Do umunun 100.

Yılında N HÂL ATSIZ

Hazırlayan
Yücel HACALO LU

Do umunun 100.Yılında H.N HAL ATSIZ
Türk Ocakları Ankara ubesi Yayınları : 15

ubat 2005 Basıldı ı Yer : Boyut Tan.Matbaacılık - ANKARA

1

(0312) 384 73 51

2

3

Ç NDEK LER Açı Konu ması Türk Ülküsü Atsız Nihâl Atsız’ın Türkçülü ü ve Türk Dünyasına Bakı ı Atsız’ın Romanlarında “A K”’ın Anlamı Üzerine Tanıdı ım Atsız Oturum Ba kanı Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun’un De erlendirmesi 1 7 33 73 85 99 4 .

Sayın Prof. Ahmet Bican Ercilasun’a. Avrasya Türk Metal çileri Federasyonu ve Türk Metal Sendikası Genel Ba kanı. Tataristanlı bir Tatar Türkü olan Profesör Sadri Maksudî Arsal’ın kızı büyükelçi rahmetli Adile Ayda. Türk dünyası ile bütünle en. Türkmen a ası Sayın Mustafa Özbek ve Genel Mâlî Sekreter Sayın Mecit Hazır. Sayın Doç. Atsız’ı öyle tarif eder: “Siz yüzyıllar geçtikten sonra bile ilham kayna ı olacak bir millî uur âbidesisiniz. millî de erlerimize her platformda sahip çıkan. millî uur âbidesi. saygılar sunuyorum.yılında anmak için tertip etti imiz toplantımıza ho geldiniz der. hepinizi saygıyla selamlarım. Dursun Yıldırım’a. Öncelikle. ve hizmeti geçenlere. brahim ahin ve Sayın Altan Deliorman’a te ekkür ediyor.AÇI KONU MASI Türkân HACALO LU∗ Sayın Dâvetliler. Dr. Dr. Dr. düzenledi imiz bu paneli sizlere sunabilmemiz için her türlü fedakârlı ı sa layan. de erli görü ve dü ünceleri ile bizleri aydınlatacak olan oturum ba kanımız Sayın Prof. büyük Türkçü Nihâl Atsız’ı do umunun 100. ∗ Türk Ocakları Ankara ubesi Ba kanı 5 . Aziz Türk Ocaklılar.” Evet. Sayın Ömer Özcan.

Atsız çok yönlü bir ki iydi. Türk cumhuriyetlerinin ba ımsızlı ını ilan etmelerini kutlar. vatanperver” yi itlerin ya ayan timsali olmu tur. Birle ik Türk Cumhuriyetleri devletler toplulu unun nasıl olu aca ı hakkında görü lerini dile getirirdi. 12 Ocak 1905 tarihinde stanbul’da dünyaya gelen.Sayın davetliler. bir takım dayatmalarla 6 . yanılmaz. Çok kuvvetli tarihçiydi. gerekse memuriyet hayatının çileli yolculu unu 11 Aralık 1975 yılında yine stanbul’da mütevazi evinde tamamlayarak uçma a vardı. tarih romanlarında canlandırdı ı “yılmaz. Ama bunların hepsinin üstünde ülkü adamıydı. Duygulu bir airdi. Türk tarihine bakıldı ında. ba ımsız Türk devletleri kuruldu. yenilmez. milletimizin yeti tirdi i en hudut tanımaz idealist bir fikir adamı idi. Hayatta olsaydı ne yapardı? Sovyetler da ıldı. bir fırtına gibi esmi . Bugün “Globalle me” veya AB’ye girme vaadi ile Ege ve Kıbrıs konusunda hergün yeni artlar ileri sürüp millî onurumuzu zedeleyenlerin. bir bora ve tayfun gibi gelip geçmi . o vazife kâinat güzelle ti i zaman biter” diyen Atsız. Ölümünden bu yana (30 sene içinde) dünyada ve Türk dünyasında birçok olaylar gerçekle ti. milletin hislerine tercüman olan ki iler ortaya çıkarak mücadeleye atılmı lar ve savundukları dâvânın bayraktarları. Bu noktada Atsız. “Türk bir vazife için yaratılmı tır. anne ve baba tarafından asker bir aileye mensup olan Atsız. neferleri olmu lardır. gerek tahsil hayatının. bu cesur. mert ve korkusuz mücadele kahramanı. yi bir dil bilginiydi.

Türkçüleri her zaman etkilemi ve hâlâ etkilemektedir. “Hâkimiyet bilâ kayd-u art Türk milletindir” diyerek egemenlik hakkını Türk milletine bıraktı ını söyler. bu yüzden ortaya çıkacak olayların ba sorumlusu sayar. gerekse sivil toplumun gösterdi i tepkileri yetersiz bulurdu. kurum hatta devlet tarafından dahi önemsenmeyip. Türk dü manlarına kar ı iddetli polemikçi ve taviz vermeyen sert tavırları. Millî egemenli imizin devri anlamına gelen her türlü anla mayı reddederdi. belli odaklar tarafından toplum dı ına itilmeye çalı ılan Türkçüler. Atsız' tanıyanlar. Bugün AB’nin millî onurumuzu zedeleyici. romanları ve makaleleriyle O' Türk Milliyetnu çili i ile bütünle tirmi lerdir. Millî mücadele ile kovdu umuz milletlerin torunlarının millî sınırlarımız içerisinde tekrar aynı bölgelerde toprak satın alarak demografik yapımızı bozmaya çalı anlara kar ı çıkardı. parçalanmasına yol açabilecek bir takım tavizleri vermeye yeltenenleri. Kültürel haklar veya Anadolu mozai i adı altında Türkiye Cumhuriyeti’nin üniter yapısının bozulmasına. Hiçbir ki i. Atsız’ın. hep 1944 yılındaki Türkçülük dâvâsından hatırlar.ülkemizdeki millî birli in bölünmesindeki giri imlerini reddederdi. 7 . Atatürk. O' ölümsüz eserlerini okuı nun yanlar. Atsız’a yönelik duyguları çok güçlüdür. Türkiye Cumhuriyeti’nin ba ımsızlık ilkesini gölgeleyici bu ve benzer dayatmalar kar ısında kayıtsız artsız millete ait olan egemenlik hakkının AB’ye devredilmesine kar ı çıkardı. Ülkemizde gerek basının. Atsız’ı milliyetçi duygularına tercüman olan ki i olarak görmektedirler. Günümüzde de Türkçülerin. uyarısını yapardı. iirleri.

Atsız' özel ve seçkin ın bir yeri vardır. bütün yollarda ızdırapla bo u ur. o ahsiyetlerin omuzlarında daha da yükselir. Onu. Türkçülü ün ın binlerce yıllık gelece inde bir yıldız gibi parlayacaktır. zaferle bo ar. O. Devletimizin kurulu a amasında ba ta Mustafa Kemal olmak üzere Türk milletinin bir hayali vardı. Bu sebepledir ki. bu ızdıraplara kar ı dimdik ayakta durur. ba ımsız ve hür bir hayat ya amasını amaçlayan ülkünün adıdır. Türk milletinin dünyada lâyık oldu u yere gelmesini. Ben ırkımın eref. büyük ahsiyetler yeti tirir ve büyük ülküler. onun ba rından büyük ahsiyetler çıkmı tır. Izdıraba aldırmaz. Atsız’ı ve Atsız gibileri hayalci olarak küçümsemek. Hayali olmayan insanın ülküsü de yoktur.Atsız. Bir ülkünün mehâbetinin zirvesindeyim. gelece i ile ilgilidir. Atsız’ın hayali gelecekteki muhte em Türklü ün hayali idi. “Bilsin cihan ki ben bu cihânın nesindeyim. dolayısıyla hayali toplumların ülküsü de yoktur ülküsüz toplumlar ise mânâsız bir kalabalıktır. ta an efsanesindeyim”. Dünya denen mezellete dalsın her isteyen. Büyük ülküler. Atsız' adı. Herkesin bir hayali vardır. Çünkü bundan 60 yıl önce söyledikleri bir bir gerçekle iyor. Yüce Türk milletinin ülküsüdür. Bu ahsiyetler arasında. Türkçülük büyük bir ülküdür. çevresi ile ilgilidir. Türkçülük. imdi onların Atsız ve Atsız gibi dü ünenlerden özür dilemeleri gerekiyor. Zaferin sarho lu u Atsız’ın saadetidir. hatta suçlamak isteyenler çıkmı tır. ülküsü vardı: 8 . Son yüzyılda.

sözlerimi. 9 . Kerkük’te yapılan zulmü kavrayacaktır. Bozkurtların önünde. destan airimiz Niyazi Yıldırım Gençosmano lu’nun Atsız’a sesleni i ile bitiriyorum: Fanili in bitti i sınırın ötesinde. O zaman toplu atıyordu yürekler. Kar ılıksız bir sevgi ile Türklü e ömrü boyunca hizmet eden Atsız. âbide oldun ATSIZ. gelecekte de bütün Türkçülerin yüreindeki yeri koruyacaktır... Atsız’ın Türklü e olan derin sevgisi ve yaptı ı hizmetlerin. Bu oyunları ve zulmü ciddiye almayanlara faturayı a ır ödeteceklerine inanıyorum. milletimiz tarafından gün geçtikçe daha iyi kavranaca ı kanaatindeyim. Bu millî ülkü çerçevesinde dü ünen Türk milleti Kıbrıs’ta oynanan oyunları.. Millî ülküye do ru yürüyen Türk milleti Atatürk’ün dedi i gibi “Millî birlik ve beraberlik ile bütün güçlükleri yenmesini bilmi ” ve Türkiye Cumhuriyeti devletini kurmu tur. Mekânı cennet olsun. Elbet tarih seni de bir gün alkı layacak Bir gönül ülkesinde saltanat sürüp tahtsız. Türkçülük bayra ını asla yere dü ürmeyece inize inanıyor. Türk milliyetçili ine hizmet edenleri kendilerine örnek alan genç nesiller: Türk milliyetçili i yolunda giderek artan bir gayretle çalı aca ınıza. tu ların gölgesinde Seni Tanrı Da ında Kür ad a ırlayacak. Taht kurdun gönüllerde.ba ımsız bir Türk devleti kurmak..

TANRI TÜRK’Ü KORUSUN!!! 10 .

Dr. Atsız’ın a ızdan çıkan sözlerinin. Bilirsiniz.Artık bu seçki. * Hacettepe Üniversitesi Ö retim Üyesi. ellili yıllarda gösterir. Türk ülküsü. kitap biçiminde kendini ilk kez. bana göre. Anma günü de olsa. benim için çok kolay bir i de ildir. Seçki.Türk ülküsünü anlatan bir makaleler dizisi olan bu seçki. sonraki baskılarında daha da zengin ve Türk ülküsüne gönül veren ülkü erlerine bu yolu açıklayıcı bir dü ünce programı seçkisi hüviyeti kazanır.TÜRK ÜLKÜSÜ ATSIZ Prof. Böyle birinden söz etmek. bunu ben de biliyorum. Hangi sözün onu do ru anlataca ını. zamanla sınırlı olmanın zorlu undan söz ediyorum. demektir. 11 . Atsız Be üzerine günlerce konu ulabilir. yüzyılları a ıp istedi i ça da yolculuk yapan birinden söz etmek.Dursun YILDIRIM* Türk ülküsü Atsız’dan söz etmek demek. hangi sözün onu incitece ini iyi seçmek gerekiyor. konu urum da. sözün inceli ine dikkat etmem gerekiyor. son biçiminde tam bir Türk ülküsü Atsız olma sürecini tamamlamı tır. yazıya geçen dü üncelerinin bir seçkisidir. Türk ülküsü Atsız hakkında konu manın. ben burada. tarih içinde istedi i anda zamanları. Fakat.

stanbul.Bugün burada. Cafero lu bir süre beni de yanlarında alakoydu. hocanın odasına kadar refakat ettim. yani Türk Ülküsü’nün ilk baskısına o sıralarda. Bana. bir zamanlar onun etrafında pervane idi. ben bir kahve içimi yanlarında oturdum. bir sözba ı yazan ülkü yolda ı smet Tümtürk. Burada onu yapmıyaca ım.1956. Atsız Be ’in rahmetli hocam Ahmed Cafero lu’ya birgün yapmı oldu u ziyaretten ve tanık olu umdan ve geçen muhavereden söz ederek konu mama ba layaca ım. imdi onlar. Bundan dolayı. hocanın odasını sordu. sözün de hakkını vermek. birlikte merdivenleri çıktık ve kendisine. herkes kabul ederki zor bir i tir. onun okula geldi i hiç duyulmamı tı. Atsız Be . kimseye metelik vermez. birgün. rahmetli hocam Ahmed Cafero lu’yu ziyarete geldi inde. Atsız hakkında sözlerime ya adı ım bir anektod ile ba lamak istiyorum. anmak üzere toplandı ımız ahsiyeti övecek de ilim. ki iyi övmeden açıklamak ama. sh. Sözün zorlu u da bu gerçekte yatmaktadır. Onu oraya götürebilece imi söyledim.O sırada Cafero lu hoca bana öyle sordu : “ Bu adamı iyi bilir misin? Kendi ba ına kendi cumhuriyetinde ya ar.. ikimize kahve ısmarladı. Bundan dolayı sözümü seçmede sakınıyorum. Atsız’ı yahut Türk ülküsünü anlatırken söz seçiminde incelik ve sorumluluk burada ba lıyor.Seçkinin. Do ruyu. 12 . övülmekten nefret eder” [Türk ülküsü. bizi bile tanımıyor ” dedi.Sebebi: Atsız. bakınız Atsız için ne diyor: “Atsız hakkında gönüller dolusu konu mak mümkündür.3].Selamla tık. Etrafta gördü ün pek çok insan. a ırdım. kendisiyle tesadüfen Fakülte kapısında kar ıla tım.

tarihî Türk yurtları co rafyası üzerinde kurdu u ve zihninde ya attı ı Türk Cumhuriyeti sınırları içine çekilip ya ayan bir insandı. dirili in çok uzaklarda oldu unu 13 . zaman zaman bu cumhuriyetin sınırları dı ına kalemiyle akınlar düzenliyor ve çetin mücadelelere giri iyordu. yalnız ve tekba ına kendisi için kurdu u cumhuriyet içinde ya ar. Atsız Be ’in kendi cumhuriyetinde ya ayan bir insan oldu u efsanesi de o sıralarda zâten ö rencilerin ve çevremizdekilerin dillerinde dola ıyordu. Ben. kendi küçük serencamımı daha iyi kavrıyordum. bildi i gibi ya ar. bizim için aslında pek de yeni bir durum sayılmazdı. Türk dü manları ile sava mak üzere. sevdası derinle tikçe otaçısı olmayan bir tutkuydu. hususî görü meleri oldu unu dü ünerek daha fazla oturup kalmak istemedim ve müsaade isteyip yanlarından ayrıldım. onu anlarken de. orada kendi ba ına bulunur ve kimseye boyun e mez. geçmi in ve nizâm-ı âlem efendisi oldu umuz zamanların özlemini duydukça sevdası derinle en.Bir süre bu çerçevede konu uldu.Zaman içinde yalnızlı ın ve ızdırabın mahiyetini ö rendikçe. altmı lı yıllarda. Bu kısa anıyı niye mi aktardım? unun için efendim: Cafero lu hoca bana diyordu ki. hocam Cafero lu’nun bana söylemi oldu u sözleri böyle anlamı tım. Atsız. Atsız. Benim bu küçük serencamım belki tam tanımlanamaz. onun nasıl bir mücadele içinde yürüdü ünü daha iyi anlıyor. belki o. Bizlere. ça ımızda bugün ya anan çirkinliklerle sava anların. kendine kurdu u cumhuriyetin sınırları içinde tek ba ına ya ıyordu. Tarihin denizinde tarihî Türk co rafyasında hükûmran dola anların. genç Türkçülere yarının türkülerini ö reten adam.

garipsendi. Atsız’ın ülkü yolda ı smet Tümtürk. Bundan dolayı. ba ımsız ya anmaz.1956. yürek a rısı çekerdi. Macarların bir Turan kavmi olarak o günlerde kızıl rejime 14 .. ya adı ı ça da budur. çinde ya adı ı cumhuriyetin ba ımsızlı ı. ülkü yolunda ölesiye kalasıya ömür tüketiyor ise. Adalar Denizi. Övünmekle yol alınmaz. ızdırabı. Kıbrıs. Sovyet cehennemi.Türkiye dı ındaki Türkler. esir Türklerin yalnızlı ı ve ızdırabıdır. ne övülecek bir i . bahtının karanlık oldu u yıllardı. dayanılması a ır bir yüktür. övünmek bo i lerle u ra maktan ba ka bir ey de ildir. Güney Azerbaycan ve ötesi pek çok cehennemler. hepsi bu büyük yalnızlı ın ve ızdırabın dinmek bilmez kaynaklarıydı. Balkanlar. bu ızdırabı. Macarlar için de.Atsız Be . çevresindekilerden bamba ka bir duygu ve dü ünce aleminde ya adı.”. ama.görmelerinden dolayı duydu u yalnızlık duygusu. yabancı milletlerin zulmü altında imha ediliyordu. ne bir ki i ve ne de bir zafer vardır. yani milletin üçte ikisi. garipsedi. sh.Türk milleti yeniden nizâm-ı âlem’i kurup tarihe hız kazandırmadıkça. Er ki iye övünmek de yara maz. Batı Trakya. yalnızlık ızdırabı. stanbul. Türk co rafyası ba ımsız olmadıkça. bütün ömrü boyunca acı bir yalnızlı a sarılı kaldı..3]. Kafkasya.[Türk ülküsü. Bu esir yurtların. bu yalnızlı ı dindirmez. görevini yapıyor demektir. Çin cehennemi.onun ya adı ı yıllar Türk milletinin zulüm gördü ü. o.Kerkük. yazdı ı sözba ında onu övmez. Türk ülküsü Atsız’ın yalnızlı ı. Ülkü eri övünmeden. bu dünyada onun için. Atsız’ı ya adı ı bu büyük yalnızlı ın ve ızdırabın insanı olarak tanımlar : “Atsız kendini yüzde yüz samimi bir Türklük sevgisine verdi.

beynine ve yüre ine yerle ip Atsız Be ile zaman içinde yürüyordu. biraz kendimden. kâh yaslı ve bedbin gösterdi” [Türk ülküsü.Bütün bunlar kar ısında. stanbul. biraz biz dı ına dü enlerden söz edeyim. biraz bizden. Kızıllar. o sıralarda Atsız Be ’in durumunu öyle tasvir eder : “Türk’ü türk yapan bütün mukaddesat tahrip ediliyordu. Türk ülküsü Atsız’ın bütününden söz etmeyeyim. büyük kitleler uursuz ve iradesiz görünüyordu. bunlar. Gelin. hiç zorlanmadı ım kadar zorlandı ım bir görev.6-7]. Daha acısı.Türk milletinin yalnızlı ı ve ızdırabı. Bu benim için zor bir i . o günlerde ülkeyi yönetenlerden cesaret alıyordu. Türk ülküsüne gönül vermi . kimse ses çıkarmıyor. bizim çaresizli imiz. sırtına tarihin yükledi i bir yük gibi. devlet. Türk ülküsü Atsız’ı anlatmam istendi. bugün. herkes gibi susuyordu. içerde ve dı arda. Atsız bütün ömrü boyunca bunları görmenin ve bilmenin ve elinde bunları de i tirecek bir kudret olmadı ını hissetmenin ızdırabı içinde ya adı.kar ı verdi i anlı mücadeleye de alkı tutar.1956. yürek sızısı duyardı. Dü ünüyorum da. içeride de Türk milletinin mukaddesatına saldırıyordu. Bugün. kâh münzevî ve insanlardan kaçar. Atsız’ın ta ıdı ı sadece dı arının yarattı ı yalnızlı ın ve ızdırabın a ır yükü müydü? Hayır! Ona.içerisi de ızdırap vermekteydi. biraz Atsız’dan. Tümtürk. Bugün benden burada. kendimizi unutmu lu umuz nedeniyle a ır bir sancı gibi. ben sizlere bugün. ülkede her eye saldırıyor. bizim yalnızlı ımız. böyle bir insandan söz etmem istendi. sh. Bu büyük ızdırabın do urdu u tepkiler Atsız’ı kâh hırçın ve isyankâr. nönü’lü yıllarda gemi azıya alıp kızıllar. bu yolda ömür tüketmeyi hayat tarzı seçmi ler 15 .

Kutlu ve çetin yolun ülkü erleri. Türklük a kı. ülkü yolunda ömür tüketiriz. Tutsaklı ı yaratan ve ya atan a k. hepimiz fani varlıklarız. Türk milletinin yeniden nizâm-ı âlem kurması u runa verilecek mücadelenin adı.Burada bulunan ülkü erleri. Türk ülküsüne gönül verenleri arkadan vuru larına hep tanık olmu uzdur. bunu da inkâr etmek do ru olmaz. yalnız da olsa yürürüz. bu tehlikeleri bile bile yürür. Yolda ını ardından vuranların. Türkçülük. ahlâkta.Bir kere bu yola at binenler. eri de bilir. ne döneriz. bugün ve belki de yarın ve yarınlarda bu hep böyle olacaktır. yanıldı ımız. Fakat. Türkçülük budur.Yanılırız. ama ne yoruluruz. bu varlı ın ebedî saadeti ve yeniden nizâm-ı âlem efendisi olması u runa ölesiye. öyleyim demekle ya anır bir sevda de ildir. ızdırabı katık yapar. kar ılıksız a kımız a k. bu yolda yalnızlı ı bilerek. 16 . Türk milleti ve Türk vatanı a kı. Türkçülük. tüm ihanetlere gö üs gerip Türk ülküsü yolunda kararlılıkla yürümektir. kar ılık beklemeden bu u urda sava an erlerin yoludur. Ülkü erleri yolu. ya ayarak ve duyarak at binerler. Bilimde. Türk ülküsüne gönüllü tutsaklıktır. aldatıldı ımız zamanlarımız da olmu tur. yarı yolda yalnız bırakanların da yolu de ildir. Dün. Türkçülük. ders alırız. Bu bir sevdadır. en mukaddes varlı ımızdır. bizim a kımız. medeniyette ileri gitmektir. Türkçülük. Sevdamız sevda. yolu da bilir. nizâm-i âlemi yeniden kurma a kı. kalasıya kar ılık beklemeksizin ölünceye dek çalı maktır.arasında aynı ızdırabı ve yalnızlı ı duymayan var mıdır? Türk ülküsü yolunda yürüyenlerden ihanete u ramayan kaç ki i vardır? Mansıp ve makam ardında ko anların. teknikte. bu ya anmı gerçe i iyi bilirler.

Beni masal denizinden tarih ça ına çekip çıkardı ında. bizden de ildir. benim için. O tarihlerde ben. türküsü budur. dü manı bilir. kuduz it de dalar. Ama o ça larımda Atsız. nizâm-i âlemi yeniden tesis için bu u urda çalı ıp ömür tüketmektir. El bilir.Kim bu yolda dünya mezelletine dalmı ise. Beni. onun tanımadı ı nice büyük ve küçük okuyucularından biriydim. onu. il bilir. Çine sefer yapan ordulara karı tıran. göz ya ı dökmeden bu yolda bir ülkü eri olarak dü man ile vuru mak. Çomak dedi im.Biz hesabımızı önce yüce Tanrıya. sırtlan da. önce romanlarından tanı-dım. Türk ülküsünün eri de ildir.Bu duygular içinde altmı lı yıllara eri tim. kuduz ite kar ı ülkü erlerinin çomakları daima ellerindedir. Ne ilin içinden çıkan kuduz itten. Biliniz. bu dünya mezelletine mahkûm de iliz. O benim kim oldu umdan elbet haberdar de ildi. kalemdir. Feridun Fazıl’ın Akdeniz’e Türk leventleri ile sefere çıkarttı ı zamanlardan geri döndürüp. sonra tarihimize veririz. Bıkmadan usanmadan. Altmı lı yıllar.Türkçülerin a kı budur. ülküsü budur. hesabını görürüz. büyük ülkü eri Atsız Be ile tanı tı ım yıllardır.Kim bu sevda için nefes almıyor ve ya amıyor ise. Atsız Be i. vecd halinde sevmektir.milleti ve vatanı savunmak. Türkçü de ildir. yürektir. 17 . devleti. yazdı ı tarihî romanlarından tanıdım. Ben. ardından gökala atlara biner. Atsız idi. ne elin içinden çıkıp saldıracak sırtlandan korkumuz vardır. ihanete. dü üncedir.beni Köktürk yi itleriyle tanı tırıp onlarla birlikte sefere çıkartan insandı.Bunlara aldırı etmeyiz. benim için onunla. geldi imiz yerlere döneriz. Bu yolda bizi.

O günlerde ben onu. bu olayların hangi kahramanıydı da. O zamanlar. Ba kası olamazdı. Kara Ka anlara öfke ve nefret kustu um zamanlar. bir gün Kür ad. sonsuz dinginlik için ölen sevdi i kadını e erinde tutup uçuruma at salan yi itli i dü ünerek ızdırap çekip hayâl kurdu um. bir gün Çine akına çıkan gözü pek çeri. Atsız. Bu yüzden romanlarını döne döne okuyup. O.Bu yıllar. birgün Urungu oldu um. bana öyle geliyordu ki. bir gün Açlık yazıda. Ve henüz kendisi ile tanı mayı da hayal edemiyordum. Bozkurtların ölümü adlı örste. Af in adına düzenlenen yarı maya katıldı ım yıllar. hangi kahraman oldu u-nu 18 . rûhum. Türklük a kı ile karı ıp damarlarımda dola tı ı ça da. öylece yürekten anlatıyordu. önce Atsız Be ’i yakından tanıyan gençler ile tanı mama imkân verdi. birgün Bögü Alp. olanları ba kası böylesine bilemezdi. Yalnızlı ın ve ızdırabın.Atsız’ın bu eserlerini okuyan her birimiz. romanlarında yakalama hırsım.O. altmı lı yıllarda. bu eserlerde anlatılanları mutlaka o ça da ya ayıp görmü ve bize. Köktürk ça ını görüp ya amı ve oradan yüzyılları delip kendini yirminci yüzyılda bulan bir Türk beyi. Kür ad’ın Çin sarayı baskınından sa kurtulan yi idiydi. Bozkurtlar Diriliyor adlı çekiçle dö ülüp duruyordu.bir gün ‘Kurtkaya. böyle bir çerçevede tasavvur ediyordum. üçbin yılın ve belki daha uzak bir geçmi in içinden çıkıp gelmi .Her Türkçü genç gibi. eminim buna benzer eyler hissetmi ve ya amı ızdır. Orkun’un adını duydu um yıllar.Yakamda ta ıdı ım bozkurt rozeti. kendini okuyucuya kar ı neden ustaca gizliyordu? Atsız’ı ke fetme. bir yerde onu bulup ortaya çıkaraca ımı dü ünüyordum.

O. hangi yi it idi? Atsız’ın sırrını yıllar sonra Rûh Adam ile anlayacaktım. Urungu mu. Ay ı ı ında. onun. çimi tarifi imkânsız bir heyecan sarar. her iki eseri döne döne okumamı sa ladı. kendimi olayların içinde tasavvur ederdim. Taçam mı ? Her gece bunları okur dü ünür ama i in içinden bir türlü çıkamazdım. Bize kimin dost. Onun için de hiçbir yabancı milleti sevmiyorum. Bögü Alp’ın ‘ta yerinde a ırdır Ka an’ sözüne bayılırdım.Türklü ün.bulma merakım o yıllarda.. Börikayı idi. yoksa Bögü Alp mi? Kimdi o zaman Atsız.kimin dü man oldu unu biliyorum. kahramanların hepsi. Bozkır yaylalarında sefere çıkanlar arasında bulurdum. içtimâî mezhebim Türkçülüktür “[EN S NS TEHL KE. ST. o. hangisiydi. hepsinin toplandı ı ve ça ımızda tecessüm etti i bir Türk ulusu Atsız idi.sh.. hayır. Çin sarayına baskını inceliyordum. Atsız.1992.Türk ülküsünün ta kendisiydi. acaba Altaydaki demirci kam usta mıydı? Altay’daki demircinin yaptı ı bıça a deli olurdum. Her gece..1943 yılında bir yazısında okudu um u sözleri de peki tiriyordu : “Ben yalnız Türkçüyüm. Kendimi ço u zaman. izan sahipleri benim Türklük duygusundan ve millî gururdan ba ka hiçbir duyguya ve prensibe ba lı olmadı ımı anlarlar.Selim Pusat idi.Siyasî.Türk tarihinin içinde yüzüyorum.. Acaba Üço ul muydu. Ben. bir ip ucu bulurmuyum derdiyle. 19 . ya da gün batımına yakın sırrına vakıf olunabilir bir bıçaktı.6768].Bu kanaatimi. Diyebilirim ki her günüm 27 asrın içinde geçiyor. O yıllarda bilemedim Atsız.yabancı kaynaklı hiçbir fikri benimseme e tenezzül etmiyecek kadar millî uur ve gurura malik bir Türküm.

Çünki onlar. varılacak ölüm de güzeldir. bilime ve ö retmenli e sarıldı. âirli i hep seferden sefere rastlar. geçmi ten daha muhte em olması için. fikri mücadele planında amansız mücadelelere girerdi. Ço u zaman yalnızlı ı ve ızdırabı. bu dünyada sadece. Bu a k u runa ya anacak hayat da. ya amak yerine anlı Türk ülküsü u runa ölümü seçer. O. çocuklara anlatır. yegâne hayat yolu budur: 20 . stanbul ehrinde.Dirili in daha anlı. Atsız. anlı tarihi bilgeliiyle gençlere. Her sürgünü. Hayat ve ölüm arasında. ne a ladı. O. buydu.Evet. tabutlukları. Dünyada Türk ülküsü için ya ayan erlere dünya kiri bula maz. Türklük için açtı ı anlı sava ın bir seferi gibi ya adı. Türk tarihinin yeniden dirili e geçece i zamanlara geri dönüyordu. 27 yüzyılı delip geçerek.Bu dünyanın kiriyle elini asla kirletmedi.Türklük dü manlarıyla. ölesiye kalasıya tam ercesine mücadele etti. sonunda kim oldu unu.Yıkımlar içinde bedenlenip büyüdü. Türk ülküsünün kendinde tecessüm eden. Atsız için de. bir tercih yapılacaksa. ömür tüketirler. yüz yılları delip zamanımıza gelip çıktı ında tarih. Türkün.1905 yılını gösteriyordu. geçmi ten gelece e zamanları delip geçen. ne yakındı. Kuvây-ı Milliye ate i ile çelikle ti.istedi i ça da mola verip yoluna devam eden. sönmeye yüz tutan Türk ocaklarının ate ini yeniden yakıp giden Türklü ün e siz süvarisi Atsız idi. acı çekti. dönülmez Türk ülküsü seferine çıktı. askerli e sarıldı. Türkçülük mücadelesinde bir enerji kayna ı gibi kullandı.Tam. Sava meydanında Türklük dü manlarıyla. Türklü ün a kı üzerine nefes alır. 12 Ocak. Atsız. nereden gelip nereye gitti ini ö renmi tim. diri diri mezara konu ları gö üsledi. rütbe tenzillerini. Do ruları u runa u radı ı sürgünleri. ülkü eri. ızdırap çekti.

Sohbet sırasında.”Hayat ve ölüm. Türkiye’yi yönetenlerin duyarsızlı ından dolayı kinaye olarak söylemi ti. Hatırladı ım.bizi. Atsız Be . tarih onu bu öfkesinden dolayı bugün de utandırmıyor.. imdi tam hatırlıyamıyorum . Ben.Yanımızda onlardan Suphi veya bir ba kası vardı.. Bu nasibimizi almadan önceki kısa rüya âleminde kendimizi ölüm kadar ebedi bir fikre vermek ve fikir u runda harcamak gibi yüksek bir ülküye kaptırmaktan erefli ne olabilir? Bu ölüm. Öteki bir rüya kadar geçici ve aldatıcıdır.1995. Bu ölümün güzelli i ile. dünya kirine ba lanmı bir hayat yerine. te bizim nasibimiz budur. büyük bir ciddiyetle: “Bu i in en kolay halledilme yolu. çay ısmarlamasıdır. Türklü ün kalp sızısını dindire21 . Kerkük’ün Türkiye’ye nasıl katılaca ı üzerinde geldi dayandı.Bunların ikisi de güzeldir.109-110]. gerçe i anlamaya da yardım edecektir” [Türk ülküsü. Soruyu sanırım Kerküklü arkada lardan biri sormu tu. Do rusu. Süleymaniye’ye Ahmet ile ziyaretine gidip tanı tım. stanbul. gayemize. Türk ülküsü u runa mücadele ederek ölüme uzanan hayatı tercih eden Atsız Be ile. Kerkük’ün Türkiye’yi kendine katmasıdır. yazık! Atsız’ın. Yıl. ilk kez Süleymaniye’de çalı tı ı sıralarda tanı tım. söz. altmı dört olsa gerek. haklı çıkarıyor. Büyük ve esrarlı kâinatın ba rında yatmak. öfkesinden. Fakat esas ve ebedî olan ölümdür. konu ması. sh.” demi ti. bir tahta masa ve vakur bir adamın bizi büyük adam yerine koyup misafir etmesi. Tabii bunu. O sıralarda Kerküklü genç ö renci arkada ların dertleri ile u ra ıyorduk. içki ve ehvet içindeki hayatın çirkinli ini dü ünmek. Tanrı Da ı’nda bekleyen ataların rûhuna ve Tanrı’ya kavu turacak ânlı ve güzel bir ölümdür.

.. böyle bir duruma getirilmek istenen ülke. bilmedi imiz insanlar yüzünden ekme imizden. Böyle bir durumda. yaman ça ımdayım. Türkün acısını. Elden medet umarak yola çıkanların bizi gelip çıkardı ı çıkmaza bakın!. zor zamanda. Do ru demi ti Atsız. Bundan dolayı. bilmiyoruz diyenler var. insanlar cedlerinden. gelece imizi kararttık. küllerinden kıvılcım çıkarır. kanaat getirirse ölümün gelip dayandı ına. sonu tarih mezarlı ı olur. ve o ülkeyi kollayıp koruyacaklar izinde ise. beni bu utançla tarih içinde yer almaktan kurtarmaz. Ama. o ülkenin geleceinden korkmak gerekir! Öyle bir ülkenin adı ya ar olsa. yi idim.cek yi itler dönülmez seferlere çıkmı !. i yine Allah’a kalmı tır beyler.. inanın ya amaz. bilesin!. Türkmeniz” diyorsunuz. Biz dün kimdik. ızdırap içinde. Türk ülkesi. Bugün. sizi pek hatırlamıyorlar. bize “biz Türküz. biz sizden miyiz. koruyacak yi itler yok mu dersiniz? Ama ne derseniz deyiniz. yanacaksa 22 . Türkiye Kerkük Türklerini kurtaramaz!. sonunda kurtulur ve ya ar veya hayatın sonu olur. Bu ülkede Türkün hakkını satacak ebekeler var da. Kimileri diyorlar. bunlar sizi bo azlanmaktan. kasabı palazlatan yüzlerin yüzsüzlü üne bakın!. miraslarından. yalnızlı ını dindirecek yi itlerimiz ülkeyi sahipsiz bırakmı lar sanki!. inanın. Geçmi imizi yitirdik. rahatımızdan olamayız. vay o ülkenin gelece ine. dar zamanda. Biliyorum. bugün neyiz. ahırımızdan. Siz. Türk milleti. diyorum. yarın ba ı-mıza neler gelecek bilmiyoruz. Burada insanların kimli ini. sızısını. bilincini ve aklını çalmı lar. bugün Kerkük yalnız. Bir ülkenin ufuklarından ülkü ve erdem göç etmi ise. dünyanın gözleri önünde bo azlanmaya bırakılmı . tarihlerinden habersizdir. Kerküklüm.

dü mana dü manlı ının bedelini ödetirlerdi.Kemâl Atatürk. yeniden bir Türk dirili i olur. soru turdum: Orda da. dost ve müttefik varsayıp algılattırıldı ımız ülkelerin akıl almaz. artık yoktur.cihanı yakar bitirir. bugün Türk vatanında. Atatürk’ün kurdu u tam ba ımsız bir Türk Cumhuriyeti de. Gelin elbirli iyle bu zamanı bo a tüketmeyelim. Ülkeyi idare edenlerin de. hiçbir kitaba sı maz dü manlı ıdır. ne M. Türk cumhuriyetinin bugün ba ımsız varlı ını bize ve dünyaya kanıtlasın! Bizi ele güne güldürmeden. ne Atsız Be cevap vermezlik ederdi. 23 . bu meydanda yüce bilgeli ini kanıtlasın. dünya var olmaya devam edecekse. olur. Bu küstahlıklara ya asaydı. ‘Orda kimse yok mu?’ diye soruyordu. Dosta dostluk gösterir. Buradan açıkça ça rıyorum: Vardır. dosta dost. bize bugün nasıl bir ba ımsızlı a sahip oldu umuzu anlatsın! Alev Alatlı sanırım.” Ba ımsızlık benim karekterimdir’ diyen Atatürk’ün tam ba ımsızlık mücadelesi terk edilmi tir. Belki soru ba kasınındı. Ya adı ımız ve gördü ümüz bu ça da. dünyanın kaderi buraya kadar der. unların Türkiye’ye kar ı kurdu u gizli ve sinsi yıkım planlarına bakın! Bunları bilip bilmezden gele gele bugüne gelip dayandık! Yeter artık. tam hatırlamıyorum. bu cihanda. Sanmayın bu dünyada bu kirli ihanet ça ı kapanmaz. buyursun meydana gelsin. hangi makamda olur ise olsun. Türk için bir daha dirili olmaz.Sorunun cevabını sordum. Her ikisi de artık bu ülkede her ba lamda mevcut de ildir. dü mana dü man olalım. edeceklerin de adam gibi dik durma zamanıdır. diyen bir yi it varsa beri gelsin. tarihi bitirir. Heyhaat. hepimizi derinden yaralayan. bitirir.

Derler. birileri bir cevap versin. ya adı ve canını di ine takıp ölümden kurtuldu. o günün AB’sine alınma artıydı. ülkesi yıkılacak olanlara derler. o günün Avrupa ülkelerinin yaptırttı ı reformlar ile. bir kötü rivayetten ibaret mi. Bu gerçek yüre imi acıtıyor. bir imparatorluk. bu ülkede. Islahat Fermanı ile yıkıma götürüldü.’Yıldırımlar Yaratan bir ırkın ahfadıyız’ diyenlerin oca ındandır. adam yok. daha ne kadar zaman bu aldatmacalara Türk milleti katlanacak.Kemâl Atatürk. Bilir misiniz.burda da kimse yok! Adam arama. lem tamam. Bu cehennemin reklamı daha ne kadar sürecek. Zamanı dünyanın kiri u runa satanlara kahroluyorum. ona çeki düzen vermek-ten aciz insana. ne büyüksün derler. reformlara devam et derler. soruyorum. bu ırkın ya aması için ömür tüketti. Atsız da. tam ba ımsız Türk Cumhuriyeti’ni dünyanın en üstün medeniyetine çıkaracak mirasçılar. Türk ırkının ahfadıydı ve Atsız da öyle. Ellerinizle palazlandır24 . millî hedefsiz yol alınmaz. diyorlar. emanet sahipleri geride bırakmı tı. M. Benim soruma verilen cevap bu ülkede bir gerçek mi. sonunda sözlerinde durmadılar. Atatürk de. Bunları hatırlıyor musunuz? Peki. ama aldıklarıyla doymadılar. ça ımızda devlet adamı geçinen. Ardına. kanatıyor ve ızdırap veriyor. kâbustan kurtulalım. adam mı derler.Ülküsüz yürünmez. ya siz kimlerin ahfadısınız ve neyin bekçisisiniz? Evini korumaktan. tıpkı bugünki gibi. adamı alırlar aralarına. Türk milleti bu filmi gördü. aslansın.Toprak da aldılar. bilmiyorum. Kurtulduk derken yıkılı ını seyrettirirler. Atatürk. O zaman da bu reformlar. sürü olunur. hepsi kaybolmu ortadan. imparatorlu u yıktılar. Hino lu hinler tezgâhı kurarlar. Bu gerçe i unutmayalım.

ta lar ba lanmı . dünyadan habersiz.Allah serencamımızı o akibetten korusun!. eli kolu ba lanmı gibi melûl melûl bakan bir bekçi. hem içerde hem dı arda teröristler ile i birli i yapıyor. insanlar çaresiz!.. Ey bu ülkeye bir zaman hükumran olanlar. gözünü aç artık!. Dü ünün böyle köylerden bir köy. bu gerçe i imdi hatırlıyor musunuz? imdi vatan u runa ölen Türk ehitlerine sadece arkada kalan anaları a lıyor? Söyleyin. O köyde. Bilir misiniz. yazık.. dergisinde yazdı ı açık mektuplar ile zamanında devleti uyarmı tı. uyan Türkiyem.. Dost ve muttefik dedi iniz. gelece i dizayn ediyor. hergün uyuyan çaresiz bir köy kâhyası. bir durup dü ünen ba görmedim. böyle bir köye. Dünya teröristi meydan okuyor. beyler! Orda kuduz itler etrafa salıverilmi . Bilir misiniz. bütün bunları o köye yaptırana bezirganlık eden bir çerçi var! Varın böyle bir köy dü ünün! Bu durumda o köyde ahali kimden medet umsun. bu ülkede kim onların hesabını soracak yüre e sahip? Bir aldıran. Bir köy dü ünün hanımlar. eli bö ründe efendisine muntazır el buyru u bekleyen bir muhtar. onlara ba ka kim sahip çıkıyor. memlekette ba gösteren gizli siyasî Kürtçülük tehlikesine kar ı. o gidi . Bu gidi . Atsız Be . olanlara de i im diye çanak tutan dellal. eyvah. Aç gözünü artık. 25 . köpeklerin sahibi ile ülfete dalmı bir vekilharç.dı ınız a iret a aları meydan okuyor. haklarını kim koruyor bu ülkede? Analarından ba ka. uyan ey halkım. her köyü böyle mum etmeyi planlamı !. nasıl çaresiz kalmasın? Bu durumda onlar kime dert yansın! Ben. bundan senelerce evvel. çok yazık!. bu tehlikeyi yazdı diye Atsız’ı hapse attınız.

Türk co rafyasında böyle bir Türk yurdu görmek. Benim. Bu millet. Hanımlar.servet. dik duranlar. yarın mutlaka aydınlık olacaktır. yürekler birle meli. Bir millet büyük i yapabilmek için. eyvallah. ham hayaller pe inde ko mamalıdır. bir olma. kendisinin büyük millet oldu u inancını duymalıdır. toplumu a a ılık duygusuna dü mekten korumaktır. teknik ve kültür bakımından bugüne göre çok geride olmasına ra men. bu gerçe i bilmeliler. Kuvây-ı Milliyeyi yaratan. Atsız diyorki: “Millî uur ve gurura mâlik liderlerin en büyük faydası. Ortaya çıkanlar. Bu karanlık bitecek. dü ünmeyeyim. zafere eri irler. zor zamanda. Bir olanlar. bunları dün yarattı. Dü ünceler birle meli. dü ünmek sadece bir bitmez ızdırap kayna ı olur. Atatürk devrinde. dar zamanda. bu gerçe e dönmelidir. birlik kurma ça ındayız.bu ne yapaca ını bilmez duruma gelmi köylülere ve onların gelece ine acırım!. Ancak. bu ülkeye de yarın daha büyük acılar çektirmeye hakları yoktur. yaman ça dayız. Türk milleti. yine ihtiyaç duydu u liderlere muhtaçtır. zihinler aynı hedefe kitlenmeli ve dünden çok çalı malıyız. Böyle bir köyde ya amak zor. Türk milleti nüfus. Ben öleyim. buna imanım var. böyle bir Türk yurdu görmeyeyim. nefes almak imkânsız. Ben bu cihanda. mânevî güç bakımından kudretliydi ve onun 26 . ulu yurdumun boylarından umudum var. bugün yine yaratmaya muktedirdir.beyler! Yaman ça ımızda. Kendilerine de. bu dünyada nizâm-ı âlemi ihdas eden bir ırkın çocu uyum.

içindir ki, kendisinde her tehlikeyi yenebilmek inanç ve kuvveti buluyordu” [Türk ülküsü. stanbul,1995.sh.116]. imdi, bugün, çekilen ızdırabın kayna ını daha iyi anladı ınıza üphem yoktur. Dik duran bir öndere susamı lı ımız var. Millî uura ve gurura mâlik önderlere ihtiyacımız var. Hedefi ve kudreti nasıl kullanaca ını bilmeyenlerin, bir ülkede giri ece i kalkınma ba arılı olamaz, zafere eri emez. Böyle liderlerin elinde bir ülke ancak ba kalarına u ak olur. A a ılık duygusuna tutsak önderlerle bir yere varılamaz.Çünki : “ önderlerde ve aydınlarda a a ılık duy-gusu olursa, o milletin kalkınmasına imkân yoktur. Çünkü kalkınma hamlelerinin bo una olaca ı kuruntusu rûhlara i lenmi , gönüller ümitsizlikle dolmu tur. Zafer hiçbir zaman, mahvolduklarını sananlar tarafından kazanılamaz”[Türk ülküsü. stanbul,1995,sh.116]. Türk vatanında, Türk varlı ına ve kudretine inancı olan önderler kalkınmayı ba arabilir. Bu bilince sahip önderler hangi siyasî anlayı a sahip olursa olsun, yeterki Türk varlı ına ve kudretine inancı tam ve eksiksiz olsun. O zaman görün bu kalkınma hamlesi nasıl olacak ve zafere eri ecektir: “Türk milletinin kalkınması derken, bu harekete, gönülleri heyecanla çarpı tıracak ve yurtta ları fedâkârlı a ve hattâ kahramanlı a sürükleyecek bir anlam vermek.. birinci arttır. Kültürü, bilimi, tekni i ile birlikte, ahlâkı ve erdemi ile de ileri ve üstün olacak Türkiye.. Yoksa, sadece refah ve zenginlik için yapılacak hamlenin, bir ticaretevi hareketinden farkı yoktur” [Türk ülküsü. stanbul, 1995; sh.117]. 27

Biz, bu güzellikleri bunca zaman tatmadık, ezdirildik, tekmelendik, a a ılandık, çuval giydirilip ba ımıza horlandık, insanlarımızın ömrü geçim derdiyle tükettirildi, onları dü ünemez hale getirildik. ehitlerin neden ehit dü tü üne, kimin ve neyin u runa hayatlarını yitirdi ine yüreklerimiz yanmaz, beyinlerimiz bir cevap veremez, dü ünemez sürülere dönü tük; yazık, eyvaah, biz nereye gidiyoruz beyler, haberi olan var mı? Atsız, ülküsünü, ızdırabını ve yalnızlı ını derin a kı ile birle tirerek, sadece 27 yüzyıllık tarihin içinde dola maz, aynı zamanda bu süreç içinde dü manları ile hiç bir eyden korkmaksızın vuru up durur. Toptan tanktan daha korkutucu bir kalemi, bir sözü vardır. Türklü e her saldırıyı anında cevaplamaz ise, gündüz rahat etmez, gece uyuyamaz bir ülkü eridir. Atsız’ın ilk büyük isyanı, Türk tarihçili inin dünya çapında yeti mi bilgini Zeki Velidi Togan’a kar ı yapılan haksızlı a kar ı çıkı ıdır. Mükafatı, Üniversite’den alınıp Malatya Ortaokuluna tenzili rütbe ile sürülme olmu tur. Bilimi savunmanın cezası budur. Atsız, hocası gibi, tarih bilimi dendi inde bilimden zerre taviz vermez. Orada duyguya, tarafgirli e yer tanımaz. Orada hileye, kayırmaya, ideolojik bakı a tahammülü yoktur. Tarih, gerçe in ta kendisine ı ık tutmalıdır. Bu yönüyle Atsız, hocası Togan’ı titizlikle izler. Dünya tarihçili inde saygınlıkları, onların bu taviz tanımaz tarih bilimine olan saygı ve ba lılıklarıdır. Ülkeyi ve devleti, vatan hainlerine kar ı savunmanın bedeli ise, Atsız ve yolda ları için, nönü’nün 1944 yılında açtırtmı oldu u ‘Irkçılık ve Turancılık davası’ denen ‘Tabutluk’ olayı olmu tur. in ilginç yanı, o tarihlere kadar okulların bir kısmına ö renciler, Türk ırkı 28

esasına göre alınmakta ve bu durum, o günün gazetelerinde ilân edilmektedir. Atatürk’ün mirası da, o ça da bu ekilde, kısmen de olsa, bir kısım mekteplerde devam etmektedir.Fakat, zavallıların korku ve yetersizliklerine mahkûm ya adı ı bu ça da, Atsız, nönü’nün sayesinde, komünistlere kar ı tek ba ına savundu u devletinin mahkemeleri tarafından, neden hainlere saldırıyorsun,diye yargılanıyordu. Atsız, 9 Mayıs 1944 yılında tevkif edildi, nönü’nün ve yolda larının zulmüne u radı, ı ıksız çukurlarda irade talimine tabi tutuldu. Uydurmadan bir tiyatro kuruldu ve mahkemeye çıkarıldı. Bir tarih aheseri olan savunmasında yer alan sözlerden bir kaçı: “..Kimseden haksız bir ey talep etmiyoruz. Atalarımızdan kalan mirasın, mefahirimizin gömülü oldu u toprakların bizim olması ülküsünü kalbimizde ta ıyoruz. Oraları unutmamak istiyoruz. Ben bunları ahsım için istemiyorum. Oralarda çiftlik veya apartman yapacak de ilim... Kimin hain kimin vatanperver oldu unu tarih tayin edecektir. Hatta etmi tir bile... Kimsenin görüp bilmedi i vasiyetnamemde,bazı ahısları sevmedi im için beni hiçbir kanun,hiçbir mahkeme mahkûm edemez. Ben herkesin sevdi i insanları sevme e mecbur de ilim..... Bütün didinmelerden sonra büyük kâinat manzumesinde meçhul bir zerre olaca ımızı dü ünüyor ve bu kadar bo bir neticeye varmadan önceki u kısa misafirlikte, insanların hamakatını gösterenlere vicdanına karı mak acıyorum... Hiçbir hakiki bahtiyarlı ın bulunmadı ına kani oldu um dünyada tek vazife ve teselli bildi im ülkü, ahıslardan sıyrılmı yüksek bir duygu ve düüncedir. O, çirkin yüzlü ölümü bile güzelle tirip bir 29

bunun Türk milliyetçili inin tabii bir unsuru ve her Türk’ün hakkı oldu unu açıkça belirtip..Yürürüm. Ben görmesem.” [Türk ülküsü. Bu yolda u ra verenlere. stanbul.sevgili gibi ba rımıza bastırır. akı ını sürdürecektir. Mazide ve istikbalde ya ıyarak. elbet Tanrıda ında rûhlar olur bahtiyar. tiyatrovari kararı bozdu. ta ların ba landı ı ça sürüp gitmez. Hayatın zehir zemberek kasırgalarını ruhumuzda Nisan rüzgârı gibi estirir. Biliniz bu dünyada.1415]. Acıların önünde bizi granit heykeller gibi susturur. Temyiz. emanetçi gelinceye dek. Ben de bu yolun üzerindeyim. mutlaka do acaktır.1956. Türkçüler beraat etti. bu gidi in sonunda: Köpekler ba lanacak. acizliktir göz ya ın. Çünki. insanlar özgürlü üne kavu acak. tarihin yüce kanunu budur. ta lar çözülecek.Türk ordusu pa alarının ananevi eref ve celadetine uygun karar verdi ve ‘ırkçılık’ diye bir suç olamayaca ına. Biliniz er geç bir gün. kutlu olsun zafer.. dünya durur. inleme. sen görmesen ne çıkar.Yürümeye çalı ırım bu yol üstünde. Tanrı bize gösterdi ki. Ebedî ve ezelî zamana karı ıp yeni bir serencamı ya arız. do maz ise. gücüm yetti ince yürürüm.ses çıkarmadan a ın/ bir damla da olsa.. Ben bu yola Çin sarayını vuranların ça ında çıktım. onlar: ‘Yıldırımlar yaratan bir ırkın ahfadıyız’ diyen bir oca ın pa alarıydı. Bunu hangi Türk pa ası unutabilir! Unutana ben Türk pa ası mı derim!. sözünü dü ünürüm. medeniyet yürüyecek ve tarih.. Türk afa ı yeniden. Izdırap çek.. ne mücadeleden dönerim. medeniyet yürümez. Do acaktır. de i mez! Eminim. çalı ırım. kuduz itlerin salıverildi i. sh. De meden dün30 . fakat bugünden i renerek bu yolun üzerindeyim. inlemem! Ne diz çökerim.

Hangi rûh bundan bahtiyar olmaz. atımı sürer. bütün zamanlar içinde var olan Türklü ün ta kendisiydi. Ve yine Köktürk çerilerinin arasına karı ıp Tanrıkulu yolda ı bulurum. Türk ülküsüne dönü mü . yani Türk ülküsünü anlatmaya çalı ıyorum aklımca. ya adı ı zamanda ya ayanlara Atsız diye görünmü tü.ben de onlar gibi bir rûh adam olsam. Tanrıya sı ınırım ve gökalaya atlayıp sürerim Tanrı da larına. sözü de i tirdim. Bir zaman. benim için menzil uzak mı. Köktürk çerileri arasında bize de söz dü er.N’ola. Söz nerede kalmı tı. karı sam aralarına. Bildiler. yakın mı? Tanrı’nın biçti i zamanı kim bilebilir? Atsız Be i. dedim.a ız açarsak. dertle irim. Ben anlatırım çadırın önündeki ate in kar ısında. O. Çin sarayı vurulanda gördü üm Karaozan kopuzun tellerinde sözüme e lik eder. Ve bu büyük ölenin erleriyle yeni ve gerçek bir zafere at sürmek üzere. Atsız buydu. Orhun ırma ı kıyılarına . kendisini orada yakalamama izin vermi ti. Bilge Tonu Ak A a’yı erlere tarihten konu urken dinlerim. Atsız Be ’in Türk yurtlarında arkada bıraktı ı macerayı. O. yarın için söylenmi türkülerin avazesini birlikte cihana salarız. onun nereden gelip nereye gitti ini o zaman anlamı tım. diyordum ya. Böyle bir diyara henüz varmadık. bilemediler ve fakat. bende Rûh Adam’ı okudu umda yerini buldu. Bu fikir. ama varaca ız. Orhun ırma ı kıyılarına yayılmı obalar arasına karı ırım. Bilmiyorum. Do ru dü ünmü üm.yanın kiri üzerime. Köktürk ulusu Atsız.Bu obalardan birinde. Bir an araya girdim. Sözün zorlu unu a mak istedim.Ben de. olanı biteni anlatırım. evet. Atsız. 31 . yirmiyedi yüzyılı bir rûhta cem edip bedeninde ta ıyan adamdı.

onu. bir ulvi ba yoktur.. Türk Ülküsü. O zaman sormak gerekir. Dini inancı da içine almı olan millî ülkü.Dolayısıyla. tarihin öte-lerinden kopup gelmi bu ulu ki inin bedeniyle bedenlenmi ..diye. önünde sonunda da ılma a. her iç kalkı mayı if a ettikçe. ıztıraptan kaçmayan. Onları birle tirecek. Türklü e kar ı açılmı her haçlı seferini. insanın hayvandan ne farkı kalır? Ölümden korkmayan.. kendi devletinde kendini bilmezler. hiç yılmamı tır. bugün ya ıyor ve bilinen tarihî ya ı ile tam yedibin yüz ya ındadır.Burada sözü sahibine. Türk ülküsü bayra ını. insanları sürükleyen. kendine. stanbul. Türk büyüklü ü ve Türk kudreti iste i ve inancıdır. Oysa Atsız. O. kuvvetli ile sava ı göze alan yaratık. bir milleti her türlü tehlike ve zayıflıklardan kurtaracak tek çıkı yoludur. Atsız. Türk ülkü-sünün bizatihi kendisidir. Türk 32 .8-9]. Milli bir ülkü olmadıktan sonra. onu fikren öldürmek. milletleri ileriye. ülküyü. O bugün burada ya ıyor. mahkûm etmek isteyenler. güçlendiren ve asille tiren bu duygu ve dü üncedir” [Atsız. 1995. ete kemi e bürünmü ve ça ımızda cihana Atsız diye görünmü tür. yok olmaya mahkumdur. milletler. bugün çukurlarında unutulmu tur. Atsız Be ’e bırakmak gerekiyor : ”Türk ülküsü. Bu yurtta Türkler yok olmadıkça nice yüzyıllar Atsız. Atsız. mahkumiyetle tecziye etmi lerdir.Kemâl Atatürk’ün bıraktı ı yerden eline alıp tek ba ına korumaya yüceltmeye çalı mı tır. Türk ülküsü diye ya ayacaktır. gelece e ba arıyla hareket ettiren yegâne güç kayna ı görür. Ama o. Dün. benim için Atsız. bir Türk ulusu gibi.Türk ülküsü. birlikte hareket etmeye sevk edecek aralarında ortak bir hedef. M. Türk ülküsü nedir. Ülküsü olmayan toplumlar. ancak ülkücü insandır.sh.

gözleri kararmı papazlarından hesap sormaları gerekir. yöneticiler bu gerçe i görüp ona göre hareket ettikleri zaman. bilemiyorum.yetkin bir ‘nizâm-ı âlem‘ efendisi olur. bizi. bugün bize tepeden bakanların yer-yüzünde olmadı ı ça da. Sergiyi hazırlayanlar arasında bir bilge Türk hanımefendisi vardı. kör bırakan aydınlarından. gönüllerden. Evet. Avrupanın zavallı halkını aydınlatıyordu! Evet. aksini söyleyen.ülküsü. atalarımız dünyaya düzen. bu gerçe i yüzyıllar boyu kendilerinden saklayan. uursuz bırakanlara ne denir. 33 . Londra’da sergilenen Türk medeniyetini yaratan Türk’ten elin cahillerine söz ediyordu: “Farklı bir ırk. herkes a kınlıkla seyrediyormu ! Yirmi birinci yüzyıl Avrupasında. yüreklerden. Bin yıl ötesinden bir bakı . u cehaletin katmerlisine bakınız! Nihâyet ‘dank’ etmi cahil Avrupa halklarının beynine! Tabii onların. tarihten geldi imiz gibi. bir ku bakı ı”. eri kin. farklı bir millet. sözünün eri bir ki i idi. Dün bir kanalda. yâni devlet adamları. Cahillere. cevabı size bırakıyorum. Fakat. yüzyılların zavallılarına Atalarımızın medeniyetinden bir serencam gösterip. Dünya üzerinde Türk medeniyetinin bin yılına bir ku bakı ı sergi açılmı Londra’da. Binlerce alkı . kendi halkını bu ku bakı ı tarih serencamından bile habersiz. tarihe hız. bu sözleri atalarının medeniyeti üzerine bir Türk hanımefendisi söylüyordu. Uzaktan bir ku bakı ı. Kahramanlar. manen ve madde-ten istenen olgunlu a eri ir. Hanımefendi ırkına yara anı yapıyordu. bir zamanlar nizâm-ı âlem efendisi olan milletimiz ile ilgili bir haber vardı. millet. gelece in tarihine ta ıyacak yegâne yürütücü. yaratıcı enerji kayna ımızdır.

Geçmi le övünüp kalacak. rûhu aramızda dola ıyor. Dursun. Böyle bir insan. hangi rûh ho lanmaz. Ama. ba kalarına kul olacak nesiller de il. bu vatan. Kendine güvenen. ya arken.Fâni bedeni. torunlarına ne oldu. nerelerde helâk olmaktalar. Bunu u anda hissediyorum. Bugün. Bu devletin. bu bayrak ve bu millet için gerekti inde dü ünmeden. bugün burada konu mamıza. imdi kula ıma öyle diyor: ”Biliyorum. büyüme iste i ile dolu. Bu muhte em tarihin çocuklarına. bilim yapmaz. Bir kere insan Türk ülküsüne inanmı ve rûhu bu istekle dolu ise. Türk ülküsünün gerçekle mesi yolunda. ter dökmez. dü ünen. Osmana a camii avlusundan u urlanıp rûhu Gökala atına binip Tanrı Da ı eteklerine do ru yol aldı ında. tarihini bilen. teknoloji üretmez de ne yapar? Elbet ömrü bu yollarda tükenecektir.medeniyet dünyasına yaratıcılık nedir diye ö retiyordu. anılmaktan kim. bilen var mı? Soran var mı. gözünü kırpmadan ölüme gider. yine nizâm-ı âlem efendisi olacak nesiller yeti tirmeliyiz. böyle bir insanın ömrü bu yollarda tükendi. bu milletin çocuklarının gerçek anlamda yaratıcı yeteneklerini ortaya çıkaracak bir millî e itime ihtiyacı vardır. çok sevdi i Kür ad’ın ordusundan bir günlü üne izin alıp gelerek aramızda varlı ını hissettiriyor. Evet. diyor. yaratıcı ve çalı kan. bir araya gelmemize yol açan ‘nizâm-ı âlem’ erlerinden rahmetli Atsız Be ’dir. gelece in ihti amını yaratacak. O insan. çâre arayan var mı? Ecdadının yaptıklarını ö renip onlara yenilerini ve daha muhte emlerini koyacak nesilleri ye tirmeliyiz. tarih 12 Aralık 1975’i gösteriyordu. hedefi belli Türk ülküsüne inanmı nesiller yeti tirecek bir millî e itime ihtiyaç vardır. sözü 34 .

35 . artık burada dur.uzatma. Türk ülküsü Atsız ebedî vatanında ebediyen ya ayacaktır. buyruk var ben Tanrı Da ı eteklerine dönece im” diyor ve burada sözü bırakıp: Türk milleti bu dünyada var oldukça. diyorum.

N HAL ATSIZ’IN TÜRKÇÜLÜ Ü VE TÜRK DÜNYASINA BAKI I ÖMER ÖZCAN (*) 36 .

smail Aka . E. 1 Ölümünün ikinci yıldönümünde hakkında bir kitap çıkarılması tasarlanmı . stanbul 1976 2 Türkçülerin Kaleminden Atsız .Kafalı . stanbul 2000. Orkun Yayınları .Hacıemino lu. Baskı . Ankara 1967 . Adeta efsanele tirilen ismi yüzünden birçok ara tırmacı yapacakları ilmi mesainin ileride sıkıntı do uraca ı ve husumet çekmeme dü üncesiyle ondan uzak durmayı tercih etmi lerdir . O.2 Ö rencisi Deliorman.Sertkaya) . M. Mustafa Turan . Turan Akkoyun.4 (*) Millî E itim Bakanlı ı Talim Terbiye Kurulu Üyesi 1 Atsız Arma anı . Haz. stanbul 2001 37 . Atsız’ın Mektupları . 3 Mayıs Tükçüler Günü Antolojisi . 3 Altan Deliorman . yakın arkada larından yazılar derlenmi . zmir 1994 . Atsız ve Türkçülük hareketi hakkında bazı makale topluları ne redilmi tir : 3 Mayıs 1944 50. Birinci Cilt . smail Aka. hocası hakkındaki hatıralarını önce Orta Do u gazetesinde tefrika halinde ne rettikten sonra kitap haline getirmi tir. Kur. Türk Dünyası Ara tırmaları Vakfı yayını . (Haz. Turan Akkoyunlu. 2.Refet Körüklü-Cengiz Yavan) .N.Cumhuriyet dönemi Türk dü ünce hayatında iz bırakan önemli isimlerin ba ında gelen Atsız hakkında öhretine mütenasip ara tırmaların yapıldı ını söylemek oldukça zordur.3 Oldukça geni olan çevresine yazdı ı mektupların ancak bir kısmı toplanabilmi . Nihal Atsız ve Nejdet Sançar Arma anı .Güngör . Tanıdı ım Atsız . M. Türk Milliyetçiler Birli i Ankara Oca ı Yayınları . stanbul 2000 4 Yücel Hacalo lu . Cansever Tanyeri. Orkun Yayınları . bazıları Orkun dergisinde ne redildikten sonra kitap olarak basılmı tır. Yay. Afyon 1995 . bazı sebeplerle sonuçlanamayan çalı ma maalesef yıllar sonra basılma imkanı bulabilmi tir.F.Yıl Türkçülük Arma anı . Cahit Telci. Medrese Kitapevi .(Haz . Vefatından sonraki ilk yıllarda çıkarılan hatıra kitabı hakkındaki en derli toplu çalı madır.

çtimaiyat s- Osman F. tecil talebinin kabul edilmemesi üzerine askerli ini 9 ay olarak (28 Etim 1926-28 Temmuz 1927) stanbul’da Ta kı la’da 5. Daha Do rusu Bir Tabirle Yüz Kızartacak Listesi ‘ isimli yazısında bu hocasının portresini çizmi tir . Arap Edebiyatı O. Türk Dili Ragıp Hulusi Özdem.(bk.25 6 5 38 .4 Atsız . s. sayı 20 . bir vazifesinin de nadide yazma kitapları toplayıp Almanya’ya göndermek oldu unu belirtmi tir . Alman Yahudisi oldu unu . Orkun . Sertkaya .Dr. Rescher 6. orta ve lise ö renimlerini stanbul’da muhtelif okullarda yapmı tır. Ankara 1987 . yalnız muayyen kütüphane ve bayilerle mübadele etti ini .5 O tarihlerde Türk Dili ve Edebiyat bölümünde. lk. Garb edebiyatı Yusuf erif Bey. Namık Kemal’in o lu erhü’l-mütûn Ali Ekrem Bolayır. 1926 yılında stanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Edebiyat bölümüne ve stanbul Üniversitesi‘nin yatılı kısmı olan yüksek Muallim Mektebi’ne yazılmı tır. Atsız’ın fizik ve moral tarifinin yapılabilmesi için öncelikle yeti ti i e itim ortamlarının iyi bilinmesi gerekmektedir. edip Ahmet Hikmet Müftüo lu hakkındaki eserinin giri inde önce onun fizik ve moral tarifini yapmı tır. Altan Deliorman . eserlerini yalnız yetmi nüsha bastırıp . Nihal Atsız .piyade alayında er olarak yapmı tır. ran Edebiyatı Tarihi Ferit Kam.Türkçeyi iyi konu amadı ını . sayısında ‘Darülfünunun Kara .Ruh Adam’daki Gerçek Kahramanlar . s.Yek=Osman Re er . Fethi Teveto lu.verdi i Arap Edebiyatı Tarihi dersinin Arap airleri Biyografisi mahiyetinde oldu unu . Türk Tarihi Zeki Velidi Togan. 1932 yılında Atsız Mecmua’nın 17. Askeri Tıbbıye’nin üçüncü sınıfından 1925 yılında tard cezası ile uzakla tırılmı tır. büyük Türkçü. Bir hafta sonra askere ça rılmı . Ekim 1999 .

Tahsin Banguo lu.34 . Ziya Karamuk. edebiyat tarihi ve folklor alanlarının ünlü otoriteleri olmalarında yukarıda adlarını saydı ımız zamanın tanınmı hocalarından ders görmelerinin büyük tesirinin bulundu u muhakkaktır. Dünya Güzeli ‘Sarı ın’ Ne vet (Ne vet Teyze. Orhan Veli’nin müstakbel Büyük A kı Nahit Hanım’ın bulundu unu belirtmi tir. Vefatının 30.s. bildikleri yabancı dillerle dünya çapında tanınan Fuat Köprülü’ye çalı malarında yardımcı olmu lardır. yani Ediz Hun’un annesi). Abdülbaki Gölpınarlı 8.a. stanbul 1995 .Metin Turan .11 Bu ki iler.1998 7 39 . Pertev Naili Boratav’ın Gençlik Döneminden Bazı Özellikler . 10 Çetik. daha ö rencilik yıllarında sahip oldukları ahsi kabiliyetleri. babasının bulundu u ‘Yüksek Muallim Mektebi’ grubunda Ahmet Hamdi Tanpınar . Eski.9 Lisede Boratav’la aynı sınıfta okuyan Niyazi Berkes. Oldukça elveri li bir e itim ortamında yeti en Atsız ve Gökyay’ın tarih ve edebiyat alanı Orhan aik Gökyay . Hz.10 Bu isimlerin gelecekte Türk tarih. Mecdut Mansuro lu bulunmaktadır. Yeni ve Ötesi .g.13 8 Prof. s. edebiyat.Pertev Naili Boratav’a Arma an . 27. bir yıl Hukuk okuduktan sonra Edebiyat Fakültesi Felsefe ubesi’ne girmi tir. Ya mur Atsız.Yılında Nihad Sami Banarlı .2. sa cılık-solculuk hikayeleri ve yolların ayrılmasından önce. Kültür Bakanlı ı yayını . Orhan Amca .m. Ocak 2005 . s. Seçme Makaleler 1 . felsefeci. ükrü Güllüo lu.Kubbealtı Akademi Mecmuası . Pertev Naili Boratav. Nihad Sami Banarlı.7 Atsız’ın yüksek hayatı boyunca gece gündüz birlikte oldu u okul arkada ları arasında Orhan aik Gökyay. yıl 34 .18 9 Mete Çetik . Orhan Okay . Yeniyüzyıl ..34 11 Ya mur Atsız .Dr. s.mail Hakkı Baltacıo lu ve Türk Edebiyatı Tarihi Fuat Köprülü tarafından okutuluyordu.Ankara 1998 .sayı 1 .

A. M. Atsız’ın düünce evreninin te ekkülünde aldı ı e itimin. Avrupa’nın belli ba lı emperyalist devletleriyle. Izveztnıy Neızvestnıy Zaki Valıdı . Yolda baev .tefriki yapmadan her iki dalda da önemli eserler vermelerinin temelinde bu çevrenin tesiri büyüktür. bize kar ı hasmane tutumları a ikar olan kom ularımızın niyetlerinin belli oranlarda hisseleri bulunmaktadır. Köprülü. Atsız . Kısaca bunlar üzerinde durmak gerekir . 40 . Ufa 2000 . Abdülkadir nan . dil Ural bölgesinde do up yeti mesi sebebiyle di erlerine göre farklı bir ortamdan gelmi ti. yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin ya adı ı güçlüklerin. Di er isimlerin Atsız’ın Türkçülük fikrini kazanmasında do rudan tesirlerinin bulundu u söylenemez. Gökyay . Boratav bulunmaktadır . telif etti i Türk Edebiyatında lk Mutasavvıflar isimli büyük eserinden dolayı Türk Kültürü’nün Türkistan ba lantısına vakıftı. Ragıp Hulusi Özdem .12 simlerini belirtti imiz ö retim üyelerinden sadece Togan. 12 Togan’ın memleketi Ba kurdistan’da ne redilen bir kitapta 1928 yılında alınmı bir grup foto rafında Köprülü . Ülkenin ve o ülkenin bir ferdinin dünyaya bakı ında önemli olan bu unsurlar hakkında çok tafsilatlı olarak durulabilir. önemli alan dersleri tarih ve edebiyatın.

Devlet.YEN TÜRK YE CUMHUR YET Cumhuriyetimizin uzun süre Osmanlı mirasına sıcak bakmadı ı. oralarda devlet ba kanlı ı. ayrılıkçı duygularla yeti mi münevverlere sahip olan egemenli imiz altındaki gruplar Avrupa’nın deste i sonucunda teker teker ana unsurdan kopmu lardır. Osmanlıdan kalan asker ve sivil erkandan bir kısmı da etrafımızda yeni kurulan devletlerde çalı mayı tercih etmi . Osmanlı devleti bünyesinde çok farklı milletleri barındırmı tır. Avrupa’nın ilim. 41 . Ba ta devletimizin banisi Mustafa Kemal olmak üzere silah arkada ları ve sivil bürokrasinin tamamına yakını Osmanlı döneminin mekteplerinden mezun olmu lardır. Karde inin Irak’ta vazife almasına ra men airimiz Ahmet Ha im Türkiye’de kalmı tır. Yeni devlet asker ve sivil bürokrasisini olu tururken milli mücadeleye dü manlıklarını açık olarak gösteren az sayıda insanı dı lamı geriye kalanların tamamını istihdam etmi tir . ba bakanlık makamlarına kadar yükselmi lerdir. adeta reddi miras etti i bir gerçektir . Milletle me sürecine erken giren. 1789 Fransız ihtilali ile dünyada milliyetçilik dü üncesi yayılmaya ba lamı tır. iktisat ve askeri alanda gerçekle tirdi i büyük geli melere ayak uyduramaması sonucunda sürekli gerileyip toprak kaybına u ramı tır.

Güz 2003 . Milliyetçilik bir dü ünce akımı olarak 19. daha sonra dünyaya yayılmı tır.13 1930 yıllarda çıkarılan yeni kanunlar ve talimat-namelerde Türk kavramına vurgu yapıldı ı ve öne Soner Ça atay. Dünya Sava ları arasındaki dönemle alakalı çalı malar azdır. Toplum ve Bilim . sayı 98 . Türk milliyetçili inin de i ik evreleri üzerine çok sayıda eser yayınlanmı olmasına ra men. Türkiye. Bu sebeple bizatihi kendisi azınlık mensubu olan ara tırmacının çalı malarının bütünü tahlil edildi inde tarafsız kalamadı ı açıkça görülür. yüzyılda do mu ba ımsız ulus-devletlerin kurulu unu hedefleyerek önce Avrupa’da. çözüm yolları üretmeye çalı maları kaçınılmaz olmu tur. Türklerin anlı bir devlet oldu u fikrinin önem kazandı ı bu dönemde Ankara’nın kati bir Türkiye vizyonu vardı.168 13 42 . ki sava arasındaki dönemde çevremizdeki ülkelerin ço unlu unda tek partilerin otoriter veya fa ist. Bu artlar Cumhuriyet döneminde ulus-devletin kurulmasından çok önce Türk milliyetçili inin temellerinin atılmasına zemin hazırlamı tır . 1930 lu yıllarda Türkiye’ye benzeyen bir çok ülkede milliyetçilik akımı güç kazanmı tır. baskıcı rejimlerinin varlı ı görülmektedir. Çalı maların çounlu u azınlıklar üzerinde ki baskıların ortaya konulması ekseni üzerine oturtulmu tur. s. gururu incinmi bir ülke durumuna dü ürülmü tür.Devletin da ılma sürecinde yeti en Türk münevverlerinin bu kötü gidi ten etkilenmi ler. Bu dönemle ilgili olarak yapılan çalı malarda ilmi tarafsızlı ın korundu unu söylemek zordur. geçmi teki imparatorluktan geriye kalan topraklarla yetinmek durumunda kalmı . Kim Türk kim vatanda ? Erken Cumhuriyet dönemi vatanda lık rejimi üzerine bir çalı ma . ve II. I.

s. 1936 yılında kabul edilen Cemiyetler Kanunu etnik ve dini azınlık gruplarını temsil eden derneklerin kurulmasını yasaklamı tı. devletin sonrada kaybetti i geni toprak parçasının bir ucunca babasının memuriyeti sebebiyle kısa bir müddet olsa da ya amı bir insandır.çıkarıldı ı görülür. a. Yabancı okullardan diploma almı Türk olan doktorların Türkiye’de doktorluk yapabilmeleri için doktorluk derecelerinin Sa lık Bakanlı ı tarafından kabul edilmesi yeterliydi. 12 Mayıs 19287de 1246 sayılı Kanun yürürlü e girdi.. 1931 yılında çıkan Matbuat Kanunu’na göre ancak Türk olanlar dergi ve gazete sahibi olabileceklerdi. 11 Nisan 1928 tarihinde kabul edilen ‘Tababet ve uabatı San’atlarının Tarzı crasına Dair Kanun‘ ile ülkedeki doktorların stanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu ve Türk olmaları artı getirildi.168-169 43 . Bu gibi örnekleri ço altmak mümkündür .m. Bu ortam içinde yeti en aydınların etkilenmediklerini söylemek güçtür . ebeler ve hem ireler de Türk olmak zorundaydı. 1924 yılında TBMM. boyskavntik veya di er herhangi nam ve unvan altında izcilik te kilatı olu turma hakkı münhasıran Türk vatanda larına verildi. Babasının 14 Ça aptay . Di çiler. Dü ünce dünyasının olu umunun ana hatlarını çizmeye çalı tı ımız Atsız’da Osmanlının da ılma döneminde do an. Türk vatanda larının sahip oldu u irketlerin gümrük vergilerinden muaf olmalarını sa layan bir kanunu kabul etti. 14 15 Mart 1926 tarihinde kabul edilen Memurin Kanunu’nda memur olabilmek için Türk olmak gereklidir artı vardı.g. ke aflık. Bu kanunla Türkiye Cumhuriyeti dahilinde gerek mekteplerde gerek mektep haricinde izcilik.

Dünya Sava ı öncesinde manevi vatan duygusunun güçlendirilmesi amacıyla bir kahramanlık tarihinin icat edilmesi gerekti ini yazmı tı. gelece i geni ekilde etkileyecek ekilde ne riyat yaptıkları bir dergidir. I. bazılarına göre ise tamamladı ı Türk tarihi ile alakalı eserinin gün ı ı ına çıkmaması ayrı bir üzüntü ve merak kayna ıdır . Süvey ’te talyan çocuklarıyla sürtü melerinin ruhunda derin izler bırakması muhtemeldir. Takdirini kazandı ı.2005 15 44 . O lu Ya mur Atsız . Bu dü üncesini Genç Kalemler’de ne redilen bir konferansında dile getirmi tir . Tercüman . onun da 1950’lerden kalma ve ileride kaleme alınması mutasavver bir Türk tarihine dair son derece kabataslak bir yazım planı oldu unu belirtmektedir : ‘Zaruri Bir Açıklama ‘ .1. Bu etki sadece ttihat ve Terakki ile sınırlı kalmamı . sava ın sıkıntılarını bizatihi ya amı tır . I. mü külpesent ve irdeleyici bir karaktere sahip olan bnülemin Mahmut Kemal nal‘atlıyı atından indirecek derecede iddetli yazılar yazdı ını ifade etmi tir Atsız. Hakkındaki biyografi yazılarında ahsiyeti üzerinde kısa de erlendirmeler yapılmı tır. Cumhuriyet döneminde de devam etmi tir. Onun hayatının son yıllarında kaleme almakta oldu u. 14. lk gençlik yıllarında da ılmanın acı veren tesirlerini. babasının ölümünden sonra annesi ve karde iyle bütün evrak-ı metrukesini titizlikle aradıklarını fakat yazıldı ı söylenen tarih kitabı ile ilgili metne ait tek bir ize rastladıklarını . az sayıda yazarın.Genç Kalemler. Türk Tarih Kongresi’nde Maarif Vekili Esat Bey.Kızıldeniz’de bulunan Malatya gambotunun süvarisi olması.15 Ziya Gökalp. edebiyat tahsili yaptı ı halde ilk planda tarihi ele alması sebebiyle umumiyetle tarihçi olarak bilinir.

Biz muallimler ve mürebbiler. 9. kültürel kimli in geli tirilmesi gibi bir çok ö eyi seçilmi olay ve olgularla besledi i dü ünülmektedir . s. bireyin vatanda lık e itiminde bir araç olarak algılana gelmi tir. di er herhangi bir vatanda tan farklı olarak bu tarihi hakikatleri yalnız ö renmek ve bilmek de il ellerimize teslim edilmi olan memleket çocuklarına. memleket gençli ine ve hatta bütün vatanda lara ö retmek ve milli ve medeni vasıflarımızı. Tarihin vatanda lık e itimi kapsamında milli duyguların geli mesine . Tarih tedrisinde birinci vazifemiz milli tezin mahfuziyetidir. Cumhuriyet tarihçili i . 31 45 .17 Tarihe gelece in toplumunu hazırlamada bir misyon yüklendi i takdirde .Dr. insan hakları demokrasi ve kültürel haklara saygı . talebe için milli ve vatani bir mükellefiyettir ‘demi tir.16 Bilime pozitivist yakla ımlar bilimin do rudan veya dolaylı olarak toplum hayatına katkısı oldu u görü ünü savunurlar. kabiliyetlerimizi kendilerinde milli mefkure. Dursun Dilek . milli uur halinde ya atmak ve yükseltmek gibi mukaddes bir vazifeyi ve mesuliyeti omuzlarında ta ıyan kimseleriz.2004 17 Yrd. muallim için. Tarih Derslerinde Ö renme .5. Milli tezimizi çürütecek mevzulardan uzak kalmak her birimiz için. Doç. Milliyet Popüler Kültür . tarihin geçmi ten toplanan verilerle gelece i ekillendirmede bize dersler veren ve 16 Murat Belge . Bu anlayı ın temelinde u ra ılan bilim dalının faydalı oldu una dair genel kabul görmesi için gerekçeler olu turulması dü üncesi yatmaktadır.Ankara 2001 . Tarih.

sosyalle me ve vatanda lık e itimi ne katkıda bulunma amaçlanmaktadır. moral ve kültürel de erleri a ılamak açısından Türk toplumunun 46 . Bunlar belli bir zaman diliminde ya ayan tarihi ki iliklerin meydana getirdi i olaylardır. Bu olaylar ve tarihi ki ilikler ancak devrinin kültürel ve tarihi özellikleri göz önünde bulundurularak anla ılabilir. Mesela okullarda okutulan tarih dersinin ö rencilerin moral geli imine katkıda bulunması dü üncesinden hareketle Amerikalı ara tırmacılar tarihin önemli olaylarının ö retimi yoluyla insan davranı ının nedenlerini anlama kabiliyetini ö rencilerde geli tirmeyi hedeflediler .ilmi açıdan genellemeler ve teoriler üreten bir disiplin olaca ı dü ünülebilir . sosyal bilgiler derslerinin amaçları üzerine ilmi ara tırmalar yapılmı tır. Tarih dersinin bir sosyalle me aracı olarak kullanılması. Tarih ö retimi yoluyla ö rencilerin ki ilik geli imi. Tarih e itimi vatanda lı duygusu.Böyle bir projenin amacı hukuk. Okullarımızda okutulan tarih. milli çıkarlarımızı ve demokrasiyi üstün tutma uurunu ve davranı ını kazandırmak amacı bulunmaktadır . ahlak ve vatanda lık e itimine katkıda bulunacaktır. Bu amaçla hazırlanan programların temelinde milli ba ımsızlı ımızın ve demokrasinin de erini kavratmak. Tarihi olayların her biri tek ve tekrarlanamaz olarak kabul edilir. ö retim programında yer alan di er derslerin pratik anlamda faydalı olması kaygısından kaynaklanmı tır. yurt ve millet bütünlü ümüzü korumak. Bu sebeple tarih ö retiminin kapsamı demokrasi ve moral e itimini de içine alacak ekilde geni letilmi tir. Bu olaylar özel artlarda meydana gelmi lerdir ve tarihi olarak her biri ayrı bir vakıadır.

sosyal bilimci ve tarihçi gibi geçmi i yorumlayarak ve yapısını ayrı tırarak yeniden yaratması gerekmektedir . Cumhuriyetin ilanının hemen sonrasında Maarif Vekili smail Safa Özler’in ilan etti i Maarif Misak-ı’nın genel amacı ‘Türk Milleti’ni medeniyet safında en ileri götür47 .ihtiyaçlarını kar ılamak üzere düzenlenmi tir. 1924 sonrasında e itim politikasında yapılan yenilikler üç döneme ayrılmaktadır . siyasi ve sosyal de iimle iç içedir. Tarih ö retiminin ö rencilere tarihi duyarlılık. Ö rencilerin ula aca ı bu farkındalı ın demokratik toplum içinde sosyal geli imin süreklili ine yardımcı olaca ı dü ünülmektedir . 1. ilmi yakla ım. Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile birlikte. kronolojiyi bilme. kültürel miras ve Türk toplumunun de erlerinin farkına varmaları açısından milli tarihin önemli olaylarını kapsamaktadır.Demokrat Parti (1948-1960) 3. tarih ö retiminin geçmi i aynen yansıtmak yerine.Ço ulcu Toplum (1960-1970) lk dönemlerde toplumun do ulu ve dini yapısını laik ve batılı anlamda de i tirmek amaçlanmı tır. Sosyal bilgiler e itimi programının tarih kısmı. bütün e itim kurumları sistematik olarak Milli E itim Bakanlı ı’nın kontrolü altında toplandı. üniter yapıda bir ulus devlet anlayı ına sahip olmasının ardından. E itim anlayı ının de i imi.Cumhuriyet dönemi radikal hareketler (1923-1948) 2. Hükümetlerin siyasi hedefleri e itim politikalarını do rudan etkilemeye ba ladı . ö rencileri kendi milli kimlik. Türkiye’nin milli mücadele dönemi sonrası. tarihçiler gibi çalı ma. dei im ve süreklilik gibi kavramları kazandırması gerekti i dü ünülmekte .

Gökalp. Modern e itim süreci iki temele dayandırılmalıdır. Ço ulcu toplum olarak nitelendirilen son dönem . milli kimli in yorumuyla birlikte ifade edilen ve dü sel bir toplum vaat eden klasik milliyetçilik fikrine sahipti. inkılapçı. halkçı. Türk olmak haysiyetinin gerekli kıldı ı bu amaca en kısa zamanda varmayı mümkün kılacak irade ve kudrette yeti tirmektir ‘ eklindedir . Klasik milliyetçili in yükseli i sıkı bir ekilde yaygın e itim sistemiyle ba lantılıdır. Maarif Misak-ı nın özel amaçları arasında ‘Milliyetçi. Klasik milliyetçilikte e itim özellikle milli tarihin oynadı ı rol ile birlikte insanlara kendilerinin aynı milli toplulu a ait oldukları dü üncesini vermeyi sa layacaktır 48 . bir ülkenin geçmi inin özel bir yorumuna dayandırılan –ulus devletin yükseli i. Bunlar milli e itim ve uluslar arası veya evrensel ö retimdir. laik Cumhuriyet vatanda ları yeti tirmek ‘ifadesi yer almaktadır. Gökalp Türk milletinin modern hayatının Türklerin kültür. Demokrat Parti döneminin sosyal politikası laik demokratik devlet yapısı içinde dini ve milli kültür deerlerine dayalı ekonomik.laik devlet yapısı içinde kültürel ço ulculu u i aret etmektedir .mek ve yeni nesilleri. gelenek ve de erlerinden çıkarılması gerekti ine inanmı tır. 1936 yılından itibaren ilkokul programının amaçları tamamıyla milliyetçi ve devrimci bir nitelik kazanmı olan CHP’nin milli e itim programına dayandırılmı tır . sosyal ve kültürel geli im atılımını ihtiva etmektedir .

20 Atsız’ın siyasi bir hareket olan ‘Ülkücülük’ üzerinde etkisini . 1994 Buca Sempozyumu .Sosyal yapılandırmacı olarak Gökalp . sayı 100 . akademik hayatının ilk merdivenlerini çıkmakta olan genç bir ara tırma görevlisi incelemi . Bahar 2004 . Bu yolda en fazla ele tiriye muhatap olanların ba ında Atsız gelmektedir. de i melerin sebepleri ilmi tenkit süzgecinden geçirilmelidir. kısa tarihçeleri ile birlikte bir rapor haline getirmi tir. E itim sistemimizde milliyetçilik fikri ulus-devlet ideolojisinde ifadesini buldu. s. Haz.18 Cumhuriyet dönemi dü ünce akımları. milli kültür ve e itim konularında ki görü lerini. Yay. stanbul 1995 . Bu çalı malar yapılırken ilmi tarafsızlıktan taviz verilmemesi. Cumhuriyetin banisi Atatürk’ü tartı maktan çekinenler sistemli olarak bazı fikir adamları üzerinden sisteme ele tirilerini yöneltmenin kendileri için daha hayırlı oldu unu dü ünmektedirler. 19 Tarih Ö retimi ve Ders Kitapları . Temir.20 Sosyal ilimler elbette her türlü konu ile ilgilenecektir. 1960 yılında toplanan Milli E itim urası’na sunulmak üzere. oldukça yanlı sonuçlara ula mı . hareketin siyasi önderi ile Atsız arasındaki gerilimin boyutlarına bile nüfuz edememi tir : Cenk Saraço lu . Türkiye’nin entelektüel ve e itim anlamında ça da la masında önemli yere sahiptir. Ülkücü Hareketin Bilinçaltı Olarak Nihal Atsız .19 Cumhuriyetin en azından tek parti dönemine ele tirel yaklaımlarda fikirlerini açık olarak belirten ara tırmacı son derece azdır. Salih Özbaran . Milliyet Ülküsü çinde Bilim ve E itim .100-124 18 49 . ilmi tarafsızlı ı bir kenara koyması sebebiyle sathi kalmı . Toplum hayatımızın geçirdi i evreler. e itim uygulamaları üzerine genel ele tiriler yapılmaktadır. Ahmet Temir . Dr. ki ilere ve hadiselere pe in hükümlerle yakla ılmaması gerekmektedir . Tarih Vakfı Yurt Yayınları .Ankara 1961 . Toplum ve Bilim .

e. orta boylu.. Ruh.352 23 Altan Deliorman .Cilt 4 . eksiklik yahut çeli ki yoktu.s. öfkesi. Be endi i bir hareketi. Tepkileri. Modern Türkiye’de Siyasi Dü ünce : Milliyetçilik . aradan birkaç ay geçtikten sonra Emniyet Müdürlü ü’nde önüne konan foto rafın hesabını vermek durumunda kalmı tır . ailesine ba lı bir erkektir. dolgunca.s. stanbul . 2002 . azarlaması. kim Mehmet Çınarlı . üste do ru çıkıkça bir alna sahip. Atsız’la resim çektirmek bazı ö rencilerin geleceklerini karartmaya vesile olacaktır . saldırgan ve provokatif üslubu yüzünden yönetici elitlerin hı mına u ramı bir dava adamıdır. çok geni . Bir ara tırmacıya göre Atsız. kafa ve fikir yapısında herhangi bir bo luk. mecbur kalmadıkça kalabalı a girmez. affedi i ve müsamahası hep bir düz hat takip ederdi. sessizli i ve yalnızlı ı tercih eden.23 Kalabalıktan ve sıkı ık yerlerden ho lanmaz.Tanıdı ım Atsız . s. Hatıraların I ı ında .22 Ö rencisinin tarifiyle. s.36 Güven Bakırezer . burnu hafif kavisli. saçları sa yandan ayrılmı . Nihal Atsız .11. gözleri ate parçası gibidir. stanbul 2000 . 24 Deliorman . 1944 yılında Orhun dergisinde dönemin ba bakanına hitaben yayınladı ı açık mektuplarda kendisine hakaret etti ini ileri sürerek Atsız’ı mahkemeye vermi ti. alkı ı.24 En mühim hususiyeti ahsiyetinin tam bir bütünlük arzetmesidir.21 Atsız’ın Türk dü ünce hayatındaki yerine i aret etmeden önce karakter yapısının ve haleti ruhiyesinin bilinmesi gerekmektedir .Sabahattin Ali . Duru manın yapıldı ı gün mahkemeye dinleyici olarak giden Siyasal Bilgiler Okulu ö rencisi Mehmet Çınarlı adliyeden sonra Atsız ve arkada larıyla Gençlik Parkı’nda foto rafçılara poz vermi . stanbul 1984 . a.16 22 21 50 .Orkun Yayınları .12. sevinci takdiri.g.

çocukların var mı sorularının tevcih edilmesinden anla ılmaktadır . s.konu maları ve mektuplarında bu yönü bariz bir ekilde görülür.133-138 25 51 . sayı 77 .28 So uk bir kı günü kurban bayramında Osmana a Camii’nde cenaze namazı kılındıktan sonra safta duranlardan Fethi Gemuhluo lu. Bir Yi it Adam . aceleci ve teheyyüci bir ruh yapısına sahipti. ‘Liselerin dört yıla çıkarılmasıyla olu an bo luklar seminer denilen serbest saatlerle doldurulur ve sözü sohbeti çekilen hocalar seminer saati tertip ederlerdi.27 Devlet yöneticilerinden uzakta kalmı . sayı 305 . Mehmet Uzun (Babao lu) . Ben iki hocanın pe ine dü mü tüm. çok heyecanlıydı. sayı 15 . çok akacıydı . do ru bulmadı ı bir hareketi de nereden gelirse gelsin öfkeyle kar ılardı. Aralık 1988 .5.25 Dava ve hapishane arkada ı Eri ’e göre.6 27 Be ir Ayvazo lu . s. Aralık 1988 .’demektedir. Bo aziçi . Biri Nihal Atsız. akalarına kendisiyle istihza edecek bir çe ni vermekten çekinmezdi. Nihal Bey. s. kendisine evli misin . kılınçlı. senatörlük ve Milli E itim Bakanlı ı yapan Tahsin Banguo lu ile yıllardır görü medi i ve haberle medi i . yakın dostları ve arkada larının ikbal günlerinde bile bu tavrını devam ettirmi tir. isteyen istedi i seminere gidebiliyordu. M. takdirle. Yaz 1999 . milletvekilli i . Mart 1999 . Hüseyin Nihal Atsız’dan Tahsin Banguo lu’na .16 28 Sınıf arkada ı olup . seminerlerinde Türkçülü e davet eder tarzda konu urdu.26 Atsız’ın dü ünce çizgisine pek yakın olmayan ba ka bir ö rencisi de. Ugur Derman Anlatıyor :Ben ki Nesil Arasında Köprü Oldum . di eri Mahir z. s. Türk Edebiyatı .Atsız’dan Hatıralar .yaparsa yapsın. Hangi sınıftan olursa olsun. sayı 77. Bo aziçi . dö ü lü hikayeleri ve romanları okumaktan ho lanırdı. Necmeddin Hacıemino lu . Müteferrika .10 26 Muzaffer Eri .

Tural . 1922’de Askeri Tıbbiye’ye girmi ti. Kür ad. gerçek anlamda bir er ki inin namazını kıldık‘ demi tir . çok yakınında bulunanların aktarımlarına göre imkan oldu unda tek arzusunun Harbiye’de ö retmenlik oldu unu dile getirmi tir. 20 30 Sadık K. Bu arzusu devlet gelene imizde en eski kurum olan ordunun belkemi ini te kil eden genç subay adaylarıyla do rudan muhatap olmaktan kaynaklanmı olmalıdır. Delikurt’ta Murad’ı zaman zaman kendi mizacının unsurları ile bezemi tir. Dü üncelerinin tebli inde ikinci bir yol olarak sanatı seçmi tir. CVII 52 . Var olan küçüklük ve çirkinliklerden mazinin epik ve muhte em devirlerine kaçmaya e ilimli bir mizaçta olmalıdır.29 Atsız. yıl :33 . Atsız Arma anı . Kubbealtı Akademi Mecmuası . zengin bir muhayyileye sahip olması gerekir. Tonyukuk ve Urungu’yu. fakat kendine mahsus bir tarzda yazılmı olan Ruh Adam. stanbul 1976 .tezkiye yapıldıktan sonra yanındakilere ‘Allah’a ükür. Atsız’ın 29 Dr. Zaten lise tahsilini tamamladıktan sonra. milli uurla yo rulmu . Tarihi roman ve Atsız’ın tarihi romanları üzerine dü ünceler . Emin I ık . lmi birikimi ve mizacı sanatta tarihi romancılı a yönelmesinin ba lıca saikidir. sayı 4 . Edebi türde.30 Bozkurtlar’da Bö ü Alp. engin ve co kun bir ruha. Askerli i çok sevdi i ve temel bir meslek olarak gördü ü için bu yolda hizmet vermeyi dü ünüyordu. s. Tarihi roman yazarı. Ö retmenlik mesle ini çok sevmesine ra men ö rencileriyle ba ba a dersanede kalabildi i yıllar oldukça sınırlıdır. Bu yolda ö retmenli i bir vasıta olarak görmü tür. Ekim 2004 . s . Bir Er Ki inin Ardından . Elbette dü ünen bir kafa olarak birikimlerini gençlere ve topluma aktarmak istemi tir.

Deliorman’ın onunla yaptı ı görü melere göre 1956-57’lerde ise henüz tam eklini almadı ı tahmin edilmektedir. Atsız’ın ö retmenlikten alınıp 1952 yılında Süleymaniye Kütüphanesi’nde görevlendirilmesinden sonra kafasında ekillenmeye ba ladı ı. hayattan ve kendi çevresinden seçmi tir. s. Ruh Adam’da de i ik tipler ve karakterler canlandırılmı tır. Basım yılına kadar üzerinde 15 yıldan fazla çalı tı ı anla ılmaktadır.romanları arasında müstesna bir yer i gal eder. e i Bedriye Atsız’dır. Orkun . Atsız romanının kahramanlarını önemsiz birkaç tip dı ında. 31 Altan Deliorman .28 53 . Romanın asıl kahramanı Selim Pusat Atsız’ın kendisidir. A ustos 1999 . Ay e Hocanım. 31 lk baskısı 1972 yılında yapılan romanın konusunun. Türklerde milliyet uuru slamiyetin kabulünden sonrada uzun bir süre ya amı tır. Mahmud döneminde Re id-el Din Tarihi’nin Türk boylarının ilk tarihini ele alan birinci kitabı Farsçadan Türkçeye çevrildi. Ka garlı Mahmut’un Divan-ı Lügat’ında milliyet uurunun izleri açıkça görülmektedir. Dü ünce tarihimizde millet fikrinin ortaya çıkması ve bu fikre dayalı olarak milliyetçilik Türkçülü ün tekamülüne ba lı olarak ortaya çıkmı tır . TÜRKÇÜLÜ ÜN DO U UNDA ETK L OLAN FAKTÖRLER Tarihte milliyetçili i devlet siyasetinde temel yapan ilk devlet adamı Asya Hun mparatorlarından Çiçi’dir. Osmanlı hanedanının soyu O uz Han’a dayandırıldı. sayı 18. Ruh Adam’daki Gerçek Kahramanlar . Osmanlılarda II.

Bu mezhep içinde bir çok etnik grup yer almı tı. ilerleyen süreç içinde devamlı toprak kazanmı tır. 1856 Islahat Fermanı’yla gayri müslim teb’alar birçok haklar kazanarak millet olma yolunda bir zemin temin etmi lerdir. Araplarda dı etkilerle genellikle milliyetçilik hareketi aydın kesimine münhasır olarak kaldı. Bu sistem içinde Rum toplumu de il. Abdülhamid’in slamcılık siyaseti ayrılıkçı hareketleri geciktirmi tir. Kafkaslarda aleyhimize büyümeye ba lamı bo azlara ve stanbul’a gözünü dikmi tir. Osmanlı devleti. yüzyılda Osmanlı devletinin genel durumu. diniydi. hızla Balkanlara inmi tir. toprak kayıpları bir çok gerçeklerin anla ılmasına sebep olmu tur. denge siyaseti ile varlı ını devam ettirmeye gayret etmi tir . yüzyılın ikinci yarısından sonra Türk olmayan Müslüman unsurlar arasında da milliyetçilik hareketleri yayılmaya ba ladı. Giderek sırasıyla Rum. Ortodoks milleti vardı. Türkiye dı ındaki Türk gruplarında 54 . Bu sistemde millet tabiri etnik de il. II.19. Ezeli dü man Rusya büyümek için Osmanlıyı kendisine hedef seçmi . dini grupları belirtmek üzere cemaat kar ılı ı olarak kullanılıyordu. Batıda Fransa ve ngiltere kapitülasyonlar ve yeni sömürgeler kazanmada birbiriyle amansız yarı a giri mi lerdir. Batı dünyasındaki Türkiyat çalı malarının Türk aydınları üzerinde büyük etkisi olmu tur. 1783 yılında Kırım’ı i gal etmi . 1774 Küçük Kaynarca Antla ması ile Ortodoks teb’anın koruyuculu unu üstlenmi tir. Osmanlı yönetimi ça da la ma hareketleriyle devleti ayakta tutmaya çalı mı . 19. Ayırt edici çizgiler milli de il. milliyetçilik hareketleri öncesinde bünyesinde bulunan çok sayıda etnik grup ve toplumu millet sistemi adı verilen bir yapı içinde te kilatlandırmı tır. Ermeni ve Musevi cemaatlerine millet nizamnamesi verildi.

Nasiri tarafından yürütülen milli uyanı hareketi giderek büyük bir e itim reformu do urmu tur. Yine ba ka bir Azerbaycanlı Hüseyinzade Ali Bey. Tanzimat döneminde Türkçülük kültürel milliyetçilik çerçevesinde sade bir dil yaratma gayreti olarak ortaya çıkmı tır. Onlar arasından yeti en A ao lu Ahmet Osmanlılarda Türkçülü ün tebli inde önemli bir görev ifa etmi tir. Hüseyin Feyizhani. Millet hayatında din kadar önemli olan ikinci faktör olan milliyet duygusu da önem kazanmaya ba lamı tır. Daha önce Türkçülük siyasi bir akım haline getiril55 . tarih ve edebiyat sahalarında ki çalı malarla kültürel temelleri atılmı tır. E itimi halk arasında yayılması için herkesin anlayabilece i bir ekilde yazı dilinin sadele tirilmesi çalı maları konu ma ve yazı dili ikili ini ortadan kaldırmayı hedeflemi tir. Me rutiyet öncesinde dil. Dil ve edebiyat alanında görülen ilk Türkçülük hareketinin önderi Ahmet Vefik Pa a’dır. Süleyman Pa a. Cedit hareketinin Azerbaycan’da güçlü izleyicileri olmu tur. Milli kültürün in a edilmesine öncelik verilmi tir.geli en Türkçülük hareketi bilhassa Rusya’da ilk olarak dil Ural merkezli olarak ortaya çıkmı tır. Ali Suavi dil ve tarih alanında Türkçülü e özen gösteren ilk isimlerdir . Kursavi. II. Batıcılık. Mercani. Türk milliyetçili inin II. Ne retti i Tercüman gazetesi zaman zaman yasaklanmasına ra men Osmanlı topraklarında bile dikkatle izlenmi tir. Sadece Rusya Türkleri içinde de il bütün Türk dünyası üzerinde büyük tesir yaratan smail Gaspıralı e itim yoluyla modernle menin temellerini atmı tır.Türkiye’de etkili olmu tur . slamcılık ve Türkçülük bu dönemde görülen belli ba lı fikir akımlarıdır. Me rutiyet döneminde fikir akımları ve tartı maları belirginle meye ba lamı tır.

hem de bir gayedir‘ demi tir. siyaset ve güzel sanatlar gibi bütün hars sahalarında vatanda ları yeti tirmek için 56 . ttihat ve Terakki’nin merkezinde görevli bulunan Ziya Gökalp Ocak yönetiminde resmen görev almamı tır . Müstakil bir siyasi fırka kurmak için ba kanlık görevinden ayrılan Ahmet Ferit Tek’in yerine 1913’te Hamdullah Suphi’nin seçilmi tir. Turan iirini ne retmesi Türk gençleri üzerinde derin tesirler yapmı tır. Türkçülü ün resmi ideoloji oldu u anlamını ta ıyan ifadeler kullanıldı. ilim. Türkçülük fikrinin ideologu ziya Gökalp Türkçülü ün Esasları eserini bu dönemde ölümünden bir yıl önce ne retmi tir. Atatürk 5.1931 tarihinde ‘Türk Ocakları Cumhuriyet Halk Fırkası’nın hars ubeleridir. Me rutiyetin ilanıyla Türkçü fikirler siyasi hayatta ye ermeye ba lamı tır. Yeni dil anlayı ını savunan Genç Kalemler hareketine Ziya Gökalp’in katılması. 1929 yılından sonra zirveden ini ba lamı tır.memi ti. Fikri hayatta millete mürebbilik yapacak. II. Bazı ara tırmacılara göre 1923-1931 yılları arasında Türkçülük fikri devlette tek hakim ideolojidir. Bu cemiyet Türk Ocaklarının kurulu çalı maları sırasında ortaya çıktı ı için fazla varlık gösterememi . Türk Derne i’nin kurulması ve Genç Kalemler hareketi bu uygulamanın ilk örnekleridir. iktisat. Fiili kurulu u 20 Haziran 1911 tarihinde gerçekle tirilen Türk Ocakları resmen 12 Mart 1912 tarihinde açılmı tır. Türk Yurdu Cemiyeti 1911 yılında kurulan ikinci Türkçü dernektir. Türkçülük fikrini ta ıyanlar bütün bürokratik kademelere hakim olmu lardır. kurucuları bilahare Türk Ocakları içinde yer almı tır .2. 1929 yılında çi leri Bakanı ükrü Kaya Elazı ’da ‘Türkçülük bizim için hem bir mesnet .

Atsız 15 Mayıs 57 .pi valık edecektir. Serteller. Türkçülük hareketi Ocak’ın kapatılmasıyla fazla sarsılmamı tır. Atatürk daha sonra ‘Aynı cinsten olan kuvvetler birle melidir‘ diyerek Türk Ocakları’nın istikbali ile ilgili dü üncesini ortaya koymu tur. Onun tenkit oklarından Türk Ocakları reisi Hamdullah Suphi’de nasibini almı tır . liberal dü üncenin savunucusu olduklarını ileri sürmekle birlikte Nazım Hikmet’i himaye etmi . Yalnız devlet kendisinin dı ındaki hareketlere fazla göz yummamı tır . Gayemiz çok faydalı oldu u kanaatimiz bulunan bu yol üzerinde bütün milleti hemahenk olarak beraber yürütmekten ibarettir‘ demi tir . 1929 yılında Resimli Ay mecmuasında Nazım Hikmet ‘Putları Yıkıyoruz’ adı altında açtı ı geni bir kampanya ile Türk dü ünce hayatının sembol isimleri üzerinde süpekülatif fikirler ileri sürmü tür. bilhassa Sabiha Sertel liberalizm kalkanı gerisinde yürüttü ü tahripkar faaliyetlerden sonra Türkiye’yi terk edip muhacir oldukları dönemde TKP’nin yönetici kadrosunda çalı mı tır. Hocası Köprülü. Resimli Ay dergisini çıkaran Serteller. Nazım Hikmet’in tanınmı Türk fikir adamlarına kar ı tenkit dozunu a an karalama kampanyasına giri ti i dönemde kar ısında duracak kuvvetli bir kalem ve organize bir gençli in bulundu u söylenemez. Atsız 1930 yılında Üniversiteyi bitirmi tir. Marksist fikirlerini propaganda etmesine zemin hazırlamı lardır. Ocak kurultayı 10 Nisan 1931 tarihinde toplanmı ve CHF’sına iltihak kararı almı tır . Bakanlık nezdinde tavassutta bulunarak yatılı okuması sebebiyle liselerde 8 yıl ö retmenlik yapmak mecburiyeti bulunmasına ra men 25 Ocak 1931 tarihinde kendisine asistan tayin ettirmi tir .

32Yazısına Türkçülü ün Türk Milliyetçili inin adı oldu unu belirterek ba lamı tır. Makaleyi ülkü yazılarını toplayan kitabına da almı tır : Türk Ülküsü . Ülküler hakikatle hayalin karı masından do mu olan. s. Cumhuriyet devrinde Türkçülü ün öncüsü olmu tur. düne bakarak yarını arayan. sayısında ne redilmi tir . Milletler ölebildikleri kadar ya ama hakkına maliktirler . fikriyatının temel ilkelerinde de i me olmaması sebebiyle aynı yazıyı 21 yıl sonra çıkardı ı derginin ilk sayısına koymakta beis görmemi tir . Bu sebeple ana konumuz Türkçülü ü hakkında son dönemde çıkardı ı Ötüken dergisindeki yazılarına bakmak gerekir . ATSIZ’IN TÜRKÇÜLÜ Ü Atsız hakkındaki ara tırmalarda fikri hayatı bir bütün halinde ele alınmı tır. Af in Yayınları 32 58 . Ocak 1964 de yayın hayatına giren Ötüken’in ilk sayısındaki yazısı ‘Türkçülük ‘ adını ta ımaktadır. Atsız’ın bu yazısı ilk olarak Orhun dergisinin 1 Ekim 1943 tarihinde çıkan 10.19-20 . Ankara 1966 .1931’den itibaren 25 Eylül 1932’ye kadar Atsız Mecmua’yı 17 sayı halinde ne retti. ülküsüz milletlerin en talihlisinin nihayetsizlik ve sönük kalmaya mahkum oldu unu vurgulamı tır. milletlere hız veren ve u runda ölünen büyük dileklerdir. Atsız . Aslında fikir dünyası bütünlük arzetmekle birlikte dünyanın ve Türkiye’nin geli imine paralel olarak bazı konularda hassasiyeti muhakkak farklı olmu tur. Türkçülü ün bir ülkü. ülkülerin milletlerin manevi gıdası. Ba lı ının altında ‘Türkçü ve Köycü’ ibaresi bulunan dergide edebiyat ve tarih bilginlerinin bulundu u geni bir kadro yazmı tır.

1962 yılında çıkmaya ba layan Orkun dergisinin birinci sayısında ‘Türk Milleti’ne Ça rı’ ba lı ı altında ne redilen yazısında. 9 madde halinde özetlenen milli kalkınma programının ilki Türkçülüktür . Türkler’in 200 yıldan beri çektikleri büyük sıkıntılar ve geçirdikleri felaketlerin verdi i uyanıklık . Avrupa’da ki milliyetçiliklere benzeyen halkçı bir hareketin. Atsız’a gelmektedir: 1. Türklü ün geçmi teki haklarının mirasını istemek bakımından haklı . 59 . Türk uru unun kayıtsız artsız hakimiyeti ve ba ımsızlı ı ile Türklü ün her yönden bütün milletlerden ileri ve üstün olması ülküsüdür. bizde de tatbik olunması isteyen milliyetçilerin hareketi . 2. 3. Türkçülük. 4. Bundan dolayı da. ‘sıra’ ve ‘saygı’ esaslarını ihmal edemez. Türkçülük. Türk soyunun ruhunda. Devletimizin içindeki yabancı unsurların ihaneti dolayısıyla do an tepki . kanında beyninde ya ayan hayat prensiplerinin fikir haline gelmi bir eklidir. Türkçüler’in. daha eski Türkçüler’e saygı göstermesi bunun için arttır . Tanzimat’tan sonra.Türkçülük. büyük Türk Eli’nde. me ru ve tarihi bir davadır. göre Türkçülük dört kaynaktan Kökü çok eski olan ve Türk uru unun uuraltında asırlardan beri ya ayan milliyetçilik .

yukarıdakiler de a a ının do ru ihtarlarına kızmazlarsa. Türkçülük ülküsü bizden amansız bir görev ahlakı istiyor. bugünkü Türkçülü ü ortaya çıkarmı tır. bütün kar ılıklı i lerde. ö renci her eyden önce dersini bellemeye çalıırsa ve bütün vazifelerle rütbeler arasında ne caka. ne de ilgisizlik olmadan bir ahenk kurulursa.. çok sert.ö reticilik i ini yaparsa.Bugün ayakta kalabilmek için eskisi kadar sa lam olmak yeti miyor. 60 .. ö retmen bıkmadan . her Türkçüyüm diyen de Türkçü sayılmaz .. çok yürekli olmak gerekiyor. Gerçekten Türkçü olma kolay de ildir. memur sinirlenmeden halka kolaylık göstermekte devam ederse. Bunun da bizim için birinci artı Türkçülük ülküsüne sıkı sıkıya yapı maktır. Çok güçlü. . sapıtan milletleri tarih ba ı lamıyor. ne de kabalı a kaçan sertlik bulunmazsa vazifenin bizden istedi i ey yapılmı olur. görü me ve konu malarda ne ikiyüzlülü e kaçan nezaket. a a ıdakiler yukarının buyru unu ukalalık saymaz.Bu dört kaynaktan gelen dü ünceler birbiriyle karı ıp yu rularak. Onun yorumuna göre : Bugün ülküler ve kahramanlar ça ında ya ıyoruz. her önüne gelen Türkçü olamayaca ı gibi. ürken. hesapların görüldü ü günlerdeyiz. ne gösteri . çok sa lam . Subay hiç yorulmadan altı saatlik talimini yaptırırsa. a ıran. doktor her eyden önce yurtta ların sa lı ı ile ilgili olursa. Geçmi haklara dayanılarak davaların öne atıldı ı. ne dalkavukluk.

Çalı ma hayatının Edirne Lisesi Edebiyat ö retmenli i döneminde iken Atsız Mecmua’nın devamı olarak Orhun dergisini çıkarmakta idi. stanbul .Bugün. Bozkurtçu Yayını .33 Türkçülü ü sadece sözde ve gönülde kalmamı . Türk Ocakları Türk Tarihi Tetkik Heyeti tarafından 1930 yılında Türk Tari33 Reha O uz Türkkan . Cumhuriyetin büyük ölçüde Türk halkından meydana geldi ini. Atsız ile aynı yıllarda Türkçülük hareketinin fikriyatını yapan Reha O uz Türkkan’ın ‘Türkçülük’ anlayı ları arasında ki farklar eserlerinin mukayesesinden anla ılmaktadır. Gök Börü ve Yeni Yazılar . s. 1940 . Pan Türkçü görü ü ihtiva etti ini iddia ederler.5-11 . Türkçülü e Giri . Türkçülük akımının Türklük anlayı ının imparatorlu un siyasi sınırlarının ötesinde ki öbür bölgelerde ya ayan geni bir akrabalık grubu anlamına geldi ini. Müftüo lu Yayınevi 61 . Türkçülük. her türlü sıkıntıyı göze alarak do ruları söylemekte kararlı hale getirmi tir. Milliyetçilik Yolunda – Ergenekon. Türk’ü ya atan manevi güçtür . Türk Milliyetçili i isimlerini kullanmaktayız. Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte Türkçülü ün Türk milliyetçili ine dönü tü ünü. Milliyetçilik. Türkçülü e ele tirel yakla ımlarda.Bozkurt. bu akımın savunucularının benimsedi i millet anlayı ının yeni modern kavramın sınırlarını a tı ını ileri sürerler. Ülkücülük isimlerinin kullanıldı ı gibi. Türkiye ve Türk aleminde. Cumhuriyet döneminde Türklük dar anlamıyla tanımlanmı ve siyasi milletle özde le mi tir. ‘Türkçülük ‘. stanbul 1944 . daha çok yaygın olarak Milliyetçilik. resmi ve siyasi anlayı a göre bütün yurtta ların Türk milletini te kil etmekte oldu u belirtilir. Bu dönemde hala Cumhuriyet vatanda ları arasında ayrım yapılması.

Atsız Orhun’da liselerde okutulmak üzere çıkarılan dört ciltlik Tarih kitabının yanlı larını a ır bir ekilde tenkit etmi tir. s. Medeniyetin Orta Asya’da Türk kökenli topluluklarca meydana getirildi i ve dünyaya yayıldı ı.20-27 62 . Ardından bu ilk kitabın bazı bölümlerinden olu turulan 74 sahifelik özet nitelikli Türk Tarihinin Ana Hatları-Medhal adlı risale hazırlanmı ve 1931 yılında otuz bin adet bastırılarak okullara da ıtılmı tır. sayı 45 .1930 lu yıllarda ortaya atılan Türk Tarih Tezi ile modern Türkiye’yle köprü kurabilecek seküler bir altın ça (Orta Asya) tahayyül edilmi . Togan görevli bulundu u stanbul Üniversitesi’nden ayrılarak yurtdı ına gitmek mecburiyetinde kalmı tır. hem de bu medeniyetin dünya tarihinin geli iminde kilit rolü bulundu u öne sürülerek batı’nın ana anlatısına daha sancısız dahil olunabilme denenmi tir. bu sebeple kadim Mezopotamya. Rusya’da Çarlık yönetiminin yıkılmasından sonra ba ımsızlık kazanmak üzere yapılan mücadeleler esnasındaki tartı malar gündeme getirilerek susturulmaya çalı ılmı tır. Atsız.hinin Ana Hatları kaleme alınmı ve yine bu anlayı temelinde dört ciltlik Tarih ders kitabı hazırlanmı tır. Anadolu ve Ege kültürlerini yaratanların Türkler oldu u tezi öne sürülerek üç hedef düzeltilmi olmakta idi: 34 Nadir Özbek .34 Togan’ın tenkitlerine cevap verilmemi . hocasına kar ı yapılan haksızlı a kar ı çıkmı . Köprülü hadisenin gidi atından ürkerek kendisini üniversite hocalı ından çıkarmı tır . Re it Galip tarafından. Türk Tarih Kongresi’nde ele tirilmi tir. Dr. Toplumsal Tarih . Eylül 1997 . Bu tezler Atsız’ın hocası Togan tarafından 2 Temmuz 1932 tarihinde toplanan I. Zeki Velidi Togan ve Türk Tarih Tezi .

liseler için yazılan tarih kitaplarının da esasını olu turdu. yeni bir kimli in yaratılması ve benimsetilmesi sürecinde kullanılan bir amaç haline getirildi. Zamanın yönetimi bir lise ö retmeninin tek partinin tek ders kitabına yöneltti i tenkitleri tahammülle karılamamı . O dönemde vekalet emrine alınmalar günümüzdeki benzeri uygulamalarla mukayese edilemez. sayı 91 .248 35 63 . Milliyetçi Tarihyazımı ve ‘Azgeli mi lik Bilinci’ . Toplum ve Bilim . Bu tarih tezleri 30-40 yıl boyunca e itim müfredatının önemli bir parçasını olu turdu. 2. Üretilen bu tarih tezleri.35 Pragmatik bir yakla ımla tarih yazıcılı ı. Kı 2001-2002 . Atsız 9 ay vekalet emrinde kaldıktan sonra ba ka bir yerde görevine iade edilmi tir. onu vekalet emrine almakla kalmayarak dergisini Bakanlar Kurulu kararı ile kapatmı tır. Aslında bu tezler daha önce Enver Celalettin Pa a tarafından 1917 yılında teklif edilmi ve kamuoyunda pek ilgi uyandırmamı tı. Atsız’ın bu ele tirisi. Açıkta olmanın uzaması hali ki inin açlıkla kar ı kar ıya kalması demektir.Dünyadaki di er ça da ve egemen milletle e itler ili kisi içine girebilmek için bugünkü dünya uygarlı ının yaratıcıları arasına Türkleri de koyacak olan Orta Asya merkezli bir kültürel yayılım tezini savunmak . 1.1. s. 3.Laisizmin vurgulanması ve yeni milli kimli i slamın dı ına ta ımak bakımından slam öncesi Türk tarihine (Orta Asya’ya) uzanmak 3. dönemin Türk Tarih Foti Benlisoy-Stefo Benlisoy.Türkiye Cumhuriyeti’nin Anadolu üzerindeki varlı ını me rula tırmak 2.

1. Atsız’ın bundan sonraki yıllarda yazdıklarını okumu .37 Atatürk’ün Türkçü yönü yıllar sonra ba ka bir yazar tarafından da vurgulanmı tır: ’Kemalizm. sayı 42 . Atsız’ın Atatürk’ün çevresine girememesi. Atsız’ın üniversiteden uzakla tırılması hem onun ilmi kariyeri. istidatlardan ho lanan bir tabiata sahipti. Tercüman . Atatürk’e Atsız’ın meclisine giremeyecek derecede sert tabiatli bir genç oldu unu söyleyip davetten vazgeçirmi tir. fikirlerini yayamaması Türk bilim hayatı bakımından fevkalade zararlı olmu tur. Ya mur Atsız’ın babasının gerçek iki dostundan biri oldu unu belirtti i 36 Yılmaz Öztuna’ya göre Köprülü. o çevreden ve Atatürk’ten fikirler alamaması. Türkçülü e kar ı olamaz. Atatürk bu hadiseye ehemmiyet bile vermemi . be enmi kendisiyle tanı mak istemi tir. Bo aziçi . s. Atsız’la arasında bir ey geçmemi ti. çünkü onu yasaklamamı sadece toplumsallıktan bireyselli e çevirmi tir ki ‘medeni dünyanın‘ tavrı da budur.tezine kar ı yöneltilen kritiklerde nedense pek dikkate alınmamaktadır. Atatürk tarafından me rula tırılan ve üniversitedeki hayatı iade edilen bir Atsız. Kemalizm dine kar ı olamaz. Zaruri Bir Açıklama . her devrin menkubu olmaz ve fikirlerini meydan muharebesi verip sertle tirmeye mecbur kalmaksızın yayabilirdi. Atsız’ın kendisinden intikam alabilece i gibi bir vehme kapıldı ı için. hem de fikirlerini rahat bir ortamda yayamaması bakımından son derece zararlı olmu tur.25 64 . 14. Aralık 1985 . ba at karakteri Anti/emperyalizmi gizlemek isteyenlerce öne çıkarıl36 37 Ya mur Atsız . Atsız’ın Ardından . Atatürk. Müdafaa-i Hukuk Doktrini’nin. sonradan laikli in biraz da mütecaviz yorumu. neden çünkü kendisi Türkçüdür.2005 Yılmaz Öztuna .

’Ben dönek de ilim’ . sayı 33 . Felsefe Ö retmeninin Yanlı ları .b.15 Eylül 1932 .2 .mı tır. Osman F.2005 39 H. onları kalkındırmak anlamında olan Anadoluculu u makul kar ılamı tır.1.175 . ‘Vala Nurettin Beyden Bir Sual’. 10. 1950 li yıllarda Nurettin Topçu’yu bu sebeple sert bir ekilde tenkit etmi tir.s. önce bilgisinin derinli ine a ıracaksınız. 1 Nisan 1957 ..Nurettin’in cevabı . Gazi’nin Nokta-i Nazarı ! .’. yoksa okuyunuz Gazi’nin slamiyet. hakkındaki konu malarını. sonra mü’min Türk halkına olan saygısına! ‘38 Atsız. Nihal . Onlarla bu do rultuda polemi e girmemi tir. Halifelik vs. Atsız Mecmua . Farklı görü lerde kalem erbabı ile giri ti i polemikleri ilk gençlik yıllarından itibaren görülmektedir. Cumhuriyet .Ak am . 17 Te rinievvel 1932 40 Atsız . Dönemin kö e yazarlarından Vala Nurettin ile tartı maya giri ti i bilinmektedir. Anadolu’nun Sünni olmayan Türklerini milletten çıkaran. Türkistanlıların temsilcisi olarak gördü ü Aksak Temir’i Kahpe Timur diye bahsetmesinden dolayı tenkit etmi tir.39 Fikriyatının temel ta larından biri olan Turan kavramına muhalif dü ünceler ta ıyan Anadolucu çizginin ilk önderlerini yakından tanımı tı.40 Attila lhan .sayı 17 . Bu çizginin dı ında Anadolu’nun ötesinde kalan Türkleri defterden silmeyi hatta onlara kar ı dü manlık gütmeye kar ı durmu tur. Türkçülük fikrinin gere i olarak munis mizacına ra men bazı tanınmı isimlerle sert polemikler yapmaktan geri kalmamı tır. Topçu’nun stanbul ve Rumeli Türkleriyle. ‘ . Mustafa Çokayo lu ile fikri tartı masına ileride temas edilecektir. Bütün Türklerin dayana ı ve belkemi i olan Anadolu Türklerini her eyden önce dü ünmek. Sertkaya’nın Nihal Atsız isimli monografisinde 38 65 . Ocak . s.

Atsız.42 Atsız. . a.1961 66 .12. Atsız’ın bibliyografyasını biraz geni letmi olmakla birlikte Topçu hakkındaki makaleyi kaydetmemi tir . 1961 yılında yapılan genel seçimlere AP senatör adayı olarak katılan Ba gil.m. bu görü e kar ı ‘Sakarya bo u ması sırasında bizim için ‘Uzaktaki Karde ime’ diye iir yazan Kazak Ma can veya Kunuri ehitlerinin hatırasına mevlut okutarak a layan Japonya’daki Tatarlar benim milletimden de il midir ‘ sorusunu yöneltmi tir. 19. tarih ve ırktan birçok millet elemanlarının asırlar içinde ve slam kültürü kazanında kaynayıp hal ve hamur olmasından meydana gelmi mürekkep bir milletiz. Gerçi dil elemanlarımız bakımından Orta Asya ile yakın bir hısımlı ımız var . ikinci keskin kalem tartı masını Ali Fuat Ba gil ile yapmı tır.1950 tarihli Zafer gazetesinde ne redilen ‘ deal Buhranı’ ki makaleler bibliyografyası oldukça eksik olup yukarıda zikretti imiz makalenin kaydı bulunmamaktadır : Ankara . muhtelif din. Hacalo lu . onun milliyetçilik aleyhtarlı ının çok öncelere kadar uzanan bir geçmi i oldu unu.133 42 Son Havadis .. ırklar sentezi halinde kendi ba ına ya ayan . üniversite arkada ı Banguo lu’na yazdı ı bir mektubunda Temir’den cennetmekan Aksak Temir olarak sözetmi tir. son Havadis gazetesindeki bir yazısında ‘Biz Türkiye Türkleri. dil.41 Bu ifadelerinden Türk tarihine bütüncü bir bakı açısına sahip oldu u açıkça görülmektedir . 1987 .Temir’le Yıldırım’ın çarpı masını bir karde kavgasından. tarihi mukadderattan ba ka bir ey olmadı ı görü ünde olan Atsız. 41 Mehmet Uzun(Babao lu) . Fakat biz ne beden ve ne ruh yapımız itibarı ile Orta Asyalı de iliz.g.’ eklinde bir görü ileri sürmü tür. nevi ahsına münhasır bir milletiz. Biz bilakis slam çenberiyle çevrilmi bir ülkede.. 7. s. Atsız.10.

zmir 1964 .31. 27 Mayıs ihtilalinden sonra parlamento seçimlerinin yapılmak suretiyle demokrasinin kurallarına göre uygulanması te ebbüslerine ra men Ba gil’in adaylık söylentisi bazı kesimlerce tepki ile kar ılanması üzerine. dinleyiniz! Anlayınız! Türküz ve Müslümanız.. Türklü ümüzü uurumuzdan. bu tutum ve görü ü protesto eden yazılar çıktı: ’Bu yazılarda. Ba gil’in bu mealde yazıları ne redilmeye devam etti . parlamentoya girmi .43 Ba gil.Yeni stanbul’da. Sözde ve Gerçek Milliyetçilik (Atsız-Ba gil Mücadelesinin ç Yüzü) . stanbul .. Küçükaydın Matbaası 44 Hayrani Ilgar . imanımızı kalbimizden. Bu ne riyat yüzünden dönemin Orkun dergisinde ‘Orkun’dan Sesler ‘ ba lıklı . sizin sahte fetvalarınız hiçbir zaman söküp çıkaramıyacaktır! .ba lıklı bir yazısından iktibas etti i bölümlerdeki fikirlerinden örneklerle göstermi tir. tehditleri gö üsleyemeyerek istifa etmi ve yurtdı ına çıkmak mecburiyetinde kalmı tır. Aradan uzun bir süre geçtikten sonra 30 Kasım 1963 tarihli Yeni stanbul gazetesinde ‘Milliyetçilik Bahsi’ ba lıklı yazısında milliyetçilikle Müslümanlı ın ba da amayaca ını belirtmi tir. AP mensuplarınca Cumhurba kanlı ına aday gösterilece i söylentileri hızla yayılmı tır. Atsız’ın bu risalesine uzun müddet cevap vermemi tir.44 43 Atsız . 1961 yılı sonbaharında yapılan seçimlerde . 1961 . s. Ülkü Yayınları Nu:1 67 .’Din namına fetva verenler. Atsız’a bu hadiselerden dolayı cevap vermekte gecikmi olabilir. Bu yazıda stanbul gazetelerinden birinde yazdı ı yazıdan dolayı bir yazarın hücumuna u radı ını belirtmesinden Atsız’ın risalesinden haberdar oldu u anla ılmaktadır. ‘Ordinaryus’un Fahi Yanlı ları-Ali Fuat Ba gil’e Cevap) 15 Ekim 1961 .’ .

mahkemeye verilmesi ve ceza alması. sayı 45 . Satılmı lar-Moskof U akları . Bu önerge ile Atsız’ın. 6. Nisan 1967 . Günümüzde ülkemizin büyük sıkıntılarının ba ında gelen etnik bölücülük hareketi 196O’lı yıllardan itibaren geni leme emaresi göstermi tir.1967 68 . Aralık 1967 . Ötüken . Ötüken . sayı 43 .46 AP Diyarbakır senatörü Selahattin Cizrelio lu senatoda gündem dı ı konu ma yaparak aynı hususta görü belirtti. 46 Yeni stanbul . Ba ımsız Kürt Devleti Propagandası . Ötüken . sayı 47 . Konu malar II .45 Makalelerinde ileri sürdü ü fikirler üzerinde tartı ma ve tedbir almak yerine CHP stanbul milletvekili Re it Ülker Millet Meclisi Ba kanlı ı’na bir sözlü soru önergesi vererek bu yazılar hakkında neden i lem yapılmadı ını sormu tur. sayı 41 . Yargıtay tarafından cezasının onanması üzerine hapse konulması süreci ba lamı tır. Atsız hakkında suç duyurusunda bulunan ve 6 dönem stanbul milletvekilli i yapan Ülker’in top doktoru olan 45 Konu malar I. Ötüken . Do u Mitinglerinde Perde Arkası . . sayı 48 . haziran 1967 .7.Dergilerde çıkan makalelerinin konularına bakılarak Türkiye’nin gündemini tespit etmek mümkündür. Kızıl Kürtlerin Yaygarası . Eylül 1967 . Ötüken . Temmuz 1967 . sayı 40 . Ötüken . sayı 42 . Kasım 1967 . Konu malar III . Mayıs 1967 . 8-29 Mart 1967 tarihleri arasında Do an Kılıç ıhhasanlı isimli bölücü bir gazetecinin ‘Barzani’nin Karargahında’ ba lıklı yazı dizisinin Yeni Gazete’de tefrika edilmesi. Bitlis senatörü Ziya erefhano lu’nun Amerika’ya kaçarak Kürtlük davası için çalı malarda bulunması. Ülkenin siyasi ve kültürel konularında do ruları yazmaktan geri durmamı tır. Ötüken . sonra do u ve güneydo u bölgelerimizdeki bazı il ve ilçelerinde bölücü mitinglerin yapılması üzerine gelecekte ülkeyi bekleyen tehlikelere i aret eden makaleler ne retti.

Kasım 1968 . mukaddesatsız. 3 . sayı 65 . s. 47 Türkçenin özle tirilmesi gayretlerinin artması üzerine mücadeleye giri en Adnan Ötüken’in ‘Türk Dili çin Mücadele’ ba lı ı ile yayınladı ı iki risalenin tanıtımı için bir makale ne retti. sayı 59 . s. misyonerlik faaliyetine zemin hazırlayan faaliyetlere yıllar önce i aret etti:’Türk Milletinin kafası ve gönlü dini(!). Ötüken .eserlerinde tema olarak ele almı .49 ATSIZ VE TÜRK DÜNYASI Atsız’ın Türk dünyası ile alakasına de i ik bakı açılarından yakla ılabilir. sayı 90 . ‘Bozulan Türkçe’ . tekni i ileri olsa da kültürü ve ahlakı olmayan bir güney Amerika milletinden farkı kalmaz ‘. Eski Doç . co rafyasına sanatçı gözüyle duygu dünyasında yakla mı .ubat 1996-1997) . sosyal (!). ’16 Devlet masalı ve Uydurma Bayraklar’ .o lunun sonraki yıllarda ‘ stanbul Çerkezleri‘ ba lıklı seri yazıları dergilerde görülmü tür. sayı 8 (Eylül-Ekim-Kasım 1996) . stanbul Çerkezleri III . Mayıs 1969 .38-44 .25-32 48 Atsız . s. s. Yakın günlerde toplum gündemini i gal eden Türkiyelilik kavramının tehlikesine. stanbul Çerkezleri I . s. milli (!). lk önce Türk dünyasına. Dr. Haziran 1971 . ‘Bu Yurdun Kutsal Yerleri ‘ .26-37 .48 Kutsi mefhumlar hakkında toplumda mevcut bilgiler üzerinde kaos yaratmak için giri ilen te ebbüsleri izah etmek üzere makaleler yayınladı. sayı 9 (Aralık-Ocak.3 49 Atsız . safsatalar la doldurulursa o artık Türk milleti olmaktan çıkar ve bu yakınlarda sık sık tekrarlandı ı gibi ‘Türkiye milleti’ veya ‘Anadolu milleti’ haline gelir ki geçmi le ilgili kesilmi . stanbul Çerkezleri II . Ötüken . Ötüken . sayı 7 (Haziran-Temmuz-A ustos 1996) . Süreyya Ülker . Birle ik Kafkasya .terennüm etmi tir. s. 3 47 69 .

evklendik. 20 yıla kadar Rusya’da bol evizmin bitece ini ve Rusya’nın parçalanaca ını yakın bir dostuna 1972 yılında gönderdi i mektubunda ileri sürmü tür. O diyarlar ki: Bir gün olur.. duygulandık. Rus’un adı her geçende. hayalimizde pembe bulutlarla kaplı . kültür bakımından ilerleyerek uyandıktan sonra onu eskisi gibi idare etme e imkan bulunmadı ını.. Gözlerime kan görünür! Bu ve buna benzer iirlerini kahramanlık günlerinde.. Bütün ömrü boyunca uzak diyarlardaki esir Türklerin bir gün hürriyetlerine kavu acaklarını tahayyül etmi ti.s. görkemli.1. yılda . Nasip olup ata topraklarına ilk gidenler Tanrı Da ları’ndan ta parçalarını kutsal bir emanet gibi Türkiye’ye ta ıdılar.yurdumuzu. Tercüman .g. ne elendik.e.194 70 . a. milli gecelerimizde okuyarak. 50 Bir milletin 50 yıl zulüm altında ya ayıp. sevdirmi tir. Atsız .2005 Hacalo lu . Bu davranı ın arkasında onun belirsiz silueti hep durdu . Ata yurdlarını topluma tanıtmı . heyecanlandık.. Tanrı Da ları.51 Atsız’ın tahmini 2 yıl sapma ile 50 51 Ya mur Atsız . evlerinin en mutena yerlerine koydular . Kurultay’da Ba ı börklü Han görünür ! Atsız der ki. efsanevi diyarlar oldular.ayda canda ? Bulu uruz hep Altay’da Güz ayında. ne var canda Yatarız taze çimende. Altaylar. 12.

para. Zeynep Kerman. Tercüman . 53 Namık Kemal Zeybek . 21. A.do ru çıkmı 1990 yılında Sovyet sistemi da ılmı . Türkiye içinde ya ayan ve Türk’e ihanet etmeyen. ruh. Türkiye’nin fikir. Ali’ye Mektuplar .Yesevi. günümüzdeki Türk Cumhuriyetleri do mu tur . Bütün aydınların mümkünse yalnız Türkiye’yi dü ünmelerini temenni ediyorum.6. N. Bacana ı Mehmet Kaplan bu görü ayrılı ına i aret etmi tir: ‘Irkçı de ilim. Hocası Fuat Köprülü’nün temel eseri Türk Edebiyatında lk Mutasavvıflar’dan dolayı Ahmet Yesevi’yi inceledi i bir anekdottan anla ılmaktadır. Türkiye’ye faydalı olan her insan bence iyidir. ‘52 Türk dünyasının yeti tirdi i bütün dü ünürler hakkında malumat sahibi oldu u bilinmektedir. Atsız. Ne Rusya Türkleri. ne ba ka milletler beni yakından alakadar eder. stanbul 1992 . Ayverdi ve Ba bu .nci Enginün .Atsız . bütün Türklük aleminde öhret bulmu tu. zeka kuvvetini Türkiye’nin dı ına çeviren adam bence Türkiye’ye ihanet ediyor demektir. Dergah Yayınları . Turancılık dü üncesi yüzünden yakın akrabaları ile arası açılmı tır. Samiha sen yaptı ını biliyor musun? Sen Ahmet Yesevi’nin yaptı ını biliyor musun’ 53 Namı yalnız Türkiye’de de il. Japonlar) dahi Mehmet Kaplan .S.184 . Haz. ster Arnavut. s. Bundan dolayı bacana ım Atsız’la aramız eskiden beri açıktır. ister Çerkes olsun Türkiye’ye zarar veren adam halisü’d-dem Türk olsa da onu sevemem. Mo ollar. Macarlar.2003 52 71 . stanbul Bayezit’te Samiha Ayverdi ile kar ıla ır ve der ki:’Samiha. Hatta Türklerle akraba Turanlı kavimler (Finler.

Atsız Be . bunun Ya Türkistan’da tartı ma konusu oldu undan Ke mir’de söz edilmi tir. sayı 73 .59 Atsız. 55 Atsız . sayı 17 . Ocak 1971 57 Hasan Oraltay .31 58 H. Ttemmuz 1965 56 Atsız . Türkistan’ın göçebeleri ile Türkiye’nin köylüleridir’. Ötüken .54 Uzak Türk diyarlarından uzun yollardan geçerek Türkiye’ye gelen karde lerimizin O’nun kapısını çalarak arayıp sordukları. Ocak 1970 . Büyük Türkçü’yü Anarken . yıldönümünde Ötüken özel sayı olarak çıkmı kendiside bir makale ne retmi tir. Ötüken . daha sonra bir risale ne retmi tir.15 Eylül 1932 . Irak’ta Kerkük’te Türkmenlere yapılan toplu katliamın 6. 8 s. s.56 Do u Türkistan’ı terkederek Himalaya Da ları’nı a an Kazak kafilesinde bulunanlar Türkiye’ye geldikleri 1954 yılından önce Ke mir’de ilk defa adını duymu lardır. ran Türklerinin meseleleri yazılarının ana konularıdır . önce bir makale 58. Çokayo lu Mustafa Beye son cevap . Türkçülerin Kaleminden Atsız. sayı 70 .Nihal Atsız . ecnebi doktorlar sayesinde ya ayan Ya Türkistan Müdürü’ne . Zeki Sofuo lu . sayı 19 . sayı 85 . Türk dünyasının sıkıntılarını daima dile getirmi tir. Kıbrıs’tan sonra Kerkük . Sart ba ına cevap . Ötüken . Nihal. s. Atsız Mecmua’da ‘Türk ırkının istiklalini kuracak ve koruyacak olanlar Türkistan’ın sart’ları ile Türkiye’nin ehirlileri de il.Atsız’ı bilirler ve tanırlardı. Türkiye ve Kıbrıs .10 . Ekim 1969 . ran Türkleri .Refet Körüklü-Cengiz Yavan . Türkçülerin Kalemin Atsız . yerli doktorlar bulamadı ı için ölen merhum Atsız Mecmua Müdürü’nden . ho’cular ve Osman Batur . Hz. elini-yüzünü öptükleri bilinmektedir . Atsız Mecmua . diye yazdı ı. Kıbrıs. 57 Atsız. Türk Dünyası Ara tırmaları Vakfı yayını . s. stanbul 1933 . hocası Togan’ı müdafaa etmek için Mustafa Çokayo lu ile aralarında polemi e giri mi .55 Do u Türkistan. stanbul 2000 .163-164 59 H. Ötüken . 54 72 .

g.e. sayı 91 . Sovyet mezalimime maruz kalan Macarlara ve hür dünyada ya ayan temsilcilerine kar ı oldukça hassastı. a. Aynı davada yargılananlar arasında karı koca iki Türkistanlı daha bulunmaktadır. Abdülkadir Togan’ın birinci ölüm yıldönümünde Ötüken özel sayı olarak ne redilmi tir.62 1944 yılındaki me hur tutuklamalarda kader ve hapishane arkada lı ı yaptıkları arasında hocası Togan’da bulunmu tur.Genel Ba kanı oldu u Türkçüler Derne i’nin zmir ubesi ba kanlı ının ‘Altaylar’dan gelmi bir Kazak‘ tarafından deruhte edilmesinden memnuniyet duymu tur.Yargılananlar arasında bulunan tek bayan olan Nuriiman Karada lı Do u Türkistanlı Uygur olan ilk e inden ayrıldıktan sonra Ahmet Karada lı ile evlenmi . Ahmet ve Nuriiman Karada lı .61 nan. a. Vatansız bir Macar mültecisi 60 61 Oraltay . Sadık Aran gibi Dı Türkler’in bazı ileri gelenleri hariç lider ve siyasi geçinen çıkarcı. Hocası Atsız’ın.g.33 73 . tanıyanların anlatımına göre oldukça süslü ve ilk evliliinden çok sayıda çocu u bulunan bir hanımdır. Temmuz 1971 62 Oraltay . Togan’ın ölümü kar ısında Türk Kültürü dergisinin kayıtsız kalmasından üzüldü ü bilinmektedir.s32 Ötüken .60 Hep Dı Türklerin savunucusu olan Atsız’la. M. Togan.s.. Turani akrabalarımızdan. Almanya Münih’te Sovyetler Birli ini Ö renme Enstitüsü’nün ne retti i Dergi’nin sahibi durumunda olan Kırımlı Edige Mustafa Kırımal ile münasebetinin bulundu unu biliyoruz. Türk uruglarının Türkiye’deki temsilcileri arasında vücut bulan.e.. ilmi temeli olmayan tamamen hissiyata dayanan kabilecilik cereyanından üzüntü duydu u. Türkiye’deki siyasi iktidarlardan menfaat bekleyenler pek ili ki kurmazlardı.

stanbul 1973 . Ömer Özcan . bk. Dr. Macar Turancıları . bk. Ünsal Akta .!Tarihi Turanlı –Hun TürkMacar Milletinin Ebediyen Ya ayacak Karde i ! . Nihal Atsız .ubat-Mart 2004) . Atsız. s.11-16 63 74 . sayı 46 .. çok miktarda yazısının ne redilmesi temin edilmi .59-62 65 Hasan Oraltay .64 Kazak Türklerinden olan Hasan Oraltay’ın Ala isimli kitabına bir takdim yazısı yazmı tır. s. Ala -Türkistan Türklerinin Milli stiklal Parolası . ‘Macarlar’a Sevgi’ ba lıklı bir iir yazarak Ötüken dergisinde ne retmi tir. hür dünyada Macaristan’ın ba ımsızlı ı için mücadele eden te kilatlarla ilgili haberlere yine dergide yer verilmi tir. Takdimin sonuna do ru geçmi te yüksek ö renim için Türkiye’ye gelen ran’ın Hazar kıyılarında Sovyet sınırına biti ik Gümü Tepe bölgesinden be Türkmen hakkında verdi i kısa bilgiden Prof. sayı 94 .65 Orta Asya Türk tarihi ile ilgili engin bilgisine dayanarak kısa takdim yazısında geni mesajlar vermi tir. Macar Turancısı Bir övalyenin Son Yılları: mre Taht (Toth) . Türkçülerin Kaleminden Atsız . s.60-64 Literatürde Taht hakkındaki görebildi imiz tek yazı hk.olarak Türkiye’ye gelen mre von Taht onu ziyaret ettiinde. s. (Ocak. Toplumsal Tarih . mre von Taht . 63 Uzun yıllar yalnız ba ına Türkiye’de ya ayan Taht’a Ötüken dergisinin sayfaları açılarak. uzun süre Türkiye’de ya ayan ve 18 Nisan 1982 tarihinde Ankara’da vefat eden Taht’tan söz edilmemi tir. aynı zamanda kendi vatanında ve ılık kanı kadar öz bir karde nezdinde imi gibi hissetti ini vurgulamaktadır. kendisini yalnız karde Türkiye’de de il. Ekim 2001 . Macar Turancıları hakkında ki bir kitapta dı arıda yürütülen mücadele görmezlikten gelinmi . Emel’imiz Kırım .35 64 Kitabın tenkidi hk.

21. ayrı devletlerin bulunmadı ını.s.16 Hızır Bek Gayretullah .68 Atsız’ın hayatının sonuna kadar takipçisi oldu u Turan fikrinin Sovyetlerin da ılmasından sonra ba ımsızlı ını ilan eden Türk Cumhuriyetleri arasında gönül birli i olarak uygulama alanı bulmu tur.e. Hocam Hüseyin Nihal Atsız Be . Millet .Türk co rafyasının bütün kesimlerinin temsilcileriyle irtibatının bulundu u anla ılmaktadır. a.. 43 75 . tek bir milletin ba ına gelmi hanedan.12. Türk tarihinin bir bütün olarak ele alınması gerekti ini. Atsız . nerede bir Türk varsa ona yakın olmak. Bu ülkelerin yöneticileri zaman zaman biraraya gelerek önemli konularda mü terek hareket edilmesi hususunda kararlar almaktadırlar.g. 67 29 ya ında iken edebiyat ö retmeni olarak tayin edildi i Edirne Lisesi’nde Türk Tarihi’nin ö retilmesindeki. derdine derman bulmak istedi ini ifade etmi tir. istemi ve metodu ortaya koymu . sülale ve ailelerin bulundu unu göstermi tir.1977 68 Mehmet Orhun . Türk Tarihinin Tekamül Seyrinin Tespiti’ni yapmı tır. Türkçülerin Kaleminden Atsız . milletin ve yurdun tek oldu unu.66 Himalayalar’ı a arak Türkiye’ye gelen ba ka bir Kazak Hızır Bek Gayretullah. So uk sava döneminde milliyetçili e ve Turancılı a kar ı giri ilen sistemli saldırılar etkilenen eski bir vatanda ımız Sovyetler Birli i’ne seyahat imkanı elde ettiinde özellikle Türklerin ya adıkları bölgeleri görmek istemi tir. s. önceden bir kitabından dolayı adını bildi i ve 1958 tanı tı ı Atsız’ın Türk’ün a ı ı oldu unu. Rusya’da do up Türkiye’ye geldikten yıllar sonra vatanda lı a kabul edilerek Erol Güney adını alan Musevi asıllı gazeteci 1955 yılında Bakanlar Kurulu 66 67 Oraltay .

stanbul 2005. Turancı kar ıtı dü üncelerinin uuraltındaki baskısından kaynaklanmı tır. daha sonra gazetecilik yapmaya ba lamı tır. gezisi sonunda cumhuriyetlerin bir gün özgür olurlarsa Türkiye’yle sıkı kültürel ve ekonomik ba lar kurabileceklerini.69 Eski vatanda ımızın ula tı ı neticeden memnun oldu u görülüyor! Do du u Odessa ehrini bile görmek istemeden Türk illerine seyahat arzusu. ama asla bir tek devlet ya da federasyon kuramayacaklarını anlamı tır. Dönemin sola sempati duyan bütün aydınlarıyla oldukça sıkı fıkı olmu . eref Özsoy. II.Kararı ile yurt dı ına çıkarılmı tır. Bu küçük örnek verilen mücadelenin ve fikrin büyüklü ünü göstermektedir . Sovyetler’e Panturanizm hakkında inceleme yapmak için gitmek istedi ini . s.Dünya Sava ı yıllarında Milli E itim Bakanlı ı Tercüme Bürosu’nda çalı an Güney’in e i de Talim ve Terbiye Kurulu kütüphanesinde görev yapmı tır.257 76 . Erol Güney’in Ke(n)disi –GöçmenCevirmen-Gazeteci-Sevgili . 69 Haluk Oral-M.

Brown Bir romana sorulacak do ru sorunun ne oldu unu. ço u zaman romanın yapısı belirler. bir romanın bir tek ey söylüyor ∗ Kırıkkale Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Ö retim Üyesi. romana haksızlık etmek anlamına gelebilir.ATSIZ’IN ROMANLARINDA “A K”’IN ANLAMI ÜZER NE Doç.”Bu roman ne söylüyor” sorusu ço u zaman. ayrıntılara girmeden her zaman sorabiliriz. post-modern teknikle yazılmı bir ba ka romana sorulacak soru ya da sorular farklı olabilir. Dr. hayat zamanı kayıptır!” Norman O. Bu yüzden klasik anlayı la yazılmı bir romana sorulabilecek sorularla. 77 . Çünkü roman okuyucusu. gelecekle ve geçmi le u ra ma biçimini alır ve imdiki zaman. brahim AH N∗ “Ölüme kar ı verilen sava .Ama genel bir ifadeyle bir edebi metnin ne/neler söyledi i sorusunu.

çok ey söylemenin. fedakarlık. Halbuki her roman aslında. Atsız’ın romanlarına konu olan tarihi devirle romanların kaleme alındı ı devir arasındaki tarihi süreç. bize Türk’ün tarihi karakterine ili kin ayrıntılar. Bu in a faaliyetinin ba langıç seneleri Tanzimat’a kadar iner ve ilk ciddi dönü ümü Gökalp’la. bir ey söyler. Aynı yazarın ba ka romanlarında da aynı çatı manın oldu unu söyleyebiliriz. Türklerin Orta Asya co rafyasındaki kimlikleri vasıtasıyla yeniden in a edilmeye gayret edilmi tir. Bozkurtlar Diriliyor(1949). tarihi Türk kimli inin a ındı ı gibi bir sonucu do urmu ve Tanzimat’ta ba layan kimlik in ası cumhuriyet senelerinde daha keskin bir anlam kazanmı tır. O zaman bir roman önce “ne” söyler. derinde bir yerde. temeldeki çatı manın üzerine in a edilmi hususlardır. Türkiye’nin geçirdi i siyasi ve sosyal yapı içerisinde bu de erlerin anlamı. Bozkurtların Ölümü (1946). romanlara vak’a zamanı açısından bakarsak. Deli Kurt(1958) emsalsiz bir tarihi dekor içinde. Kahramanlık. bir kimli in in ası sürecidir. Atsız’ın romanı/romanları neler söylüyor diye sorduumuzda. özgürlük tutkusu.olabilmesinin yanlı oldu unu. veriler sa layacaktır. ırk bilinci. ikinci ve daha keskin bir dönü ümü de Atsız’ın eserleri ve siyasi mücadeleleriyle 78 . dostluk. Di er söylenenler veya romandan çıkarabilece imiz ba ka anlamlar. yüksek askeri disiplin ve tartı ılmaz derecede sa lam bir ahlaki yapı vs… Bunlar onun Ruh Adam(1972) da dahil dört romanı için de söylenebilir. Bu yüzden Atsız’ın aradı ı ö eler. daha sonra ise “neler” söyler sorularını hak etmektedir. vatan ve millet sevgisi. hiç üphe yok ki verilebilecek ilk cevaplar Türk’ün tarihi karakterine ili kindir. romanı daha de erli kılaca ını pe inen kabul eder. 1923 sonrası.

Türk birli ini sa lamak amacıyla saldırır. Çünkü. Çünkü.gerçekle tirir. Ay Hanım’ı kuca ına alır. Atsız’la beraber Türkçülük siyasi bir aksiyon hareketine dönü mü . Ay Hanım liderli indeki. Atsız’ın Bozkurtların Ölümü. Dokuz O uzların yenildi i bu çarpı malar sırasında Ay Hanım da ölür. Deli Kurt ve Ruh Adam adlı eserlerinde geçen bir metaforik malzemenin ne anlama gelebilece i üzerinde durmaktır: Zaman/Ölüm Uçurumu Bozkurtlar Diriliyor adlı romanda öyle bir sahne vardır: Gök-Türk ordusu. Ay Hanım’ın öldü ünü ö renen Urungu. Atsız’ın romanlarındaki tarihi Türk kimli inin ana unsurları nereden kaynaklanmaktadır? 1940’lı yılların Türkiye’sinde. Onun romanlarında sunulan de erler üzerinde durmak. bu siyasi hareketin temelini ise Tarihi Türk kültürü te kil etmi tir. ona giydirilmeye çalı ılan elbisenin biçimine ili kin malzeme sa lanması gerekmektedir. Dokuz O uzlara. Bozkurtlar Diriliyor. bu malzemeyi tarihin derinliklerinde aramayı do ru bulmu tur. bu konuya de inmek istemiyoruz. kültürel manzara böyle bir kimlik in asını me ru kılar mıydı? Bu sorulara verilecek cevap üphesiz “evet”tir. Elbette bahsedilen elbiselerin “de erler” anlamına geldi ini biliyoruz. cemiyetin yeni do mu bebek muamelesi gördü ü bir devirde. daha evvel iki defa kar ıla tı ı Ay Hanım’a a ıktır. daha çok sosyolojik bir inceleme gerektirdi inden ve söyleyeceklerimiz bilinenlerin tekrarı olaca ından. Bizim asıl meselemiz. Ancak yine Ay Hanım’a a ık olan 79 . atına atlar ve “ölüm uçurumu”na do ru yola çıkar. Atsız. Fakat Urungu.

Anlatıcı.. s. belki kovalandı ını dahi bilmeden batıya do ru yolu almakta devam ediyordu. 80 . Fakat o ardına bir kere bile bakmadan.”70 Taçam. Tanrılar kadar güzel Ay Hanım’ın ancak ölüsüne kavu an Urungu. Ay Hanım’ı tutu unda yalnız sevgi ve efkat de il. 1998. kuca ında sevgilisi oldu u halde batıya do ru mesafeleri a ıyordu. ya lı binba ı Pars.e. bu destani manzaranın dekorunu u satırlarla ifade eder: “Ay yükselmi . Ba rına bastırdı ı sevgilisi sanki ölmemi de yaralıymı gibi atın üzerinde onu en iyi durumda tutuyor. Yüzba ı Ezgene ile Onba ı Yula...g. A. atba ı beraber oldukları halde yıldırım gibi uçuyorlardı.Ayın ilahi ı ıkları ve atların ahenkli nal sesi!”71 70 71 Bozkurtlar Diriliyor.206-207. s. Deli Ersegün ve Pars da onların pe indedir. görülmedik çilelerden sonra. Bozkırlıların keskin gözleri önlerindeki atın binicisiyle kuca ındaki ölünün gölgesini artık seçebiliyordu. büyük bir saygı da vardı ve muhakkak ki. stanbul.onsekiz-ondokuz ya larındaki Deli Ersegün ba ta olmak üzere. gö ün ta tepesine gelmi ti. ölmü olmasına ra men ka an kızı bunu duyuyordu. kahraman ve ebedi Kür ad’ın o lu. Sonsuz bozkır!. 209.. babalarından aldıkları buyruk üzerine yan yana. gönlünden gelerek kollarına giden gücünün bütün verimiyle onu kavrayarak meçhule do ru akıyordu. onun o ulları Yula ve Ezgene ve onların yanında Urungu’nun ilk evlili inden olma o lu Taçam da Urungu’nun pe inden at sürerler: “Elli yıla yakın sert bir ya ayı tan. Pars’ın iki yi it o lu. rfan Yay.

bir sürü atın ki nemesine. Belki elli adam boyunda olan yarık. Nitekim Urungu. birtakım garip biçimli kayalarla doluydu. yeni bir yolculu a çıkacaktır. Ötüken’de. Almıla ile birlikte Ötüken’i terk etmi ti. Bu sesler bir suyun akmasına. Batı. o ullarına. e. eski hatıraları canlandırmak istiyordu. Türklerin tarihi batı yolculu udur. g.. Türk mitolojisinde “yol” anlamına gelmektedir. Ölüm uçurumunun yanından geçerler ve ölüm uçurumu hakkında o ullarına bilgi verir. htiyar adam dalgın gözlerle uçuruma bakıyor. “Ölüm uçurumu”undan atlarken “elveda Ötüken” diye haykırır.”72 72 A. 81 . -‘Ölüm Uçurumu her yıl bir erkekle bir kadın alır’ dedi. okuyucuda romanın tamamlandı ı gibi bir izlenim bırakıyor. artık seksen ya ındadır: “-‘ te Ölüm Uçurumu’ dedi. hatırlanaca ı üzere. Paragrafta batıya do ru gidildi i vurgulanmı ve tarihi temsil eden Binba ı Pars. Binba ı Pars o ullarını alarak yıllar sonra Ötüken’e dönerken.Paragrafın üslubu ve kullanılan metaforlar. hatta haykıran bir insanın sesine bile benziyordu. Binba ı Pars. O zaman yirmili ya larda olan Pars. Pars’ın demek istedi i. atlıların dörtnal sürü üne. 107. yırtıcı parsların ba ırmasına. meçhul dipten tuhaf tuhaf sesler geliyordu. s. “Ölüm uçurum”u zamandır. Ortaasya’da süreç tamamlanmı ve Türkler. Ötekiler burasını ilk defa görüyorlardı. Bu korkunç. Bozkurtlar Diriliyor adlı romanda. Urungu’yu takip etmelerini söylemi tir. Yarı ın dibini görme e imkan yoktu. Fakat roman henüz bitmemi tir. O zaman. Da ın yamacından oldu u gibi gözüken bu uçurum pek korkunç bir eydi. Bozkurtların Ölümü’nde daha onba ıyken.

Bu paragrafta. 47-48. “Ölüm Uçurumu” ile zaman yan yana kullanılmı tır.. 1998. -Anıldıkça ya ıyor demektir… -‘Ya ıyor demektir…’”74 73 74 A. s. Çakır farkına varmaksızın elindeki Kuran’ı açmı tı.nsan anıldıkça ya ıyor demektir. o ullarına bir takım hatıralarını anlattıktan sonra “Zamanı Tanrı yapıyor ve bütün yaratıklar ölüyor…Bakın . e. babasının.Aynı paragrafın devamında Binba ı Pars. Deli Kurt. annesinin. orada. Atsız ‘da yirminci yüzyıl ortalarından ölüm uçurumuna bakmı tır. stanbul. Ne için? Hatırlamak için… Hatırlamanın ne anlama geldi ini ise Deli Kurt romanından ö reniyoruz. 82 . sa Bey’in ve sa Bey’in Hanımının (Bala Hatun) hayaletleriyle kar ıla ır. g. sa Be devam etti: -Hayat birkaç hatıradır. ss. Çakır annesinin mezarını ziyarete gitti inde.. O zaman be hayalet birden tekrarladılar: . Amcası ilave etti: -Unutmak da ölmektir. Bala Hatun bitirdi: -Hayat ölümün ba langıcıdır. 108. Babasıyla arasında u konu ma geçer: “-Asıl ölüm unutulmaktır. Binba ı Pars nasıl ki ölüm uçurumunun yanı ba ında geçmi i hatırlamı ve hatıralarına dönmü ise. rfan Yay. u Ölüm Uçurumu ne yaman bir ey!”73 diyecektir.

Ba ka bir deyi le aslında Atsız bireysel anlamda. iç’in kapısında ikiye ayrılır: Bireysel olarak ölüm toplumsal olarak hayat! Büyük a k/büyük ölüm budur. Topyekün iç’te olmayı tercih eden Atsız. Romanda Deli Kurt’un emanet edildi i. Deli Kurt romanında bu tercih. Milletin bekası adına ka anlar acımasız kararlar alabilir ve ba ka bir Türk boyunu. Burada “millet” sevgisini hatırlayalım.Atsız. Dipsiz zaman. ehzadelerin kavgası ekline dönü mü . Bütün Türkler iyidir. 1940’ların Türkiye’sinden geçmi e baktı ında gördü ü “ölümü”dür. sa Bey’in adamı Çakır bile. Olan olmu . Çünkü idealler topluma ili kindir. ölümü bir kurtulu gibi gören adamdır. Ancak iç’in kapısında tereddüt etmesine yol açan di er husus cemiyet adına endi eleridir. Tarihi bilgi bize Türklerin romanda bahsi geçen co rafyayı asırlar önce terk ederek ba ka bir co rafyaya batıya yöneldiklerini göstermektedir. Üç romandaki a k hikayesinin de kötü sonuçla bitmesi bunu gösteriyor. hem a k hem ölüm ‘iç’tir. Atsız’daki çeli ki idealleri ile ki isel hayatına dair çatı madır. Atsız’ın romanlarındaki derin yapı/çatı ma hayat ve ölüm çatı masıdır. 83 . ancak Atsız. milletin birli i için yok edebilirler. fakat kar ıla aca ımız her zaman “ölüm” olacaktır. bu konuya dair hiçbir ele tiride bulunmamı tır. a k ki isel bir tercih oldu una göre. bu konuda hiçbir olumsuz cümle kullanmaz. Bu toplum Türk milletidir ve milletin ya aması gerekir. Hayat ve ölüm çeli kisi…. hayatın tercih edildi i anlamına gelecekti. Çünkü kavu ma. yeni bir hayat hamlesi bulabilmek için döneriz ço u zaman. ancak uçurum anlamına gelebilirdi. Ya adı ımız zamandan geriye. Bozkurtların Ölümü ve Bozkurtlar Diriliyor ve Deli Kurt adlı romanlarında ırken Türk olan bir tek olumsuz kahraman yoktur. Edebi bakımdan hem batı.

millet adına ideallerin ya atılması gerekti i eklinde tezahür eder ve Atsız bu noktada “hayat”ı tercih edecektir. kendisinden önce gelen ve gelecek olan sayısız Osmanlı ehzadesine tarihin mukadderatının çizdi i büyük ıstırap içinde. ancak kendisinin görebildi i ye il ı ıklar içinde. Romanın sonunda Deli Kurt’un nereye gitti i bilinmez: “Gece indi. Gökçen’e a ık olur ve onun gözlerine alı mak suretiyle bakmayı ö renir. bundan sonra yeni padi ahın hizmetindedir. g. 271. Atsız’daki bu millet sevgisi. Gökçen bir yürük kızı. Ancak. di er romana. e.. Gözlerinden ye il bir ı ık saçmakta ve gözlerine bakan ölmektedir. fırtınanın u uldadı ı bu yolda yalnız bir atın nal sesleri ve bir insanın hıçkırıkları i itiliyordu…”75 75 A. Deli Kurt’a geçelim: Hikayeyi herkesin bildi ini kabul ederek Gökçen’den ve onun gözlerinden bahsetmek istiyorum. Fakat bu a kın sonunda da ölüm vardır. kadın objesini yani a kı yani Ay Hanım’ı ve onun gözlerini.ölen ölmü tür. kah “Gökçen” diye sayıklayarak giden yolcuyu kavradı. Karanlık yava yava her yeri örttü ve ebedi yollarda kah “Allah” diye inleyerek. Deli Kurt. Bozkurtlar Diriliyor’da “ölüm uçurumu”na atlayarak ölen kahramanların yerine Deli Kurt’ta Gökçen kızı sel almı tır. 84 . s. Bu meçhul Osmanlı ehzadesi. bütün gözlerden silinerek kayboldu. yine onun alı tırmasıyla gözlerine bakabilmektedir. Artık hiçbir ey görünmüyor. batıyı ve ölüm uçurumunu unutmadan. Güzelli i dillere destan. Bu satırlarda geçen üç önemli unsuru. Gökçen’i seven ve onun sevdi i birisi.

Atsız. 4. hatırlanacak olursa “gece”yle birlikte “iç”e geçildi ini. 76 85 . metnin bir çok yerinde geçmektedir. 87-91. ve “gece”nin bizim hesapla ma mekanımız oldu unu söylemi tik. Ancak. Deli Kurt da romanın sonunda iç’te olmayı tercih etmi tir. iç’e dönme zamanı. Ömer Faruk Akün tarafından yazılmı tır. aynı zamanda hesapla ma mekanıdır. Nasıl ki Bozkurtlar Diriliyor’un sonunda. Geceyle birlikte insan kendi evrenine çekilir. tıpkı Ay Hanım ve Gökçen kız konusunda oldu u gibi. temel çatı ma. göz ve ye il ı ık metaforlarını alalım ve Ruh Adam’a geçelim: Ruh Adam 1972 yılında yayınlanmı . bütün aksesuarlarını kendimizin tayin etti i bir alem olarak gece. 1991. Prof. Atsız hakkında yazılan önemli bir biyografide. ss. slam Ansiklopedisi’nin Hüseyin Nihal Atsız maddesi.. ölüm uçurumundan atlayarak içte olmayı tercih etmi se. Dr. C.76 Metaforik anlamda Atsız’ın en zengin romanı diyebilece imiz Ruh Adam’ın bizim açımızdan önemli kahramanı Güntülü’dür. iç’te olma zamanıdır.Romanın sonundaki bu sahne. Urungu. Di er romanlardaki temel soru. Bozkurtlar Diriliyor romanından aldıklarımızın yanına bu romandan alaca ımız Gökçen.Deli Kurt’un son sahnesi için. yukardan beri saydı ımız “iç” e ili kin metaforlara bir yenisini eklemi tir: Gece…Romantik edebiyatın en önemli malzemelerinden biri olan gece. Güntülü’nün gözlerine ili kin ifadeler. Deli Kurt’un en romantik sahnesidir. bu romanın onun hayatından izler ta ıdı ı söylenmekte. herkesin bildi i ve roman kahramanı Selim Pusat’ın Güntülü’ye gönderdi i o Ömer Faruk Akün. stanbul. Yani Atsız’ın ölümünden üç yıl önce. Güven ve huzur veren. Türkiye Diyanet Vakfı Yay. bu romanda çok daha açık olarak ortaya konmu .

86 . Gözlerle günah i lemenin zevkini tattım. bu yanarda ne biçim korla tutu tu? Pervane olan kendini gizler mi alevden? Sen istedin. Gözler ki senin en katı zulmün ve silahın. Ey sen ki gönüller tutu ur her bakı ınla! Hançer gibi keskin ve çiçekler gibi ince Çehren bana u runda ölüm hazzı verince Gönlümdeki azgın devi rüzgarlara attım. rfan yay. Vur anlı silahınla. Ay secde edip çehrene yerlerde sürünse.285. s. vururken de güzelsin!77 77 Ruh Adam. ondan bu gönül zorla tutu tu… Gün senden bir ı ık alsa da bir renge bürünse. gönül mülkü düzelsin. Sen öldürüyorken de. Her ey silinip kayboluyorken nazarımdan. Yalnız o ye il gözlerinin nuru görünse… Ey sen ki kül ettin beni onmaz yakı ınla.. 2004. stanbul.me hur iirin sadece gözlere ili kin kısmını almak istiyorum: “Ruhun mu ate . yoksa o gözler mi alevden? Bilmem. Gözler ki birer parçasıdır sende ilahın.

Selim Pusat. Türk mitolojisinde batı da bilindi i gibi yol anlamına gelmektedir. Ya lı Pars. çocuk denecek ya taki Taçam ve Deli Ersegün…Onlar batıya gidecekler ve hayat devam edecektir. iç ölüm’dür.Güntülü! Yani üç kadın bir a k ve ölüm… Daha açık bir ifadeyle söyleyecek olursak. Atsız’daki temel çatı manın biri ahsi. Ruh Adam’ın sonundaki mahkeme sahnesi. yine gözlerine bakılamayan ve gözlerinden ye il ı ık saçan Gökçen kız ve gözleri en katı silahı olan-üstelik yine ye il. Onun roman kahramanları a k’la ölüm’ü aynı düzlemde görmektedirler. Ruh Adam’daki ı ık kızlar. Öyleyse. Atsız’ın romancılı ının temelinde insan o lunun en temel korkusu. Romanlarındaki a k hikayelerinin hiç birisi kavu mayla bitmez. di eri toplumsal olmak üzere iki yönü vardır: Önce toplumsal olanı söyleyelim: Ölüm mü hayat mı sorusunu. kendi yaratılı gayesine ihanet etmi gibidir.A k/Ölüm Gözlerine bakılamayan Ay Hanım. acımasız bir hesapla madır. Bunu Türk destanlarında görebiliriz. orta ya lı Yula ve Ezgene. Onun arkasından gelenler. kendisi için ölümü seçer. roman kahramanı için onu iç’e ça ıran yol anlamına gelmektedir. iç a k’tır. I ık yol’dur. Milleti için hayatı. Onun romanlarındaki temel çatı manın ahsi yanına gelince: Atsız ahsi olarak iç’te olmayı istemektedir. Atsız önce mensup oldu u milleti için sorar ve verdi i cevap “hayat”ı tercih do rultusundadır. milletin mensuplarıdır. Mahkemedeki sorgulamanın ana konusu bireysel bir a ktır. batı’dır. ç. Urungu’nun Ay Hanım kuca ında oldu u halde “ölüm uçurum”undan atladı ı sahneyi tekrar hatırlayalım. a ık olmakla sanki. bir 87 .

88 . Atsız’daki tarih tutkusu ise “ölümsüzlük” a kıyla anlatılabilir. Roman kahramanlarının romanların sonundaki yalnızlıkları.. A k da öyle… Ancak her durumda kar ısına ölüm çıkmaktadır. Çünkü “hatırlanmak ya amak” demekti. bu gerçek kar ısındaki çaresizlikten ba ka bir ey de ildir.destan üslubuyla mitik bir hale dönü türülerek anlatılmı tır. Hayatı isterken ölümle yüz yüze gelmek….

TANIDI IM ATSIZ Altan DEL ORMAN∗ De erli dinleyicilerimizi saygıyla ve sevgiyle selâmlıyorum. Sınırlı bir zaman dilimi içinde ancak bu kadarı yapılabiliyor. Onu bütün yönleriyle anlatmak ve anmak. takdirlerimi ayrıca ifade etmekten mutluluk duyuyorum. Atsız hakkında genel bir de erlendirme yapmak ve bir hâtıramı nakletmekle yetinece im. Kıymetli arkada larım. çok yönlü bir ahsiyet. tarihçi. Bu kayıp. Atsız’ın Talebesi 89 . yazar. çünkü Atsız gibi bir ahsıyetin aziz hâtırasını bir kere daha yâd etmek için bu salonu doldurdular. E itimci. Bunu bir vefa ve kadirbilirlik örne i olarak telâkki ediyorum. otuz yıl önce. romancı. zaman sınırlaması olan böyle bir toplantıda elbette mümkün de il. Atsız Bey’in çe itli yönlerini liyakatla belirttiler. fakat bütün bunların ötesinde büyük bir ülkü ve mücadele adamı. Sevgiyle selâmlıyorum. Atsız. Vefakârlık ve kadirbilirlik. milletimize has bu iki haslete son zamanlarda gittikçe daha az rastlanır olmu tur. 11 Aralık 1975’te gözlerini hayata kapamı tı. Bu bakımdan. Türkolog. Ben de. Atsız Bey. onu tanıyanların ve ∗ Yazar. air.

Everest’e ilk tırmanan da cı da. lerdeki Türk nesilleri. kendi hayatlarını hiçe sayan kahramanlardır. nançları yüzünden zindanlara atılanlar. Toplumlar. her türlü belâya mertçe gö üs geren. Atsız’ın bütün hayatı.Türkçülü e gönül verenlerin yüreklerinde hâlâ dinmeyen bir sızıdır. Büyük ülkücüler. bu vasıfların hepsini 70 yıllık hayatına sı dırmı tır. Onu tanımı ve ona sevgiyle ba lanmı olanlar bu dünyadan yava yava ayrıldıkça. zaman zaman ahlâk zafiyetiyle malûl duruma geliyorlar. inançları u runa çile çeken. sadece sava meydanlarından çıkmıyor. i irilmi öhretlere alkı tutmaya. Türkçülük. bütün hayatını Afrika’nın ücra bir kö esindeki insanların sa lık hizmetine vakfeden hem ire de birer kahramandır. Atsız. mevki ve makamı elinin tersiyle itebilen. fakat Atsız’ın aziz hâtırası gittikçe yücelecektir. Günümüzün kahramanları. Türk milletinin dünyada lâyık oldu u yere gelmesini. buzlar arasında donarak hayatını kaybeden kutup kâ ifi de. olmadık ızdıraplara katlanan. Bu davranı . e ilip bükülmeye zorluyor. Atsız’la aynı dönemde ya amamı olmalarına hayıflanacaklar veya onun kendi ça larında ya amı olmasını arzulayacaklardır. ba ımsız ve müreffeh bir hayat sürmesini amaçlayan ülkünün adıdır. Bu a ır ve görünmez baskıya direnmek. geli mesi ve yayılması için çalı makla geçmi tir. üphesiz ki takdire lâyıktır. insanları sahte kahramanlara itaat etmeye. duyulan acılar da azalacak. Türkçülü ün güçlenmesi. Atsız’ın dimdik ve dosdo ru ya anmı hayatında böyle bir lekenin zerresine rastlanmaz. serveti. 90 . açlı a mahkûm edilenler. sanıldı ından daha güçtür. Ama. öhreti. Kalabalıkların üzerine çöken bu me ’um gölge. en tabiî hakları ellerinden alınanlar da birer kahramandır.

Türkçülük dâvasında birlikte hapis yattıkları. Türkçülü ün devlet katında lâyık oldu u yeri bulaca ını ümit ediyordu. Türke . Silâhlı Kuvvetler yönetime el koymu lardı. çe itli ba kentlerdeki büyükelçiliklere mü avir olarak tayin edilmi lerdi. daima tekdire mâruz kalmı tır. yoksunlukları reva görmü tür. içinden yeti ti i toplumun saadeti için bütün hayatını vermi tir. Onun bir harekete geçmesine muhakkak gözüyle bakılıyordu. 91 . Türke ve 13 arkada ının sürgüne gönderilmesiyle sonuçlanmı tı. Fakat herkes eli-kolu ba lı oturuyordu. 14 Kasım 1960’ta. O. 27 Mayıs 1960’ta. sizlere kırk üç yıl öncesine ait bir hâtıramı nakletmek istiyorum. takdir beklemeyen Atsız. Buna kar ılık. Atsız. ebedî âleme. mensup bulundu u toplumdan alacaklı olarak göçmü nadir ahsiyetlerden biridir. Atsız. Bu noktada. Fakat. Millî Birlik Komitesi’nin dı ında kalmı olan Talat Aydemir Harp Okulu komutanıydı ve eski arkada larına oldu u kadar i ba ındaki hükûmete kar ı da mu ber durumdaydı. iyi yeti mi bir kurmay subaydı. onun duruma hâkim olmasıyla. yoklukları. 1944 öncesinden beri tanıdı ı. Bu sebeple. aynı toplum.ne hazindir ki. her ferdinin üzerinde hakkı olan toplumun. ona zindanları. 22 ubat 1962 günü o zamanlar çalı tı ım Ak am gazetesine ö leden sonra gitmi tim. Yalnız bir ba ka heyecan yine de gizlenecek gibi de ildi. ordu içinde onları destekleyen genç subayların varlı ı biliniyordu. Atsız’ın. O saatlere mahsus telâ tan eser yoktu. Komiteden tasfiye edilenler. Albay Alparslan Türke de yer alıyordu. Millî Birlik Komitesi içindeki çeki meler. Fakat. Atsız üzerinde hiçbir hakkı yoktur. htilal kadrosu içinde. Gece yarısına kadar çalı acaktım.

bildiri veya haber bekliyorduk. Ankara’daki ve stanbul’daki milliyetçi genç subayların. Gece bastırınca merakımı yenemedim.Anlattılar: – Ankara ile teleks ve telefon ba lantısı kesildi. Çatı ma olmu mu. Ayhan Songar’ın Lâleli’deki muayenehanesine u radım. Nitekim oradaydı. Radyo kimin elinde. Monte Carlo Radyosu. giri -çıkı ları tutmu . stanbul. ehre do ru yürüyen tank birlikleri varmı . Geç saatlere kadar çalı tı ını biliyordum. Ba ta Albay Talât Aydemir varmı . O bakımdan. bunların hiçbirine rastlamıyordu. Bu durumda. Aydemir’in Türke taraftarı oldu u biliniyormu . Tanklar ana yolları. 92 . Ara sıra da mar lar çalınıyordu. askerî harekâtı desteklemesi ihtimali galip görünüyordu. Beyazıt. stanbul ise bu harekâta taraftar de ilmi . Mecburen bekleyece iz. o da belli de ildi. Ö rendi imize göre Ankara’da askerî birlikler ayaklanmı . Liderler. Gazeteye döndüm. Öyle yaptık. Harekâtın merkezini Harb Okulu ve Zırhlı Birlikler meydana getiriyormu . evvelki bilgilere uyuyor. Yollarda askerî araçlar. Kısaca özetledi. Hükûmet uyu ma yolları arıyormu . çıkıp ehri dola tım. onları do ruluyordu. Haber alamıyoruz. belli de il. Az sonra radyoda siyasî parti liderlerinin konu maları yayınlanmaya ba landı. her zamanki hayatını ya ar gibiydi. Böyle bir özet. Aksaray. Radyonun ba ından ayrılmıyordu. Radyonun ba ından ayrılmıyor. Demek ki durum vahimdi. Ayaklanan birlikler Ankara’ya hâkimmi . Ankara Radyosunun yayını ise zaman zaman kesiliyordu. Taksim. üniformalı birlikler arayan gözlerim. inanılması mümkün gibi görünmekteydi. harekâtı dakika dakika veriyormu . Eminönü gibi merkezî yerlerde ola anüstü hiçbir görünü yoktu.

Bu da çatı ma oldu una veya en azından çeki menin devam etti ine açık bir i aretti. Yorumlara göre Ankara. Ancak. hele merkezî otorite de ortadan kalkmı sa. Bir araya geldi imizde. E er Ankara’daki hareket. Yeni haber olup olmadı ını soruyorlardı. kimlerin ne yapaca ı pek belli olmazdı. bunun dı ında kalamaz. milliyetçi veya 14’ler taraftarı subayların deste inde ise. Dokunulmaz sanılan smet Pa a’nın maruz kaldı ı bu muamele neye delâlet ederdi? Âkıbet ne olacaktı? Ayaklanmanın yönü ve rengi neydi? Bu soruları cevaplandıracak durumda de ildik. Bir kıvılcım her eyi ate e verebilir ve stanbul.ayaklanmayı tasvip etmiyorlar. Böyle tehlikeli bir ortamda. Türkiye’de ilk defa bir ba bakanın konu ması radyoda susturuluyordu. sonra yine mar lar. Merak içindeydiler. Ankara Radyosu hükümetin kontrolüne girmi ti. Beni arayan arkada larla bulu maya karar verdik. yine yabancı radyolardan derlenme bazı haberler. Ankara’da bir bekleyi vardır. Bir süre sessizlik. Anla ılan radyo tekrar el de i tirmi ti. meçhul er kuvvetlerinin Atsız’ı da hedef olarak almaları ihtimali yok muydu? Bize 93 . Fakat. belli olan uydu ki. demokratik rejimin korunması gerekti inden dem vuruyorlardı. stanbul’da onlara kar ı giri ilecek bir ba ka hareket. Demek ki. yeni ipuçları verir gibiydi. ister-istemez milliyetçilerin aleyhinde geli ebilirdi. stanbul ise onlara kar ı bir tavır takınmı tı. milliyetçi kuvvetlerin elindeydi. Gündüz saatlerinden itibaren beni gazeteden arayan arkada ların telefonları artmı tı. smet Pa a konu maya ba ladıktan az sonra radyo susuverdi. Böyle kritik zamanlarda.

Sonraları.M. Dönü te bir grupla Bostancı’da bulu acak.M. Bunu gerçekle tirmek için. Ortalıktan el ayak çekilmi ti.göre vardı. Gecenin karanlı ı. Biri Kıbrıs’lı bir genç olan brahim Cemalî idi. O ak am da ajans vakti gelince radyoyu açmı . aramızdan üç ki i ayrıldı.) Di eri smail Hakkı Gökhun. 94 . Kadıköy’e kalkan son vapura ancak yeti ebildik. üçüncüsü de ben. u hâlde onu evden uzakla tırmak ve geceyi ba ka yerde geçirmesini sa lamak isabetli olacaktı. Ankara Radyosu’ndan ses çıkmıyordu ki. Hava berraktı. O ak am erken yatmı tı. biraz da heyecan. Manzara hem tuhafımıza gidiyor. çeri geçip oturduk. hem de heyecan veriyordu. Genç sayılacak bir ya ta vefat etti. Rum taarruzu sırasında Kıbrıs’a dönüp mücahit olarak çarpı tı.30’u geçmi ti. ses gelmedi ini görünce üzerinde durmamı tı. Lâkin içimizde tuhaf bir sıkıntı hissediyorduk. sonra onlarla birlikte Üsküdar Araba Vapuru skelesine gidip bizi orada bekleyecek üçüncü grubu bulacaktık. Mühendis oldu. So uk bir kı gecesiydi ama ya ı yoktu.ö renciydi. (O sırada Teknik Okul’da -daha sonraki D. Ne ya mur. Tabiî. Atsız’ın evine vardı ımızda saat 1.. ne kar. Kapıyı vurarak Hoca’yı uyandırdık. Kadıköy’den Kartal’a kalkan bir minibüsü zorlukla bulduk. – Olup bitenlerden haberiniz var mı? – Hayır! Ne oldu? – Ankara’da yeni bir ayaklanma! Sonra bütün bildiklerimizi anlattık.A. Ötekiler çe itli yönlere gittiler. haber alma imkânı olsun. Radyoda çok kere sadece haberleri dinlerdi. solgun sokak lâmbalarının ı ı ı ile yer yer aralanıyordu.

Ama imdi bu evi terk edelim. o zaman durum da aydınlanır. Kısa bir sessizlik oldu. kolalı. Yukarı çıktı. biliyor musun? 95 . Kendi kendime: “Acaba. diyordum. – Nereye gidece iz? – Bilmiyoruz! Önce buradan çıkalım. Atsız hemen hemen hazırlanmı tı. Çocukları uyandırayım. Gitmek lâzım. hiçbir ey yoktu. Üzerinde beyaz. onu beraberce dü ünürüz. belki ambalajından yeni çıkmı bir gömlek. Daha do rusu. Yalnız ceketini giymemi ti. hazırlansınlar Ben de giyineyim. Dü üne gider gibi giyinmek lâzım de il mi? Ben de güldüm. Siz u radyoya bir daha bakın. boynunda ık bir kıravat. beze sarılı. ellerimi yüzümü yıkamak ihtiyacını duydum. çantaya koydu. Divanın üzerinde oturuyordu. Banyo yukarı katta. Yava ça çıktım. fazla telâ a mı kapıldık? Hoca’yı lüzumsuz yere mi tedirgin etmekteyiz? Bizim hâlimize içinden gülüyor olmasın!” Az sonra ba ını kaldırdı: – Haklısınız. uzunca bir ey aldı. belki de sava a gidiyoruz. Hiç olmazsa bu gece. – Bu ne. Bir müddet geçince. Radyoda yeni bir ey yoktu. Tam o sırada masanın üzerinden. belki yeni bir haber vardır. Ortalık yatı sın. – Ma allah hocam! Pek ık giyinmi siniz! Hafifçe gülümsedi: – Eee. dedi. merdiven ba ındaydı.– Sizin burada yalnız kalmanızı mahzurlu gördük. El çantasına bazı eyler koyuyordu.

Sözle ti imiz gibi. Kını ve kabzası i lemeli. Durakta taksiler vardı.– Hayır! Az evvel çantaya koydu u eyi çıkardı.) stanbul’da görevli bazı genç subaylarla görü üp gelmi ti. Araba vapuruna bindik. de erli bir sosyolog ve ilim adamı oldu. o sırada ktisat Fakültesi’nde Prof. Fındıko lu’nun asistanıydı. vakit sabaha kar ı 3. Bombo salonda oturup çaylarımızı söyleyince. aklımızı kurcalayan soruyu içimizden biri ortaya attı: – Nereye gidece iz? Öyle ya. Elinde uzun bir hançer duruyordu. Her ey hızla olup bitmi . Onlardan biriyle pazarlık edip bindik. Sonra profesör. Atsız. (Eröz.00 Hiçbir hazırlı ımız yok. Atsız: 96 .30-4. Herhalde eskiden beri teklifsiz görü üyor olmalıydılar ki. üzerindeki bezi açtı. bu kom u evine tereddütsüz yürümü tü. Biraz sonra evden çıkıp cadde tarafına yürüdük. çocukları kom ulardan birine emanet etti. Elimde olmadan sordum: – Ne yapacaksınız bunu? – Sava a silâhsız gidilir mi? Bizim de yanımızda hiç olmazsa bu bulunsun! Küçük o lu Bu ra ve evlâtlı ı Kâniye de hazır olmu lardı. A ır bir hastalık sonucu verimli ça ında kaybettik. Bir vasıta bulup Bostancı’ya geldik. Ötelerde ne olup bitti ini dahi bilmiyoruz. Üsküdar’a varı ımız uzun sürmedi. çlerinde Mustafa Kafalı ve Mehmet Eröz de vardı. Ciddî eserler verdi. süs ve hâtıra olsun diye bulundurulan cinsten bir hançer. di er arkada lar da iskeledeydiler.

bu kadar ciddî miydi? Bir türlü inanasım gelmiyordu. bu kadar tenha göründü ünü hatırlamıyordum. Yollarda hiç kimseler görünmüyordu. imdi Kabata ’a gidelim. Gerisini orada dü ünürüz.– E er Ankara’da milliyetçiler. Demek ki evde “sava ” sözünü söylerken pek aka yapmıyordu. Yine böyle kimselerin olmadı ı saatlerde. sabahın ilk aydınlı ı. Ama hiçbirinde bu yolun. Mahalle aralarından tek tük bekçi düdükleri.binme lüzumunu duymamı tık. burada ötekiler hâkimse ve bunlar çatı maya giri mi lerse Türkiye ikiye ayrılmı demektir. gazeteden çıkıp eve dönerken. sabah olsun diye. Öylesine yürüyorduk. Bir eye -bir taksiye. Yolun yarısında. Sanki zaman dolsun. Sabaha kar ı. Garip bir kafileydik. meçhûle yönelmi . Ve ıslak bir sis. milliyetçilerin safına katılaca ız. buzlu cam arkasından ı ır gibi.. Ama.. önce bunun do ru olup olmadı ını iyice ö renmeliyiz. tül tül üzerimize inmeye ba ladı. Hele “Türkiye ikiye ayrılmı demektir” sözü bana pek dokunmu tu. Nerden gelerek hangi karanlık sona do ru? Bir ihtilâl sabahının alaca karanlı ında sokaklara dökülmü bu insanları bir araya getiren neydi? Savunma 97 . bir akıntıya kapılmı gibi süreklenmeye mi ba lamı tık? Kabata ’a inince Karaköy yönüne do ru yürümeye ba ladık. O takdirde biz. rademizin dı ında. Atsız’ın “Ya ayan Türkçülere A ıt” adlı iirinden bir beyti hatırlıyordum: Gitmekte bütün kafile. Sekiz-dokuz ki iydik. binelim. Onun için Ankara’ya gitmemiz lâzım gelecek. O saatlerde bu caddeden çok geçmi li im vardı. Veya bana öyle görünüyordu. Acelemiz veya hedefimiz yoktu ki.

bende daima bu “vatanda gurbet” hissini uyandırmı tır. kendi vatanlarında niye böyle öksüz ve sahipsizdi? Türk milliyetçili ine ve milliyetçilerine yönelmi her menfî hareket. Eminönü’nden Bahçekapı’ya sapıp Sirkeci’ye yöneldik. Hangi yöne akıp gitti i bilinmeyen bir ihtilâl ortamında derdimizi kime ve nasıl anlatabilirdik? O anda aklıma Atsız’ın çantasındaki hançer geldi. dı arda gazete müvezzilerinin 98 . O geceden önce ve sonra. Salıpazarı’nı.. ne kadar yalnız. Karaköy Meydanı’nı geçtik. Yüre imin bu duygu ile da landı ı çok zamanlar olmu tur. vefa duygusu mu. çimizden biri: – urada bir muhallebici var. Meçhul dü manlara kar ı bizi koruyacak tek “silâh”! Dudaklarıma belki belli belirsiz bir tebessüm takılmı tı ama. Türklü e sevdalı. Köprü trafi e açılmı tı. Hattâ imdi bile! Fındıklı’yı. Tophane’yi. içime de bir gariplik.seve seve adamı bu insanlar. birkaç vasıta.. ne kadar çaresizdik. Memleket belki de bir dönüm noktasındaydı. dedi. yoksa bir ülküye gönül vermi olmanın tabiî akı ı mı? Hangisi olursa olsun. Türk milliyetçili inin nice cefalara katlanmı önderi. sabet! Camında “Meriç Muhallebicisi” yazılı bir salona girdik. Türklük için her eyini -canını bile. Ü ümü ve yorulmu tuk.. Dumanı üstünde salepler hepimize canlılık getirmi ti. Ben gazeteye kadar çıkıp son haberleri ö renmek üzere aya a kalkmı tım ki. bir hüzün çökmü tü. hem bir eyler içeriz. Böyle kritik bir anda.. yanında birkaç gençle stanbul sokaklarında sabahlamaktaydı. imdi u ilerdeki kö eba ından çıkacak bir devriye postası hepimizi toparlayıp götürebilirdi. hem dinleniriz. Tek tük yayalar.içgüdüsü mü.

oldu u gibi tasvir etmi . Sonraları çok sayıda roman yazarak ün yapmı tır. Sonraları kaleme aldı ı seri romanlarından biri “Okey Musti. Yani. Daha sonra 12 Eylül harekâtı oldu. Demek ki artık da ılabilir. 27 Mayısçılar arasında yer almı . bu olayı “Tanıdı ım Atsız” kitabımın ilk baskısında yazmı tım. Birkaç ay sonra bir hanım telefon ederek benimle görü mek istedi ini bildirdi. Zaten kitabımı da okumu tu. fakültedeki dostlardan birinin bo odasında bir-iki saat uyuduktan sonra kütüphanedeki i inin ba ına gidecekti. Ve biraz tafsilât. Diyordu ki: “Türkiye’de bugüne kadar sürüp gelen fikir cereyanlarını inceledim. Bu i tamamdır” adını ta ıyordu. Alatlı. Bize lâzım olan haber buydu. Geldi. konu tuk. geri kalanlar Ca alo lu’ndan Beyazıt’a do ru yürümeye ba ladık. O.” Özetle anlattım. i imize veya evimize gidebilirdik. Kendisi. o ihtilâl gecesindeki durumumuz dramatik bir hâdise olarak görülmü . bir romancı gözüyle de. 22 ubat gecesi ya adıklarımızı. ••• 99 . bu romanında. lk baskılar yapılmı tı. Aradan on be yıl geçtikten ve Atsız Bey vefat ettikten sonra. Birkaç gazete birden alıp döndüm. Bunların arasında Türkçülük ve Komünizm ba ta geliyor. Hepsinin man etinde aynı haberin im ir harfleri haykırıyordu: “ htilâl bastırıldı!. Bu iki cereyanın da önder isimleri Nihâl Atsız ve Nâzım Hikmet. fakat komiteye girmemi olan Ertu rul Alatlı’nın kızıydı: Alev Alatlı. Atsız’la Edebiyat Fakültesi’nin önünde vedala tık. Birkaçımız ayrıldı. isimlerimizi de zikrederek. Ben sizden Atsız hakkında daha geni bilgi almak istiyorum.haykırı ları çınladı.

Atsız’ın. Demek ki geri kalan be yılda devlet Atsız’a görev vermemi . Deniz Gedikli Hazırlama Okulu’nda ve son olarak da Haydarpa a Lisesi’nde. üniversite dı ında da çalı malarına devam etmi . Atsız.Atsız. milletimiz ve bilim dünyamız için ciddî bir kayba yol açmı tır. Ama. Altı yıl da. 100 . lmî faaliyeti. Bu açıdan bakıldı ında. kabiliyeti. Türk tarihi ve Türk kültürü üzerine de erli eserler vermi tir. Ama. Edirne Erkek Lisesi’nde. olmamalıdır. özel okullarda ö retmenlik yapmı tır. ö retmenlik hayatı bakımından da devlet Atsız’a lâyık oldu u yeri vermekten daima kaçınmı tır. Malatya Ortaokulunda. Sadece üniversite açısından de il. Kaybeden Atsız de ildir. Bu sürenin ancak yedi yılı resmî okullarda Türkçe ve edebiyat ö retmenli i ile geçmi tir. Özel hayatında son derece nazik. onu hapislere gönderdi i gibi açlık ve yoklu a mahkûm etmi tir. Yuca Ülkü ve Bo aziçi liselerinde olmak üzere. cana yakın ve ho görülü olan Atsız’ın. üniversiteden ayrıldıktan sonra 1969’da emekli olana kadar 36 yıllık devlet hizmeti vardır. akademik hayattan mahrum bırakılmı tır. millî meselelerde aynı ölçüde sert ve ha in olması çok kimseye yadırgatıcı gelebilir. çalı kanlı ı ve Türklük sevgisi sayesinde büyük bir Türkoloji bilgini olmanın henüz ilk adımlarını atarken. Süleymaniye Kütüphanesi’ndeki eski eserleri tasnif komisyonu uzmanlı ı ise on sekiz yıl devam etmi tir. bu büyük ülkü ve inanç adamlarının ço unda ortak ve karakteristik bir vasıftır. ahsımıza yapılmı bir hakareti ba ı layabilir veya yanlı bir davranı ı ho görebiliriz. Bu hata. milletimize yönelmi bir kötü niyeti ba ı lama hakkımız yoktur. onun görü leri dikkate alınması gereken bir dü ünür ve bilim adamı olmasını sa lamı tır.

azmi. Kadirbilir Türkçüler ve ülkücüler. fakat asla yere dü meyecektir. Ya adı ı olaylar. Türkçülük Atsız adını ça rı tırmaktadır. Atsız’ın ruhunu asıl ad edecek olan. Türkçülük. Atsız’ın Türklü e olan derin sevgisi ve yaptı ı hizmetler. kırk yılı a kın bir süreyle Türkçülü ü temsil etmi tir. bitip tükenmek bilmeyen gayreti. sabrı ve tahammülü ile müstesna bir yer tutar. kendisinden sonraki nesillerin. Bu kadro içinde. bu kadro içinde ön plâna çıkarmı tır. Türkçülük yolunda giderek artan bir gayretle çalı malarıdır.Atsız’daki farklı ki ilikleri ve bu ki ilikler arasındaki tezadı daha iyi anlamak mümkündür. Atsız’ı kendilerine örnek edinen genç nesiller yeti iyor. O kadar ki. Bunların hepsi güzel ve yara ır i lerdir. Atsız. Türkçülük bayra ının yükselmesi. geli mesini üphesiz çok de erli fikir. hitabet kudreti. mâruz kaldı ı haksız muameleler ve fedakârlı ı. bugün bile Atsız adı Türkçülü ü. i lek kalemi. onun ölüm yıldönümlerinde Türkiye’nin her tarafında aziz hâtırasını anmak için toplantılar düzenliyorlar. ölümünden otuz yıl sonra. milletimiz tarafından gün geçtikçe daha iyi kavranmaktadır. onun adını. yazı ve te kilâtçı kadrosuna borçludur. “Atsız” adı. Fakat. Ömürlerini bu yolda harcayanlar. Atsız’ın hâtırasına en büyük saygıyı göstermi olacaklardır. Böyle bir eref her kula nasip olmaz. Türk milletinin yükselmesi demektir. kitaplar yayınlanıyor. Gittikçe daha büyük ölçüde yapılması gerekir. Atsız hakkında yazılar. 101 . Bu sebeple. Nesiller de i tikçe Türkçülük bayra ı el de i tirecek.

102 . bu ahlanı tan gurur duyardı. sert ve emin adımlarla zafere do ru yürüyor. onu her geçen gün daha fazla özlüyorlar.Atsız’ın kaybından sonra Türkçülü ün üzerine serilmi atalet örtüsü yava yava kalkıyor. Art arda gelen hamlelerle Türkçülük yerinden do ruluyor. Atsız Bey. Atsız’ı tanımı olup da imdi hayatlarının sonbaharını sürenler. bu dünyadan bir efsane gibi gelip geçti. Onlardan biri de benim. Atsız. Beni sabırla ve ilgiyle dinledi iniz için hepinize te ekkür ederim. Ya asaydı e er.

OTURUM BA KANI PROF.DR. AHMET B CAN ERC LASUN’UN DE ERLEND RMES ∗ Birkaç cümleyle bugünkü oturumu kapatmak istiyorum.Mücadeleli bir hayat ya ayan Atsız, o mizacı unutarak ba ka türlü hayat ya ayamazdı. 30’ların ba ında üniversiteden atılmasaydı daha kuvvetli eserler verecekti ve herhalde Atsız’ı Atsız yapan da o u radı ı haksızlıklar olmu tur.Haksızlıklara u ramasaydı, oradan oraya sürülmeseydi bugünkü Atsız olmayacaktı muhakkak.O, böyle bir ömrü, böyle bir çalı mayı kendisi için seçmi ti, öyle ya adı öyle öldü. Bugün bunun için Atsız' ı anıyoruz.Atsız’ın ruhunu da bugün kendisini burada anarak biraz eskitiyoruz, eski hale getiriyoruz.Atsız elbette ya adı ı zamandan, ya adı ı günden çok defa gayri memnundu ama Türklü e her zaman inanmı tı. Türklü ün genetik yüceliklerine, erdemlerine inanmı tı. Zaaflarını da biliyordu elbette. Milletimizin zaafları da vardı günümüzde. Bu zaaflar belki de en yüksek noktaya çıktı ama Türklü ün genetik erdemleri ve yücelikleri de vardı, onlara inanıyordu ve Türklü ün geçmi te oldu u gibi, gelecekte de mutlaka yücelece ini kabul ediyordu. Zaten

Gazi Üniversitesi Ö retim Üyesi

103

ba ka türlü dü ünülemez ba ka türlü dü ünen insan da ülkü sahibi olamaz yani gelece e inanmazsak gelece e inanmazsanız elbette sizin ülkünüz de olmaz.Atsız gelece e inanıyordu ve Türk milletine inanıyordu.Aslında Atsız 1930' yılların ba ından itibaren sivil Türk lu milliyetçili ini gayri resmî Türk milliyetçili ini temsil eden adamdır.1920 lerden 1930 ların ba ına kadar elbette Türkçü bir siyaset güden Atatürk devrinin iktidarı o türkçü siyaseti inkılapları yine Türkçü bir kurulu olan Türk Ocakları ile halka ula tırmaya çalı ıyordu yani Türk Ocakları bir bakıma iktidarla halk arasında ili kiyi kuran bir kurulu tu; ama 1931 de Türk Ocaklarının kapatılmasıyla Türkçülük sadece devlet katında resmî bir Türkçülük olarak kaldı. Yani siz dü ünebiliyor musunuz Atsız' ilk itirazını yaptı ı o telgrafını çekti i yer Türk ın Tarih Kurumu. Atatürk Tarih Kurumu ile ilgili ve Türk Tarih Kurumunun ba ında bir ba ka Türkçü var: Yusuf Akçura var Türk Tarih Kurumunun ba ında. Yusuf Akçura var yani devlet Türkçülük yapıyor. Tarih Kurumuyla Dil kurumuyla Türkçülük yapıyor ama Türk Ocakları ortadan kalkmı i te . Atsız bu bo lu u dolduran 1931 den itibaren bu bo lu u dolduran gayri resmî bir bakıma sivil Türkçülü ü temsil eden insan ve tabii mizacı gere i en imkânsız denilen dönemde itirazını yapabilen bir insan. Sonradan birtakım dönemler için ve birtakım insanlar için vakit geçtikten sonra ele tiriler yöneltmek çok kolaydır. Bugün o ele tirileri yönetenleri ele tirilerde hep de itibar etmemiz do ru olmaz. Atsız kendisine zarar verecek güçlerin, kuvvetlerin, kudretlerin iktidarda oldu u dönemde ele tirisini yöneltebilen ve dolayısıyla hayatının arkada larımız tarafından ifade edilen macerasını 104

ya ayabilen bir insan idi.1938 den sonra Türkçülük, Türk milliyetçili i devlet katında da parladı ve sivil bir millliyetçili e ihtiyaç vardı. 1938 den sonra devlet katından da Türkçülük kaldırıldı yine de bir Türk devleti anlayı ı vardı. Tabii burada onu ey yapmayalım ama Türkçülük devlet katından da uzakla tırıldı. te o zaman Atsız' 1931 den beri yürüttü ü sivil Türkçülü ün itiın razları gündeme geldi, üstelik 1940 larda bir ba ka hareket Türk devletini ve Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden bir ba ka hareket de ortaya çıkmı tı; dolayısıyla Atsız' ın etrafındaki Türkçüler o zamandan itibaren o harekete kar ı yani komünizme ve sosyalizme kar ı kendilerini göstermi lerdi. Maddî bir komünizm önemli de ildi. Orada önemli olan Sovyet yayılmacılı ıdır. O zaman ona kar ı bir mücadele gerekiyordu ve bunun bayraktarlı ını elbette Atsız ve etrafındaki gençler yapmı lardı ve bu mücadele Sovyetler da ılana kadar da Türk milliyetçileri tarafından yapılmı tır.Sovyetler da ılana kadar Sovyetler, Türkiye için bir tehdit idi. Bazen tarih yanılgısına dü üyoruz. Anakronizm deniyor buna, Tarih yanıltısı. imdi Sovyet tehdidi yok ya 1960 larda bo una mücadele etmi iz; bo una ölmü üz gibi tarih yanılgısına dü üyor insanlar. imdi yok Sovyetler birli i, o zaman vardı. O zaman vardı ve o tehdide kar ı mücadele etmek gerekiyordu. O mücadeleyi de Atsızlar Türk milliyetçileri yapmı lardır. 1960 larda da Türk milliyetçileri ve ülkücüler yapmı lardır gerek yok ama imdi yine yanılgıya dü üyoruz. Bence yine bir anakronizm, bir tarih yanılgısına dü üyoruz. Zannediyorum ki hâlâ Sovyet tehdidi var ve bir kısım arkada larımız yine enerjilerini o tarafa do ru yöneltiyorlar. Elbette potansiyel olarak bir Rusya tehlikesi 105

. ama u anda Türkiye' nin ba ımsızlı ına kar ı birinci tehdidin Sovyetler olmadı ı veya Sovyetlerin devamı olan Rusya Federasyonu olmadı ı da ortadadır. oklarını. yani hiçbir ekilde tarih yanılgısına dü memek lâzım. Hepinizi saygıyla selâmlıyorum. Türkiye için. en iddetli oklarını bu yeni dü manlara kar ı yöneltecekti ama karamsarlı a gerek yok Türk milletinin damarlarında Türk milletinin kanında. O halde u anda Türkiye’nin ba ımsızlı ına kimler kastediyorsa bugünkü mücadelenin ona kar ı yapılması gerekiyor. Herhalde Atsız ya asaydı Ba kanımızın ba langıçta ifade etti i gibi.her zaman var.. 106 . Atsızın ömrü ve mücadelesi elbette unutulmayacaktır.Türkiye’nin ba ımsızlı ına kar ı birinci tehdidin nerden geldi i de u anda ortadadır. fıkratında de i meyen bir cevher var ve herhalde o cevher bugün bizlerde kendini göstermez ise Türk milliyetçisiyiz diye dola ıyoruz diyen çoklarını da biliyoruz ama o cevher bizlerde ortaya çıkmaz ise bizden sonraki nesillerde mutlaka ortaya çıkacaktır ve Türklü ün ölece ine inanmıyorum Atsız bunun için ya adı. bugün de mücadele azmini.

32 sf. Ankara ubesi 10. Haziran 2003 6. Temmuz 2004 12. (Nevzat Köseo lu). 16 sf. Millî Devlet ve Büyük Ortado u Projesi.TÜRK OCAKLARI ANKARA UBES YAYINLARI 1. Mart 2003 4. Mozaik Kültürler ve Bölücülük. Mart 2003 3. Genel Kurul Raporu. Millî Birlik ve Milliyetçilik. Abdülkadir Sezgin). 64 sf. (Dr. 83 sf. Mayıs 2004 10. 63 sf. 40 sf. 66 sf. Haziran 2003 5. 92 sf. Aydınlarımız ve Avrupa Birli i. Mehmet Emin Resulzade’yi Anıyoruz. 56 sf. Ate Altınday ız. Ortado u ve Filistin. Hacı Bekta Veli. Millî Kültür. (Nuri Gürgür). (Kâmuran nan). Temmuz 2002 2. A ustos 2004 107 . Aralık 2003 7. Türk Kültürü ve Do u Türkistan. Nisan 2004 9. AB – Kıbrıs – Kuzey Irak. 46 sf. 32 sf. (Nuri Gürgür). Mart 2004 8. 44 sf. Haziran 2004 11. Kuzey Irak – Kıbrıs. (Süleyman Demirel).

ubat 2005 16. ubat 2005 108 . Türk Dünyası ki Yüzyılın Arasında. Mar larımız ve Destanî iirlerimiz. 165 sf. 117 sf. ubat 2005 15. 103 sf.Dr. (Prof. Orhan KAVUNCU). (Yavuz Bülent Bakiler). Ziya Gökalp Yazı Yarı ması Töreni. Yılında Nihâl Atsız. Do umunun 100. 75 sf. Aralık 2004 14.13. Ses Bayra ımız: Türkçemiz.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful