HESAPLAMALAR

1. KALDIRMA MEKANİZMASI SEÇİMİ
th ⇒ hareket saati
günde 4 saat haftada 6 gün
4x6x52=1248 saat

th ηikiz palanga

=

1 1 − η z mak
*
z 1 − η mak

orta işletme grubu kaynak / 4 /
Gr= Q =40 000*9.81=392400 N
30000 ≤ Q ≤ 45000 ⇒ kaynak / 1 / den
z=8 sekiz halatlı palanga seçildi.

Şekil 1: Sekiz Halatlı İkiz Palanga
Kaldırılan yük gereğince palanga seçimi kaynak /1/ den alınmıştır.

1

2. TEL HALAT SEÇİMİ
Vinçlerde kullanılan halatlar standart tip kendir özlü ve kendinden
yağlamalıdır. Aleve sıcaklığa maruz kalmadığı sürece kurumadığından yağlamaya
gerek yoktur. üretimde çeşitli çelik halatlar ile gergi halatlarını kullanmaktadır. Dünya
standartlarında (ASTM, DIN, BS. TIS) göre üretim yapan, hammadde ve proseslerde
uluslararası kalite güvenliği TS-ISO-9002 belgeli ve genellikle yerli fabrikalardan
(Çelik Halat Tel Sanayi A.Ş. –İzmit, Has Çelik Halat San. Tic. A.Ş.- Kayseri) vinçlerin
tip, donanım, çalışma alanı, kaldırma yüksekliği ve kapasitelerine göre genel olarak
6x36 WS, 18x7 Dönmeyen (nuflex) çelik askı halatları ile 6x19 ST ve SE, 8x19 SE
kendir veya çelik özlü askı halatlarını ve 6x12+7, 6x24+7 kendir özlü galvanizli gergi
halatlarını kullanmaktadır.

2.1. Halat Çapı
8 halatlı ikiz palanga için:

1 1 − η z mak 1 1 − 0,98 4
= 0,97 ⇒η ikiz palanga=0,97
*
⇒ *
4 1 − 0,98
z 1 − η mak

ηikiz palanga =

S max =

d min = 0,101 *

Q + G kanca
392400 + 2000
= 50824 ,74 η

2 * 4 * 0,97
2 * z * ηikiz pal .
S max

⇒0,101

*

38182

,98 = 22 ,77 mm

d min = 24mm seçildi.

24 mm standart çapında ve çekme dayanımı 1650 N/mm2 olan 6x19 ilave telli
6x12/6+6F/1 lif özlü çıplak telli çapraz sağ sarımlı SEALE halat seçimi yapılmıştır.
Aşınma ve ezilme mukavemetleri mükemmeldir. Kopma değeri maksimum tel halat
için 263000 N dur. Yaklaşık birim ağırlığı 1,62 kg/m2 ‘dir. Kaynak /1/ den çekilmiştir.

2

2.2. Tel Halatın Kopmaya Karşı Mukavemeti:

SH = Tel halat emniyet katsayısı aralığı : (SH =7.....13)

d=

a
S dinamik = S statik * (1+ )
g

v=20 m/dk ⇒0,33 m/sn

Q*γ*4
π * σK

⇒21=

50824 ,74 * 4 * γ
1650 * π

⇒γ =14,68 emniyetlidir.

*a=0,16 m/sn2

a

=50824,74 * (1+ g ) ⇒ Sdinamik=51653,68 N

d

Q*γ*4
π * σK

⇒21=

51653 ,68 * 4 * γ
1650 * π

⇒ γ =14,45 emniyetli

Halat çapı bulunmasında ve mukavemet hesaplarında uygulanan formül ve
sabitler kaynak /1/’den alınmıştır.

3. HALAT MAKARASI HESABI
Makaralar üzerinde halatın çıkmamasını sağlayan muhafazalar mevcuttur.
Halat makaraları rulmanlar ile yataklanmıştır. Kancada emniyet mandalı mevcuttur.

3.1. Halat Makarasının Seçimi:
Dr

: Tel halat makarası yuvarlanma dairesi çapı

Da=D2

: Dış makara çapı

D1

: İç makara çapı

dA = d2

: Tel halat makarası yatağı iç çapı

dN = d1

: Tel halat makarası yatağı dış çapı

ba

: Makara dış kısmı genişliği

S1

: Kaburga kalınlığı

S2

: Yan kaburga kalınlığı

d2

:Aks çap kalınlığı
3

k1

: Taşıyıcı yatak boyu

r

: makaranın iç yuvarlanma dairesi çapı

x

: bronz burç kalınlığı

d3

: Tel halat makarası yatağı bandaj iç çapı

Şekil 2: Döküm Tel halat Makarasının Ölçülendirilmesi
Minimum yuvarlanma dairesi çapı;
Çelik döküm makara seçilmiştir. Akma sınırı 255 N/mm2 dir. D=21 mm halat
çapı için seçimler aşağıdaki gibidir. Halat makarası kaymalı yatak seçilmiştir.

