You are on page 1of 4

Röportaj

İbrahim YARIŞ

Kişisel Gelişim Uzmanı Sıtkı Aslanhan:

“L İDERLİK
DÜNYADAKİ DİĞER
ROLLERDEN BİRİDİR”
60 Temmuz 2008
Lider ne demektir? biçimlendirmiştir. Bakın şunu bir aile şirketinin ortaklarının
açık bir şekilde ifade etmekte arası bozulduğunda firmayı da-
İngilizce’den dilimize geçen yarar var: Stratejik düşünen li- ğıtmadan götüren liderin duru-
“lider” sözcüğü, bir kuruluşun derler hiçbir zaman yok olmaz- mu da farklıdır. Zor koşullara
en üst düzeyde yönetimiyle gö- lar. hâkim olmak da liderliğin te-
revli önder veya şef demektir. mel unsurlarındandır.
Lider diğer insanların gör-
Liderlik nedir, kim mediğini görebilen, uygulayabi- Lider, “Aynı zamanda
liderdir? len ve uygulatabilendir. Sadece hem yöneten hem de
görmek yetmeyebilir. Harekete yönetilen kişidir” derler…
Şöyle söyleyelim; lider hem geçmek ve ikna ederek hareke-
doğru iş yapar, hem de yaptığı te geçirmek de liderliğin önemli Evet, kesinlikle liderlerin ça-
işi doğru yapar. Bütün liderler unsurlarından biridir. Peygam- buk öğrenme mecburiyeti var-
pozitif insanlardır. Hayatların- ber Efendimiz başta olmak üze- dır. O zemin ve sorun için gerek-
da karamsarlık yoktur, gerçek- re bütün veli zatlar inandıkları
çilik vardır. doğruya insanları ikna ederek
çekmişlerdir. Ve hepsi tutar-
İnsanlar niçin bir lidere lıdır. Sözleri başka, eylemleri
ihtiyaç duyarlar? başka değildir.

İnsanlar yaşamak için, üret- Liderlik öğrenilebilir


mek için öyle veya böyle grup mi?
halinde hareket etmeye mec-
burdur. Bu durumda da bir li- Evet, liderlik öğrenilebile-
dere ihtiyaç duyarlar. İşlerin cek bir süreçtir. Liderlik öğre-
daha düzgün ve planlı bir şekil- tilemez ama öğrenilebilir. Li-
de yürüyebilmesi, zamanın ve- derlik ancak sergilenebilir. Bir
rimli kullanılması ve bütün fi- liderin ölmesi fikirlerinin kay-
kirlerin dağılmadan düzgün bolacağı anlamına gelmiyor.
yönetilmesi, sıralamasının ve Shakespaere’nin Julius Cae-
zamanlamanın doğru yapılma- ser oyununda Brutus şöyle der:
sı için lider gereklidir. “Ah, ne olurdu, Caeser’in canı-
Sıtkı Aslanhan Kimdir?
na kıymadan Caeser’in düşün-
Liderleri diğer celerini al aşağı edebilseydik...” 1976 yılında Malatya’da
insanlardan ayıran en doğdu. Lise çağlarından iti-
temel özellik nedir? Niçin öğretilemez? baren kişisel gelişim ve des-
tekleyici eğitim alanında ça-
Lider diğer insanları yönlen- Çünkü her liderin şartları lışıyor. İlahiyat eğitimi aldı.
diren, onları bir amaç etrafında kendine özgüdür. Fatih Sultan Halen psikoloji disiplininde
toplayan kişidir. Lider sürece Mehmet ile oğlu İkinci Beyazıt akademik çalışmaları devam
hakim olur, planlayarak uygu- birbirinden farklıydı. Milyon ediyor. “ Hayata Gülüm-
lamaya koyar. Örneğin tekstil dolarlarca borcu olan firmanın se” adlı bir kitabı var. Yak-
firması olan ilkokul mezunu lideri ile yatırım için milyon- laşık on yıldır, Türkiye’de ve
bir iş adamı, eğer son teknolo- larca doları olan lider aynı mı- dünyanın çeşitli ülkelerinde
ji ürünü olan bir makine alabi- dır? Başka bir örnek verelim; konferanslar veriyor. Akra
liyorsa vizyon sahibidir. Kendi- kurumsallaşmasını tamamla- Fm ve Radyo 7’de program
sini ve firmasını geleceğe göre mış ve her şeyi ile mükemmel yapıyor.

61
li çözümü bulur. Bunun için de ların mutlaka gerekçelerini Hazreti Ömer
kendini ifade edebilmek, için- öğrendiği söylenir. iki odalı bir evde
deki sese kulak vermek, doğru
yaşadı
kimselerin tavsiyelerini dinle- Liderler tek başına
mek zorundadır. Lider kendine hareket etmezler, bunun Liderler özgün bir
hiçbir zaman yalan söylemez. için nasıl davranmaları kişilik yapısına da
Kendi günah ve sevaplarını söy- gerekir? sahiptirler değil mi?
lemekten asla çekinmez. Çünkü
bilir ki, gerçekle yüzleşmek en Bakın bu sorunuza çarpı- Tabi ki, mutlaka özgün kişi-
büyük sermayedir. cı bir örnek vereyim: Büyük İs- likleri de vardır. Bilgisiyle, ah-
kender, ordusuyla çölden geç- lakıyla, karakteri ve ilgi alan-
Lider ile yönetici mek üzereyken su stoklarının ları ile özgün olmalıdırlar aynı
arasında ne fark vardır? tükendiği bir zamanda kendisi- zamanda. Ama bu kendi doğal
ne ikram edilen suyu içmeyerek, seyrinde olmalıdır. Farklı gö-
Lider koşullara, zamana “Siz susuzluktan kıvranırken rünmek budalalık yapmayı ge-
hakim olur, diğer yöneticiler ben bu suyu içmem” demiş ve rektirmez. Çok sade davranışlar
teslim olur.Yönetici stotüko- büyük bir motivasyon sağlamış- da lideri özgün kılar. Örneğin
yu kabul eder, lider ise yeni- tır. Bunun karşılığında ordusu- Hazreti Ömer, beş milyon kilo-
likçidir. nu fedakarlık için hazır hale ge- metrekarelik bir ülkenin başka-
tirmiştir. nıyken kendi çağındaki krallar-
Korku ve hatalar dan farklı olarak Medine’nin bir
ilahî bir fırsattır Liderler insanları çekmeyi, mahallesinde iki odalı bir evde
onları harekete geçirmeyi çok yaşıyordu. Hizmetçi ve köleler-
Lider gerçekle iyi bilirler. Bu işin ustasıdırlar. le birlikte yemek yiyordu. Öğlen
yüzleşebilendir değil mi? İnsanları çok iyi tanırlar. Ayrı- uykusunu yalnız başına ve bir
ca, insanlara karşı merhametli ağacın gölgesinde toprak üze-
Evet, liderler korkularıyla olmayan, nezaket ve zarafet sa- rinde yapıyordu.
hatalarını enerjiye dönüştüre- hibi olmayan kişi de lider ola-
bilirler. Örneğin, karanlık kor- mamıştır. Lider, tolerans sahibi, Son söz olarak ne
kusu Edison’a ampülü icad et- esnek davranan ve zaman tanı- söylemek istersiniz?
tirmiştir. Liderler, hatalar ve yan bir yapıya sahip olmalıdır.
yanlış adımların da vizyonla- Liderlik öğrenilebilecek bir
rını gerçekleştirmek için ge- Büyük liderlerin süreçtir. Liderlik kumaşı olan-
rekli adımlar olduğunu en iyi özellikleri nelerdir? lar da işe yarar bu özellikler.
bilenlerdir. Gerçekten hatalar
yeni bilgiler öğrenmemiz için Liderlik üzerine çok araştır- Eğer kişide bu kumaş yok-
sunulmuş ilahî fırsatlardır. Li- ma yapılmış ve büyük liderlerin sa söz konusu vasıflar hiçbir işe
derler de hataları böyle görür- dört özelliği tespit edilmiştir. yarayamayacağı gibi işi büsbü-
ler. Şayet bu hatalardan dolayı tün berbat eder. Altı milyar in-
para kaybına uğruyorsa bunu Zayıf yanlarını açığa vurma- sanın lider olması gerekli de-
da eğitim masrafı olarak gör- ları, uygun zamanlamayı ve ha- ğildir. Böyle bir şekilde dünya
melidir. Örneğin, dünyanın reket tarzını kestirmede büyük hareket edemez zaten. Bir fab-
en zengin adamı Bill Gates’in ölçüde sezgiye dayanmaları ve rikada patron da önemlidir, şef
elemanlarına çok büyük değer çalışanlarına katı empati (ken- de, kalfa da usta da, çaycı da.
verdiğini ve hissedar yapma- dini onun yerine koyma) ile yö- Dünyadaki bütün roller gerekli
ya özen gösterdiğini biliyoruz. netmeleri. Bir de farklılıkların- ve önemlidir. Liderlik de bu rol-
Gates’in işten ayrılan eleman- dan yararlanmaları… lerden biridir.

62 Temmuz 2008
GİDEN
GELMEZ
Aşk derdiyle yansa bu can;
Gülşen olur iki cihân!..
Şerh etmeğe kalksa lisan;
Koca devrân, almaz olur!..

Geçtim bu gam diyârından;


Hayat yüklü baharından!..
Âb-ı hayat pınarından;
İçip kanan ölmez olur!..

Ne güzeldir senden gelen;


Varda yokta hikmet bulan!..
Bu âlemden ibret alan;
Ezel, ebet solmaz olur!..

Mecnûn ile birdir adım;


Kerem eyle yandı odum!..
Riyâzette her maksûdum;
Menzil, makam bilmez olur!..

Ben’dir, bana ben’lik veren;


Heva eken, heves deren!..
Hâl içinde hâla giren;
Ağlar ağlar gülmez olur!..

Ehl-i irfân anlar sözü;


Ezel tütmüş gönül közü!..
Özden geçmiş aşkın izi;
Bulan geri gelmez olur!..

Rıfat ARAZ

63