşlenecek konular sınıfta anlatım yöntemi ile işlenir. Açıklanan öğretim yaklaşımı veya yönetimi aşağıdakilerden hangisidir? A) Sunuş C) Buluş E) Benzetim B) Araştırma inceleme D) Problem çözme Sözü edilen öğretim yaklaşımını aşağıdakilerden hangisine aittir? A) Sunuş yoluyla B) Buluş yoluyla C) Probleme dayalı D) Araştırma inceleme yoluyla E) Örnek olay yoluyla 6. Bu sıralananlardan hangisi ya da hangileri buluş yoluyla öğretim yaklaşımının özelliklerindendir? A) Yalnız I D) I ve II B) Yalnız II E) II. ön bilgi ve örnek verir. Öğretmen probleme ilişkin kaynak önerir. Öğrenci tanımı yapar ve ilişkiyi kurar. Genelden özele doğru bilgi sunumu olduğundan tümdengelim kullanılır. soyutlamalara. D) Öğretim yöntemini uygulamaya koyma biçimidir. V. C) Hedefe ulaşmak için seçilen en kısa yoldur. A) Bruner tarafından ortaya atılmıştır. E) Hedefe ulaşmak için seçilen en genel yoldur.

Paragrafta işlenişi hakkında bilgi verilen öğretim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir? A) Sunuş yoluyla öğretim B) Bireysel öğrenme C) İş birliğine dayalı öğretim D) Tam öğrenme E) Buluş yoluyla öğretim 15. Öğretmen ek örnekler sunar. Öğretmen bilgi vermez. Önbilgileri öğretmen verir.Test 2 ÖĞRETİM STRATEJİLERİ 13. değerlendirme. Öğretmen ek örnekler verir ve olumsuz örnekler sunar. birinci örnekle bağ kurar. II. öğrenci yeni örneklerle tanımlar. problem çözme gibi etkinliklerin tümünü öğrenciden isteyen bir öğretmenin aşağıdaki öğretim yaklaşımlarından hangisini kullanması en uygundur? A) Araştırma inceleme yoluyla öğretim B) Tam öğrenme C) Buluş yoluyla öğrenme D) Tartışma yoluyla öğrenme E) Programlı öğretim III. Öğretmen örneği sunar. öğrenci tanımlar. Öğrenci örnekleri karşılaştırır ve duruma ters düşen örnekleri belirler. Bilgi toplama. tüm bilgilere öğrenci Yukarıda belirtilen özellikler sırayla hangi yaklaşıma aittir? I A) B) C) D) E) Araştırma Buluş Araştırma Sunuş Buluş II Buluş Araştırma Sunuş Buluş Sunuş III Sunuş Sunuş Buluş Araştırma Araştırma Test 2 E 1 A 2 D 3 D 4 B 5 E 6 C 31 7 C 8 E 9 10 D 11 B 12 B 13 E 14 A 15 D 16 E . 14. Açıklamanın gerektirdiği her durumda kullanılır. Bilgilerin tümünü öğretmen verir. analiz etme. Soyut konuların anlatımı için en uygun stratejidir. Öğrenci kavram ve genellemere devam eder. I. Sözü edilen öğretim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir? A) Gösterim C) Araştırma E) Tam öğrenme B) Soru cevap D) Sunuş İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 16. ulaşır.

h a a h 3. paralelkenarın alanı ile ilgili olarak öğretmen ve öğrenciler arasında şöyle bir etkileşim gözleniyor: Öğretmen: Kim tahtaya paralelkenar çizmek ister? (bir süre bekler). 32 . B) Öğrencilerin tahtaya gelmesi yerine oturdukları yerden konuşmaları istenebilir.) Evet Yasemin sen cevaplayabilir misin? Yasemin: Taban uzunluğu ile yükseklik çarpılır. Öğretmen: Bu paralelkenarı dikdörtgene çevirebilir misin? Nasıl çevirebiliriz? (Bir süre bekler) Evet Kübra sen cevap verebilir misin? Kübra: Sol taraftaki üçgeni sağ tarafa taşırız. SORULARI AŞAĞIDAKİ ÖRNEK ÖĞRETİM ETKİNLİĞİNE GÖRE YANITLAYINIZ. 2001 KMS Öğretmen: Bu dikdörtgenin alanını nasıl buluruz? Hatırlayın (Bir süre bekler. C) Cevap verebilmeleri için öğrencilere zaman tanınabilir. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 2. Bu örnekte öğretmen aşağıdaki önerilerden hangisini yapsaydı kalıcı olmayan daha az etkili öğrenmeler olurdu? A) Paralelkenarın alanının nasıl bulunacağı öğrencilere önceden söylenebilir. D) Her öğrencinin. sen tahtada gösterebilir misin? Çiğdem tahtada aşağıdaki işlemi yapar. B) Varılacak noktayı söyleme C) Öğrenciye düşünme süresi verme D) Öğrenci katılımını sağlama E) Öğrenciyi sorularla yönlendirme 2001 KMS Yukarıdaki ders uygulaması içerisindeki öğretmen en çok hangi öğretim yoluna yer vermiştir? A) Sunuş yoluyla öğretim B) Sınıf tartışması C) Buluş yoluyla öğretim D) Problem çözme E) Örnek olay 2001 KMS Öğretmen: Kenar uzunluklarını isimlendirir misiniz? (Bir süre bekler.) Evet Çiğdem. Kemal sen kalkar mısın? Kemal: (Kemal çizer) Çizdim öğretmenim. Öğretmen öğretim sürecinde aşağıdakilerden hangisine yer vermemiştir? A) Kavramlar arasında ilişki kurma ÇIKMIŞ SORULAR 1. Öğretmen: Demek ki paralelkenarın alanını taban uzunluğu ile yüksekliği çarparak bulabiliriz.ÇIKMIŞ SORULAR ÖĞRETİM STRATEJİLERİ 1. Öğretmen: Paralelkenarın alanı taban uzunluğu ile yüksekliğin çarpımına eşittir. İlköğretim matematik dersinde. – 3. kağıttan paralelkenar kesip bunun üzerinde çalışması sağlanabilir. E) Her sorunun sınıftaki gönüllü öğrenciler tarafından ayrı ayrı yanıtlanması istenebilir.

Bir öğretmen. öğretmenin aşağıdakilerden hangisini yapması eğitsel olarak doğrudur? A) Öğrencilere ders içinde zaman vermesi ve konuyu kitaptan okumalarını istemesi B) Soru .ÇIKMIŞ SORULAR 15. öğrencilerin derse aktif katılımlarını sağlaması için yapması gereken davranışlardan biri olamaz? A) Sınıf içi etkinliklere katılan öğrencilerin olumlu davranışlarını pekiştirmek B) Öğrencilerin derse katılımlarını sağlayan öğretim yöntem ve teknikleri kullanmak C) Sınıf içi etkinlikler esnasında öğrencilerin arasında dolaşarak onlara yardımcı olmak D) Yanlış yapan öğrencilere doğru cevapları aktarmak E) Sözlü ve sözsüz uyaranlarla öğrencilerin derse katılımlarını sağlamak 2007 KPSS Çıkmış Sorular 1 B 2 C 3 A 4 B 5 D 6 C 10 C 11 B 12 D 13 D 14 B 15 16 17 A D B . Hatice Öğretmen Türkçe dersinde “eylem” konusunu anlatırken önce genel bilgileri aktarmış. konuyla ilgili genel ilke ve kavramları anlatmış. Hatice Öğretmen aşağıdaki öğretme yollarından veya yöntemlerinden hangisini kullanmıştır? A) Sunuş yoluyla B) Buluş yoluyla C) Araştırma yoluyla D) Probleme dayalı E) İş birliğine dayalı 2007 KPSS 17. Soruları sorduğunda bütün çabalarına karşın öğrencilerden yanıt alamamış ya da yanlış yanıtlar almıştır. daha sonra ayrıntılı bilgilerin üzerinde durmuştur. buluş yoluyla öğrenme yönteminden yararlanmaya çalışan bir öğretmenin. kendilerinin sunuş yapacaklarını söylemesi E) Konuyu öğrencilerin çeşitli kaynaklardan araştırmalarını istemesi 2008 KPSS İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 7 E 35 8 A 9 C 16. dersinin belli bir bölümünü soru – yanıt yöntemini kullanarak işlemektedir.yanıt yöntemi yerine sunuş ya da başka bir yöntemle dersi sürdürmesi C) Öğrencilerin derse hazırlanmadan gelmelerinin nedenlerini araştırması D) Öğrencilere gelecek ders konuyu çalışıp gelmelerini. Aşağıdakilerden hangisi. Bu durumda.

ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ BÖLÜM İÇERİĞİ ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ 1. TARTIŞMA Kullanımı Özellikleri Yararları Sınırlılıkları Etkili Tartışmaların Planlanması ve Uygulanması Konusunda Alınacak Önlemler Tartışma Çeşitleri (Tartışma Teknikleri) Bütün Sınıfla Yapılan Tartışmalar (Büyük Grup Tartışması) Küçük Grup Tartışma Teknikleri • Münazara • Sempozyum • Panel • Zıt Panel • Kollegyum • Forum • Açık Oturum • Beyin (Buluş) Fırtınası • Çember • Kısa Süreli Tartışma Grupları (Vızıltı Grupları) • Fikir Taraması • Seminer • Workshop (Çalıştay Yöntemi) 3. GÖSTERİP (ÖRNEĞİNİ GÖSTEREREK) YAPTIRMA Kullanımı Özellikleri Yararları Sınırlılıkları 37 . ÖRNEK OLAY Kullanımı Özellikleri Yararları Sınırlılıkları 4. ANLATIM (SUNU) Kullanımı Anlatım Yöntemi Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Özellikleri Yararları Sınırlılıkları 2.

PROJE Kullanımı Özellikleri Proje Yönteminde İzlenecek Adımlar Yararları Sınırlılıkları 7. BİREYSEL ÇALIŞMA Kullanımı Özellikleri Yararları Sınırlılıkları 38 .ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ BÖLÜM İÇERİĞİ 5. PROBLEM ÇÖZME Problem Çözme Aşamaları Kullanımı Özellikleri Yararları Sınırlılıkları 6.

P. öğretmen öğretimin merkezinde yer alır. Ayrıca tek bir yöntemle bütün konuların öğretimi de mümkün değildir. (1998) Designing Effective İnstcustion. İng.Massion. Öğretim stratejisi. ve tekniklerden yararlanmalıdır. ANLATIM (SUNU)3-4 Öğretmenin olgu. Bilgilerin kısa sürede gruba sunulmasını sağlayan anlatım yönteminde.. uygun öğretim yolları seçilerek ulaşılabilir. yöntem 39 Anlatım yönteminde. özellikleri. Hall of Australia Pty Ltd. dersin süresi. K. 3 Kamp . G. öğretmenin yönteme yatkınlığı öğretim yöntem. Farklı düzeylerdeki hedef davranışların öğrenciye kazandırılması için farklı öğretim yolları uygundur. Öğretmen tüm öğrencilere. S. Farklı öğretim yolunun seçilmesini gerektiren ve etkileyen başlıca nedenler şunlardır:  Hedef  Konu  Öğrenci İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k bilgisi konusundaki niteliklerden birisi de öğretim yön- 1. G. L. öğrencilerin öğrenme isteklerinin yönlendirilmesi yerine yeni öğrencinin öğrenme güdüsünün devamı öğretmenin yaptığı açıklamalarla sağlanabilir. S. yöntemi ve tekniğinin seçiminde. Teaching Principles and Practice. tüm konuların öğretilmesinde ve farklı alan ve düzeylerdeki tüm hedeflere ulaşmada tek bir yöntemle başarılı olamaz. Başka bir ifadeyle hedefe ulaşmak için ve bir konuyu öğretmek için seçilen düzenli yoldur. E. 140-142 4 Cole. ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ Öğretim yöntemi. En uygun öğretim yolu ile hedefe ulaşılabilir. Öğretmenler öğrenme-öğretme sürecinde farklı etkinliklere ve yöntemlere yer vermelidir. . Psentice Holl. yukarıda sıralananlar kadar etkili olmasa da. J. Öğrenci dinleyici ve seyircidir yani öğretim sürecinde pasiftir. Second Edition.. ve Chan. Öğretmende bulunması gereken meslek temlerini etkili olarak kullanabilmesidir.ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ Eğitim bilimlerinde bu bölümle ilgili her yıl ortalama 2 soru çıkmaktadır. dersin hedefleri ile birlikte öğretim yolunun kullanıldığı durumları. öğrenciler dinler. öğrenciler ise pasiftir. Yani öğretmenin farklı yöntemleri kullanmasını gerektiren nedenler vardır. M. bilgi ve ilkeleri sözel olarak sunması ile gerçekleşen bir yöntemdir. yararları ve sınırlılıkları dikkate alınmalıdır. Bir derste uygulanacak öğretim stratejilerine ve yöntemlerine karar verirken. R. Ross. Böyle bir durumda öğretmen. dersin yapılacağı ortam ve bu ortamda bulunan olanaklar. hedefe ulaşmak ve bir konuyu öğretmek için izlenen en kısa yoldur. Her öğrencinin aynı yöntemle öğrenmesi mümkün olmadığı gibi her yöntem her öğrencinin ilgisini çekmeyebilir. farklı strateji. Öğretmenin tamamen etkin ve merkezde olduğu bu yöntemde öğrenci adına bir katılım yoktur. Öğretim hedeflerine. Öğretenden öğrenene doğru tek yönlü aktarım söz konusudur. Öğrenciler öğretmenin sunduklarını not alabilir. teknik ve stratejisinin seçimini etkiler. ANLATIM: Öğretmen anlatır. (1994).

 Küçük bir grubun.  Panele benzer.  Belli bir alanda her oturumda uzman 3-5 konuşmacının katıldığı grup tartışması tekniğidir. gözden geçirme. bilgilendirmektir. uzmanların bu soruları yanıtlamasıyla gerçekleşen bir tekniktir.”  Grup.  Ulusal ve uluslararası düzeyde katılımcılarla gerçekleştirilir. kendi görüşlerini açıklayabilirler.  Bilim ve sanat konularında uzman kimselerin.  Soru soran ve cevap verenler olmak üzere sınıf ikiye ayrılır. 3-5 kişiden oluşur. dinleyicileri bilgilendirmek için yaptıkları konuşmalardır.  Konuyla ilgili soru sorulur ve her öğrenci bir.ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ TARTIŞMA TEKNİKLERİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ TARTIŞMA TEKNİĞİ EN BELİRGİN ÖZELLİKLERİ Münazara  İki grup vardır. Konu bilimsel nitelikli olmak zorundadır. konuşmalar konferans havasında geçer.  Dinleyici grubun uzman gruba soru sorması.  Küçük gruplar konuyu kendi aralarında tartıştıktan sonra diğer gruplarla birlikte tartışma yapılır. akademik bir konuyu. öğrencilerin ilgisini çekme amacıyla uygulanır. belli bir yerde kısa bir sürede toplanarak belli konular üzerinde çalışarak.  Değerlendirme ve sınırlama olmaksızın. bir konunun ayrıntılarının.  Bilimsel bir düşünceyi. Çember  Öğrenciler sınıfın ortasında çember biçiminde sıralanır.  Sempozyum. orijinal bir görüşü anlatmak. hazırlıklı öğrenci tarafından sınıftaki diğer öğrencilere sunulması ile gerçekleşir.  Yaratıcılık ve hayal gücü kullanılır. bunlardan biri soru soran. bir tezi savunmak konferansın en belirgin amacıdır.  Gruplardaki kişi sayısı ve tartışma süresine göre grup isimlendirilir.  Dersin başında ve sonunda kullanılır.  Konu tekrarı.  Toplumu yakından ilgilendiren güncel bir konunun değişik görüşlerdeki kişiler tarafından izleyiciler önünde tartışılmasıdır. Oyun tarzı öğretim tekniğidir. tartışarak problemlere çözüm ürettikleri veya ortak kararlar aldıkları bir tekniktir. Amaçları “Düşünceyi yanlış da olsa savunmak ve kazanmaktır. İki grup vardır.iki cümleyi geçmeyecek şekilde görüşlerini açıklar.  Dersin herhangi bir noktasında.  Günlük yaşamda astın üste bilgi vermesiyle gerçekleşen brifing.  Öğrencilerin yapmış olduğu bilimsel çalışmaları dinleyiciler karşısında sunmalarıdır. yeni fikirleri ortaya çıkarma. Daha çok küçük araştırma ve ödevleri içerir. Panel  Konunun bilimsel olmasına gerek yoktur. İlgi çekici bir konuyu kendi aralarında dinleyici karşısında tartışırlar. Orijinal fikirler ortaya çıkarılmaya çalışılır.  Açık oturumun amacı bir sonuca ulaşmak değil. Bir sonraki öğrenci aynı soruyla ilgili görüşlerini açıklar.  Panelden farklı olarak dinleyiciler panelistlere doğrudan sorular sorabilirler. ciddi bir ön hazırlığı gerektirir. sınıfa canlılık getirmek için herhangi bir konuda öğrencilerin fikirlerinin alındığı kısa süreli bir etkinliktir. Forum Kollegyum Zıt Panel Sempozyum Beyin Fırtınası Açık Oturum Vızıltı Konferans Seminer Brifing Fikir Taraması Workshop 47 . bir soruna mümkün olduğunca çok sayıda çözüm yolları elde etmeyi amaçlar. diğeri uzmanların oluşturduğu cevap veren gruptur.