Dmakara=Km*dH =22*24=528

D1= 528 mm ≅ 560 mm

Makara çapı 560 mm alındı /1/-/4/
Makara ölçüleri;

r=12 mm

a=40 mm

ba=70 mm

dA=100 mm

dN=130 mm

4

5 .Ş. kullanılan malzeme boyut ve sabitler kaynak /4/’ten alınmıştır.5 * π ⇒d=89.• Dr=D1+dH=560+24=584 mm • D1=Dr+2*a= 560+2*40=640 mm • S1=0.’den kaynak /1/ den.5 N / mm 2 S 2 • Me = Q + G kanca * l1 4 l1 : makara ekseni ile mesnet arasındaki mesafe • Me = 392400 + 2000 * 80 4 ⇒ Me=8874000 Nmm l1=90 mm • d =3 32 * 8874000 127 .84=12.01*Dr+10=0.2. •W= π * d3 32 32 * Me • d=3 π *σ em • σ em = Re 255 = = 127 .01*584+10=15.16mm ≤ 90 mm emniyetlidir.16mm ≤ 90 mm ⇒d=89. Makara Aksının Hesabı maksimum eğilmenin olduğu yerde.84 mm • S2=0. σ= Me ≤σ W em aks çapı daks=90 mm.8*15.672 mm Makara boyutları Güneş Makine A. aks malzemesi seçilmiştir. 3.8*S1=0.

η s= 0. Yatak malzemesi olarak S80 seçildi. 4.47 N/mm2=σ bem emniyetli yatak hesabı sabitleri için kaynak /4/ kullanılmıştır. çift hız için özel motorlar. Sistemin sağlıklı işlemesi için motor adaptasyonları DIN-IEC standartlarına uygun adaptasyon şekline göre yapılır. Elektrik motorları bir sargılılarda TEE Watt veya GAMAK. IP 44 ve IP 55 koruma sınıflarında olup.3. çift sargılılarda LEROY SOMER ve SEW EURODRİVE kullanılır. Sistemlerde kullanılan tüm elektrik motorları kısa devre motorlu asenkron olup sincap kafeslidir.98 :tambur verimi η dk =1 :dişli kutusu verimi η T= 0.98 : halat sistemini verimi η TA = 0. Kaldırma ünitesinde redüktör ile motor arasında kaplin kullanılarak maksimum torklarda emniyet oluşturulur.96 : toplam verim 6 . ithal motorlar ve yüksek koruma sınıfları isteğe göre hazırlanmaktadır. 380 Volt çalışma geriliminde ve yüklü emniyetle kaldırılacak güçte seçilmiş.3. KALDIRMA MOTORU SEÇİMİ Kaldırma sistemini hareket ettirmek için gereken güç tam yük ivmesiz güç ile ivmelendirme gücünden oluşmaktadır. Kaymalı Yatak Hesabı: Kaymalı yatak eksenel doğrultuda gelen kuvvetler karşılığında ezilebilir: Bronz ve pirinçlerde σ =(5÷ 20) N/mm2 bem * σb = L : yatak uzunluğu d : aks çapı * σb = 103307 ≤σ 100 * 85 F ≤σ L* d bem bem ⇒ σ b=11.

Tamburun devir sayısı.9 =1 Top İTop= 63 seçilmiştir.98 ⇒NMOT =28. Tahvil oranı.98 * 0. Dt : tambur çapı 7 .η M= 1000 dev/dk ⇒ 16. TAMBUR HESABI Tambur çelik çekme malzemeden imal edilir.52 kW 30 kW’lık 1000 dev/dk’lık GAMAK GM225 m6 tipi seçildi. 5. Tambur çapları seçimi DIN normuna göre halat çapının minimum 16 katı olarak yapılmaktadır (25 olarak alındı). Kaldırma motoru hesapları kaynak /1/’den.9 dev/dk redüktör seçimi 3 KB tipi ZET redüktörden i=63 dev/dk seçildi.67 dev/sn NMOT = • : devir sayısı ( Q + G kanca ) * Vk 1000 * η TOP ( 392400 + 2000 ) * 4 ⇒NMOT = 1000 * 60 * 1* 0. motor standartları için kaynak / 9/’dan redüktör seçimi kaynak /8/’den alınmıştır. n M * π * Dr i ikiz * VK • i TOP = • ⇒i TOP = 1000 * π * 0. Halatın tambura dolanma çapı halat ömrü bakımından önemlidir.25 4* 7* 2 =58.96 * 0. • n MOT iTOP= n TAM 1000 ⇒ 63= n TAM ⇒ nTAM=15.

b : halatlar arası mesafe a : yiv tepesinin yuvarlanma dairesine uzaklığı r : yiv radyüsü e : kenar çıkıntısı Şekil 4: Tambur Yiv Profili 8 .

Şekil 5: Halatın Tambura ve Flanşlara Sarılması 9 .

Zyiv : tambur üzerindeki yiv sayısı Lyiv : yiv açılmış tambur üzerine sıralanabilecek maksimum halat uzunluğu hk : makara takımının yerden olan yüksekliği ZTOP. Tamburun Boyutlandırılması: Halat kılavuzu tambur üzerindeki yivlere sarılması için imal edilir. Kılavuz halatla beraber tambur üzerinde ileri geri hareketi ile halatın düzün sarılmasını sağlar.97 0.6 * π 10 .5*dh=2. Tambur yapımında St37 malzeme seçilmiştir.53*dh=0.125*24=3 mm 1.125*dh=0.5*24=60 mm • a=0.6 mm • e=2. Kılavuz ile tambur aynı malzemeden imal edildiği için ömür olarak arttırılmış bir değere sahiptir.HAL : tambur üzerinde kalacak halat uzunluğu İs :halat iletim oranı (8 halatlı ikiz palanga için 4) +2 :ek sarım sayısı * Yiv sayısı.53*24=12. • Dtam= Kt*dh=25x24=5000 mm • R=0. * Zyiv= Zyiv= i ikiz * h K D TAM * π 4* 8 + 2 = 18 .15*24=3.Dt tambur çapı tambur eksenine sarılan halar ekseninden ölçülür.15*dh=0. Yükün dikey bir pozisyonda kaldırılması sıhhatli bir çalışma için zorunludur (vinç kaldırma ekseni dışında yük çekilmesi halinde halat kılavuzu büyük tahribat görür). Diğer bir görevi de alt ve üst kanca blok limitlerinde switchleme vesilesiyle sistemin hareketini keser.72 mm • B=0.

41b=0.3)=dH+2=24+2=26 mm *Yivli kısmın uzunluğu. *LH=ZTOP.8)=4*8+6=38 mm 5... *LTAM= 2*c+2*b+a *a=0. S=dH + (1.. *Yiv adımı.8 mm ≅ 197 mm *c=0.7*dH ⇒ 0.8 mm 11 ..7*21=16..⇒20 yiv alındı çift sayı olmasından kaynaklanır.34*b=0.*Hk+(4.34*506=1632 mm =163 mm ⇒ LTAM= 2*163+2*480+197=326+960+197=1483 mm *Yivli kısma sarılan halat uzunluğu.HAL.41*506=196.. Lyiv= b=Z*S=20*24=480 mm Şekil 6: Tambur Halat Sarılış Profili *Tambur uzunluğu.2. Et Kalınlığının Bulunması δ =0..

85 * Fs hy * δ * Fs = 1.5 * 55336 . 0.3.1.73 ⇒ 195.1 * (392400 + 2000 ) ⇒Fs=55336.2. Sarılmış Tamburda Oluşan Bası Gerilmesi: * σ b2 = 0. Halatın Sarılmasından Oluşan Bası Gerilmeleri: η 0.01 mm ⇒δ =21 mm seçildi.7 20 * 117 .46 N/mm2≤ 117.85 * 55336 .5N / mm 2 S 2 = 195.98 * σ b1 = 0.98 N/mm2 > 117.5 N/mm2 emniyetsiz emniyetli et kalınlığı için.5 N/mm2 emniyetli 12 . Tamburda Oluşan Gerilmelerin Kontrolü: Tambur üzerinde üç çeşit gerilme oluşmaktadır.85 * 41572 . 5.3.85 * Fe = *δ = h * σ y bem 0.73 = 86 .5 ⇒δ =20.98) s * Fs = 1.3. 5.tambur malzemesi ve kullanılan boyutlar sabitler kaynak /1/’den alınmıştır.46N / mm 2 16 * 20 =86.98 N/mm2 12 * 20 * σ bem = *σ * σ1 = b1 Re 235 = = 117. δ = et kalınlığı 5.5 * Fs δ* h ⇒σ b2 = σ b2 0.1* ( Q + G kanca ) σ = z * ηs z * ηs : halat tamburunun verimi (0.73 N 8 * 0.

6 *Ky=0.21=534 mm ⇒σe = 32 * ( 44933424 .78 * = 27 .19 N/mm2 emniyetli.527N / mm 2 13 .3.1.6 * 0.73 * 600 = = 16601019 N 2 2 ⇒ τK = 32 * 16601019 * 600 π * ( 576 2 534 2 ) = 3.3.78 *Kç=1.5.93 *S=2 * Rm=450 N/mm2 σ em = 0.7*812=44933424. Yük ve Döndürme Momentinin Oluşturduğu Gerilme: 5.7 * σ e= 32 * Me * D1 π * (D14 − D 42 ) *D1=Dr-dH=600-24=576 mm D2=D1-2*δ =576-2.3.3.7) * 576 = 9.5 * * S Kç S Kç *Kb=0. Döndürme Momentinden Dolayı Oluşan Kayma Momenti: * τK = * Mt = 32 * Mt * Dt π * ( D14 D 24 ) Fs * Dt 55336 . Halat Yükünün Neden Olduğu Eğrilme Gerilmesi: * Me=Fs*LR=55336. 5.2.3.166 N/mm2 ≤ 27.5 * 450 0.93 *σ e=9.3.166 N / mm 2 π * (576 4 − 534 4 ) * σ em = σ e * D Kb * Ky Rm Kb * Ky * = 0.19N / mm 2 2 1.

29 * 2 * 0. Mil malzemesi St70 seçilmiştir. 5.527 N/mm2 ≤ 15.3 π * d3 32 32 * Me * d tambur = 3 π * σ = 3 em 32 * 146594550 68.78 = 68 .65 *Ky=0.65 * 0.93 *τ K=3.3 *S=2 687 ⇒σ em = 0.5 * * Kç S Kç *Kb=0.25 * π ⇒ dtambur= 279. Tambur Milinin Hesabı: Maksimum eğilme gerilmesinin olduğu yerden mil hesabı yapılır.78 = 15 .77 N/mm2 emniyetli.5 * 2 * *W = 0.78 *Kç=1. Rm=687 N/mm2 *σ = Me W F 2 σ em * Me = * 1 392400 + 2000 + 1000 = * 1483 2 4 ⇒Me = 146594550 Nmm σ* D * σ em = S * Kb * Ky Rm Kb * Ky = 0.* τ em = τ D Kb * Ky Rm Kb * Ky * = 0.68 14 .25 N/mm2 1.77 N/mm2 1.6 * 0.29 * * S Kç S Kç 450 ⇒τem = 0.4.

Tamburun Dişli Çarka Tespiti: Tambur. Tambur – Motor Redüktör Oranı: *i = n2 1000 ⇒ 50 = n ⇒nTAM=16. 5.66 dev/dk n1 2 *i = z2 z4 z6 z2 z4 z6 * * * ⇒50 = * z1 z 3 z 5 z1 z 3 z 5 5.5. Şekil 7: Dişli Çarkın Tambura Tespiti Redüktörle tambura bağlanması. Dişli çarkın tambura bağlanmalarını yönlendiren faktörlerin başında tamburun fonksiyonu önemlidir. Bunun içinde dişli çark mekanizmaları devreye girer. tahrik momentini küçültmek veya kaldırılacak yükün kapasitesini arttırmak hedeflenmektedir.6. güç kaynağı tarafından indirekt olarak tahrik edildiği taktirde.⇒ dtambur= 280 mm alındı. En kullanışlı bağlantı şekilleri arasında yer alan konstrüksiyon çeşitleri. Şekil 8: Redüktörle Tamburun Bağlanması 15 .

2. DIN 15401’den kanca blok malzemesi ST 50 seçilmiştir. KANCA SEÇİMİ 6. 16 . Kanca üzerinde bulunan eksenel rulman ile gaga 3600 kendi ekseni etrafında dönme kabiliyetine sahiptir.1. Şekil 11: Kanca Bloğu Resmi 6. Kanca bloğu kapak ve malzemeleri dökme demirden imal edilir. eksenel rulmanı üzerinde sonsuz dönme hareketi yapılabilmektedir. Kanca Seçimi: Resim 16: Kanca Kanca dövme çelikten imal edilmiş olup. Kanca Seçimi DIN standartlarına göre CK 22 ve üzeri malzemeden imal edilir.6.

DIN 15401’den 3.grup kanca ölçüleri alınmıştır. a1= 224 mm e1= 517 mm a2=180 mm e2=567 mm a3=252 mm e3=447 mm b1= 200 mm H1=250 mm b2=170 mm H2= 212 mm kanca hesap ölçüleri r1=25 mm d1= 150 mm r2= 40 mm d2=125x14 r6=326 mm r3=130 mm re=500 mm r7=280 mm r4=335 mm li=Hi=905 mm r8=500 mm r5=475 mm m=112 mm kanca boyutları Şekil 12: Kanca Kesiti 17 . Kanca malzemesi C22 seçilmiştir. 40000 N kaldırma kapasiteli. Kanca ölçüleri.

Çubuktaki Çekme Gerilmesi.3. Kesme Kuvveti: h:hatve Rd+25x14 için h=14 mm Q * τK = π * d * h ≤ τ 4 em Q * d4 = h * π * τ em * τ em = 0.1.3.3.71 mm 150 * π 57.2. Kancanın Mukavemet Kontrolü: 6.71≤ 100 mm emniyetli d4=125 mm d5=125 mm d3=100 mm h=14 6.3. * σç = Q π * d 24 ≤ σ 4 * σ em = em Re 300 = = 150 N/mm2 S 2 Rm=500-650 N/mm2 (çekme mukavemeti) Re=300 N/mm2 (akma sınırı) *d4=d5=d3*0.1.82 * 600 ⇒ Rm=246N/mm2 2 18 .8*125=100 mm *S=2 *d4= 4 * 392400 ⇒ d4=57.82 * R m S * τ em = 0.1.6.1. Çubuk Kısmının Mukavemet Kontrolü: 6.

.2. 6.* d4 = 294300 = 36.22 adet 6. Somun Boyu Tespiti: isomun= i*h =2.27≤ 100 emniyetli 6. Kıvrılmış Kısımların Mukavemet Kontrolü: 6.1.3.3. (1-2) Kesitinin Mukavemet Kontrolü: σ MAX1 = F Me + ≤σ A Wl em σ MAX2 = F Me + ≤σ A W2 em Şekil 13: 1-2 Kesitinde Gerilmelerin Değişimi 19 .3..3.3..08 mm≅ 32 mm alındı.4. Dişlerde Yüzey Basıncı Kontrolü: i:minimum diş sayısı d3=100 mm P= d5=125 mm 4* Q i * π * ( d 24 d 32 ) ≤ Pem Pem=(40 N/mm2 .1.2.22*14 =31. 60 N/mm2) i= 4 * 392400 40 * π * ( 125 2 100 2 ) ⇒i=2.1.27 14 * 246 * π 36.

4 Kesit ağırlık merkezine etki eden moment kuvvetinin değeri .54 mm3 e1 121.6 W2 = I 240357545 = = 1871943 . 20 .858≤ σ σmax 2 = em emniyetlidir. 392400 916640 − ≤ σem 46250 1871943 .Trapez kesit için gerekli boyutların hesabı. e1 = b1 + 2b 2 H1 200 + 2 * 170 250 * * ⇒ b1 + b 2 3 200 + 170 3 e1=121.54 ≤ σem = 150 Nmm2 ⇒54.4 ≤ σem emniyetlidir. * A = H1 * b1 + b 2 200 + 170 ⇒ 250 * = 46250 mm2 2 2 392400 91664640 * σmax 1 = 46250 + 1976624 .4 trapez kesitin atalet momenti I= b12 + 4 * b1 * b 2 + b 22 * H13 36( b1 + b 2 ) I= 200 2 + 4 * 200 * 170 + 170 * 250 36( 200 + 170 ) I=240357545 mm4 W1 = I 240357545 = = 1976624 .60 mm e2=H1-e1=250-121.5 ⇒ σmax 2 = −40 .5 mm3 e2 128 .6   2  2  =91664640 Nmm Kesit Alanı.60 e2=128. a   224  Me = Q *  1 + e1  ⇒ 392400 *  + 121.

54 ≤σ em ⇒σ max3=16.31≤ 150 N/mm2 emniyetli * σ max 4 = 392400 * tan 45 0 23857920 ≤σ 1871943 .6. 21 em .54 mm2 121.6 2 ⇒Me=23857920 I 24035745 = 1976624 .5 mm2 128 .4 * W3 = e = 3 * W4 = e = 4 * σ max 3 = 392400 * tan 45 0 23857920 + 2 * 46250 1976624 .5 2 * 46250 ⇒ -8.6 I 240357545 = 1871943 . Şekil 14: 3-4 Kesitindeki gerilmelerin değişimi F * tan α Me * σ max 3 = 2 * A + W ≤ σ 3 em F * tan σ Me .2.2.5 N/mm2 ≤ 150 N/mm2 emniyetlidir. α F 2 * Me = * tan α * e 1 = 392400 * tan 45 0 * 121.3. (3-4) Kesitin mukavemet kontrolü.W ≤σ 2* A 4 em * σ max 4 = α =halat açısı α =450 –60 0 arasında değişmektedir.

TRAVERS KONTROLÜ 7.Kanca standartları Güneş Makine San.5 N/mm2 S 2 Kanca traversler iki mesnet üzerine oturtulmuş ve ortada yüklü kirişler gibi eğilmeyle momenti ortadadır. Hesaplamalar için kaynak /1/ formülleri kullanılmıştır.’den. A. kullanılan malzemenin akma sınırı ve dayanımları kaynak /2/’den alınmıştır.1. Kanca Traversinin Eğilmeye Karşı Mukavemet Kontrolü: Travers malzemesi St50 seçilmiştir.1.Ş. 7. 22 . Re=255 N/mm2 akma sınır S=2 σ = em Re 255 = = 127 . Kanca traversinin Mukavemet Kontrolü Şekil 15: Kanca Traversine Etkileyen Yükler (Kısa Şaftlı Kanca Traversi için) L=350 mm d=80mm d1=150 mm b=350 mm 7.1.

*W = *σ = ⇒ 1 * (b-d1)H2 6 M max ≤ σ W σ= em 34335000 1 * ( 350 150 ) * H 2 6 ≤ 127. Wl = π * d3 π * ( 80 3 ) = 32 32 ⇒Wl=50264 mm3 * σl = ⇒ Ml ≤σ Wl em Ml = 127.5 ⇒H=89.88 mm ≅ 90 mm 7. Muylunun travers gövdesine birleştiği yerdeki moment muylu için en büyük momenttir. et=kanca blok laması ve iç taraftaki koruma saçı toplam kalınlığı. Travers Muylusundaki Eğilme Momenti: Travers muylusu da eğilmeye göre hesaplanır. *Ml= Q et + 2 2 Muylunun mukavemet momenti.*Mmax= Q * 1 350 = 392400 * 4 4 ⇒ Mmax=34335000 ortadaki mukavemet momenti.5 50264 ⇒6408660 N 23 .2.1.

*Ml= Q e2 * 2 2 ⇒ 6408660= 392400* e t 4 ⇒ et=65. Aşınmaları aza indirmek için sadece dişli grubuna işlem uygulanır. 8.3.5 N/mm2 travers hesabı ve malzeme seçimi kaynak /1/’den. Sistemin kullanım amacına göre tahrik grubu göbekten veya dişli tekerler ile yapılır.32 mm ≅ 66 mm 7. 24 .1. kullanılan malzemenin sınır dayanımları kaynak /2/’den alınmıştır. Muylu ve Aksı Arasındaki Yüzey Basıncı: Q *P= 2 * d * e ≤ Pem t ⇒ 392400 ≤ Pem 2 * 80 * 66 ⇒ 37.16 ≤ 127. TEKERLEK VE RAYLARIN HESABI Şekil 16: Tekerleklere Etkiyen Yükler Çalışma sınıflarına göre malzeme değişikliği gösteren tekerlekler çelik döküm veya çelik malzemeden imal edilir.

07.1. r=4 mm.Şekil 17: Ray ve Ölçülendirilmesi 8. Kedi Tekerlek Hesabı DTEKİ :kedi tekerlek çapı PTEKİ : tek tekerlek yükü ∑W : motor tekerlek yükü kem= 30 N/mm2 : teker ve ray arası müsaade edilen yüzey basıncı b=45 mm : ray genişliği r=4 mm : ray köşe başı yuvarlaklığı d=50 mm : muylu çapı f=0.05 : ekzantirisite µ =0. kem=30 kg/cm alınır. b=45 mm.. 25 .09 :rayla teker arası sürtünme katsayısı DIN 15074’den seçilen KS-22 rayı A-45 simgelidir.0..

5 cm3 *f1=14.31 cm *b3=24 mm *r1=4 mm *Wz=27. *DTEK= 250 mm *d2=280 mm *d11=250 mm *b1=55 mm *d3=50 mm *d14=28 mm *b2= 90 mm d4=60mm *d15=18 mm *b3=50 mm d7=200 mm *e=15 *c=15 mm d8=175mm *l1=115 l2=115 * cıvata sayısı 4 M16 *Ray boyutları.Tekerlek malzemesi orta işletme şartları için GG30 seçildi. DIN 15046 standartlarından D=250 mm seçilmiştir. *k=b=45mm *h1=55± 1mm *b1=125 mm *h2=24 mm *Jx=91cm4 *b2=54 mm *h3=20 mm *ex=3. *∑W=Q+WARABA ⇒ PTEK= *DTEK= Q + W ARABA 392400+ 30000 = = 105600N 4 4 PTEK 105600 = =95.13 mm (b − 2 * R ) * k em (45 − 2 * 4)30 ⇒ DTEK=250 mm DTEK= 250 mm seçilir. 250 mm için. En küçük teker çapı.5mm *r2=3 mm *Jy=169 cm4 *f2=11 mm *r3=4 mm *Wy=27 cm3 *f3=8mm *r4=5 mm *22. Gerekli tekerlek çapı. *Tekerlek boyutları .2 kg/m KS22 = A45 DIN 15074 standartları 26 *r5=4mm .

80.1.05 ) D TEK 250 *W= ⇒ W=6927.2 = 2.0.. Çevrim oranı i=30’dur.77kW 8.38 dev/dk Elektrik motoru seçimi ZET REDÜKTÜR motorlu redüktörler 3kW ve 1420 dev/dk’lık KU tip motorlu redüktör seçilmiştir. Köprü Tekerlek Hesabı DTEK2 : köprü tekerleği çapı PTEK2 : tek köprü tekerleği yükü ∑W : raya etkiyen toplam tekerlek yükü kem=30 N/mm2 : köprü tekerleğiyle ve ray arası müsaade edilen yüzey b=45 mm : ray genişliği r=4 mm :ray köşe başı yuvarlağı basıncı 27 ..2.08 * 50 + 2 * 0. Araba Yürütme Direnci W 422400 * (μ * d + 2 * f ) = * ( 0.3.1. W yür * Varaba * 1.25 * π = 20 .90) arasında η =0.1. 8.1.3 8..8.2.2 *Nyür= 1000 * η top 692753 * 16 ⇒Nyür= 1000 * 0.80 seçilmiştir. Tahvil Oranı V YÜR ⇒ nm= π * D 16 TEK ⇒ 0.. Yürütme Motoru Hesabı η =(0.80 * 60 * 1..

buna göre DIN 15046 standartlarından D=400 mm seçilmiştir.05 : ekzantirisite µ =0. • 2 DİŞLİ ÇEMBER 250 G DIN 15082 (GG30) alındı. *DTEK= 400 mm *d2=440 mm *d11=320 mm *b1=65 mm *d3=80 mm *d14=35 mm *b2= 110 mm d4=95mm *d15=23 mm *b3=65 mm d7=270 mm *e=15 d8=210mm *l1=140 l2=140 28 ..d=50 mm : muylu çapı f=0..9 : rayla teker arası sürtünme katsayısı gerekli tekerlek çapı. Tekerlek boyutları 400 mm için.0. Arabanın iki tekeri serbest döner diğer iki teker ise dişlilerle tahrik edilmektedir.05 mm ( b − 2 * r ) * k em (45 − 2 * 4) * 30 ⇒DTEK= 400 mm DTEK= 400 mm seçildi.7. *∑W=Q+WARABA+Wköprü ⇒ PTEK = * D TEK = Q + W ARABA Wköprü 392400 + 30000 150000 + = + = 248700 N 2 4 2 4 PTEK 248700 = = 224. Buradan DIN 15074’den seçilen serbest dönen dişlisiz tekerlekler • 2 TEKERLEK S250x95 DIN 15074 (GG30)/Rg9 DIN 15075’den dişli çemberli tahrik tekerlekleri • 2 TEKERLEK SG250X95 DIN 15075 (GG30)/Rg9 tekerlek dişli çemberli DINI15082’den seçildi.

29 .M 20 4 adet cıvata bağlantısı var.

80. 9. Yürütme Motoru Hesabı: η =(0..2 = 3. REDÜKTÖRLERİN SEÇİMİ Bütün dişliler kapalı bir döküm kutu içinde yağ banyolu olarak çalışmakta ve kademe yataklarında rulman bulunmaktadır.1.1 N 8..2.2 * N yür = 1000 * η top 6927 .05 ) 400 ⇒W=64538.9 * 50 + 2 * 0.8.3 * 20 ⇒N yür = 1000 * 0. Redüktör giriş ve çıkışları göbekten yapılmakta ve kayıcı mil ile birleşmektedir. Redüktör dişlileri zor şartlarda çalışacak şekilde indüksiyonla sertleştirilmiştir.2. 30 .2. Bununla beraber redüktörün daha rahat çalışması.46 kW 8.01 n TEKER 20.38 Elektrik motoru seçimi ZET REDÜKTÖR 5. daha az aşınması için dişliler helis dişli veya planet dişli olarak imal edilir.3.90) arasında η =0. Araba Yürütme Direnci: *W = W D TEK * (μ * D + 2 * F) = 572400 * ( 0.0. Ters momentlere karşı dayanıklı olarak imal edilir.80 seçilmiştir..2. Redüktör içi dişli aksamı sementasyon çeliğinden üretilip yüzey sertleşme ve taşlama yapılmaktadır.. Çevirim oranı i:40 alınmıştır.80 * 60 * 1. Tahvil Oranı: *i = n MOTOR 695 = = 34.5 kW ‘lık 1420 dev/dk motor için seçilmiştir. W yür * Varaba * 1.

bazı fren grupları imalata bağlı olarak redüktörün arkasında konur. motor verimi önemlidir.5 kW’lık 1420 dev/dk KU tipi motorlu redüktör seçilmiştir. 31 . * Kaldırma motoru redüktörü.Bir çok sistemde fren grubu motorun arkasında kullanılır. Çevrim oranı i=40 alınmıştır. *Köprü hareket motoru için ise. ZET REDÜKTÖR motorlu redüktörler 3kW ve 1420 dev/dk’lık KU tipi motorlu redüktör seçilmiştir. Çevrim oranı i=30’dur. Kedi tekerlekleri hareket motoru. ZET REDÜKTÖR 5. Bu durum diğer aksanlara orantılı olarak motorun soğutmasına engel olmaz. Şekil 19: Çift Çıkışlı Redüktör * Hareket motorları redüktörlü olup. 1000 dev/dk sayısında motor için 30 kW gücünde 3KB tipi i=1/63 redüksiyona sahip ZET REDÜKTÖR (çift çıkışlı) seçimi yapıldı.

RULMAN HESABI L10h : nominal ömür (kren ve yük kaldırma makinelerinde 20000-30000 saat) n :devir sayısı C : dinamik yük sayısı C0 : statik yük sayısı P : eşdeğer yatak yükü p : ömür denklemi üssü bilyalı yataklar için p=3 makaralı yataklar için p=10/3 alınır.1. Kanca Traversindeki Rulman FR=0 FA=Q+GKANCA=392400+2000=394400 N P=FA=394400 n N=4 dev/dk 32 .10. P=FR*x+FA*γ FR : yükün radyal bileşeni FA : yükün eksenel bileşeni x : yatağın radyal bileşeni γ : yatağın eksenel bileşeni L 10h = *C = 3 10 6 * 60 * n CP P L 10h * 60 * n * P 3 10 6 10.

*C = 3 25000 * 60 * 4 * 394400 10 6 ⇒ C=716672.3 10 6 ⇒C=176848. Kedi Tekerleklerindeki Rulmanlar yataktaki rulman sayısı = 2 nK=30 FA=0 * FR = Q + G KEDİ 2*4 = 392400 + 30000 2*4 * FR = P = 52800 * C = 3.7 kN SKF rulman katoloğu açısal temaslı rulmanlar çift sıralı seri.3 30000 * 60 * 30 * (52800 ) 3. d=150 D=320 C=724000 C0=800000 10.d=150mm iç çaplı Tandem yapıda birleştirilmiş 724000N dinamik yük taşıyan rulman seçildi. Rulman değerleri.36 N ⇒C=716.2.64 N 33 7330BCB numaralı .

SKF 22310 E oynak makaralı rulman seçilmiştir.Rulman değerleri: SKF rulman kataloğu açısal temaslı rulmanlar çift sıralı seri.3 10 6 ⇒C=261479. d=50 mm iç çaplı Tandem yapıda birleştirilmiş 199000N dinamik yük taşıyan 7310 BECB numaralı ralman seçildi.3 30000 * 60 * 40 * (71550 ) 3. Rulman değeri: d=50 D=110 b=40 c=199000 C0=224000 10. Köprü Tekerleklerindeki Rulmanlar yataktaki rulman sayısı = 2 nKT=40 FA=0 * FR = Q + G KEDİ + G KÖPRÜ 2*4 = 392400 + 30000 + 150000 2*4 *FR=P=71550 N * C = 3.5 N ≅ 261. 34 . d=80 mm iç çaplı Tandem yapıda birleştirilmiş 374000N dinamik yük taşıyan 7216 BECB numaralı ralman seçildi.3.5 kN Rulman değerleri: SKF rulman kataloğu açısal temaslı rulmanlar çift sıralı seri.

Rulman değeri: d=240 mm D=300 mm 35 . Çift sıralı rulman tipidir.4. SKF 7248 BCB numaralı rulman seçilmiştir. Fakat rulman takılacağı kısımdaki mil çapı bilyanın dayanağı olması için çap düşümü yapıldı. Tamburun Yataklandığı Rulmanlar yataktaki rulman sayısı = 2 nKT=50 FA=0 * FR = Q + G KEDİ + G KÖPRÜ 2*4 = 392400 + 30000 + 150000 2*4 *FR=P=71550 N * C = 3.Rulman değeri: d=80 D=170 b=58 c=374000 C0=455000 10. Ve 240 mm seçildi.05 N Rulman değerleri: Tambur mili çapı 280 mm dir.3 10 6 ⇒C=279772.3 30000 * 60 * 50 * (71550 ) 3.

1.25kN / m 16 36 . Eğilme Momenti Şekil 20: Daimi Yük Gg’nin Eğilme Momenti Sistemin ağırlığının eğilme momenti. * Mgx = qe * x (L-x) 2 *x=L/2 için kiriş noktasındaki maksimum eğilme momenti. * Mg1 = q e * L2 8 *L= 20m=20000mm * qe = 100 = 6. 11.b=75 mm c=880000 N C0=1800000 N 11. DOLU GÖVDELİ KİRİŞ HESABI Köprünü oluşturduğu I profili TS 910/1 –ST 37 geniş profil seçilmiştir.

* Mg 2 = G KEDİ * L 2*4 * Yükün köprü ortasında doğurduğu eğilme momenti. * Mg 3 = Q*L 2*4 *Maksimum eğilme momenti. Kedi Hareketinin Doğurduğu Eğilme Momenti: 37 .*Köprü ortasındaki tahrik sisteminin eğilme momenti.1.2.500 N Mg1= 312500 Mg2=75000 Mg3=981000 11. *Mgmax=Mg1+Mg2+Mg3 ⇒ MgMAX = 6250 * ( 20 ) 2 30000 * 20 392400 * 20 + + 8 8 8 ⇒MgMAX=136.

* Ftb = Q + G KEDİ 4 * Mp MAX = = 392400 + 30000 = 105600 N 4 105600 * ( 20 2 * 20 2 ) 2 ⇒ 50160 Nm * sistem ağırlıklarından meydana gelen yatay eğilme momenti.85 Nm 7 7 *σ = Mp MAX '+Mg 1 '+Mg 2 '+Mg 3 ' Φ * Mg MAX + Φ * Mp MAX + ≤σ Wx Wy em *Wx=27.6 + 22.42 Nm 14 14 * Mg 2 ' = Mg 2 75000 = = 10714 .5 N/mm2=117500 N/mm2 S 2 1.2 * 1368 .5 cm3=2750m3 *Wy=27 cm3=2700m3 * σ em = ⇒σ = Re 235 = = 117.4 * 50160 3.714 + 140 .321 + 10.5 + 1.87 kN/m2 38 em . * Mg1 ' = Mg1 312500 = = 22321.Şekil 21: Hareketli Yük Gp’nin Eğilme Momenti * Mp MAX = Ftb * (L 2*L b 2 ) 2 *b=2000 mm=2 m L=20 * bir tekerlek basıncı.142 + ≤σ 2750 2700 ⇒σ =6.28 Nm 7 7 * Mg 3 ' = Mg 3 981000 = = 140142.

2.062+1. Şekil Değiştirme Şekil 22: Daimi Yük ve Hareketli Yükün Sehimi δ g=ağırlığın sehimi δ p=hareketli yük sehimi * δ em = L 2000 = = 2 cm 1000 1000 *Ix=99180 cm4 * δg = Gg 5 * L3 0.66 *δ g+δ p≤ δ em ⇒0.722 ≤ 2 emniyetli. N= Motor gücü kW Y=Yük kaldırma hızı.062 cm δp = ⇒δ p F tb * (L-b) *[3L2-(L-b)2] 4 8 * E * Ix = 405600 * (2000-200)*[3*20002-(2000-200)2] 4 8* 2 1* 1 0 * 9 9 1 8 0 6 ⇒δ p=1.11.625 * 2000 5 * 2000 3 * = * E * Ix 384 384 21 * 10 6 * 99180 ⇒δ g=0.66=1. m/s QT=Toplam yük xtop=Topram verim 39 .

FRENLEME VE ÇÖZME SİSTEMİ 12.96 HP. Fren Seçimi FN= Fren pabuçlarında meydana gelen fren kuvveti MF=Fren momenti μ =Fren tamburu ve fren balatası arası sürtünme katsayısı ν =Fren emniyet katsayısı I= Balata uzunluğu b=balata genişliği P=yüzey basıncı D=kasnak çapı Nc=frenlenen güç V=çevresel hız MF=ν .1..36 = 210 ...µ 2.66 Nm =9550./1/ 40 ......xtop=xs..5. n 1000 ν =0...(7........ /6/ 12./1/.2) xs=Halat sisteminin verimi xtam=Tambur verimi xdiş=dişli kutusu verimi xtop=0......0.0.98. N 30 / 1.3) N=60 HP gücünde n=1000 d/d’lık motor seçildi.1..../1/.17...96 N=42..xtam.........(8....1000 .....Mmot.98...5.62..96 N= 1490500 + 490 .......1.1) Mmot=9550./1/.5 )5 =4262 kW 60 .1=0.xdiş.36=57....

83 = 0.5) 60 V= π........83 0........../1/ P= 1685 .n .2........ / 1/ µ =0.0982=101.v ....../1/...200 ...6) 2...μ FN= DIN 15435’e göre kasnak çapı D=150 mm olan çift papuçlu fren seçilmiştir.6 N/mm2 p<pem emniyetlidir....3....(8./1/ MF=0......0...7.3) B.(8..... 12.15 = 1685 .1./1/.350 PEM≤ 0......(8...... .2) D..4...µ =0..NL .b...66.../1/..0.10 1000 ./1/..5.85 = 775 ..85 m/s 60 NL= 2..15 Nm MF .0...98......../1/..024 ..210......../1/ 1=350.......μ............1..4 FN ..... Isı Zorlamasının Kontrolü P...4) 1000 .1000 = 7.36 12....1 41 -8 HP ....0...4.....36 V= π....D...(8...024 N/mm2 200 .p..350 ..0./1/ FN = P= 101...0....7.V = 1000 ...15 . Frenlenen Güç NL= 2..1 b=200..μ.6.........15 ...(8.....1...

......... .9. / 1 / ......(8.........λ /µ µ kol kol ..2÷ 2..36 =0..7...P...7 ) ..... ......................1.6........... ./1/..... ............10) =0.........4.3 N...( Fr=p..V = 1000 .5) emniyetlidir.0...m 42 8.4..(8.....775 ......../1/....1......Fz....... Fren Gevşeticisinin Seçimi AL=Gevşetme işi λ =Hava aralığı =Gevşetme stoğu FN=Gevşetme kuvveti T=Toplam kuvvet iletim oranı İ= 1 1 .......0..024x350x200=1680 N λ =1........./1/ h=2...........v≤ 2(1...........350 .1=373./ 1 / 8 15 İ= 1 10 Fr .....λ (1/i)...8) Fr=0..3 mm.... ...........i Fz= μ ....s P...... 12..../1/....1...................10 8 2.(8.9) AL=2../1/ AL=2..186.1..101 N/m.b.........200 ...0........

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful