You are on page 1of 26

TC İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ

KURTULUŞ SAVAŞI İçindekiler A) Hazırlık dönemi: 1. Kuva-i Milliye Hareketinin Başlaması ve Batı Cephesinin Oluşması. 2. Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı ve Milli Bilincin Uyandırılması. 3. Amasya Genelgesi. (22 Haziran 1919) (Milli Egemenlik İçin adım olduğunun belirtilmesi). 4. Erzurum Kongresi ve Önemi. 5. Sivas Kongresi ve Önemi (Manda ve himaye kavramlarının açıklanması). 6. Milli Mücadele ve İstanbul Hükümetinin Mustafa Kemal'e Karşı Mücadele Kararı. 7. Damat Ferit Paşa Hükümetinin Tutumu ve Sonuçları 8. Alı Rıza Paşa Kabinesi, Amasya Görüşmesi ve Sonuçları. 9. Temsil Heyetinin Ankara'ya gelmesi. 10. Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Milli. 11. İstanbul'un İtilaf Devletleri Tarafından Resmen İşgali ve Mebusan Meclisinin Dağıtılması 12. Ankara'da Büyük Millet Meclisinin Açılması ve Büyük Millet Meclisi Hükümetinin Kurulması. 13. Yeni Türk Devletiin ilk Anayasası (20 Ocak 1921) (Yeni getirilen rejim, Milli Egemenlik kavramı ve Bakanlar Kurulunun seçilmesi ile ilgili maddeler üzerinde durulması). B. Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile İstanbul Hükümetinin Mücadelesi: 1. Büyük Millet Meclisine Karşı Ayaklanmalar (Anzavur, Bolu, Düzce, Hendek, Adapazarı, Yozgat, Afyon, Konya, Milli Aşireti ayaklanmaları, Hilafet Ordusu ve Olaylarda Çerkez Ethem'in Rolü). 2. Hiyanet-i Vataniye Kanunun Kabulü ve istiklal Mahkemeleri (İstiklal Mahkemelerinin Kurulması ve Yetkileri). C) Sevr Barış Andlaşması: 1. Sevr Andlaşması ve Önemli Madeleri. 2. Sevr Andlaşmasına Karşı Tepkiler. D) Düzenli Ordunun Kurulması. E) Muharebeler ve Sonuçları: 1. Ermeni Sorunu ve Ermenilerle Savaş : a) I. Dünya Savaşına Kadar ermeni Sorunu. b) I. Dünya Savaşında Ermeni Sorunu. c) Kurtuluş Savaşında Ermeni Sorunu ve Gümrü Andlaşması. 2. Güney Cephesinde Maraş ve Urfa'nın Kurtarılması, Antep Savunması 3. Batı Cephesi Muharebeleri. a) Çerkez Ethem olayı. b) I. İnönü Muharebesi. c) Londra Konferansı. d) II. İnönü Muharebesi. e) Eskişehir ve Kütahya Muharebeleri. f) Ordunun Sakarya'nın Doğusuna Çekilmesi ve Büyük Millet Meclisinin Tepkileri, Mustafa Kemal'in Başkumandan Olarak Seçilmesi. g) İstiklal Marşımızın Kabulü 4. Gürcülerle Andlaşma, Afganistan, Fransa, İtalya ve Amerika ile ilişkilerimiz. 5. Ruslarla İlişki ve Moskova Andlaşması. 6. Sakarya Meydan Muharebesi ve Sonuçları. a) Sakarya Meydan muharebesi

b) Mustafa Kemal'e Mareşallık ve Gazilik Ünvanlarının Verilmesi. c) Kars Andlaşması (13 Ekim 1921) d) Ankara Andlaşması (29 Ekim 1921). e) İtilaf Devletlerinin Barış Teklifleri. 7. Büyük Taarruz. 8. Başkumandan Meydan Muharebesi ve Anadolu'nun Düşmandan Temizlenmesi 9. Mudanya ateşkes Anlaşması, Esasları ve Önemi. 10. Saltanatın Kaldırılması 11. Lozan Konferansı: a) Görüşme Konuları ve Katılan Devletler. b) Görüşmelerin Kesilmesi ve Nedenleri. c) Lozan Andlaşması, Esasları ve Önemi. 12. ikinci Büyük Millet Meclisi. KURTULUŞ SAVAŞI A- HAZIRLIK DÖNEMİ : Kuva-i Milliye Hareketinin Başlaması ve Batı Cephesinin Kurulması : Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası işgaller başlamıştır. Osmanlı Devletinin başlayan işgallere tepkisiz kalması sonucu Türk halkı direnme mücadelesi içine girer. Bu amaçla direnme cemiyetleri kurar ve direniş kuvvetleri oluşturulur. Çeşitli yörelerde uyanmaya başlayan direniş hareketlerinin bir ölçüde teşkilatlandırılmasıyla ortaya çıkan güce "Kuva-i Milliye" denilir. * İlk direniş güneydoğu Anadolu bölgesinde kendiliğinden oluşur. ( Maraş-Urfa-Antep halkı Fransızlara karşı ) * İlk Kuva-i Milliye teşkilatı Batı Anadolu'da Yunan işgaline karşı oluşturuldu. 1919 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında Balıkesir ve Alaşehir'de toplanan milli kongrelerde batı Anadolu'daki Kuva-i Milliye birliklerinin insan ve malzeme bakımından desteklenmelerine ve ortak bir cephe oluşturulmasına karar verildi. Bu çalışmaların sonucunda Ayvalık-Soma-Akhisar-Salihli-Nazilli batısından geçen bir hat üzerinde Batı Cephesi oluşturuldu. Kuva-i Milliye'nin özellikleri : Düşman işgallerine karşı oluşmuşlardır. Başlangıçta Temsil Kuruluna, TBMM açılınca Milli Savunma Bakanlığına bağlanmışlardır. Askeri bir disiplin ve Hiyerarşiye sahip değillerdir. Düşmana zarar vermiş, ilerlemelerini geciktirmiş ancak düşmanı yurttan atacak güce sahip olamamışlardır. TBMM ye karşı çıkarılan ayaklanmaları bastırmışlardır. Düşman ilerleyişini geciktirmeleri zaman kazandırmış, örgütlenilme süresi kazandırmışlardır. Keyfi davranışları, halka bazen zor kullanmaları halka güven vermemiş ve halkı tedirgin etmiştir.

onu İstanbul'dan uzaklaştırmak istiyordu. .15. Mustafa Kemal'in askeri başarıları kendisine bir güç kazandırmıştı. milletin bağımsızlığı tehlikededir. * Mondros ateşkesine karşı çıkış.Kemal Havza genelgesiyle görev ve yetki alanının dışına çıkmıştır. HAVZA GENELGESİ ( 28 MAYIS 1919 ) 1.maddeye dayanılarak bölgenin işgal edilme tehlikesini önlemek istiyordu.Kemal'in etkisinden rahatsızlık duyarak. Komutanlığın merkezi Erzurum'du ve henüz bölge düşman işgalinden uzaktı. İttihatçı değildi.Kolordu komutanı Kazım Karabekir paşa Ordusu'nu dağıtmamış ve silahlarını teslim etmemişti.Dokuzuncu ordu müfettişi olarak geniş bir bölge etki alanı içine girecekti.Diğer taraftan Ülkenin içinde bulunduğu durumdan kurtulması için ortaya çıkan görüşlerin geçersiz olduğunu görerek. 3.ancak Kuva-i Milliye ruhu kesin zafere kadar yaşamıştır.Görevi doğu Karadeniz'de kurulmak istenen Pontus Rum Devletine karşı mücadele eden Türkleri kontrol altına almaktı. 4. AMASYA GENELGESİ ( 22 HAZİRAN 1919 ) Genelgenin esasları : Vatanın bütünlüğü. Yunanlıların İzmir'i işgale hakları yoktur. Ordu birliklerine askerin terhis.Derhal İzmir'i boşaltmalılardır. Anadolu'ya geçip millete dayanarak bağımsızlık mücadelesi yapmak istiyordu.* Ulusal bilincin tepkiye dönüşmesi amaçlanmıştır. M.Kemal bu zor görevi başarabilecek birisiydi. Sivil makamlara da emir verme yetkisine sahipti.İstanbul Hükümeti de bölgede karışıklığın sürmesi durumunda 7. * Kurtuluş Savaşının gerekçesi açıklanmıştır.M. Bu nedenle İstanbul'a geri çağrılmış ancak dönmemiştir. Bazı Kuva-i Milliye şefleri belli bir otorite altına girmek istemediğinden. * M. ( Demirci Mehmet Efe-Çerkez Ethem ) MUSTAFA KEMAL'İN SAMSUN'A ÇIKIŞI ( 19 MAYIS 1919 ) Mustafa Kemal Samsun'a Dokuzuncu Ordu Müfettişi olarak görevlendirilerek çıktı.Kemal seçilmişti.Bununla ilgili yurdun her tarafında protesto mitingleri düzenlenmelidir.İstanbul Hükümeti M.Bu yöredeki Türklerin kontrol altına alınması için İngilizler Osmanlı Devletine baskıda bulunmuştu. Anadolu'nun işgaline derhal son verilmelidir. Düzenli ordu kurulunca katılmamışlar ve isyan etmişlerdir. Mustafa Kemal İstanbul Hükümetleri ile kurtuluşun olmayacağını görmüştü. Çünkü diğer kurtuluş çarelerinin bağımsızlığı sağlamayacağına inanmaktadır. Samsun ve Karadeniz yöresinde Rumlar Siyasi isteklerinden vazgeçerlerse güvenlik sağlanabilir. silahların teslim edilmemesini bildirdi.Düzenli ordu kurulunca Kuva-i Milliye birlikleri sona ermiş.Böyle bir göreve niçin M.Kemal Samsun'a çıkarken parolası " Ya İstiklal ya Ölüm " dür.Bu amaçla başlangıçta Dokuzuncu Ordu Müfettişliği görevi ona birtakım kolaylıklar sağlayacaktı. 2.

O güne kadar diğer il delegeleri de Sivas'a ulaşabilirse Erzurum kongresinin üyeleri de Sivas'ta yapılacak genel toplantıya katılmak üzere yola çıkarlar. Anadolu'nun her yönden en güvenli yeri olan Sivas'ta milli bir kongrenin toplanması kararlaştırılmıştır.Bu durum milletimizi yok olmuş gibi göstermektedir. ) Mevcut hükümet tanınmadığından dolayı Anadolu İhtilali Amasya Genelgesiyle başlar.Ancak M. Genelgenin yayınlanmasından sonra Sivas'ta yapılacak kongreye katılmak amacıyla Yurdun her yerinde seçimler yapılmaya başladı. * Ulusal bağımsızlığı milletle sağlama düşüncesi var. * Ulusal Parlamento düşüncesi var. gerekçesini ve yöntemini belirtir.Kemal'in emirlerine uyulmamasını istedi. Milletin durumunu ve davranışını gözönünde tutmak ve haklarını dile getirip bütün dünyaya duyurmak için her türlü etki ve denetimden kurtulmuş milli bir kurulun varlığı çok gereklidir. Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. Dikkat: * Kongrenin ve delegelerin güvenliğini sağlama amacı var. Ali Fuat Paşa tarafından imzalanmış. ( Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.Kemal'in geri getirilmesi için baskıda bulunmaya başladılar. milletin güvenini kazanmış üç delegenin olabildiğince çabuk yetişmek üzere hemen yola çıkarılması gerekmektedir. * İstanbul hükümetine tepki ve tanınmaması. Milli Egemenliğe gidişin ilk adımıdır. Her ihtimale karşı bu iş milli bir sır gibi tutulmalı ve delegeler gereken yerlere kimliklerini gizleyerek gelmelidirler.İstanbul'daki hükümet üzerine aldığı sorumluluğun gereklerini yerine getirememektedir. Not : Amasya Genelgesi M. Bunun için bütün illerin her sancağından .Kemal. Refet Bey.Kemal çalışmalarına devam etti.5 Ağustos l9l9 ) . Üste Dön ERZURUM KONGRESİ VE ÖNEMİ ( 23 Temmuz. Erzurum'da bulunan Kazım Karabekir tarafından da onaylanmıştır.İtilaf devletleri Anadolu'daki gelişmelerden rahatsız olarak İstanbul Hükümeti üzerine M.İstanbul hükümeti Valilere gizli bir yazıyla M. Doğu illeri adına Erzurum'da bir kongre toplanacaktır. * İlk defa yönetim şeklini değiştirme amacı var. * İlk defa Ulusal Egemenlik anlayışı var. Rauf Bey. ÖNEMİ : Kurtuluş savaşının amacını.

bu illerin herhangi bir bölümünün işgal hakkını İtilaf devletleri muhafaza ederler " hükmü bulunmaktaydı.Kemal'e Kolordusuyla hizmetinde olduğunu bildirerek maddi ve manevi bakımdan büyük bir destek sağlamıştır.devlet kurma kararına dönüşmüştür.7/8 Temmuz gecesi M. Manda ve Himaye kabul olunamaz.Kemal 26 Haziran'da Amasya'dan ayrılarak 27 Haziran'da Sivas'a oradan da 3 Temmuz'da Erzurum'a halkın ve ordunun sevinç gösterileriyle girdi. Kongre dağılmadan dokuz kişiden oluşan bir Temsil Heyeti seçmiş ve başkanlığına M. Halkının sevgisi ve desteğine güvenmiştir. 23 Temmuz'da toplanan Erzurum kongresi şu kararları almıştır : Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür. . * Amasya genelgesindeki devlet kurma düşüncesi.Bunu üzerine M. Kuva-i Milliye'yi etken ve milli irade'yi hakim kılmak esastır.Kolordu komutanı Kazım Karabekir Paşa. Sınırlar somut olarak Misak-ı Milli'de belirlenecektir.Amaç doğu Anadolu'da birliği sağlayarak bir Ermeni devleti kurulmasını engellemektir. Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı ve Osmanlı Hükümetinin dağılması halinde millet birlikte savunmaya geçecek ve direnecektir. " Mondros Ateşkes antlaşmasında " Altı doğu ilinde ( Vilayet-i Sitte) karışıklık çıkarsa.Kemal 'e görevinden kesin olarak alındığını bildiren bir emir geldi.M. yani doğu Anadolu'nun işgal edilmesi ve parçalanması tehlikesine karşı kurulan " Doğu Anadolu Müdafa i Hukuk Cemiyeti "nin girişimi ile kongrenin toplanması sağlanmıştır. M.Kemal hem görevinden hem askerlik mesleğinden ayrıldığını ( İstifa ) bildirdi. Bundaki temel amaç Doğu Anadolu'da bir Ermeni devleti kurulmasını sağlamaktı.Yetkisiz ve sivil olarak görevine devam etme kararı vermişti. Saltanat ve Hilafet makamlarını korumak için ulusal güçleri etkin ve ve ulusal iradeyi egemen kılmak esastır. Hristiyan unsurlara ( azınlıklara ) siyasi hakimiyetimizi ve sosyal dengemizi bozucu ayrıcalıklar verilemez.Kemal'i seçmiştir. Vatanın ve bağımsızlığın korunmasına ve güvenliğin sağlanmasına İstanbul hükümetinin gücü yetmezse amacı gerçekleştirmek için geçici bir hükümet kurulacaktır. Sınırlar Mondros Ateşkesinden önce işgale uğramayan yerler ve çoğunluğu Türk olan bölgelerdir. * Tam bağımsızlık amaçlanmakta. Milli meclisin hemen toplanmasını ve hükümet işlerinin Meclis denetiminde yürütülmesini sağlamak için çalışılacaktır. 15. * Vatan sınırlarından ilk söz ediş. * Hem saltanat hem de Ulusal Egemenlik fikirlerinin savunulması bir çelişki olmakla birlikte.İşte bu tehlikeye karşı. bunun temel nedeni henüz kamuoyunun bu makamlara karşı çıkılmasına hazır olmamasıdır.

(Vatanın ve bağımsızlığın korunmasına ve güvenliğin sağlanmasına İstanbul hükümetinin gücü yetmezse amacı gerçekleştirmek için geçici bir hükümet kurulacaktır. M. Milli mücadele'nin halka dayandığının bir göstergesidir.Kemal kongre başkanlığına seçilmiştir. Ali Fuat Paşa ( Cebesoy ) . ÖNEMİ : Bölgesel nitelikli olmasına rağmen aldığı kararlarla Ulusaldır. * Heyet-i Temsiliye bir yürütme organı gibi çalışmaktadır.) Vatanı bir bütün olarak kabul etmiş ve Manda ve Himaye'yi reddetmiştir. Sivas kongresi Erzurum Kongresinde alınan kararları aynen kabul etmiştir.Kemal'in kongre başkanlığına seçilmesini bazı temsilciler engellemeye çalışmış ancak yapılan gizli oylamayla M.Kemal'in coşkulu karşılanması.Kemal 2 Eylül 1919 ' da halkın sevgi gösterileriyle Sivas'a gelmiştir. Batı Anadolu Genel Kuva-i Milliye komutanlığına atandı. İstanbul hükümeti Sivas kongresine engel olmaya çalışmıştır. Üste Dön SİVAS KONGRESİ ( 4-11 Eylül 1919 ) Kongrenin toplanma amacı Vatanın bütünlüğü ile Milletin bağımsızlığının nasıl sağlanacağını kararlaştırmaktır.* M.Sivas valisine M.* M.Amaç Kuva-i Milliye birliklerinin bir merkezden yönetilmesini sağlamaktır. Bu çalışmaların sonucunda Ayvalık-Soma-Akhisar-Salihli-Nazilli batısından geçen bir hat üzerinde Batı Cephesi oluşturuldu. . Doğu Anadolu'nun bütünlüğünü sağlamıştır.Kemal milli mücadelenin lideri konumuna gelmiştir.Kemal ve Rauf beyi tutuklama emri verilmiştir. Yeni bir devlet kurma düşüncesi ortaya çıkmıştır. İtilaf devletleri kongre toplandığı takdirde Sivas'ı işgal edecekleri tehdidinde bulunmuşlardır. M. BALIKESİR ( 26-30 TEMMUZ 1919 ) VE ALAŞEHİR KONGRELERİ ( 16-25 AĞUSTOS 1919 ) 1919 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında Balıkesir ve Alaşehir'de toplanan milli kongrelerde batı Anadolu'daki Kuva-i Milliye birliklerinin insan ve malzeme bakımından desteklenmelerine ve ortak bir cephe oluşturulmasına karar verildi.

Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerin işgaline izin verilmeyecektir. açılıncaya kadar.Kemal yurdun tamamına emir verebilecek konuma gelmiştir.B. Kongre sonucu oluşturulan " Temsil Heyeti " başkanlığına M. Bu kararlar dışında taraflar arasında gizli kalması kararlaştırılan bir protokol de imzalanmıştır. Amasya Görüşmeleri'nin Önemi : İstanbul Hükümeti temsilcisi Erzurum ve Sivas kongresi kararlarını kabul etmekle Anadolu'da ki ulusal mücadeleyi hukuksal olarak tanımış oluyordu. Üste Dön AMASYA GÖRÜŞMELERİ (20-22 Ekim 1919) İstanbul'da yeni kurulan Ali Rıza Paşa uzlaşmak durumunda olduğunu görmektedir.Bu amaçla Bahriye Nazırı Salih Paşa'yı Sivas Temsil Heyeti başkanı Mustafa Kemal'le görüşmek üzere Amasya'ya gönderdi. Bu görüşme sonrasında kabul edilen kararlar şunlardır: İstanbul Hükümeti Sivas Kongresi kararlarını aynen kabul edecektir. milli irade adına ülkenin geleceğiyle ilgili kararlar alan ve uygulayan tek yetkili organ olacaktır. Yurtta bulunan bütün Milli Cemiyetler " Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti " adı altında birleştirilmiştir.Kemal seçilmiştir. Meclis-i Mebusan'ın bir an önce toplanması sağlanacaktır. NOT : İstanbul Hükümeti Amasya Görüşmeleri'nde alınan Meclis-i Mebusan 'ın açılması kararı dışında hiç bir karara uymadı. TEMSİL HEYETİ'NİN ANKARA'YA GELİŞİ (27 Aralık 1919) .Böylece bölgesel mücadele ulusal mücadeleye dönüştürülmüştür. Anadolu'nun haklılığı ulusal mücadeleye katılımı artırırken itilaf Devletleri de Türk ulusunu diledikleri gibi yönlendiremeyeceklerini anlamaya başladılar. Manda ve Himaye fikri kesin olarak reddedilmiştir.M. İtilaf Devletleri ile yapılacak barış görüşmelerinde Temsil Heyeti'nin uygun göreceği kişilerin bulunması sağlanacaktır.ÖNEMİ : Toplanışı ve aldığı kararlarla Milli ( Ulusal ) bir kongredir.M. * M. İstanbul Hükümeti Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni yasal bir kuruluş olarak tanıyacaktır. Meclis-i Mebusan'ın biran önce toplanması kararlaştırılmıştır. Azınlıklara siyasi ve ekonomik ayrıcalıklar verilmeyecektir.Temsil Heyeti T.

Kemal meclisin İstanbul dışında toplanmasını istiyordu.* Anadolu hareketi aleyhine karar alınmasını engellemek.Kemal'in hazırladığı kararlar : . 27 Aralık 1919 ' da Temsil Heyeti ile Ankara'ya geldi. Bu durum üzerine Mustafa Kemal meclis çalışmalarını yakından izlemek amacıyla.Kemal'in başkan seçilmemesinin ve Müdafaa-i Hukuk gurubunun kurulamamasının nedeni.* İstanbul gibi işgal tehdidi.Her koşulda bağımsızlık mücadelesi verileceğini göstermek . çünkü toplanacak meclis ve kurulacak hükümetin kendi önerilerini kabul edeceklerini düşünüyorlardı. Haberleşme ve ulaşım olanaklarının elverişliliği.onun İstanbul'a gidemeyeceğini bildiğinden daha rahat çalışabilirlerdi. Batı cephesi'ne yakınlığı Ankara halkının Ulusal mücadeleyi başından beri desteklemesi .Anadolu'nun gücünü göstermek.Kemal İstanbul'a gidemese bile kendisinin meclis başkanı seçilmesini istedi. M. Misak-ı Milli kararlarını bu gurup aldırdı.* İtilaf devletleri seçimleri engellemediler. Ankara'yı tercih etmesinin diğer nedenleri: işgallerden uzak korunaklı bir bölge oluşu. ve baskı altında bulunan bir şehirde toplanacak meclisin özgür kararlar alamayacağını düşünüyordu. Meclis'te Müdafaa-i Hukuk gurubu kurulmasını istedi. Üste Dön SON OSMANLI MEBUSLAR MECLİSİNİN TOPLANMASI ( 12 OCAK 1920 ) Amasya görüşmesinde kararlaştırılan seçimler yapıldı. Meclis İstanbul’da çalışmalarına başlayacaktı. * M. Bu amaçla tüm yurtta seçimler yapıldı.Amasya Görüşmeleri gereği Osmanlı Mebuslar meclisi toplanacaktı. M. Mustafa Kemal'in Mebus an Meclisi’nin Anadolu’da her türlü işgal ve denetimden uzak bir yerde toplanması isteği. Yeni milletvekilleri belirlendi. Mustafa Kemal'de Erzurum milletvekili olarak seçildi. Üyelerin çoğunluğunun isteği üzerine meclis İstanbul'da açıldı. Kanun-i Esasiye'ye aykırıdır gerekçesiyle reddedilmiştir. .Kemal muhalifleri . * M. üyelerin baskılardan korkmaları ve saltanat yanlısı olmalarıdır.Böylece amaçlarına uğraşmadan ve hukuki dayanak oluşturarak ulaşabilirlerdi. MİSAK-I MİLLİ ( ULUSAL YEMİN ) ( 28 0CAK 1920 ) Esaslarını M.Bunun yerine Felah-ı Vatan gurubu oluşturuldu.* Ancak mecliste bu gurup oluşturulmadı.

Tam bir bağımsızlık bildirisidir. çoğunluğu Türk olan yerler parçalanamaz.A. Müslüman Arapların oturduğu ve İtilaf devletlerince işgal edilen yerlerin geleceğinin belirlenmesi için. Siyasi. * Bu bölgelerde Türk nüfus çok olduğu için tercihe başvurmada sakınca görülmemiştir. İtilaf devletleri İstanbul'u 16 Mart 1920 ' de fiili olarak işgal ettiler. M. Ulusal mücadelenin haklılığını dünya'ya duyurmak amacıyla Anadolu Ajansı kuruldu. Bildiri Osmanlı Mebusan meclisince kabul edilmiş.Böylece düşünceler yasallaşmıştır. yaşama geçirilmesini TBMM sağlamıştır. boğazlar dünya ticaretine açılabilir. kararların geri alınması için baskıda bulundular.* Ankara'da TBMM nin açılmasına yol açtı Bazı mebuslar tutuklanıp. adli ve mali gelişmemizi engelleyen sınırlamalara karşıyız. İstifa ettirildiler. dağıttılar.Damat Ferit Kabinesi kuruldu.Kemal'in Ulusal bağımsızlık konusundaki düşünceleri Osmanlı Parlamentosu tarafından kabul edilmiştir.Rıza paşa ve Salih paşa kabineleri bu baskılara boyun eğmediler. Artvin ve Batı Trakya'da halk oyuna başvurmalıdır. İstanbul ve Çanakkale boğazları ile.* Fevzi Çakmak gibi. Malta'ya sürgüne gönderildiler. * Amaç kendi çıkarları yönünde kullanmak. * Wilson ilkelerinin boğazlarla ilgili hükmüne cevap Azınlıkların hakları çevre ülkelerde Müslümanlara tanınan haklar oranında güvenlik altına alınacaktır.Mondros Ateşkesi imzalandığı sırada işgal edilmemiş . Padişah ve hükümete dokunulmadı.halkoyuna başvurulmalıdır..KEMAL'İN İSTANBUL'UN İŞGALİNE KARŞI ALDIĞI TEDBİRLER . Ulusal sınırlar kesinleştirilmiştir. MİSAK-I MİLLİ'NİN İLANININ SONUÇLARI İtilaf devletleri İstanbul Hükümetleri üzerinde. ÖNEMİ : M. * Kapitülasyonları ret. Marmara denizi her türlü tehlikeden uzak tutulursa. Kars. Ardahan.*Amaç Milli iradeyi yok etmekti. İstanbul'dan Anadolu'ya çok sayıda katılım oldu. Osmanlı Mebusan Meclisini basıp.

Anadolu'nun İstanbul ile haberleşmesi yasaklandı. TBMM’nin Açılmasının Önemi: Egemenliğin kaynağı değişmiş oldu. Yönetim merkezi İstanbul’dan Ankara'ya geçti.Anadolu’ya yönelik bir işgal hareketini önlemek için Geyve ve Ulukışla'da demiryolları tahrip edildi. Ankara'da yeni toplanacak meclis için seçimlerin yapılması duyuruldu. Bu önergeye göre: Hükümet kurmak zorunludur. . yürütme yetkilerini kendinde toplamıştır. Geçici kaydıyla bir hükümet başkanı tanımak ya da padişah vekili atamak uygun değildir. Bu boşluğu yeni bir meclis dolduracaktı. yurt kaderine doğrudan doğruya el koymasını kabul etmek temel ilkedir. Ulus egemenliğine dayanan yeni devletin çalışma yöntemlerini belirlemek için Mustafa Kemal 24 Nisan'da TBMM'ye bir önerge verdi. Bu amaçla Mustafa Kemal in yayınladığı bildiri sonucu seçimlerin yapılabildiği yerlerde kazanan delegeler Ankara'da toplanmaya başladı. Ulus adına karar alıp uygulayacak bir kurula gereksinim vardı. Temsil Heyeti'nin hukuksal varlığı sona ererken ulusal egemenliği savunan yeni bir devlet kurulmuş oluyordu. TBMM’nin ilk hedefi ulusal bağımsızlık savaşını kazanmaktı. Mecliste beliren ulusal iradenin. Padişahtan halka geçti. Meclis-i Mebusan'ın dağıtılmasıyla Anadolu'ya geçen eski milletvekilleri de yeni meclise katıldı. TBMM’nin üstünde bir güç yoktur. TBMM yasama. Ankara. Meclisten seçilecek ve vekil olarak görevlendirilecek bir kurul. Üste Dön TBMM'NİN AÇILMASI (23 Nisan 1920) Son Osmanlı Mebus an Meclisi'nin İtilaf Devletleri tarafından dağıtılması ile Türk ulusal iradesi yok edilmiş oluyordu. Anadolu'daki bazı itilaf devletleri subayları tutuklandı.Afyon ve Eskişehir’den düşman askerleri uzaklaştırıldı. 23 Nisan 1920'de Meclis açıldı. Anadolu'dan İstanbul'a gidecek her şeye el kondu.

Yaşanan ortam çabuk karar vermeyi ve verilen kararları derhal uygulamaya koymayı gerektiriyordu. Olağanüstü yetkilere sahip kurucu meclis niteliğindedir. Onbir bakandan oluşan TBMM Hükümeti 2 Mayıs 1920'de kuruldu I. Bu Anayasa'ya göre. Meclise karşı ayaklanmaları önlemek amacıyla istiklal Mahkemeleri (11 Eylül 1920) kuruldu. TBMM "Güçler birliği" ilkesine göre çalışmakla. 26Nisan 1920'de Sovyet Bolşevikleri île ilişki kuruldu. 29 Nisan 1920'de TBMM varlığına yönelik tehditleri önlemek için " Hiyanet-i Vataniye " Yasası çıkartıldı. padişahlık ve halifelik kurumlarına dokunmamıştır. 1 Nisan 1923 tarihine Kadar görev yapmıştır. Geçici başkan veya padişah vekili kabul etmemekle sürekliliğini ifade etmiştir. TBMM'nin bu çalışma yönteminin amacı devlet otoritesini gerçekleştirmeyi hedeflemesidir. Çalışma süresince. Padişah ve halife baskı ve zordan kurtulduğu zaman meclisin düzenleyeceği yasaya uygun durumu alır. Meclis başkanı hükümetin de başkanıdır. hem yasaları çıkaran hem de yasaları bizzat uygulayan durumdaydı. 1) TEŞKİLAT-I ESASİYE (1921 Anayasası) (20 Ocak 1921) Yeni Türk devletinin ilk anayasası olan. yürütme ve yargı yetkileri TBMM'ye aittir. Zaman ve birikim yokluğundan dolayı daha kapsamlısı yapılamadığından Teşkilat-ı Esasi maddeleri ile çelişmeyen Kanun-u Esasi maddeleri de yürürlükte kalmıştır. l.TBMM.13 Eylül 1920'de TBMM'ye sunduğu bildiriler oluşturmuştur. ulus egemenliğine dayanan yeni Türk devletinin temelleri atılmış oldu. 20 Ocak1921'de kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye'nin özünü Mustafa Kemal'in 24 Nisan .hükümet işlerine bakar Meclis Başkanı bu kurulun da başkanıdır. Egemenlik kayıtsız şartsız ulusundur. Mustafa Kemal meclis başkanlığına seçildi. TBMM 'nin Özellikleri: 23 Nisan 1920'de açılan I. Böylece . Yasama. Ulusal birliğin sağlanması için vatanın kurtuluşunu ön planda tutmuş. Yasama ve yürütme yetkisini kendinde toplaması cumhuriyet yönetimine geçişin en kesin belirtisidir. TBMM bu önergeyi kabul etti. .

Önemi: Egemenliği Türk ulusuna veren ilk Türk anayasasıdır. Meclis Hükümeti sistemi geçerlidir. Bireyin hak ve ödevlerine yer verilmemiştir.Şeriat hükümlerini uygulama görevi TBMM'ye verilmiştir. Bolu. Konya (Delibaş Mehmet). Bu ayaklanmalar dört gruba ayrılır. a.Adapazarı. istanbul Hükümeti ve ingiliz propagandaları. TBMM'nin Açılmasına Karşı istanbul Hükümeti'nin Yaptığı Engellemeler: Yurdun her yerinde TBMM'ye karşı ayaklanmalar çıkarıldı. En yaygın olanıdır. İstanbul'da kurduğu düzmece bir mahkemede Mustafa Kemal ve arkadaşlarını kendileri yokken (gıyabında) yargılayarak ölüm cezasına çarptırdı (24 Mayıs 1920). Şeyhülislamdan alınan ve düşman uçaklarıyla yurdun her taratma dağıtılan fetva ile Mustafa Kemal ve arkadaşları dinsiz ve vatan haini ilan edildi. Seçimler 2 yılda bir yenilenir. İtilaf Devletleri ile barış görüşmelerinin bir an önce yapılması sağlandı. Damat Ferit. Bu gruptaki ayaklanmalar. Seçmen yaşı 18 dir.. Düzce. Yozgat. Urfa (Milli Aşiret) . savaştan bıkan Anadolu balkının bir tepkisi ve Kuva-i Milliye güçlerinin disiplinsiz davranışlarının sonucunda çıkmıştır. . Din meclis kontrolüne alınmış olup laik bir anayasa değildir.Doğrudan İstanbul Hükümeti'nin Çıkardığı Ayaklanmalar: Bu grupta iki ayaklanma vardır ve Kuva-i Milliye güçleri tarafından bastırılmıştır. Güçler birliği ilkesini benimsemiştir. TBMM'nin halk üzerindeki otoritesini yok etmek için vergilerin affedildiği ve askerliğin kaldırıldığına dair propagandaya girişildi. Afyon (Çopur Musa).İstanbul Hükümeti ve İşgalci Güçlerin Birlikte Çıkardıkları Ayaklanmalar: Halkın din duygularının sömürülmesi ve bölgesel çatışmaların körüklenmesi sonucu çıkan ayaklanmalardır. Kuva-i İnzibatiye (Hilafet Ordusu) Anzavur Ahmet Ayaklanması Her ikisinin de amacı boğazların doğusunda Kuva-i Milliye güçlerinin ulaşamayacağı tampon bölge oluşturmaktır. Hendek. b. Bunlar. Hükümet meclis tarafından denetlenir. 2) TBMM'NİN AÇİLMASİNA KARŞI ÇIKAN AYAKLANMALAR Bu ayaklanmalar doğrudan TBMM'ye ve onun kurduğu düzene bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.

Malatya.c. Bunlara.Antlaşmayı imzalayanlar vatan haini ilan edildi. Bu önlemler: 29 Nisan 1920'de Hiyanet-i Vataniye Yasası ( Vatana İhanet Edenler Kanunu )çıkardı. d. itilaf Devletlerinin kendi aralarında Osmanlıyı paylaşamamaları. ( 11 Eylül 1920 ) İstanbul Hükümeti ile tüm ilişkiler kesildi. Adana. Trakya'da Midye-Büyükçekmece hattının batısında kalan topraklar Yunanlılara verilecektir. Boğazlar bütün devletlerin gemilerine açık olacak Türklerin hiç etkisi olmayan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecektir.Dünya Savaş'ını bitiren son antlaşmadır. 3) TBMM'NİN AYAKLANMALARA KARŞI ALDIĞI ÖNLEMLER Ayaklanmalar yalnızca düşmanın işine yaradı. Bu nedenle TBMM varlığına yönelik bu tehdide karşı gerekli önlemleri aldı. Doğu'da bağımsız Ermenistan Devleti kurulacaktır. Antlaşmaya göre.Kuva-i Milliye Liderlerinin Ayaklanmaları TBMM'nin otoritesi altına girmek istemeyen ve düzenli ordunun kuruluşuna karşı çıkan Kuva-i Milliye güçlerinin çıkardığı ayaklanmalardır. işgallere karşı Türk halkının direnmesidir. Gecikmesinin nedenleri. İtilaf devletleri İtalya’nın San Remo kentinde bir konferans toplayarak barış antlaşmasının koşullarını belirlediler. İstanbul'dan gelen her türlü evrak geri çevrilerek yaptığı her türlü işlem yok sayıldı. . antlaşma hükümlerine uyulmazsa elinden alınacaktır.Demirci Mehmet Efe ve Çerkez Ethem Ayaklanmaları örnek gösterilebilir.oların ilerlemesini kolaylaştırdı. İzmir Türklerde kalacak. İstiklal Mahkemeleri kurdu. Şeyhülislam’ın fetvasına karşılık. OsmanIı Devleti'ni barış konferansına davet ettiler Paris'e giden heyet Sevr Antlaşmasi'nı imzaladı. * Böylece TBMM Osmanlı Saltanatını yok saymış oluyordu.Azınlıkların Çıkardığı Ayaklanmalar Karmaşa ortamından yararlanılarak azınlıklarcabağımsızlık kazanmak ya da başka bir devletle birleşmek amacıyla çıkarılmıştır. Üste Dön SEVR ANTLAŞMASI (10 Ağustos 1920) Sevr I. . Sivas dolaylarım birleştiren bölge ile Suriye ve Lübnan Fransa'ya verilecektir. Sevr Antlaşmasını tanımadığını duyurdu. Örnek: Ermeni ve Pontusçu Rumların ayaklanmalarıdır. Ankara Müftüsü Rıfat BÖREKÇİ başkanlığındaki kurula fetva hazırlattı. ancak egemenlik hakları Yunanlılara verilecektir. Istanbul. Osmanlı Devleti'nin başkenti olarak kalacak.

Üste Dön B) CEPHELER VE SİYASİ İLİŞKİLER DÜZENLI ORDUNUN KURULMASI Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra Doğu Anadolu bölgesindeki bazı birlikler dışındaki ordular terhis edilmiştir. ve arkadaşları Kuva-i Milliye’ nin geçici bir süre için ise yarayabileceğini görmüşlerdi. . Bu arada Kuva-i Milliye güçleri içinde işe yarayan birlikler de ordu bünyesine alınıp eğitildi. TBMM'nin kararı ile Anadolu halkı yeniden askere çağrıldı. Konya bölgeleri italyanların nüfuzu altına girecektir. Bir yandan da asker kaçaklarını önlemek için sert önlemler alındı. şeflerde başkalarından emir almaya yanaşmıyorlardı. İstiklal Mahkemeleri bu konuda üzerine düsen görevi yaptı. Bu birlikleri belli bir muharebe düzenine sokup birbirleriyle uyumlarını sağlamak mümkün olmuyordu. Kapitülasyonlar her devlete tanınacak ve genişletilecektir. TBMM Antlaşmayı imzalayan ve onaylayanları vatan haini ilan etmiş . Ancak devlet düzenine geçilince gerçek ordunun kurulması şart olmuştu. Bu davranışlar halkta bir güvensizlik yaratıyordu. Ülkede işgallerin başlamasıyla kurulan kuva-i Milliye birlikleri düşmana zarar veriyor fakat ilerlemesin! durduramıyorlardı. Arabistan ve Irak (Musul dahil) ingiltere'ye bırakılacaktır. Ayaklanmaları bastırmada etkili oluyorlar ancak kendi emirleriyle hukuk dışı biçimlerde cezalar veriyorlar. Antalya.Kürtler ayrı bir devlet kurmak isterse ve Milletler Cemiyeti tarafından kabul edilirse Osmanlı Devleti buna uyacaktır. Müslümanlardan azınlık oluşturulacaktır. Gediz Taarruzunda Kuva-i Milliye birlikleri yetersiz kalmış. diğer Ege adaları Yunanistan'a verilecektir. TBMM'yi kendi ordusunu kurması konusunda ikna edebilmiştir. Osmanlı Meclisince onaylanmadığı için Osmanlı anayasasına aykırıdır.700'ü geçmeyecektir. Azınlıklara Türklerden daha fazla haklar verilecek. emirlere uymayanları cezalandırdı. Oniki Ada İtalya'ya.antlaşmayı tanımadığını ilgili devletlere bildirmiştir. Her Kuva-i Miliye birliği kendi başlarına hareket ediyor. Mustafa Kemal. Zorunlu askerlik olmayacak. Batı Anadolu'nun büyük bir bölümü Yunanlı ların eline geçmişti. Osmanlı ordusundaki asker sayışı 50. ÖNEMİ: Türk ulusuna yaşam hakkı tanımayan ve Türk vatanının parçalanmasını öngören bir antlaşmadır.Mustafa Kemal Kuva-i Milliye birlikleriyle düzenli büyük bir orduyu durdurmanın olanaksız olduğunu belirtmiş.

Zor durumda kalan Ethem ve kuvvetleri Yunan ordusuna sıgındılar. Bati cephesinde ve ayaklanmaların bastırılmasında yararlı hizmetlerde bulunmustu. Kars ve dolayları TBMM'ye bırakıldı.Ermenilerin Kars.Mehmet Efe ile anlasma yapılarak ayaklanması sona erdirildi.1917'de Bolsevik Ihtilali ile Çarlik Rusyasi yikilmis bu durumdan yararlanan Kafkas halklari bölgede Azerbaycan. Bunlara güvenen Ethem düzenli orduya girmeyi reddetti. TBMM bu hareketlerin önüne geçebilmek için Dogu Anadolu'da seferberlik ilan etti. . Sevr Barışı ile Dogu Anadolu'da ErrneniDevleti vaadiyle düsmanca girisimlerini yogunlastirmaya basladilar. Taarruz. Sarıkamış. Doğu Anadolu'da yaşayıpta göç edenlerin 3 yıl içerisinde geri dönmelerini kabul etti. TBMM. Ardahan'a kadar ilerlemeleri ve Oltu'yu isgal etmeleri üzerine 28 Eylül 1920'de saldiriya geçti. . Sevr Antlaşması’nın uygulanamayacağı ilk kez kanıtlanmıştır. 9 Haziran1920'de Dogu Cephesi komutanligina getirilen Kazim Karabekir komutasindaki düzenli ordu birlikleri. Sovyet Rusya'dan gelecek yardımın yolu açılmıştır. Gümrü Antlaşması yapıldı. ÖNEMİ: TBMM'nin hem askeri. CEPHELER 1) DOĞU CEPHESI l. Mustafa Kemal. Kuva-i Milliye Seflerinin Ayaklanması : Çerkez Ethem ve Demirci Mehmet Efe dışındaki çeteler ve milisler düzenli orduya katılmışlardır. Kars ve Gümrü'nün alınmasıyla sonuçlandı. Bunun üzerine Ermeniler barış istemek zorunda kaldılar. Misak-ı Milli'nin ilk sınırı belirlenmiştir. Ethem'i ikna etmeye çalıştı ise de uzlaşma çabaları sonuçsuz kaldı. Batı Cephesi Kuva-i Milliye Komutanı Ali Fuat Pasa görevinden alınmış. Dünya Savası'nda Ruslarla isbirligi yapan Ermeniler. Ethem kuvvetleri üzerine harekete geçildi. Kurtuluş Savaşı’nda açılan ve kapanan ilk cephedir.Dünya Savası'ndan arta kalan tek düzenli birliklerimiz bulunuyordu. Bati Cephesi ikiye ayrılarak kuzey koluna ismet Bey.Çerkez Ethem. Bu antlaşmayla Ermeniler Doğu Anadolu'daki isteklerinden vazgeçtiler ve Sevr Barış Antlaşmasının da geçersizliğini kabul ettiler. Ermenilerin amaçları Kafkaslarda kurulan Ermenistan Devleti topraklarina Dogu Anadolu' yu da katmakti. GÜMRÜ ANTLASMASI (3 Aralık 1920) TBMM ile Ermenistan arasında yapılan bu antlaşmaya göre. Ermenistan ve Gürcistan devletlerin! kurmuslardir. Bu nedenle yeni kurulan birlikler Batı 'da Yunanlılar karsısında kullanılacaktı.Doğu'da Kazım Karabekir komutasında l. hem de siyasi uluslararası ilk başarısıdır. güney koluna Refet Bey atanarak 8 Kasım 1920'de Bati Cephesi'nde düzenli ordu birlikleri oluşturulmuştur.

Bati cephesinden farklı olarak. Konya ve Antalya dolaylarını işgal etmiş c . Sivas Kongresi'nde güneyde Kuva-i Milliye direnişinin örgütlenmesine karar verildi. Ancak buradaki Türk yönetimine karışmadılar. Bunun üzerine Güney ve Güneydoğu Anadolu'da Fransızlara karşı cepheler oluşmaya başladı.Antep’te İngilizlerin kenti Fransızlara terk etmeleri halkta işgalin geçici olmadığı düşüncesini doğurdu.Fransızların amacı Adana ve yöresin! sömürge haline getirmekti. Sakarya Muharebesi'nden sonra Fransızlarla Ankara Antlaşması imzalandı. . Inönü Muharebesi'nden sonra bölgeyi terk etmeye baslar (5 Temmuz 1921). Antlaşmada Fransa yeni Türk Devleti'ni resmen tanıyarak bölgeyi terk etti. l. bu cephede görev yaptı. Fransız işgali protesto edildi ve direniş kararı alindi. büyük destekle Yunanlılar’ı üzerimize saldırttılar.Halkın onuruna dokunacak hareketleri yapmaktan kaçındıkları için silahlı bir direniş ile karşılaşmadı-lar. Cephe komutanlığını. Türkiye'nin Hatay dışında Irak'a kadar olan güney sınırı güvence altına a lınmis oldu. Temsil Kurulu tarafından buraya subaylar gönderildi.Maddesi uyarınca Urfa. .-İtalyanlar ile bölge halkı ve TBMM arasında bir çatışma olmamıştır. İtalyanlar II. Fransızlar Türk topraklarında barınamayacaklarını anladılar. * Bunun temel nedeni. Fransızlar tarafından şımartılan Ermenilerin zulme varan hareketleri yöre halkım galeyana getirdi. NOT: Güney cephesinde Fransızlara karşı bir yıl direnen Antep'e TBMM tarafından "Gazi” Maraş'a “Kahramanmaraş” (1973). Urfa’ya. Yeni kurulan düzenli ordu. işgal bölgelerinde Suriye'den beraberlerinde getirdikleri Ermenileri. Fransızlar. Ardahan ve Batum Türkiye'ye bırakılmıştır. Bu amaçla Ermeni azınlığına dayanarak bölge halkı'na baskı ve zülüm yapmaya başladılar. Sakarya Savaşı'na kadar ismet İnönü yapmıştır. Sevr Antlaşması’nı TBMM'ye kabul ettirmektir. Sakarya Meydan Muharebesi'nden sonra tamamen çekilmislerdir.Eskişehir ve dolaylarındaki demiryollarını ele geçirmek.Fransızlar halkın yoğun direnişine karsı koyamayarak 21 Şubat 1920de Maraş’tan.”Şanlıurfa” (1984) adı verildi. burada halkın tamamı bu subaylarla kaynaşarak topyekün bir savaş başlatıldı. BATI CEPHESİ : Kurtuluş Savaşımız'ın kaderinİ belirleyen savaşlar bu cephede yapıldı. Amaçları. Türklere karşı silahlandırdılar. 10 Nisan1920'de Urfa'dan çekilmek zorunda kaldılar. Fransızlar güçlü direniş karsısında ancak bir yıl sonra Antep'e girebildiler. Bölge halkı Fransızlara büyük kayıplar verdirdi.23 Şubat 1921'de Gürcistan ile yapılan barışla Artvin. Bu cephede İngilizler. İNÖNÜ MUHAREBESİ (6-10 Ocak 1921) Yunanlılar Çerkez Ethem'in isyanından yararlanarak taarruza geçtiler.Öncelikle Ermeni çetelerinin etkinliği yok edilmeye çalışıldı.Daha sonra Paris Barış Konferansı’nda İngilizlerle Fransızlar arasında yapılan anlaşma gereği bölge Fransızlara terk edildi. Antep ve Maraş'ı işgal ettiler. 2) GÜNEY CEPHESI İngilizler Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7.

TBMM île Sovyet Rusya'nın yakınlaşması Londra Konferansı’nın toplanmasının diğer nedenleridir.Anadolu hareketinin başarısı Boğazlardan ve güneyden gelecek saldırıları Sovyet Rusya için önleyecekti.Bursa yönüne geri çekilmek zorunda kaldılar.inönü Muharebesinde ki başarı İtilaf Devletleri: arasındaki antlaşmazlıkları su yüzüne çıkardı. * Bu muharebe Batı Cephesi'nde düzenli ordunun kazandığı ilk savunma muharebesidir. Bu başarının iç ve dış politikada olumlu etkileri olmuştur. "Türkler barışa yanaşmıyorlar. doğrudan çağrılmadıkça konferansa katılmayacağım bildirdi. Türk ordusunun doğuda Ermenilere karşı kazandığı başarılar. Bekir Sami Bey'in yaptığı ikili antlaşmalarda bağımsızlığa aykırı bulunduğundan TBMM tarafından reddedilmiştir. güneyde Fransızlara karşı halkın direnişi.. TBMMM'nin konferansa katılmasının nedenleri şunlardır: * Barış yanlısı olduğunu göstermek * Misak-ı Milli'yi dünya kamuoyuna tanıtmak * TBMM'nin dış siyasette de söz sahibi olduğunu İstanbul Hükümeti'ne kabul ettirmek Konferansta İstanbul Hükümeti Tevfik Paşa tarafından TBMM ise dışişleri bakanı Bekir Sami Bey başkanlığında kurul tarafından temsil edilmiştir YORUM : Her iki tarafında itilaf Devletleri tarafından davet edilmesinin nedeni iki hükümet arasındaki fikir ayrılığından yararlanmaktır. itilaf devletleri İstanbul'dan gelecek delegeler arasında TBMM nin de bir temsilci bulundurmasını istediler. ÖNEMİ: TBMM Hükümeti konferansa katılmakla. 2) Moskova antlaşması (16 Mart 1921) itilaf Devletlerinin yanında savaşa giren Çarlık Rusyası.savaşı uzatıyorlar" propagandalarını da etkisiz hale getirmiştir.Yeni rejim ve yöneticileri emperyalizme karşı olduklarını duyurmuşlar ve savaş sırasında yapılan gizli antlaşmaları dünya kamouyuna açıklamışlardır. 1) MUHAREBE'NİN SONUÇLARI a) SİYASİ SONUÇLAR 1) Londra konferansı (21 Şubat -12 Mart 1921) l. itilaf Devletlerinin Anadolu üzerinde izledikleri politika TBMM ile Sovyet Rusya'yı birbirine yakıniaştırdı. Bu tavıra TBMM karşı çıktı. Konferansa İstanbul Hükümeti çağrıldı. Bu arada TBMM ordulannın Doğu ve . italya aracılığıyla TBMM konferansa resmen davet edildi. Yunanlılar Eskişehir İnönü'de durduruldular.Ankara'ya kadar ilerleyip meclisi dağıtmak ve Ulusal Mücadeleyi etkisiz kılmaktı. Sevr antlaşması’nı yeniden gözden geçirmek ve biraz değiştirerek Türklere kabul ettirmek istediler. çıkan Bolşevik İhtilali nedeniyle savaştan çekilmiştir. Görüşmelerden sonuç alınamamıştır.

. Moskova Antlaşmasi'na göre. Türk Hükümeti'nin Ermenistan ve Gürcistan ile yaptığı antlaşmanın tanınması için Batum. Sovyet Rusya Misak-ı Milliyi tanıyacaktır Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusyası arasındaki imzalanmış olan antlaşmalar geçersiz sayılacaktır.Gürcistan'a verilecektir. İsmet Bey generalliğe yükseltilmiştir. Önemi: İlk kez büyük bir devlet TBMM'yi ve Misakı Milli'yi resmen tanımış oluyordu.Güney cephesindeki başarılarına Batı Cephesi eklenince Sovyet Rusya TBMM ile Moskova Antlaşması’nı imzaladı.Afgan Dostluk Antlaşması (1 Mart 1921) Türk delegeleri Moskova'dayken Türk-Afgan dostluk antlaşması imzalandı. İNÖNÜ MUHAREBESİ (23-31 Mart 1921) Yunanistan Londra Konferansı ile kendine destek veren devletlerin bu desteğine layık olduğunu göstermek. 3) Türk . Sovyet Rusya kapitülasyonların kaldırılmasını kabul edecektir. iki taraftan birinin tanımadığı bir antlaşmayı diğeri de tanımayacaktır. Üste Dön b) II.istiklal Mahkemeleri geçici olarak kapatılmıştır. Bu antlaşma ile Ulusal Mücadele için gerekli askeri malzeme ve mali destek sağlanmıştır. Ankara’ya elçi göndererek Kurtuluş Savaşı'nı desteklediğini göstermiştir. I. Yeni Türk Devleti'nin ilk anayasası olan Teşkilat-ı Esasi-ye (20 Ocak 1921) ve İstiklal Marşı (12 Mart 1921) kabul edilmiştir. Afganistan Ankara Hükümetini tanımış. iki devlet arasında ekonomik ilişkiler artırılacaktır.İNÖNÜ MUHAREBESİ'NİN GENEL SONUÇLARI Kuva-i Milliye sorunu kesin olarak ortadan kalkmıştır. Dikkat: Bu antlaşma ile Batum'un Gürcistan'a bırakılması kabul edilerek Misak-ı Milli'den ilk ödün verilmiştir. TBMM'ye ve düzenli orduya güven artmış.

İnönü Muharebesi'nden sonra Yunanlılara bir saldırı da Refet Bey tarafından düzenlenmiş. başarısızlıkla sonuçlanmıştır. ordunun insan ve taşıt bakımından gücünün artırılması. bu geri çekilmenin bir taktik gereği olduğunu belirtmiştir. yiyeceğinin ve giyeceğinin sağlama yoluna konulması ile ilgili tedbirleri almak ve düzenlemeleri yapmakla uğraştım. Yunanlılar tarafından işgal edildi. Yapılan muharebeler sonucu Afyon. yalnız. her ilçede birer «Ulusal Vergi Kurulu» kurdum. Asker kaçakları sorununu çözmek ve emirlerin yerine getirilebilmesini sağlamak içinde "İstiklal Mahkemeleri" yeniden kuruldu (23 Temmuz 1921).İ MİLLİYE EMİRLERİ " . 10 Temmuz 1921 tarihinde Yunan saldırıları başladı. ilk önce ordunun ihtiyaçlarım karşılamak için kullandı. Milletvekillerinin çoğu Mustafa Kemal'in ordunun başına geçmesini istedi. Türk ordusunun eksikliklerini gidermesine fırsat vermeden saldırmak istiyorlardı. bu yetkilerini. Bunun üzerine Refet Bey geri çekilmiş ve tüm Batı Cephesi Komutanlığına İsmet Paşa getirilmiştir. Asker. Bu saldırı düzenli ordular tarafından durduruldu ve geri çekilmek zorunda kaldı.İnönü Muharebesi'nin öcünü almak ve Türk ordusunun toparlanmasını önlemek amacıyla ikinci kez İnönü mevzilerinden saldırdı. Türk ordusu çekilen Yunanlıları dağıtabilmek için 15 Nisan'a kadar Aslıhanlar yöresinde çarpıştıysa da amacına tam ulaşamadı. hızlı karar alıp uygulayabilmekti. İnönü Muharebesi'nde de yenilen Yunanlılar. Mustafa Kemal Batı Cephesi Komutanı ismet Paşa'ya çektiği kutlama telgrafında "Siz orada yalnız düşmanı değil..yeniden geniş çaplı bir hazırlık yaptılar. top ve silah sayısını artırdılar. Bu kurullarca toplanan şeylerin ordunun çeşitli bölümlerine dağıtımını düzenledim. 7 ve 8 ağustos 1921 günlerinde. bilginize sunulmaya değer görürüm: 1 sayılı buyruğumla. «Ulusal Vergi Buyruğu »adı altında yaptığım genel bildirimlerin her birinden kısaca bilgi vereyim. Bunun üzerine TBMM. adım adım mezarlarına yaklaşmaktadırlar. İngilizler İstanbul'un işgalinden sonra tutukladıkları bir kısım milletvekillerini salıverdiler. "ilerleyen Yunanlılar. . Bunu sağlamak için 7-8 Ağustos 1921 tarihinde "Tekalif-ı Milliye Emirleri" ni yayınladı. Bu görevi yaptığı sürece üçer aylık dönemlerde TBMM'nin yetkilerini de kullanacaktı. Bir savaşın kazanılması için ne denli küçük şeylerin bile dikkate alınması gerektiğini anlatabilmek için bunları. TBMM'de durum değerlendirilmesi yapıldı. daha fazla kayıp vermemek için Mustafa Kemal'in emriyle. Sakarya Irmağının doğusuna çekildi. Fransızlar barış amacıyla ilk kez Anadolu'ya elçi gönderdiler. milletin makus talihini de yendiniz " diyerek zaferin tarihi önemini de belirtmiştir." diyerek.. c) KÜTAHYA . TEKALİF . Mustafa Kemal Paşa'ya Başkomutanlık görevini verdi.ESKİŞEHİR MUHAREBELERİ (10-24 Temmuz 1921) II.l. 5 Ağustos 1921'de. Amaç. Türk ordusu. Bu durum kamuoyunda ve TBMM'nde üzüntü yarattı.Ankarada bulunduğum sürece. II. Genel Kurmay Başkanı Fevzi Paşa (Çakmak).Mustafa Kemal Paşa. Bu sözünü ettiğim şeyleri sağlamak için iki gün içinde. Sonuçları İtalyanlar Anadolu'yu boşaltmaya başladılar (5 Temmuz 1921).Eskişehir ve Kütahya.

saman. nallık demir ve yapılmış nal. yağ. Ankara Üniversitesi Basımevi . kundura ve saraç ipliği. tel çivi. Ankara' da da bir mahkeme bulundurdum. demir kundura çivisi. 6 sayılı buyruğumla ordunun yedirilip giydirilmesine yarayan bütün iyesiz mallara el koydum. yük hayvanlarının. top çeker hayvanlar. Baylar. arpa. Türk ordusunu yok edip. tuz. birer kat çamaşır. makine yağı. mercimek. katırlar. vazelin. pirinç. taban astarlığı. pamuk. un. erkek elbisesi dikmeye elverişli her türlü kışlık ve yazlık kumaş.Cilt Sh. TBMM ve hükümetini dağıtmaktı. yem torbası. belleme. Eskişehir bölgelerine gönderdim. Fransız tutkalı. lastik yapıştırıcı. pil. Samsun. kablo. buyruklarımın ve bildirimlerimin yerine getirilmesi için kurduğum istiklal Mahkemelerini Kastamonu. Savaş 100 km'lik bir cephe boyunca. kılıç. gres yağı. parası sonra ödenmek üzere el koydum. 8 sayılı buyruğumla benzin. telefon makinesi. sarı ve siyah meşin. nohut.Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça düşmana bırakılamaz". eyer yapabilecek ustaların adlarıyla sayılarının ve durumlarının saptanmasını sağladım. vaketa. Kurtuluş Savaşı' nın en uzun savunma muharebesidir. TDK yayınları: 220/2 .şeker. Ankara'yı ele geçirmek. dikilmiş ve dikilmemiş çarık. birer çift çorap ve çarık hazırlayıp Ulusal Vergi Kuruluna verecekti. deve ve eşeklerin yüzde yirmisine el koydum." Söylev. patiska. sahtiyan. semer ve urganlardan yüzde kırkına. sabun. kaşağı. 4 sayılı buyruğumla eldeki buğday. çıplak tel. donyağı. Amaçları. 7 sayılı buyruğumla halkın elinde bulunan savaşa elverişli bütün silah ve cephanenin üç gün içinde hükümete verilmesini istedim. çay ve mumların da yine yüzde kırkına.451-452 d) SAKARYA MUHAREBESİ (23 Ağustos . dört tekerlekli at ve öküz arabaları ile kağnı arabalarının bütün donatımı ve hayvanları ile birlikte: binek hayvanları. soğuk tutkal. gaz. kolan. 9 sayılı buyruğumla demirci. otomobil ve kamyon lastiği. kaput bezi. potin. mızrak. 5 sayılı buyruğumla ordu için halktan alınan taşıtlardan geriye kalanlarının da ayda bir kez ve parasız olarak yüz kilometrelik bir uzaklığa dek askerî ulaştırma işlerinde çalıştırılmasını zorunlu kıldım. Mustafa Kemal savaşı bizzat yönetti. Subay savaşı olarak da adlandırılır. kasaplık hayvanlar. saatçi ve taban yağları. zeytinyağı. 3 sayılı buyruğumla tüccar ve halk elinde bulunan çamaşırlık bez. Konya. marangoz. Yeni bir savaş stratejisi uygulanmıştır: "Hattı müdafaa yoktur.13 Eylül 1921) Savaş Yunan ordusunun saldırışı ile başladı. yıkanmış ve yıkanmamış yün ve tiftik. fasulye. 22 gün ve22 gece sürdü. O satıh bütün vatandır. dökümcü. yular. buji. mıh. saraç ve arabacılarla bunların işliklerinin iş çıkarma güçlerinin. gebre. yalıtkan ve bunlara benzer gereçlerin ve zaçyağının yüzde kırkına el koydum. tesviyeci. kasatura.2 sayılı buyruğuma göre yurtta her ev. sathı müdafaa vardır. . vakum. kösele. kalın bez. 10 sayılı buyruğumla halkın elinde bulunan dört tekerlekli yaylı araba.1965 II.bulgur. parası sonra ödenmek üzere el koydum.

(20 Ekim 1921). Ermenistan. c. Anadolu'dan çekilecektir. ÖNEMİ: Hatay dışında güney sınırımız çizildi. 1683'ten beri süren Türk gerileyişi durdu. Fransa ile savaş sona erdi ve TBMM'ye karşı oluşturulan cephe parçalanmış oldu.Barış koşulları açıklanınca TBMM karşıt şartlar ileri sürdü. itilaf Devletleri de bu teklifleri reddetti. Sonuçları: Kafkas Cumhuriyetleri ile (Azerbaycan. Genel Kurmay Başkanı Fevzi Paşa ile Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'nın yönetimindeki Türk ordusu parlak bir zafer kazandı (13 Eylül1921). Hatay ve iskenderun dışında bugünkü Türkiye-Suriye sınırı çizildi. Anadolu ve Trakya'da seferberlik ilan edildi. barış görüşmeleri başlayıncaya kadar Türk Yunan orduları İtilaf Devletleri denetiminde bulunacaktı. ilk kez İtilaf Devletlerinin biri TBMM'yi tanıdı. Gürcistan) Kars Antlaşması imzalandı (13 Ekim 1921).Bu emrin heyecanıyla.itilaf Devletleri'nin Ateşkes ve Banş önerileri 22 Mart 1922'de ateşkes önerisinde bulundular.Buna göre. Bu antlaşmaya göre. TBMM bu öneriyi bağımsızlık anlayışına ters düştüğü için reddetti. Üste Dön . Sakarya Muharebesi'nin Genel Sonuçları Yunanlılar savunmaya çekildi. 26 Mart 1922'de barış önerisinde bulundular. Türk ordusu saldırı durumuna geçti. Fransızlar ile Ankara Antlaşması imzalandı. iki ay içinde Fransa. Asker kaçakları sorunu çözümlendi. Hatay. Yore halkı gelenek ve göreneklerini geliştirmede şerbest olacaktır. Böylece doğu sınırı kesin biçimini aldı. Mustafa Kemal'e Gazilik sanı ve mareşallik rütbesi verildi. ancak özel bir 'yönetim kurulacak ve Türkçe resmi dil olacaktır. Süleymanşah'ın Türbesinin bulunduğu Caber Kalesi Türk toprağı sayılacaktır. Fransızlarda kalacak.

11 Eylül'de Bursa'yı kurtardı. Bu kesin zafer üzerine. 18 Eylül'de ise Batı Anadolu'da hiç bir düşman askeri kalmadı. düşmanı durdurmak veya geri çekilmeye zorlamak değil. İngiliz-Yunan işbirliği sona erdi. Sovyet Rusya'dan silah ve malzeme yardımı alındı. Bu durum. (Kral Konstantin tahtan indirildi. Türk ordusu ise taarruz için hazırlıklara başladı. Ordunun taarruz eğitimine ağırlık verildi. Sonuçları. Savaş dönemi sona erdi anlaşma dönemi başladı. Yunanistan'da ihtilal gerçekleşti. Bütün hazırlıklar. 2O Temmuz 1922'de Gazi Mustafa Kemal süresiz olarak Başkomutan yapıldı. İstanbul'daki depolardan kaçırılan silahlar ebolu ve Kastamonu yolu ile Ankara'ya oradan da cepheye gönderildi. "Türkler bu mevzileri beş altı ayda düşüremezler" denilen mevziler birkaç saatte darmadağın edildi. Marmara'ya yöneldi. 26 Ağustos'ta Türk ordusu taarruza geçti.9 Eylül 1922) Sakarya'da yenilen düşman. Mustafa Kemal. yerine II. Fevzi ve İsmet Paşa'lar taarruzu Kocatepe'den yönettiler. Hazırlıklar için yapılan çalışmalar: Yurdun tüm kaynakları ordunun emrine verildi. George geçti. Anadolu'dan atmaktı. savaşı bizzat Mustafa Kemal yönetti.BÜYÜK TAARRUZ (26 Ağustos . bu amacı gerçekleştirmek için yapıldı. Düşman Anadolu'dan tamamen çıkarıldı. Tüm komutanlar üst rütbeye terfi ettirildi. Düşmanın ana kuvvetleri Dumlupınar’ın kuzeydoğusunda yok edildi. Başkumandan Gazi Mustafa Kemal Paşa verdiği emirle ordumuza yeni hedefini gösterdi. "Ordular ilk hedefiniz Akdeniz'dir ileri". işgal ettikleri yerleri ellerinde tutmak için artık savunmaya önem veriyordu.) C) BARIŞ DÖNEMİ 1) MUDANYA ATEŞKES ANTLAŞMASİ (3-11 Ekim 1922) Batı Anadolu'da Yunan kuvvetlerini temizleyen Türk ordusu Boğazları. Türk topçusu düşman mevzilerine ateş açtı. 30 Ağustos günü. Türklerle İngilizleri karşı . Taarruz planının amacı. Savaşın bittiği Doğu ve Güney cephesindeki askeri birlikler büyük bir gizlilik içinde batıya kaydırıldı. Türk ordusu 9 Eylül'de İzmir. İstanbul’u ve Doğu Trakya'yı kurtarmak amacıyla. Bu muharebeye "Başkomutanlık Meydan Muharebesi" denir. Yunan ordusu başkomutanı Trikopis 2 Eylül'de Uşak'ta esir alındı.

TBMM. Doğu Trakya'da güvenliği sağlamak amacıyla TBMM 8000 jandarma bulunduracaktır. İtilaf Devletleri hala gerçeği görmek istemiyorlardı. Yunanistan'ı İngiltere temsil etti. Mudanya'da yapılan ateşkes ile de Osmanlı Devleti hukuken sona ermiş oluyordu. İngiliz kamuoyu. ÖNEMİ: Savaş yapılmadan İstanbul ve Doğu Trakya geri alındı. Görüşmelere İngiltere. Bütün bu gelişmeler karşısında İngiliz Hükümeti. Yunanistan da bir bildiriyle anlaşma koşullarına uyacağına söz verdi. 3) LOZAN ANTLAŞMASI (24 Temmuz 1923) . İstanbul ve çevresinde Türk yönetimi kurularak. 2) SALTANATIN KALDIRILMASI (1 Kasım 1922) 23 Nisan 1920'de açılan TBMM ile egemenlik hakları milletin eline geçmiştir. Lozan'da yapılacak barış görüşmelerine TBMM Hükümeti ile birlikte Osmanlı yönetimi de çağrılıyordu. Boğazların güvenilir ellerde bulunmasını isteyen Sovyet Rusya'nın da bu ise karışacağı söyleniyordu. İtalya ile Türkiye katıldı. 1 Kasım 1922'de saltanat ile halifeliği birbirinden ayıran ve saltanatı kaldıran kanunu kabul etti. İngiltere hukuken TBMM'yi tanıdı. Yunanlılar Doğu Trakya'yı hemen boşaltacaklar ve TBMM Hükümeti'nin yönetimine teslim edeceklerdir. Osmanlı saltanatı resmen sona ermiş ve İstanbul-Ankara ikiliği ortadan kalkmıştır. İngiliz dominyonları savaştan bıkmıştı. * Halifenin siyasi gücünün elinden alınması ile laik yaşama geçişin ilk adımı atılmış oldu. TBMM'de halife sıfatını kullanmasını önlemek için Osmanlı ailesinden Abdülmecid Efendi'yi halife seçti. 3 Ekim 1922'de başlayan görüşmeler. Fransa ve İtalya kesinlikle ikinci bir savaşa taraf değildi. * Bu gelişmeler İngiltere ve Yunanistan'da hükümetlerin düşmesine neden oldu.karşıya getirdi. Türk ordusu barış antlaşması imzalanıncaya kadar Çanakkale'de ve Kocaeli Yarımadası’nda belirtilen çizgide duracaktır. Yunan delegesi Mudanya açıklarında savaş gemisinde bekledi. Önemi: TBMM ilk devrimini gerçekleştirerek dinle devlet işlerini birbirinden ayırmış laik düzene geçişte ilk adımı atmıştır. 17 Kasım 1922'de Vahdettin ülkeden kaçıp halife sıfatıyla İngilizlere sığındı. Türkiye'yi Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa temsil etti. TBMM Hükümeti'nin temsilcisi İstanbul'a gelecektir.Fransa. Osmanlı Hükümetinin barış görüşmelerine katılmaya ne hakkı ne de yetkisi vardı. Osmanlı Devleti hukuken sona erdi. Saltanatın yalnızca adı kalmıştı. Bu durumu TBMM Hükümeti kabul edemezdi. Mustafa Kemal. 14-15 Ekim gecesinden itibaren silahlı çatışmalar duracaktır. 11 Ekim 1922'de anlaşma imzalanması ile sona erdi. İtalyanların ve Fransızların baskısı ile ateşkes görüşmelerine razı oldu. Mudanya Ateşkes Antlaşması'na Göre. yoğun bir diplomatik çaba içerisine girdi. Bölgenin teslimi anlaşmadan (Lozan) sonra olacaktır.

Bunlar: a. Yapılan görüşmelerde taraflar karşılıklı ödünler verdi.dönem olarak ayrılır.24 Temmuz 1923 ll. 23 Nisan .Beş Yıllık Kalkınma Planı'yla planlı ekonomiyi benimseyip Devletçilik uygulamasına başladı.İzmir İktisat Kongresi (17 Şubat .4 Mart 1923 ) : Kongre. Japonya. II.D. 47) Lozan görüşmeleri 20 Kasım 1922-4 Şubat 1923 l. Türkiye. Lozan Konferansı'nda II. özel sektörün yapamadıklarını da devlet destekleyecekti. Türk tarihinde bir dönüm noktasıdır. 1933 yılında l. bunu mazide yapılmış antlaşmalarla mukayese etmesi gerekir. Boğazlarla ilgili konular konuşulduğunda. Rıza Nur ve Hasan Saka diğer temsilcilerdir. Türk heyetine Ermeni yurdu ve kapitülasyonlar konusunda kesin taviz verilmemesi konusundaki talimat üzerine 4 Şubat 1923'de görüşmeler kesildi. Kapitülasyonlar."Lozan Barışı. .Konferansta Türkiye'yi Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda gösterdiği başarıdan dolayı İsmet Paşa temsil etti.TBMM 15 Nisan 1923'te dağıldı. 20 Kasım 1922'de toplanan Lozan Konferansı'na Türkiye'den başka İngiltere. Bu modele göre özel sektör kalkınrnayı sağlayacak.TBMM'nin Yenilenmesi Kararı TBMM yıpranmış olduğundan dolayı yeni meclisi oluşturmak için seçimlerin yapılmasına karar verildi (1 Nisan 1923). görüşmeler 23 Nisan1923'te başladı. Antlaşmaya göre. Osmanlı Borçları ve Rum Patrikhanesi'nin İstanbul dışına çıkarılması konularında anlaşma sağlanamadı. Bu münasebetle Lozan görüşmelerinde her türlü siyasî mücadelelere göğüs gererek neticeyi elde etmede bir zekâ göstermiş olan İsmet Paşa Hazretleri’ni saygı ile hatırlamak vazifemdir. Sermaye eksikliği ve bilgi birikimi eksikliğinden dolayı koşullar gereği sonuç alınamadı. b. Kongreye işçi. Sorun İngiltere ile Türkiye arasında yapılacak görüşmelerle çözümlenecekti. Ermeni Sorunu. s. Görüşmelerin kesildiği zaman aralığında ülke içinde iki önemli gelişme dikkat çekmektedir. 24 Temmuz 1923'te Lozan Barış Antlaşması imzalandı. Osmanlı tarihinde benzeri yoktur.l. Yunan Sınırı. tüccar ve sanayici kesiminden 1135 delege katıldı. " 1927 (Atatürk’ün S. Buna göre kalkınmada "karma ekonomik model benimsendi.V.görüşmelere Belçika ve Portekiz de katılmıştır. Milletimiz. Musul Sorunu. bununla gerçekten iftihar edebilir ve Türk milletinin yüksek bir eseri olan bu antlaşmanın yüksek kıymetini takdir etmesi lâzım gelen gençliğin. İtalya. SINIRLAR Suriye Sınırı: 20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Antlaşması’nın esaslarına göre belirlendi. yeni kurulmakta olan devletin ekonomi politikasını ve hedeflerini belirlemek amacıyla toplandı. Sovyetler Birliği ve Bulgaristan katıldı.dönem.Yunanistan. Türk milleti için siyasî bir zafer teşkil eden bu antlaşmanın. Fransa. Kongrede Misak-ı iktisadi (Ekonomi Andı) kabul edildi. ABD gözlemcidir. Romanya ve Yugoslavya. Irak Sınırı: Irak sınırı ve Musul sorunu Lozan'da çözümlenemedi. Konferansın ilk görüşmesinde Boğazlar. I. II. TBMM 11 Ağustos 1923'de açıldı.

Savaş tehlikesi karşısında veya Türkiye savaşa girdiğinde boğazları silahlandırabilecekti. AZINLIKLAR Azınlıklarının tamamı Türk vatandaşı olarak kabul edilecekler ve ülkedeki vatandaşların haklarından aynen yararlanacaklardı. Yalnız Türkiye beş yıl gümrük tarifelerinde değişiklik yapmayacaktı. DİKKAT: Lozan'da Boğazlar.Yunanistan Sınırı: Karaağaç savaş ödentisi olarak Yunanistan tarafından Türkiye'ye verildi. Boğazların yönetimi başkanı Türk olan uluslararası bir komisyon "Boğazlar Komisyonunca" yapılacaktı.Boğazların her iki yakasındaki 15 km. Türkiye payına düşen borçları 1951yılına kadar Fransız Frangı olarak ödedi. BOĞAZLAR Boğazların statüsü aleyhimize oldu. On iki ada İtalya’da kaldı. Türk vatandaşı olanların yasalar önünde eşitliği kabul edildi. .lik bölgesi silahsız olacaktı. Hatay ve Rum Patrikhanesi sorunları istediğimiz biçimde çözümlenemedi. İstanbul'daki Rumlar. Ancak savaş gemilerinin boğazlardan geçişi bazı kurallara bağlıydı. Böylece Türkiye'nin kalkınmasının önündeki en büyük engel de kaldırılmış oldu. Diğer Ege adaları Yunanistan'da kaldı. Bugünkü Türk-Yunan sınırı belirlendi. Patriğin Türk vatandaşı olması koşuluyla Patrikhanenin İstanbul'da kalmasına izin verildi. Bozcaada ve Gökçeada Türkiye'ye verildi. . TBMM kendi payına düşen bölümü eşit taksitlerle kağıt para olarak ödeyecekti.Ancak Yunanistan kıyılarımıza yakın adalarda silah ve asker bulunduramayacaktı. KAPİTÜLASYONLAR TBMM kabotaj hakkını elde etti. Böylece Dış Borç idaresi olarak kurulan Duyun-u Umumiye'de kalkmış oldu. RUM PATRİKHANESİ TBMM. Bu durum boğazlardaki egemenlik haklarımızı kısıtladı. Türkiye'deki Rumlar ile Yunanistan'daki Türkler karşılıklı değiştirilecekti. Batı Trakya'daki Türkler bu değişimin dışında tutulacaktı. OSMANLI BORÇLARI Osmanlı borçları imparatorluğun parçalanması sonucu kurulan yeni devletler arasında paylaştırıldı. Azınlıklara Türkiye'nin egemenliği ile bağdaşmayan haklar verilmedi. Musul. batılı devletlerin içişlerimize karışmalarını engellemek için Rum Patrikhanesi'nin İstanbul’dan çıkarılmasını istemiştir.

gerçekleştirmeyi düşündüğü devrimler için gerekli barış ortamına kavuşmuştur. . sömürge durumundaki ülkelere ışık tutmuş. ÖNEMİ: Misak-ı Milli sınırlarına büyük ölçüde ulaşılmıştır. Yeni Türk Devleti. Batılıların Şark Sorunu dediği sorun kesin olarak çözümlenmiştir.Dünya Savaşı'nı bitiren antlaşmadır. onların kurtuluşuna örnek oluşturmuştur. Türk ulusu açısından l. Tarihimizin en uzun süre yürürlükte kalan antlaşmalarından biri olup. Kurtuluş Savaşı sonunda yapılan Lozan Barış Antlaşması. halen yürürlüktedir. 6 Ekim 1923'te Türk kuvvetleri İstanbul’a halkın coşkulu gösterileriyle girdi.Lozan Barış Antlaşması’nın TBMM'ce onaylanmasından sonra 2 Ekim 1923'te işgal kuvvetleri İstanbul'dan çekildi.