You are on page 1of 2

Nkleere var, rzgara gnee neden yok?

smet Berkan, Hrriyet, 13 Ocak 2013 Grnen uydu: Trkiye, gelecee ilikin enerji yatrm planlamasnda Akkuyu da yaplmas beklenen nkleer santrala nemli bir yer ayrm, 2019dan 2020ye geerken artmas beklenen elektrik talebinin yzde 30-38inin buradan karlanmaya balamasn ngrmt. Bu yaz Ekonomi ve D Politika Aratrmalar Merkezi EDAM n son yaynlad Nkleer Enerjiye Geite Trkiye Modeli balkl raporlarn ikincisinden yararlanlarak ve bu rapor sebebiyle yazld. Ama okuyuculardan ok sayda soru geldi; Nkleere bakyorsunuz, neden yenilenebilir enerjiye, rzgar ve gnee bakmyorsunuz diyenler ounluktayd. Dorudur; Trkiyenin enerji ihtiyac sz konusu olduunda, her zaman daha btncl bir bakla konuya yaklamak ve belki en bata Trkiyenin bir enerji stratejik plan olup olmadn, bu plann ayaklar yere basan bir plan olup olmadna bakmak lazm. Rzgar enerjisi ok arpc bir rnek. Trkiyenin kurulu potansiyeli 48 bin megawatta, yani ylda 125 milyar kilowatt/saate denk. Ama bizim iletim hatlarmz bunun drtte birini tayabiliyor; yani ebekeye balanabilir rzgar kapasitemiz 12 bin 369 megawatt. Bu da ylda yaklak 33 milyar kilowatt/saat ediyor. Bu sebeple pek ok rzgar enerjisi yatrmcs, lisans da aldklar halde retime geemiyor, nk Trkiye Elektrik letim A (TEA) Yapmayn, elektriinizi tayamayz diyor. Oysa ebekeye yatrm yaplsa, sadece rzgardan sisteme eklenecek enerji miktar, Trkiyeyi rahatlatacak. Meselenin bir baka boyutu, Trkiyenin enerjide yksek d bamll. lkemiz ylda 54 milyar dolarlk enerji ithalat yapyor. Rzgarn daha fazla devreye girmesi, giderek deniz stnde kurulacak off-shore rzgar tarlalar imkanlarnn aratrlmasyla bu faturay azaltmak, en azndan bugn olduu yerde sabit tutmak mmkn olacak. Kald ki bu d bamllk, younlukla tek bir lkeye, Rusyaya. Doalgazda yzde 63 bu lkeye bamlyz. imdi nkleerde de yzde 100 bamllk yoluna girdik. Trkiyenin bir de hemen hemen hi kefedilmemi gne enerjisi potansiyeli var. Trkiyeden ok daha az gne alan bir lke olan Almanyann ylda 20 bin megawatt kapasiteye ulat gz nne alnrsa, bizim bu alanda gidecek ok byk mesafemiz olduu grlr. Rzgarla birlikte ele aldnzda, gne enerjisi, Trkiyenin kanabilecei bir alan deil; Bo ver olmayversin deme lksmz de yok. Ve bu potansiyeli yeterince deerlendirememenin bedeli sadece yksek enerji faturas deil, aslnda daha az bamsz bir d politika ayn zamanda. Trkiyenin enerji ihtiyacndaki art, bizi eninde sonunda nkleere yneltecek. Ama burada da, ilk seimimizin brakn teknolojiyi bilgi transferini bile iermeyen bir santral olmas hi de iyi bir balang deil. Gelecekte nkleere mecbursak eer, onu belli bir vadede tamamen kendi tasarmmz olarak yapmay hedefleyip stratejimizi bunun zerine kurmalyz; kendi tasarmmz yapabileceimiz bir ortam iin eitim yapabileceimiz santral trleri semeliyiz.

info@karbonkale.com www.karbonkale.com

Akkuyunun yeri ne kadar doru? NKLEER santrallar, sanld kadar yksek teknoloji iermez aslnda. Bu santraln alma prensibi ile basit buhar makinasnn alma prensibi arasnda fazla bir fark yok. kisinde de suyu stp buhar elde ediyor, buharn itme gcyle de i yaptryorsunuz. Nkleer santralda elbette ok ama ok daha yksek scaklklar sz konusu. Istma da odun ya da kmr yakarak deil nkleer reaksiyonlarla salanyor. Bu durumda da, hem santraln gvenlii iin hem de enerji elde etmek iin milyonlarca ton suya ihtiya var. Akkuyuda bu su Akdenizden alnacak. Alnacak ama o blgede deniz suyu zaten bir hayli scak. Suyun scak olmas, soutmann daha fazla suyla yaplmasna ve daha uzaktan ve derinden ekilmesine neden olacak. Bu da santraln retecei enerjinin nemli bir blmnn pompalarda kullanlmasna yol aacak. Ktmser bir hesap, santraln drt nitesinden birinin pompalara alacan sylyor; ben hesab yapanlarn yalancsym.

www.karbonkale.com