iş birliği içinde çalışma ve üst düzey düşünme becerilerini geliştirir.  Öğretmenin rehberliğinde serbest çalışmalar yapılır. bir araç gerecin çalıştırılmasını gösterme ve açıklama öğretmen merkezli.  Yaparak yaşayarak öğrenme temellidir.  Aynı anda çok sayıda kişiye bilgi aktarır.  Öğrenci. PROBLEM ÖRNEK OLAY 66 .  Görüşlerin incelenmesini ve önce öğretilenlerle ilgi kurmayı sağlar.  Daha kalıcı izli öğrenmeler gerçekleşir. analiz edip sonuca ulaşmayı öğretir. KULLANIMI  Daha çok sunuş yoluyla öğretim stratejisinde ÖZELLİKLERİ  Öğretmen merkezlidir.  Öğrenciler. yaparak ve yaşayarak öğrenir.  Araştırma yoluyla öğretime uygun durumlarda BİREYSEL ÇALIŞMA  Bilişsel alanın uygulama.  Öğretmen-öğrenci etkileşimi söz konusudur. sonra da öğrenciye alıştırma ve uygulama yaptırırken  Bir konuya ilişkin bilgilerin beceriye dönüştürülmesi için gerekli uygulamaların yapılması aşamasında  Araştırma yoluyla ve buluş yoluyla öğretim yaklaşımlarında ÇÖZME  Bilişsel alanın uygulama.  Öğrencilerin bir konu üzerinde kendi düşüncelerini söylemesi ve yorum yapmasını sağlar. analiz.  Öğrencilere geçmiş yaşantılarından örnekler vermesi için imkan sağlar. alıştırma ve uygulama yapma işlemi öğrenci merkezlidir.  Öğretim.ÖĞRETİM YÖNTEMLERi ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ YÖNTEM ANLATIM (SUNU/ANLATMA)  Derse giriş yaparken  Konuyla ilgili bilgiyi aktarırken  Bilgi düzeyindeki davranışların kazandırılmasında  Soyut konuların işlenmesinde  Yeni bir konuya giriş yaparken  Dersin bitiminde özetleme yaparken  Ders ya da konuya ilgi çekmek isterken  Öğrenciler küçük grup ya da bireysel etkinliklere başlamadan önce ortak altyapı ve temel bilgileri sunarken  Buluş yoluyla öğretim stratejisinin kullanımında  Kavrama düzeyindeki davranışların kazandırılmasında  Bir konu üzerinde öğrencileri düşünmeye yöneltmede TARTIŞMA  İyi anlaşılmayan noktaları açıklamada  Verilen bilgileri pekiştirmede  Daha çok bir konunun kavranması aşamasında  Karşılıklı olarak görüşler ortaya konurken  Bir problemin çözüm yollarını ararken ve değerlendirme çalışmaları yaparken  Daha çok buluş yoluyla öğretme yaklaşımında ve kavrama düzeyindeki davranışların kazandırılmasında  Gerçek hayatta karşılaşılan bir olay. sentez ve değerlendirme gücü kazandırır. not alma becerilerini geliştirir.  Analiz. öğrencinin ilgi.  Öğrenciler bireysel ya da gruplar halinde kendi ilgi ve isteklerine göre konu seçerler.  Dinleyenler konuyla ilgili organize görüş kazanır.  Öğrencilere dinleme alışkanlığı kazandırır.  Dinleme alışkanlığı kazandırır.  Araştırma.  Öğrenci merkezlidir. sentez ve değerlendirme düzeyindeki (üst düzey) davranışların kazandırılmasında  Bir problemin çözümünde. bildiklerini ve kavradıklarını gerçek bir durumda uygulama şansı bulurlar.  Bilimsel yöntemi kullanmayı öğretir ve bilimsel tutumu kazandırır.  Bir problemi çözmeyi.  Öğrenci merkezlidir.  Daha çok devinişsel (psikomotor) becerilerin kazandırılmasında etkilidir.  Problem çözme sürecini ve bilimsel yöntemi kullanarak konular üzerinde çalışılır. bir araç gerecin çalıştırılmasını önce gösterip açıklama. analiz ve sentez basamaklarındaki davranışların kazandırılmasında  Öğrenci kendi başına bir konuyu öğrenmek istediğinde veya kendi başına çalışma yapmak istediğinde  Bireyin konuyu yaparak yaşayarak öğrenmesinde  Öğrenci merkezlidir. genelleme ve sentez yapmada  Araştırma yoluyla öğretimde ve üst düzey davranışların kazandırılmasında  Bir konunun öğretiminde doğrudan bir uygulama olarak değil ancak bu öğretime destek amacıyla PROJE  Bireysel ve grupla öğrenmeye ve okul ile gerçek hayat arasında bağ kurulmasına önem verildiğinde  Disiplinler arası çalışmalarda  Süreç boyunca çalışmalar önemli görüldüğünde  İşlemin uygulanmasını. durum ya da konunun içindeki problemlerin sınıf ortamında tartışılarak çözülmesi yoluyla öğrenimin sağlanması önemli görüldüğünde  Öğrencilere bir konuyu ya da beceriyi kazandırırken  Bir konuda uygulama yaptırırken GÖSTERİP YAPTIRMA  Daha çok uygulama düzeyindeki davranışların ve psikomotor becerilerin kazandırılmasında  Öğrenciye ne yapılacağını söylemenin yetersiz kaldığı ayrıca nasıl yapılacağını da göstermenin gerekli olduğu durumlarda  Bir işlemin uygulanmasını.  Öğrencide ilgi ve güdülenmeyi artırır.  Sınıf içinde ve dışında yürütülür.  Öğrenciler öğrenme durumlarını kendilerine göre ayarlar. ihtiyaç ve yeteneklerine uygun olarak gerçekleşir.  Öğrencilere kısa zamanda çok bilgi verir.

Öğrencilerin bir konu üzerinde düşüncelerini söylemelerini ve yorum yapmalarını sağlar. Öğretim yöntemi seçilirken ilk olarak göz önünde bulundurulması gereken nokta aşağıdakilerden hangisidir? A) Öğretmen C) Aile E) Fiziksel koşullar 67 B) Öğrenci D) Sosyal durum lamıştır. Sunuş yoluyla öğretim stratejisini kullanmak isteyen bir öğretmenin kullanabileceği en uygun öğretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir? A) Soru cevap C) Problem çözme E) Örnek olay B) Anlatım D) Tartışma 2. İyi planlanmalı ve sorular dikkatli seçilmelidir. 2005 yılında uygulamaya konulan yeni İlköğretim programının tanıtımı için yapılan bir etkinlikte birinci oturumda genel sunulara yer verilmiş. Bu etkinlik aşağıda verilen yöntem ya da tekniklerden hangisine örnek gösterilebilir? A) Anlatım C) Kollegyum E) Beyin fırtınası B) Gösterip yaptırma D) Sempozyum 6. Öğrencilerde eleştirel düşünme becerilerini geliştidüzeye sahip öğrenciler derse katılabilir. Dilek Öğretmen’in yaptığı hata aşağıdakilerden hangisidir? A) Konuyu iyi anlatmamıştır. B) Öğrencilerin hazırbulunuşluklarını göz ardı etmiştir. D) Öğrenciye çok kolay bir etkinlik vermiştir. Güzel Sanatlar Fakültesinde öğretim görevlisi olan Dilek Öğretmen. dördüncü oturumda fen ve teknoloji .Test 3 ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ 4. ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ 1. İyi uygulanması durumunda orta ve daha alt 5. Bir öğretmen daha önceden belirlediği bir ders saatinde öğrencilerine bir motorun hangi aşamalarla çalıştığını anlatmış sonra motoru kendisi çalıştırmış daha sonra da öğrencilerin çalıştırmasını sağ- 3. E) Öğrencilerin dikkatini toplayamamıştır. beşinci oturumda sosyal bilgiler dersleri ele alınmış. C) İletişimini sağlıklı kuramamıştır. Paragrafta sözü edilen öğretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir? A) Problem çözme C) Tartışma E) Proje B) Gösterip yaptırma D) Anlatım İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k rebilir. okulun Heykel Bölümü’ne yeni kayıt yaptıran öğrencilerden heykel yapmalarını istemiş ancak öğrencilerin bu konuda çok başarısız olduklarını görmüştür. ikinci oturumda hayat bilgisi. üçüncü oturumda matematik. Öğretmenin uyguladığı öğretim yöntemi/tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Proje yöntemi C) Örnek olay E) Gösterip yaptırma B) Bireysel çalışma D) Problem çözme . her oturumda o konunun uzmanları dinleyicilere bilgi vermişlerdir.

D) İlgi ve dikkat kısa sürede dağılabilir. Hüsnü Öğretmen’in bu durumda kullanabileceği en etkili öğretim stratejisi ve öğretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir? A) Buluş .Proje D) Sunuş . Aşağıdaki öğretim yöntem ve tekniklerinden hangisi öğrencinin üst düzey davranışları ve becerileri kazanması açısından diğerlerine göre daha az etkilidir? A) Proje B) Örnek olay C) Tartışma D) Araştırma yoluyla öğretim E) Problem çözme 31.Test 3 ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ 28. problem çözme yönteminin en belirgin sınırlılıklarından birisidir? A) Dönüt olmadığı için yanlış öğrenmeler engellenemez.Anlatım C) Buluş . E) Öğrenci pasiftir.Deney B) Araştırma-inceleme . Sözü edilen öğretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir? A) Proje C) Anlatım E) Tartışma B) Problem çözme D) Bireysel çalışma 1 Test 3 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 B 17 C 18 B 19 B 20 D 21 E 22 D 23 A 24 B 25 C 26 D 27 A B A D C E D 71 E E C B E 28 B 13 B 29 C 14 E 30 D 15 B 31 E 16 C . İlköğretim birinci kademede yeni derse giren Hüsnü Öğretmen. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi. C) Ortam gerilebilir. B) Hedeften sapma gözlenebilir. Kısmen işlenmiş. öğrencilerin ön bilgi ve becerilerinin.Problem çözme İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 29.Anlatım E) Sunuş . yeterli olmadığını hazırbulunuşluk düzeylerinin çok düşük olduğunu görmüştür. 30. ancak tam anlamıyla açıklığa kavuşmamış konuların işlenmesi için en uygun öğretim yöntemidir.

Öğretmenin kullandığı öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Brifing B) Kollegyum D) Çember tartışma 2001 KMS ÇIKMIŞ SORULAR 1. pano gibi çalışmalar yapma yoluna gidebileceklerini söylemiş. çalışmaları hem bireysel hem de grubun ortak çalışmalarına bakarak değerlendirebileceğini belirtmiştir. Psikomotor (devinişsel) becerilerin öğretilmesinde. aşağıdaki öğretim yöntemlerinden hangisinin en etkili olması beklenir? A) Anlatım B) Örneğini göstererek yaptırma C) Örnek olay incelemesi D) Soru-cevap E) Küçük grup tartışması 2002 KPSS . C) Sempozyum E) Panel Bir öğretmen vatandaşlık dersinde “İnsan Haklarını Engelleyen Unsurlar” konusunu işlerken sınıfı dörderli ya da beşerli gruplara ayırmış ve bu unsurlardan birini inceleyerek bu sorunların çözümü için öneriler getirmelerini istemiştir.ÇIKMIŞ SORULAR ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ 4. Öğretmen aşağıdaki hangi öğretme yaklaşımını kullanmaktadır? A) Gözlem yoluyla öğrenme B) Proje temelli öğrenme C) Yaratıcı drama D) Benzetim yoluyla öğrenme E) Yansıtıcı düşünme 2001 KMS 3. 2. Gruplara. Sosyal sorunları sınıf ortamına getirerek bu sorunlara çözüm yolları arayan bir öğretmen. Bir öğretmen gerçek yaşamda karşılaşılan problemleri sınıf ortamına getirip tartışma ortamı açarak ya çalışmaktadır. aşağıdaki yöntemlerden hangisini uzun süre kullanırsa. öğrencilerin öğretmeöğrenme sürecine etkin katılımını sağlayamaz? A) Soru-yanıt yöntemi B) Rol oynama yöntemi C) Problem çözme yöntemi D) Buluş yöntemi E) Anlatım yöntemi 2001 KMS 72 6. Öğrencilerinin sınıf ortamında bildikleri konular üzerinde kısa konuşmalar yapmasını isteyen öğretmenin ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Söz dağarcığını zenginleştirmek B) Tartışma kurallarını öğretmek C) Yaşantıların paylaşılmasını sağlamak D) Sözlü anlatım becerisini geliştirmek E) Öğrencilerin heyecanla baş edebilmesini sağlamak 2001 KMS 5. Bu öğretmenin kullandığı öğretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir? A) Gösteri yöntemi B) Problem çözme yöntemi C) Soru-yanıt yöntemi D) Proje yöntemi E) Örnek olay yöntemi 2001 KMS İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k öğrencilerle birlikte probleme çözüm yolları bulma- drama. bir başkan ve beş konuşmacıdan oluşan bir ekip oluşturarak konunun farklı yönlerine önceden hazırlanılıp sınıfta tartışmalarını istemiştir. Öğretmen. gazete. seçtikleri unsurları ve çözüm önerilerini kazandırırken sergi.

ÇIKMIŞ SORULAR

27. Bir öğretmen, dersinin belli bir bölümünü soru yanıt yöntemini kullanarak işlemektedir. Soruları sorduğunda bütün çabalarına karşın öğrencilerden yanıt alamamış ya da yanlış yanıtlar almıştır. Bu durumda, öğretmenin aşağıdakilerden hangisini yapması eğitsel olarak doğrudur? A) Öğrencilere ders içinde zaman vermesi ve konuyu kitaptan okumalarını istemesi B) Soru - yanıt yöntemi yerine sunuş ya da başka bir yöntemle dersi sürdürmesi C) Öğrencilerin derse hazırlanmadan gelmelerinin nedenlerini araştırması D) Öğrencilere gelecek ders konuyu çalışıp gelmelerini, kendilerinin sunuş yapacaklarını söylemesi E) Konuyu öğrencilerin çeşitli kaynaklardan araştırmalarını istemesi 2008 KPSS İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k

29. Örnek olay yöntemi ya da tekniği, yaşanmış, yaşanma olasılığı bulunan, sorun niteliği taşıyan olaylara öğrenci katılımıyla çözüm yolları üretme temeline dayanır. Öğrencilerin eleştirel düşünme, sorun çözme ve karar verme gibi üst düzey beceriler geliştirmelerini kolaylaştırır. Bu açıklama çerçevesinde; öğrencilere sunulacak örnek olayın taşıması gereken en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir? A) Öğretmenin yaşadığı bir sorun olması B) Öğrencilere sorunla ilgili gözlem yapma olanağı sunması C) Öğrencilerin örnek olaydaki sorunu çözebilmeleri için kaynaklara ulaşmalarına olanak tanıması D) Öğretmenin öğrencilerle ve öğrencilerin birbirleriyle etkileşimine olanak tanıması E) Farklı çözümler önerilecek türden bir sorun olması 2008 KPSS 30. Belirli bir sorunun ya da durumun olası nedenlerini belirlemek için kullanılan, çalışma grubunun sorunun içeriğine odaklanmasını sağlayan ve ayrıntılı bir neden - sonuç ilişkisi çıkarmayı hedefleyen bir uygulamadır. Uygulama yapılmadan önce sorun ifadesi bir kutucuğun içerisine yazılır. Sorunun temel nedenleri de yazıldıktan sonra her biri için “Bu neden oluştu?” sorusu sorulur ve yanıtlar ana nedenlerin alt nedenleri olarak yapılandırılır. Yukarıda açıklanan uygulama aşağıdakilerden hangisidir? A) Neden - sonuç ilişkisi kurma B) Balık kılçığı diyagramı C) Güç alanı analizi D) Adım adım sorun çözme E) Sorunu dallarına ayırma 2008 KPSS

28. Öğrenci merkezli bir yöntemdir. Öğrencilerde iş birliği, yaratıcılık, başlanmış bir işe katkı getirme ya da işi bitirme, katılımdan keyif alma, kurallara uyma, iletişim becerisi geliştirme, özel yetenekleri ortaya çıkarma ve üretme özelliklerini geliştirir. Çekingen öğrencilerin sürece aktif olarak katılmalarını sağlar. Özellikleri sıralanan bu yöntem ya da teknik aşağıdakilerden hangisidir? A) İstasyon B) Rol oynama C) Yaratıcı drama D) Kaynak kişiden yararlanma E) Görüş geliştirme 2008 KPSS

Çıkmış Sorular

1 D

2 E

3 E

4 E

5 B

6 B

7 E

8 E

9 B

10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 E D E C C C E B D B B E B E E D D B A E B

76

ÖĞRETİM TEKNİKLERİ BÖLÜM İÇERİĞİ

ÖĞRETİM TEKNİKLERİ 1. BEYİN FIRTINASI Serbest Çağrışım Fikir Taraması Listeleme 2. GÖRÜŞ GELİŞTİRME 3. ALTI ŞAPKALI DÜŞÜNME 4. GÖSTERİ (GÖSTERİM/DEMONSTRASYON) 5. SORU-CEVAP 6. ROL (OYNAMA) YAPMA 7. DRAMA 8. BENZETİM (SİMÜLASYON/BENZETİŞİM) Analoji 9. MİKRO ÖĞRETİM 10. EĞİTSEL OYUN 11. DENEY VE LABAROTUVAR 12. İSTASYON 13. KONUŞMA HALKASI 14. SOKRAT TARTIŞMASI Sokrat Semineri 15. ALTI AYAKKABILI UYGULAMA 16. BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM TEKNİKLERİ Dönüşümlü Günlük Çalışmalar Planlı Grup Çalışmaları Beceri Geliştirme Çalışmaları Düzey Geliştirme Çalışmaları Akran Grupları Tekniği

77

ÖĞRETİM TEKNİKLERİ

Eğitim bilimlerinde bu bölümle ilgili her yıl ortalama 2-3 soru çıkmaktadır.

2008 KPPS
SORU...
Öğrencilerinin yaratıcılığını ve problem çözme becerilerini geliştirmek isteyen bir öğretmen, öğretim sürecinde aşağıdaki uygulamalardan hangisine özellikle yer vermelidir? A) Çok farklı kaynaklardan yararlanarak elde ettiği bilgileri “anlatım” yöntemiyle aktarma B) Öğrencilere iyi yapılandırılmış, sınırları iyi belirlenmiş “ödevler” verme C) Dersin konusuna uygun “benzetim” yöntemini kullanma D) Uygun fırsatlar yaratarak sık sık “beyin fırtınası” tekniğini uygulama E) İçinde çelişkiler olan konuları “görüş geliştirme” ve “münazara” yöntemlerini uygulayarak tartıştırma

ÖĞRETİM TEKNİKLERİ
Öğretim tekniği, öğretme yöntemini uygulamaya koyma biçimi ya da öğretim hedeflerine ulaşmak için seçilen yöntemin uygulanmasında başvurulan yardımcı yol olarak da isimlendirilen öğretim teknikleri aşağıda işlenmiştir. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 79 olarak tanımlanabilir. Zaman zaman öğretim yöntemi

1. BEYİN FIRTINASI30
Beyin fırtınası bir sorun çözme yolu ve bir tartışma çeşididir. Bu teknik, katılımcıların hayal güçlerini ve buna dayalı olan yaratıcılıklarını kullanmayı gerektirir. Beyin fırtınası bir cümleyle özetlenecek olursa; bireylerin yaratıcı düşüncelerini harekete geçirerek çok sayıda fikri, bir grup insandan kısa sürede toplamaktır.

ÇÖZÜM...
Öğrencilerinin yaratıcılığını ve problem çözme becerilerini geliştirmek isteyen bir öğretmen, öğretim sürecinde beyin fırtınası uygulamasına öncelik vermelidir. Hem problem çözme hem de hayal gücüne dayalı yaratıcı düşünme becerisi ifadeleri bir arada kullanıldığında ilk akla gelmesi gereken yöntem ya da teknik beyin fırtınasıdır. Çünkü o bir problem çözme yoludur. O bir tartışma çeşididir. O hayal gücünü ve yaratıcılığı geliştiren bir tekniktir. Beyin fırtınası, bir probleme yaratıcı çözümler bulmak ve yaratıcı düşünmeyi geliştirmek amacıyla, rahat bir ortamda, görüşlerin toplanmasıdır. Bu nedenle, öğrencilerinin yaratıcılığını ve problem çözme becerilerini geliştirmek isteyen bir öğretmen uygun fırsatlar yaratarak sık sık “beyin fırtınası” tekniğini uygulamalıdır. CEVAP: D

30

Demirel, Ö. (2003). Planlamadan Değerlendirmeye Öğretme Sanatı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Belgin Öğretmen. Amacı. Açıklanan öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Grupla öğretim B) Beyin fırtınası C) Güdümlü tartışma D) Gösteri (demonstrasyon) E) Problem çözme ÇÖZÜM. “Nasıl bir okul düşlerdiniz?” sorusuna karşılık olarak özgün ve yaratıcı fikir. 60 kişilik gruplarda bile başarılı bir beyin fırtınası yapabilir ifadesi yer alır. Değerlendirme. kısa sürede çok sayıda fikir üretmek ve yaratıcılığı geliştirmektir. Bu özellikler beyin fırtınasının ayırt edici özellikleridir. Fikirler söylendiği sırada eleştirme.. öğrencilerin birbirlerinin söylediklerinden çağrışım yaparak buldukları çok sayıda fikri tahtaya listeler ve dersine bu şekilde devam eder.. 2. Bir problemin çözümünde kullanılması.. Beyin fırtınasının belirgin özellikleri vardır. Esnek olarak belirlenen süre bitince söylenenler analiz edilmeli. çözüm İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k bulmak için yapılması gereken bir aşamadır. Bunlar. Sonuca ulaşılıp ulaşılmadığına göre tartışmalara devam edilip edilmeyeceğine karar verilmelidir. 2006 KPSS SORU. bu süre içinde herkesin görüş üretmesi ve görüşlerin tahtaya yazılması sağlanmalı. sorunlara çözüm getirmek. öneri ve değerlendirmeleri açıkça ve akıllarına ilk geldiği şekilde söylemelerini ister. Beyin fırtınası bir sorun çözme yolu olduğu için. Görüşlerin toplanması tamamlandığında değerlendirme yapılmalıdır. Başlıca Aşamaları 1. 12 kişiden çok olmaması beklenir diyen kaynaklarda iyi bir beyin fırtınası yöneticisi. Süre sınırı belirlenmeli (bu süre esnek olmalı). CEVAP: B ..ÖĞRETİM TEKNİKLERİ Kullanımı Beyin fırtınası yapılacak çalışma grubunun 6 kişiden az.. çözüme götürücü alternatiflerin çok olması önemlidir. 3. görüşler toplanırken yönlendirme ve değerlendirme yapılmamalıdır. değerlendirilmeli ve sonuç çıkarılmalı. Serbest. bir tartışma ve sorun çözme yolu oluşu. kısa sürede çok sayıda hayal gücüne dayalı yaratıcı görüş üreterek yaratıcılığı geliştirmesidir. değerlendirme ve yönlendirme yapılmamalıdır. 4. aşağıdaki yöntem veya tekniklerin hangisinden yararlanmaktadır? A) B) C) D) E) Yaratıcı drama Örnek olay incelemesi Beyin fırtınası Problem çözme Soru cevap 2001 KMS SORU.. Öğretmen.. hayal gücüne dayalı özgün ve yaratıcı fikirlerin serbest ve rahat bir ortamda söylenmesi.. öğrencilerin birbirinin söylediklerinden etkilenerek çağrışım yaparak fikir üretmesi (ampul yakma). Yani öğretmen iyi bir yönetici ise kalabalık sınıflarda da kullanılabilir. Eğer bu yapılırsa yaratıcı görüşlerin söylenmesi engellenecektir. Beyin fırtınasının amacı ya da sorunun ne olduğu belirlenmeli ve görülebilecek bir yere yazılmalı. Katılımcıların yaratıcı fikirler üretmelerini engellememek için kesinlikle oturumlara izleyici ya da konuk alınmamalı ve süreç herhangi bir kayıt cihazına kaydedilmemeli. bu fikirlerin sayısının olabildiğince çok olması ve tahtaya yazılması beyin fırtınasının ayırt edici özellikleridir. Belgin Öğretmen öğrencilerinden. neşeli ve rahat (hayal gücüne dayalı yaratıcı görüşlerin üretilebileceği) bir ortam oluşturulması ve olabildiğince çok fikir üretilmesi önemlidir. CEVAP: C 80 ÇÖZÜM.

Bir öğretmen dersinde öğrencilerine dönerek sizce nükleer santrallerin sayısı arttırılmalı mı? şeklinde bir soru yöneltmiş.Soru cevap C) Beyin fırtınası . E) Dersin başında verilen ipuçlarıdır.Soru cevap C) Altı şapkalı düşünme D) Gösteri 2. Öğrencilerin psikomotor becerilerini geliştirmek isteyen bir öğretmenin kullanabileceği en doğru yöntem ya da teknikler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir? A) Benzetim – Gösterip yaptırma B) Mikro öğretim . Öğretmenin kullandığı öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Gösteri C) Görüş geliştirme E) Soru cevap 107 B) Benzetim D) Eğitsel oyun 7. Bu öğretim tekniğinin uygulanması sürecinde katılımcıların yaratıcı fikirler üretmesini engellememek için oturuma kesinlikle izleyici ya da konuk alınmamalı. yaratıcılıklarını. B) Öğretim yöntemini uygulamaya koyma biçimidir. öğrencilerin kendi düşüncelerini değiştirebilmelerini ve başkalarının görüşlerine saygıyı sağlamak için yapılmıştır. Aşağıdaki yöntem ve tekniklerden hangisinde anlatım yönteminden daha fazla yararlanılır? A) Beyin frtınası C) Gösteri E) Konuşma halkası B) Görüş geliştirme D) İstasyon ÖĞRETİM TEKNİKLERİ 1.Soru cevap E) 6.Test 4 ÖĞRETİM TEKNİKLERİ 4. C) Benzetim E) Beyin fırtınası Benzetim tekniğinin uygulanmasında dikkat edilecek en önemli nokta aşağıdakilerden hangisidir? A) Öğrenciyi güdülemek B) Öğrenciye yaşamı öğretmek C) Öğrencinin anlatım gücünü geliştirmek D) Öğrenciyi eleştirel düşünmeye sevk etmek E) Gerçeğine uygun ortam oluşturmak . Öğretim tekniği için kullanılacak en doğru taİ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k nım aşağıdakilerden hangisidir? A) Hedefe ulaşmak için seçilen en genel yoldur. dile hakim olma ve sosyalleşme becerilerini geliştirmek isteyen bir öğretmenin kullanabileceği en etkili öğretim yöntemi veya tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Mikro öğretim B) Drama D) Deney 3. bu düşünceye ne düzeyde katıldıklarını belirlemek üzere öğrencilere teker teker söz vererek görüşlerini almıştır. D) Deney . Soru cevap . öz güvenlerini.Benzetim Öğrencilerinin etkili ve dikkatli dinleme yeteneklerini. C) Hedefe ulaşmak için seçilen en kısa yoldur. Sözü edilen öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Beyin fırtınası E) Soru cevap B) Görüş geliştirme 5. D) Hedefe ulaşmak için kullanılan soru ve araçtır. tartışma kayıt cihazına kaydedilmemeli. Bu etkinlik. yönlendirme ve değerlendirme yapılmamalıdır.

anlatım C) Beyin fırtınası. Aşağıdaki öğretim tekniklerinden hangisinde kalıcılık ve etkin öğrenme diğerlerine göre daha fazladır? A) Beyin fırtınası B) Görüş geliştirme D) Gösterim 28. Yapay bir malzeme üzerinde yaraya dikiş atılmasını öğreten uzman doktor Yakup Bey gösterip yaptırma yönteminden çok zaman aldığı gerekçesiyle vazgeçmiştir.Test 4 ÖĞRETİM TEKNİKLERİ 26. gösterim. üzerinde eğitici çalışmalar yapılmasına imkan tanıyan öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Benzetim C) Gösteri E) Görüş geliştirme 30. soru cevap. tartışma A) İstasyon C) Konuşma halkası E) Drama B) Deney D) Beyin fırtınası tişim becerilerin gelişmesine en az katkı sağlar? Test 4 1 A 17 C 2 B 18 A 3 C 19 E 4 C 20 C 5 A 21 D 6 B 22 E 7 E 23 B 8 A 24 D 9 C 25 A 10 E 26 B 11 E 27 D 12 D 28 E 13 B 29 A 14 E 30 C 15 A 31 C 16 B 32 B 111 . Aşağıdaki yöntem ya da tekniklerden hangisi ileA) Anlatım. beyin fırtınası. bir süre beklemiş ve daha sonra istekli öğrencilerden birine söz hakkı vermiştir. örnek olay B) Proje. Paragrafta sözü edilen öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Bireysel çalışma C) Benzetim E) Deney B) Akran grupları D) Drama 29. Bir durumu gerçekmiş gibi ele alıp. sosyal becerilerinin geliştirilmesinde öğrenme hızı ortalamanın altında olan öğrencilerin öğretiminde ve rehber olan öğrencinin öğrenmelerinin kalıcılığının sağlanmasında kullanılır. Aşağıdakilerden hangisi buluş yoluyla öğretim yaklaşımında kullanılan öğretim yöntem veya teknikleri arasında yer alır? C) Benzetim E) Soru cevap 32. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Doktor Yakup’un bu durumda kullanabileceği alternatif öğretim yöntemi ya da tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Deney C) Beyin fırtınası E) Görüş geliştirme B) Drama D) Gösteri doğru olarak verilmiştir? A) Öğrenciye yeni bir soru sormalı B) Öğrenciyi sert bir şekilde ikaz etmeli C) Öğrenciye ipucu vermeli D) Soruyu başka bir öğrenciye sormalı E) Öğrenciyi sınıftan atmalı 31. anlatım E) Örnek olay. anlatım. proje D) Proje. Yetişkinlerle rahat iletişim kuramayan çekingen öğrencilerin. Aşağıdakilerden hangisinde Ali öğretmen bu aşamadan sonra yapması gereken davranış B) Tartışma D) Örnek olay 27. Ali öğretmen öğrencilerine soru sormuş. Ancak öğrenci soruya yanlış cevap vermiştir.

Öğretme-öğrenme sürecinde. Amacı. Açıklanan öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Grupla öğretim B) Beyin fırtınası C) Güdümlü tartışma D) Gösteri (demonstrasyon) E) Problem çözme 2001 KMS 5. eleştirme ve değerlendirme olmaksızın bir konu üzerindeki düşüncelerin dile getirilmesi esasına dayanır. kısa sürede çok sayıda fikir üretmek ve yaratıcılığı geliştirmektir. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Laboratuvarda deney yapacak bir öğretmenin. Aşağıdakilerden hangisi beyin fırtınası tekniğinin başarıyla uygulanmasını engeller? A) Düşüncelerde niceliğe önem verilmesi ÇIKMIŞ SORULAR 1. Bu teknik aşağıdakilerden hangisidir? A) Rol yapma C) Beyin fırtınası E) Soru-cevap B) Problem çözme D) Tartışma 2003 KPSS 2. hangi amaca hizmet eder? A) Konuya ilgi çekme B) Hazıroluşu sağlama C) Konuya dikkat çekme D) Öğrenmeye güdüleme E) Güvenliği sağlama 2001 KMS 3.ÇIKMIŞ SORULAR ÖĞRETİM TEKNİKLERİ 4. Öğretmen yetiştirmede kullanılan bu teknikte öğretmen adaylarının sınıfta sunduğu dersler videoya kaydedilir. değerlendirmenin sonraya bırakılması 2002 KPSS Sınıf içi öğretim etkinliklerinde gösteri (demonstrasyon) tekniğinden yararlanmayı düşünen öğretmen öncelikle aşağıdakilerden hangisini göz önünde bulundurmalıdır? A) Gösteri için gerekli sürenin bir ders saatine sığıp sığmayacağını B) Tekniğin öğrenci seviyesine uygun olup olmadığını C) Gösterinin öğrencilerin ilgisini çekip çekmeyeceğini D) Öğrencilerin gösteriyi nasıl izleyeceklerini E) Gerekli araç-gereçlerin nereden sağlanacağını 2003 KPSS 6. Bu kayıtlar tüm sınıfın katılımıyla gözden geçirilir. deneye başlamadan önce öğrencileri ortaya çıkabilecek tehlikelere karşı uyarması aşağıdaki Aşağıdakilerden hangisi gösteri (demonstrasyon) tekniğinin faydalarından biridir? A) Göze ve kulağa seslenerek ilgi çekmesi B) Her türlü konuyu sunmayı kolaylaştırması C) Kalabalık sınıflarda kolay uygulanması D) Sürenin dikkat düzeyine göre ayarlanabilmesi E) Ön hazırlık gerektirmemesi 2003 KPSS . dönüt elde edilir ve bu yolla istenilen davranışların kazanımı sağlanır. B) Düşüncelerin ifadesinde bireylerin yönlendirilmesi. Yaratıcı düşünmeyi geliştirmeye ve alternatif üretmeye yöneliktir. sorunlara çözüm getirmek. Açıklanan teknik aşağıdakilerden hangisidir? A) Grupla öğretim B) Rol yapma (drama) C) İşbirliğine dayalı öğretim D) Mikro öğretim E) Bireysel öğretim 2002 KPSS 112 7. görüşlerin düzenlenmesi C) Düşüncelerin üretilmesine ve geliştirilmesine önem verilmesi D) Özendirici bir ortam oluşturularak katılımcıların serbest konuşabilmelerinin sağlanması E) Düşüncelerin ifadesi sırasında eleştirilerin önlenmesi.

bilgileri daha çok oyunla öğrenmelerine olanak veren öğretim yöntemi ya da tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Örnek olay C) Grupla öğrenme B) Yaratıcı drama D) İşbirlikli öğrenme 2008 KPSS 25. Başlıca amacı öğrencilerin olmayan yeni bir şey üretmelerini geliştirmek olan.yanılma ve uygulama 2008 KPSS İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Çıkmış Sorular 1 B 2 E 3 D 4 B 5 B 6 C 7 A 8 C 9 E 10 D 11 A 12 C 13 D 14 C 15 C 16 B 17 D 18 B 19 D 20 E 21 D 22 E 23 B 24 D 25 B 116 . ürünün ve sürecin değerlendirilmesi başarıyla uygulanmasında önemlidir. ortamın gerçeği temsil etmesi. öğrencilerin kendilerini ifade etmelerinin yanı sıra sahip oldukları bilgi ve yaşantıları üzerine hayal ettikleri dünyayı oluşturmalarına olanak sağlayan. Öğretmenin anında dönüt. düzeltme ve pekiştireç vermesi. öğretim alanında belirlenmiş olan kazanımların (hedeflerin) yanı sıra öğrencilerinde aşağıdaki özelliklerin ya da yetilerin öncelikle hangisinin gelişmesini kolaylaştırmış olur? A) Ezber B) Empati C) Yaratıcılık 2008 KPSS D) Tartışma E) Taklit E) Öykü temelli öğrenme 24. Yukarıda özellikleri anlatılan bu yöntem ya da teknik aşağıdakilerden hangisidir? A) Rol oynama B) Eğitsel oyun C) Gösterip yaptırma D) Benzetim E) Deneme .ÇIKMIŞ SORULAR 23. Öğretim sürecinde “konuşma halkası” ve “rol oynama” yöntemlerini kullanan bir öğretmen. Öğrencinin ilk denemeyi gerçek ortamda yapması halinde riskler olduğunda ve öğrenciye temel becerileri kazandırmak amacıyla kullanılan bir yöntemdir.

ÖDEV 5.SINIF DIŞI ÖĞRETİM TEKNİKLERİ BÖLÜM İÇERİĞİ SINIF DIŞI ÖĞRETİM TEKNİKLERİ 1. SERGİ 117 . GÖZLEM 3. GEZİ 2. GÖRÜŞME 4.

bilgileri gerçek kaynağından elde etmede kullanılır. Planda Uygulamaya Öğretim. gözlem.SINIF DIŞI ÖĞRETİM TEKNİKLERİ Eğitim bilimlerinde bu bölümle ilgili her yıl ortalama 1 soru çıkmaktadır. Görerek ve yaşayarak öğrenme temellidir. Plana uymak zordur. SINIF DIŞI ÖĞRETİM TEKNİKLERİ69 Sınıf dışında öğrenme sağlayan etkinlikler. Öğrencinin ilgisini çektiği için öğrenme güdüsünün artmasına katkı sağlar. Bilen. müze. tarihi yerler. göl. görüşme. sergi. Dikkat edilecek noktalar:  Öğrenciye kazandırılacak davranışlar öğrencilerle birlikte belirlenmelidir. Eğitsel gezi öğrencilere var olan olayları. 197-219 . atölye. İlk elden somut yaşantılar sağlar. Ortam değişikliği gerektirir. Öğrenciler. yerlere yapılabilir. İşlenen konunun gerçek durumu ile görülmesine olanak tanır. sergiler. Ankara: Anı Yayıncılık.  Gezi. Yararları    Öğrencinin etkin katılımını sağladığı için kalıcı öğrenmeler gerçekleşebilir. baraj. gezi. bu hedef davranışlara göre önceden belirlenmelidir. GEZİ Sınıfta işlenen konularla ilgili olarak yapılan planlı ziyaretlerdir. amaç ve yere göre izin alınır. toplama sosyalleşmeyi sağlayan etkinliklerdir. (2006). Geziler. 1. Kullanımı Öğrencileri gerçek durumlarla yüz yüze getirmede. Sınıfta işlenen konuların anlamlı hale gelmesini sağlar. Sınıf dışı öğretim teknikleri öğrencilere önemli deneyimler kazandırabilir. yayla vb. öğrencinin sosyalleşmesi ve topluma katılımını sağlar. Bu tekniğin kullanımında dikkat edilecek noktalar aşağıda sıralanmıştır. süreçleri gerçek ortamda gözlemleme olanağını sağlar. yapılan etkinlikler ve sonuçlar gezinin amaçları doğrultusunda sınıfta tartışılmalıdır. yer ve izne göre gezi planı öğrencilerle hazırlanır. fabrika.  İzinler alınmalı. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k lumdaki bir sorunla ilgili araştırma yapma. Öğrencinin sosyalleşmesini sağlayan bu tür topluma katılım etkinlikleri öğrencilerin gerçek dünyayı öğrenmesine de katkı sağlar. proje hazır- Özellikleri      Öğrenci merkezlidir. plana göre gerçekleştirilir ve sınıfta tartışılarak gezi değerlendirilir.  Geziden sonra. gezi yapılacak yerde sorulacak sorular önceden belirlenmelidir. Amaç. otel. öğrencilerde istenmeyen davranışlar oluşmasına neden olabilir. M. Maliyetli ve masraflıdır.  Gezi yapılacak yer. Gezi. Öğrencilerle birlikte planlamayı. Eğitsel gezi. sıyla gezi yapılacak yer belirlenir. İyi planlanmamış eğitsel geziler. uygulamayı ve değerlendirmeyi gerektirir. dere. ödev ve sergi olmak üzere beş başlıkta ele alınmıştır. görüşme ve gözlemler. bireysel olarak bu tür etkinliklerde bulunabilecekleri gibi küçük gruplar halinde de çalışabilirler ya da ilgililer sınıf ortamına da getirilebilir. Sınıfta işlenen konuları öğrenciler için daha anlamlı ve keyifli hale getirmek için kullanılır.  Öğrencilerle birlikte (hedefe ve belirlenen yere göre) gezi planı hazırlanmalıdır. plana göre yapılmalıdır. Öğrencilerle birlikte gezinin amacı belirlenir daha sonra sıra69  Sınırlılıkları    119 İzin gerektirdiği için yasal sorumluluk gerektirir. Sınıf dışı öğretim teknikleri.

İletişim. bireysel ya da grupla uygulanabilir. Öğrencilere çok sık uygulama olanağı tanımak güçtür. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Sınıfta işlenen konularla ilgili bilgileri genellikle uzmanlardan elde ederek sözel iletişim yoluyla öğrenmeyi sağlar. . Gözlemci. 3. İşiterek ve söyleyerek öğrenme temellidir. Bu teknik öğrencinin uzmanlarla dışarıda görüşmesiyle gerçekleşeceği gibi. Dikkat edilecek noktalar:  Sistematik ve bir formatı (gözlem formu veya fişi) olmalıdır. öğrencilere inceleme olanağı tanırken gözlem yapılan konuyu kavramayı da sağlar. Farklı kişilerle ilişki kurmayı gerektirir. böyle bir durum söz konusu olursa gözlem gizli gerçekleştirilmelidir. Sınırlılıkları    İyi bir hazırlık gerektirir. Gerçek yaşamdaki olayların. İlk uygulamalarda etkili bir sonuç alınamayabilir. Doğrudan bilgi edinmeye olanak tanır. Özellikleri     Öğrenci merkezlidir. Gözlem tekniği kullanılırken dikkat edilecek noktalar aşağıda sıralanmıştır. GÖZLEM Yararları    Öğrencilere bilgiyi elde etme ve yorumlama becerisi kazandırır. Kullanımı Kullanımı Gözlem tekniği. Görerek ve inceleyerek öğrenme temellidir. Gözlem sonuçları vakit kaybetmeden kaydedilmelidir. Gözlem tekniği. Gözleme başlamadan önce hedefler önceden belirlenmelidir. insanların bir plan dahilinde izlenmesi ile gerçekleşen bir tekniktir. Öğrencilere gözlenecek durum ya da olay ile ilgili önceden bilgi verilmelidir. ilişki kurma. nesnelerin. sınıfa uzman getirerek de gerçekleşebilir. Doğrudan bilgi edinme olanağı sağlar. gözlemi yaparken doğal ortamı bozmamalı. Öğrencilere olaylara derinlemesine bakmayı öğretir. sonuçlar karşılaştırılmalıdır. Deneyim kazandırır. Sınıfa uzman getirilerek gerçekleşen görüşme tekniğine kaynak kişiden yararlanma ismi de verilir. Bilgiyi yapılandırmada temel beceriler kazandırır. 120 Sınırlılıkları  İletişim becerileri yüksek öğrencilerin dışındaki öğrencilerin katılımını sağlamak zordur. GÖRÜŞME Sınıfta işlenen konularla ilgili kişilerden sözel iletişim yoluyla doğrudan bilgi edinmek amacıyla kullanılır. Farklı öğrenciler aynı durum ya da olayı gözlemeli. Farklı meslekleri tanıma olanağı da sağlar.  Özellikleri     Öğrenci merkezlidir. Gözlem. Görüşme tekniğinde amaçlar (hedefler) doğrultusunda sorulacak sorular ve bir zaman sınırı belirlenmelidir.SINIF DIŞI ÖĞRETİM TEKNİKLERİ 2. sınıfta işlenen ya da işlenecek olan bir olay ya da durumla ilgili doğrudan bilgi edinmek istendiğinde kullanılır.   Yararları    Bilişsel ve duyuşsal özellikler kazandırır. kendine güven becerilerini geliştirir.

İçeriği öğretmek. başka görüşlere saygıyı. Uygulama becerisi ve analitik düşünme yeteneği kazandırmak. üst düzey zihinsel beceriler ve bilimsel tutum kazandırmak. Sözel iletişim yoluyla kişilerden bilgi toplamayı öğretmek. Konunun içindeki problemlerin tartışılarak çözülmesi yoluyla öğrenme. İnceleme olanağı saylayarak doğrudan bilgi edinmeyi öğretmek. Görüşleri. problem çözme becerisi ve yaparak yaşarak öğrenme sağlamak. bilimsel süreci öğretmek. farklı görüşlere saygı gösterme. eleştirel düşünme ve tartışma becerileri kazandırmak. verilen bilgileri pekiştirmek ve demokratik tutum kazandırmak. önceden yapılan işleri ileri götürmek. ortak altyapı oluşturmak ve öğretimde ekonomiklik sağlamak. Yarım bırakılan bir işi tamamlamak. tamamlama. Deneyim kazandırmak. Gerçeğinin tehlikeli veya imkansız olduğu durumlarda yapay ortamlar düzenleyerek öğrenciye deneyim kazandırmak ve öğrenmeyi soyutluktan kurtarmak. duygularla düşünceleri ayırt etme becerilerini kazandırmak. Tekrar. Sistematik düşünme. iyi anlaşılmayan noktaları açıklamak.SINIF DIŞI ÖĞRETİM TEKNİKLERİ ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİNİN TEMEL AMAÇLARI Anlatım Tartışma Örnek olay Gösterip yaptırma Problem çözme Proje Bireysel çalışma Beyin fırtınası Görüş geliştirme Altı şapkalı düşünme Gösteri Soru – Cevap Rol oynama Drama Benzetim Mikro öğretim Eğitsel oyun Deney İstasyon Konuşma halkası Sokrat tartışması Sokrat semineri Altı ayakkabılı uygulama Organize görüş kazandırmak. pekiştirme. Bir konuya ilişkin bilgileri beceriye dönüştürmek. Görerek de öğrenmeye olanak tanıyarak daha kalıcı öğrenmeler sağlamak. bir ürün oraya çıkarmayı öğretmek. Üst düzey bilişsel beceriler kazandırmak. Düşünmeye ve konuşmaya yöneltmek. farklı yönleri görme. büyük gruplara kısa sürede çok bilgi aktarmak ve uygulamaları göstermek. bir ürünü ortaya koymayı. öğrencilerin hangi durumlarda nasıl davranmaları gerektiğini yaşayarak öğrenmelerini sağlamak. katılımı sağlamak. kişisel ve birlikte (grupla) çalışma becerilerini geliştirmek. iletişim. Öğrencilerin eski bilgilerini kullanarak yeni bilgilere ulaşmasını sağlamak. Bilimsel bir gerçeği kanıtlamak veya öğrencilere göstermek. derse hazırlık ve değerlendirmeyi sağlamak. Öğrencinin kendi öğrenme stiline uygun ortamda öğrenmesini sağlamak. Düşünme ve konuşma alışkanlığı kazandırmak. karşılıklı etkileşim sürecini başlatmak. organize etmeyi. Yaratıcılığı geliştirmek. Eleştirel düşünmeyi. etkinlik zenginliği sağlamak. yaratıcılığı ve problem çözme becerilerini geliştirmek. duyguları anlamaya yardımcı olmak ve empati duygusunu geliştirmek. Öğrenilen bilgileri pekiştirmek. 123 . ikna yeteneğini geliştirmek. kendini ifade etme. eleştirel ve yansıtıcı düşünme becerileri geliştirmek. grupla çalışmayı öğretmek ve estetik özellikler kazandırmak. Disiplinler arası çalışma becerisi. bu bilgilerin rahat ve neşeli bir ortamda tekrarını sağlamak ve sınıf içi çalışmaları monotonluktan kurtararak daha ilgi çekici hale getirmek. çevreye karşı duyarlılık kazandırmak ve sosyalleşmeyi sağlamak. görüşlerini değiştirebilme becerilerini kazandırmak. düşünme ve doğru karar verme becerilerini geliştirmek. özellikle öğretmen adaylarına hizmet öncesi eğitimde uygulama yapma olanağı sağlamak. eksikleri belirlemek. Öğrenme-öğretme sürecindeki etkinlikleri paylaşmayı. psikomotor beceriler kazandırmak ve yaparak yaşayarak öğrenme sağlamak. genişletme. problem çözme becerisi kazandırmak ve öğrenilen bilgilerin günlük yaşama aktarılmasını sağlamak. Hayal gücünü. Empati. öğretim Gezi Gözlem Görüşme Ödev Sergi Gerçek ortamda öğrenmeyi sağlamak. Bireyselleştirilmiş Bireysel farklardan kaynaklanan eksiklikleri gidermek ve öğrenciye bireysel sorumluluk kazandırmak.

kendini kontrol etme duygusunu geliştirir. D) Ödevler bireysel verilmelidir. Öğrenciye kazandırılacak davranışlar öğrencilerle birlikte belirlenmelidir. E) Geziden sonra. D) Gezi yapılacak yer.Test 5 SINIF DIŞI ÖĞRETİM TEKNİKLERİ SINIF DIŞI ÖĞRETİM TEKNİKLERİ 1. Bu tekniğe başlamadan önce hedefler belirlenir. Yapılacak etkinliklere öğrencilerin katılımı öğrenmenin kalıcılığını artırır. Sınıf dışı öğretim tekniklerinden “ödev”in verilme amacı aşağıdakilerden hangisi olmamalıdır? A) Öğrenciyi derse iyi hazırlamak B) Öğrenciye sorumluluk bilincini kazandırmak C) Derste öğretilemeyen konuları yetiştirmek D) Bağımsız çalışma alışkanlığı kazandırmak E) Öğrencilerin öğrendiklerini pekiştirmek Ödev verirken öğretmenin bazı noktalara dikkat etmesi gerekir. Aşağıdakilerden hangisi dikkat edilmesi gereken en önemli noktadır? A) Eğitsel değer taşımalıdır. görev yapma bilincini. 3. C) Derste öğrenciler pekiştirilmelidir. Bu teknikte durum ya da olay ile ilgili önceden bilgi verilir. Ayrıca konuların tekrarını sağlar. Hedefe ve gidilecek yere göre plan hazırlanmalıdır. sınıf dışı öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Gezi D) Görüşme B) Ödev E) Sergi 125 C) Gözlem 8. III. Bu durumu. Kaynak kişiden yararlanma olarak da nitelendirilen sınıf dışı öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Gözlem D) Görüşme B) Gezi E) Sergi C) Anket C) Ödev İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Öğrencilerine grup bilinci ve grupla çalışma alışkanlığı kazandırmak isteyen bir öğretmenin kullanabileceği en etkili sınıf dışı öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Gözlem C) Görüşme E) Sergi B) Bireysel çalışma D) Gezi 7. hedef davranışlara göre önceden belirlenmelidir. C) İzinler alınmalı. Özellikleri verilen sınıf dışı öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Sosyal Etknilik C) Gezi E) Gözlem B) Ödev D) Görüşme . olayı ya da kişiyi izleyerek bilgi toplanılır ve öğrenme gerçekleştirilir. Plana göre uygulanarak gerçekleştirilmeli ve sonrasında sınıfta tartışılarak değerlendirme yapılmalıdır. E) Bir rapor ile sonuçlanmalıdır. Bu açıklamaya göre. 4. I. Öğrencinin yaratıcılığını. yapılan etkinlikler ve sonuçlar gezinin amaçları doğrultusunda sınıfta tartışılmalıdır. gezi tekniğinde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta aşağıdakilerden hangisidir? A) Gezi planı ve kazandırılacak davranışlar öğrencilerle birlikte belirlenmelidir. gezi yapılacak yerde sorulacak sorular önceden belirlenmelidir. B) Öğrencinin hobilerine dayanmalıdır. II. Aşamaları sıralan sınıf dışı öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Soru-cevap D) Sergi B) Gezi E) Görüşme 6. Paragrafta sözü edilen. 5. B) Gezi plana göre yapılmalıdır. 2.

ev ödevlerinin en çok hangi amaçla kullanıldığı görülmektedir? A) Öğretmenin bireysel başarıları değerlendirmesinin kolaylaştırılması B) Öğrencinin evdeki zamanını boşa geçirmemesinin sağlanması C) Öğrencilerin yardımlaşma duygularının geliştirilmesi D) Okulda kazanılan bilgi. beceri ve davranışların pekiştirilmesi E) Öğrenmelere aile bireylerinin katkılarının sağlanması 2003 KPSS ÇIKMIŞ SORULAR 1. Öğrencilere verilen proje ve ev ödevlerinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Öğrencilerin hazırbulunuşluklarını yükseltmek B) Konuların tekrarını sağlamak C) Öğrencilere boş zamanlarını değerlendirme alışkanlığı kazandırmak D) Öğrencilere bağımsız çalışma alışkanlığı kazandırmak E) Konuların günlük yaşamla bütünleşmesini sağlamak 2002 KPSS Çıkmış Sorular 1 C 2 B 3 D 4 D 127 .ÇIKMIŞ SORULAR SINIF DIŞI ÖĞRETİM TEKNİKLERİ 4. Öğrencilere ödev verirken öğretmenin dikkat gisidir? A) Bireysel olarak yapılabilmesi B) Eğitsel değer taşıması C) Uzun zaman almaması D) Konusunun yakın çevreyle bağlantılı olması E) Bilgi toplamayı gerektirmesi 2001 KMS İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k edeceği en önemli nokta aşağıdakilerden han- 3. Aşağıdakilerden hangisi eğitsel gezilerin temel amacıdır? A) Öğrenciler arasında yardımlaşmayı geliştirmek B) Boş zamanları değerlendirmek C) İlk elden somut yaşantılar sağlamak D) Öğrencilerin hazır oluş düzeyini yükseltmek E) Öğrencileri sınıf ortamının monotonluğundan kurtarmak 2001 KMS 2. Son yıllarda uygulamalara bakıldığında.

ÖĞRENME-ÖĞRETME MODELLERİ-YAKLAŞIMLARI-STİLLERİ BÖLÜM İÇERİĞİ ÖĞRENME–ÖĞRETME MODELLERİ–YAKLAŞIMLARI-STİLLERİ 1. SLAVİN’İN ETKİLİ ÖĞRETİM MODELİ 13. BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÖĞRETİM 3.8 Doğa Zekası 8. GREGORC’UN ÖĞRENME STİLİ (GREGORC’UN KAYNAŞTIRMA YETENEĞİ) MODELİ 129 .1 Bilgisayar Destekli Öğretimin Yararları Öğrenme Hızı Katılımcı Öğrenme (Etkin Katılım) Öğretim Etkinliklerinin Çeşitliliği Öğrenci Performansının İzlenebilmesi Zamandan ve Ortamdan Bağımsızlık 4. BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM SİSTEMİ (KELLER PLANI) 9. İŞBİRLİĞİNE DAYALI ÖĞRENME / ÖĞRETİM 6. MODEL ALARAK ÖĞRENME 14.1 Sözel / Dilsel Zeka 7. DUNN’IN ÖĞRENME STİLİ MODELİ 16.2 Mantıksal / Matematiksel Zeka 7.6 Kişilerarası / Sosyal Zeka 7.3 Görsel-Uzamsal (Mekansal) Zeka 7.5 Bedensel / Kinetik Zeka 7. YAPILANDIRMACILIK (KURMACILIK / İNŞACILIK / OLUŞTURMACILIK / CONSTRUCTİVİSM) 5. PROGRAMLI ÖĞRENME/ÖĞRETİM 3. ÇOKLU ZEKA 7. GAGNE’NİN ÖĞRENME MODELİ 10. TAM ÖĞRENME 2. GLASER’İN TEMEL ÖĞRETME MODELİ 12. CARROLL’UN OKULDA ÖĞRENME MODELİ 11. YAŞANTISAL ÖĞRENME/YAŞANTI TEMELLİ ÖĞRENME 15.4 Müziksel / Ritmik Zeka 7. ANLAMLI ÖĞRENME 7.7 Öze Dönük / İçsel Zeka 7.

Tam Öğrenmenin Temel Dayanağı Bir sınıftaki öğrencilerin başarılı olmaları. öğrenme stilleri Duyuşsal giriş özellikleri (ilgi. öğretmene karşı tutum. Yani. İnsan Nitelikleri ve Okulda Öğrenme. pekiştireç. (Alt limit %70) Tam öğrenme modeline göre. 70 Bloom. Konuların küçük birimlere ayrılarak aşamalı öğretimi söz konusudur. luk düzeyi. kendi ile ilgili tutumları  Öğretim hizmetlerinin niteliği: Kaliteli öğretim için ipucu. – bilişsel ve duyuşsal giriş özellikleri istenen düzeyde ise – ipucu. Eksik kalan ve öğrenilmeyen konular ilgili gruba ek öğretim yapılır. öğrenme stilleri Duyuşsal giriş özellikleri: Derse karşı ilgi. 71 Demirel. okula karşı tutum. bir birim öğrenme gerçekleşmeden bir diğerine geçilmez. tutum. ● ● Bilişsel giriş davranışları: Bilişsel alan düzeyi. onların hazırbulunuşluk düzeylerine uygun olan öğretim hizmetinin sağlanmasına ve onlara ihtiyaçları kadar zaman tanınmasına bağlıdır. kendi ile ilgili tutumları göndermeler)  Pekiştireç Öğrenme Ürünleri ba- ÖĞRENME–ÖĞRETME MODELLERİ–YAKLAŞIMLARI 1. beceri. katılım. Öğrenme hızı  Değişen dukiştirme aracı) yuşsal ceriler dirim/aydınlatıcı yankı)  Dönüt (geri bil- özel- likler ve be Öğrenme çeşidi ve düzeyi hazırbulunuş. düzeltme kullanılıp etkin katılımın sağlandığı nitelikli bir öğretim hizmeti sunulmuş ise istenen öğrenme ürünlerine ulaşılabilir. pekiştireç. okuldaki başarıyı %90’a çıkaran bir öğretim sürecini gerektirir. Ö. akademik Derse karşı ilgi. Tam öğrenmede istenen öğrenme ürünlerine ulaşmak. dönüt. (Çev. Özçelik).benlik)  Düzeltme (dönütün genişletilmiş hali)  Öğrenci katılımı (etkin katılım) Tam öğrenmeye göre. okula karşı tutum. Ankara: Milli Eğitim Basımevi. istek.ÖĞRENME-ÖĞRETME MODELLERİ-YAKLAŞIMLARI-STİLLERİ Değişkenleri Eğitim bilimlerinde bu bölümle ilgili her yıl ortalama 7-8 soru çıkmaktadır. değişen duyuşsal özellikler ve beceriler Tam Öğrenme Modelinin Değişkenleri Öğretim Hizmetinin Öğrenci Nitelikleri Niteliği (Kaliteli Öğretim) Bilişsel giriş davranışları (bilgi. 131 . S. hazırbulunuşluk düzeyi. Bu gerçekleştiğinde öğretim hedefleri doğrultusundaki öğrenme düzeyleri birbirine yaklaşır ve sınıftaki tüm öğrenciler başarılı olabilir. Planlamadan Değerlendirmeye Öğretme Sanatı. A. Ankara: Pegem A Yayıncılık. B. Bloom tarafından ortaya atılan tam öğrenme modeli. TAM ÖĞRENME70 Bilgilerin tamamının. öğrencilerin tamamı tarafından yaklaşımı tam öğrenmedir. D. işin başında olumlu öğrenme koşulları sağlanmış ise herhangi bir kişinin öğrenebileceği her şeyi herkes okulda öğrenebilir71. öğrenme hızı. (1995). (2003). İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k okulda öğrenebileceğini savunan öğrenme-öğretme  İpucu (işaret ve  Bilişsel şarı (pe. öğrenci niteliklerinin istenen düzeyde olmasına ve öğretim hizmetlerinin niteliğinin yüksek olmasına bağlıdır.  Öğrenci niteliği: Bilişsel giriş davranışları ve duyuşsal giriş özellikleri olarak iki başlıkta incelenir. öğretmene karşı tutum. dönüt-düzeltme değişkenleri  Öğrenme ürünleri: Bilişsel başarı. yeterlik) Bilişsel alan düzeyi.

5. Öğrenme ünitesi incelenir. Heterojen gruplar oluşturulur. Turnuvalar yapılır. 2. 5. Grup çalışması sınıf sıralanır. 145 . ben öğrenmişim neye yarar. Öğrenme ünitesi gruba verilir. tartışmasına açılır 5. 2. Grup raporu hazırlanır.) Neden üzgünsün bugün? Puanın mı düşük? Hayır A aldım. 2. Heterojen gruplar oluşturulur. konuyu öğretir. Kaynaklardan yararlanılır. Her öğrenci turnuvaya grubu temsilen katılır. 3. 4. En çok puan alan grup turnuvayı kazanır. Bireysel başarılara göre grupların aldığı puanlar hesaplanır ve ödüllendirme yapılır. Tartışma konusu seçilir. Grupların içinde daha küçük gruplar oluşturulur. Takım-OyunTurnuva 1. İşbirlikli öğrenmeye ters. Grup üyeleri topladığı bilgileri ve materyali diğer grup üyeleri ile paylaşır. 3. Böylelikle paylaşma ve arkadaşlık duyguları gelişir. Her öğrenciye test verilir. Ayrılıp Birleşme 1. 4. 4. Grubumdaki bir arkadaşım öğrenememiş. Grup değerlendirilir ve gruptaki her bir öğrenci aynı notu alır. Puana göre başarı Tartışma Grubu 1. 2. 3. Her bir grup üyesinin ilgi duyduğu konu üzerinde çalışması sağlanır. 3. Böylelikle güçlü yönler üst düzeye getirilir. 4. ve grup değerlendirilir. Heterojen gruplar oluşturulur. (En çok bu işbirlikli teknik sözel iletişimi geliştirir. Sonuçlar bireysel 6. 4. 2. sırasıyla öğrenciler 6. Her küçük grup bir diğerine araştırdığı Birlikte Öğrenme 1. Heterojen grup oluşturulur. 3.) çalışmalara göre değerlendirilir (Bireysel başarı grubun başarısını etkilemektir. Hangi grup çalışmasının yapılacağı belirlenir. Konular parçalanarak küçük gruplara dağıtılır. İŞBİRLİĞİNE DAYALI / İŞBİRLİKLİ ÖĞRETİM TEKNİKLERİ Öğrenci TimleriBaşarı Grupları 1. Heterojen gruplar oluşturulur.ÖĞRENME-ÖĞRETME MODELLERİ-YAKLAŞIMLARI-STİLLERİ İşbirlikli öğrenmenin öğrenme-öğretme sürecinde uygulanması aşağıdaki işbirlikli öğretim tekniklerinin kullanılmasıyla mümkündür. Ancak benim grubumdaki arkadaşım zayıf aldı.

AUSUBEL LEWİN. MODEL ALARAK ÖĞRENME Taklit ve gözleme dayalı daha çok informal öğrenmeler gerçekleşir. Bireydeki güçler ve iç öğrenme üzerinde durur. öğretim yolu ve değerlendirmedir. BANDURA. GözBANDURA lem yaparak yeni bilişsel beceriler öğrenilebilir. Nasıl öğrenildiği ve süreç değerlendirme önemlidir. sosyal ve psikolojik olmak üzere beş temel etmenden oluşur. öğrencinin sürece dahil edilmesi ve konuların küçük birimlere bölünüp parça parça öğretilmesidir. ÖğDUNN renme biçimleri iç ve dış etmenleri içeren çevresel. Öğrencilerin. fiziksel. Homojen gruplar oluşturulur ve farklara göre öğretim yapılır. baPROGRAMLI ÖĞRENME SKİNNER SKİNNER’IN İLKELERİNE DAYANIR DEWEY DEWEY. VYGOTSKY. BRUNER. bilimsel yöntem ve süreç öğrenilir. İyi bir öğretim hizmeti ve grupla öğretim temel alınır. SLAVİN. Küçük grupların oluşturulması temeline dayanır. Birincil kaynaklar önemlidir. Üst düzey beceriler ve davranışlar kazandırılır. okulda öğrenilebilir. duygusal. DEWEY. Algılama somut ve soyut olarak ikiye ayrılır. Öğretimin niteliği. KLİPATRİCK. VYGOTSKY. Bu zeka boyutları uygun etkinlikler ve çevresel uyarıcılar ile gelişir. (Bir kişinin öğrenebildiğini herkes öğrenebilir. ÖĞRENME STİLİ MODELİ ÖĞRENME STİLİ (KAYNAŞTIRMA YETENEĞİ) MODELİ GREGORC Bireyin iç dinamiklerine-yeteneğine etki eden dış faktörlere önemlidir. Somut yaşantı. kendi seçtikleri konuları. daha çok grupla çalışıp serbest etkinliklerle ortaya koymasıdır. THELEN VİCO. hatanın düzeltme ile giderilmesi. Zeka ve algılama yeteneği önemlidir. SHARAN. yansıtıcı gözlem. Öğretim yolunun doğru seçimi önemlidir. Bireysel ve benmerkezci anlayış yerine ekip ruhu ve olumlu bağlılık grup dinamiğini ön plana çıkarır. BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÖĞRETİM PROBLEME DAYALI ÖĞRENME PROJE TABANLI ÖĞRENME YAPILANDIRMACILIK Bireysel farklara teknolojik olanaklarla hizmet edilmesidir. Bilgi ve öğrenme YAŞANTISAL ÖĞRENME KOLB arasındaki ilişki önemlidir. Kaliteli öğretim. Bireysel farklara hizmet ederek bireyi kazanmaktır. hedef. yetenek. Araştırma ve soruşturma gerektirir. Öğrencilerin kendi düşünme biçimi ve deneyimleri ile yeni ve öznel bir bilgi oluşturmasıdır. giriş davranışları. Tüm bilgiler uygun bir zamanda. fırsat ve sebat önemli değişkenleridir. yeni değerler ve inançlar kazanılabilir. soyut kavramsallaştırma ve aktif yaşantı olmak üzere dört öğrenme biçimi bulunduğunu vurgular. Öğretimi fiziksel mekana bağlılıktan kurtarabilir. Yeni bilgilerin eski bilgi sistemine yerleştirilerek bilgilerin ön koşul öğrenmeleri dikkate alarak öğretilmesidir. ETKİLİ ÖĞRETİM SLAVİN öğretim düzeyini uygun hale getirme. deneyimler. DEUTSCH. Grup başarısı için bireysel sorumluluk ve bireysel başarı gereklidir. öğrenme düzeyi olumlu etkilenir. Dört aşaması. DEWEY. Bireysel farkların dikkate alınması. Her birey az-çok her zeka boyutu (potansiyelleri) ile dünyaya gelir. KAGAN AUSUBEL GARDNER KELLER GAGNE CARROLL GLASER şarının tattırılması ve pekiştirilmesi. Öğrenme zihinde de gerçekleşir o nedenle iç faktörler.ÖĞRENME-ÖĞRETME MODELLERİ-YAKLAŞIMLARI-STİLLERİ ÖĞRENME-ÖĞRETME YAKLAŞIMLARININ SAVUNUCULARI VE BELİRGİN ÖZELLİKLERİ YAKLAŞIMLAR KİMİNLE ANILIR? BELİRGİN ÖZELLİKLERİ Uygun koşullar sağlandığında bilgilerin tamamı okulda ve öğrencilerin taTAM ÖĞRENME BLOOM mamı tarafından öğrenebilir.) İstenilen öğrenme ürünleri öğretim hizmetinin ve öğrencinin niteliğine bağlıdır. güdülenme ve zaman değişkenleri uygun düzenlenirse. yaşantıya dayalı bir süreç olarak gerçekleşir. deneyim ve problem çözme önemlidir. İŞBİRLİĞİNE DAYALI ÖĞRENME ANLAMLI ÖĞRENME ÇOKLU ZEKA BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM SİSTEMİ GAGNE’NİN ÖĞRENME MODELİ OKULDA ÖĞRENME TEMEL ÖĞRETİM 160 . Öğrenme. KELLY.

farklılık gösterir. Aktif öğrenme süreçlerinde yaşantıları kolaylaştıran bir yapısı vardır. programlı öğretim ilkelerinden hangisini kullanırsa amacına daha kolay ulaşır? A) Anında düzeltme C) Küçük adımlar E) Başarı 161 B) Bireysel hız D) Etkin katılım A) Yalnız I D) II ve IV B) Yalnız II E) I ve II C) I ve III için öğrenciye deneyim kazandırır. Dersinde hatayı en aza indirgemeyi amaçlayan bir öğretmen. Bu öğretim yaklaşımı veya yöntemi aşağıdakilerden hangisidir? A) İşbirliğine dayalı öğrenme B) Anlamlı öğrenme C) Bilgisayar destekli öğretim D) Tam öğrenme E) Temel öğretim 4. ihtiyaç duyduğunda tekrar etme şansına sahiptir. IV. I. Öğrenci kendi öğrenme hızına uygun olarak konuyu öğrenme. III. Yaşamda karşılaşılabilecek sorunların çözümü 3. Tüm bilgilerin okulda öğrenilebilmesi için kaliteli öğretim hizmetlerinin gerekliliği üzerinde durulur.Test 6 ÖĞRENME-ÖĞRETME MODELLERİ-YAKLAŞIMLARI-STİLLERİ ÖĞRETME-ÖĞRENME MODELLERİ/YAKLAŞIMLARI 1. İşin başında olumlu öğrenme koşulları sağlanmışsa herhangi bir kişinin öğrenebileceği bir şeyi herkesin öğrenebileceğini savunan öğretim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir? A) Yapılandırmacı öğrenme B) Anlamlı öğrenme C) Tam öğrenme D) Programlı öğrenme E) Bilgisayar destekli öğrenme 6. Teknolojik imkanları gelişmiş okullarda kullanılır. II. Bu öğrencilerin eksiklerini gidermek isteyen Ali İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Bey’in kullanabileceği en uygun öğretme modeli/yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir? A) Soru cevap B) Programlı öğrenme C) Keller plânı D) Glasser’in temel öğretme modeli E) Carroll’un okulda öğrenme modeli 2. İlköğretimde öğretmenlik yapan Ali Bey bir sınıfta öğrenme düzeyleri sınıfa göre oldukça düşük öğrencileri tespit etmiştir. Tüm bilgilerin okulda öğrenebileceğini savunur. Yukarıda sıralanan seçeneklerden hangisi ya da hangileri probleme dayalı öğrenmenin özelliklerindendir? . Bilgilerin tümdengelime göre öğrenciye sunulması önemlidir. Bu modelle öğrenme için gerekli zaman. önemli görülür ve her öğrencinin ihtiyaç duyduğu zaman. Özeti sunulan öğrenme modeli aşağıdakilerden hangisidir? A) Keller planı B) Carroll’un okulda öğrenme modeli C) Çoklu zeka D) Anlamlı öğrenme E) Glaser’in temel öğrenme modeli 5.

işbirlikli öğrenmenin kullanılmasını gerekli kılan nedenlerden biri olamaz? A) Öğrencide kaygı düzeyini düşürür. B) Sosyal becerileri geliştirmede zayıf olduğundan öğretimi bireyselleştirir. İşbirlikli öğrenme gruplarının heterojen olmasının ne anlama geldiği aşağıdakilerden hangisinde açıklanmıştır? A) Farklı özelliklerdeki öğrencilerin aynı gruplarda olması B) Aynı özelliklere sahip öğrencilerin bir arada çalışması C) Öğrencilerin öğretmenlerle grup oluşturması D) Akran gruplarının oluşturulması E) Öğrencilerin. D) Öğrencilerin okul ve öğrenme ile ilgili tutumlarını olumlu yönde etkiler. Test 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 C C A B C D D A B A E C B D E E E B E C C A D 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 B E A D D B C A D D E D C A B E D C C A E B B 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 A E E C E A E C A B B D A E E A C B A B A 171 İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k . diğer derslerle de bağlantılı bir problemli senaryoyu öğrenciyi merkeze alarak küçük gruplar halinde işlemek isterse kullanacağı en etkili öğrenme/öğretme modeli aşağıdakilerden hangisi olur? A) Proje tabanlı öğrenme B) Programlı öğrenme C) İşbirlikli öğrenme D) Anlamlı öğrenme E) Tam öğrenme 67. Aşağıdakilerden hangisi. C) Öğrencileri motive eder. Bir öğretmen. E) Öğrenciye kendi bilgisini ortaya koyması için cesaret verir.Test 6 ÖĞRENME-ÖĞRETME MODELLERİ-YAKLAŞIMLARI-STİLLERİ 65. eksiklerine göre her gün bir grupta çalışması 66.

nelerden yararlanabileceğine ilişkin örnekler vermesi C) Tüm ölçütlerin öğretmen tarafından belirlenmesi D) Öğrencilerin seçimlerini dikkate alması E) Bireysel katkıya ve ortak ürüne bakacağını belirtmesi 2001 KMS 1.ÇIKMIŞ SORULAR ÖĞRETME-ÖĞRENME MODELLERİ/YAKLAŞIMLARI ÇIKMIŞ SORULAR 3. drama. çalışmaları hem bireysel hem de grubun ortak çalışmalarına bakarak değerlendirebileceğini belirtmiştir. Aşağıdakilerden hangisi öğrencilerin aktif katılımını özendirme gücü açısından en zayıf öğretmen davranışıdır? A) Ülkenin hangi yönleriyle tanıtılacağını gruba bırakması B) Sunuşta. pano gibi çalışmalar yapma yoluna gidebileceklerini söylemiş. Öğretmen aşağıdaki hangi öğretme yaklaşımını kullanmaktadır? A) Gözlem yoluyla öğrenme B) Proje temelli öğrenme C) Yaratıcı drama D) Benzetim yoluyla öğrenme E) Yansıtıcı düşünme 2001 KMS 172 5. Gruplara. Bir kavramı derinlemesine incelemek isteyen bir öğretmen. kavramla ilişkili olan bütün çağrışımları kullanmaktadır. Bu öğretmen bu amacına aşağıdakilerden hangisiyle kolaylıkla ulaşabilir? A) Kavramların farklı dillerde karşılığını bulmak B) Kavram ağı oluşturmak C) Kavramları örnek olan ve olmayan olay. Bunu dikkate alan bir öğretmen aşağıdaki ilkelerden hangisini uygulamaya çalışmaktadır? A) Grupla öğretim C) Küçük adımlar E) Bireysel hız 2001 KMS B) Etkin katılım D) Beyin fırtınası . seçtikleri unsurları ve çözüm önerilerini kazandırırken sergi. Sınıfta öğrencilere bilgiler kolaylıkla öğrenebilecek basamaklara bölünür ve basitten karmaşığa doğru öğrenmeler sağlanır. gazete. Bir öğretmen vatandaşlık dersinde “İnsan Haklarını Engelleyen Unsurlar” konusunu işlerken sınıfı dört ya da beşerli gruplara ayırmış ve bu unsurlardan birini inceleyerek bu sorunların çözümü için öneriler getirmesini istemiştir. durum veya nesneleri bulmak D) Kavramların tanımlarını yazmak E) Kavramların somutluk ve soyutluk derecesini incelemek 2001 KMS İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 4. Aşağıdakilerden hangisi öğrencilerin ruh sağlığını olumsuz yönde etkilemez? A) Bireysel ayrılıkların göz önünde tutulması B) İşbirliğinden çok. rekabete önem verilmesi C) Öğrencilerin bağımlı davranmaya özendirilmesi D) Pasif ve sessiz bir sınıf topluluğunun oluşturulması E) Öğrencilerin ilgi ve beklentilerinin dikkate alınmaması 2001 KMS 2.

2005’te uygulamaya konulan ilköğretim programlarının dayandığı belirtilen yapılandırmacı (oluşturmacı) öğrenme yaklaşımı için aşağıdaki60. öğretmenden. Çoklu zeka kuramının ortaya koyduğu bilgileri dikkate alarak mesleğini sürdüren bir öğretmen. bilgileri yapılandırarak sistematik bir biçimde öğrenciye sunmalıdır. aşağıda belirtilenlerin hangisini öncelikle hedeflemiş olabilir? A) B) C) D) E) Öğrenmelerin anlamlı ve kalıcı hâle gelmesini Farklı öğrenme yollarını kullanmayı Öğretilen bilgilerin tekrar edilmesini Öğrencilerin öğrenme güçlüklerini belirlemeyi Öğrencilerin şema çizme becerilerini geliştirmeyi 2008 KPSS 62. bu kuramın gereği olarak aşağıdakilerden hangisini yapmaya özen göstermelidir? A) B) C) D) E) Dersi sunuş biçimine öğrencilerin alışması için çaba göstermelidir.ÇIKMIŞ SORULAR 59. Farklı öğretim yöntem ve teknikleri kullanmaya çaba göstermelidir. Öğrenme gerçekleştiğinde pekiştireç vermeli dir. hazırbulunuşluk düzeylerine göre bir araya getirilerek gruplanmalıdır. 2008 KPSS E) D) İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k lerden hangisi doğrudur? A) B) Öğretmen. Canlılarla ilgili kitapları okumayı seven. önceden öğrendikleri bilgileri zaman zaman tekrar edip hatırlamaları önemlidir. Bilişsel etkinlikler içinde öğrenilen yeni bilgiler eski öğrenilenlerle birlikte yorumlanır. öğretim araçlarından ve kitaplardan öğrendikleri bilgileri gerektiği zaman ve kendilerinden istendiğinde bir düzen içinde sunmalıdır. Öğrenciler. Öğrenciler. 2008 KPSS Çıkmış Sorular 1 B 22 C 43 B 2 B 23 A 44 D 3 C 24 B 45 B 4 A 25 B 46 D 5 C 26 D 47 E 6 A 27 D 48 D 7 B 28 D 49 A 8 B 29 A 50 A 9 A 30 B 51 C 10 C 31 B 52 E 11 E 32 D 53 D 12 E 33 C 54 D 13 B 34 C 55 E 14 A 35 D 56 C 15 B 36 C 57 B 16 D 37 E 58 B 17 C 38 B 59 A 18 A 39 D 60 D 19 B 40 E 61 A 20 B 41 E 62 E 21 E 42 B 183 . geliştirilir ve sentezlenir. ders kitapları ve öğretmen kılavuzları ayrıntılı olarak anlatmalıdır. oyun oynarken. Sınıfında kavram haritası çalışması yaptıran bir öğretmen. Bilginin nasıl yapılandırılacağını ve nasıl kullanılacağını. Öğrencilerin kavrayabilmeleri için konuları tekrar tekrar anlatmalıdır. C) Öğrencilerin. ders çalışırken yalnız olmayı tercih eden ve açık hava ortamlarında yapılan yürüyüşlerden hoşlanan bireyin çoklu zeka kuramına göre hangi zeka alanlarının daha baskın olduğu söylenebilir? A) B) C) D) E) Öze dönük ve doğacı Doğacı ve mantıksal Mantıksal ve sözel Sözel ve öze dönük Öze dönük ve müziksel 2008 KPSS 61.

MESLEK BİLGİSİ (PEDAGOJİK FORMASYON / EĞİTME – ÖĞRETME BİLGİSİ) 3. GENEL KÜLTÜR 185 .ÖĞRETMEN NİTELİKLERİ BÖLÜM İÇERİĞİ ÖĞRETMEN NİTELİKLERİ 2005 PROGRAMLARI VE ÖĞRETMEN 1. ÖZEL ALAN BİLGİSİ 2.

öğretmenin öğretim 187 İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k önemli olmasına karşın. her bireyin gereksinimlerini dikkate alarak. öğretmenlerin tutumlarının.pisa. 89 OECD (Organısatıon for Economıc Cooperatıon and Development) (2004). tüm teknolojik kolaylıklara karşın. öğrenmeyi öğrenen bireyler yetiştirmektir. topluma yararlı olabilmesi için kazanması gereken davranışlar katlanarak artmakta.oecd. öğrenciye kazandırılması beklenen nitelikler. ulusal ve evrensel değerleri benimseyerek öğrencilerine de benimseten. Eğitim bilimlerinde bu bölümle ilgili her yıl ortalama 1 soru çıkmaktadır. Öğretimin niteliği öğretmenin niteliği ile ilişkilidir. ulusal ve evrensel değerleri benimseyen ve sorunlara çözüm üreten. öğretim programlarının amaçlarını öğrenci davranışlarına dönüştüren ve öğrenciye öğrenmeyi öğreten vb. etkili bir öğretici olmaları. Öğretmenlerin niteliklerinin ve öğretmen sayısının yetersiz olması. Ülke kalkınmasında önemli bir yere sahip olduğu görünen öğretmenlerin temel görevi. sabırlı ve sevecen bir yaklaşım benimsemelidir. Bu anlayışla.ÖĞRETMEN NİTELİKLERİ ortamında artan sorumluluklarından yalnızca birkaçıdır. bilgiyi depolayan ve onu öğrenciye sunan kaynak olmaktan çok.org/dataoecd/58/59/33918026. yüreklendirici. öğrenci performansının düşmesinin nedeni olarak gösterilmektedir89. özelliklere sahip olmayan bir öğretmen. sosyal etkileşimlerine.tr/yet/ adresinden 25 Nisan 2005 tarihinde erişilmiştir. Web: http://oyegm. teknolojik gelişmeler. artık tek kaynak olarak görül- .pdf adresinden 13 Aralık 2004 tarihinde erişilmiştir.meb. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) tarafından 2003 yılında 40 ülkede öğrenim gören 15 yaşındaki 250 bin öğrenci ile yapılan Uluslararası Öğrenci Performansı Değerlendirme Programı (PISA/Programme for International Student Assessment) araştırmasında. öğretmenin sahip olması gereken yeterlilikler ve öğretmenin öğretim ortamında olması gereken etkililiği ve sorumluluğu daha da artmaktadır. öğrenmeyi öğrenen bireyleri yetiştirmektir. Öğretmenler öğretme etkinliklerine ve öğrencilerin psikolojik dengelerine.gov. öğretme-öğrenme süreci. yeni yönelimler ve yaklaşımlar öğretmende bulunması gereken nitelikleri/yeterlikleri değiştirmiştir. Öğretmenler öğrencilerin yalnızca bilişsel becerilerinin gelişimini yani bilgilerinin yayılmasını sağlamak durumunda değildir. davranışlarıyla öğrenciye model olmalı. Okulların ve eğitim birimlerinin önemli sorunlarından biri öğretmenin niteliği. çağın gerektirdiği sorumlulukları yerine getiremez. davranışlarının ve öğrencilerle etkileşimlerinin öğrenmeyi doğrudan etkilediği belirlenmiştir. Bu sıralananlar. öğrenciyi bilgiye yönlendiren kişi olmasıdır.” Web: http://www. öğretmenlerin görev ve sorumlulukları da değişmiştir. görüşüne başvurulan yöneticilere göre.88 Öğrenci gereksinimlerini tanılayan ve karşılayan. Nitelikli insanların yetiştirilmesi ve bilginin insanlara ulaşması için. Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü Temel Eğitime Destek Projesi Öğretmen Eğitimi Bileşeni Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlilikleri. öğrencilerinin öğrenmelerini kolaylaştırıcı olmaları. bireysel farklara hizmet eden. her bireyin gereksinimlerini dikkate alarak. öğretmenin sınıf içerisindeki rolünü de değiştirmiştir. Okulun işlevi ile birlikte. hoşgörülü. Learning for Tomorrow’s World First Results from PISA 2003. cinsel eğitimlerine. sorun çözen ve sorun çözmeyi öğreten. “The Learning Environment and the Organisation of Schooling. programlarda belirlenen amaçları sergileyen. Öğretmenden beklenen. kültürel eğitimlerine dikkat etmek zorundadır. grup çalışmalarını organize etmeleri beklenmektedir. programlarda belirlenen amaçları davranışlarında sergileyen. Yüksek MEB (2005). Çağdaş öğretmen. diğeri ise öğretimin niteliğidir. Bu gelişmelere paralel olarak bireyin. objektif. Ülke kalkınmasında önemli bir yere sahip olduğu görülen öğretmenlerin temel görevi. toplumla iç içe olan okullar memektedir. ulusal ve evrensel değerleri benimseyen ve sorunlara çözüm üreten. Daha önceki dönemlerde öğretmen bilgiye sahip olan ve onu aktaran kişi olarak görülmekteyken. 88 ÖĞRETMEN NİTELİKLERİ Eğitimdeki değişiklikler. birey bir yol göstericiye çok daha fazla ihtiyaç duymaktadır. kendi konu alanı ile bilgileri çok iyi bilmeleri. Öğretmenlerin.

gereksinim ve beklentilerine uygun ve onların öğretim sürecine etkin katılımını hedefleyen bir programı uygulayacak öğretmenlerin çağdaş öğretmende olması gereken birtakım yeterliliklere sahip olması gerekir. Bu anlayışla hazırlanan bir programın öğrencilerin öğrenme-öğretme sürecinde etkin olmasına ve kendini ifade etmesine olanak tanıyacağı düşünülmektedir. dünyadaki gelişmeler. Ülkenin nüfus artış hızı ve kalkınma hedefleri dikkate alınarak yeterli sayıda öğretmen yetiştirme planlanabilir. – Yapılandırmacılığı. toplumun ve konu alanının gereksinimlerine göre hazırlanmalıdır. öncelikle iyi bir eğitim planlamasını gerektirir. – Öğretmenlerin hizmet öncesi eğitimi. sistemde hizmet veren öğretmenlerin programı uygulayabilecek yeterliliklere sahip olma düzeyleri doğrudan doğruya etkileyecektir. Öğretmen yeterlilikleri. Nitelikli öğretmen yetiştirmenin ilk adımı ise gereksinim duyulan öğretmenin yeterliliklerini belirlemektir. eğitim sürecinin önemli bir ögesidir. demokrasiye ve bilgi-iletişim teknolojilerindeki gelişmelere yeterince duyarlı olmadığı. AB standartlarının dikkate alınması ve öğrenci merkezli öğretim olarak özetlenmiştir. İstenen yeterliliklerde öğretmen yetiştirme. mezunların hizmet vereceği öğretim düzeyinin programı ile birebir paralel olmak durumunda değildir. – Öğrenciyi merkeze alan. 2005 ilköğretim programında. Bu programın. Türkiye’de uy188 gulanan önceki programların ekonomiye. – Öğretmenlerin çalışma ve yaşam koşulları öğretmenin niteliğini etkileyen unsurlardır. 2005 Programları ve Öğretmen Eğitim programları bireyin. sekiz yıllık kesintisiz eğitime uygunluk. öğretmenlik standartları gibi farklı kavramlarla ifade edilmektedir. bilgi üreten insanlar yetiştirmek için çağdaş yaklaşımlar izlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. geliştirilir. çoklu zeka kuramını ve işbirliğine dayalı öğrenmeyi temel alan. literatürde öğretmen niteliği. Her ne kadar bu kavramlar arasında anlam yönünden farklılıklar varsa da çoğu zaman birbirinin yerine kullanılmakta ve ismi ne olursa olsun öğretmenin donanımlı olup olmadığı ile ilgili olduğu anlaşılmaktadır. Programlarda değişiklik yapılmasına neden gereksinim duyulduğu ile ilgili açıklamalara bakıldığında. programların yenileştirilmesiyle ilgili çalışmalarda dünyadaki gelişmeleri dikkate almak ve AB normlarını gözden geçirmek ilkelerinin benimsendiğini belirtmiştir. Programı uygulamaya koyacak öğretmenler hizmet içi eğitim programları yoluyla yeterli hale getirilir. geleneksel yaklaşımlarla çağdaş insan yetiştirilemeyeceği. çağdaş İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k . Programlar gereksinimlere göre hazırlanıp. özelliklere ve yeteneklere önem veren bir anlayışla hazırlandığı vurgulanmaktadır. öğrenci etkinliğine dayanan çağdaş yaklaşımların benimsendiği söylenebilir. AB vizyonu ve uluslararası standartlara uyma isteği gerekçe olarak gösterilmiştir. Şüphesiz öğretmen eğitimi programları. Program değişikliğine gidildiği dönemdeki Talim Terbiye Kurulu Başkanı Selçuk (2004). Öğretmen eğitimi programları. Yeni programlar ile. artık bilgi ezberleyen değil. Öğretmen niteliğini etkileyen unsurlar aşağıda sıralanmıştır: – Öğretmen yetiştiren kurumlara öğrenci seçimi. MEB tarafından 2004-2005 öğretim yılında deneme uygulaması gerçekleştirilen. öğretmen kalitesi. – Bireysel farklılıklara. Öğrencilerin ilgi. davranışçı kurama dayanan programdan iş birliğine dayalı ve yapılandırmacı yaklaşıma yer verilen programa geçiş. zaman içinde geliştirilecek programlara uyum sağlayabilecek temel becerilerle ve bilgiye ulaşma yollarını kullanabilme yeterliliğine sahip öğretmenler yetiştirebilmelidir.ÖĞRETMEN NİTELİKLERİ düzeyde öğrenci başarısının anahtarı iyi öğretimdir. değişime direnç göstermeyen. 2005-2006 öğretim yılında ülke çapında uygulamaya konan ilköğretim programlarının başarısını. Çünkü programların sürekli olarak geliştirilmesi söz konusudur. uluslararası eğitim araştırmalarının sonuçlarının Türkiye Eğitim Sistemi açısından olumsuz bir tablo çizdiği de değişiklik için diğer gerekçeler olarak ifade edilmektedir. – Öğretmenlerin hizmet içi eğitimi. Öğretmen yeterlilikleri belirlenirken öğretmen niteliklerini etkileyen unsurlar da incelenmelidir. – Öğretmenlerin göreve başlama koşulları. Program hazırlama çalışmaları ile yapılan değişiklikler. Uygulanmakta olan öğretmen eğitimi programları. İyi donanımlı öğretmenlerin yetiştirilmesi için öğretmen yeterliliğini etkileyen bütün unsurların dikkate alınması gerektiği öngörülmekte ve öğretmen yetiştirme politikalarının bunlara göre tasarlanması önerilmektedir. Öğretimi gerçekleştiren öğretmen. Görevdeki öğretmene ya da o öğretmenin yeterliliklerine göre programlar hazırlanmaz.

Öğretmene yüklenen roller. Öğretmenin içeriği etkili bir biçimde sunmak. 2. toplum. Aşağıdaki öğretmenlerden hangisinin genel kültür ile ilgili yeterliliğe sahip olduğu söylenebilir? A) Türkçeyi iyi kullanan bir Türkçe öğretmeni B) Dili çok iyi kullanan matematik öğretmeni C) Alanında uzmanlaşmış bir tarih öğretmeni D) Öğrencilere iyi bir rehber olan psikolojik danışman E) Özel alan bilgisi üst düzeyde bir coğrafya öğretmeni . D) Öğretimini sürdüreceği ders alanı hakkında alan bilgisi almak zorundadır. Alanı ne olursa olsun bir öğretmenin genel kültür bilgisinin üst düzeyde olması gerekir. E) Pedagojik formasyona sahip olmalıdır. C) Bilgi ve ölçüt aramaksızın her olayı eleştirmek durumundadır. Aşağıdakilerden hangisi öğretmenin görev ve sorumlulukları arasında yer alamaz? A) Öğrenciye yeni davranışlar kazandırmakla yükümlüdür. aşağıdakilerden hangisi öğretmenin üstlendiği rollerden biri olamaz? A) Taraf olma B) Bilgi kaynaklığı C) Araştırma uzmanlığı D) Toplumsal davranış becerileri E) Danışmanlık Konularına hakim bir öğretmenin aşağıdaki hangi alanda yeterli olduğunu söyleyebiliriz? A) Özel alan bilgisi C) Genel yetenek E) Genel kültür B) Meslek bilgisi D) Pedagojik formasyon 3. B) Toplum yapısını ve kültürel değerleri bilmek zorundadır. kültür. zaman ve koşullara göre değişiklik gösterir. öğrencinin sürekli dikkatini derste tutmak ve kalıcı öğrenmeyi sağlamak için kullanabileceği en etkili yol aşağıdakilerden hangisidir? ÖĞRETMEN NİTELİKLERİ 1.Test 7 ÖĞRETMEN NİTELİKLERİ 4. Bir fen bilgisi öğretmeninin deneyleri çok açıklayıcı bir biçimde yapabilmesi ve deneyin ilgili olduğu konuya ilişkin bilgilere sahip olması öğretmenin aşağıdaki hangi yeterlilik alanında iyi olduğunu gösterir? A) Meslek bilgisi C) Konu alanı bilgisi E) Pedagojik formasyon B) Özel alan bilgisi D) Genel yetenek A) Dersin başında konuyu özetleme B) Öğrencilere sürekli soru sorma C) Sorulan sorulara hemen cevap verme D) Öğrencilerin aralarında dolaşma E) Öğrenci katılımını sağlama 5. Bu açıklamaya göre. 191 6. Bu rollerden İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k biri de çatışma ve davranış yönetimidir.

8. IV. B) Diğer öğrencileri dolaylı olarak cezalandırmıştır. Her bireyin aynı özelliklere sahip olduğu düşüncesine önem verir. Matematik öğretmeni Ceyda Hanım dersini dikkatle dinleyen birkaç öğrencisine odaklanmış ve dersi bu şekilde bitirmiştir. C) Plansız ve programsız öğretim yapmalıdır. İyi bir genel kültüre. II ve IV E) II ve IV 10. II. alan bilgisine ve meslek bilgisine sahip olmalıdır. E) İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Öğrencileri güdüleyici. Bu durumu en iyi açıklayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir? A) Dersi birkaç öğrenciye odaklayıp dersi monotonlaştırmış ve uygun olmayan bir davranış sergilemiştir. B) Etkili bir öğretici olmalıdır. sorgulayan ve araştıran bireyler olmaya özendirir. öğrenmelerini kolaylaştırıcı olmalıdır. Test 1 7 B 2 A 3 C 4 E 5 A 6 B 7 E 8 C 9 D 10 11 12 13 C E D A 192 . 12. C) Eğitim öğretim ve bununla ilgili yönetim işlerinden sorumludur.ÖĞRETMEN NİTELİKLERİ Test 7 7. Öğretmende olması gereken pedagojik formasyon yeterliliğini anlamca ve içerik olarak karşılayan diğer kavram aşağıdakilerden hangisidir? A) Özel alan bilgisi C) Meslek bilgisi E) Konu alanı bilgisi B) Genel kültür D) Değerler bilgisi B) Yalnız II D) I. Öğrencileri eleştirel. D) Kendi alanındaki değişmeleri takip etmelidir. III ve IV 13. Rehber öğretmen Hüsnü Bey’in. C) Diğer öğrencileri görmezden gelerek davranışı söndüreceğini düşünmüş ve sonunda başarılı bir davranış gerçekleşmiştir. arabuluculuk gibi görevler üstlenmesi C) Bireysel farklılıklara önem vermesi D) Ön yargılı ve öznel olması E) Zamanı etkili biçimde kullanması 9. öğrencilerinin sorunlarını çok iyi anlaması ve çözümlerinde öğrencilerine yardımcı olabilmesi aşağıdaki hangi yeterlilik alanına sahip olduğunu gösterir? A) Meslek bilgisi B) Pedagojik formasyon C) Değerler bilgisi D) Genel yetenek E) Özel alan bilgisi 11. D) Dersi etkili biçimde işlemiş ve bitirmiştir. Çağdaş bir öğretmenin aşağıdakilerden hangisini yapması uygun olmaz? A) Farklı yöntem ve teknikler uygulaması B) Toplumda yöneticilik. E) Her insan bu işi yapabilir. Bu sıralananlardan hangisinin ya da hangilerinin çağdaş bir öğretmende olması gerekir? A) Yalnız I C) I. I. Öncelikle öğrenci ilgi ve ihtiyaçlarını dikkate alır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi öğretmenlik mesleği için söylenemez? A) Toplumsal davranış becerilerine sahiptir. B) Girişimcidir. III. E) Dersi dinlemeyen öğrencilerin başka derslerde aynı davranışta bulunmaması için iyi bir yol kullanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi nitelikli çağdaş öğretmen tanımıyla bağdaşmaz? A) Geniş bir genel kültür bilgisine sahip olmalıdır. D) Öğretmenlik bir meslektir.

alan bilgisi ve eğitim felsefesi D) Genel kültür. öğretmenlik meslek bilgisi ve özel yetenek C) Genel kültür. Öğretmenin bu çabası hangi açıdan gelişmesini sağlar? A) Eğitim felsefesi B) Alan bilgisi D) Mesleki yeterlik C) İletişim kurma E) Eğitim psikolojisi 2001 KMS 4. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Aşağıdakilerden hangisinin. C) Sınıf yönetimi kolaylaşmaktadır. Bir öğretmen. B) Eğitim sürecindeki rolü ve önemi azalmaktadır. öğretmenlik yeterliliği ile ilişkisi en azdır? A) Özel yaşamdaki tercihler B) Öğrencilerle iletişim C) Meslektaşlarla ilişkiler D) Okul ve sınıftaki davranışlar E) Okul . öğretmenin rolünde nasıl bir değişime neden olmaktadır? A) Edinmesi gereken bilgi ve beceri düzeyi artmaktadır. Öğretim sürecinde bilgi ve iletişim teknolojisinden artık daha fazla yararlanılmaktadır.ÇIKMIŞ SORULAR ÖĞRETMEN NİTELİKLERİ 3. öğretmenlik meslek bilgisi ve psikoloji bilgisi 2001 KMS ÇIKMIŞ SORULAR 1. Aşağıdakilerden hangisinde Milli Eğitim Temel Kanunu’na göre öğretmenlik formasyonunu oluşturan üç temel boyut birlikte verilmiştir? A) Genel kültür. Bu gelişmeler. alan bilgisi ve öğretmenlik meslek bilgisi B) Genel kültür. Öğretmenin mesleki yeterliğe sahip olması aşağıdaki hangi açıdan daha fazla önem taşımaktadır? A) Öğretmenler arasındaki mesleki dayanışmanın artması B) Okullardaki ders sayısı ve çeşidinin artırılması C) Okul ile aile arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi D) Öğretim etkinliklerinin niteliğinin artırılması E) Eğitim amaçlarının ihtiyaca daha uygun hale getirilmesi 2001 KMS 193 5.aile iş birliğine katkı 2002 KPSS 2. D) Öğrencilerine ayırdığı zaman azalmaktadır. öğretmenlik meslek bilgisi ve yabancı dil E) Alan bilgisi. E) Öğrencilerle etkileşimi artırmaktadır. öğretme-öğrenme ortamındaki öğretim uygulamalarını sürekli sorgulamakta ve bu uygulamalarla sonuçları arasındaki ilişkileri kendi amaçları açısından değerlendirmekte ve kendisine geri bildirimler elde etmektedir. 2005 KPSS .

ÇIKMIŞ SORULAR 6. zorbalıkla mücadele eden ve aynı zamanda disiplinli E) Öğrencilere doğruları anlatan ve yanlışları kar şısında küçük cezalar verilmesi gerektiğine inan 7. Aşağıdakilerden hangisi bir öğretmende bulunması gereken özelliklerden biri değildir? A) Açık fikirli ve esnek olma B) Sevecen ve esprili olma C) Değerlendirme sürecinde öznel olma D) Cesaretlendirici olma E) Hoşgörülü ve sabırlı olma 2007 KPSS İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 2008 KPSS Çıkmış Sorular 1 C 2 D 3 A 4 A 5 A 6 E 7 C 8 C 194 . Aşağıdakilerden hangisi öğretmenlerin kendilerini mesleki açıdan geliştirmelerine olanak sağlayan etkinliklerden biri değildir? A) Dersleriyle ilgili öz değerlendirme yapmaları B) Alanlarıyla ilgili yayınları izlemeleri C) Meslektaşlarıyla sınıfiçi problemlere çözüm aramaları D) Öğrencilerden. teneffüste oyuna dalıp derse geç kalan öğrenciler sınıfa girerken kapıda durup hafifçe enselerinden iteklemektedir. öğretmenlerini değerlendirmelerini istemeleri E) Alıştıkları öğretim yöntemlerine bağlı kalmaları 2006 KPSS 8. Bu öğretmenle ilgili olarak özellikle aşağıdakilerden hangisi söylendiğinde doğru olur? A) Öğrencilerle sağlıklı iletişim kuran ve aynı zamanda ilkelerine bağlı B) Zaman ve sorumluluklar konusunda titiz ve bu konuda öğrencilerine model C) Tutumları ile davranışları çelişkili D) Şiddet konusuna duyarlı. Öğrencileri arasında gözlemlediği zorbalık davranışları karşısında öğrencilere bu yaptıklarının ne kadar yanlış ve zararlı olduğunu açıklayan bir öğretmen.

SINIF YÖNETİMİ BÖLÜM İÇERİĞİ SINIF YÖNETİMİ 1. ÇAĞDAŞ YAKLAŞIM 3. VERİMLİ DERS ÇALIŞMA 5.2 Ortam 4.3 İstenmeyen Davranışlar 5.1 Verimli Ders Çalışabilmek İçin Yapılması Gerekenler 5. SINIF YÖNETİMİNİ ETKİLEYEN DEĞİŞKENLER 4.1 Öğretmen-Öğrenci Değişkeni • Öğretmenin Sınıf İçi Kuralları Belirlerken Dikkat Etmesi Gereken Noktalar • İletişim Süreci 4. SINIF YÖNETİMİ MODELLERİ 4. GELENEKSEL YAKLAŞIM 2.2 Etkili Öğrenme ve Verimli Ders Çalışmanın Yararları 205 .

SINIF YÖNETİMİ Eğitim bilimlerinde bu bölümle ilgili her yıl ortalama 3-4 soru çıkmaktadır. teknikleri. programların uygulanabileceği sınıf ortamının yaratılması. öğrencilerin öğrenmelerini sağlayacak bir sınıf ortamının oluşturulması olarak özetlenebilir.. yöntemleri. CEVAP: B Sınıf yönetimi yaklaşımları geleneksel ve çağdaş olarak iki başlık altında incelenebilir. öğrencide davranış geliştirme ve düzenlemenin yapılması sınıf yönetimi ile ilgilidir. zihinsel ve düşünsel gelişimlerine hizmet eden bir yak- 92 Başar. 2004 KPSS SORU.. zaman.. İletişim öğretmenden öğrenciye doğrudur. öğretim yöntem ve teknikleri dersi kapsamında yer alan. Öğrencinin duygusal. araç gereçleri. Böylelikle öğretme-öğrenme süreci etkili ve verimli hale gelecektir. Sınıf Yönetimi. ÇAĞDAŞ YAKLAŞIM Merkezde öğrenci vardır. Sınıf yönetimi. H. teknoloji. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi. öğretmen-öğrenci ve öğrenci-öğrenci arasında eş güdüm sağlayarak. öğretim stratejisi. Bunun nedeni ise kendini ifade edemeyen bireylerin davranış bozukluğu göstermesi gerçeğidir. etkili bir sınıf içi iletişim oluşturarak öğrenme öğretme sürecinin daha etkili hale getirilmesi öğretmenin sınıf yönetimi becerileri ile doğrudan ilgilidir. Öğrencilerin öğrenmelerini kolaylaştırmak için. sınıf içi ilişkilerin düzenlenmesi. mekan. öğrenmeye elverişli bir ortam ve düzenin sağlanması ve bu düzenin sürdürülmesidir. Bu yaklaşımın en önemli sınırlılığı öğrencide meydana gelecek davranış bozukluluklarıdır. Böylelikle öğretme-öğrenme süreci etkili ve verimli hale getirilmiş olur. etkinlikler. Aşağıdakilerden hangisi sınıf yönetiminin temel işlevlerinden biridir? A) B) C) D) E) Derse ayrılan zamanın daha çoğunu öğretime harcamak Öğrenme sürecini daha etkili ve verimli hâle getirmek Sınıf içinde düzenli bir ortam oluşturmak Beklenen türden davranışların pekiştirilmesini sağlamak İyi çalışma alışkanlığına sahip öğrencilerin haksızlığa uğramasını engellemek İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k SINIF YÖNETİMİ92 Sınıf yönetimi. Sınıf içi kurallar katıdır ve genelde öğretmen tarafından belirlenir. eğitim programı ve öğretim planı. (1999). zamanın etkili kullanılması. Sınıfta düzeni sağlayarak. sınıf ortamı ve iletişim gibi konuların uygun bir biçimde organize edilmesiyle ilgili bir kavramdır.. 2. Bu bağlamda sınıf yönetimi. fiziki ortamın iyi düzenlenmesi. 207 . ÇÖZÜM. yöntemi ve tekniği. Geleneksel yaklaşımdaki otoriter anlayış yerini etkileşime bırakmıştır. öğrenmeye elverişli bir ortam ve düzenin sağlanması ve bu düzenin sürdürülmesi olarak özetlenir. Esnek ve katılımcı bir şekilde yapılandırılmıştır. Sınıf yönetimi. GELENEKSEL YAKLAŞIM Merkezde öğretmen vardır. Bu nedenle sınıf yönetiminin temel amacı etkili bir öğrenme ortamı oluşturmak ve sonucunda etkili öğrenmeyi sağlamaktır. 1. öğretim stratejileri.

Buna bağlı olarak da tepkisel modele ihtiyaç olmayacaktır. zihinsel ve toplumsal gelişim düzeylerinin dikkate alınması gerekir. İstenmeyen davranışın ortadan kalkması için ceza verilir. Bu modelde öğrencilerin fiziksel. Model iyi çalışırsa. sınıftaki davranışları ve bunların yönetimini etkilemektedir. Diğer bir söyleyişde öğretmen öğrencileri için iyi bir model olmalıdır. kendi koyduğu kurallara uyma eğiliminden dolayı daha fazla verim elde edilir. Çağdaş sınıf yönetimi anlayışında öğretmen davranışlarıyla model olur. program. 4. sı için istenen davranışların pekiştirilmesi Geleneksel 4. yakın ve uzak çevre.1 Öğretmen-Öğrenci Değişkeni Öğretmen sınıf içinde geleceğe ilişkin davranış tiplemesini ve öğrencilerden beklentisini başlangıçtan itibaren kararlılıkla ortaya koymalıdır. uyulması gereken kurallar demokratik olarak tüm sınıfın katılımıyla belirlenir. SINIF YÖNETİMİNİ ETKİLEYEN DEĞİŞKENLER En önemli iki değişken öğretmen ve öğrenci davranışlarıdır.. Öğretmen bu davranışların yerleşmesi için tutarlı davranışlar (önce kendisi) sergilemeli. Bir Çağdaş 2008 KPSS SORU. 208 . yöntemler. Gelişimsel duygusal. Kopya çekmesi olası ve yan yana oturan iki öğrencinin arasına Önleyici (Önlemsel) çanta koyan ya da öğrencilerin yerlerini değiştiren bir öğretmen önlemsel modele uygun bir yöntemi sergilemektedir.SINIF YÖNETİMİ laşımdır. istenmeyen davranışın görülme sıklığında düşme ve yok olma durumu söz konusu olabilir. Öğrencileri arasında gözlemlediği zorbalık davranışları karşısında öğrencilere bu yaptıklarının ne kadar yanlış ve zararlı olduğunu açıklayan bir öğretmen. aile. Bu öğretmenle ilgili olarak özellikle aşağıdakilerden hangisi söylendiğinde doğru olur? A) B) C) D) E) Öğrencilerle sağlıklı iletişim kuran ve aynı zamanda ilkelerine bağlı Zaman ve sorumluluklar konusunda titiz ve bu konuda öğrencilerine model Tutumları ile davranışları çelişkili Şiddet konusuna duyarlı. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k İstenmeyen davranışın ortaya çıkmamaönemli görülür. SINIF YÖNETİMİ MODELLERİ Sınıf yönetiminde birtakım modeller benimsenir ve kullanılır. tenefüste oyuna dalıp derse geç kalan öğrenciler sınıfa girerken kapıda durup hafifçe enselerinden iteklemektedir. istenen davranışa karşı övgü söz konusudur. zorbalıkla mücadele eden ve aynı zamanda disiplinli Öğrencilere doğruları anlatan ve yanlışları karşısında küçük cezalar verilmesi gerektiğine inanan uygulamaya geçmeden önce öğrencilerin hazır hale getirilmesi önemlidir. 3. esnek olmalı ve kurallara uymalıdır. önlem alınması gereken yerde önlem almayı.. Örneğin. Öğrencilerin gelişim özelliklerini dikkate alarak uygulamaların gerçekleştirilmesini esas alır. Sınıfta yapılacak etkinlikler. Öğretmenin ve öğrencinin yanı sıra. Böylelikle de bireylerin kendi planladığı etkinliklere katılma. Benimsenen ve kullanılan modele göre sınıftaki öğretmen davranışları ve öğrencilerle olan iletişim farklılık gösterir. ortam. İstenmeyen davranışa karşı tepki. tepki gösterilmesi gereken yerde tepki göstermeyi gerektirir. istenmeyen davranışı ve sonucu meydana gelmeden önlemeye yönelimdir. Geleceği kestirmeye. sınıfta sürekli Tepkisel uyumsuz davranışlar gösteren öğrenciye her defasında sözlü uyarıda bulunulur. okul. Öğrencilerin Bütünsel (Sistem) gelişim özellikleri dikkate alınarak. Sınıf yönetimini etkileyen tüm ögelerin birlikte ele alınmasını öngörür.

B) Öğrenci merkezlidir. A) Öğrencilerle birlikte kural belirlemek B) Velilerle görüşmek C) Rehberlik servisinden yararlanmak D) Disiplin kuruluna gitmek E) Kullanılan yöntem-teknikleri değiştirmek Sınıf yönetimini iletişim süreci açısından etkileyen en önemli iki değişken aşağıdakilerden hangisidir? A) Öğrenci özellikleri ve sınıfın fiziksel koşulları B) Öğrenci ve öğretmen C) Öğretmen ve veli İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k D) Öğrenci ve veli E) Öğretmen ve okul idaresi 2. Sınıf yönetiminde kurallar belirlenirken öğrencilerin katılımı sağlanır. Aşağıdakilerden hangisi sınıf kuralları belirlenirken uyulması gereken prensiplerden biridir? A) Kural ifadeleri olumlu olmalıdır. C) Öğretmen modeldir. B) Öğretmenin ideolojisine uygun olmalıdır. B) Kurallar olumsuz ifadelerle belirlenir. Sınıftaki disiplin sorunları ile karşılaşmak istemeyen bir öğretmenin öğretim sürecinin başında yapacağı en doğru iş aşağıdakilerden hangisidir? 1. C) Karışık ve ağdalı ifadeler içermelidir. Sözü edilen durumun en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Öğrencilerin derse katılımını sağlamak B) Derse karşı ilgilerini sağlamak C) Öğrenciyi sosyalleştirmek D) Öğrencilerin kurallara uymasını sağlamak E) Sorumluluk kazandırmak 3. görüşleri alınır. D) Kurallar. 219 7. D) Kurallar belirlenirken velilere danışılmalıdır. Çağdaş sınıf yönetimi yaklaşımını geleneksel yaklaşımdan ayıran en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir? A) Öğrencinin bilişsel gelişimine hizmet eder. 5. Aşağıdakilerden hangisi sınıf yönetimini etkileyen değişkenlerden biri olamaz? A) Yöntem ve teknikler B) Öğrenci özellikleri C) Program D) Yakın ve uzak çevre E) Coğrafi koşullar . E) Katı kurallara sahiptir. sürecin başında belirlenir. E) Öğretim sürecinin sonunda belirlenmelidir. Aşağıdakilerden hangisi çağdaş sınıf yönetimi anlayışının bir özelliğidir? A) İletişim öğretmenden öğrenciye doğrudur.Test 9 SINIF YÖNETİMİ SINIF YÖNETİMİ VE VERİMLİ DERS ÇALIŞMA 4. 6. E) Öğretim programlı biçimde gerçekleştirilmek üzere yapılandırılmıştır. D) Kurallar belirlenirken öğrencilerin görüşleri alınır. C) Merkezde öğretmen vardır.

İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 30. Aşağıdakilerden hangisi sınıfta davranış bozuklukları ve disiplin sorunları ile başedebilmek için gidilen en uygun yol olur? A) Çocuklar davranışlarını kontrol etmek için dışsal güdülenmeye bel bağlamalıdır. 28. E) Çevresindeki insanlara değer verir. her türlü mesajın. uygun kanallarla. Öğrencilerin davranışlarını değiştirmek amacıyla. C) Öğrenciler beklenmeyen başarılarından dolayı suçlanmalıdır. 29.Test 9 SINIF YÖNETİMİ 27. E) Öğrencilerin doğru davranışları pekiştirilmeli. yanlışları düzeltirken benlik saygılarına zarar vermemeye özen gösterilmelidir. D) Duygusal ve düşünsel özelliğe sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi sınıf yönetiminde başarılı bir öğretmen davranışı değildir? A) Öğrenmek ve öğretmekten haz duyar. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir? A) Sınıf yönetimi C) Dönüt E) Eğitim iletişimi 1 Test 9 2 3 4 5 6 7 8 Bu açıklamada vurgulanan kavram aşağıdakilerden hangisidir? A) Bireysel etkinlik B) Farkındalık C) Grup çalışması D) Açık ve hızlı ifadede bulunmak E) 9 B) Kanal D) Kaynak kişi Etkin dinlenme 10 11 12 13 14 15 B 16 A 17 D 18 A 19 B 20 D 21 E 22 C 23 A 24 B 25 D 26 E 27 E 28 C 29 C 30 B A D E A B E 223 C A B D E E C C . Her bir öğrenciyi. B) Öğretmenler sınıf ortamında öğrencinin davranışını değiştirmek için ceza kullanmalıdır. B) Öz güven duyguları gelişmiştir. birbirlerine iletilme süreci olarak özetleyebiliriz. D) Çalışkan öğrencilere daha çok zaman ayrılmalıdır. sosyal becerilerini geliştirmeye yönlendiren bir anlayıştır. C) İçine kapanıktır ve az konuşur.

Öğretmen sınıfta parmak kaldırmadan söz alan öğrencilerini bu alışkanlıktan vazgeçirmek istemektedir. Bir öğretmen sınıf içinde bir problemle karşılaşır. diğerlerini görmezlikten gelme 2001 KMS 224 İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 6. ÇIKMIŞ SORULAR Bir öğretmenin. Bu öğretmenin yapması gereken ilk iş aşağıdakilerden hangisidir? A) B) C) D) E) Rehberlik servisine göndermek Okul idaresine haber vermek Çözüm yollarını araştırmak Problemi saptamak Öğrenci velisini çağırmak 2001 KMS 2. darılmalarına yol açan olayla ilgili duygularını uygun bir dille ifade etmelerine yardımcı olmak B) Durumu okul idaresine bildirmek C) Bu öğrencilerin ikisine de yakın olan başka bir öğrenciden onları barıştırmasını istemek D) Öğrencilere. barışmazlarsa bu durumu disiplin kuruluna bildireceğini söylemek E) Öğrencileri derhal rehberlik servisine göndererek sorunun çözülmesini istemek 2001 KMS .ÇIKMIŞ SORULAR SINIF YÖNTEMİ VE VERİMLİ DERS ÇALIŞMA 4. okul başarısı düşük bir öğrenciye aşağıdakilerden hangisini yapmaması gerekir? A) B) C) D) E) Yanlışlarını cezalandırması Gayret göstermeye teşvik etmesi Başarılarını takdir etmesi Hoşgörülü olması Sabırlı olması 2001 KMS 1. Aşağıdakilerden hangisi. sınıf içinde olumsuz davranışlarıyla dikkat çekmek isteyen bir öğrencinin bu davranışlarını değiştirmek için kullanılabilecek yaklaşımlardan biri değildir? A) B) C) D) E) Öğrencinin olumlu özelliklerini desteklemek Öğrenciyi izleyerek anlamaya çalışmak Öğrenciye sınıf içinde sorumluluk vermek Öğrencinin bu davranışlarından utanmasını sağlamak Öğrenciye önemli olduğunu hissettirmek 2001 KMS 5. Öğretmenin izleyebileceği en uygun yol aşağıdakilerden hangisidir? A) Parmak kaldırmadan söz alan öğrencilere ceza vermek B) Parmak kaldırmadan söz alan öğrencileri uyarma C) Parmak kaldırmadan söz alan öğrencileri derse almayacağını söyleme D) Parmak kaldırarak söz alınması gerektiği kuralını hatırlatma E) Parmak kaldırarak söz isteyen öğrencilere söz verme. Öğrencilerin güven duygularını olumsuz yönde etkileyebilecek olan öğretmen davranışı aşağıdakilerden hangisidir? Yakın arkadaş olan iki öğrencisinin birbirine darıldıklarını fark eden sınıf öğretmenin izleyeceği en uygun yol aşağıdakilerden hangisidir? A) Öğrencilerin. A) Öğrencilerin yanlış cevaplarına hoşgörüsüz davranmak B) İlkeli ve kararlı davranmak C) Sınıf içinde gerginlik yaratmaktan kaçınmak D) Öğrencilerin kişiliğine saygı göstermek E) Öğrenciler arasında ayrım yapmamak 2001 KMS 3.

V 2008 KPSS C) II. III.öğrenci ileti şiminde doğru ifadelerdir? A) I. Türk Millî Eğitim ilkelerinden “demokrasi eğitimi” doğrultusunda öğrencilerinde demokratik davranışlar geliştirmeyi benimseyen öğretmen. VI E) II. Uzun göz bağıntısı olumsuz. VI B) I. İletişim sürecinde öğretmen baskın olmalıdır. zorbalıkla mücadele eden ve aynı zamanda disiplinli E) Öğrencilere doğruları anlatan ve yanlışları karşısında küçük cezalar verilmesi gerektiğine inanan İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 2008 KPSS 35. IV. tenefüste oyuna dalıp derse geç kalan öğrenciler sınıfa girerken kapıda durup hafifçe enselerinden iteklemektedir. göz ucuyla bakmaktadır. V. III.ÇIKMIŞ SORULAR 34. Bu öğretmenle ilgili olarak özellikle aşağıdakilerden hangisi söylendiğinde doğru olur? A) Öğrencilerle sağlıklı iletişim kuran ve aynı zamanda ilkelerine bağlı B) Zaman ve sorumluluklar konusunda titiz ve bu konuda öğrencilerine model C) Tutumları ile davranışları çelişkili II. III. V D) Şiddet konusuna duyarlı. I. Yukarıdakilerden hangileri öğretmen . V. III. Öğrencileri arasında gözlemlediği zorbalık davranışları karşısında öğrencilere bu yaptıklarının ne kadar yanlış ve zararlı olduğunu açıklayan bir öğretmen. kısa göz bağıntı sı olumlu ileti verir. Sağlıklı iletişim için öğrencinin gözlerine uzun süre bakmak gerekir. aşağıda verilen özelliklerden hangisine sahip olduğunda öğrencilerinde bu ilkenin gereklerine uygun yeterlilikler geliştirme olasılığı en fazla olur? A) Kuralcı olma C) Yeterli olma E) Profesyonel olma 2008 KPSS B) Duyarlı olma D) Model olma 1 Çıkmış Sorular 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 D 19 A 20 E 21 A 22 D 23 A 24 A 25 B 26 C 27 C 28 E 29 D 30 A 31 C 32 C 33 D 34 B 35 B 36 E C C B E B E D 229 D A A B A D A C D C . Göz bağıntısı kuran öğretmene öğrenci daha iyi yanıt verir. VI D) II. IV. Öğrenciden gözünü kaçıran öğretmen iletişim kuramaz. VI. Öğretmen öğrenciye doğrudan değil. 36.

öğrencilerin küçük gruplar oluşturulmasını sağlamış. Beyin fırtınası tekniğine ilişkin aşağıdakilerden A) Mikro öğretim B) Benzetim C) Beyin fırtınası D) Bireyselleştirilmiş öğretim E) Programlı öğretim 6. Öğretme-öğrenme etkinliklerinin planlanması sürecinde strateji. Bu teknik öğretimin nasıl yapılacağı konusunda aday öğretmenleri yetiştirmek için öğretmen yetiştiren kurumlarda. Bu öğretmene önerilebilecek en uygun öğretim yöntemi ya da tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Benzetim D) Görüşme B) Gözlem E) Ev ödevi 230 C) Gezi Ali Öğretmen’in kullandığı öğrenme/öğretme modeli ya da yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir? A) Probleme dayalı öğrenme B) Programlı öğrenme C) İşbirlikli öğrenme D) Beyin temelli öğrenme E) Çoklu zeka kuramı . E) Bireysel çalışma alışkanlığı kazandırır. 3. Bazıları öğrencilerin etkin olmasını gerçekleştirirken bazıları öğretmenin merkezde olması ile uygulanır. Hedeflere ulaşmayı sağlayan yolların bütünüdür. Her birinin kendi içinde yararı ve sınırlılıkları vardır. Bu açıklama aşağıdaki kavramlardan hangisi ile doğrudan ilgilidir? A) Öğretim stratejisi C) Ders planı E) Öğrenme biçimi B) Öğretim ortamı D) Öğretim aracı 5. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k 2. öğrenme-öğretme etkinliklerine öğrencilerin gruplar halinde katılmasını istemiştir.DENEME TESTİ ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ 4. Paragrafta kullanım alanları belirtilen öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir? hangisi yanlıştır? A) Duyguların ifade edilmesi kolaylaştırır. Aşağıdakilerden hangisi dikkat edilmesi gereken bu noktalardan biri olamaz? A) Dersin hedefleri B) Öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyi C) Okulun sosyal özellikleri ve fiziksel koşulları D) Öğretmenin yönteme yatkınlığı E) Velilerin öğrenim durumu DENEME TESTİ 1. Bir öğretmen konuların tekrarını sağlarken öğrencilerine. Ali Öğretmen. özel sektör ve kamu kurumlarında hizmet içi eğitim çalışmalarında kullanılmaktadır. yöntem ve tekniklerin belirlenmesinde bazı noktalara dikkat edilmesi gerekir. B) Dersi zevkli ve canlı hale getirir. Sonunda da grup başarısını değerlendirmiştir. C) Demokratik tutumları geliştirir. D) Problem çözme becerilerini geliştirir. sorumluluk bilinci kazandırmak ve öğrencilerinde kendine güven duygusunu güçlendirmek istemektedir.

Anlamlı öğrenme C) Proje tabanlı öğrenme . Aşağıdaki öğrenme/öğretme model/yaklaşımlarından hangi ikisinde öğretmenin rehber oluşu 46.Bilgisayar destekli öğretim E) Keller planı . Homojen gruplar veya sınıflar oluşturulabilir ve bireylerin farklılıkları temel alınır.DENEME TESTİ 45. teşhis etmeli ve sorunun nedenini saptamalı D) Sorunlu öğrenciye gerekli açıklamayı yaptıktan sonra soru yönlendirmeli E) Sorunlu öğrenciyi doğrudan bir etkinlikle baş başa bırakmalı 48. her bireyin az çok tüm potansiyellere sahip olduğunu. Sözü edilen öğrenme modeli aşağıdakilerden hangisidir? A) Glasser temel öğretme modeli B) Gagne’nin öğrenme modeli C) Bireyselleştirilmiş öğretim D) Carrol’un okulda öğrenme modeli E) Mikro öğretim koşullarla ve etkinliklerle geliştirilebileceğini savunmaktadır. bu potansiyellerin uygun çevresel 47. Bu öğretmenin kullanabileceği en uygun öğrenme/öğretme modeli yaklaşımı ya da kuramı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anlamlı öğrenme B) Tam öğrenme C) Okulda öğrenme D) Çoklu zekaya dayalı öğretim E) Sunuş yoluyla öğretim 20 21 22 23 24 25 C A D C B A 45 46 47 48 49 50 C A C A C D Deneme Testi 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 A E E E A C B B A E C C D D B A C E E 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 E C D B B D C E B B E A C D D A B A D 237 . Bir öğretmen.Probleme dayalı öğrenme D) Anlamlı öğrenme . Gerekli zaman ve uygun olanaklar sağlandığı zaman her öğrencinin okulda öğrenebileceğini savunan öğrenme/öğretme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir? A) Carrol’un okulda öğrenme B) Glasser’in temel öğretme C) Bireyselleştirilmiş öğretim D) Programlı öğretim E) Anlamlı öğrenme 49. sözel iletişim becerileri kazanmalarını ve bunun yanı sıra demokratik bir tutum sergilemelerini istemektedir. İ h t i y a ç Ya y ı n c ı l ı k Bu öğretmen için önerilebilecek en uygun öğretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir? A) Tartışma C) Proje E) Problem çözme B) Anlatım D) Gösterim A) Tam öğrenme .Tam öğrenme vurgulanmaktadır? 50. Sınıf içinde bir sorunla karşılaşan öğretmenin öncelikle yapması gereken iş aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir? A) Kuralları hatırlatmalı B) Aileden yardım istemeli C) Sorunu tanımalı. Bir öğretmen. öğrencilerinin eski bilgileri ile yeni bilgileri arasında ilişki kurmalarını.Anlamlı öğrenme B) Probleme dayalı öğrenme .

197-209.R. İstanbul: Sistem Yayıncılık.htm Ertürk. ve Karacaoğlu. (1994). Ankara: Türk Demokrasi Vakfı. (2000). Demirel. Gözütok.. Aktif Öğrenme.gov. G. Eğitim Teknolojisi ve Öğretim. (2002). (2008) Öğretim İlke ve Yöntemleri Ankara: Nobel Yayınları 238 KAYNAKLAR .. Arslan. Kırdan.KAYNAKLAR Alkan. A.tubitak.egitim. (2002). Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları. D. T. Genç. Tuzcular. E. M. N. Ö.. Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi. Hall of Australia Pty Ltd. Öğretim İlke ve Yöntemleri. (1998).aku. Ö. Ankara: Pagem A. Demirel.. F. De Bone. D. Demirel. Ankara: Gül Yayınevi. D. Web: http://vizyon2023. M. Ö. (1993).. (1975).. L. Bilen. Elma Net (2001). D. Sarı. (Çev. P. Web: http://www. 52(2). Ö. D. (1997). Doğanay. B. Gürkan. Gözütok. İlköğretimde Rehberlik.html Bloom. Eğitimde Program Geliştirme. H.) İstanbul: Remzi Kitabevi Demirel. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları. Öğretim İlke ve Yöntemleri Öğretme Sanatı. 53-62. Gündüz. Teaching and Learning.(1972). Öğretim İlke ve Yöntemleri. S. Ankara: Pegem A Yayıncılık. Teaching Principles and Practice. Yeni İlköğretim Programlarını Değerlendirme Sempozyumu (Kayseri).gov. 17-40. F. (1995). İ. (1999). (2003). (1993). S. A. Hesapçıoğlu. Lapp... Öğretmenlerin Sınıf Yönetimindeki Yeterlilikleri.ptt Başar. Ankara: Milli Eğitim Basımevi. Koç. Ö. Öğretmenliğimi Geliştiriyorum.N. ve Özdaş. Genel Öğretim Yöntemleri. H. (2008).tr Erdoğan. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. D. G. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Karataş Coşkun. New York: Simultaneously Published Çelik.com/Free_Association. Sayı: 189. Y.. (1995). Savaş.09. Eğitimde Program Geliştirme.net. (1996) A Guide to Teaching Practice. Ankara: Anı Yayıncılık Aydın. Ankara Üniversitesi Basımevi Alıcıgüzel. Manion. M. Bender. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Methods for Effective Teaching. F..09. Ankara: Sim Matbaası. O. İstanbul: Kafya Matbaacılık. C. Anahtar Dergisi. (1999). Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları. T. Milli Eğitimde Avrupa Birliği Vizyonunda Müfredat Değişikliği. Ankara: Milli Eğitim Basımevi. Çilenti. Web: www. Ankara: Kardeş Kitap ve Yayınevi. Z. (1984). İ. Yılında Öğretmen Yetiştirme. (2007). Ö. John. M. S. (2000). Tok. M. Plandan Uygulamaya Öğretim. İ. No: 168. Burden.elma. Gözütok. M. Allyn and Bacon Cole. (1994). “Öğretmen Nitelikleri. (2000). (2001). Program Geliştirmede Tabanlı Öğrenme Yaklaşımı. New York: Macmillan Publishing Co. Şahin.htm (14. H. J. Ellenwood. İstanbul: ALFA Basım Yayım Dağıtım. ve Esteve. Aydoğdu.. (2005). Planlamadan Değerlendirmeye Öğretme Sanatı. Demirel. Bacanlı. L. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Basımevi. Ankara: Anı Yayıncılık Bilgisayar Destekli Eğitim. Bakır. ve diğerleri. (07. A. Ankara: Pegem A Yayıncılık. E.com/bilgisayar/345/bilgisayar-destekli-egitim-bde.” Educational Review. Yeni Yöntem ve Teknikler.. Ankara: Ekinoks Yayıncılık. D. İlkokul Öğretmenlerinin Öğretmenlik Tutumları ile Benlik Kavramları Arasındaki İlişki. Eğitim Ortamları. B. ve Chan.2008) Ergün. Akgün. E. (1999). Ankara: Pegem Yayıncılık. Korkmaz. İlköğretim Programlarının Öğretmen Yeterlilikleri Açısından Değerlendirilmesi. “The transformation of the teachers’ role at the end of the twentieth century: New challenges for the future. Ö. S. Çoklu Zeka. Eğitim Teknolojisinin Temel Bir Öğesi Olarak Eğitim Ortamlarının Düzenlenmesi. A. K. H. İngilizce Öğretiminde Araç-Gereç ve Kılavuz Kitap Kullanılmasının Öğrenci Başarısı Üzerine Etkisi ile İlgili Deneysel Bir Araştırma.. Free Association. K. Aşılıoğlu. Aydoğan. Alkan. (1999). (2007).meb. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.Web: http://www. Ankara: Siyasal Yayıncılık.tr/Egitek Haber/s89/yazarlar/Ahmet.mycoted. S. Ö. ve Byrd. Demirhan. edu. Ünver. Inc.. (1997). B. C.bilgisayaransiklopedisi. http://uretim. A. (2008).Ş.). F. 12. C. Tok. C. (Editör). M. Yayıncılık Eacute.tr/metod01. İnsan Nitelikleri ve Okulda Öğrenme. Altı Şapkalı Düşünme Tekniği (Çev.tr/etkinlikler/yontem/bs. (2007). (2006). P. Cohen. (1992).. K. Web: http://www. Öğretim İlke ve Yöntemleri. Çağdaş Okulda Eğitim ve Öğretim.2008) Gözütok. (2004). Öğretim İlke ve Yöntemleri. Sınıf Yönetimi.” Cumhuriyetin 75. Öğretmenlerin Demokratik Tutumları. 13. ve Morrison. M. Özçelik.. (1999). M. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. (Editör). (1979). Ç. L. E.

html (01. Ross. M.Y). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.(2000). C. Küçükahmet. A Model of Effective Instruction. J. Class Opinion Poll. (1987). N. Library of Congress Catalohing-in .tr/yet/ adresinden 25 Nisan 2005 tarihinde erişilmiştir. Öğretmen Yeterlilikleri.html (08. 27. G.09. Journal on Excellence in College Teaching.KAYNAKLAR Kamp .verimlicalisma.. (1998) Designing Effective İnstcustion. Ankara: Gazi Kitabevi. Basics of Developing Case Studies. McMillan. Ankara: Pegem Yayıncılık.2008) 239 .Şti. OH: National Staff Development Council Major.org/ (05. 1-10 McCarthy. R. Ankara: Üner Yayınları.2008) Joyce. NFS Sourcebook.” Innovative Higher Education.gov. Öğrenme Öğretme Süreci. L.. (2001) Gelişim Öğrenme ve Öğretim. Koç.2008) Uşun. ve diğer. USA: Web Education.09.pdf adresinden 13 Aralık 2004 tarihinde erişilmiştir. “Active Larning Techniques Versus Traditional Teaching Stlyles: Two Experiments from History and Political Science.onlinefizik.successforall. In S. USA: Association for Supervisinon&Curriculum Dev. (2007). pisa. M. (2008) Web: www. Ankara: Gazi Kitabevi. E. ve Demirel. Öğrencilerin Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları-Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. Ü.htm (08.tr/yet/ Saban. Volume 3.egitim. Classroom Assesment. Sixth edition.08. No. (2005). (2008). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. (2005)“ Aktif Öğretim Yöntemlerinden Beyin Fırtınası Yöntemi ve Uygulaması”. L. Milli Eğitimle İlgili Kanunlar. (2004). R. S. (2003). Ankara: Anı Yayıncılık Slavin. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. A. (1997) “Introduction to Case Study” The Qualitative Report.com/content/view/37/28/ Wikipedia. Cilt 14 S:1 441-449 Taşpınar. E. Web: www. Kneeland. Models of Teaching. Nisan 25): http://oyegm. G. Karabıyık (1997). “Davranışçılıktan Yapılandırmacılığa: Eğitimde Yeni Bir Paradigma”. Authenticity Consulting. S. OECD (Organısatıon for Economıc Cooperatıon and Development) (2004).. Sönmez. İng. “Issues in Problem-Based Learning”. “Problem-Based Learning As Classroom Solution”. S. Caldwell (Ed. (2000).donusumkonagi.08.. (1995). “Kolb Öğrenme Stili Modeli”. Designs for Learning. LLC. Sınıf Yönetimi. (1994).edu/academic/cte/sourcebook/feedback. Copyright 1997-2008.tr ve ftp://dokuman. (2000). ÖSYM. (Çev. Eğitimde Rehberlik Hizmetleri.com/genclik/0452/0452.asp (06. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. Ankara: Anı Yayınıcılık. Yılmaz H.M.org/dataoecd/58/59/33918026. Web: http://www. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları. PhD. Second Edition. Web: www.meb. (2000). (2001). M.2008) Peker. The Free Encyclopedia. The Learning Environment and the Organisation of Schooling. Kuramdan Uygulamaya..edu/ssss/QR/QR3-2/tellis1. Konya: Çizgi Kitabevi Web: http://www. ve Calhoun.H. Web: http://oyegm.utexas. M.E. (2000). S. (2007).Publication Data McNamara.net/makaleasp?id=3432&baslik=ogrenme_stilleri&i=coklu_zeka Web: http://www. A. L. Tellis.4. N. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. S. ve MacKinno. (2000). (2002). Verimli Ders Çalışma. Nurdan Kalaycı). B.managementhelp. Savoire. Web: http://www.2008) Vural. S. Program Geliştirmede Öğretmen El Kitabı. Çukurova Üniversitesi Sosyal Blimler Enstitüsü Dergisi. Web: http://www. Weil. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları No: 153 Levine.09.2008) Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. MBA. Sayı 157 Web (2005. A. B. (T. Dünyada ve Türkiye’de Bilgisayar Destekli Öğretim.09. Vol. Öğretim İlke ve Yöntemleri.org/evaluatn/casestdy. Ankara: Milli Eğitim Basımevi. Web: http://www.tr/ (08.net/_images/pdfs/modeleffect. V. H. H. ve Broude. Psentice Holl. Milli Eğitim Dergisi. (1989). Problem Çözme. J. V.oecd. Ç..4. ve E. (2007). Öğretimde Planlama ve Değerlendirme. Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü Temel Eğitime Destek Si Öğretmen Eğitimi Bileşeni Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri Taslağı. 1-6 Senemoğlu. W.08.meb.gov. M.P. Yeşilyaprak.osym. C. Learning for Tomorrow’s World First Results from PISA 2003. 24. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım Ltd. H. Oxford. ve Sünbül.gov. M. J. Allyn and Bacon. ve Hughes. Web: www. Staff development: A handbook of effective practices.htm (08. İlköğretim Okulu Programı. Öğretim İlke ve Yöntemleri Ankara: Üniversite Kitabevi Tekışık. Sönmez.wikipedia. ve Anderson.Massion.2008) Şahin.nova. Educational Leadership.osym. 174-180 Küçükahmet. J.). M. Badon. Number 2.gov. (2000).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful