GADİR-İ HUM

ÖZETLE

EL-GADİR
Yazan: Allame EMİNİ Orijinal Adı: Fi Rihab’il Gadir Özetleyen: Aliasker HORASANİ Mutercim: Seyid Ali HÜSEYNİ Yayına Hazırlayan: Bahri AKYOL Yayın: İslami Kültür ve İlişkiler Merkezi

içindekiler

YAYINCININ ÖNSÖZÜ MÜTERCİMİN ÖNSÖZÜ 1. BÖLÜM TARİHTE GADİR-İ HUM’UN ÖNEMİ Resulullah (s.a.a)’ın Gadir-i Hum Günündeki Konuşmalarını Nakleden Tarihçilerden Bazıları Şunlardır: 2. BÖLÜM

GADİR-İ HUM OLAYI 3. BÖLÜM ALLAH-U TEALA’NIN GADİR’E VERDİĞİ ÖNEM 1- Tebliğ Ayeti Bu Konuda İlaveler: 2- İkmal Ayeti: 3- Azab-ul Vaki Ayeti: Hadise Bir Bakış: Birinci İhtimal: Cevap: İkinci İhtimal: Cevap: Üçüncü İhtimal: Cevap: Dördüncü İhtimal: Cevap: Beşinci İhtimal: Cevap: Altıncı İhtimal:

Cevap: Yedinci İhtimal: Cevap: 4. BÖLÜM RESULULLAH (S.A.A)’İN GADİR’E VERDİĞİ ÖNEM 1- Resulullah (s.a.a)’in Gadir gününde nazil olan ayetleri tebliğ etmesi: 2- Resulullah (s.a.a)’ın Gadir Gününü Ümmeti İçin Bayram İlan Etmesi Kutlama Hadisi 3 - Resulullah (s.a.a)'in Gadir Günü Emir-ül Mü’minin Hz. Ali'nin Başına (Velayeti Münasebetiyle) Taç Koyması Faydalı Bir Söz 4- Gadir Günü İyi Ameller Yapmak Gadir Günü Orucunun Hadisi Hadisin Senedinde Geçen Raviler 5. BÖLÜM EHL-İ BEYT (A.S)’IN GADİR BAYRAMINA VERDİĞİ ÖNEM 1- Ehl-i Beyt’in Nezdinde Gadir Bayramı. Yaşadığın Müddetçe Zaman İlginç Şeyler Sana Gösterecektir 2- Ehl-i Beyt İmamlarının Gadir Hadisiyle Halka Yemin Verdirmeleri ve Bu Hadiseyi Delil Göstermeleri a) Hz. Emir-ul Müminin Ali (a.s)’ın Şura Günü Halka Yemin Verdirmesi:

)

(

)

Ş

b) Hz. Emir-ul Mü’minin Ali (a.s)’ın Osman’ın Döneminde Halka Yemin Verdirmesi: c) Emir-ül Müminin Ali (a.s)'ın Rahbe Günündeki Delili (h. 35) Kısa Bir Tahlil: d) Emir’ul Müminin Ali (a.s)’ın Cemel Gününde Delil Getirmesi: e) Hicri 36 - 37 Kufe’de "Hadis-ur Rukban" İle Meşhur Olan Olay : Rukban Gününde Gadir Hadisi Hakkında Emir-ul Müminine Şahitlik Edenler: Gadir Hadisini İşitip de Söylemedikleri İçin Belaya Duçar Olanlar: f) Hicri 37. Yılında Emir-ül Mü’minin'in Sıffin'deki Delil Göstermesi: (h. 37): 2- Hz. Fatıma (s.a)'ın Gadir Hadisiyle İhticac Etmesi: 3- İmam Hasan-i Mucteba (a.s)'ın Gadir Hadisi İle İhticac Etmesi: 4- İmam Hüseyin (a.s)'ın Gadir Hadisi İle İhticac Etmesi: 6. BÖLÜM İHTİCACLARDA GADİR-İ HUM OLAYI 1- Hz. Ali (a.s)'ın Şahadetinden Sonra Abdullah b. Cafer’in Muaviye'ye Karşı Delili 2- Berd’in, Gadir Hadisiyle Amr b. As'a Delil Göstermesi: 3- Amr b. As'ın Muaviye'ye Karşı Delili: 4- Ammar b. Yasir'in Sıffin Savaşında (H. 37) Amr-ı As'a Delil Sunması: 5- Asbağ b. Nebate'nin Muaviye’nin Meclisinde Gadir Hadisiyle Delil Getirmesi:

6- Bir Gencin Kufe Mescidinde Gadir Hadisi Hakkında Ebu Hureyre’ye Yemin Ettirmesi: 7- Bir Adamın Gadir Hadisi Hakkında Zeyd b. Erkam’a Yemin Ettirmesi: 8- Iraklı Bir Adamın Gadir Hadisi Hakkında Cabir-i Ensâri’ye Yemin Ettirmesi 9- Kays B. Sa'd'ın Gadir Hadisini Muaviye'ye Karşı Delil Getirmesi: 10- Dârimiyyet-ul Hacûniyye'nin Muaviye'ye Karşı Delil Getirmesi. 11- Amr-ı Udî'nin Hz. Ali’nin Düşmanlarına Karşı Delil Getirmesi: 12- Emevi Halifesi Ömer b. Abdülaziz'in Delil Getirmesi: 13- Halife Me’mun'un Gadir Hadisini Fakihlere Karşı Delil Göstermesi: 14- Mes'udî'nin Sözü: 7. BÖLÜM ASHABIN GADİR'E VERDİĞİ ÖNEM Konuya Giriş: Sahabelerden Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 8. BÖLÜM TABİİNİN GADİRE VERDİĞİ ÖNEM Kısa Bir Bakış 9. BÖLÜM ALİMLERİN GADİR'E TEVECCÜHLERİ 10. BÖLÜM KİTAPLARDA GADİR-İ HUM OLAYI

KİTAPLARDA GADİR İ HUM OLAYI 11. BÖLÜM YAZARLARIN GADİR HADİSİNE VERDİKLERİ ÖNEM. Tamamlama 12. BÖLÜM GADİR HADİSİNİN SENEDİNE VERİLEN ÖNEM 1- Hafızların, Gadir Hadisinin Senediyle İlgili Olan Bazı Sözleri:

YAYINCININ ÖNSÖZÜ
Değerli Okuyucular! Hiç şüphesiz kitap; insan düşüncesinin aktarılmasında ve medeniyetin her yönüyle gelişmesinde seçkin bir role sahiptir. Diğer yandan taşıdığı özellikler, ortaya koyduğu ürünler ve hayata olan kapsamlı ve gerçekçi bakışıyla İslamî düşünce, insan düşüncesinin doruk noktasında yer almaktadır. Bu gerçeği idrak ettiğimiz için bizler bu sahadaki hizmetlere çeşitli yayınlarımızla katkıda bulunmaya çalışacağız. Yüce Allah’tan bizleri asrımızdaki büyük İslamî uyanışa hizmet etmeye muvaffak kılmasını ümit ediyoruz. İslamî Kültür ve İlişkiler Merkezi Tercüme ve Yayın Müdürlüğü

MÜTERCİMİN ÖNSÖZÜ
Allah-u Teala kerim ve hekim olduğundan, lütfü gereğince kullarını, imamsız ve kılavuzsuz bırakmaz şüphesiz. İlk yaratıkla birlikte, Allah’ın tekvini hidayeti; nefs içgüdü ve sosyal olmayı da beraberinde getiren bilinçli yaratığın ortaya çıkmasıyla da ilahi önderler vasıtasıyla O’nun teşriî hidayeti başlamıştır. Yeryüzü var oldukça bu hidayet, yüce yaratıcının sonsuz lütuf, rububiyyet ve uluhiyyetinin gereği olarak devam edecektir.[1] Kaynağı alemlerin Rabbi’nin sonsuz ilmi olan İslam dini, beşerin kişisel ve toplumsal yaşantısı hakkında emirler sadır etmiş ve kendi takipçilerini mükemmel bir toplumsal düzen içinde dünya ve ahiret saadetine doğru davet etmiştir.

Hekim olan Allah-u Teala bu nizamın düzenli ve doğru bir şekilde icrası için, asıl kaynakla irtibatı olan rehber ve İmamlar tayin etmiş ve imameti, hiç bir asırda geçerliliğini kaybetmeyecek ve sürekliliğini koruyacak olan İslam’ın esaslarından karar kılmıştır. Çünkü İslam dini ebedidir ve ilahi ahkamları ortadan kalkmayacak ve geçerliliğini koruyacaktır. Bu konuya dair Kur’an ve hadisten yüzlerce delillerimiz vardır. Allah Resulü (s.a.a) yaşadığı dönemde bu tevhidi nizamın rehberliğini kendisi üstlenmiştir. Bizzat kendisi İslam Ümmetinin insanlara ulaşmasında aracı olmuştur. Hz. Peygamber (s.a.a) kendinden sonra ümmete rehber tayin etmek için Hz. Ali b. Ebu Talib’i küçüklüğünden itibaren kendi özel terbiyesi altına almış, dinin sırlarını ona öğreterek can gözünü gayb alemine açmış ve onu ilim kaynağıyla tanıştırmıştır. Hz. Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Peygamber (s.a.a) bana bin ilmin kapısını açtı. Her bir kapıdan bin kapı daha açılıyordu. Allah Resulü bana binlerce ilmin kapısını açtı. Bu yüzden benim geçmiş ve gelecekten haberim vardır.”[2] Hz. Ali (a.s) da yüce Peygamber’in kendisine öğrettiği ilmi, kendisinden sonraki İmam’a kendisinden sonrakide, bir sonrakine, o da bir sonrakine... ta Ehl-i Beyt’in on ikinci masum İmamı Hz. Mehdi (a.s)’a kadar öğretmekle yükümlü idiler. İslam Peygamberi (s.a.a) kendisinden sonra gelecek olan velayeti yerine oturtmak için, vahyin emir ve teklifleri doğrultusunda Ehl-i Beyt’inin[3] -ki, Ali (a.s)’da onlardandır- çeşitli şekillerde ve ele geçirdiği her fırsatta, bazen isim ve tarifleriyle bazen de genel bir şekilde bu ilahi makama tayin edildiklerini açıklıyordu[4]. İslam Peygamberi (s.a.a) salavatta onların isimlerini kendi ismiyle beraber zikretmiş ve onu ümmeti için ebedi bir şiar haline getirmiştir. Öyle ki bu şiar, 1418 yıldan bu yana ümmet arasında, ilk günkü gibi parıldamaktadır. Ehl-i Beyt düşmanları onlara karşı şiddetle davrandıkları halde, bu şiarın ünü ve yaygın oluşu sayesinde onu İslam ümmetinin kültüründen silmeyi başaramamışlardır. Günümüzde bu şair, dünyanın bir ucundan ötekine, her gün yüz milyonlarca müslümanlar tarafından söylenmektedir.[5] İslam Peygamberi (s.a.a) bu kadarla da yetinmemiş hücceti tamamlayıp, tebliğ etmek için, çeşitli yerlerde İmamların babası Ali b. Ebu Talib’ın velayetini defalarca ümmete hatırlatmıştır. [6] Sonraları “Gadir” günü olarak meşhur olan -Zilhiccenin 18. gününde- Veda haccı dönüşünde, Hum suyunun kenarında ve kızıl denizinin kıyısında kalabalık bir sahabe topluluğuna karşı Hz. Ali’nin imametini teyid etmek için özel bir zemine oluşturarak ve bu meseleyi kaçıncı kez bütün açıklığıyla beyan ederek; şöyle buyurmuşlardır: “Ben kimin mevlası isem, Alide onun mevlasıdır.” Bütün bunların ışığı altında, elinizdeki bu kitap, Gadir-i Hum olayı ve hadisi etrafında bir tahlildir. EL-GADİR “El-Gadir” kitabı Allame Emini’nin eseridir. On bir cilttir ve her cildi 450-500 sahife civarında olup, orijinali Arapça yazılmıştır. Bu kitabın konusu ise Gadir olayı ve hadisidir. İlk olarak h. 1364’de Necef’ul Eşref’te basılmıştır. Daha sonraları, başka dillere de tercüme olmuş ve çeşitli ülkelerde defalarca baskı yapmıştır. El-Gadir kitabının mukaddimesinin 125. sahifesinde, Müellifin oğlunun yazdıklarından anlaşıldığı üzere bazı bölümleri henüz basılmamıştır. El-Gadir kitabının, büyük bir özen ve dikkatle yazıldığı, uzmanlar tarafından teyit edilmiştir. El Gadir, ilim deryasıdır ki, gerçekten dini, ilmi, tarihi, rical ve kelamî açıdan ansiklopedi adı verilebilecek ender kitaplardan biridir. Bu kitabın övgüsü, nitelikleri ve teyidi çerçevesinde büyük İslam alimleri ve araştırmacıların yazdıkları ve söyledikleri birçok şeyler vardır ki, onlar da başlı başına bir kitap olabilecek genişliğe sahiptir. Bu ansiklopedinin önemine dair şunu söylemek yeterlidir ki, anlaşıldığı üzere bu eserin yazımında onbinlerce kitap gözden geçirilmiş ve onbin tane kaynak kitap dikkatle sayfa sayfa okunmuş ve notlar alınmıştır. Bilinmelidir ki, yazar konuları asıl kaynaklarından elde etmek ve bazen tek nüsha olan el

yazması kitaplara ulaşmak için, Necef-i Eşref’ten kalkıp uzak beldelere seyahatler yapmıştır. Bazen de namaz saatleri hariç günde 18 saat kesintisiz olarak sıcak ve yakıcı havada, bu kitabın yazımı için okuma ve not çıkarmakla meşgul olmuştur. MÜELLİFİN DOĞUM VE ÖLÜMÜ Allame-i Dehr, kemal sahibi merhum Ayetullah Abd’ul Hüseyin Ahmed el-Emini hicri 1320 yılında doğdu. İlmi eğitimi sonunda içtihat derecesine ulaştı. Yüce ruhu hicri 28 Rabiussani 1390 Cuma günü sabahı Tahran’da melekut alemine kavuştu. Naaşı Necef-i Eşrefe intikal ettirildi ve Emirül Mü’minin Ali (a.s)’ın kabrinin yakınında toprağa verildi. YAZARIN SEYAHATLERİ Allame Emini, bu kalıcı eserinde daha fazla tahkikat ve derinleşmek için bir çok ilmi seyahatlere çıkmıştır. Allame Irak’taki kütüphanelerde mevcut olan el yazması ve matbaa basımı kitapların incelenmesi ve okunmasına ek olarak, hicri 1380 yılında Hindistan’a gitmiş ve dört ay müddetince orada ikamet etmiştir. El yazması kitapların yeniden yazmanın dışında bu müddet içerisinde o ülkenin muhim kütüphanelerinde bulunan pek çok kaynak kitapları da okuyarak incelemiştir. Hicri 1384 yılının baharında Suriye’ye gitmiş, orada kaldığı müddet içerisinde Dimeşk ve Halep’teki dört önemli kütüphanenin elyazması kitaplarını mütalaa ederek incelemiştir. Allame, “Sameret’ul Esfar İlel Ektar” kitabının ikinci cildinin mukaddimesinde 250’den fazla elyazması kaynağı zikrediyor ki, bu yolculuğunda o kitaplardan diğer kitaplara oranla daha fazla istifade etmiştir. 1387 yılında Türkiye’ye gitmiş ve yaklaşık bir ay boyunca İstanbul ve Bursa’daki en önemli kütüphanelerde bulunan kitapları okuyarak incelemiştir. Bunlara ek olarak İran seferinde ülkenin yedi önemli kütüphanesinde bulunan kitapları da titiz bir şekilde okuyarak incelemiştir. YAZARIN ESERLERİ Allame Emini’nin birçok eserleri vardır ki, “El Gadir” mukaddimesinde 82. Sayfadan itibaren yazdığı 13 eserin adı zikredilmiştir. Bunlardan bazıları: 1- Tefsir-i Fatihat’ül Kitap. 2- El-Mekasid’ul İlliyye. Bu başlık altında Kur’an’ın bazı ayetlerini tefsir etmiştir. a- Mu’min/ 11. b- A’raf/ 18. c- A’raf/ 182. d- Vakıa/ 7. 3- Şüheda’ul Fazilet. Tarih hakkında bir kitaptır. 4- Siretuna ve Sünnetuna Ehl-i Beyt’in matemi hakkındadır. 5- Riyaz’ul Uns. İki ciltten oluşan edebi ve tarihi bir kitaptır. 6- Semeret’ul Esfar İlel’ul Aktar. Hind ve Suriye seferleri hakkında ki kitap. 7- El-İtret’ul Tahire fil Kitab’il Aziz. 8- El-Gadir. Sözkonusu olan kitap. ELİNİZDEKİ KİTAP Siz saygı değer okuyucularımızın, elinde bulunan bu kitap “Fi Rihab’il Gadir”, “El Gadir” kitabının özet tercümesidir. Bu eser, değerli kardeşimiz Müverric Horasani’nin çabalarıyla özetlenip, düzenlenmiştir. Elbette eserinde iki bölüm daha vardı ki, ağırlıkla Arapça şiirlerinden oluşmaktaydı, bu şiirler bir başka dile tercüme edildiklerinde, bütün zarafet ve inceliklerini

Ve yine sizlerin imamet konusunda diğer kaynaklara ihtiyaç duymanızın önünü alamayacaktır. dördüncü yüzyıla kadar Gadir olayını rivayet eden İslam alimleri ele alınmıştır. her ne kadar imamet konusunda çeşitli delillere deyinilmişse de. orada bulunan bazı konulara işaretle.” Yedinci Bölüm: “Peygamber (s.” Bu bölümde hicri birinci yüzyıldan. muhaddisler. Onikinci Bölüm: “Gadir hadisinin senedine bakış. Hz. Yardımda bulunan tüm kardeşlerimize her zaman hakkın hizmetinde olmaları temennisiyle teşekkürlerimizi borç biliriz. Siz değerli okuyucularımızın elinde bulunan bu kitap. Sekizinci Bölüm: “Tabiin tarafından Gadir-i Hum’a gösterilen önem. Bu kitap da inşaallah susuzluğunuzu gidermeye yetecek ve hakka giden yolda önünüze ışık tutacaktır.a)’in ashabının Gadir-i Hum’a verdikleri önem. Tebliğ. İkmal ve Azap ayetleri gibi ayetler ele alınıp incelenmiştir. çeşitli ilimleri içeren bir ansiklopedidir.” Gadir hadisinin ravilerinden olan 84 Tabiinden bahsedilmiştir.” Bu bölüm dört konudan oluşmaktadır. TEŞEKKÜR Şu anda siz değerli okuyucularımızın elinde bulunan bu kitap. Altıncı Bölüm: “Gadir-i Hum olayının.” Bu bölümde hadisi rivayet eden 110 sahabenin adı. Bir çok aziz ve değerli kardeşlerimiz bu kitabın hazırlanışına katkıda bulunmuşlardır.a.” Üçüncü Bölüm: “Kur’an-ı Kerim de Gadir-i Hum olayı. Ali (a. büyük zahmetler sonucunda ortaya konmuş bir çalışmadır. Beşinci Bölüm: “Peygamber (s. delil ve kaynaklarıyla beraber ortaya konmuştur. Onbirinci Bölüm: “Yazarların Gadir-i Hum’a verdikleri önem.a)’in Ehl-i Beyti’nin Gadir-i Hum’a verdikleri önem.” Bu bölümde işlenen konular fihristte belirtilmiştir. o iki bölümü tercümeye almadık. siz okuyucularımızın kitaba aşina olmanızı amaçlamaktadır. Ancak şairin dediği gibi: Denizin suyunu çekmek mümkün değilse.” Bu bölümde. aşağıda sıralayacağımız 12 bölüm şeklinde düzenlenmiştir: Birinci Bölüm: “Gadir-i Hum olayının tarihteki önemi. Onuncu Bölüm: “İslamî eserlerde Gadir-i Hum. imametle ilgili 1038 akli ve nakli[7] delil içinden sadece bir delil etrafında bahsedilmiştir.” Bu konu iki bölüm şeklinde incelenmiştir. Susuzluk miktarınca içmek gerekir. kelamcılar ve lügat yazarları hakkında gerekli bilgiler verilmektedir. Elinizdeki kitap ise. Gadir-i Hum olayına işaret eden tarihçiler. Yoksa.” Bu bölümde.s)’ın velayetine delil olarak gösterilmesi. İkinci Bölüm: “Gadir-i Hum olayı. Burada dikkat edilmesi gereken noktaları hatırlatmakta fayda görüyoruz: “El Gadir” kitabı.a.a. Seyyid Ali HÜSEYNİ 15 Şaban 1418 . Dokuzuncu Bölüm: “İslam alimlerinin Gadir-i Hum’a verdikleri önem.” Bu bölümde özellikle Gadir-i Hum konusunda yazılmış olan 26 kitap hakkında bilgiler verilmiştir. Bu eserde. Gadir hadisinin kaynakları olarak zikredilmiştir. siz okuyucularımızın hiç bir şekilde "El Gadir”’in aslına müracaat etme ihtiyacını ortadan kaldırmayacaktır.kaybettiklerinden dolayı. Dördüncü Bölüm: “Peygamber (s.a)’in Gadir olayına verdiği önem.” Bu bölümde Gadir olayından bahseden kitaplar.

Bu nedenle de tarihçiler.a. Bunların arasında. Resulullah (s. Hicri. çok değerli büyük alimler. ekol veya mezhebin oluşumunda etkili olan olaylar büyük önem taşırlar. bir eksiklik meydana gelmiş olur. Karşı taraftar ise.a. aktarması gerekir. Tarihçi. yazdığı tarih kitabında yerini hiç bir şeyin doldurmayacağı bir boşluk. 279) “Ensab-ul Eşraf”ta. devletlerin alt yapısını oluşturan. bu ve buna benzer deliller üzerine kurulmuş olup milyonlarca taraftarlara sahiptir.a)’ın Gadir-i Hum Günündeki Konuşmalarını Nakleden Tarihçilerden Bazıları Şunlardır: Belazuri (Ölüm. taraftar ise. Çünkü Resulullah (s. yol açtığı savaş ve gelişmeleri. bu gibi meseleleri önemsemeyip yazmayacak olursa.a)'in Gadir-i Hum gününde buyurdukları sözlerde iki kişi dahi ihtilaf etmemiştir. dahiler. okuyucu olayların nereden başlayıp nerede bittiğini bir türlü anlayamaz ve yanlış sonuçlar alabilir. Ama buna rağmen basiret sahibi insanların yanında gizli olmayan gerçekler bazıları tarafından nefsani sebeplerden dolayı o sözlerle neyin kastedildiği ihtilaf konusu olmuştur. davasının başlangıç tarihini ümmetine bildirmesi.a)'ın Ehli Beyt’inin izinden gidenlerin mezhebi. filozoflar. liderler. Bölüm TARİHTE GADİR-İ HUM'UN ÖNEMİ Şüphesiz her şeyin önemi. edebiyatçılar ve her kesimden fazilet sahibi kişiler vardır. büyük bir ümmetin tarihini yazmak istediğinde. amirler. temelini attığı devlet ve medeniyetleri yazmaya büyük önem verirler.1.a. hatıralarda derin izler bırakan herhangi bir din. onun hedefine bağlıdır. Gadir-i Hum olayı da. bu gibi olayların en önemlilerinden biridir. Bu nedenle tarihte. milletlerin inanç ekseni olan. BÖLÜM TARİHTE GADİR-İ HUM’UN ÖNEMİ 1. senedi karşısında alternatifsiz kaldığında ispatına şüphe oluşturmak amacıyla diğer bazı meseleleri ona karıştırtmaya hakkı yoktur. böylesine önemli bir meselenin üzerinden basit bir şekilde geçmeye veya nefsani sebeplerden dolayı. Resulullah (s. . dinlerin ortaya koyduğu ilke ve öğretileri. Şayet tarihçi. siyasiler.

İbn-i Hallikan (ö. Yafii (ö. 276) “el-Meârif” ve “el-İmame ve’s-Siyase”de. 768) “Mir’at-ul Cinan”da. 310) bu konu ile ilgili özel kitabında. karşısında Gadir olayını aktaran “Sahih” ve “Musned”leri görecek. Nuveyri (ö. Taberi (ö. h. h. h. Hatib-i Bağdadi (ö.İbn-i Kuteybe (ö. 852) “el-İsabe” ve “Tehzib-ut Tehzib” adlı kitaplarında. h. İbn-i Abdulbirr (ö. h. 605) “Elif-Ba”da. 626) “Mu’cem-ul Udeba”da. Celaleddin-i Suyuti (ö. 748) “Tezkiret-ul Huffaz”da. Şemsuddin-i Zehebi (ö. 845) "el-Hutat-ul Makriziyye"de. Yakut-i Himvi (ö. h. 656) “Şerh-i Nehc-ül Belağa”da. 463) “el-İstiab”de Şehristani (ö. h. h. İbn-i Asakir (ö. İbn-i Şeyh el-Belevi (ö. İbn-i Zulak-i Mısri (ö. h. onu birbirinden rivayet ederek sahabeye ulaştıran sahih bir senetle karşılaşacaktır. Bir hadisçi nereye yönelirse yönelsin. h. Makrizi (ö. h. h. h. 571) “Tarih-i Dimaşk”te. 463) Tarih kitabında. Nuruddin-i Halebi (ö. İbn-i Sabbağ-ı Maliki (ö. h. İbn-i Esir (ö. ümmetin kendisi üzerinde olan büyük bir hakkını eda etmemiş ve ümmeti. İbn-i Haldun (ö. h. 910) birçok kitabında. 548) “el-Milel ve’n-Nihal”de. h. Hadisçiler de bu konuda tarihçilerden geri kalmamışlardır. 808) “Mukadime”de. 855) “el-Fusul-ul Muhimme”de. 833) “Nihayet-ul Ereb Fi Funun-il Edeb”de. Rahmet Peygamberi’nin önemli bir hidayetinden . h. Dolayısıyla böyle bir olayı ihmal edip de nakletmeyen bir hadisçi. 1019) “Ahbar-ud Duvel”de. 387) “Tarih-i Bağdat”ta. h. h. 1055) “Siret-ul Halebiyye”de ve diğer birçokları. h. 630) “Üsd-ül Gabe”de İbn-i Ebi’l Hadid (ö. h. Kirmani-i Dimaşki (ö. İbn-i Hacer-i Askalani (ö. 681) “Vefeyat-ul A’yan”da. h.

h. 317) “Sünen”de. “Müsned” ve “Menakıb” adlı kitaplarında. 307) “Musned”inde Bağavi (ö. 405) “Müstedrek”de. 320) “Muşkil-ul Asar”da. 241). Dulabi (ö. h. 273). h. İbn-i Meğazili eş Şafii (ö. h. Tahavi (ö. h. 694) “Riyaz-un Nazire” ve “Zehair-ul Ukba” kitaplarında. 1031) “Kunuz-ul Hakayık” ve “Feyz-ul Kadir” kitaplarında. Hanbel (ö. h. 321) “Muşkil-ul Asar”da. 830) Esne’l Metalib”de Ebu Abbas-i Kastalani (ö. h. . h. Tacuddin-i Menavi (ö. 483) “Menakıb”da İbn-i Munde (ö. h. 1014) “el Mirkat-u Fi Şerh-il Miskat”ta. h. h. 273). Nesai (ö. h. h. 748) “Telhis”te. Genci-i Şafii (ö. 807) Mecma-uz Zevaid”de Zehebi (ö. 568) “Menakıb” ve “Mekteb-ul İmam-us Sıbt” kitaplarında.mahrum bırakmış olur. Cizeri (ö. İbn-i Mace (ö. Muhibbuddin-i Taberi (ö. Hatib-i Harezmi (ö. 975) “Kenz-ul Ummal”da Herevi-i Kari (ö. Hamvini eş Şafii (ö. Muttaki el Hindi (ö. İbn-i Esir’in “Nihaye” adlı eserinde kaydedildiğine göre: Ahmed b. Hakim (ö. h. h. h. Ebu Abdullah Muhammed b. 512) bir çok yolla kitabında. h. 204). Tirmizi (ö. 923) “Mevahib-ul Leduniyye”de. h. 658) “Kifayet-ut Talib”de. 303) “Sahih”de Ebu Ya’la-i Musuli (ö. h. h. İdris-i Şafii (ö. “Sünen”inde. 722) “Feraid-us Simtayn”da Heysemi (ö. h. h. Gadir hadisini Bu yüzden büyük hadisçilerin hemen hemen hepsi rivayet etmişlerdir. İşte bu hadisi nakleden hadis yazarlarından bazıları: Şafiilerin İmamı. h. “Sahih”inde.

Kadı Abdurrahman el-İci eş-Şafii (ö. “Mevakıf”da. “Vesilet-ul Meal fi Menakıb-il Al”da İbn-i Hamza-i Dimaşki el-Hanefi (ö. Nişaburi (ö.“Tefsirinde”. 879). 756). 1047). 792). Şemsuddin el-İsfahani (ö. mutlaka “Gadir hadisine” işaret etmişlerdir. h.“Şerh’ut-Tecrid”de. Celaleddin Suyuti (ö. Yüz yıl). Kurtubi (ö.Şeyhani Kadiri (ö. Aşağıda bazılarını zikrediyoruz: Kadı Ebu Bekr’i Baklani el-Basri (ö. Kuşçi Mevla Alaaddin (ö. 749). “Tefsir”inde. h. Bunlar aynen şöyle demişlerdir: . h.“Şerh’ul-Mekasıd”da. 1270). h. iddia edene delil olsun diye veya hasmın delilini naklederken. Ve başkaları. h.) “es-Sırat-us Sevi Fi Menakıb-ı Ali-n Nebi”de Ahmed Baksir-i Mekki eş-Şafii (ö. Seyyid Şerif el-Cürcani (ö. 685). h.“Metaliu’l-Enzar”da. 982). 774). İbn-i Kesir eş-Şafii (ö. Vahidi (ö. Kelamcılar da. (ö. h.. h. “el-Beyan ve-t Tarif”de. “Ruh’ul Meani”de.“Tefsirinde”. 11. “Tefsirinde”. 977). 911). Beyzavi (ö. “Tefsirinde”. Müfessirler bu ayetlerin tefsirinde Gadir olayına değinmişlerdir. Kuran-ı Kerim’de bu konuyla ilgili birçok ayet[8] vardır. Örneğin: Taberi (ö. Alusi el-Bağdadi (ö. “Esbab’un-Nuzul”da. Hatib-i Şerbini (ö..“Şerh’ul Mevakıf”da. h. 468).“ed-Dürr-ül Mensur” adlı tefsirinde. yy. h. 1120). h. h.. Büyük tefsiri “Mefatihul Gayb”de. h. Taftazani (ö. “Tefsirinde”. Ebu’s-Suud (ö. h. 816). Ve diğerleri. h. 403). h. h. 606). “Tefsirinde”. h. Salebi (ö. h. Fahr’ı Razi. 310). h. 427 veya H. 437).“Tevaliu’l-Envar”da..“Temhid”inde. h. 567). 8. imamet meselesini açıklarken.

“Hum”.“Nesr’ul-Leali”de.. h. Celaleddin Suyuti (ö. Arap dili edebiyatçıları “Mevla”. h. “Gadir” ve “Veli” gibi kelimelerin manalarını açıklarken mutlaka “Gadir Hadisi”ne işaret etmişlerdir. 71. Himvi (ö.[9] “Cemhere”sinde. halkı Mekke ve Medine arasında. İbn-i Esir (ö. c. “Evet evlasın. 2. yüz yılda).a. h.“Erbein”’inde. Nebehani (ö. ona düşman olana düşman ol. h. 10. Ve başkaları. Ali el-İmadi (ö. 1171). Ali de onun mevlasıdır. c. Alusi el-Bağdadi (ö. h. onu terk edeni terk et. BÖLÜM GADİR-İ HUM OLAYI . h. ona yardım edene yardım et. “Tac’ul-Arus”ta. 606). 399. s. “Nihaye”sinde. h. “Mucem’ul-Buldan”da “Hum” kelimesini açıklarken. size sizin kendinizden evla değil miyim?” Hep birlikte. s. Hasan (ö. h. 1. 626). Sonra şöyle buyurdu: “ Ben kimin mevlası isem. deve palanlarını üst üste toplatarak üzerine çıkıp şöyle buyurdu: “Ey Müslümanlar! Ben. h. 1205). Şam Müftüsü Hamid b.a) veda haccından dönerken. Allah’ım onu seveni sev.“Resulullah (s. çok sıcak bir havada “Gadir-i Hum” denen yerde topladı. “Mecmuat’un Nebehaniyye”de.” Bu hadise değinen diğer kelamcılar: Kadı en-Necm Muhammed eş-Şafii (ö. 879). 1324).. Zübeydi el-Hanefi (ö. Aşağıda zikrolunan edebiyatçılar gibi. İbn-i Dureyd Muhammed b. 14.“Es-Salatu’l-Fahire bi’l-Ahadis’il-Mütevatir”de.“Bediu’l-Meani”de. 911).” dediler. 321).

Oradan da hareket edip akşam ve yatsı namazını “Muteaşşa”da kıldı ve akşam yemeğini de orada yedi. sabah namazını “Esabe”de kıldı.a. orada deve kemiyi ile boynundan kan aldırdı. Onlar da böyle yaparak rahatladılar. Resulullah (s. Buna rağmen çok büyük bir insan topluluğu onunla beraber Medine’den hareket etti. iki çöl elbisesiyle Zilhicce ayından beş-altı gün önce Cumartesi günü (İzar ve Ridayla) Medine’den yola çıktı.[13] Resulullah (s. Salı gününün sabahı “Arc”a (Akabet-ul Cuhfe’ye) vardı. Bazıları Resulullah’la birlikte hareket edenlerin sayılarının 90 bin kişi.s) ve Ebu Musa ile gelenler de onlara eklenirse o zaman hacıların sayısı bu rakamların çok üzerinde olacaktır. akşam ve yatsı namazını da orada kıldı. Biz el-Gadir kitabındaki verilen kaynakları emanete riayet etmek için aynen nakletmeyi daha uygun gördük. “süratle yürüyün” buyurdular. Yemen’den Hz. Resulullah (s.a) onlara. bazıları da bundan daha fazla olduğunu yazmışlardır.a. Çarşamba günü “Sekya”ya vardı. Oradan da “Kadid”e ulaştı ve cumartesi gününü orada istirahatla geçirdi.a) gusledip.a) Medine’den çıktığında onunla birlikte eşleri. Ehl-i Beyti. Bu müddet içerisinde kaynak olarak ismi zikredilen kitaplardan çoğu çeşitli baskılar yapmıştır. bazıları 114 bin kişi.[12] Resulullah (s. Mekke’ye geldiği insanlarla Medine’ye geri .a. sonra hareket edip akşam yemeğini “Şeref-us Seyale”de yedi.a) hac amellerini yaptıktan sonra. Sonra “Revha”ya indi.a) ile Hacca gitmek şerefine erişemediler. sabah namazını “Ebva”da kıldı. Ali (a. Muhacir. Bu kararı açıkladığında.a. Bu nedenle.a) Medine’den yola çıktığı o günlerde Medine halkından bir çok kimse çiçek veya kızamık hastalığına yakalanmıştı. Bunlar Hz. Pazartesi günü “Merr-uz Zahran”a vardılar.a) pazar günü sabahleyin “Yelemlem”e vardı. İkindiyi orada geçirerek akşamleyin “Seref”e ulaştılar. Ensar ve diğer Arap kabilelerinden büyük bir topluluk da yola çıktı. Yine oradan hareket edip. Akşam namazını kılmadan Mekke’ye ulaştılar. Resulullah ile birlikte hacca gitmek için Medine’ye çok sayıda insan geldi.a. Daha sonra Revha’dan hareket edip ikindi namazını “Munsaref”te kıldı. Bu yüzden birçok insan Resulullah (s. Sonra oradan hareket edip “Gamim”e vardı. Bölüm GADİR-İ HUM OLAYI Resulullah (s. Gamim’de yayalar sıraya geçip yürümekten dolayı Peygambere şikayette bulundular. Geceyi Mekke girişindeki dağın arasında geçirdiler ve salı günü sabahleyin Mekke’ye girdiler. Peygamberle birlikte hareket edenlerin sayısı olup Mekke’de olanlar. Pazar günü “Usfan”da idi. Bu hacca “Haccet-ül Veda” “Haccet-ül İslam” “Haccet-ül Belağ” “Haccet-ül Kemal” ve “Haccet-üt Tamam” da denilmektedir. 2.a. Sonra oradan hareket edip Cuma günü “Cuhfe”ye vardı. Bu baskılar neticesinde ismi kaynak olarak verilen kitapların cilt ve sayfaları değişmiştir. bazıları 120 bin kişi.[11] Resulullah (s.a.a. Daha sonra (oradan hareket edip) sabah namazını “Irkuz Zabye”de kıldı.a) Hicretin onuncu yılında hacca gitmeyi kararlaştırmıştı.Dikkat Edilmesi Gereken Bir Nokta: “El-Gadir” kitabının telifinden günümüze kadar elli yıldan fazla bir zaman geçmektedir. saçlarına yağ sürerek taradıktan sonra. kaynaklara müracaat ederken bu noktaya dikkat etmeniz rica olunur. bazıları 124 bin kişi.[10] Resulullah (s.

siz orada benim yanıma geleceksiniz. öğle namazı için ezan okundu.[15] deve semerleri üzerine çıkarak[16] herkesin duyacağı şekilde yüksek bir sesle şöyle buyurdular: “Bütün övgüler Allah’a mahsustur.a. Semure denen ağacın üzerine elbise vb.a) için gölgelik yaptılar. daha sonra Resulullah (s.a. Nefsimizin şerlerinden. Muhammed’in Onun kulu ve elçisi olduğuna şehadet ediyorum.a. O havuzun genişliği “San’a”[17] ve “Busra” arası kadardır. sekaleyn nedir?” . Hava çok sıcaktı. Eğer (bu görevini) yapmayacak olursan.a) önde gidenlerin geri dönmesini ve geride kalanların da bu bölgede onlara ulaşmasını emretti..” Halktan birisi: “Ya Resulullah. O havuzda. O halde siz ne düşünüyorsunuz?” Halk: “Biz senin tebliğ ettiğine.a) namazını bitirdikten sonra cemaatın ortasında. Ona güveniyoruz. O’na iman ediyor. O’nun hidayet ettiğini ise kimse saptıramaz. siz de sorumlusunuz. Medine. insanlar sıcaktan abalarının yarısını başlarına çekip. yıldızlar sayısında kadehler vardır. Resulullah (s. Sapan kimseyi O’ndan başka kimse hidayet edemez.dönerlerken. çaba sarf ettiğine tanıklık ediyoruz. Muhammed’in O’nun kulu ve elçisi olduğuna.” Ve Sonra: “Ey insanlar! Latif ve Habir olan Allah bana haber verdi ki. kötü amellerimizden Allah’a sığınıyoruz. Bu olay Zilhiccenin 18. Allah’tan başka ilah olmadığına. Cebrail şu ayeti indirdi: “Ey Peygamber. onlara tebliğ etmesini emretti ve ona itaat etmeyi herkese farz kıldı. ben yakında Rabbimin davetine icabet edeceğim.” Yine Resulullah: “Ey insanlar! İşitiyor musunuz?” Halk: “Evet işitiyoruz. şeyleri atarak Resulullah (s. Benden sonra sekaleyn[18] hakkında nasıl davranacağınıza bakın.a. Mısır ve Iraklıların yol ayrımı olan Gadir-i Hum’a ulaştıklarında. O’ndan yardım diliyor.a) halkla birlikte o ağaçların altında namaz kıldı. Ben sorumluyum. Hz. Günü vuku buldu. yarısını da ayaklarının altına seriyorlardı. cennet ve cehenneminin hak olduğuna.. bu ağaçların altını temizletti. birbirine yakın beş büyük ağacın altında oturmaktan onları sakındırdı. Ali (a.s)’ı imam olarak halka tanıtmasını ve velayet hakkında nazil olanı. Resulullah’ın (s. Allah seni insanlardan koruyacaktır . kıyamet gününün geleceğine ve kabirde olanların dirileceğine şehadet ediyor musunuz?” Halk: “Evet buna şehadet ediyoruz. kendisinden önceki peygamberin ömrünün yarısından fazla yaşamamıştır.”[14] Allah-u Teala bu ayetle. Rabbi’nden sana indirileni tebliğ et. O’nun elçiliğini tebliğ etmemiş olursun. O bölgede bulunan. Allah sana mükafat versin.a).” Resulullah: “Allah’tan başka ilah olmadığına. Hacdan dönenlerden ilk grup Cuhfe’ye yaklaştığında Resulullah (s.” Resulullah: “Ben sizden önce (Kevser) havuzun başına gideceğim. hiçbir Peygamber. nasihatta bulunduğuna.” Resulullah: “Allah’ım şahit ol.a.

bir tarafı Allah’ın elindedir. Ona sımsıkı sarılın. dört defa tekrarlamıştır. Allah-u Teala bana bildirdi ki.a. Cuhfe yakınlarındaki meşhur ve tanınan yer hatırlanır ve araştırmacılardan hiç kimse Gadir-i Hum olarak ondan başka bir yer tanımazlar.” Bunun üzerine Resulullah (s. İbn-i Abbas da. nimetimi size tamamladım ve din olarak İslam’ı size beğendim. Onlardan her biri. onu seveni sev.a) buyurdular: “Allah’ın bereketi üzerine söyle” Hassan ayağa kalkıp şöyle dedi: “Ey Kureyş’in büyükleri! Peygamber (s. Öyleyse ben kimin mevlası isem.Resulullah: “Değerli büyük emanet: Allah’ın kitabıdır. Allah benim risaletime ve benden sonra Ali’nin velayetine razı oldu.s)’ı tebrik etmeye ve kutlamaya başladılar. ben onlara kendilerinden daha evlayım. diğer tarafı ise sizin elinizdedir.a.” Daha sonra orada bulunan insanlar Hz.[20] .a) şöyle buyurdular: “Allah-u Ekber! Din kemale erdi. Hassan da şöyle dedi: “Ya Resulullah! Bana izin ver de Ali hakkında. Değerli küçük emanet ise: Ehl-i Beyt’imdir. Onlardan ne öne geçin ve ne de geride kalın.a.” dedi. onlar havuzun başında bana ulaşıncaya kadar birbirlerinden ayrılmayacaklardır. Hz. Gadir olayı denince bu konu akla gelir. ona yardım edene yardım et. Ali (a. Ali (a. Biliniz ki.s)’ın elini tutup her ikisinin koltuk altları görülecek kadar kolunu yukarıya kaldırdı.s)’ı ilk kutlayan kimselerdendirler. o nereye dönerse hakkı onunla döndür. Herkesin duyacağı şekilde yüksek bir sesle.[19] Bu anlatılanlar.a)’in huzurunda mezkur velayet hakkında şöyle diyorum: Hum’da Gadir günü Peygamberleri onlara sesleniyor.” Halk henüz dağılmadan Allah-u Teala şu ayeti indirdi: “Bu gün dininizi kemale erdirdim.) Daha sonra şöyle buyurdular: “Allah’ım. Ali de onun mevlasıdır. ona buğzedene buğzet. sapmayın. ona düşman olana düşman ol. Bunların birbirinden ayrılmamasını ben de Rabbimden istedim.” Resulullah bu cümleyi üç defa tekrarladı.” Resulullah: “Allah-u Teala benim mevlamdır. Ali (a. Bütün ümmet bunda ittifak etmiştir ve İslam tarihinde bundan başka bir Gadir olayı yoktur. onlara daha evla kimdir?” Halk: “Allah ve Resulü daha iyi bilir.” Resulullah (s. bu sözleri hazır olanlar hazır olmayanlara bildirmelidirler. “Vallahi bu velayet herkesin üzerine farz oldu. her mü’min erkek ve kadının mevlası oldun” diyorlardı. çünkü helak olursunuz. Ebu Bekir ve Ömer.” Resulullah (s. nimet tamamlandı. onunla dost olana dost. halkın duyması için bazı beyitler okuyayım. Herkes onu görüp tanıdı. Gadir olayı hakkında özet bir bilgidir. ben de mü’minlerin mevlasıyım. Gadir-i Hum denince de. ondan yardımını esirgeyenden yardımını esirge.a) daha sonra Hz. sonra şöyle buyurdu: “Ey İnsanlar! Mü’minlerin kendilerinden. tafsilatı ise ileride gelecektir. Hanbel’e göre. (Hanbeli’lerin imamı Ahmed b. “Bu makam sana kutlu olsun ey Ebu Talibin oğlu! Sen.a.

a)’e Hacc-ı Ekber’den döndüğünde binlerce insanın içerisinde velayet meselesini tebliğ etmesini emretti. O’nun elçiliğini tebliğ etmemiş olursun.s)’ı halka gösterip onun hakkında nazil olan ayeti onlara tebliğ etmesini Peygambere emretti ve onu halktan koruyacağını kendisine bildirdi. İmamiyye alimlerinin üzerinde ittifak ettikleri sözlerdir. Allah-u Teala bununla da yetinmedi. Bunu yapmayacak olursan.”[21] Bu ayet. Haccet-ül Veda yılının (h. dinin koruyucusu olan Emir-ül Mü’minin (a.İkmal Ayeti 3. Bu nedenle ümmetin sabah-akşam okuması için. dillerde dolaşmasında ve ravilerin onu nakletmesinde özel bir inayeti vardır. Allah seni insanlardan koruyacaktır. O ayetlerden biri.Tebliğ Ayeti 2.” Yüz bin veya daha fazla olan insanların bir kısmı ilerleyip Cuhfe’ye yaklaşmıştı. 10) zilhicce ayının 18. Allah-u Teala ileri gidenlerin geri dönmesini.a. okuyan kimseye hilafet konusunda Allah’a itaat etmekle ilgili farz olan şeyi hatırlatmaktadır. o ayetlerden her biri okunduğunda.Tebliğ Ayeti Allah-u Teala’nın. Eğer (bu görevini) yapmayacak olursan. günü nazil oldu. Maide suresindeki şu ayettir: “Ey Peygamber. Peygamber (s.3.a). Allah-u Teala. Gadir Hadisinin taptaze kalmasını ve zamanın onu yıpratmamasını istedi. Gadir-i Hum’a vardığında öğleyi beş saat geçerken Cebrail inerek şöyle dedi: “Ey Muhammed! Yüce Allah sana selam göndererek şöyle buyurmaktadır: “Ey Peygamber! (Ali hakkında) Rabbinden sana indirileni tebliğ et.El-Azab-ul Vaki Ayeti 3. Bu hedef için Peygamber (s.s)’ın elinde büyük bir kanıt bulunması için. geride kalanların da bu mekanda durdurulmasını ve Ali (a. Bölüm ALLAH-U TEALA’NIN GADİR’E VERDİĞİ ÖNEM 1. Bu naklettiğimiz sözler. “Gadir Hadisi”nin meşhurlaşmasında.. Ehl-i Sünnet alimlerine gelince. bu konudaki hadislerine vakıf olduğumuz alimlerden bazılarının . BÖLÜM ALLAH-U TEALA’NIN GADİR’E VERDİĞİ ÖNEM 1. Rabbinden sana indirileni tebliğ et..a. Onun elçiliğini tebliğ etmemiş olursun. Gadir’le ilgili apaçık ayetler indirdi.

İbn-i Abbas’dan. h. Ebu Said Hudri’den kendi senediyle hadis nakletmiştir. 407). 410) Ebu Said Hudri’den. h.Hafız Ebu Nuaym-i İsfehani (ö. Meveddet-ul Kurba’da Bera b. ö.Seyyid Ali Hemdani (ö.[30] 10. 589.isimlerini[22] aşağıda zikrediyoruz: 1. 490’dan sonra) “Şevahid-ut Tenzil li Kavaid-it Tefsil ve’t Te’vil” adlı kitabında kendi senediyle İbn-i Abbas ve Cabir-i Ensari’den hadis nakletmektedir.Hafız İzzuddin-i Ras’ani el-Musil-i el-Hanbeli (d. Cerir-i Taberi (ö.[27] 7. saydığı onuncu vechinde bu olayı. “el-Keşf ve’l-Beyan” tefsirinde.Hafız Hakim el-Haskani Ebu-l Kasım (ö.Hafız İbn-i Merdeveyh (Doğumu. h.Ebu’l Feth-i Netenzi (d.Hafız Ebu Cafer Muhammed b. Ali (İmam Bakır)’dan ve İbn-i Abbas’tan hadisler nakletmiştir. h.Hafız Ebu Abdullah el-Mehamili (ö. h.Ebu Salim-i Nesibi eş-Şafii (ö. Ali el-Bakır (a.Hafız Ebu-l Kasım b.[26] 6.[31] 11. 330). Ebu Cafer Muhammed b. h.[32] 12. ö.[34] 14. 17. 722) “Feraid-us Simtayn” da bu konuda kendi şeyhlerinden senetleriyle Ebu Hureyre’den bir hadis nakleder. “Emali”sinde kendi senediyle İbn-i Abbas’tan bir hadis nakletmiştir.[YA1][29] 9.s) ve Cafer b.Hafız Ebu Said Mes’ud b. “Ma Nezele Min’el Kur’an fi Ali” adlı kitabında kendi senediyle bu konuda Atiyye’den hadis rivayet etmektedir. Vahidi-i Nişaburi’nin hadisini Ebu Said-i Hudri’den nakleder. 606) Tefsir-i Kebir’inde. 786). 477) “ed-Dirayet-u fi Hadis-il Vilayet” adlı kitabında çeşitli yollarla kendi senediyle İbn-i Abbas’tan hadisler nakletmektedir.[25] 4. 652). İbn-i Mes’ud’dan. 310). h. . Ali’den kendi senediyle bu konuda hadisler nakletmektedir.Ebu İshak Sa’lebi en-Nişaburi (ö. h. h. Asakir eş-Şafii (ö. 5. h.[24] 3. h.Hafız İbn-i Ebi Hatem Ebu Muhammed Hanzeli er-Razi (ö. 572) kendi senediyle Ebu Said Hudri’den bu konuda hadis naklediyor.Hafız Ebu Bekir-il Farisi eş-Şirazi (ö.[35] 15.Şeyh-ul İslam Ebu İshak el-Himvini (ö. 468). Muhammed es Sadık (a. 661) kendi tefsirinde bu konuda İbn-i Abbas’tan bir hadis nakletmektedir.[28] 8. h. 327). bu konuda kendi senediyle İbn-i Abbas’dan bir hadis nakletmiştir. 480) “el-Hasais-ul Aleviyye”adlı kitabında İmam Muhammed b. “Ma Nezele Min-el Kuran-i fi Emir-il Mü'minin” adlı kitabında. bu konuda. mezkur ayetin iniş sebebi olarak zikretmektedir. “el-Vilayet-u fi Turuk-i Hadis-il Gadir” adlı kitabında kendi senediyle bu konuda Zeyd b.Ebu Abdullah Fahruddin-i Razi eş-Şafii (ö.s)’dan bu konuda kendi senediyle hadis nakletmiştir. 437).[23] 2. 323. Azib’den bir hadis nakleder. Erkam’dan bir hadis nakletmiştir. h.[36] 16. 430). 427 veya h.[33] 13. Nasır es-Secistani (ö. Zeyd b.Ebu’l Hasan-i Vahidi en-Nişaburi (ö. Ebu Said Hudri’den kendi senediyle bir hadis nakletmiştir.

Bedruddin b. 26.”[37] 19. h. h. belliğ ma unzile ileyke min Rabbike -inne Aliyyen mevle’l mu’minin. İbn-i Mesud’un şöyle dediğini rivayet etmiştir: Biz Resulullah’ın (s. h. Hamid.a) Ali (a.s)’ın fazileti hakkında sana nazil olanı tebliğ et”. Abbas’tan rivayet ettiğini zikretmiştir..[38] 20.a)’e nazil oldu: “Ey Resul! Rabbinden sana ineni tebliğ et -ki Ali (a. “Mezkur ayetin manası şudur: “Rabbinden.a.) mezkur ayet hakkında. 1250). Daha sonra Mukatil ve Zemahşeri’den mezkur ayetin nüzul sebebi hakkında ki diğer görüşleri de nakledip şöyle demiştir: “Ebu Cafer Muhammed b. İbn-i Merdevin.Muhammed Mahbub-ul Alem (ö.Kadı Şevkani (ö. h.” Daha sonra tebliğ ayetinin nüzul sebebi hakkında farklı görüşler de aktarmıştır.Kemaluddin-i Meybudi (ö.a. “Erbain”inde söz konusu ayetin “Gadir-i Hum”da nazil olduğunu İbn-i Abbas’tan rivayet etmiştir. İbn-i Merdev ve İbn-i Asakir. nakletmiştir. Rabbinden sana nazil olanı tebliğ et. 869. İbn-i Ebi Hatem ve Ebuş-Şeyh Mücahid’den. Zerr’ den.bunu yapmayacak olursan O’nun risaletini tebliğ etmemiş olursun.s)’ın elini tutup şöyle buyurdu: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır.”[41] 23. 855) Vahidi’nin “Esbab-un Nuzul”da rivayet ettiğini Ebu Said’in hadisini zikretmiştir. h.Seyyid Şehabuddin-i Alusi eş-Şafii el-Bağdadi (ö. Ayni el-Hanefi (d. 8. Bu ayet nazil olduğunda Peygamber (s. [40] 22. Abdullah b. Ali b.Nizamuddin-i Nişaburi (ö..a) zamanında mezkur ayeti şöyle okuyorduk: “Ya eyyüher Resul. kendi tefsirinde şöyle demiştir: “İbn-i Ebi Hatem. İbn-i Merdev ve İbn-i Asakir ise Ebu Said-i Hudri’den şöyle nakletmişlerdir: Şu ayet Resulullah (s. yüzyıl). Ebu Talib (a. Ali b. “De ki ona (risaletime) karşılık sizden akrabalarıma sevgiden başka bir ücret istemiyorum” ayetinin peşinde bu konuda Bera b.18.” Daha sonra. Sonra onun yoluyla Ebu Said-i Hudri’den ve Hafız Ras’ani’nin İbn-i Abbas’tan rivayet ettiği hadisi. Ebu Said-i Hudri’nin hadisini nakletmiş ve şöyle demiştir: “Bu. h. Ebu Nuaym rivayet etmiş ve Sa'lebi kitabında zikretmiştir” diyor. 27.” ayeti “Gadir-i Hum” günü. 932). Ali b. Hasan’dan. “Bunu. yüzyıl. ö. Allah seni insanlardan koruyacaktır. h. Azib ve Muhammed b. Sabbağ el-Maliki el-Mekki (ö. kendi tefsirinde.[39] 21. “Tefsir-i Şahi” adlı tefsirinde.Mirza Muhammed Bedehşani (ö.ve in lem tef’al fema belleğte risaletehu vallahu ya’simuke min’en nas. daha önce nakledilen hadisin aynısını nakletmiştir. 1000). Ebi Talib (a. h. İbni Cerir. h. İbn-i Ebi Hatem. 12.” İbn-i Merdeveyh. 11.s)’ın makamı hakkında gerçekten pek çok ayet nazil olmuştur.Seyyid Cemaluddin eş-Şirazi (ö. Azib’den bir hadis naklediyor ve. Abd b.Seyyid Abdulvehhab el-Buhari (d. 1270) şöyle demiştir: Şia’nın zannına . 908’den sonra). Bera b. Sa’lebi’nin rivayetini bu konuda zikretmiştir.”[42] 28. 911) diyor ki: Ebuş-Şeyh. Ebu Said-i Hudri’nin şöyle dediğini nakletmişlerdir. ben bu kitapta sadece onların özetini yazdım. Hüseyin demiştir ki. 25. 762.a. 855) “Ya eyyuher resul-u belliğ ma unzile ileyke” ayeti hakkında Hafız Vahidi’den.Nureddin b. “Miftah-un Neca” kitabında şöyle demiştir: “Emir-ul Müminin Ali b. “Ey Resul. h. Ebi Talib (a. h.s) mü’minlerin mevlasıdır. Ali’nin sözüdür. Nizamuddin-i Nişaburi’nin tefsirinde geçeni aynen nakletmiştir. 24.). ö. İbn-i Abbas.s) hakkında Resulullah’a nazil olmuştur.Celaluddin-i Suyuti eş-Şafii (ö.

”[44] Celaluddin-i Suyuti.a.a).c). [47] Ondan sonra gelenler de ona tabi olmuşlardır. özellikle “Gadir Hadisi”ni vurgulamış olur. Allah’ım! Onunla dost olanla dost.a) zamanında (tebliğ ayetini) şöyle okuyorduk: Ya eyyüher resulu belliğ ma unzile ileyke min rabbike -inne Aliyyen veliyyul muminin. h. Ali b. Her iki takdirde de bizim hadisler ve nakillerle ispatlamaya çalıştığımız şeyi desteklemiş olur.c) bu ayeti indirerek emrolunduğu şeyi yerine getirmesi için ona cesaret verdi. Bunun üzerine Allah-u Teala bu ayeti (tebliğ ayetini) ona vahyetti. Ebi Talib hakkında Peygamber (s.s)’ın velayetini halka bildirmek için onun elinden tutup şöyle buyurdu: “Ben kimin mevlası isem. genel anlamıyla “Gadir Hadisi’ne de şamil olur. Ama Allah-u Teala (c. Resulullah (s. İbn-i Merdeveyh ve İbn-i Asakir.a) bunun ashabından bazılarına ağır gelmesinden çekiniyordu. “Bakın kendi amcası oğlunu seçti” demesinden ve bu konuda onu kınamalarından çekindi.s)’dan şöyle nakletmiştir: “Bu ayet Ali (a.” Himvini de“Feraid-us Simtayn”da mezkur sözü Ebu Hureyre’den nakletmiştir. Ebu Said-i Hudri’nin şöyle dediğini rivayet etmiştir: “Bu ayet Gadir-i Hum’da Ali (a. Ebu Said-i Hudri’den şöyle rivayet ettiklerini kaydetmiştir: Bu ayet (tebliğ ayeti). İbn-i Abbas’tan ve İmam Bakır (a.a.” Şeyh Muhyiddin-i Nevevi de aynen böyle nakletmiştir.a): “Gadir-i Hum” günü Hz.” diye rivayet etmiştir. . “Mezkur ayet Gadir-i Hum günü Ali b. Ali (a.” Bu sözün. Ama eğer söz konusu “ayet” lafzını nekire-i muhassasa olarak kabul edersek.a) halkın. 1293) şöyle demiştir: Sa’lebi. Ali (kerremellah vechehu)nun hilafetidir. Ali’yi halife seçmesi için vahyetti. Peygambere Ali’nin velayetini halka bildirmesini emretti. Maliki de “el-Fusul-ul Muhimme” kitabında. ayetin nüzul sebebinin Gadir kıssası hakkında olmasıyla bir çelişkisi yoktur. Allah-u Teala.a. Ali de onun mevlasıdır. Ebi Talib hakkında nazil olmuştur. Nakiller hakkında daha fazla araştırma yapanlar mezkur ayetin nüzul sebebi için diğer görüşler de zikretmişlerdir.Şeyh Muhammed Abduh el Mısri (ö. h.[45] 30. Bundan dolayı Resulullah (s. Gadir kıssasıyla ilgili nazil olan ayetler hakkındaki araştırdığımız hadis ve görüşlerden ibaretti.a. Taberi. 1323) de şöyle demiştir: İbn-i Ebi Hatem. bizim bildiğimize göre Taberi’dir. “Gadir-i Hum” günü. Ama Resulullah (s. tebliğ ayetiyle ilgili olarak İbn-i Abbas’tan şöyle nakletmiştir: “Yani.ve in lem tef’al fema belleğte risaletehu. İbn-i Merdeveyh de İbn-i Mes’ud’dan şöyle dediğini nakletmiştir: “Biz Resulullah’ın (s.a)’e nazil olmuştur. o zaman “ayetlerden herhangi birini saklarsan” anlamını ifade ederek . İbn-i Merdeveyh ve İbn-i Asakir’in. Ebu Salih’den.s)’dan şöyle nakletmektedirler: Allah-u Teala (c. risaletimi tebliğ etmemiş olursun. Rabbinden sana nazil olan ayetlerden bir ayeti saklarsan. Çok görüş zikredenlerden ilk şahıs. Peygamberine (s.s) hakkında nazil olmuştur. Onuncu görüş ise bizim bu kitapta zikrettiğimiz.”(Maide/67) 29.Şeyh Süleyman Kunduzi el-Hanefi (ö. Taberi’nin naklindeki “ayetlerden bir ayeti saklarsan” İbaresindeki “ayet”lafzını nekire-i mahza olarak kabul edersek.[46] Bunlar.s) hakkında nazil olmuştur. o zaman da “ayetlerden belli birini saklarsan” anlamını ifade ederek.a. Ebu Said-i Hudri’den.a. İbn-i Abbas’tan da şöyle nakletmişlerdir: Bu ayet (tebliğle ilgili ayet) Ali (kerremallah vechuh) hakkında nazil olmuştur. Kendi senetleriyle İmam Bakır ve İmam Sadık (a. Fahr-i Razi ise tebliğ ayetinin nüzul sebebiyle ilgili dokuz görüş zikretmiştir. ed-Dürr-ül Mensur’da.[43] göre “Rabbinden sana nazil olanı tebliğ et” ayetinden maksat. ona düşman olana düşman ol.

sadece Peygamber (s. Bunun gibi pek çok olay ve hadiseler vuku bulmuştur. “Allah seni insanlardan korur” ayeti nazil oluncaya kadar (muhafızlarla) korunuyordu. Peygamber (s. bu kıssayla ayetin ilk kısmı arasında uyum olmayacaktır.a. ancak onlar için ne ayet inmiş. Sonra Allah-u Teala şu ayeti nazil etti: “Allah seni insanlardan korur. Şakik.a. gölgeli bir ağacın altında dinlenmesi için.” Ayeti. “Allah seni insanlardan koruyacaktır” ayeti nazil olduğunda sırt üstü yatarak iki veya üç defa şöyle buyurdu: “İsteyen beni yalnız bırakabilir. Bir defasında Arap bir bedevi Peygamber’in baş ucuna gelip kılıcını çekerek: “Seni benden kim kurtarabilir” dedi. İbn-i Cüreyh’den şöyle nakletmiştir: “Peygamber (s.” Bu söz de bizim dediğimiz sözle çelişmemektedir. önceki nakille çelişmektedir. böyle bir durumda. Kurzi’den mezkur ayetin nüzul sebebi hakkında şöyle nakletmiştir: “Peygamber (s. Bedevi Arab’ın kıssasının o zamanlarda vuku bulmuş olması gayr-i mümkün olmasa bile ayet onun için nazil olmamıştır. Yine Taberi. ne de toplantı ve tören düzenlenmiştir. Kureyş’ten korkuyordu. Kab el-Kurzi ve Aişe’den de şöyle nakletmiştir -lafz Aişe’ye aittir-: “Peygamber (s. o meselenin Gadir günündeki mesele olduğunu teyid etmektedirler. Muhammed b. bedevi Arab’ın kıssasından sonra nazil olmuştur.” dedi. Bu ve diğer kitaplarda yer alan hadisler. Çünkü bu nakle göre “Allah seni insanlardan koruyacaktır. Peygamber’e ulaşıp onu tehdit etmesi. Kurzi’nin rivayeti doğru olduğu takdirde. bazı yüzeysel düşünenleri yanıltmış olmalıdır.a) bir konağa indiğinde ashabı. beni koruyacağını bildirmiştir. Abdullah b. “Allah.a)’in. söz konusu ayet nazil olduktan sonra sadece muhafızları dağıttığı bildirilmiştir. kılıç elinden düştü ve başı ağaca çarparak beyni darmadağın oldu.a). Tebliğ etmekle görevlendirilmiş olduğu konunun “Gadir Kıssası” olmasının Katade’den nakledilen sözle hiçbir çelişkisi yoktur ve o konunun ne olduğunu hadisler belirler.a. Çünkü Allah. Dolayısıyla.a. Cübeyr. birkaç ayetin nazil olmasına sebep olacak derecede değildir. açıklamasından dolayı ümmetin ihtilafa düşmesinden çekindiği şeyin tebliği konusunda. ayetin başıyla sonunun ayrı ayrı nazil olduğunu söylemek gerekecektir. gerçekten de çok uzak bir ihtimaldir. “Hilafet” meselesinden dolayı Kureyş’ten koruyor ola bilmez miydi?! Nitekim daha önce zikrettiğimiz hadisler de bunu açıklamıştı.a)’in mezkur ayet nazil olana kadar muhafızlarla korunduğu belirtilmektedir.a)’in.a).a. söz konusu ayetin nazil olmasının önemli ve büyük bir sebebi olduğu apaçık ortadadır.” Bu nakil. bizim dediğimizle . O da “Velayet-i Kubra” meselesinden başka bir şey olamaz. Çünkü önceki nakilde Peygamber (s. Bunun doğru olduğu düşünülürse. Çünkü.a). Ama açıklamasından çekindiği şeye deyinilmemiştir. Yine Taberi.” Resulullah (s. Gadir günündeki mesele olmasının hiçbir sakıncası yoktur. Bu durumda.Katade’den de şöyle nakletmiştir: “Allah-u Teala (mezkur ayette) Peygamber’i insanlardan koruyacağını bildirmiş ve onu tebliğ etmekle görevlendirmiştir. muhafızlar çadırın etrafını sardığı ve kılıç da Peygamber’in yanında asılı olduğu halde.a) başını çadırdan dışarı çıkararak.a. şöyle dedi: “Ey insanlar! Beni korumaktan vazgeçin. sadece Kurzi’nin nakline güvenerek ayetin bu kıssa üzerine nazil olduğunu söyleyemeyiz.a. Çünkü.a). Bu esnada bedevi Arab’ın eli titredi. Açıklamasından çekindiği meselenin.a.” Bu nakilde. Said b. Dolayısıyla bu sözün de. onu koruyacağına söz vermiştir. Bedevi Arab’ın. Allah-u Teala Peygamber (s. Kurzi’nin naklettiği hadise.a. Bu ayet nazil olduktan sonra Peygamber (s. ona bir yer ayarlardılar. o olayla “Gadir Olayı”nın birbirine yakın bir zamanda vuku bulması.

onlardan çekinmeden tebliğ etmesini emretti. Teberi. Netenzi. Peygamber (s.a) kendi emriyle yerlerinin belirlendiğini) vurgulamaktadır ve bunda hiçbir şüphe yoktur. veya “Velayet Hadisi”ni zayıf bir ihtimalmiş gibi göstermek ve doğruluğunda şüphe uyandırmak için birtakım saptırıcı ihtimallerdir. ama ayeti şuna hamletmek daha evladır: Allah-u Teala Peygamber (s.a)'i Yahudi ve Hıristiyanların hilesinden korudu. Ali (İmam Muhammed Bakır) (a. Allah (c. “Münasebat” kitabındaki ibare şöyledir: .a. Yine Taberi dört senetle Aişe’den şöyle nakletmiştir: “Kim Muhammed (s. daha önce yaşamış olup Gadir olayını daha iyi bilmesine rağmen. İbn-i Merdeviyye. Bu ihtimallerin senetleri mürsel olan rivayetlere dayanmakta ve söyleyenlerinin kim olduğu bilinmemektedir.a. önceki ve sonraki ayetlerle olan ilişkisi kopmuş olacaktır. Secistani. Tefsir-i Teberi’de ki mezkur bedevi Arab’ın kıssasını sekizinci ihtimal.a)’in nazil olan her ayeti (halka) tebliğ ettiğini bildirmektedir Bu şüphe edilmeyecek şeylerdendir. bu ihtimalleri zikretmiştir. Ali’nin Velayeti”yle ilgili olduğu görüş. sahih hadisler karşısında ayetlerin siyakına riayet etmemek pek önemli değildir. sırf ayetlerin siyakına uygun olduğu içindir ve hiçbir hadise dayanmamaktadır. Fahr-i Razi. sözünü ettiğimiz ihtimal boy gösterebilecek derecede değildir.a. zikretmiştir. Bunların hepsi delilsiz istihsan ve tefsirlerdir.” Görüyoruz ki. ayetlerin tertibinin tevkifi olduğunu (yani Peygamber’in (s. Kur’an’da Mekki ayetlerin Medeni surelerde. “Hz. birinci ihtimal olarak zikredilmiş ve senedi İbn-i Abbas. daha sonra Taberi’nin rivayetine arttırdığı dokuzuncu ihtimali. Ebu Cafer b.a. İbn-i Asakir. Kitabımızın On Birinci Bölümü’nde onlara değineceğiz. yani Peygamber’in Yahudi ve Hıristiyanlardan korkma ihtimalini muteber kabul ediyor.. Bu ayetle. Vahidi. İleride bu ihtimalin ne kadar doğru olduğuna vakıf olacak ve muteber olmadığını göreceksiniz. Teberi her ne kadar “Velayet Hadisi”ni de zikretmemişse de. Fahr-i Razi ihtimalleri saydıktan sonra şöyle diyor: “Bil ki. bu konuda özel bir kitap yazmış ve bu hadisi yetmiş küsur tarikle tahriç etmiştir. Bu konudaki icmayı birçok kimse nakletmiştir. bu ayetten önce de. Erkam’dan mezkur ayetin Gadir vakıasında nazil olduğunu rivayet etmektedir. Haskani. sonra da inanmaktayız. Eğer bu ayeti başka bir şekilde söylemiş olursak.s)’a dayandırılmıştır. Suyuti şöyle der: “İcma ve nasslar.bir çelişkisi yoktur. Bu bölümün başlarında isimlerini zikrettiğimiz.” Aişe bu sözüyle ayetin nüzul sebebini açıklamak peşinde değildir. Kureyş’ten Yahudi ve Hıristiyanların çokluğundan korktuğunu da dokuzuncu ihtimal olarak sıralayan Fahr-i Razi’nin[48] zikrettiği on ihtimale[49] gelince. bu rivayetler (Velayetle ilgili olan rivayetler) çok da olsa. Çünkü bu ayetten önceki ve sonraki ayetler Yahudi ve Hıristiyanlarla ilgilidir. Zerkeşi “Burhan” adlı kitabında. Azib. Allah nurunu tamamlayacaktır.a)’in Allah’ın Kitabından bir şey sakladığını zannederse. Allah’a büyük bir iftira etmiştir. ayetin siyakı ve nüzul sebebiyle uyuşmamaktadır.c) buyuruyor ki: “Ey Peygamber! Allah’dan sana ineni tebliğ et. “Gadir Hadisi”ni onuncu ihtimal. Ebu Said-i Hudri ve Muhammed b. Bundan dolayı bu ihtimallerin hepsi “Tefsir-i Nizamuddin-i Nişabur’ide “şöyle de deniyor” diyerek. Bir ihtimal (Velayet Hadisi) hariç diğer ihtimaller birtakım düzme tasarılardır ki. İbn-i Ebi Hatem. bu kitabında Zeyd b.. Örneğin. Ebu İshak-ı Salebi. Medeni ayetlerin de Mekki surelerde zikrolunduğuna sıkça rastlıyoruz. Taberi. Şüphesiz. Ebu Nuaym. ama Gadir hadisini nakletmemiştir. Zübeyr de“Münasebat”ında bu icmayı naklediyorlar. Bera b. Biz Kur’an’da ki ayetlerin tertibinin nüzul tertibi olmadığını göz önünde bulundurursak. Fahr-i Razi’nin bunu tercih etmesi. Teberi. Ras’ani gibi büyük alimlerin çeşitli senetlerle rivayet ettikleri muteber hadislerin karşısında. Biz buna.

nazil olan son suredir. etraftaki kabileler ona tabi olup.”tir sonra “Nun”.” Mezkur ayetin Mekki olmasını gerektiren bu rivayet. Muhammed b.a. Fetih yılında nazil olmuştur.” Böylece İbn-i Zuray.. Çünkü ömrünün son yıllarında artık dünya devletleri ondan korkmaya başlamış. Beni Kurayza ve Beni Nazir’in kökünü kazmış. sonra “Ya Eyyu’hel-Müzzemmil”dir.a)’in hicretinden sonra nazil olan her ayet.”[53] İbn-i Zuray. Ata el-Horasani’den.a. İşte böyle bir zamanda “Veda Haccı” ve önce ki bölümde aktardığımız hadislerde açıklandığı üzere. mezkur ayet de o sırada nazil olmuştur. Maide suresinin Medeni olduğunu söylüyor. Hicretten önce nazil olan her ayet de Mekki’dir. Muhammed b. daha önce naklettiğimiz hadisler. Peygamber (s. Bu ayet nazil olduktan sonra Ebu Talib.. ister Medine’de nazil olmuş olsun. Maide suresini de ondan önce nazil olan sure olarak kabul etmiştir. Peygamber (s. cinler ve insanlardan korumuştur. Abdullah b.” Daha sonra bazı nasslar zikrediyor ki.a)’in Haccet-ül Veda’da ki şu sözünü de nakletmişlerdir: “Maide suresi. “Allah seni insanlardan korur” ayeti nazil olana kadar. Resulullah (s. Kur’an’ın son nazil olan surelerindendir.”[55] Bunları göz önünde bulundurduğumuzda. onun Hudeybiye Yılında (h.” ayeti. ister seferde. boyun eğmişlerdi. ömrünün sonlarında değil.a)’i koruyacak birini onun yanına göndermek istediğinde. Beni Haşim’den bazı kişileri Peygamber (s. Kurtubi[56] ve Suyuti’nin [57] İbn-i Merdeviye ve Tabarani yoluyla İbn-i Abbas’tan aktardıkları rivayetin ne kadar sahih olduğu anlaşılacaktır. sonra “Beraat” (Tövbe)dir.c) beni. Haccet-ül Veda’da Mekke ile Medine arasında nazil oldu. o da Osman b. bi’setin ilk yıllarında veya en fazla hicretten kısa bir süre sonraya kadar olmuş olmalıydı. “El yevme ekmeltu lekum dinekum. icma ve müfessirlerin sözleri karşısında hiç bir şey ifade edemez. şimdiki mevcut olan Kur’an’da ki tertip üzere yazılmasını ashabına öğrettiği ve her ayet indiğinde.” (Bu gün dininizi kamil ettim. o da Amr b. Beraet suresini son. sonra “Maide”dir. Kab’dan. -böylece devam ediyor. “La yecrimennekum şeneanu kavmin.“Surelerdeki ayetlerin tertibi.[54] İbn-i Kesir. Medenidir.a.a)’i korumak için gönderiyordu.. o da babasından. Peygamber (s. Peygamber (s. 6. O ayet ise “Haccet-ül Veda”da Arefe’de nazil olmuştur. “Fezail-ul Kur’an”da.a)’in. bu hadisin (Hudeybiye Yılı’nda nazil olduğunu söyleyen hadisin) uydurma olduğunu ve hiçbir Müslümanın ona inanmasının caiz olmadığını aktarıyor. Bu ayet filan ayetin arkasına yazılsın. Ondan sonra da İbn-i Arabi’den.a. yılda) nazil olduğunu naklediyor. o da İbn-i Abbas’dan şöyle nakletmiştir: “Kur’an’da ilk nazil olan sure “İkra’Bismi Rabbik.. Maide ve Fetih (Nasr suresini kastediyor) suresidir.a.” Ahmed.a.” diye emrettiğini gösteriyordu. Ömer’den şöyle rivayet etmiştir: “Nazil olan son sure. Harun’dan. [50] Kaldı ki.a)’in emriyle gerçekleşmiştir.. bütün Müslümanların ittifakıyla Peygamber (s. Örneğin. Nihayet şöyle ekliyor: “Bu sureden bazı ayetler Haccet-ül Veda da. Bu rivayette şöyle deniyor: “Ebu Talib her gün. Hayber’i fethetmiş. Medine’de nazil olmuştur. . Daha sonra Nakkaş’dan.a. Peygamber (s.” Suyuti. bazısı Fetih yılında nazil olmuştur. Nesai yoluyla da Aişe’den şöyle nakletmiştir: “Maide suresi..sonra “Fetih”tir.) ayeti hariç.a.a) şöyle buyurdu: “Ey Amca! Allah (c. Ebu Ubeyd yoluyla şöyle nakletmiştir: “Maide suresi. Abdullah b. nazil olan ayetleri..”[51] Hazin şöyle demiştir: “Maide suresi. Hakim.”[52] Kurtubi ve Hazin. Kurtubi icma ile..a)’in Yahudi ve Hıristiyan-lardan çekinmesi. Ebi Cafer-i Razi’den.

a) Senevilerin ilahlarını kötülemekten kaçındığı için nazil olmuştur. Bununla birlikte Allah-u Teala.a) kesinlikle ilahi vahiyden öne geçerek bir şeyi tebliğ etmemiştir.a. onlar. “Ey Peygamber! Rabbinden sana ineni tebliğ et.a) hakkında “tebliğ etmesi gereken şeyi sakladı” diye bir tek söz dahi sarf etmemiştir. Emir’ul Mu’minin Ali (a. yok olup gitmiş ümmetlerin aleyhinde konuştukları gibi. Gadir nassıyla ilgili olarak nazil olduğunda ittifak etmiştir. Peygamber’in (s.” Yine onlardan bazıları şöyle diyor: “Mezkur ayet. Şia.İkmal Ayeti: Gadir-i Hum’da Hz. her halükarda.s)’ın velayetini açıkladıktan sonra.” Allah Rafızileri çirkin kılsın. kesinlikle Peygamber (s.. onların da aleyhinde konuşarak insanları onlardan koparmak istemişlerdir. Peygamber (s.a.[58] Sahih-i Müslim’de de şöyle nakledilmiştir: Aişe dedi ki: Kim Muhammed (s. bu ihtimallerden dolayı nazil olması.” ayeti hakkında şöyle demiştir: Bu emir.a)’in açık lafızlarla.görevini yapmadığını bildirmektedir! “Kur’an muttakiler için kesin bir öğüttür... Çünkü onlardan bazıları şöyle diyor: “Tebliğ ayeti. Bu ayet.a) bazen münafıkları cihada teşvik etmekten kaçınıyordu. Peygamber (s.”[61] 2. Fakat onlar. Peygamber (s.!”[60] Mezkur ayetin. tebliğ ayeti hakkındaki Fahr-i Razi’nin zikrettiği on ihtimale göz atmış olsalardı.a. Elbette biz içinizde yalanlayanların bulunduğunu hiç şüphesiz biliyoruz.a. bir ümmeti suçladıklarında tasdik edileceklerini veya Şia’nın itikatlarını içeren ve onlara nispet edilen her şeyde ölçü olan bir kitaplarının olmadığını veya onların gelecekte bu iftiracılardan hesap soracak kişiler dünyaya getiremeyeceklerini sanmışlardır.a) haşa. Peygamber (s. Ali (a. Şia kitaplarında bu iftiraları destekler mahiyette hiçbir şey bulamamışlardır. üzerinizdeki nimetimi tamamladım ve size din olarak İslam’ı seçip beğendim. onlar diyorlar ki: O (Peygamber).a)’in vahiyden bir şey sakladığını söylerse.a)’in bazı şeyleri takıyye yaparak sakladığını söylüyor” demiştir. İşte buradan yola çıkarak.a. Allah’ın kendisine vahy ettiğinden halkın ihtiyaç duyduğu bir şeyi gizledi. tebliğin özel zaman ve şartları vardır ve Peygamber (s.”[62] İmamiy’ye ilk baştan beri ikmal ayetinin. “Şia.a) ve ümmetinden alim olanlar için Allah’ın dininin hükümlerinden hiçbirini gizlememelerine dair bir tedip(terbiye ediş)tir. sahabe onu bilmiş. şüphesiz kafir olmuştur.a. diğerleri gibi onlar da Şia’nın adını lekelemek ve böylece halkın hislerini onların aleyhine tahrik etmek ve savunucusu olmayan.a. Şia’ya isnat ettikleri şeyi arkadaşlarından kimin söylediğine vakıf olurlardı.Bu Konuda İlaveler: Kurtubi.. Allah-u Teala buyuruyor ki: “Ey Peygamber! Rabbinden sana ineni tebliğ et. Peygamber (s. gayet açık bir nassı içermiş..a. Eğer bu iki şahıs (Müslim ve Kastalani)..” Diğer biri de şöyle diyor: “Peygamber (s.[59] Keşke bu ikisi (Müslim ve Kastalani) Şia’ya isnat ettikleri bu iftiranın kaynağını gösterseydiler. Çünkü Peygamber (s.a) Tahyir ayetini eşlerinden sakladı. onların nazarına göre. Ne var ki.” Kastalani de. cihad hakkında nazil olmuştur.a)’in vahiyden bir şey gizlemeyeceğini biliyordu”.s) hakkında nazil olan ayetlerden biri de şu ayettir: “Bu gün size dininizi kamil ettim.a.a.a. Ancak. Araplar onu anlamış ve .

dini koruyanı nasbederek. nefsinizi bizim emrimize teslim etmeyi. -Nitekim Sahih-i Buhari ve Sahih-i Müslim vb. bizim velayetimizle.Hafız Ebu’l Kasım İbn-i Asakir eş Şafii ed-Dimaşki (ö.” Yani.[69] 5.” Yine İmam Sadık (a.” Yani. kitaplarda böyle nakledilmiştir.Ebu’l Feth-i Netanzi (D. tefsir’inde bunu belirlemiştir. Tefsir-i Fahr-i Razi’de. kendi senediyle Ebu Said-i Hudri’den bir hadis rivayet etmiştir.s)’ın şöyle dediklerini rivayet etmiştir: “Hem bu ayet (tebliğ ayeti) ve hem de ikmal ayeti Gadir-i Hum’da nazil oldu. şöyle demişlerdir: “Bu ayet (İkmal ayeti) Peygamber’e nazil olduktan Seksen bir veya Seksen iki gün sonra. 430 h) “Ma Nezele Min’el-Kur’an fi Ali” kitabında Ebu Said-i Hudri’den bir hadis naklediyor. Örneğin.Hafız Ebu’l Kasım el Hakim el Haskani (ö. 571).” .Hafız Ebu Cafer Muhammed b. birçok naslarla da te’yid olmuştur. Akıl ve nakil’de bu görüşü desteklemektedir. 310 h) “Kitab-ul Vilayet”te kendi senediyle Zeyd b.[67] 2. daha sonra Ebu Hureyre’den bir hadis nakletmiştir. “Nimetini size tamamladım.[63] eser sahiplerinden aktarılan nakillere bakabilirsiniz.” Yani. Her halukâr da bu nakil.Hafız Ebu Said es Secistani (ö. 10.kendisine bu haber ulaşanlar onu delil olarak kullanmışlardır. Peygamber bu dünyadan göçtü. Ali (a. o zaman birkaç gün (dokuz gün) fazla çıkmış olur. 7. 9. Meğazili eş Şafii (ö.480). 483) “Menakıb” adlı kitabında kendi senediyle Ebu Hureyre’den bir hadis naklediyor.[64] Onların tarihçileri de[65] şöyle diyorlar: “Resulullah (s. “Din olarak İslam’ı sizin için beğendim. Merdeviye el İsfehani (ö.” Gadir ve vefat günlerini çıktıktan sonra seksen iki günden bir gün fazla kalması.[66] İkmal ayetinin Gadiri Hum’da nazil olduğunu naklettiklerini tesbit ettiğim kimseler şunlardır: 1. 490’dan sonra).Çünkü Arefe günü nazil olduğunu kabul etmiş olursak. 463). bu manada İmamiyeyle aynı görüşe sahiptirler. Ebu Harun el-Abdi tarikiyle ikmal ayetinin Gadir-i Hum’da nazil olduğuna dair Ebu Said-i Hudri’den.[68] 3. h.Ebu’l Hasan b. 8. İbn-i Merdeviye yoluyla Ebu Said ve Ebu Hureyre’den bir hadis rivayet ediyor. 4. Üstelik bu (İmamiye’nin ittifak ettiği şey).Hafız Ebu Bekir Hatib-i Bağdadi (ö. ikmal ayetinin Arefe günü nazil olduğu görüşünden hakikate daha yakındır.[70] yine diğer bir senetle Ebu Hureyre’den[71] birer hadis nakletmektedir. güya dikkatsizlikten ileri gelmiştir.Hatiplerin hatibi Harezmi (ö. 477) “Kitab’ul-Vilayet”te kendi senediyle Ebu Said-i Hudri’den bir hadis rivayet etmektedir. 568) kendi senediyle Ebu Said-i Hudri’den. “el-Hasais’ul Aleviyye” kitabında Ebu Said-i Hudri’den iki hadis ve Cabir-i Ensari’den de bir hadis naklediyor.a. 410 h).Hafız Ebu Nuaym el İsfehani (ö. Ehl-i Sünnetin tefsir ve hadis alimlerinin birçoğu da.s) hakkında nazil olduğunu rivayet etmiştir. Yine “Hasais” kitabında kendi senediyle İmam Bakır ve İmam Sadık (a.s)’ın şöyle dediğini rivayet etmiştir: “Bu gün dininizi sizin için kemale eriştirdim.a) Rebiulevvel’in on ikisinde vefat ettiler.. Bunları ileride göreceğiz. “Tarih-i Bağdad” adlı kitabında kendi senediyle Ebu Hureyre’den bir hadis nakletmiştir.” Ebu’sSuud. 6. Cerir-i Taberi (ö.Hafız b. Erkam’dan: İkmal ayeti’nin “Gadir-i Hum”da Emir-ül Mü’minin Hz.

o hadiste herhangi bir şüphe etmeksizin onu nakletmişlerdir. Ebu Said-i Hudri’den şöyle nakletmiştir. onun bu sözü doğru olamaz. 774). sonra şöyle demiştir: “Bu hadisin Ebu Said b. Nitekim mezkur hadisin rivayeti. Sonra bazı sözler demiştir ki. Zilhiccenin on sekizinci günü. daha önce Cabir b. İbn-i Merdeviye yoluyla.. Malik-i Hudri el Ensari’ye ulaşan çeşitli tarikleri vardır.”[78] diyor.s) hakkında nazil olmuştur. Ali (a.Ebu’l Muzaffer Sibt b. Suyuti’nin kendi kitabı olan “ed-Dürr-ül Mensur”da gördük.İkmal ayetinin de Gadir günü Hz. Hafız Beyhaki. Bu hadisin birçok tariki vardır.s)’ın da rivayet ettiğini gördük. 11. Cevzi el Hanefi el Bağdadi (ö.s)’ı velayet makamına nasbettğinde Cebrail bu ayeti indirdi: “Bu gün dininizi kemale erdirdim. o hadisin senedindeki kişiler onlara göre güvenilir kişilerdir.[73] 13... 15. Ebu Hureyre’den “Gadir gününün orucu” hadisini nakletmiştir.”[77] Suyuti seferde nazil olan ayetleri saydığında şöyle demiştir: “Seferde nazil olan ayetlerden biri de.. -Bu hadis ileride gelecektir.. Ebu Said-i Hudri’nin hadisinin ise.” Suyuti daha sonra. Yukarıda Hatip ve İbn-i Asakir’in rivayetini. Çünkü Ebu Hureyre’nin rivayeti bu daldaki üstadların yanında senedi sahih bir hadistir.a.a) Gadir günü Hz. birçok tariki vardır (çeşitli kişiler vasıtasıyla nakledilmiştir). Suyuti’ye cevaben diyoruz ki: Eğer Suyuti’nin “sahih değildir” sözünden maksadı. Sahih-i bir senetle Ömer’den.Celaluddin-i Suyuti eş-Şafii (ö.İmaduddin b. O hadiste de şöyle geçer: “Resulullah Haccet-ül Veda'dan dönerken. Ali (a. “İkmal ayeti Gadir-i Hum’da nazil oldu.” 14. Hatib-i Bağdadi’nin. Hafız Haddad vs..s) hakkında nazil olduğunu söylemiştir.. 654). Hafız İbn-i Ebi Şeybe. İmam Bâkır ve İmam Sadık (a.. “Bu iki nakilden hiç biri sahih değildir. Üstelik bu hadis. 722) “Feraid-us Simtayn” adlı kitabının on ikinci babında kendi senediyle Ebu Said-i Hudri’den bir hadis nakletmiş. Hafız Darekutni yoluyla rivayet ettiği hadisi nakletmiştir.Şeyh-ul İslam Himveyni el-Hanefi (ö. Fakat İbn-i Merdeviye. Ebu Said ve Ebu Hureyre’nin rivayetleriyle de sınırlı değildir.[79] . kendi senediyle Mücahid’den bir hadis rivayet etmiştir. alim ve hadis hafızlarından İbn-i Merdeviye’ye de mahsus değildir. Tabiin’den olan müfessir Mucahid el-Mekki’nin.” buyurduğunda Allah-u Teala şu ayeti indirdi: “Bu gün dininizi sizin için tamamladım.a. Nitekim Himveyni’nin sözünde de bu konu geçti.Yine “Hasais” kitabında kendi senediyle. Ali (a. Hakim Nişaburi..[75] bunun beyanı “Gadir gününün orucu” bahsinde gelecektir.a): “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır.”[74] Ayrıca Ebu Hureyre’den de bir hadis nakletmiştir.” Bu hadisin benzerini de Ebu Hureyre’den rivayet etmiştir. Hatib ve İbn-i Asakir zayıf bir senetle[76] Ebu Hureyre’nin şöyle dediğini nakletmişlerdir: Zilhiccenin on sekizinci günü Gadir-i Hum’da Resulullah (s.” ayetidir. 911) şöyle diyor: İbn-i Merdeviye ve İbn-i Asakir zayıf bir senetle Ebu Said-i Hudri’den şöyle nakletmişlerdir: Resulullah (s. hadisin senedinin zayıf olduğuysa. Arefe akşamı nazil olduğu rivayet edilmiştir. “Bu gün dininizi sizin için tamamladım.” İbn-i Merdeviye.. Gadir-i Hum’da ikmal ayeti nazil oldu. Gadir orucunu zikrettiğimizde bu konuyu detaylı olarak açıklayacağız. Ebu Said-i Hudri ve Ebu Hureyre’den şöyle dediklerini rivayet etmiştir: “İkmal ayeti Gadir-i Hum’da Hz. Ayrıca bu hadisi kendi senetleriyle nakleden diğer kimseler de vardır. Bu hadisi.Ebu Hamid Sa’duddin-i Salihani. Hafız Darekutni. Kesir-i Kureşi ed-Dimaşki eş-Şafii (ö. Bunların hepsi. İkmal ayeti’nin Haccet-ül Veda’da. Abdullah’ın. Örneğin.. cuma günü. [72] 12. Hafız Deylemi.

. Hz. nimet tamamlandı. benim elçiliğime ve benden sonra Ali’nin velayetine razı oldu. Üstelik İkmal ayetinin Gadir günü nazil olması. diyemeyiz. Acaba bozukluk hadisin manasında mıdır? Oysaki hadisin manasında herhangi bir bozukluk yoktur. hadisi iki tarikle naklettikten sonra şöyle diyor: “Ne bu doğrudur. Hakikat şu ki. Acaba bu hadisi Şia’ya isnat etmesine sebep olan etkenler nelerdir? Halbuki bu rivayeti yukarıda görüldüğü gibi hadis. böyle yapmak gerekir. ne de o. Abdullah. Rabbim.a) Gadir-i Hum’da. İmam Bakır ve İmam Sadık (a. taaccüp edilecekse. Ehl-i Sünnet’in kitaplarındaki hadis ve rivayetleri araştırıp.a) ikmal[81] ayeti nazil olduktan sonra 81 veya 82 günden fazla yaşamadı.”[84] Biz. Eğer doğrusu. sadece Ebu Said’le sınırlamasının sebebi nedir? Oysaki Ebu Hureyre Cabir b. Şia’nın. her iki rivayeti de kabul etmek mümkün olursa.s)’ın fazileti hakkındadır. 16. Ali (a.Mirza Muhammed Bedahşi “Miftah-un Neca” adlı kitabında İbn-i Merdeviye’nin az önce naklettiği hadisi nakletmiştir. onu bu açık hakikatin karşısında yaldızlı konuşup. Hz. Yine bu hadisin senedini. Hadisin evvelinin bozuk olması. Nazil olduktan sonra Hazret şöyle buyurdu: Allah-u Ekber! Din kamil oldu. İbn-i Kesir’i taklit etmiştir. onun peşinden.. Alusi’nin şu sözüne taaccüp edilmelidir: Şia Ebu Said-i Hudri’den şöyle rivayet etmiştir: “İkmal ayeti. Nitekim iki hadis taarruz ettiğinde durum böyledir.a. inatlaşarak ve böbürlenerek. Besmele gibi birçok ayet. onun uyduruk olduğuna şahittir..s)’ın fazileti hakkında rivayet edilen ve ona isnat edilen faziletler bozuktur derse. Bütün bunlardan sonra. bu rivayetin.”[82] Suyuti bu delilsiz hüküm vermesinde. sahibini tehlike uçurumuna götüren yersiz bir çabadır. “Bunu Şia rivayet etmiştir ve bu onların iftiralarındandır!.. net.”söylüyor! .[80] Örneğin. Çünkü İbn-i Kesir. “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” buyurduktan sonra nazil oldu. Peygamber (s. Şiilerin iftiralarından olduğuna dair delil olarak öne sürmesinin sebebi nedir? Acaba bozukluk hadisin lafzında mıdır? Halbuki bu hadis de diğer hadisler gibi olup çok açık.Eğer Suyuti “sahih değildir” sözünden.a. o başka! Çünkü mezkur hadis.s)’da o hadisi rivayet edenlerin içerisindedirler. İşte bu. “İkmal ayeti Arefe gününde nazil oldu” diyen rivayetle çeliştiğini kastederse. bu. onun içerisinde saklı olan şeyler. diğer tarafın batıl olduğuna kesin hüküm vermeyi gerektirmez. Özellikle ayetin iki defa nazil olmasına ihtimal vermekle. Ebu’s Suud ve diğerlerinden daha önce naklettiğimiz şu nakille de te’yit edilmektedir: “Peygamber (s. Ehl-i Sünnet’in rivayetlerinin de teyit ettiği sahih bir hadis rivayet etmekle işlediği suç nedir ki. Cevzi bu ihtimali vermiştir. Fahr-i Razi. Keşke bilseydim. Yine hadiste ki iddia ettiği bozukluk nedir? Ve bunu. Alusi’nin bu hadisin tarik ve ravilerin bilmeyerek cahilliği yüzünden onu sadece Şia’ya nisbet etmiştir.” Şunu bil ki bu. onunla bu konuda münakaşa yapacak bir kimsenin ortaya çıkmayacağını sanmıştır.”[83] Dolayısıyla bunu ilk söyleyen daha zalimdir. bir defa Mekke’de. Alusi. tefsir ve tarih dalındaki Ehli Sünnet büyükleri de nakletmişlerdir. o zaman o iki taraftan birinin batıl olduğuna kesin hüküm vermekle delilsiz konuşmuş olur. onların (Şiilerin) iftiralarındandır. düzenli ve normal bir Arapça şeklinde söylenmiştir. Nitekim Sibt b. gürültü koparmaya sevketmiştir. Ali (a. İki taraftan birinin onun nazarında ağır bastığını farzetsek dahi. bir defa Medine’de ve diğer yerlerde nazil olmuştur.

” Hars b.Ebu Bekir Nakkaş-i Musili el Bağdadi (ö. h. gözler önüne serebiliriz. Beş defa namaz kılmamızı emrettin.a.a) cevaben şöyle buyurdular: “Ondan başka bir İlah olmayan Allah’a andolsun ki bu. Kafirler için olan bu (azabı) geri çevirecek kimse yoktur. Bunun üzerine Allah-u Teala şu ayeti nazil etti: “Sail (istekte bulunan biri) gerçekleşecek olan azabı istedi. bize emrettin ki. 3. “Gerçek şu ki o elbette bir hatırlatmadır. Numan-i Fehri’ye de ulaştı. 2. Kimsenin sormadığı bir meseleyi sen benden sordun. bu ayetin Gadir nassından sonra nazil olduğunda ittifak etmiştir. Hars b. Uyeyne’den “Seele sailun biazabin vakiin” (İstekte bulunan biri gerçekleşecek olan azabı istedi) ayeti kimin hakkında nazil olmuştur? diye sorduklarında şöyle dedi: “Sail[87] hakkında nazil olmuştur. Allah dilemedikçe onlar öğüt alamazlar. insaflı insanların. Örneğin: 1.Şimdi biz.”[86] Şia. Muhammed’den. Allah’tan başka bir ilah olmadığına ve senin O’nun elçisi olduğuna şehadet edelim. onu da kabul ettik. 427 veya 437). o da babalarından (a. Bir ay oruç tutmamızı emrettin. onu da kabul ettik.” 4.[88] Diğer bir senetle de Cafer b.a. Numan.s) bir hadis rivayet etmiştir. (Bu azap) yüce makamlar sahibi olan Allah’tandır. “el Keşf-u ve’l Beyan” tefsirinde şöyle demiştir: Süfyan b. onun kalın kitabını doldurduğu kötü hadislerin getirip.Ebu İshak-i Sa’lebi en Nişaburi (ö. Muhammed’den.a. Numan bunu duyunca geriye dönüp devesine doğru ilerlerken şöyle diyordu: “Allah’ım! Eğer Muhammed’in dediği söz hak ise gökten başımıza taş yağdır veya bize elemli bir azap gönder!” Hars b. . o da babalarından (Allah’ın selamı onlara olsun) şöyle nakletmiştir: Resulullah (s. 490).Azab-ul Vaki Ayeti: Gadir nassından sonra nazil olan ayetlerden biri de Mearic suresindeki şu ayetlerdir: “İstekte bulunan biri. h. Daha sonra buna da razı olmadın (yetinmedin) amcan oğlunun elini kaldırdın onu bizden üstün kıldın ve “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” dedin. Zekat vermemizi emrettin.a) Gadir-i Hum’da halkı bir araya topladığında Ali’nin elini tutup şöyle buyurdular: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. devesinden inip şöyle dedi: “Ya Muhammed! Allah tarafından. Allah’tan taraftır.”[85] 3. kötü ve zayıf rivayetleri diğerlerinden ayırt etmesi için. “Duat-ul Hudat ila Edai Hakk-il Muvalat” kitabında kendi senediyle.Hafız Ebu Ubeyd-i Herevi (ö. Ehl-i Sünnetin büyük alimleri de bu ayete tefsir ve hadis kitaplarında yer vermişlerdir. biz de onu kabul ettik. Acaba bu (iş). gerçekleşecek olan azabı istedi. senden midir yoksa Allah'ın emri midir?” Resulullah (s.. Bunun üzerine devesine binerek “Ebtah” denilen yerde Resulullah’ın (s. 351) “Şifa-us Sudur” tefsirinde Ebu Ubeyd’in mezkur hadisini zikretmiştir. bu konu hakkında Huzeyfe b. onu da kabul ettik. h.Hakim Ebu’l Kasım el Haskani (ö. 223 veya 224) “Garib-ul Kuran” tefsirinde bu konu hakkında bir hadis nakletmiştir. Artık kim dilerse öğüt alıp düşünür. Babam Cafer b.” Bu haber çeşitli şehirlere yayılınca. devesine yetişmeden başına bir taş düşüp alt tarafından çıktı ve onu öldürdü. h. Yeman’dan bir hadis nakletmiştir. ama biz bunun üzerinden müsamahayla geçiyoruz..a) yanına geldi.

o kitabın Onüçüncü babında kendi senediyle Sa’lebinin hadisini rivayet etmiştir.a. Nazr b.Seyyid Nuruddin-i Haseni es Semhudi eş-Şafii (ö. Her yıl Ramazan ayında oruç tutmamızı emrettin. 855) kendi kitabında[90] bu konuda Devletabadi'nin rivayet ettiği hadisi rivayet etmiştir. h. Allah’tan başka bir ilah olmadığına ve senin de O’nun elçisi olduğuna şehadet etmemizi emrettin. “Ondan başka ilah olmayan Allah’a andolsun ki Allah’ın emriyle yapılan bir iştir” buyurdular. 13.. 12.Nuruddin b. Cevzi el Hanefi (ö.a. biz de onu kabul ettik. h. “O.Şeyh Muhammed Zerendi el-Hanefi (ö. . “Hidayet-us Süada” kitabında “Fil cilvet-is Saniye Min’el Hidayet-is Samine” bölümünde. senden taraf olan bir iş midir. 9.” Allah’a andolsun ki “Hars” devesine ulaşmadan Allah-u Teala bir taş gönderdi. 568). bu konudaki Sa’lebi’nin naklettiği hadisi rivayet etmiştir.” ayeti nazil oldu. Beş vakit namaz kılmamızı. Abdullah-i Yemeni el Vassabi eş-Şafii “el İktifa” kitabında.Şemsuddin Ebu’l Muzaffer Sibt b. 982).Şemsuddin Şerbiyni el Kahiri eş-Şafii (ö. İbn-i Abbas. Muhammed’den nakletmiştir. bunu da kabul ettik. yoksa Allah-u Teala’nın emriyle olan bir iş midir?” Peygamber (s.Sabbağ-il Maliki el Mekki (ö. 11.Şehabuddin Ahmed Devletabadi (ö. 849). kendi tefsirinde[89] İbn-i İshak-i Sa’lebi’den. Hacca gitmemizi emrettin. bu konu ile ilgili bir hadis rivayet etmiştir. 750) “Meraic-ul Vusul” ve “Dürr-üs Simtayn” kitabında Salebi’nin hadisini nakletmiştir. h. 977) kendi tefsirinde[92] şöyle demiştir: Bu sail (istekte bulunan) hakkında ihtilaf vardır. mezkur hadisi “Cevahir-ul Akdeyn” kitabında nakletmiştir. h. Hars bunu duyunca geri dönüp şöyle diyordu: “Allah’ım! Eğer Muhammed’in dediği gerçek ise gökten bize taş yağdır veya elemli bir azap bize gönder. 6. bunu da kabul ettik. 10. h. 8.Şeyh İbrahim b. Olay şöyledir: Peygamber (s. h.5.Hars’dır” demiş. zekat vererek malımızı temizlememizi emrettin. 16. kendi tefsirinde. mezkur konu hakkında bir hadis nakletmiştir. 654).Şeyh-ul İslam Himvini (722) “Feraid-us Simtayn” kitabında. h.Ebubekir Yahya el Kurtubi (ö. 911). bazıları da onun Hars b.Ebu’s Suud el İmadi (ö.a)’in: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” sözü o şahısa ulaştığında adam devesine binip Peygambere doğru yola koyuldu “Ebtah”a yetiştiğinde devesini yatırıp Peygamber’in huzuruna geldi ve şöyle dedi: “Ya Muhammed! Allah adına. bu taş kafasından girip dübüründen çıktı ve onu öldürdü. Daha sonra (buna da) razı olmayarak amcan oğlunu bize üstün kıldın. bu konuyla ilgili bir hadis nakletmiştir. 7.Seyyid Cemaluddin eş Şirazi (ö. 1000) “El Erbain-u Fi Menakıb-i Emir-il Mu’minin” kitabında bu konu hakkında onüçüncü hadisi Cafer b.Numan olduğunu söylemişlerdir.a).[91] 14. bu konuda bir hadis rivayet etmiştir.. h. Derken “Seele sailun. Acaba bu. h. bunu da kabul ettik.

[93] 18. İdris-i Hüseyni el Yemeni (ö. 29.a).Şeyh Zeyn-ud Din-il Menavi eş-Şafii (ö.Ebu Abdullah-i Zerkani el Maliki (ö. 25.” ayetini nazil etmiştir.Seyyid Muhammed b. Peygamber (s. namaz kılmamız. Muhammed-il Kadiri el Medeni “Sırat-us Seviy fi Menakıb-in Nebiy” kitabında şöyle demiştir: “Peygamberin (s. daha sonra şöyle dedi: “Allah’ım! Muhammed’in dediği hak ise gökten bize taş yağdır veya elemli bir azap gönder. bu taş onun başına düşüp alt tarafından çıkıyor ve onu öldürüyor. 1047). devesini caminin kapısının önünde yatırdı camiye girdi. Baksir-il Mekki eş-Şafii (ö.a.Şeyh Burhanuddin Ali el Halebi eş-Şafii (ö. üç adım atmadan Allah-u Teala ona bir taş gönderiyor. h 1301) “Velayet hadisi”nin şerhinde onu rivayet etmiştir.a)’ın. 1041) “el İkd-un Nebevi ve’s Sırr-ul Mustafevi” kitabında o hadisi nakletmiştir.Şeyh Ahmed b. Bundan dolayı Medine’ye geldi. Numan mezkur hadisi duyduğunda Peygamberin (s. [97] . zekat vermemiz. h. 19. yetmiyor mu ki Ebu Talib’in oğlunu da üzerimize çıkarıyorsun? Acaba bu söz senin kendi sözün müdür yoksa Allah’ın sözü müdür?” Resulullah (s. s. gerçekleşecek olan azabı istedi.a. h.. h.Şeyh Ahmed b.a. Sonra Allah-u Teala “İstekte bulunan biri.. 1044).a) Peygamberliğinden şüphe etti. O da gelip Peygamberin önünde diz üstü oturup şöyle dedi: “Ya Muhammed! . 3. “Vesilet-ul Meal Fi Addi Menakıb-il Al” kitabında mezkur hadisi nakletmiştir.” (Bunun devamını az önce naklettik) 22.Seyyid b.”[94] 21. “Siret-ul Halebiyye” de (c.a.. Şöyle demişlerdir: Müslüman olan Hars b.Şeyh Abdurrahim-i Safuri eş-Şafii. h. h.a) cevabında. Abdulkadir-i Hafzi eş-Şafii “Zahiret-ul Meal fi Şerhi Akdi Cevahir-il Leal” kitabında o hadisi zikretmiştir. 20. 27.Şeyh Muhammed Mahbub-ul alem “Tefsir-i Şahi” ismiyle meşhur olan tefsirinde o hadisi rivayet etmiştir. 302) şöyle rivayet etmiştir: Peygamber (s.17.” Daha sonra devesine binmek için ona doğru giderken. 26.[95] 24.Numan el Fehri’ye de bu söz ulaştı.. İsmail el Yemani (ö.. 28. h. Kurtubi’nin hadisini rivayet etmiştir. “Ondan başka ilah olmayan Allah’a andolsun ki Allah’ın emriyledir bu söz” buyurdular.Seyyid Mumin-i Şeblenci eş-Şafii el Medeni kendi kitabında mezkur hadisi nakletmiştir.a.a) bir grup ashapla birlikte oturmuştu. “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” sözü defalarca geçti.. 1181) “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” hadisinin şerhinde şöyle demiştir: Sahabeden biri bu sözü duyduğunda şöyle dedi: Resulullah şehadeteyni söylememiz.Şemsuddin-i Hafni eş-Şafii (ö. 1122)[96] o hadisi nakletmiştir.Seyyid Mahmud b. “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” sözü diğer şehirlere ve bütün İslam beldelerine yayıldığında Hars b. 1182) “Ravzet-un Nediyye fi Şerh-it Tuhfetil Aleviyye” kitabında o hadisi nakletmiştir.Şeyh Muhammed Sadrulalem “Mearic-ul Ula fi Menakıb-il Murtaza” adlı kitabında bu konuda bir hadis nakletmiştir. 23.

a) yanına geldiğini bildirmektedir. Buhari[102] ve Müslim[103] Abdullah b.a. o hadisin iptalında bir kaç vech[101] zikrederek kendi habisliğini ortaya koymuştur. Halebi. Ebtah’da Resulullah’ın yanına geldi.30. “Eğer yalanlarsanız.a) Mekke’den döndüğünde Medine’de dinlenme Ebtahına girdiler. Cevzi’nin Tezkire’sinde geçen ve Şeyh Muhammed Sadrulalem’in kitabı “Mearic-ul Ula” da geçen rivayet Sailin (azap isteyenin) camide Resulullah’ın (s. Sail'in. güvenilir olduğundan şüphe eden ve tenkitte bulunan bir kimse görmedim. Vadinin içindeki istirahat edeceği yerde . Cevap: Birinci olarak: Sire-i Halebi’de geçen. Daha sonra İbn-i Teymiye’nin tenkitini (eleştirisini) özet olarak getirip. halkı topladığı bir yerde gerçekleşmiştir. sizden önceki ümmetler de yalanlamışlardır.” Sahih-i Müslim yine Abdullah b. Her şehrin kenarında ve çölünde “Ebtah” olması mümkündür. büldan ve edebiyat mucemlerine müracaat etmiş olsaydı. lügat. İbn-i Teymiye’den[100] başka o hadisin sağlamlığından. Birinci İhtimal: Gadir kıssası. Sibt b. özellikle. Eğer hadis kitaplarına. Bütün müslüman alimlerinin karşısında büyüklenerek ve her meselede itirazda bulunarak farklı bir görüş ortaya koyması onun adetidir.Ustad Şeyh Muhammed Abduh el Mısri. Gadir kıssası tarihini iyice bilmeyen bir kimsedir. (ö. Peygambere düşen ise yalnızca apaçık bir tebliğdir.”[99] Hadise Bir Bakış: Tefsir ve hadislerin. Sen mübarek bathadasın denildi. Biz o tenkitleri özet olarak zikredip cevabını vermeye çalışacağız inşallah. 1323) o hadisi kendi kitabında[98] Sa’lebi’den nakletmiştir.a. bundan dolayı “Ebtah”ın sadece Mekke’nin çevresinde olduğunu zannetmiştir. Resulullah (s. İkinci olarak. Ebtah ise Mekke’dedir. bu olayın (Harisin Resulullah’ın yanına gelme meselesinin) Medine’de olmasını gerektirir.a)’ın Veda haccından dönüşünde.a) Zilhuleyfe Bathasında (deveyi) çöktürdü ve orada namaz kıldı.a.”[104] “İmta-ul Makrizi” ve diğer kitaplarda şöyle nakledilmiştir: Peygamber (s.a.a. o kitaplarda “Ebtah”ın ne manaya geldiğini anlardı. kesin bir şekilde rivayetin zayıf ve uyduruk olduğunu rahatça söylemiştir. Bu rivayeti uyduran. o hadis hakkında eleştiride bulunmuştur. Bu sıfatta olan her akar su yatağına “Ebtah” denilmektedir. İbn-i Teymiyye. Gadir hadisi çeşitli şehirlere yayılınca Haris isminde birisi. Halbuki durum. “Ebtah” her akar suyun kuruduktan sonra ardında ince çakıl taşı ve kumların kaldığı yere denir. nas ve senetlerin. Ömer’den şöyle rivayet etmişlerdir: “Resulullah (s. h.a) dinlenmek için Zilhuleyfe’ye geldiğinde kendisine. Mekke Bathası da o yerlerden biridir. mezkur ayetin nüzul sebebi hakkındaki ittifakını. İnşallah yakında onun eleştirisinin batıl ve yersiz olduğuna vakıf olacaksınız. hadisin ispatı hakkındaki mutabakatını ve onun kabullenilmesini yukarıda gördünüz. Medine’de Resulullah’ın yanına geldiğini vurgulamaktadır. Ömer’den şöyle rivayet etmiştir: “Resulullah (s. bu adamın lügat gerçeklerini görmezlikten gelmesi veya kendisiyle gerçekler arasında yoğun perdeler oluşturan onun kör taassubu onu bu sapıklığa düşürmüştür. Bu cami Medine camisi olabilir. Ama İbn-i Teymiyye bunların hepsini görmezlikten gelerek.

Söz konusu ayetin de Medeni olması mümkündür. Bu ayet.. 7.Ra’d suresi Mekki’dir.[116] Razi[117] ve Şir’bini[118] de buna işaret etmişlerdir. 3.[113] Sirac-ul Munir tefsirinde “felaalleke tarikun ba’ze ma yuha ileyke” ayeti de Medeni olarak vurgulanmıştır. Betha’daki birbirine yakın olan semure ağaçlarının altında oturmaktan nehyetti. bazı ayetleri de diğer birçok surelerde olduğu gibi. Kurtubi[119] ve Şirbini[120] buna işaret etmişlerdir.a. Nihayet öğle ezanı okundu. Öyleyse Gadir Vakıasından on yıl veya daha önce nazil olmuştur.. Nitekim Taberi. Ama.. geri kalanı Mekki’dir. Ama “Vela yezalulleziyne keferu” ayeti ve diğer bazı ayetler. ama ilk yedi ayet ve “Vasbir nefseke. Ashaptan herkes kendi yerine yerleştiğinde o yasakladığı ağaçların altlarının süpürülmesini emretti.” ayetleri Medeni’dir. Useyd ve Amr b.İsra suresi Mekki’dir.a. bir savaş.Ankebut suresinin evvelinden on ayet hariç. namazı kıldıktan sonra şöyle buyurdu: Ey insanlar!..Kehf suresi Mekki’dir.a)’ın şöyle buyurduğunu rivayet ediyor: Batha. ama “Elem terellezine beddelu nimetellahi. Resulullah (s. 6. Leyla yoluyla şöyle nakledilmiştir: “Resulullah (s.”[107] İkinci İhtimal: Şüphesiz Mearic Suresi. Medeni olabilir. Bezzaz ve Aişe yoluyla Resulullah (s.a.”[114] 4. surenin tüm ayetlerinin Mekki olması manasında değildir. Şüphesiz sen mübarek bathadasın denildi.a) halkla birlikte o ağaçların altında namaz kıldı.İbrahim suresi Mekki’dir.. Cevap: Alimlerin mezkur ittifakından müteyakken şudur ki... Nitekim Kurtubi tefsirinde[111] ve Suyuti’nin “İtkan”[112] kitabında buna deyinilmiştir. fakat bazı hikmetlerden dolayı kendisinden önce nazil olan ayetlerden de önce geçebilir.. Daha önce de açıkladığımız gibi Kur’an’ın sure ve ayetlerindeki bu sıralama nüzul sırasına göre değildir. bu sure Mekki surelerden sayılmıştır ama bu..” ile başlayan iki ayet Medeni’dir.a) Umre için Zul Huleyfe’ye gittiğinde. İbn-i Şubbe. 2. Bu surenin.[109] ve Şirbini[110] bunu rivayet etmişlerdir. sıralama hikmetini de bilemeyebiliriz ve buna birçok örnekler de verebiliriz. Kurtubi.” Sahih-i Buhari’de İbn-i Ömer’den de şöyle nakledilmiştir: “Resulullah (s.” ayeti Medenidir. Örneğin: 1. Kur’an ayetlerinin çoğunun sıralanmasındaki tertibin felsefesini bilmediğimiz gibi. sabaha dek orada istirahat ederdi. cennet bahçelerinden bir bahçenin üzerindedir. Hacc veya Umre’den döndüğünde bir vadinin içerisine girerdi.a) Veda Haccından döndüğünde Cuhfe denilen yere yetiştiğinde ashabı.Meryem suresi Mekki’dir ama secde ayeti ve “Ve in minkum illa variduha” ayetleri Medeni’dir.[115] 5.Hud suresi Mekki’dir ama “Ve akim’is salate tarafeyin nehar. oradan çıktığında doğu yönündeki vadinin kenarında olan Bathada dinlenmek için devesini çöktürürdü. “Ve in kadu leyestefizzuneke min’el arzi” ayetinden “Vec’al li . alimlerin ittifakıyla Mekki’dir.. en son nazil olan ayetlerden olabilir.a.[108] Kurtubi..”[106] Bu hadislerden önce “Gadir hadisi” hakkında Huzeyfe b.”[105] Semhudi. İtkan-us Suyuti’de de böyle nakledilmiştir. Yine Kurtubi tefsirinde bunu vurgulanmıştır.. Medeni’dir.kendisine.

..Vakıa suresi Mekki’dir. c) Ruh ayeti. Ama. ama birinci ayetten dördüncü ayete kadar Mekki’dir. Ama en son ayeti bazılarına göre Medeni’dir. “Seyhzem’ul cem’u ve yuvellun’ed dubur” ayeti Medeni’dir.[124] Razi[125] ve Sirac-ul Munir[126] tefsirlerinde de buna işaret edilmiştir. surenin sonuna dek Medeni’dir.. “Ve minhum men yu’minu bihi” ayetleri Mekki değildir. “Vellezine la yed’une meallahi ilahen aharen.” ayetinden.min ledunke sultanen nasiren” ayetine kadar Medeni’dir.. içerisinde Mekki ayeti olan diğer birçok sureler de vardır ki. “Ve minennasi men ya’budullahe ala harfin” ayeti Medenidir.Leyl suresi Mekki’dir. Tekrarlanan ayetlerden bazıları şunlardır: a) Besmele ayeti. 9. Kurtubi.[131] 13.[130] 12. Medeni surelerinin bir çoğunda da Mekki ayetleri vardır. Ama surenin de ondan intiza edildiği ilk ayeti Mekki değildir. Ama dört ayeti. Alimler bunun caizliğini.Müddesir suresi Mekki’dir. bazı nedenlerden dolayı iki veya birkaç defa nazil olması da caizdir. 15.[135] 17. Şirbini kendi tefsirlerinde buna işaret etmişlerdir. Nahl suresinin sonuna . Kurtubi. Ama evvelden on ayeti Mekki’dir.Furkan suresi Mekki’dir.Hacc suresi Mekki’dir ama.” ile başlayan iki veya üç ayet ve..[137] Beled suresi Medeni’dir. 8.Kamer suresi Mekki’dir.Mutaffifin suresi Mekki’dir. “Ve in kunte fi şekkin.” ayeti. Ama. açıkça vurgulamışlardır. Nitekim Kurtubi ve Razi kendi tefsirlerinde buna değinmişlerdir.Neml suresi Mekki’dir ama.. “Kurtubi Tefsiri”[121] “Fahr-i Razi Tefsiri[122] ve “Sirac-ul Munir” tefsirlerinde[123] de buna deyinilmiştir. “Ellezine ateynahum ul kitabe min kablihi” ayeti ve bazılarına göre.Yunus suresi Mekki’dir.[136] Nitekim. ç) “Ma kane linnebiyyi vellezine amenu en yesteğfiru lil muşrikine” ayeti. Ama Şirbini’nin görüşüne göre. d) “Ve in akabtum fe akibu bimisli ma ukibtum bihi. fırsatın az olmasından dolayı onları nakletmedik. Örneğin: Mücadele suresi Medeni’dir. b) Rum suresinin evveli. 10.[134] 16. Ama. Üstelik bir ayetin. Bu görüşü Taberi de tasdik etmiştir..”[132] 14.” ayetinden. “İnnellezine fereza aleyk’el Kuran” ayeti de Medeni’dir.Kasas suresi Mekki’dir. “Ve in akabtum feakibu.. Ama surenin isminin alındığı ilk ayeti. Kurtubi[127] ve Sirac-ul Munir[128] tefsirlerine göre Medeni’dir. Medeni’dir.[138] Suresi Medeni olup.[129] 11. Sirac-ul Munir’de[133] de nakledildiğine göre Mekki değildir.

terk olunmuş olurdu. kafir Haris b. gökten üstümüze taş yağdır veya acıklı bir azap getir” demişlerdi”. Gadir gününde nazil olduğunu söyleyen yoktur. onun dediği gibi Bedir veya Uhut’ta nazil olmuş olsa bile neyi kanıtlamış olacaktır? Çünkü onun dediği bu ayetin. Dördüncü İhtimal: Mezkur ayet (seele sailun ayeti) Mekke’deki müşriklerin söyledikleri sözlerden dolayı nazil olmuştur. mezkur sözlerle dininden dönen bu şahıs hakkında görmeyince -nitekim Nuh’un . Eğer onları bir azapla helak etseydi. onlardan bir grup insanların iman edeceğini veya onların sulbünde müslümanların bulunduğunu biliyordu. Gadir gününde nazil olduğu görüşüne sahip olduğunu zannetmiştir. bu adam da.a) o şehirde olduğundan dolayı. Allah-u Teala’nın fiilleri. Peygamber (s. Ve onlar. Numan’ın dua şekline döküp okuduğu ayetin. çeşitli hikmetlerden dolayı birbirlerinden farklı olabilirler. kıble değiştiğinde ise ikinci defa olarak. Kafirler ondan (İbn-i Teymiye’den) önce bu ayetteki sözü söylemekle kafir olduklarını açığa vurdukları gibi. Bu sure iki defa nazil olduğundan dolayı ona Mesani denilmiştir.[139] Üçüncü İhtimal: Allah-u Teala'nın buyurduğu şu ayet: “Bir de: “Ey Allah’ımız. Yoksa İbn-i Teymiyye. Medine’de nazil oldu. f) “Akim’is salate tarafeyin nehar” ayeti.[140] alimlerin ittifakıyla Gadir gününden iki yıl önce.a. Peygamberin gönderilmesindeki hedef. e) “Men kane aduvven. bu saçma sapan sözlerle kendi kafirliğini açığa vurmuştur.” ayeti.”[141] Cevap: Azabın Mekke’deki müşriklere nazil olmamasıyla onun burada o adama nazil olmaması arasında bir bağlantı yoktur.. birbirini teyit eden hadisleri rivayet eden kimsenin.kadar olay ayet. Allah-u Teala kendi ilmiyle bir müddet sonra. sonraki yıllarda okunmasını sakıncalı mı buluyor?! Acaba bizim az önce naklettiğimiz rivayette. Bununla ilgili. İbn-i Teymiye’nin hedefi. onun zannının yersiz olduğunu çok iyi bilmekteler. sabit olan bir hakkı iptal etmek için ihtimalleri çoğaltmaktır. onlara azap nazil olmadı. o ayetin iniş zamanı nere? Bu ayet. Bu sure namaz farz olduğunda ilk defa Mekke’de. ğ) Fatiha suresi. Allah-u Teala şöyle buyurmuştur: “Sen içlerinde bulunduğun sürece. Oysa bu hadisleri görüp okuyan kimseler. Cevap: Güya İbn-i Teymiyye. Allah onları azaplandıracak değildir. g) “Eleysellah’u bikafin abdehu” ayeti. Allah-u Teala bu hikmeti. kesinlikle bu ayetin Gadir gününde nazil olduğunu söylememiştir. bağışlanma dilemek-telerken de Allah onları azaplandıracak değildir.. (Çünkü Şii olan bir kimse. eğer bu (Kur’an) bir gerçek olarak senin katından ise. Bedir savaşından sonra nazil olmuştur. daha önce nazil olan bir ayetin. mürtet olan bu adamın (Haris veya Cabir) ağzına aldığı mezkur sözünden başka bir şey mi vardı? Dediği söz nere.

a. fitne ve küfür kaynağı olan bir kimsenin şiddetle cezalanması arasında büyük bir fark vardır. Peygamber (s. Ebu’l As. kavmi onu tekzip edince Mekke’de onlara şöyle beddua etti: “Allah’ım. Bunun üzerine Cebrail onun başına işaret etti. Zeyd’den şöyle nakletmiştir: Resulullah (s.a. “İbn-i Abbas. o adam Hazretin aleyhinde yalan söyledi.” Yine şöyle naklediyor: Resulullah (s. Bunun üzerine Resulullah (s. yedi kıtlık yılıyla onlara karşı bana yardım et. öyle ki kemik. Mekatil.a)’ın ısrar etmesine rağmen.istediği azapla o fesat mikrobunun kökünü kuruttu.a. bu rahmet ümmetten azabı uzaklaştırmaktadır.a)’ın aleyhine toplanıp İslam’ı kabul etmeyeceklerine dair ısrar edince. açık yolda yürümeğe mani olan engeller onunla ortadan kaldırılmış olsun. Muttalib b. Zücac ve İbn-i Mesut da bunu nakletmişlerdir.a) onun kör olması için beddua etti.[146] Taberani de Abdurrahman b. Derken o adam ölü olarak bulundu.a. Ama diğer uzuvlara .kavminde de bu hikmeti görmedi.” Yine Beyhaki yoluyla Usame b. O adam ölene kadar öyle kaldı. her şey yok olup gitti.a. Ama gerçek ve kamil rahmet odur ki. Mücahid. Zaten hikmet ve genel maslahatlar da bunu gerektirmektedir. Şüphesiz zaruret anlarında.[144] İbn-i Hacer.” Derken o adam bir ağacın gölgesinde oturdu. Hazret şöyle buyurdu: “Allah’ım! Yusuf’un yedi kıtlık yılı gibi. Talalet b.a) yaptığı savaşlarda da keskin kılıcıyla. Cebrail.a. Abduluzza ve arkadaşları. o ağacın dikenli bir yaprağıyla. Taberani[145] ve Beyhaki yoluyla “Delail” kitabında.a. Suyuti. ona karşı geldiğinden dolayı Allah-u Teala. açlıktan gökle arasındakini duman gibi görür oldular. Hakim ve Beyhaki’den. leş ve ölü yemek mecburiyetinde kaldılar.a. Resulullah’ın (s. kuraklık oldu. duası da kabul olurdu. Ferra. Resulullah (s. onların yıllarını Yusuf’un kıtlık yılları gibi kıl.a. Peygamber (s.a).” Bu dua neticesinde artık yağmur yağmadı. iki ayette geçen Peygamber (s. başı irinle dolarak ölüp gitti. çok şiddetli bir açlığa duçar oldu.a) konuştuğunda yüzünü eğip büküyordu.a) ona: “öyle ol” dedi. tamamiyle kaldırılmış değildir. Nitekim Resulullah (s. Resulullah (s.a. kör olana dek onun yüzüne ve gözlerine vurdu. Peygamber’e işaretle ta’n ediyorlardı. İnsanlar açlıktan kendisiyle gök arasındakini duman gibi görmüş oldular.”[147] Bu anlattıklarımızla şu neticeye varıyoruz ki. Ebu Bekir-i Sıddık’tan şöyle rivayet etmişlerdir: “Hakem b.a) vücudu rahmettir.” Onlar (bu duanın eseriyle) öyle bir kıtlığa uğradılar ki. karnı parçalanmıştı.”[143] İbn-i Esir şöyle naklediyor: “Ebu Zem’at-ul Esved b. azgınların kökünü kazıyordu. Kureyş. Nesilleriyle İslam ümmetinin kurulması ümidiyle çalışılan ve kendilerine yumuşaklıkla muamele edilen kimselerle.a. o habis adamın kökünü kazıdı. Nitekim Kur’an şöyle buyuruyor: “Öyleyse sen.a) azgınlığına şahit olduğu ve iman etmesinden ümidini kestiği kimsenin aleyhine beddua ederdi. göğün açıkça bir duman getireceği günü gözle.a) bir adamı (bir yere) gönderdi.a)’in yanında oturuyordu ve Peygamber (s.”[142] Tefsir-i Fahri Razi’de şöyle nakledilmiştir: “Peygamber (s.a. köpek ve ölü yemek zorunda kaldılar. Amr b. Gabşan’a beddua etti. İşte bu yüzden dolayı ve hilafet hususunda Resulullah (s.a) ona beddua etti. Malik b. yeryüzü kurudu. Esed b. kendi senediyle İbn-i Mesut'tan şöyle rivayet etmiştir: Kureyş.a). Peygamber (s.a.a.a)’in vücudu sebebiyle kaldırılmış olan azap. toprak ise onu kabul etmemişti. zararın diğer uzuvlara sirayet etmemesi (yayılmaması) için o bozuk uzvun kesilmesi icap etmektedir. Müslim.

yaldızlı telfiklerle. olayların farklı boyutlarının olmasıdır.a. Yine o mucizelerden bazıları. Çünkü bu hadisten hiçbir şey. böyle bir şeyin batıl ve yalan olduğu ortaya çıkmış oluyor. siyer. Ama İbn-i Teymiyye (delilsiz olarak) hadisin senedini zayıf görmüş ve onun metninde münakaşa etmiştir. Allah-u Teala Kureyş’i. onu iptal etmeye kalkışmışlardır. Velhasıl. iyileşmesi için tedavi edilir. Ama İbn-i Teymiyye’nin. düşünüp taşınmadan ölçüsüz konuşmaktır. sonraki hadisede yoktur. Bunun sebebi.” (Fussilet/13) Eğer Resulullah (s. Fil ayeti gibi (meşhur) bir ayet olurdu ve onu nakleden raviler çok olurdu. Bu fark Peygamber (s. dinden yüz çevirdikleri takdirde Ad ve Semud kavimlerinin yıldırımlarıyla tehdit edip şöyle buyurmuştur: “Bu durumda eğer onlar yüz çevirirlerse.a)’in mucizelerinde de açıkça görülmektedir. değindiğimiz kimseler Resulullah (s.a. Bütün hafız. Evet geçmiş büyük alimler böyle yapmışlardır. Hatta aldatıcı tasvirlerle (senaryolarla). o gün ilahi azabların en büyük mazharı olmuştur. “Mussaniffler bu hadiseyi kaydetmemişlerdir” sözüne gelince bu da diğer sözleri gibi saçmadır. isimleriyle beraber zikrettik. Yeman’a. muhaddis ve müfessirler. uyduruk hadislerle kendi aruzlarına yaklaşmışlardı. Şu açıktır ki. onu unutturmaya çalışmışlardır. fezail vb. Bu. hadis ve tefsir ilminde önde gelen ve rivayette güvenilirliği meşhur olan Sufyan bir Uyeyne’ye ulaşmaktadır. Mezkur rivayetin senedi. o zaman bu tehdit doğru olmazdı. Ancak Allah-u Teala kendi nurunu tamamlamak istemiştir. Bunların hepsi azabın çeşitleridir. Altıncı İhtimal: . bu hadise kişisel bir hadisedir.a)'in bedduasına duçar olmaz ve hiç kimse onun keskin kılıcıyla. Çünkü. Nitekim Gadir nassını da unutturmak istemişlerdir. Cevap: Bu hadiseyle Ashab-ı Fil hadisesini birbiriyle kıyaslamak. mezkur ayet. toplumda ilgi uyandıracak derecede büyük bir etki yaratmamaktadır. yine en seçkin bir millet ezilmekten ve çeşitli milletlerin her yıl tavaf etmek için geldiği kutsal bir ev tahripten kurtulmuştur. önceki hadisede olan tahrik.a. tarih ve mucem sahiplerinin mezkur hadiseyi naklettiklerini. Ama Ashab-ı Fil hadisesinde büyük bir ümmet yok olmuş ve toplumda meydana gelen bu gediği ve uçurumu bütün alem görmüştür. “Bu hadise zayıf bir senetle nakledilmiştir” sözünden kimi kastettiğini anlayamadım.sirayet edilmesinden korkulmayan ve iyileşmesi de ümit edilen arızalı bir uzuv. Üstelik bu hadisenin arkasında gizli maksatlar vardır. onun çirkin planıyla uyum sağlamamaktadır. artık de ki: Ben sizi Ad ve Semud (kavimlerinin) yıldırımına benzer bir yıldırımla uyarıp korkuttum. sihah sahipleri ve tefsir. senedine itina edilmeksizin müslümanlar arasında kabul edilmiştir. O mucizelerden bazıları haber-i ahadla nakledilmiştir ve onlardan bazıları da tevatür haddine ulaşmıştır. Müsned. büyük sahabe olan Huzeyfe b.a)’ın vücudu bütün azaplara mani olmuş olsaydı. Beşinci İhtimal: Eğer bu olay doğru olmuş olsaydı. savaşlarında öldürülmezdi. dallarda kitap yazan musanniflerin onu nakletmediklerini veya sadece zayıf bir senetle rivayet ettiklerini gördüğümüzde. Allah bizi bu çeşit azaplardan korusun. Böyle bir hadiseyi o kişisel hadiseyle kıyaslamak gerçekten insafsızlıktır. Onların rivayetini önemsiz telakki etmemişlerdir. Çünkü biz daha önce tefsir. Kur’an ayetinden bir ayeti (Seele sailun ayetini) onlara itimad ederek tefsir etmişlerdir.

Sonra namazda birinin başını taradığını gördü ve şöyle buyurdu: “Allah. saçını çirkin kılsın” Bu bedduadan dolayı o taradığı yer dazlak oldu. isimlerini toplamıştır. Ebu Musa ashapların isimleri hakkında yazdıkları kitaplarda onların ismini zikretmemişlerdir.a) bir bedevi'nin iyadetine (ziyaretine) gitti.a. sahihinde Seleme b.a)’ın sözünü reddetmesi ve Allah-u Teala tarafından verilen haberde şüphe etmesiyle mürtet olduğunu da isbat etmiştir. bütün sahabenin isimlerini içermemektedir.Bu hadisten anlaşıldığına göre mezkur şahıs (Haris) usul-u dini kabul eden. onun en büyük maarifinden biri.a)’in hadisini duyduktan sonra. Cevap: Mekzur hadis “Haris”in İslamiyetini gösterdiği gibi. Şu da malumdur ki. namazda başı temizlemeyi (taramayı) nehyetti.a). onun Peygamber (s. bir çok eser ve kitaplar arasında bulup yazmışlardır.”[148] Maverdi’nin “A’lam-un Nübüvvet” kitabında şöyle nakledilmiştir: “Resulullah (s. Peygamber (s. Bu dalda mükemmel yazılan kitaplardan biri İbn-i Hacer-i Askalani’nin “el İsabe bitemyiz-is Sahabe” kitabıdır.a)’in döneminde bir azaba uğramamıştır. Muslim. Hayır. O adam. Resulullah (s. Hayyat ve Muhammed b.a. Onlardan sonra gelen muhakkikler.a. akşam olmadan öldü. sağ elini ağzına kaldıramaz oldu.a).a. onu kabre götürecektir” dedi.a)’e ihanet ederek azaba uğrayan kimseler de olmuştur.a. Üstelik. Ekva’dan şöyle rivayet etmiştir: “Bir adam. “Temizleyici midir? dedin. O Hazretin Peygamberliğinden şüphe etmişti.a. Peygamber (s. İbn-i Abdulbirr “İstiab”da. ashabın isimlerini bilgisi miktarında toplamıştır. Ebu Abdullah Buhari’dir. Sa’d. Ashabın isimlerine ek olarak Halife b.a.a). temizleyicidir” buyurdu. Sufyan ve Ebubekir b. İbn-i Munde. müslümanlar arasında.a. Bu dalda kitap yazan her müellif.a)’in ashabını. Hafızlardan bir çoğu. Nitekim dördüncü ihtimalin cevabında buna değinmiştik. inanan bir kimse imiş. .a. Örneğin: “Bildiğim kadarıyla bu konuda ilk telifi yapan. Cevap: Sahabeler hakkında yazılan kitaplar. ona da “Sakıncası yoktur.a) bunun üzerine “Böyle olursa ne de güzel olur” buyurdular. onların görmediği ve bulamadığı isimleri. Adam. o bu konuda özel bir kitap yazmıştır. “Sağ elinle yiyemeyesin” diye beddua etti. Resulullah (s. Numan” Ashap arasında meşhur değildir.” Sahih-i Buhari’de de şöyle nakledilmiştir: “Peygamber (s. “Sağ elimle yiyemiyorum” dedi.a) bir hastayı iyadet ettiğinde. Müslümanlardan hiç kimse Peygamber (s. Bununla birlikte o. “Haris b. bu konuda bilgileri dahilinde bir çok kitaplar tasnif etmişlerdir.a. O adam artık ondan sonra. Ebu Neim-i İsfehani. Ebi Hayseme gibi onun şeyhleri tabakasından olan bir grup kimselerin de. Yakub b. bu ihtiyarda olan bu ateş.a)’in yanında sol eliyle (bir şey) yeğince. “Sağ elinle ye” buyurdular. Hazretin yanında olan. Bunun üzerine Resulullah (s.a. kitabın başlangıcında şöyle yazmıştır: “Dini ilimlerin en güzellerinden biri. Ebu’l Kasım Beğavi ve diğerleri ondan nakletmişlerdir.”[149] Yedinci İhtimal: Gerçek şu ki. Peygamber (s. nebevi hadis ilmidir. Peygamber (s. onlardan sonra gelenlerden ayırmaktır. “Sakıncası yoktur (hastalık günahları) temizliyor” buyuruyordu.a. Daha önce de naklettiğimiz gibi “Haris” Peygamber (s.

Bunların asırlarında. Ebu Ömer b. tahkik (inceleme) neticesinde bana sabit olmuştur. bu kadar meçhul kişilerin isimlerini tesbit edip yazabilmesi mümkün değildir. Çünkü çoğu insanlar sahra ve çöllere dağılmışlardı. mezkur konuda kitap tasnif edenler çoktur. Daha sonra Hafız Ebu Abdullah-i Zehebi. bu rakamı. Onun şöyle bir yazısını da gördüm: “Usd-ul Gabe”de ismi geçenlerin sayısı Yedibin beş yüz elli dört (7554)tür. göçebe olduklarından dolayı kaydedilmeyen çok sayıda sahabelerde vardır. Bununla birlikte sahabelerin isimlerinden onda. Ebu Neim ve Ebu Ömer b. Abdulbirr bu konuda kitaplar yazmışlardır. bir Divan’a (büyük bir kitap) sığacak değillerdi. Bundan dolayı. Ebuzer’e er-Razi’nin verdiği rakama oranla bulup.” Bununla birlikte “İstiab”da ismi veya künyesi zikredilen tüm isimlerin sayısı Üç bin beş yüz (3500)dür. “kitabımda olmayan ve onların şartına göre de esassız olan bir çok isimler.a)’la birlikte bulunanların sayısı Yüz bin (100000)’i aşıyordu. Abdan ve Metin gibi onlardan önce olan bir grup kimseler. Bunları kendi şartına göre. yanlış zikredilenleri tesbit etmiş ve ona bazı ilaveler de yapmıştır. Munde ona bir çok isimler eklemişlerdir.” Hatib’in sahih bildiği bir senetle rivayet ettiği şeyde. Habban ve Tabarani de bu büyük “Mu’cem” kitabına. Esir.” Ebuzer’e er-Razi şöyle nakletmiştir: Resulullah (s. Onların hepsinin isimlerini tesbit etmek ise gerçekten çok zordur. Bu durumda. “Usd-ul Gabe” isminde büyük bir kitap te’lif etmiştir. çok sayıda insan ölüp isimleri kaydedilmemiştir. kendisine yakın olanların yazdığı kitaplardan bulup yazdığını zikretmiştir. Ama ben Hafız Zehebi’nin “Tecrid” kitabının arkasına yazdığı yazıyı okudum.a) vefatından on iki yıl sonradır. dağ ve dereler . bazı isimler eklemişlerdir.. kendi kitabında. Ebu Bekir b. Ebu Hafs b. Ebu Mensur-i Maveri. öncekilere uyduğundan dolayı. İbn-i Fethun “İstiab” kitabının dipnotunda (ona yapılan ekte) bu rakamı zikrettikten sonra şöyle demiştir: “Ebuzer’e. Daha sonra. Ebu Hatem b.a. sadece rivayet edenlerin ne kadar olduğuna cevap olarak söylemiştir. bu konuda büyük bir kitap (el-İsabe bi Temyiz-is Sahabe) yazdım ve sahabeleri diğerlerinden ayırt ettim. Muğda. ashaptan olmayanları da onlara katmıştır ve onların kitaplarında vaki olan bir çok hatayı görmemiştir. Fethun ona büyük bir ek yapmıştır. ama diğer sahabelerde buna eklenirse bu rakam daha fazla olacaktır. bazı sahabelerin isimlerini de eklemişlerdir. o yanlışlıkla birbirine karışan isimleri ayırmış. O.Onlardan sonra.. Daha sonra Ebu Abdullah b.a) vefat ettiğinde. Bununla birlikte yinede onların hepsini kapsamlı bir şekilde tesbit edememiştir. Ebubekir b. Ali b.a. Ebu Davud. Sevri’den şöyle dediği nakledilmiştir: “Kim Ali’yi Osman’dan öne geçirirse (onu daha üstün bilirse) şüphesiz Resulullah’ın öldüğünde kendilerinden razı olduğu on ikibin (12000) kişiyi küçümsemiştir!” Nevevi de şöyle demiştir: “Bu rakam Peygamber’in (s. onu görerek veya ondan duyarak rivayet nakleden kadın ve erkeklerin sayısı yüz bin kişiyi aşıyordu. önceki bütün kitaplarda ne varsa hepsini içerdiğini zannetmiştir. Allah’u A’lem (Allah daha alimdir. Şahin. Bu kitapta daha önce te’lif olan bir çok kitapları da toplamıştır. Malik’ten nakledilen şu sözdür: “İnsanlar haddinden fazla çoktu. Ama. Keza bir grup kimseler de kendi teliflerinde ona. Bu kitabın. Yine Ebu Musa el Medyeni.)”[150] Biz daha önce “Gadir Vakıası” hakkında şöyle dedik: Haccet-ul Veda’da Resulullah (s. bu konuda kitaplar te’lif etmişlerdir. İzzeddin b. Ebu Ali b.a. kitabının ismini “İstiab” (hepsini kaplayan) koymuştur. Ömer’in hilafeti dönemindeki savaşlarda ve Hicri 18’de başlayan veba hastalığında bir çok sahabe ölmüştür. orada şöyle yazmıştı: Bu kitapta ismi geçen sahabelerin sayısı sekiz bin (8000) kişiden az değildir. bu kadar sahabenin ismini hangi kitap toplayabilir?! Hiç bir araştırmacının. birini bile yazamadım. Abdulbirr. Sikkin. Bu on iki yıl zarfında Ebu Bekir’in hilafeti dönemindeki savaşlarda. yine Haccet-ul Veda’da bulunup fakat isimleri.” Ebuzer’in sözünü te’yid eden şeylerden biri de sahibayn’da “Tebük” kıssası hakkında Ka’b b. Ebu’l Kasım-ı Beğavi. Daha sonra. Bu iddiasına rağmen bir çok kimselerin isimlerini yazmamıştır.

a. Allah-u Teala bununla da yetinmeyip ümmetin her zaman doğru yol üzere olabilmesi ve dini bilgileri en doğru şekilde öğrenebilecekleri imamlarını tanıması için.Resulullah (s.Resulullah (s. bir şahsın ismini. 4. Bölüm RESULULLAH (S. hiçbir ilme dayanmadan. durumu böyle olan bir ümmetin ahvalini bilebilecek bir güce. onun mürted olmasından dolayı ismini zikretmemişlerdir. Musannifler.Resulullah (s. o sene halkı hacca davet etti.Resulullah (s.a) çok önemli bir meseleyi ümmete tebliğ etmeye memur olduğunu bildiği için.A)’İN GADİR’E VERDİĞİ ÖNEM 1. halk da grup grup ona katıldı.[152] Ama ne var ki.”[151] 4.a)’in Gadir gününde nazil olan ayetleri tebliğ etmesi: Önceki bölümde Allah-u Teala’nın Gadir-i Hum’a verdiği öneme değinerek Resulullah (s.a. bir kapasiteye sahip değildir. kıyamete kadar okunacak bazı ayetler nazil etti.a)’ın Gadir gününde Ali (a.a)’ın Gadir gününde nazil olan ayetleri tebliğ etmesi. 3.s)’ın başına taç koyması. durumu böyle olan kitaplarda bulmadığından dolayı onu inkar etmeye kalkışan birisi. bazen ihtiyaç duyduklarında şehirlere gelip. 4. “İnsanlardan öyleleri vardır ki. 2. büyük bir ihtimalle. Üstelik.a)’a veda haccından dönerken büyük bir topluluk içerisinde velayeti tebliğ etmesini emrettiğini hatırlattık..a. geceleri veya gündüzleri bazı rivayet ve sözler öğrenerek tekrar kendi bölgelerine dönüyorlardı. insaf ölçüsünden çıkmış ve tartışma kanununu gözetmemiştir.a. Çünkü tebliğ edilecek mesele. ümmetin izzeti ve dinin ayakta kalmasını sağlayacak nitelikteydi. Bütün bunlardan sonra.A.a. Çöl ve dağlarda yaşıyorlardı. Ne denli önemli olduğuna Kuran-ı Kerim’de şahit olduğumuz Gadir-i Hum meselesine Allah Resulünün verdiği önemi. olayla ilgili bilgilerde açıkça görmekteyiz: Resulullah (s.A. BÖLÜM RESULULLAH (S.. Meacim-us Sahabe müellifleri.A)’İN GADİR’E VERDİĞİ ÖNEM 1. bir yol gösterici ve aydınlatıcı bir kitap da olmadan Allah hakkında mücadele edip durmaktalar.a)’ın Gadir gününü bayram ilan etmesi.a. Bu durumda hiç bir araştırmacı.Allah'ın rızasını kazanmaya vesile olan Gadir gününe mahsus ameller. Orada her şehre girip çıkanın ismini ve ahvalini kayıt edecek herhangi bir divan (kurul) yoktu.onların irtibatlarını azaltmıştı. ancak çok rivayet eden ve olaylarda önemli bir role sahip olanların isimlerini kayıt etmişlerdir. .

Gölgelikler kurulduktan sonra. benden sonra İmamdır. Dikkat edin! İşte ben açıkladım. Resulü ve onların tarafından bildirilir.. Benden sonra Emir-ül Mü’minin olmak ondan başka hiç kimseye caiz değildir. Cebrail’in Allah tarafından getirdiği bir haberdir. birçok kimse bana eziyet etmekteydi. elinden ve kolundan tuttuğumdan başka hiçbir kimse onları sizlere tefsir edip açıklayamaz.. ayakları dizlerinin hizasına gelecek şekilde kaldırdı ve sonra şöyle buyurdu: “Ey insanlar! İşte bu benim kardeşim. Allah’ın vaadidir. onları sonsuz azapla cezalandıracaktır. O. Evet. Ey Allah’ım! Onunla dost olanlarla dost ol. De ki: (o). h. burada Rabbi’min şu emrini: bütün herkese iletmemi emrettiğini bildirdi: “Ali b. “Ben her kimin mevlası isem. amelleri batıl olup. Büyük gölgelikler kurulmasını emretti. onun sözü ve hükmü geçerli ve haktır. Dikkat edin! İşte ben tebliğ ettim.” Daha sonra Resulullah (s. 310) “el-Velayetu Fi Turuk-ı Hadis-il Gadir adlı” kitabında Zeyd b. tasdik edenler rahmet içerisindedirler.. Bu nedenle Allah’u Teala buyurdu: “Onlardan bazıları Peygamber’e eziyet ederek. bana iman edenler içinde benden sonra Rabbimin kitabını tefsir edecek halifemdir.a. İşte bu dediklerim. “Ama ben takvalı olanları az gördüm. vasim. hepsi bir araya toplandıktan sonra söylenmesi gereken sözleri buyurdu ve hazır olanların hazır olmayanlara onu tebliğ etmelerini emretti.”[156] Bu sebeplerden dolayı Cebrail’den bunu tebliğ etmememe dair Rabbim’den bana izin almasını istedim. sonsuz ateşte azab . Erkam’dan şöyle rivayet ediyor: “Resulullah (s.a) bizlere bir hutbe okuyarak[154] şöyle buyurdular: “Allah-u Teala bana şu ayeti nazil etti: “Belliğ ma unzile. geride kalanların ise ulaşmalarını beklediler. kıyamete kadar gelen İmamların hepsi de onun sulbünden evlatlarımdır.” İşte bunu işitin ve itaat edin. Böylece Yüz binden fazla sahabenin Gadir hadisinin ravisi olmasını sağlamak istedi. Dikkat edin! İşte ben duyurdum.a.[153] Hafız Ebu Cafer Muhammed b.Resulullah (s. benden sonra herkesten üstün ve daha faziletlidir. öğle vaktinin sıcağında Gadir-i Hum denen yerde durdular. Cerir-i Taberi (ö. onun hakkını reddedenlere gazab et. kim Onu inkar ederse Allah tövbesini kabul etmeyecek ve hiç bir zaman onu bağışlamayacak. Ey Allah’ım! Sen Ali’nin velayeti hakkında.. herkesin cemaat namazı için toplanmasını buyurdular. Ebu Talib benim kardeşim. Evet. onu burada tebliğ etmemi benden istedi. Allah bütün ilimleri bana vermiş benden de Ali’ye intikal etmiştir.a.. itaatini bütün herkese farz kılmıştır. O gün önde gidenlerin geri dönmelerini buyurup. Ona karşı gelenler mel’undurlar. O hak ile amel edip hakka hidayet edendir. Şimdi hepiniz bunu bilin: “Gerçekten Allah onu sizlere veli ve İmam olarak tayin etmiş. Bundan dolayı kim ona ve kıyamet gününe kadar onun soyundan gelen evlatlarıma uymazsa. ilmimin sahibi.”[157] ayetini nazil etmekle onun İmameti ile dini kemale erdirdin.a) o yıl bütün kabileleri çeşitli bölge-lerden hacca davet etmişti. Bunun için ondan ayrılıp uzakta kalmayın. sizin için bir hayır kulağıdır. bu Ali’de onun mevlasıdır. ama Rabbim razı olmadı. Allah Resulü (s. Helal olan bir şey ancak Allah ve Resulü tarafından belirtilir.”[155] ve Cebrail bana. bu Allah tarafından bana bildirilmiştir. haram ise Allah. ona düşman olanlara düşman ol. Dikkat edin! İşte ben bunu eda ettim. Çünkü bu. onu inkar edene lanet et. Allah sizin mevlanız ve Ali sizin İmamınızdır.a. Ali'yle çok sık bir arada olduğum ve onun sözlerini çok dinlediğim için. “kıyamet günü için gönderdiklerinize dikkat edin!” Kur’an’ın muhkematlarını tanıyın ve müteşabihlerin ardına düşmeyin. “İşte ben bugün dininizi sizlere kamil ettim. karşı gelenler mel’un. o (her söyleneni dinleyen) bir kulaktır” derler. Cemaat namazı için toplandık.a) onu. vasim ve halifem.a) veda haccından dönerken..

Burada araştırmacılara yararlı olacak iki noktaya değinmemiz gerekir: 1.a) hakkında kullanılan “Mevla” kelimesinden anlaşılan bütün manalar. Zikrettiğimiz bu kitabın 56. Her yıl bu hadisenin tekrarlanmasıyla.”[159] 2.a. Allah-u Teala bu nuru bende yerleştirmiştir. bu günde namaz. Bu hadise eskiden bu güne dek devam etmektedir. işte “Asr” suresi Ali hakkında nazil olmuştur.a. “Ey iki ağır topluluk. Allah-u Teala ve benden uzaklaşacaklar onlara yardımcı ve tabi olanların hepsi cehennemin dibinde olacaklardır. . hayırda yarışılır.[158] Ey insanlar! Yüzlerinizi mahvedip eski haline getirmeden.Her ne kadar bu bayrama Şiiler çok önem veriyorlarsa da bu bayram yalnız onlara ait olmayıp başka müslüman fırkalar da bu günü bayram olarak kabullenmekte ve yine bu günün bayram günü olarak onlarla birlikte kutlamaktadırlar: Biruni “Asar-ul Bakiye an-il Kurun-il Haliye”[160] kitabında müslümanların bu günü bayram olarak kutladıklarını yazmaktadır. İbn-i Talhe-i Şafii “Metalıb-us Seul”[161] kitabında şöyle yazıyor: “Emir-ul Mü’minin Ali (a. başkalarına değil yalnız Ali (a.s) bir şiirinde Gadir-i Hum gününe değinmiş ve o gün müslümanların bayramı olmuştur. bu günün bayram ilan edilmesi hususunda ittifak ettiklerine dair kayıtlar vardır. çünkü Allah’ın Resulü (s. bu ise çok büyük derece. sayfasında da şöyle yazıyor: “Resulullah (s.a)’ın Gadir Gününü Ümmeti İçin Bayram İlan Etmesi Gadir hadisinin korunmasında etkili olan diğer bir önemli hadise de o günün bayram olarak ilan edilmesiydi. İblis hased yüzünden Allah'ın seçkin kulu olan Adem (a.s)’a mahsus kılınmıştır. dua ve benzeri ibadetlere. o gün hiç kimseye vermediği makamı ona vermiştir”.. Mısırlılar. bu sebepten dolayı bu gün bayram kabul edilip evliyaların sevinç günü olmuştur. Mağripliler ve Iraklılar da geçmişte Gadir gününe çok önem verip.s)’ı Cennetten çıkarttı.a. öyleyse amelleri yok eden ve yoldan çıkaran hasedi kendinizden uzaklaştırın. Ey İnsanlar! Benden sonra ateşe davet eden İmamlar olacaktır ve onlar kıyamet gününde yardımcısız kalacaklar. O gün iyi ameller daha fazla yapılır.. Gadir günü bayram ilan edilmiş. (insan ve cinler) hesabınız görülmek üzere yakında size yenilenecek.a). Gadir hadisi özel olarak her yıl tekrar tekrar zikrediliyor ve böylece Gadir hadisinin senedi ve rivayet edilen yollar kesintisiz olarak elimize kadar ulaşmış oluyor. yeni temiz elbiseler giyilip o gün bayram olarak kutlanılır. aynı zamanda da bu günle ilgili şiirler okumaya çok önem vermişlerdir. yüce bir makamdır..Resulullah (s. üzerinize ateşten bir alev gönderilir de yardımcı bulamazsınız.” Tarih kitaplarında.içinde kalacaklardır. yahut Cumartesi gününü tanıyanlara lanet edildiği gibi size de lanet edilmeden Allah’a. benden Ali’ye intikal ederek sürecektir.. gecesinde ise ibadetlerle meşgul olunulmuştur. doğudan batıya bütün müslümanların. onun Resulüne ve O’nunla birlikte nazil olan nura iman edin. yoksullara yardım edilir.

kuruluş veya özgürlük günlerini ziyafetler vererek. Zilhicce ayının bitimine on iki gün kala Perşembe gecesi h. Bu durumda o günden daha önemli gün olabilir mi? O günde sünnet ve asıl yol açıklandı. h. Ümm’ül mü’minin ve başka sahabelerin o günde Emir’ül Mü’minin Hz. Bu mesele Kur’an-ı Kerim’de de beyan edilmiştir. Onlar bu günün Ali (r. sevinç ve sevilen şeyleri Gadir günü ve gecesine benzetmek. ey Allah’ım! Onu seveni sev. Mustansır’ın oğlu olan Mustali’nin hayatı bölümünde şöyle yazılmıştır: “Ona h. Günü olan Gadir-i Hum bayramında bey’at ettiler.”[163] Mes’udi de İbn-i Hallakan gibi bu meseleye değinip. konferanslar tertipleyerek kutlamaktalar.a. O halde İslam hükümeti ve İslami velayetin istikrarı için bayram etmek.a.a. Muiz (ö. Şialar da bu güne çok önem verirler. çok geniş bir şekilde Gadir-i Hum günün bayram günü olarak adlandırılması konusunda bir çok belgeler vardır.[166] Onun için delil olan meselelerden birisi de. Resulullah (s. düşmanına düşman ol. o günün bayram günü olmasına sebep olmuştur.a) Veda haccından dönerken orada Ali b. cehalet ve bilmemezliğe bahane için bir fırsat kalmadı. Ey Allah’ım! Onu seveni sev. ona yardım edene yardım et ve onu terk edeni terk et.a) orada olan su kaynağının yanında bir hutbe okudu. 487 yılında vefat etmiştir”.a)’in emriyle Ebu Bekir. Gadir hadisin zikrettikten sonra şöyle yazıyor: “Ali (r. sevinç ve şenlik günü olarak müslümanlar arasında meşhur olmuştur. o günü kutlayarak törenler düzenlemek . Gadir olayını Veda haccında gerçekleştirmiş ve o günde önemli bir mesele olan hilafet meselesini açıklamıştır. Resulullah (s. Güzellik. Ebu Talib (r. 374) de bir kasidesinde güzellik ve sevinci Gadir’in gece ve gündüzüne benzetmiştir. Ali’yi kutlamalarıdır.a. O günler her ulusun bayram ve sevinç günleridir. bu günü büyük bir gün olarak bilip ona çok önem vermişlerdir.a) ile “uhuvvet”ini ilan ederek şöyle buyurdu: Ali’nin bana olan nisbeti Harun’un Musa’ya olan nisbeti gibidir.Bu günün bayram olması. Ömer. Mısır’ın hakimi olan Temim b. yardım edenine yardım et ve onu terk edeni terk et”. ona düşman olana düşman ol.din kamilleşti ve nimet tamlandı.” Şialar da bu güne çok önem verirler ve bu günün gecesinde yatmayıp ibadetle meşgul oluyorlar. 487 yılında Zilhacce’nin 18.a)’in evlatları ve onun yolunda gidenler. Gadir-i Hum Mekke ve Medine arasında bir yerdir.a)’in aralıksız hilafetinin isbatı olduğuna inanırlar. Her ne kadar bu inanç onlara mahsus olsa da bu gecenin ümmetin içerisinde meşhur ve bayram gecesi oluşu konusunda farklı düşünen yoktur. Hz. bunun nass oluşuna olan itikatlarıdır.”[162] Mustansıri billah-i Ubeydi’nin hayatı bölümünde şöyle yazmakta: “Mustansır. Dünyada her ulus hükümetleri. orada bir su kaynağı vardır.”[165] Bunun sebebi ise onların. bayram ve sevinç günlerine mahsus olan bir şeydir. Resulullah (s. O gün Zilhiccenin On sekizi ve Gadir-i Hum. Gadir-i Hum’un faziletinden dolayıdır. Resulullah (s. artık ondan sonra nefsi arzulara. 2.a)’in zamanına dayanmaktadır.a) Gadir-i Hum da develerin semerleri üzerinde bir hutbe okuyup şunları buyurdu: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. önemli bir inanç ve o günün faziletinden kaynaklanmıştır. Hazmi ise şöyle diyor: “Orası (Gadir-i Hum)” Mekke ve Medine arasında yer alan Cuhfe’deki çok sıcak olan bir yerdir. Meşhur olması.”[164] Sealibi de Gadir gecesinin ümmetin yanında çok meşhur olduğuna değinerek şöyle yazıyor: “O gün Resulullah (s. O günde Şeriat-ı Ğarra ve onun münevver hükümleri beyan edildi. Kutlamalar. İşte bu etkenler. günün idi. Bu yüzden o gün.İbn-i Hallakan’ın “Vefayat” kitabında.a.

h. Hattab idi. “Ömer”. onu değiştirmeyeceğinize ve burada olmayanlara. kutlama merasimi bittikten sonra Peygamber (s.” Zeyd b. üstadı Ebu Bekir b.a.s)’ıda başka bir çadıra göndererek halkın orada onu kutlamalarını emretti. 411 yılında yazılan “Menakib-i Ali b. Ey millet! Sizlere söyleyeceğim şey hakkında söz veriniz..” diyerek onu tebrik etti.a) bu meselenin gereği olarak. mutlu olsan sana ey Ebu Talib oğlu! Sen bütün Mü’minlerin mevlası oldun.a.a)’ın emriyle kendisine has olan bir çadırda oturdu ve halk görüşmesine gelerek onu kutluyordu.a) şöyle buyuruyordu: “Bizi bütün alemlerden daha üstün kılan Allah’a hamd olsun” Ve ondan sonra böyle görüşmek bir adet olarak toplumda yer açtı. Ensar’ın büyükleri ve ümm’ül müminlere) emrederek. Allah Resulü (s.a.” ondan sonra Resulullah (s. Ali’yi tebrik edenlerden biri de Ömer b. Bu görüşmeler öğle ve ikindi namazlarını cem ederek kıldırdığı zamana kadar devam etti ve daha sonra akşam namazlarına kadar sürdürüldü.a. gibi ibadetleri de yaygın bir şekilde gerçekleştirmek gerekir. Hattab idi. Muhammed h. Ondan sonra Emir’ül Muminin Hz.a) zevcelerini onu tebrik etmeleri için gönderdi..” “En-Neşr ve’t-Tayy” kitabında buna benzer bir rivayeti de nakletmiştir.” Tarihçi İbn-i Havendşah[169] (ö. bey’at ve görüşmeler üç defa tekrarlandı.a. Resulullah (s. Emir’ül Mu’minin Ali (a.a. “Zübeyr” ve ondan sonra Muhacir. Mevlevi Veliyullah-i Leknuvi “Mir’at-ul Mu’minin” kitabında Gadir hadisini zikrettikten sonra şöyle yazıyor: Ömer Ali ile görüşerek ona: “. o şöyle dedi: “Kutlu ve mutlu olsun sana ey İbn-i Ebu Talib! İşte sen benim ve bütün mümin olan erkek ve kadınların mevlası oldun.”[170] Tarihçi Ğiyasuddin (ö. seve seve itaat edeceğiz” diyerek bey’at etmeye başladılar.daha yerinde ve güzeldir. oruç. ümmetinden orada bulunanlara (Şeyheyn.. Ali. onu kutlayanlardan birisi de Ömer b. 903) Gadir hadisini zikrettikten sonra şöyle yazıyor: “Ondan sonra Resulullah (s. Ensar ve diğerleri oldu.a. zira Allah bütün sesleri işitip kalpte gizli olan şeyleri bilir. onlar da gidip onu kutladılar. o şöyle dedi: “Ne mutlu sana ey İbn-i Ebu Talib! İşte sen benim ve bütün mümin olan erkek ve kadınların mevlası oldun.... Erkam diyor: Bu arada halk bağırarak şöyle dediler: “Evet. Allah bizi hidayet etmeseydi biz bu hidayete kavuşmazdık. Erkam’dan şöyle bir rivayet[168] naklediyor: “.” Ve bu arada ilk önce Peygamber (s. Ayrıca o günü. dua vb.s) ile görüşen kimseler “Ebu Bekir”.s)’a velayet makamı verildiğinden dolayı onu kutlamalarını buyurdu.. h. Halili ile meşhur olan Ahmed b. Kureyşliler. Kutlama Hadisi[167] Muhammed b. “Selam olsun sana ey Emir’ül Müminin!” diye hitap ederek şunları söyleyin: “Bu hidayet üzerine Allah’a hamd olsun. ama eğer küfre dönüş yaparsanız Allah’ın size ihtiyacı yoktur. “Talha”.. “Osman”. Ali’ye.a) Ümm’ül .a) kendisine mahsus olan çadırda oturdu ve Ali (a.... 942) “Habib-us Seyr” kitabında[171] şöyle yazıyor: “. Abdurrahman’dan bu kutlama hadisini rivayet ederek şöyle yazıyor: Orada bulunan halk “Allah ve Resulünün emrini işittik. Ebu Talib” kitabında. Allah’ı razı edecek sözleri söyleyin.. Cerir-i Taberi “el Velaye” kitabında Zeyd b. (Yukarıda Taberi’den zikrettiğimiz rivayeti naklederek) şöyle devam ediyor: Her bir grubun bey’atından sonra Resulullah (s. işittik ve sevinerek Allah ve onun Resulünun emrine itaat ediyoruz. Sahabelerden Hz. evlat ve akrabalarınıza ulaştıracağınıza dair yemin ediniz. dini bayram olarak sevinç içerisinde kutlamaktan başka Allah’a yaklaştırıcı namaz.a) ve Ali (a. her kim bey’atı bozarsa kendi zararınadır ve taahhüdüne vefa eden kimseye büyük mükafat verecektir.

h. Emir’ul müminini Hz.[172] Kutlama (Tehnie) hadisi. Ebu Talib’in elinden tutarak şöyle buyurdular: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır.Hafız Ebu Ya’la el Musuli (ö. öğle namazını kıldıktan sonra Ali’nin elinden tutup şöyle buyurdu: “Acaba benim bütün mü’minlerin kendilerinden daha üstün olduğumu biliyor musunuz?” “Evet ey Allah’ın Resulü” dediklerinde şöyle buyurdular: “Ben kimin mevlası isem Ali’de onun mevlasıdır. Ebu Vakkas’a. Muhammed b. h. Tarihçi ve kitap yazanlarının bir çoğu. Allah’ım ona dost olanlarla dost ve ona düşman olanlarla da düşman ol. Ömer-i Darukutni el Bağdadi (ö. Berra b.Hafız Ali b. h. Bir çok Muhaddis. O da Berra b. 303) Berra’dan o hadisi rivayet etmiştir. O da şöyle dedi: “Evet. h.Kadı. “Senden bir soru sormak istiyordum ama korkuyorum. Ebu Şeybe (ö. Resulullah (s. 307) Müsnedin de senedini Berra’a yetiştirerek mezkur hadisi naklediyor.Hafız Ebu Bekir Abdullah b. Cerir-i Taberi (ö. Azib’ten rivayet ediyor: “Biz Resulullah (s. Azib ve Zeyd b. 7. öğle zamanından sonra ayağa kalkıp Ali b. cemaat namazına hazır olun diye seslenildi. h.[177] 9.”[174] 3. 310) Gadir hadisini zikrettikten sonra şöyle yazıyor: “Ömer onunla karşılaştı ve şöyle dedi: “Kutlu olsun sana ey İbn-i Ebu Talib. 241) “Müsned”inde Affan’dan. 6. Hanbel (ö. Zeyd’den.[176] ikinci yolla da Ebu Hureyre’den naklediyor. h.Hafız Ebu Cafer Muhammed b.Hafız Ebu Abbas eş Şeybani en Nesevi (ö. Museyyib’ten şöyle naklediyor: “Ben.[178] . Aziz ve Muhammed b. 2. Sabit’ten. Ali’yi kutlayıp tebrik etmelerini emretti. sen benim ve bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun” İbn-i Abbas. işte sen bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun. hadisin kesin olduğunu bildikleri için senedini zikretmeye gerek duymamışlardır. h. O da.” Dedi.[175] 5. Ali’nin sözü de böyledir. 4.a). o da Hammad b. Ebu Hureyre. Sa’d b. 10.Ahmed b. 8. bir ağaç altında Resulullah için bir yer ayarlandı.Hafız Ebu Abdullah-i Merzbani el Bağdadi (ö. 403) o hadisi kitabında rivayet etmiştir. h. o da Ali b. Ali’ye. O da Ali b. Azib’ten rivayet ediyor.a)’la birlikte bir seferde idik. Berra b. 385) mezkur hadisi kendi senediyle rivayet ediyor. h. 235) “el Musannif”de kendi senediyle Berra b.Müminin’lere. Seleme’den. “Ben senin amcanım. 333) “Velayet” kitabında Said b. bir çoğu da hadisi sahih senet ve sika olan ravilerden rivayet ederek onu İbn-i Abbas. Erkam gibi sahabelere dayandırıyorlar. 384) “Serakat-uş Şiir” kitabında Said-i Hudri’den naklediyor. h.Hafız İbn-i Betta el Hanbeli (ö. Bunun üzerine “Resulullah’ın Gadir-i Hum gününde içinizde yaptığı konuşması hakkında sormak istiyordum.a.” Daha sonra Ebu Bekir ve Ömer Hz. Bu hadisi rivayet edenlerin bazıları şunlardır:[173] 1. Ey Allah’ım! Onu sevenleri sev” Ondan sonra Ömer onunla karşılaştı ve şöyle dedi: “Kutlu olsun sana ey Ebu Talibin oğlu.” Dedim.” Dedim. her ne sormak istersen sor. özellikle Ebu Bekir ve Ömer’den daha çok rivayet olmuştur. Ebu Bekir el Baklani (ö.Hafız İbn-i Ukde el Kufi (ö. “Sen bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun” dediler. Azib’ten rivayet etmiştir. Gadir Hum da durduk.a. Müfessir. 387) “el İbane” kitabında Berra b.

11- Hafız Ebu Said-i Harkuşi en Nişaburi (ö. h. 407) “Şeref-ul Mustafa” kitabında iki yolla Berra b. Azib ve Ebu Said-i Hudri’den şöyle naklediyor: “Daha sonra Resulullah(s.a.a) buyurdular ki: “Beni tebrik edin; çünkü Allah Teala bana Peygamberlik ve Ehl-i Beyt’ime de imamet makamını verdi.” Daha sonra Ömer b. Hattab Emir-ül Mü’minin Ali ile karşılaştı ve şöyle dedi: “Ey Ebu-l Hasan! Seni kutluyorum; çünkü sen benim ve bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun.” 12- Hafız Ahmed b. Merduye el İsfehani (ö. h. 416) kendi tefsirinde mezkur hadisi Ebu Said-i Hudri’den nakletmiştir. 13- Ebu İshak-i Sa’lebi (ö. h. 427) “el Keşf ve’l Beyan” isimli tefsirinde, Berra b. Azib’ten rivayet etmiştir. 14- Hafız İbn-i Semman-i Razi (ö. h. 445) kendi senedi ile Berra b. Azib’ten rivayet etmiş, Muhibbuddin-i Taberi[179] ve Şenkiti de[180] ondan nakletmişlerdir. 15- Hafız Ebu Bekr-i Beyheki (ö. h. 458) Berra b. Azib’ten nakletmiştir.[181] 16- Hafız Ebu Bekir Hatıb-i Bağdadi (ö. h. 463) iki sahih senetle Ebu Hureyre’den rivayet ediyor.[182] 17- Fakih Ebu’l Hasan İbn-i Meğazili (ö. h. 483) “Menakıb” kitabında iki senetle Ebu Hureyre ve Enes’ten naklediyor, Enes’in rivayetinde şöyle geçiyor: Elinden tuttu ve minbere çıkararak buyurdu: “Ey Allah’ım, O (Ali)benden ve ben de ondanım, dikkatli olun, O bana nisbet, Harun’un Musa’ya nisbeti gibidir, Ben kimin mevlası isem bu Ali de onun mevlasıdır.” Ali gittikten sonra Ömer b. Hattab arkasından gitti ve ona şöyle söyledi: “Behhin behhin leke!.. (Ne mutlu, ne mutlu sana) ey Ebu-l Hasan! Sen benim ve bütün müslümanların mevlası oldun! 18- Ebu Muhammed-i Asimi “Zeyn-ul Feda” kitabında iki senetle Berra b. Azib ve Sa’d b. Ebu Vakkas’tan nakletmiştir. 19- Hafız Ebu Said-i Sem’ani (ö. h. 562) “Fezail-us Sahabe” kitabında, Berra b. Azib’in senedi ve Ahmed b. Hanbel’in naklettiği lafızla naklediyor. 20- Hüccet-ul İslam Ebu Hamid-i Gazali (ö. h. 505) kitabında şöyle yazıyor: Ehl-i Sünnet alimleri, Resulullah (s.a.a)’in Gadir-i Hum günündeki konuşmasında buyurduğu; “Ben kimin mevlasıysam Ali de onun mevlası’dır” hadisinin metninde ittifak etmişlerdir. Ondan sonra Ömer şöyle dedi: Ne mutlu sana ey Ebu-l Hasan! Sen benim ve bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun.”[183] 21- Ebu-l Futuh-i Aşari eş Şehristani (ö. h. 548) “el Milel ve’n Nihal” kitabında şöyle yazıyor: Ama İslam’ın kamilleşme meselesi “Ey Peygamber Rabbin’den taraf sana nazil olanı tebliğ et...”[184] ayeti nazil olduktan sonra şöyledir: Resulullah (s.a.a) Gadir-i Hum’a yetiştiğinde büyük bir gölgeliğin kurulmasını emretti. Cemaat namazı kılınacaktır diye duyuru yapıldı. Daha sonra Resulullah (s.a.a) bir konuşma yaparak şöyle buyurdular: “Ben kimin mavalsıysam Ali’de onun mevlasıdır! Allah’ım, onu sevenleri sev, ona düşman olanlara düşman ol, yardım edenlere yardım et, onu terk edenleri terket ve hakkı ondan ayırma!” Daha sonra üç kez; “Ey insanlar, Allah’ın emrini tebliğ ettim mi?” buyurdular. İmamiyyeliler diyorlar ki, bu Ali’nin velayetine çok açık bir nastır, çünkü her nasıl mana etsen Resulullah’ın sahip olduğu velayeti, Ali’ye verdiği ortaya çıkacaktır. Sahabeler de bunun aynısını anlamışlardır. Hatta Ömer Ali’ye: “Ne mutlu sana ey Ali, sen bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun demiştir.”[185]

22- Hatıb-i Harezmi el Hanefi (ö. h. 5689) mezkur hadisi iki senetle Berra b. Azib ve Ebu Hureyre’den nakletmiştir.[186] 23- Ebu’l Ferec İbn-i Cevzi el Hanbeli (ö. h. 597) “Menakıb”ında Ahmed b. Hanbel’in Berra’dan o hadisi rivayet ettiğini yazmıştır. 24- Fahruddin-i Razi eş Şafii (ö. h. 606) Tefsirinde onu nakletmiştir.[187] 25- Ebu-s Sa’adat İbn-i Esir (ö. h. 606) “Mevla” kelimesinin içeriğini söylerken, velayet hadisini de yazarak şöyle diyor: Ömer Ali’ye :“Sen bütün Mü’minlerin mevlası oldun dedi.”[188] 26- Ebu-l Feth en Netanzi “el Hasais-ul Aleviyye” kitabında Ebu Hureyre’den mevla hadisini nakletmiştir. 27- İzzuddin Ebu-l Hasan İbn-i Esir-i Şeybani (ö. h. 630) Berra’nın yoluyla rivayet edip şöyle yazıyor: Ömer b. Hattab şöyle dedi: “Ey Ebu Talib’in oğlu! İşte sen, bugün bütün Mü’minlerin mevlası oldun.”[189] 28- Hafız Ebu Abdullah-i Genci eş Şafii (ö. h. 658), Hafız İbn-i Ukde’nin rivayet ettiği gibi o da Sa’d b. Ebu Vakkas’tan[190] rivayet etmiştir. 29- Şemsuddin Sıbt İbn-i Cevzi el Hanefi (ö. h. 654) mezkur hadisi Berra’dan nakletmiştir. [191] 30- Ömer b. Muhammed el Molla “Vesilet-ul Müteabbidin”de nakletmiştir. 31- Hafız Ebu Cafer Muhibbuddin-i Taberi eş Şafii (ö. h. 694), Ahmed b. Hanbel’in yoluyla Berra ve Zeyd b. Erkam’dan nakletmiştir.[192] 32- Şeyh-ul İslam-i Himvini (ö. h. 722) iki senetle, Ebu Hureyre ve Berra b. Azib’ten rivayet etmiştir.[193] 33- Nizmuddin-i Kummi en Nişaburi, meşhur olan tefsirinde Ebu Said-i Hudri’nin senediyle yazmıştır.[194] 34- Veliyyuddin-i Hatib, hicri 737’de yazılan “Mişkat-ul Mesabih”te, (s. 557) Ahmed b. Hanbelin yoluyla mevla hadisini iki senetle Berra ve Zeyd’ten rivayet ediyor. 35- Cemaluddin Zerendi el Medeni (h. 750’den sonra vefat etmiştir) “Durer-us Simtayn”de Hafız Ebu Bekir el Beyheki’nin senediyle Berra’dan nakletmiştir. 36- Ebu Feda İbn-i Kesir-i Şami (ö. h. 774) Ahmed b. Hanbel’in lafzıyla Berra b. Azib’ten ve İbn-i Cerir’in yoluyla Hasan b. Sufyan’dan, o da Berra’dan ve Musa b. Osman da Ebu İshak-i Sebui’den, o da Berra ve Zeyd b. Erkan[195] ve Ebu Hureyre’den nakletmiştir.[196] 37- Takıyuddin-i Makrizi el Mısri (ö. h. 845) İbn-i Hanbel’in yoluyla Berra’dan rivayet etmiştir.[197] 38- Nuruddin İbn-i Sabbağ-i Maliki el Mekki (ö. h. 885), Ahmed ve Hafız Beyheki’nin yoluyla Berra b. Azib’ten rivayet etmiştir.[198] 39- Kadı Necmuddin-i Ezrei eş Şafii, (ö. h. 876),[199]mezkur hadisi nakletmiştir.

40- Celaluddin-i Suyuti (ö. h. 911) “Cem’ul Cevami”de, Hafız İbn-i Ebu Şeybe’den naklediyor. [200] 41- Nuruddin-i Semhudi eş Şafii (ö. h. 911), Ahmed’in yoluyla Berra ve Zeyd’den nakletmiştir. [201] 42- Kemaluddin-i Meybudi, o da aynı senetle Berra ve Zeyd’den nakletmiştir.[202] 43- Ebu Abbas Kastalani (ö. h. 973) “mevla” kelimesini açıklarken Ömer’in Hz. Ali’ye; “Sen bugün bütün Mü’minlerin mevlası oldun” sözünü yazarak, “mevla”’nın veli manasında olduğunu açıklıyor.[203] 44- Seyyid Abdulvehhab-i Buhari (ö. h. 932), tefsirinde “tebliğime karşılık sizden bir şey istemiyorum, ancak yakınlarıma sevgidir.”[204] ayetini tefsir ederken mevla hadisini naklediyor. 45- İbn-i Hacer-i Askalani el Heytemi (ö. h. 973) mezkur hadisin manasında şöyle yazıyor: Evet kabul ediyoruz, o (Ali) daha üstündür, ama bunu kabul etmek, imamet için daha üstündür manasına değildir; ancak O’na yakınlık ve tabi olmakta daha üstündür... Ebu Bekir ve Ömer de hadisi bu manada anlamışlardır;[205] çünkü Darukutni’nin rivayetine göre onlar, hadisi işittikten sonra şöyle söylediler: “Ey İbn-i Ebu Talib; işte sen bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun!”[206] 46- Seyyid Ali Hemedani, “Meveddet-ul Kurba”da hadisi Berra’in naklettiği lafızla nakletmiştir. 47- Seyyid Mahmud-i Şeyhani el Gadir, hadisi,“es Sırat-ul Mustakim” kitabında, Ebu Ya’la ve Hasan-i Sufyan’ın müsnetlerinden naklettikten sonra şöyle yazıyor: “Hafız Zehebi bu, hasan hadistir ve Ehl-i Sünnet alimleri onun üzerinde ittifak etmişlerdir...” 48- Şemsuddin-i Menavi eş Şafii (ö. h. 1031), velayet hadisini Darkutni’nin lafzıyla zikrettikten sonra Ebu Bekir ve Ömer’in Ali’ye dedikleri sözleri yazmıştır.[207] 49- Şeyh Ahmed-i Baksir eş Şafii (ö. h. 1047) “Vesilet-ul Meal”da mevla hadisini, Berra b. Azib’in naklettiği lafızla nakletmiştir. 50- Ebu Abdullah-i Zerkani el Maliki, (ö. h. 1122) mezkur hadisi Darukutni’nin yoluyla Sa’d’dan rivayet etmiştir.[208] 51- Husamuddin b. Muhammed-i Bayezid es Sehnapuri “Merafız-ur Revafız” kitabında, Berra b. Azib ve Zeyd b. Erkam’dan mevla hadisini rivayet etmiştir. 52- Mirza Muhammed-i Bidahşani (H. 1126’dan sonra vefat etmiştir) mezkur hadisi “Miftahun Neca” ve “Nuzul-ul Ebrar” kitaplarında, Ahmed b. Hanbel’in yoluyla Berra ve Zeyd’den rivayet etmiştir. 53- Şeyh Muhammed Sadrulalem “Mearic-ul Ula” kitabında o hadis iki senetle zikretmiştir. 54- Seyyid Muhammed-i San’ani, mevla hadisini “Revzet-un Nediyye”de zikretmiştir. 55- Ebu Veliyullah ed-Dehlevi (ö. h. 1176) mezkur hadisi “Kurret-ul Ayneyn”de nakletmiştir. 56- Mevlevi Muhammed Mukin el Lekhnuvi “Vesilet-un Neca” da zikretmiştir.

57- Mevlevi Veliyullah-i Lekhnuvi “Mir’at-ul Muminin”de rivayet etmiştir. 58- Muhammed Mehbub-ul Alem, “Tefsir-i Şahi de, mevla hadisini Ebu Said-i Hudri’den rivayet etmiştir. 59- Seyyid Ahmed Zeyni Dehlan el Mekki eş Şafii (ö. h. 1304) şöyle yazıyor: “Ömer (r.z) Ali b. Ebu Talibi ve Resulullah’ın Ehl-i Beyti’ni seviyordu, bu konuda ondan çok sözler naklolmuştur, onlardan birisi de şudur: Resulullah; “Ben kimin mevlasıysam Ali’de onun mevlası’dır” buyurduğunda, Ebu Bekir ve Ömer şöyle dediler: “Ey Ebu Talibin oğlu! İşte sen bütün Mü’minlerin mevlası oldun!”[209] 60- Şeyh Muhammed Habibullah-i Şankiti el Medeni el Maliki, İbn-i Seman’in yoluyla Be’ra b. Azib’den ve Ahmed’in yoluyla da Zeyd b. Erkam’dan mezkur hadisi nakletmiştir.[210] Adlarını zikrettiğimiz bu değerli alimlerin hepsi “Tehnie” hadisini nakletmişlerdir. Böylece görüyoruz ki, Resulullah (s.a.a) bu makamı kutlamayı emrederek halktan Hz. Ali (a.s) için bey’at alıyor ve daha sonra; “Bizi bütün alemden üstün kılan Allah’a hamd olsun!” diyerek iftihar ediyor. Bildiğimiz gibi Allah-u Teala İkmal ayetini de bugünde nazil etti ve dini kamil ederek nimetini tamamladı. Tarik b. Şehab-i Kuttabi, bir gün Ömer b. Hattab’ın meclisinde şöyle dedi: “Eğer bu ayet[211] bizim hakkımızda nazil olsaydı, biz bu günü bayram olarak ilan ederdik”[212] Orada bulunanların hiç biri onun sözünü reddetmedi ve böyle bir sözü Ömer’in kendisi de söylemiştir. Bunların hepsi bu günün çok büyük önem taşıdığını gösteriyor. Bugün, Allah’ın Resulünü, hidayet İmamlarını ve onların yolunda olan bütün müminleri sevindirmiştir. Bu günü bayram etmemizin sebebi de zaten bundan başka bir şey değildir, Resulullah (s.a.a)’de bu konuya değinmiştir. Üçüncü yüzyılın alimlerinden olan Furat b. İbrahim-i Kufi, Muhammed b. Zahir’den, o da Abdullah b. Fazl-i Haşimi’den, o da İmam Sadık (a.s)’dan, o da babaları vasıtasıyla Resulullah (s.a.a)’dan şöyle buyurduğunu rivayet ediyorlar: “Gadir-i Hum günü, ümmetin en büyük bayramlarındandır; bu öyle bir gündür ki, Allah-u Teala, kardeşim Ali b. Ebu Talibi Ümmetin hidayet ve liderliği için nasbetmemi emretmiştir; Allah Teala o günde dini ikmal etmiş, nimetlerini tamamlamış ve onlar için İslam dinini seçerek ona razı olmuştur.” Ebu Said-i Harkuşi en Nişaburi (ö. h. 407) “Şeref-ul Mustafa” kitabında, Ebu Said-i Hudri’nin yoluyla şöyle bir hadis rivayet ediyor: Resulullah (s.a.a) Gadir gününde şöyle buyurdular: “Beni kutlayın! Beni kutlayın! Çünkü Allah-u Teala beni Peygamberlik ve Ehl-i Beyti’mi de İmametlik makamıyla (diğer kimselerden) üstün kıldı.” “Andolsun, sizin için, Allah’ ve ahiret gününü umanlar ve Allah’ı çokça zikredenler için Allah’ın Resulünde güzel bir örnek vardır.” (Ahzab/21)

3 - Resulullah (s.a.a)'in Gadir Günü Emir-ül Mü’minin Hz. Ali'nin Başına (Velayeti Münasebetiyle) Taç Koyması
Geçen bölümlerde İslam hükümetini idare edecek halife ve Resulullah (s.a.a)'in veliahdı belirtildi, bu yüzden hükümdarların adeti üzerine onun başına taç koymak gerekirdi.

Sonra şöyle buyurdu: Benim yardımıma gelen melekler de bu şekilde idiler. h. O'nu seveni sev.a." Kazi ve Deylemi onu rivayet etmişlerdir.s)'ın başına "Sehab" isimli imamesini koydu ve onun bir ucunu arkasına sarkıttı. "Ey Ali! imame Arapların tacıdır" diye buyurdu.s)'dan Resulullah(s. başına imame koyup onun bir ucunu arkasına sarkıttı. Ebu Talib (a."[216] Seyyid Ahmed Kaşaşi de[217] "es Sımt-ul Mecid" kitabında Suyuti'nin yoluyla bu hadisi nakletmiştir. Allah'ım. Cemaluddin Şirazi "Erbein"de ve Şehabuddin Ahmed de "Tevzih-ud Delail" kitabında mezkur hadisi şöyle naklediyorlar: Ondan sonra Resulullah (s. Şüphesiz imame iman ve küfrün sınırıdır.a.a.a) bu sevinç ve neşe gününde o kalabalık toplumun içerisinde "Sehab" adlı imamesini kendi mübarek eliyle Hz. İbn-i Esir de "Nihaye"de zikretmiş ve Suyuti de onu sahih bilmiştir.[213] Murtaza Hanefi ez Zubyedi şöyle yazıyor: “Tiycan” ve "Etvac" "Tac"ın cem'idir. "Tevveccehu. kendisinden sonra onun yerinde oturup vazifesini yapacak olan kimseye vermiş oldu.." Allame-i Zerkani de onu nakletmiştir. Aişe yoluyla Ali (a. ona yardım edene yardım et ve O'nu terk edeni terk et." Yukarıdaki hadisi Cemaluddin Zerendi el-Hanefi. Abdullah b.s)'ın başına "Sehab"[219] adlı imamesini koyarken.a)'in lakaplarından biri de"Taç Sahibi" idi dedikten sonra şöyle yazıyor: Taçdan maksat imamedir.[214] "Tac-ul Arus" c.Araplar içerisinde Fars Şahları gibi altın ve mücevherle süslenmiş taçların yerine sarık (imame) kullanıyorlardı. çünkü hadiste de “imame Arapların tacıdır. Ebu Davud Tayalisi.a). Araplar imameye (sarık) taç diyorlar.. Abdurrahman b. Hafız Abdullah b. Ali’nin başına koydu ve böylece kendi velayetini.s)'dan şöyle rivayet ediyorlar: "Resulullah (s. 335)'in yoluyla da şöyle rivayet ediyor: "Resulullah (s. İbn-i Meniy-i Beğevi. 8. “onu büyüttü ve başına imame koydu" manasın gelir. hadiste ise "Sarık Arapların tacıdır" diye geçiyor.a) şöyle buyurdular: "Sarık Arapların tacıdır. Ebu bekir Beyheki. Hafız Ebu Naim "Marifet-us Sahabe" kitabında. Muhibbuddin-i Taberi de[220] Abdulala-i Nehrevani’den şöyle nakletmişlerdir: "Resulullah (s.[222] aynı hadisi Hafız Ebu Said-i Şaşi (ö.a. s..a.a) Ali'yi çağırarak onun başına imame koydu ve. Onlar bu şekilde imame sarmışlardı.” Diye geçmiştir. senedinde bir çok Hafız da olan mezkur rivayetlerin benzerini Ebu Raşit'ten naklediyor.s)'dan şöyle rivayet . Bu yüzden Resulullah (s." Hafız Himvini başka senetle.a. Ebu Şeybe. sonra ashabına yönelerek "Meleklerin tacı da böyledir" buyurduğunu nakletmiştir. ona düşman olanla düşman ol..a. Ali (a.a. Udeyy-i Bahrani'den. o da kardeşinden şöyle bir rivayet naklediyor: "Resulullah (s.a)’in kendi eliyle onun başına bir imame koyduğunu ve onun bir ucunu ise arkasına attığını.a. Ahmed'in yoluyla. Ebu Talibi çağırdı.a) Ali (a."[218] Hafız Deylemi İbn-i Abbas’tan şöyle rivayet etmiştir: "Resulullah (s.a) Ali b. Kenz-ul Ummal. Ali b.a) şöyle buyurdular: "Ben kimin mevlasıysam. Şeblenci Resulullah (s.. Şuhayr'ın "Müsned"inden. 410'da da şöyle yazıyor: Bir kimseyi büyütmek istediklerinde onun başına kırmızı sarık bağlıyorlardı. İbn-i Şazan "el Meşiha" kitabında Ali (a. "Nezm-u Durer-us Simtayn" kitabında. Hafız Ebu Abdurrahman b. Ali de onun mevlasıdır.a.[215] Buna binaen Resulullah (s. onu da ancak büyük olan ve eşraf kesimi kullanıyordu.a) Gadir-i Hum gününde başıma imame koydu bir ucunu ise omuzuma sarkıttı ve sonra şöyle buyurdu: "Allah-u Teala "Bedir" ve "Huneyn" günü meleklerle bana yardım etti..[221] Şeyh-ul İslam Himvini.

öyle yüzler vardır ki. o bu imame ile görüldüğünde Hz.a.a) "Sehab" adlı imamesini Ali’ye hediye etmişti.a). "Ali Sehab’la geldi" hadisinin manası budur. üzerini toz bürümüştür.a. namaz.a. apaydındır. bir ucunu ise omuzumdan sarkıtarak şöyle buyurdu: Allah-u Teala "Bedir" ve "Huneyn" günlerinde imamelerini bu şekilde sarmış olan meleklerle müslümanlara yardım etti. Ömer-i Darukutni'den. Ali de onun mevlasıdır."[229] 4. Resulullah (s."[226] Gazali şöyle yazıyor: "Resulullah (s.s)'a hediye olarak vermişti. oruç. gel diye buyurdu. Şiaların hiçbirisi onu te’vil etmeyip ilk günden beri söylendiği manadan başka bir manada kullanmamışlardır.a. Abdullah b. onu bu imameyle dolaştığı görüldüğünde Resulullah (s. o gün." Mezkur hadisi aynı lafızla İbn-i Sabbağ elMaliki. Abdullah b. Gadir Günü Orucunun Hadisi Hafız Ebu Bekr-i Hatib-i Bağdadi (ö. "Ali Sehab’la yanınıza geldi" diye buyurdu. Zira Resulullah (s.a) "Sehab" adlı imamesini Ali (a.s)'ın başındayken Hazret ona. o da Ebu Hureyre'den rivayet ediyor ki: "Her kim Zilhiccenin on sekizinde oruç tutarsa. Şevzeb'ten. öylesin ey Allah'ın Resulü" diye cevap verdiler. Devamında buyurdular: "Ben kimin mevlası isem. Müslümanların bu günde bağışlanan nimetler karşısında Allah'ın rızasını kazanmaya vesile olan. Nasr b. Allah iftira edenlerden bunun hesabını soracaktır.s)'ın Resulullah (s. Muhammed b. bundan dolayı rahmet ve nimet günü olan meb'es-i nebevi hariç bu günden daha önemli bir gün yoktur." O gün Gadir-i Hum günüdür.s)'ı bize İmam olarak tayin etmesiyle Allah-u Teala bizim üzerimize olan nimetleri tamamladı ve böylece ümmet için kurtuluş saadet ve doğru yol açıklandı."[227] Halebi şöyle yazıyor: Resulullah (s.a) Gadir-i Hum gününde başıma imame koydu.ediyor: "Resulullah (s. "Muletti"nin söylediğinin tam tersine. Onu da karartı sarıp kaplamıştır.a)'in "Sehab" adlı imamesi başındayken gelmesi kastedilmiştir. "O gün. h.Gadir Günü İyi Ameller Yapmak Gadir gününde dini kemale erdirip mevlamız Ali (a. Faydalı Bir Söz Ebu Hüseyin el-Muletti[224] şöyle yazıyor: "Onların (Rafıziler) "Ali Sehab[225]tadır" diye söyledikleri söz. Ali b. Güler ve sevinç içindedir." Ondan sonra Ömer b.a).a. Ebu Talib’in elinden tutarak şöyle buyurdular: "Acaba ben Mü’minlerin velisi değil miyim?" hazır olanlar: "Evet.a.a) el-Gadir kitabında bu sözleri naklettikten sonra şöyle yazıyor: İşte Şiaların aleyhinde kullanılan. Matar-i Verraktan. Şehr b.a)'in: "Ali Sehab’la geldi" sözünden alınmıştır. maksadı ise ona hediye olarak verdiği imamesi idi. Ali b. Buşran'dan. O da geldi ve bu söz o zaman söylendi."[228] Allame-i Emini (r. ama onlar onu başka manada yorumlamışlardır.[223] Hafız ez-Zerendi "Nezm-u Durer" ve Seyyid Mahmud Kadiri el-Medeni de "esSırat-us Seviyye" kitabında nakletmişlerdir. Huşeb'ten. Ali b. Ve o gün. Zemure b. yemek vermek ve bu güne yakışan merasimler düzenlemek gibi amelleri yapmakla Allah’a şükretmeleri gerekir. Resul (s.a)'in "Sehab (bulut)" adlı imamesi Ali (a. Rebia'dan.a. Habşun'dan.a. Onlardan birisi de Gadir günü orucudur. sıla-i rahim. öyle yüzler de vardır ki. oysa Ali (a.a. Hadislerde bu günde bazı amellerin yapılması özellikle tavsiye edilmiştir.a) şöyle buyurdu: "Ali Sehab’la yanınıza geldi. 463). Resulullah (s. karşılığında Allah-u Teala ona altı ay oruç tutmuş gibi sevap yazar. Saidi Remeli'den. o da Hafız Ali b. Hattab şöyle dedi: "Ne .

Ebu Naimin söylediği sözü yazıyor[238] ve şöyle devam ediyor: İbn-i Habban onu sıka bilmiş. Ali b.[230] Aynı rivayeti başka yolla Ali b. İbrahim b. Zemure'den. o da Ebu Muhammed Cafer b. Musa el-Bağdadi'den. Yakub ve Nesevi'den onun sıkalığını nakletmiştir. Tavan'dan.. bazılarıysa onun h. ona altı ayın orucunun sevabı yazılır. 125'te vefat etmiştir. Muslim.[237] Ebu İsa’dan onun hakkında şöyle naklediyor: "Ben fıkıh ve zühd'de Mutahhar gibi kimseyi görmedim". 3. h.a)’e ilk vahyi getirdiği gündür. aynı rivayeti yazmıştır. Habşun b. ne mutlu sana ey Ebu Talib'in oğlu sen. Ebu Cafer Taberi de onun fakih ve alim bir kimse olduğunu söylemiştir.Mutahhar b. 4. Muhammed b.[235] onun hayatı bölümünde şöyle yazıyor: "İmam Ahmed'den onun hakkında bilgi almak istediler. Muhammed (s. "sıkadır. Havşeb el-Eş'ari: Hafız Ebu Naim onu evliyadan sayıp hayatını geniş bir şekilde anlatmıştır. Sıbt İbn-i Cevzi ve[231] Hatib-i Harezmi.” İbn-i Hacer[236] de hayatını naklederken Ahmed'in onun hakkında. Bezzaz ise onun hakkında şöyle demiştir: "Onun kötü bir yönü yoktur. "Mustedrek" sahibi olan Hakim-i Niaşburi'den. benim ve bütün müslümanların mevlası oldun. Buhari'den onun iyi hadisler rivayet ettiğini. İbn-i Hacer de hayatını naklederken. Kim Recep ayının yirmi yedisinde oruç tutarsa. 2. Ebu Davud. o da Ebu Cafer-i Bezzaz'dan.. Muslim ve Sıhah-i Sitte’nin kalan dört yazarı da ondan hadis nakletmişlerdir. İbn-i Şeybe. Ebu Şevzeb'ten. Yahya b. İcli onu tasdik etmiş. Said eş-Şami'den. "Zeyn-ul Feta" kitabında aynı rivayeti yazmış ancak onda "Meb'es" günün orucundan bahs etmemiştir. Şevzeb: Ebu Naim onu evliyadan saymış[239] ve Kesir b. Buhari’nin onu methettiğini yazıp güvenilirliğini Ahmet elİcli.Abdurrahman b.[234] Zehebi "Mizan"da. İbn-i Muin. o da Ebu Yali ez-Zubeyri'den. Said-i Remeli'den. Muin de onu sıka bilmiştir.. o da Ali b. Buhari.Ebu Hureyre: Ehl-i Sünnet. 140'larda Mansur'un eliyle öldürüldüğünü söylemişlerdir. aynı rivayeti nakletmiştir. Onu zayıf olarak görenler de vardır ama Ebu-l Hasan Katta’nın dediği gibi onların sözleri geçerli değildir. Nesai ve İbn-i Mace ondan hadis rivayet etmişlerdir. İbn-i Mağazili eş-Şafii. Muhammed b..s)'ın Hz. Şeybe söylüyor: “Her ne kadar bazıları onu lekelemişlerse de o sıkadır.[232] Hafız Beyhaki'nin senediyle. Asımi. Hadisin Senedinde Geçen Raviler 1.. Enesi görmüştür ve onun hadisini kabul etmeyen kimseye rastlamadık. Said-i Remaliden de naklediyor." İcli diyor: “O Şam ehlinden olup.mutlu sana.. "Ebu İsmail-i Fakih. Yahya.. onun adalet ve güvenirliğinde ittifak ettikleri için onun hakkında daha fazla konuşmaya gerek görmüyoruz. "Menakıb" kitabında Ebu Bekir Ahmed b." Senedi zikrettikten sonra.Tahman Ebu Reca-i Horasani el-Verrak: O Basra da yaşıyordu ve Enes’i de görmüştür.” Yakub b.." Daha sonra "Bu gün dininizi sizlere kamil ettim. bazıları onun h. o sıkalığını teyid ederek. Hafız Ebu Naim onu evliyalardan sayıp hayatını yazmıştır. Said'ten. aynı rivayeti yazıyor. Yahya el-Alevi'den. Şeyh-ul İslam Himvini de[233] Hafız Beyheki yoluyla rivayeti nakletmiştir. Muhammed-i Ami'den. İcli. Nasir-i Huldi'den.Şerh b. Bu gün. Velid'den onun . Ahmet ve Nesevi’den nakletmiştir. sıka olan Tabiin'lerdendir.a. hadisleri çok iyidir dedi... Hafız İbn-i Asakir de. iyi hadisler rivayet etmiş ve kendisi de iyidir" dediğini yazıyor." Buhari. o da Ali b. o da Ebu-l Huseyn es-Semmak'tan. 129 da vefat ettiğini." ayeti nazil oldu. Tirmizi. Cebrail (a. Muhammed b.

156. 157)'da vefat ettiğini söylemişlerdir. İbn-i Numeyr Ebu Talib. 5. Oruç hadisinin sahih olduğu." İbn-i Muin. Nesai. olup H: 385'de vefat etmiştir. 182. o salih ve sıka birisidir ama bununla birlikte Kutub-i Sitte ondan hadis nakletmemiştir.Ebu Nasr Ali b. Ömer Ebu-l Hasan Bağdadi (Darukutni): Sünen kitabının müellifi. sıka ve güvenilir ravilerin onu rivayet ettiklerini açıklamak için konuyu uzattık ve ravilerin sıkalığı hakkında ne güzel kelimelerle karşılaştığımızı gördük. Ebu Naim. Darukutniye gider. İcli Ammar. Hakim "Mustedrek"te ve Zehebi de "Telhis"te onun rivayet ettiği hadisleri sahih bilmişlerdir. Said Ebu Hamle er-Remeli: Buhari onun h. ama bu konuyu daha fazla uzatmaya gerek görmüyoruz.. Muslim hariç Sıhah-i Sitte kitaplarının diğer yazarları ondan hadis nakletmişlerdir. İbn-i Hacer.Eyyub el-Hallal: H. hafızlardan naklolunduğunu gördük. Hatib. Hatib-i Bağdadi[246] hayatını yazıp şöyle diyor: "O Bağda’dın "Bab-ul Basra"sında oturuyordu ve sıkadır". fakih. İbn-i Asakir. Muin ve Nesai’den onun sıka olduğunu. de (H: 200 veya 202 de diyenlerde vardır) vefat etmiştir. 331'de vefat etmiştir. Hafız İbn-i Asakir. emindir. onun[242] hayatını yazıp Ahmed'ten şöyle naklediyor: "O salih bir üstad idi" ve devamında: "O sıka. Cizeri de[243] onun sıka olduğunu Ahmed." Cezeri ve İbn-i Muin. 6. onun çok büyük bir ilme sahip olduğunu ve dünyada onun gibi birini daha görmedim dediğini naklediyor. 216'da vefat ettiğini yazıyor. her hangi bir Hafız Bağdad’a geldiğinde.Hafız Ali b. melekleri hatırlıyorum. Said adı altında da şöyle yazıyor: "Onun sadık olduğu görünüyor. Teberi. Secistani. bizim sıka üstatlarımızdandır. 8. emin. biraz sohbetten sonra onun üstünlüğünü itiraf ederdi. Muin’den onun sıkalığını naklederken İbn-i Said'in. Bununla birlikte bu kitabın üçüncü bölümde "İkmal" ayetinin[250] Gadir-i Hum da nazil olduğunu ve onunla ilgili olan hadislerin. 144 (veya. İbn-i Merdeviye. İbn-i Habban ve İcli'den onun sıkalığını Ebu Hatem’den ise "Salih olduğunu" naklediyor.[240] İbn-i Hacer "Tehzib-ut Tehzib"de onun hadis ve fıkıh ilimlerinde çalışmalarını ve sıka olduğunu söyleyip Sufyan-i Sevriden şöyle nakletmiştir: "O. hadiste Emir-ül Muminin idi. "O sıka. Rabie Ebu Abdullah-i Kureyşi ed-Dimeşki: h. Hatib-i Bağdadi[247] onun hayatı bölümünde şöyle yazıyor: "O kendi asrında tek idi. Hafız Darukutni'den onun sadık (doğru söyleyen) olduğunu naklediyor.Ebu Nasr Habşun b. emin. "Kendi asrının fakihi idi" diye naklediyor. Sadık. "Tehzib-ut Tehzib"de onun hakkında şöyle diyor: "Şam'da onun gibi bir kimse olmayıp kendisi de sıkadır ve iyi hadisler rivayet etmiştir. salih ve iyi hadisleri rivayet edenlerdendir" diye yazıyor. . Zehebi[244] onu sıka bilmiş ve hakkında şöyle yazmıştır: "Ben onun hakkında hiç kötü bir şey işitmedim ve hiç kimseden onun hakkında iyi olmayan şey duymadım. Nesai.. ibni Muin ve İbn-i Sa’d tan naklediyor.hakkında şöyle nakletmiştir: "Ben İbn-i Şevzeb'i gördüğümde." Ali b. Hakim "Mustedrek"te ve Zehebi "Talhis"te onun hadislerinin sahih olduğunu yazmışlardır. Ahmed'den onun sıkalığını nakletmişlerdir. Haskani vb. İbn-i Yunus'tan da. İbn-i Hallakan[248] da hayatını yazmış ve onu methetmiştir. Başkaları da Darukutni'nin hayatını yazmışlardır. Musa b. 7. adil ve sahih itikada sahip olup hadis ilminden başka bir çok ilimlerde de tam bilgisi vardı. orada ondan daha faziletli bir kimse yoktur" sözünü yazmıştır." İbn-i Hacer de[245] onun sıka olduğuna inanıp Zehebi'ye karşı şöyle diyor: "Eğer gerçekten (dediği gibi) sıka olup onun hakkında kimse kötü bir laf etmemişse."[241] İbn-i Halfun. Muslim hariç Kütüb-i Sittenin diğer yazarlarının hepsi ondan hadis nakletmişlerdir. Zehebi[249]de Darukutni’nin hayatını yazmış ve Hakim'den." Ebu Tayyib-i Taberi’den de onun hakkında şöyle naklediyor: "Darukutni. o zaman neden onu zayıfların içinde zikretmiştir?".Zemure b. onunla dört ay Bağdat'ta beraber kaldığını. H: 86'da dünyaya geldiğini ve h.

Hazret o günde minbere çıkarak daha önce emsali görülmemiş şekilde Allah’a hamd-u sena ederek eşine rastlanmayan bir hutbe okudu. BÖLÜM EHL-İ BEYT (A. O hutbeden bize ulaşan miktarı şöyledir: “Bütün hamdlar -övgüler.S)’IN GADİR BAYRAMINA VERDİĞİ ÖNEM 1.s)’ın hilafet döneminde Gadir-i Hum günüyle cuma günü birbirine denk gelmişti. O gün.a).a. Resulullah (s. Ehl-i Beyt’ime de imameti özgü kılmıştır. beni tebrik edin.O Allah’a ki. Ebu Talibi benden sonra ümmetimin hidayetçisi olarak tayin etmiştir. Rivayet edildiğine göre Hz.5.Ehl-i Beyt İmamlarının Gadir Hadisiyle Halka Yemin Verdirmeleri ve Bu Hadiseyi Delil Göstermeleri 5. Bölüm EHL-İ BEYT (A.Ehl-i Beyt’in Nezdinde Gadir Bayramı 2. kardeşim Ali b.”[252] Hz. Ali de Resulullah (s. O gün Allah-u Teala. Allah bana nübüvveti. Allah o gün ümmetime nimetini tamamlamış ve İslam’ın onların dini olmasına razı olmuştur.[251]Yine Hz. hamd edenine ihtiyacı olmaksızın hamd etmeyi kendi .S)’IN GADİR BAYRAMINA VERDİğİ ÖNEM 1.s)’a isnat edilerek rivayet edilen bir hadiste o hazret kendi babaları aracılığıyla Hz. Ebu Said-i Hudri’nin naklettiği hadiste bu güne işaret ederek şöyle buyurmuştur: “Beni tebrik edin. Allah’ın dini kamil kıldığı gündür.a)’in izini takip ederek bu günü bayram olarak kutlamıştır.a.Ehl-i Beyt’in Nezdinde Gadir Bayramı İslam dininde Gadir gününün bayram ilan edilişini ve Şia’yla özel bir ilgisi olmasına rağmen bunu Şia’yla sınırlamanın doğru olmadığını ve bu günün bayram kabul edilişinin Resulullah’ın zamanına kadar uzandığını daha önceki açıklamalarda gördük. İmam Sadık (a. Resulullah’ın bu bayramı anarak şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: “Gadir-i Hum günü ümmetimin en faziletli bayramıdır. Ali (a.

göz. zamandan zamana hak üzere kendine ve kendi yoluna hidayet edip davet edenlerden kıldı. Onları da asırdan asıra.rububiyetine itiraf etme yollarından biri. Allah’ u Teala tevhidini. Allah-u Teala halkı sağır. O’nun sırlarına uyarlar ve onu farzlarını yerine getirirler. Allah-u Teala Devh (Ağaç) gününde. rahmetinin çoğalması için bir vesile ve Onun fazlını talep eden için ise bir yol kılmıştır. Aklı. O’nun sünnetine göre davranırlar. nehyettiği şeylerden sakınmak ve uyulmasına teşvik ettiği hususu da O’na boyun eğmekle tamamlanır. Onları kendi eğitimiyle yüceltti ve onları da resulünün rütbesinde karar kıldı. Onlar öyle kullardırlar ki O’nun sözünden öne geçmezler ve onun amel ederler. yaratıklarından hiç biri ona ulaşamaz. Çünkü değişmekle lekelenecek olan ve zan üzere hareket eden kimse. onların ruhlarında gerçekleştirmiş. Kendi tarafından emredici ve nehyedici olarak onu peygamberler arasından seçti. Bu liyakate ve dostluğa ehil olan yalnızca odur. Resulullah’ın Peygamberliğine itiraf etmeği kendi ilahlığına itiraf etmekle beraber kılmıştır. O’nun ve velayet ehlinin ismetine sığınmadıkça düzene girmez. meşiyyetinin tercümanları. O’na itaat etmenin sebepleri de. ancak Allah-u Teala’nın emrettiği şeylere uymak. Allah mukerrem. kendi hamdıyla konuşturdu. müşerref ve azametli kılsın. onu öyle bir keramete layık kılmıştır ki. aksine onlara akıl vermiştir. onları rububiyyet ve ubudiyet egemenliğine itiraf eden herkes için hüccetler ve yaratıklarına şahitler kıldı. Onu. Onları ezelde nurlar olarak yarattı. Onlara istediği miktarda velayet yetkisi verdi ve onları. Onun hükmüyle hükmederler. Saygınlığının artması ve dua edenin duasının icabete erişmesi için ona salat etmeye emredildik. Ayrı bir Hutbesinin de bir bölümünde de şöyle buyurmuştur: “ Ey müminler topluluğu Allah-u Teala. Bir cumadan diğer cumaya kadar kötü kazançların sebep olduğu kirliliklerin yıkanması. onunla insanlara hüccetini tamamlamış. kendi yolunu insanlara göstermiş ve onlar. Bu günde hayır amellerin sevabı ondan önceki günlerde itaat ehline verilen sevaba oranla kat kat fazladır. O. duyu organlarını da aklın emri altına almıştır. kesinlikle yakınlık ve dostluk makamına erişemez. akıl. onda bıraktığı güç vesilesiyle fasih bir dille konuşturmuştur. Allah-u Teala Peygamberinden sonra da kullarının içinden bir grubu kendi sırrı için seçti. müminler için bir anma ve takvalı insanların takvalarının zahir olması için Allah-u Teala Cuma gününü toplantı günü kılmış ve o günde bir araya toplanmayı teşvik etmiştir. kör ve dilsiz olarak kendi başlarına bırakmamıştır. Allah onların geleceklerini de bilir geçmişlerini de. kulak. sizi doğru yoluna ve nuruyla hidayet bulanların yollarına iletmek ve size afiyetli bol bahşişini daha da çoğaltmak için bugünde sizlere iki büyük bayramı bir araya toplamıştır onlardan biri olmaksızın diğeri ayakta duramaz. tek olup şeriki olmayan Allah’tan gayri bir mabud yoktur ve Muhammed de onun kulu ve resulüdür. O’ndan gayri bir ilah yoktur. Peygamberinin peygamberliğini itiraf etmedikçe ve hiç bir dini de. size güzel ihsanını kamil kılmak. Bu ise. düşünce ve hayal arasında yerleştirmiş. kendileri de onun haşyetinden korkarlar. kendi taziminin şükrünü onlara ilham etti. kendine özgü kılıp seçtiği kulları hakkındaki iradesini . velayetini emrettiği kimsenin velayeti kabul edilmedikçe hiç kimseden kabul etmez. Vermekte onu kendi yerinde oturtmuştur. Bilerek onu diğer ümmetlere öncü kılmıştır. Tanıklık ederim ki. Öyleyse Allah’ın salat ve rahmeti onun üzerine olsun ve hiç ona kimsenin ulaşamayacağı ve sona ermeyeceği şekilde. mülk ve kudret sahibidir. Çünkü Allah’ı gözler fikirler O’nu kuşatamaz ve onu sır aleminde derin düşünceler O’nu temsil edemez. onların şahit olacak organlarına karışmış ve bölünüp her parçasına dağılmıştır. iradesinin dilleri kıldı. Onlar ancak Allah’ın razı olduğu kimseye şefaat ederler.

Allah onları da kendi evlerinde yakalayacak. bir grup diliyle iman getirip imanın hakikatinden uzak kaldı. eserlerini yok edecek. Onları da Allah’ın dininin değiştirilip hükmünün tahrif edilmesine el atıp boynunu uzatanlara kavuşturacaktır.Peygamberine indirip onu halka açıklamasını. onun yolunda gidin ve diğer yollara gitmeğe niyetlenmeyin ki sizi yoldan ayırıp götürür. Bugün kulların imtihana çekildiği gündür. Allah size rahmet etsin. Allah latif ve her şeyi bilendir.’’ . “Bu duyduklarınız sizin için yeterli ve tebliğdir. Bugün sinelerde saklı olan konuların açığa çıkarıldığı gündür. münafıkların cahilliğiyle dinden çıkanın cehalet taassubu daha da çoğaldı. Bugün açık makamın izah edilip gün ışığına çıkarıldığı gündür. Bugün şahit ve meşhut gündür. Şüphesiz bu gün şanı büyük olan bir gündür. dişler sıkıldı. Bunu mümin de münafık da anladı. sapıklık ve nifak ehline iltifat gözetmeği terk etmesini emretti. Hama’nın ve askerlerinin atıştıklarını ve üzerine çıktıklarını yıkıp tahrip etti. Bugün araştıranlar için delil günüdür. Bugün dinin kemale erdiği gündür. Bugün de kurtuluş vaki olup dereceler yücelmiş ve hüccetler açıklığa kavuşmuştur. Yakında Allah’ın. Bugün şeytanın kovulduğu gündür. belirtilerini silip götürecek. Öyleyse. Bugün iman hakikatlerinin açıklandığı gündür. Allah’ın sizi teşvik ve sevk ettiği konular üzerinde düşünün ve onun şeriatına uymaya niyetlenin. dinden çıkan dinden çıkışında devam etti. kullar gizli işaretler yapmaya koyuldu. Peygamberini onlardan korumaya kefil oldu. Allah-u Teala dinini kamil kıldı Peygamber ve müminlerle tabi olanların gözlerini aydınlattı. şüphe ehlinin perde arkasında saklı tuttukları ve irtidat ehlinin kalplerinde gizli tuttukları art düşüncelerini açığa çıkardı. Böylece Allah’ın güzel kelimesi sabredenler için tamamlandı ve Allah Firavun’un. Böylece bu remizli sözüyle. Geriye halkın helakından çekinmeyen sapıklardan bir takım değersiz insanlar kaldı. Bu gün özel grubun nass ile seçildiği gündür. Bugün nifak ve inkar düğümlerinin açıldığı gündür. çağıran çağırdı. Karun’un. konuşan konuştu. Bugün size vaad edilen ayırma günüdür. onun yerine yakında onları acı hasretler bürüyecektir. Buna sizden bir grup şahid oldu ve bir gurubunuza da nakledildi. Bugün ahd bağlanan gündür. Sonuçta düşen düştü istikrarlı insanlar da hak üzere sabit kaldı. Bugün sizin ondan yüz çevirdiğiniz yüce seçkinler günüdür. bir gurup da hem diliyle hem de kalbiyle gerçekten iman getirdi. düşmanlarına karşı dostlarına yardım vadesi gelecektir.

ömrü fazlalaştırır ve bu günde birbirine karşı şefkatli olmak Allah’ın rahmet ve şefkatına sebep olur. Kendileri sapıp diğerlerini de saptıranlara uyarak doğru yoldan ayrılmayın.[253]” Yine Allah-u Teala şöyle buyurmuştur:Ateş içerisinde karşılıklı delillerle tartışırken zayıf olanlar. Kardeşlerinize ve aile ferlerinize zahmet çekerek kazandığınız malınızdan ve gücünüz yettiği şeylerden ihsanda bulunun. Allah’ın size bağışladığı nimetten dolayı O’na şükredin. “Öyleyse Allah’ı gözetin ve O’ndan sakının. Gaflet uykusundan uyanın ecel gelip çatmadan amele koşun. fazlası da Allah’tandır.”[255] Acaba Allah’ın yolunun ne ve kim olduğunu bilmiyor musunuz? Allah’ın yolu benim: kim o yolda gitmezse helak olur. bizden uzaklaştırabilir misiniz? “Onlar da: Eğer Allah bize doğru yolu gösterseydi. Cennet ve cehennemi bölen benim. lezzetleri yok eden size gelip çatmıştır da artık ne kurtaracak bir sığınak ve ne de kurtuluş verecek bir kurtuluş vardır. feryat edeceksiniz feryadınız ciddiye alınmayacaktır. Allah’ın rahmeti üzerinize olsun bu toplantınız sona erdiğinde ailenizin arasına bollukla dönün. hile yapmaktan çekinin. birbirinizle karşılaştığınızda güler yüzlü ve sevinçle karşılaşın. İmam Ali (a. Ey Rabbimiz sen onlara azaptan iki katını ver ve onlara büyük lanetinle lanet et. Allah’ın nimetleriyle birbirinize hediye verin. büyüklere (müstekbirlerine) derler ki:Gerçekten biz. Allah sizin ülfetinizi daha da çoğaltsın. yardım dileyip de yardım bulamadığınız ve vakit elden çıkmadan süratle Allah’ın itaatine koşun. onun tevhidine inanarak ve itaat etmesini emrettiği kişilere itaat ederek yaklaşın. Kim kardeşinin ihtiyacını istemeye mecbur olmadan giderirse ve severek ona ihsanda bulunursa. Görüyorum ki.Böylece Hz. ondan önce ve sonraki bayramlarda verdiği sevabın kat katını vererek tebrik etmiştir. biz sizlere doğru yolu gösterirdik derler[254]. Batını rahmet. Fasıklara ve müminlere hüccet benim. Allah-u Teala şöyle buyuruyor: “Şüphesiz Allah onun yolunda sımsıkı saflar halinde savaşanları sever. zahiri ise azap olan hisar çekilmeden Rabbi’nizden olan mağfirete ulaşmak için yarışın. kardeşlerinize ihsan edin. Allah sizin dağınıklığınızı toplasın. onun sevabı bu günde oruç tutup gece sabaha kadar ibadet eden kimsenin sevabı . Şimdi siz ateşten bir parçasını olsun. O zaman sesleneceksiniz fakat sesiniz duyulmayacaktır.” Acaba istikbarın ne olduğunu biliyor musunuz? İstikbar itaat edilmesini emredildikleri kimselerin itaatini terk etmek ve uyulmalarına teşvik olundukları kimselere karşı ululanmaktır. Toplanın ki. Zira Allah Teala size bu günü. Kur’an Kerim tefekkür edip. zayıflarınızı yemeğinizde ortak kılın ve gücünüz yettiği miktarda. Allah-u Teala kitabında bir grubu kınayarak şöyle buyurmuştur: “Biz kendi efendilerimize ve büyüklerimize itaat ettik böylece onlar bizi yoldan saptırdılar. birbirinize iyilikte bulunun ki. Bugünde harcanan bir dirhemin karşılığı yüz bin dirhemdir.s) bugün hakkındaki açıklamasına bugün bu gün cümleleriyle devam etti ta sözünü şuraya ulaştırdı. sizlerden beklentisi olanlara fazlasıyla ihsanda bulunan. O’nu aldatmağa kalkışmayın. Bugünde oruç tutmak Allah’ın teşvik ettiği şeylerdendir ve ona mükafat olarak büyük sevap verecektir. imkanınız olan şeylerden onlara bağışta bulunun. öğüt alanlar için bu gibi olaylardan çok bahsetmiştir. size uymuş olan kimselerdik. Bu günde ihsanda bulunmak malı çoğaltır. Peygamberinden sonra nasb ettiği yolu benim. Size verdiği nimetten dolayı Allah’a hamd olsun. Allah’a. “Ey müminler bilin ki.

kendinden sonraki imam için vasiyet ettiğinde o günü bayram kabul ederlerdi. İbrahim el-Kufi’nin tefsirinde. işte o günde ikmal ayeti inmiş. büyük bir topluluğa iftar vermiş kimsenin sevabını alır. Raşid’den şu rivayet nakledil-miştir: Ravi -Size feda olayım Müslümanların Ramazan ve Kurban bayramından gayri bayramı var mıdır? İmam Sadık (a.” Ravi -Bugünde ne yapmamız gerekir? İmam -“Bugün.beğendim”[257] ayetini indirerek dinini kamil kıldığı gündür. Size feda olayım Müslümanların fıtır. Kim de bu günün akşamında bir mümine iftar verirse. Gadir gününü bayram olarak kabul etmekte Hz. ey Hasan.” Ravi -“O bayram hangi gündür?” İmam -“Hazreti Ali’nin halka İmam olarak tayin edildiği gündür” Ravi -“Sana feda olayım.”[256] Yine diğer Ehl-i Beyt İmamları da. İmama. Birbirinizle karşılaştığınızda selam vererek birbirinize el verin ve bugündeki nimetten dolayı birinizi tebrik edin. Bu sözleri hazır olanlar olmayanlara ve yakında olalar uzakta olanlara ulaştırsın. onlardan daha büyük ve daha şerefli bayram vardır. Hazret cevaben şöyle buyurdu: “Elbette bunlardan daha faziletlisi. cuma ve Arefe gününden daha faziletli bayramı var mıdır? diye sordum.s)’a. kurban. Bu günde zenginler fakirlerin ve güçlüler güçsüzlerin halini sorup onlara iyilikte bulunsunlar. Ahnef diyor ki: Ben Hz. Resulullah’ın izini takip etmişlerdir ve bugünü bayram olarak adlandırıp bütün Müslümanlardan bugün de bayram yapmalarını istemiş. o günde bizler ne yapmalıyız?” . bugünün faziletini ve bu günde iyi amel yapanların ulaştıkları sevabı açıklamışlardır. Ben bu günde sizlerin oruç tutmanızı severim. Cumartesi. Fırat diyor. Pazar. o gün hangi gündür? diye sorduğumda şöyle cevap verdiler: “Beni İsrail Peygamberlerinden birisi. daha büyüğü ve Allah katında daha şereflisi Allah Teala’nın Resulullah’a “Bugün sizin için dininizi kamil kıldım ve kendi nimetini size tamamladım ve size din olarak İslam’ı seçip.s): “Evet. Bugün Allah-u Teala’nın sizlere ihsan ettiği velayetimiz için. Resulullah’ın Hz. ibadet ve namaz günüdür. Maide Suresinde şu rivayet naklediliyor: Furat b. Ravi -O gün. Bugün de Hz. Allah’a şükretme. hamd etme ve sevinç günüdür. din kamil olmuş ve nimet müminlere tamamlanmıştır. Resulullah’ın bana emrettiği şeylerdir.” Usulu Kafi’de Hasan b. Sadık (a. pazartesi veya haftanın diğer günlerinden biri olabilir[258]. Fırat b. Bunlar Hz. Ali’yi İmam olarak tayin ettiği gündür.kadardır. yıl içindeki hangi gündür? İmam -Günler ileri ve geri giderler.

” Yine Kuleyni kendi senediyle Ali b. Resulullah’ın “Ben kimin mevlasıysam Ali de onun mevlasıdır” diyerek Emri’ul Mü’minini halife olarak tayin ettiği gündür. Ravi -Müslümanların Cuma. kurban ve fıtır bayramlarından gayri bir bayramları var mıdır? İmam Sadık -“Evet ihtiramı daha fazla olan bir bayram vardır”. O günde oruç tutarsın.Hisal kitabında kendi senediyle Mufazzal b. ancak o gün Zilhicce .” Ravi -“O günde oruç tutanın mükafatı nedir?” İmam -“O günde oruç tutana altmış ay oruç tutanın sevabı verilir”[259] Yine Kâfi kitabında[260] nakledilen bir hadiste şöyle yazıyor: “Sehl b. Zira Hz. Ömer’den şu rivayeti naklediyor: Ravi -“Müslümanların kaç bayramı vardır? İmam Sadık -“Dört bayramları vardır.” Ravi -“O gündeki görevimiz nedir?” İmam -“Bugünde Allah’a şükür ve hamd olarak oruç tutmanız gerekir. O gün Hz. Çünkü bütün peygamberler halka vasilerini tayin ettikleri günü bayram yapmalarını emrediyorlardı. Resulullah’ın İmam Ali’yi halk arasında imam olarak tayin ettiği gündür.ayının 18’i idi. ibadet ederek Allah’ı anın ve Muhammed’e ve Ehl-i Beyt’ine selavat getirin.” Ravi -“O gün hangi gündür?” İmam -“Hangi gün olduğunu ne yapacaksın yıl değişmektedir. Ziyad Abdurrahman b. Ravi . . Geçen Peygamberler de vasilerini tayin ettiklerinde o günü bayram yapmalarını emrederlerdi.” Ravi -İki bayramla cuma günün bayram olduklarını biliyorum.İmam -“Ey Hasan. Gerçi Allah her saatte şükredilmeye layıktır.” İmam -“Hz. o da babasından şöyle rivayet ediyor.” İmam -“Bu bayramların büyüğü ve en şereflisi Zil-Hicce ayının on sekizinci günüdür.“Sana feda olayım o hangi bayramdır. Resulullah Emir-ul Müminine bu günü bayram yapmasını emretmiştir.” Ravi -“O günde ne yapmamız gerekir?” “O günde oruç tutarak. Salim’den. Bugün Allah’ın büyük bayramıdır!!” Şeyh Saduk El. kabul olmuş yüz hac ve umreye bedeldir. Huseyin el-Abdu’den şöyle dediğini rivayet etmiştir: “Ben İmam Sadık’ın şöyle buyurduğunu duydum: “Her yılda Gadir-i Hum günü oruç tutmak. Muhammed’e ve Ehl-i Beytine çokça salavat getirirsin ve onlara zulüm edenlerden Allah’a teberri edersin. önceki peygamberler de vasilerinin tayin edildiği günde oruç tutmayı ve bayram yapmayı emrederlerdi.

Şiaların Kurban.” Feyyaz b.s)’ın yanındaydım. Müslim’den. dini aydınlığa kavuşturduğu ve bizlere. Muhammed b.s) şöyle buyurdu: Bugün bayram.” .a) Veda haccından döndüğünde Gadir-i Hum’a vardığında. gerçi bu günlerin her ikisi de çok değerlidirler ancak dininin aydınlığa kavuştuğu gün onlardan daha değerlidir. bizi. İshak’ı sorduk. bugün bayram olduğundan onun bayram işleriyle meşgul olduğunu söyledi. mevlamız Emir-ul Müminin Ali b. Hem kendi durumu ve hem de etrafındakilerin durumlarında belirgin değişiklik yapmıştı. Ramazan. hediye. İmamdan.Şeyh Tusi de el-Misbah adlı kitabında kendi senediyle Ammar b. Onların evlerine yemek.a. Hazret ise bugünün geçmişi ve faziletiyle ilgili sohbet yapıyordu. “Muhtasar-ı Besair-ud Derecat” kitabında kendi senediyle Muhammed b. Kapıyı vurduk. Ala el. Ömer el-Tusi doksan yaşındayken hicri iki yüz elli dokuz da şu rivayeti nakletmiştir: “Ben Gadir günü. ey efendimiz o gün fıtır bayramı günü müdür?” İmam buyurdu: “Hayır” Hazır bulunanlar: “O gün Kurban bayramı günü müdür?” İmam -“Hayır. İmam bana şöyle buyurdu: “Bugün çok büyük bir gündür. Sübhanallah. Musa er-Rıza (a. Cureyh el-Bağdadi’den şöyle rivayet etmiştir: Birlikte İmam Hasan Askeri’nin ashablarından olan Ahmed b. hatta yüzük ve ayakkabı bile göndermişti.s)’ın yanına gittim.. elbise. kapıya bir Iraklı genç kız geldi. “Bu günde oruç tutmanın sevabı ne kadardır?” diye sorulduğunda? İmam (a.Hemdani elVasiti ve Yahya b. Kızdan Ahmed b. Sadık (a. Kum şehrindeki evine gittik. İshak-i Kummi’nin.. onun oruçlu olduğunu gördüm. şenlik. Harizi el-Abdi’den şöyle rivayet etmiştir: “Zilhicce ayının on sekizinde Hz. Ali b.” Himyerin’in hadisinde Gadir gününün şükür namazını zikrettikten sonra şöyle devam ediyor: “Ve secdelerinde şöyle dua okursun” “Allah’ım.s)’ın nezdinde bulunan dost ve Şialarına şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: Allah-u Teala’nın İslam dinini yücelttiği. sevinç ve Allah’a şükür olarak oruç tutma günüdür. dostlarımıza ve Şiilerimize bayram kıldığı günü bilmiyor musunuz ?” Hazır bulunanlar: “Allah.. Ebu Talib’in velayeti ile şereflendirdiğin günde açık ve güler yüzlü oluyoruz. Gadir ve Cuma bayramlarından ibaret olmak üzere dört bayramları vardır dedik. Önceki günlerde normal olmayan yeni araç gereçler kullanılıyordu. Onları iftar yemeği için bekletmişti. Cafer-i Himyeri’den o da Harran b. haram aylarından atmış ay oruç tutmağa bedeldir.. Resulullah (s. Allah onun ihtiramını müminlere büyük kılmıştır. Hz. Sadık (a. Bugünde oruç tutmak. Bugünde dinini onlar için kamil kıldı nimetlerini onlara tamamladı ve onlardan almış olduğu misak ve ahdini yeniledi. suratımızı asmıyoruz. Abdullah b. Biz ise. Kız. O Zilhicce ayının on sekizinci günüdür. özel ashaplardan olan bir grup kimselerde huzurunda bulunuyorlardı. Resulü ve Resulullah’ın oğlu daha iyi biliyor. o da Ebu’l Hasan Leysi’den Hz.

Şia bugünü bayram kabul edip kendi aralarında bir gelenek haline getirince. Bu bayramı ilk olarak Muizzuddevle Ebu’l Hasan Ali b. sonra da bir vasiden ötekisine ulaştığını. bugün. bu.“Ali’nin evlat ve Şiaları bugünü kutluyor”[263] dememiş midir? Acaba H. bugünde yeni elbise giymek. Zira bu bayramı (ö. Resulullah’ın mescidi bulunmaktadır. Resulullah’ın döneminden başladığını. Nuveyri ve Makrizi’nin zikretmiş oldukları tarihten daha önce yazılmıştır. Buye (onun hayatına değinirken açıklayacağımız üzere) 325 yılında icat etmiştir. 346’da vefat eden Mes’udi. Bu İmamların konu hakkındaki açıklamaları hicretin üçüncü asrında yazılmış olan Tefsir-i Furat ve Kafi gibi kitaplarda yer almıştır. h. Ehl-i Sünnet’in de avamı 389 yılında kendilerini Şia’nın bayramına benzer bir günü. Resulullah (s. Buye’nin 325 Hicri yıllarında icat ettiği bidatlardandır” sözlerinin hakikattan ne kadar uzak bir söz olduğu ortaya çıkıyor. Ümmetin dini liderleri de bugünü bayram olarak kutlamamıştır. onların adetlerindendir. Hz. Bugünü bayram yapmalarının sebebi ise bugünde Hz.[261] Makrizi ise bu konuda şöyle yazıyor: “Gadir bayramı şer’i bir bayram değildir. Bugün.s)’dan sonra İmam Sadık ve İmam Rıza (a. İbrahim el-Kufi ise ondan daha önce yaşamıştır. köle azat etmek. O halde bu kitaplar. Nuveyri “el-A’yad-ul İslamiyye” adlı kitabında şöyle yazıyor: “Bir bayram da vardır ki Şiiler icat edip ona Gadir Bayramı ismini vermişlerdi. . İbrahim el-Kufi Şeyh Kuleyni’nin şeyhleri tabakasındadır. sevinç ve şenlik günü olarak uydurdular.s)’ın konu hakkındaki açıklamalarını gördük. 329’da vefat eden Kuleyni Kafi kitabında Gadir bayramı hadisini rivayet etmiyor mu? Gadir bayramıyla ilgili ikinci bir hadisi kendi tefsirinde rivayet eden Furat b. çünkü kardeşlik olayı hicretin onuncu yılında Veda Haccı sırasında bugünde vaki olmuştur. yabancılara ihsan yapmak ve kurban kesmek. Gadir ile çeşme arasında Hz. Buye’nin zamanında Irak’ta bayram olarak tanındı. Ali’yi kendisine kardeş seçmesidir. “Bu bayram Muizzuddevle Ali b. Şia’nın bayramından sekiz gün sonrasına denk gelmektedir. İslam aleminde ilk önce Muizzuddevle Ali b. ya da ne söylediğine teveccüh etmiyor!! Acaba H. bütün ümmete ait olduğunu. Şialar o günün gecesinde ayık kalıp namaz ve ibadetle meşguldürler ve gündüzünde de öğleden önce iki rekat namaz kılarlar.a. Resulullah’ın Hz. hüküm ve hikmet sahibi olan Ehl-i Beyt İmamları bu gibi altın değerli sözleri açıkladığı andan itibaren Şia alemi bu günleri bayram olarak kutlamışlardır. Durum bundan ibaretken Nuveyri ve Makrizi’nin. Furat b. ya da geceleyin düşünülen bir konudan dolayı ona göz yummuştur veyahut konuşuyor ama ne konuştuğunu bilmiyor. ya gerçeği anlamış ama yazarken unutmuştur. çeşmenin kenarında budakları birbirine geçen bir ağaç da vardır. Ehl-i Beyt İmamları tarafından kesintisiz olarak kutlanışını Allah’ın vahyinin eminleri tarafından da sürekli olarak anıldığını ve Emir-ul Müminin Ali (a. Bidat ettikleri bu bayram Zil-Hicce ayının on sekizinci günüdür. Hz. Gadir bir çeşmenin döküldüğü yerdir.Yaşadığın Müddetçe Zaman İlginç Şeyler Sana Gösterecektir Buraya kadar bu bayramın hakikatinin nereden kaynaklandığını. işte Şia’nın Gadir gününü eski zamanlardan beri bayram olarak kutlamaktaki kaynak ve belgeleri bu gibi hadislerdir. 325) icat etti ve o zamandan bu yana Şia o günü bayram olarak kutlamaya başladı”[262] Hakikati anlamadan önce Şia tarihi hakkında yazı yazan bir araştırmacı hakkında ne söyleyeyim.a) ile Ebu Bekrle birlikte mağaraya girdikleri gündür. Dolayısıyla onlar da bugünde ziynete bürünür mücevher takar ve ateş yakarlar. Onlar diyorlar ki.

tarihi iyi bilen bir kimsenin göreceği ve onların yaptıkları bu yanlışlıkları ortaya çıkaracağından gaflet etmişlerdir. Hidayet İmamları olan Ehl-i Beyt İmamları. İbrahim el-Hemdani’den o da Muhaddislerin en iyisi Ebu Bekr Ahmed b. bir bayram günü olarak kutluyorlar.s)’ın Şura Günü Halka Yemin Verdirmesi: Hatiplerin hatibi Harezmi el-Hanefi şöyle diyor: “El Murizi olarak tanınan şeyh Şehabuddin Ebu Necib Sa’d b. Murdevih’den o da Şeyh el-İmam Şehabuddin Ebu Necib Sa’d b. Emir-ul Müminin Ali (a. Nitekim normal amir ve padişahlar da hükümete kavuştukları günü.s) tarafından Hz. Musa b.Ehl-i Beyt İmamlarının Gadir Hadisiyle Halka Yemin Verdirmeleri ve Bu Hadiseyi Delil Göstermeleri Bu hadis(Gadir-i Hum hadisi) asrı saadette. Fakat bu iki zat. Süleyman’dan. Hüseyin’den o da Şeyh edip Ebu Ya’la Abdurrazzak b. o da o da Muhammed b. o da Haris b. Dolayısıyla bu hadisle istidlal etmek çok olmuş ve ashap ve tabiin arasında ister Hz. Resulullah’ın mescidinde olmuştur. “Muhtasar-i Besair ud-Derecat” kitabından naklettiğimiz hadisten. Hasan el-Hemdani Hafız Ebu Ali Hasan b. bugünde ihsan yapmalarını ve bugüne özgü olan dua ve ibadetlerle meşgul olmalarını emrediyorlardı. ondan sonra Ehl-i Beyt tarafından bu hadise dayanılarak yapılan istidlallerden bazı örnekler zikredeceğiz. “İşte böylece hak ortaya çıktı ve onların yaptıkları batıl oldu ve orada yenilgiye uğrayıp küçüldüler”[264] 2. Şia’yı lekelemeği amaçladıklarından dolayı bu bayramın salih geçmişler tarafından bayram yapıldığını inkar ederek onun Muizziddevle tarafından çıkarılan bir bidat olduğunu ileri sürmüşlerdir. a) Hz. Ali’nin hilafeti döneminde. Ali (a. o da Ya’la b.s) da H. 203’de Şehid olan İmam Rıza (a. Hamid’den. Ahmed’den. o da Zafir b. Hz. ne Arabınız ve ne de Aceminiz onu değiştiremeyecektir. Ömer b. Kalbinde hiç bir inkara yer vermeksizin her yakında olan ona inanmış ve her uzakta olan da onu rivayet etmiştir. Ahmed b.[265] Ancak biz.Acaba Feyyaz b. Bu hadisin bir delil olarak getirilmesi Hz. Abdullah b.” Sonra şöyle buyurdu: Hz. Ömer et-Tusi H.s)’dan naklettiğine şahit olduğunu 259 yılında rivayet etmiyor muydu? İmam Sadık (a. Her zaman münazara esnasında bir taraf sözü bu hadise vardırınca diğer taraf susmak zorunda kalmıştır. acaba sizin aranızda benden önce Allah’ın tevhidini tasdik eden biri var mıdır?” . Muhammed’den. Muhammed b. 148 de bugünle ilgili bütün amelleri kendi ashabına öğretmiş ve vasilerin tayin edildiği günlerin bir bayram olarak kutlanmasını da bütün peygamberlerinin sünnetlerinden olduğunu belirtmiştir. bu bayramın Şia arasında üçüncü asrın başlarında yaygın olan dört bayramdan biri olduğu açıkça anlaşılıyordu. Abdullah el-Hemdani’den o da Hafız Süleyman b. Ali’nin şöyle dediğini duydum: “Size öyle bir delil getireceğim ki. Ama onların bu iddialarını.s)’ın bugünü bayram olarak kutladığına ve bugünün geçmişi ve faziletini babaları aracılığıyla Emir-ul Müminin Ali (a. Vasil’den şöyle nakletmiştir: “Şura günü ben kapı önündeydim. o da Ebu Tufeyl Amir b. kendi asırlarındaki Şiilere. Sa’d er-Razi’den. ona yakın olan ilk asırlarda ve hatta şimdiki asırda bile kesin kabul edilen hadislerden ola gelmiştir. Ali -Ey Topluluk! Allah aşkına hepiniz söyleyin bakalım. ister ondan önce olsun bu hadise dayanılarak tanıklık istemek çok olmuştur.

İbn-i Hacer de bu hadisin bazı bölümlerini kendi kitabında naklederek şöyle demiştir: Darukutni’nin tahriç ettiği bir hadiste Hz. Şura hadisini. Ali -Allah aşkına söyleyin. o da Ebu Bekir Ahmed b. “And olsun Allah’a ki yoktur” cevabını verdiler. acaba sizin aranızda benden gayri Cafer-i Tayyar gibi meleklerle birlikte cennete uçan kardeşi olan biri var mıdır? Halk -“Allah’a and olsun ki yoktur. Resulullah’ın. Murdeveyh’in aracılığıyla ona ait ayrı bir senetle rivayet etmiştir. büyük hafız Darukutni de tahriç etmiştir. Ali -Allah aşkına söyleyin. o şöyle demiştir: Ebu’1 Muzaffer Abdulvahid b. “Ben kimin mevlasıysam Ali de onun mevlasıdır. Ali -“Allah aşkına söyleyin acaba sizin aranızda benden önce defalarca sadaka vererek Resulullah’la necva eden (gizli konuşan) var mıdır? Halk -“And olsun Allah’a ki yoktur” Hz.” Hz. acaba sizin aranızda benden gayri Hz. Ali -Allah aşkına söyleyin. Muhammed’den. Muhammed b. acaba sizin aranızda benden gayri Allah’ın ve Resulullah’ın aslanı olan Seyyid-üş-Şüheda Hamza gibi amcası olan biri var mıdır? Halk -“Allah’a and olsun ki yoktur. Şiyde el-Mukri’den. o da Abdurazzak b. hakkında. Tağlib’den. Hz. o da Amir b. Ey Allah’ım onu seveni sen de sev. Yine bu hadisi İbn-i Hatem el-Şami. o da Eban b. hazır olanlar burada bulunmayanlara bunları ulaştırsınlar. Ömer et-Tahrani’den. Hamid b. Ali -“Allah aşkına söyleyin. Ahmed el-Mekki aracılığıyla mezkur her iki yolu ile rivayet etmiştir. Ebu Darim’den. Ali -“Allah aşkına söyleyin. o da amcasından o da babasından. acaba sizin aranızda benden gayri cennet kadınlarının efendisi olan Resulullah’ın kızı Fatime gibi zevcesi olan biri var mıdır?” Halk -“Allah’a and olsun ki yoktur. acaba sizin aranızda benden gayri cennet gençlerinin efendileri olan Hasan ve Hüseyin gibi iki oğlu olan var mıdır? Halk -“And olsun Allah’a ki yoktur” Hz. . ed-Darr-un Nezim adlı kitabında Hafız b. Resulullah’ın velayet için tayin ettiği bir kimse var mıdır? Onlar. Ali’nin Ömer’in tayin ettiği altı kişilik şuranın üyelerine hitaben uzun bir konuşma yaptığı yer almıştır. Muhammed b.Halk -“Hayır” Hz.” Diye buyurduğu bir kimse var mıdır? Halk -“Andolsun Allah’a ki yoktur”[266] Bu hadisi Himvini de bu ihticacı kendi senediyle Harezmi Hatibi Ziyauddin Ebu’l Muayyed b.” Hz. Musa el-Hafız (İbn-i Murdeveyh)’den o da Ebu Bekir Ahmed b. o da el-Münzir b. Vasil’den şöyle nakletmiştir: “Ben Şura günü kapıdaydım Ali de içerideydi ve Ali’nin şöyle konuştuğunu duydum (Rivayet naklettiğimiz şekilde devam ederek şu cümleye ulaşıyor): Sizi Allah’a and veriyorum acaba sizin aranızda benden gayri Hz. ona düşman olana sen de düşman ol ona yardım edene sen de yardım et.

. Hüseyin’den. Hammad el-Kannad’dan. hadis böylece devam ediyor. Harbuz’dan o da Ziyad b. Vakkas ve Abdurahman b. Ali (a. acaba sizin aranızda Hz.[271] Bu hadisin bir kısmını. mutlaka bu ayeti kendi İmamlığına delil olarak her hangi bir . biz onun bir miktarını daha önceleri naklettik. Muhammed b. Muhammed b. Hemmad b. Sa’d b.Onun bazı cümleleri şöyledir: “Sizi Allah’a and veriyorum söyleyin. Yahya b. Ebu Talib’in şöyle dediğini duydum (burada mezkur hadisi naklediyor).. Ali bu sözleri siret yazarlarının naklettiği konuşmasında söylemiştir.. o da Ebu Gaylan Sa’d b. fakat hilafete getirilmeyecekler arasında idi Ebu Tufeyl devamında şöyle diyor: Onlar toplanınca halkın içeri girmesini önlemek için beni kapıda oturttular. Ebu Talib. Afvan.[270] İbn-i Ebu’l Hadid şöyle diyor: Doğru olan şudur ki mesele böyle uzunca sayıldığı gibi değildir.. Harbuz ve Ziyad b. İbrahim’i Ezdi’den o da Maruf b. Avf’dan oluşan altı kişilik bir şuraya havale etti. Ali sonra onlara şöyle demiştir: “Sizi Allah’a and veriyorum söyleyin. Resulullah’a benden daha yakın olan bir kimse var mıdır?”[268] Yine bu hadisi büyük hafız İbn-i Ukde de tahriç etmiştir: O şöyle diyor: Ali b. Ömer de istişare edilecek. Ahmed el-Veraciti’den o da Zafir’den o da bir kişiden. (burada mezkur konuşmayı naklediyor) Bu rivayette de Gadir hadisine tanıklık isteme geçmektedir. eğer o bize verilirse onu alırız verilmediği taktirde gece yolculuğu uzun bile olsa develerin sırtına binip gideriz. Osman b. o da Ebu Tufeyl’den şöyle dediğini rivayet etmiştir. Amir b.[269] Yine bu hadisi Hafız Akili. Kasım’dan.”[273] ayetinin tefsirinde şöyle diyor: Şüphesiz Ali b. Talibi Şeybani’den o da İshak’dan.. Ebu Talip şu Rafızilerden Kur’an’ın tefsirini daha iyi biliyordu. Habibe el-Kindi. o da Ebu Tufeyl’den şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ben Şura günü kapıda bekliyordum. Zubeyr’den. Onlar: “Hayır yoktur” cevabını verdiler. Bu arada Hz. Hattab ihtisar haline girince hilafet işini Ali b. hakkında. o da Amir b. Muhammed’den. Resulullah’ın Müslümanları birbirleriyle kardeş yaparken benden başka kendisine kardeş seçtiği bir kimse var mıdır?” Onlar: “And olsun Allah’a ki yoktur” cevabını verdiler. onlar da Ebu Tufeyl’den şöyle rivayet etmiştir. Ömer b. Ben Şura günü evdeydim ve Ali b. Zubeyr.s)’ın Şura günü onun üyelerine şöyle delil getirdiği yer almıştır: “Sizi Allah’ and veriyorum söyleyin. Ali onlara şöyle konuştu. Talha el-Konna’dan. Muhammed’i Ezudi’den. o da İshak b.”[272] (burada yine mezkur hadis naklediliyor). o da Haris b. İbn-i Abdulbirri. Hasan b. Münzir ve Said b.[267] Yine Darukutni’nin tahriç ettiği diğer bir hadiste Hz. Resulullah’ın hakkında “Ben kimin mevlasıysam Ali de onun mevlasıdır” diye buyurduğu bir kimse var mıdır?” dediğinde de. Eğer bu ayet onun İmam olduğuna delalet etmiş olsaydı. Taberi “Sizin veliniz ancak Allah. Ancak şu gerçektir ki Abdurrahman ve diğer hazır olanlar Osman’a beyat edip yalnızca hazret beyattan geri kalınca onlara hitaben şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz bizim için bir hak vardır. Resulü ve.. Munzir’den o da Said b. Zekarya el-Ezdi es-Safi. Abdullah b. Talha. İshak da Ebu Tufeyl’den şöyle dediğini rivayet etmiştir. İbrahim el-Ezdi’den o da Maruf b. o da İshak b. “Ey Ali kıyamet günü cennet ve cehennemi bölen sensin” diye buyurduğu bir kimse var mıdır? Onlar: “And olsun Allah’a ki yoktur” cevabını verdiler. Yine Hz. o da Ahmed b. Hz. Ali onlara: “Acaba aranızda benden başka Hz.” Hz. kendi senediyle rivayet edip şöyle demiştir: Bu hadisi Abdulvaris.. Bu hadiste Hz. acaba sizin aranızda benden gayri Resulullah’ın. Muhammed el-Eslemi’den.. acaba sizin aranızda akrabalık açısından Hz. Ali’nin onlardan Gadir günü hususunda tanıklık istemesi de mevcuttur” Yine Hafız İbn-i Ukde şöyle diyor: Ahmed b.

Zehebi’nin. Sahih-i Buhari. Sahih’i Müslim ve diğer sahih ve müsnetlere baktığınızda. Onlar. onların harici ve nasibilerin rivayetleriyle dolu olduklarını görürsünüz. Bütün bunların onun Ehl-i Beyt düşmanlarının yanında yer almasından başka bir sebebi yoktur.”[276] Zehebi el-Mizan adlı kitabında ve İbn-i Hacer de Lisan adlı kitabında Suyuti’yi taklit ederek Zafir’i taz’if etmişlerdir. gerçi onları teyit için zikretmenin de hiç bir sakıncası yoktur. Müstedrek-i Hakimi özetlerken de aynı tavırı takındığını görmekteyiz. b) Hz. Durum böyle olunca. Faraza ki hadisin senedinde yer alan Zafir’in zayıf olduğunu kabul etsek de. Ali bunu takiyye için yapmamıştır da diyemezler. Ali’yi Şura günü imametini ispatlamak için Gadir hadisini. Sa’duddin İbn-i Himveyh (ö.yerde zikrederdi. Akili yoluyla nakledilen senedinde meçhul bir ferdin bulunması dolayısıyla uydurma olduğuna dair verdiği hükmün ne derece gerçeği yansıttığı ortaya çıkıyor. Çünkü onlar. Hayır bu basiret azlığından başka bir şey değildir. acaba yalnızca onun zayıf olması Suyuti’nin Leali kitabında yaptığı gibi kesin olarak bu rivayetin diğer nakillerinde uydurma olduğuna hükmetmek mi gerekir? Oysa alimler hiç bir konuda böyle yapmamışlardır. Taberi’nin Gadir ve diğer hadislerle istidlal etmenin rivayetini yalnızca Şia’ya isnat etmesi doğru olmadığı gibi. Bunların da bu tutumlarında kasıtlı oldukları. Bu onların bu tür rivayetleri genel zayıflık hükmünden dışarıda kaldığına veya hadis ravisinin diğer amellerini teyit etmeseler bile hadis nakil etmekte güvenilir olduğuna inandıklarından kaynaklanmak-tadır. Nitekim İbn-i Hacer’in. Hz. onları tanıyan herkes için açıktır. kendi Şeyhleri Ebu Ya’la.”[274] Oysa açıktır ki. Acaba onların bu gibi insanların rivayetlerine kendi kitaplarında yer vermelerinin. Geçen bahsimizde Harezmi el-Hanefi’nin bu hadisi. Ehl-i Beyt hakkında nakledilen sahih hadisleri bile tenkit ediyor. zikrettiğimiz yorumdan gayri bir sebebi var mıdır? Üstelik. bir takım doğruluk belirtisi veya belli bir şahsın kitabında yer alması yüzünden zayıf insanlardan bile hadis naklettiklerini görmekteyiz.” Ebu Hatem de şöyle diyor: “O doğruluk kaynağıydı. bu hadisi Hafız Darukutni Hafız İbn-i Ukde ve Hafız Akili’nin de tahriç ettiklerine dair açıklamasını ve İbn-i Ebu’l Hadid’in bu hadisin müstefiz olarak onlara ulaştığını ve onun nezdinde sahih olarak ispatlanan miktarın ne olduğuna dair sözlerini de gördük. O. Ahmed ve İbn-i Muin Zafir’in güvenilir insan olduğunu belirtmişlerdir.. Biz. Hz. onu böyle bir iddiaya iten kör taassuptan başka bir şey değildir. İbn-i Murdeveyh gibi büyük hadis İmamlarından naklettiğini gördük.[275] Çünkü biz hadisin senedinde meçhul bir ferdin olmadığı nakillerin de bulunduğunu ortaya çıkardık.. 722) kendi senediyle büyük . Ebu Davud onun hakkında şöyle diyor: “O sika ve salih bir insandı. Emir-ul Mü’minin Ali (a. mübahele hadisini ve diğer bütün faziletlerini delil olarak zikretmiştir ama bu ayete değinmemiş. Zayıfların rivayetleri hususunda en fazla söylenecek şey yalnızca onların rivayetleriyle istidlal edilemeyeceğidir.s)’ın Osman’ın Döneminde Halka Yemin Verdirmesi: Şeyh-ul İslam Ebu İshak İbrahim b. hadis naklinde ihtiyatkar olan bir çok güvenilir hafızların. İbn-i Hacer de aynı yolu takip etmektedir. Suyuti’nin bu hadisin.

aile fertleriniz için mi? Yoksa başka bir kimse için mi size vermiştir. Ali şöyle buyurdu: “Sizi Allah’a and veriyorum. yanında güzel yüzlü ve orta boylu oğlu Hasan-i Basri de bulunuyordu. Bu arada orada bulunanlar Hz. “Ben ve Ehl-i Beyt’im. nihayet her kavmin kendi kabilesini belirgin şahsiyetine iftihar etmesini naklettikten sonra şöyle demiştir. Cafer ve Ensar’dan olan Ubey b. Sabit. öyledir” dediler. Sonra Resulullah (s. Ebu Bekir. Ali’de bunların yanındaydı ama ne kendisi ne de Ehl-i Beyt’in’den birisi bir şey konuşmuyor ve sessiz duruyorlardı. Aralarında Ali b. Bunun üzerine Hz. kalbim daraldı ve halkın beni yalanlayacağını zannettim. Ebu Talib de vasilerin efdalıdır” diye buyurmadı mı? Onlar: “And olsun Allah’a ki buyurdu” cevabını verdiler. Muhammed b. Resulullah. Ali onlara. Hasan.” diye buyurduğunu bilmiyor musunuz? Bunun üzerine orada bulunan. “Allah’a itaat edin Peygamber’e itaat edin ve sizden olan Ulul Emre de”[278] ayeti ve “Allah’tan ve Resulün’den ve mü’minlerden gayri dost edinmezler”[279] ayetinin kimin hakkında nazil olduğunu biliyor musunuz? İnsanlar. Seleme. Resulullah’ın. Avf. Zübeyr. Zeyd b. Allah’u Teala bu faziletleri kimin sayesinde size vermiştir kendiniz kabileniz. Malik. Fakat ey Kureyş ve Ensar taifeleri! ben sizden soruyorum. Ebu’1 Heysem b. Sonra da halka hitap ederek şöyle buyurdu: . onlar asla harama mürtekip olmazlardı. “Allah bu ayeti Peygamber ve onların vasileri hakkında indirmiştir. Ebu Eyyub-i Ensari. acaba Ey İman edenler. Allah ve Resulullah’a inanmakta ümmetten hiç bir kimsenin benden öne geçmediği doğru değil midir?” Onlar: “And olsun Allah’a ki. Haşim b. Abdullah. Ali şöyle buyurdu: “Her iki grup da kendi faziletinden bahsetti ve doğru konuştular. İbn-i Abbas. aksine Hz. Acaba size ulaşan bütün dünya ve ahiret hayırlarının yalnızca biz Ehl-i Beyt’ten kaynaklandığını ve bizden başkasında olmadığını ve amcam oğlu Resulullah. ben de Allah’ın Peygamberlerinin efdaliyim. Ebu Talib. Allah aşkına söyleyin. Hz. Cabir b. Allah Ademi yaratınca bu nuru onun sulbünde karar vererek yere indirdi. söyleyin acaba Allah-u Teala bir çok ayette öncül olanların faziletli olduğunu belirtmemiş mi. Abdullah b. “Ya Resulellah! Bu ayet yalnız bazı mü’minler hakkında mıdır yoksa mü’minlerin hepsini mi içeriyor diye sorduklarında? Allah-u Teala Resulullah’a Ulu’l Emri makamına onlara tanıtmasını namaz. Ka’b.a)onlara hitap ederek şöyle buyurdu: “Ey insanlar.a. Hz. “Evet biz bu sözleri Resulullah’tan duymuşuz” dediler. camide olup bitenlerden habersizdi. Miktad. doğru söylediniz. Muhammed ve O’nun kabilesi sayesinde vermiştir. Hz. Muhammed b. Sa’d b. Hüseyin. zekat ve haclarını onlara açıkladığı gibi velayeti de açıklamasını ve Gadir-i Hum’da beni İmamet makamına tayin etmesini emretti. Hz. bunun üzerine Allah-u Teala onu halka tebliğ etmemi aksi takdirde beni cezalandıracağını bildirdi bundan dolayı halkı topluca namaz kılmaya çağırttı. sonra onu İbrahim’in sulbünde ateşe attı. sonra da onu Nuh Peygamber’in sulbünde gemide taşıdı. Abdullah b. Zeyd b. Osman ise evindeydi. sonra böylece Allah onu pak sülblerden pâk rahimlerden oluşan babalar ve annelerde taşıdı ki. Abdurrahman b. Sa’d b. Bu arada Ebu’l Hasan el-Basri de geldi. Sonra Hz. vasim olan Ali b. “İmamlar Kureyş tendir” “İnsanlar Kureyş’e tabidirler ve Kureyş Arapların önderidir” gibi onun hakkında buyurmuş olduğu sözlerini zikrettiler. Erkam. Kays b. Ali sonra şöyle buyurdu: “Ey Kureyş ve Ensar topluluğu. Böylece bunlar sabahın erken saatlerinden öğleye kadar konuşmakla meşgul oldular. Resulullah’ın Mescidinde gördüm. Talha. Ali’yi. Enes b. et-Tiyhan. geçmişini hicretlerini ve Hz. Allah bana öyle bir görevi halka açıklamamı emretti ki. Kayıs’ın şöyle dediğini rivayet etmiştir: “Osman’ın hilafeti döneminde Hz. Ebi Vakkas.” Hz. Muhacir ve Ensar’dan yarışıp öne geçenler işte mukarreb olan onlardır”[277] ayeti hususunda Resulullah’tan sorulunca Hz. Ubade. Ali’ye yönelerek “Ey Ebu’l Hasan seni konuşmaktan alıkoyan nedir?” dediler. Ali onlara: “Allah aşkına söyleyin. Bedir ve Uhud ehli olanlar.? Onlar: Allah bütün bu faziletleri bize ne kendimiz ne kabilemiz ve ne de aile fertlerimiz için vermemiştir.tabiinlerden olan Süleym b. bir grup cemaat ilim ve iffet hakkında birbirleriyle konuşuyorlardı. Ebu Leyla ve yanında oğlu Abdurrahman ile yeni yetişen bir erkek çocukta oturuyordu. Derken Kureyş’in faziletini. Utbe. İbn-i Ömer. Ebu Evfi. Toplantı da bulunanların sayısı iki yüzü aşıyordu. Allah Adem’i yaratmadan on dört bin yıl önce Allah’ın önünde hareket eden nur idik.

onlar da Kur’an’la beraberdirler. ne onlara bir şey öğretin.a.” Bu arada Selman ayağa kalkarak. Havuz üzerinde bana dönünceye kadar onlar Kur’an’dan ayrılmazlar.“Ey insanlar! Allah-u Teala’nın benim mevlam olduğunu ve benim de müminlerin mevlası olduğunu ve müminlere onlara kendi nefislerinden daha evla olduğumu biliyor musunuz”? Onlar: “Evet biliyoruz ey Resulullah” dediler.” dedi. Biz Süleym’in kitabı hakkında daha sonra bir açıklama yapacağız. orucu. [281] c) Emir-ül Müminin Ali (a. Selman. Ben münafıkların beni yalanlayacakları korkusundan Rabbime müracaat ettim. “Ey Resulullah bu velayet? Nasıl bir velayettir diye sordu.”[280] Bu hadis Himviyni’nin kitabında olduğu şekliyle aktarıldı. biri diğerinden sonra İmamdırlar. Kevser havuzu başında bana varıncaya kadar onlar Kuran’dan ayrılmazlar. Bunun üzerine Zeyd b. Bunun üzerine Resulullah tekbir getirerek. Kur’an onlarla beraberdir.a)’de. Allah’ım.s)'a ithamda bulunmuşlardı. Burada bu hadisi rivayet edenlerden dört sahabe ve on dört tabiin olmak üzere 18 şahsın isimlerini zikredeceğiz. Ebuzer. “Kalk Ey Ali dedi.” dediler.a) minberde idi ve sen de onun yanında durmuştun ve O şöyle buyuruyordu: Allah-u Teala bana. bu haber ona ulaşınca halkı Kufe'nin Rahbe’sinde toplayıp onu ittiham edenlere karşı "Gadir hadisini" nakletti. O halde dininizde onu taklit edin ve bütün işlerinizde ona itaat edin. Azib.a. “Ali ve kıyamet gününe kadar olan vasilerim hakkındadır” cevabını buyurdu. Ey insanlar! Allah Kur’an-ı Kerim de sizlere namaz kılmayı emretmiştir ve onu size açıklamıştır. o halde ondan sorun.. sonra biri diğerinden sonra olmak üzere onun oğullarından olan vasilerim içindir. Berra b.” dediler. sonra Hüseyin. ne onlardan öne düşün. ne de hak onlardan ayrılır. o da kardeşim Ali b. Ey insanlar benden sonraki sığınağınızı. “Doğru söylediniz. Ali (a. Resulullah şöyle buyurdular: “Kardeşim Ali ümmetim içerisinde benim vezirim. sonra da Hüseynin neslinden dokuzu. Hz. Ben tanıklık ediyorum ki velayet yalnızca bunun içindir. velinizi. Bunun üzerine Resulullah bana. Sonra oğlum Hasan. Allah aşkına bunları Resulullah’tan duyup ezberleyenler kalkıp haber versinler” dedi. Onlar. Ebu Talib’dir. Çünkü onlar hakla ve hak da onlarla beraberdir. Bazıları da.” Bu sözü buyurduğunda elini Ali b. velayeti de emretmiştir. “And olsun Allah’a ki böyledir. Kur’an da onlardan ayrılmaz. Arkam.” Biz tanıklık ediyoruz ki Resulullah (s. ne de onlara karşı gelin. imamınızı ve benden sonraki vasimi.s). Tabiilerden bir çoğu bu hadisi rivayet etmiştir. sonra Resulullah şöyle buyurdu: “Ben kimin mevlasıysam Ali de onun mevlasıdır.. haccı da emretmiştir ve size açıklamıştır. Resulullah (s.[283] . fakat Rabbim bana konuyu tebliğ etmemin gerekli olduğunu. imamınızı. Mikdad ve Ammar kalkarak. ne onlar haktan ayrılırlar.” Onların tamamı.a)’in Emir-ül Müminin Ali (a. “Ya Resulellah onları bize açıkla” dediklerinde. Bu arada Ebubekir ve Ömer ayağa kalkarak.” Bu arada Allah-u Teala “Bu gün sizin için dininizi kamil kıldım.s)'ı diğerlerinden üstün tutması ve onu halifesi olarak tayin etmesi hakkında bazıları Hz.s)'ın Rahbe Günündeki Delili (h. 35)[282] Resulullah (s. hidayetinizi size beyan ettim.a. Zekatı. ancak bunun tamamını bizim büyüklerimizin seçilmişleri ezberlemişlerdir. “Allah-u Ekber Peygamberliğimin tamamı ve Allah’ın dininin kemali benden sonra Ali’nin velayetiyledir. Söylediklerinin çoğunu ezberlemişiz ama tamamını değil. Bu rivayet az bir farkla Süleym’in kitabında da nakledilmiştir. O sizin aranızda benim yerimdedir.” ayetini nazil etti. Ali (a. halifemi ve kitabında müminlere itaatini farz kılarak ona itaat etmeği bana itaat etmekle eşit kıldığı ve onun velayetini kabul etmeyi size emrettiği kimseyi tayin etmemi emretti. Allah. “Ya Resulellah! Bu ayetler sadece Ali’nin mi hakkındadır?” diye sordular. biz bunları duyduk ve açıkladığın şekilde şahit olduk. Hazret şöyle buyurdular: “Benim kendi nefislerinden evla olduğum insanlara olan velayetim gibi bir velayettir. Ben de onları size tefsir etmişimdir. ezberleyenlerin hepsi eşit değildirler. aksi takdirde beni cezalandıracağını bildirdi. Ebu Talib’in üzerine koydu “Ondan sonra oğulları içindir. onu seveni sen de sev ve ona düşman olana sen de düşman ol. varisim ve halifemdir ve benden sonra her mü’minin velisidir. ben de kalktım. Çünkü Allah’ın bana öğrettiği bütün ilim ve hikmetler onun nezdindedir. Kur’an da onlardan ayrılmaz. ona ve ondan sonra olan vasilerime bir şey öğretmeğe kalkışmayın.

o da Zeyd b.Ed-Dulabi. Meğazili eş-Şafii "Menakıb"da. 2. "Kenz-ul Ammal"da olduğu gibi.1. Ahmed yoluyla[290]. Ebu Ziyad.[288] 4.[295] 5.[294] 7.Ebu’l Kasım Esbeğ b. Süleyman’dan. Hanbel "Musned"de. . 3. h. 76-79) O’nun hadisini nakledenler: 1.Ebu Süleyman el-Müezzin.Hafız el-Heysemi. "Kenz-ul Ammal"da olduğu gibi.İbn-i Esir.Ebu Salim Muhammed b.Ebu’l Ferec b.İbn-i Ebi-l Hadid. Ahmed yoluyla[285]. h. O’nun hadisini nakledenler: 1.[292] 5.Müttaki el-Hindi.İbn-i Ebi Asım "Sünnet"de.[293] 6.Ziyad b. İbn-i Ukbe yoluyla[287]. Cevzi.İbn-i Hacer el-Askalani.Suyuti "Cem-ul Cevami"de. 2. 83) O’nun hadisini nakledenler: 1. [289] 2. Cubeys el-Esedi (ö.Sibt b. Suyuti ve İbn-i Asım’dan nakletmiştir.Hafız b.Zirre b.Ekram’dan. Hanbel. Cuveyn el-Areni Ebu Kuddame el-Beceli es-Sahabi (ö. 81 veya 82 veya 83) O hadisini Hafız Ebu Abdullah-ı Zerkani el-Maliki rivayet etmiştir.[296] 6. Ömer (ö.Zazlah b.[284] 2. 9. O’nun hadisini şunlar rivayet etmiştir: 1.İbn-i Kesir Ahmed yoluyla. Ukbe yoluyla[286].Ahmed b. 2. Talha eş-Şafii.[291] 4.Ahmed b.Hubbet b. 3. Ahmed'den nakletmiştir 8. Cevzi. h. Hafız b. Nubate.

[298] 3. Yusi O’nun hadisini nakledenler: 1. İbn-i Kesir'in tarihinden aynen nakletmiştir.Hafız el-Heysemi. Ahmed'den ve Taberani "Kebir" adlı kitabında.İbn-i Kesir.Nesai.Hafız Muhibbuddin et-Taberi.Ahmed b.Genci eş-Şafii.O’nun hadisini nakledenler: 1. Hanbel "Müsned"inde.Hafız Muhammed b. Taberani’de "Mecma-ul Kebir"de.Hafız el-Heysemi.Suyuti "Cem’ul Cevami"de. h.[297] 2.[305] 8.Zeyd b.[311] 6.İbn-i Kesir. Abdullah-ı Bezzazi el-Bağdadi (ö. [301] 3. “Fevaid”inde Hafız Muhammed b. 8. Hanbel "Müsned"inde.Mutteki el-Hindi. Ahmed İbn-i Cerir-i Taberi[307] ve İbn-i Ukbe[308] yoluyla.Şeyh İbrahim el-Vesabi "İktifa"da. O’nun hadisini nakledenler: 1.Ahmed b. 10.Hafız Muhibbuddin et-Taberi.İbn-i Kesir Ahmed'den.Ahmed b.Zeyd b.[312] . 2.[303] 7.[306] 2. Hanbel. 6.İbn-i Meğazili "Menakıb"da. Bu kitap Haremul İlahi kütüphanesinde mevcuttur.[304] 9.[302] 5.Taberani "Mecma-uz Zevaid"den. 354) "Fevaid"inde.Cezeri eş-Şafii. Abdullah dan.İbn-i Cerir-i Taberi. Taberani’nin de "Mecem’ul Evset" adlı kitabından.[309] 4.[300] 7.[299] 4. "Mecma-uz Zevaid"de olduğu gibi. 3. Erkam el-Ensari es-Sahabi.[310] 5. Ahmed’in tarikiyle. 4.

Ya Rab! Onu dost edinene dost ol ve ona düşman olana düşman ol.Nesai. 10.[324] 11. halktan bir çoğu ayağa kalkıp şahid oldular.[323] 7. [314] Yine Bezzar ve Abdullah b. şöyle demişlerdir: Fıtır Ebu Tufeyl’den bize şöyle nakletti: Ali (a.İbn-i Kesir "Tarih"inde.a) Hz. Ahmed tarikiyle rivayet etmiştir.[316] 11. Vehab-ı Hemdani el-Kufi (ö. Ebu Haddan el-Kufi O’nun hadisini nakledenler: Şeyh-ul İslam el-Himivini[318] rivayet etmiştir.a)’in Gadir-i Hum günü buyurdukları sözü işiten her müslüman ayağa kalksın. Hanbel "Müsned"inde Hüseyin b.Ahmed b.h 100-110 civarlarında) O’nun hadisini nakledenler: 1. Ukde. Muhammed ve Ebu Naim el-Mu’ni’den rivayet etmiş.[315] 9. 10. o da Hafız-ı Bezza ve İbn-i Cerir’den.Ahmed b." Ebu Naim şöyle diyor: "Ben dışarıya çıkarken .İbn-i Esir.[321] 5.Said b. Suyuti'den.” Bu esnada halktan otuz kişi ayağa kalktı.a.[319] 2. Ali de onun mevlasıdır. "Kenz-ul Ummal"da olduğu gibi. Resulullah (s.[317] 9. Hanbel "Müsned"inde. 4. 76) O’nun hadisini nakledenler: 1.Şeyh Yusuf en-Nebhani İbn-i Ebi Şeybe yoluyla rivayet etmiştir.Hafız el-Heysemi.Said b.a.Hafız el-Heysemi.İbn-i Kesir el-Harezmi "Menakıb"da.Ebu Tufeyl Amir b. Bezzar’dan rivayet ederek şöyle demiş: Ricali doğru ve güvenilir kişilerdir. Ahmed’den rivayet ederek şöyle demiştir: Ricalı doğru ve güvenilir kişilerdir.Suyuti "Cem-ul Cevami"de.s) halkı "Rahbe"de toplayıp şöyle buyurdu: Allah aşkına “Resulullah (s.[313] 8. Ebu Naim[325]de şöyle demiştir: Resulullah (s.Allame Asimi "Zeyn-ul Feta"da.Muttaki el-Hindi.a) halka hitaben şöyle "Ben Mü’minlerin nefislerinden daha evla değil miyim?" Hep birlikte: "Evet Ya Resulullah!" dediler.[322] 6.7. Daha sonra şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlası isem. h.Hafız b.[320] 3.a. Ali’nin elinden tuttuğu zaman. Vasıl-i Leysi es-Sahabi (Ö.

Abdurrahman b.Muhibbuddin-i Taberi de hadisi mezkur lafızlarla rivayet etmiştir.[337] 2.Hafız Ebu Naim-i İsfahani "Cevahir-ul Akdeyn" kitabında hadis naklettiği gibi "Hilyet-ul Evliya" adlı kitabında da rivayet etmiştir.İbn-i Kesir. h.Ahmed b.[338] 13. Ahmed'den hadisin sened ve metnini olduğu gibi naklederek şöyle diyor: "Fıtr b.İbn-i Kesir.[335] 11. İbn-i Cerir yoluyla rivayet etmiştir.Ahmed b. 5.Şeyh Ahmed b.Tahavi.[340] 4. 82.Seyyid Nuriddin-i Semhudi "Cevahir-ul Akdeyn"de Hafız Ebu Naim den nakletmiştir.[334] 10. Hanbel "Müsned"de. Erkam'a rastlayınca ona: “Ali’nin bu gibi şeyler dediğini işittim! Dedim.İbn-i Hacer İbn-i Ukde yoluyla rivayet etmiştir.[339] 2.a.nefsimde bir şeyler hissediyordum.Bedahşi hadisi Ahmed yoluyla mezkur lafızlarla rivayet etmiştir.[326] Zeyd b. elbette o da güvenilir biridir.[332] 8.Nesai de Mezkur lafızlarla rivayet etmiştir.[329] 4.” O cevaben şöyle dedi: Niçin inkar ediyorsun? Ben şahsen bunu Resulullah (s. Muhammed-i Asimi "Zeyn-ul Feta"da. Fazl b.[330] 6. Semhudi'den nakletmiştir.Süleyman-i Kunduzi.Hatib-i Harezmi "Menakıb"ında.İbn-i Esir.Hatib-i Bağdadi "Tarih"inde. 13. İbn-i Ukde yoluyla rivayet etmiş. Muhammed-i Baksiri el-Mekki eş-Şafii "Vesilet-ul Meal fi Addi Menakıb'il Al"da. hadisi mezkur lafızlarla rivayet etmiştir.Hafız-ı Genci. Ahmed den aynı lafızla rivayet etmiş.a)'dan işitmiştim.[333] 9. 12.[336] 14.[331] 7.[328] 3. 3. Muhammed-i Asimi’nin "Zeyn-ul Feta" adlı kitabında mezkur lafızlarla rivayet edilmiştir. Ebu Leyla (ö.Ebu Muhammed Ahmed b. Halife" hariç hadisin bütün ricalleri doğrudur.[341] .Ebu Umare Abdu Hayr b. Yezid-i Hemdani el-Kufi O’nun hadisini nakledenler: 1.83 veya 86) O’nun hadisini nakledenler: 1.Hafız el-Hüseymi."[327] 2. 12.

Abdullah b. Abdullah b.[342] 6.Hafız Ebu Bekr-i Heysemi. Ahmed "Zevaid-ul Musned"de "İktifa"da naklolduğu şekilde rivayet etmiştir. Merret Ebu Abdullah el-Kufi el-Hemdani (ö. Ahmed’den ve Hafız Ebu Yala’dan rivayet etmiş ve ricalini de güvenilir olarak kabul etmiştir.[352] 5.[350] 3. bir çok yönlerden ise sahih ve Emir-ul Müminin Ali ve aynı şekilde Resulullah (s.Şeyh İbrahim-i Vassabi "İktifa"da son dört kitaplardan nakletmiştir.Himvini eş-Şafii.Muttaki el-Hindi.[351] 4.Zehebi "Mizan"ında."İktifa"da geçtiği gibi.Şemsuddin-i Cizri. 14.[349] 2. 11. elbette o da güvenilir biridir. Suyuti ve bir çok yollardan rivayet etmiştir.[347] 12.a)'den de mütevatirdir. Suyuti de "Cem’ul Cevami"de rivayet etmiştir.[346] 10.İbn-i Esir.5.Hafız-ı Heysemi.Amr b.[345] 9.Ahmed b.[344] 8. h..[348] 14. bundan dolayı hasendir.Himivini eş-Şafii.Kezn-ul Ummal Darukutni’den rivayet ettiği gibi. 13.İbn-i Kesir "Tarih"inde.a."İktifa"dan alıntı yaparak İbn-i Cerir-i Taberi de "Tehzib-ul Asar"da rivayet etmiştir. Hanbel "Müsned"inde..Genci eş-Şafii "Kifayet"inde.[354] 7. 116) O’nun hadisini nakledenler: 1. Daha sonra şöyle diyor: "Bu hadis.Ziya-ul Mukaddesi "Muhtar"da "İktifa"dan aynen rivayet etmiştir. 16.[355] 8. 15. .Kenz-ul Ummal'da olduğu gibi Suyuti de "Tarih-ul Hulefa"[356] ve "Cem’ul Cevami"de rivayet etmiştir. Hafız Ebu Yala "Müsned"inde rivayet etmiştir. Hatib-i Bağdadi yoluyla. Bezzaz'dan rivayet edip şöyle demiştir: "Fıtr dışında bütün ricali doğrudur.[343] 7.Nesai "Hasais"inde.İbn-i Kesir "Tarih"inde.[353] 6.

İbn-i Hacer-i Askalani.Muttaki el-Hindi bir çok yollardan.Şeyh İbrahim-i Vassabi "İktifa"da Tabarani den nakletmiştir. Allah'a hamd ve sena ederek şöyle buyurdu: "Allah aşkına. Bir başka rivayette de şehadet edenlerin sayısının oniki kişi olduğu nakledilmiştir.Ebu’l Hasan Ali b. "Mecma-ul Kebir"de ayağa kalkanların on altı kişi olduğu söylenmiştir.[361] 5.Hafız Ebu Naim-i İsfahani." Başka bir rivayete göre "İşte bu onun mevlasıdır" diye geçmiştir. O’nun hadisini Nesai rivayet etmiştir. Gadir-i Hum gününde hazır olanlar ve kulaklarıyla bu hadisi duyup ezberleyen veya kendisine bunun haberi ulaşan kimseler ayağa kalksın.[360] 3. Said’den ve Şerik b.[366] Bu ihticacı. O hadisten bir bölümü şöyle idi: "Ben kimin mevlası isem. Ukde "Mevla"da "Usd-ul Gabe" ve "İsabe"den alıntı yaparak.[362] 7. Ali bir hutbe okudu. Hani el-Hemdani el-Kufi et-Tabii.Tabarani "Mucem’ul Evset"te "İktifa"dan naklederek.Nesai.Hafız Ebu’l Abbas b.[364] 17. Onlar da işittikleri hadisi söylediler. Nasr-ı Tabii. Ali'de onun mevlasıdır.Umeyret b. İbn-i Ukde ve Ebi Musa yoluyla rivayet etmiştir.9. h. 4. Veheb-i Sakafi es-Sahabi O’nun hadisini nakledenler: 1. Bu esnada on yedi sahabe bir rivayete göre otuz sahabe ayağa kalktı." Buyurdu. . İbn-i Ebi-l Hadid Osman b. Sa’d-i Hemdani el-Kufi O’nun hadisini nakledenler: 1. 16.[358] 15. O’nun hadisini İbn-i Esir. Ali) : "İşittiklerinizi anlatın.[357] 10.İbn-i Esir. 8. 6.Cezeri eş-Şafii.[367] Burhanuddin-i Halebi şöyle diyor: Hz. Emir-ul Müminin (Hz.Hani b. 2.Haris b.Ya’la b. Abdullah-i Kadı'dan (ö.İbn-i Kesir "Tarih"inde. Meğazili "Menakıb"ında.Muttaki el-Hindi.[365] 18. 177) rivayet etmiştir.Suyuti "Cem’ul Cevami"de.[359] 2. Murre b.[363] 3.

Bedir savaşına katılmış ve Sıffiyn savaşında şehid edilmiştir.. 57-59 civarları) 7.Ubeyd b. 8. Erkam’dan (r.Ebu Said Sa'd b.Sabıt b. 52). Sa’d el-Ensari (ö. Leyla el-Ğaffari. h. 61. Bedir savaşına katılmıştır. 18. (ö. 11.Sehl b. 5.Ebu Şüreyh Huveyled b.s)'ın safında şehid oldu.Hüzeyme b. 13. Sıffiyn savaşında şehid olduğu söylenmiştir. Huneyf el. Sıffiyn savaşında şehid düşmüştür. (ö.Ebu Leyla el-Ensari. Malik el. 63.Abdurrahman b.a)'in hizmetçisidir. Abdurab el-Ensari.a)'dan şöyle rivayet edilmiştir: "Ben."[368] Bu ihticac.Ebu’l Heysem b. Ali için) Gadir Hadisine Şahitlik Yapanlar: 1.Abdullah b. 14. h. "Rahbe" Gününde. 4. Emir-ul Müminin (Hz. h. 50.s)'ın safında şehid olmuştur. 51. 16.Amir b. Resulullah (s. Amr b. 9. 10. h. 91) 17. Amr-ı Huzai (ö.Ebu Umret b.Ensari.Ebu Eyyub Halid-i Ensari.Seluli.a. Sabit el-Ensari. 20.[369] 6. .Hudri el-Ensari (ö. h.Zeyd veya Yezid b. Avf el-Ensari 2. h. Ali bu hadisi gizleyenlere bedduada bulunmuştu.Ebu Fuzale el-Ensari.Ebu Zeyneb b. Cunade es. 64. 12. Çünkü Hz. 38) 15.Ensari el-Evsi. Sıffiyn savaşında Emir-ül Müminin (a. Sabit el.Hubşi b. Bedir savaşına katılanlardandır ve Sıffiyn savaşında Emir-ul Müminin (a. 68).Ebu Kudame el-Ensari.Zeyd b.. Bedir savaşına katılmış ve Sıffiyn savaşında şehid olmuştur. Ancak. Azib el-Ensari.Ebu’l Abbas Sehl b. 19. et-Tihani. Bedir savaşına katılmış ve Rumlarla savaşırken şehid olmuştur. o hadisi gizleyenlerden biriydim. 65). Şerahil el-Ensari. Vedia-ı Ensari el-Hazreci el-Medeni. bundan dolayı Allah gözlerimi kör etti.Ebu Hureyre-i Devsi (ö. Muhsin el-Ensari 3. burada zikredilen isim ve kaynakların yeterli olduğu kanaatindeyiz. daha bir çok muhaddisler tarafından rivayet edilmiştir.

24. eğer maniler olmasaydı. h.Mes’udi de şöyle rivayet ediyor: "Zübeyr döndükten sonra Hz. 35 yılında vuku bulmuştur. Allah'ım onu seveni sev. ya da sadece Bedir ehlini Ensar’dan olan sahabeleri şahit olarak zikretmeyi yeterli görmüşlerdir veya bizim bilmediğimiz birtakım sebeplerden dolayı ihtilaf meydana gelmiştir. Ali. Oysa hadisin Gadir gününde söylenmesinin üzerinden o güne kadar 25 yıllık bir zaman geçmişti. duydum" dedi. Ama şahitlerin sayısında görülen ihtilafın nedenine gelince. hadisin lafzından anlaşılan bir kaç ihtimal göze çarpıyor. Yine şahitleri toplamak gibi bir amaç da yokmuş ve bununla birlikte bir çok sebepler arasında şahadetlerini gizleyenler de vardı. Ensar’ın sözcüsü ve şairi.a)’in şöyle buyurduğunu duymadın mı? “Allah'ım onu sevenleri sev. şahitlik edenlerin sayısı otuz kişi idi. Evvela ravilerin her birisi tanıdıklarını veya gördüklerini söylemiş olabilir veya yanında veyahut minberin yanında olanları söyleyip diğerlerine teveccüh etmemiş olabilir. Ali ile beraberdik. ona düşman olana düşman ol. Bütün bu anlatılanlar Gadir hadisinin o asırda çok meşhur ve mütevatir olduğunu gösteriyor. Bu da gösteriyor ki. onu düşman olanlara düşman ol?” Ve bana ilk beyat edenlerden birisi de sendin.21. İmam Ahmed. sonra bey’atını . aynı zamanda Medineli olan sahabeler de Kufe’de yaşamıyorlardı. rast gele şekillenen bir olaydır. Resulullah (s.[372] 2. Talha b. Ali’de onun bu sözüne karşılık şöyle dedi: "Osman’ın öldürülmesine sebep olanlara ölüm olsun." Kısa Bir Tahlil: Rahbe’deki ihticac h. Acaba Resulullah (s. Hz. Amr el-Huzai.a.[370] Ebu Naim "Fazl b. Eyas-i Zabbi’den o da babasından ve o da dedesinden[371] şöyle rivayet ediyor: "Biz cemel gününde Hz. Talha da cevaben. İclan el-Ensari. "Ben kimin mevlasıysam Ali'de onun mevlasıdır. Hatem (ö. Bunun üzerine Hazret. "O zaman niye benimle savaşıyorsunuz?" dedi. 60) 23. bir çok kimseler ayağa kalkarak şahitlik yaptılar. Ubeydullah’ı yanına çağırdı ve şöyle dedi: "Allah aşkına söyle bakalım. 68).Nu’man b. Ebu Tufeyl'den rivayet ettiği hadiste şöyle geçmiştir: “O gün.Ebu Tureyf Adiy b.Büyük Hafız Ebu Abdullah el-Hakim kendi senediyle Rufaa b. Hz. "Unutmuştum" diye cevap verdi.s)’ın Cemel Gününde Delil Getirmesi: 1. Ali Talha’yı çağırarak şöyle buyurdu: "Ey Ebu Muhammed! Kim seni karşıma çıkardı?" Talha cevaben. "Osman’ın kanı" dedi. h.a. Amir el-Cuheni (ö. Ancak onlardan çok az bir kısmı İmamla beraber oraya hicret etmişlerdi ve bu olay da planlı bir şekilde düzenlenmeyip. Yine büyük bir grubun ona şahitlik yaptığını görüyoruz.” Hafız el-Heysemi "Mecma"sında bunu yazmış ve sahih olduğunu söylemiştir." buyurduğunu duymadın mı? O da "evet. Bu arada Gadir gününde hazır olan birçok sahabeler vefat etmişlerdi ve bir çoğu da başka bölgelerde hayatlarını sürdürüyorlardı.Naciye b. şahitlik yapanların sayısı daha da çok olacaktı.Ukbe b. Dukeyn" ise Ebu Tufeyl’in hadisinde geçtiği gibi şöyle söylüyor: "O gün. 22.a)’in. d) Emir’ul Müminin Ali (a.

[382] 12. Nesai yoluyla.Sıbt b.Hafız Ebu Bekir el-Heysemi Bezzar yoluyla. "Esteğfirullah" diyerek geri döndü.Muttaki el-Hindi "Kenz-ul Ummal"da. ey bizim mevlamız" Hazret cevaben.Ebu Abdullah Muhammed b. Ali de onun mevlasıdır.[374] 3."[373] Buyuruyor.İbn-i Hacer. ona yardım edene yardım et ve onu terk edeni terk et. Ali’nin yanında oturmuştum. onlar gittikten sonra bunlar kimlerdir? diye sordum.Hafız İbn-i Asakir. Hazret buyurdular ki: Ensardan bir grup kimselerdi ve Ebu Eyyub-i Ensari de onların içerisinde idi”. Ali bunları işitince güldü. Talha. bu sözleri duyunca. 3.c) Kur'an-ı Kerim de: "Kim bey’atini bozarsa kendi zararına bozmuştur. e) Hicri 36.[380] 10.İbn-i Dizil ile meşhur olan Hafız İbrahim b. 9. Hanbel Rıyah b. Haris[383] yoluyla şöyle rivayet ediyor: "Bir grup Rahbe’de Hz. Onlar: "Biz Ensarilerden bir grubuz ve bu da Resulullah hicret ettiğinde evinde kaldığı Ebu Eyyub-i Ensaridir" dediler." Ravi diyor ki: "Hz. "Siz şahit olun dedi.Hafız Ebu Abbas ibn-i Ukde "Muvalat" kitabında. h. Yüzleri kapalı bir grup oradan geçtiklerinde.bozdun.[379] 8. öyle ki. Onlar cevaben şöyle dediler: "Evet. ama biz Resulullah'ın Gadir gününde şöyle buyurduğunu işittik: "Ben kimin mevalsı isem Ali'de onun mevlasıdır.Hafız Ebu Bekir İbn-i Merduye de aynısını Riyah ve Ebu Rumeyle’den rivayet ediyor." Diye buyurduğunu duyduk dediler. yan dişleri göründü. Halife el-Veştani el-Maliki. Allah (c.Ebu Abdullah Muhammed b. 36 veya 37): 1. 37 Kufe’de "Hadis-ur Rukban" İle Meşhur Olan Olay (h. Rıyah diyor ki.Suyuti "Cem’ul Cevami"de. Allah'ım. Ravi diyor ki: O zaman yanına gittim ve musafaha ettik.[376] 5. Ali’nin yanına gelip şöyle dediler: "es Selamu aleykum. "Biz Gadir gününde Resulullah’ın “Ben kimin mevlası isem. Haris-i Nehai yoluyla şöyle rivayet ediyor: "Ben Hz. Onlar. Ali onlara: "Acaba siz bir Arap grubu değil misiniz?" dedi.İmam Ahmed b.[385] 4. Husyen b. .Şeyh İbrahim’e Vessabi.[381] 11. 2." Onlar gittikten sonra peşlerine düştüm ve birinden sizler kimlersiniz? diye sordum. sonra. Ali el-Kesai (ö.Senusi. ona düşman olana düşman ol. Cevzi. İsabe ve Usd’ul Ğabe'nin yazdığına göre bu konuya değinmiştir. "Selam olsun sana ey mevlamız dediler.Hatib-i Harezmi el-Hanefi de Hakim'in senediyle rivayet etmiştir. "Siz arab olurken nasıl ben sizin mevlanız olurum?" buyurdu. İbn-i Asakir tarkiyle "İktifa" kitabında.[377] 6. 280) "Kitab-us Siffin"de[384] Rıyah b. onu seveni sev." Hz.[378] 7.[375] 4. Yusuf el.

Ali selamlarının cevabını verdikten sonra şöyle buyurdu: Resulullah'ın ashabından kim hazırdır?" Bu arada 12 kişi şahitlik etmek için ayağa kalktılar ve "Ben kimin mevlasıysam Ali'de onun mevlasıdır" hadisini Gadir gününde.Cemaluddin Ataullah b. Hz. İmameleri başlarında ve yolculuğa çıkmaya hazır bir şekilde onun karşısına çıkıp şöyle söylediler: "EsSelamu aleykum ve rahmetullahi ve berekatuh ey Emir-el Müminin.Abdullah b. Sabit. şehadet etmekten kaçınarak: “Ben unutkan olmuşum” diyerek mazeret getirdi. Kays b. Sabit.[387] 7. Bedil b. Zeyd.[386] 6.Habib b. Resulullah’tan işittiklerini söylediler. Bedil b. Ali şöyle buyurdu: Allah'ım.İbn-i Esir. onlardan bazıları şunlardır: Halid b. Yasir. Ebu Eyyub-i Ensari. Ebu Heysem b. Ancak daha fazla tekrardan kaçınmak için sözü burada noktalıyoruz. Sabit. bu olayı rivayet etmiştir.İbn-i Kesir. Azib’e: "Siz de bunlar gibi hadisi duyduğunuz halde neden şahitlik etmiyorsunuz?" dedi ve: "Ey Allah'ım.[389] 10. Ammar b. Zeyd el-Ensari.İbn-i Hacer.5.[390] 11.Muhibbuddin-i Taberi Ahmed'in yoluyla rivayet etmiştir. imame ile örtülemeyecek bir beyazlık ver.) . 3. Utbe ve Habib b. Ahmed ve İbn-i Şeybe yoluyla." Bu bedduadan sonra onun yüzü alaca (sedef) hastalığına tutuldu.Bedir ashabından Ebu Heysem b.Hafız Heysemi. Tihan." diye bedduada bulundu.[391] Bunların hepsi “Rukban” hadisini yazmışlardır.[388] 8. eğer inat ederek inkar ediyorlarsa onların belasını ver. bir grup süvari kılıçları yanlarında. Ali onu Gadir hadisine şahit olarak gösterdiğinde. Bir zaman Hz. 12. Ali. 5. Ali evden çıkarken. Enes de alaca hastalığına yakalandı. Rukban Gününde Gadir Hadisi Hakkında Emir-ul Müminine Şahitlik Edenler: 1.[392] Bunların dışında bir çok muhaddis Rukban hadisini nakletmişlerdir. 4. 2.Hafız Beğavi de.Hafız İbn-i Ebu Şeybe. Huzeyme b. Enes b. "Riyaz-un Nazire"nin yazdığına göre.Bedir ashabından olup Sıffin’da şehit düşen Huzeyme b. eğer yalan söylüyorsa ona. Verka el-Huzai. 9." Hz. Tiham. Bu beddua neticesinde Berae kör oldu ve halktan evinin yolunu sorarken: “Bedduaya uğrayan kimseye kim yol gösterir ki" diyordu. Fadlullah eş-Şirazi "el-Erbain" kitabında Gadir hadisini yazdıktan sonra şöyle yazıyor: "Hz. Malik ve Berae b. Verka (Sıffin’de şehadete ulaşmıştır. Bedil. Haşim b. Bunun üzerine Hz.Ebu Eyyub Halid b.

"Ey iman edenler! Allah’a.Zeyd b.a. Yasir. 4.a)'den bu ayet hakkında “Yarışıp öne geçenler de. Allah’a hamd ettikten sonra şöyle buyurdu: "Benim menakıblarım sayılamayacak kadar çoktur. Zeyd. f) Hicri 37. 2. Kays el-Hilali kitabında[394] şöyle yazıyor: Hz. h. 68). Resulullah (s.a)'ın hakkımda buyurdukları sözler yeterlidir.s) da onlara beddua etmiş ve inkar eden sahabeler belaya duçar olmuşlardır.[393] Bir çok tarih kitapları buna değinmişlerdir.Cerir b.s): "Allah aşkına söyleyin. Yine: "Allah aşkına söyleyin. bunun üzerine İmam (a. 3. h. hadisi işiten kimselerden şahitlik etmelerini istemişti. Acaba Allah-u Teala’nın. "Evet bu hadisi Resulullah'tan işittik" diye şahitlik ettiler.Yezid b. Ebu Eyyub-i Ensari ve Ammar-i Yasir.Haşim b. Abdullah el-Bicli (ö.6.Ebu Hamza Enes b. Onlardan bazılarının isimleri şunlardır: Ebu Heysem b. 8. 72).s) Rahbe ve Rukban günlerinde Gadir hadisiyle ihticacta bulunduklarında. bir kısmı da muhacirlerden olmak üzere Bedir gazvesine katılan 70'e yakın sahabe.) 7. Azib el-Ensari (ö.?” Bunun üzerine orada bulunanların hepsi. h. Ali de bütün vasilerin en üstünüdür. 54).h 90. Malik (ö. Yılında Emir-ül Mü’minin'in Sıffin'deki Delil Göstermesi: (h. Ben. "Evet" dediler. Ali (a. Sonra Ali (a. Vedia. Belaya duçar olanlardan bazıları şunlardır: 1. 91.Bedir ashabından olan Ammar b. Tihan. (Sıffinde baği grubun eliyle şehadete kavuşmuştur.a. 92).s) Sıffin’de kendi safında olan Muhacir ve Ensarları topladı. 51. bütün peygamberlerin en üstünüyüm. Halid b. kitabında ilk iman edenleri sonradan iman edenlerden üstün tuttuğunu ve ümmetten hiç kimsenin benden önce Allah ve Resulüne iman etmediğini biliyor musunuz. 66.”[395] sorulduğunda: “O ayet peygamberler ve vasileri hakkında nazil olmuştur. Şimas el-Ensari. 9.c) tarafından nazil olan ayetler ve Resulullah (s. 6. Ubade el-Hazreci." diye buyurmadı mı?” Çoğu Ensar’dan. ama Gadir gününde hazır olup da hadisi işitenlerden bazıları Emir-ul Mu’minine o hadis hakkında şahitlik etmemişlerdir.Berae b. 71.Abdurrahman b. Ali (a. Kays b. Müdlic.Kays b. 37): Tabiinin büyüklerinden olan Ebu Sadık Selim b. 5. Allah (c. Resulüne ve sizden olan ulul emre itaat . Utbe (Sıffinde şehitler kervanına katılmıştır) Gadir Hadisini İşitip de Söylemedikleri İçin Belaya Duçar Olanlar: Hz. öne geçmiş öncülerdir işte onlar yakınlaştırılmış (mukarreb) olanlardır.Bedir ashabında olan. Sabit b. Sa’d b. Erkam el-Hazreci (ö.

o da Musa b. Fetyan’dan. Allah’a hamd ettikten sonra ceddi Resulullah'ın peygamberlik konusuna değinerek şöyle buyurdu: "Biz O Ehl-i Beyt’teniz ki.s) bir hutbe okudu.a)'ın Gadir Hadisiyle İhticac Etmesi: a) Şemsuddin Ebu’l Hayr-i Cezeri eş-Şafii (ö. o da Zafer b. o şöyle buyurmuştur: "Acaba Resulullah (s. burada bütün müminler mi. Resulullah Allah'ın emriyle Gadir-i Hum da nazil olan bu ayetleri namaz."[397] ve "Allah.” Şeklinde ki buyruğunu unuttunuz mu?” b). h. Cafer (a. "Ya Resulullah.a) şöyle buyurmuştu: Allah benim mevlam. Allah-u Teala Muhammed'i Peygamberliğe meb’us kılarak onu risaleti için seçtiğinde. nasıl bir velayeti kasd ediyorsun? diye sorunca.a)'in Gadir günündeki sözünü: "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır" ve O’nun.Büyük Hafız Ebu Musa el-Medini "el Muselsel bi’l-Esma" kitabında yukarıda zikrettiğimiz hadisi zikrederek şöyle yazıyor: “Bu hadis bir yönden müselseldir. o da Ebu Musa Muhammed b. ben kimden üstünsem. onlarda Fatıma bint-i Cafer bint-i Muhammed b. o da Ebu Musa Muhammed b. Ali de onun mevlasıdır. 833) "Esne’l-Metalib"[400] kitabında şöyle yazıyor: Gadir hadisinin en güzel yollarından birisi Hafızlara son veren ustadımız Ebu Bekir Muhammed b.a.Mukaddesi’nin bize rivayet ettiği yoldur. 2. Ebu Muzaffer Muhammed b." O arada Selman-i Farisi Resulullah’tan "Ey Allah'ın Resulü. Dai el-Aleviden. o da Ali b. yardım edenlerine yardım ve terk edenleri terket.a. onlar da Ümm-ü Gülsüm bint-i Fatıma b.Hz. “Bu kitapta hadisi böylece sürdürüyor ve devamında şöyle yazıyor: Bu arada Bedir gazvesine katılan 12 kişi "Evet aynı senin dediğin gibi Resulullah'tan işittik" diye o hazrete bu konuda şahitlik ettiler. o da babası ve Ebu Ahmed-i Mutrefi’den. Adem'den ceddimiz Muhammed (s.edin"[396] ve "Sizin veliniz ancak Allah Resulü. 3. yoksa mümin olan özel kimseler mi kastedilmiştir?" diye sorduklarında.a)'dan rivayet etmişlerdir. Resulü ve müminlerden başka sır . çünkü Fatma'ların her birisi hadisi halasından rivayet ediyor. Ali (a. Zeyneb ve Umm-i Gülsüm’den. Allah'ım. Ali de ondan üstündür" ve bu arada "ikmal" ayeti[399] nazil oldu. Ahmed-i Kusari'den. Muhammed-i Ehvazi’den o da Bekir b. bizi seçmiş ve üstün kılmıştır.Medeni’den.a. Fatıma (s.s)'ın kızlarından olan Fatıma.a.İmam Hasan-i Mucteba (a. Ali’nin kızlarından olan Fatıma ve Sakine’den.a.a): "Aynı benim velayetim gibi. Ebu Bekr-i Hafızdan. namaz kılan ve rüku ettiği halde zekat veren mu’minlerdir. Harun Reşid’in evladından olan Abbas-i Reşidi’den o da Ebu’1 Hasan-i Halvani’den. ilk önce o iman ederek Allah'ın Resulünü tasdik . Fet’yandan. Muhib el. "Ali’nin bana nisbeti Harun’un Musa’ya olan nisbeti gibidir. Muhammed’den o da Fatıma bint-i Resulullah (s. Sadıktan. Abdullah b. onu dost edinenleri dost. onlar da Ebu Said-i İdris’den. kitabını nazil ettiğinde ve sonra halkı ona kitap nazil etti ve o Allah’a davet etmesini istediğinde Resulullah’ın davetine ilk tabi olan babam oldu. düşman olanlarına düşman. o da babamın halasının oğlundan kadı Ebu’l Kasım Abdulvahid el. Resulullah (s.dostu edinmeyenleri Allah bilip ortaya çıkarmadan bırakılıvereceğinizi mi sandınız?”[398] ayet-i şerifeler hakkında Resulullah'tan. oruç. zekat ve hacc ayetleri gibi tefsir etmedi mi? İşte orada Resulullah (s. o da Fatıma bint-i Muhammed b. Abdurrahim el-Mukaddesiyye. Allah-u Teala bizi İslam ile şereflendirmiş.s)'ın Gadir Hadisi İle İhticac Etmesi: a) Hafız İbn-i Ukde şöyle yazıyor: Muaviye ile sulh kararı verildiğinde Hasan b.a)'e kadar halk ikiye bölünmüş ise bizi en iyi olandan kılmıştır. bende bütün Mü’minlerin mevlasıyım ve onlardan daha üstünüm ve ben kimin mevlası isem. o şöyle diyor: Ustadımız Ummi Muhammed Zeyneb bint-i Ahmed b. kötülüğü bizden giderip bizi tertemiz etmiştir.

onu izleyen şahid de babamdır”. 200 civarında o yıl hacca gelen sahabeleri ve orada olan 700 kadar tabiini Mina’da toplayarak onlara bir hutbe okudu ve şöyle buyurdu: "Bu Tağutun." Ve ondan sonra babama dediği şu hadisi de işittiler: "Sen bana nisbet Harun’un Musa’ya nisbeti gibisin. vallahi dediğin gibidir" diyerek sözlerini doğruladılar. imamı tanıyan ensarları. Ali de onun mevlasıdır. Yasir’in Sıffin savaşında Amr b." Böylece konuşmayı devam ettirdi ve şöyle buyurdu: “Allah aşkına söyleyin. Allah'ım. mağlup olması ve yok olmasından korkuyoruz.s)'ın şahadetinden sonra Muaviye'ye delil sunması. Şiaları. Abdullah b. Emir-ul Müminin Ali (a. ben size bir soru soracağım.İmam Hüseyin (a.Ammar b. Abbas ve Abdullah b." 6. Ali (a. Hazır olanlar hazır olmayanlara bunu iletsinler” diye emretmedi mi?" Onun konuşmasını dinleyenlerin hepsi: "Evet. memleketinize dönerken güvendiğiniz kimselere söyleyin. As'a delil göstermesi." b) Yukarıda zikrettiğimiz İmam Hasan’ın Gadir hadisiyle ihticac ettiği hutbenin bir kısmını Kunduzi-i Hanefi de kendi kitabında yazmıştır. biz ve Şialarımıza karşı takındığı tavır ve davranışlarını görüp işitmiş misiniz. doğru söylersem beni tasdik edin. Muaviye'ye karşı delil göstermesi." Daha sonrada hazır olanların. ona dost olana dost ve düşman olana düşman ol. . Sözlerini böylece sürdürerek şöyle buyurdu: "Bu Ümmet ceddim Resulullah’tan işitmişler ki: "Ümmetin içinde daha bilgili olan bir kimse olduğu halde önderlik başka bir kimseye verilirse durum devam ettiği sürece durumları zillete doğru gidecektir. işte benim dediğimi dinleyip onu yazın. Gadir-i Hum Hadisiyle Amr b. orada Haşim'in evlatlarını.Amr b.s)'ın şahadetinden sonra Hazretin Şialarına karşı çok kötü ve şiddetli davrandığını anlatarak şöyle yazıyor: Muaviye’nin ölümünden iki yıl[402] önce Hüseyin b. Hz. Cafer hacca gittiler. her ne kadar kafirler istemese de Allah nurunu tamamlayacaktır.a. Ebu Sufyan'ın. 4. BÖLÜM İHTİCACLARDA GADİR-İ HUM OLAYI 1. yalan dersem beni yalanlayın. As'a karşı delil göstermesi. Ali (a. 2." Ve Resulullah (s. Resulüne nazil ettiği kitapta şöyle buyuruyor: "Rabbin’den en açık bir belge üzerinde bulunan ve onu yine ondan bir şahit izleyen onlar gibi midir?” Rabbin’den bir belge üzerinde ceddimdir.s)'ın Gadir Hadisi İle İhticac Etmesi: Büyük Tabiinlerden olan Ebu Sadık Selim b. onu hazır olmayanlara iletmesini emretti.Berd'in. As'ın. çünkü biz bu hakkın çürümesi. Cafer'in.etti.s).Abdullah b. Allah'ın Resulü Gadir gününde Ali’yi hilafete atayarak velayet makamını ona vermedi mi? Ve sonra. Kays-i Hilali kitabında Muaviye b. 3. Allah.[401] 4.a)’in Gadir gününde babamın elinden tutarak şöyle buyurduğunu işitip gördüler: "Ben kimin mevlası isem. ancak benden sonra peygamber yoktur.

senin onların babaları ve anneleri hakkında bilgin azdır. 6. şimdi ise diğerlerinin bu hadisle delil sunmalarından ve birbirlerine yemin ettirmelerinden bazı örnekler vereceğiz. Cabir el-Ensari’yi yemin ettirmesi.Mes'udi'nin sözü. Ama ben. Kufe mescidinde Gadir hadisi hakkında Ebu Hureyre’ye yemin ettirmesi. eğer anneleri Peygamber'in kızı Fatıma olmasaydı. sahabe ve tabiiler arasında da onunla birbirlerine yemin ettirmeye çok rastlanır. Ey Muaviye. Tartışmalarda bu hadis delil olarak gösterildiğinde karşı taraf susmaya mecbur oluyordu. Hasan ve Hüseyin (a. Ehl-i Beyt mektebini benimseyenler bu hadise inandığı gibi bu akideden uzak olanlar da onu nakletmiş ve Peygamber’den geldiği hususunda şüphe etmemişlerdir. 13.a)'dan duyduğum şeyden habersizsin. 101) delili.Kays b. oysa onlar senden üstün değillerdir. anne ve kendileri hakkında benim Resulullah (s. bu sözleri Peygamber (s. Muaviye'ye karşı delili (hicri 50-56) 11. bana yönelerek "Ey Abdullah" dedi.s)'ın düşmanlarına karşı delili. Bu yüzden bu hadis çok delil olarak gösterilmiştir. 1.Amr-il Udi'nin Hz. 8. Ben dedim ki: Allah'a andolsun ki. Allah'a andolsun ki.s) Abdullah b. Muaviye. Nebate’nin Muaviye'nin meclisinde Gadir Hum hadisiyle delil sunması.Halife Me'mun'un fakihlere karşı delili.Emevi Halifesi Ömer b.a. Ali (a. Sen ne kadar Hasan ve Hüseyin’e saygı gösteriyorsun. Muaviye'ye karşı delili (hicri 50-56) 10. Zeyd b.Hz. Abdullah b. 14. bu hadis-i şerif. h. Abbas ve Fazl b. Onların babaları da senin babandan üstün değildir.s)'ın Şahadetinden Sonra Abdullah b. Cafer’in Muaviye'ye Karşı Delili Ebu Talip oğlu. babaları da benden daha hayırlıdırlar ve anneleri de benim annelerimden daha hayırlıdır. 9. Arkam'ı yemin ettirmesi.Darmiyyet-ul Hucuniye'nin. 12. 6. Bölüm İHTİCACLARDA GADİR-İ HUM OLAYI Önceki bölümde belirttiğimiz gibi ki. 7.a)’den duyup kavrayarak .Iraklı bir adamın.a. Ali (a. Biz önceki bölümlerde Ehl-i Beyt’in Gadir hadisiyle delil sunduğunu zikrettik. onlar benden daha hayırlıdır. Abbas da orada idiler. senin annen Esma’nın onların annelerinden aşağı olmadığını söylerdim. Sa'd'in.Bir adamın.Bir gencin. Cafer şöyle diyor: Muaviye'nin yanında bulunuyordum.5.Asbağ b. Asr-ı saadetten bu güne kadar doğruluğu kesin hadisler arasındadır. Abdulaziz'in. sen onların baba. (ö.

onun kendisinden ona daha evladır. O’nun kullarını hizmetçi ve malını ise kendilerine hedef kılacaklardır. Said b. Muaviye -Eğer Uhud ve Hıra dağlarından da büyük olsa. Zeyd’in peşice adam gönderdi. Sizin sözlerinize aldırış etmiyoruz ve saydığınız faziletler de bize bir zarar dokundurmaz. İbn-i Cafer’in bu sözlerini duyunca şöyle dedi: “Ey İbn-i Cafer büyük konuştun eğer dediklerin hak olursa o zaman Siz Ehl-i Beyt ve dostlarınız hariç Muhacir ve Ensar’dan olan Muhammed (s. Sonra şöyle buyurdular.a)’in ümmeti helak olur. en evlası ve en ."[403] ayeti hakkında sorulunca şöyle buyurdu: “Ben sapıklık önderlerinden olan on iki kişinin benim minberime çıkıp indiğini ve ümmetimi cahiliyet dönemine döndürdüklerini gördüm.a.a)’tan duyduk” dediler. geldiklerinde meseleyi onlardan sordu.a. ben olduğum sürece onların hükmetmeye hakkı yoktur. Ebuzer. Allah’ın kitabını gelir kaynağı.” Yine şöyle buyurduğunu duydum: “Ebu’l As oğulları on beş kişiye yetiştiklerinde.a). Mikdad ve Zübeyr b.a)'den "Sana gösterdiğimiz o rüyayı. Zeyd. O’ndan sonra da oğlum Hasan mu’minlerin kendilerinden onlara daha evladır. birliğiniz dağıldığına ve emirlik ehline ulaştığına göre artık istediğin hadisi bize söyleyebilirsin. Usame b. Ali de benden sonra mu’minlerin kendilerinden onlara daha evladır. isimlerini söylediği kimseleri getir. o olduğu müddetçe onların bir karar vermeye hakları yoktur.a. O’nu seveni sev O’na düşman olana düşman ol.)” Ey Muaviye! Resulullah (s.” Sonra Ali’nin omuzuna elini vurarak buyurdular ki: “Allah’ım.a. Ey İnsanlar! Ben mu’minlerin kendilerinden onlara daha evlayım. Selman-i Farisi. meseleyi onlardan sor. Ömer b. oğlum Hasan mu’minlerin kendilerinden onlara daha evladır. sen yalancı değilsin ve yalancılıkla da suçlanamazsın.” “Muaviye -“Ya Hasan! Ya Hüseyin! Ya İbn-i Abbas! Bu İbn-i Cafer ne söylüyor?” İbn-i Abbas -“Eğer dediğine inanmıyorsan. Buyurdular ki: “Acaba benim hanımlarım sizin anneleriniz değil midir?” Evet Ya Resulullah annelerimizdir dedik.” Bunun üzerine Muaviye.ezberledim ve kalbime yerleştirdim. Ebu Seleme ve Usame b. İbn-i Cafer nihayet şöyle diyor: “Peygamber (s. Abdullah -Senin zannettiğinden daha önemlidir. “Ben kimin Mevlası isem. (onu elden ele dolaştıracaklardır. insanları denemek için yaptık. büyüğünüz öldürüldüğüne. Onlar da İbn-i Cafer’in dediklerini te’yid edip “Onun duyduğunu biz de Resulullah (s. Muaviye -Söyle bakalım. o olduğu takdirde onların hüküm vermeye hakları yoktur.” İbn-i Cafer “Vallahi dediğim şeylerin hepsi gerçektir. Abdullah -Resulullah (s.a)’in minberde iken ben Ömer b. Hasan şehit olduğunda oğlum Hüseyin mu’minlerin kendilerinden onlara daha evladır.a.” Daha sonra şöyle buyurdular: “Ey insanlar! Ben şehit olduğumda Ali sizin kendinizden size daha evladır. Avam huzurunda bulunduğumuz sırada şöyle buyurduğunu duyduk: “Acaba ben mu’minlerin kendilerinden onlara daha evla değil miyim ?” Evet Ya Resulullah evlasın dedik. Ebu Vakkas.a)’tan duydum. insanların en üstünü. Ali de onun mevlasıdır. Ebu Seleme. onları bizzat Resulullah (s.a. Kur’an da lanetlenmiş ağacı da. Ali şehit olduğunda.” Muaviye.

Amr'ın . O’nu seven Allah’ı sevmiştir. Peygamber (s. Berd -"Peki sen niçin onun biatından çıktın?" Amr -"Ben onu Osman’ın öldürülmesi konusunda suçladım!" Berd -"Ama bu konuda sen de suçlandın... O’na düşman olan Allah’a düşman olmuştur. O’na itaat eden Allah’a itaat etmiştir. Berd -"Halk Ali'ye hilafet konusunda biat etti mi?" Amr -Evet." Bu söz hak mıdır. Ali’yi) Gadir-i Hum da ve diğer bir çok yerlerde ümmeti için atamıştır." Amr -"Doğru söylüyorsun.a) kimin velisi idiyse Ali’de onun velisidir.hayırlısını (Hz. As'ın Muaviye'ye Karşı Delili: Hatip Harezmi el-Hanefi. Muaviye'nin Sıffin savaşında kendisine yardım etmesi için Amr b. (Amr’ın sözünden şaşırıp kalıyor.a.a. As'a yazdığı mektubu ve Amr’ın aslında Muaviye’ye cevaben yazdığı mektubu naklediyor.!!! Berd -"Ali. Amr b.a)'in şöyle buyurduğunu naklederler: "Ben her kimin mevlası isem Ali'de onun mevlasıdır.) Amr -Ama O. onların ona (Ali’ye) itaat etmelerini emretmiştir.Amr b. onunla ümmete delil göstermiştir. Osman'ı öldürmelerini mi emretti yoksa kendisi mi Osman'ı öldürdü?" Amr -"Hayır o bu işi yapmadı fakat o acıdı ve yardımını esirgedi.Berd’in. Ali'nin hakkında konuştuğunu duyuyor derken ona şöyle diyor: "Ey Amr! Bizim büyüklerimiz ve şeyhlerimiz Resulullah (s."[404] 3. onların aleyhindeki delilleri kendi ağızlarından duyduk." Daha sonra Berd. Gadir Hadisiyle Amr b. Peygamberden sonra her mu’minin velisidir. ben de bu yüzden Filistin’e gittim. O (Ali) O’nun (Peygamber’in) insanlar içerisindeki halife ve vasisidir.” Bu hadiste gerçekten çok değerli faydalar vardır.a. O. (Kitab’ı Suleym) 2. onun kendisine olan nisbetin Harun’un Musa’ya olan nisbeti gibi olduğunu halka bildirmiştir. 276) şöyle diyor: Nakledildiğine göre Hemdan şehrinden Berd adlı biri Muaviye'nin yanına gidiyor: O. Peygamber (s. kavminin yanına dönerek şöyle dedi: "Biz öyle bir kavimin yanına gelmişiz ki. As'ın Hz. menakıbi gibi menakıbi yoktur. Ben de buna şunu ekliyorum: Resulullah'ın ashabından hiç kimsenin Ali'nin. öyleyse Ali'ye uyun. h. Ali hakk üzeredir. Bunu duyan Berd şaşırdı. Osman hakkındaki davranışından dolayı faziletlerini yok etti. yoksa batıl mıdır?" Amr -Bu söz haktır.a) kimin kendi nefsinden daha evla idiyse Ali’de onun kendisine ondan daha evladır. O’na isyan eden Allah’a isyan etmiştir. As'a Delil Göstermesi: Ebu Muhammed İbn-i Kuteybe ed-Deyneveri (ö.

Sıffin günlerinde Muaviye b.a. yalnız benden sonra Peygamber yoktur. Nebate et-Teymi el-Küfi ile gönderdi.a) onun hakkında şöyle buyurmuştur: "O bendendir ve ben ondanım. Ayrıca Osman'ın katlinde Ali'nin onların lideri olduğunu zannediyorsun." Benim sözlerimden dolayı gazaplandığını gördüm ve onun gazabını artırmak için de Ebu Hureyre'ye dedim ki: Ey Resulullah'ın sahabesi! Kendisinden başka İlah olmayan. Osman'ın katillerini bize teslim etmiyor. 65) ve Ebu Uma'me-i Bahili (ö. Muaviye'nin sağında Amr b. Ebu Süfyan'a bir mektup yazdı ve mektubu Asbağ b. O’na düşman olana düşman ol.a.a. sahabeleri de fasıklar diye adlandırıyorsun. Ama sen onun öldürülmesini bekleyerek saltanata ulaşmak için fırsat kolladın. Allah'ım! O’nu seveni sev. Allah'ım! Onu seveni sev. Numan b. O’nu yalnız bırakanı yalnız bırak.[408] 5. Onun bana olan nisbeti Harun'un Musa'ya olan menzileti gibidir şu farkla ki.) ve İbn-i Amir b."[405] 4. 57-58 hicri) ve (Kur'an’ın nassı ile fasık olan Velid b. ben de savaştım. Senin ise mevlan yoktur. h. Asbağ şöyle der: Muaviye'nin yanına gittiğimde tahtının üstünde oturup iki yeşil yastığa dayanmıştı."[407] Bunu İbn-i Ebi-l Hadid de nakleder. Yasir'in Sıffin Savaşında (H.. 43-44. Ali’yi) Osman’a karşı kıskançlık ve isyanla suçluyor. Tüm bunlar yalan ve iftiradır. Resulullah'ı ve ondan sonra Ali'yi sevenim. Ebu Derda[410]. Muaviye mektubu okuduktan sonra dedi ki: "Ali.a)'in Ali'ye şöyle buyurduğunu bilmiyor musun?: "Ben kimin mevlası isem.a.. 37) Amr-ı As'a Delil Sunması: Nasr b. Doğrusu sen mülk ve saltanat peşindesin. 40-41). h. Sen ona gerçekten yardım etmek isteseydin onun hayatında ona yardım ederdin. Ukde. Mezahim el-Küfi. Ey Ebter (soyu kesik)! Resulullah (s.a). 81) oturmuşlardı. Ayrıca benim Kasıtin (Sıffin ashabı)’e karşı savaşmamı da emretti onlar da sizlersiniz. Semt (ö. Abdurrahman b. Resulullah (s. önünde ise Ebu Hureyre. Nakısin (Cemel ashabı)’e karşı savaşmamı emretti.Ammar b.[406] uzun bir rivayette Ammar b. O’na yardım edene yardım et.a.a) onun hakkında Gadir-i Hum günü şöyle buyurmuştur: “Biliniz ki ben kimin mevlası isem. Ali de onun mevlasıdır. As. 47)." Yine Asbağ der ki: Ona şöyle dedim: "Ey Muaviye! Osman'ın kanını bahane etme.a) için canını feda ettiğini ve onun yatağında yattığını bilmiyor musun? O ilk müslüman ve muhacirlerdendir.Asbağ b. Yasir'in "Sıffin" savaşında Amr b.yazdığı mektubun bir bölümünde şöyle geçiriyor:" "Resulullah'ın kardeşi ve vasisi Ebu'l Hasan’ı (Hz. Beşir (ö. Huvşeb ve Zulkela[409] oturmuştu. Ali'de onun mevlasıdır. Nebate'nin Muaviye’nin Meclisinde Gadir Hadisiyle Delil Getirmesi: Emir’ul Mü’minin -Allah’ın selamı ona olsun. Yazıklar olsun sana ey Muaviye! Ebu'l Hasan'ın Resulullah (s. h. Gadir-i Hum gününde . her şeye alim olan ve O’nun habibi Mustafa'nın hakkına seni yeminle şahit gösteriyorum bana doğru söyle. ona düşman olana düşman ol. Solunda ise Muaviye'nin kardeşi Utbe (ö. As'a şöyle hitap ettiğini naklediyor: "Resulullah (s. h." Ben Allah'ı." Yine Resulullah (s. Şurahbil b. Keriz (ö. Marikin (Nehrevan ashabı) savaşını da görüp göremeyeceğimi bilmiyorum. h. Halid (ö.

a. ona düşman olana düşman ol. Resulullah (s.a)'in "Ben kimin mevlası isem Ali'de onun mevlasıdır. b-) Hafız Ebu Cerir-i Taberi de kendi senedi ile Yezid el-Evdi’den şunları naklediyor: Ebu Hureyre mescide girdiğinde halk onun etrafında toplandı. sen onun düşmanını sevdin ve onu sevenlere düşman oldun. ona düşman olana ise düşman ol.“Evet Allah’a andolsun ki duydum.a)'ın şöyle buyurduğunu duydum: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır." .Peygamber’in Ali hakkında dediğini nasıl duydun? . O sırada bir genç ayağa kalkarak şöyle dedi: "Seni Allah'a adına yemin ettirerek şahit tutuyorum Resulullah (s. Abdurrahman b.Bir Gencin Kufe Mescidinde Gadir Hadisi Hakkında Ebu Hureyre’ye Yemin Ettirmesi:[411] a-) Hafız Ebu Ye'la el-Musuli (ö. Kasım'dan. Muaviye ile birlikte Kufe’ye geldiğinde yatsı namazından sonra Küfe mescidinin Kinde kapısında oturur ve halk da onu dinlemek için etrafında toplanırdı." Ebu Hureyre." c-) Hafız Ebu Bekir Haysemi. ("Hepimiz Allah'tan geldik ve hepimiz ona döneceğiz.a. Medine şehrinde vali olduğu halde şöyle hutbe okurdu “Allah’a hamd olsun ki. O sırada Küfeli bir genç gelerek onun yanına oturdu ve şöyle dedi: "Ey Ebu Hureyre! Allah adına doğru söyle: Resulullah (s. Taberani ve Bezzar’dan iki senetle mezkur rivayeti ve birinin senedinin sahih diğerinin ise güvenilir olduğunu belirterek nakleder." .hazır mıydın?" . Allah'ım! Onu seveni sev." Bu sözü dedikten sonra da oradan ayrıldı.[414] Raviler naklederler ki. aynı rivayeti Ebu Ye'la-i Musuli ve İbn-i Cerir-i Taberi'den nakleder. 307) kendi senedi ile Yezid el-Evdi'den zikredeceğimiz rivayeti ortaya koyar.)" dedi." Ebu Hureyre derin bir nefes çekerek İnna lillah ve inna ileyhi raciun."Evet.[413] e-) İbn-i Ebi-l Hadid şöyle diyor: "Süfyan-i Sevri. ona düşman olana düşman ol."Peki öyleyse Ey Ebu Hureyre! Neden onun düşmanını seviyor ve onu sevenlerle düşmanlık ediyorsun. ona yardım edene yardım et. Ebu Hureyre. o da Ömer b."Allah'a andolsun ki. dini kıyam (vesilesi). Ebu Hureyre sokaklarda küçük çocuklarla yemek yer ve onlarla oyun oynardı. o olaya şahit oldum. onu yalnız bırakanı yalnız bırak.” Genç.a)'ın Ali hakkında şöyle buyurduğunu duydun mu? "Allah'ım! Onu seveni sev." Diye buyurduğunu duymadın mı? Ebu Hureyre cevaben şöyle dedi: Ben şehadet ediyorum ki.Onun hakkında şöyle buyurduğunu duydum: "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. Allah'ım onu seveni sev.[412] d-) İbn-i Kesir.” . Abdulgaffar'dan rivayet eder ki. Ebu Hureyre’yi ise İmam kıldı. Ebu Ye'la. 6. h. ona düşman olana düşman ol.a. Allah'ım! Onu seveni sev.

Arap veya Acem’den hiç kimsenin hilafette bir hakkı yoktur. onun aleyhinde itham olunmamıştır. hilafet yıllarında İmam Hasan (a. Ebu Talibin elinden tutarak şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlâsıdır. “Cabir b. Çünkü o. El-Maarif kitabının (Mısır 1933 miladi) baskısında tahrif edilmiş ve kitaptan çıkarılmıştır. Abdullah b. Emir geldi!" Bu sözden kendisini kastederdi. Iraklı birisi içeri girerek dedi ki: Seni Allah'a yemin ettiriyorum Resulullah (s. Şeyhimiz Zehebi der ki: "Bu hadis hasendir.a)'dan duyduğun ve gördüğün şeyi bana anlat. Ali ve evlatları olduğu sürece Ensar.Aynı rivayeti Himveynî iki senet ile Abdullah b. Medine halkı onu karşıladıktan sonra yüce sahabi Kays b. Erkam’sınız?" Orada olan cemaat dedi ki: "Zeyd budur. ona düşman olana düşman ol! (Zeyd b.a)'ın şöyle buyurduğunu duydun mu? “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır.[422] O tartışma Kays'ın şu sözünden: “Canıma and olsun ki..Iraklı Bir Adamın Gadir Hadisi Hakkında Cabir-i Ensâri’ye Yemin Ettirmesi [418] a. Erkam'ın yanında oturmuşken adamın birisi gelerek şöyle dedi: "Hanginiz Zeyd b. İbn-i Kuteybe bunların hepsini "El Mearif" adlı kitabında Ebu Hureyre'nin hal tercümesinde naklediyor..a." Adam ona yönelerek şöyle dedi: Resulullah (s.a) rivayet olunur: "Ben. Muhammed b. Hanefiyye ve Ebu Cafer de vardı.” Sonra Muaviye sinirlenerek şöyle dedi: . Sa'd'ın Gadir Hadisini Muaviye'ye Karşı Delil Getirmesi: Muaviye b. Zeyd b.Halk da böyle dediğinden dolayı gülerdi."[419] b. Allah'ım! Onu seveni sev.a. İbn-i Kuteybe'nin sözü bizim için hüccettir.Kays B. Kureyş.Bir Adamın Gadir Hadisi Hakkında Zeyd b. Übade-i Ensarii Hazreci ile Muaviye arasında uzun bir tartışma oldu.a) çadırından çıktı ve Ali'nin elinden tutarak şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlâsı isem. Mezine ve Gıfar kabilelerinden birçokları vardı. Erkam evet duydum dedi." Allame Emini -Allah rahmet eylesin. Akîl'den nakleder ki şöyle dedi: Cabir b. Erkam’a Yemin Ettirmesi: Ebu Abdullah-ı Şeybânî'den[416] (r. Muhammed b. Sonra Ali b. O yine Medine valisi olduğu halde çarşıda yürürken önündeki bir adama rastladığında ayaklarını yere vurup şöyle bağırırdı: "Yol aç. Orada Cehine.bunları İbn-i Ebi-l Hadid'den naklettikten sonra şöyle der: Bu yazılanlar. Yanımızda Ali b.Allâme Genci-i Şafiî senedi ile Abdullah b. Ali de onun mevlâsıdır.s)’ın vefatından sonra hacc’dan sonra Medine'ye gitti. Akil'den nakleder. Bu olay defalarca aynı güçler tarafından tekrarlanmış.)[417] 8.Aynı rivayeti İbn-i Kesir. yol aç. Muhammed b. Ebu süfyân. Abdullah'dan duydum ki şöyle diyordu: "Gadir-i Hum'daki Cuhfe’de idik. Resulullah (s. Hüseyin.a) çadırından çıktı ve eliyle üç kez işaret etti. Akil'den şöyle dediğini delille ortaya koyar. Muhammed b. Resulullah (s. hatta kitapta olmayan konular bile ona sokulmuştur.a.a."[421] 9. Sad b. Abdullah ile birlikte onun evinde oturmuştuk.” Cabir cevaben dedi ki: "Gadir-i Hum'daki Cuhfe'de idik."[415] 7.[420] c.

a. yanında kitabın ilmi olan da Abdullah b. Ancak benden sonra Peygamber yoktur. Muaviye de onun bu sözlerine karşılık olarak şöyle dedi: Ümmetin sıddıkı Ebu Bekir ve Faruk ise Ömer’dir." Kays da cevaben şöyle dedi: Bu lakaplara daha layık ve evla olan hakkında şu ayet nazil olan şahıstır: "Rabbin’den bir delil üzerinde olan ve onu yine ondan bir şahid izleyen.Bana aman veriyor musun? . Selâm'dır.. . Ebi Talib! Allah onun hakkında şu ayeti nazil etti: "De ki benimle sizin aranızda şahit olarak Allah ve yanında kitabın ilmi olan yeter.Hayır. “Kimdir o?” dediğinde Kays cevaben şöyle dedi: Bu ümmetin âlimi ve sıddıkı Ali b. ama ben Ham değilim. Ali'nin velâyetini kabul etmemin sebebi de Resulullah (s. . Ali de ona kendi nefsinden daha evlâdır.” (Kitab-ı Süleym-el Hilâli) 10. Ben. "Benim Ali'yi sevmemin sebebi halkın içinde adaleti sağladığı ve malları eşit olarak taksim ettiği içindir.Dârimiyyet-ul Hacûniyye'nin Muaviye'ye Karşı Delil Getirmesi.Eman vermediğin halde diyorum.a.Doğru söylüyorsun.. .a) onu Gadir-i Hum günü tayin ederek buyurdu ki: "Ben kimin mevlası isem ve ona kendi nefsinden daha evlâ isem."[423] Kays daha sonra Ali hakkında nazil olan ayetlerin hepsini teker teker saydı." Ey İbn-i Sa'd! Bu sözü kimden aldın? Kimden rivayet ettin? Kimden duydun? Baban mı haber verdi bunu? Ondan mı öğrendin?" Kays cevaben şöyle dedi: "Bunu babamdan daha yüce olan ve benim üzerimde daha fazla hakkı olandan duyup öğrendim!" Muaviye. seni neden çağırttığı mı biliyor musun? . şu farkla ki.. miskinleri sevmesinden ve din ehlini yüceltmesi içindir.Sana şu soruyu sormak için çağırdım: Neden Ali'yi sevdin ve bana buğzettin? Neden onun velâyetine girdin ve bana düşman oldun? . Zemahşeri Ebu'l Kasım Cârullah Mahmud b..Suphanallah! Benim gaibten haberim yok." Ve Tebük Gazvesinde buyurdu ki: "Sen bana nisbet. Harun'un Musa'ya olan nisbeti gibisin." . bu işe senden daha layık olana karşı savaştığın ve sana ait olmayan şeye tâlip olduğundan dolayıdır. "[424] Resulullah (s. 538 hicri) şöyle diyor: Muaviye hacda iken Ali'nin Şiilerinden olan Darimiyye-i Hacuniyye adlı zenci bir kadını çağırttı. Ben-i Kenâne kabilesinden bir kadınım. Sana buğzetmemin sebebi de.a)’in seninde gözünün önünde Gadir-i Hum'da onun velâyetini tayin etmesi. (artık onlar) gibi midir?. Ömer (ö. Onu getirdiklerinde ona: Nasılsın ey Ham kızı! -"İyiyim.

Muhammed-i Sırrî'den (ö. Ona yaklaştığımda dedi ki: "Sen kimlerdensin?" . "Gadir Gününün sahibidir. Kimin o ikisi gibi evlâdı vardır? Resulullah onun kayınpederidir ve o Resulullah'ın evlatları ve ehlindeki vasisidir. Resulullah o gün onun gözlerine ağzının mübarek suyuyla şifa verdi de artık o asla gözlerinden şikâyet etmedi ve o günden sonra soğukluk veya sıcaklık hissetmedi: Ve o. 74 Hicri) nakleder ki onun yanında Ali b. o Ömer b.Emevi Halifesi Ömer b. Abdülaziz'in Delil Getirmesi: a. Sonra buyurdu ki: "Ey halk! Kim sizlere kendi nefsinizden daha evlâdır?" Dediler ki: Allah ve resulü daha iyi bilirler. Abdülaziz halka mal dağıtıyordu. o İsâ'dan.Amr-ı Udî'nin Hz. Şebbah'den. Daha sonra elini göğsüne koyarak dedi ki: Vallahi ben de Ali'yi (K. Onun kapısı dışındaki mescide açılan tüm kapılar kapatıldı.Hafız Ebu Naim. işte onlar cehennemin odunlarıdırlar. Meymun-i Evdi'den (ö. Hayber kapısının sahibi O'dur.Sana düşman olmamın sebebi de haksız yere kan döktüğünden.) . Hayber günündeki bayrağın sahibi O'dur."Hangi Kureyş ten" ."Haşim oğullarında" (Bunu duyunca biraz sustu. 127 hicri).. o faziletler şunlardır: O. Ali’nin Düşmanlarına Karşı Delil Getirmesi: Kufe'nin müftü ve kadısı Şerik b.. .V) sevenlerdenim. Yemân ve Kâ'b b. Abdullah-ı Nahei (ö. Onun yüceliğini anlattı ve onun menziletini ümmetine açıkladı. heva ve hevesine göre hükmettiğinden dolayıdır.a. Hiçbir beşere verilmeyen faziletler Ali'ye verildi." Ben Muhammed'in (s.Ali kimdir? Sonra sustu. 177 hicri).a. Ali de onun mevlâsıdır. Ebi Talib (Emir’ül mü’minin)'in adı geçince şöyle dedi: "Bazı kavimler ona karşı düşmanlık beslerler.a) dan şöyle duyduklarını bana söylediler. o Yakup'tan. 378 hicri) ve İbn-i Ebu Davud'dan. ilk ve son kadınların efendisi Fatıma'nın kocasıdır. Sonra dedi ki: Bazıları Resulullah (s. Buyurdu ki: "Ben kimin mevlâsı isem. o ikisi Ömer b."Hangi Haşim oğullarından? -" Ali'yi sevenlerden! . Acre gibi birçoklarından duydum ki şöyle diyorlardı."Kureyş'ten. bütün cennet gençlerinin efendileri olan Hasan ve Hüseyin’in babasıdır. Onun gibisini kim görmüştür? Veya onun gibi birinin böyle bir saadete erdiğini birisi duydu mu? O. o ise Yezid b.a) ashabından olan Huzeyfe b. hüküm verirken zulmettiğinden." 12. Ebu Bekir Muhammed-i Testurî'den. O ise Amr b. Resulullah onun ismini diline getirdi ve ümmetini onun velâyetine bağımlı kıldı. Ömer b. Müverrik'den nakleder ki şöyle dedi: Ben Şam'da iken Ömer b." . Ebu İshak-ı Seb'i'den (ö. vahdeti bozduğundan."[425] 11.

İçeriye girdiğimizde Emir’ül mü’minin tahtına oturmuştu. Ebu Talibin halkın en üstünü ve hilafete daha layık olduğu sözünü nereden söylüyorsun?" . Muvarrık'dan nakleder. istersen sen bana sor. Ali de onun mevlâsıdır. İsmail b.." Yahya dedi ki: "Emir’ül mü’minin'in inancına göre Ali b.."[427] b. f." Harun -"Ey İshak! Kendin seç. gerçi Emir’ül mü’minin'in bizi tartışmaya çağırmıştır. Söylenilen sözü iyi anlayan ve iyi cevap verenler olmalıdırlar. İstersen ben sana soru sorayım. Hafız Ebu Naim'den müsned olarak nakleder. Ebu Talib’in velayetinden dolayı elli dinâr -Ebu Davud’un nakline göre altmış dinar. biz de ata binerek sarayın kapısına dek gittik. 13. Biz de sabah namazından önce saraya gittik.a.Semhûdî "Cevâhir-ul Akdeyn" adlı kitabında bu rivayeti Yezid b. “O’na Ali b.[430] e.Ebu’l Ferec aynı rivayeti senedi ile Yezid b." İshak -Ben soracağım Emir’ül mü’minin!" Harun -"Sor. Yahya daha sonra şöyle dedi: "Ben sizi bunun için çağırmadım. Emir’ül mü’minin sizlerle kendi mezhebi ve inancı hakkında tartışmak istiyor. İçeriye girdiğimizde namaz kılmamızı emretti.[428] c." Dedi ki: "Allah Emir’ül mü’minin muvaffak etsin. Eksem baş hakim olduğu zamanda beni ve bazı arkadaşlarımı çağırttı. Sonra dedi ki: "Hakk senin memleketindedir. Ebi Talib Resulullah (s. Amr b. Namazımızı henüz tam olarak bitirmeden elçi gelerek dedi ki: “İçeriye girin”. Abd-ü Rabbih-el Kurtubî (ö. Kapıdaki hizmetçi bize bakarak “Ey Ebu Muhammed! Emir’ül mü’minin seni bekliyor” dedi. Hammad b. Muvarrık'dan nakleder. Biz de ona bazılarının adını saydık ve o da saydı ve böylece kırk fakihi tamamlâdı." İshak -Ey Emir’ül mü’minin! "Resulullah dan sonra Ali b. Ve dedi ki: Emir’ül mü’minin Me'mun yarın sabah kırk tane fakihi hazır etmemi bana emretti. İbrahim b.Aynı rivayeti Himvinî. İsa b." Diye buyurmuştur Sonra dedi ki: Ey Mezâhim![426] Bunun gibilerine ne kadar veriyorsun? "Yüz veya iki yüz dirhem." Dediğinde. Ali hakkında buyurduklarını bizler bilmiyoruz. Daha sonra onların hepsini çağırtarak ertesi gün saraya gelmelerini emretti. 328 Hicri).Halife Me’mun'un Gadir Hadisini Fakihlere Karşı Delil Göstermesi: Ebu Ömer b. Ebu Talibin kölesi Zerik-il Karaşi-el Medenî'den nakleder."Ben kimin mevlası isem.[429] d. Evine gittiğimizde Yahya'nın elbisesini giyip bizi beklediğini gördük O atına bindi." İshak -"Ey Emir’ül mü’minin'in! Senin Hz. Zeyd'den nakleder ki şöyle dedi: "Yahya b.a)’dan sonraki halifelerin en hayırlısıdır ve hilâfette en haklı olandır. Senin gibilere verilenlerin aynısı yakında sana ulaşacaktır. Sen Emir’ül mü’minin'in istediği fahiklerin adını söyle.Aynı rivayeti Hafız Cemaluddin Zerendî "Nazm-u Dürer-is Simtayn" adlı kitabında nakleder. İshak b.ver dedi.İbn-i Asâkir aynı rivayetin Emir’ül mü’minin Ali b. İnancını buyursun.

a. Allah'ım! Onu seveni sev. Ama onlar emrederler. O. Fatihlerinizi Rab olarak karar kılmayın.c) kitabında diyor ki: "Onlar Allah'ı bırakıp da hahamlarını ve ruhbânlarını ilah ve Rab edindiler." Harun -Zeyd b."[431] Onlar için namaz kılınmaz.a. Gadir den önce öldürüldü.a.a) da buyurdu ki: "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. Harun -Ey İshak! Velayet hadisini bilir misin. halk da onlara itaat eder. Harun -Rivayet et. İshak -Şöyle rivayet olmuştur. Ebu Bekir veya Ömer'e farz kılınanı Ali’ye de farz kılındı mı? İshak -Halkın naklettiği bir hadise göre Ali ile Zeyd b. Resulullah (s. Çünkü bizim zamanımızda daha fazla cihad edip hacca giden. ama gerçekten faydayla doludur. Harun -"Doğru söyledin. Harun -Ey İshâk! Evet deme. Sen bu hadise nasıl inanıyorsun? Eğer senin bir oğlun on beş yaşına gelse ve dese ki: Benim kölem benim değil de amcamın oğlunun kölesidir ey halk! Bunu böylece bilin.. İbn-i Miskveyh (ö." Sonra şöyle dedi."[432] Bu rivayet çok uzundur.Harun -Ey İshak! Halk hangi ölçüye göre filancanın falanca dan. daha üstün olduğunu belirtiyor? İshak -Salih amellere göre. Allah (c. İshak -Evet. canını onun . oruç tutulmaz ve onların Rab olduğunu da zannetmezler. Hârise arasında çıkan bir tartışma sonucu Zeyd. Harun -Ey Ebu İshâk! Oğlunun sözünü kabul ediyorsun da Resulullah’ın sözünü neden kabul etmiyorsun? Yazıklar olsun sana. Harise. ey Emirül müminin! Resulullah (s.a) zamanında üstüm olmayan şahıs." Harun -Bu sözü nerede söyledi? Vedâ haccından döndükten sonra mı? İshak -"Evet. daha sonraki amellerle üstünlüğü yakalayamaz. Harun -Bu hadise iyi baktın mı.? İshak -Evet.. oruç tutup. Birisinin Resulullah'ın zamanında iyi ameller işleyerek arkadaşından üstün geldiğini farzedelim Eğer o geride kalan adam Resulullah’ın vefatından sonra iyi ameller işlerse o önceden gelen arkadaşına ulaşabilir mi?" İshak -Bir şey diyemiyorum. Halkın bu bildiğini sen hiç inkâr eder veya yalanlar mısın? İshak -Evet inkâr etmem ve yalanlamam.a)’ın yanında Ali gibi ayakta değildi. Ali'nin velâyetini inkâr etti. ona düşman olana düşman ol.. Mektubun bir bölümünde şöyle geçer: "Muhacirlerin hiçbirisi Resulullah (s. 421 hicri) "Nedim-ul Ferid" adlı kitabında halife Me'mun'un Haşim oğullarına yazdığı bir mektubu nakleder.. namaz kılan ve sadaka verenler var.

Mes'udî'nin Sözü: Resulullah (s.yolunda feda etti ve onun yatağında yattı."[435] 7. resulullah (s. Müşriklere karşı halkın en şiddetlisi idi ve Allah yolunda en çok cihad eden. Gadir-i Hum hadisindeki velayetin sahibidir." Ve yine buyurdu ki: Ben kimin mevlası isem. hükm.a)’a yardım. kalbi metin idi. "Sen bana tıpkı Harun'un Musa'ya olan nisbeti gibisin. zühd. Ali (a. Bölüm ASHABIN GADİR'E VERDİĞİ ÖNEM Önemli Bir Nokta: Gadir Kitabının üzerinden yarım yüzyıldan fazla bir süre geçmiş olduğundan dolayı. dağların eteğinde ve vadilerde bahadır pehlivanlara karşı savaşır. Tüm bunlarda en büyük pay ve en çok Hz. iffet ve ilim. Ali de onun mevlasıdır. Yalnız benden sonra peygamber yoktur. BÖLÜM ASHABIN GADİR'E VERDİĞİ ÖNEM Sahabelerden Gadir Hadisini Rivayet Edenler 7. Sürekli sınırları korurdu. Konuya Giriş: ." Ve buyurdu ki:"Sen bana tıpkı Harun'un Musa'ya olan nisbeti gibisin.a. kitaba ve inene ilim. fakat biz kitabın aslına sadık kalarak bu eseri sizlere sunuyoruz. Allah yolunda cihad.a. ama kimse ona emîrlik edemedi. ona düşman olana düşman ol. kanaat. ashabı birbirine kardeş ederken buyurdu ki: "Sen ise benim kardeşimsin. canını ona fedâ etmek."[433] 14. ona yakınlık. Ancak benden sonra peygamber yoktur. takva. kaynakları defalarca basılmış olduğu için zikredeceğimiz kaynaklar elinizde bulunan kaynaklarla uyuşmayabilir. kazâ. Haramı ve helâli en iyi o bilirdi: Ve O."[434] "Doğrusu bu bir uyarıdır. savaşmaktan asla çekinmezdi.s)'a aittir ve yalnızca ona ait olan faziletler ise şunlardır: Resulullah." Bu duadan sonra Ali içeriye girdi. isteyen Rabbi’ne doğru bir yol tutar." Ve yine Enes peygambere bir tavuk yemeği getirdiğinde ona dua ederek buyurdu ki: "Allah’ım! En çok sevdiğin kulunu buraya gönder de bu tavuğu benimle birlikte yesin.a)'in ashabının faziletli olmasındaki etkenler şunlardır: iman ve hicretteki öncelik. düşman ordusundan asla kaçmazdı. Herkesin emîri idi. Allah'ın dininde en fakih olan ve Allah'ın kitabını en çok okuyan yine o idi. en azametli o idi. Allah'ım! Onu seveni sev. Resulullah’ın şu sözü de onunla ilgilidir.

Bu yüzden.a) seferinin sonunda. sahih olduğunu ve tevatür ile nakledildiğini zikretmişlerdir. köylerde ve her yerde bu amelleri yapıyorlar. bu meseleyi tebliğ etmesini emrettiğini görüyoruz. değişik bölgelerden halk gruplarının etrafında toplandığı zaman bu meseleyi tebliğ etmeye başladı. önde gidenler geriye döndü. Gadir hadisesi ile ilgili deliller getirilip üzerinde bahsedildiğini göreceksiniz. Şiiler "Gadir" gününde İmam Ali (a.a). Orada bulunan yüz binden fazla insanın. bulundukları yerlerde “Mevla Hadisini” okuyarak sevinçlerini açığa vuruyorlar. Bundan dolayı din İmamları (onlara selam olsun). Resulullah (s.Allah (c. şehirlerde. Onlar da bu hadise önem vermiş. dinin onunla ayakta duracağı. Resulullah (s. Böylece milyonlarca insan bu hadisi kabul ederek rivayet ediyorlar.a)'in veda haccından döndüğü ve halkın onun etrafında bulunduğu sırada Allah’ın O’na. hükümetinin doğu ve batıya uzanacağı ile ilgili önemli bir haberi halka tebliğ edeceğini çok iyi biliyordu. Şiilerin. sürekli olarak ilk İmamın imametine delil olarak nakletmişlerdir. bu hadisin isbatın da Şialardan pek geri kaldıklarını sanmıyorum. Bu merasimlere katılma imkanı olmayanlar. Ehl-i Sünnetin görüşünü . tarih. Bununla birlikte Emir-ul Mu’minin Ali (a.s)'ın kabrinin yanında büyük merasimler düzenliyor. o yıl ki hacc merasimine müslümanların daha fazla katılmasını istedi. bunu da yeterli görmeyip. kendi imametine delil olarak bu olayı zikretmiş ve Veda haccında hazır bulunan sahabelerin bu konu hakkında şahitlik etmelerini istemiştir. Bazıları ise. Raviler. o günde toplanmaları ve birbirlerini tebrik etmeleri emredilmiştir. grup-grup bir çok bölgeden gelerek hacc merasimi için Hazretin yanında yer aldılar. arkada kalanların gelmesi beklenildi. Ehl-i Sünnetten bazılarının taassup nedeniyle bu yoldan ayrılmaları. Bunlar da bu önemli meselenin her zaman hatırlanması ve canlı tutulması içindir. Bu yüzden. namaz ve dua gibi amelleri vardır. Akleden ümmetin salihleri bu seferin sonunda Resulullah (s. her bölgede.a. oruç.s)'ın imametine delil olması için zihinlerde yer etmesine. Şialar. Allah Resulü (s. ileri ve olgunluğa eriştirecek önderlerini tanımaları için müslümanların her zaman okuyacakları ayeti kerimeleri nazil etti. Münezzeh olan yüce Allah. bu konudaki hadisi senetleriyle birlikte teselsülü kesmeden birbirlerinden nakledip Peygamber (s. orada hazır olmayan diğer müslümanlara bu meseleyi iletmelerini emretti. Ben. güçleneceği. Ehl-i Sünnetin.a. İmamlar hakkında Kur'an ve sünnetten bir çok konuşmalar yaparak Gadir hadisesi hakkında halka geniş bilgiler veriyor ve binlerce insan mutluluk içerisinde yüce Allah'a.a. bu hadisin bütün müslümanlar tarafından kesin olarak kabul edildiğine inanmasından dolayı. dinlerini öğrenecekleri mercileri. Bütün bunlar bu olayın tüm zaman süreci içinde canlı kalması için idi.a. dini koruyan İmam (a.c) bu hadisin çok meşhur olmasını istemiş ve bu hadisin.s) da yaşadığı sürece.a)'e kadar yetiştirerek hadisin kesin sahih oluşunu belirtmişlerdir. Bu konu kitabın önceki bölümlerinde geniş bir şekilde ele alınmıştır. çok önemli şeyleri kendilerine tebliğ edeceğini anlayan ve hisseden müslümanlar. Allah Resulünün bu hacc merasiminden sonra.a) de bu meseleye çok önem vererek üzerinde çok ciddi bir şekilde durmuştur. Yine müslümanların sürekli "Gadir" gününü bayram etmeleri. bu olayı. kabilelerin büyükleri ve muhterem insanlar her taraftan o günü hatıralarında canlı tutmaları için toplanıyorlar. ravilerin geniş bir şekilde rivayet etmelerine ve bu hadisin unutulmamasına büyük önem vermiştir. hadis. kendilerini doğru ve hak olan Velayet yoluna hidayet ettiği için hamd ve şükrediyorlar. akaid gibi hangi kaynağına göz atsanız.a. Gadir günün hatırlardan silinmemesi için o günün. hadisin senedini zikretmeyi gerek görmeyerek hadisi nakletmişlerdir. tefsir.

2.s) (Hatib-el Harezmi). 259 Feraid-us Simtayn (Hafız Ebu İshak el-Himvini). El-Menakıb (Hatib el Harezmi) s. Cevahir-ül Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). 290. Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). Nuzul-ül Ebrar (Mirza Muhammed el Bidahşi) s. 2. 58. hiçbir şüpheye yer vermeksizin geniş bir şekilde ve hatta tevatür[436] ile mezkur hadisi naklederek senetlerini çok büyük sahabe ve tabiin gruplarına dayandırıyorlar. 20. El-Menakıb (Hatibel Harezmi) s. 35. Nuhab-ül Menakıb (Kadı Ebu Bekirel Cuabi). muhakkik ve hadis ilminde uzman olan kimselerdir. Maktel-ül İmames Sıbt eş Şehid (a. s. Tarih-ül Hulefa (Celaluddin Suyuti) s. s. s. 5. İstiab (İbn-i Abdulbirr). 2. Bu kimseler. s. 473. c.Ebu Hureyre: Hicri 57. Ed Dürr-ül Mensur (Suyuti) c. 87 yaşında vefat etmiştir. Burada Gadir hadisinin senetlerinde yer alan bir kısım kimselerin isimlerini yazacağız.Ebu Leyli el Ensari: Hicri 37 yılında Sıffin'de öldürülmüştür. 59 yıllarında. 7. 154-403. bunlar alimler topluluğunun temsilcisi değildirler. Çünkü bu hadisi kabul edenler.etkilemez. Tehzib-ül Kemal fi Esma-ir Rical (Ebu'l Haccac el-Mezzi). Esne’l Metalib (Şemsuddin el Cizeri) s. s. 214.130. 327. . Ukde el Kufi). 8. 6.114. Tehzib-üt Tehzib (İbn-i Hacer Askalani) c. Tarih-ül Hulefa (Suyuti) s. 3 El Bidaye Ve'n-Nihaye (İbn-i Kesir ed Dimaşki) c.[437] Sahabelerden Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 1. Kenz-ül Ummal (Muttaki el-Hindi) c. Hadis-ül Velayet (Hafız b. Tarih-i Bağdat (Hatib el Bağdadi) c. s. 114.

Ebu’l Heysem b. 4. 5. 205. s.Ebu Rafi el-Kibti: Allah Resulunun (s. . 2. Hadis-il Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 276. s. Amr b. Nühab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cenbi). 8. Hadis-ül Velayet (İbn-i Ukde). s. Maktel-ül İmam es-Sibt eş-Şehid (a. 408 ve c.Ebu Umre b. Hadis-il Velayet (İbn-i Ukde). Maktel-ül İmam es-Sibt eş-Şehid (a. 5. 7. Hadis-ül Velayet (Hafız İbn-i Ukde).3. c. 5.s) Hatib el-Harezmi. Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlül Behçet Efendi). 159. Cevahir-ül Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). 4. 4. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. s. 67.a. Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlül Behçet efendi) s. Muhsin el-Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir). Cevahir-ül Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi) . 5.Ebu Zeyneb Avf el-Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. Ali (a. Hadis-ül Velayet (İbn-i Ukde). s. 307.Ebu Fuzale el Ensari: Bedir ehlinden olup Sıffın'da Hz. Hadis-ül Velayet (İbn-i Ukde). 205. 6. Tiyhan: Hicri 37 yılında Sıffin'da öldürülmüştür.s) Hatib el Harezmi.a) hizmetçisi.s)'ın tarafında savaşırken şehid olmuştur. s. s. 3.Ebu Kuddame el-Ensari: Usd-ül Ğabe (İbn-i Esir) c. 3. 307 ve c. 80. El-İsabe (İbn-i Hacer) c. El-İsabe (İbn-i Hacer) c.

Nühab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). Muhris el-Hazeli: Cahiliye ve İslam döneminde şair olup Osman zamanında vefat etmiştir.Nühab-ül Menakıb (Kadi Ebu Bekir el-Cuabi). Hicri 30. Zeyd b. Hadis-ül Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 9. 11. 12. Maktel-ul İmam es-Sıbt (Hatib el-Harezmi) Dördüncü fasl. Vesilet-ul Meal (Ahmet b.Es'ad b. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). . Zurare el-Ensari: Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 10.Ubey b. Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). 32 yıllarında vefat etmiştir.Usame b. Harise el-Kelbi: Hicri 54 yılında 75 yaşında vefat etmiştir. 14.a. 3. Ed-Durrun Nazim (İbn-i Hatem eş-Şami). Ebi Kuhafe et-Teymi: Hicri 13 yılında vefat etmiştir.Ummi Seleme: Allah Resulünün (s. Nühab-ul Menakıb (kadı Ebu Bekir el-Cuabi). Hadis-ul Gadir (Mensur er-Razi). 15.a)’in hanımı.Ebu Zuveyb Huveylid (Halid) b. 13. Halid b. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. Kaab el-Ensari el Hazreci: Karilerin büyüğü. Baksir el-Mekki). Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). 4.Ebu Bekir b.Esma Bint-i Umeys el Has’amiyye: Kitab-ul Velayet (Ebu Abbas İbn-i Ukde). Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Nühab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). Kitab-ul Velayet (Ebu Said Mes'ud es-Secistani). Nühab-ül Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi).

s.a) hizmetcisi. Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi) s. Hadis-ul Velayet (İnb-i Ukde). 3.Ebu Hamza Enes b. 349. 18. s. . 236. s. 6. s. 194. 114. Nühab-ul Menakıb (Kadı Cuabi) Nuzul-ul Ebrar (Mirza Muhammed el-Bidahşi) s. Azib el-Ensari el-Uvsi: Kufe’ye yerleşmiş ve Hicri 72 yılında vefat etmiştir. 473.Ummi Hani Bint-i Ebu Talib (a. 377. 20. 428. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. s. 464. 6. 40. 154-403. Tarih-i Bağdad (Hatib el Bağdadi) c. s.s) (Hatibel Harezmi). 3.El-Berra b. Tefsir-i Fahri Razi (Ebu Abdullah er Razi) c. Cerir et-Taberi) c. 16. 17.a. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 209 ve c. s. s.Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi). 40. 4 Tarih-i Bağdad (Hatib el-Bağdadi) c. s. 6. 7. Tefsir-i Taberi (Muhammed b. El-Maarif (İbn-i Kuteybe ed-Dineveri) . Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. Tefsir-i el-Menar (Muhammed Abduh) c.s) Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). Malik el Ensari el Hazreci: Allah Resulünün (s. 636. Tefsir-i Nişaburi (Nizameddin en-Nişaburi) c. Müsned-i Bezzar (Ebu Bekir Ahmet el-Bezzar). 3 El-Bidaye ve'n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. 291 Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). s. 2. hicri 93 yılında vefat etmiştir. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s. s. 14. El-İstiab (İbn-i Abdulbirr) c. s. 7. 5.

s. s. s. Nazm-u Durer-is Sımtayn (Cemaluddin ez-Zerendi). Fezail-us Sahabe (Ebu Naim el-İsfehani). 2. 14. s. Mişkat-ul Mesabih (Hatib-i Tebrizi). El-Cami es-Sağir (Suyuti) c. Hanbel eş-Şeybani) c. s. 350. 16.Tehzib-ul Kemal fi Esma-ir Rical (Ebu Haccac-el Mezzi).Bureyde el-Huseyb Ebu Sehl el-Eslemi: Hicri 63 yılında vefat etmiştir. Ruh-ul Meani (Alusi el-Bağdadi) c. Sunen-i İbn-i Ebu Şeybe (Hafız İbn-i Ebu Şeybe el-Kufi). s. Riyaz-un Nezire (Muhibbuddin et-Taberi) c. El-Fusul ul-Muhimme (İbn-i Sebbağ el-Maliki) s. 94. Zeyn-ul Feta fi Şerh-i Sureti Hel Eta (Ebu Muhammed el-Asimi). Sunen-i İbn-i Mace (İbn-i Mace el-Gazvini) c. s. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s. 555 El-Hasais (Ebu Abdurrahman en-Nesai) s. İstiab (İbn-i Abdulbirr) c. s. 3. 2. 6. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 557.s) (Kemaluddin el-Meybudi). El-Keşf-u ve’l-Beyan (Ebu İshak es-Salebi). 152. Kifayet-ut Talib (Hafız el-Genci) s. 19. El-Hutat (Takiyuddin el-Makrizi) c. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. 25. 2. . Şerh-u Divan-i Emir-ul Mu’minin (a. 1. Zehair-ul Ukba (Muhibbiddin et-Taberi) s. 28-29. El-Musned (Ahmed b. Feraid-us Sımtayn (Hafız Ebu İshak Himvini). 222. 67. 2. 281.114. 2. 169. 473 (İmam Ali'nin (a. 4. Nuzul-ul Ebrar (Mirza Muhammed Bidahşi). El-Menakıb (Hatib-i Harezmi) s.s) hayatı bölümünde).

. s. s. 78 yıllarında Medine'de vefat etmiştir. İstiab (İbn-i Abdulbirr) c. 398. El-İktifa (İbrahim b. Tarih-i Allah-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlul Behced Efendi) s. 464.Cabir b. Esne’l Metalib (el-Cizeri). 6. Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlul Behced Efendi) S. 555. 205. 4. 3.Cabir b. El-Mustedrek (Hakim el-Nişaburi) c. s.s) (Hatib el-Harezmi) 4.Tefsir-i El-Menar (Muhammed Abduh) c. Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). Cunade Ebu Süleyman es-Suvai: Kufe’ye yerleşmiş. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. s. s. c. 20. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. 67. 337. 473. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi). 74 vefat ettiğini yazmıştır. Abdullah el-Vassabi). s. 21. 3. 23. 22. 67. Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). Tefsir-i Sa'lebi (Ebu İshak es-Sa'lebi). 397. hicri yetmiş senesinde burada vefat etmiştir. 20. 307 ve c.s) (Hatib el-Harezmi). 5. Tehzib-ut Tehzib (İbn-i Hacer) c. s 209. 2. El-Cami-us Sağir (Suyuti) c. 74. 6. 110.Sabit b. bölümünde. s. s. Tehzib-ul Kemal (Ebu’l Haccac el-Mezzi). Hilliyet-ul Evliya (Ebu Naim el-İsfehani) c. Nuzul -ul Ebrar (Mirza Muhammed Bidahşi) s. 7. 6. Miftah’un-Neca (Bidahşi). Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. İsabe H. Semure b. Maktel ul İmam es-Sıbt-eş Şehid (a. Vedia el Ensari el Hazreci el-Medeni Ebu Said Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. Abdullah el-Ensari: 94 yaşında hicri 73. 2. 5.

s. s. 25. El-Mucem-ul Kebir (Hafız et-Taberani) Miftah-ul Neca (Mirza Muhammed el-Bidahşi). 7. Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). 24.Cubeyr b. 31. 106. s. El-İktifa (İbrahim b. Adi el-Kureşi en-Nufili: Hicri 57. 6. Abdullah b. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s. Tarih-i Al-i Muhammed (kadı Muhammed Behced Efendi) s. Ziya-ul Alemin (Ebu’l Hasan eş-Şerif el-Fetuni). Feraid-us Sımtayn (Himvini) b. Meveddet-ul Kubra (Ali b. Nuhab-ul Menakıb (Kadi Ebu Bekir el-Cuabi).s) (Hatib el-Harezmi. 59 yıllarında vefat etmiştir. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. 9.s) (Hatib-el Harezmi). s. 298. 114 Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. Mecma-uz Zevaid (El-Heysemi) c. El-Umde (Şemsuddin İbn-i Batrik) s. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. Amrel Ensari: Hadis-ul Velayet (Hafız Ebu’l Abbas İbn-i Ukde). Mut'am b. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a.Cerir b. 6. 41. 336. Abdullah el-Vessabi). 16. 349. 58. s. 154-399. . Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi) s. 53. Sunen-i İbn-i Ebu Şeybe (İbn-i Ebu Şeybe el-Kufi). 23. Kifayet-ut Talib (Hafız el-Gunci) s. Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi) s. Cabir el-Becri: Hicri 51-54 yıllarında vefat etmiştir. Şeab el-Hemdani) Hadisin bir miktarını yazmıştır. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. 68.Cebelet b. 9.Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi).

114. s. . c. Maktel-ül İmam es-Sıbt-eş Şehid (a. Cunade el-Gaffari Ebu Zer: Hicri 31 yılında vefat etmiştir. 34. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir). El-İktifa (İbrahim el-Vessabi). 307 ve c. El İsabe (İbn-i Hacer) c.Hubşi b. s. Yenabi-l Mevedde (Süleyman el-Kunduzi) s. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 1. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s. 211 ve c. 5. 7. Hadis-ül Velayet (Hafız b.26.s) (Hatib el-Harezmi). 308. 205 Esne’l Metalib (El-Cizeri) s. Feraid-us Simteyn (Himvini) b. Ukde). Cuveyn Ebu Kuddame el-Ureyni el-Bicli: Hicri 76 veya 79 yılında vefat etmiştir. Maktel-ül İmam es Sıbt-eş Şehid (a. Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlul Behçet Efendi). El-Kuna ve’l Esma (Ebu Beşr ed-Dulabi). [438] Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. s. Mearic-ül Ula Fi Menakıb-il Murteza (Muhammed Sadrulalem). 1. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. s.a). El-Menakıb (Hafız İbn-i Meğazili). 3. 4. Nazım el-Ensari Ebu Cuneyde: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir). 372. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 367. (s.s) (Hatib-el Harezmi) Nuhab-ül Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi) 27.Cenda b. Amr b. c. 349. 5. 29. Cem-ul Cevami (Suyuti).Cundeb b. Cunade es-Seluli: Kufe’ye yerleşmiştir.4. 28. 58. 1.Habbe b.

s. 1.102. 1. Es-Sahih (Muhammed b. 25. . Er-Riyaz-un Nezire (Taberi) c. Ahbar. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. Useyd Ebu Seriha el-Gaffari: Şecere ashabındandır. 20. Feraid-es Simtayn (Hafız Ebu İshak el-Himvini) Fusul-ul Muhimme (Nuruddin İbn-i Sebbağ el-Mekki) s. 348. 114. İsa et-Tirmizi) c.ud-Duvel (İbn-i Senan el-Kirmani) s. Bedil b. 304. Verka El-Huzai: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c.[439] Hicri 40. Siret-ul Halebiyye (Burhanuddin el-Halebi) c. 368. Tarih-i Al-i Muhammed (Behced Efendi) s. 31. 154. 2. Kenz-ul Ummal (Muttaki Hindi) c. Tarih-i Dimaşk (İbn-i Asakir) Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). 6. 25.298. Tarih-ul Hulefa (Suyuti). 30. ve c. Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi) c. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir).Huzeyfe b. Es-Sevaik-ul Muhrika (İbn-i Hacer el-Heytemi) s. 5. Miftah-un Neca (Mirza Muhammed el-Bidahşi). 209. Nuzul-ul Ebrar (El Bidahşi) s. 3. 2. 301. El-İsabe (İbn-i Hacer) c. 169. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 7. 9. 60. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). s. 106. s.Habib b. 42 yıllarında vefat etmiştir.Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). El-Mucem el-Kebir (El-Hafız et-Tebaran-i).

Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi.) El-Muhtare (Ziya el-Mukaddesi). El-Mu'cem-ul Kebir (Hafız et-Teberani). Miftah-un Neca (El-Bidahşi). Maktel-ul İmames- Sıbt eş-Şehid (Hatib-el Harezmi). Menakıb-us Selase, s.19. El-Mucez (Hafız Ebu’l Futuh Ebu’l Fezail.) Nuzul-ul Ebrar (El-Bidahşi) s.18. Nevadir-ul Usul (Hakim et-Tirmizi). Yenabi-ul Mevedde (El-Kunduzi), s. 38. 32- Huzeyfe b. Yeman el-Yemani: Hicri 36 yılında vefat etmiştir. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri). Hadis-ül Velayet (İbn-i Ukde). Duat-ül Hudat (Hakim el-Haskani). Nuhab-ül Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 33- Hassan b. Sabit Ebu Velid: Hicri, 54, 55 yıllarında vefat etmiştir, Hicri birinci yüzyılın Gadir şairlerindendir. 34- İmam Hasan-el Müçteba (a.s):[440] Hadis-ül Velayet (İbn-i Ukde). Maktel-ül İmam es-Sıbt eş-Şehid (a.s) (Hatib Harezmi). Nuhab-ül Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). Yenabi-ül Mevedde (Kunduzi) s. 482. 35- Seyyid-uş Şuheda İmam Hüseyn (a.s):[441] Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). Hilliyet-ul Evliya (Ebu Naim İsfehani), c. 9, s. 64. Zeyn-ul Feta (Ebu Muhammed el-Asımi).

Maktel-ül İmam es-Sıbt eş-Şehid (a.s) (Hatib el-Harezmi) El-Menakıb (Hafız ibn-ul Meğazili). Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi) 36- Halid b. Zeyd el-Ensari Ebu-Eyyub. Rum savaşında Hicri 50, 51, 52 yıllarında şehid olmuştur. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 3, s. 307 ve c. 5, s. 205-206. Esne’l Metalib (El-Cizeri) s. 4. El-İsabe (İbn-i Hacer), c. 6, s. 223 ve c. 7, s. 780. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. 5, s. 209. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s.114. Cem-ul Cevami (Suyuti). Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Riyaz-un Nezire (Muhibbuddin et-Taberi) c. 2, s. 169. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. 2, s. 154. Mu'cem-ul Kebir (Hafız Süleyman et-Taberani). Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). Nuzul-ul Ebrar (Mirza Muhammed el-Bidahşi) s. 20. 37- Halid b. Velid b. Muğire el-Mahzumi Ebu Süleyman: Hicri 21, 22 yıllarında vefat etmiştir. Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 38- Huzeyme b. Sabit el-Ensari: Sıffın'da Hicri 37 yılında şehit olmuştur. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 3, 307. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 4. Tarih-i Al-i Muhammed (Behced Efendi) s. 67. Cevahir-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi).

39- Huveylid b. Amr el-Huzai Ebu Şureyh: Medine'ye yerleşmiş, Hicri 68 yılında vefat etmiştir. Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). Hilyet-ul Evliya (Hafız Ebu Naim el-İsfehani). Vesilet-ul Meal (Ahmed b. Fazl Baksir el-Mekki). Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi) s. 38. 40- Ruf'aa b. Abdulmunzir el-Ensari: Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Kitab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 41- Zubeyr b. Avam el-Kureyşi: Hicri 36 yılında öldürülmüştür. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri). Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Hitab-ul Gadir (Mensur er-Razi). Menakıb (Hafız İbn-i Meğazili). Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 42- Zeyd b. Erkam el-Ensari el-Hazreci. Hicri 66, 68 yıllarında vefat etmiştir. İstiab (İbn-i Abdulbirr). El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. 5, s. 208-209 ve c. 7, s. 348. El-Beyan ve’t-Tarif (İbn-i Hamza el-Harrani) c. 2, s. 136-230. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s.114. Tezkiret-ul Hevas (İbn-i Cevzi) s.18. Telhis-ul Mustedrek (Zehebi) c. 3, s. 533. Tehzib-ul Tehzib (İbn-i Hacer) c. 7, s. 337. Tehzib-ul Kemal (Ebu Haccac el-Mezzi). Cami-us Sağir (Suyuti) c. 2, s. 555. Cem-ul Cevami (Suyuti). Hadis-ul Velayet (Muhammed b. Cerir et-Taberi).

El-Hasais (Nisai) s. 15-16. Ruh-ul Meani (Alusi el-Bağdadi) c. 2, s. 350. Er-Ravze (Muhammed b. İsmail el-Yemeni). Riyaz-us Salihin (Hafız en-Nevevi) s.152. Riyaz-un Nazire (Muhibbuddin et-Taberi) c. 2, s. 69. Zeyn-ul Feta (Hafız Ebu Muhammed el-Asımi). Şerh-i Divan-ı Emir-ul Mu'minin (a.s) (Kemaleddin el-Meybudi). Şerh-ul Mevahib (Ebu Abdullah ez-Zerkani) c. 7, s. 13. Es-Sahih (Tirmizi) c. 2, s. 298. El-Umde (Şemsuddin İbn-i Batrik) s.51. Feraid-us Sımtayn (Ebu İshak el-Himvini) b. 58. El-Fusul-ul Muhimme (İbn-i Sabbağ el-Mekki) s. 24. Kifayet-ut Talib (Hafız el-Kunci) s.14-15. Kenz-ul Ummal (el-Muttaki el-Hindi) c. 6, s. 102-152-154-390. El-Kuna vel-Esma (Ed-Dulabi) c. 2, 61. Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Haysemi) c. 9, s. 104-105-163 Mehasin-ul Ezhar (Allame Hamid el-Mehalli). Mustedrek (Hakim en-Nişaburi) c. 3, s. 109-533. Musned (Ahmed b. Hanbel) c. 1, s. 118 ve c. 4, s. 368-372 Mişkat-ul Mesabih (Hatibet-Tebrizi) s. 557. Mesabih-us Sunne (Hafız el-Beğvai) c. 2, s. 119. Metalbi-us Seul (Kemaleddin Muhammed b. Talha) s.16. Mu'cem-ul Kebir (Hafız el-Harezmi) s. 93. Menakıb (Hafız İbn-i Meğazili). Mizan-ul İ'tidal (Şemsuddin ez-Zehebi) c. 3, s. 224. Nuzul-ul Ebrar (Mirza Muhammed el-Bidahşi) s. 19-21.

67. 1. 212 ve c. 30. 44. s. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. Hasais (Nisai) s. s. 567. Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). Ebu Vakkas Ebu İshak: 54 ve 58 yılları arasında vefat etmiştir. El-İktifa (İbrahim b. 3. 7. 340. El-Bidaye ve’n-Nihyae (İbn-i Kesir) c. Zeyn-ul Feta (Hafız Ebu Muhammed el-Asımi. Sunen (İbn-i Ebu Asım). 233. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s.3-4. Tarih-i Hulefa (Suyuti) s. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). s. 46.Zeyd (Yezid) b. Hadis-ul Velayet (Hafız b. Sunen (Said b. El-İsabe (İbn-i Hacer) c. s. 25. 4.Zeyd b. Abdullah el-Ensari: Hadis-ul Velayet (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde). Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 2.43.Sa'd b. Cem'ul Cevami (Suyuti). 18. 1. Şerahil el-Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Behced Efendi) s. s. Sabit Ebu Said: Hicri 45-48 veya 50 yıllarından sonra vefat etmiştir. Umde (Şemsuddin İbn-i Batrik) s. . 48.Mensur).Zeyd b.) Sunen-i (İbn-i Mace) c. 4. Hilyet-ul Evliya (Hafız Ebu Naim el-İsfehani) c. 356. s. 5. 114. s. Mektel el-İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. 45. Abdullah el-Vessabi).s) (Hatibel-Harezmi). Ukde).

Feraid-us Sımtayn (Himvini). s. Esn el-Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 154-405. 14. Tefsir-i İbn-i Kesir (İbn-i Kesir ed-Dımışki) c. 2. Nuzul-ul Ebrar (Mirza Muhammed Bidahşi) s. .Sa'd b. 114. 15 yıllarında vefat etmiştir.15-16. 107. 47. Kifayet-ut Talib (Hafız el-Kunci) s. Maktel-ul İmam es-Sibt eş-Şehid (a. Cunade el-Avfi: Atiyet-ul Avfi'nin babasıdır. 116. 309. Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Haysemi) c. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s. s. s. Fezail-us Sahabe (Hafız Ebu Naim el-İsfehani). Hadis-ul Velayet (Hafız b.s) (Hatibel-Harezmi). Menakıb (Hafız İbn-i Meğazili). 3. Maktel-el İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. 49. s. Tefsir-i Nişaburi (Nizamuddin en-Nişaburi) c. Kitab-ul Gadir (İbn-i Cerir et-Taberi).Sad b. s. Ubade el-Ensari el Hazreci: Oniki vekillerden olup hicri 14. 6. s. Mustedrek (Hakim Nişaburi) c. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. Muşkil-ul Asar (Hafız Ebu Cafer et-Tahavi) c. 20. 349-350. Malik el Ensari el-Hudri Ebu Said: Hicri 63-64-65-74. 9. 194 Cem-ul Cevami (Suyuti). Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Ukde).Sa'd b. 6. Nuhab'ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi).s) (Hatib Harezmi). 7. Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi) 48. 3. s. 2. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. yıllarında vefat etmiş ve Baki'de defn olunmuştur.

36-37'de. 50. Ubade el-Ensari: Kitab-ul Velayet (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde). H. Cundeb el-Fezari Ebu Süleyman: Basra’da Ö. Amr b. 390-403. Ö. Hadis-ul Velayet (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde). Menakıb Kitabında Gadir hadisini rivayet eden yüz kişinin arasında zikretmiştir. H. 4. Ruh-ul Meani (Alusi el-Bağdadi) c. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 53. Mu’cem-ul Avsat (Hafız et-Taberani). El-Menakıb (Hatib el-Harezmi) s. 259-298. 80. 58-60'da. Ekva’ el-Eslemi Ebu Muslim: Ö. 2. Zeyd el-Kureşi el-Advi: H. Sa'd b. Feraid-us Simtayn (Ebu İshak el-Himvini). Feriad-us Simtayn (Ebu İshak el-Himvini) b. 54. 6. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. Nahab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). s. s.Seleme b. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. Nuzul-ul Ebrar (Bidahşi) s. H. 108.Hasais-ul Aleviyye (Hafız Ebu Fethen Netenzi). Ma Nezele Min-el Kur'an Fi Aliyyin (Hafız Ebu Naim el-İsfahani). Fusul-ul Muhimme (İbn-i Sebbağ el-Mekki) s. 2. 50-51'de Vefat etmiştir: Aşere-yi Mubeşşere’dendir.Said b. 27. 52.Ebu Abdullah Selman el-Farisi: 300 yaşlarında. Hafız İbn-i Megazili. . 74'de. 51. 9. Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi) c. 349. Umdet-ul Kari (Bedruddin İbn-i Ayni). Durr-ul Mensur (Suyuti) c.Semuret b. 58. Kitab-ul Velayet (Hafız Ebu Said es-Secistani). 20.Said b. s. s.

Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi) c. İclan el-Bahili Ebu İmame: Şam'a yerleşmiş ve orada ö.Sadi b. 38'de. H. 6. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 36’da vefat etmiştir. Tehzib-ut Tehzib (İbn-i Hacer) c. 86 da vefat etmiştir. 307. Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi).Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. ö. 391. Zeyn-ul Feta (Hafız Ebu Muhammed el-Asimi). Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. s. 3.Zamiret-ul-Esedi: Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). 56. El Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir ed-Dimeşki) c. s. Kitab-ul Gadir (Şeyh Mansur er-Razi). 57. 59. h. s. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 83 ve 154. 1. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. .Talha b. h. Ö. 4. Kenz-ul Ummal (Muttaki el Hindi) c. 11. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 2. 3. H. 55. S'ad el-Ensari el-Hazreci es-Said Ebu Abbas. 91'de vefat etmiştir.Sehl b. 4. s. 107.Sehl b. 9. 67. s. 7. Ubeydullah et-Temimi: 63 yaşında Cemel savaşında. Hadis-ul Velayet (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde). s. Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kundizi) s. Cem-ul Cevami (Suyuti). Muruc uz-Zeheb (Mes’udi) c. Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlul Behcet Efendi) s. 58. 38. Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). Hanif el-Ensari el-Avsi: Ö. 349.

100.s) (Hatibel-Harezmi). 5. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 61. Umeyr en-Numeyri: El İsabe (İbn-i Hacer el-Askalani) c. s. s. 179. 2. 5. ve c.El-Mustedrek (Hakim en-Nişaburi) c. El-İsabe (İbn-i Hacer) c. H. 255. 92-93. 3. da. Fusul-ul Muhimme (Nuredin b.Amir b.15-17. s. 92. 2. 252 ve c. 62. 110. 4. Sabbah el-Mekki). Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 171. 2. El-Menakıb (İbn-i Meğazili el-Vasiti) Aşere-i Mubeşşere’den nakletmiştir. 276 ve 348. 108. 3.Amir b. El-İsabe (İbn-i Hacer) c.257 Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). 154. 102. 3. 257 63. Maktel-ul İmam es-Sibt eş-Şehit (a. El-Beyan ve’t-Tarif (İbn-i Hamza el-Harrani). s. El-Hasais (En-Nisai) s.Amir b. . Leyla Zamre: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 2. 376. Zeyn-ul Feta (Hafiz Ebu Muhamed el'Asımi). Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). 211 ve c. s. 2. 7. s. Leyla el Geffari: El İsabe (İbn-i Hacer el Askalani) c.Amr b. 60.112. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Vesile Ebu et-Tufeyl: Ö. s. Er-Riyaz-un Nezire (Muhibbuddin et-Taberi) c. Vesilet-ul Meal fi Menakıb-il Al (Şeyh Ahmed el Mekki). El Mucez (Hafız Ebu Futuh Es'ad el İcli). El-Menakıb (Hatib el-Harezmi) s. s.

3. 298. h. Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Behcet Efendi) s.Abdullah b. 2. Yenabi-ul Mevedde (el-Kunduzi) s. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). Yamur ed-Deylemi: Kufe’ye yerleşmiştir. s. 68. 408.Aişe b. Kifayet-ut Talib (Hafız el-Kunci) s. 31. 67. El-Menakıb (İbn-i Meğazıli el-Vasıtı).s) (Hatib el-Harezmi). s. El-Musned (Ahmed b. 32’de vefat etmiştir. El-Menakıb (Hatib el-Harezmi) s. 118 ve c. 4. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde).a)'in amcası ö. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). s.Abdurrahman b. 205. Hadis-ulVelayet (Hafız İbn-i Ukde). Maktel-ul İmam es-Sıbt eş Şehid (a. s. El-İsabe (İbn-i Hacer) c. H. 69. 390. 5. 3. 65.Abdurrahman b. 32'de vefat etmiştir. 109-110 ve 533. Esne’l Metalib (el Cizeri) s. Abdulmuttalib b. 2. s. 3. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. 37. 93 ve 217. s.Abdurrahman b.Es-Sahih (Hafız et-Tirmizi) c.15.a. Hanbel) c. 307 ve c. Abdurrab el Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. Esne’l Metalib (Şemsuddin el Cizeri). Avf el-Kureşi: Ö. s. Kitab-ul Gadir (Şeyh Mensur er-Razi). Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). s.Abbas b. El-Mustedrek (Hakim en-Nişaburi) c. 6. 64. 370. Haşim: Resulullah (s. 66. Ebu Abd-ul Esed el-Mahzumi: . 1. Ebu Bekir: Resulullah'ın eşi. 67.

Ebu Talib el-Haşimi: Hicri 80'de vefat etmiştir. 74. 76. 72.Abdullah b. 3. 205. 70. Sabit el-Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. s. s.Abdullah b. Cafer b. 307 ve c. Tefsir-i Fahri-Razi.Abdullah b. Hantab el-Kureyşi el Mahzumi: İhya’ul Meyyit (Hafız Celaluddin es-Suyuti). El Erbein et Tuval (Hafız İbn-i Asakir).Abdullah b. .114.Abdullah b. El-Emali (Hafız Ebu Abdullah el-Mahamili). s. Tarih-i Ali Muhammed (Kadı Behlül Behcet efendi) s. Verka: Huzaa kabilesinin büyüğü olan.68'de vefat etmiştir. El-İktifa (İbrahim b.Hadis-ul Velaye (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde). 337 ve 348. 509.s) (el Harezmi). Fazlullah). Rabia: Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a.Abdullah b. Gadir hadisi hakkında 6. Tarih-ul Hulefa (Suyuti). Tefsir-i İzzuddin (er-Res'ani el-Musıli). Abdullah el-Vessabi). 3.) 71. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde).Abdullah b. 5. 75. El Erbein (Cemaluddin Ataullah b. El-Emali (El Murşidu Billah). Bedil b. s. c. bölümünde buna değindik. Bölümde ondan sözler nakledildi. Sıffin savaşında öldürülen. "Rukban" gününde İmam Ali (a. H. Abbas. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. 67 73. Beşir el Mazini: Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). 2.s)'a Gadir hadisi hakkında tanıklık eden bir şahıstır (Kitab'ın 5. El İsabe (İbn-i Hacer el-Askalani) c. 7. 636.

87 de vefat etmiştir. 78. 4. s.Tefsir-i Nişaburi (Nizamuddin et Taberi) s. Kitab-ul Velayet (Hafız Ebu Said es-Secistani). 203. 6. Abdullah el-Vessabi). Şems-ul Ahbar (Ali b. Er-Riyaz-un Nezire (Muhibbuddin et Taberi) c.115. 9. Miftah-un Neca (Mirza Muhammed el-Bidahşi).114. 72-73'de vefat etmiştir. El-Musned (Ahmed b. Hanbel) c. Es-Sunen (Hafız İbn-i Ebu Şeybe). 132. 348.75. Tarih-i Hulefa (Suyuti) s. Kifayet-ut Talib (Ebu Abdullah el Kunci) s. 1. 87. Muhammed el Haskani). Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. 108. 6. Evfa Alkeme el Eslemi: H. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). El-Menakıb (Hatib el-Harezmi) s. 2.Abdullah b. 21. 153. El-Keşfu ve’l-Beyan (Ebu İshak es-Sa’lebi). Ma Nezele Min’el Kur'an fi Emir-il Muminin (Hafız Ebu Bekir eş Şirazi). 3. Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi) c. Feraid-us Simtayn (Ebu İshak el-Himvini). Ruh-ul Menai (el Alusi el Bağdadi) c. El-İktifa (İbrahim b. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 106. Nuzul-ul Ebrar (el-Bidahşi) s. Cem-ul Cevami (Suyuti). 9.20. s. . Ömer b. Hattab. Kenz-ul Ummal (Muttaki el Hindi) c. Mecma-uz Zevaid (Hafız el Heysemi) c. 77. 154. 86. 331. s. s. s. H.Abdullah b. El-Mustedrek (Hakim en-Nişaburi) c. 2.

Cevahir-ul Akdeyn (es-Semhudi). s. 3. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a.a.a) (Kadı Behlül Behcet efendi) s. Azib el Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 2. Tefsir-i Şevkani (Kadi eş-Şevkani) c. s. 348. Affan: H. Vesilet-ul Meal (Şeyh Ahmed el Mekki). 382. 82. Nuzul-ul Ebrar (el-Bidahşani) s. 20. Hatem Ebu Tureyf: H. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde).s) (Hatib el Harezmi) 80.Ubeyd b. Tarih-i Âl-i Muhammed (s. El-İsabe (İbn-i Hacer el-Askelani) c.Abdullah b. 83. Ed-Durr-ul Mensur (Suyuti) c. 2. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. s. Kitab-ul Gadir (Şeyh Mensur er-Razi). 247. 2. 2. El-Menakıb (İbn-i Meğazili). .Abdullah b. Ruh-ul Meani (el Alusi. 68'de 100 yaşlarında vefat etmiştir. 57. bölüm. 35'te vefat etmiştir. Miftah-un Neca (Mirza Muhammed el-Bidahşi). el-Bağdadi) c. 3. Yamil: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 4. 298. 33'de vefat etmiş. 307 ve c.Adi b.Osman b. Mes'ud el Hezli: H. Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi) s.s) (Harezmi) 4. 205. s. s.El-Mu'cem-ul Kebir (Hafız et-Teberani). 5.67.34. 79. 32. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). Baki mezarlığında toprağa verilmiştir. 81.

Yenabi-ul Mevedde (el-Kunduzi).Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi). Ebu Talib (a. 7. 86. Abdullah el Vessabi). 307. 5. s. 80'de vefat etmiştir.s)'ın "Gadir" hakkındaki şiiri meşhurdur. 107. Busr el-Mazini: Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). s. 348 ve c. 84. Tarih-i Âl-i Muhammed (s. 64. Amir el-Cuhniyy: Üç yıl Muaviye tarafından Mısır'da valilik yapmış ve H. Tarih-i Hulefa (Suyuti) s.114. 2. Mecma-uz Zevaid (Hafız el Heysemi) c. 337. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). Cem'ul Cevami (Suyuti). El Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. Feraid-us Simtayn (Hafız el-Himvini). 2. Hilyet-ul Evliya (Ebu Naim el İsfehani) c. 6.s)'da Gadir hadisini rivayet etmiştir: El İktifa (İbrahim b. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. El Emali (Hafız Ebu Abdullah el Mehamili). önceki bölümlerde geçti.67.154-397-399 ve 406.s): Hz. Es-Sünen (Said b. s. s. s. Cevahir-ul Akdeyn (Es Semhudi) .Atiyye b.İmam Ali b. 211. Vesilet-ul Meal (Şeyh Ahmed el Mekki).a) (Kadı Muhammed Behlül Behcet efendi) s. s. Es-Sünen (İbn-i Ebu Asım). Tehzib-ut Tehzib (İbn-i Hacer) c. İmam Ali (a. s. İmam Ali (a. . Meşkil-ul Asar (et Tahavi) c. 9.a.Mensur). 9. Bu şiirleri güvenilir raviler nakletmiştir.Ukbe b. Ali (a. 85.s)'ın "Şüra" "Gemel" ve "Rahbe" günlerinde Gadir hadisiyle kendi imametine delil getirmesi.

Hadis-ul Velaye (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde).s) (Harezmi). 37'de Sıffin'de şehit olmuştur. 65.186. 3. s. Şerh-i Nehc-ul Belağa (İbn-i Ebu’l Hadid) c. s. 303. El-Musned (Ahmed b. H. Riyaz-un Nazire (Muhibbuddin et-Taberi) c.Ömer b.Öme b. 6. Hattab. 67. Nuzul-ul Ebrar (el-Bidahşi) s. 152. 107. Ebu Seleme el Mahzumi: Annesi Ümm-i Seleme Resulullah (a. H.Yasir: H. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. Hanbel) c. s. 7. Feraid-us Sımtayn (el-Himvini) c.Ammare el Hazreci el Esnari: "Yemame" gününde öldürülmüştür. Sıffin (Nasr b. . 1. Mucem-ul Kebir (et-Taberani). 40 ve 58. 90. s. 87.Ammar b. s. 89. Esne’l Metalib (el-Cizeri) s. Zehair-ul Ukba (et-Taberi) s. 5. 2. El-Bidaye Ven Nihaye (İbn-i Kesir) c. 273. 9. 20. 4. Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi) c. Miftah-un Neca (Mirza Muhammed el-Bidahşi).El-Mustedrek (Hafız en-Nişaburi). 2. 83'de vefat etmiştir. Miftah-un Neca (El-Bidahşi).s)'ın eşidir. 23'de öldürülmüştür. 2. 88. 213. 349 ve c. 161 ve 244. s. Nuzul-ul Ebrar (el Bidahşi). Mizan-ul İtidal (ez-Zehebi) c. s. El-Erbain (Cemaluddin Ataullah). Tarih-i Hulefa (Suyuti) s. s. Muzahim) s. Maktel ul-İmam es-Sıbt eş Şehid (a.

Abdullah el-Vessabi). Hasin Ebu Necid el-Huzai: H. .(Harezmi). H.s) (Hatib el-Harezmi). 93. As.Cuhniy Ebu Talha (veya Ebu Meryem): El İktifa (Şeyh İbrahim b. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. 4. 6.İmran b. Kitab-i Gadir-i Hum (İbn-i Cerir).(el Harezmi). 50'de vefat etmiştir.Amr b. 43'de vefat etmiştir.s. 154. El-Menakıb (Hafız b. 91. Murre el. Şerhabil: Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid -a. Yenabi-ul Mevedde (el-Kunduzi). El-İmamet-u ve’s Siyase (İbn-i Kuteybe) s. Mucem ul-Kebir (Hafız et-Taberani).Amr el-Huzai el-Kufi: H.Fasl-ul Hitab (Hafzi Muhammed Hace Parsa). Miftah-un Neca (Mirza Muhammed el-Bidahşani). Fezail-us Sahabe (Hafız ebu Said es-Sem'ani). El-Menakıb (Hatib el-Harezmi).Amr b.s) (Harezmi). 52!de Basra'da vefat etmiştir. el Hanbel). Usul-ul İmam (Mevlevi Muhammed Saim el-Buhari).(a. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid. 94. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid -a. 93. Esne’l Metalib (el-Cizeri) s. s. Meveddet-ul Kurba (Şehabuddin el-Hemdani).Amr b. Me'aric-ul Ula (Şeyh Muhammed Sadrulalem). 92. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). 95. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a.s. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde).

Kays b.Malik b.[443] 101. Utbe el-Eslemi Ebu Berze: H.a): Resulullah (s. Sabit el-Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde).Ucre Ebu Muhammed el-Medeni: H. Hamza b. 305.Nuzul-ul Ebrar (Bidahşi). s. Tarih-i Hulefa (Suyuti) s. 368. s. 51'de vefat etmiştir. . 96.a)’in kızı. 74'de vefat etmiştir. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). Huveyris el-Leysi Ebu Süleyman: H. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). 1. Mearic-ul Ula (Şeyh Muhammed Sedrulalem).114. O'na tanıklık etmişir.Fatimet-uz Zehra (s. 1. Esne’l Metalib (el Cizeri). 99.Fuzle b. El-İsabe (İbn-i Hacer el-Askalani) c. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). Meveddet-ul Kurba (Şehabuddin el-Hemdani).Ka'b b. 100.Kays b. Abdullah el-Vessabi).a. El-İktifa (Şeyh İbrahim b.s) "Rukban"[442] hadisesinde Gadir hadisini söylerken. beşinci bölümde bahsettik. Nitekim Gadir hadisiyle Muaviye'ye delil getirmesi altıncı bölümde geçti. 97. Fezail-us Sahabe (İbn-i Naim el İsfehani). Gadir hadisini delil getirmiştir. Hadis-ul Velaye (Hafız ebu Abbas İbn-i Ukde). Kitab-ı Gadir (Şeyh Mansur er-Razi). 102. Yüzyılda Gadirle ilgili şiir söyleyenlerdendir. 65'de Horasan'da vefat etmiştir. Abdulmuttalib. Kitab-ul Gadir (Mansur er-Razi).Fatime b. 98. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). İmam Ali (a. Sa'd Ubadet-ul-Ensari Hazreci: 1.

(Hatib el-Harezmi). 542. 37'de Sııffın'de öldürülmüştür. Amr el Huzai: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). Ona "Veheb-ul Hayr" da diyorlar. 348.Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi) c. Mearic-ul Ula (Sadrulalem).s) (Harezmi). 1.Mikdad b. 205. Nuzul-ul Ebrar (Bidahşani) s. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid -a. Miftah-un Neca (Mirza Muhammed el-Bidhaşani). Utbe b. 108. 20. 6. 106. 104. 105. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). Tarih-i Âl-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlül Behcet Efendi) s. El-Menakıb (Ahmed b. 103. 5.Haşim el-Merkal b. s. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid -a.Veheb b. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). Abdullah es-Suvai: H.Naciye b. 9. s.(Harezmi). Hanbel eş-Şeybani). s. 307 ve c.Vahşi b.Numan b.(Harezmi). 108. Hamza: Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid -a.s.s. 33'te 70 yaşında vefat etmiştir. 74'te vefat etmiştir. 67. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. İsabe (İbn-i Hacer Askalani) c. s. 5. 109. Harb el-Habeşi el-Hamsi: Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). 107. . Aclan el-Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c.Veheb b. s. 3. Feraid-us Simtayn (Himvini). Amr el-Kindi ez-Zuheri: H. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c.s. 3.Ebi Vakkas el-Medeni: H. s.

3 s. şart ve durumlardan korkarak onu başkalarına iletmeyen kimseler de olmuştur. 5 s. Ayrıca rivayetlerin senet ve kaynaklarını ve ravilerin sikalığını geniş bir şekilde görmek isteyen herkes Gadir. Olayın tabiatı şunu gerektirir ki. Evvelde de. 233 ve c. Evet. dağ ve çöllerde ölerek. yüz bin kişiyi aşmaktaydı. Gadir hadisini rivayet eden sahabelerin büyüklerindendi. BÖLÜM TABİİNİN GADİRE VERDİĞİ ÖNEM 8. kitabının birinci cildine müracaat edebilir. . 6. 93 ve c. Genellikle muhaddislerin çoğu onu nakletmiş ve isimlerini zikrettiğimiz sahabeler de o muhaddislerdendiler. Murre b. Ancak kalplerinde kinleri olan az sayıda bazı kimseler onu (hadisi) nakletmekten çekinmişlerdir. Veheb es-Sakafi: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. seferde bu ilginç olaya şahit olanlar. Bu 110 kişi. 8.Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). isimlerini zikrettiğimiz şahıslar hadisin tevatürünün isbatı için yeterlidir. üzerinde konuşmuşlardır. Zira zikredilen hadisi duyan hafızlar. sonda da Allah'a hamd olsun. Gadir hadisi ravilerinin bu rakamdan kat kat fazla olduğunu gerektirmektedir. 7. vatanlarına döndüklerinde onu genellikle yanına uğrayanlara anlatıp. bölümde bu konuyla ilgili sözler zikredilecektir. 542. o Gadir olayında bulunmuşlardır. 3 s. Bölüm TABİİNİN GADİRE VERDİĞİ ÖNEM Kısa Bir Bakış Burada Tabiinlerden Gadir hadisini rivayet eden ravilerin isimlerini zikredeceğiz. El-İsabe (İbn-i Hacer el-Askalani) c. Bütün bunlarla birlikte.Ya'la b. 10. bölümde rivayetlerin kaynaklarını zikrettik. 2 s. onu diğerlerine ulaştıramayan kimseler de vardır. genellikle böyle yapıyorlardı. Hadisleri nakledilmeyen ve senetler kendilerine ulaşmayan göçebeler de. 110. Bu sayıdan daha fazla sahabelerin isimlerinide görmüş olmayabiliriz. Tabiin’den Gadir Hadisini Rivayet Edenler Ebu Raşid Hubrani eş-Şami (Hızır Numan). Çünkü durum. Bu hadisi duyup.

Zirr b. Ziyad b. Ebu Ziyad. Hattab el-Kureyşi el-Advi el-Medeni ö. h. Ebu Salih es-Semman Zekvan el-Medeni H. Riyah b. Malik. Ammare. h. Buşr diye yazılmıştır). 115'de. 114. 81. Hayseme b. Ebu Unfevane el-Mazini. Ömer el-Kindi el-Bezzar (veya el-Bezzaz) el-Kufi Ebu Amr ö. Cemil b. h. Said b. Nubate et-Temimi el-Kufi. Rabia el-Cureşi[445] ö. Yusey’i el-Hemdani el-Kufi. Muaviye ve Said b. 94'te vefat etmiştir.[444] Ebu Leyla el-Kindi (ismi. Zeyid b. Hamid-ut Tavil Ebu Ubeyde b. Abdullah b. 117. . Haccac tarafından öldürülmüştür. Malik b. Hubeyş el-Esedi Ebu Meryem ö. Nasr. Hars b. Ebu Süleyman el-Müezzin. 82 veya 83'de. 143'de. Ayas b. h. Abdurrahman el-Cu'fi el-Kufi ö. 82'de vefat etmiştir. Cübeyr el-Esedi el-Kufi h. Abdurrahman b. Uteybe el-Kufi el-Kindi ö. Hamid b. Salame b. Salim b. Said b. Ebu Sabit el-Esedi el-Kufi ö. 119'da. 95’de.Ebu Seleme b. Ebu Hamid el-Basri ö. h. h. h. Ebu Abdurrahim el-Kindi. Ebu Haddan (Zihaddan el-Kufi). Avf ez-Zuheri (Abdullah veya İsmail) H. 61 veya 74'de öldürülmüştür. Ebu Kasım Esbağ b. 101'de vefat etmiştir. 80 de. Habib b. Ammare el-Hazreci el-Ensari. Huseyin b. Huveyris. Harise b. 60. h. Ömer b. 106'da. Hakem b. Nuzeyr. Harsi en-Nehai el-Kufi Ebu Musenna Zazan b.

12. Seleme b. Vahab el-Hemdani el-Kufi ö. Muzahim el-Hilali Ebu Kasım ö. 127'den sonra vefat etmiştir. 13. Munzir b. Şerik el-Amiri el-Kufi. Gaffar. Ziyad el-Esedi el-Kufi Ebu Meryem.Abdurrahman b. 129. 112'de. Sa’ad b. Kuheyl el-Hazremi el-Kufi Ebu Yahya ö. Yezid el-Hemdani Ebu Ammare. Ö.Abdullah b. 16. Sehm b. 90'da. 74'den sonra vefat etmiştir. Abdullah es-Sebii el-Hemdani Ebu İshak ö.Amr b. Abdullah b. Hüşeb el-Eş’ari. h. h.Abdurrahman b. 7-Abdullah b. Said b. Ali Emir-ul Muminin (Velid zamanında veya önceleri vefat etmiştir.Ammare b. 121'de. . 3. Mehran el-A'meş Ebu Muhammed (H-61'de) ö. Hasim el-Esedi. 82. Aişe b. 106'da. h. 2. Ebu Leyla ö. 11.Atiyye b. Cadet b. Talha b. 105'de. h.Amr b.Ömer b. h. h. 17. Kays[446] el-Hilali Ebu Sadık ö. Amir b. Muhammed b. 131'de. Tavus b. 14. 6. Zeyd b. Ced’an el-Basri Ö. 101'de.Amr b. 116'de. Meymun[449] el-Evdi Ebu Abdullah ö. 147. 117'de. 83 veya 86'da.Abdullah b. Murre[448] Ebu Abdullah el-Kufi el-Hemdani (Zumre) ö. H. 5. 140'de. h. Sa'd ö.Abdullah b. h. 9. 116'da.Ömer b. 1. h. 104'de. Ya'li b. 18. 8. Sabit el-Ensari el-Kufi. H. 94'de. Zehak b. h. Murre. 148'de. h.) 15. Es'ad b. 118'de. h.Adi b. Şehr b.Ömer b. Zurare. Cuveyn el-Abdi Ebu Harun Ö H. Cunade el-Avfi el-Kufi Ebu Hasan (Meşhur Tabiinlerdendir) 10. Muserrif el-Eyami (el-Yemami) el-Kufi. Süleyman b.Ali b. h. h. Süleym b. Hisan el-Yemani el-Cendi ö. ö. Akil el-Haşimi Ebu Muhammed ö.Amr b. Abdulaziz[447] Ö H. Carud el-Abdi.Abdullah b. Museyib el-Kureyşi el-Mahzumi (Ebu Hureyre’nin damadı) ö. Sabit (İbn-i Abdullah el-Cumhi el-Mekki) ö. h. 134'de. Sa'd b. Hubeyre. Ebu Vakkas el-Medeni ö. Abduhayr b. 76'da. 4.Sid b. h.

Ali Emir-ul Mu’minin ö. Tahman el-Verrak Ebu Reca el-Horasani ö. 86'de. Abdulaziz zamanında vefat etmiştir. 30.Kays es-Sekafi el-Medaini Ebu Meryem. Ebu Vakkas ez-Zuheri ö. 36.Muhacir b. Sa'd el-Hemdani el-Kufi. 35.[451] 32.Umeyre[450] b. Süleym el-Fezari el-Vasiti Ebu Belc.Muslim el-Mullai. 43. 38. 26.Yahya b. Avdi el-Kufi Ebu Davud.Muttallib b. 129'da ve onun ö. Zueyb ö. Malik el-Medeni (Sehl’in bacısı). Abdurrahman b. 136'da. 25. Talha b.Yezid b. h. Hubeyre el-Mahzumi.Yasar es-Sakafi Ebu Nuceyh ö. 100'de.Muslim b. 31. 23. Ebu Ziyad el-Kufi 90 yaşlarında ö. 103'de. h. 33.Yahya b. Abdullah el-Kureşi el-Mahzumi el Medeni. 140 civarlarında Mansur tarafından öldürüldüğü söylenmiştir. 109'da. 125. 150-153'de. h. Subeyh el-Hemdani el-Kufi el-Attar Ebu ez-Zuha. 29. Mismar ez-Zuheri el-Medeni. Hurbuz.Meymun el-Basri.Mansur b. h.19. Sa’d b.İsa b.Mutahhar b. h. 27.Mus’ab b.Hani b. Ubeydullah et-Temimi Ebu Muhammed el-Medeni (Ömer b. Halife el-Mahzumi Ebu Bekir ö. 9.Maruf b. Rib’i.Umeyr b. 40. 28. 42. Hani el-Hemdani el-Kufi. Sa'd b. 20. 39.Muhammed b. h. Bölüm ALİMLERİN GADİR'E TEVECCÜHLERİ . 24. 34. h.Kubeyse b.Yezid b. Hayyan et-Teymi el-Kufi. 37.Yezid b. Cadet b.Nezir b. Ömer b. Umeyr en-Numeyri. 41. BÖLÜM ALİMLERİN GADİR'E TEVECCÜHLERİ Dördüncü yüzyıla kadar Gadir hadisini rivayet edenler 9.Musa b. 21. h. Zabbi el-Kufi. Ektel b. 22-Fıtr b.

157'de. Hattab el-Advi el-Ömer’i el-Medeni ö. her yüzyılda bir grup hafızların. ö. Ebu Muhammed ö. 147'de.Ubeydullah b.El-Hafız Abdulmelik b.Naim b. el-Mekki. 124’de 2-Abdurrahman b. (Başka yılda vefat ettiği rivayet edilir. 17. 15. ö. h.Kesir b. İshak el-Medeni "Sire" kitabının yazarı ö. İddiamıza şahit olarak. Ubeydullah et-Teymi el-Kufi ö. 11. Semame el-Basri ö. 8. h.İkinci yüzyılda Gadir hadisini rivayet edenler: Amr b. 154. 5-El-Hafız Muğayre b.Yahya b. 19. h.[452] 1. 12. h. h.Hasan b. Dinar-el Cemhi.El-Hafız Mus’ar b. 18. Her araştırmacı. Zehir el-Hilali er-Ravasi el-Kufi ö. Sahabe ve Tabiinlerdir. Hakim el-Medaini. Ancak bu konuda daha fazla bilgi edinmeyi. Bunların Gadir hadisine verdikleri önemi geçen bölümlerde zikrettik. 145'de. 116'da. okuyucuların kendi gayretlerine bırakıyoruz. 4-Abdullah b. onlardan sonra gelen alimlerin de bu konu üzerinde durduklarını görürler. 115. 16. 128'de. 14. 152'de. Suvade b.Birinci yüzyılda Gadir hadisini rivayet edenler: Bunlar.Talha b. Ebu Nuceyh-i Yesar es-Sakafi Ebu Yesar el-Mekki.) 13. Kasım b. Muhammed b.El-Hafız Muhammed b.Avf b. 155'de. h. 151. Ebu Süleyman el-Arzemi el-Kufi ö. h. 154'de vefat etmiştir. Ebu Cemile el-Abdi el-Hicri el-Basri ö. Raşid Ebu Urve el-Ezdi el-Basri ö. h. 9.Hakem b. 153. Abdullah el-Kureşi ez-Zuheri Ebu Bekir. h. h 139'da. Şevzeb el-Belhi. Zeyd[453] Ebu Muhammed el-Eslemi ö. ö.İdris b. h. Hakem en-Nihai el-Kufi ö. 148'de. Yezid Ebu Abdullah el-Avdi el-Kufi. h. h.Abdullah b. Muksem Ebu Hişam ez-Zabbi el-Kufi (Kör olarak dünyaya gelmiş) ö. Eban Ebu İsa el-Adni. Ömer b. Ebu Bekir et-Teymi Ebu Muhammed el-Medeni ö. 131'de. Kidam b. Müslim b. sadece sahabe ve tabiinler değil. her yüzyıldaki ravilerden bazılarının isimlerini sizlere sunuyoruz. 145'de. "İbn-i Makabe" ile tanınıyor. 3-Bekir b. Talha b. 126'de.Ebu Abdurrahman Halid b. 1-Muhammed b. 6. . h. 7. ö. Said Hayyan et-Teymi el-Kufi el-Medeni ö. 148'de.El-Hafız Muammer b. h. h 140'da. Yahya b. 10. Basra'ya yerleşmiş ö. h. 146'da. 2. h. Ömer b. h. ö.Gadir hadisine dikkat edenler. 150'de. Hafs b. 133'de. 20. bu hadisi nakledenlerden alarak onu kendinden sonradakilere rivayet ettiklerini ve hadislerden yararlanarak onun doğruluğuna inandıklarını açıkça görmektedir. 153. 156'da. h. Asım b. Zeyd el-Cumhi el-Mısri.

33.El-Hafız Şu’be b. Lehiya Ebu Abdurrahman el-Mısri. Ziyad el-Kufi el-Ahmer. Abdulhamid Ebu Abdullah ez-Zebi el-Kufi el-Razi.El-Hafız İsrail b. Ebu Seleme el-Basri. h. h. 195'de. Merzuk er-Rekaşi el-Kufi.El-Hafız İsmail b. 194'de. 174'de. Hars b. Abdullah Ebu Abdullah en-Nahai el-Kufi ö.Hani b. .El-Hafız Muhammed b. h. 38. 35.Nuh b. 25.El-Hafız Kays b. 36. Cerrah er-Ravasi Ebu Sufyan el-Kufi ö.El-Hafız Abdullah (Ubeydullah) b.El-Hafız Sufyan b. 165'de. h. 30-El-Hafız Ebu Avane el-Vazzah b. Yunus b. h. Salim el-Attar el-Kufi. h. İbrahim Ebu Amr b. Ebu Abdurrahman ö. h. 192'de.El-Ala b.El-Hafız Kamil b. 41. ö. Ebu Muhammed Mesur'un hilafetinin son zamanlarında vefat etmiştir. 51. Eyyub el-Hanefi el-Kufi. 24. 199'da. 49-El Ezrak b. Yüzyıl da. 198'de. Uyeyne Ebu Muhammed el-Hilali el-Kufi ö. 186'da. 197'de. 47.Musa b. h. Ala Ebu'l Ala et-Temimi el-Kufi.El-Hafız Muhammed b. Rabi’y Ebu Muhammed el-Esedi el-Kufi ö. h.El-Hafız Hanş b. Ulye Ebu Buşr b. 188'de. 176'da. Said es-Sevri Ebu Abdullah el-Kufi ö. Ebu İshak es-Sebii. Fuzeyl Ebu Abdurrahman el-Kufi ö. 23.Kadı Hassan b. h. Salim en-Nehdi Ebu Ferve el-Kufi ö.Muslim b. 44. Hazım Ebu Muaviye et-Temimi ö. ö. Yakub ez-Zemei el-Medeni. h. Abdullah el-Yeşkuri el-Vasiki el-Bezzaz ö. Ali b. 77'de dünyaya gelmiş ve ö.El-Muttalib b. ö.El-Fazl b. 32. h. 193'de. 167'de. Ubeydurrahman (Abdurrahman) el-Kufi Ebu Abdurrahman el-Eşcei. 160’da. 34. ö. 40. 39. Basra'ya yerleşmiş. h. 167'de. Musa Ebu Abdullah el-Meruzi es-Sibnani. 27. 107'de dünyaya gelmiş ö. İbrahim el-Esedi ö.El Hafız Sufyan b.El-Hafız Muhammed b.21. İbrahim el-Anzi Ebu Haşim ö. Cafer el-Medeni el-Basri Ebu Abdullah Ğundur ö. Kays Ebu Ruh El-Huddani el-Basri ö. 29. h. h. Seleme. 50. 42. 2. Muslim el. 193'de. h. 195'de. Haccac Ebu Bestam el-Vasiti. 48. 187'de. h. h. 185'de. Lakid el-Nahai el-Kufi. 183'de.Cafer b. 177'de.El-Hafız Abdullah b. 165.. Ebu Adi es-Silmi el-Basri ö.El-Hafız Abdullah b. Ziyad b. h. h. h. h. Numeyr Ebu Hişam el-Hemdani el-Harifi ö. 28. 43. h. 160'da. 196. h. h. 162'de. Ebu Zuheyr el-Kufi Ebu Talib ö. (78 yaşında) 37.Kadı Şerik b. ö.El-Hafız Vekia b. h. 161'de. 160'da. ö.El-Hafız Cemmad b. 22. 26. ö. 31. h.El-Hafız Muhammed b.Fuzeyl b.El-Hafız Cerir b. 45. (84 yaşında) 46. ö. h. Ebu Yusuf el-Kufi ö.Hanifi Ebu Cehm el-Kufi.

61. el-Kufi.El-Hafız Ebu Muhammed Ubeydullah b.El-Hafız Zamre b. 217'de.Ebu Abdullah Muhammed b. Adem Süleyman el-Emevi Ebu Zekeriyya el-Kufi ö.Hemmam Ebu Bekir es-San’ani h.El-Hafız Muhammed b. 64. Ebu Abdullah ö. 58. 59. h.El-Hafız Huseyin b.Huseyin b. Dinar el Abdi. 212. 203'de. Raşid Ebu Amr es-Silmi (Nişabur'da kadılık yapmış) ö.Üçüncü yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 57. 78. Dekin Ebu Naim el-Kufi ö. Hasan el-Eşkar el-Fizari el-Kufi. Ubeyde es-Sılmi el-Kufi Ebu Hamza Amr b. h. 80.Medeni.El-Hafız Yahya b.Muhammed b. h. h. 214'de. Musa el-Kufi (Müsned sahibi) ö. Murre el-Kureşi Ebu Abdullah (Ebu Ali) el-Kufi. 68.Musa b. 208'de. 73. Ebu Hasan ö.) 72. Behram Ebu Muhammed et-Temimi el-Muruzi Bağdat’a yerleşmiş ve ö. h. Davud b. h. h. 60. Tahhan"Musa Sağir" ile tanınıyor. Kadim el-Huzzbai el-Kufi. 3. 204'de. 213'de. 75. 206. 62. 209'da. Hammad eş-Şeybani el-Basri ö. Abdullah ez-Zubeyri[454] Ebu Ahmed el-Kufi ö. h. h.Osman b. Atiyye b. Hasan b. h. 79. 126’da doğmuş ve h. 77. 63. Rabia el-Kureşi el-Medeni ö. 70. Mikdam el-Has’ami Ebu Abdullah el-Kufi ö. Nuceyh-i el-Kureşi. Amir el-Hemdani el-Kufi (Basra'da mahalleye verilen Hureybi ismiyle meşhur'dur) ö. Müslim el-Huzami eş-Şeybani Ebu İsa el-Kufi. 203'de. Hubab Ebu Huseyin el-Horasani el-Kufi ö. 211'de vefat etmiştir. 213'de. 54.El-Hafız Yahya b. 74. 213. 219'de. 55.Sa'd b. Cafer b. ö. .Mus’ab b. h. 53. Sa'd b. 212'de. h. Süleyman b. 203'de. Abdullah b. Halid el-Hanefi el-Basri.Ali b.El-Hafız Ebu Abdurrahman Ali b. h. 213'de.52. h. h. Minhal es Selmi. h. Ubeyrenin zamanında vefat etmiştir. 213'de. (Mekke'ye yerleşip 100 yıl civarında yaşamıştır. 71. h. 215'de. 202'de. Ebu Muhammed el-Emnati. h.El-Hafız Esved b. Yezid el-Advi Ebu Abdurrahman el-Mukri el-Kasir ö.Abdullah b. Temim el-Kufi Ebu Abdurrahman (Musaysa’ya yerleşmiş) ö.El-Hasan b.El-Hafız Zeyd b. 212'de. Ebu Abdullah (Bume ismiyle meşhurdur) ö.El-Hafız Fadl b. İdris Eş-Şafii (İmam Şafii) ö.Yakub b. h. el-Muruzi ö. Ali el-Bezar. 218. 65.El-Hafız Halef b. 213'de. h. h. h. 215'de. 66.El-Hafız Haccab b.El-Hafız Abdurrezzak b.El-Hafız Hafs b. el Basri ö. Ebu Davud el-Harrani.Muhammed b. 203'de. 76. 69.El-Hafız Ebu Amr Şebabe el-Medaini ö. 208'de. Ebu Kesir el-Ensari el.Abdullah b. 206'da. Muhammed b. Amir Ebu Abdurrahman (Şazan eş-Şami ismiyle meşhurdur. 67. Bağdat’a yerleşmiş ve) ö.

h. h. Muhammed b. 233'de. h. h. Zeyd Ebu İshak es-Sani el-Basri ö. Kuseyb Ebu Ali Seccade el-Bağdadi.El-Hafız Ali b. 96.Ahmed b. 94. İsmail el-Munkıri el-Basri ö. ö.Musa b. İsmail b. 97. Halid Ebu Halid el-Kaysi el-Basri ö. 90.El-Hafız Halef b. 231'de. 241'de. Buşre b. h. 228'de. Said el-Bağlani (Bağlan. 231'de. h. h. Hakim el-Evdi ö. h.El-Hafız Kasım b. Muhammed Ebu’l-Hasan et-Tanafusi el-Kufi (Rey'ye yerleşmiş) ö. 246'da. 219'da. 104.El-Hafız Osman b. 223'de. Ebu Muhammed el-Basri ö. Hafız el-Cellap Ebu Cafer el-Vakii el-Kufi (Bağdat'a yerleşmiş) ö. h. İbrahim el-Hanzali el-Muruzi ö. Mahbub Ebu Hasan el-Basri el-Ahdeb ö. 91.Huseyin el-Muruzi ö. h. Ebu Şeybe. h. Süleyman el-Kufi el-Ca’fi el-Mukri Ebu Said ö. h. Hamid Ebu Yusuf el-Medeni ö.El-Hafız Yahya b.El-Hafız Harun b.El-Hafız Affan b.El-Hafız Abdullah b. 82. 89. 235'de. 88. . h.El-Hafız Ebu Said Ubeydullah b. 235'de. 102. Mervan Ebu Musa el-Bezzar (Hammal ile meşhurdur) ö. 93. h. 248'de. h.El-Hafız Ali b. 227'de. 106. Hammad b. 223'de. Ömer b.Hilal b. h. Abdullah el-Hızami Ebu İshak el-Medeni ö.El-Hafız Malik b. 105. 227'de.Yahya b. 231.Ebu Abdullah Ahmed b. Belhin'in bir köyüdür) Ebu Reca es-Sakafi (92 yaşlarında) h. 241'de. 95. Abdullah b. 84. h.El-Hafız Hasan b. 219'da. Rahuye İshak b. 233. h.Muhammed b. Mensur b.El-Hafız İbrahim b. Ayyaş b.El-Hafız Ahmed b. 241'de.El-Hafız Hudbe b.81. h. 99. Haccac b. Abdul Hamid el-Himmani Ebu Zekeriyya el-Kufi ö. 87. 235'de. 235'de. h. h. Kesir Ebu Abdullah el-Basri (Süleyman b. 223. 85. 246'da. h. Selam Ebu Ubeyde el-Herevi (Mekke'de) ö.El-Hafız Kuteybe b. 109. 224'de. h. Ebu el-Cevza ö.El-Hafız Said b. el-Ka’Ka. Muhammed b. 239'da. 108. Şeybe Ebu Hasan el-Absi el-Kufi (Müsned ve Tefsir sahibi) ö. Kesir’in kardeşi) ö. 237'de. Hambel eş-Şeybani (İmam Hanbel) ö. 107.Kays b. 83. Hafs b. 86. 101. el-Munzir b. 110. Muslim Ebu Osman el-Ensari el-Basri el-Bağdadi ö. Muslim el-Hani Ebu Hasan el-Hamsi ö.El-Hafız Muhammed b. 103. 235'de. Ebu Bekir el-Kufi ö.El-Hafız Ali b. h. 237'de. 219'da. 235'de. h. Dirhem Ebu Ğassam el-Nehdi el-Kufi ö. 244'de Kasr-ul Lusus'da.El-Hafız b. Selam el-Muharremi el-Bağdadi ö.El Hafız Yakub b. h.El-Hafız İbrahim b. 243'de. 100. h. h. 98. 240'da vefat etmiştir. 92. Osman el-Basri. Ala el-Hemdani el-Kufi Ebu Kureyb ö. h. Ömer el-Ceşmi el-Kavariri ö. Şu’be en-Nesai Ebu Osman Horasani (Mekke'ye yerleşmiş) ö.

Musa Ebu Yakub el-Kattan el-Kufi ö.El-Hafız Ahmed b.El-Hafız Abdulmelik b. Seyf b. 256'da. Ebu Davud el-Harrani. 120. 252'de. 121. 267'de. 272'de. 257'de vefat etmiştir. 270'de.El-Hafız Haccac b. 130. h.El-Hafız Muhammed b. h. 253'de. h. Abdurrehim Ebu Yahya el-Bağdadi el-Bezzaz ("Saike" ile meşhurdur. Yezid Ebu Zer’a el-Mahzumi er-Razi. h. h. Muslim b. h. Avf b. 256'da. 259'da. h. 113.111. ö. İsa Ebu İsa Tirmizi ö.El-Hafız Hasan b. 276'da. ö. 131. h. 261.Ahmed b. Yusuf es-Sakafi el-Bağdadi Ebu Muhammed (İbn-i Şair ismiyle meşhurdur) ö. 273'de. 279'da. h. Hatem es-Silmi Ebu Hasan en-Nişaburi ö. h.) h. 132. 255'de. 124. 185 doğumlu olup ö. h. h. Kuteybe ed-Dineveri[455] el-Bağdadi. 265'de. 258'de. 116. 252'de. 127. Arafa b. 128. İsa b. 126. Osman b.El-Hafız Muhamed b.El-Hafız Hamdan Ahmed b.El-Hafız Muhammed b. h. 112. 251'de.276'da. 122. h. h.Yusuf b.El-Hafız Muhammed b. 118. 125. h. 133.El-Hafız Yusuf b. Beşar "Bindar" ismiyle meşhurdur. Seyyar Ebu Bekir el-Bağdadi "Müsned"in müellifi 83 yaşlarında ö. Abdullah el-Advi el-Mukri ö. h. h. Ali b. ö.El-Hafız İsmail b.Abdullah b. 249'da. 272'de. 110 yaşında Samerra'da ö. h. Yahya b. 114. 264. 119. Hazım el-Gattari el-Kufi "İbn-i Uzeyze" ismiyle meşhur olup "Müsned" sahibidir. 190'da dünyaya gelmiş ve ö. ö. Yusuf b. Yezid el-Kazvini Ebu Abdullah "İbn-i Mace" Sünen sahibi ö. 276'da.El-Hafız Muhammed b. 135.El-Hafız Muhammed b. (Tefsir ve birçok kitaplar yazmıştır) ö. h. Şeybe en-Numeyri Ebu Zeyd el-Basri el-Ahbari ö. 115. 136. Hakim Ebu Abdullah el-Evdi ö.El-Hafız Süleyman b. H. ö.Muhammed b. Musenna Ebu Musa el-Anazi el-Basri ö. h. 262'de. Mesud Ebu Buşr el-İsfehani "Semuye" ile meşhurdur. Dinar ez-Zuheri Ebu Yakub el-Muruzi. h. Sufyan Ebu Cafer et-Tai. 265'de. Affan el-Amiri Ebu Muhammed el-Kufi ö.El-Hafız Ahmed b. Abdullah en-Nişaburi ez-Zuheli ez-Zuheri (Cami-uzZehriyat Sahibi) ö.El-Hafız Muhammed b.El-Hafız Ubeydullah b.El-Hafız Abdullah b. Muhammed Ebu Kallabe er-Rakaşi ez-Zahid (Basra muhaddislerinden) ö.El-Hafız Ömer b. el-Hamsi ö. 257'de. Ali b. 134.El-Hafız Ebu Abdullah Muhammed b. h. h. Abdullah b. h. Mensur b. 129. "Kutub-u Sitte” . 262'de. Said el-Kindi Ebu Sa'd. h. 123. 264'de. Yezid Ebu Ali el-Bağdadi. ö. Nasr Ebu Amr el-Basri ö. İsmail el-Buhari "Sahihi Buhari"nin müellifi ö.El-Hafız Hasan b. 117. Yahya et-Tai.Nasr b. Abdulkerim b.

h. ö.Ebu Hafız Zekerya b. Sağr b. 161. 142. ö.Kadı Ali b. h. h.El-Hafız Abdullah b. 281'de. h. Cerir et-Taberi Ebu Cafer "Tefsir ve Tarih" sahibi.El-Hafız Hasan b. 150. Hanbel Ebu Abdurrahman eş-Şeybani ö. ö. h. Muhammed b.El-Hafız Hakim Muhammed b. Muhammed el-Beğavi Ebu Kasım. h. h. 327'de.El-Hafız Abdullah b. Yahya el-Belazuri ö. 232'de dünyaya gelmiş ve ö. Ahmed b. h. 156. ö. 154. Muhammed el-Messisi (Nesai'nin ustadı).Muhammed b. ö. 320'de. 141. Cuma b. 297'de. Abdullah Ebu Cafer (İbn-i Neyri) ö. 229'da dünyaya gelmiş. 290'da. 321'de.El-Hafız Ahmed b. ö.İbrahim b. 160. Sufyan b. 162. 137. Osman b. Muslim el-Basri "Sünen" sahibidir. Ali et-Tirmizi eş-Şafii “Furuk” ve “Nevadir-ul Usul” kitaplarının müellifidir.Ebu Cafer Ahmed b. 293. h.İbrahim b.El-Hafız b. İdris et-Temimi elHanzeli. 159. 158. h. Halef el-Kahistani Ebu Kureyş "Müsned'ül Kebir" sahibi. Amr Ebu Bekir eş-Şeybani (İbn-i Ebu Asım) ö. İlyas Ebu Abdurrahman es-Siczi[456] Dimeşk'e yerleşmiş 94 yıl yaşayıp. Yunus b. ö. Muhammed el-Ahvel ö.El-Hafız Muhammed b. 280. Ali el-Musuli Ebu Ya'li "Müsned-ul Kebir"in sahibi. h. 279'da. Huseyn el-Kesai el-Hemdani Ebu İshak "İbn-i Dizil" ismiyle meşhurdur. 148. 145.El-Hafız Ebu Abdurrahman Ahmet b. Ahmed ed-Dulabi[458] ö. 147. h. Şuayb en-Nesai "Sünen"in sahibi. Yahya b.Ebu Buşr Muhammed b. h.El-Hafız İbrahim b. 311'de. ö. h. El-Hafız Abdurrahman b. h. Nasr Ebu Abbas es-Sokri el-Bağdadi. 289'da.El-Hafız Ahmed b. h. ö. h. h. 292'de vefat etmiştir.müelliflerindendir. ö.Ahmed b. 152. Abdussamed b. 320'de. 302'de. 292'de. h.El-Hafız Ahmed b.El-Hafız Salih b. 224'de dünyaya gelmiş ve ö. ö. 303'de. 307'de. 325'de. 157. ö.El-Hafız Muhammed b. 138.El-Hafız İbrahim b. Amr Ebu Bekir el-Bezzaz el-Basri "Müsned'ül Muallel"in sahibidir. 313'de. 4. 155. 310'da. . 144. 287'de 140. Amr el-Bağdadi (Cizre) ö.El-Hafız Muhammed b. 139.El-Hafız Ebu Cafer el-Ezdi et-Tahavi[459] el-Hanifi el-Mısri. Amir Ebu Abbas eş-Şeybani el-Baluzi[457] "Müsned-ul Kebir"in sahibi. h. Abdullah b.El-Hafız Ahmed b. Ebu Şeybe Ebu Cafer el-Ubsi el-Kufi.El-Hafız Abdullah b. h. h. 151. 146. Ebu Hatem Muhammed b. h. 303'de. 317'de. Muhammed el-Mueddib el-Bağdadi (Haremi lakabıyla meşhurdur) Tertus'a yerleşmiştir. h. 153. ö. Musa el-Haşimi Ebu İshak ö. Eyyub el-Vasıti Ebu Hureyre. ö. h.Dördüncü Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 149. 143. 294'de. ö.

259’da doğmuş. Ukde. Malik el-Kutay’i Ebu Bekir. Ahmed b.Muhammed b.340’da. Ali eş-Şeybani el-Kufi Ebu Cafer. ö. 182. 172. Muhammed b. ö. h. 387'de vefat etmiştir. Huseyin Ebu Muhammed el-Mısri (İbn-i Zulak) 81 yaşında ö. 328'de. Ahmed et-Temimi el-Besti ö. Ali b.Ahmed b. 346'da. Yusuf el-Bağdadi et-Tevezzi[461] Ebu Yali Nişabur'a yerleşmiş. ö. h. 367'de. İbrahim b. 168. 187. 175. Huseyin el-Bağdadi el-Mısri. en-Nişaburi. 166. Hani Ebu Cafer el-Verak en-Nişaburi ö. 341'de.El-Hafız Hasan b. ö.Ez-Zübeyr b. Muhammed Ebu Zekerya el-Amberi el-Bağyani 76 yaşında ö. Abdurrahman b. 333'de vefat etmiştir 167. 164. 354'te. 260 doğmuş.Muhammed b. h. 330'da 95 yaşlarında. Halef el-Attar el-Kufi Ebu Abdullah (Bağdat’a yerleşmiştir).Ahmed b. 178. 169. 184.Habşun b. Gadir hadisi hakkında özel bir kitap yazmış ve ö. İbn-i Ahrem olarak merşhurdur. 179. 188.Muhammed b. Muhammed el-Akberi el-Batti el-Hanbeli (İbn-i Batte) ö. Abdurrabbih el-Kurtubi Ebu Amr ö. 165. 351'de. Temim el-Hayyat el-Kanteri el-Hanzeli (h. h. Salih b. Selem Ebu Bekr "Müsned'ül Kebir"in müellifi. 360'da. 260’da doğmuş. h. h. h. h.El-Hafız Muhammed b. 354'te. 177. aynı zamanda “Musned-ul Kebir”in müellifidir de. h. h. Ahmet ed-Darukutni ö. 181.) ö.El-Hafız el-Heysem b.El-Hafız Ebu Abbas Ahmed b. h. 387'de vefat etmiştir.El-Hafız Ubeydullah b.163. Abbas Ebu Tahir (el-Muhlis) ez-Zehebi ö. h. 170. 370'te. Eyyub el-Hallal Ebu Nasr (h. Abdullah[460] b. 173. h. 250’de doğmuş. Kuleyb Ebu Said eş-Şaşi "Müsned-ül Kebir"in müellifidir. h.El-Hafız Yahya b. 185. Cafer b.El-Hafız Muhammed b. h.) ö. 331'de. h. h. 385'te. 374'te. 96 yaşlarında ö. Habban b. Baluye en-Nişaburi 94 yaşında ö.El-Mesudi Ali b. 174.El-Hafız Süleyman b. 344'te.) ö. ö.El-Fakih Ebu Abdullah Hüseyin b.Ahmed b. Abdullah eş-Şafii el-Bezzaz el-Bağdadi (h. . h. 183. Ahmed b. Hasan b. h. 180. 365'de. 234’de doğmuş. 186. Musa b. 235'de.El-Hafız Dal’eç b. 340'da. İsmail el-Mehamili ez-Zabbi. 171. h.El-Hafız Cafer b. Muhammed en-Nakkaş el-Bağdadi ö. Muhammed b. Hamdan b.Muhammed b. Nasir. Ebu Muhammed (el-Huldi) ö. Musa b. h.Muhammed b. Eyyub-ul Lahmi Ebu’l Kasım et-Taberani (h. 344’de ise vefat etmiştir. Ahmed Ebu Muhammed es-Secistani ö. Ömer b.El-Hafız Muhammed b.Hafız Ebu Abdullah Muhammed b. Yusuf eş-Şeybani.El-Hafız Ebu Hatem Muhammed b. h. h. Yakup b. Muhammed b.El-Hafız Ali b. 176. h. h.) ö. 347'de. Cafer b.

463'de vefat etmiştir. 355’de doğmuş. h. 429'da. Buşran Ebu Muhammed (h. Ahmed Ebu Hasan el-Bağdadi (İbn-i Semmak) 95 yaşlarında ö. Abbas en-Nesai. ö.Ahmed b. Ali b. İsmail es-Saalibi en-Nişaburi Ebu Mensur. . Muhammed b. 321’de doğmuş ve 405'de vefat etmiştir. 407'de. Muhammed Ebu Abdullah el-Hakim ez-Zabbi enNişaburi (İbn-i Beyyi.El-Hafız Ahmed b. 421'de. 368’de doğmuş.El-Hafız Mesud b. 210. Gadis hadisi hakkında özel bir kitap yazmıştır. h.) 209. ) Hatib elBağdadi’ye hocalık yapmış. Musa b. h. 195. 424'te. 458'de. 405'de. h. 190. 5. h. 444'te.El-Abbas b. "Müstedrek" kitabının müellifi olan Hakim’in ustadlarındandır. 207. Ahmed Ebu’l Feth b. Huseyin b. ö. 437'de. Nasır b. Hüseyin Ebu Said er-Razi (İbn-i Selman) ö. (h. Ebu Osman Ebu Sa'd en-Nişaburi (Harkuşi olarak meşhurdur) ö.Abdulmelik b. h.Yahya b.388'de vefat etmiştir. Abdullah b. Ali b. Ahmed Ebu-Said es-Seczi. Yakub Ebu Ali (Miskeveyh) "et-Tecarub" kitabının müellifidir. Salt Ebu Hasan el-Mucabbir el-Bağdadi ö. Abdullah b. 200.El-Hafız Muhammed b. 202. Musa b. ö.Kadı Ahmed b. 189. Abdullah Ebu Naim el-İsfahani (h. h. 193.El-Hafız Ahmed b.Kadı Muhammed b. 208. h. h. Muhammed b. Ali b.Ahmed b. 429'da.El-Hafız Ahmed b. 197. "Yetimet-ud Dehr" kitabının müellifidir. Abdulber en-Numeri el-Kurtubi "İstiab" kitabının müllifidir (h. h.El-Hafız Muhammed b.El-Hafız Ahmed b. h. Abdurrahman Ebu Bekir el-Farsi eş-Şirazi. h. 403'de. Muhammed b.El-Hafız Ahmed b.) "el-Müstedrek-u Ala’s Sahihayn"nin müellifi. h. 203.Ebu’l Hasan b. 412'de vefat etmiştir. Ebu’l Fevaris (h. 407 veya 411'de. Ahmed b. ö. 211. 199. 445'te. h. h.Abdullah b. 477'de.) 194. Muhammed b. Merdeveyh el-İsfehani Ebu Bekir.El-Hafız Abdulmelik b. Muhammed Ebu Bekir el-Baklani ö. Ali Ebu Bekir el-Beyhaki 74 yaşlarında ö.Beşinci Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 192. 430'da.El-Hafız Ebu Ömer Yusuf b. Mettevye[462] el-Vahidi en-Nişaburi. Muhammed b. 338’de doğmuş. 336’da doğmuş. 205. 463'de. 427. Tayyib b. Sabit Ebu Bekir el-Hatib el-Bağdadi ö.) 198.Hasan b. 191. İbrahim es-Sa’lebi en-Nişaburi Ebu İshak (Meşhur olan Müfessir) ö. ö. h. Ali b. Ali b. Ebu Ömer el-Bağdadi. 204. h. Hüseyin b. ö. Muhammed et-Temimi el-Vaiz Ebu Ali (İbn-i Müzehhib) 89 yaşlarında ö.El-Hafız İsmail b. Muhammed el-Ahbari. h. Ali b. 206. Sehl. Kasım b. Muhammed b. 410'da. h. 468'de. 196.El-Hafız Ahmed b.Ahmed b.) ö. Abdullah b. ö. 201. Muhammed b.

Ebu’l Kasım Abdul-Kerim Ebu’l Feth eş-Şehristani eş-Şafii. Sırri. h. ö. 405’de doğmuş. Nasr b. Muhammed Ebu Ferec İbn-i Cevzi el-Bekri el-Bağdadi . 230. Sa’dun el-Ezdi el-Kurtubi Ebu Bekir (Sabikuddin) h. ö. 548'de. Ömer Ebu’l Kasım ez-Zemahşeri[463] ö. 581'de. Ebu İsa el-Medini[464] el-İsfahani eş-Şafii (h. Musa el-Yahsabi es-Sebti ö. 501’de doğmuş ve ö. 483'de.El-Hafız Kadı Ayyaz b. 220. 565'de. Musa b.Muvaffak b. 525'te. 505'de.) “el-Ensab” ve “Fezaül-üs Sahabe" kitabının müellifidir.Carullah Mahmud b. Muhammed b.Yahya b. 228. 510'da. (h. Hasan b. Hibetullah Ebu’l Kasım ed-Demaşki eş-Şafii (Siket-ud din) İbn-i Asakir ismiyle meşhurdur. 512'de. h. 227. 544'te. ö. 548’de doğmuş ve ö. 567'de vefat etmiştir ) "Tefsir-ul Kebir" kitabının da Müellifidir. h.El-Hafız Ebu Sa'd Abdul-Kerim b. h. 486 veya 487’de doğmuş. 226. Mesud Ebu Muhammed el-Ferra el-Beğavi eş-Şafii. Muhammed b. Muhammed el-Celabi eş-Şafii Ebu’l Hasan (İbn-i Mağazili) "El-Menakıb" kitabının müellifidir. 234.) ö. 221. h. h. h.) ö. 480’de doğmuş. 214. h.Ebu Muhammed Ahmed b.El-Hafız Muhammed b.El-Hafız Ebu Ganaim Muhammed b. ö. h. 516'da. 229. (Eş’ari mezhebinin meşhur akaid bilginlerindendir. ö. h. Hasan b. h. 223.El-Hafız Yahya b.Ali b.212. Ahmed es-Semani eş-Şafii (h. 218. Haskan Ebu’l Kasım elHakim en-Nişaburi el-Hanefi (İbn-i Haddad) el-Haskani. ö. 231. Ahmed Ebu’l Muayyet el-Harezmi ö. 538'de.Ali b. 6. Ahmed b.Hibetullah b.Altıncı Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 216.El-Hafız Hüseyin b.El-Hafız Muhammed b. 490'dan sonra vefat etmiştir. 225. Ali b. 562-563'de. Gadir hadisi hakkında özel bir kitap yazmış.Ömer b. Abdullah b.) el-Hemdani eş-Şafii. Osman Ebu Bekir el-Hazimi (Ceddi Hazim’a nisbet edilmiştir. h. Muhammed b. 217.İbn-i Zağuni Ali b. 224. h. Ebu Bekir Ömer b. 219.Muhammed b. h. ö. 506’da doğmuş. 535'te.Rezin b. 571'de. Abdullah b. h. h. h.) ö. 233. h.El-Hafız Ali b. 213. Abdulvahhab Ebu Zekeriyya el-İsfahani (İbn-i Munde) ö. Ali b. 424’de doğmuş. 492'de.) Vefat tarihi bilinmemektedir. 527'de. h. Muhammed et-Tusi el-Gazali Ebu Hamid (Hüccet-ül İslam) lakabıyla meşhurdur.El-Hafız Muhammed b. Muhammed eş-Şeybani Ebu’l Kasım 94 yaşlarında ö. Hüseyin Ebu Hasan Musullu olup Mısır'da yerleşmiştir.Muhammed b. Muaviye el-Abduri el-Endülisi Ebu Han. Ali el-Kufi en-Nursi (h. 232.El-Hafız Ubeydullah b. 215. 222. Hızır el-Erdebili (Molla lakabıyla meşhurdur) "Vesilet-ul Mutaabbidin" kitabının müellifidir. Elimizde olan "Tarih-ül Kebir"in müellifidir. Ali el-Asimi "Zeynül Feta Fi Şerhi Sureti Hel Eta" kitabının müellifidir. h.El-Hafız Abdurrahman b. 584'te. İbrahim en-Netenzi Ebu Fath (h. ö.

Abdullah el-Bağdadi el-Hanifi Ebu Muzaffer. Abdullah Muhibbuddin Ebu Abbas et-Taberi el-Mekki eş-Şafii.Muhammed b. 251. 621'de.560 h. 655'de vefat etmiştir. ö.Saiduddin el-Fergani. Hibetullah el-Medaini (İbn-i Ebu’l-Hadid el-Mutezili bilinen Nehc-ül Belağanın Şerhi)’nin müellifi. Abdulkerim İbn-i Esir el-Cizeri eş-Şafii “En-Nehaye” ve “Cami'ül Usul” kitablarının müellifidir. h. 249. 605’de. 597'de vefat etmiştir. Muhammed eş-Şeybani el-Cizeri[465] (İbn-i Esir) “El Kamil” ve Usdul Gabe" kitaplarının müellifidir. h. 253. 243.) h.El-Hafız Ebu Muhammed Abdurrezzak b. 239. Abdullah er-Rasini el-Hanbeli. Halef el-İcli Ebu’l Futuh (Ebu’l Feth) eş-Şafii elİsfahani 85 yaşlarında ö.Muhammed b.Yusuf b. h. 613'de. eş-Şafii meşhur olan “EtTefsir-ul Kebir”in müellifidir. 683'te vefat etmiştir. h. ö.Şeyh Ali b. 658'de vefat etmiştir.Yedinci Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 236. Ebu Said el-Hasan eş-Şafii et-Turbişti. Abdulvahid el-Mukaddesi ed-Dimaşki el-Hanbeli (D. h. ö. 238. 660 civarlarında vefat etmiştir. Talha el-Kureyşi en-Nuseybi eş-Şafii Ebu Salim. 250. Yusuf el-Kunci "Kifayet-üt Talib"in müellifi ö. 626'da.İzzeddin Abdulhamid b. 600'de. h. Ebu Fezail Mahmud b.El-Hafız Muhyiddin Yahya b.Mubarek b. 240. 235. 255. 248. 7. Mahmud b. h. 640'da vefat etmiştir.) h. Muvrud el-Hanefi (D. 685'te vefat etmiştir.Yakub b.El-Hafız Ziyauddin Muhammed b. 661'de vefat etmiştir.el-Hanbeli h. 246.El-Hafız Ebu’l Hasan Ali b. Ömer b.Yusuf el-Emir Husameddin Kızoğlu b. Bağdad'ta ikamet etmiştir.599 h. .Hanbel b. 700 civarlarında vefat etmiştir. Abdullah el-Bağdadi er-Resafi 90 yaşlarında. h. h. 654'te vefat etmiştir. h. Abdullah el-Vessabi el-Yemeni eş-Şafii "El-İktifa Fi Fazli el-Erba" kitabının müellifi 256. Muhammed b. Hasan Ebu Abdullah Fahruddin er-Razi. Şeref b. 254.Fadlullah b. 676'da vefat etmiştir. 606'da. h. 606'da. h. 630'da vefat etmiştir. 237. 643'de vefat etmiştir. 244. 694'te vefat etmiştir.İbrahim b.Kadı Nasiruddin Abdullah Ömer Ebu Hayr el-Beyzavi eş-Şafii. 242. h. Muhammed el-Belvi el-Maliki Ebu Haccac (İbn-i Şeyh) "Elif ba" müellifi ö. h.Fakih Es’ad b.[466] h. Hasan el-Kindi Ebu Yumn el-Bağdadi ö. h. 245. Hamid el-Kureşi.Mecduddin Abdullah b.El-Hafız Ahmed b. 247. Hasan Ebu Zekeriyya en-Nevevi[467] ed-Demeşki eş-Şafii ö. "Mu'cem-ül Buldan ve Mu'cem-ül Udeba"nın müellifidir. Abdullah er-Rumi Himv'de dünyaya gelmiş. h. ö.Tacuddin Zeyd b. h. h. 241.El-Hafız Ebu Abdullah Muhammed b. 252. 652'de vefat etmiştir. ö.

h. Hace Mes'ud el-Kazuruni. 737'de vefat etmiştir. h. 758'de vefat etmiştir. Ahmed b.8. Abdullah el-Ömer’i et-Tebrizi. 267. 778'de vefat etmiştir.Ebu İshak İbrahim b.El-Hafız Şemsuddin Ebu Bekir Muhammed b. Osman ez-Zehebi eş-Şafii.Kadı Abdurrahman b. Ömer b. 768'de vefat etmiştir.El-Hafız Yusuf b.El-Hafız Ali b.Veliyuddin Muhammed b. 722'de vefat etmiştir. Abdullah b. h. h. 271.El-Hafız Veliyuddin Abdurrahman b. h. Muhammed b. 742'de vefat etmiştir. Muhammed ez-Zerendi el-Medeni elHanefi (Şemsuddin). 748'de vefat etmiştir.732 h. Muhammed es-Simnani (D. Abdullah et-Taftazani eş-Şafii 80 yaşlarında. "Mişkat-ul Mesabih" kitabının müellifi.Seyyid Ali b. Muhammed (İbn-i Haldun) el-Hazremi el-Maliki (D. h.659 h. 270.Tacuddin Ahmed b. 749'da vefat etmiştir. 261.735 h.) h.Şemsuddin Ebu Abdullah Muhammed b. 774'de vefat etmiştir.679 h. Hasan b.Sa'duddin Mes’ud b. h. h. Mektum Ebu Muhammed el-Kaysi el-Hanefi en-Nahvi.[471] 273.). 78 yaşında. Abdurrahman ed-Demeşki eş-Şafii Ebu Haccac el-Mezzi. Abdulkadir b.Sekizinci Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 257. . 268.Alauddin Ahmet b. Hasan b.). Ali el-Hivari el-Maliki el-Endülusi (İbn-i Cabir). Gadir hadisi hakkında özel bir kitap yazmıştır. Süleyman Ebu’l Hasan el-Heysemi el-Kahiri eş-Şafii (D. h.Nizamuddin Hasan b. h. Es'ad b. Muhammed el-Hemdani ö.El-Hafız İmaduddin İsmail b. 260.Saiduddin Muhammed b.Zeynuddin Ömer b. 749'da vefat etmiştir. 756'da vefat etmiştir. 8. Ebu Bekir b. Mezid b.Abdullah b.[470] 272. 9. Ahmed el-İyçi eş-Şaffii. h. 258. h. Muhammed el-Kummi en-Nişaburi "Garib-ul Kur'an" Kur'an tefisirnin müellifidir. 276. Ömer b.[468] h. Yusuf b. 791'de vefat etmiştir. Ali el-Yafii eş-Şafii el-Yemeni el-Mekki (Ebu Seadat). 266. Emile el-Meraği[469] el-Halebi ed-Demeşki el-Mezzi Ebu Hafız (İbn-i Emile D.Cemaluddin Muhammed b. Kesir eş-Şafii el-Kaysi ed-Demeşki. Ahmet b. Ömer el-Muarri el-Halebi eş-Şafii (İbn-i Verdi) h. h. 263. 262.). Mes’ud b. h.El-Hafız Şemsuddin Muhammed b.Ömer b. 265. 807'de vefat etmiştir. 274. h.Dokuzuncu Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 275. h. 808'de ise vefat etmiştir. 750'den sonra vefat etmiştir. 269. 736'da vefat etmiştir. 780'de vefat etmiştir. Sa’duddin Muhammed el-Horasani el-Cerini. 789'da vefat etmiştir. Muzaffer b. Şahab b. 259. 264. Ahmed el-Mukaddesi elHanbeli (Samit). yüzyılın Gadir şairlerindendir. 786'da vefat etmiştir. 735. h.

Ali b. 762'de Mısır'da doğmuş. 281. Muinuddin el-Yezdi el-Meybuzi (Meybez. 852'de vefat etmiştir. Fadlullah el-Hunci eş-Şirazi eş-Şaffi Ebu’l Hayr (Hace Molla). Ali Ebu’l Hasan el-Huseyni el-Hanefi. h.Takiyyuddin Ahmed b. 289. h. 845'de vefat etmiştir. 883'de ise vefat etmiştir. Şemsuddin Ömer Devlet Abadi. Muhammed el-Kuşcu ö. Muhammed Ebu Fadıl el-Askalani el-Mısri. h. h.Alauddin Ali b. 827 veya 828'de vefat etmiştir.Necmuddin Muhammed b. 831). Ahmed el-Hasani el-Medeni es-Semhudi eş-Şafii ö. 926'da vefat etmiştir. 280. 286. Kadı Abdullah b. d. Muhammed b. Ebu Bekir Ebu Abbas el-Kastalani el-Mısri eş-Şafii ö.Kadı Şahabuddin Ahmed b. h. Ali b. Muhammed b. h. 292. 283.Muhammed b. d. Ali (İbn-i Diba.). h.Nuruddin Ali b. h. Ali (a. Ebu Talib" kitabında Gadir hadisini 80 yoldan rivayet etmiştir.Nureddin Ali b. Hz. h. Ahmed b.Kemaluddin Hiseyin b. "Esne’l Metaleb fi Menakıbi Ali b. 822'de ise vefat etmiştir. h. Muhammed (Seyyid Asiluddin) El-Huseyni el-İşçi eş-Şafii. h. h. 991'de vefat etmiştir. 932'de vefat etmiştir. Mekke'ye yerleşmiş. 849'da vefat etmiştir.s)'a nisbet edilen divana h. Muhammed Refiyuddin Ahmet el-Huseyni el-Buhari. 876'da vefat etmiştir. Abdulkadir el-Huseyni el-Kahiri el-Mukrizi el-Hanefi ö. 287. 282. "Hadis Şerhi"ni de. h. 278. Musa Bedruddin (Kadı el-Kudad el-Uyeyni)[472] el-Hanefi ö. Halife el-Veştani el-Maliki Ebu Abdullah. Yusuf el-Hüseyni es-Senusi et-Tilmisani (Ebu Abdullah). Abdurrahman el-Ezrei ed-Demeşki eş-Şafii (İbn-i Aclun. 784). 833'de vefat etmiştir. h.Onuncu Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 291. 911'de vefat etmiştir. Mahmut el-Hafızi el-Buhari (Hace Parsa d. h. 285. 294. Muhammed Ebu Hayr ed-Demeşki el-Mukri eş-Şafii (İbn-i Cizeri) ö.Şemsuddin Muhammed b. Muhammed b. . Muhammed b.Fadlullah b.El-Hafız Ahmed b. 290. 293.Seyyid Abdulvahhab b. 773 Ve h. Kemaluddin el-Mısri es-Suyuti[473] eş-Şaffi ö. eş-Şafii (İbn-i Hacer) “El-İsabe” ve “Tehzib ut-Tehzib" kitaplarının müellifi. h. 879'da vefat etmiştir. 279. 890'da şerh yazmış.El-Hafız Celaluddin Abdurrahman b.Muhammed b.Seyyid Şerif Curcani Ali b. Ahmed b. 908'de telif etmiştir. h.El-Hafız Ahmed b.Abdullah b. 10. h. Ahmed el-Mekki el-Maliki (İbn-i Sabbağ d. 284. 296. 288. 816'da Şiraz'da vefat etmiştir. 756 h. h.) Ebu Muhammed eş-Şeybani eş-Şafii (d. Ruzbehan b.Muhammed b. 855'de ise vefat etmiştir. h.Mahmud b. Abdullah b. 295. h.277. İran’ın Yezd şehrinin köylerindendir). 895'de vefat etmiştir.El-Hafız Abdurrahman b. 855'te vefat etmiştir. h.

312. Muhammed el-Vetri Eş-Şafii. 1050'de vefat etmiştir. 11. 944'de ise vefat etmiştir. 1019'da vefat etmiştir. h.Şeyh Ahmed b. h. Fadlullah el-Huseyni eş-Şirazi. Abdulbaki. Muhammed el-Mısri "Ed-Durer-ul-Aval bi-Hall-i Elfaz-i Bide-il Meal" kitabının müellifidir.Mirza Mahdum b. 309. 1047'de vefat etmiştir. 995 civarlarında vefat etmiştir. İbrahim el-Halebi. 90 yaşından fazla yaşamıştır.866). Şeyh b. h. 315.Molla Ali b. 980'dan sonra Mısır’da vefat etmiştir.Ahmed Çelebi b. h. h. 298. Muhammed el-Yemeni. 316.) eş-Şerbini el-Kahiri eş-Şafii.Şeyh Ahmed b. Ömer (Kadul Kudad Şahbuddin el-Haffaci) el-Mısri elHanefi.Fakih Şeyh b. 1014'de ise vefat etmiştir. “Ahbar-ud Duvel” ve “Asar-ul Uvel” kitaplarının müellifi. eş-Şafii.El-Hafız Şahabuddin Ahmed b. Kadı Abdulmelik el-Kureşi el-Hındi Mekke'ye yerleşmiş. 299. h.Muhammed b. 302. 933). h.Onbirinci Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 305. h. Yusuf b. el-Kahiri. 1000'de vefat etmiştir. 314. h.El-Hafız Cemaluddin Muhammed Tahir el-Hindi el-Fetteni[474] (Melik-ul Muhaddisin). Sultan Muhammed (El-Kari) el-Hanefi Mekke'ye yerleşmiş. 303. Muhammed b. 1944'de vefat etmiştir. 909’da doğmuş ve 974’ ise) Mekke’de vefat etmiştir. (h. Abdullah b. 997'de vefat etmiştir. h.Hüseyin b. El-İmam el-Mansurubillah el-Kasım b.Nuruddin Ali b.Zeyn-ul Abidin Abdurrauf el-Haddadi el-Menavi el-Kahiri eş-Şafii 79 yaşlarında.Şemsuddin Muhammed b. 310. 12. Muhammed b. h. h. 300. Seyfuddin ed-Dehlevi el-Buhari. h. h. Değerli "Kenz-ül Ummal" kitabının müellifidir. Değerli “Gayet us-Suul Fi İlm-il Usul” ve Onun Şerhi “Hidayetul Ukul” kitaplarının müellifidir. Fadl Baksir el-Mekki eş-Şafii.Cemaluddin Ataullah b.Ziyauddin Ebu Muhammed Ahmed b. 301. 297. Ahmed Ebu Abbas (İbn-i Senan) el-Kırmani ed-Demeşki ö. 986'da öldürülmüştür. Ali b. Ahmed ("Şezerat" kitabında Muhammed diye zikredilmiştir. Abdusselam es-Safuri eş-Şafii "Nezhet-ul Mecalis" kitabının müellifidir. 1069'da ise vefat etmiştir. 311. 304. h. Abdullah el-İdrus el-Huseyni el-Yemeni (d. 1031'de ise vefat etmiştir. Safiyuddin. 1041'de ise vefat etmiştir. Meşhur "Siret-un Nebeviyye" kitabının müellifidir. 1052'da vefat etmiştir. Ali eş-Şeyhani el-Kadiri "Es-Sırat us-Seviy fi Menakıbi Âl-i en-Nebi" kitaplarının müellifidir.Onikinci Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: .Şeyh Abdurrahman b. 307.Abdulhak b. 975'de ise vefat etmiştir.Muttaki Ali b. Hacer el-Haytemi es-Sa'di el-Ensari eş-Şafii. 306. h. meşhur "Tefisr-i Şahi" kitabının müellifidir.Muhammed b. Husamuddin b.Mahmud b. 308. Mahbub el-Alim b. h. Muhammed b. 313.

320. Mehdi b. h. 1270'te vefat etmiştir. 1120'de vefat etmiştir.Ziyauddin Sailh b. 1101'de dünyaya gelmiş) (h. Şeyh İbrahim (Hace Kelan) b. eş-Şafii.Şehabuddin Ahmed b. Muhammed eş-Şevkani es-Senani (d. (Ammad ismiyle meşhurdur) 326. Yusuf ez-Zerkani el-Mısri el-Maliki Ebu Abdullah (h. Ali b. 323. Şeyh Muhammed el-Hüseyni el-Belhi elHanefi h.Şeyh Muhammed b.Mirza Muhammed b. 336.Hişamuddin b. 12. 327.1047’de doğmuş ve 1108'de Mekke'de vefat etmiştir.İbrahim b. Muhammed Bayezid es-Seharınpuri. Abdulbaki b.Mevlevi Muhammed Salim ed-Dehlevi "Usul-ul İmam" kitabının müellifidir. Yüzyılın Gadir şairlerindendir.Hamid b.Şeyh Muhammed b. 331. 1040’da doğmuş ve 1130'da ise vefat etmiştir. Ali b. 1122'de ise vefat etmiştir. h. 337. 334. Saim b. İbrahim b. h.Seyyid Muhammed b.Reşiduddin ed-Dehlevi "Feth-ul Mubin" kitabının müellifidir. Salah el-Yemani el-Hüseyni. 1250'de vefat etmiştir.Onüçüncü Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 330.Muhammed b. 1176'da vefat etmiştir. 1205'de vefat etmiştir.Seyyid Muhammed b.Muhammed b. 1059’da doğmuş ve h. Abdullah el-Huseyni el-Alusi el-Bağdadi eş-Şafii (Şehbuddin Ebu’s Sena) h. 340.[477] h.Burhaneddin İbrahim b. 1055'de Mısırda dünyaya gelmiş ve h.317. 339. Ali b. 1293'de Kostantaniyye'de (İstanbul) vefat etmiştir.Mevlevi Haydar Ali Feyzabadi "Munteh’el Kelam" kitabının müellifidir. 1217'de Kerh'de dünyaya gelmiş ve h. 1182'de ise vefat etmiştir. Abdurrahim el-Hanefi ed-Dimaşki (h. 1206'da vefat etmiştir. 338. Ahmed el-Hafni[476] Şemsuddin. Derviş el-Hut. 1103'de Dimaşk'te dünyaya gelmiş ve h. Muhammed el-Hanefi (İbn-i Hamza) el-Harrani ed-Dimaşki. h. 319. 1106'da vefat etmiştir. 325. 328.Mevlevi Muhammed Mubin el-Leknevi "Vesiletun Necat"kitabının müellifidir.Kadı Muhammed b. 1173 h.Muhammed b. 321. 324. 329. 1276'da vefat etmiştir. Abdurresul b.1145). "Tacul Arus" kitabının müellifidir. h.Mevlevi Veliyullah el-Leknevi "Mirat-ul Mü'minin fi Mekanibi Ehl-i Beyti Seyyid-ul Mürselin" kitabının müellifidir. h. Abdusseyid el-Huseyni eş-Şafii el-Berzenci (h. 333. 1181'de ise vefat etmiştir. 1171'de vefat etmiştir. h.).Muhammed Sadrulalem "Mearic-ul Ula Fi Menakib-il Murteza" kitaplarının müellifidir. Mutemedhan el-Bidahşi “Mİftah-un Neca” ve “Nüzul-ul Ebrar” kitaplarının müellifidir.Seyyid Muhammed b. 335. 332.[479] Elimizdeki (Yenabi-ul .Abdulaziz Ebu Veliyullah el-Ömeri ed-Dehlevi.) 322. Muhammed el-Huseyni ez-Zubeydi el-Hanefi (d. h. 318. Abdullah el-Mukbili[475] es-Senani el-Mekki (h. İsmail b. h. Abdulkadir eş-Şafii[478] 13.Şeyh Süleyman b. el-Beyruti. Mer’a el-Mısri el-Maliki. Ali es-Sebban eş-Şafii Ebu İrfan.

Seyyid Ahmed b. 346.Meveddet) kitabının müellifidir. 341.Abdulmesih el-Entaki el-Mısri (Meşhur yazar) 14.El-Hafız Şehabuddin Ebu Feyz Ahmed b. 357.. h. 1232'de Mekke'de doğmuş ve h. Muhammed b. 349. 353.Üstad Abdulfettah Abdul Maksud el-Mısri "El-İmam Ali" kitabının yazarı.Seyyid Ali Celaluddin el-Hüseyni el-Mısri. 360. 1250'den sonra doğmuş ve onun ölüm tarihini bilemiyoruz. Ahmed Dahlan el-Mekki eş-Şafii." kitabının müellifidir. h. 1323'de vefat etmiştir. Mustafa el-Kadinhani "Hidayet-ul Murtab Fi Fezail-il Ashab" kitabının müellifidir. 1232'da doğmuştur).) 359. G. 345. 5.Üstad Şeyh Muhammed Said Dahduh.[484] . h. yüzyılın Gadir şairlerindendir.Üstad Safa Hulusi -Londra'ya yerleşmiş. Abdullah el-Yusufi el-Medeni eş-Şenkıti "Kifayet-ut Talib.. 356.Londra üniversitesinin üstadlarındandır.Üstad Hüseyin Ali el-Azemi el-Bağdadi (Gadir şairlerindendir). 77'de Gadir hadisini 54 sahabeden ve bir çok hafızlardan senetleriyle birlikte zikretmiştir.Seyyid Abdulhamid b." kitabının müellifidir.Doktor Ahmed Ferid Refai.[482] 354.[483] 358. Ans. Şeyh Muhammed Hüseyin Muzafferiye yazmış olduğu mektupta Gadir hadisini ispatlamıştır. Cildin ilk sayfalarına müracaat edebilirsiniz. Sıddık (Bir çok değerli kitap yazmış. 351. (Halep'te cami İmamı. 343. Bu konu hakkında 8.On dördüncü Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 342.Kadı Muhammed Behlul Behçet Efendi eş-Şafii (Zenkezur'un kadısı) "Tarih-i Âl-i Muhammed" kitabının müellifidir. 1324'de vefat etmiştir. 355. 1304'de ise Medine'de vefat etmiştir. Allame Emini'ye yazmış olduğu mektupta Gadir hadisini kesin olarak ispatlamıştır. Cildinin ilk sayfalarına müracaat edebilirsiniz.Üstad Ahmed Nesim el-Mısri. 350.Üstad Muhammed Mahmud er-Rafii el-Mısri "Haşimiyyat-u Kumeyt" kitabına şerh yazmıştır. "Nesr-ul Leali" kitabının müellifidir.Seyyid Ahmed Zeyni b.Seyyid Mümin b..Şeyh Muhammed Abduh b.Şeyh Yusuf b.Üstad Ahmed Zeki el-Advi el-Mısri. h. 348. 352. 14. "Tesnif-ul Azan" kitabında s.Üstad Muhammed Şakir el-Hayyat en-Nablusi el-Ezheri "Haşimiyyat el-Kumeyt" kitabını şerh etmiştir..Şeyh Muhammed Habibullah b. Hasan Mumin eş-Şeblenci[480] "Nur-ul Ebsar. Seyyid Mahmud el Alusi el-Bağdadi eş-Şafii ez-Zarir[481] (h. İsmail en-Nebhani el-Beyruti "Muntahab-us Sahihayn" kitabının müellifidir. 347. 344. Hasan Hayrullah el-Mısri.

4. “Gadir hadisini” sabit ve kesin bir hadis olarak bilmiştir. İmam Ali (a. Ehl-i Sünnet de kendi kaynaklarında bu vakıadan önemle bahsetmiştir.s) hakkında nazil olduğunu vurguluyor.10.Esbab-un Nüzul (Ebu Hasan-i Vahidi en Nişaburi ö.. rical ve tarih kitap ve kaynaklarında geniş bir şekilde Gadir vakıasına yer vermiş.[485] 1.el Erbain-it Tival (İbn-i Asakir. h. Abdurrahim-i Ömer’i ed Dehlevi -ö. “el Gadir”in 1. BÖLÜM KİTAPLARDA GADİR-İ HUM olayI 10. Mehdi el Mukbili ö. Gadir hadisine kaynak teşkil edecek Ehl-i Sünnet kitaplarından bazılarını zikredeceğiz. Ahmed el Biruni. h. fıkıh. Batta el Hanbeli ö. Biz bu bölümde. 571) Gadir hadisini zikretmiştir. Rüzbehan eş Şirazi 9. aşağıda zikredeceğimiz Ehl-i Sünnet kitapları. 1019) Gadir hadisini zikretmiştir.el Ebhas-ul Museddede.[487] 7. alimlerinden) Gadir hadisini Sahih bir hadis olarak zikretmiştir.[486] 6. Abdulbirr ö.Ahbar-ud Duvel ve Asar-ul Uvel (İbn-i Senan el Kirmani ö. h. Bölüm KİTAPLARDA GADİR-İ HUM OLAYI Şialar kelam.el İbane (Hafız Ebu Abdullah b.s)’ın “Rahbe” ve “Rukban”daki konuşmalarını yazmıştır. 8. 463) Gadir hadsini bir kaç yolla nakletmiştir. ö. (Ziyauddin Salih b. Azib’den nakletmiştir.el İstiâb (Hafız Yusuf b. yüzyılın. h.el Asar-ul Bakıye. h. ö. 2. cildinde.İzalet-ul Hulefa (Abdulaziz Ebu Veliyyullah Ahmed b..[489] 10. 5.[490] . 3. tefsir. Gadir günü. İmam Ali (a. 430 veya 440 veyahut 450) müslümanların Gadir gününü bayram olarak bildiklerini zikretmiştir. 387) “Tehnie” hadisini Berae b. h. h. h. 1176) Gadir hadisini iki yolla Zeyd b. 1108) Gadir hadisini mütevatir ve kesin bir hadis olarak zikretmiştir. Gadir hadisinin kaynakları olarak nitelendirilmiştir. hadis.İbtal-ul Batıl (Ebu’l Hayr Fadlullah b. Erkam’dan nakletmiştir.Usd-ul Gabe (Hafız Ebu Hasan b. h.s)’ın “Şura”[488] günündeki yaptığı bazı konuşmalarını yazmış. Esir el Cizeri ö. 9. 468) Tebliğ ayetinin. 630) Gadir hadisini bir çok senetlerle rivayet etmiş ve İmam Ali (a. (Ebu Reyhan Muhammed b.

[494] 19. Kuteybe ed Dineveri ö. 16. Azib ve Zeyb b.s)’ın Gadir hadisiyle delil gösterdiğini zikretmiştir.el Beyan ve-t Ta’rif (İbn-i Hamza-i Harrani ile tanınan Kemaluddin İbrahim b. h.Bedi-ul Meani (Kadı Necmuddin Muhammed b.s)’a ait olan bazı şiirleri nakletmiştir. 357) Ömer b. (Ebu’l Hayr Şemsuddin Muhammed.s)’dan naklolduğunu ispat etmiş ve hadisi kabul etmeyenin mutaassıp ve cahil olduğunu vurgulamıştır. h. ö. Erkam’dan nakletmiştir. eşŞafii.s)’ın “Rahbe”deki konuşmasını “Cemelde”ki delilini ve “Seele sailun” ayetinin Gadirle ilgili olarak nazil olduğunu yazmıştır. 356.[498] . Yüzyılın alimlerindendir.Elif ba (İbn-i Şeyh ile meşhur olan Ebu Haccac Yusuf b. 330) Gadir hadisini ve Gadirde tebliğ ayetinin nazil olduğunu ve “Rahbe”deki konuşmaları sahih senedleriyle beraber nakletmiştir. h. Fatıma (s. Muhammed ö.el Bidaye ve-n Nihaye (Hafız İbn-i Kesir ed Dimaşki Ö. ö.Esne’l Metalib fi Ahadis-i Muhtelifet-il Meratib. 1120) Gadir hadisini ve onun mütevatir olduğunu nakletmiştir. 279) Emir-ul Müminin Ali (a. h.Usul-ul İyman (Mevlevi Muhammed Salim el Buhari ed Dehlevi 3.a)’ın bu konudaki delilini nakledip.[493] 18. 17.İs’af-ul Rağibin (Ebu İrfan Muhammed b. 1206) Gadir hadisinin 30 sahabeden naklolunduğunu ve hadisin birçok senetlerinin “sahih” ve “Hasen” olduğunu söyleyip onu nakletmiştir.11. 1276) Gadir hadisini zikretmiş ve birçok Sunen ve gayr-i Sunen sahiplerinin onu sahip bildiklerini söylemiştir. 20.el İsabe Fi Temyiz-is Sahabe (Hafız İbn-i Hacer el Askalani ö. h. Abdullah-i Vessabi el Yemeni 7.el Eğani (Ebu Ferec Ali b. h. 605) Gadir hadisini ve İmam Ali (a. h. Hüseyn el İsfehani ö. İbn-i Cizeri eş Şafii ile meşhurdur. h. Ebu Talib. 114) Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiş. El Beyruti. Muhammed el Belvi ö. h.el Emali (Ebu Abdullah el-Hüseyin b.. Yahya el Belazuri ö. “Tehnie” ve. h.”[496] 23. “Rahbe”. İmam Ali (a. İsmail el Mehamili.Esne’l Metalib fi Menakıb-i Ali b. h.[497] 24. 852) Emir-ul Muminin Ali (a. hadislerini zikretmiştir. Ali es Sebban eş-Şafii ö.el İmame ve’s Siyase (Ebu Muhammed b. 21. ö.el İktifa Fi Fazl-il Erbeat-ul Hulefa (İbrahim b. (Şeyh Muhammed el-Hut.[495] 22. K.Ensab ul Eşraf (Hafız Ahmed b. Abdullah el Ezrai ö. 876) “Tehnie” ve Gadir hadisini nakletmiş ve onun sahih olduğunu vurgulamıştır.a) ve İmam Ali (a. 833) Gadir hadisini 80 yolla naklederek mütevatirliğini kanıtlamış ve Hz. 276) “Berd”in delilini zikretmiştir. 14. veya 8..[491] 12. alimlerindendir) Gadir hadisini birçok yolla rivayet etmiş ve İmam Ali (a.[492] 15.s)’ın “Rahbe”deki konuşmasını zikrederek bu hadisin bir çok yoldan mütevatir bir şekilde Peygamber (s.) Gadir hadisini Berae b. yüzyılın. 13.s)’ın “Rahbe”deki konuşmasını ve “Rukban” hadisini ve Gadir hadisini bir çok yoldan rivayet etmiştir. Abdulaziz’in delilini zikretmiştir.

Tefsir-i Alusi . alimlerindendir.a)’dan rivayet olduğunu söylemiştir. h.a. Nesai ve İbn-i Mace’den nakletmiştir. 35. onun bir çok yollarla Gadir hadisini naklettiğini görünce çok şaşırdım. h.[511] 38.a) (Kadı Muhammed Behlül Behcet efendi eş Şafii ö.Tarih-i Buhari (Hafız Ebu Abdullah Muhammed b. 742) Gadir hadisini Tirmizi. 774) Gadir hadisini ve İkmal ayetinin Gadir günü Hz. 1270) Gadir hadisini ve Tebliğ ayetinin Emir-ul Müminin (a. alimlerindendir) Gadir hadisini.Tefsir-i İbn-i Merdeviye (Hafız Ahmed b. 14. 911) Gadir hadisini ve “Rahbe”deki konuşmayı bir çok yolla nakletmiştir.Tefsir-i İbn-i Kesir (İmaduddin İsmail b. 32. h.Tarih-i Mısr (İbn-i Zuvlak Hasen b. 14. h. y. Ebu Talib (a. h. Ali (a.s)[504] hakkında nazil olduğunu söylemiştir. y. El Cevzi ö. 748) Taberi’nin Gadir’le ilgili olan te’lifleri hakkında şöyle yazıyor: “Ben. Ömer b. “Cemel” ve “Rahbe”deki deliller ve “Asbeğ”in delillerini nakletmiş. Hz. h. “Savm-ul Gadir” ve “Tehnie” hadislerini ve Gadir olayı ile ilgili olan ikmal ve “Seele sailun” ayetlerinin.) bir kaç yoldan Gadir hadisini rivayet etmiştir.Tarih-i Al-i Muhammed (s.) Gadir hadisini nakletmiştir. “Savm-ul Gadir” hadisini ve İkmal ayetinin Gadir’de nazil olduğunu sahih sened ve güvenilir ravilerle zikretmiştir. h.Ruh-ul Me’ani (Seyyid Şehabuddin b.[506] 31. 463) Gadir hadisini. Abdullah el Alusi el Bağdadi ö.” San’ani de “er Ravzat-un Nediyye fi Şerh-it Tuhfet-il Aleviyye”de aynısını yazmıştır. 571) bu konuda bir çok hadis yazmış. “Tebliğ” ve “İkmal” ayetlerinin Gadir Hum’da Ali b. h. Sıddık elHazremi.Teşnif-ul Azan (Hafız Nasır-us Sünne Şehabuddin Ahmed b. h. İsmail-i Buhari ö. h. Abdurrahmanyüzyılınö.[509] 36.y.[501] 28.s) hakkında indiğini ve Gadir hadisinin sahih bir hadis olduğunu vurgulamıştır.[507] 33.y. Kesir ed-Dimaşki ö.[499] 26.s)’ın “Cemel”deki[503] konuşmasını. 256) Gadir hadisini nakletmiştir.Tezkiret-ul Havass-il Ümmet (Ebu Muzaffer Yusuf b. bir çok hafızlardan senedleriyle beraber 54 sahabeden rivayet etmiş ve bu hadisin tevatur ile Resulullah (s.[508] 34.[510] 37.Tarih-i Bağdad (Hafız Ebu Bekir Hatib el Bağdadi ö. yüzyılın.s) hakkında nazil olduğunu yazmıştır.25. 416) Tehnie hadisini nakletmiştir. “Rahbe” konuşmasını. Merdeviye el İsfehani ö. h. İbrahim el Mısri ö.[505] 30. Abdullah Sıbt b.Tezkiret-ul Huffaz (Hafız Şemsuddin ez Zehebi ö.” “Hakim”in hayatı bölümünde ise şöyle yazıyor: “Onun -Gadir hadisiyle ilgili olanpek güzel senetlerini “el Musannaf”ta yazdık.Tarih-i Dimaşk (Hafız İbn-i Asakir ö. .s) hakkında nazil olduğunu yazmıştır. Ali (a. Ali (a. h.Tarih-ul Hulefa (Hafız Celaluddin Abdurrahman es Suyuti ö.Ta’likat-ul Eğani (ustad Ahmed Zeki el Mısriyüzyılın14. 654) Gadir hadisini.[500] 27. Muhammed b. Emir-ül Müminin Hz.[502] 29.Tuhfet-ul Eşraf bi-Marifet-il Etraf (Hafız Ebu’l Haccac-i Mizzi Yusuf b. 387) Makrizi’nin naklettiği gibi Gadir hadisini nakletmiştir.

“Telhis”te de bir çok yolla Gadir hadisini zikretmiş ve bazı senetlerin de sahih olduğunu vurgulamıştır. 49. 45. 911) Gadir hadisini yazmış. Ali eş Şevkani es San’ani ö.Tefsir-i Şevkani . 748) bu konuyla ilgili özel bir kitap yazmış.s) hakkında ve “Seele sailun” ayetinin ise Gadirle ilgili olarak nazil olduğunu açıklamıştır. Ömer er Razi eş Şafii ö. Sa’dun el Ezdi el Kurtubi ö.Tefsir-i Şahi (Muhammed Mahbub-ul Alem b.Tefsir-i Kurtubi (Ebu Yahya b.Ğarib-ul Kur’an (Nizamuddin Hasan b. 606) “Gadir ve “Tehnie” hadislerini yazmış.[512] 40. 1250) Tebliğ ayetinin Gadir vakıasıyla ilgili ve İmam Ali (a. h.) Gadir hadisini yazmış. Tebliğ ve İkmal ayetlerinin Gadir vakıasıyla ilgili olarak nazil olduğunu kaydetmiştir. Ali (a.s) hakkında nazil olduğunu söylemiştir.s) hakkında nazil olduğunu açıklamıştır.[516] 47. h. Cerir et-Taberi ö. 932) Kurba ayetinin[513] tefsirinde “Gadir” ve “Tehnie” hadislerini yazıp tebliğ ayetinin Gadir hakkında nazil olduğunu nakletmiştir. “Tebliğ” ayetinin Gadir’le ilgili olarak İmam Ali (a. 244) “Seele sailun” ayetinin Gadir ile ilgili olarak nazil olduğunu yazmıştır. h. “Tebliğ” ayetinin Gadir vakıasında İmam Ali (a. h. h.39. 977) “Seele sailun” ayetinin Gadirle ilgili olarak nazil olduğunu yazmıştır. “Tebliğ” ayetinin İmam Ali (a. h. yüzyılın) “Tehnie” hadisini zikretmiş.el Keşf ve-l Beyan (Ebu İshak es Sa'lebi en Nişaburi ö. h.s) hakkında nazil olduğunu açıklamıştır.[520] 53. 437) “Tehnie” hadisini yazmış “Tebliğ” ve “Seele sailun” ayetlerinin Gadirle ilgili olduğunu vurgulamıştır. Safiyyuddin 11. h.Tefsir-i Nişaburi .[518] 50. 1323) Gadir hadisini yazmış. Selam Ebu Ubeyd el Hırevi ö.[521] .Tefsir-i Ebu Ubeyd: Ğarib-ul Kuran (Hafız Kasım b.[515] 46. h.Tefsir-i Taberi (Hafız Muhammed b.s) hakkında nazil olduğunu yazıyor.Tefsir-i Sa’lebi .[514] 44. 223. 427. h.Tefsir-i Fahri Razi . 982) Gadir hadisini zikretmiş ve “Seele Sailun” ayetinin Gadir hakkında nazil olduğunu söylemiştir. 42. h. 51.Tefsir-i Şerbini .Feth-ul Kadir (Kadı Muhammed b.Tefsir-i Ebu-s Suud (Mevla Muhammed Ebu-s Suud el İmadi ö.Tefsir-i Suyuti “Dürr-ul Mensur” (Hafız Celaluddin Abdurrahman-i Suyuti ö.Tefsir-i İzzuddin er-Res’ani (Hafız Ebu Muhammed Abdurrezzak er Res’ani el Musili) “Tebliğ” ayetinin İmam Ali (a. Tebliğ ayetinin Hz. 310) “Gadir ve “Tehnie” hadislerini yazmıştır. 43.Tefsir-i Kebir (Ebu Abdullah Fahruddin b.[517] 48. yüzyılın alimlerindendir.s) hakkında nazil olduğunu kaydetmiştir.[519] 52. 567) “Seele sailun” ayetinin Gadir’le ilgili olarak nazil olduğunu beyan etmiştir.Tefsir-i el Minar (Şeyh Muhammed Abduh el Mısri ö.Feth-us Sırac-ul Munir (Şemsuddin Muhammed eş Şerbini el Kahiri ö.Telhis-ul Mustedrek (Hafız Şemsuddin ez Zehebi ö. 41. h. Muhammed-i Kummi en Nişaburi 8.Tefsir-i Buhari el-Enveri (Seyyid Abdulvahhab el Hüseyni el Buhari ö.

“Hadis-ul Velayet” (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde. [527] 66.[525] 63.54. 676) Gadir hadisini nakletmiş ve “Tirmizi”nin o hadisi “Hasen” olarak yazdığını kaydetmiştir. 403) “Muvalat” ve “Tehnie” hadislerini yazmıştır.“Simar-ul Kulub” (Ebu Mensur-i Sa’labi en Nişaburi.“Tehzib-ul Kemal fi Esma’ir Rical” (Hafız Ebu Haccac el Mizzi. Gadir günüyle ilgili olan “Tetvic” hadisini yazmış ve “İkmal” ayetinin Gadir vakıasında nazil olduğunu açıklamıştır. alfabe harfleri sırasına göre yazmıştır.[523] 57.“Cem-ul Cevami” (Celaluddin-i Suyuti. ö. Cerir et-Taberi ö. 535). Abdulazizin bu konudaki deliline yer vermiştir. ö. Arkam’dan nakletmiştir. 911). Hüseyn el Mes’udi ö. h. 866).“el Cami-us Sağir” (Celaluddin-i Suyuti. bir çok yolla Gadir hadisini nakletmiştir. 911). 71.et-Tenbih ve’l İşarat (Ali b. Cabir el Ensari ve Zeyd b. 62. h. h. h. Rabiy.ö. Gadir hadisini bir çok sahabeden rivayet etmiş ve “Seele sailun” ayetinin Gadir’le ilgili olduğunu açıklayıp Ömer b. h. ö. er Razi).“Habib-us Siyer” (Giyasuddin -Handmir.“el Cem’u Beyne Sihah-is Sitte” (Ebu Hasan Rezin-i Abderi el Endulisi. ö.Tehzib-ul Asar (Hafız Muhammed b. h. 56. Gadir hadisini. ö. h. 346) Gadir hadisini nakletmiş ve Gadir gününün bayram olduğu hakkında bir yazısı vardır. 606).Tehzib-ut Tehzib (Hafız İbn-i Hacer el Askalani ö. 942). 310) İmam Ali (a.“Cevahir-ul Akdeyn” (Nuruddin Ali el Hasani es Semhudi. 67. h. ö. Berra b. h. ö. Gadir hadisini 105 yolla . 68.et Temhid fi Beyan-it Tevhid (Ebu Şekur Muhammed b.et Temhid (kadı Muhammed Ebu Bekir el Baklani ö.[522] 55.[528] “Tehnie” hadisini zikretmiştir. ö. h. Gadir hadisini Ebu Hureyre.s)’ın Gadir hadisi hakkında “Rahbe”deki gösterdiği delili yazmıştır. ö. Gadir hadisine yer vermiştir.[526] 64. h. h. Esir eş Şeybani el Cizeri. ümmetin arasında ziyafet gecesi olduğunu vurgulamıştır. h. h. 58. 852) Gadir hadisini naklederken bu hadis bir çok yolla rivayet olmuş ve sahih bir hadistir diye yazıyor. Gadir hadisine yer vermiş ve Gadir gecesinin. 333). Erkam’dan rivayet etmiştir.“Cami-ul Usul fi Ahadis-ir Resul” (Ebu’s Seadat Mubarek b. Gadir hadisini rivayet edenlerin isimlerini. 69. Hz. 911).[529] 70. h.“Tevzih-ud Delail” (Şehabuddin Ahmed). 65. 59.“Hadis-ul Gadir” (Şeyh Mensur.[524] 60. Azib. Gadir hadisini Termizi’den rivayet ederek naklediyor.Tehzib-ul Esma ve’l Luğat (Hafız Muhyiddin en Nevevi ed Dimaşki ö. Gadir hadisini Sureyha ve Zeyd b. 61.“Teysir-ul Vusul İla Cami-il Usul” (Hafız Abdurrahman b. 429). Ali’nin “Rahbe”deki konuşmalarını ve “Tehnie” hadislerini bir kaç yolla nakletmiştir. 742). Abdussaid el Keşşi es Salimi) Gadir hadisiyle ilgili bir makaleye yer vermiştir.

[530] 73. h. Abdulaziz’in delillerine yer vermiştir. (Muhammed b. 538) 41.s) hakkında nazil olduğunu yazmıştır. “Velayet” hadisinin sahih ve kesin bir hadis olduğunu vurgulamıştır.” (Ebu Fatih Muhammed b. Ali (a. 78. ö. İsmail b. 85. 12.H. Şiilerin yanında çok değerli bir gecedir” Sonra şöyle devam ediyor: “O gece Resulullah (s.”. “Tehnie” ve “Rahbe” hadislerini nakletmiştir.“Revzat-un Nediyye” (Seyyid Muhammed b. 79. Ömer ez Zimahşeri. ö.“ed Diraye fi Hadis-il Velaye” (Hafız Ebu Said. “Rahbe” hadisini zikrederken de “Tebliğ” ve “ikmal” ayetlerinin Hz. es Secistani.“Rabi-ul Ebrar” (Ebu’l Kasım Carullah Mahmud b. 303). . “Gadir” ve “Rahbe” hadisleriyle Ömer b.[531] 74.” (Şehabuddin Ahmed b. Muhammed-i Mısri) Hz.“Revzat-un Nazirin” (Ziyauddin Ebu Muhammed-i Vetri eş Şafii.“Zehar-ul Ukba” (Hafız Muhibbuddin Ahmed et Taberi. ö. 477).“Hutat-ul Makrizi”. 87. 750).“Zehiret-ul A’mal. ö. h. h. 81.Dur er-us Simtayn fi Menakıb-is Sibtayn. h. h.“el Hasais” (Sünen sahibi olan Hafız Abdurrahman en Nesai. Salahuddin-i Yemani. ö. ö. 903). h. Ali el Makrizi el Mısri..“el Hüseyin (a.a. (Takiyyuddin Ahmed b. Gadir hadisi hakkında özel bir kitap yazmış ve “Seele sailun” ayetinin Gadir’le ilgili nazil olduğunu söylemiştir. 490’dan sonra vefat etmiştir). Gadir hadisini zikredip bu hadisin sahih ve bir çok senetlerinin olduğunu söylemiştir. “Tehnie” hadisini yazmış ve “Seele Sailun” ayetinin Gadir olayında nazil olduğunu açıklamıştır. 310). 694) bir kaç yolla “Gadir”. yüzyılın alimlerinden). 1182).[533] 77.. Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiş. Ali’nin hayat ve faziletlerini zikrettiği bölümde “Gadir” hadisini nakletmiştir. ö.“ed Durer-ul Aval bi Hall-i Elfaz-i Bide-il Meal. Gadir hadisini 75 yolla nakletmiştir. 76. 845) “Gadir” ve “Tehnie” hadislerini nakletmiştir.“Hilyet-ul Evliya” (Hafız Ebu Neim el İsfehani..[534] 82.“Revzat-us Safa” (İbn-i Havendışah. 430).” 84. h. “Gadir” ve “Tehnie” hadislerini zikrederek “Tebliğ” ve “İkmal” ayetlerinin Gadir-i Hum’da Hz. Cerir-it Taberi. (Cemaluddin Muhammed ez Zerendi. h.. ö. h.“er Radd-u Ala’l Harkusiyye” (Hafız Ebu Cafer Muhammed b. Gadir hadisinin senetlerini zikrederek onu 120 sahabeden rivayet etmiştir. “Velayet” hadisini nakletmiştir.“Duat-ul Hudat” (Hafız Ebu’l Kasım Ubeydullah b..s)” (Seyyid Ali Celaluddin-i Hüseyni el Mısri).nakletmiştir. 980). ö. ö.“el Hasais-ul Aleviyye. Bölümde şöyle yazıyor: “Gadir gecesi. Abdullah -İbn-i Haddad el Haskni. “Gadir” ve “Tehnie” hadislerini zikretmiştir. h.a) Gadir-i Hum’da bir hutbe okuyup şöyle buyurdu: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. ö. Abdulkadir eş Şafii.. [535] 86. Ali (a. 83. 480). ö. h. Ali en Netenzi. h.[532] 75.s) hakkında nazil olduğunu açıklamıştır. 80. 72.

[542] . 290). “Tehnie” hadisini getirmiş ve “Seele sailun” ayetinin Gadir’le ilgili olarak nazil olduğunu açıklamıştır.“es Sünen” (Hafız Muhammed b. 1044).[539] 100. Gadir hadsini bir çok yolla nakletmiş. Hanbel.“Selvet-ul Arifin” (Hüseyin b.[541] 102. Gadir hadisini sahih bilmiş ve onu güzel senetlerle rivayet etmiştir. h. Muhammed b. h. 287).“Zeyn-ul Feta fi Şerh-i Hel Eta” (Ebu Muhammed Ahmed el Asimi.“Şerh-ut Tecrid” (Alauddin Ali b.“es Sünne” (Ahmed b. h. 239). 505). 94. Gadir hadisini. Gadir hadisini nakletmiştir. h. h. h. yüzyılın alimlerindendir). 5. “Rahbe”. ö. “Rukban” ve “Rahbe” hadislerine de yer vermiştir. bir çok yolla gadir hadisini naklettikten sonra: “Ümmet bu hadisi kabul etmiş ve kurallara da uygundur” diyor. “Tehnie” ve Gadir gününde oruç tutmakla ilgili hadisleri de nakletmiştir. 384). Abdullah et Taberi. 694). Gadir hadisinin mütevatir olduğuna dair de bir makalesi vardır. Ahmed b. h. “Tetvic” hadisine değinmiştir. 3). Ali ve Ebu Sa’d b.[540] 101. ö.“Riyaz-us Salihin” (Hafız Muhyiddin Yahya Ebu Zekeriyya en Nevevi. Gadir hadisini bir kaç yolla nakletmiş ve “Rahbe” hadisine de yer vermiştir. “Tehnie” hadisi ve Gadirle ilgili olan bir çok hadislere de yer vermiştir. Muinuddin-i Yezdi el Meybudi). 99. Gadir hadisinin Resulullah (s. “Tetviç”. Ebu Vakkas’dan nakletmiştir. Amr -İbn-i Ebi Asim.Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiş.“Zevaid-ul Müsned” (Hafız Abdullah b. Gadir hadisini nakletmiş ve “mevla” kelimesi hakkında açıklama yapmıştır.a. Şuayb en Nesai. “Tehnie”. 879). “Gadir” ve “Tehnie” hadislerini naklettikten sonra şöyle yazıyor: “Ehl-i Sünnet alimleri.“Riyaz-un Nazire” (Hafız Muhibbuddin Ahmed b. İsmail el Curcani). Mace ö. h. h. ö.ö. 676).s)” (Kemaluddin Hüseyn b.“Serekat-uş Şi’r” (Hafız Abdullah-i Merzbani el Bağdadi. 88. Gadir hadisini nakletmiş ve “Seele sailun” ayetinin Gadir vakıasıyla ilgili nazil olduğunu beyan etmiştir. Ebu Şeybe el Kufi. 1071). ö. 96.[536] 89. Gadir hadisini bir kaç yolla nakletmiş.“Simt-ul Mecid” (Seyyid Ahmed el Kaşşaşi. Muhammed el Kuşçi. Hz. Gadir hadisini nakletmiştir. Yezid el Kazvini Ebu Abdullah b. ö. Burhanuddin-i Halebi eş Şafii. 95.[537] 90. 92. Gadir hadisini rivayet etmiştir.”[538] 93.a)’ın hutbesinden olduğu üzerinde icma etmişlerdir. 273) Gadir hadisini bir çok yoldan nakletmiştir. h.“es Sünen” (Hafız Osman b. ö. ö.“Sünen-ul Kubra” (Hafız Abdurrahman Ahmed b. h. 98. h.“Şerh-u Divan-i Emir-ul Muminin (a.“Siret-ul Halebiyye” (Nuruddin Ali b. 103. 91.“Sirr-ul Alemin” (Hüccet-ul İslam ismiyle meşhur olan Hafız Ebu Hamid Muhammed el Gazali. ö. “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” hadsinin tefsirinde Resulullah’dan bir hadisi naklediyor.“es Sünen”. 97. ö. ö.

[556] 113. Gadir hadisini otuz sahabeden nakledip bu hadisin sahih olduğunu vurgulamıştır. h. Ali hakkında nazil olduğunu nakletmiştir. “Gadir”.[543] 105. 118.[548] 110. Gadir hadisini ve "Tebliğ" ayetinin Hz. “Tebliğ” ayetinin Hz. 544). Ali’nin şuradaki delilini bir çok yoldan naklolunduğunu."Şems-ul Ahbar" (Şeyh Ali b. Gadir hadisini nakletmiştir. h. 655)."es Sahih" (Hafız Ebu Hatem Muhammed b.[558] 119.) [557] 115. “Rukban”[550] ve “Rahbe”[551] hadislerini."Şevahid-ut Tenzil" (Hafız Ebu Abdullah b.“Şerh-ul Mevahib-ud Deniyye” (Ebu Abdullah Muhammed-i Zerkani el Mısri. 117. İkmal ayetinin ise Gadir olayında nazil olduğunu yazmıştır.“Şerh-us Şifa” (Şehabuddin-i Haffaci el Mısri."eş Şifa" (Hafız kadı Ayaz es Sibti.[555] 112. h. Gadir hadisini sahih bir hadis kabul etmiş ve “mevla” kelimesi üzerinde açıklamada bulunmuştur."Şeref-ul Muebbed li Âl-i Muhammed" (Şeyh Yusuf en Nebhani. h.ö. 892). h. Ali hakkında."Şeref-ul Mustafa" (Hafız Abdülmelik Ebu Sa'd el Harkuşi. h. Hamid el Kureyşi.[546] 108.“Şerh-i Mevakıf” (Seyyid Şerif el Curcani el-Hüseyni el Hanefi.a. h.“Şerh-i Nehc-ul Belağa” (İzzuddin Abdulhamid el Medaini -İbn-i Ebi’l Hadid el Mutezili. ö. Gadir hadisini nakletmiştir.“Şerh-ul Mekasid” (Sa’duddin Mes’ud b. Emir-ul Muminin Ali’nin çok meşhur olan faziletlerindendir."es Sahih" (Hafız Muhammed b. h. “Tehnie” ve “Rahbe” hadislerini nakletmiş ve Gadir hadisinin sahih ve mütevatir bir hadis olduğunu vurgulamıştır.“Şerh-i Haşimiyyat-i Kumeyt” (Bu asrın alimlerinden ustad Mahmud er Rafii). daha sonra Hz. Gadir hadisini nakletmiştir. Gadir hadisini bir kaç yolla . 974). Habban el Besti.a) şu sözüne de yer vermiştir: "Beni tebrik edin. 621). "Tehnie" hadisini iki yoldan nakletmiş ve Resulullah'ın (s. Zira Allah. 1122). 279). bu asrın alimlerinden. Ali’nin Cemel’deki delilini nakletmiştir. Gadir hadisini naklettiği yerde şöyle diyor: “Bu. h. h. ö.H. ö. ö. 1069).“Şerh-i Sahih-i Müslim” (Ebu Abdullah Muhammed-i Senusi.“Şerh-i Sahih-i Müslim” (Ebu Abdullah Muhammed b. ö. ö. Abdullah -İbn-i Haddad el Haskani ismiyle meşhurdur. ö.[545] 107.”[549] İbn-i Ebi-l Hadid. ö.104. 116." 114. ö. ö. 618). İsa et Termizi. Muhammed b.[552] sonra da Ammar’ın Sıffin gününde Gadir hadisiyle istidlal ettiğini [553] ve “İsbat-ud Da’vet”[554] hadisini naklediyor. 111. 354). Cemel’deki Talha’ya karşı gösterdiği delili nakletmiştir. 827). Hz. Hz.[544] 106. ö. h. Peygamberliği bana verdi ve imametliği de Ehl-i Beyt'ime nasip etti.[547] 109. 407). h. Halife el Veştani. ö. bir gencin Ebu Hureyre ile ihticacda bulunduğunu. Gadir hadsini kesin bir hadis olarak kabul etmiş ve “mevla” kelimesi üzerinde açıklama yapmıştır. Ali İbn-i Hacer el Heytemi. 490'dan sonra vefat etmiştir). Ali’nin.“Şerh-i Hemziyyet-il Busiri” (Hafız Şehabuddin Ahmed b. Ömer et Taftazani eş Şafii. Gadir hadisini ve onunla ilgili başka bir hadisi de nakletmiştir. h. 791).

nakletmiş ve bu hadisin sahih olduğunu vurgulamıştır. h. Yasir'in. muttafikun aleyh (üzerinde ittifak edilmiş) bir hadistir" diyor. 281). h. 855)."Savaik-ul Muhrika" (Hafız Şehabuddin Ahmet b. h."Sırat-us Seviy Fi Menakıb-i Al-in Nebiy" (Mahmud-uş Şeyhani el Kadiri el Medeni)."Umdet-ul Kari."Sıffin" (İbn-i Dizil ile meşhur olan Hafız Ebu İshak İbrahim b. Osman ez Zehebi.[560] 124. 685). Gadir hadisini bir kaç yolla nakletmiş ve onun mütevatir olduğunu vurgulamıştır. h. h. 1171). h. "Bu hadis. 129.ö. Abdullah el İdrus-ul Hüseyni el Yemeni. Gadir hadisini nakletmiş ve "Tebliğ" ayetinin de Gadir-i Hum'da Hz."Akd-un Nebevi" (Şeyh b. 328). Siffin’de Amr b. As'a karşı Gadir hadisiyle delil sunduğunu ve onu Habbe b. h. "Tehnie" ve . 123. Muhammed b. Gadir hadisini nakletmiş ve onun sahih olduğunu ve bir çok senetlerle nakledildiğini vurgulamıştır.[559] 120. h. 1041). Abdurabbih el Kurtubi. İbn-i Cerir'in bu hadisin senetleri hakkında bir kitap yazdığını gördüm ve hadisin pek çok senetle rivayet edildiğinden dolayı da çok şaşırdım. ö. "Rukban" hadisini ve "Seele sailun" ayetinin Gadirle ilgili nazil olduğunu nakletmiştir.[565] 132. 597)."[566] 133. 128. Gadir hadisi ve onun sahih olduğu hakkında konuşmuş ve sonra şöyle demiştir: “Ben."Feth-ul Bari" (Hafız İbn-i Hacer el Askalani. ö. Hacer el Heytemi. İbn-i Ukde de özel bir kitapta senetlerini yazmış. h.[561] 125. Gadir hadisini Taberani'nin yoluyla İbn-i Ömer ve başkalarından naklediyor. 122. "Gadir". Ali b.[562] 126. Ahmed b. ö. h. 134. 131. Gadir hadisini ve halife Memum’un onunla kırk fakihe delil gösterdiğini nakletmiştir."Tabakat-ul Huffaz" (Hafız Şemsuddin Muhammed b. h. ö. ö. ö."Tavali-ul Envar" (Kadı Nasiruddin Abdullah Ömer Ebu'l Hayr el Beyzavi. ö."el Futuhat-ul İlamiyye" (Seyyid Ahmed Zeyni Dehlan el-Mekki."Safvat-us Safve" (Ebu’l Ferec Abdurrahman İbn-i Cevzi. 1304). ö. "Tehnie" ve "Tervic" hadislerini ve "Seele sailun" ayetinin Gadirle ilgili nazil olduğunu yazmıştır. Huseyin el Kasai. 974). h. ö.”[563] 127. Zazan'ın lafzıyla "Rahbe" hadisini nakletmiştir. Mezahim el Kufi) Ammar b."el İkd-ul Ferid" (Ebu Ömer Ahmet b. 852) şöyle yazıyor: "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır" hadisi bir çok yolla nakledilmiş. Bir çok sahih hadislerin var olduğunu ama Buhari ve Müslim'in onları nakletmediğini de sözlerine eklemiştir."Salat-ul Fahire bi’l Ahadis-il Mütevatire" (Hamid b. ö.[564] 130. Gadir hadisini naklettikten sonra. Tirmizi ve Nesai de onu rivayet etmiştir. Ali el İmadi -Şam müftüsü."Sıffin" (Nasr b. Cerir-i Taberi'nin hayatı bölümünde şöyle yazıyor: İbn-i Davud."el Urvet-ul Vuska" (Alauddin Ahmet es Simnani. Cuveyn'den rivayet ettiğini yazmıştır. Ali hakkında nazil olduğnu vurgulamıştır. 748). Muhammed b. 121. bir çok senetleri ise sahih ve hasendir."Feth-ul Mubin" (Raşiduddin Han ed Dehlevi).ö. Gadir hadisini sahih bir hadis bilmiştir. 736). Şerh-i Sahih-i Buhari" (Bedruddin el Hanefi -İbn-i Ayni.

Mes'ud -Semmuye. 146. ö."Katf-ul Ezhar" (Hafız Celaluddin es Suyuti."El Kaşif" (Hasan b. "Gadir hadisi velayete delalet ediyor. "Gadir".ö. Azib'den nakletmiş ve "Tehnie" hadisine de yer vermiştir. Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiş ve bu konuyla ilgili diğer hadisler de zikretmiştir."el Fusul-ul Muhimme" (Nuuruddin Ali b. . 138. "Gadir" ve "Tehnie" hadislerini nakletmiş ve Gadir hadisinin izahı hakkında yüz söz söylemiştir. 143."Fezal-us Sahabe" (Hafız Ahmed b. velayet ise hilafettir" demiştir.h 569) da bu hadisi 250 yolla rivayet etmiştir. h. ö. h. ö. 1031) Konuyla ilgili olan bir kaç ayet ve hadis yazmış. ö. Arkam'dan Gadirle ilgili bir kaç hadis nakletmiştir. Gadir ve onunla ilgili bir kaç hadis zikretmiş ve. Yusuf-u Genci eş Şafii. Abdullah eş Şafii el Bezzaz."Kurrat-ul Ayn" (Abdulaziz Ebu Veliyullah-i Ömer’i ed Dehlevi. Abdullah b. Zeyd b. ö. 562)."el Fevaid" (Hafız İsmail b. ö.ö. h.. 354).[569] 139. 722). 911)."Kifayet-ut Talib. 822). Gadir hadisi hakkında şöyle yazıyor: "İbn-i Ukde bu hadisi 105 sahabeden rivayet etmiştir. h. Gadir hadisini Ömer b. 658). Hattab ve Berra b.."Kifayet-ut Talib. h. Hafız Ebu Ala el Attar (Ö. ö. 1176).[570] 142. Sa'duddin el Himvini."Feraid-us Simtayn fi Fezail-il Murtaza Ve'l Betul Ve's Sibtayn (Şeyh-ul İslam Ebu İshak İbrahim b. "Gadir" ve "Tehnie" hadislerini Berra b. bu kitapta Gadir hadisinin mütevatir senetle rivayet olduğunu ispatlamıştır. Gadir hadisini nakletmiştir. "Tebliğ" ayetinin Gadir-i Hum'da Hz. ö."Feyz-ul Kadir Şerh-u Cami-us Sağir" (Zeynuddin Abdurreuf el Haddadi el Menavi. Erkam'dan rivayet etmiştir. h. "Rahbe" ve "Rukban" hadislerini de iki yolla nakletmiştir.ö."El Kavl-ul Fasl" (Alevi el Hidar-il Haddad). ö.[571] 144."Fezail-us Sahabe" (Hafız Ebu Sa'd Abdulkerim es Sem'ani." (Hafız Ebu Abdullah Muhammed b."Velayet" hadislerini nakletmiştir. Muhammed. 140. Gadir hadisini nakletmiştir. Gadir hadisini bir kaç yolla. Azib ve Zeyd b. h. 267). h. h." (Şeyh Muhammed Habibullah-i Şankati el Medeni el Maliki)."Fasl-ul Hitab" (Muhammed el Hafızi el Buhari -Hace Parsa. h. 141. h. Gadir hadisini Ömer b. Abdullah Ebu Neim el İsfehani. "Tehnie" ve "Tetvic" hadislerini. ö. 149.[568] 137. 430)."el Fevaid" (Hafız Muhammed b. Gadir hadisinin sahih ve hasen senetlerle rivayet olduğunu vurgulamış ve hadisin mütevatir olduğunu Suyuti'ye nispet vermiştir."Futuhat-ul Vehbiyye" (Burhanuddin İbrahim Mer’i eş-Şebirhiti.. 743). 855). 136. h. Muhammed-i Mekki el Maliki -İbn-i Sabbağ.[567] 135. Ali hakkında nazil olduğunu ve "Seele sailun" ayetinin de Gadirle ilgili olan bir olayda indiğini zikretmiştir. Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiştir."[572] 147. Hattab'dan ve "İsabet-ud Da've" hadisini de Zazan'dan rivayet etmiştir. 145. h.. 148. 1106).

807)."Mir'at-ul Cennat" (Ebu Seadat Abdullah b. Abdulvahidi el Mukaddesi. h."Mehasin-ul Ezhar" (Allame Hamid el Mahalli). "Tebliğ" ayetinin Gadir-i Hum'da Hz. h. 154. 158. Ali'nin büyük faziletlerinden saymıştır. 159."Mir'at-ul Muminin. Muhammed Bayezid es-Sehar Nupuri) Gadir hadisini. Gadirle ilgili hadisleri nakletmiş ve Gadir hadisinin. [575] . Erkam'dan naklediyor. h. 1301).Kadı Abdulmelik el Kureşi el Hindi. Es'ad b. 162."Ma Nezele Mine'l Kur'an-i fi Emir-ul Muminin" (Hafız Ahmet b. h."Mecma-uz Zevaid" (Hafız Ali b.." (Hafız Cemaluddin Muhammed Tahir el Hindi -Melik-ul Muhaddisin. 1014).. Gadir hadisini değişik ibaretlerle nakletmiştir."Kenz-ul Ummal" (Muttaki Ali b. ö. bir çok senetlerinin ise sahih ve hasen olduğunu kaydetmiştir. Gadir hadisini rivayet ettikten sonra şöyle yazıyor: "Şüphesiz bu sahih bir hadistir. ö."Merafiz-ur Ravafiz" (Hisamuddin b. ashap arasında yalnızca Hz. 164. Gadir hadisini değişik senetlerle nakletmiş. 975).[574] 165. 430). 986'da öldürülmüştür). ö."el Mirkat fi Şerh-il Mişkat" (Şeyh Nuruddin Molla Ali el Kari. 153. Hisamuddin b. 768). 163. 152. ö." (Mevlevi Veliyullah el Luknevi). Gadir hadisini kesin bir hadis bilmiş ve onu Hz. ö. Tac-ul Arfin el Haddadi el Menavi. Gadir hadisini Zeyd b. 310)."Mecma-u Bihar-ul Envar.. Seyfuddin-i Behari. Abdurrahman Ebubekir eş Şirazi. Berra b.[573] 151. 160."Kenz-ul Hakayık" (Zeynuddin b. Gadir hadisini yazmış ve onu. İbn-i Esir'in "Nihaye"de Gadir hakkındaki yazdıklarını nakletmiştir. Erkam'dan ve "Rahbe" delilini ise Ebu Kuddame'den rivayet etmiştir.150.H. sonra da "Rahbe" ve "İsabet-ud Davet" hadislerini nakletmiştir."el Kuna ve'l Esma" (Dulabi Ebu Buşr er Razi.. ö. birçok yollarla nakledildiğinden dolayı sahih bilmiş. h. Ali'nin hakkında söylenildiğini vurgulamıştır."Merec-ul Bahreyn" (Hafız Ebu Ferec es Sakafi). ö. ö. Gadir hutbesi ve hadisini ve "Sekaleyn" hadisini nakletmiştir. 155. Gadir hadisini nakletmiştir. h. Azib ve Zeyd b. h. Ali el Yafii eş Şafii. 161."Ma Nezele Min'el Kur'an fi Aliyyin" (Hafız Ebu Neim el İsfehani. ö. Ali'nin hakkında nazil olduğunu İbn-i Abbas'dan nakletmiştir. h. Ebu Hasan el Heysemi. 156. Ali'nin Cemel'de Talha'ya karşı ihticaclarını da zikretmiştir."el Muhtare" (Hafız Ziyauddin Muhammed b. 1502). 643) bir çok kitaptan Gadir hadisini nakletmiştir. Hüseyn el Bağdadi -Mes'udi-). el Hanefi."Muruc-uz Zeheb" (Ali b. h. Gadirle ilgili bir çok hadis yazmış ve senetlerinin bir çoğunu da sahih bilmiştir. bazı hafızlar da onun mütevatir olduğunu söylemiştir.. 157. 411). Gadirle ilgili olan ayet ve hadisleri nakledip Hassan'ın Gadir hakkındaki şiirini yazmıştır. ö. Gadir hadisini bir çok senetle nakletmenin yanı sıra "Tehnie" hadisi ve Hz."el Lemeat-u fi Şerh-i Mişkat" (Abdulhak b. h.

ö. ö. 239)."Metalib-us Seul" (Ebu Salim Muhammed b. Gadirle ilgili bir kaç hadis ve ayet nakletmiş ve onun sahih ve mütevatir olduğu hakkında yazısı vardır."Mearic-ul Usul" (Cemaluddin Muhammed ez Zerendi. Hatip et Tebrizi. "Gadir" ve "Tehnie" hadislerini Berra b. h."el Müsned" (Ebu Abdullah Ahmed b."el Müsned" (Hafız İbn-i Rahuye İshak b. "Rukban" hadisini nakletmiştir. 750'dan sonra vefat etmiştir). Salahuddin el Hanefi) Gadirle ilgili bazı hadisleri yazmış ve Gadir hadisinin sahih bir hadis olduğunu vurgulamıştır.[587] 181."Müstedrek-us Sahihayn" (Hafız Muhammed b. ö. mezkur kitabı H. Amr Ebubekir." (Şeyh Muhammed Sadrulalem). Gadir hadisini nakletmiştir. h.[584] 177. Muslim b."Müşkil-ul Asar" (Hafız Ebu Cafer el Ezdi et Tahavi. 276). 652). 516)."el Mearif" (Ebu Muhammed Abdullah b..[583] 176. ö.[578] 170.."Mearic-ul Ula. Gadir hadisinin sahih olduğunu isbatlamıştır. ö.[586] 180. Ebubekir Ömer el Medeni. Abdullah-i Hakim ez Zehebi en Nişaburi.[576] 167. Azib ve Zeyd b. h. ö. Gadir hadisiyle Ebu Hureyre’ye delil gösterdiğini de Ebu Hureyre'nin biyografisi bölümünde nakletmiştir. Ali hakkında nazil olduğunu nakletmiş ve Gadir gününün bayram olduğunu da vurgulamıştır. 241). Erkam'dan nakletmiştir..[588] . Gadir hadisini nakletmiştir.[580] 173. 405). Hz. 317). h."el Mu’temed Fi'l Mu’tekad" (Fadlullah Ebu Said eş Şafii et Turbeşti). EbuVakkas ve Ali b."el Mucem" (Hafız Abdullah b. "Tehnie" ve "Rahbe" hadislerini bir çok sahih senetlerle rivayet etmiştir. Mes'ud Ebu Muhammed el Ferra el Beğavi. Gadir ve "İsabet-ud Dave" hadisini rivayet etmiş[585] ve bir gencin.[581] 174. 178. Muhammed el Beğavi. ö. 321) Gadir hadisini Sa'd b. İbrahim el Hanzeli el Meruzi. ö."el Müsned" (Hafız Osman b.[579] 172. Erkam'dan nakletmiştir. 737'de te'lif etmiştir). Talha el Kureşi en Nusaybi. h. el Basir. Ali el Musuli Ebu Ya'la.[577] 169.(Cemaluddin Ebu Mehasin Yusuf b. 581). ö. 292). Hanbel eş Şeybani.[582] 175."Müsned-ul Muallel" (Hafız Ahmed b. Gadir olayı ile ilgili "Seele sailun" ayetinin nazil olduğunu nakletmiştir. ö.. Gadir hadisini bir kaç yolla rivayet etmiştir. 168. "Gadir. Muhammed Ebu Şeybe el Absi."Mesabih-us Sünne" (Hafız Hüseyn b. h. h. Gadir hadisini nakletmiştir.166. 182. 171. Kuteybe ed Dineveri. Fatıma'nın delilini nakletmiştir. Gadir hadisini Zeyd b. H. Gadir hadisni rivayet etmiştir."Mişkat-ul Mesabih" (. h. Gadir hadisini ve "Tebliğ" ayetinin Hz. 307). 237). el Bezzaz. h. Ebu Talib'den rivayet etmiştir. 179."el Müsned-ul Kebir" (Hafız Ahmed b. h. ö. h. ö. h."el Müselsel bi'l Esma" (Hafız Muhammed b.

"Tehnie" hadisini nakledip şöyle yazıyor: Siyer alimleri. 193.[593] 188."Menakıb-i Ali b. ö. et Tabarani). 758) Gadir hadisini zikretmiştir. 411'de te'lif etmiştir). 195. Erkam. Gadir hadisini Bureyde. Ahmet b." 190.[589] Gelecek bölümde buna değineceğiz. 194. 548) "Gadir" ve "Tehnie" hadislerini nakletmiş ve "Tebliğ" ayetinin Gadir-i Hum'da nazil olduğunu söylemiştir. Hz. Abdullah b. ö. Peygamber'in Veda haccından döndükten sonra Zilhiccenin 18'inde vuku bulduğunda ittifak etmişlerdir."el Menakıb" (Ahmet b.[590] 185. Muhammed et Taberi -el Halili. bir çok yolla rivayet edilmiş."el Milel ve'n Nihal" (Ebu'l Feth Muhammed b. Ali. Erkam. 192. 191. 626). ö. 483)."Mucem-ul Ubeda" (Ebu Abdullah Yakut el Himvi er Rumi."Miftah-un Neca fi Menakıb-i Al-i Aba" (Mirza Muhammed b. Murre. ö. h. Ahmet el Hummi Ebu'l Kasım et Tabarani. Gadirle ilgili bir kaç ayet ve hadis naklettikten sonra Gadir hakkında şöyle yazıyor: "Gadir hadisi. Gadir hadisini bir çok yolla bir grup sahabeden nakletmiştir."Maktel-ul İmam-is Sibt-ış-Şehid (a. 597). ö. h. ö.. Eyyub el Lahmi Ebu'l Kasım et Tabarani. h. Ahmed Ebu Mueyyed Hatib el Harezmi. Ebu Talib" (Ahmed b. Hattab ve Malik b."Men Reva Hadis'el Gadir" (Ebubekir Muhammed b. 430)."el Menakıb" (Hafız Abdurrahman b. 360). Gadir hadisini pek çok kimseden nakletmiştir. 198. 626). 189.ö. Cerir-i Taberi Gadir hadisini 70 yolla rivayet etmiştir. h. Gadir hadisini. Zeyd b. Ali İbn-i Cevzi. Zeyd b. h.s)" (Muvaffak b. Amr b. h. Gadir günündeki "Tetvic" hadisini nakletmiştir. h.[591] 187. Gadir gününde söylenen "Tehnie" hadisini nakletmiştir. Abdullah. Habeşi. ."Mucem-ul Avset" (Hafız Süleyman b. "Gadir" hadisi ve "Rahbe" delilini nakletmiştir."el Mucem-ul Kebir" (Hafız Süleyman b. h. 196. h. h. Gadir hadisini 125 yolla rivayet etmiştir. 360)."Marifet-us Sahabe" (Hafız Ebu Neim el-İsfehani. 184. Cerir b. 355)."el Mucem-us Sağir" (Hafız Süleyman b. h. Ahmet . Hazimi'den."Mucem-ul Buldan" (Ebu Abdullah Yakut b. Hanbel eş Şeybani. Ömer b.mezkur kitabı H. ö. ö. ö."el Menakıb" (Hatib el Harezmi. Mutemedhan el Bidahşi)."el Menakıb" (Ebu'l Hasan Ali b. sahih ve meşhur bir hadistir. Gadir hadisi ve "Rahbe" delilini nakletmiştir. Ebu Eyyub. h. Gadir vakıasının. Gadir hadisini ve Gadir olayı ile ilgili olan bir çok ayet ve hadisleri nakletmiştir. Huveyris'ten nakletmiştir. 568).a. Cerir-i Taberi'den nakletmiştir. h. Muhammed el Celabi -İbn-i Meğazili. ö. ö. Ömer.183. 568). Resulullah (s. Hz. Abdullah er Rumi el Himvi. Ömer et Temimi el Bağdadi -el Cuabiö. 186. Ebu'l Kasım eş Şehristani. Huzeyfe b..a)’in Gadir-i Hum'daki konuşmasını nakletmiştir. "Gadir-i Hum" hakkında söylenen hadislerin doğru olduğunu Muhammed b."el Munteka fi Siret-il Mustafa" (Saiduddin Muhammed el Kaziruni. 241). Useyt'ten[592] rivayet etmiştir.[594] 197.

1069). 201. Ali. herkes onu nakletmiştir. Muhammed. 1324). h. 756). ö. h. Abdusselam-i Safuri eş Şafii). 700). onlardan çoğunun senetleri sahih ve hasendir. "Seele sailun" ayetinin. 214. 205. Gadir hadisinin sahih bir hadis olduğunu söylemiştir. ö. Gadirle ilgili nazil olduğunu söylemiştir."Muntehe'l Medarik" (Saiduddin Muhammed b. "Tehnie" ve "Tetviç" hadislerini ve Ömer b. Erkam'dan."Nezhet-ul Mecalis" (Şeyh Abdurrahman b. Ali'ye söylediği . h. ö. "Rahbe" ve "Tehnie" hadislerini yazarken Gadir hadisi hakkında da şöyle demiştir: "Bu hadis sahihtir. ö. h.[598] 208."Nedim-ul Ferid" (Meskuye lakabıyla tanınan Ebu Ali Ahmed b. h. Ali'nin hakkında şöyle yazıyor: “Hz. h. Muhammed b. Gadir hadisinin kesin olarak Resulullah (s.[600] 212.a) tarafından söylendiğini vurgulamış ve Gadir-i Hum'un yerini Coğrafi açıdan belirlemiştir. 200. Osman ez Zehebi." (Hafız Ahmet b."Nesr-ul Leali" (Seyyid Abdülhamid b. Mu'temdhan el Bidahşi). 606). Gadir hadisi ve Hz. ö. H. 206. Gadir hadisine göre velayet sahibidir. Ahmed el Fereğani. Resulullah'ın Veda haccından döndüğü sırada gerçekleşmiş."El Mevakıf" (Kadı Abdurrahman b. ö. "Gadir"."Mizan-ul İtidal" (Hafız Şemsuddin Muhammed b.. Ali'nin iki beyt şiirini zikretmiştir."Nuzul-ul Ebrar" (Mirza Muhammed b. h."[599] 211. ö. Ebubekir el Kastalani. "Rahbe" hadisini ise Amr-i Zimurre'den rivayet etmiştir. Gadir hadisini Ahmed b. Ahmed b..[596] 204. h."El Mucez" (Es'ad b."Meveddet-ul Kurba" (Seyid Ali Şahab el Hemedani.a. Leyla’dan nakletmiştir.ö.” 210. Hanbel ve Tirmizi'den nakletmiştir. 213."Nezm-u Durer-is Simtayn" (Cemaluddin Muhammed ez Zeredni. Ömer-i Temimi el Bağdadi -İbn-i Cuabi. 926) şöyle yazmıştır: "Gadir hadisinin pek çok senetleri vardır."en Nihaye" (Ebu's Seadat Mubarek b.. Ömer -Haffaci."Nesim-ur Rıza Fi Şerh-iş Şifa"[601] (Şeyh Ahmed b. Huzeyfe b. Abdulaziz'in Gadirle ihticaç ettiğini yazmıştır.[595] 202. h. Gadir hadisini Hz. Gadir hadisini. Abdulkerim İbn-i Esir el Cizeri. h. Seyyid Mahmud-i Alusi el Bağdadi."Minhac-us Sünne" (İbn-i Teymiye) şöyle yazıyor: "Gadir olayı. 748). Ahmed el İcli ö. el İcli.199. 750'dan sonra vefat etmiştir). Useyd ve Amr b. Ali ve Zeyd b. ashaptan bir çoğu onu rivayet etmiştir. 203.ö. 786). Gadir hadisini İmam Şafii’den nakletmiş ve Ömer'in Gadir-i Hum'daki Hz. ö."Nuhab-ul Menakıb" (Ebubekir Muhammed b. Gadir hadisini 125 yolla nakletmiştir.[597] 207. 335). Ebu'l Fazl. 421) Hz. Gadir hadisini nakletmiştir.. 209. h. Gadir hadislerini bir çok yollarla nakletmiştir. 600)."Muntehe'l Kelam" (Mevlevi Haydar Ali Feyzabadi). Muhammed b. Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiş."Mevahib-ul Ledunniyye.

217."Vesilet-un Necat" (Mevlevi Muhammed Mubin el Lekhenvi) çeşitli yollarla Gadir hadisini nakletmiştir. 1047). Gadir hadisinin mütevatir olduğunu söylemiştir. Abdurresul-i Berzenci eş Şafii. h. Resulullah'ın bu hadisini: "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır" sahih bilip onun bir çok yolla rivayet edildiğini yazmıştır. 223. Ömer ed Devletabadi. 224. ö. Gadir hadisini birçok yolla nakletmiş ve ta'likinde "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevalsıdır" hadisinin 150 yolla rivayet edildiğini vurgulamıştır."Hidayet-ul Ukul" (Hüseyin b. Gadir hakkındaki söylediği şiirleri."Hidayet-us Süada" (Kadı Şahabuddin Ahmed b.[605] 226. Ali hakkında nazil olduğunu ve Gadirle ilgili diğer bir kaç hadis. h. 1293). ö. Kunduzi bu kitapta Gadir hadisini bir çok yolla rivayet etmiş ve "Tebliğ" ayetinin Gadir-i Hum da Hz."Nur-ul Ebsar" (Seyyid Mumin b. h. 911). 1050). ihticac ve delilleri de zikretmiştir. Abdulbaki. ö. h."Nefakız-ur Revafiz" (Mirza Mahdum b. Ali et Tirmizi. ö."Yenabi-ul Mevedde" (Şeyh Süleyman b.[604] 221."[602] 215. Gadir hadisini ve "Seele sailun" ayetinin Gadirle ilgili nazil olduğunu yazmıştır. h."Hidayet-ul Murtab fi Fazail-il Ashab" (Seyyid Ahmed b. 216. 849). 310). h. Abdullah-el Hasani es Semhudi eş Şafii. ö."en-Nevakız-u li’r-Revafiz" (Seyyid Muhammed b. ö. 1103). Mustafa el Kadinhani). ö. h. 1250) "Seele sailun" ayetinin Gadirle ilgili nazil olduğunu yazmıştır. Muhammed-i Baksir el Mekki. Gadir hadisini geniş bir şekilde Ebu Tufeyl'den rivayet etmiştir."Vefa-ul Vefa" (Nuruddin Ali b."Nevadir-ul Usul" (Hafız Muhammed b. 225. Azib'den nakletmiştir.[603] 219. Cerir b. Tehnie" hadisini iki yolla nakletmiştir. Şeyh İbrahim-el Hüseyni el Balhi el Kunduzi el Hanefi. 991)."Vesiylet-ul Meal" (Şeyh Ahmet b. Muhammed Hızr-el Erdebili). Fadl b. h. 218. 286). Bu kitapla ilgili Himvi'nin "Mucem-ul Buldan"da. "Tehnie" hadisini Burra b. ö.[606] . 227. Taberi mezkur kitapta Gadir hadisini yetmişten fazla yolla rivayet etmiştir. Şiirler bölümünde zikredilecektir. Yezid et Tabarani el Amuli. İmam el Mensuri billah el Kasım-ı Yemeni."Vesilet-ul Mutaabbidin" (Molla lakabıyla meşhur olan Ömer b. Zehebi'nin "Tabakat"ta ve İbn-i Kesir'in de kendi tarihinde bir takım açıklamalar vardır. ö."el Velayet-u fit-Turuki Hadis-i Gadir" (Ebu Cafer Muhammed b. Hasan eş Şeblenci. h. 222. 220. Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiş ve Gadirle ilgili olan ayet ve hadisleri yazmıştır.şu sözüne de yer vermiştir: "Ya Ali! sen bu gün bütün mü’minlerin mevlası oldun.

kitabın ilk başlarında Gadir-i Hum hakkında rivayet edilen hadisleri sahih bilmiş ve O’nun faziletlerini anlatmış fakat kitabı tamamlamamıştır. İmam Ali (a.11. “Taberi durumu böyle görünce Ebu Bekir ve Ömer’in faziletleri hakkında da bazı sözler söyledi. Taberi'nin iki cilt kitabını gördüm. “Resulullah (s.s)'ın fazileti hakkında konuşmaya başladı ve Gadir-i Hum hadisinin senetlerini zikretti ve bir çok insan onun konuşmalarını dinlemek için etrafında toplandılar. Yezid b. o da İbn-i Kamil’den onu nakletmiştir. . Tavus. Ebu Talib (a. Bağdat’ta bazılarının Gadir-i Hum olayını yalanladıklarını ve onların.a. 310) bu konuda "el Velaye fi Turuk-i Hadis-il Gadir" kitabını yazmış ve 70 küsür tarikle Gadir hadisini rivayet etmiştir. Himvi Taberi’nin hayatı bölümünde şöyle yazıyor: Taberi. BÖLÜM YAZARLARIN GADİR HADİSİNE VERDİKLERİ ÖNEM 11. Ebu Bekir-i Durri’den. Bu hadisin tahrif edilmemesi ve yok olmaması için bir çok alimler.[608] Himvi yine Taberi hakkında şöyle yazıyor: "Bir kimseden bid’at görünce onu kovup kendisinden uzaklaştırıyordu. h. Taberi. ö.” Zehebi sonra şöyle diyor: "Ben İbn-i Cerir'in bu hadisin senetleri hakkında bir kitap yazdığını gördüm ve hadisi pek çok yollarla rivayet ettiğinden dolayı şaşırıp kaldım.” Şeklindeki sözlerini hatta bu konuyla ilgili şiirler de yazdıklarını duyunca." Hz. "İkbal" kitabında şöyle yazıyor: "Muhammed b." Seyyid b. Ali b. Abdun.s) Yemen’de idi. Cerir b.[607] (Tefsir ve Tarih kitaplarının yazarı. Rafızilerden bir grup da onun sözlerinden yararlanarak sahabelere dil uzatmaya başladılar.a) Gadir-i Hum’da iken Hz."[610] İbn-i Kesir.Hafız Ebu Cafer b.[611] İbn-i Hacer de bu son dediğimiz kitabı Taberi’ye nisbet vermiştir. Halid et-Taberi.s)'ın faziletleri hakkında kitap yazmıştır. Bölüm YAZARLARIN GADİR HADİSİNE VERDİKLERİ ÖNEM Alimler Gadir hadisesine çok önem vermiş. Gadir-i Hum hadislerinin senetlerini zikretmişti ve başka bir kitabında ise "Tayr" hadisinin senetlerini yazmıştır. Ali b. d. h. Bu bölümde onlardan bazılarının isimlerini zikrediyoruz: 1. Ebu Talib (a. Taberi'nin hayatı bölümünde şöyle yazıyor: "Ben. bu kitabı Taberi’ye nisbet vererek şöyle yazıyor: "Ahmed b. Cerir-i Taberi "Er-Red Ala’l Harkusiyye" kitabında. Gadir hadisini 57 yolla rivayet etmiştir.[612] Şeyh Tusi "Fihrist" kitabında.”[609] Zehebi de şöyle yazıyor: “İbn-i Ebu Davud’un Gadir hadisi hakkındaki konuşması Taberi’ye ulaştığında "Fezail" kitabını yazıp Gadir hadisinin sıhhati hakkında konuşma yaptı. hadisin senet ve metnini özel kitaplarda kaydetmişlerdir. 224. kitaplarda yazdıkları senetleriyle yetinmeyip bu hadis hakkında özel kitaplarda te’lif etmişlerdir.

Abdullah b.[614] Feth-ul Bari (Şerh-i Sahih-i Buhari)de şöyle geçiyor: "Ben kimin mevlası isem. bu hadisin senetlerini bir kitapta toplamıştır." hadisini. İbn-i Hacer. Necaşi de bu kitabı ona nisbet vermiştir. Gadir hadisini 125 yolla nakletmiştir. Seyyid İbn-i Tavus şöyle yazıyor: "Müellifin (h. [624] 5. Gadir-i Hum olayını. Ebu Bekir. 333) "el Vilayet-u fi Turuk-i Hadis-i Gadir" kitabında. 372) asrında yaşayan Necaşi. İbn-i Esir "Usd-ul Gabe"de ve İbn-i Hacer "İsabe"de bu kitaptan pek çok rivayet nakletmişlerdir. Ömer b." Kafi kitabının müellifinden ise şöyle naklediliyor: Kadı Ebu Bekir-i Cuabi bizlere. torunu Ebu Tahir ez-Zerariye için yazdığı "Âl-i A'yun" kitabındaki risalesinde bunu açıkça söylemiştir. Ömer b. Ömer. Ahmed ed-Darukutni[626] el-Bağdadi (ö.İbn-i Ukde[613] ismiyle meşhur olan Hafız Ebu Abbas el-Kufi Ahmed b. 4. Gadir hadisini zikrettikten sonra şöyle yazıyor: "Ebu Abbas İbn-i Ukde bu hadisin senetlerini toplamış ve 70 küsür sahabeden onu rivayet etmiştir. Osman ve diğer 75 sahabeden nakletti. h. Gadir hadisini zikrettiğinde şöyle yazıyor: Hafız Darukutni."[619] 3. Hüseyin b. Salim et-Temimi el-Bağdadi el-Cuabi [620] (ö.2. Ali de onun mevlasıdır. Muhammed ez-Zerari. Muhammed b. şöyle yazılmıştır: Cuabi "Nuhab-ul Menakıb" kitabında.Hafız Ebu Bekir: Muhammed b.Ebu Ğalib Ahmet b. (Abdurrahman Nişaburi'nin amcasıdır) Şeyh Muntecebuddin Fihrist kitabında. h. Bu kitapta. Kendisi. Said el-Hemdani (ö.[627] 8. onun "Men Reva Hadis-i Gadir-i Hum" kitabını te’lif ettiğini yazıyor. onun bir çok senetleri de sahihtir. Şeyh Tusi ve bir grup alimlerin yazısı da üzerindedir. bu hadisin senetleri hakkında özel bir kitap yazmıştır. [621] Servi de şöyle yazıyor: "Ebu Bekir el-Cuabi. Necaşi de şöyle yazıyor: "Men Reva Hadise Gadir-i Hum" kitabı Cuabi’nin yazdığı bir kitaptır. Zeyd el-Enbari el-Vasiti (h.a. 368) Gadir hutbesi hakkında bir kitap yazmıştır. "Men Reva Hadise Gadir-i Hum" kitabını yazmıştır. Ahmed en-Nişaburi el-Huzai.Ebu Talib Ubeydullah[623] b. (ö. Şemsuddin el-Menavi eş-Şafii[615]. 105 yolla Gadir hadisini rivayet etmiştir.[625] 7.Hafız Ali b.[617] İbn-i Ukde'nin böyle bir kitap yazdığını söylüyorlar. Resulullah (s.[622] Ziya-ul Alemin’de ise. 355). 385) Kunci eş-Şafii. Muhammed b. Hafız-i Kunci eş-Şafii[616] ve Necaşi. onun "Beyan-u Hadis-il Gadir" kitabını te’lif . Tirmizi ve Nesai nakletmiş ve bir çok yollarla da rivayet edilmiştir. Ahmed b. h. İbn-i Ukde de. h. Mutallib eş-Şeybani (ö.Şeyh Muhsin b. 356'da Vasıt’ta vefat etmiştir) "Turuk-u Hadis-i Gadir" kitabını yazmıştır. Gadir hadisini 125 yolla nakletmiştir. 330)’da yazmış olduğu nushası bende vardır.Ebu Fazl Muhammed b. h.a)'in Gadi-i Hum’daki buyurmuş olduğu hadisi 105 yolla rivayet etmiştir. 6.[618] Heddar şöyle yazıyor: "İbn-i Ukde bu hadisi 105 sahabeden rivayet etmiştir.

Ali b. Osman ez-Zehebi[640] eş-Şafii (ö.Ebu’l. Urve el-Cerrah (ö.Hafız Şemsuddin Muhammed b. İbn-i Ebi Hatem-i Şami "Durr-un Nazim. onun yanında olduğunu göstermektedir. Şeyh İmaduddin-i Taberi de "Kitab-ul Vilaye" ile tanınan “Bişaret-ul Mustafa” kitabında ondan rivayetler nakletmiştir. Şialar için imamet konusunda bu kitap yeterlidir.[639] Şeyh Ebu Hasan Şerif de "Ziya-ul Alemin" kitabında. çok faydalı bir kitaptır. h. Zehebi’nin kendisi Tezkire de şöyle yazıyor: Tayr hadisini.Feth Muhammed b. Muhammed b.. Ali b. İsa b."[632] O. Ahmed el-Mehlebi "Hadis-ul Gadir" isminde bir kitap yazmıştır. Ben bu konuda bir kitap yazmışım "Vilayet hadisi" hakkında da ayrıca bir kitap yazmışım.s)'ın Gadir günündeki imametini isbat ediyor. 12.Şeyh Mansur el-Lai er-Razi.Ebu Said Mes’ud b. "Yakin" kitabında bazı sözleri ondan nakletmiştir.. 490) "Duat-ul Hudat" isimli bir kitap te’lif etmiş ve Gadir hadisini de bu kitapta yazmıştır. 120 sahabeden rivayet etmiştir. öyle ki. Bilal[634] b. Allame Nevevi bu kitap hakkında şöyle yazıyor: "Bu. Osman el-Keraciki (ö. "Hadis-ul Gadir" isimli bir kitap yazmış. Sefer ayının 15'inde vefat etmiştir) "Kitab-u Yevm-il Gadir" isminde bir kitap te’lif etmiştir. Şeyh Ebu’l Ketaib Ammar'a yazmıştır. Ondan hadis nakletmesi ve bu kitabın. bu kitapta Gadir hadisinin ravilerini alfabe tertibiyle düzenlemiştir. bir çok yolla rivayet etmişlerdir.[633] 13.İbn-i Haddad Haskani ile meşhur olan Hafız Ubeydullah b. "ed-Diraye fi Hadis-il Vilaye" kitabını te’lif etmiş ve Gadir hadisinin senetlerini yazmıştır. Muaye b. İmam Emir-ul Mu’minin (a. İbrahim el-Cezairi (h.Ebu Abdullah-il Hüseyin b. 449) "Uddet-ul Besir fi Hacc-i Yevm-il Gadir" kitabını yazmıştır. h.[637] 16. Abdullah b. Bu hadisi.[631] Cemaluddin Seyyid İbn-i Tavus şöyle yazıyor: "Secistani’nin o kitabı yanımdadır.[628] 10. Ahmed b. h. Ahmed b. h. 748) "Tarihu Hadis-il Vilaye" kitabını yazmıştır. h. Şeyh Ebu’l Hasan eş-Şerif "Ziya-ul Alemin"de ve İbn. Abdurrahman b. Ahmed es-Seczi (Secistani)[630] (ö. onun öyle bir te’life sahip olduğunu yazıyor."de ondan rivayet ediyor. ona isnat etmişlerdir.Şehraşub da "Menakıb"[636]da bu kitabı. 413) "Turuk-u Haber-il Vilayet" kitabını yazmıştır.[629] 11. Haskan Ebu’l Kasım Hakım el-Haskani[638] en-Nişaburi (ö. 17. 15. Nasir b.Ali b.ettiğini yazıyor. 411. bu hadisin . 477) 17 cilt. 9.[635] 14. Seyyid İbn-i Tavus ona: “O kitap bizim yanımızda bulunur” demiştir. Trablus’ta."Fezail-u Emir-il Muminin" kitabının müellifi Şeyh Ali b. Abdullah b. Abdullah b. Haşan-i Taturi el-Kufi Gadirle ilgili "Vilayet" kitabını yazmıştır. bu kitabı. bu konuyu çok iyi açıklamıştır.

Orduca ve Hintçe yayınlanmıştır. Ebi Talib" isimli bir kitap yazmıştır. 1359) "Feyz-ul Kadir fi Hadis-il Gadir" kitabını 300 sayfada te’lif etmiştir. Şeyh Ebu’l Hasan Şerif de "Ziya-ul Alemin”de zikrettiğimiz kitabı ona nisbet veriyor. Şeyh Süleyman el-Hanefi de şöyle yazıyor: "Ebu Hamid el-Gazali’nin üstadı ve imam-ul Haremeyn lakabıyla meşhur olan Ebu’l Meali elCuveyni.Metalib fi Menakıb-i Ali b. Cerir-i Taberi” bu hadise çok önem vermiş ve bu konuda iki cilt kitap yazarak hadisin metin ve senetlerini bir araya toplamıştır.Seyyid Murtaza Hüseyin el-Hatib Fethipuri el-Hindi "Tefsir-ut Tekmil" kitabını te’lif edip ve Gadir olayıyla ilgili nazil olan İkmal ayetini tefsir etmiştir.Şemsuddin Muhammed b. İbn-i Cizeri [642] ile meşhurdur.İslam" kitabını yazmış ve bu konuyu çok iyi bir şekilde açıklamıştır. Muhammed Ebu’l Hayr-i Dimaşki eş-Şafii el-Mukri. Seyyid Ali el-Garfi el-Bahrani el-Necefi (ö. 24. "Esne’l. (ö. Şeyh Tahir Âl-i Ferecullah el-Necefi "el Gadir-u fi’l. el-Hindi el-Luknevi (h.Seyyid Sibt-ul Hasan el-Caysi.Şeyh Muhammed Rıza b. yüzyılın büyük muhaddis ve yazarlarındandır.Seyyid Mehdi b. h. Bu kitabın iki nushası."[641] 18. h.[643] 20. bu kitap Hintçe de basılmıştır. Bu kitap. 23. 60 yaşlarında vefat etmiştir) Abakat kitabının ikinci cildinin 1080 sayfasında Gadir hadisinin senetlerini yazmış ve tevatürünü isbat ederek onu açıklamıştır."senetleri çok iyidir. el. 26.Şeyh Abbas-i Kummi (ö. Gadir-i Hum olayının rivayetlerini . 25.Hindi.Hacı Seyyid Murtaza el-Husrovşahi et-Tebrizi. "Hadis-ul Gadir" kitabını yazmıştır. O. Allame Emini. Şah Mensur-i Kazvini et-Tusi. 833). Gadir ansiklopedisinin bu bölümünde "Abakat" kitabı ve yazarını çok övmüştür. 14. 1306'da. çağımızın alimlerindendir. bu konu hakkında çok iyi ve derin bir şekilde araştırma yapmış ve "İhda-ul Hakir fi mana Hadis-il Gadir kitabını yazmıştır.Seyyid Mir Hamid Hüseyin b. h. Seyyid Muhammed Kuli el-Musevi. 21. Tamamlama İbn-i Kesir şöyle yazıyor:[644] Tefsir ve Tarih sahibi “Ebu Cafer Muhammed b. "Risalet-ul Gadiriyye" kitabını yazmıştır. 22. Gadir hadisini 80 yolla rivayet etmiş ve onu kabul etmeyenlerin cahil ve mutaassıp olduklarını söylemiştir. Mir Hamid Hüseyin el-Hindi (Abakat'ın Müellifi)’nin kütüphanesinde mevcuttur. Büyük Hafız Ebu’l Kasım İbn-i Asakir de bu konuda bir çok hadis nakletmiştir.[645] bu konuda gördüğü bir kitaptan taaccüp ederek şöyle demiştir: "Ben Bağdat’ta Gadir-i Hum rivayetleri hakkında bir kitap gördüm. 19. "Vesail-uş Şia"nın müellifinin asrında yaşıyormuş. Gadir hadisinin tevatürünün isbat etmesi için.Mevla Abdullah b. 1343) "Hadis-ul Vilayeti fi Hadis-il Gadir" kitabını yazmıştır.

manevi ve icmali) inkar edilecek bir şey değildir. Resulullah (s. hadisin sıhhatini ortaya çıkarmak veya tevatürünü isbat etmek değildir. Çünkü hiç kimse onun sahih olduğunu inkar edemez Gadir hadisi öyle bir hadistir ki." Gadir hadisi hakkında görüşlerini belirterek onu sahih bilen alimlerden bazıları şunlardır: 1. tarih."[648] Ve bu konuyla ilgili bir takım diğer kitaplar da vardır biz geçmiş bölümlerde onlardan bazılarının isimlerini yazdık.a)’in Hac niyeti ile Medine’den çıkıp Mekke’ye giderken Cuhfe’de olan Gadir-i Hum’a yetiştiğinde Hz. bir çok ravileri "sahihayn"ın ravilerindendirler. cilt yazmıştı. tevatürü de (lafzı.. 12. Ali O’nunla beraber . Gadir Hadisinin Senediyle İlgili Olan Bazı Sözleri: Bu bölümden maksat. Yakın ve uzak olan herkes.Hafız Ebu İsa Tirmizi (ö. Zira Resulullah’ın kendisi buyurmuştur ki: "Ümmet hata üzerinde icma etmez. çağımıza kadar bu feryat kesilmemiştir ve tazeliği bozulmadan her zaman için yaşayacaktır. Gadir Hadisinin Senediyle İlgili Olan Bazı Sözleri. onu rivayet etmiş ve yazarların çoğu hadis. Bölüm GADİR HADİSİNİN SENEDİNE VERİLEN ÖNEM 1. ümmetin üzerinde icma ettiği meselenin karşısında olduklarını göstermektir.zikretmişti."[646] Alevi el-Heddar el-Hadad da şöyle yazıyor: Hafız Ebu’l Ala el-Atar el-Hemdani[647] diyordu ki: "Ben bu hadisi (mevla hadisini) 250 yolla rivayet ediyorum. özellikle bu hadis hakkında kitap telif etmişlerdir. h. tefsir ve kelam kitaplarında ona yer vermişlerdir. 12. Sünni ve Şia alimlerinin Gadir hadisinin sahih olup tevatürü üzerinde ittifak ettiklerini bildirmek ve değerli okuyuculara.Hafızların.Hafız Ebu Cafer el-Tahavi (ö. onun doğruluğuna şehadet etmiş. Zira. bu açık yoldan sapanların.Hafızların. Cildi de vardır yazıyordu. h.a) bu hadisi buyurduğu günden itibaren. daha 19.a. kitabın üzerinde 28. onun muhal olduğunu zannetti.. BÖLÜM GADİR HADİSİNİN SENEDİNE VERİLEN ÖNEM 1. sözkonusu etmekten maksadımız. Görünen güneşi inkar eden hariç hiç kimse onu inkar edemez. Bu bahsi. 321) şöyle yazıyor: "Ebu Cafer şöyle dedi: Birisi söz konusu hadisi inkar etti."[649] 2.a. 279) Gadir hadisini naklettikten sonra şöyle yazıyor: "Bu hadis hasen ve sahihtir. inkar edilecek değildir. Resulullah (s.

"Biz Cabir b.Fakih Ebu’l Hasan-i Mağazili eş-Şafii (ö. 463) "Muahat" "Rayet" ve "Gadir" hadislerini yazdıktan sonra.Hafız Ebu’l Ferec İbn-i Cevzi el-Hanbeli (ö.Ebu Muzaffer Sıbt b. Ali de onun mevlasıdır" Resulullah (s. benim ve bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun" diye dediğini nakleden rivayetlere zayıftır diyen olursa. o da b. Ne mutlu sana Ya Ali. Medine’den hacca giderken değil dedi. o da Ali b. o Resulullah (s. Cevzi el-Hanefi (ö. “Bunların hepsi. Ali de onun mevlasıdır. babasından rivayet ediyor ki. h. Ebu Bekir Ahmed b.s) Yemen’den Peygamber'in yanına geldi." 6. 505) şöyle yazıyor: Ehl-i Sünnet alimleri.. 8.a)'in sahih hadislerindendir. onun hiç bir sakıncası yoktur ve bu fazilet sadece Ali (a.olmadığını söyledi ve Ahmed'in senediyle olan şu rivayeti de zikretti: Cafer b.a. hac merasiminden Medine’ye dönerken söylemiştir." Ümmet bu hadisi kabul etmiş ve esaslara da muvafıktır. Hanbel "Fezail"de yazmıştır.Hüccet-ul İslam Ebu Hamid-i Gazali (ö. Ali de onun mevlasıdır" buyurduğu zaman İkmal. Muhammed. hiç kimse onun ravileri hakkında şüphe etmemiştir.. h. Ali b. onu sahih bilmiştir. Ali’ye “Ne mutlu. Abdullah-i Ensari’nin yanına gittik.a.. 330) "Emali" kitabında bu hadisin...a) Gadir-i Hum da Hz. sabit ve doğru hadislerdir” demiştir. 5.a. şöyle olduğunu bize söyledi: ". 483) "Menakıb kitabında üstadı Ebu’l Kasım Fazl b. Eyyub-i Hilal’dan ve nihayet. Sonra Ali (a. Muhammed-i İsfehani’den rivayeti naklettikten sonra.a)'in Haccet-ül Veda (18 zilhicce)dan dönerken vaki olduğunda ve Orada 120 bin kişinin de bulunup bu olaya şahit olmaları ve Gadir hadisini duymaları hususunda ittifak etmişlerdir." 3.[651] (yedinci ve onuncu bölümde bu konu hakkında yeterince bahsettik). "Aşere-i Mubeşşere"’nin de içinde bulunduğu yüz sahabe bu hadisi rivayet etmişlerdir.a.Hafız İbn-i Abdulbirr el-Kurtubi (ö." Ebu Cafer sonra devam ederek: "Gadir hadisi senedi sahih olan bir hadistir."[653] dediğini kabul etmişlerdir. Sonunda da şöyle ekliyor: "Resulullah (s. Sabit el-Hatib'in. Eğer Ömer'in Ali'ye "Bugün sen. h 654). Gadir vakıasının. sahih bir hadis olduğunu bildirmiştir..[652] 7.Ebu Abdullah el-Hakim (ö. Abdullah b. Ancak. Ali'ye bu sözü söylemiştir.” 10.a): "Ben kimin mevlası isem.. 405) Gadir hadisini bir çok yolla rivayet ederek. (el yevme ekmeltu lekum.a)’in Gadir-i Hum günündeki hutbesinden olduğunu Ömer’in o gün Hz. h. h.a) şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlası isem.s) içindir. 597) "Menakıb"da şöyle yazıyor: "Siyer alimleri..a. bir çok yolla Gadir hadisinin tamamını rivayet ettikten sonra şöyle diyor: "Bunların hepsini fazlasıyla Ahmed b.Fakih Ebu Abdullah-i Mahamili el-Bağdadi. Beşir’den. 9. o da Ebu Nasr-i Habşundan.a.[650] 4. hadisin metni üzerinde icma etmişlerdir ve bu hadisin "Ben kimin mevlası isem..Ebu Muhammed-i Asimi "Zeyn-ul Feta" kitabında yazıyor: "Resulullah (s.a)'in Haccet-ul Veda hadisinin. Resulullah (s. Ebu Hureyre’den naklettiği hadistir. şöyle yazıyor: "Ebu’l Kasım diyor ki: Bu Resulullah (s. Resulullah (s. cevap şudur: Bu rivayet sahihtir. ancak zayıf olan hadis..) ayeti nazil oldu. Ömer-i Darukutni'den." . Musa b. h. Bu kesin bir hadistir.a. h. (ö.

(11.” Hadisi. o da Ebu Tufeyl'den. Sözünün devamında da şöyle diyor: "Siyer alimlerinin ittifakına göre. h.. siyer ve tarih alimleri de Gadir-i Hum olayını ayrıntılarıyla rivayet etmişlerdir. h. Hafız İbn-i Ukde-i Kufide bu konuda özel bir kitap yazmıştır.s)'a şöyle buyurdu: “Sen benim için. Sabit'den. "Musned"inde hadisin senetlerini toplamıştır. Seyyid-us Sıddikin.a. h..Şemsuddin-i Zehebi eş-Şafii (ö.a)'in mağara arkadaşı Ebu Bekir Ebu Ubeyde’yi Ali (a. Gadir olayı şöyledir: Resulullah (s. ravileri emin ve değişik senetlerini yan yana koyduğumuzda hadisin sahih olduğu ortaya çıkıyor. Muhammed b.a. hadisin rivayet edildiği yolları bir ciltte toplamıştır. Ben kimin mevlası isem.a. o da Habib b.a) Haccet-ul Veda’dan döndükten sonra. bölümün 17. Himad'tan.” Velayet hadisi hakkında da şöyle yazıyor: "Bu hadis (Gadir hadisi). ancak benden sonra peygamber yoktur. 15..a-) kimsenin makamında olan bir şahısın yanına gönderiyorum. Resulullah (s.a. Hadisin ilk bölümünü mütevatir bilmiş ve "Şüphesiz Resulullah (s. 736) "Urvet-ul Vuska"da şöyle yazıyor: "Resulullah (s. 120 bin sahabeyi bir araya toplayıp onlara şöyle buyurdular: ".. kaybettiğimiz (Resulullah -s. Azib'den naklettiği hadisi delil olarak zikrediyoruz. ancak Ahmed'in "Fezail"de sahih. numarasında bahsettik). 774) Sünen-i Nesai'den. 658) Ahmed'in yollarıyla Gadir hadisini yazdıktan sonra şöyle diyor: “Gadir hadisinin bir senetle rivayet olması sana yeter. [656]” 12. Ali de onun mevlasıdır.” Daha sonra da Mahamili'nin yoluyla hadisi naklederek şöyle devam ediyor: "Bu hadis. işaret ve kinaye ile değil.Hafız Ebu Abdullah-i Genci eş-Şafii (ö. Telhis-ul Mustedrek’te Gadir hadisini birçok yolla rivayet etmiş ve bir kaç senetleri de sahih bilmiştir. h. o da Ameş'ten. ittifak edilen bir hadistir.c)'ın kitabı ve İtretim olan Ehl-i Beyt'imi.a) Haccet-ul Veda'dan döndüğünde Gadir-i Hum'da durdu. orada bulunan ağaçların altlarını temizlemelerini emretti. meşhur ve "hasen" bir hadistir.a). ama biz onun hadisini delil getirmiyoruz. senetle Berra b. Ebu Said-i Tirmizi'nin yollarıyla “Camia” kitabında rivayet ettikten sonra da.[657] 13. Erkam'dan şöyle rivayet ediyor: "Resulullah (s.s)'ın “Şura günündeki.a) mezkur ibareti açıkça söylemiştir. Şimdi bakınız .Şeyh Ebu’l Mekarim-i Simnani (ö. Ebu Bekir. Hz." Resulullah (s. Gadir hadisini bir çok yolla bir kaç sahabe ve Tabiinler’den rivayet etmiştir.İbn-i Ebu’l Hadid-i Mu'tezili (ö.. içerisinde Gadir hadisi de bulunan delilini "mustefiz" bir rivayet olarak nakletmiştir. bu dünyadan göç edeceğim.a.a. Musenna'dan.s)'ın faziletlerinden saymış[655] ve İmam Ali (a." 14. o da Zeyd b.. 655) Gadir hadisini çok meşhur olan hadislerden bilip onu Emir-ul Müminin Ali (a.a) onu buyurmuştur" diye yazıyor.[654] 11. Ali (a. o da Avane'den. Şam muhaddisi de kitabında. Onun yanında edepli konuş.a.. o da Yahya b.Mezkur hadisi sadece "Habşun" rivayet etmişti diyorlar. biri diğerinden daha büyük olan iki değerli emaneti sizin aranızda bırakıyorum: Allah (c.Hafız İmaduddin İbn-i Kesir-i Dimaşki eş-Şafii (ö. Bu hadise göre.s)'ı getirmesi için gönderdiğinde buna işaret etmiştir. Gadir hadisi hakkında özel kitap yazmış.a)'in kalbidir. Ali vasilerin en büyüğü olup onun kalbi Resulullah (s.. Musa’ya Harun gibisin. h. Ebu Ubeyde’yi gönderdiğinde ona şöyle dedi: "Seni. şöyle diyor: "Hafız Darukutni. (Sonra semerlerle yapılan yüksek bir yere çıkarak) şöyle buyurdu: "Ben çağırıldım. nerede kaldı ki onun senetlerini Ahmed gibi bir imam toplamış olsun.a. 748).

. Çünkü bu hadis. Ahmed (İbn-i Hanbel) ve Taberani’nin yollarıyla rivayet etmiş ve Ahmed'in senedinde zikrolan raviler güvenilirdir demiştir. Erkam’dan hadisi naklederek "Fıtr" hariç diğer ravilerini sahih. Bureyde b. Ebu Vakkas. Ubeydullah. Avam. Ahmed (b. “Fıtr’dan başka hadisin senedinde yer alan raviler sahihtirler. Zeyd b. Burra b.a. ama "Ellahumme vali men valahu" cümlesi.[659] 17.benden sonra. "Üstadımız Ebu Abdullah-ı Zehebi. Ahmed’in başka bir senediyle Said b. senedi güçlü olan bir fazlalıktır. İbn-i Cerir-i Taberi’nin yoluyla. Sa'd b. Hattab. onlardan bazılarının isimleri şunlardır: Ebu Bekir-i Sıddık. Başka bir yolla da Cabir b.a. o da güvenilir” diye yazıyor. bu hadisi sahih bilmiştir" diye yazıyor. Abdurrahman b. Ali (a.Hafız Nuruddin-i Heysemi (ö. onu da sika bilmiştir." İbn-i Kesir. ona düşman olana düşman ol. onu nakletmiştir. Avf. Tirmizi de bu senetle hadisi sahih biliyor” diyor. Abdulmuttalib." Sonra Hazreti Ali (s. Sa’d b. Ebu Ziyad'dan da hadisi yazmış ve ravileri güvenilirdir demiştir. Cunade'den de rivayet etmiş ravilerini güvenilir bilmiştir. Tabarani'nin yoluyla Hubşi b. Emir-ul müminin Ali’nin"Rahbe"deki konuşmasını yazarak şöyle demiştir: Bu hadis. Mezkur hadisi Ebu Ya'li’nin yoluyla Abdurrahman’dan da nakletmiş ve ravilerini güvenilir bilmiştir. Ali de onun mevlasıdır. Hasib. Azib. Ebu Vakkas'tan da hadisi naklettikten sonra. hasen bir hadistir. büyük bir grup. h. Erkam.a)'ın onu demesinde hiç şüphem yoktur. Ebu Said-i Hudri. Erkam'dan yazdıktan sonra. Zubeyr b. "Munaşede" (yemine verme) hadisini de Ahmed'in yoluyla İbn-i Tufeyl'den nakledip. Ömer b. Resulullah (s. Abbas b. Abdullah. Bezzar'ın yoluyla Said ve Zeyd b. Yine hadisi. büyük bir sahabe grubu tarafından rivayet edilmiştir. Abbas. Allah’ım onu seveni sev." Sonra şöyle buyurdu: "Allah benim mevlam.s)'dan mütevatir bir şekilde elimize yetişmiştir.[658] 16. Cunade. Abdullah b. Talha b.a)'ın elinden tutarak şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlası isem. Cabir b. bunun iyi bir senedi vardır diyor. özellikle bu hadisin tevatürünü isbat etmek için "Esne’l Metalib" kitabını yazmıştır. birbirinden ayrılmayacaklardır.Şemsuddin-i Cizeri eş-Şafii (ö. Gadir hadisini. Gadir hadisini. ravilerini doğru sözlü ve güvenilir olarak vurgulamıştır.a) ve Hz. hadisi yazdıktan sonra. Abdullah'tan hadisi yazarak "Üstadımız Zehebi onu hasen biliyor" diye söylemiştir. 807) "Rukban" hadisini. ben de bütün Mü’minlerin mevlasıyım. Hadis ilmine tasallutu olmayan kimselerin. Hanbel)in senediyle Zeyd b. başka yollarla yazdıktan sonra şöyle söylüyor: Üstadımız Zehebi dedi: "Hadisin ilk bölümü mütevatirdir. bu hadisi zayıf göstermelerinin itibar ve önemi yoktur. Resulullah (s. 833) Gadir hadisini seksen yolla rivayet etmiştir. "Rahbe"deki "Munaşede"yi (yemine vermeyi) de naklettikten sonra. onlara nasıl davranacaksınız! Onlar. h. Veheb'den naklederek "Ravileri sahihtir" diyor. “Sünen'in şartına göre senedi iyi ve ravileri güvenilir. Kevser havuzunun başında yanıma geldikleri zamana kadar. "Üstadımız Zehebi bu senedi Hasen biliyor" diye yazmıştır. Ebu Hureyre. Daha başka yollarla da hadisi rivayet etmiş.yazıp. Ahmed'in yoluyla Ziyad b. Hubşi b.

İmam. fakat o "Muvalat" hadisini bir gruptan nakletmiş ve onların isimlerini zikretmiştir. Ali de onun mevlasıdır. Ömer. h. h.[663] 22. 911) Gadir hadisini mutevatir bilmiştir.a)'den rivayet edilen Gadir günündeki hadise (velayet hadisine) gelince.. Sehl b." miktarı da hadisten olmayıp hadise eklenmiştir diyenlerin sözü de faydasızdır. Ali kesin olarak Yemen'den dönmüş ve hac merasiminde Resulullah (s. Yeman. Nesai ve Ahmed gibi bir grup cemaat onu bir çok yollarla rivayet etmişlerdir. 21.. Ebu Talib (a. h."[662] 19.a. ama hadisin sıhhatini lekelemek isteyen ve Ali (a.Hafız Şehabuddin İbn-i Hacer-i Heysemi el-Mekki (ö. Ama "Velayet" hadisini.s) Yemen’de imiş diye reddedenlere önem verilmez. Bu hadis sahih hadisler içerisinde yer almıştır. İbn-i Abdulbirr'in sözünden fazla bir söz yazmamıştır. Ama İbn-i Cerir-i Taberi kitabında. onların bir çok yolları ise sahih ve hasendir.a) o zaman Ali (a. Huneyf. Nehc-ul Hakk'ın reddiyesinde yazılan "İbtal-ul Batil" kitabında şöyle yazıyor: "Resulullah (s. bu konuda özel kitap telif etmiş ve Gadir hadisinin senetlerini orada toplamıştır. Sabit. Es'ad b. Ali b. Nitekim. eş-Şirazi.a.” hadise gelince." söyledi. Çünkü . Cundeb.s)’dan bize ulaşan hadis kadar hadis rivayet edilmemiştir. Bu hadisi. Selman-ı Farsi. Enes b. Bundan dolayı 18 sahabe onu rivayet etmiştir. Umran b.Hafız Ebu Abbas Şehabuddin-i Kastalani (ö. Ali’nin) faziletleri hakkındaki iyi hadislerle doldurmuştur. Hasin. Ammar b. sahih ve hasendir. Kur’an şöyle buyurmuştur: “Allah mu’minlerin mevlasıdır. h. 852) Gadir hadisini. Tirmizi. Ebu Eyyüb-i Ensari. Zeyd b. Ali’nin hilafeti döneminde vuku bulan bir olayda o hazret için tanıklık etmişlerdir. Ebuzer-i Ğeffari. o da hadisi ve hadisin ravilerini açıklamaktadır. onların kaç katını zikrederek hadisin sahih olduğunu belirtmiştir. Ruzbehan el-Hunci.” Ömer’in şu sözü de “Ey Ali. 923) şöyle yazıyor: Tirmizi ve Nesai’nin naklettiği “Ben kimin mevlası isem.a)’in Gadir-i Hum da ki sözü de sabit olur. bir çok yollarla rivayet etmişlerdir. O’nun (Hz. Huzeyfe b. İbn-i Ukde de hadisin senetlerini özel bir kitapta toplamıştır. Huzyeme b.. ondan sonrakilerin bir çoğu da bu hadisi ondan nakletmişlerdir. İbn-i Ukde. Abdullah b.. Ahmed de şöyle demiştir: "Hiç bir sahabeden. Örneğin. 18. 974) Şia'nın Gadir hadisiyle ilgili delil getirdiklerini reddederken şöyle demiştir: "Bu şüphe. Ebu Abbas b. sen her mu’minin mevlası oldun” yani her mu’minin mevlası oldun manasınadır. Mes'ud. en önemli delillerdendir. kafirlerin ise mevlası yoktur. 20.Ebu’l Hayr Fazlullah b. Bu hadisin yolları gerçekten çoktur.. cevabın da bir önsöze ihtiyacı vardır.Hafız Celaluddin-i Suyuti eş-Şafii (ö.Abdullah b. Malik. onun senetlerinden çoğu ve yolları. Yasir. "Allahumme vali men Valahu.Hafız İbn-i Hacer-i Askalani (ö. Resulullah (s. Bu hadisin bir çok yolları sahih ve hasendir. bir kaç yerde ve bir çok yolla nakletmiş ve[660] şöyle demiştir: "Ebu Haccac-i Mizzi. üstatlarımız bunu bize nakletmişlerdir.[661] Devamında da şöyle demiştir: Nesai.a.a..s)'ın elinden tutarak "Elest-u evla. Tirmizi ve Nesai. Sabit. Sırrını da "Keşf-ul Ğumme fi Marifet-il Eimme" kitabını tanıttığımızda söylemiştik. eş-Şafii. Zurare. Ahmed'in bir rivayetine göre 30 sahabe bu hadisi Resulullah’tan duymuş ve Hz. Çünkü Hz.a) ile birlikte olmuştur. onun açıklaması da şudur ki: Bu hadis şüphesi olmayan sahih bir hadistir. öyle kimseler sahih bilmişlerdir ki insan onların sözleriyle yakin etmiş olur ve Resulullah (s. Ukden ise Gadir hadisinin yollarını toplamış ve onu 70 küsür sahabeden rivayet etmiştir. Hasais kitabını. Semure b. Şafii onun hakkında şöyle diyor: "Bu hadisten İslam velayeti kastedilmiştir.

Huzyefe b. Yine şöyle buyurmuştur: "Ben kimin mevlası isem.. Ali de onun mevlasıdır.Cemaluddin Ataullah-i Hüseyn-i eş-Şirazi (ö. Selahuddin el-Hanefi...c) Peygamber’e. aynı şekilde Allah'ın Resulünden de mutevatir olarak nakledilmiştir.[666] Ahmed b. Ali hakkında sahih ve hasen senetlerle söylenilen hadisler. küfreden) Resulullah (s. "Ey Allah'ım! bunlar benim Ehl-i Beyt’imdir. helak olacaktır: Haddini aşacak derecede sevenler ve ona düşman olup arkasından söz edenler. Erkam'ın rivayetine göre. Useyd ve diğerleri. Allah'ın Resulünün yanında.s)'ın. “Şüphesiz O’nu seven mümin.” Tirmizi de rivayetinde. “Peygamber (s.a.a)'le beraber hac merasiminden sonra çıkmasını ve Gadir den geçmelerini inkar edenlerin sözlerine itina edilemez. Haris olayından başka. her ne kadar Peygamber (s. Ali Yemen’den döndü ve hacılar kafilesine katıldı.” O’na sebbeden (söven. İbn-i Hacer yine şöyle diyor: Gadir hadisini 30 sahabe Peygamber (s.a. “Mubahele ayeti (Al-i İmran/60) nazil olduğunda.a. Resulullah (s.. Ali’nin. şüphesiz bu sahih bir hadistir. Fatime ve Hasaney’ni çağırarak. Hanbel şöyle demiştir: "Hz. Emir-ul Mü’minin'in Ali’nin faziletlerini sayarken "velayet hadisini" 4. O’na düşman olan ise münafıktır. Gadir hadisini ve "Se'ele sailun" ayetinin bu konuyla ilgili nazil olduğunu yazdıktan sonra şöyle diyor: Bu hadis. hiçbir sahabe hakkında rivayet edilmemiştir. Peygamber (s. sahih hadis de bunu teyid ediyor: Zeyd b. “Ali hakkında iki grup. Hadis olarak zikredip Resulullah (s. onu seveni sev ve ona düşman olana düşman ol.a.” Buyurdu." Onun hakkında. Ali’de o dört kişiden birisidir. en sevilen kimseydi" diye yazıyor. Sahabeden bir çok kimseler onu ve “Rukban” hadisini rivayet etmişlerdir.[664] İbni Hacer sonra. 1014) Gadir hadisini bir kaç yolla yazdıktan sonra şöyle diyor: "Neticede. Ebu Ali en-Nişaburi de şöyle demişlerdir: "Hz. h. İmam Ali (a.a. Allah'ım. sahih olan hadislerden bazıları şunlardır: “Allah Teala ve O’nun Allah'ın Resulü. Allah (c. Ali. 24.a)'den rivayet etmiştir[665] bu hadisin bir çok yollarla da sahih ve hasendir..” “Salih Peygamber’in devesini öldüren öncekilerin en kötüsü olduğu gibi. Nesai. bazı hafızlar ise onu . ama hacdan Medine’ye dönerken.a) Haccet-ul Veda’dan dönerken Gadir-i Hum da indi. Ali hakkında söylenilen faziletler. Onun melun katili İbn-i Mülcem de sonların en kötüsüdür.” Sözünün devamında da şöyle yazıyor: “Hz.a)'a sebbetmiştir. Gadir-i Hum da o sözü demiş olabilir.a) Kur'an'ın tenzili üzere savaştığı gibi Ali de Kur’an’ın tevili üzere savaşacaktır.[667] 23.bu da bir çok yollarla rivayet olmuş ve Zehebi de bu yolların bir çoğunu sahih bilmiştir.” Burada hadisin hepsini yazıyor. Hz. 1000) "Erbain" kitabında." Kadı İsmail. Resulullah (s.[668] 25..Cemaluddin Ebu’l Mehasin Yusuf b.a). "dört kişiyi sevmesini emretmiş ve onları sevdiğini de Peygamber’e bildirmiştir.a. Ali'den de mutevatir bir şekilde rivayet olmuştur.a. hiç kimsenin hakkında söylenmemiştir. Rahbe’deki gösterdiği delili naklettikten sonra şöyle yazıyor: “Hz.Şeyh Nuruddin-i Herevi el-Kari el-Hanefi (ö.a. örneğin: İbn-i Abbas. Ali de onun mevlasıdır" hadisini yazıyor.a) hacca giderken O’nun yanında değildi.. h.a)'in Gadir günündeki "Ben kimin mevlası isem. onu seviyorlar. "Hz.. Ali." Ashab’tan 30 kişi bunu rivayet etmiştir.

Azib’ten hadisi naklettikten sonra. o ilim ve irfan kapısı. Ebu Vakkas'ın rivayetini yazarak şöyle diyor: Darukutni "Fazail"de Me’kal b. Resulullah (s. Ebu Tufey’lin rivayeti de bunu te’yid etmektedir. Hadisin son bölümünün söz konusu olmaması hususunda açıklama yapmış ve Zehebi de. eş-Şafii (ö.a. 30 sahabe onu rivayet etmiş ve hilafet tartışmalarında. Baksir-i Mekki eş-Şafii (ö. bu sahabeler Hz.” Ebu Bekir ve Ömer. Ebu Talib Allah Resulü (s.. “Sen hiç kimseye. ona sarılın ve onun yolunda hareket edin buyurduğu bir kimsedir. “Seele sailun” ayetinin Gadir-i Hum da nazil olmasıyla ilgili bir rivayeti naklettikten sonra şöyle demiştir: “Heysemi demiş ki: Ahmed’in ricalleri (naklettiği hadisin senedinde ismi geçen kişiler) güvenilirdirler. Ebu Bekir. zaten reddiye yazmağa gerek yoktur."[670] 26. “Çünkü O benim mevlamdır” dedi. Yine şöyle bir rivayet tahriç etmişlerdir: Ömer’e.a) Medine'den hacca giderken Gadir Hum da o hadisi söylediğini sanmıştır. sahih bir hadistir. şüphesiz Hz. Çünkü. 1044) İbn-i Hacer’in Gadir hadisinin sahih olduğuna dair yazmış olduğu hadisin senetleri sahih ve hasendir." "Bezzar"da şöyle diyor: Peygamber (s. İbn-i Ukde de özel bir kitapta onun sahih ve hasen senetlerini toplamıştır.a. Zeynuddin Menavi. Ali o zaman Yemen'de imiş diye kabullenmeyenlerin sözüne de. Hadis sabit değildir diyenin sözüne de itina edilmez ve Gadir hadisini. Çünkü. Tirmizi ve Nesai rivayet etmiş ve daha bir çok yollardan da rivayet olmuştur. ümmetin alimidir.”[671] 27. Şeyh-ul İslam Askalani şöyle diyor: "Men kuntu mevlahu" hadisini. Amir b. Ali’ye davrandığın gibi davranmıyorsun!” dediklerinde. Ali hilafet döneminde Irak'ın "Rahbe"denilen yerinde halkı toplayıp bir konuşma yaptı ve orada Gadir hadisiyle de delil gösterdi. Gadirde söylemişti. itrettendir" dedi."[673] .Şeyh Ahmed b. Bezzar güvenilir olan Fıtr b. Useyd. "Hadisin sahih olduğunu kabullenmeyenlerin sözlerine ise önem vermemek gerekir. Leyla. bazı rivayetlerde de bu hadisin Gadirde söylendiği yazılmıştır. o şöyle rivayet ediyor: "Hz. h.a)'in itretindendir" yani. Halife ve Ümmü Seleme (r. Gadir hadisi.. Hz.a.mütevatir biliyorlar.a) ve güvenilir ravilerin senediyle rivayet etmiştir.a).Nuruddin-i Halebi. Suyuti de mutevatir bir hadistir demiştir.a. İbn-i Ukde de özel bir kitapta onun senetlerini zikretmiştir. İbn-i Abbas ve Berra b. Ebu Vakkas’tan naklettiğine göre şöyle dediler: Ey Ebu Talib’in oğlu! Sen her mu’min erkek kadın ve erkeğin mevlası oldun.[669] Devamında da şöyle yazıyor: Ahmed "Müsend"de o hadisin hasen bir hadis" olduğunu yazıyor. Çünkü Ahmed b." Daha sonra Sad b. hiç bir şek ve şüphe onda yoktur. Hanbel'in rivayetine göre.) "Allahumme vali men valahu" hadisten değildir diyenin de sözü geçersizdir. Diğer bir yerde de şöyle diyor: “Ricalleri doğru ve güvenilir kişilerdirler. Belki de bunu diyen Peygamber (s. (Halbuki mezkur hadisi Mekke'den dönerken. "O. ona yardım edenlere yardımda bulun ve onu yalnız bırakanları yalnız bırak. şöyle yazıyor: "Bu hadisi. o senetlerin bir çoğu sahih ve hasendir. zira onlar hidayet yıldızlarıdırlar kim onların yolunda hareket ederse hidayete kavuşmuş olur. Ali. Yesar'dan naklediyor: "Ben Ebu Bekir'den şöyle dediğini işittim "Ali b. bunu işitince (Darukutni’nin Sa’d b. Çünkü. bu hadisin bir çok senet ve yollarını sahih bilmiştir"[672] 28.a. onu sevenleri sev. O hadis büyük bir grup sahabeden onu rivayet olarak çok meşhur olmuştur. 1074) "Vesilet-ul Meal" kitabında Huzeyfe b. bu da sahih yollarla rivayet olmuş Zehebi de bu yolların bir çoğunu sahih bilmiştir.a) şöyle buyurdu: "Allah'ım onun dostlarına dost ve düşmanlarına düşman ol. h. Yemen’den dönmüş ve Peygamber (s.Zeynuddin-i Menavi eş-Şafii (ö. 1031) şöyle yazıyor: İbn-i Hacer şöyle söylemiştir: "Bu hadis bir çok yolla rivayet olmuş. h.a)'le beraber hac merasimine katılmıştır. Ali’ye şahitlik yapmışlardır.

a)'in bu nassına göre. o zaman sahabeleri toplamak.a) kendi velayetini Ali (a.Şeyh Muhammed b.." Onlar.a)'den işiterek hilafet üzerinde ihtilaf olduğunda.. İbn-i Tufeyl ve Zeyd'ten de aynı rivayeti yazarak şöyle demiştir: "Hafız Zehebi. bu hadisi sahih bilmiştir. ona yardım edenlere yardım et yardım etmeyenlere yardım etme ve hakkı ondan ayırma". Bir başka rivayette ise. Yine şöyle diyorlar: Bu dua. -"Bu hadisteki "mevla" kelimesi üstünlük manasında olup. onları şahit tutmak ve Ali (a.. Ali (a. Ali’ye şahitlik yapmışlardır. Hambel gibi birçok alimler onu zikretmişlerdir.” demesi hiç gerekmezdi. ben sizin mevlanız değilim miyim?" diye buyurduğu sözü delil göstererek. Çünkü hakkı Ali için tabi kılmıştır." Daha sonra hadisi. "Rahbe" hadisini de Said b.a. o konuda Hz.a. İbn-i Tufeyl ve Zeyd b. 30 sahabe onu Peygamber (s. Ama benim diyeceğim şudur: ..Allah’ım hakkı Ali’den ayırma. Allah'ım onun dostlarıyla dost. onu seveni sev. “Peygamber (s. "Lemeat" kitabında şöyle yazıyor: "Gadir hadisi sahih bir hadis olup onda hiç bir şüphe yoktur Tirmizi gibi bir grup alimler onu nakletmişlerdir. onlara karşı çıkmıştır." Daha sonra "Rahbe" hadisini Ahmed'in senediyle..29. Bir grup (Tirmizi.s)'ın elini tutup kaldırarak şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlası isem. ona düşman olana düşman ol. Haccet-ul Veda’dan döndüğünde. onun vasisidir ve ondan öncekilerin hilafetleri masiyettir" Onların sözleri burada bitti. büyük ve başka manalarda olursa. düşmanlarıyla da düşman ol. onun sahih bir hadis olarak kabul ettiğini" diye yazmıştır. Peygamber (s. Hafız Ebu Ya’li ve Hasan b. Şeyheyn onun gibi birçok sahih hadisleri yazmamışlarsa da Tirmizi. bu hadisin sahih bir hadis olduğunu söylemiştir.[674] onlar şöyle demişlerdir: "Allah'ın Resulü.s)'ın elinden tutarak “Allah’ım. Allah Resulünün "Acaba. Erkam'dan rivayet ederek.. hakkı onunla döndür. Ali de onun mevlasıdır. Ebu Avane yoluyla. Yine şöyle demişlerdir: Buna binaen.a.s)'a vermiştir. 1052) Mişkat'in şerhinde şöyle yazıyor: "Şüphesiz Gadir hadisi sahihtir. Nesai ve Ahmed b. (mezkur hadisin devamında Resulullah şöyle buyurmuştur: “. sonra da şöyle yazıyor: Şeyh İbn-i Hacer de "Savaik" kitabında aynısını söylemiştir.s) Peygamber (s. Nesai. Ali’yi onun için değil.” Diyorlar. Muhammed-i Şeyhani el-Kadiri el-Medeni "es-Sırat-us Seviy" kitabında şöyle yazıyor: “Men kuntu mevlahu” (velayet) hadisi.. Gadir-i Hum da ashablarını topladı ve üç defa şöyle söyledi: "Acaba ben sizin mevlanız değilim miyim?" Ashabın hepsi tasdik ettiler. Veheb'in rivayetiyle yazarak şöyle demiştir: "Zehebi." Ama Yemen’de İsmailiyye’lerden olan bidat ehline gelince cuma ve cemaat ehli.a. onu yalnız bırakanı yalnız bırak. 30. Ali (a. Ahmed v. yardımcı veya başka bir manada değildir.Şeyh Abdulhakk ed-Dehlevi el-Buhari (ö. Hz.. elimizde olan sahih bir hadistir.a)’den sonra ancak itaati farz olan masum İmam içindir. daha sonra Hz. Sufyan'dan yazarak ve Zehebi’den şöyle nakletmiştir: "Bu. h.b gibi şahıslar) onu rivayet etmişlerdir bir çok yolla 18 sahabeden rivayet olmuştur. hasen bir hadistir ve Ehl-i Sünnet alimleri onun üzerinde ittifak etmişlerdir. Zehebi’nin. Yine şöyle söylüyorlar: "Eğer "Mevla" yardımcı.

s)'ın imameti hususunda çok açık bir nastır. onu seveni sev.” 6. Ali de onun mevlasıdır. onların (İsmailiyye’nin) iddia ettiklerinin hepsi naklettiğimiz hadislerin içerisinde yoktur. ancak bu konuda sahih olan hadisler şunlardır: 1.“Allah'ım. Allahım onu seveni sev." Hafız Zehebi ise "Tezkiret-ul Huffaz" kitabında. ona düşman olana düşman ol. Allame Mukbili. Ali de onun mevlasıdır. ona düşman olana düşman ol. Gadir hadisinin tevatürünü kabul edip "Menzilet" hadisi hakkında şöyle diyor: "O sahih ve meşhur bir hadistir ama mutevatir değildir. (ekinde) Seyyid Abdullah b. bu konuda zikrettik.Ben kimin mevlası isem. İsmail es-Sanani. onlar şöyle diyorlar: Bu hadis. Seyyid Muhammed İbrahim'den şöyle naklediyor: "Velayet" hadisinin 150 senedi vardır. meşhur olan tarih kitabında.“Allah Mü’minlerin velisidir. 31. dünyadan gideceğim. Ali’nin imametini isbat etmek hakkında en önemli delilleri.. sen bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun. onlara nasıl davranmanız gerektiğine dikkat edin. Gadir hadisini kesin ve mutevatir bir hadis olarak yazmıştır. Allah'ım. ona düşman olana düşman ol. 1108) "el-Ebhas-ul Museddede" kitabında. Gadir hadisidir. onu seveni sev. 150 yolla rivayet olmuştur” diye söylüyor.” 5." Ama bizce sahih ve bir çok yolla rivayet olan miktar zikrettiğimiz: "Ben kimin mevlası isem. 2..Seyyid Muhammed el-Berzenci eş-Şafii (ö. Ali ile karşılaşarak şöyle dedi: "Mübarek olsun sana. "Hidayet-ul Ukul" kitabının talikesinde. o zaman dinde hiçbir şey kesin olmayacaktır. Onlar havuzun başında yanıma gelene kadar asla birbirlerinden ayrılmayacaklardır. Allah'ım. bu hadisin bazı yollarını zikrederek şöyle yazıyor: "Eğer bu kesin olmazsa. h. Allame Seyyid Muhammed b." Zikrettiğimiz hadislerin senetlerini İbn-i Ukde özel bir kitapta yazmıştır. Ali). Hz. benim mevlası olduğum herkesin mevlasıdır Allahım onu seveni sev." Fusul kitabında ise. ama hafızlar onu bir kaç yolla rivayet etmişlerdir. h. onu seveni sev. “Bu hadis. Gadir hadisini mutevatir biliyorlar. ona yardım edene yardım et.” 3. Daha sonrada şöyle buyurdu: "Allah benim mevlamdır. Mehdi el-Mukbili (ö. Ali el-Vezir. Allah'ın kitabı ve İtretim olan Ehl-i Beyt’imdir. Ali de onun mevlasıdır. ben de bütün Mü’minlerin mevlasıyım" Ali’nin elinden tutarak yukarı kaldırdı ve şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlası isem. 1103) "Nevakız" kitabında şöyle yazıyor: "Şiaların Hz. kendimden sonra sizlere. Benden sonra." Seyyid Emir Muhammed es-Sen’ani "Ravzet-un Nediyye" kitabında şöyle yazıyor: "Bir çok hafızlar. Ali de onun mevlasıdır.” Ondan sonra Ömer Hz.Allah'ın Resulü yine şöyle buyurmuştur: "Acaba ben her mü’minin nefsinden evla değil miyim?" "Evet" dediklerinde şöyle buyurdu: "İşte bu (Hz.Ziyauddin Salih b."Acaba benim müminlerin kendilerinden daha evla olduğumu biliyor musunuz?" "Evet" dediklerinde şöyle buyurdu: “Ben kimin mevlası isem. ben kimin velisi isem Ali de onun velisidir.” 4.Biz sahih ve hasen olan hadisleri."[675] Cümlesidir: 32. iki değerli emanet bırakıyorum.Ben çağrılmışım. onlar. Ali (a. .

a)'dan duymuş Hz. "Mearic-ul Ula fi Menakib-il Murtaza" kitabında şöyle yazıyor: "Muvalat hadisini Suyuti (r. İbn-i Ebu Şeybe ve Taberani Ebu Eyyub'dan. Şirazi "Elkab" kitabında Ömer’den..Seyyid İbn-i Hamza el-Harrani (ö. Nesai. Ahmed'in rivayetinde ise hadis aynen zikrolmuştur.. Ebu Naim Cunda-i Ensari’den İbn-i Kani Hubşi b. Taberani Malik b."[679] 36.” Gadir hadisinin tevatürünün aydınlığa kavuşması için ilk önce onun tariklerini (yollarını) zikredeceğiz: Ahmed ve Hakim. İbn-i Ukde "Muvalat" kitabında Halit b. hadisi mutevatir bilmiştir. Ali’de onun mevlasıdır." Zehebi. Sabit ve Zeyd b."[677] 35. Ebu Vakkas'tan. o hutbede şöyle buyurdu: "Ey insanlar! Allah benim mevlamdır. Ahmed ve Bureyde'den Ahmed ve İbn-i Mace Berra’dan.. Taberani ve Ziya-i Mukaddesi Ebu Tufeyl. Ben o kitapta ki rivayetlerin bir çok yollarla rivayet edildiğini görünce şaşırdım. ben onların kendilerinden onlara daha evlayım. 30 sahabe bu hadisi Resulullah (s. ben onu bir kitapta toplamışım. Nesia. Kays b. h. Nesai ve Ahmed. Cabirden mezkur hadisi nakletmişlerdir.” diye yazıyor. İbn-i Ebu Şeybe ve İbn-i Ebu Asim ve Ziya Sad b. Cerir bu konuda özel bir kitap yazmıştır.Ebu Abdullah ez-Zerkani el-Mekki (ö. Taberani Cerir’den.Taberi’nin hayatı bölümünde şöyle yazıyor: "Muhammed b. h. İbn-i Abbas ve İbn-i Şeybe’den.. şüphesiz sahih olan bir hadistir. 1120) Gadir hadisini Tirmizi. Bedil b.” Hadisi sonuna kadar yazdıktan sonra." İlim. Hz. Tirmizi. Öyleyse Ben kimin mevlası isem. Allah’ım onu seveni sev.a) Haccet-ul Veda’dan dönerken.a) şöyle yazmıştır: "Hilafet konusunda tartışmalar çıkarken. Useyd’den. Hadisi kabullenmeyenlerin sözüne gelince onlara itina edilemez. bir çok yollarla onu rivayet etmişlerdir.. Tirmizi. Yüz yılda Gadir’le ilgili şiir yazanlardandır. Ali ve diğer 13 kişiden.a) mutevatir biliyor. Hakim ve Ziya-ul Mukadesi’nin yollarıyla rivayet ederek şöyle yazıyor: "Suyuti bu hadisi mutevatir bilmiştir. Ali’ye şahitlik yapmışlardır.a. “Hakim” hayatı bölümünde ondan şöyle naklediyor: Gadir hadisinin "iyi senetleri vardır. Ali’ye şahitlik yaptım." .” Darukutni de Sad'dan şöyle rivayet ediyor: "Ebu Bekir ve Ömer bunu işittikten sonra şöyle dediler: Ey Ebu Talib’in oğlu sen bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun" Ondan sonrada "Seele sailun" ayetinin Gadirle ilgili olarak nazil olduğunu söylüyor ve devamında da “Bu hadis mutevatir olup 16[678] sahabeden rivayet olmuştur. Cude ve Zeyd b.Şehabuddin-i Hifzi eş-Şafii. 34. Ahmed. İbn-i Ebu Şeye. Erkam’dan ve Huzeyfe b. bu hadisin senet ve yollarını bir bir zikrediyor.. Huveyristen. Ebu Naim "Fezail us-Sahabe" kitabında Yahya b.a. hakkı o nereye döndüyse onunla döndür. Cuhfe bölgesinde olan Gadir-i Hum da bir hutbe okudu. Erkam’dan. 30 sahabe bu hadisi okuyarak Hz. Zazan b.. Cunade’den. Ömer’den şöyle rivayet ediyor: “Rahbe’de Gadir hadisinin doğruluğuna dair. Şerahil-i Ensari’den.Şeyh Muhammed Sadrulalem. Taberani. ona bu konuda şahitlik yapmışlardır. 12. ona düşman olana düşman ol. Ali’nin hilafet günlerinde.[676] 32. İmam Ahmed (r. Zeyd b. Ahmed ve İbn-i Ebu’l Asim "es-Sünne"de.. 1122) şöyle yazıyor: Taberani ve başkaları sahih senetle şöyle rivayet etmişlerdir: "Resulullah (s. "Zehiret-ul Amal" kitabında şöyle yazıyor: "Bu. ben de mü’minlerin mevlasıyım. Takva ve İnsaf sahibi olan. Mukbili. Verka.

Ebu Eyyub-i Ensari’den..a) onu buyurmuştur. Sa’d’dan ve Hatib de Enes’ten şöyle rivayet etmişlerdir: "Ben kimin mevlası isem. bir çok yollarla da rivayet olmuştur. sahihtir. Murre ve Ebu Ya’li. Erkam’dan mezkur hadisi rivayet etmişlerdir dedikten sonra şöyle diyor: "Bu sahih ve meşhur bir hadistir. Özellikle bu konuda bir kitap yazmıştır. Allah’u Tela bana haber vermiş ki. h. Muhammed b. Resulullah (s. Said el-Kufi İbn-i Ukde ismiyle meşhurdur. Azib ve Zeyd b.. Zehebi de bir çok senedinin sahih olduğunu kabul etmiş ve bir çok sahabe de onu rivayet etmişlerdir. Sad b.a. Taberi.Seyyid Mahmud-i Alusi el-Bağdadi (ö. Gadir hadisini bir kaç yolla zikrettikten sonra şöyle yazıyor: "Hadis.[685] 42.37.[680] "Miftah-un Neca fi Menakib-i Âl-i Aba" kitabında şöyle yazıyor: Hakim "Nevadir-ul Usul"da ve Taberani de "Kebir"de Ebu Tufeylden. Ali'den. o sahih bir hadistir" diye söylemiş ve yine. Useyd'den sahih bir senetle şöyle rivayet etmişlerdir: "Resulullah (s. Ebu Said-i Hudri ve Enes’ten. "Tevatür" konusunda yazdığımız kitaba müracaat edebilirler.. İbn-i Abbas.[681] 39. Ammare ve Bureyde'den. inat ve taassup olmayan kimse. Ali’nin dilinden "Rahbe"de delil gösterirken ihticacında rivayet etmiştir.Ebu İrfan-i Sabban eş-Şafii.. Muhammed b.. Tirmizi ve Nesai gibi bir grup alim ve sahabelerden bir grup kimseler bu hadisi rivayet ettikten sonra.Şahabuddin Ebu’l Fayz Ahmed b. Nesai ve Hakim. Amr b.." bizim yanımızda sabittir. Ebu Eyyub. Ahmed b.a.a)'den rivayet etmiş ve bir çok yolları da sahih ve hasendir. Hafız Ebu Abdullah Muhammed b. Osman ezZehebi et-Turkmani rivayetin bir çok yollarını sahih bilmiştir. Berra b.a. Hafız Ebu Abbas Ahmed b. bu hadisin sıhhatında şüphe etmemiştir. Ahmed. Ali ve Talha’dan. Hanbel de bu hadisi. Ebu Vakkas.[684]” diyor. Ahmed b. 1276) şöyle yazıyor: Muvalat hadisini. hakikaten bu hadisin bir çok senetleri vardır. Hanbel.a.a..[682] 40. (ö. h.a) Gadir-i Hum da. o da Huzeyfe b. Ebu Naim. ağaç altında bir hutbe okudu: "Ey insanlar. Ahmed b. 1171) bu hadisi mutevatir bilmiş ve Tirmizi. özel bir kitapta onun yollarını yazmıştır. 41.[683] Ve konuyu şöyle devam ettiriyor: "Zehebi. o sahihtir demişlerdir. Sıddık el-Hazremi "Teşnif-ul Azan" kitabında şöyle diyor: Ama "men kuntu mevlahu fe haza Aliyyun mevlahu" hadisi." (hadisin hepsini yazdıktan sonra) şöyle yazıyor: Ahmed. "Sünen" yazanlarının hepsi rivayet etmişlerdir. (ö. h. .. İbn-i Ukde ve Ebu Ya’la’dan da nakletmiştir." Tirmizi ve Hakim. 43. 1206) Gadir hadisini yazdıktan sonra şöyle yazıyor: 30 sahabe bu hadisi Resulullah (s. Hz. Ebu Hureyre’den. konunun uzamaması için hadisin senetlerini zikretmekten kaçındık senetlerini görmek isteyenler mezkur hadisin. İbn-i Ukde.İmadi el-Hanefi ed-Dimaşki. Hakim. Bezzar. İbn-i Ömer. İbn-i Asakir. Cerir. Erkam'dan. Zehebi "Men kuntu mevlahu. Zeyd b. Taberani.Mirza Muhammed-i Bidahşi şöyle yazıyor: "Bu sahih ve meşhur olan bir hadistir. ancak bu hadisle İmamet-i Kubra (büyük önderlik ve liderlik) iddiasında bulunanlar için bir delil olmaz. 38.Mevlevi Veliyullah-i Leknevi "Mir'at-ul Mu’minin" kitabında. 69 kişi bu hadisi nakletmişlerdir.a)'in (Gadir-i Hum da) Emir (önderlik) hakkında ki buyurduğu şu söz: "Ben kimin mevlası isem.Şeyh Muhammed-i Beyruti eş-Şafii (ö. Ali de onun mevlasıdır.. Malik. mütevatir bir şekilde Resulullah (s.. hadisin sahihliğinde şüphe etmek hatadır." hadisi mutevatirdir ve şüphesiz Resulullah (s. Ebu Naim. Ebu Davud hariç. h. Ali de onun mevlasıdır. 1270) şöyle yazıyor: Evet.a)'den rivayet edilmiştir. Çünkü.

Nesai "Sünen-i Kubra"da ve "Hasais"de. Ali ve 10 küsür fazla başka sahabeden rivayet etmiştir. Ahmed ve Nesai "Kubra" ve "Hasais"te. Useyd'den söz konusu hadisi rivayet etmişlerdir. Ebu Vakkas'tan mezkur hadisi nakletmişlerdir. Taberani ve İbn-i Asakir. Taberani. Tirmizi. Osman b. Ebu Şeybe ve Nesai "Sünen"lerinde. Osman b. Hakim ve başkaları da Zeyd b. Erkam'dan Gadir hadisini nakletmişlerdir. Tirmizi.Sufyan ve Dulabi "el-Kuna"da. Hasan İbn. Bezzar "Müsned"te. Ahmed. İbn-i Abbas'ın lafzıyla mezkur hadisi nakletmişlerdir.Mace. İbn-i Rahuye "Müsned"de. Hakim ve Taberani "Evsat"ta. İbn-i Ukde ve İbn-i Asakir. Bezzar. "Müsned"inde ve İbn-i Ebu Asım "es-Sünne"de Hz. Osman b. İbn-i Adi ve o yolla İbn-i Asakir. "Tarih-ul İsbihan" ve "el-Fezail"de. Ali ve 13 küsür sahabeden rivayet etmişlerdir. Bezzar ve Dulabi "el-Kuna"da. Ebu Şeybe. Amr b. İbn-i Ömer’den Gadir hadisini rivayet etmişlerdir. Ahmed "Müsned"de. İbn-i Asakir "Tarih-i Dimaşk"te. Abdullah’tan. Taberani ve Banyasi kitapların mezkur hadisle ilgili olan ciltlerinde Ebu Naim "Tarih-i İsbihan"da. Nesai "Kubra"da ve Taberani de Ebu Eyyub'dan Gadir hadisini nakletmişlerdir. İbn-i Ukde. İbn-i Ebu’l Asım "es-Sünne"de. İbn-i Ukde ve İbn-i Asakir tevatür haddini aşacak kadar yollarla Bureyde'den mezkur hadisi rivayet etmişlerdir. İbn-i Cerir "Tezhib"de. Bezzar "Müsned"te. İbn. Ebu Naim "Hilye" ve Tarihinde. İbn-i Ebu Şeybe "Müsned"te. Taberani de. Hakim. Taberani. Semuye "Fevaid"te. Cunade’den rivayet etmişlerdir.Burada. İbn-i Ukde. Said b. Nesai "Kubra"da. Huveyris’ten mezkur hadisi yazmışlardır. Taberani "es-Sagir"de. İbn-i Ukde ve Hatib. İbn-i Kani ve İbn-i Asakir söz konusu hadisi Hubşi b. Ebu Ya’li ve Taberani "Evsat"ta. Zimurru’den söz konusu hadisi nakletmişlerdir. İbn-i Mace. İbn-i Ukde. Nesai "Hasais"te Hz. Ebu Naim "Hilye". Darkutni ve onun yoluyla İbn-i Asakir de Huzeyfe b. Azibin hadisini rivayet etmişlerdir. Mansur. İbn-i Ukde. Mehamili "Emali"de. İbn-i Habban. İbn-i Ukde ve Taberani "es-Sağır"da. Ebu Tahir-il Muhisi. Ahmed "Müsned"de. Tahavi "Müşkül-ül Asar"da. Malikten Gadir hadisini rivayet etmişlerdir. Nesai. Ebu Şeybe "Sünen"de. . Ebu Ya’la. Gadir hadisin rivayeti hakkında ancak bu kadar söyleyebiliriz: Ahmed. Hatib ve İbn-i Asakir Enes b. Ebu Naim "Hilye"de. Malik b. Taberani. Sad b. Cebir b. rivayet etmişlerdir. İbn-i Cerir "Tehzib"de. Tahavi "Müşkül-ül Asar"da. Taberani. İbn-i Habban "es-Sahih"te. Ebu Naim Tarihinde ve İbn-i Asakir Ebu Said'ten söz konusu hadisi rivayet etmişlerdir. Hz. İbn-i Asakir "Tarih"te Berra b. İbn-i Asakir ve başkaları da yine. İbn-i Cerir "Tehzib-ul Asar"da. Ali ve bir grup sahabeden Gadir hadisini rivayet etmişlerdir.

Abbas b. Ubeydullah'tan rivayet etmiştir. Huseyin b. Ekva. Onlar ancak zanna uyarlar ve on-lar ancak zan ve tahminle söylerler. bir çok senetlerle bir grup sahabeden Gadir hadisini rivayet etmiştir. [3]. Semure b. İbn-i Ukde ve İbn-i Asakir. Şura/23. Zeyd b. .Bkz. Zeyd b. Ammar b. İbn-i Asakir yine. Şerhebil. seni Allah’ın yolundan şaşırtıp-saptırırlar. Aişe. "Es-Sahabe"de Cundeb-i Esnari’den Gadir hadisini rivayet etmiştir. Cerir b. Selman-i Farsi. Ebu Rafi. Sefine.Taberani ve İbn-i Ukde. Sabit.Birçok ayet. Seleme b.” Veya “Allahumme salli ala Muhammed ve ala Alî Muhammed” [6]. Ya’mur-i Deylemi. Hakim de. Zumre-i Eslemi. Busr-i Mazini.Buna delalet eden ayetlerden birisi de Maide/55. Ebu Evfi. O işiten. [4]. 88. Kunduzi Hanefi.s). Bedil. Sabit. Ali (a. Ummare’den Gadir hadisini nakletmişlerdir. Ebu Tufeyl. Ebu Emame. Gadir hadisini Talha b. Abdullah b. S. [5]. İbn-i Ukde "el-Muvalat" kitabında. Sad b. Leyla. Kisa.“Ehl-i Beyt” kelimesi şerî bir ıstılahtır. Abdurrahman b. Onlardan bazıları şunlardır: Habib b. Amr b. Cafer. Ebuzer. Cuveyn. Şueytten rivayet etmiştir. Ebu Naim. Abdullah b. Zeyd b. "Emali"sinde söz konusu hadisi Ebu Leyla'dan rivayet etmiştir. Huneyf. Amr b. üstteki sözü teyit etmektedir.[686] “Rabbi’nin sözü. Meveddet ve birçok diğer hadislerde mezkur sözü teyit etmektedir. Bu ismi Resulullah (s. Bezzar da.Yenabi’ul Mevedde. Vahşi b. Huzeyme b. Cundeb’ten o hadisi rivayet etmişlerdir. Maide/55. Örneğin. Kays b. Ya’la b. Harise. Cabir b. Abdullah b. O’nun sözlerini değiştire-bilecek yoktur. [2]. Haris. Habbe b.O şiar şudur: “Allahumme salli ala Muhammedin ve Alî Muhammed. doğruluk bakımından da adalet bakımından da tastamamdır. Hasan b. Semure. Abdullah-i Bicli’den Gadir hadisini rivayet etmişlerdir. Abdulmuttalib. Tecrid’ul Kelam: Hace Nasiruddin-i Tusi ve bu esere yazılan “Şerh-i Kuşçi” ve “Keşf’ul Murad” gibi şerhlerde geçen nübüvvet ve imamet konularında bu meseleyle ilgili nakli ve akli belgeler mevcuttur. Yasir’den mezkur hadisi rivayet etmişlerdir. Ümm-ü Seleme. Taberani. Murre. Sakaleyn. Harb. Ahzab/33. Yeryüzünde olanların çoğunluğuna uyacak olursan. İbn-i Ukde ve İnb-i Asakir yine.a. Hattab ve Nubeyt b. Tusi. bilendir. Sehl b.[687] [1].a) kendi ailesinden belli ve müşahhas olan bazı kimseler için kullanmıştır. Ali (a. Cunade. bu (Gadir) hadisi Riyah b. Ebu Sabit. Ömer b.s). Al-i İmran/61. Umeyre.

c. Bölümde genişçe bahsetmiştir. [12].a). Dimaşk kasabalarından birinin ismidir. [15]. [13]. 511 ve diğer kaynaklar. [22]. Dairet-ul Mearif.Sadece Doktor Mulhim İbrahim el-Esved. Şerif Fettuni. bu konu hakkında 14.Tabakat-ı İbn-i Sa’d. Tezkiret-u Havass-il Ümmet. Busra. 225. 18.Vessabi Şafii. Ne var ki.On Dördüncü Bölümde bu şiirin devamı birçok kaynaklarıyla zikredilmiştir. 542. Siret-u Ahmed Zeyni Dehlan. 510. s. 214-223. [14]. s. Keşf-ul . [24]. s.a)’ın.“Cemhere”nin Elimizde olan baskısında şöyle yazılmıştır: “Gadir-i Hum tanınan. [20].Ziya-ul Alemin. s.. “Ya eyyuhe’r. Tarih-ul Hulefa.” ayetinin inişidir. c.Haccet-ül Veda’ya Haccet-ül Belağ denilmesinin sebebi. s.Mü’minin Ali b. 3. c. 9.Maide/67. meşhur bir savaş hadisesidir..Es-Siret-ul Halebiyye.a.Maide / 67.Bkz. 298. Son iki hadisi ise İrbili. şimdiki Yemen’in baş kentidir.a.[7]. Şevkani. [23]. 156. 3. 429. c. s. 2 s. ed-Dürr-ül Mensur c. 4. 1. [26].. [10].İlk iki hadisi Suyuti. 3. Ama İbn-i Şehraşub ve başkaları geçmiş asırlarda “Cemhere”nin el yazması nüshasından şöyle nakletmişlerdir: “Gadir-i Hum.s)’ı halifesi olarak tayin ettiği yerin ismidir.Sekaleyn. İbn-ül Cevzi. s. 298’de. c. s. Ebi Talib’in faziletini açıklamıştır. 6.Üçüncü bölümde bu ayetlere değineceğiz. 94)’de ise ikinci hadisi. [25]. 283. [16]. Ali (a. c. c. “El-yevme ekmeltu lekum dinekum ve etmemtu aleykum ni’meti. [17].San’a. Ebu Tamam'ın divanına düştüğü notlarda şöyle demiştir: “Gadir olayı. 153) ondan nakletmişlerdir.” ayetinin inişidir. [8]. orada ayağa kalkıp bir konuşma yaparak Emir’ül. iki değerli emanet olan Kur’an ve Ehl-i Beyt’tir [19]. “el-İktifa” da Muttaki Hindi de “Kenz-ul Ummal”da (c. yayıncılar bunu tahrif etmişlerdir.Simar-ul Kulub. s. Resulullah (s. s.ed-Dürr-ül Mensur. 3.. [11]. Feth-ul Kadir.Mecma’uz Zevaid.” Allame Emini.“El Gadir” c. s. İrşad-us Sari.İmta-ul Makrizi. Ferid Vecdi. 3. İmta-ul Makrizi. 6. c.. 57. [18]. s. 2. Feth-ul Kadir’de ve İrbili.Resulü belliğ ma unzile ileyke. ondan naklederler. Haccet-ül Kemal ve Haccet-üt Tamam denilmesinin sebebi de. Allame Hilli’nin “Elfeyn” kitabı. Resulullah (s. 2 s. s. bilinen bir yerin ismidir. c. [9]. 513-517. [21]. Keşf-ul Gumme (s.

27. Çünkü bundan sonra Ehl-i Sünnetten bu konuyla ilgili hadis nakletmiştir. “Mecma-ul Beyan.Tefsir-ul-Menar.Mecma-ul Beyan.Ruh’ul-Meani tefsiri. s.Et-Taraif. 92’de o hadisi naklediyor. c. 1. c. 29.Badahşani “Mefatih-un Neca fi Menakıb-i Al-il Aba” kitabında bu hadisi ondan nakletmektedir. 2. 223. 584.Bu konuda ileride genişçe konuşacağız. İbn-i Şehraşub ise. “Menakıb” (c. s. c. s. 120. s.“Şia’nın zannına göre” tabirinden maksadı. 98.Umdet-ul Kari fi Şerhi Sahih-i Buhari. [34].Tefsir-i ed-Dürr-ul Mensur.Esbab-un Nuzul. . 415.Her iki hadisi İbn-i Bitrik “el-Umde” (s.Ziya-ul Alemin. [41]. 223) de. s.Yenabi’ul-Mevedde. İrbili. 3. 2. [48]. [43]. 6. [27]. 49’da). 6. (c. c. [35]. [46]. [39]. 57.Gumme. s.el fusul-ul Muhimme. hadisi sadece Şia’nın naklettiği değildir. Onun arkadaşı İrbili de Keşf-ul Gumme. [30]. s. 2. s. 2. s. Tavus “el-Taraif”de. 6. s. 8.Tefsir-i Teberi.Ed-Dürr’ül Mensur. s. 94’te ondan nakleder. 348. Feth-ul Kadir. 16. c. s. c. s. 150. s. [38]. [28].Hasais’i Nesai. 298. Bu ayetin Hz. “Keşf-ul Gumme” (s. 3. Şii’lerin Hz. s. [45].Şerh-i Divan-i Emir-ul Mü’minin. [44]. [42]. c. Tabersi ise ikinci hadisi. 298. s. 94)’de ondan naklederler. Bu tabirden maksadı. 463. c. [40]. 170. Ali’nin halife olması gerektiğini bu ayetten çıkarmasıdır. [32].Feth-ul Kadir.Metalib-us Su’l. c. s.Tefsir-i Fahr-i Razi. 2.Tefsir-i Nişaburi. s. Ali’nin hilafetine delil olduğu konusunda ileride genişçe bahsedeceğiz ve orada bunu Allah’ın izniyle ispat edeceğiz. onun el-Keşfu ve’l-Beyan adlı tefsirinden nakleder. [31]. [36]. 526)’da birinci hadisi ondan nakleder. s. 635. c. s. [37]. 57. [29]. [33]. c. s. [47]. Seyyid b. 2.

s. 134. 3. s. 2.a) senevilerin (müşriklerin) ilahlarının kusurlarından söz etmediği zaman nazil olmuştur. s. c.Feth-ul Bari. 8) Peygamber (s.Tefsir-i İbn-i Kesir. s. 3) “Ey Peygamber! Eşlerine deki:. Siret-ul Halebiyye. Bunlar Fahr-i Razi’nin zikrettiği ihtimallerin özetidir. “Allah’ım şahit ol” buyurdular.Tefsir-i Kurtubi. [59]. 24. 30.a. [50].a) bazen münafıkları cihada teşvik etmekten çekiniyordu.Tefsir-i Kurtubi. 6) Peygamber (s. c.. c. s. s. 382. 3. c.Tefsir-i Fahr-i Razi’nin hamişi.a). [55]. 2) Yahudilerin kınanması ve dini alaya almalarıyla ilgili olarak nazil olmuştur.a). İmta-ul Makrizi. s. 1. [53]. c.Tefsir-i Hazin. 635. 1. c.a) Veda Haccı’nda şeriat ve menasiki beyan ettikten sonra. Çünkü. 548.Lübab-un Nukul. [51]. s. 448.49.Ziya-ul Âlemin. Allah-u Teala bu ayeti indirerek o korkuyu Peygamber’in kalbinden giderdi. Bunun üzerine Tebliğ ayeti nazil oldu. 7.a. c.Tefsir-i Kurtubi.a)'i öldürmek istediğinde nazil oldu. 242. halk da. [58]. 4) Zeyd ve Zeyneb’in meselesi hakkında nazil olmuştur. Tarih-i İbn-i Kesir. c. 117. Peygamber eşlerinin dünyayı seçeceklerinden korkarak bu ayeti onlardan saklamıştı.a.Hakka / 48. 529. 2. [67]. s. 11. Yahudi ve Hıristiyanlardan çekiniyordu. “Evet” dediler. s. 6. [61].[49]. 101. 6 s.” mealinde ki Tathir ayeti nazil olunca. “Acaba tebliğ ettim mi? “diye buyurdular. bedevi bir Arap Hazret-i Peygamber (s. [57]. [63]. s. 2. [52]. c. s. 3. 1 s.Tefsir-i Fahr-i Razi. s. c. 7) Resulullah (s. Bunun üzerine..İtkan-us Suyuti. [54].a. 20. 5) Cihad hakkında nazil olmuştur. [60]. [62]. c.Sıraladığı on ihtimal şunlardır: 1) Tebliğ ayeti Yahudi kıssasında geçtiği üzere “Recm ve Kısas” kıssası hakkında nazil olmuştur. [64]. 9) Peygamber (s.a. [66].el-İtkan.El-Gadir. . Kureyş.a.Tarih-i Kamil. s. 1. 332. 10) Gadir kıssası hakkında nazil olmuştur. Bu esnada mezkur ayet nazil oldu.Maide / 3.İtkan-us Suyuti. 6. c. 244. Peygamber (s. c.Tefsir-i Razi. 6. c. 230. c. c. 523. s. 3. s. [65]. 1. gölgeli bir ağacın altında yatmışken. [56].

52.İtkan-us Suyuti.el Fusul-ul Muhimme.Bkz.Fırat b. [75]. c.Ed. 31.Tefsir-i İbn-i Kesir. s. s. [76]. s. “Sail. s. [79].Mearic/1-3.Tezkiret-ul Havas. [90]. 2.Menakıb.Tefsir-i Ruh-ul Meani. [73].Allame Emini onların hadislerini senetleriyle birlikte genişçe nakletmiştir. [69]. İkmal ayeti bölümü. 26.Tezkiret-ul Havas. 210.İbn-i Kesir Tefsirinde (c. hadisin senedinde ismi geçen şahıslar güvenilir kişilerdir. c.Bu hadisin senedi sahihtir.Tefsir-i Ruh’ul Meani. 2.Menakıb. [70]. 14’de) her iki hadisi ondan nakletmiştir ama Bedahşi “Miftah-un Necat”da. c.El-Bidaye ve’n Nihaye. s. 2. Kutayfi “Firkat-un Naciye”de.Tezkiret-ul Havas. Keraçi Kenz-ul Fevait’de. [84]. Hüseyin b. çünkü hadisin bütün senedindeki ricaller güvenilir insanlardır. s. 214. 2.[68].Dürr’ül Mensur. kendi tefsirinde. s. [86]. [80]. İbrahim-i Kufi. 249. 5.Şehabuddin Ahmed. 1. s. 1. [72]. [88]. s. c. 2.Bu hadisin sahih bir hadis olduğunu “Gadir günü orucu” bahsinde göreceksiniz. 2. s. Onun bu hadisi taz’if etmesi tekakkumdur. 14. 296. Muhammed-i Hariki’dir” demişlerdir. İrbili “Keşf-ul Gumme”de Onun Ebu Said-i Hudri’den naklettiği hadisi nakletmişlerdir. s. 19. s. [89]. [83].El-Umde. [78]. s. s. [71]. Tercih-il Fezail. s. 94. c. [81]. 80. . c. s. c. 237. [74]. c. [77]. 18. 294. [87]. [85]. El Gadir.Müddessir / 54-56.Tefsir-i ed-Dürr-ül Mensur. 18. [82]. 230.

s. [111]. 13. Ukde ve Ebu Musa’dan.Feyz-ul Kadir. s. [104]. 387.Vefa-ul Vefa. 78. h. 4. ahmaklığı ortaya çıktığı günden bu güne kadar Ehl-i Sünnet’in büyük alimlerinin eleştirilerine hedef olmuştur. 20. [101]. 116. 10.Minhac. [97]. bunu diyen de kafir olur. [103]. ul Munir. s. c. s. [96].Tefsir-i Kurtubi. c. c.Şerh-ul Mevahib-ul Ledunniyye. Sonra meclisinde olanlara şöyle diyordu: Kim İbn-i Teymiye’ye şeyh-ul İslam derse.Sahih-i Müslim. 2. us Sünne.Nur-ul Ebsar fi Menakıb-i Ali Beyt’in Nebiyy’il Muhtar. [108]. Himvini “Feraid-us Simtayn”da. c. Ebu’l Futuh da yine o ikisinin yoluyla mezkur hadisi nakletmişlerdir.Sahih-i Müslim.[91]. 2. 1. 242.Tefsir-ul Menar. 1. [92]. 346. 13. s. Şeyh Ahmed Ebu’l Fazl b. c. s. c. 6. s. . c. c.Sirac’ul Munir.” (Bedr-ud Tali. s. Bundan dolayı. c. 2. 13. c. c. [94].Nezhet-ul Mecalis. 1. 181. fi Şerh-il Cami-is Sağir. [98]. Muhammed Baksir-i Mekki eş-Şafii “Vesilet-ul Meal fi Menakıb-il Al”da nakletmişlerdir Semhudi de Hafız b. [105]. s.Tefsir-i Taberi. 323. 7. s. c. [106]. 382. c. Ebu’l Fezail el İcli “Mucez”de. s. onları tekfir ve tazlil etmeye yeltenen bir kimsedir. s. [99].Sahih-i Buhari. 464. 2. 218. 260.Tefsir-i Kurtubi. c. 364. c. c.Sahih-i Buhari. s. s. s. c.Bu hadisi. “Fusul-ul Muhimme”de. zaruriyatı inkar etmeye kalkışan. [102]. s. [95]. 8. müslümanlar arasında fitne çıkarmaya. [100]. [107]. 86. 382. [110].Ankebut/18. Şevkani’nin “Bedr-üt Tali”deki şu sözü sizin için yeterlidir: “Muhammed Buhari. s.Şerh-u Cami-us Sağir lis Suyuti.Sirac. 4. s. c. el Hanefi (ö. [93]. 841) onun bir bidatçi olduğunu açıklayıp onu tekfir etmiştir.Tefsir-i Ebi Suud. s.İbn-i Teymiyye. 1. 3. 175. İbn-i Sabbağ-ı Maliki el Mekki. [109]. 6. 292. 212. Ebu’l Futuh As’ad b.

s. 4. c. 9. 2. 1. s. s. dipnot. 774. c. c. s. s. 2. c. [136].Sirac. c. c. [131]. s.Sirac. c. s. 2. 16. 15.Tefsir-i Razi.Tefsir-i Kurtubi. s. 1. s. 159. s. s. 4. c. s. 210. 203.Tefsir-i Kurtubi. c. Tefsir-i Razi. s. c. [114].Tefsir-i Kurtubi. 2. Sirac.Sirac’ul Munir. [123]. ul Munir. [130]. Sirac. 617. c. 2.Tesir-i Razi.Sirac. Tefsir-i Razi. 247. ul Munir. [137]. c. 65. s. c. [117]. s. c.Tefsir-i Kurtubi.Tefsir-i Razi. s. s. s. [122]. c. c.Tefsir-i Taberi.Tefsir-i Kurtubi.İtkan-us Suyuti. c. [135]. 2. c. c.Sirac. c. [126]. [120]. s. [121]. s. [116]. 15. s. 338. 540. 16. [125]. s. [127]. ul Munir. 258. ul Munir. [129]. 9. s. . [118]. 171. 148. [128]. ul Munir.Sirac’ul Munir. 261. s. 9. c. 10.Tefsir-i Kurtubi. 136. 1. 206.İtkan-us Suyuti. s. 6.[112]. c. c.Tefsir-i Ebu Suud. [132]. s. s. 5. s. 343. [119]. 2. [133]. [134]. 511. 13. 137. 585. 17.İtkan’us Suyuti. 40. c. 205.Tefsir-ul Hazin. s. c. 1. 58. 4. 6. 2. İtkan-us Suyuti.Sirac. 13. 1. 4.Tefsir-i Kurtubi. 1. 4. c. [113]. s. 12. c. ul Munir. c. [124]. 2.Tefsir-i Razi. c.Sirac’ul Munir. 1. s. c. Sirac. ul Munir.Tefsir-i Kurtubi. 30. 278. [115]. ul Munir. 6. 8. c.

345. 60. Hanbel “Müsned”in c... ki öyle yapacağınızı da sanmıyorum. s. 67’de. 64) Huzeyfe’den şöyle bir hadis nakletmiştir: Resulullah’a: Ali’yi kendine Halife etmez misin? Söylediklerinde şöyle buyurdu: “O hidayet olmuş ve hidayet edicidir. c. c. 1.a)’dan şöyle bir hadis naklediyor: “Eğer Ali (a.s)’ı kendinize Emir ederseniz. 7. 81.İtkan-us Suyuti. Sahih-i Buhari. c. 227. Kifaye. Tabarani ve başkaları da zikrettiğimiz ve benzeri hadisleri yazmışlardır. [144]. 468. s. [152]. s.En’fal/33. s. 1.Sahih-i Buhari. söz Ali (a. o hidayet olmuş ve hidayet edicidir. s. o derin bir nefes çekti.” İbn-i Kesir Bidaye (c.” Ebu Naim “Hilye”de (c. Mesud’dan şöyle rivayet ediyor: “Resulullah’ın yanında oturmuştum.En’fal/32.a. c.. c. Ebu Davud’un rivayet ettiği hadiste şöyle geçiyor. 27.el İsabe.[138]. s. c. 2. 360)de Hakim Ebu Abdullah-i Nişaburi’den. [145]. o sizi doğru yola hidayet edecektir”.Ahmed b. c. o sizi doğru yola götürür”.A’lam-un Nübüvvet. c. 160. 1. s. 2. “Eğer Ali’yi halife etseniz ve öyle yapmayacaksınız. [139]. el Gadir kitabına bakabilirsiniz. 259.Hasais. s. o sizi doğru yola götürür. [140].İtkan-us Suyuti. Hatib-i Harezmi “Menakıb”ında (s. Tarih-ul Hamis. s. s. s. eğer onun emrinde olup onu kendinize emir etseniz o sizi doğru yola götürür. 1. 2. Hadisi böylece sürdürüyor.el Kamil. [149]. [147]. [146]. 1. s. c. s. 109’da Zeyd b.Allame Emini bu konuda diğer birçok hadisler nakletmiştir. 125. 2. 5. [141].(Duhan/10) Sahih-i Müslim. Eğer (hilafeti) Ali’ye bıraksanız. s. Yesi’den. 68) senedini zikrederek Abdullah b. 17. 79. [148]. O da Ebu Abdullah-i . s. 6. Hakim Mustedrek’te. 1. s. c. Genci-i Şafii. [143].” Kenz-ul Ummal. c. 7. s. 467. 1. [150].Buraya kadar İbn-i Hacer’in sözüydü. “Hayır ola ya Resulullah” dedim.s)’ın hilafetine gelince şöyle buyuruyor: “Allah’a and olsun ki.. 47’de Huzeyfe’den şöyle bir hadis yazıyor: “. s. ul Kubra.Lokman/20. c. [142]. onu halife yapacak olursanız o sizi cennete götürür. 11.Tefsir-i Razi. Hatib-i Bağdadi “Tarih”in c. o Ali'den o da Resulullah (s. 1. [151].

onun bu kasidesini “Demiyyet-ul Kasr” kitabının 38. [153].Maide/3. s. 1. [165]. 94) bu konuda şöyle yazmıştır: “Resulullah (s.Asar-ul Bakiye. [156].Nesai.Vefeyat-ul A’yan. 1. [161]. babası da İbn-i Mina’dan.a. c. Hasais’in 21. Sayfasın da zikretmiştir. [164]. Harezmi Menakib’de (s.a) onu çok yüksek sesle buyurdu”. [163]. İbn-i Cevzi Menakibinde: “Veda Haccında Resulullah’la beraber olan 120 bin kişi onun sözlerini duydu.Tehnie hadisi.Vefayat-ul A’yan c. 392. 511.Tövbe/ 61. Ayet. s. s.Tebliğ ayeti. [170].Hadisin ilk bölümü bu bölümün ilk kısmında geçti. [171].Dehlevi “Mir’at-ul Esrar”da ondan naklediyor. 53. Maide/67. Sahifesinde Zeyd b.” diye belirtmektedir.(Rahman/35) Allame Emini bu hadisi. İkmal ayeti diye meşhurdur.İşraf.Bu paragraftaki sözler Durr-ul Mensur’da da rivayet edilmiştir. [169].Simar-ul Kulub. [160]. 2. O da babasından. s. c. c. [157]. O da Abdullah b. s. s. [158]. 1. 60. 6. 5. Mes’ud’dan zikrettiğimiz rivayeti yazmıştır. c. . [162]. 173. Habib-us Seyr kitabını muteber kitaplardan zikretmiş ve öylece Hisamuddin “Merafız-ur Revafız” kitabında. 334.Keşf-uz Zunun. [168]. [167]. [155]. 419 da. Ayet. Arkam yoluyla rivayet ettiği hadis şöyle naklolunmuştur: Ebu Tufeyl diyor ki: “Ben onu Resulullah’tan işittim. [159]. 1 s. s. Ebu Hasanat-i Hanefi de “Fevaid-ul Behiyye” kitabında ona itimad ederek sözlerini nakletmişlerdir. el Gadir (c. orada olanların hepside onu gözleriyle görüp kulaklarıyla işittiler” İbn-i Kesir-i Şami Tarihin de (c. s. Ayet. s.et Tenbih ve’l. 214-216) Ebu Hasan-i Fetuni’nin “Ziya’ul Alemin”inden nakletmiştir. s. [166]. 1.Metalib-us Seul.Ademi’den. 221.Ravzet-us Sefa. b. [154]. 208) bu hadisi Zehebi sahih bilmiştir diye yazıyor.Bu kitabın ikinci bölümüne bakabilirsiniz. 223.Baharzi.

[178]. [190]. s.Tebliğ ayetiyle meşhur olan. c.Tezkire. 281.Rıyaz-un Nazire. 94. 428. c. [196]. [182]. 212. 246.Menakıb-i Harezmi.en-Nihaye. 26. c. 8. s.Tefsir-i Taberi. s. s. c. [174]. s. 25. 4. c. s.Rıyaz-un Nazire. [188]. [173]. s. 9. Zehair. 13. c. c.Feraid-us Simtayn. Harezmi de “Menakıb”ında s. s.Savaik-ul Muhrika.Kıyafet-ut Talib. 16. s. [191]. s. [187]. 171. c. s. 67. Ayet. 5. 169. c. 6.3.Usd-ul Gabe. s.Hadisin ravi ve senetlerini görmek isteyenler el-Gadir c. [193]. [176]. iki yolla o hadisi ondan naklediyor.el-Bidaye ve’n Nihaye. 114. 1. b. 290. s. [179]. 169. [175]. 2. [192]. 3.Tarih-i Bağdad.[172]. [189]. 220. [181].Tarih-i Bağdadi. 28. bölüm. 209-210. Maide/67. s. başka bir baskıda. s. s.el-Bidaye ve’n Nihaye. [185]. [195]. 28. 1. s. [184]. 4. 272-283 sayfalarına müracaat edebilirler. 636. . 2. [194]. s. 18. 5. [177]. 170. 1. s. s.Habib-us Seyr. s.Tefsir-i Fahri Razi. [180]. 94.İbn-i Hazm’ın “el Fasl”ı ile beraber basılan “el Milel ve’n Nihal” c. s. 8. c. c. [183].Hayat-i Ali b. [186].Sırr-ul Alemin.Fusul-ul Muhimme.et-Temhid fi Usuliddin. 3. Dürer-us Simtayn. 290. s. c. c.Tefsir-i Nişaburi. s.Musned-i Ahmed. Ebu Talib. 4. s. 443.

26.H. [217]. [214]. [210].. 1071 yılında vefat etmiştir. s. c.Meveddet ayesi. 2. [202]. s.Kenz-ul Ummal. Hanbel ve Buhari’den rivayet etmişlerdir. s. c. 1. s. 46).İbn-i Esir. [201].Gelecek bölümlerde açıkça belli olacak ki orada olanların hepsi imamiyyelerin anlaması gibi anlamışlar. 2. 343-346) onun hayatını yazarken onu methetmiştir.a.[197]. [213].el Fütuhat-ul İslamiyye. s. [206].Nur-ul Ebsar. 13. [207]. Muslim.Şerh-i Mevahib. 12.Vefa-ul Vefa. 6.Şerh-i divan-i Emir-ül müminin. s. 60. 218. Malik. 397. c. 2. c. s. 172.el-Hutat-ul Makriziyye.” [212]. s. s. 306. 223. 122) yazdığına göre. 155. 2. Fi Hayati Ali b. 28. s. s.Teysir-ul Vusul’un (c. s.Bedi-ul Ma’ani. s. [208].Kifayet-ut Talib. 25. s. 2. Ebu Talib. Nihaye'de (c. 13. c. 3. 60. [198]. Buhari.Mevahib-ul Ledunniyye.Kenz-ul Ummal. c. c. 1.. [199]. 2. . 1. c. İbn-i Kesir de yine kendi tefsirinde (c. s. Muhibbi "Hulaset-ul Eser" kitabında (c. s. 2. Şura:23. c. 196) Taberi tefsirinde (c. 75. [215]. Tirmizi ve Nesai onu nakletmişlerdir. 7. [219].Fusul-ül Muhimme. [205]. s. [218]. c. Tahavi de “Muşkil-ul Asar da (c. [203]. [216]. [211]. 2. 8. s. s.Tac’ul Arus. 25. s. [209]. 13) Ahmed b. s. 160) Resulullah (s.Cami-us Sağir.Kenz-ul Ummal.Feyz-ul Kadir. c. [200].a)'in "Sehab" adlı bir imamesinin var olduğunu yazıyor. 6. 6. s.Savaik-ul Muhrika. [204].İkmal ayetini kastetmiştir: “Bu gün dininizi sizlere kamil ettim. 406. s.

c. 227. s. . s. 6. 18. c.Tehzib-ut Tehzib. 1. [230]. 5. 255. [233]. s.Feraid-us Sımtayn. 290. [244]. s. 5. [232]. s. [234]. 4. c. s. 224.Hilyet-ul Evliya. c.Hilyet-ul Evliya. s.Fusul-ul Muhimme. [225]. s.Tehzib-ut Tehzib. 6. [245]. 7. c.Tehzib-ut Tehzib. 8.Tarih-i İbn-i Asakir. 150. [242]. [221]. h. 343. s. s. 59-67. c. 369.Abese/38-41.Sehab'in lugatta manası "bulut" demektir. c. 170. 75. s. c.el-Hulasa. [229]. [243]. 3. c. [223]. 255 [237]. s. [238].Lisan-ul Mizan. s. b-12.Menakıb-i Harezmi. s. Abdurrahman-i Muletti eş-Şafii (ö. 6.Tarih-i Bağdad. [222].el-Hulasa. 215. c. c. 26. s. c. 36. s. 2. 94. s. s.el-Behr-uz Zehhar. b:13.Şerh-i Mevahib. s.Riyaz-un Nezire. Ayetler.[220]. 27.et-Tenbih ver-Red. s. [231]. 217.es-Siret-ul Halebiyye. [228]. [236]. [239]. [240]. c. 167.Tarih-i Asakir. c.Feraid-us Simtayn.Hilyet-ul Evliyas. 129-135.Mizan-ul İtidal. Ahmed b. [224].Muhammed b. 2. [227]. 5. 10. 3. [226]. [235].Tezkiret-ul Havas. [241]. 377). c. 10. s.

1. 221.Şeyh-ut Taife bu hadisi İbn-i Ukde’den Emali kitabının s.Araf/118-119 [265]. [264]. [269]. [266]. 1.Sevaik-ul Muhrika. s.Vefayat-ul A’yan. [257]. İmam Rıza (a. [262] -El-Hutat ul-Makriziyye. c. 217.. s. [247].Saf/4. Günü olduğu belirtilmiştir. 1. o da kendi babaları aracılığıyla Hz.Bu hadisi Şeyh-ut Taife Şeyh Tusi Misbah-ul “Müteheccid” kitabının 524. s.Menkibil Harezmi. 199-203.Sevaik-ul Muhrika.Maide/3. 34-40. [252]. 75. 289-291. 222. [268]. 177. 3. "Bugün dininizi sizlere kamil ettim. sayfasında kendi senediyle Hz. [249].Kafi c.Tarih-i Bağdad.Maide/3.s)’dan. s. s.[246].Nihayet-ul Ereb fi Funun-il Edep. İmam Hüseyin’den nakletmiştir.Tarih-i Bağdad. 1. [255].et-Tezkire.. 7 ve 212 sayfalarında . [260]. [267]. s. 2.Bunu Suleym b. [258]. s.Dördüncü bölümün ikinci açıklamasındaki tebrik hadisine bakınız. Mu’min/47 ve İbrahim/21." [251]. Biz bu hadisi. 8.Dördüncü bölümün ikinci açıklamasına bakınız. [256]. Zira daha sonra göreceğimiz üzere Kuleyni’nin Hazretin kendisinden naklettiği hadiste onun Zilhicce ayının 18. c.Kafi c.Zahiren hadisin devamı düşmüştür. [254]. 12. [248]. 67-72) naklettik. [261]. 303. 303. c. c. [263] -Et-Tenbih ve’l İşraf. 359.İki ayetten bir araya gelmiştir. Kaşif-ul Gıta’nın yazmış olduğu “Müsterek-i Nehc-ul Belağa” kitabından (s. 93.Ahzab/67-68. s. c. [259]. [253]. s. c. [250]. Kays kendi kitabında nakletmiştir isteyen onun kitabına müracaat edebilir. s. s. s.

3. s.El-Kuna vel-Esma. C. [274]. s. 88. 106. (ğ) [291].h. [276].Mecma-uz Zevadi.Tevbe/16.nakletmiştir.Feraid-us Simtayn es-Semt’ul Evvel 58. 408.s) h: 35’de Kufe’ye ulaşmıştır. 84. 54. [273]. Bab. c. (ğ) [283].s) Kufe’ye ulaşınca halka yemin verdirdi ve. [275]. 1. [281] -Bu bölümde 6. [270].Şerhi Nehc’ül Belağa.Usd’ul Gabe. 121.Elleal il-Masnua. ve c. 1. 3. rivayet zincirlerinin bir çoğu sahih ve ricali güvenilir kişilerdir. Murrenin rivayetinde şöyle nakledilmiştir: "Ali (a. s. [284].Şerh-un Nehc’ül Belağa. s. 107.. Mizanın da (c. 2. [289]. 35. c 1.Vakia/10.Zehebi bu hadisi. s. s. 2.Mecma-uz Zevaid. 3. s. c.Tefsir-i Taberi. (ğ) [287].. 1302). c. s. c.s)’ın Emir-ul Müminin Sıffiyn günündeki istidlallerinin dip notuna bakınız. s. el-İsabe’nin dipnotunda. [279]. c. 3. s. c.Bu delilin.Tehzib-ut Tehzib.Nisa/59. 9. (ğ) [292]. (ğ) [290]. Numaralı Hz. s. 2. [271]. 205) Akilin’den İbn-i Hacer’in Lisan adlı kitabında (c. c.Sefvet-us Sefve. s. 362. c.Metalib-us Suul. (ğ) Delilin senet ve sözlerini geniş bir şekilde öğrenmek isteyenler el-Gadir’in c. c. 157)’den nakletmişlerdir. s. [272]. c. s. s.Maide/55. (T. [278].Musned-i Ahmed. [277]. 1. 4. 1. 61. 187. (ğ) [288]. 2. 80. s. s.El-İsti’ab. [280]. Ali (a. Ali b. (ğ) [285]. c. (ğ) [286]. s. (ğ) . 205. 166-184'e müracaat edebilirler. [282]. 9. s. Emir-ül Müminin (a. 418.İleride zikrolunacak Ebu Tufeyl hadisinde bu hadisin nassı zikrolunmuştur. 307 ve c. 304. 5. 1.El-İsabe.

El-Hasais. s. 67. s. c. 347. 4. 210.Mecma-uz Zevaid. (ğ) [312]. s. s. c. 107. (ğ) [302].Kenz-ul Ummal. c. 1.Mecma-uz Zevaid. . c. c. s.i Ahmed. c. 407. (ğ) [300]. 210.El-Bidaye ve’n-Nihaye. 5. (ğ) [298]. 5. 88. 9. 6.İbn-i Bitrik "el-Umde" s.Aynı kaynak. 346. [303]. 188. 106. (ğ) [306]. s.Musned.Eş-Şeref-ul Muebbed.Kenz-ul Ammal. s. (ğ) [309]. 170 ve Zeğair-ul Ukba. (ğ) [311].i Ahmed.Esne’l Metalib.El-Bidaye ve’n-Nihaye. c. 210 ve c. 7. (ğ) [316]. 7. 17. 6. c. 17. (ğ) [305]. 105.Er-Riyaz-un Neziret. onuncu bab. s.Zehair-ul Ukba.El-Biday ven-Nihaye.Tarih-i İbn-i Kesir. (ğ) [307]. s. (ğ) [314].(ğ) [299]. 403. 347. 52'de İbn-i Meğazili’den nakletmiştir. s. 67.Mecma-uz Zevadi. s. s. c.Aynı kaynak. (ğ) [297].Tezkiret-ul Havass. s. (ğ) [313]. c. s. (ğ) [295]. s. (ğ) [301].El-Bidaye ven-Nihaye. 9. 7. s. c. c. s. c. 403. (ğ) [318]. s. 9. c. 348. 13. 22. s. (ğ) .[293]. (ğ) [308]. s. 107. c. (ğ) [304]. c. s.Feraid’us Sımteyn. 5. 113. (ğ) [310]. s. (ğ) [317]. s. c. 2. 7. 348.Kifayet-ut Talib. c. s.Müsned. 9. 1.Şerh-ül Mevahib.Mecma-uz Zevaid. 7.(ğ) [296]. [294].Kenz-ul Ummal. 6. s. s. (ğ) [315].

El-İsabe. (ğ) [341]. 4. s.Mecma-uz Zevaid. 347.Feraid’us Simtayn. (ğ) [334]. ve c. 370. s. 366. 267. c. s. 22.Er-Riyaz'un Nzire. s. 38.Mecma-uz Zevaid. s.El-Bidaye ven-Nihaye.El-Bidaye ven-Nihaye. c. Dükeyn Ebu Naim el-Kufidir. s. c.i Ahmed.Muhibbuddin-i Taberi “Riyaz" adlı kitabında şöyle diyor: Sonra dışarıya çıktım ve nefsimden şüpheli şeyler hissediyordum. c. [325].h 218 veya 219). 5. 321.” (ğ) [327]. c.Tarih-i Bağdadi. [323]. (ğ) . c. 9. (ğ) [332]. s. 94. c. 5. c. 104. s. (ğ) [326].Usd-ul Gabe. 118 ve c. 1. 13. 94. 2. 20. (ğ) [338].Müsned’i Ahmed. s. (ö. 209. 4. [320]. s. 1. s. (ğ) [336]. 2.Musned. s. s. s. Hafız Fazl b.Kifayet-ut Talib. s. c. 119. 236. c. c. (ğ) [340]. 169. (ğ) [342]. 159.Usd’ul Ğabe. 4.O. (ğ) [329]. s. [321].Müned.Menakıb-ı Harezmi. c. (ğ) [337]. s. s. (ğ) [333].Nuzul-ul Ebrar. 5. 209. s.El-Hasais. (ğ) [331].El-Bidaye ve’n-Nihaye. (ğ) [339]. s. 14. 211. s.Müşkül-ül Asar. (ğ) [324]. s. 28. 17. Onuncu bab. c. 5. c. [335]. 26 ve 40. 3. 7. 104.Menakıb-ul Harezmi. (ğ) [328]. s.Usd’ul Ğabe.Yenabi-ul Mevedde. c. (ğ) [343]. 9. 308. (ğ) [330].El-Hasais. [322].[319]. 5. s.i ahmed.

s. c. 397.Mecme-uz Zevaid.Kenz-ul Ummal. 3. (ğ) [347]. s. 542. c. (ğ) [350]. 17. s. s. 4. 6. 5. 118. [349]. s.Esne’l Metalib.El-Bidaye ven-Nihaye. 209.El-Bidaye ven-Nihaye. s. 6. s.Hasais. s. 302. c.Mecma-uz Zevaid. s.Usd-ul Gabe. 93 ve c. (ö. 407. (ğ) [364]. 303. c. 347. c.Mizan-ul İtidal. s. (ğ) [352]. 7. c. s. 3. 114.Şerh-u Nehc-ul Belağa. 19. (ğ) [351]. s. c.Müsned’i Ahmed. s. (ğ) [357]. c. 41. (ğ) [353].Feraid-us Simtayn. 58). s. s. 347. s. Şeddad b. s.Hilyet-ul Evliya.El-Bidaye ve’n-Nihaye. c. (ğ) [345]. 567 ve c. c. (ğ) [366]. 6. s. (ğ) [355]. s.Bazı yerlerde: Ebu Ya’la el-Ensari. 7. 16. (ğ) [356]. s.Kifayet-ut Talbi. 211 ve c. 5. 3. 211 ve c. c. 26. c. [367]. 1.Tarih-ul Hulefa.[344]. (ğ) [363]. 331.El-İsabe. 6. (ğ) [362]. h. 403. (ğ) [368]. (ğ) [359]. 5. 5. c. 1. (t: 26) ve s. 105. Onuncu bab.Esne’l Metalib. [369]. 1. 211 ve c. 9. c.Kenz-ul Ummal. 9. s. (ğ) [358]. ?. 2. s.Hasais-un Nesai.Siret-ul Halebi. c. 3. 403. s. 2. 40. (ğ) [365]. 3. s. (ğ) [360]. (ğ) [348]. 346. s. s. 233 ve c. (ğ) [361]. s. s. c.El-Hasais. s. (ğ) [354]. Evs olarak söylenmiştir. c. . (ğ) [346]. s.Kenz-ul Ummal.Kenz-ul Ummal.Usd-ul Gabe. 5. 105. 7.

s. [378]. 104. c. 11. s. 6. [390]. Siret-ul Halebiyye. s. c. 347. s. c. 112. 3. 348. [373]. Tarih-ul Hulefa-i Suyuti. 348. 212. 2. 83. c. [386]. h. 7. s. 7. 1. 1. 192'den sonra.Şerh-i Müslim. [389]. [371]. 42.[370]. 2. c. s. c. [379]. 236. 2. s. [382]. s. s. s. s. 9.Menakıb-i Harezmi. s. 305. Hanbel. [377]. c.İbn-i Kesir tarih kitabında (c. [384]. c.Mecma-uz Zevaid. 236. dedesi de tabiinin büyüklerindendir. c. hadisi yazdıktan sonra diyor: Ahmed'in senedinde olan raviler sıkadırlar. [385]. s.Feth/10. c. 391. [381].El-Bidaye ve’n-Nihaye. İbn-i Ebu Şeybe. [383]. . 289. [387]. s. s. 169.Gadir. Heysemi ve İbn-i Dizil’in senedinde olan ravilerin hepsi sıkadırlar. c. 371. Şerh-i Nehc-ül Belağa. s. 71) yazıyor: İbn-i Dizilin "Siffin" hakkında büyük bir cilt kitap yazmıştır. 1. 6. c. 65. c. 211. 137. 83. 302 de görebilir-siniz. 1.el-İsabe. [388]. s. s. 11. s. c. s. c. s. [380]. s. 93. 17. [372].Tehzib-ul Tehzib.Mecma-uz Zevaid. s. 1. [376]. [375]. c. 107. 9.Rufaa (ö. 3. 180) kendisi sıka.Şerh-i Muslim. 368.Muruc-uz Zeheb.Tarih-i Dımeşk.Tezkiret-ul Havas. c. [393].Rıyaz-un Nazire. c.Abekat.Bu konuyu Tezkire-i Sıbt İbn-i Cevzi.Mustedrek-us Sahihayn. c. 1. s.el-Bidaye ven-Nihaye.Usd’ul Ğabe. s. s. c.Ahmed b. 7. [374]. [391].Kenz-ul Ummal.Keşf’ul Ğumme. 5. [392]. 6.

“Mehasin ir-resail. [406]. "Kitab-u Sıffin" s: 176. s. İbn-i Nedim "Fihrist"de (s. 722) "FeraiD.a) Amr b. Kaysın kitabı Şia'da yazılan ilk kitaptır demiştir. 482.Tevbe/16. Bu iki kitap hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyen ElGadir. Mezahim'in "Kitabı. (Amr b. [408].i Hemdani (ö. 198) Selim b.İbn-i Abd-ül Birr.. c:1. As’ın biyografisidir). h. s. Allame Emini (r. [402].Maide/55. 2.Selim’in kitabı en eski kaynaklardan olup meşhur bir kitaptır. Şevkani ise “Bedr-ut Tali” (c. 9.Yenabi-ul Mevedde. 145. El-Gadir c:2. s:273. s.Vakıa/10. h 490) "ŞevahiD. [404].. Sebki. Mes'udi "et-Tenbih vel İşraf" kitabında (s. [399].Sehavi. Şerh-i Nehc-ül Belağa.SeyyiD.in 2.Sıffin"de bu manada naklettiklerini aynen zikredeceğiz. [407]. Bu şahısın naklettiği hadislerin sıhhati sabittir. [405].ut Tenzil"de.Nisa/59. “ez-Zav-ul Lami” (c. As'ın biyografisinde bu rivayetin tümünü nakleder. C.Huvşeb-i Himyeri ve Zülkelağ Sıffinda Muaviye’nin tarafında savaştılar ve her ikisi de o savaşta öldürüldüler. o heva ve hevesine uymaz. Bunlardan bazıları şunlardır: 1. sayfa: 93. s:144. [401].us Simtayn"da. [396]. 786) "Mevedet-ul Kurba"da.. Bir çok Ehl-i Sünnet alimleri de bu kitaptan yararlanıp.Menakıb-i Harezmi. değerli hadis ashabından biridir. h.İsra: 60. s: 124.[394]. Ve diğerleri. [398]. "El-İstiab" adlı kitabının Künyeler bölümünde onun Sıffin savaşından sonra öldüğünü kaydeder.Bazı nüshalar da bir yıl diye yazılmıştır. [395]. [397]. 297)de bu kitabı ona nisbet veriyorlar. 307) şöyle yazıyor: Selim vefat etmeden önce "İban"e vasiyette bulundu ve kitabını ona verdi. 1293) "Yenabi-ul Mevedde" de.Şerh-i Nehc-ül Belağa. ondan rivayet nakletmişlerdir. .El-İmamet-u ve's Siyaset. 4Kunduzi-i Hanefi (ö..Bkz. [409]. 3. Devamında yazıyor: Selimin kitabı Şiaların yazdığı ilk kitaptır. s:183’te der ki: "Nasr b.Hakim-i Haskani (ö. h. c:2.İmam Himvini (ö. 2.Maide/3. aynı zamanda Sünni ve Şia muhaddislerin nezdinde de güvenilir bir kaynaktır. 2. 256)da. Cildine bakabilir. [400]. [410].”de.İbn-i Ebu’l Hadid. [403].

s.Tevbe/ 31. s.Bkz. c:1. 5. [419]. 59. 213. 1 s. 249. [432].Bu münaşedenin senedi sahih olup nakleden şahısların tümü güvenilir râvilerdir. [422]. 3.Ikd-ul Ferid : c.a) bu tartışmayı aynen nakleder. s:192 ve 204. s:213. İkd-ul Ferid: c. 320 [430]. s:360. Ebi Mezahim-i Kufi. Yezid tariki ile naklolunmuştur ve senetteki tüm şahıslar sikadır. [425]. [424].Kifâyet-ut Tâlib: s 16. Ebu Hayyan onu güvenilir bilir. [414]. 8. Bu münaşedenin ve senedi İdris b. 364. 1 s. [418]. 42. [415]. 5 s.Hilyet-ul Evliyâ c.El-Gadir'in ikinci cildinde Kays'ın tercümesinde Allame Emini (r. [413]. c:9. Ömer b. 259’da da geçer. Örneğin seni Allah’a ve peygambere ant veriyorum ki filanca konu doğru mudur değil midir? gibi. [423]. 162 ve Subh-ul Â'şâ c. Tezkire-i Zehebi c. 5 s.Daha fazla bilgi için bkz.Râb /43. [421].Arapların çok. [412].Mezahim b. El-Gadir.Ferâid-us Simtayn: 9.Ferâid-us Simtayn: Onuncu bölüm. 156 [429].Şerh-i nehc-ül Belağa. Yenâbi-ul Meveddet: s.Mecme-uz Zevaid. s. 72. c:5. [428] -El Eğâni: c. s:105. [416]. . 1 s. [427].Meveddet-ul Kurbâ. önemli bir konunun ispatı için karşısındakine Allah ve resulünü hatırlatarak yemin ettirmesine münaşede denir. [431]. c:1. [417].Tarih-u Dimaşk: c.[411].Hûd / 17.El-Bidayet-u ve'n Nihaye. [420]. [426]. Aynı delil değişik cümlelerle Belâgat-ün Nisâ s.El Bidâyet-u ve'n Nihâye : c. Abdülaziz'in kölesidir. bâb. Kırk birinci bölüm.Rebî-ul Ebrâr.

Hanbel 40 yoldan. [435] -Müzzemmil / 19. bölümde bahsetmiştik. Hatib de "Tarih"inde (c. . Süleym’i ve yazılarını kaynak olarak kabul ediyorlar. Hidayet-ul Ukul Şerhinin 30.Altıncı bölümde. 8. Bölüm. 484. no=12’de geçti. [441]. Harezmi’nin Menakıbinde ise Ömer b.İmam Hüseyin (a. 49. (G) [451]. Ebu Said es Secistani 120 yoldan.Gadir hadisyle ihticac etmesi. O da babasından nakletmiştir.İmam Hasan (a.Mürûc-uz Zeheb: c.[433]. [436]. [442]. [447]. s. başlıkta görebilirsiniz. Cizeri el Mukırri 80 yoldan. 9. [449]. 1. cildine müracaat etmelerini öneririz. Meymun diye zikredilmiş. Ahmed'den. Beşinci bölümde açıklanmıştır.6. Bu nedenle bu hadisleri ve senetlerini görmek isteyenlerin Allame Emini'nin "Gadir" kitabının 1. 6. bölüm. 103" de sıkalığını (güvenirliğini) tasdik etmiştir.Yenâbi-ul Meveddet: s. hadis.s)'ın beyanatları beşinci bölümde zikr olunmuştur. Muaviye'nin meclisinde Gadir Hadisini delil getirdiğini 5. [439]. "Usd-ul Gabe" de (c. fakat bizim yazdığımız isim sahihtir. [444]. 1. Murre'yle karıştırılmıştır. İbn-i Cerir et Taberi 70 yoldan fazla. Zehebi ise Umeyre-i sahih biliyor. Yüzyılın Gadir şairlerindendir. el-Abakât: c. hadis. 276) tabiinden olup sika olduğunu Salih b. bölüm. Habbe'nin Haytında Ebu Abbas'tan sahabeden olduğunu nakletmiştir.Burada mübarek Gadir hadisini rivayet eden sahabelerin isimlerini zikrettiğimizden dolayı hadisi nakleden kaynak ve kitaplara ihtiyaç duyulmaktadır. [434]. 9. Emir Muhammed el Yemeni’den (12. 147. 8.3.Ahmed b.Ehl-i Sünnet ve Şia.Hazreci "Hulasa"da "Curesi" diye nakletmiştir. [443]. 2. [440]. [438].) bu hadisin 150 yoldan rivayet edildiği nakledilmiştir. (G) [450]. [445].Hafız Heysemi "Mecma-uz Zevaid. [448].Bir çok Rical kitaplarında Sahabi olan Amr b. [437].Şecere ashabı: Hudeybiye'de Allah Resulüne ağaç altında biat edenler. Meymune. Mecma-i Heysemi'de ve başka kitaplarda Umeyr diye zikredilmiştir.s)'ın.Hasais-un Nisai'de Amr.Hasais-un Nesai’de Amr b. İbn-i Esir. Ebu Bekr el Cuabi 125 yoldan bu hadisi nakletmişlerdir. İbn-i Ukde 105 yoldan. Gadir hadisi ile delil gösterdiğini 5. Sayfasında. [446]. s 267. s.Hazreci “Hulasa”da Harrabud diye zikretmiştir. c.

Secistanın ismidir. (G) [463].İbn-i Halkan ismini bu şekilde zikretmiş fakat Metveyh de olabilir.Meraği: Azerbaycan’daki Mağara’ya nisbet edilmiştir. Ezd ise Yemen'de bir yerin ismidir.Ravilerin hayatlarını sikalıklarını. (G) [456]. [473].(G) [470]. [466]. [467].[452].Baluz: Nesa köylerindendir -Ensab-us Sem’ani. Şiir ve hayatı.Zemahşer: Harezmin büyük köylerindendir.Dulab Rey ve Ehvaz’ın yakınlarında bir köyün veya Bağdat’ın doğusunda yer alan bir mıntıkanın ismidir. (G) [457]. Gadir hakkında şiir söylemiş. Yüzyılın şairlerinden olup.Tahav Mısır'da bir köydür.Hulasa’da böyle geçmiş.Türkiye'de Mardin Şehrinin ilçelerinden biridir. Bu kitabın onuncu bölümünde de bazı kaynaklara işaret edilmiştir.Ceddi Ömer b. -Ensab us-Semani. Musa diye zikretmiştir.7. -Mucem'ul Buldan. Yüzyıl şairleri içerisinde zikredilmiştir. . Semani "Ensab"da bu şekilde zikretmiştir. (G) [469]. Musa -Hakim ise Ubeydullah b. (G) [468].(G) [462].Bazı kitaplarda Şehabuddin diye zikredilmiştir.İbn-i Hallkan "Dinever'in. (G) [471]. ama Tarkrib'de "Zübeyd" diye geçiyor. (G) [474]. (G) [465].Tevezz: Fars sınırı içinde Kazirun yakınlarında bir şehirdir. [453].Medini'den maksat İsfahandır.Kamil'de Abdulvahid b.Bunun şiirleri ve hayatı Gadir kitabında 8. [455]. (G) [460].Uyeyni: Şimdiki Gazi Antep Şehrine nisbet edilmiştir.Mezzi: Dimaşkin köylerindendir.Neva: Havran köylerindendir. Dirhem el Esedi’ye nisbet edildiğinden dolayı “Ömer’i”de denilmiştir. (G) [464].Fetteni: Keçratın fettan şehrine nisbet edilmiştir. (G) [461]. Gaidr ansiklopedisinde zikredilmiştir." Kırmis (Kirmanşah) etrafında bir şehir olduğunu söylemiştir. [472]. (G) [454]. (G) [459].(G) [458].Suyuti: Said bölgesinde Nil'in batısında Esyut şehrine nisbet edilmiştir. rivayetlerini ve kaynaklarını bilmek isteyen herkes elGadir kitabının birinci cildine müracaat edebilir.

Bir yaşında geçirdiği hastalıktan dolayı gözlerini kaybetmiştir. 368 ve c. 8. s. cildinin 390. Yüzyılın şairleri içerisinde zikredilmiştir. s.[475]. sikalığını. 1. 1. 2. c. [486]. 3. 5. 92. s. bölümde ise bazı sözlerini zikredeceğiz. c. 156. s. 208. c. Gadir kitabında 12. 152. s. 2. 102.(G) [476]. s. 308. senetlerini ve kaynaklarını bilmek isteyen herkes el-Gadir ans. 246. 373. (G) [480].6. c.el Eğani. 372.el Asar’ul Bakiye: s.'nin birinci cildine müracaat edebilir. [478]. [485]. s. 334.Mukbil = Yemen’in Kevkeban ilçelerinden biridir. arasında zikredilmiştir. (G) [477].el İmame ve’s Siyase.Kifayet-ul Talib: s. [492]. 1 [496].s)’ın hayatı bölümünde.Abdul Fettah. rivayetlerini. s.Ahbar-ud Duvel: s. (G) [482]. c. [484]. 2.el İsabe: c. 2. 473 İmam Ali (a. [495]. [479]. s. 304. [491]. 233 ve c. bölümde bazı kaynaklarını zikrettik 10. Sayfa:150. 367. Gadir kitabında 12. G: Cild. [483]. [488]. 214. 115. [493]. [489].el Beyan ve’t Ta’rif. 230. s. sayfasında vefatını. Gadir kitabına yazmış olduğu Takriz'de bu hadise işaret etmiştir. s. [498].Ensab-uş Eşraf. G: Cild. Yüzyılın şairleri. [494]. 567 ve c. h. [497]. [487]. . 3. 348. [490]. s.İs’af-ur Rağibin.Usd’ul Gabe: c. 1270 olarak zikretmiştir. (G) [481].İstiâb: c.Onun şiirleri ve hayatı. 7. 252.Her asırda Gadir hadisini rivayet eden alimlerin hayatlarını. 7. s.Hafne = Mısır’da Bilbis’in etrafındadır.Onun şiirleri ve hayatı. 93.el Bidaye ve’n Nihaye.Zerekli “A'lam” kitabının 2.Mısr’ın şehirlerinden Şeblenca’ya nisbet edilmiştir. 136.1. s. 305.Kendisi Allame Emini’ye İmam Ali hakkında yazmış olduğu kitapta bu hadisi zikretmiş olduğunu söylemiştir.Bedi-ul Meani.el-İsabe: c. s. 75.

231.2.6. s. [506]. c. s.et Temhid: s.2. c.ul Munir: c.Ta’likat-ul Eğani: c. [509]. [512].Telhis. s. s.8.Tarih-i Buhari.6.363. s.57.[499].170. 222.4. s. 290.Tefsir-i Taberi: c. [520]. c. Ve. c.364. 171. 2. 67.et Tezkire: c.463. 337.Ğeraib-ul Kur’an.2. [521]. 298 ve Feth-ul Karib.Tehzib-ut Tehzib: c. s. 24. s. [523]. s.Tarih-i Al-i Muhammed.7. [518]. s.Aynı şekilde Dürr-ül Mensur. [501].1.3. c. c.7.el Menar: c.169.. c. [510].Feth-ul Kadir: c. [522].Tarih-i Hulefa. c. [524]. s.17-20. 68.. c. s.3. [505]. 1. s. [507].348-350. 259. s.il Ümmet: s. s. s.Tefsir-i İbn-i Kesir: c.Hutat-ul Makriziyye. c. 377.533.292.221. s. 194. s. c. s. [504]. 464. [517].et Tenbih ve’l İşraf: s.14.Tarih-i Bağdad. [503]. 114. s. 7. [500].Tezkiret-ul Havas.3. [508].636. 65. 227. 375. 2. s. 48. 83. [502]. [519]. 57’de yazılmıştır.327.Tefsir-i Razi: c. 14. s.391. [514][515].Şura / 23.Tefsir-i Ebu-s Suud: c.428. 2. [513]. s. 8. s.ul Mustedrek: c. [516]. 236. s. 2.Ruh-ul Meani: c.Tarih-i Dimaşk. 7.Dürr-ül Mensur. . [511].3.Sirac.

Şerh-i Divan Emir’ul Mu’minin (a. s.1. 10. 456.Sirr-ul Alemin. c. 271. 132. 28-30. s. [542]. 236. [534]. [527].67-87. [536]. 2. s.173. [531].Habib-us Siyer. 5. c. 236. s. [545]. [548]. s. s. 9.. 209. c. [529].Riyaz-us Salihin.Şerh-i Şifa. 1. s.Siret-ul Halebiyye.Teysir-ul Vusul.Revzat-us Safa. s. 3.el Hasais. s. 5. 13. s.2. c.152. c. 23-365.Şerh-i Mevahib.144. 6. 6.[525].169-170-179-203.Hangi mezhepten olduğu belli değildir. s.2.. 12. c. s.Hutat-ul Makrizi. [540].222. s.Şerh-i Mevakıf. c.s). [533]. s. 5. 2. s.Şerh-i Nehc’ül.el Hüseyin (a. s.Şerh-i Nehc’ül Belağa. c. s.el Cami-us Sağir. 61. s. s. [547]. 4. [541]. s. [528]. [549].Şerh-i Mekasid. s.271.Hilyet-ul Evliya. s.Sünen-i İbn-i Mace.2. c. 3-4-7-15-19 ve . s. c. c. 7. [544].3. 3.s). [537]. [538].Zehair-ul Ukba. s. . 301-302. [532]. c. [526]. 288. [550].Şerh-i Sahih-i Müslim. 415.Şerh-i Sahih-i Müslim. s. [530].511. [535]. c.Riyaz-un Nazire.555. s. c.2. c. c. [546]. c. 273-449. s. c. 26-364.Simar-ul Kulup. 3. [539]. c. [543].el Bidaye ve’n Nihaye. c.

[556]. s.Şerh-i Hemeziyye. [554]. c. c. [552]. 61-88. 388. s.Müstedrek-us Sahihayn. 61. 25-26. s. 2. 2. c. c.Nuzul-ul Ebrar. [562]. 5. 24.Feth-ul Bari. 1. 1.Şerh-i Nehc’ül. [572]. c. [560].Şerh-i Haşimiyyat.Feraid’us Simtayn. [557]. s.Sahih-i Tirmizi. 361. s.Muruc. c. s. c. 81. c. 218. 2. 3. s. 20. [563]. 3. 275.uz Zeheb.Şerh-i Nehc’ül. [558]. 2.Umdet-ul Kari. c. [571]. s. s. s. s.Nuzul-ul Ebrar. 49.İkdu’l Ferid. [565]. 20. Riyaz-un Nezire. s.Feyz-ul Kadir. 2. c. 1. c. s. [555]. 11-49. s. s. 306. 2. 584. c. s.el Kavl-ul Fasl. s. 254. 209-361.Usdu’l Gabe. c. s. 109-110-116-132-171-371-533. 1. 360. [573]. 1. 289. 298. [574]. s.Futuhat-ul İslamiyye.Şerh-i Nehc’ül. [575]. c. c. [570]. s.Salat-ul Fahire. .Tabakat-ul Huffaz. 8. c.Şerh-i Nehc’ül.el Kuna ve'l Esma. s.Savaik. c. 221. 169. [566]. [568]. 4. [559]. s. 7. [553]. c. 6. c.s. s.el Mirkat Fi Şerh-i Mişkat. s. [569]. bab: 9-10-13-40-58. 2. [567]. 42. s. 27. 113. 445. 367. 2. s. [564]. [561]. s.Şeref-ul Muebbed.[551]. c.Fusul-ul Muhimme. [576]. 568.

Teşnif-ul Azan. c.Teşnifüul Azan. c. 2. 6. 338. c. 5. İbn-i Ebi-l Hadid. [591]. [585]. 7. s. 3. s. [593]. 77. c. s. s.Metalib-us Suul. 13. s. s. [582]. s. c. 251-291. s. 93-94-112-124-130-217. s. 80. 6.Riyaz-un Nezire. c. [595]. 2. [602]. [598]. 557. 337. 108. c.Menakıb-i Harezmi. [592]..108. [586]. s. 403. s. [590]. Şerh-i Nehc.Nesr-ul Leali. [583]. c.El Mu'tasar Min'el Muhtasar.Minhac. s. 360. 13. s. s. 456.281. s. 13. [601]. s.İbn-i Ebi-l Hadid. s. s.Mizan-ul İ’tidal. 4. 95. c. [589]. c. Meraif kitabından çıkarmışlardır. 9. c. Tahrifçiler bunu Mısır b. 106. [596].el-Bidaye ve'n Nihaye.Müsned. 77. [599]. c.Nezhet-ul Mecalis.Mucem-ul Udeba. c.Nezhet-ul Mecalis. [579]. 154.Mesabih-us Sünne. s.. 199. 2. . 16-54. [594]. 413. Kenzilu’l Ummal. s. [600]. c. 209.El Mevahib-ul Ledunniyye. 4.Mecma-uz Zevaid. 18. c. 224-303. 18-20-21. 169. 7. 1. s. s. [587]. 1. [588]. c. [584]. c. 246. 2. s.Kenz-ul Ummal. s. c. s.[577]. s. [597]. s. 4. [580]. s. 2.Mişkat-ul Mesabih. 4. 166-170-172.En Nihaye. c. 84-88-118-152-311.Müşkil-ul Asar. s.us Sünne.Nüzul-ul Ebrar.Mecma-uz Zevaid.El Maarif. [581]. Kenz-ul Ummal. c.9. 242. 307-309. [578].Mecma-uz Zevaid. c.

Askalani.Kifayet-ut Talib. onların doğum ve vefat tarihlerini.İkbal. 34-38-40-120-249-482-484. Mizan-ul İt’idal. s. 78.Tehzib-ut Tehzib. 11. c. 18. 15. 277-283. [607]. c. 1. Taberani İbn-i Adi. [606]. s. c. İbn-i Şahin. [615]. Ali el-Mukri. mezheplerini ve vasıflarını çok iyi biliyordu. 7. 337. s. 337. s. c. 18. 254. [612]. İsabe ve Tehzib-ut Tehzib’de. Ebu Ali Muaddil.Tabakat-ul Huffaz. İbni Hasneviyye.s. c. onun gibi hadis dalında bilgisi olan bir kimse yoktu. Cu’abi’nin hakkında şöyle yazıyor: O hadisi tanımakta ve aynı zamanda ravilerin isim ve künyelerini. 30. Hafız Ebu Naim. 1. s. s. s.Cuabi’nin hayatı için şu kitaplara bakabilirsiniz: Tarih-i Bağda.Mucem-ul Udeba. 5. Ebu Ahmed Hakim ondan rivayet nakletmişlerdir. s. 138-11. s. s. Ebu Bekir el-Cu'abi. s. Tezkiret-uz Zehebi. Bu kitaplarda onu. 15. 2. 14. Kecrati.el-Bidaye ve’n-Nihaye. Bu konularda uzman idi ve kendi asrında.Nur-ul Ebsar. c. ilk hafızlardan bilmiş ve şöyle yazmışlardır: 200 bin hadisi senetleriyle birlikte ezberlemişti ve kendi asrının hafızlarından daha üstün idi Darukutni.Vefayat. 2.Mucem-ul Udeba. 162-169 ve Tezkire-i Zehebi c. 6. 340.Tehzib-ut Tehzib. Suyuti. s. s. Lisan-ul Mizan. c. [614]. [618]. s. [611]. s. İbn-i Fazl-i Kattan. [604]. 3. 249'da Kufe’de dünyaya gelmiştir. İbn-i Ukde h. [619]. el-Vafi bi’l. şu kitaplara bakabilirsiniz: Siyer-i A'lam-un Nubela. [620]. Sem'ani. Cevzi ve Harezmi ona itimad etmişlerdir. İbn-i Zerkuye. [609].Vefa-ul Vefa. Nişaburi. 663. 74.Kavl-ul Fasl.[603]. [617]. 445. s. s. s. 7. 1. 1. Tarih-i Bağdat. . Bu konuda. s. c. 1. s. 3. c. 263. 7. 395. c. ondan rivayet nakletmişlerdir. 146.Hidayet-ul Ukul. Sıbt b. c. c. 218. [616]. Cemaluddin-i Halebi. Hakim Ebu Abdullah vs. c.Fihrist-i Necaşi.Feyz-ul Kadir. [608]. [605].Tarih-i Bağdadi c. c. 173. 80.Yenabi-ul Mevedde. [610]. Ali er-Rezzaz. [613]. 136. 26-31. s. c. s. 67.Alimlerin hayatını yazan kitaplar İbn-i Ukde’nin hayatını da yazmışlardır. s. c. Ebu Ali en-Nişaburi.

1. s. Tezkire kitabında (c. 2. Hatib. 1. s. 529. Abdulvahid.Şeyh Tusi’nin Fihrist kitabında "Abdullah yazılmıştır. 5. c. İbn-i Hacer "Dürer"de (c. tarihinde.Menakıb-ı Servi. 192. "Hilal" ve Fihrist-i Tusi de ise "Bilal" yazılmıştır. 34’te şöyle yazıyor: Kendi asrında çok büyük bir bilgin ve ustad idi. c. [633]. [627]. [622]. 96. çok sefer yapmış ve bir çok kimselerden hadis almıştır. s. yaşlı ve te’lifat sahibi bir kimsedir.Hayatı bir çok tarih ve biyografi yazan kitaplarında yazılmıştır. fakih ve çok te’lif sahibidir. el-Mealim. 3. [637]. 16'da) şöyle yazıyor: O hafız. s.Menakıb. Sebki Tabakatın da (c. [625]. s. s. 663. Menakıb-i Şehraşub. c. s. 4.Menakıb-i İbn-i Şehraşub da. [631]. s.İkbal. 663.Menakıb-i İbn. 92.Kifayet-ut Talib.Fihrist-i Necaşi. onun hakkında böyle demiştir: Ondan daha iyi hadisi nakleden muhaddis görmedim. hafız. [628]. 15. 336-380 onun yazdıkları kitapların isimlerini yazarak onu övmüştür. s. 12. hadis ilmi diğer bir çok ilimlerde uzman idi. [634]. 3. 219'da) onu övmüştür. s. s. [638]. [640].Mustedrek-ul Vesail. [635]. 1. 71'de) şöyle yazıyor: Güvenilir ve büyük üstattır. s. [623]. . [626]. [636]. s.Zehebi Tezkire. [632]. [624]. hattı (yolu) ve rivayetleri sahih olanlardandır. 225) şöyle yazıyor: Büyük hafız. 12. o. 529. s.Fihrist-i Necaşi. c." İbn-i Kesirde Tarih kitabında (c. 498. [639]. [630]. 282.[621]. s. 3. s. 529. s.Şehraşub.Cizeri Tabakat-ul Kurra’da (c.Fihrist-i Tusi. kendisi de 100 üstattan ders almıştır. c. s. s. hadis ilmine çok önem veren.İkbal-i Seyyid-i İbn-i Tavus. s. 529.Fihrist-i Necaşi. 127'de) onun hakkında şöyle yazıyor: "O.Fihrist-i Tusi. s. 1. s. 390'da onun hakkında şöyle yazıyor: O. o muhaddis ve hafızlar onunla son bulmuştur. 59. s. 14. c. [629]. 281. İslam tarihçisi ve muhaddislerin üstadadır. s. İbn-i Kesir’in Tarih kitabında (c. hadisleri senetleriyle beraber zikretmiştir.Fihrist-i Necaşi.Zehebi. 15.Fihrist-i Necaşi. Muhammed b. s. 161.

[656]. 61. s. [652]. s. [645]. yukarıda zikrettiğimiz kitabı da onun te’liflerinden sayılıyor.Tehzib-ut Tehzib. 488 de doğmuş. Zehebi Tezkire (c. 9. 449. h.Kifyaet-ut Talib. 6. s.“Emel-ul Amil. c. 2. Abdulkadir elHafız yazıyor: O Kur'an-i ilimlerde çok bilgili idi. s. s. 1. [657]. d. 209. s. 36.el-Bidaye ve’n-Nihaye.Sahih-i Tirmizi. 7. onun bir çok ilimlerde bilgi sahibi olduğunu yazıyor ve bir çok ustadlardan fetva ve ders deme izni almıştır diyor. 2.Kenz-ul Ummal. [648].Kavl-ul Fasl. . 118) de onun hayatını yazmıştır. c. 9.Sirr-ul Alemin. 109. [651]. c. s. 1. [650]. Hayatını yazanlar onu övmüşlerdir.Mecma-uz Zevaid. s. 18.” [644].Feth-ul Bari. [662]. [661]. c. 445. 208. c. H. [653]. 9. 7. 339. c. s. 3. [654]. Sem'ani çok iyi kelimelerle onu övmüştür. s.Müstedrek-us Sahiheyn. c.İstiab. [660]. 312) onun hakkında şöyle yazıyor: "O İmam Şafii’nin en bilgili taraftarlarındandır.Yenabi-ul Mevedde. 50 ciltlik "Zad-ul Misafir"dir Biyografi yazarlarının bir çoğu onu övmüştür. onlardan biri. bölümüne bakabilirsiniz. c.[641]. bir çok te’lifleri vardı. 337. 569’da ise vefat etmiştir. 5. 23.Sehavi. Hindi. [643]. [659]. Vefatı ise 478'de imiş. 4. [649]. 15-17. s. [658]. c. [655]. [647] -Hafız Attar el-Hemdani. 419. s. c.İbn-i Halkan tarihinde (c. [646]. Ve bir çok ilimlerde.Tezkiret-ul Havas.Şerh-i Nehc-ul Belağa. 7. s.Bu kitabın 5. s. 2. s. 3.Tezkiret-ul Huffaz-i Zehebi. s. c. çok fazla bilgisi var idi. [642]. s. 298. s. 255-260) onun ustadlarının isimlerini yazdığında. Şekaik-un Numaniyye. 5. 39-49 ve başka kitaplarda onun biyografisi yazılmıştır. 399.el-Bidaye ve’n-Nihaye. “Zev-ul Lami’de” (c. c.Tehzib-ut Tehzib. c. c. s. s. 373. 1.

c. [667]. . Şerh-i Mişakt.s)'a Gadir hadisine dair şehadet edenlerdir. [683]. s. senetleri çok. belki de bir gerçektir. 7. c. ona delil olması isbat olur. s. [681]. [684]. c. c. 2. 25. yazdığı hadis. s. 218. 2.el-Mirkat. 6.[663]. 30. c. s. s. bölüm. [675].İs'af-ur Rağibin (Nurul Ebsarin Hamisinde) s. 3. Hasais-i Nesai. Ruh-ul Meani. 49. [680].Savaik-ul Muhrika. 13. 221. [666]. 568. o zaman nasıl olur? [670]. s. [679]. 13. c. hadisin manasının açıklanması da Allah'ın izniyle belli olacaktır ki. s. Şerh-i Mişkat. 2. [665].Savaik-ul Muhrika.Mirkat. s. [678].Siret-ul Halebiyye. [674]. s.Mevahib-ul Ledunniyye. 2. 7.Hadisin manasını açıkladığımız zaman.el-Mu'tasar min-el Muhtasar.Hadisi rivayet edenler 30 sahabeden fazladır. 413. 249. bunlar Rahbe gününde İmam Ali (a. 302.Salat-ul Fahire. [672]. c. s.Bir kaç sayfadan sonra.el-Beyan vet-Tarif. [668]. c. [677]. numarada geçti. s. Nesai'nin lafzıyladır. [676]. s. 584.Şerh-i Hemziyye-il Busri.Hadisin rivayet yollarını bu kitapta görürsek. 5. s. [673]. s.Ruh-ul Meani. Çünkü. 3. bu kitapta hadisin ravilerini sahabelerden 110 kişiyi saydık ve Hafız Ebu’l Ala Attar ise 250 sahabeye dayandırmıştır. bu sadece İsmailiyye’nin sözü değil. 5. 153.a) yazıyor: Eğer 30 ravi ile hadis mütevatir olursa. [682]. Şerh-i Cami-us Sagir. 21. ravileri doğru ve sahihtirler.Feyz-ul Kadir.Şerh-i Mevahib. [671]. s. c.Bu kitabın yedinci bölümünde Gadir hadisini rivayet eden 110 sahabeyi saydık. 136 ve 230. [664].Bu delil 5. [669]. hepsini sahih olarak kabul etmeliyiz. 73. s. 250.Ta'lik-u Hidayet-ul Ukur. s. Allame-i Emini (r.Nuzul-ul Ebrar. 15. c.

[686]. Copyright © 2004 EhlibeytMektebi. 227. [687].com. s.[685]. Bütün Hakları Saklıdır. 77. s.En'am/115-116.Esn-el Metalib.Teşnif-ul Azan. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful