You are on page 1of 3

Ano ang panitikan?

pananampalataya, kabihasnan, at pag-uugali ng


mga tao.
Ang panitikan ay nagsasabi o nagpapahayag
ng mga kaisipan, mga damdamin, mga karanasan, Ang panitikang Pilipino ay binubuo ng mga
hangarin at diwa ng mga tao. Ito ang pinakapayak alamat, epiko, tula, pasyon, bugtong, at marami
na paglalarawan lalo na sa pagsulat ng tuwiran o pang iba na tumatalakay din sa mga nilalang ng
tuluyan at patula. kalikasan tulad ng mga dagat, puno, bundok, o kaya
ay kagubatan. Ang mga paksang ito ay maaaring
Ang salitang panitikan ay nanggaling sa may pagkakatulad din sa ibang panitikan ng ibang
salitang "pang-titik-an" na kung saan ang unlaping lahi sa ibang parte ng ating mundo.
"pang" at hulaping "an" ay ginamit. Ang salitang
"titik" naman ay nangunguhulugang literatura Ano man ang uri ng panitikan, ito ay
(literature), na ang literatura ay galing sa Latin na maaasahang makapagbibigay ng mahahalagang
litterana nangunguhulugang titik. imporamasyon tungkol sa klase ng pamumuhay,
pananampalataya, kultura, o kalinangan ng isang
Pinapaksa ng panitikan ang uri ng pamayanan. Ito ay dapat pinananatili upang
pamahalaan, lipunan, mga pananampatalaya, o magamit pa ng mga susunod na henerasyon. Ito ay
mga karanasang may kaugnayan sa iba’t ibang uri maituturing na kayamanan na hindi kailanman
ng damdamin tulad ng pag-ibig, kaligayahan, mananakaw at maaagaw ng kahit na sino.
kalungkutan, pag-asa, pagkapoot, paghihiganti,
pagkasuklam, sindak at pangamba.
KAHALAGAHAN NG PANITIKANG FILIPINO
Iba’t-iba ang panitikan na mayroon ang mga Ang panitikan ay matuturing na may mahalagang
tao. Ito ay nakadepende o nakasalalay kung saan panlunas na tumutulong sa mga tao ukol sa kani-
sila namumuhay at kung anong uri ng pamumuhay kanilang sariling buhay, matugunan ang mga
mayroon sila sa isang partikular na bahagi ng ating suliranin at maunawaan ang diwan ng kalikasan ng
mundo. Halimbawa, ang pantikan ng mga Arabo ay pagiging makatao.
kakaiba sa panitikan ng mga Pilipino. Ito ay dahil sa 1. Upang makilala natin ang sarili bilang Pilipino at
iba ang kanilang pananampalataya at iba rin ang matalos ang pinagyaman ng isip at angking talino ng
kanilang kaugalian kumpara sa kaugalian ng mga ating lahi.
Pilipino. Si Hesus ay hindi nila Panginoon at ang Paliwanag: bigyang ng pagkakakilanlan at
pag-aasawa ay hindi nila nililimitahan sa isang importansya ang ating cultural identity bilang isang
kasalan lamang ng isang babae at lalaki. Kalimitang Pilipino.
dito umiikot ang paksa ng panitikan ng mga Arabo.
2. Tayo ay may dakila at marangal na tradisyon na
Isa pang halimbawa ang panitikan ng mga ating ginawang sandigan ng pagkabuo ng ibang
taga-India. Dahil hindi sila mga Kristiyano tulad ng kulturang nakarating sa bansa.
mga Pilipino, iba ang pagpapakita nila ng kanilang Paliwanag: Mayroong malaking kontribusyon
pagsamba sa kanilang diyos at pagtingin sa ibang ang mga mandarayuhan at mananakop ng ating
nilalang ng kalikasan. Paksa ng panitikan ng mga bansa sa linya ng pagkahubog ng ating kultura,
taga-India ang pagsamba sa ibang hayop o puno sa tradisyon at panitikan.
kalikasan.
3. Upang matanto natin ang mga kakulangan sa
Panitikang Pilipino pagsulat ng panitikan.
Paliwanag: Mabigyang puna ang mga
Tulad ng ibang panitikan sa iba’t-ibang pagkukulang sa pagsulat ng panitikan.
bahagi ng mundo, ang panitikang Pilipino ay
sumasalamin din sa uri ng pamumuhay (kasama na
dito ang uri ng pamahalaan o lipunan), kultura at
4. Upang makilala at magamit natin ang mga dito ay patuloy pa ring sinusunod ng mga
kakayahan sa pagsulat at masikap na ito’y malinang Muslim o Mohammedan.
at mapaunlad. The Five Pillars And Islamic Faith
Paliwanag: Magkaroon ng kontribusyon ang SHAHADAH - Ang araw-araw na pagbigkas
mga kakayahan ng bagong henerasyon sa ng taos na paggalang at pagkilala sa
pagpapaunlad ng panitikan ng ating bansa. kanilang Diyos na si Allah.
SALLAH - Pagdarasal ng limang ulit sa loob
5. Bilang mga PILIPINO, kailangang maipamalas ng isang araw
ang pamamalasakit sa ating sariling panitikan. ZAKAH - Pagbibigay ng abuloy
Paliwanag: Ating alahanin ang importansiya SHAWN - Ang pag-aayuno
at kontribusyon ng ating sariling panitikan sa HAJJ - Paglakbay at pagsamba sa Mecca
pagbibigay kamalayan sa ating kasaysayan at
pagkatao. MAHABHARATA
 Ito ay isa sa dalawang pangunahing Sanskrit
Sa pamamagitan ng panitikan, malalaman, epiko ng India na nagbigay-halaga sa
madarama at masusumpungan natin kung paano mataas na kalidad ng literatura at
nag-ugat at namuhay ang ating mga ninuno. Ito ay inspirasyong panrelihiyon ng pinagmulang
nagsisilbing tulad para makita at mabatid natin ang bansa.
kaugnayan ng kasalukuyan sa nakaraan. Mababatid  ang ibig sabihin ng Mahabharata ay “Great
natin ang mga Pilipinong pumanday ng ating King Bharata”.
matatayog na simulain na naging puhunan sa  Ito ay tumutukoy sa laban ng dalang magpi-
pagbuo ng lipunan (mula sa aklat na Salamin ng pinsan: ang Kauravas at Pandavas.
Lahi)  Ito ang pangunahing pinagkukunan ng
Ebolusyon ng Hinduism at dito rin
ANG IMPLUWENSIYA SA PANITIKAN NG matatagpuan ang pinamahalagang awit ng
PILIPINAS Panginoon– ang BHAGAVADGITA.
 Nagsasaad din ito ng DHARMA o ang codes
ANG BANAL NA KASULATAN of conduct ng Hinduism.
 Ang Biblia o Banal na kasulatan ay mula sa
bansang Palestina at ito ang naging batayan BOOK OF THE DEAD
ng sangkristyanuhan sapagkat ito’y  Ang Book of the Dead ay kayamanang
kinasihan ng banal na ispiritu. pangliteratura ng mga Ehipto na produkto
 Ang Diyos ang pangunahing awtor ng mga ng mga lumang kultong nabuo mula sa
kasulatang nakapaloob dito sa pamamagitan rehiyon.
ng mga taong may banal na basbas.  Ang mga sulating nakapaloob dito ay
 Ang salitang “Biblia” ay mula sa salitang sinasabing mga gabay ng mga namatay na
griyego na “biblios” na nangangahulugang magbibigay sa kanila ng direksiyon sa
koleksyon ng mga aklat. kabilang buhay at proteksyon mula sa
 Ang mga kasulatan dito ay pumapatungkol kanilang mga kaaway.
sa Diyos at sa kanyang pakikipag-ugnayan  Ito ay koleksiyon ng mahigit 100 na sulatin
sa tao. tungkol sa mahika, mga dasal at awit sa mga
anito tulad ni Amon-Re at Osiris.
KORAN  Ito rin ang pangunahing pinanggagalingan
 Ito ay mula sa salitang Arabic na ang ibig ng paniniwala ng mga Ancient Egypt– ang
sabihin ay isang pagbasa. walang hanggang buhay, muling
 Naglalaman ito ng mga paniniwalang pagkabuhay, ispirituwal na kapanganakan at
ibinigay ni Allah kay Mohammad; maging huling paghukom kay Osiris.
ang mga kautusan at kaisipang nakapalob 
THE DIVINE COMEDY
 Ang La Divine Commedia ay isa sa mga panahon; nakaayon ang lahat sa
haligi ng panitikan ng Europa na ititnuturing katotohanan.
na isa sa mga dakilang gawa sa kasaysayan  Ang ibig sabihin ng El Cid ay Diyos ng
ng literatura na obra maestra ni Dante digmaan o pakikipaglaban.
Aligheiri.  Si Rodrigo Diaz de Bivar ang itinuturing na
 Ito ay may tatlong kabanata– ang INFERNO, pambansang bayani ng Espanya.
PURGATORIO at PARADISO na muli ay
nahahati sa dlawang bahagi: ang CANTO
VENTESIMONONO (pumapatungkol sa THE SONGS OF ROLAND
pakikipaglaban ni Niguel arkanghel kasama  La Chanson de Roland ang pinakamatanda
ang iba pang mga anghel laban kina Lucifer at pinakadakilang tula na naisulat sa wikang
at iba pang demonyo) at CANTO OTTAVO Pranses noong kalagitnaang panahon.
(ang paglalakbay nina Dante at Beatrice  Kinapapalooban ito ng kwentong
patungong paradiso). RONCESVALLES at ang lalong kilalang
DOSE PARES ng Pranses.
THE FIVE CLASSICS AT FOUR BOOKS  Ang mga tulang makikita rito ay
 Ang Five Classics at Four Books ay naglalarawan ng mga pangyayari sa
maituturing na pinagmulan ng Confucian panahon ng panunungkulan ni King
Litrerature. Charlemagne.
 Ito ay naglalamn ng mga turo ni Confucius
tungkol sa kahalagahan ng buhay at ito ay A THOUSAND AND ONE NIGHTS
nakapaloob sa dalawang kasulatan.  Ito’y nagtataglay ng mga kaugaliang
THE FIVE CLASSICS pampamahalaan, pangkabuhayan,
The Book of Changes (Yi Ching) pangkalinangan at at panrelihiyon ng mga
The Book of History (Shu Ching) taga-Silangan.
The Book of Songs (Shih Ching)  Kilala rin ito sa tawag na Arabian Nights;
The Book of Rites (Li Ki) koleksiyon ng mga kuwento tulad ng Aladdin,
The Book of Spring and Autumn (Chun Chui) Sindbad at Ali Baba na mula sa Arabia at
THE FOUR BOOKS Persia.
The Analect
The Mencius
The Doctine of the Mean
The Great Leraning

ILIAD at ODYSSEY
 Ang panitikang ito ay mula sa bansang
Gresya na isinulat ni Homer.
 Ang Iliad ay tulang epiko ng pagsasalaysay
ng pakikipagsapalaran sa pananakop ng
mga Griyego sa lungsod ng Troy.
 Ang Odyssey naman ay patungkol sa
paglalakbay ni Odysseus pabalik sa Ithaca
pagtapos ng pagbagsak ng Troy.

EL CID COMPEADOR
 Nagpapakita ng mga katangiang panlahi ng
mga Kastila at ng kanilang mga alama at
kasaysayang pambansa noong unang