[IE

Sr

tn

J\

1-1 fi

<ti

£ § "2 $ -3 -8 c g -

lllff!

3 o to N J P o > CQ Ö - > ^ :0 O C ■

r-v

jstrM

.

Meşruliyet Cad.© Bu kitabın yaym haklan Analiz Basim Yaym Tasanm Gida Ticaret ve Sanayi Ltd. Seiim ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Dışişleri Bakanı ve Başbakam Prens Klemens von Metteniich'e aittir Teknik Hazirlik: Analiz Basim Yaym Baski: Analiz Basim Yaym ISBN: 978-975-343-543-7 KAYNAK YAYINLARI: 529 ANALIZ BASIM YAYIN TASARIM GIDA TİCARET VE SANAYİ LTD.kaynakyayinlari. Şti. Birinci Basim: Kasim 2008 Ön kapakta yer alan resimler.nindir.com e-posla: iletisim@kaynakyayinlari. Osmanh Padişahı III. Kardeşler Han No: 12/3 34430 Galatasar ay-Istanbul web adresi: www. ŞTİ.com Tel: (0212) 252 21 56-99 Faks: (0212) 249 28 92 .

YÜZYILIN SONLARINDA OSMANLIDA İSLAHAT HAREKETÎ Sürekli Diploınasiye Geçiş (1793) OSMANLI DEVLETİ'NİN "DENGE POLÎTÎKASf" UYGULAMASI Fransa'nın 1798 Mısır Seferi Osmanh-Rus İtîifakı (1798) Osmanlı-İngiliz İttifakı (1799) Osmanlı-Fransız Yakınlaşması (1802-1806) Osmanlı-Rus-İngilîz-Fransız İlişkileri (1806-1812) Tilsit Antlaşması (1807) Bükreş Antlaşması (1812) .IÇINDEKILER ÖNSÖZ İ789 DEVRÎMİ'NİN OSMANLI İMPARATORLUĞU ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 18. YÜZYÎLÎN SONLARINDA OSMANLIAVUSTURYA-RUSYA İLİŞKÎLERİ 18.

YUZYILIN BAŞLARÎNDA AVUSTURYA ÎMPARAFORLUĞU "Metternich Çağı" "Viyana Düzeni" Avusturya Imparatorluğu'nun Dış İlişkileri 9.9. YÜZYILÎN BAŞLARINDA OSMANLI-AVUSTURYA İLİŞKİLERİ "Doğu Sorunu" Osmanlı-Avusturya îlişkileri Osmanh-Rus îlişkileri Londra Amlaşması (1840) 47 50 52 55 124 58 59 60 62 ULUSÇULUK HAREKETLERİ VE BÜYÜK GÜÇEER Sırpîsyanlan (1804-1817) TUNA BEYLİKLERİ'NDEKİ AYAKLANMALAR (1821) YUNAN AYAKLANMASI (1821-1829) Yunan Ayaklanması ve Büyük Güçler (1821-1825)" Yunan Ayaklanması ve Büyük Güçler (1825-1826) Petersburg Protokolu (1826) Londra Sözleşmesi (1827) NavarinOlayı (1827) Osmanlı-Rus Savaşı (1828-1829) Edinıe Banş Anüaşması (1829) MEHMETALİ PAŞA AYAKLANMASI (1831-1841) Mehniet Ali Ayaklamnasi ve Büyük Güçler (1831-1833) Hünkâr İskelesi Antlaşması (1833) Münchengrâtz Antlaşması (1833) Mehmet AH Ayaklamnasi veBüyükGüçler (1838-1841) 65 65 71 76 78 84 88 90 93 96 100 105 105 111 119 121 .

"Mısır Sorunu"nun Çöziimü (1841) Boğazlar Sözleşmesi (1841) "TANZİMAT" VE BÜYÜK GÜÇLER KÎRIM SAVAŞI ÖNCESİ (1848-1853) Macar ve Leh Mültecileri Sorunu Osmanh'nın Ortodoks ve Kalolik Uyruklan Kırım Savaşı Öncesinde Büyük Güçlerin Osmanlı Politikalan (1851-1853) Osmanh-Rus-İngiliz İlişkileri (1853) SONSÖZ RESİMLER BİBLİYOGRAFYA YAŞAMOYKUSU .

5Ş J f"»( r#^ ©v ■"N S ?§ rS3 fc S» -^ " ^0 ■£* Î3 <* > ifc* CfJ <2 ^ *&&. B § . C . « .: £ * fc s N "^ Î4 ■O .*• = .

ülkemizi yöneten hükümetlerin. Ösmanlı Devîeti'nin Avrupa devletleriyle ve özelîikle de. tarihimizi yeterince bilmiyor ve ona gereken değeri vermiyoruz! Oysa. ülkemizin iç ve dış politikasım belirlemede. ikinci neden ise.ONSOZ Üzülerek söylemeliyim ki. dış politikamızı saptarken ve uygularken. çok önemli bir yüzyıi olarak değerlendirilen 19. tarihten çıkartılacak o kadar çok ders var ki! Bu kiîabımda. 19. Bu nedenîedîr ki. bunlardan en önemlisi. 19. Avrupa'nm yakm geçmişteki Osmanh'ya bakış açısmm. Osmanlı'nın Avusturya ile ilişkileri üzerinde durmamın iki nedeni bulunmaktadır: Birinci neden. ulus olarak. "Metternich Çağı" olarak nitelendirilmesi. 11 . gerek Osmanh gerek Avrupa tarihi açısmdan. yüzyıhn ilk yansmda. Ülkemizin günümüzde Avrupa devletleriyle olan ilişkileri değerlendirilirken. tarihten gereken dersleri almalan ve geçmişte yapılan yanhşhklan yinelememeleri gerektiği görüşündeyîm. bugünkü Türkiye-Avrupa ilişkilerirıe büyük ölçüde yansımasıdır. yüzyılın ilk yarısına. Avusturya împaratoriuğu Başbakanı Metternich'in damgasını vurması ve bu dönemin. Avusturya ile ilişkilerini irdelemeye çalıştım. Osmanlı împaratorluğu ile Avusturya İmparatorluğu'nun kaderlerinin birbirine benzer olrnasıdır. yüzyılın ilk yansındaki Ösmaniı-Avrupa ilişkilerinden çıkartılacak çok ders olacağını düşünüyorum. Belki de.

Osmanlı'y» güçsüzleşlirerek. ulusal vergi yükünün eşit paylaşımı ve keyfi tutuklama ya 1 Oral Sander. 1957. dış güçierin baskısıyla parçalara bölünmesi ve dolaylı ya da dolaysız Batılı devletlerin denetimi altına girmesi beklenmemelİdir! Osmanh'yı yeniden caniandırma îıülyalarma kapılan iç ve dış güçler. bu devletlerin hesaplannı tümüyle altüsl etmesi ve köhnemiş Osmanlı Devleti yerine. yeni ve sağlıkh bir Turk Devleti'ni kurmasıydı. bu düşîerini tarihe gömmelidirlcr! Doç. 1989. Avrupa'da yeşermeye başîamıştır.1 Fransız Devrimi.Dr. "liberalizm" akımı tarafindan biçimlenmiş ya da en azından bu akımdan eîkilenmistir. Siyasî Tarih. yani hükümet ile toplum arasmda bünyesel. kişisel mülkün dokımulmazhğı. 18. 107. London. Avrupa'nm. yüzyılın ikinci yarısından itibaren. Avrupa devletlerinin hiç öngöremediği bir husus. dünya devletîeri arasındaki saygın yerini aJmiştır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında bu amaçlarma ulaşmış ve "Avrupa'mn hasta adamı" olarak nhelendirdikleri Osmanlı İmparatorluğu'nu kendi denetimleri altına almıştı. yalnızca Fransa için değil. tüm yurttaşlann kamunun her alanmda çalışma hakkı. Hüner Tuncer Ekim 2008 1789DEVRİMİ'NİN OSMANLI İMPARATORLUĞU ÜZERİNDEKÎ EÎKİLERİ 1789 Fransız Devrimi. s. Europe Since Napoleon. Ancak. s. yüzyüın ikinciyansı ile 19. Mustafa Kemal isimJi bir dâhinin ortaya çıkarak. bııgün bîr daha dış güçler tarafindan parçalanmamak ve bölüiTmemek üzere.31. "İnsan Haklan Bildirgesi". iş-levsel ve kopuksuz ilişkilerin kurulması oluşturur. Longmans Green and Company. kapüannı yeni bir çağa açmıştır. bu ilkelcri temel alan "liberalizm". Osmanlı Imparatorluğu'nu parçalara bölmeyi ve böyleîikle.2 Bıı Devrim'in temelinde "egemenlik ıılusundur" ilkesi yatmaktaydı. Bu Devrim'in Öne çıkarttığı "özgürlük". Turn insanların yasa önünde eşitliği. yüzyıldan önceki hanedanlık rejimîerinde varolmayan. "demokrasi" ve "sosyalizm" akımlan. onu bir gün tümüyle ortadan kaldırmayı amaçlayan ve bu doğrultuda poliiikaJar uyguJayan Avrupa'nm Büyük Güçleri. yöneticilerie yönetilenler. New York. evrensel bir harekeî niteh'ğini taşıyordu. Atatürk'ümüzün gerçekleştirdiği mucizevî nitelikteki devrimJerle çağdaş bir deviet konumuna getirdiği ülkemizin. Siyasal anlamda liberalizmin temeüni.19. özglir olmak ve mutlak monarşi ile feodal ayncahklardan kurtulmak isîeyen dünya üzerindeki tüm insanlarm yaran içiıı yayımlanmıştı. Ankara. İmge Kitabevi Yaymlan. "eşitlik" ve "kar~ deşlik" ilkeleri. 32 13 . Atatürk'ün kurmuş olduğu yeni Türkiye Cumhuriyeti Devleti. 19. konuşma ve basin özgürlüğü. 2 David Thomson. bundan böyle yeniden geriye gitmesi. yeni bir çağm rnüjdecisi olmıış. yüzyıhn büyük çaplı olaylannın îümü. İlkçağlardan I918'e.

.

Ancak.kırılan Osmanlı Padişahı. Rus himayeciliğini reddetmekte. İngiltere iîe Fransa. Rus Can. 1841 tarihli Anîlaşma uyarınca. Bu protestoyu Avusturya Hükümeti'nin aracılığıyla yapmıştı. Rusya'nm Eflak ve Boğdan'a girmesi. Osmanlı Devleti. Benzer biçimde. Osmaniı Devieti çok önemli bir dı§ politika kararim artık. Rus işgalinin karşısında hiçbir direnişte bulunmamıştı. Ulusal Kurtuluş Savaşı sırasmda ve sonrasinda da. Prens Menchikov ve maiyeti Istanbul'dan aynldi. Avusturya ile Prusya'yı da yakmdan ilgilendirmekteydi çünkü bu iki devlet. dış politikasına iliskin karar verme yetkisini kendiliğinden Avrupah Güçlere tanımayı kabullenmişti. Tuna Beyliklermin. Kınm Savaşı öncesinde. Babıâli direnişini sürdürdüğü takdirde ise. kendi isteği ve istenciyle İngiltere'nin koruyuculuğu altına girmeyi kabul etmekteydi. Başka bir deyişle. Ortodoksluğun koruyucusu olarak. tek baştna alamamakta ve öncelikle Ingiltere'ye danışmadan hareket edememekteydi. 22 Temmuz'da Babıâli. Efîok ve Boğdan Beyükleri'ni işgal etti. tarihten almalan gereken ve hiçbir zaman unutmamalan gereken bir başka önemli derstir!!! SONSOZ 3 Temmuz 1853'îe Rusya. Görülüyor ki. yani ingiltere'nin himayesi altında kalmayı yeğlemişii. ulusçu güçlerin yanmda yer almak yerine. ülkemizi yönetenlerin. Doğu Avrupa'da ve Balkanlar'da güç dengesinin bozulmamasından yanaydı. yabancı bir devletin. Rusya'nın haklanm savunmaya girişecekîi. banşı kurtarma yolunda çaba sarfetmek- 150 151 . sonunda kendi topraklarmı bile yönetemez duruma düşmüş ve egemenliğinden dahi vazgeçmiş-ti. öte yandan da. ülkenin kaderini belirlemeyi İngiîizlere bırakmış ve ülkenin kurtuluş mücadelesinde. bundan böyle vergi vermemelerini ve Istanbul ile tüm ilişkilerini kesmclerini istedi. îsteklerinin yerine getirilmemesi üzerine. Kinm savaşı öncesinâe. Osmanh Devleti. İngiltere'nin önerisi üzerine. Çar. Rus ordularmm Eflak ve Boğdan'a girmelerini haklı kılan bir hareket olduğımu ileri sürdü. Osmanlı Devleti'ninresmenAvrupa devletlerinin ortak güvencesi altında bulunduğu gerckçesiyie. Rusya'nm bu davranışım protesto etti. Bir yandan. Pmt boyundaki Rus güçlerinin komutanı olan Prens Gorçakof. Bu. Yüzyıliar boyunca tüm diinyaya meydan okuyan ve birçok kıtada sesini ve gücünü duyuran koca Ostnanlı İmparatorluğu. Ösmanh Padişahs ve Hükümeti. Rus isteklerini "kabul edilemez" bulduğunu açıkladı ve Menchikov'un önerilerini reddetü. Sadrazam Mustafa Reşit Paşa. bunu bir "denizden işgal" sayarak. donanmalannı Çanakkale'ye gönderdi. bu durumun. Bu hareketine gerekçe olarak. bazı önlemlere başvurmak ve Tuna Beylikleri'ni rehin olarak elinde tutmak zorunda olmasım gösterdi. bıınıın için savaş açmak ya da yeni toprak kazançlan sağlamak istemiyordu. Rus Başbakanı Nesselrode. Bunun üzerine.

Avusturya Hükümeti. Ancak. Galata'da bir Hıristiyan KîlLscbi kurnıa ve bu Kiiise'yi kendi koruyuculuğu altına alma hakkmı elde cdiyordu. Bu Nota'da. Rusya'nin. Osmanlı Devleti'nin görüşüne göre. Hırisüyaii Kilisesi'ni ve İmparatoriuk îopraklan üzerinde uyguhnan Hiristiyan-lık dininİ kommaya soz veriyordu. Babıâli. Rus Hükümeti'nin ültimatomunu kabul edecek olursa. Kongre'ye Avusturya. ancak. Bu açıklama. son zamanlar-da başka nıczheplere tanımış olduğu haklarla tamamlamasj husus-ian yer alnıaktaydı. Rusya'nin. ancak. Osmanlıların. bu değişiklikteri Rusya ka-bul etmemişti. Viyana Notası'nı yorumlayarak. böyle bir konferansla. Bunlar. Osnıan-lıRus anlaşmazhğının Viyana'da toplanması öngörülen bir konfe-ransta çözüme kavuşturulması önerisinde bulundu. Osmanlı Hükümeti'nin görüşünü onaylamakta rereddüt gösterme-mişti. genel bir savaş tehiikesini uzaklaş-tırnıamn henüz münıkün olabileceğini limit ediyordu. Rus Başbakam'nın bu açıklamasını şiddetle kjnamış ve Stratford'un başından beri haklı olduğunu görerek. Prusya. tüm uyrukJarım korumak hakkma tek başına sahip olan Padişah'm hükümranhk haklanna aykın gö-rülmekteydi. eğer Babıâli. bu nota İstanbul'a geç ulaştı. Avusturya Hü-kümeti.2 Büyük Devletlerih İstanbul'daki temsilcileri. Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Ortodoks Kilisesi üzerinde Rusya'nin himayesinin kurulacağı anlamına gelen ifadeler yer al-makta ve asıl Önemlisi. Osmanh Padi-şahı ile Hıristiyan uyruklan arasmdaki ilişkilere karışmasına kapı-yı açık bırakmaktaydı. Nota'yı Osmanlı Devleîi reddetti çünkü Nota'da. Osmantı împaratorluğu. Rusya. Rusya'nin.teydi. Savaşın önlenebilrnesi için. uzlaşmacı hir îavır içinde yeni bir önerîde bulunarak. s. Ortodoks Kilisesi'ne tanınan aynca1 Osnıanh îiîipamloriuğıı iie Rusya arasmda Î774 yıhnda imzalanan Küçük Kay-narca A/iflaşmaSi'nm 14. Rusya ile yapılan anlaşmalar sonucunda değil. op. Osmanlı Devleti sımrla-n içerisinde yaşayan kendi dindaşlanna ilişkin kaygılarını da dik-kate alması gerektiğini açıklamıştı. Küçük Kaynarca1 ve Edirae Antlaşmalan'ndaki hükümlere uyarak. Osmanlı Hükü2 Kinross. Fransa ve Rusya katılmıştı. Hıristiyanlan koruma görevinin Osmanh Padişahı'na ait olduğuna ilişkin güvence vermeyi kabul etti-ğini açıklamıştı. ellerinden gelen çabayı harcamaya başlamışü. savaşm başladığmı anlamıştı. Batslı devletler de. elde edeceği haklan hiçbir zaman kötüye kullanmayaca-ğma ilişkin güvence vermeye hazır olduklarını bildirdiler. yalnızca Padişah'm Özgür iradesiyle verilmiş olduğunu Avrupalı Güçlere bir kez daha duyurdu. buna. maudosi uyannca da. Os-manlı İmparatorluğu'na yönelik gerçekten saldırgan niyeiierini îüm açıklığıyla ortaya koyuyordu. aynı zamanda. 10 Ağustos'ta Avusturya Imparatoru Franz Joseph'in bizzat yazdığı bir mektupla birlikte. Temmuz î853'ie toplandı. Babıâli'ye son bir uyarı notası gönderdi. yalnızca Rum Kilisesi'nin ayncahklarına dokunmamak-la kalmamasını. maddesi uyarınca. hkların. Babıâli'nin. Viyana Notası'nda bazı deği-şikliklerin yapıJmasını önermiş. Viyana Ko/ıgresi. barışı korumak için. Rusya'nın Efiak ve Boğdan'ı işgaü üzerine. Osmanlı'nın Rusya'ya bağıınlılığınj vurgulamakta ve Rusya'mn. Eylül 1853'te Olmütz'de bir araya gelmiş ve Rus Çan.. Osmanh Devleti'nin Viyana Notası'nı reddetmekîe hakîı olduğunu öne sürmüstii. Osmanh Devleti. Babıâli. Bu noîada. tarn anîamıyla banşçı niyetler beslediği belirtiiiyordu. İngiliz Dışişleri Bakanı Clarendon. İsUıııbuI'a yeni bir nota gönderildi. Ayııı Aniiasma'mn 7. cit. ViyanaNotası. Avusturya ile Rus İmparatorlan. bu Noîa. Avusturya. bes devlet adına olmak üzere. Osmanlı uyruklanm ya-sal hükümdanna karşı olan görevlerinden ayırmayı akhndan geçir-memekte olan Rusya'nin. savaş yöntemiyle karşıhk vemıek istememekteydi.492. Oıtodoks Kilisesi'nin tüm ayncahklanna bundan sonra da uyacağı-na iîişkin yükünılülük üstlenmesi ve bu ayrıcahklan. 152 153 . İngiîtere. Rus Başbakanı Nesselrode.

Çar'ın görüsüne göre. buna karşı gelebi-lecek iradeye ve güce sahip olmadığmı göstermişti. s. Avusturya ile Prusya'mn tarafsızlıkîarmı sağlamayı ümit etrnekteydi."4 Avusturya. Rusya'ya kar-şı Osmanlı'nın yanmda yer almaya karar verdi. tüm taraflar karşısında uzlaşmacı bir tutum içindeyiz ve her şeyden Önce. "Doğu Sorunu" ve Büyük Güçler. Batıîı Güçîerin başhca kaygısı. Babıâli'de de. kesin karannı vermişti. Osmanli güçlerinın komutanı Ömer Paşa. bir zamanlar turn Avrupa'nm başlıca kaygı ve korku kaynağı 4 Rich. Osmanli İmparatorluğu'nun aîeyhine.. Ruslann 15 gün içinde Tuna Beylikleri'ni boşallmaması durumunda. Osmanh-Rus anlaşmazlığı.. 8 Ekim'de. Kınm Savaşı'nda. Böyîelikle. Rusya'nın tek başına hareket etmesine izin vermemeye kararlı olan İngiltere ve Fransa. Rus Can. Avusturya İm-paratoru Franz Joseph'e yazdığı notada. tüm Akdensz bölgcsini egemenlîği altma alabilme olasılığıydı. çabalannı birleş-tirmelerini. 30 Kasım 1853'te Osmanli donanmasimn Sinop'ta Ruslar tarafmdan batınlması üzerine. Ortodoks Kilisesi üzerinde Rusya'nın koruyuculuğunun kabulü anlamma gelebilecek olan hiçbir yükümlü-lüğü üstîenmeyecek ve Avusturya. ri önleyebümek amacıyla oluştnrulacak bir Avrupa koalisyonunun yanında yer almasını gerektirdiğini savıınmaktaydı. bu devletlerin Rusya'ya karşı duydııkları korkuydu. 155 154 . Rus Ue Avusturya Hükümetlerinin görüşleri ve çıkarları arasında tam bir uyum vardı.meti. Batılı Güçlerin Kırım Savaşı'na karışmalannın altında yatan te-mel neden. Rusyadan Eflak ve Boğdan'dan çekilmesini istemis ve bu istemin reddi üzerine de. ancak. "Doğu Sorunu"na iliskin olarak. olası bir Osmanh-Rus savaşında.. Rusya'nm Balkanlar'ı denetimi altına aldıktan son-ra. cit„ s. Tuna Beylikleri'ni boşaltmayı reddedince. Rusya. 23 Mart 1854'ie Kirim Savaşı'na Osmanli Devleti'nin yanında katdmısîı. Yakın Doğu'da. Rusya'ya karşı savaştan yana olanlann sayısı giderek artmış ve Padişah. "Kırım Savaşı" olarak bilinen Osmanh-Rus savaşı baş-lamış oldu.57. elinden gelen. Prut boyundaki Rus güçleri komutanı Prens Gorçakof a. 4 Ekim 1853'te Osmanli Meclisi bir açıklamada bulunarak.67. Rus Çan. Istanbul ile Boğazlar'ın Rus tehdidi al~ tında bulunduğunu açıkça gören İngiltere ve Fransa. bir kez daha Boğazlar yüzünden. Rusya ile Avusturya'nm birlikte hareket etrnelerini önerdi. Iki yüzyıllık bir sure boyunca. Osmanh'nın bu görüşünün Rus Hükümeti tarafından kabulü için. Balkanlar'da ve Akdeniz'de etkisini yaymada başanlı oîmuştu. 12 Mart J854'te Osmanli Devleti ile itti-fakyaparak. Osmanli İmparatorluğu'nu mümkün olduğu sürece koruyabilmek amacıyla. Osmanlı'nm çökmeye yüz tutması durumunda. bu gelişmele3 Tuncer. hemen hemen her yirmi yilda bir Rusya ile Osmanli İmparatorluğu arasında bir savaş yapılmış ve Rusya. İstanbul'u da eîe geçirerek.3 Avusturya. 1853 Ekim'inde.her çabayı harcaya-caktı. Rus ve Osmanli Hükümetleri arasm-da arabuluculuk yapma önerisindc bulunmus ve şu noktayı vıırgu-lamıştı: Osmanli Devleti. Tuna Beylikleri'nin boşal-tılması ya da savaş seçeneklerinden birini yeğlemesi uyarısında bu-lundu. özellikle bizim zararımıza olabilecek bir Avrupa uyuşmazlığım önlemeye çahşıyoruz. Kırım Savaşı'ndan sonra Avrupa'da dengeler yeniden alîüst ol-mus. op. Avusturya Dışişleri Bakanı Buol. Kınm Savaşı öncesindc şunları söylcmişti: "Biz. Osmanh güçlerinin Tuna'yı geçeceğini Büyük Güçlere bildirdi. Rıısya'nın zafer kazanmasından ve Osmanli Imparatoıiuğu'ndaki Ortodoks Hıristi-yan nüfus Ue Balkan eyaletleri üzerinde himaye hakkını elde etme-sinden korku duymakta ve Avusturya'nm çıkarlannm. bir Avrupa sorununa dÖnüşmüştü. savaştan önce.

bundan boyle artık korkulacak bir devlet olnıadığmı Avrupalı Büyük Güçler görmüşler ve Osmanlı'yı parçalara bölmek suretiyle. 156 . Auğlıklı ve güçiü bir devlet olarak yeniden hay at hulmuş ve bir daha bölünmcmek üzere. tüm dünya devletleri arasıııdaki saygm yeri-ni almıştır. Birinci Dünya Savaşı'mn sonunda ise Avrupalı Güçler tarafın-daıı parçalara bolünen ve ölürne mahkûm ediîen "Avrupa'ın Hasta Adamı".olan Cbmanlı Imparatorluğu'nun. daha da güçsüzleştirme poiitikalannı yoğunlaşürmışlardı. Mustafa Kemai Aiatürk gibi hir dâhinin liderliği altında.

"Kutscher Europas-Arzt der Revolutionen". Arthur. Wien. Napoleon (1852-1870) . Graz-Wien-Koln. c. Tarih-i Cevdet. ANDERSON M. Wien. Ltd. Wien. Raoul. 1883. 1972. 1-8. 1962. Victor. AUERNHEÎMER. Jo hannes Giinther Verlag. Rikola Verlag. yaym yönetmeni. Sina. Istanbul. Leipzig. AKŞÎN. Maximen des Eürstcn Metternich. Leipzig u. Der Zerfall Osterreichs. Adolf. Die orientalische Politik Osterreichs sett 1774. Fransa Imparatoru II!. Macmillan. 1973.BIBLIYOGRAFYA Kifaplar Ahmed Cevdet Paşa.S. London. Uçdal Neşriyat. der Damon Osterreichs. 1999. ALBRECHT-CARRIE. 1936. Methuen and Co. Ziirich-Frankfurt. Muslerschmidt Göttingen. c. Türkiye Tarihi. Vak'anüvfs Ahmed Luifi Efcndi Tarihi. 1984. . 1922.4. 1966. Verlag Styria. Metternich. BIBL. Prag u. BERGLAR. Istanbul. The Eastern Question 1774-1923. Rene. 1988.. Peter. Tarih Vakfı-Yapı Kredi Yayinlan. Amelthea-Verlag. BEER. 1958.. 3 (Osmanh Berle-li. Istanbul. London. Metternich. Ahmed Lûtfî Efendi. Metternich. 1600-1908). BREYCHA-VAUTHIER. A Diplomatic History of Europe Since the Congress of Vienna.. Cem Yaymevi.

Green and Co. 1648-1918. KOHN. 1932. 1965.T. Hans. Thomas. LACHMAYER. Eyre and Spottiswoode. 1.. 1888. COLQUHOUN. Joseph Freiherr von. Archibald and COLQUHOUN. 2 vois. Turkey in Europe.L. FISHER. GRANT. Carlton J. Koehler. 1991. The European Concert and the Eastern Question. 1916. Longmans. 1952. 181 . 17734859. Budapest. 1983. Berkeley/Los Angeles. 1950.H... Ankara. CECIL. c. . University Press.W.. London. Robert A.M. A History of Europe from the Beginning of the 18th. Katharina. Baski. The Whirlpool of Europe.. The New Cambridge Modern History. Kha~ yats. C. Der lange Weg in die Katastrophe. Howard Fertig. 1957.I. New Jersey. Halil. Europe in the Nineteenth and Twentieth Centuries (1789-1950). W. Graz-Wien. London. 1938. A History of the Habsburg Empire 1526-1918. 2. Valentine. Die oeientalische Frage in den Jahren 1838-1841. J. 2006. 2 vois. FREEMAN. Istanbul. Hans. The. Metternich und seine auswartige Poli-tik.F. Turk Tarih Kurumu Basmievi. Phil. London. 1969.. HERMAN. Die Geschichte Osterreichs. Harold. İNALCIK. New York. The Eastern Question. Hugo... 1952. Monika. London. Vol. Band. Osmanli Devleti Tarihi.A. der Kutscher Europas. Algernon. 1952. New York. 1960.V. Eren Yaymcihk. 4. Enver Ziya. Verlag von R. GEWEHR.. Cambridge. London. E-. London. 1832.BURY. Diss. The Fife of Stratford Canning. CREASY. Fedor von. HAYES. Istanbul. Phil. London. HOLLAND. Geschichte des osmanischen Reiches. Diss. ELIOT.J. 2 vois. 1877. University Press. Metternich. HASENCLEVER. London. Lord and Chirol.J. Wien. Millî Mecmua Basımevi. The Habsburg Empire 18041918. HANTSCH. CRAWLEY. Arthur. Century to 1937.. X. DEMELITSCH. New York. sixth edition. The Question of Greek Independence. History of the Ottoman Turks. ed. Stuttgart. Istanbul. 1961. 1827-35. The Ottoman Power in Europe. Fransa-Mısır ve Osmanli Imparatorluğu (1797-1802). Ethel. 1930. Selbst Verlag. HAMMER-PURGSTALL. Its Nature. Leipzig. Edward S. Stratford. c.. 1907.. 1898. Beirut. 1968. E„ der. EVERSLEY. Edward. 1914. 1931. Princeton. Miinchen. Charles. GEISS. GROBAUER. Austria. London.. Turkey and Europe in History. A. 1950-52. LANE-POOLE Stanley. A Political and Social History of Modem Europe. Metternich. KARAL. Immanuel. 1959. CANNING. KANN. Adolf. 180 GUNTHER. Osmanli Tarihi. Cambridge. Hungary and the Habsburgs. Eyre and Spottiswoode. London. 1999. History of the Greek Revolution. Piper. H. HERZFELD. F. The Rise of Nationalism in the Balkans. 1933. GORDON.. Mehmed AH und Österreich. 1878. and TEMPERLEY. Its Growth and Its Decline.. Wien. Band. İHSANOĞLU. Longman Group Limited. Wien.P. Das Verhalten Englands und Osterreichs zum ghechischen Aufstand in den Jahren 1821-1827. Turkish Empire 12881924. 1974. University of California Press.. Braunschweig. Die moderne Welt 1789-1945. Metternich. 1885.

İlkçağlardan 1918'e. MARRIOTT. Verlag F. Die Aera. 182 ROSEN. The Ottoman Empire. SRB1K. 1977. Cambridge. Darton. T. Plans. München. Cambridge. 1921. 1 London and New York. 1860.C. The House of Austria. Metternich.R. Metiernichs Kampfum die europaische Mine.. SCH1EMANN. SHAW. Heinrich Ritter von. SANDER.. 1962. Denkwurdigkeiten und Erinnerungen aus dem Orient. 1908. 1952. The Macmillan Press Ltd.. Stuttgart. E..E. fourth edition. ed. 1904-1919. Morrow Quill Paperbacks. Leipzig. Siyasî Tahh.Mettemich 1815 bis 1848. Anton. Denkwurdigkeiten. Wien. de Bertier de. Ferdinand Strobl von. Mass. Ernst. Kober und Markgraf. Allen and Unwin Ltd. Oxford. SPRINGER. New York. Russian Policy and the Opening of the Eastern Question in 1838 and 1839. SCHWARZ. Why the Crimean War?: A Cautionay Tale. MACARTNEY. Vol. METTERNICH. RADVANY. Prinzipiengrundlage und Diplomatic in Metternichs Europapolitik. Hölzels Verlag. 1814-1914... Band II.. Norman. 1962.lI. History of the Ottoman Empire and Modern Turkey. 1925. 1991. P.. SCHROEDER. Fürsi Metternich. 1971 RAVELSBERG. 1815-1848. Boston. The Hague. SKED. Imge Kitabevi Yaymlan. London. McGraw-Hill. Europe's Balance of Power. MOSELY. 1801-1913. Heath and Company. 1979. C. G. MOLDEN.. D. LORD Kinross. Metternich. The Eastern Question. Oral. Geschichte Österreichs seit dem Wiener Frieden 1809. Zur Geschichte der orientalischen Frage-Briefe aus dem. Die Orientpolitik des Eürsîen Metternich.. Bertrand. 2 Bde.LAUBER.. Stanford J.W. The Decline and Fall of the Habsburg Empire 1815-1918. Edinburgh. Cambridge. Freedom and Organization. 1948.. Potsdam. Cambridge University Press. 1815-1848. C. 1969. Bruckmann. Henry R. 1836-37. 1942. Ankara. Harvard University Press. J. Stern Verlag. Emil. 1989. RUSSEL. 3 Bande. 1977. London. MÎLEER. and SHAW. Paul W. Wien und Leipzig. ErsterTeil. The Age ofMettemich 1814-1848. London.. G. ed. PROKESCH-OSTEN. Wien. William. 2 Bde. Alan. the Coachman of Europe. New York. Eze! Kural. 1906. Geschichte Russlands unter Nikohus I. 1866. Arthur. 1989. 1934. MEYER. Aarau. Clarendon Press.A. Mlinchen. Metternich und seine Zeit 1773-1859. 18201823.. Wien. RIEBEN. SAUV1GNY. New York. Carl Ritter von. Henry Holt and Company. 1823-1829. 1913. 1978. 1877. Metternich and His Times. SCHMIDT-Weissenfels. MAY.. Edinburgh University Press. Metternich's Diplomacy at its Zenith. Nachlasse Friedrichs von Gentz. University of Texas Press. Geschichte seines Le-bens und seiner Zeit. Longman and Todd Ltd. RICH. Prag. 18291833. The Ottoman Centuries. Berlin. Austin. 1939. 2 Bde. Geschichte der Tiirkei von dem Siege der Reform im Jahre 1826 bis zum Pariser Trachtat vom Jahre 1856. Werner.. SAX. 1962.. 1863. Vormârz. . A. Longman Group Ltd.. Potsdamer Verlagsgesellschaft. Geschichte des Machtverfalls der Tiirkei. Leipzig. University Press. 1913. Leipzig. Metternich's Projects for Reform in Austria. 1933. Wi-en.

183 .

Constable and Co. Longmans Green and Company.. Oxford University Press. 1880. Wien.. England and the Near East: The Cri mea.H. Tuncer. Ümit Yaymcdik. Franz. WEBSTER. Bell and Sons Ltd. TRITSCH. Sefirleri ve Sefaretnameleri. Ltd. The Macmillan Press. Ümit Yayıncılık. WaUher. Geschichte des osmanischen Reiches. William. UZUNÇARŞÎLI. Limited.STERN. EX. London. Gündoğdu Matbaasi. WOODWARD. London. WOODRUFF. -Iladiye. Istanbul..227-277... . Propylaen Verlag. . The Struggle for Mastery in Europe. 84 VELTZE. Ankara. Ebubekir Râtib Efendi'nin Nemçe Sefaretnamesi. 1996. Baski. 185 . München. Metternichs Stellung zum griechischen Freiheitskampf Diss. UN AT. G. 2 vols. Melternich'in Osmanh Politikasi (1815-1848).. G.201. Ankara. The Struggle for World Power. TAYLOR. 1951. Ltd. Charles K. N-. London. Europe Since Napoleon. Osmanh. B. UÇMAN. 4 Baende. 1840-1863. 1905. Harold W. 2000. 1957. HoIIe u.V. Kitap Matbaacihk. Alois. Makkleler BAILLEU." Historische Zeitschrift.237-256. 1913. Karl. New York. BITTNER. Geschichfe Europas.Ll.. Büyük Osmanh Tarihi. Sitki Baykal. Macmillan and Co. Ausgewahhe diplomatische Aktenstücke zur orienialischen Frage. "Ein neues Werk über Metternich. Eaik Resit. Hamburg-Gotha. Phil.. London. Ankara. Ltd. 19. Ankara. January 1936. Bell and Sons Ltd. 1925. HERTNER. Berlin. Frank Cass and Co. Alfred.Co. _ Jhe foreign Policy ofPalmerston. A. 2. 2003. 1931.. 1500-1980. Osmanh Diplomasisi ve Sefaretnameler. Harper and Row Publishers.VII. . BOLSOVER. 1927. 1998. Stuttgart. 6. G. Ankara.. 1992. STERN. 1951. Osfar. Turk Tarih Kurumu Basimevi. no. The Hahsburg Monarchy 1815-1918. Büyük Osmanh Tarihi. Bd. WALZEL. TUNCER. LUCHTWALDT. ed. Heinrich. The Foreign Policy of Casilereagh 1815-1822. s. Helene. 1961. 1830-1841. Die Politik Metternichs. YPSILANTT. Paul. Johann W. "Doğu Sorunu" ve Büyük Güçler (1853-1878).J. Metternich's Europe. Vol. Alfred.. Friedrich. . Lon don. Berlin. Bd. WALKER. Turk Tarih Kurumu Yaymlan.VI. Hakkı. . Ankara. XL1. THOMSON. New York. Neue Folge. Yüzyılda Osmanh-Âvrupa İİişkileri. YORGA. Metternich-Glanz und Versagen. London.P. Britain. c. 1968. Istanbul. TUNCER. 5. London. 1942. Abdullah." Milteilungen des österreichischen Institutsfür Geschichtsforschung. Evanston. 1911. Ltd. STRUPP. Gotha.. London. İ. Siebenicr Band. Weltgeschichte.302-319. Mack. the Liberal Movement and the Eastern Question. -f/le Foreign Policy of Canning 1822-1827. s. SCHNABEL. Lon s don." The English Historical Review. Baski. 1966. TEMPERLEY... 1999.. War and Peace in Europe 1815-1870. ]848-1918. 3926. 1934.9. çev. Wien. "Palmerston and Metternich on the Eastern Question in 1834. Ümit Yayıncıhk. 1964. c. s. Ümit Yaymcihk. Ludwig. London.8. London. Frank Cass and Co. ZINKEISEN. 1981. Hiiner. Hüner. Baski ve c. 1968. David. Verlag. "Die Memoiren Metternichs.

3 (Aug. MEYER.. XXXIII. TUNCER.. Bd. Şubat 1983. c. 18. TEPLY.75-84. 1965. Nisan 200i. Adam. Harold. October 1924.X.XXXV. "1838 Osmanh-İngiliz Ticaret Antlaşması ve Mi-sir Tehdidi. no. ÇELİKER. . 1963). s. XIV. KOLOĞLU. Band. s." Histo-rische Vierteljahrschrift.XXX. München. Bela.. 1960. Mart. 1937. s. s.." The American Historical Review. Vol. Heinrich.83. Vol. NAFF. "19.BREYCHA-Vauthier. s.237-260." Doğu Ban. Band.627-640. 1. s. Şubat. Oral. "More Sources on Metternich. Otto.109-126. Thomas. s. 1961. 1930." Journal of the American Oriental Society. . s." Wort und Wahrhe.]. F. s. XL." Historische Zeitschrift. Yüzyılda Osmanlı-Avrupa îlişkileri. "Der Kutscher Europas. CLVH. Ocak-Arahk 1983." The American Historical Review." Mitleiiungen des österreichischen Instilııtsfür Geschichtsforschunç. "Avusturya'nin ve Türk-Avusturya İlişkilerinin Tarihçesi. no. GREZER." Geschichte." askeriTarih Büiteni Eki. "Suggestions during the Crisis of 1840 for a 'League' to Preserve Peace." Austrian History Yearbook. MENDELSSOHN-Bartholdy. "Reform and the Conduct of Ottoman Diplomacy in the Reign of Selim III. KANN. SRBIK.240-262..308-317. s. no." Österreichische Nation." Journal of Modern History. Vol.4176." Contemporary Review. Robert A. "Die orientalische Politik des Furs-ten Metternich.. c. sayı:İ5. "Der Streit urn Metternich. Fürst Metternich im Urteil der Historiker von Heute.333-339. 1-4. 1823-1826. c.. 1925.36-39.60 (1988)." Historische Zeitschrift. Yıl 4." Siyasal Bilgiler Fakiiltesi Dergisi. July 1959.XXXVUI.-Sept.24'ten Josef Freiherr von Hammer-Purgstall. 70. s." Journal of Modern History. E.W. 186 SCHROEDER. Seidel und Sohn. "Metternichs Plan der Neuordnung Europas 1814/15. WANDRUSZKA.it. Fahri. A'. 187 . 1867. SANDER. Wien. 1925.Four Allied Governments at Paris. 2..45. Ritter von.XXXIl. MENCZER. i 789-1807.443-483.S. "Hunderî Jahre nach Metternichs Tod: Metternich und unsere Zeit. RODKEY. XXIV (1929). Juîi 1959. "Metternichs politische Grundanschaungen. KITTEL. TEMPERLEY. Karl. s.219-231.O." Tarih ve Top/um. "The Views of Palmerston and Metternich on the Eas tern Question in 1834. "Canning and the Conferences of the . "Metternich Studies since 1925." The English Historical Review. s. Bd. Paul W. 0. "Metternich: A Reappraisal of his Impact on International Relations. "Türkische Gesandschaften nach Wien (1488-1792).207-227. c. s." Historische Zeitschrift. Vol. Sayi 14. no. 16-43. Vol. "Arap-İsrail Savaşı'nm Onuncu Yıldönümünde 1815 Avrupası ve Henry Kissinger. 1930. Hmier.38-44.2. Verlag von L. Erinnerungen aus meinem Leben 1774-1852. 1959. "Der Ideengehalt des Mettemichschen Systems. s. "The Legacy of Metternich. Abt. s. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful