Yazarlar: Doç. Dr. Þener Büyüköztürk, Yrd. Doç. Dr. Ebru Kýlýç Çakmak
Yrd. Doç. Dr. Özcan Erkan Akgün, Yrd. Doç. Dr. Þirin Karadeniz, Dr. Funda Demirel

BÝLÝMSEL ARAÞTIRMA YÖNTEMLERÝ
ISBN 9944-919-28-4
Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluðu yazarlarýna aittir.

© 2008, Pegem Akademi
Bu kitabýn basým, yayýn ve satýþ haklarý
Pegem Akademi Yay. Eðt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Þti’ye aittir.
Anýlan kuruluþun izni alýnmadan kitabýn tümü yada bölümleri,
kapak tasarýmý, mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayýt
ya da baþka yöntemlerle çoðaltýlamaz, basýlamaz, daðýtýlamaz.
Bu kitap T.C. Kültür bakanlýðý bandrolü ile satýlmaktadýr.
Okuyucularýmýzýn bandrolü olmayan kitaplar hakkýnda
yayýnevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayýnlarý
satýn almamasýný diliyoruz.

1. Baský: Þubat 2008

Yayýn Proje: Tarkan Toka
Dizgi-Grafik Tasarým: Gürsel Avcý
Kapak Tasarýmý: Zülfikar Sayýn
Baský: Öncü Basýmevi
(Ankara-0312-3843120

uygulama ve değerlendirme konusunda çalışmaktadır.edu. İlk ve orta öğrenimini Kadirli ve Adana’da tamamladı. Temmuz 1999 . 2008 yılında aynı alana Yardımcı Doçent olarak atandı. Yazarın sosyal bilimler alanında proje geliştirme. Dr. Eskişehir Yolu. EBF Eğitim. 1985 yılında Ankara Üniversitesi (AÜ) Eğitim Bilimleri Fakültesi (EBF) Eğitim Yönetimi ve Planlaması Lisans. 2002 yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Teknolojisi Bilim Dalında Yüksek Lisans ve 2006 yılında aynı bilim dalında Doktora programını tamamladı. 1992 yılında AÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Yönetimi ve Planlaması Anabilim Dalında Yüksek Lisans ve 1996 yılında aynı anabilim dalında (Eğitim İstatistiği ve Araştırma Bilim Dalı) Doktora programını tamamladı. 1986 -1991 yılları arasında Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Dairesi Başkanlığında şef ve eğitim uzmanı olarak görev yaptı. ANKARA ekilic@gazi. Dr. Yazarın. 1991 -1999 yıllarında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Eğitim İstatistiği ve Araştırma Anabilim Dalında araştırma görevlisi olarak görev yaptı.Temmuz 2002 tarihleri arasında. Haziran 2005 tarihinde “Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme” alanında doçent unvanını aldı. Yazar. Şener BÜYÜKÖZTÜRK 1958 yılında Osmaniye’nin Kadirli ilçesinde doğdu. 1999 yılında aynı alana Yardımcı Doçent olarak atandı. 1999 yılında Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi İstatistik Bölümü’nde Lisans. İletişim: Başkent Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bağlıca Kampusu. “Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı: İstatistik. Beşevler. Ebru KILIÇ ÇAKMAK 1977 yılında Kayseri’de doğdu. Yazarın.tr Yard. 1981 yılında Hacettepe Üniversitesinde Matematik Önlisans. Eğitim Teknolojisi alanı ile ilgili kitap bölümleri ve çok sayıda yayımlanmış makalesi bulunmaktadır. Araştırma ve Uygulama Merkezinde müdür yardımcısı olarak görev yaptı. SPSS Uygulamaları ve Yorum” ile “Deneysel Desenler: Öntest Sontest Kontrol Gruplu Desen ve Veri Analizi” isimli tek yazarlı ve “Sosyal Bilimler için İstatistik” isimli ortak yazarlı kitabı ve alanla ilgili çok sayıda yayımlanmış makalesi bulunmaktadır. 2000–2007 yılları arasında Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü’nde araştırma görevlisi olarak görev yaptı. İletişim: Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü L Blok No:304.tr iii . Eylül 2004 tarihinde Başkent Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde yardımcı doçent olarak göreve başladı.Doç. Araştırma Deseni. Ağustos 2004 tarihinde Ankara Üniversitesi’nden emekli olduktan sonra. İlköğrenimini Kayseri’de. orta öğrenimini ise Ankara’da tamamladı. 1997 yılında alandaki gelişmeleri izlemek amacıyla altı ay süre ile Amerika Birleşik Devletleri-Austin/TEXAS’da bulundu. Doç.edu. ANKARA senerb@baskent.

1998 yılında Niğde Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümünde Lisans Programını. Şirin KARADENİZ 1977 yılında İzmir’in Karşıyaka ilçesinde doğdu. Doç. SAKARYA oakgun@sakarya.Yard. İlk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamladı. 2006 yılı Şubat ayından bu yana Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. Yazarın sosyal bilimler alanında proje geliştirme. 2002 yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Öğretim tasarımı. 2003-2007 yıllarında öğretim görevlisi ve 2007’den bugüne yardımcı doçent olarak çalışmıştır. Özcan Erkan AKGÜN 1977 yılında İstanbul’da doğdu. 1999 yılında Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektronik ve Bilgisayar Eğitiminde Lisans. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümünde 2000-2005 yıllarında araştırma görevlisi olarak çalıştı. İletişim: Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü 54300 Hendek. Dr. Dr.tr Yard. uygulama ve değerlendirme konusunda çalışmaktadır.edu.tr iv . 1999 yılında Yüksek Öğretim Kurulu YLE Öğretim Üyesi Yetiştirme Programını kazandı. Eğitim Teknolojisi Yüksek Lisans Programını ve 2005 yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Teknolojisi Doktora Programını bitirdi. İletişim: Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü L Blok 304 Beşevler. İlk ve orta öğrenimini İzmir’de tamamladı. 2001 yılında Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Eğitiminde Yüksek Lisans ve 2005 yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Teknolojisinde Doktora programını tamamladı. Yazarın kitap bölümleri ve çok sayıda yayımlanmış makalesi bulunmaktadır. uzaktan eğitim ve kavramsal değişim konularında çalışan yazarın bildiri ve makaleleri bulunmaktadır. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümünde 2000-2003 yıllarında araştırma görevlisi. Doç. ANKARA sirin@gazi.edu.

Yazarın sosyal bilimler alanında proje geliştirme. Başbakanlık Dış Ticaret Müteşarlığı’nda eğitim uzmanı ve şube müdürü olarak çalışmaktadır. 1994 yılından bugüne kadar T. İletişim: fundademi@gmail. Aynı zamanda eğitim bilimleri alanında yayınlanmış makaleleri bulunmaktadır. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Matematik Bölümünde 1989-1994 yılları arasında Araştırma Görevlisi olarak çalışmıştır.com v . İlk öğrenimini Kütahya’da orta öğrenimini ise Kocaeli’nde tamamladı. Funda DEMİREL 1967 yılında Diyarbakır’da doğdu.C. 2007 yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Teknolojisinde Doktora programını tamamladı. 1989 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Matematik Bölümüne lisans. 1992 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Matematik Bölümü Uygulamalı Matematik’te yüksek lisans. uygulama ve değerlendirme konusunda çalışmaktadır.Dr.

Bilimsel araştırma sonuçlarını referans alan Milli Eğitim Bakanlığı ilköğretimden başlamak üzere tüm ders programlarını yapılandırmacı anlayışa dayalı olarak yeniden hazırlamaya başlamış ve ilköğretim 1-5 yeni ders programlarını 2004/2005 yılında uygulamaya koymuştur. Anayasada. Kitabın yararlı olması dileğiyle.Şirin Karadeniz . Kitabın aynı zamanda sosyal bilimler alanında çalışma yapan tüm araştırmacılar için kaynak bir kitap olabileceği düşünülmüştür.SUNU Sosyal bilimler alanında lisans ve lisans üstü düzeylerde “bilimsel araştırma yöntemleri” ile ilgili pek çok ders okutulmaktadır. Daha sonra yapılan pek çok yerel. Kitabın birinci bölümünü temel kavramları da içeren “Bilimsel Araştırmanın Temelleri” oluşturmaktadır. “Raporlaştırma” konusuna ayrılmıştır. dördüncü bölümü “Veri Toplama Araçları”. eğitimle ilgili yasalarda. Yeni ders programlarında bilimsel araştırma yöntemleriyle ilgili derslere yer verilmiştir. Yeni ders programlarının dikkat çeken yanlarından biri. Şubat 2008 Şener Büyüköztürk . Kitabın son bölümü. eğitim fakültelerinin yeniden yapılandırıldığı 1997 yılından itibaren öğretmen yetiştiren lisans programlarının tamamına yakınında bu tür dersler programlardan çıkartılmıştır. Tüm bu gelişmelere paralel olarak YÖK eğitim fakültelerinin programlarının geliştirilmesine karar vermiş ve bu konuda eğitim fakültelerinin de katılımını sağlayarak öğretmen yetiştiren lisans programlarını yeniden düzenlenmiştir. eğitimin yanı sıra sosyal bilimlerin diğer alanlarında lisans düzeyinde okutulan araştırma yöntemleriyle ilgili dersler için ders kitabı olarak hazırlanmıştır. ulusal ve uluslararası araştırmaların sonuçları ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin en başarısız oldukları alanlar içinde bilimsel süreç becerilerinin ve problem çözme becerilerinin olduğunu göstermiştir. öğrencilere araştırma kültürünün kazandırılmasına vurgu yapmış olması ve okulları adeta birer proje. öğretim programlarında ve yönetmeliklerde okullar ile öğretmenlerin öğretim dışında bir başka temel görevinin araştırma olduğunun vurgulanmasına rağmen.Funda Demirel vii . beşinci bölümü “Nicel Araştırmalar” ve altıncı bölümü “Nitel Araştırmalar” oluşturmaktadır. Üçüncü bölümü “Örnekleme Yöntemleri”. araştırma yuvaları olarak görmesidir. kitabın hazırlanması sürecinde emeği geçen herkese şükranlarımızı sunarız.Ebru Kılıç Çakmak Özcan Erkan Akgün . Bu kitap. “Problemi Tanımlama” olarak isimlendirilen ikinci bölümde problemin seçimi ve tanımlanmasına ilişkin süreçlere yer verilmiştir.

............................................................ 8 Kuramsal Süreç (Açıklama) ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 14 Tarama Araştırması ........................................ 19 İlişkisel Araştırma ............ 25 ix ..................................... 23 Özet ............................ 2 Bilimsel Yöntem .................................................................................................... 13 Nedensel-Karşılaştırma Araştırması....................... 18 Genel Araştırma Türleri .......................... 16 Tarihi Araştırma...................................................İÇİNDEKİLER Sunu..................................................................................................... 22 Araştırma Sürecinin Aşamaları ............................................ 12 Korelasyonel Araştırma .............................................................................................................. 6 Olgusal Süreç (Betimleme)............................................................................................................................................................ 15 Etnografik Araştırma ................................................................................................................ 19 Müdahale Araştırmaları......................................................................................................................................................................... 8 Ölçme ......................................................... 6 Gözlem ............ 19 Betimsel Araştırmalar.............................................................................. 21 Meta – Analiz. 20 Nicel ve Nitel Araştırmanın Karşılaştırılması .................................................................................................................................................................. 17 Eylem Araştırması...................................................... 9 Bilimin Tarih İçindeki Gelişimi ................................... Bölüm BİLİMSEL ARAŞTIRMANIN TEMELLERİ (ss 1 / 26) Bilmenin Yolları................. vii İçindekiler................ 6 Deney ........................................................................... 12 Deneysel Araştırma.................................................................................................... 10 Araştırma Türleri ....................................................................viii 1......................................

....... 80 Örneklem Büyüklüğü................................................................................................................................. 83 Özet ...................................................................................................................................................................................................................................................... Bölüm ÖRNEKLEME YÖNTEMLERİ (ss 67 / 88) Temel Kavramlar..................................................... 59 Sınırlılıklar ....................................................................2......................... 58 Önem ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 77 Sistematik Örnekleme ............................. 74 Basit Seçkisiz Örnekleme .................................................................................. 63 3......................................................................................................................... 59 Sayıtlı........................................................ 71 Seçkisiz Örnekleme Yöntemleri ........ 61 Uygulama ... Bölüm PROBLEMİ TANIMLAMA (ss 27 / 65) Problem ......................................................................... 75 Seçkisiz Olmayan Örnekleme Yöntemleri ......................................................................................................................................................................................................................................................................... 62 Özet .............................................. 83 Süreksiz Değişkenlerde Tahmin...................................................................... 54 Amaç .................................................................................................................................................... 69 Örnekleme Yöntemleri ve Sınıflandırma . 77 Amaçsal Örnekleme...................... 47 Hipotez ............................................................................................................................................................................................................................................... 68 Örneklem ve Örnekleme ..................................... 87 x .... 81 Sürekli Değişkenlerde Tahmin....................................... 78 Uygun / Kazara Örnekleme ......................................................................................... 60 Tanımlar ................................................................................................. 34 Değişkenlerin.................................................................................................................................................................................................... 46 Değişkenlerin Sınıflandırılması.............................................. 29 Literatür Taraması ................ 74 Tabakalı Örnekleme ...................... 28 Araştırma Problemi.......................................................................................................................... 68 Evren ve Sayım .............................

............................................................................... 90 Ölçmede Hata .......................................................................................................................................... 131 5........................................................................ Bölüm NİCEL ARAŞTIRMALAR (ss 133 / 198) Giriş............ 96 Temel Kavramlar ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 158 AB Deseni ................................................................................................... 114 Anket Uygulama Biçimi .................................................. 151 Faktöryel Desenler................................................................................................................................................................ 105 Geçerlik Türleri..................... 127 Özet ................................... 125 Anketlerin Geri Dönüş Oranı.. 93 Güvenirlik ...................................................................................................................................................................................................................................... 113 Anket Geliştirme Süreci.................................................................................. 134 Deneysel Desenler .............. Bölüm VERİ TOPLAMA ARAÇLARI (ss 89/ 132) Ölçme ................................................ 161 xi ................................... 137 Deneysel Desenlerin Temel Özellikleri ..................... 139 Zayıf Deneysel Desenler....................................... 109 Güvenirlik ile Geçerlik Arasındaki İlişki ...................................................................................................... 103 Ölçmenin Standart Hatası....................................................................... 92 Ölçme Araçlarının Sınıflandırılması..................................................................................................................... 96 Tek Uygulamaya Dayalı Yöntemler......................................... 103 Güvenirliği Etkileyen Faktörler .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 126 Anket Geliştirmede Karşılaşılan Bazı Sorunlar ..................................................................................................................... 156 Örnek Araştırma Durumları............ 112 Anket .................................................................................................................................................................................................................................................. 156 Tek Denekli Araştırma Nedir? ................................. 101 Değerlendirmeciler Arası Tutarlılık...................................................................... 157 Tek Denekli Araştırma Desenleri .......................................................................................................... 142 Gerçek Deneysel Desenler ................................................................................................... 99 İki Uygulamaya Dayalı Yöntemler ................ 110 Madde Analizi ........ 146 Yarı Deneysel Desenler................. 104 Geçerlik .... 157 Tek Denekli Araştırmanın Felsefi Temeli ve Özellikleri.............................................................................................................................. 159 ABA Deseni................................................... 106 Geçerliği Etkileyen Faktörler .......................................................................................4........................... 153 Tek Denekli Araştırma .......... 160 ABAB Deseni ................................................

............. 177 Örnek Araştırma Durumları............................................... 177 Tarama Araştırmalarının Felsefi Temeli .............................................. 171 Örnek Araştırma Durumları............................ 190 Örnek Araştırma Künyesi ...................... 186 Nedensel Karşılaştırma Araştırmalarının Türleri............................................................................................ 171 Korelasyonel Araştırma Nedir? ................................................... 176 Tarama Araştırmaları .. 177 Tarama Araştırması Nedir? ......................................... 178 Tarama Araştırmalarının Aşamaları .................................................................................... 163 Çoklu Başlama Düzeyi Desenleri................................................... 167 Tek Denekli Desenlerde İç ve Dış Geçerlik................................................................................................. 170 Korelasyonel Araştırmalar ...................................................................... 171 Korelasyonel Araştırmanın Özellikleri......................................... 191 Özet ..........................................................................................ABCB Deseni ................ 172 Korelasyonel Araştırmalarının Türleri..................................... 185 Nedensel Karşılaştırma Araştırmalarının Felsefi Temeli........................... 185 Nedensel Karşılaştırma Araştırmalarının Özellikleri .................................. 177 Tarama Araştırmalarının Türleri .......... 172 Korelasyonel Araştırmaların Aşamaları .................................................................................... 189 Nedensel Karşılaştırma Araştırmalarında İç ve Dış Geçerlik ........................................................................................................ 162 BAB Deseni.............. 189 Nedensel Karşılaştırma Araştırmalarında Verilerin Toplanması ve Çözümlenmesi .................................................. 180 Tarama Araştırmalarında İç ve Dış Geçerlik ............................................................................................................................................ 184 Nedensel Karşılaştırma Araştırmaları ............................................................................................................................................ 176 Okunabilecek Kaynaklar ................................................................ 184 Nedensel Karşılaştırma Araştırması Nedir? ..................... 188 Nedensel Karşılaştırma Araştırmalarında Evren ve Örneklem ........................................................................................ 174 Korelasyonel Araştırmalarda İç ve Dış Geçerlik .................................................................................. 191 xii ................................................................................................................... 175 Örnek Araştırma Künyesi ........................................................................... 184 Örnek Araştırma Durumu .............................................................................................................................................................................................................. 183 Örnek Araştırma Künyesi ............................................................... 163 Tek Denekli Desenlerde Araştırmanın Yürütülmesi ................................................................................................................................. 187 Nedensel Karşılaştırma Araştırmalarının Aşamaları................................... 171 Korelasyonel Araştırmaların Felsefi Temeli..........................................................................................

.................... 216 Katılımcı Gözlemin Aşamaları.................................. 207 Nitel Araştırmalarda Genelleme.................................................................................................. 269 Ek Okuma Kaynakları......................................................... 210 Nitel ve Nicel Araştırmaların Birlikte Kullanılması................................................................................................... 216 Yapılandırılma Durumu ..................................... 269 Eylem Araştırmasının Kalitesini Belirleyen Ölçütler................................................................................ 269 Eylem Araştırmasının Sonuçları: İç ve Dış Geçerlik ........................................................................................................................................................................ 203 Nitel Araştırmaların Aşamaları...................................................................................................................................................................................................................................... 216 Katılımcı Rolü ............. 201 Nitel ve Nicel Araştırmalar Arasındaki Farklar ......................................................................................... 215 Gözlemin Sınıflandırılması .................................................................................... 273 xiii ............................................................ 258 Avantaj ve Dezavantajlar .................................................................. 261 Eylem Araştırmasının Felsefi Temeli ................................................................................................................... 233 Gözlem ve Görüşmede Geçerlik ve Güvenirlik . 264 Eylem Araştırmasının Aşamaları.................................................... 221 Katılımcı Gözlemde Oluşabilecek Önyargılar..................................................................... 252 İçerik Analizinin Aşamaları ........................................... 260 Durum Çalışmalarının Genellenebilirliği ... 257 Durum Çalışmalarının Aşamaları...................................................................................................... 260 Eylem araştırmalar ............................................................ 272 Özet ........................................................................................... 263 Eylem Araştırmasının Özellikleri ..................... 224 Kodlama Sistemi... 261 Eylem Araştırması Nedir?.............................................................................................................. 232 Görüşmenin Sınıflandırılması ................6..................................................................................................................................................................................................................................................... 254 Durum Çalışması... 225 Görüşme ................................ 257 Durum Çalışmalarının Türleri ...................................................................... 262 Eylem Araştırması Kim İçin Uygundur?......... 261 Örnek Araştırma Durumları...................... 266 Eylem Araştırmasında Evren ve Örneklem....................................................................................................................................... 251 İçerik Analizi... Bölüm NİTEL ARAŞTIRMALAR (ss 199 / 277) Nitel Araştırmaların Temelleri.................................................................. 200 Nitel Araştırmanın Özellikleri .......................................................................................... 269 Örnek Araştırmaların Künyeleri ............................... 212 Gözlem ................................................................................................................................................................................................................. 269 Eylem Araştırmasında Verilerin Toplanması ve Çözümlenmesi............................................ 209 Nitel Araştırmalarda Geçerlik ve Güvenirlik Sorunları ...................................................................................................................................................................................

. 283 Yöntem ...................... 280 Bilimsel Bir Yazının Düzenlenmesi .....................................................................7........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 285 Yazar Notu ......... 287 Sayfa Ayarlarının Düzenlenmesi. 285 Kaynaklar............................................. 282 Özet ....................................................................................................................................................................................................... Bölüm RAPORLAŞTIRMA (ss 279 / 325) Giriş...................................................................................................................................... 284 Bulgular .................................................................................................................................... 282 Başlık Sayfası ......................................................... 286 Genel Yazım Kuralları..................................................................................................................................................................................................................................................................... 283 Giriş ........ 284 Tartışma............... 285 Ekler ........................................................................... 280 Makale Türleri .................................................................................................................... 327 xiv ............. 280 Uzunluk ve Başlıklar ......................................................................................................... 287 Kaynaklar.......................................................................... 282 Bilimsel Bir Yazının Bölümleri.......................................................................

Araştırma sürecinin aşamalarını sıralayabileceksiniz.Bilimsel Araştırmanın Temelleri 1. BÖLÜM BİLİMSEL ARAŞTIRMANIN TEMELLERİ Kazanımlar Bu bölümün sonunda. Araştırma türlerini genel anlamda tanıyabilecek. Bilimin tarihsel gelişimin tanıyabilecek. İçindekiler  Bilmenin yolları  Bilimsel yöntem  Bilimin tarih içindeki gelişimi  Araştırma türleri  Genel araştırma türleri  Nicel ve nitel araştırma yöntemleri  Araştırma sürecinin aşamaları 1 .      Bilmenin yollarını tanımayabilecek. Bilimsel yöntemi açıklayabilecek.

2006). Bilgiye ulaşmanın diğer yollarında gözlenen sorunlar şüphesiz bilimsel araştırma yöntemini çok daha değerli kılmaktadır. çikolatalı dondurmayı tatmışızdır ve yağmurlu bir günün ıslaklığını hissetmişizdir. benzer şekilde. ancak bize sundukları yanıtlar her zaman güvenilir olmayabilir. dokunuruz. Şüphesiz bu veriler düzeltilebilir. bilgi elde etme konusunda ilerleme kaydetmek için muhtemel yollardır. uzmanlara danışabilir. meslektaşların o konuyla ilgili deneyimi olmayabilir ya da ya da yanlış anlaşılabilirler. kendi geçmiş deneyimlerine bakabilir ya da sezgilerine dayanabilir. bir grup öğrencinin törenlerde yürüyüşünü görmüşüzdür. tat ve dokunma duyularının hepsi daha iyi hale getirilebilir ve genellikle de bu gereklidir. Uzmanlar yanılabilirler. Birçoğumuz. Bilgiye ulaşmanın en doğru ve güvenilir yolu ise bilimsel yöntemdir. kafamızın üstünden geçen bir jet uçağının motorunun uğultusunu duymuşuzdur. eğitimciler. kaynak dokümanlar güvenilir olmayan bilgileri içerebilir. Kişi. Tüm bu yaklaşımlar.” Mustafa Kemal ATATÜRK Öğretmenler. Örneğin. veliler ya da öğrenciler ihtiyaç duydukları bilgiyi nasıl elde edebilirler? Elbette. Görürüz. bir çiçek koklamışızdır. tadarız. bilgi elde etmenin birçok yolu bulunmaktadır. en yüksek kalitedeki ses sistemi. duyarız. yolun kabul edilebilir. Duyusal algılama konusunda yapılan birçok deney. Bilme yollarından ilki duyularımız aracılığı ile elde ettiğimiz deneyimdir. mantıki ve özellikle ilmi olması şarttır. havanın nasıl olduğu konusunda sahip olduğunuz bilgiyi düzeltir. Duyularımız aracılığıyla dünyadan edindiğimiz bilgi bir şeyi bilmenin en hızlı yoludur. koklarız. Ancak duyularımız yardımıyla elde ettiğimiz veri her zaman güvenilir değildir. Bilgiye ulaşmanın yolları sırasıyla aşağıda açıklanmaya çalışılmıştır (Fraenkel ve Wallen. beğendiğimiz bir şarkıyı daha net dinlememize yardımcı olur. kitapları ya da makaleleri inceleyebilir. her zaman algılarımıza tamamen güvenecek kadar bilge olmadığımızı ortaya çıkarmıştır. koku.2 Bilimsel Araştırma Yöntemleri BİLMENİN YOLLARI “Her işin esas hedefine kısa ve kestirme yoldan varmak arzu edilmekle beraber. dışarıdaki bir termometrede sıcaklığı görmek. benzer deneyimi olan meslektaşlarına sorabilir ya da onları gözlemleyebilir. Duyularımız bizi aldatabilir (ve bunu sık sık yapar): Duyduğumuzu sandığımız silah sesi aslında arabanın egzozundan .

önemini. tanımlarını belirleyebilecek ve Araştırma önerinizin veya araştırmalarınızın problem bölümünü yazabileceksiniz. hipotez ve sayıltılarını belirleyebilecek. Araştırmanızın amaçlarını. Bir araştırma problemini tanımlayabilecek. Araştırmanız için gerekli literatür taramasını yapabilecek.Problemi Tanımlama 2. 27 BÖLÜM PROBLEMİ TANIMLAMA Kazanımlar Bu bölümün sonunda. Araştırmanızın değişkenlerini.       Bilimsel bir araştırmaya nasıl başlayacağınızı öğrenecek. İçindekiler  Problem  Araştırma problemi  Literatür taraması  Değişkenler  Hipotez  Amaç  Önem  Sayıltı  Sınırlılıklar  Tanımlar  Uygulama  Özet .

Karşılaştığımız veya belirlediğimiz problemleri çözmek için öncelikle problemin ne olduğunu tanımlar. Aşağıda verilen problemi çözerken aynı zamanda bu süreçte neler yaptığınıza dikkat ediniz. varsayımlarını. Elbette her birey. Problemin cevabı bölümün sonunda verilmiştir. problem ve çözüm yollarına ilişkin bilgiler toplar ve bu bilgilere dayanarak belirlediğimiz çözüm yollarını deneriz. Lütfen. farklı yollardan çözebilir. Hayatımızda karşımıza birçok problem çıkmakta ve bunları farklı yollarla çözmeye çalışmaktayız. Bu bölümde. . Problemler. önemini. 2007). çoğu kez çözülmesinden daha önemlidir” Albert Einstein Problem. aynı problemi. nasıl çözeceğimize ilişkin varsayımlarda bulunur. Bu sürecin sonunda ise elde ettiğimiz bilgi ve deneyimleri değerlendirerek benzer problemleri en iyi nasıl çözeceğimize ilişkin genellemeler yaparız. bir derste nasıl yüksek not alacağımızdan. Fraenkel ve Wallen (2006) temel alınarak araştırma problemini ve değişkenlerini tanımlamayı. teoremler veya kurallar yardımıyla çözülmesi istenen soru veya mesele olarak tanımlanmaktadır (TDK. hipotezler geliştirmeyi ve araştırmamızın amacını.28 Bilimsel Araştırma Yöntemleri PROBLEM “Problemin tanımlanması. sınırlılıklarını ve tanımlarını nasıl belirleyeceğimizi öğreneceğiz. cevaba bakmadan önce problemi çözmeye çalışınız. Problemleri sistematik biçimde bilimsel yöntemle belirlemek ve çözmek için ise belirli aşamalar kullanılır. Elinizi kaldırmadan aşağıdaki 9 noktanın hepsinden geçerek dört tane düz doğru (doğrular birbirinin üzerinden geçebilir) çiziniz. aşağıdaki zeka problemine kadar çeşitlilik gösterir.

 Evren. 67 BÖLÜM ÖRNEKLEME YÖNTEMLERİ Kazanımlar Bu bölümün sonunda.  Örnekleme yöntemlerini açıklayabilecek. örnekleme birimi ve gözlem birimi kavramlarını tanımlayabilecek. evren birimi.  Örneklem büyüklüğünü etkileyen faktörleri ve izlenen süreçleri tanıyabilecek.  Örneklem büyüklüğünü hesaplama formüllerini kullanabileceksiniz.Örnekleme Yöntemleri 3. İçindekiler  Temel kavramlar  Örnekleme yöntemleri ve sınıflandırılması  Seçkisiz örnekleme yöntemleri  Seçkisiz olmayan örnekleme yöntemleri  Örneklem büyüklüğü  Özet .

Alper’in araştırması çerçevesinde ve yeri geldiğinde başka örneklerle de desteklenerek açıklanmaya çalışılmıştır. Alper’in tüm lise öğrencilerine ulaşacak kadar ne bütçesi. yığın) tanımlanmasından örnekleme yönteminin belirlenerek örneklem için birim seçmeye kadar olan süreci kapsayan örnekleme konusu ele alınmıştır. terimleri tanımlamak ile başlar. “örnekleme” kavramına götürmektedir. Evren birimi. bölgenin ya da bir ilin sosyo-ekonomik yapısını incelemeyi konu edinen bir araştırmada mahalleler olabilir. Alper araştırması için ihtiyaç duyduğu verileri kimlerden ve nasıl bir süreç izleyerek toplayabilir? İşte bu sorunun cevabı. hemen hemen olanaksızdır. TEMEL KAVRAMLAR Örnekleme sürecine ve bu süreçte kullanılan yöntemlere geçmeden önce konuyla ilgili temel kavramlar aşağıda kısaca tanıtılmaya çalışılmıştır. Evrenden elde edilen verilerden hesaplanan ve evreni betimlemek için kullanılan değerlere evren değer ya da parametre denir. Kavramlar. Alper’in araştırması için evren birimi kuşkusuz lise öğrencileridir. Alper. ilköğretim öğrencilerin okuma alışkanlıklarını konu edinen bir araştırmada ilköğretim öğrencileri. Bu bölümde. Bu durumda. genel olarak. araştırma tekniklerinin önemli bir konusu olan ve araştırmacıların sıklıkla sorun yaşadığı. . yorumlanacağı grup olarak tanımlanabilir. soruları cevaplamak için ihtiyaç duyulan verilerin (ölçümlerin) elde edildiği canlı ya da cansız varlıklardan oluşan büyük gruptur. araştırmada toplanacak verilerin analizi ile elde edilecek sonuçların geçerli olacağı. Evren. Araştırma sonuçlarının geçerli olacağı evrenin sınırlandırılmış bir parçasına evren birimi denir. bizi.” Socrates Lise öğrencilerinin öğrenme stratejileri ve motivasyonları ile akademik başarıları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan Alper’in tüm lise öğrencilerine ulaşması çok güç. araştırmayı tek başına yürütmek ve çalışmayı da kısa bir süre içinde tamamlamak zorundadır. universe). araştırmanın evreninin (kitle. Evren ve Sayım Bir araştırma için evren (population. Çünkü. ne zamanı. bir başka şekilde. ne de uygulamayı yapacak ve kontrol edecek geniş bir ekibi vardır. çalışmasını kendisi finanse etmek. liselerdeki disiplin suçlarını konu edinen bir araştırmada liseler.68 Bilimsel Araştırma Yöntemleri “Bilgelik.

Veri Toplama Araçları 4. BÖLÜM VERİ TOPLAMA ARAÇLARI Kazanımlar Bu bölümün sonunda. • Ölçme sonuçlarının güvenirlik ve geçerlik özelliklerini tanımlayabilecek. • Ölçme ile ilgili temel kavramları tanımlayabilecek. İçindekiler • Ölçme • Ölçme araçlarının sınıflandırılması • Güvenirlik • Geçerlik • Madde analizi • Anket geliştirme • Özet 89 . • Verilerin özelliklerine göre ne tür geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapılabileceğini açıklayabilecek. • Anket geliştirmenin ve uygulamanın yollarını açıklayabileceksiniz.

Matematik ve sembolik mantık gibi disiplinlerde gözleme dayalı veri yoktur.90 Bilimsel Araştırma Yöntemleri ÖLÇME “Bilimsel araştırma herkesin neler gördüğünü görmek ancak herkesten farklı düşünmektir. Turgut (1977) ölçmeyi. Baykul (2000)’a göre ölçme. Bu matematiksel nitelikler. Sonuç olarak. olaylar arasındaki ilişkilere dair kurulan hipotezlerin. Buna karşın fizik. Bilimde kuramsal yapılarla deneysel yapılar arasındaki ilişki. b) niteliklerin eşleştirileceği sayı veya semboller. psikoloji ve sosyoloji gibi bilimler hem kuramsal hem de gözleme dayalı verilere sahiptir. c) birey ya da nesnenin ölçülen nitelikle ilgili miktarlarının. Bilimde. ikinci soru ise geçerliği (validity) ile ilgilidir. ölçme birey ya da nesnelerin niteliklerinin uygun araçlar kullanılarak gözlenip. öncelikle uygulamada elde edilen gözlemlerin. Kullanışlı bir testi alan kişinin cevaplamada istekli ve samimi olacağı ifade edilebilir Ölçmenin literatürde pek çok tanımı vardır. “bir niteliğin gözlenip gözlem sonucunun sayı veya başka sembollerle gösterilmesi” olarak tanımlar. Büyüköztürk ve Çokluk. Birey ya da nesnelerin ölçülen özelliklerine ilişkin elde edilen ölçme sonuçlarının belli matematiksel nitelikleri vardır. gözlem sonuçlarının sembollerle ifade edilmesi olarak tanımlanabilir. Pek çok çalışmada ölçek türleri olarak da tanımlanan ölçme düzeyleri ve bunların karşılaştırmalı bir değerlendirmesi aşağıda verilmiştir (Köklü. “gerçek dünyanın elemanlarını sayı veya sembollerle ifade eden bir model”dir. Bir testin kullanışlı olması. kuramsal yapı ve gözlem yoluyla üretilen veriler olmak üzere iki temel sisteme dayanır. onun cevaplayıcılar tarafından kolayca okunabilir ve cevaplanabilir olmasıyla ilgilidir. Araştırmaların başarısı ise. kuramların doğruluklarının test edilmesi gözleme dayalı uygulamalı araştırmaları gerektirir. Ölçme ile ilgili karşılaşılabilecek bir başka kavram da testlerin kullanışlılığıdır. ölçme yoluyla kurulur (Baykul. kısacası semboller. ölçülen değişkenlerin ölçme düzeylerini gösterir.” Anonim Bilim. ölçme işleminin üç temel bileşenine dikkat çeker: a) Ölçülecek nitelikler. Birinci soru ölçme sonuçlarının güvenirliği (reliability). 2000). Baykul. ölçme sonuçlarının “Ne kadar tutarlı olduğuna?” ve “Ölçmek istediğimiz özelliği ne kadar yansıttığına?” bağlıdır. düzeylerinin belirlenmesinde temel alınacak ölçme kuralları. 2007): .

 Nicel araştırma yöntemlerini ve aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları ayırt edebilecek. İçindekiler  Giriş  Deneysel araştırmalar  Tek denekli araştırmalar  Korelasyonel araştırmalar  Tarama araştırmaları  Nedensel karşılaştırma araştırmaları  Özet 133 . BÖLÜM NİCEL ARAŞTIRMALAR Kazanımlar Bu bölümün sonunda.  Nicel araştırmalarda izlenecek aşamaları açıklayabileceksiniz.  Araştırma sonuçlarının iç ve dış geçerliliğini etkileyebilecek faktörleri açıklayabilecek. özelliklerini ve başlıca türlerini tanımlayabilecek.Nicel Araştırmalar 5.  Nicel araştırmaların mantığını.

Araştırmacı. Araştırma deseni (modeli). korelasyonel desenler. a) bağımlı değişken üzerinde etkisini araştırdığı bağımsız değişkenin yol açtığı varyansı en çoklaştırmak. ancak araştırmacı tarafından etkisi araştırılmayan ve dışsal değişkenlerden kaynaklanacak varyansı kontrol etmek ve c) hata varyansını. b) dış sistematik varyansı. Oysa bu tartışmaların henüz çalışma için uygun desen belirlenirken yapılması ve mümkün olan uygun tedbirlerin alınması gerekir. yani işlem gruplarındaki bağımlı değişkene ilişkin denekler arası farkları en aza indirmektir (Balcı. Bağımlı değişkende gözlenen değişmelerin. Araştırma deseni ile geçerli ve güvenilir bulgular elde etmek bağımlı değişkene ait varyansın kontrol edilmesi ile olasıdır. Bazı araştırmacılar çalışmaya başlamadan önce değil uygulamayı tamamlandıktan sonra iç ve dış geçerlik tartışmasını yaparlar. tarama desenleri ve nedensel karşılaştırmalı desenlere yer verilmiştir. 1997). bağımsız değişkenle açıklanabilirlik derecesi iç geçerlik. yani bağımlı değişkeni etkileme olasılığı olan. sonuçların deneklerin seçildiği büyük gruplara. tek denekli desenler. . Araştırmalarda sonuçların bir faktör ya da faktörler tarafından açıklanabilirliği ve büyük gruplara genellenebilirliği önemli bir konudur. Bir görgül araştırmada nicel ya da nitel araştırma yöntemlerinden biri kullanılabileceği gibi iki yöntem birlikte de kullanılabilir.” Mustafa Kemal ATATÜRK İhtiyaç duyulan verilerin çeşitli teknikler ya da araçlar kullanılarak gözlem yoluyla toplandığı çalışmalara. araştırmanın sorularını cevaplamak ya da hipotezlerini test etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen bir plandır. Bu noktada araştırmacıların yaptıkları bir hatayı hatırlatalım. literatürde nicel araştırma desenleri olarak da isimlendirilir.134 Bilimsel Araştırma Yöntemleri GİRİŞ “Hayatta en hakiki mürşit. evrene genellenebilirlik derecesi ise dış geçerlik olarak tanımlanır. Nicel araştırma desenlerini tanıtmadan önce. Bu bölümde. Nitel araştırmalar kapsamında yer alan araştırma yöntemleri ise kitabın 6. “Araştırma deseni nedir?” sorusunu cevaplamak ve araştırma sonuçlarıyla ilgili iç ve dış geçerlik sorununu açıklamak yararlı olacaktır. görgül (ampirik) araştırmalar denir. deneysel desenler. ilimdir.Bölümünde sunulmuştur. Nicel araştırma yöntemleri.

Gözlem yöntemini tanımlayabilecek ve türlerini açıklayabilecek. Eylem araştırmalarının araştırma sorularını belirleyebilecek. Gözlem sürecini tasarlayabilecek. Görüşme yöntemini tanımlayabilecek ve türlerini açıklayabilecek. Durum çalışmalarının avantaj ve dezavantajlarını açıklayabilecek. Durum çalışmalarını tanımlayabilecek ve türlerini açıklayabilecek. Eylem araştırmalarının ortaya çıkış nedenini ve felsefi temelini açıklayabilecek. Durum çalışmalarının aşamalarını sıralayabilecek. İçindekiler            Nitel araştırmanın özellikleri Nitel ve nicel araştırmalar arasındaki farklar Nitel araştırmaların aşamaları Nitel araştırmalarda genelleme Nitel araştırmalarda geçerlik ve güvenirlik sorunları Nitel ve nicel araştırmaların birlikte kullanılması Gözlem Görüşme İçerik analizi Durum çalışmaları Eylem araştırması 199 . Eylem araştırmalarını aşamalarına uygun olarak yürütebileceksiniz. Görüşme sürecini tasarlayabilecek.               Nitel araştırmaların özelliklerini ve aşamalarını açıklayabilecek. Nitel ve nicel araştırmalar arasındaki farkları açıklayabilecek. İçerik analizinin aşamalarını sıralayabilecek.Nitel Araştırmalar 6. BÖLÜM NİTEL ARAŞTIRMALAR Kazanımlar Bu bölümün sonunda. İçerik analizinin nasıl kullanılması gerektiğini açıklayabilecek.

bu ders için nasıl hazırlanıldığı. Bu örnek bu tür çalışmaları yapan araştırmacıların. 1998. Frankel ve Devers.200 Bilimsel Araştırma Yöntemleri NİTEL ARAŞTIRMALARIN TEMELLERİ “İlim ilim bilmektir. Nitel araştırmacılar. Darwin nitel araştırma yöntemlerini kullanmış ve hayvanları doğal çevrelerinde gözlemleyerek sonuçlar çıkarmıştır.” Yunus Emre Araştırmacılar için temel sorunlardan biri. 2000). Araştırma yöntemleri arasında seçim yapmak. Nitel araştırmalar. Örneğin insanların oy vermeyi nasıl planladıkları keşfedilmeye çalışıldığında nicel araştırma yöntemleri. Her birinin kendi içinde avantajları ve dezavantajları. Charles Darwin ve Harry Harlow yaptıkları ayrı araştırmalarla şempanzelerin davranışları üzerine odaklanmışlardır. bir olayın ya da olgunun hangi sıklıkla ortaya çıktığını sorgulamak yerine belli bir etkinliğin niteliği üzerine odaklandıklarını göstermektedir. 2000). etkinliklerin. geleneksel araştırma yöntemleriyle ifade edilmesi zor olan sorulara cevap bulmak için gereklidir. Fakat iki araştırmacının amacı farklı olduğu için farklı sonuçlara ulaşmışlardır. Ulaşılmak istenen hedefler belirli araştırma yöntemlerinin ve desenlerinin tercih edilmesini gerektirir. Her iki araştırmacı da kendi amacına uygun olan araştırma yöntemini seçmiştir (Silverman. belli bir konu ile ilgili araştırma yaparken o konunun “ne kadar” ya da “ne kadar iyi” olduğunu öğrenmekten çok daha geniş bir bakış açısı elde etmek isterler. öğrenme sürecini olumlu ve olumsuz yönde etkileyen faktörlerin neler olduğu araştırılır. ne tür etkinliklerin işe koşulduğu. Harlow ise yalnızlığın ve mahrumiyetin şempanzeler üzerindeki etkisini ortaya koymak amacıyla hayvanların yaşadığı çevreyi deneysel işleme uygun şekle dönüştürmeye yönelik bir yol izlemiştir. neyi bulmaya çalıştığımıza bağlıdır. Fraenkel ve Wallen (2006) ilişkilerin. Bunların gerçekleştirilebilmesi için de öğrenci ve öğretmenin deneyimleri doğal ortamında gözlenmeye ya da raporlanmaya çalışılır. İlim kendin bilmektir Sen kendini bilmezsin. insanların algılamaları ya da günlük davranışları araştırılıyorsa nitel araştırma yöntemleri daha uygun olabilir. . durumların ya da materyallerin niteliğinin incelendiği bu tür çalışmaları nitel araştırmalar olarak tanımlamışlardır. zayıf ve güçlü yönleri vardır. Nitel araştırmalar psikolojik ölçümler ve sosyal olaylarla ilgili nicel araştırma yöntemlerine göre daha derinlemesine bilgi sağlarlar. çalışması için hangi yöntemin uygun olduğuna karar vermedir. öğrencilerin neler yaptıkları. Ya nice okumaktır. Örneğin bir dersin nasıl öğretildiği. Önemli olan doğru yöntemi seçmek ya da bu yöntemlerin her ikisini birden uygun şekilde kullanmaktır (Frankel ve Devers. Nitel araştırmaların nicel araştırmalara göre daha bilimsel ya da daha iyi olduğu söylenemez.

    Makale türlerini tanımlayabilecek.  Kaynak gösterme ile ilgili detayları tanıyacak ve kullanabileceksiniz. şekil. 279 BÖLÜM RAPORLAŞTIRMA Kazanımlar Bu bölümün sonunda. sayı. Bilimsel bir yazının bölümlerini sıralayabilecek. Bilimsel bir yazıda tablo. Bilimsel bir yazının sayfa ayarlarını düzenleyebilecek. dipnot vb.  Bilimsel yazıların hazırlanmasında dikkate alınan kuralların önemini açıklayabilecek. belli özelliklerin nasıl kullanılması gerektiğini tanıyacak. İçindekiler  Giriş  Bilimsel bir yazının düzenlenmesi  Makale türleri  Uzunluk ve başlıklar  Bilimsel bir yazının bölümleri  Genel yazım kuralları  Kaynak gösterme  Metin içinde kaynak gösterimi  Kaynaklar listesinin hazırlanması  Kaynak göstermeye ilişkin örnekler .Raporlaştırma 7.

280 Bilimsel Araştırma Yöntemleri GİRİŞ “Geleceği öngörmenin en iyi yolu. onu bizzat yaratmaktır. iletişimin kurulmasını sağlar. literatürde şekil olarak belli bir standardın yakalanmasını ve böylece okuyucu ve araştırmacıların bu yazılardan en yüksek verimlilikte yararlanmasını sağlamaktadır. Kurallar. geniş psikoloji literatüründen. Yazıların bu kurallara göre hazırlanması. bu alandaki yazar ve editörlerin deneyimlerinden ve literatürde kabul edilen uzmanların görüşlerinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Bu nedenle bu bölümde. APA (2001) kuralları temel alınarak açıklanmaya çalışılmıştır. Bu kurallar şu anda genel geçer kabul gören kurallardır ve birçok dergi de bu kuralları dikkate alarak makale ve yazıları incelemekte ve yayınlamaktadır. yazıların birbiriyle aynı olmasını sağlar ve böylece yazılar basılı hale geldiğinde. Yine araştırmacı bir yazıyı hazırlarken hangi başlıklar altında yazısını şekillendireceğini. farklı formatlardan kaynaklanan okuyucudaki dikkat dağınıklığını engeller. kaynakları nasıl göstereceğini ve yazıyı şekil olarak nasıl düzenleyeceğini düşünmek zorunda kalmayacaktır. çözüm için zaman kaybetmeden yazının içeriğine yoğunlaşmasına neden olacaktır. Bilimsel araştırma yöntemlerine uygun olarak yapılmış bir çalışmanın literatüre girebilmesi için öncelikle raporlaştırılması gerekir. yöntemsel makaleleri ve durum çalışmalarını raporlarlar. uzmanların sistematik çalışmaların bir sonucu olarak ortaya çıkar. Amerikan Psikoloji Derneğinin (American Psychology Association-APA) ortaya koyduğu yayın kuralları. . Bu kurallar. BİLİMSEL BİR YAZININ DÜZENLENMESİ Makale Türleri Dergilerdeki makaleler genellikle deneysel çalışmaları. bilimsel bir yazının nasıl raporlaştırılacağı ve bu aşamada dikkat edilmesi gereken kurallar. kuramsal makaleleri. tarama makalelerini.” Alan Kay Bilimsel yazıların hazırlanmasında belli kuralların olması hiç şüphesiz okuyucular arasında ortak bir dilin oluşmasını. Bir okuyucunun hangi başlığın altında nelerin olduğunu ya da gösterilen kaynakla ilgili bilgileri nasıl bulacağını bilmesi.

American Psychological Association. araştırma deseni. (1990). Newyork: John Wiley & Sons. Burgess.. J. American Psychological Association-APA. Ankara: Pegem Yayınları. Baykul. Y. R. Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik. (1999). British Educational Research Association Annual Conference. Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem. New York: Simon ve Schuster. Brewerton. L. B. S. (Orijinal Yayım Tarihi. (1982). Deneysel desenler: Öntest-sontest kontrol gruplu desen ve SPSS uygulamalı veri analizi (Geliştirilmiş ikinci baskı).ac. Ankara: Pegem Yayınları Büyüköztürk. P.org/sections/srms/whatsurvey. Educational research: An introduction. USA: Addison-Wesley Education Pub. New York: Longman Inc. ve Millward. Posch. (2000). Eğitimde ve psikolojide ölçme standartları (Çev. (1997). Washington.htm adresinden 20 Nisan 2004 tarihinde alınmıştır. Psychological testing (5.Kaynaklar 327 KAYNAKLAR Aiken. H. Baskı). Borg.. (1984). Anastasi. American Statistical Associatin [ASA]. L. W. R. New York: Routledge.baskı). In the field: An introduction to field research. Teachers investigate their work: an introduction to the methods of action research. S. & Algina.amstat. Anderson.leeds. Eğitimde ve psikolojide ölçme: Klasik test teorisi ve uygulaması.D. & Manion. (2002. (1989). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Contemporary assessment for educators. Berry. 470-483. (2000). Croceker. New Delhi: Sage Publications. http:// www.R. 32.html adresinden 28 Aralık 2002 tarihinde alınmıştır. Chase. Ankara: ÖSYM Yayınları. (2007b). Balcı. G. R. New York: Macmillan Publishing. (2007a). Publication manual of the American Psychological Association. (Fifth edition). Introduction to classical and modern test theory. teknik ve ilkeler. Cohen. London: Routledge. A. L. Y. London. No 14. (1998). DC. American Educational Research Association. Ankara: Pegem Yayınları. Rinehart and Winston Inc. Büyüköztürk. (2001). University of Sussex at Brighton. London: Routledge. (1999). Amerikan Dili Webster’in yeni dünya sözlüğü (2. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları. (1986).C. & Somekh. 1985). C. Fort Worth: Holt. Altrichter. (1997). L. . Contemporary assessment for educators. Eğitim Yönetimi Dergisi. L. SPSS uygulamaları ve yorum (Sekizinci baskı). (1998). I. Fourth edition. G. & Gall. A. Ş.Hovardaoğlu ve N. http://www. P. Büyüköztürk.uk/educol/documents/000001172. Thousand Oaks. (2001). Ş. Güz).L. London: The Falmer Pres.Sezgin). Questionaries and inventories: Surveying opinions and assesing personality. (1997). Ş. Inc. (1984). ASA series: What is a survey. Clinton. Research methods in education. Organizational research methods. M. Collecting data by in-depth interviewing. Fundamantals of educational reserch. American Psychological Association & National Council on Measurement in Education (1997). New York: Longman.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful