You are on page 1of 40

DEMOKRATİK KONFEDERALİZM

Bu projeyi (Demokratik Konfederalizmi) 1 Mayıs kutlamalarına, Mayıs ayı olması itibariyle Denizlerin, Mahirlerin ve şehitlerimzin anısına adıyorum.

Abdullah ÖCALAN

Abdullah Öcalan Sosyal Bilimler Akademisi Yayınları

1

İçindekiler Haram İdeolojilerden İnsani Yaşama Doğru Tarih Merkezi Devletsel Değil, Konfederaldır. Toplumun Özü Olan Demokratik Sistem Yegâne Çözüm Yoludur. Ortadoğu’nun Tarihsel Gerçeği Demokratik Cumhuriyet, Özgür Yurttaş Demokratik Konfederalizmin İlkeleri Demokratik Konfederalizmin Özellikleri Demokratik Konfederalizm Dünya Çapında Solun Yeni Açılımı Olacaktır Platonik Halk Bağlılığıyla, Demokratik Politika Sanatı Arasındaki Bağı ve Farkı İyi Görmek Gerekir. Sonuç

2

GİRİŞ Demokratik konfederalizm kavramının tartışmaya açılması lazımdır. Benim bu söylediğim, Cumhuriyetin demokratikleşmesidir. Benim sosyalizm anlayışım şu: Reel sosyalizm dâhil, devlete dayanan bir sosyalizm anlayışını doğru bulmuyorum. Benim demokratik konfederalist anlayışım budur. Demokrasiyi geliştirmeden sosyalizm olmaz. Sovyet hegemonyacılığı ile tutmadı. Sovyetler Sümer rahip devleti gibiydi. Çin de öyle. O yüzden ABD karşısında tutunamıyorlar. Ortadoğu’nun mevcut durumu ne üstten ABD’yi, ne de alttan halkı kabul eder. Yönetimler bu arada sıkışmışlardır. Ya kendilerini dönüştürürler, ya da ABD’nin baskısı karşısında ezilirler. Yeni bir milliyetçi dalga nasıl geçmişi kaybettirdiyse, bugünü de kaybettirir. Burada demokratik konfederalizm ilaç gibidir. ABD milliyetçiliği kışkırtıp bir yüzyılın kaybına yol açabilir. Milliyetçilik bir yüzyılı kaybettirdi, bu yüzyılın da kaybolmaması için demokratik konfederalizmi tabandan örgütlemek gerekir. Bu ana çizgidir. Demokratçılığa dayanan sosyalizm olmalı. Bunun özü daha önce program için açtığım altı maddedir. AB demokratikleşiyor, Türkiye demokratikleşiyor, Kürt hareketi demokratikleşiyor. Bunlar bir sentez oluşturmalı. Yanlış anlaşılmasın, Türkiye konfederalizm olsun demiyorum. Üniter yapısını koruyarak, ama demokratik bir cumhuriyet olsun diyorum. Talabani-Barzani devleti yerine Kürdistan Demokratik Konfederalizmi diyorum. Bu, Türkiye Cumhuriyeti ile dost olmalı. Demokratik konfederalizm Kürt milliyetçisi değildir. Milliyetçi devletçilikten uzak durulması, demokratik ulusçuluğa önem verilmesi ve AB sürecinin bir sentez olarak algılanması gerekir. Bu temelde halkın seferber olmasını istiyorum. Milliyetçiliği böylelikle tehlikeli olmaktan çıkarırız. Bütün dünya ve Ortadoğu halkına demokratik konfederalizmi hediye ediyorum Ortadoğu ve hatta bütün dünya halkları için geçerli çözüm demokratik konfederalizmdir. Demokratik konfederalizm devlet olmayan, demokratik ulus örgütlenmesidir. Demokratik konfederasyon azınlık örgütlenmesidir; kültür örgütlenmesi, dini örgütlenme, hatta cins örgütlenmesi ve buna benzer örgütlenmelerdir. Buna demokratik ulus ve kültür örgütlenmesi diyorum. Her köyde demokratik bir komün çıkar. Her kültürel örgütlemenin, bunların tümünün birleştirilmesi konfederasyondur. Çizgi olarak yansıtılmalı. Buna devlet olmayan demokratik konfederasyon diyorum. Bunun tarihi örnekleri de var. Daha önce Atina demokrasisi vardı. Sümerlerde de benzer bir örgütlenme vardı. Avrupa konfederalizmi doğuyor. Ortadoğu konfederalizmi de olabilir. Kürtler için de Ortadoğu’da Kürt konfederalizmi uygundur. İsrail ve Filistin kendi aralarında demokratik konfederalizmi oluşturabilirler. 22 Arap devleti, kendi arasında demokrasiyi gözeten demokratik konfederalizm olabilir. Türkler kendi aralarında Türk demokratik konfederalizmi kurabilir. Bütün Türkleri tek devlet bayrağı altında toplayamazsınız. Çünkü hepsi milli devletlerdir. Ancak kendi aralarında demokratik konfederalizm olabilir. Kürtler için de bu uygundur. Kürtler kendi içinde, sınırlara dokunmadan, kendi aralarında Kürt demokratik konfederalizmini kurabilirler. Bütün Kürdistan parçaları, sınırlara dokunmadan, sınırları engel yapmadan, sınırları bir köprü olarak görüp demokratik konfederalizmi geliştirebilirler. Kürtler kendi aralarında siyasi, kültürel ve politik ilişkiyi sağlarlar. Sınırları yıkmak değil, köprü yapmaktır. Bunun kimseye zararı yoktur. Bu yapılmazsa kan deryasına döner. Kürtler kanlı bir süreçten ancak böyle kurtulabilirler. Kansız Kürt demokrasisi böyle gelişir. Aksi halde Filistin-İsrail benzeri kanlı bir süreç yaşanır. Bu çözüm Kürt milli devleti etrafındaki boğazlaşmayı önler. Bunun için ulus devletlerin demokrasiye açık olmaları tek şarttır. Kürtlerin demokratik bir ulus olmalarına karışmayacak, uzlaşacak. Bu muazzam kazandırır. Türkiye, İran, Suriye ve hatta Kürt devletçiği de buna engel olmamalıdır.

3

HARAM İDEOLOJİLERDEN İNSANİ YAŞAMA DOĞRU Son iki yüz yılın en tanrısal varlığı olarak kutsanan ulus-devletin küresel finans çağında çatlaması, bünyesinde zorla erittiği, bastırdığı toplumsal gerçeklerin intikam alırcasına yeniden gündemleşmesi birbirleriyle bağlantılı süreçlerdir. Finans çağının kâr anlayışı ulus-devletin değişimini gerekli kılmaktadır. Bunalımın sistemik olmasında bu değişim önemli rol oynar. Neoliberalizmin yeni ulus-devlet inşası ise bir türlü başarılı olamamaktadır. Ortadoğu deneyimleri bu bakımdan öğreticidir. Bu etkenler bir kez daha demokratik konfederalizmin güçlü bir seçenek olarak gündemleştiğini göstermektedir. Sovyet Rusya deneyiminde başlangıçta revaçta olan konfederalizmin merkezi devlet adına hızla ortadan kaldırılması, reel sosyalizmin çözülüşünün en temel nedenidir. Ulusal kurtuluş hareketlerinin başarılı olamayışı ve kısa süre içinde yozlaşmaları, demokratik siyaseti ve konfederalizmini geliştirmemeleriyle yakından bağlantılıdır. Devrimci hareketlerin son iki yüz yıllık deneyimlerinin başarısızlığa uğramasının temelinde de ulus-devleti daha devrimci sayıp demokratik konfederalizmi geri bir siyasi biçim olarak görerek tavır alışları yatmaktadır. Kapitalist modernitenin öz silahı olan ulus-devlete sarılarak kısa yoldan büyük toplumsal dönüşümleri gerçekleştireceğini sanan kişi ve hareketler, bu silahla kendilerini vurduklarını çok geç kavradılar. Toplumsal doğaya ilişkin pozitivist evrenselci, çizgisel-ilerlemeci yaklaşım kendilerini er geç gerçekleşecek bir sosyalizm anlayışına götürmüştür. Kutsal Kitaplardaki eskataloji (ahret inancı) bir nevi sosyalizm olarak yansıma bulmuştur. Toplumlar ilkel, köleci, feodal, kapitalist ve sosyalist olarak, düz bir çizgide gelişen modeller olarak tasvir edilmiştir. Burada bir nevi kader anlayışı söz konusudur. Derinden etkilendiğimiz bu dogmatik anlayışların kökeninde dinsel kader ve ahret inancının yattığını fark etmek acı ve geç olmuştur. Ulus-devlet demokrasi ve hatta cumhuriyetin inkârı temelinde vücut kazanır Kapitalist modernite süreci devletin azami merkezileştiği süreçtir. Toplumdaki siyasi ve askeri güç merkezleri otorite denilen en güçlü tekel lehine alıkonulur. Toplum azami ölçüde siyasi ve askeri yönden güçsüz ve yönetimsiz bırakılır. Gelişen modern monarşiler ve ardı sıra geliştirilen ulus-devlet, toplumun askeri ve siyasi bakımdan en güçsüz ve silahsız bırakıldığı yönetimler olarak ortaya çıkarlar. Toplumsal huzur ve hukuk düzeni denilen olgu, burjuva sınıf egemenliğinin kuruluşundan başka bir şey değildir. Sömürünün yoğunlaşması ve aldığı yeni biçimler ulus-devleti zorunlu kılmıştır. İktidarın azami bir merkezi devlet olarak örgütlenmesi de diyebileceğimiz ulus-devlet, modernitenin esas yönetim biçimidir. Bir kılıf gibi üstüne giydirilen ‘burjuva demokrasisi’ denilen uygulamalar, esas olarak toplumda iktidar tekeline meşruiyet sağlamak içindir. Ulus-devlet demokrasi ve hatta cumhuriyetin inkârı temelinde vücut kazanır. Demokrasi ve cumhuriyetler mahiyeti itibariyle ulus-devletten farklı yönetim biçimleridir. Bu durumda tek alternatif demokratik konfederalizmdir. Bu, piramit tarzı bir örgütlenme modelidir. Burada söz, tartışma ve karar topluluklarındır. Tabandan en üste kadar delegeler seçimle gelir ve tepede bir koordinasyonu oluşturur. Delegeler halkın bir yıllık memurları gibi çalışır. Ulusların kendi kaderini tayin hakkı ilkesi, sadece devlet kurma hakkı değildir. Demokratik konfederalizm çok önemli; bunu yalnız Kürtler için değil, Ortadoğu ve hatta dünya için öneriyorum. Ulus-devlete dayalı tıkanmada yol açıcı olur. Ulus-devlete dayalı BM iflas etmiştir. Irak sorunu bunu ortaya serdi. 20. yüzyılın son çeyreğinde yaşanan çözümsüzlük, Körfez, Irak ve Afganistan’ın durumu ortada. BM çaresiz. ABD bunu biraz kavramış ama emperyalizmin model sunma olanağı sınırlı. Gerçek demokratik alternatif yerine Türkiye, Mısır, Afganistan gibi ülkelerde gerçek demokrasiyi örtbas eden sahte modeller peşindedir.

4

Lenin ve Stalin’in bunu aşırı bir şekilde devlet kurma ilkesi olarak ele almaları tarihi felaketler getirdi. iyi ve güzeli daha çok yansıttıkça. ahlaki ve politik görevler demeti olarak kavrayıp eyleme geçirdiklerinde. on yıllık. Kriz dönemlerinde modern sistemler doğurgan olurlar. Demokratik modernite güçlerinin şansı da bu kriz dönemlerinde daha fazla açılabilir. Toplum her zamankinden daha fazla ahlaki ve politik niteliğinden yoksun kılınmıştır. Sistemler birbirlerine ağır basarak yaşamaya devam etmek isteyeceklerdir. Ayrıca krizin sistemik ve yapısal olduğunu da kapsamlıca dile getirdik. güzel bir dünyayı hayal edebiliriz. Aksi halde geçmişte çokça yaşanan sığlıklar yeni körelmeleri beraberinde getirecektir. Şüphesiz taşıdığı körlükler bu sistem savaşlarının bilançolarını çok ağırlaştırmıştır. Ulus-devlet ideolojisi haramdır. Yapmaya devam edecekler. Kapitalizmin liberal ütopyasında çok geniş ve eklektik çözümler paketi hiç eksik olmaz. karşıt direnişler de deneylerden çıkardıkları derslerle daha da güçlenerek devam edeceklerdir. Ne kadar geçmişin izinde olsalar da. onurlu olmak kaydıyla. Küresel finans kapital hegemonyasının kendisini en derin kriz süreci olarak tanımladık. Ama benim ulusdevlete karşı çıkışım. Bu devlet halkın kanını emecek. Zerdüşt ve Hz. barışı ve savaşı hep beraber yaşamaya devam edeceğiz. yükselen faşist dalganın halen etkisini sürdürdüğü unutulmamalıdır. Küresel düzeyden yerel düzeylere kadar hep hegemonyalar dayatılacağı gibi. Hele liberalizmin kendini sıkça neo’laştırması tehlikeyi daha da büyütür. Tüm uygarlık tarihinde denendiği gibi. bin defa kuru ekmek yerim. onların her şeyi haramdır. mahallelerde ve şehirler çerçevesinde kendi sorunlarını kendileri tartışarak kararlaştıracakları ve çözecekleri bir model kurma hakkıdır. yalnızca devlet kurma hakkı değildir. doğruyu. elbette barışsızlık ve savaşsızlık hali diyebileceğimiz daha arzulu. Kimileri felçli doğum yaptığı gibi.ucuz işbirlikçi bir devlet kurduruyorlar. Ama Ortadoğu’da bu devlet sonuçta despotik devlet karakterine bürünür. köylerde. Ayrıca yenilgi ve yetmezliklerden çıkardıkları büyük dersler vardır. aylık. Yine de sistemik ve yapısal kriz dönemlerinin dikkate alınması gereken kendine özgü yanları vardır. Arkalarındaki muazzam direniş tarihleri. elli yıllık planlar yapıp duruyorlar. kararlaştıracakları. çünkü Kürtlerde de bunun peşine düşen bir kesim var: Bu hak kendi demokrasisini ve devlet olmayan kendi yönetimlerini kurma hakkıdır. modern zamanlarda da sistemlerin birbirlerini imha etme ve tekelleşme çabaları sonuç vermediği gibi. Gelişmeler bu tanımı doğrulamaktadır. Güncel kriz haberleri bile sistemik ve yapısal karakteri doğrulamaktadır. Bu devletleri kimin kurduğu bellidir. Kendimi övmek için söylemiyorum. Herkes 1929 büyük dünya bunalımında devrimler beklerken. bunun bedeli de ağır olmuştur. Toplum her zamankinden daha fazla ahlaki ve politik niteliğinden yoksun kılınmıştır. Bu onların işidir.Ulusların kendi kaderini tayin hakkı ilkesi. Hepsini iç içe entelektüel. Kürt halkı için beş bin yıllık -Gılgameş’ten beri işbirlikçi Enkidu örneğini vermiştim. Kurtuluş için sahte devlet topluklukları yarattı. Çözümlemeler ve çözümler daha başarılı oldukça. yalnızca ilkeli. haftalık. küresel 5 . Ulusların kendi kaderini tayin hakkını ben şöyle algılıyorum. bu devletlere minnet etmem. anlamak isteyenler anlayabilir. uygulanması gereken bilimin ve ahlaki-politik felsefesinin yenilik içermesi gerektiği göz ardı edilemez. Şimdi kendilerini devlet başkanı ilan ediyorlar. Günlük. ama çıkışım anlamlıdır. Bilişim teknolojisi. elbette başarı şansları yüksektir. gerçekleştirebiliriz. yıllık. benim övülmeye ihtiyacım yok. Lenin bunu mahvetti. Devlet olmayan toplulukların bütün sorunlarını kendilerinin tartışacakları. Hz. O devletin kuruluşuna saldırmıyorum. Nemrutlara boyun mu eğeceğim? Ağa taslaklarına boyun eğmem. özgürlük ve eşitlik ütopyaları önlerini aydınlatıyor. çünkü demokrasiyle alakaları yok. İbrahim çıkışı gibi görkemlidir. İbrahim’in Nemrut’a karşı yaptığı çıkış kadar değerlidir. Elbette daha çok barış. Çözümsüzlükler devam ettikçe. daha az savaş da değerli bir haldir ve gerçekleştirilme çabaları soyludur. Kriz dönemlerinde modern sistemler doğurgan olurlar. sağlıklı doğum yapanlar da eksik olmaz.

ortaya çıkacak olan bir kültür Rönesans’ı olacaktır. Demokratik Siyaset. Aynı yorumlamalar Yahudilik. Bölgesel milliyetçiliğin prototipidir ve oryantalizm damgalıdır. Kavrayamamışlar. dogmaları sergilemekten öteye bir anlatı sunmuyorlar. bunu yapamadıkları için başaramıyor. yeni yeni kavramaya çalışıyor. Mısır kültürüne kadar dayandırır. Kültür çözümlemelerinde Sümer ve Mısır orijinleri kilit önemdedir. tartışacak profesörü yok. mutlaka ahlaki ve politik yaşamayı her anımıza ve mekânımıza taşımadıkça. ama tabii ki kendi çıkarlarına dönüştürerek uyguluyor. Siyasi İslam. Kültürel tarih derlenip yorumlanırken. Son dönemde Sovyet Rusya’sına karşı ABD hegemonyasıyla irtibatlıdır. bu temelde halkların. son iki yüz yılın ulus-devlet oligarşilerini maskeleyen bir milliyetçilik ideolojisidir. Lenin’in Rusya’da geliştirdiği ulusların kendi kaderlerini tayin hakkına karşı Wilson. Hegel kendi döneminin kültür çözümlemesini o dönemde ancak sınırlı olarak anılan Antik Çağ’a.ideolojik hegemonyacı güçlerin eline muazzam sanal dünyalar sunma ve gerçek dünyayı saptırma olanaklarını fazlasıyla vermektedir. hiçbir bir kültür yeterince aydınlatılamaz. İcat edilmiş siyasi İslam’ın tarihsel İslam kültürüyle ilgili olmadığını. amacının da kültürel direnişini parçalayıp bölgeyi güçten düşürmek olduğunu kavramak büyük önem taşır. aydını yok. Altı yıldır ısrarla üç şeyi tartışacaksınız dedim: Demokratik Toplum. yerel ve bölgesel varlıkların tarihi yeniden yazılmayı bekliyor. kolayca boşa çıkarılabileceğimizi vurgulamak için belirtiyorum. İslamî yaşamla ilgisi olmayan oryantalistlerin icadıdır. Umut kırmak yerine. Özellikle başta Hz. Kutsal Kitapların bu orijinlerden kaynaklandığı kanıtlanmış gerçekliktir. Hepsine analık eden Neolitik Çağ kültürünün tarihsel etkileri çözümlenmeden. Şia İslam’ı baştan sona İran milliyetçiliğidir. Bu İslam’ın din geleneği olarak değil. Demokratik Toplum. Demokratik Devlet. ABD’nin elinde o kadar bombası var. Son iki yüz yılın ulus-devlet oligarşilerini maskeleyen bir milliyetçilik ideolojisidir Siyasi İslam. Tek tanrılı dinlerin. İran İslam Cumhuriyeti bu gerçekliği çok çarpıcı olarak sunmaktadır. Avrupa hegemonik güçlerinin bölgedeki yayılımlarıyla yakından bağlantılıdır. Lenin ile Wilson arasındaki diya- 6 . gerçeğin analitik ve duyumsal yanını birleştirmekle yetinmeyip. Benim dediklerimi CIA alıyor. Bu durum Lenin-Wilson ilişkilerine benziyor. iyi inceliyor. Muhammed olmak üzere. Ortadoğu kültürü doğruya yakın çözümlenebilecek ve anlam zenginliğine yol açacaktır. Görev olarak çözümlemeyi bekleyen muazzam bir kültür deryasıdır. Rahatlıkla çürüyen yapılarını yeni bir sistemle ambalajlı yeni doğmuş gibi sunmakta beis görmezler. Hıristiyanlık ve Zerdüştilik (Maniheizm gibi sentezler de önemlidir) için de geliştirildikçe. milliyetçilik olarak inşa edildiğini kavramak kilit önemdedir. Üç şeyi tartışacaksınız. silahı var. Ortadoğu kültür gerçekliğinde bu görev henüz başarıyla yerine getirilmemiştir. Devlet de öğrenecek. doğuşundan günümüze demokratik öğe olarak İslam’la iktidarcı öğe olarak İslam’ı ayrıştıran bir tarih. İslam’ın bu türünün milliyetçilik olduğunu. Mevcut kitle çoktan faşizmin sürü kitlesine dönüştürülmüştür. tam tersine milliyetçiliğin panzehiridir. Demokratik Siyaset Demokratik konfederalizm düşüncelerim ulus-devlet ile özdeşleştirilmemeli. Bu gerçeklikteki İslam’ı çözümlemeden Ortadoğu kültürünü çözümlemek. Fakat orijinal kültür olarak. Dinci ve milliyetçi tarih görüşleri. Bir gelenek olmaktan çok son iki yüz yılın modernist bir olgusu olarak geliştirilen ‘yeni İslam’ı da ulus-devlet kapsamında değerlendirmek daha anlamlı olacaktır. Wilson ilkeleriyle cevap veriyor. Çıkış bu tartışmadadır. Herkes şoke oldu. Özellikle Alman hegemonyacılığıyla. Yalnız Kürtler için de söylemiyorum. tarih olarak İslam hem farklı hem önemlidir. Demokratik Devlet. tabii anlayamıyorlar. Toplumsal tarihin bu paradigmayla geliştirilmesinin günümüzü aydınlatıcı değeri yüksek ve kesindir. İran imparatorluk geleneğinin hegemonik ideolojisidir. ayrıştırmak ve bazı çözümlere konu teşkil edici kılmak mümkün değildir.

Bir aydın olarak ben bu yaşamın kenarından bile geçmem. Halkımız korkunç açlıkla terbiye edilmeye çalışılıyor. yüzyılın başında geliştirilen ulusların kendi kaderlerini tayin hakkı ilkesi. mevcut sistemin krizi derinleşmiş ve kaosa dönüşmüştür. ABD-Kanada-Meksika. ana örneğini vermiştim. Fakat aydınlar anlamıyor. Amaca en uygun kelime buydu. İşçi sınıfının bu eksenli devrimciliği safsatadır. Neden değer ölçülemez? Şundan ölçülemez: Savunmalarımda açmıştım. bölgesel ve küresel alanda en güçlü sistematiğe sahiptir. topluma anlamlı bir şey getirememiştir. Bazı sonuçlara ulaşıyorlar. Walerstein’de var. 20. Ancak bu süreçte emperyalizm ciddi bir yeni sistem modeli geliştiremediği için. köleci toplum. ulus-devlet de ebedi değildir. önemli noktalara değiniyorlar. bir tanesinin bile kılı kıpırdamıyor. Genelde insan nasıl büyüdü? İnsan yüz bin yıllık tarihin ürünüdür. Ehven-i şer bir kelime. ulus-devlet de ebedi değildir. Sonuçta değer teorisi ile işçi sınıfının ücreti artırıldı. Ananın yaptığı gibi ücretsiz işçiliği nereye koyacağız? Çocuğu büyütmesi. Bundan daha uygun formülasyonu bulamadım. Lenin’e karşı ABD kazandı. İnsanlık tarihinde devlet olgusu ezeli olmadığı gibi. insana saygıya ilişkin en ufacık bir adım atılamıyor. çok yüksek moralle mücadelemi sürdürüyorum. devlet kurma hakkı olarak anlaşılmıştır. ancak demokrasiyi istismar edebilir. İlkel komünal toplumdan kültürler mücadelesine kadar her şeyi katarsak. Ulus-devletler (sayıları iki yüz’ü aşıyor). Değer teorisinin özü budur. Marks’ın değer teorisi yanlış. İmparatorluk’un yazarları değer teorisini ele alıyorlar. bölgesel birlikler (başta Avrupa Birliği. Günümüz ulus-devlet sistematiği ağır sorunlar yaşasa ve çatlaklıkları her gün artsa da. değer ölçülemez diyorlar. Roza’nınki daha doğrudur. Kararlı. ama son tahlilde işçi sınıfı ile burjuva sınıfının birleşip pay alma savaşıdır. Dünyayı verseler tenezzül etmem. tamamen halka dayanan ve gücünü tabandan alan Demokratik Konfederatif sistemdir. Aslında Kapital’i de çok iyi inceleyemedim. Roza Lüksemburg Marks’ı eleştiriyor. Güneydoğu Asya) ve küresel BM (Birleşmiş Milletler) ile temsil edilmesine karşılık. Emperyalist demokrasiye karşı biz halk demokrasisini geliştiriyoruz. Kapitalist sistem ve emperyal güçlerin dayatmaları demokrasiyi geliştiremez. Bakalım bizim diyalektiğimizde nasıl olacak? Bunu halkların vereceği mücadele belirleyecektir. Topluma. İşçi sınıfı ile burjuvazi birleşip sonra toplumu sömürüyorlar. pre-kapitalist toplum olmadan işçi sınıfı yaşayamaz diyor. Bu yetersizliği gidermek için Dünya Demokratik Konfederalizmi. harcadığı emek parayla ölçülemez. Bu temelde oluşan ulus-devletler günümüzde gelişme önünde ciddi engel durumundadırlar. Marks’ın sosyal bilime katkıları olmuş. bilgi birikimini nasıl küçük burjuva ücret talebine indirgersin? Değeri bunları yok sayarak ölçemezsin. demokratik uygarlık sisteminin Dünya Sosyal Forumu gibi gevşek ve formsuz. Demokratik konfederalizm amaca en uygun formüldür. Bu kadar tecrit olmama rağmen. Neolitik toplum. Bookchin’de. bunların parti ve sivil toplum aygıtları geliştirilmek durumundadır Bundan çıkışın temel yolu. tek başıma sosyalizm konusunda karamsarlığa girmedim. hepsini içine koyarsak işçi sınıfı olur. Ulus-devlete dayalı Birleşmiş Milletler modeli yürümemektedir. ama muazzam da yetersizliği var. bunu esas alıyoruz. devlet ve iktidar olmayan çeşitli emekçi ve halk birlikleri çok yetersizdirler. Ortadoğu’nun ağırlaşan tarihsel ve toplumsal sorunlarının çözümü için de demokratik konfederalizm sistemi geçerlidir. ona bakması.lektik ilişki benimle Amerika ya da Bush arasındaki diyalektik ilişkiye benziyor. halen ulusal. Günümüzde küreselleşme ile ulus-devlet aşılmaktadır. bölgesel ve yerel ulusal demokratik konfederasyonlar. ulus-devlete göre gelişen küresellik değil. ev içinde verdiği emek ölçülemez. feodal toplum. İnsanlık tarihinde devlet olgusu ezeli olmadığı gibi. Ananın çektiği. Demokratik Konfederal Sistemde tabandan gelişen demokratik seçeneği 7 . tüm insanlık tarihi birikimlerini. Körfez savaşı ve Irak’taki durum bunun kanıtı olmaktadır. Yetersizlik ideolojik ve yapısal temeldedir.

bunun ekonomik. Karşıt modernite olarak kendini gittikçe daha çok görünür kılmak durumunda olan demokratik sistem bu koşullar altında varoluşunu güçlendirirken. toplumun en iç gözeneklerine kadar yayılan iktidar ve devlet aygıtlarıyla kendini sürdürmeye çalışırken. entelektüel hareket. Buna mukabil demokratik siyaset toplumun her kesimine ve kimliğine kendini ifade etme ve siyasi güç olma olanağını sunarken. Her topluluk. kapitalist modernitenin bu süreci sınırsız. ekonomik birim vb. iktidarsal ve devletsel kriz olduğu çözümlenememiştir. dini cemaat. günümüz toplumunun karmaşıklaşan doğasına daha iyi yanıt olduğunu bu amaçla belirlemeye çalıştık. Devlet krizi politika devreye girmeden çözümlenemez. Suriye’de ve hatta Irak’ta oluşacak bir Kürt yapılanmasında tüm Kürtler bir araya gelerek kendi federasyonlarını.egemen kılmak esastır. Temel bir rolünün olmasının gerekçesi de budur. Demokratik konfederalizm ulus-devlet sistematiğinden kaynaklanan olumsuzlukları aşma potansiyeline sahip olduğu gibi. Yerelin en temel öğesi. etnisite. Demokratik siyaset. Bu sistem toplumsal temelde etnik. İran’da. eşit ve demokratik toplumun iktidar ve devlet aygıtlarıyla oluşturulamayacağını. toplumu politikleştirmenin de en uygun aracı konumundadır. Toplumsal doğanın esas olarak ahlaki ve politik nitelikte olduğu. demokratik konfederalizm onun işlevselleştirici biçimi konumundadır. Her kendilik veya federe birim. mahalle ve şehir meclis ve delegelerinindir. Dolayısıyla halkın ve tabanın kararı geçerlidir. politik toplumu da birlikte oluşturmuş oluyor. Ahlaki ve politik toplumun kendini en iyi ifade etme yolunun demokratik siyaset olduğunu sıkça dile getirdik. Basittir ve uygulanabilir. kültür. biçim sorunlarını başarıyla çözmekle karşı karşıyadır. Ulus-devlet doğrudan demokrasinin inkârı ise. Ulus-devlet doğrudan demokrasinin ne 8 . Kürdistan içinse kendi kaderini tayin etme hakkı. kendilik denilen kavramı bu çerçeve ve kapsamda değerlendirmek gerekir. özgür tartışma ve karar hakkıdır. Her kendiliğin yerelden küreselliğe kadar konfederasyon oluşturma şansı vardır. Devlet krizi politika devreye girmeden çözümlenemez. Federe veya özerklik. Doğru. toplumsal. sonuçta devlet kapitalizminden başka bir şeyin oluşmayacağına şaşırmamak gerekir. Demokratik siyaset günümüzde derinleşen devlet krizlerini aşmanın yegâne yoludur. bunun için demokratik siyasetle yürüyen bir demokratik konfederal sistem olduğu gerçeği öngörülmemiştir. siyasi sınırları sorun yapmadan ve sınırları esas almadan kendi demokrasisini kurma hareketidir. Bütün gücünü doğrudan demokrasinin uygulanabilirliğinden alır. Bu yönlü çözümleme ve çözümler gelişmemiştir. katılımcı demokrasi olarak da kavramlaştırılan doğrudan demokrasinin uygulanma şansına sahip olması nedeniyle eşsizdir. Temel paradigma devrim-iktidar-sosyalizm olarak öngörülünce. Konfederalizmin tarihe yabancı olmadığını. Karşıt modernite gittikçe merkezileşen. birer politik birim olarak kendilerini özerkçe yapılandırıp ifade edebilirler. milliyetçi temelde devlet kurmak değil. birleşerek de üst konfederalizmi oluştururlar. Yoksa daha da sıkı merkezi devlet arayışları sert kırılmalara uğramaktan kurtulamazlar. iyi ve güzel olanın toplumun ancak ahlaki ve politik niteliğini tam sağlayarak. tersine bu aygıtlarla çeliştiğini görememişler. Demokratik Konfederalizm’in inşa tarzıdır. Özgür. Türkiye’de. Demokratikliğini de bu tarzdan alıyor. her ikisinin ancak birbirlerinin varlığını kabul temeline dayanan ilkeli bir barışla bir arada yaşayabileceklerinin teori ve pratiğini geliştirememişlerdir. Krizin kendisi politik toplumun yadsınmasından kaynaklanmaktadır. Kürdistan Demokratik Konfederalizminde asıl karar yetkisi köy. uygarlık sistemlerinin bu nitelikleri aşındırdığı. Politika yeniden toplumsal yaşama giriyor. yerine kaba hukuk kuralları ve devlet idaresini yerleştirdiği. aslında politik alanı da yok etmiş oluyor. dini ve sınıfsal farklılıkları gözeten bir sistemdir. derinliğine ve genişliğine geliştirdiği.

tersine demokratik konfederalizm o denli onun oluşturucu ve işlevselleştirici biçimi konumundadır. 9 .kadar inkârı ise.

uygarlık güçlerine karşı sürekli özerklik ve bağımsızlık politikaları ile direniş sergilemişlerdir. Afrika. Asya halkları halen bütün renkleri ve kültürleriyle direniyorlarsa. Bu ise varlıklarını dağıtır. Konfederalizmde tersi geçerlidir. köy ve kent toplumu halinde yaşayan halklar ve uluslar. Bu anlamda en merkezi sanılan imparatorlukların bile bir nevi konfederalizm olduğunu kavramak önemlidir. daha kısa evresi olarak modern zamanlar bütün ilişki ve çatışmalarıyla bu ikileme tanıklık etmekteydi. Deneme niteliğinde de olsa yapmaya çalıştığım. Tarih bu anlamda merkezi devletsel değil. direniştir diyoruz. Çok tanınmış bir sistem olmaması. aşiret. Bu nedenle tarihte demokratik konfederal gelenek ağır basar diyoruz. Uygarlık tarihinde olduğu gibi. başta anarşizm olmak üzere. yeryüzünün çok geniş bir coğrafyasında kabile. hepsinin ortak bir ahenk içinde bütünlüğünü sağlamak. Esas aldığı tekel olmayıp toplum olduğu için. kurum ve farklılıktan oluştuğu için. Demokratik konfederalizm ise her topluluk. kabile. Direnişin. dünya Firavun Mısır’ı gibi olurdu. Hatta imparatorluklar bile içyapılarında sayısız farklı yönetime yaslanırlar. dinsel otoriteler. hatta cumhuriyet ve demokrasiler bir imparatorluk bünyesinde birleşebilirler. kavim yönetimleri. radikal dinci sistemler gibi çıkışlara tanık olunduğu bilinmektedir. Sistemin bağrını delen arayışlar. dünya sistem) inşa edildiği. kurum ve farklılığın kendini yansıtmasına uygunluğundan ötürü daha çok yaşanır. çöller ve ormanlık alanlar başta olmak üzere. Aksi halde bu çıkarları koruyamaz. bölgesinin kalmadığını bilmeden tarihi doğru yorumlayamayız. Zira gerçeğin kendisi çatallıydı. İmparatorlukların bile bir nevi konfederalizm olduğunu kavramak önemlidir. tüm mekân ve zaman koşullarında bağrında yoğun çelişik güçler taşıdığı da inkâr edilemez. krallık. toplumlar tarihte esas olarak konfederalisttir. En azından bir düşünce taslağı olarak anlaşılacağından kuşku duymuyorum. Resmi tanımı olmasa da. Toplumlar homojen (tek kütle) olmayıp çok sayıda topluluktan. Demokratik konfederalizm sanıldığı gibi günümüze özgü herhangi bir yönetim biçimi değildir. Tüm aşiret. bu tanıklıklara dayanarak tanımlamalar ve kısa çözümlemeler geliştirmektir. korumak zorunluluğunu duyar. içinden ve dışından (Daha çok dışından demem gerekir. Ancak çok sıkı bir merkeziyetçilik güvence sağlayabilir. Dolayısıyla bu çokluklar için aşırı merkeziyetçi bir yönetim sık sık patlamalara yol açar. feminist. Sistemin bağrındalığı çoktan deşilmiş.TARİH MERKEZİ DEVLETSEL DEĞİL. bu demektir ki tarihleri de böyledir. Tarihte bunun sayısız örnekleri vardır. Fakat toplumsal yaşam konfederalizme daha yakındır. Devlet hep merkeziyetçiliğe koşarken. aşiret. Çünkü toplumsal doğa asıl olarak dıştan gelen güçleri tanı- 10 . ahlaki ve politik toplumun varlığını sürdürmesinde önemli rol oynamışlardır. Aksi halde iç özerklikleri zedelenir. Kâr ve sermaye birikim sistemi olarak kapitalizmin modernizme damgasını vurduğu ve halen finans kapitalin hâkimiyetinde küresel hegemon güç olarak konumunu sürdürdüğü inkâr edilemez. dayandığı iktidar tekellerinin çıkarlarını esas almaktadır. kavim yönetimleri hep gevşek ilişkiler niteliğindeki konfederalizme izin verir. Dağlar. Şüphesiz geliştirilecek eleştiri ve öneriler çözümlemeleri daha da güçlendirecektir. KONFEDERALDİR. Uygarlık tarihi boyunca hâkim eğilim boyun eğme değil. Öyle olmasaydı. Devlet formu çok resmileştiği için tanınmıştır. konfederaldir. mümkün olduğunca merkeziyetçilikten kaçınmak durumundadır. resmi uygarlığın hegemonik yapısı ve ideolojisinden ötürüdür. İki farklı modernite olgusunu mukayeseli ele alma ve tarihsel olarak karşılaştırma yöntemini hep kullandım. Çünkü tarih ‘şimdidir’. Her türlü kabile. Tarihte olanca ağırlığıyla yer bulan bir sistemdir. Bununla birlikte sistem olarak (dünya kapitalist sistem. politikanın olmadığı tek bir insan yerelinin. Kavram kolaylığı olarak demokratik modernite güçleri olarak tanımlamaya çalışılan bu güçlerin sadece reel sosyalizm ve ulusal kurtuluş hareketleri olarak değil. son dönemde de ekolojik. Güney Amerika. Tarihte yerel ve bölgesel özerklik politikaları hep olagelmiş.

Post modernizm bu çatışmalı modernite tarihinin yeni biçimler altında devam etmesidir. bu tarihe karşı öz savunma. Eğer demokratik uygarlık cephesi hala istediği. özgürlük ve eşitlik istemlerini hep dile ve eyleme getirmişlerdir. Demokratik konfederalizm ise. alternatiflere açık ve demokratik toplumu görünür kılan yöntemlerle cevap verir. çok kültürlü. sistemin tüm mekân ve zamanlarında varlıklarını. demokratik modernitenin siyasi alternatifi Demokratik Konfederalizmdir. çok kültürlü. zaman zaman fiziki soykırımlar) tabi tutma eylemidir. Toplumsal doğanın homojen ve monolitik olmadığını tam kavramadıkça.maktadır) gelenler. 11 . sürü ve kitle toplumuna çoğulcu. demokratlık) sahip çıkarak. gerekse güncel. Bunlar elde edilmeyecek ve erişilemeyecek hedefler değildir. program. tekelleşmeye kapalı. karmaşık toplumsal doğa açısından demokratik konfederalizmi temel siyasi model olarak belirlemekle keyfi bir seçim yapmıyor. çok kültürlü ve farklı siyasi oluşumlarda ısrar tarihidir. örgüt ve eylem gücüne erişememesidir. gerekli ve hak edilmiş olan kazanımları elde edemiyorsa. Demokratik modernite gerek tarihsel temel olarak. çok etnisiteli. bölge ve yerel çapta inşa edebilir. ekolojik. Kapitalist modernitenin ulus-devletine karşı. bunun temel nedeni halen esas alması gereken paradigmatik devrimini tam yapmaması (temel bilimsel yaklaşım). Resmi modernitenin son dört yüz yıllık tarihi. Sistem arayışlarından hiç geri durmamışlardır. eşitlik. Afrika. feminist ve temel toplumsal ihtiyaçlara cevap veren. ilerlemeci ve kesinlikçi (olasılıklar ve alternatiflere kapalı yöntem anlayışı) yöntemle çizdiği yolda gerçekleştirmek istediği homojen (tek tipli) insan. çok etnisiteli. yeterli program. topluluk tasarrufuna dayalı ekonomik yapısıyla alternatifini geliştirir. örgüt ve eylem biçimlerini dünya. tarih-sosyal çözümlemesini yaparak. Demokratik modernite. Avrupa ve Avustralya için bölgesel demokratik konfederalizmler gündemleştirilebilir. modern ulus-devletin evrenselci. demokratik konfederalizmi anlamak güçleşir. Demokratik uygarlık hareketi kendi asli kimliğine (özgürlük. Farklı siyasi oluşumlara açık. Dünya Demokratik Konfederalizmi. Özellikle Ortadoğu için Ortadoğu Demokratik Konfederalizm projesi mevcut kaotik ortam içinde oldukça anlamlı bir çalışma olacaktır. Asya. düz. Demokratik konfederalizm son dört yüz yıllık tarihe karşı çok kültürlü ve farklı siyasi oluşumlarda ısrar tarihidir. olasılıkçı. Ahlaki ve politik toplumun siyasi çatısını ifade etmiş oluyor. farklı siyasi oluşumlu ve öz savunmalı toplumu homojen ulus adına bir nevi soykırıma (genellikle kültürel.

4. İktidar ve sömürü geliştikçe toplumsal sorunlar da gelişir. Bu açıklamalar ışığında demokratik modernite güçlerinin politik görevlerine ilişkin genel ilkeleri aşağıdaki hususlar etrafında özet halinde sunmak mümkündür: 1. Demokratik uygarlık güçlerinin günümüzdeki varlığı olarak 12 . kimlik ve çıkarlarına saygılı davranmalarıyla sağlanır. sınırlı çözüm kapasiteleri yanında esas olarak yeni sorun kaynağına dönüşürler. tüm demokratik modernite güçlerinin ahlaki ve politik toplumu koruma ve geliştirmeyi hedefleyen demokratik konfederal sistemi geliştirerek krizi yanıtlamaları temel görevleridir. feodal. Tarih ve günümüz gerçekleri ne kadar çarpıtılıp örtbas edilirse edilsin. 7. köleci. Tarih bu iki ana etken altında ne tam uygarlık idaresidir. toplumda politikanın işlevi daralır. 2. Toplumları ilkel. demokratik modernite alternatifini daha acil ve zorunlu kılar. Toplumsal doğa esas olarak ahlaki ve politik bir oluşumdur. korunmasında ve sürdürülmesinde temel toplumsal çözüm aracıdır. Politika sadece toplumsal sorunların çözümünde değil. Bu tür açıklamalar propaganda yüklüdür. 5. çürümeye ve yok olmaya mahkûmdur. Ahlaki ve politik niteliğini yitiren toplumlar dağılmaya. ahlaki ve politik nitelikleri devam eder. modernite hep buyrukla idare ederken.TOPLUMUN ÖZÜ OLAN DEMOKRATİK SİSTEM YEGANE ÇÖZÜM YOLUDUR. demokratik uygarlık ve modernite tartışma ve uzlaşma ile gerçekten politika yaparak yönetir. Tarihte barış dönemleri uygarlık güçleriyle demokratik güçlerin birbirlerini tanımaları. ne de tam demokratik politik yönetimdir. Rıza olduğunda ise. Bu sistem yeni bir politik dünyadır. gevşek bağlarla birbirine bağlılığı ancak özerkliklerine saygı gösterilmesi şartıyla kabul ederler. 6. İktidar uğruna çatışma ve ateşkeslerin barışla ilgisi yoktur. hakikatlerini kavramaya katkı sunmaktan çok çarpıtmaya ve örtbas etmeye hizmet eder. Direniş politikası kaynağını bu gerçeklikten alır. kapitalist. İktidar ve temel devlet formu olarak ulus-devlet. 3. 8. Kapitalizm küresel kriz koşullarında iktidarını ulus-devleti yeniden inşa temelinde korumaya çalışırken. bunların varlık derecesine göre toplumları nitelemek en doğrusudur. Politika demokratik siyaset olarak icra edilirken. Toplumlar varlığını sürdürdükçe. sosyalist olarak düz bir çizgide sürekli ilerleyen biçimler altında tasarlamak. tüm hayati çıkarlarının belirlenmesinde. Modern çağın tüm toplumu kaplamış iktidar olgusu ve ulus-devlet yapılanmasını karşılayacak toplumsal yönetim ilkesi. Kapitalist modernite döneminde iktidar tüm toplumu içten ve dıştan kuşatıp bir nevi iç sömürgeye dönüştürür. Çözüm araçları olarak dayatılan sınıf temelli devletler. Varlıkları sürdüğü müddetçe. varoluştur. politika ve demokratik konfederalizmdir. Uygarlık. Kapitalist modernitenin topluma karşı bu topyekûn savaş hali. Gerek sınıf ve devletin nitelikleri. Uygarlığın iktidar ve devletçi güçlerine bile ancak bu şartla rıza gösterirler. gerek endüstriyel ve tarımsal gelişme seviyeleri toplumun esas karakterini oluşturmayan. toplumla devamlı savaş halindedir. gerçekleşen barıştır. geçici olgular durumundadır. Toplumun korunmasında öz savunma gerekli olup. Toplumsal problem iktidarın tahakküm ve sömürüsüyle bağlantılı olarak doğar. tüm toplumsal birimler federe bir güç olarak konfederal sürece katılırlar. Ahlaki ve politik nitelik ana toplum karakteri olup. Rızanın olmadığı koşullar daimi savaş halidir. Tüm toplumsal birimler. Tarihte çatışmalar bu iki ana etkenin çelişkili karakterlerinden kaynaklanır. Tarih boyunca uygarlıklar toplumu devlet idaresiyle yönetmeye çalıştıkça. esas toplumsal gelişmeler politika sanatının öncülüğünde sağlanmıştır. toplumlar bu işlev daraltılmasına karşı direnişle yanıt verirler. politikanın askeri güç olarak devamı niteliğindedir.

dinsel. demokratik modernitenin temel politik biçimi olup. eski zihniyet ve yapılanmalarla ne modernitenin kendisine. Demokratikulusta her etnisite. karar ve eylem gücüyle mümkündür. Bu tür bir ilke sıralamasının amacı karşıladığı kanısındayım. dinsel anlayış. Demokratik siyasetin yürürlükte olduğu ahlaki ve politik toplumlarda özgürlük. Hiçbir toplumsal mühendislik gücüyle bunu sağlamak mümkün değildir. yeniden inşa çalışmalarında hayati bir rolü ifade eder. yaşamın özgürlük gerçekleri sonucu belirleyecektir Orta sınıflar demokrasinin değil. Dünya Demokratik Uluslar Konfederasyonu’dur. Demokratik konfederalizm. Kapitalist modernitenin çözüm aracı olmaktan çok. Demokratik ulus. 12. tek tanrılı dinlerin yarattığı fertlerden daha tehlikelidir. bölgesel ve ulusal sorunlara karşı temel çözüm aracı olarak demokratik-ulus seçeneğini sunar. kentsel. 13. farklılıklar temelinde eşitlik ve demokratik gelişmeler en sağlıklı yoldan sağlanmış olurlar. Kapitalist sistemle varlıkları. Demokratik konfederalizm. Demokratik-ulusların küresel birliğinin BM’ye alternatifi. çözüm üretmenin en uygun demokratik siyaset aracıdır. eko-endüstri ve demokratik konfederalizm. bölgesel ve ulusal gerçeklik kendi öz kimliğiyle ve demokratik federe yapısıyla yer alma hakkına sahiptir. yerel. Demokratik modernitenin politik alan görevlerine ilişkin ilke saptamaları azaltılıp çoğaltılabilir. çözüm ürettiği modeldir. 11. 10. Küresel ve bölgesel hegemonik iktidara karşı çıkışlar bu kapsamda ele alınır. 14. Mühim olan kapsam ve uygulama esaslarının belirlenmesidir. Birileri- 13 . yerel. faşizmin malzemelerini derlediği depodur Ulus devletin yarattığı birey köledir. çıkarları çelişen tüm toplum birim ve bireylerinin varlık ve duruşudur. tek renkli faşist toplum modelinden kaynaklanan etnik. kapitalist modernite güçleriyle demokratik modernite güçleri de birbirlerinin varoluş ve kimliklerini kabul etme ve yönetimlerini tanıma temelinde barış içinde bir arada yaşayabilir. Tarihte uygarlık güçleriyle demokratik güçler arasında çoğu kez gerçekleştiği gibi. Değerli bir miras bırakmalarına rağmen. 9.demokratik modernite ne geçmişte yaşanan bir altın çağ anısıdır. kent. ne de geleceğe ilişkin bir ütopyadır. eşitlik ve demokrasi ancak toplumun kendi öz vicdan ve zihniyet gücüyle yaptığı tartışma. topluluk ve bireylerin kendi yerel gerçeklikleri doğrultusunda sorunlarını tartıştığı. Alternatif olmak ancak modernitenin üçayağı olan kapitalizme. demokratik modernite adıyla karşıt sistem olarak önerilebilir. Bu kapsam ve koşullar altında ulus-devlet sınırları içinde ve dışında demokratik konfederal siyasi oluşumlarla ulus-devlet oluşumları bir arada barış içinde yaşayabilir. Sistem karşıtı güçlerin son iki yüz yıllık mücadeleleri ya taşıdıkları iktidar perspektifi nedeniyle ya da politik alanı boş bırakmalarından dolayı çözümsüz ve başarısız kalmıştır. Tartışmalar. Demokratik uygarlığın mirasıyla sistem karşıtlarının yeni sistemde buluşmaları başarı şansını arttırır. Özgürlük. homojen. ne de sistemik krize karşı bir alternatif oluşturabilirler. 15. Devletin birey yaratması. Demokratik toplumculuk. AB bu doğrultuda hegemonik davranmazsa ilk adım sayılabilir. vatandaş yaratması bütün kilitlenmenin sebebidir. Kıtasal parçalar ve büyük kültürel alanlar daha alt düzeyde kendi Demokratik Ulus Konfederasyonlarını oluşturabilirler. endüstriyalizme ve ulusdevlete karşı kendi sistemini geliştirmekle mümkündür. sürekli sorun doğuran temel devlet formu olan ulus-devlete seçenek oluşturan demokratik modernitenin temel politik biçimi olarak demokratik konfederalizm. modernitenin ulus-devlet eliyle yürüttüğü monolitik.

öyle tapınır. özgür yaşamın kendini en kutsal seçenek kılmasıdır! Öz yaratım yeteneği yoktur. sosyalist. orta sınıfa ilişkin bu yargıyı değiştirmez. halk topluluklarımız neredeyse. Halkın eyleminin olmadığı yerlerde demokrasiler yeşeremez. Partiler bir ideoloji. Ancak tersi doğrudur. Tavizler vererek. sorunları tartışır. Nasıl ki faşizm ve ulusdevlet ilişkisi yapısalsa. Toplumu kendisinden ibaret sayar. Devlet olmayan demokrasi kurma. bu sorunların bizzat kaynağı durumundadırlar. ulusal üniter ve federalist demokratik sınıf devletleri hiyerarşik toplumun din. kendi çözüm modelimizi orada esas alacağız. Bu aşılmıştır. Biz kendi sistemimizi kuracağız. Devlet olmayan demokrasi olunca. Ulus-devlet bu anlamda orta sınıfın yoğunlaşmış savaşıdır. öyle hayal eder. Devlet olalım vs. coğrafi sınırları esas almaz. Çevreyi. halkımız neredeyse. cins. hayaller uyandırarak. 'Devletçi ideolojiler’ benim açımdan artık çözümlendikleri kadarıyla tamamen bir kurtuluş aracı olamazlardı. Liberal burjuvazi. onun kendisine duyarlı olan düzenini bozmaması gerekir. çevre ve sınıf sorunlarını çözmek şurada kalsın. kendilerinde de bunu aşmalılar. Karşılıklı bir konsensüste buluşmaları esastır. Liberal demokrasi esas olarak orta sınıfa oynarken. Yine bu anlamda ulus-devlet orta sınıfın savaş ilahıdır. orta sınıf sapkınlığıdır.nin çıkıp halk adına konuşması doğru değildir. faşizmle orta sınıf ilişkisi de yapısaldır. Devlet tarzı partileşme benim açımdan aşılmıştır. Liberaller orta sınıfı demokrasinin temel şartlarından sayarlar. yüzyıla aittir. Devlet olmayan demokrasi kurma. coğrafi sınırları esas almaz Devlet ve iktidar ilişkilerinin toplumdaki kanserolojik etkisi bu sınıfsal doğasından kaynaklanır. Dikkat edilmesi gereken. ekolojik dengeleri altüst eden toplum ve sınıflı uygarlıktan. toplumun temel kurumlarını savunmaktan bireyin yitik özgürlüğünü yakalamaya kadar çok yönlü bir ‘yeni yol’ arayışına dayandırmak gerektiği temel bir öneme sahiptir. Bu tanrı ve yoğunlaştırdığı savaşına karşı demokratik güçlerin kendi öz zihniyet ve eylemlerini yaratmaktan başka seçenekleri yoktur. Bolşevik Parti buna dâhildir. Faşizmin kapitalist tekelin yapısal ilişkisi olması. Bu tarz doğru değil. bu partileşme 19. bilimle sıkı işbirliği temelinde ekolojik toplum arayışıyla çıkış aramak ertelenmez bir görev durumuna gelmiştir. Sınıf temeline ortayı alır. demokrasi düşüncesini ve zihniyetini örgütler. Bu benim için de geçerli. akademik çalışmalar yapar. Orta sınıfa dayalı Avrupa tipi demokrasiden bahsetmiyorum. Kapitalizm toplumun demokratikleşme mücadelesi karşısında orta sınıfı kullanmada büyük deneyim kazanmıştır. Öyle anlar. Bu tanrıya karşı tek seçenek ise. dağ başında ve çölde hala direnen aşiret olgusuna. Orta sınıflar demokrasinin değil. Çok bencil bir sınıftır. demez. bireyin ve tarih boyunca ailenin içine sıkışmış bulunduğu konumundan. Bizim hedefimiz devlet değil. zihniyet örgütüdür. Ulusdevlet esas olarak orta sınıfa oynar. etnisite. Devlet bunu kabul eder etmez. Kapitalist. Önemli olan halkın kendisinin çözüm gücü olabilmesidir. Çözümü her bakımdan bu kaynağın dışında aramak ve ta neolitik toplumdan beri çakılıp kalmış halkların. Halkın eyleminin olmadığı yerlerde demokrasiler yeşeremez Demokrasiler halk eylemliliğiyle bağlantılı rejimlerdir. demokrasiyi kurmaktır. seçkin kadro yetiştirir. Ulus devlet tam engel konumundadır. faşizmin malzemelerini derlediği depodur. din cemaatlerinden kadının bin bir kılıfa bürünmüş objektif direnme gerçekliğine. Orta sınıfın doğası faşizm yüklüdür. coğrafi sınırlara ve başka devletleri yıkmaya gerek yok. toplumun alt zeminine karşı sürekli korkutarak iç politika yürütmeyi esas alır. Her şe- 14 . liberal demokratlar ancak güçlü demokratik gelişmeler ortamında sol kanat olarak olumlu kılınabilir. Devletin halkın eylemliliğine saygısı kadar. halkın da devlete saygılı olması. en büyük demokrasi oyununda gerçek demokratik toplum güçlerine üstünlük sağlayarak demokrasinin içeriğini boşa çıkarmayı hedefler.

halkın özgürlüğüne en sonunda ters düşmekten kurtulamaz. Son yüzyılda özellikle gerek ‘ulusal kurtuluş’. bu iddiaların fazla bilimsel olmadığını yeterince ortaya koymaktadır. Demokratik konfederalist model özgürleştirici. Tüm sakıncalarına rağmen. değerlendirilirse bile. Öz savunma tanım olarak. böylelikle özgürleşmesine rıza göstermesi ve bunun için sorumlu temsilcilerini kabul etmesi biçiminde formüle edilmelidir. Kapitalist moderniteyi nasıl üç önemli boyut altında düşünmek mümkünse. Toptancı olan bunlar ve benzeri kavramlara daha ihtiyatlı ve gerçekçi yaklaşmak son derece önemlidir. Fakat ana hatlarıyla tanımlanmaları için bu üçlü boyutlar yeterli bir anlam verebilir. Devletler idare eder. demokrasiler kolektif rızaya dayanır. Ulus-devlet toplumu ne kadar bastırıyor. demokrasilerde gönüllülük esastır. Keyfi olarak biri yerine başka bir şey yerleştirmek belki mümkün olur. Gerçek demokratik sistem tüm bu süreçlerin yaşanmasının formülasyonudur. hanedan kavramlarına benzemektedirler. halk eylemliliğinin esas amacı. Her iki sistem açısından ayrıntıda boyutlar çoklaştırılabilir. Tarih boyunca çok denenen bu uç noktalara düşmemek önem taşır. Sisteme özgünlüğünü veren de bu özelliğidir. demokrasilerde seçim esastır. Devletlerde zorunluluk. Resmi modernitenin temel devlet formu olan ulus-devletin karşılığını demokratik modernitede demokratik konfederalist sistem oluşturur. Aksi halde 70 yıl da geçse ve dünyanın 1/3'ünde egemen de olsa aşılmaktan kurtulamaz. benzer bir yaklaşım demokratik modernite için de geçerli olabilir.yin devlete bırakılması ne kadar demokrasiden uzaklaşmaya götürürse. Demokratik yönetimleri kesinlikle devletin idari yönetimiyle karıştırmamak gerekir. çoklaştırıcı ve demokratikleştiricidir Doğrudan katılımcı demokrasinin ana hücreleri olarak federe birimler. Önemli olan boyutların iç içeliğidir. eko-endüstriyel toplum ve demokratik konfederalist toplum boyutları öne çıkar. devlet yıkma ve kurma amaçlı da olmamak durumundadır. demokratik modernitenin ahlaki ve politik toplum. her şeyin halk eylemciliğine bırakılması da anarşiye götürür. Toplumsal doğanın üçüncü boyutunu yönetimsel düzeyde demokratik konfederalist sistem biçiminde belirlemek mümkündür. yaşandığı birimden en küresel oluşuma kadar geliştirilen politik işlevselliğe demokratik siyaset demek mümkündür. ne de yıkmak için halk adına savaşlar ve eylemler doğru ve meşru olarak değerlendirilemez. başka şey olur. gerek ‘sosyalist kurtuluş’ adına yürütülen ayaklanma ve savaşları da halk eylemliliği olarak kutsamak gerçekçi değildir. tek tipleştiriyor ve demokrasiden uzaklaştırıyorsa. En yerelde doğrudan demokrasinin uygulandığı. Son tahlilde ‘reel sosyalizmin’ ve ‘ulus devletlerin’ aşılması gerçeği. Bunu devlet olmayan siyasi yönetim biçimi olarak tanımlamak mümkündür. Ne devlete tapınmak. demokratik konfederalist model de o denli özgürleştirici. Devletler iktidara dayanır. Kapitalist modernite için temel süreksizlik ve özgün nitelikler olarak düşünülen kapitalist üretim toplumu. 15 . ulus-devletin ‘demirden kafes’ niteliği ile demokratik konfederalizmin en uygun özgürleştirici niteliği rahatlıkla anlaşılabilir. Toplumsal doğa dikkatlice gözlemlenirse. demokratik siyasetin yoğunlaştırılmış ifadesidir. üçlü boyut öğretici olabilmektedir. Devletlerde atama. Bir nevi din. Kapitalist modernite üçlüsü de iç içedir. devletin kendi demokratik kurumlaşmasına. Doğrusu. koşullar ve ihtiyaçlar gerekli kıldığı kadar konfedere birliklere dönüşme esnekliği bakımından da eşsiz ve idealdir. endüstri toplumu ve ulus-devlet toplumuna karşılık. demokrasiler yönetir. Doğrudan katılımcı demokrasiye dayalı birimleri esas almak kaydıyla geliştirilecek her tür siyasi birlik demokratiktir. Boyutları birbirini gerektirir. Benzeri farklılıkları çoğaltmak mümkündür. çoklaştırıcı ve demokratikleştiricidir. ama ortaya çıkan şey demokratik modernite sistemi olmaz. Artık halkın eylemliliği çok zorunlu meşru savunma dışında zor içermemek kadar.

bir yandan köyün ekolojik birimi yani federesi. İktidar ve devletin sivil idare denen kurumları esas olarak bu askeri zırhı örten perde durumundadır. darbesiz. Asker-millet denilen olgu budur. Bu gerçekler ışığında demokratik konfederalizm aynı zamanda bir öz savunma sistemi olarak boyutlanmak durumundadır. tüm zaman ve mekân koşullarında. gençlik. Tüm toplumsal sorunlar. Bu. folklor. yeniden yapılandırma ve eylemselleştirme potansiyeline sahip olduğu için. Modernite yönetiminin bu yaman çelişkisini çözümlemeden. bunalımlar ve çürümelerin altında bu gerçeklik yatar. Toplum tümüyle askerileşir. Öz savunmadan yoksun toplumlar kimliklerini. Kimliklerini koruma. onun biçimsel ifadesinin en özgün halidir. Örneklersek. öz savunma demokratik siyaset temelinde. Tüm ulus-devletler içte ve dışta çok acımasız. Burjuva demokrasileri denen aygıtlar ise. ulusal ve küresel seviyelere kadar taşırdığımızda. Her boyut bu sistem içinde kendini tartışma. konfederal ağlardan oluşan öz sistematiğiyle ancak hegemonyaya karşılık verebilir. bölgesel. dört yüz yıldır inşa edilen tüm ulus-devletler için geçerli bir olgudur. politikleşmesini sağladığından ve demokratik siyaset yapabildiğinden bahsedebilir. Bu nedenle öz savunma boyutu. ulus-devlet ve ideolojik tekel) varsa. bu anlayışları nedeniyle 16 . değişik biçimde gerçekleştirilen savaşların ürünüdür. politikleşmelerini sağlama ve demokratikleşmelerini gerçekleştirme olgusuyla iç içedir. Toplum ancak kendini savunabiliyorsa kimliğini koruduğundan. toplumsal doğanın tarihsel toplum gerçekliği ve bütünselliği de en iyi biçimde sağlanmış oluyor. toplumlar için basit bir askeri savunma olgusu değildir. herhangi doğru bir siyasallaşma ve demokratik siyaset yapma olgusundan bahsetmek mümkün değildir. demokratik modernitede de o denli konfederal. sınaî. daha da ileri gidip demokrasi cilası ile bu militarist yapılanma ve zihniyeti örtbas ederek. Demokratik modernitenin temel boyutlarından üçünün de birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğunu konfederalizm sistematiği ile daha iyi anlamak mümkündür. Ulus-devlet esas olarak askeri bir sistemdir. Bu yeni birimler birimine de rahatlıkla konfedere (federe birimlerin birimi) birim veya birlik denilebilir. iktidar. yardımlaşma ve ekonomik birimlere kadar çok sayıda doğrudan demokrasi birimi köy çapında birleşmek durumundadır. Demokratik konfederalizm ulus-devlet kaynaklı bu militaristleşmeyi ancak öz savunma aracı ile durdurabilir. Bir köy veya şehir mahallesinde bile konfedere birliklere ihtiyaç olacağını anlamak büyük önem taşır.Dikkat edilmesi gereken bir husus da federe ve kendilik birimlerinin çok zengin bir kapsamda düşünülmesidir. Bu boyut konusunda değinmemiz gereken son bir sorun. kararlaştırma. Toplumsal öz savunmayı da demokratik konfederal sistemde en iyi biçimde gerçekleştirmek mümkündür. hatta diktatoryası. sömürgeci. işbirlikçi yönetimler yerine milli iktidarcı yaklaşımlar) tarihin en trajik yanlışlarını yaparak. sağlık. öz savunmacı ve demokratik siyaset ağları geliştirilmek durumundadır. Aynı sistemi yerel. liberal demokrat bir toplumsal sistemin yürürlükte olduğu propagandasını yükümlenir. şebeke (ticari. Öz savunma demokratik siyasetin bir kurumu olarak konfederal sistem kapsamındadır. demokratik siyasetin yoğunlaştırılmış ifadesidir. Her köy veya mahalle rahatlıkla bir konfedere birlik olabilir. politik özelliklerini ve demokratikleşmelerini yitirmek durumundadır. Sadece kuruluş aşamasında değil. diğer yandan özgür kadın birimi. eğitim. uzun süreli. Ne kadar hegemonik ağ. öz savunma. askeri. Savaşların ürünü olmayan tek bir ulus-devlet düşünülemez. sivil faşizmler) faşist iktidar uygulamaları ulus-devletin doğası gereğidir. Çözüm olarak dayatılan ve sıkça tekrarlanan her tür (darbeli. çeşitli. demokratik modernite aynı kapsamda. değerlendirme. demokratik konfederalizmin ne denli kapsayıcı bir sistem olduğu rahatlıkla anlaşılabilir. ikisi arasındaki ilişki ve çelişkilerin nasıl sürdürülebileceğine ilişkindir. hatta ondan daha fazlası kurumlaşma ve çözülme dönemlerinde ulus-devlet tüm toplumu içten ve dıştan militarist (askeri) bir zırhla kaplar. finansal. Tekellerin küresel hegemonik çağında ve bütün toplumu ulus-devlet biçiminde militaristleştirdiği koşullarda. Öz savunma tanım olarak. Özellikle reel-sosyalist ve ulusal kurtuluşçu akımlara hâkim olan iktidarcı yaklaşımlar (burjuva iktidarı yerine proletarya iktidarı.

farklılıklar temelinde eşitliğini ve demokratikleşmesini savunmaktan bahsediyoruz. Kimliğini. teslimiyetçi barış yaklaşımlarıyla. Kendileri konfederalizmi savunmuştur İki modernite sisteminin daha önce koşulları ve ilkelerini sunduğumuz biçimde barış ve çatışmalarla dolu uzun bir süreyi birlikte yaşamaları kaçınılmazdır. Tüm sistematik yapılanmasını politik sanatla kurgular. Demokratik modernitenin dili politiktir. hayatın bir gerçeğidir. iktidar ve devletin istila ve sömürgeciliğine uğrayan toplumu. Demokratik siyaset ahlaki ve politik toplumu geliştirirken. toplumun militarizasyona boğulmasında. politik niteliğinin yitirilişinde ve demokratik mücadeleyi kaybedişlerinde en sorumlu güçler konumundadırlar. dönem politikacılığının özüdür. Anarşistler ve çok geç de olsa bazı post modern feminist ve ekolojik hareketlerle diğer sivil toplum ve sol anlayışlar bu konuda daha olumlu pozisyondadır. Öz savunmayla birlikte demokratik siyaset. eşitlik ve demokratik yürüyüşüne daha uygundur. öz savunma onu iktidarın kendi varlığına. Almanya’nın ve İtalya’nın birliği konusunda Marksistlerle giriştikleri eleştirilerde de haklı çıkmışlardır. Temel bilimlerin ahlaki ve politik toplum niteliği iktidarı değil. bu koşullar ve ilkelerin çiğnenmesi durumunda öz savunma savaşımlarıyla birlikte yaşanacağını hesaba katan siyaset felsefesiyle stratejik ve taktik yaklaşımlar. eşitlik ve demokratikleşmenin de öncesinde varoluşsaldır. 17 . Ahlaki ve politik toplumun günümüzde yaşadığı gerçeklik. Sorun öncelikle uygarlığın hayli aşındırdığı. politikayı çağrıştırır. Bu. tarihsel-toplumun özgürlük. özgürlüğüne. öz savunma anlamında direniştir. Uzun süreli bu birlikte yaşam sürecini ne ilkesiz. modernitenin daha da gelişmiş koşullarında yeniden inşa etmektir. Çünkü varlığı tehlikededir. her şeyden önce varlığını savunmayı öncelikli kılar. Tekrar vurgulamalıyım ki. Tarihin ulus-devlet lehinde gelişim göstermesinin eşitlik ve özgürlük ütopyaları için büyük kayıp anlamına geldiğini söylemeleri ve Marksistlerin ulus-devletten yana tavır almalarını şiddetle eleştirip ihanetle suçlamaları belirtilmesi gereken önemli hususlardır. toplum tektir. ne de toplumsal savaştan bahsediyoruz. o da ahlaki ve politik toplumdur. Saldırı olmasa savunmaya da gerek kalmaz. yani öncelikli sorunu özgürlük. Yaklaşık iki yüz yıldır bu tarz yaklaşımlar kapitalist hegemonyacılığın ulus-devletçiliğine kendi elleriyle altın tepsi içinde zafer sunmuşlardır. Anarşistlerin merkezi ulus-devlet inşasının tüm işçi sınıfı ve halk hareketleri için felaket olacağını ve umutlarına büyük darbe indireceğini öngörmeleri gerçekçidir. inşa eder. Bir nevi iktidar ve devlet yıkma ve yerlerine yenilerini inşa etme anlayış ve uygulamaları da diyebileceğimiz bu ve benzeri akımlar. ne de her koşulda çatışmacı ve savaşçı anlayış ve uygulamalarla sürdürmek doğrudur.kapitalizme hak etmediği bir kendini sürdürme şansı sunmuşlardır. Ulus-devlet sistematiğiyle demokratik konfederalizm sistematiğini ilkeli ve koşullu barışlarla olduğu kadar. eşitlikçi ve demokratik yapısına yönelik saldırılarına karşı korur. Toplumu savunmadan politika yapılamaz. Ne yeni tür bir ulusal kurtuluş savaşından. Modernitenin çok yönlü saldırıları. özgürlüğünü. Demokratik modernitenin bu saldırıya karşı cevabı.

Ütopya olarak bile yoktu. Yüzyıl öncesinde hepsinin yerinde daha geleneksel. mutluluğu da hayaldir. yüzyılın sonlarına doğru toplumsal gelişmenin. Aralarında uyumlu yaşamaları için adil bir ilke konmadı. Kürdistan’ın ise bu çelişki ve çatışmanın merkezinde yer aldığı kritik bir sürecinden geçiyoruz. bazen uzlaşarak barış süreçlerine açık karmaşık ilişkili ve çelişkili yapılanmalardır. Ulus-devletin doğasını kavramayan Saddam Hüseyin diktatörlüğü kendisinin idamıyla çözüldüğünde bütün pislikler ortalığa saçıldı. Eski siyasal statükonun kısmi direncine rağmen. Sınırları gibi tarihleri. rejimleri ve ulus dedikleri toplumları da tümüyle hayali varlıklar olarak hegemonik güçlerin çıkarları temelinde belirlenmiştir. Diğer yirmiyi aşkın Arap diye adlandırılan ülkelerin inşası da farklı değildir. halklar da özgürlüklere dayalı kendi demokratik sistemlerini geliştirerek kaos durumunu aşmaya çalışıyorlar. Bugünkü Irak 1920’lerden önce var olmayan bir ülkeydi. Moderniteler aralarında bazen yoğunlaşarak savaş süreçlerine. bayrakları. Her ne kadar üç bin yıllık bir ütopyanın sonucu olduğu idea edilse de. Uygarlık ve moderniteler arasında beş bin. tabii sadece propaganda olarak. Burada çok önemli olan husus. Hakikati olmayanın çözümü de. Bu ikinci devrim ulus-devletin oluşmasında önemli rol oynamıştır. iki yüz yıldır süren mücadele ve alternatif olma çabaları halen tüm hızıyla devam eden süreç işidir. Onları anlamlı kılacak tarihsel ve toplumsal gerçeklerle ilişkileri yoktur. Herhangi bir sorunu çözme ve mutlu bir toplum yaşamı oluşturma elbette beklenemez. İçindeki kültürel birimlerin durumu hiç dikkate alınmadı. Kaotik bir mekân olarak herhalde varlığını sürdürecektir. 19. Bu kral daha ulusalcı geçinen askeri elitler tarafından devrildi. Herhalde Yahudi halkı ve kültürü için bundan daha acılı başka bir yol tahayyül etmek zordur.ORTADOĞUNUN TARİHSEL GERÇEĞİ İki farklı ve çelişkili modernite arasında hep savaş veya barış olacaktır demek doğru bir yaklaşım değildir. Başlarına toplumsal gerçekleriyle ilgisi olmayan bir kral getirildi. o da son iki yüz yılın yapay varlıklarından biridir. İsrail’in inşası çok daha ilginçtir. Ortadoğu’da Üçüncü Dünya Savaşı olarak adlandırılan ciddi bir kaos ve çatışma durumunun yaşandığı. barış içinde uzlaşmalar biçiminde de gelişmesini sürdürebilir. İlan edilen Cumhuriyetin cumhurla fazla ilişkisi olmadığından sürekli diktatoryal koşullarda yaşadı. İlk adımların inşasından son adımların inşasına kadar süreç baştan sona kanlıdır. marşları. günün yirmi dört saatinde kutsalca tapınılan bu hayali varlıkların elle tutulur. belki de belli anlamlılıkları olan bir Osmanlı Vilayetleri kavramı geçerlidir. küresel sermaye güçleri bu kaostan kendi çıkarları doğrultusunda bir çıkış arayışını sürdürürken. Ortadoğu kültürel alanında da kısa. örgütlenme ve eylem anlayış (strateji) ve uygulamalarıyla (taktik) yapısal kriz içindeki kapitalist modernite aşılacak. Tarihin insanlık için büyük gelişme imkânları ile ciddi tehlikeleri içi içe barındırdığı. Ulus-devlet sistemi ise 20. gerçekten saygı duyulacak gerçek tarihe ve toplumuna sahip olmamasıdır. Hakikati olmayanın çözümü de. Ortadoğu’da ulus-devletlerin nasıl inşa edildiklerine ilişkin birkaç örnek sunmak. beş yüz. Britanya İmparatorluğu’nun stratejik ihtiyaçları ve petrol çıkarları göz önüne getirilerek inşa edildi. Hakikat olmayana en büyük hakikat payesi biçilmektedir. içyüzlerini anlamak açısından öğretici olacaktır. orta ve uzun vadeli alternatif yaşam tarzı. Yanı başındaki Lübnan’ın inşası daha da gariptir. Nasıl durulacağı kestirilememektedir. demokrasi ve özgürlüklerin önünde en ciddi engel durumuna gelmiştir. Dünyanın her alanında olduğu gibi. Bugünkü Irak’ı tanımlayacak herhangi sosyolojik bir kuram yoktur. Tarihte geriye 18 . İnsanlık Zagros eko-sisteminde gerçekleşen tarım devrimi temelinde 19. Suriye adının bile nasıl seçildiği pek anlaşılır değildir. yüzyıl başlarında ikinci büyük devrim olan sanayi devrimi gerçekleşmiştir. mutluluğu da hayaldir. yüzyıl başlarına kadar gelmiştir. demokratik modernite değerleri başat çağ olarak gerçekleşecek ve anlam bulacaktır. Devrim ve reformlar karşıt hamlelerle birlikte savaşlı ve çatışmalı gelişebileceği gibi.

yıkılması gereken varlıklar da değildir. Kapitalist modernitenin tamamen hegemonik çıkarlarına göre belirlenen (mantığı bu olan) dünya ve bölge ulus-devletleri yerelin. tarih) de yapabiliriz. ümmetin arz’ının hiç anlamı yoktur. İdeoloji ve yapılanma olarak ulus-devlet eleştirisi ne kadar önemliyse. Belki sanayi devrimi bir ilave katkı sunabilirdi. soykırımı. ulus-devletin inşa mantığı ve sürdürülme tarzıdır. Herhalde bir alternatif geliştirirken gözetilecek temel ilkelerden birincisi kültürel bütünlüktür. bölgenin. Bunda esasen inşa mantığı sorumlu ve sorunludur. çatışacaklardır. karada) halinde tüm olumsuzluklarını geliştiği. Ülke tapınması yoktu. işsizlik. kıtlık. sanayi kapitalizmi bölgede yaşanmıştır ve en uzun tarihe sahiptir. Burada olumsuz olan aşırı abartmanın olumsal varlığın hakikatini silecek kadar baskın çıkmasıdır. bölgenin. Sıfatlarıyla. suda. Bağlantılı olarak ikinci ilke. Sembollerin iletişimde. köyün (Bunların hepsi kalıcı ve evrensel gerçekliklerdir) hakikatleriyle bağdaşmazlar. Bu demek değildir ki yerelin. ulus-devlete ilişkin son iki yüz yılın edebiyatının çok az hakikat değeri ifade etmesidir. Doğru çözümlenmeleri önemlidir. Zaten artan çölleşme. Tarım. anlatımda elbette önemli yeri vardır.gittikçe ne vilayet adı kalır ne de ülke. Belki de daha doğru olan buydu. İslam’ın Memleketi genel ad olarak kabul görüyordu. Değerlendirmemden çıkarılacak sonuç tümüyle devleti ve ulusu inkâr ettiğim. Birer gerçeklik olarak devlet ve ulusun çok önemli anlamları vardır. isimleriyle belli bir kavramı oluşmuştu. yerleştiği günden beri artan bir tempoyla kusmaktadır. Fakat kutsal gerçeklikler olarak sunulmaları doğru sosyolojik bilgiye imkân vermez. On beş bin yılı aşkın tarih çağlarının hepsinde toplumsal kültürün iç içe bütünlük içinde oluşa geldiği gözlemlenebilir. Pek mesele de yapılmıyordu. yer ve ülke adlarını kutsallaştırmak pek derin bir hakikati ifade etmez. değeri olmayanın aşırı yüceltilmesini çağrıştırıyor. ticaret. ortaya çıkacak sonuçların sosyoloji bilimine katkısı da o denli büyük olabilecektir. Adaletin. ulusun. Belki de daha gerçekçi. Vardır. Ortadoğu kültürünün sosyolojisinin yapılması ne kadar önemliyse. marş. İslamiyet’le birlikte yön duygusu temelinde bir adlandırma benimsenmişti. Yeryüzünün kıtalar olarak oluşmadığı dönemleri hatırlarsak. Çünkü hep savaşı. özgürlüğün ve demokrasinin üzerinde inşa edilmediklerinden. mutsuzluğu çağrıştırıyor. para. çözüm modellerinin ucu açık ve esnek kültürel kimlik anlayışıyla geliştirilmesidir. ulus. belli bir anlamı olan ‘Beled-ül İslam’. kirlilik (havada. ama tanrısallaştırılacak kadar değildir. Endüstriyalizmin Ortadoğu kültüründe doğuracağı sonuç zaten zor ayakta kalan çevrenin daha da olumsuzlaşmasıdır. Ortaya çıkan sonuç. Tapınılacak varlık sadece Allah’tı. O da toplumun ortak vicdanıydı. Bölge kültüründe ahlâkî ve politik toplum değerlendirmesi yapılmıştır. Toplumun bütün alanları için geçerlidir bütünlük içinde gelişme halleri. Benzerine binlerce yıl tanıklık edilmiştir. kentin. Dolayısıyla aralarında ciddi çelişki ve çatışmaların yaşanması kaçınılmazdır. her zaman bu evrensel kavramların içeriğiyle çelişecekler. Tehlikeli bulduğumuz bunlar değil. ulusun ülkesinin. Fazlasıyla bıraktırmıştır da. Hemen yıkılacak. Kanaatimce tek bir ulus-devlet adına dökülen mürekkebin değeri tüm ulus-devletlerden daha değerlidir. Böyle bir sunuş şekillendireceği toplumu muazzam sorunlarla karşı karşıya bırakır. toplumsal hakikatlerin budanmasını. Çok anlam verilmeyen ilkçağ mitolojilerinden belki daha anlamsız bir mitolojik anlatımla karşı karşıyayız. Kapitalizmin bizzat sistem olarak kendisinin Ortadoğu kültürüne olumlu olarak yansıtacağı bir değeri yoktur. Ortadoğu kültürü. Aynı yorumları ulus-devletlerin diğer kimlikleri için (bayrak. Avrupa modernitesinin pozitivist ideoloji ve bilimleriyle çözümlenemez. Ne altta ne üstte bütünleyici kimlik anlayışına sahip olabilen ulus-devletin asimilas- 19 . Ama onun da doğuşunda endüstriyalizm olarak ideolojik bir sunum kazanması yıkım şeklinde tecellisine yol açtı. alternatifini sunmak da ondan daha önemli bir görevdir. varlıklarını anlamsız bulduğum biçiminde olmamalıdır.

Ne kadar karşı idealar ileri sürülürse sürülsün. yaşanmış yakın geçmiş vahşetten. pozitivist yeniçağa göre daha karanlık bir ortaçağ sadece mitolojik bir icattır. neden. Ortadoğu kültürünü bıçak gibi paralayan ulus-devlet dayatması üzerinde ne kadar durulsa azdır. her halkı ve kültürünü barış içinde yaşatabiliyordu. Fas çöllerinden Arabistan çöllerine kadar yerleşik-göçebe her kültür bu bıçak darbesinden payını almıştır. devam eden ve hiçbir kuralı olmayan bu çatışmalar ve savaşların kapitalist hegemonyacılığın ürünü olduğu inkâr edilebilir mi? Ulus-devletlerin birliği olan BM’nin (Birleşmiş Milletler) müdahaleleri sonuç vermediyse. yine ulus-devletin zihniyeti ve yapı- 20 . Son iki yüz yıldır uygulanan bu paradigmanın ortaya çıkardığı. Hangi trajediye el atsak sonuç değişmiyor. Her gün Hindistan içindeki HinduMüslüman çatışması. Kapitalist modernitenin her üçayağı üzerinde geliştirdiği tekelciliğe karşı demokratik modernitenin üç temel unsuru üzerinden bütünleyicilik. Paradigmayla iç içe kendini yapısallaştıran kapitalist modernitenin aldığı görünümler hem tarihle hem güncel yaşanan somutla daha da çelişkilidir. İslam ulusdevletlerinin birliği İKÖ (İslam Konferansı Örgütü) etkili olamıyorsa. Ortadoğu kültürü. entegrasyon esas olmalıdır. Uygarlık tarihi boyunca ve en çok da modernitenin son iki yüz yılında bölge kültürüne dayatılan yabancılaşma. Musevilik. kuru bir edebiyattan öteye gidememektedir. Anadolu’daki İslam. Gerçekte olduğu gibi hakikatte de vurgu bölge kültürüne karşıtlık temelinde dayatılan modernitenin yabancılaştırıcı. Çin Uygurları ve Afganistan-Pakistan’daki boğazlaşmalar. Rumlar ve Süryanilerin tasfiyesi vb. tüm Arap ülkelerindeki kavgalar. soykırımdan pek farklı olmamıştır. Ermeniler. Lübnan. Çözümlendiği iddia edildiğinde sonuç oryantalizmdir. gerek eski dinler ve putperestlikleriyle çatıştıklarında. çoktan tasfiye olmuş putperestlik cemaatleri dışında. Hindistan’ın içlerinden Sibirya’ya. Zihniyet ve yapılanma olarak ulus-devlet ne kadar aşılırsa. Binlerce yıldır iç içe yaşanan. Sorun kapitalist modernitenin uygulanış tarzıyla. kültürel bütünlük temelinde çözüm modelleri o denli etkinlik kazanır. Ortadoğu toplumunun ne tarihsel gerçeklikleriyle ne de güncel somutluklarıyla bağdaşmaktadır. her günkü sayısız ulus-devlet diplomatik turları bıktırıcı olmaktan öteye rol oynayamıyorsa. biçimlenişiyle ilgilidir. saymakla bitmeyecek kadar olan. Her birindeki ümmet anlayışı. Oryantalizmin derin etkisi altında yeniden oluşan geleneksel yaklaşımların (başta İslamcı akımlar olmak üzere her türlü kültüralist yaklaşımlar) hakikat algısı daha da gerçekdışı olup. O halde üçüncü ilke. Soykırım tanıdık bir kavram ve uygulama değildi. Aralarındaki fark tek kelimeyle uçurumdur. hakikat olarak ifade tarzının. Halen sürekli kanamaktadır. asla kapitalist modernitenin yol açtığı vahşet sayfalarına yol açmadılar. Keşmir. Rusya’daki Çeçenler ve diğerleri. Avrupa modernitesinin pozitivist ideoloji ve bilimleriyle çözümlenemez. Bundan ne derin içgüdüler ne de kültürel gerilik sorumludur. Ortadoğu’nun tarihsel düzeni konfederaldir. Hatta Ehli Kitap (Kutsal Kitap Sahipleri) olarak kendi aralarında ilkel de olsa bir ümmet üstü birliğe imkân veriyorlardı. tekelci etkilerine karşı yapılmalıdır. İsrail-Filistin. Tek tanrılı dinler. Mevcut farklılık ve çelişkilerden oluşan uçurum kendini eşine ender rastlanan vahşetten öte savaş türüyle ifade etmektedir. Hıristiyanlık ve Müslümanlık gerek kendi aralarında. Yeniçağın kendini aydınlık olarak sunma mitidir. Balkanlardaki. Kürtlerin Türk-ArapFarslarla çatışmaları.yoncu ve entegrasyon karşıtı ideolojisi ancak ucu açık ve esnek kültürel kimlik anlayışıyla aşılabilir. görünür kıldığı şey. İran’ın mezhep savaşları. Kaldı ki. parçalanma ve dağılmalar ancak bütüncül yapılanmalar ve hakikat söylemleriyle aşılabilir. söyleminin ulus-devletin hakikat dışı sembolizmini hedefleme ve aşma temelinde geliştirilmesidir. yaşanmak için inşa edilmiş bir kültürü (maddi ve manevi kültür olarak) pergelle parçalayıp içine acentelerini (ulus-devletçi kapitalizm ve endüstriyalizmi) oturtmaya kalkışmanın sonucu. yaşanan ve yaşanacak olan vahşetin gerçek nedenidir. Kültür gerçekliği bağlamında hakikat karşılığı olmayan ulus-devleti aşan modeller ilkesel önemdedir. Çünkü açılan travmaların en onulmazı bu bıçakla açıldı.

Ne ailelere dek bölünmüş başta toprak ve diğer üretim araçlarının mülkiyeti. Ayrıca saf toplum.Kültürel bütünlüğün çatı örgütü Ortadoğu Demokratik Uluslar Konfederasyonu olarak inşa edilmelidir. Daha normal olanı da budur. 1. Demokratik komünler. Bu modelin gayri insani ve vahşi karakterini nedenleriyle birlikte çözümledik. Kadın ve ekonomi et ve tırnak gibi birbirlerine bağlı öğelerdir. ne de tersine tekellerin toprak ve araç mülkiyeti ekonomiktir. İnşanın kendisi hep savaşla olmuştur. Ancak sürekli birikim ve kâr peşinde koşan bir faaliyet hem ekonomi. barış. homojenliğidir. Demokratik ulusların inşası mevcut ulus-devlet sınırlarına dayandırılamaz. saf ulus anlayışları asla bilimsel değildir. hem daha küçük konfederal birliklere açıktır. Çok sembollü uluslara dair örnekler de az değildir. ne kadar idea edilirse edilsin. 2. ekonomik ve ekolojiktir. Ekonomik olması pazarı tanıması ve tekelciliği reddetmesi anlamına gelir. Güce dayalı inşalar. demokratik ulusların çizilmiş sınırları olamaz. Daha da vahimi. özelikle iktidar ve devlet gücüne dayalı ulus inşaları. demokratik komünler birimi olarak düşünmek gerekir. Tekelcilik her türü sömürü ve baskıyla bağlantılı olduğu için reddedilir. Yoğunlaşmış ulusal bölgeler. içinde yer aldıkları ulusal toplumsal birimlerin yönetimi olarak düşünülmelidir. en gerçekçi. Ekolojik olmak ekonomik yaşamın çevreyle karşılıklı bağımlılık içinde olması demektir. Demokratik konfederasyon hem kendinden daha büyük. çok dilli olanları da olabilir. Savaşla inşa edilmeyen tek bir ulusdevlet gösterilemez. Çevresel olmayan bir ekonomi toplumsal olamaz. Tarihte örneği olmayan model ulus-devlet tekelciliğidir. Tarihte ünlü yetmiş iki milletli Babil’den boşuna bahsedilmemiştir. Tarih bu gerçekliğin örnekleriyle de doludur. adil ve özgür dünyanın kendisi olduğunu ilan eder. bölgeler ve kentler de olabilir. İlk ve ortaçağların dinselliklerinden bin kat daha tutucu ve kapalı inşa edilen bu ucube gerçeklik eğer sık sık karşımıza faşizmin kendisi ve her yerdeki uygulamaları biçiminde çıkıyorsa hiç şaşmamak gerekir. Daha da önemlisi. oligarşik bir zümrenin egoist çıkarları içindir. içte toplumla. Ekonomik temel ihtiyaçlar için ürettiğinden dolayı ne bunalım tanır. ne çevreyi kirletir. Toplumun demokratik yönetiminin mükemmel örneğidir. Tarih hep iç içe yaşayan kabile ve kavimlerle. din ve mezheplerle dolu sayısız bölge ve kentlere tanıklık etmiştir. Tekellerin hâkimiyetine girmiş bir pazarın topluma hizmeti olamaz. Ekonominin birim ölçekleri komünlerdir. yereller. Dolayısıyla ucu açık ve esnek ulus kimliklere dayalı demokratik uluslar konfederasyonu tarihsel ve toplumsal gerçekliklere uygun olmakla kalmaz. Ulusların ortak vatanı da olabilir. Her ekonomik faaliyet alanında azami verimlilik ve yararlılık karşılığında toprak ve araç üzerindeki komünal tasarruf ideal olanıdır. Sadece başka bir dünyanın mümkün olduğunu değil.lanmasıyla bağlantılıdır. iktidar ve devlet gücüyle değil. Konfederasyonu bir devletler birliği olarak değil. tüm ulusal çıkarlar gereği değil. Kıtasal ve dünyasal çapta demokratik konfederalizmi teşvik eder. Ama çok uluslu karışık yereller. ne de iklimi 21 . adalet ve özgürlük içindeki toplumunu ifade eder. Demokrasiye dayalı ulus inşaları gönüllü. özünde ekonominin gerçek yaratıcısıdır. Konfederasyonun ulusları. Şüphesiz aynı tek dili konuşan uluslar olabileceği gibi. adil ve özgürlük idealiyle sağlandığı için tüm ulusun çıkarlarına cevap verir. Ekonomiden dışlanan kadın. Toplumsal bir pazar mümkündür. hem çevre-ekoloji karşıtıdır. dışta başka ulus-devletle sürekli savaş. kent ve köyler olabilir. Oluşumları demokratik ilkelerin en iyi uygulanma ayrıcalığını taşır. ideal ifadesidir de. Bunlar ekonomiyi tehdit eden modernite ve uygarlık araçlarıdır. çatışma ve gerginlik içinde olmayan bir ulus-devletten bahsedilebilir mi? Ortadoğu kültürüne ilişkin değerlendirme ve çözümlemeleri demokratik siyasi program önerisiyle sonuçlandırmaya çalışalım. Demokratik ulus kavramı ve gerçeği ulus-devlet çılgınlığına karşı geleceğin en anlamlı. Ancak sömürüye hizmeti olur. demokratik ilke ve uygulamalarla inşa edilir.Demokratik konfederasyonun temel aldığı toplum.

özgürlüğe ve adalete hizmet açısından pek değişiklik olmaz. üst konfederal birlikler oluşturabilir ve kendi diplomasilerine sahip olabilirler. Irak Kürt-Şii-Sünni. Keşmir. kuram ve kurumlarına odaklı yapılanmalarını ve hakikat ifadelerini değiştirmeleri. başta ulus-devlet olmak üzere kapitalist modernitenin saldırılarına karşı savunmasız kalınacaktır. etkisini zincirleme bütün sorun teşkil eden alanlara yayabilir. 3. Bölgenin herhangi bir sıcak alanında sağlanacak demokratik çözüm. Esas sorumlu olan kapitalist modernite ve ulus-devlet engeline karşılık. İsrail-Filistin. Demokratik konfederasyonlar sadece bir devletin içinde örgütlenme ile yetinemezler. orta ve uzun vadeli adalet ve özgürleşmeyi sağlayabilecek yetenektedir. Ermeniler demokratik komünal yerleşimlere de sahip olmalıdırlar. Lübnan. Devletin. Bu nedenle Ortadoğu’nun geleceği demokratik konfederalizmdedir. Pakistan-Afganistan. 4. ne de içinde asimile olmaktır. Devletlerin toptan reddi veya kabulü özgürlük. sistem çözülse bile sorunlar çözülemez. Ermeni sorunu için sadece hudutların açılması yetmez. Demokratik konfederasyonların her zaman toplumu savunma güçleri olacaktır. Ulus-devletçi yaklaşımlarda ısrar edildikçe. Devrimle ne kadar devlet devrilse ve yenisi kurulsa da. Rumlar. Ancak demokratik modernitenin siyasi ayağı olarak demokratik konfederatif gelişmeler kısa. adaletin ve özgürlüğün yoludur.Sistem karşıtı hareketlerin yeniden durum değerlendirmelere ve kendilerini gözden geçirmelere ihtiyacı vardır.Ortadoğu’da halen devam eden ve tarihsel-toplumsal haksızlıklardan kaynaklanan birçok savaşın. Berberi. Kendilerini demokratik toplum hareketinin bütünlüğüne bağlamaları tutarlılık ve başarı için şarttır. kültüralist. Türkler. Ulusdevlet ilke ve uygulamalarını esas almayan demokratik çözümler ivedilikle gündemleşmelidir. bölgesel ve ulusal hareketlerin yaşadıkları sorunların çözüm yolu olarak modernitenin değişik kavram. özellikle ulus-devletin aşılması bir süreç işidir. Belucistan. gerginlikleri bertaraf etmek için tarihsel haksızlıkların giderilmesi için çaba harcamak önemlidir. Sınırların dışında da istedikleri kadar örgütlenebilir. Kürtler. Demokratik konfederatif yapılanmalara bu nedenle de acil ihtiyaç vardır. Asurîler. Kürdistan.tehdit eder. Sudan ve daha birçok alandaki sıcak savaşların sürmesi kaçınılmazdır. Bu ilişki birbirlerinin meşruiyetini kabul eden. Aleviler. barış içinde bir arada yaşamayı esas alan iki özne varlığın kabulüne dayalı ilkeli ilişkidir. Eski reel sosyalist süreçlerin ürünleri olan sol hareketlerin iktidar odaklı olmaktan çıkıp demokratik odaklı örgütlenmelere dönüşmeleri doğru çıkış yolu olacaktır. Bunun için kolaylıklar sağlanabilir. Bu da insanın ve yaşamın kurtuluşudur. Bu çerçevede öncelikle savaşı ve çatışmaları durdurmak. Kadın ve çevre sorunlarına ilişkin hareketlerin moderniteyi aşmadan amaçlarına tutarlı olarak yürümeleri mümkün değildir. diğer Hıristiyanlar ve Yahudiler için de aynı ilke ve uygulamalar esas alınmalıdır. Diğer gelenekselci.Demokratik konfederasyonun ulus-devletlerle ilişkisi ne sonuna kadar savaş. dünyanın kurtuluşu gerçekten başlamış demektir. Bir yerde sorunlar had safhaya varmışsa ve hareketler çözümleyici olamıyorsa. demokratik modernitenin kuramsal ve yapısal unsurlarıyla bütünleşmeleri çıkış ve 22 . Bu demek değildir ki. Sendikal ve partisel hareketlerini dar ekonomizmden kurtarıp demokratik toplumsal hareketlerin bütünlüğüne bağlamaları çıkış yapmaları ve başarılı olmalarının gereğidir. Kâr amacıyla üretime son verildiğinde. Araplar. 5. demokratik konfederalizmin çözüm yolu barışın. eşitlik ve demokratik amaçlara hizmet etmez. yerel. Demokratik konfederasyonlar üstünlüğünü ve toplumsal sorun çözümleyici yeteneğini kabul ettirdikçe kendiliğinden aşılacaktır. çatışmanın ve gerginliğin ortadan kaldırılması için demokratik konfederalizm bir çözüm imkânıdır.

Hedefleri kapitalist moderniteyi aşmak değil. tarikat ve din kuruluşlarının yaşantılarını andırırcasına. iktidarcı ve devletçi miras ayıklanmadan. Dinlerin ilk yayılış dönemleri. gerektiğinde onlar gibi kendini örgütleyerek yürütmek başarı için esastır. iktidar ve devlet gücünü arkasına alan erkek egemen cinsiyetçi toplumu çözümleme ve çözme modellerini sunmada ve bu çabayı yaşamlarıyla somutlaştırmada güçsüzlük ve başarısızlıkla sıkça karşılaşmaktalar. Politik akım ve hareketler ideolojik akım ve hareketlerden farklılıklar taşısa da. Sosyal bilim çalışmalarının temel bilimleri akademi ve enstitü kurumları olarak inşa edilebilir. özellikle ulus-devleti aştıkça mümkün olacaktır. Bu kurumlar ihtiyaca göre her türlü toplumsal ilişki alanında kurulabilir. Ortadoğu kültüründe bu reformların etkisiyle demokratikleşme zordur. ekolojik toplum ve demokratik konfederalizm alternatifiyle kar- 23 . gerektiğinde bu geleneklerin mirasıyla bütünleştirerek. aynı yaklaşımı dinsel gelenekler için de göstermek. ahlâkî ve politik eylemlilik sosyal bilimsiz geliştirilemez. güncel gerçekliklerine karşı günlük yaşam tarzı haline getirilmiş bir ideolojik ve politik eylem yürütülmeden demokratikleştirilmesi sağlanamaz. Olağanüstü kişilikler olmadan özgür kadın militanlığı başarıyı zor yakalar. olmak durumundadır. politik gerçekliğe yansımayan ideolojik akımlar da değerli mertebeye yansıyamazlar. Ortadoğu politik kültüründeki hiyerarşik. çatışma ve savaş ortamına çekecektir. aralarında sıkı bir ilişki vardır. politik. sivil toplumu adeta yeni dönemin kabile ve klanları gibi değerlendirmek. Sürecin olumlu ve çok değerli bilimsel çabalarının ürünlerini sermaye ve iktidar tekellerine işbirlikçilik sermayesi olarak peşkeş çekmiş. mezhep. ortak kılmışlardır. 7. olumlu mirası devralmak ve somutun eleştirisiyle sentezleyerek hakikat halinde sunmak yeni sosyal bilim çalışmalarının özüdür. Fakat kadın üzerinde muazzam ağırlıktaki hiyerarşi. Önemli bir sivil toplum hareketi olan feminizm.Kapitalist modernitenin hegemonik merkezi olan Avrupa’nın tekelci güçleri beş yüz yıllık savaş. Demokratik modernite bu tarihsel ve köklü ihtiyaçtan kaynaklanmıştır. Günümüz sivil toplumunu da bu çalışmaların eksik de olsa bir örneği saymak mümkündür. ekonomik komünlerin oluşumu ve pratiği vazgeçilmezdir. Sistem karşıtı her ideolojik. tarikat ve mezhep inşaları bu çalışmaları yansıtır. İdeolojik değeri olmayan politik akımlar fazla değerli olmadığı gibi.başarıları için şarttır. özcesi sosyal bilimi klan. 6. Yine de kadın özgürlüğü eksenli ideolojik. Ancak modernite anlayış ve yapılanmasından köklü bir kopuş ve alternatif moderniteyle bundan kurtulunabilir. Ortadoğu kültüründe zengin bir tecrübe mirasına sahiptir. Dolayısıyla sistemin hizmetine koşturulmuş bilim tekelini kırmak. Ahlâkî ve politik toplumu geliştirmek ancak sosyal bilime dayalı ideolojik eylemle mümkündür. esasta ideolojik akımdır. çatışma ve gerginliklerden çıkardıkları dersler temelinde 1950’lerden sonra bünyelerinde köklü reformlara giriştiler. Daha doğrusu. Kapitalizm. AB (Avrupa Birliği) bu derslerin sonucudur. politik ve ekonomik faaliyet bu çalışmaları esas alarak gelişmesini başarıyla sürdürebilir. Bilimsel temele dayanmak durumundadır. endüstriyalizmi ve ulus-devletçiliği ekonomik toplum. İdeolojik mücadelenin temel amacı ahlâkî ve politik toplumu geliştirmektir. kabile. Sınırlı başarıları da cinsiyetçi toplumun günlük ve çok kapsamlı yönelişleriyle asimile edilir. İktidar ve sermaye tekelleri karşısındaki toplumu ancak sosyal bilime dayalı ideolojik ve politik eylemle koruyup geliştirebiliriz. Modernite tekelciliğin en olumsuz sonuçlarıyla bölge kültürünü daha çok çelişki. Ortadoğu kültürünü demokratikleştirirken. Yeni enternasyonalizm ancak kapitalist moderniteyi.Kapitalist modernite karşıtı ideolojik ve politik akımlar pozitivist sosyolojiyi aşan sosyal bilim çalışmalarına dayanmak durumundadır. daha yaşanabilir ve sürdürülebilir kılmaktır. Pozitivist sosyoloji kapitalist modernitenin hegemonik yükselişinin tekelci ortaklarındandır. İdeolojik akım kurumsal süreçten geçen bilgilerin toplumsal alanlara uyarlanma faaliyeti olarak tanımlanabilir.

göçmen kabile boylarını. Tarihsel arka planda hâkim uygarlığın hep karşısında yer almış. 24 . tarım-köy toplumunu. Ortadoğu kültüründe demokratikleşmenin temel etkeni konumundadır.şıtlayan demokratik modernite. zanaatçıları ve kölecilik karşıtlarını modernite karşıtlarıyla sentezleyen demokratik modernite güçleri. ekonomik toplum. ekolojik toplum ve demokratik ulusal toplum devrim ve reform çabaları temelinde kapitalist modernitenin üç unsuruna karşı uzun vadeli mücadeleyle üstünlüğünü kanıtlayabilecektir.

Onları barışa. İçinde herkese yer var. uzlaşmaya çağırıyorum. kuruluyor. uygulamıştır. Türk. Marks’ın politik biçimi. halkları devletleştirme ile uyuşturmadır. Savunmamda bunları açıkladım. Konfederalizm bunların üstteki organizasyonudur. kültürler açısından atom bombası. barış geliştirilmeli. Tek çıkış yolu budur. Devlet istesek. Kürtler bu sistemi bütün parçalarda uyarlarlar. Onlara mesajım şudur: Kürdistan Demokratik Konfederasyonu çerçevesinde uzlaşma. Günümüz açısından başka türlü iktidarın anlamı yok. Bookchin. Arap ve Acemler ile ilişkilerde de diyalog. Kürtler üzerinde çok gerici baskılar geliştirilmeye çalışılıyor. Ben onun için Kürt milliyetçiliğine sapmayı engellemek için büyük tedbirler aldım. Sultan Mahmut’la bundan uzaklaşılıyor. burjuva devrimciliği ile yine feodal monarşi el ele vererek bu toplumsal yapıyı yok etmeye çalışıyor. Antep ve Maraş’ta bu geliştirilebilir. Milliyetçiliği geliştirdi. sonuçta dünyayı korkunç milliyetçilik savaşlarına götürdü. Cumhurbaşkanı olması vesilesiyle Talabani’ye şunu söylüyorum: Demokratik konfederal sistem ile konsensüse gelmeye çağırıyorum. ama arada kalan bir halk topluluğu var. ama net koyamıyorlar. uzlaşma esas alınmalı. Wallerstein benzeri düşünürler devleti tartışıyorlar. Biri ezen milliyetçilik. bizim aşiret benzeri yapılar gibi. Bunun dillendirilmeme sebepleri var. Anarşistler. Ortadoğu’nun tarihsel düzeni konfederaldır. Dersim demokratik konfederalları olabilir. Türk. Mersin. Milliyetçilik sapmadır. topluma karşı savaştır. ÖZGÜR YURTTAŞ Biz devlet istemiyoruz. Arap kavgasını getirir. Burjuva diktatörlüğü. ulus-devlet de eşittir. geliştirirler. Kürt. Yalnız Kürtler için de değil. İstediğimiz mahallelerde. Amed. Bunlar demokratik çıkışlardır. Bradosti. Behdinan. Şimdi sivil toplum. Demokrasiyi uygulamaya çağırıyorum. Tarihte bu var. özünde halkın önüne politik çizgiyi koyamadı. Ermeni soykırımı tartışılıyor. Bütün Türkiye için bunu öneriyorum. 25 . Kürt hareketini ne milliyetçiliğe ne de devletçiliğe kaydırmam. Lenin de benzer durumda. Aksi takdirde felaket olur. Devletten bahsetmiyorum. Üniter yapıyla sorunumuz yok. dernekler var. En son demokratik konfederalizmle bunun tedbirini geliştirdim. milliyetçiliği geliştiriliyor. Serhat. ama bu halkı tatmin etmez. Botan. imparatorluk varken kölecilik gelişiyor. Ulus-devlet. Alevi kültürüne de uygundur. Bölgeler için de şunu söylüyorum: Soran Bölgesi için demokratik konfederalizm olmalı. demokratikleşmesidir. Irak gibi kıran kırana yaparız. PKK’nin mirası var. Çünkü onların varlığı bana bağlı. Benim demokratik konfederalizm tanımım kitaplarda yok. Benim buradaki direnişim ve varlığım olmazsa onlar bir gün orada dayanamazlar. “Ulus-Devletin Çöküşü” kitabında biraz var. Dersim için idealdir. Sonuçta İttihat ve Terakki milliyetçiliğinin varacağı sonuç soykırım olur. Bu beş bin yıllık köleci feodal sistem çok tehlikeli. Fırat’ın batısı için de KürtTürkmen demokratik konfederalizm bölgesi olabilir.DEMOKRATİK CUMHURİYET. Bunu Sümerlere kadar dayandırmam da önemlidir. bu konfederalizmdir. Bir yandan devletçilik. ABD sonunda müdahale etti. köylerde. kentlerde halkımızın demokratikleşmesine engel olunmamasıdır. Hitler ile korkunç dünya savaşları yaşandı. özellikle 20’nci yüzyılın ikinci yarısından itibaren halklar açısından. Bookchin. Wallerstein biraz tartışıyorlar ama bunu kitaplarda bulamazsınız. Garzan. diğeri ezilen milliyetçilik. Buna benzer bir cümle daha söyleyeyim: Burjuva iktidarı veya mevcut iktidar eşittir ulus-devlet. manifesto. diyaloga. Varmak istedikleri sonuç şudur: Konfederalizm demokrasinin var olma biçimidir. Devlet oyununa düştüler. Halkımızın emeklerini boşa harcatmayacağım. En son bunu Irak’ta gördük. Loristan. Vardığım nokta günümüz iktidarı eşittir. Ben sınırlardan bahsetmiyorum Irak’taki gibi bakanlık peşinde değiliz. onun aşağısındaki toplumun kendi demokrasisini kurma biçimidir. Yavuz Selim bunu kabul etmiş. Türkiye demokratik konfederalizmi daha gerçekçidir. saygılı olmalılar.

ayrım yapmıyorum. Ulus kendini tanımlamalı. 81 il anlamsız. Yerel kendi sorunlarını kendi özgücüyle çözer. Anayasa Konseyi kurulmalı. bir nevi Almanya’daki eyalet sistemi gibi. Biri sağ biri sol milliyetçiliğe götürür. Saddam’ın devleti oldu. bir de milliyetçi tarzı var. üslubudur. demokrasiye dayalı ulus modeli öneriyorum. Türkiye’ye özgü Temsilciler Meclisi. bunu tanıyan bir ulus reformu öneriyorum. Halkı Türkleştirmeye çalışmıyor. diğer kimlikleri reddetmeden bir yapılanma düşündüm. çıkmazdalar. grupların kendi Türklüklerini ifade etmelerini sağlamak içindir. Ben aslında Türkiye için 7 Eyalet Kürt.. Aslında geçmişinde de biraz var. Kökleri birdir ve bunlardan hiçbir hayır gelmez. Cumhuriyet reformu. Bu kriz neyle aşılır? AB “Bize açıl” diyor. Yörükler vb. Despotik devletin yürümeyeceğini İngiltere ve Amerika da anlamış. Devlete dayalı ulus yerine. Konfederal sistemi Araplar için de. Kürt-Türk ayrımı da yapmıyorum. ABD ve İngiltere ‘biraz demokrasiye açık olun’ diyorlar. ne anladık bu devletten? Türkiye’nin devleti var. dine ve ırka dayanmayan. Ulus için reformu söyleyeyim. kültürleri bir arada toplayan bir demokratik ulus kavramı. Görev devleti yıkmak değil. Şimdi Türkiye’nin kurtuluş şeyi için. Türkiye’de 81 il var. Ulus-devletin bir sol tarzı var. Bayrağa yaklaşımımı. Devleti yıkalım. Kriz buradan çıkıyor. Bunu tartışmaları için söylüyorum. Bunu ne Araplar ne de Kürtler için söyledi. Gönüllü kendini Türk hissetmeye karşı değilim. Ekonomik anlamda da büyük yük getiriyor. Demokratik konfederalizmin legalite veya illegaliteyle alakası yok. Mustafa Kemal’de bu yok. TBMM yerine iki organ öneriyorum. Demokratik konfederalizm demokrasinin bir gerçekleşme biçimi.Türkiye beni yanlış anlamasın. karşı çıkarım. MGK yerine Güvenlik ve Savunma Konseyi. Ben Kürtlerin milliyetçiliğine dayalı devletleşmeyi de yanlış buluyorum. Devleti yıkıp yerine şunu koyalım dedin mi kaybediyorsun. Konfederalizm üst düzeyde yereli merkeze ezdirtmez. Bayrak olayı da zaten bir provokasyondur. Demokratik konfederalizm çıkışı bunun için çok önemli. Çıkmazdan kurtulmak için demokratik çıkış çok önemli. Yalnız Türklere değil. üniter devlete bir itirazım yok. Ama bu. Ve yerel bölgelere dayalı bir Temsilciler Kongresi olabilir. Kültürel. anlamlı bir karşılığı yok.. Bir Cumhuriyet Senatosu öneriyorum. Cumhuriyet reformu öneriyorum. demokratik konfederalizmi kuralım demiyorum. Türkmenler. sosyal. sağ ve sol milliyetçilik “içe kapan” diyor. Ben demokrasiyi kuruyorum. Biraz Atina şehir devletine benziyor. saygılı olunmasını Şam’da da söylemiştim. Bütün etnisiteleri. Yenisini de kuramıyorlar. “Ne Mutlu Türküm Diyene” derken söylediği. devlet halk topluluklarıyla uzlaşmak isterse uzlaşır. Bir de yarı başkanlık benzeri ve Başkanlığın seçtiği Hükümet. borca battık işte. Ben devlet kurmuyorum. Fransa’da ulus-devlet cumhuriyeti var. devletleşme değil. Türkiye’ye vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk’tür demek yanlış. üniter bayrak. Dört reform. Devletçi ulus yerine demokratik ulus çağrısı yapıyorum. desteklerini çektiler. 26 . devlet var ama. Türkiye’yi kurtuluşa götürür. Zorla devlet verseniz de kabul etmem. Kültürel kimliklere dayalı. Bütün etnik grupları kapsayan Türkiye ulusu kavramını tanımlamıştım zaten. Örneğin Fransa ile bir kriz yaşıyor. Yereli kurtarır. bayrak benim. cumhuriyete reform gerekiyor. 18’i Türk nüfusun yoğun olduğu 25 bölge. Yerelde belediyelerle sorunlarınızın çözümü için bir model oluşturabilirsiniz. bir de demokrasiyi sembolize eden konfederalizm bayrağı. bunların yerel yönetim parlamentoları olur. Mezarımda üç bayrak yan yana olabilir: AB bayrağı. AB budur aslında ama farklı bir biçimde yapıyor. Halk nedir? İşte bu Kongre. Tek çıkış yolu budur. Ulus reformu. Tek başına ABD’ye bırakırsak kaos. Türkler için de öneriyorum. Bütün halk toplulukları için geçerlidir. DTH için de Türkiye’nin önüne dört büyük reformu açılımlar biçiminde koymak istiyorum. devletin değil. insan haklarına dayanan bir ulus modeli. Bayrağa saygılıyım. Avrupa bunu yapıyor. Türkiye Cumhuriyetine. kriz olur. Lenin buradan kaybetti.

Nasıl bir devlet? Türkiye Cumhuriyeti Devleti. İki yol var: Ya İkinci Sevr’dir. ben Kürt ulusundanım ve Türkiye ulusu vatandaşıyım.Özgür vatandaşlık da şöyledir: Ne sultanlara kulluk. Devlet var üstte. Daha sonra 1930’larda Mahmut Esat Bozkurt gibilerle bu Türklük şeyi gelişti. Başka yolu yok. Mustafa Kemal "Türk Devleti” kavramını kullanmadı. Türkiye demokratik konfederalizmini böyle tarif ediyorum. ne de ulus-devletçi ideolojilere kulluk. Bu bir nevi konfederasyon olur. sosyal. Doğru yol budur. Türkiye Demokratik Cumhuriyeti olarak bile değiştirilebilir. Özgür Yurttaş kavramları demiştim. Dört reform. Derinleşin. Türk Cumhuriyeti diyelim” diyenlere “Hayır. bu Türkiye’yi kurtuluşa götürür. katliam getirir. ulus-devletin çöküşünü belli ölçüde açmış. Hepimizi bağlayan bir Türkiyeli ulus kimliği ancak böyle yaratılabilir. O dönem “Paşam. kendi kültürel varlıklarına dayalı ulus vatandaşlığıdır. Türkiyeli ulus kimliği üst ulus kimliğidir. Özgür yurttaş demokratik konfederalizm yurttaşıdır. Türkiyeli ya da Türkiye ulusu vatandaşı. Batının bireyci yaklaşımı da doğru bir anlayış değil. Daha önce Demokratik Cumhuriyet. Bu tartışmalar bir iki yıl sürebilir. bunları tartışın demiştim. Türkiye Cumhuriyeti diyeceğiz” demiştir. Vatandaşlık kültürel kimlikleri kabul eden. Demokratik reform. Türkiye Cumhuriyeti Devleti diyorsak. Ekonomik. Herkesi zorla Türk saymak yerine. “Ulus-Devletin Çöküşü” adlı kitap. Özgür yurttaş ikisinin ortasındadır. Türkiye yarın öbür gün hızla bu noktaya gelecek. ne de bireyin aleyhine toplum doğru değildir. bir dengedir. kültürel anlamı olan bütünlükler olmalı. Böyle vatandaşlık olmaz. Biz nasıl Türkiye Büyük Millet Meclisi diyorsak. Türkiyelilik bir üst kimlik. Arada halkla devlet arasında yerele dayalı temsilciler şeyi var. 27 . Ne toplum aleyhine birey. Bunlar tartışılsın. Bu temsilcilerin seçtiği bir üst temsilciler meclisi olmalıdır. Amerika’da da böyledir. Özgür yurttaş kültüre bağlıdır. “Türkiye Cumhuriyeti olacak” diyor. 25 bölgeyi açmıştım. Mustafa Kemal. Toplum aleyhine bireycilik de yanlıştır. ya da bu yol. Türkiye ulusu da deriz.

Bundan çıkışın temel yolu geniş kapsamlı tanımını yapacağımız Demokratik Konfederatif sistemdir. Körfez savaşı ve Irak’taki durum bunun kanıtıdır. Ulusların kendi kaderini tayin hakkı devlet kurma hakkı olarak anlaşıldı. 6. Piramit tarzı bir örgütlenme modelidir. tartışma ve karar topluluklarındır. Ulus devlete göre gelişen küresellik değil. İran’da. Kapitalist sistem. Ortadoğu’nun çözümü için de demokratik konfederalizm geçerlidir. Emperyalizm yeni model koyamıyor. mahalle. Şimdi de ilkelerini verdim. demokrasi ve özgürlüğün önünde en ciddi engel durumuna geldi. 28 . 4. Kürdistan içinse kendi kaderini tayin etme hakkı milliyetçi temelde devlet kurmak değil. Beş-on ilke sayıyorum. Ortadoğu ve dünya için geçerlidir. hatta Irak’ta oluşacak bir Kürt yapılanmasındaki tüm Kürtler bir araya gelerek federasyonları. Suriye’de. Türkiye’de. sınıfsal farklılıkları gözeten bir sistemdir. Tek alternatif demokratik konfederalizmdir. Toplumsal temelde etnik. Irak. en üste kadar. sistem krizi derinleşiyor. 19. yüzyıl sonlarına doğru toplumsal gelişmenin. biz de onlarınkini tanır. söz. Bu ikinci devrim ulus devletin oluşmasında rol oynadı. Suriye bizim konfederal hukukumuzu tanıdıkça. Bu tarım devrimi temelinde 19. ulus devletler ciddi bir engeldir. 3. BM modeli yürümüyor. Asıl karar yetkisi köy. Sanayi devrimi ikinci devrimdir. 5. küreselleşme ulus devleti de aşıyor. Ulus devlet 20. Bunları biraz ilkeselleştirmek gerekiyor. Türkiye. Üniter devletlerin bizim demokratik konfederal hukukumuzu tanımaları halinde. ancak demokrasiyi istismar edebilir. emperyal güçlerin dayatmaları demokrasiyi geliştiremez. uzlaşıya gideriz. Kürdistan için üç hukuk geçerli olabilir demiştim. demokratik konfederal hukuk. Ben daha önce bayrağını. 2. birleşerek üst konfederalizmi oluşturur. Delegeler bir yıllık halkın memurları gibi olur. Tabandan gelen delegeler. şehir meclis ve delegelerinindir. Zagros ekosisteminde tarım devrimi oldu. Zaten ulus devlet aşılıyor. AB hukuku. tartışmaya sunuyorum. Kürtler. kendi demokrasilerini kurma hareketidir. üniter devlet hukuku. dolayısıyla halkın ve tabanındır. tanımını söylemiştim. sınırları esas almadan. Tabandan gelişen demokratik seçeneği egemen kılmak esastır. tepede bir koordinasyonu oluşturur. biz de onların hukukunu tanırız. taslak halindedir. dini. 7. Demokratik konfederal hukukun esasları ortaya çıkar. Şu şartla: İran.DEMOKRATİK KONFEDERALİZMİN İLKELERİ Şimdi demokratik konfederalizmin ilkelerine geliyorum. siyasi sınırları sorun yapmadan. yüzyıl başlarında sanayi devrimi oldu. 1. yüzyıl başlarına kadar gelindi.

farklı önerilere saygı ve demokratik karar esaslarına bağlılık şarttır. tüketimci toplum mühendislerine dayalı benzer şablonist proje toplum çabalarını kapitalist tekellerin kapsamında görür. İçten ve dıştan bu iradeyi boşa çıkaran. Dolayısıyla milliyetçi. tüm toplumsal gruplar ve kültürel kimliklerin kendilerini ifade eden siyasi oluşumlarla toplumun özyönetimini gerçekleştirirler. özyönetim ve ifade özgürlüğüyle etkisiz kılınırlar. yok eden güçlerin müdahalesini etkisiz kılmaktır. Farklar ve aykırılıklarının temelinde bürokratik. Ekonomik. Gerisini ahlaki ve politik toplumun özgür iradesi belirler. Demokratik siyasete dayanır. Kendi başlarına bir değerleri yoktur. gerek görülürse karşılıklı öneri ve onaylamalarla rahatlıkla değiştirilebilir. Genelde hegemonyacılığa. hem de birlik üyelerinin çifte denetiminde olup. farklılıklar içinde birlik arayan kurullar demetiyle toplumsal işlerin demokratik yönetimi ve denetimi gerçekleştirilir. Farklı ifade ve demokratik yönetim sınırlarını aşınca. Devrimler ancak toplumun aşındırılan. Demokratik uygarlıklarda ve modernitede hegemonik güçlere ve ideolojilere hoşgörüyle bakılmaz. Birliklerin komuta yapısı hem demokratik siyaset organlarının. çoğulcu siyasi yapı. İlkeli barış temelinde bir arada yaşayabilir. Ulus-devletin katı merkezli. düz çizgili. endüstriyalist. Bu konuda genel klasik uygarlık ve kapitalist modernite yönetim anlayışıyla ulus-devletin anlayışı çakışmasına rağmen. demokratik uygarlık ve modernitenin yönetim anlayışlarıyla aralarında büyük farklar ve aykırılıklar vardır. Her biri somut koşullara cevap verdiğinden. Bu tip toplum özünde yoktur. Toplum işlerinin kolektif yönetiminde karşılıklı anlayış. Başına buyruk yönetim geçersizdir. ideolojik ve askeri tekeller toplumun bu temel doğasını kemirerek artı-değer. etnik. İster ulus-devlet. bürokratik yönetim ve idare anlayışına karşılık. c. yerel ve bölgesel siyasi oluşumları denge içinde bir arada tutar. Askeri tekel olarak değil. özelde ideolojik hegemonyacılığa yer yoktur. dinci. Kültürel. seçimle başa gelen yöneticilerle işler görülür. ister cumhuriyet. tartışmalı karar yeteneğidir. ulusal kimliklerin kendilerini siyasi oluşumlarla ifade etmeleri en doğal haklarıdır. kongre) yerel kurullara kadar her grup ve kültürün bünyesine uygun. Merkezi. Hegemonik ilke klasik uygarlıklarda geçerlidir. devlet gelenekleriyle ilkesel uzlaşmalara açıktır. siyasi. Farklı ve çok katmanlı siyasi oluşumlara açıktır. komisyon. d. Daha doğrusu. Devrim bile yeni toplum yaratamaz. Toplumlar esas olarak politik ve ahlakidir. ahlaki ve politik toplumun gereğidir. kadük bırakılan ahlaki ve politik dokusunu asıl işlevine kavuşturmak için başvurulan operasyonlar olarak olumlu rol oynayabilirler. cinsiyetçi ideolojilere ihtiyaç duymadığı gibi. Öz savunmaya dayanır. Asıl olan meclisli. Ahlaki ve politik topluma dayanır. feodal. Yatay ve dikey farklı siyasi oluşumlar mevcut toplumun karmaşık yapısı nedeniyle zorunludur. pozitivist bilimci. b. İdeolojik hegemonya söz konusu olamaz. demokratik siyaset iradesini geçerli kılmaktır. toplumun iç ve dış güvenlik ihtiyaçlarına göre demokratik organların sıkı kontrolü altında öz savunma birlikleri temel güçtür. hatta toplumsal haraç peşinde koşan aygıtlardır. toplumsal problemlerin en doğru çözüm yollarını bulmaya daha yakındır. Çeşitli düzeylerde atamayla değil. Çoğulculuk. Görevleri. ister burjuva demokrasileri biçimlerinde olsun. çok yapılı. propagandası vardır. hegemonya 29 . Kapitalist.DEMOKRATİK KONFEDERALİZMİN ÖZELLİKLERİ a. Yönetimin kendini ideolojik kamuflajla güçlendirmesine ihtiyacı yoktur. e. ahlaki ve politik toplumun özgür ve farklılıklar temelinde eşitlikçi karar yapısı olarak. Genel merkezî koordinasyon kurulundan (meclis. engelleyen. farklı görüş ve ideolojiler arasında da geçerlidir. keyfi yönetimle demokratik ahlaki yönetim tarzı yatar. sosyalist.

kurmaya da karşıdır. iyi ve güzel çıkış yapanlar belirleyecektir. her görüş. Süper hegemonik güç denetimindeki ulus-devletlerin BM’li birlik anlayışına karşılık. 30 . ama aralarında barışları da eksik olmayan bir yolculukla günümüzde de benzer biçimde ilişki ve çelişkileriyle bazen çatışmakta. Gerek sayısal gerek niteliksel olarak. politik ve etik olarak mevcut sistemik yapısal bunalımdan doğru. çok daha geniş toplulukları demokratik siyaset kriterlerince Dünya Demokratik Konfederasyonu’nda birleştirmek. bazen barışmaktadırlar. ekolojik. daha güvenlikli. f. Sonucu şüphesiz entelektüel. Toplumun ahlaki ve politik yapısını aşındırmadıkça. Tarih boyunca bu iki dünya diyalektik karşıtlıklar halinde bazen birbirleriyle amansızca savaşan. Sonuç olarak çok daha kapsamlıca karşılaştırabileceğimiz kapitalist ve demokratik modernite farklılıkları. karşıtlıkları sadece bir iddia değil. düşünce ve inanç serbestçe ifade edilme hakkına sahiptir. barışçıl. ulusal toplumların Dünya Demokratik Konfederal Birliği’nden yanadır. hegemonya peşinde koşmadıkça. somutta yaşanan kocaman iki dünyadır. adil ve üretimsel bir dünya için şarttır.

cilalayarak olmaz. ancak demokrasiden haberi yok. ama ben burada kısa geçiyorum. Aslında ben misyonumuzu ezilen halklar adına evrensel bir çıkış olarak görüyorum. küreselleşen kapitalizmden kurtulmak isteniyorsa. Ben bunları ortaya koydum. ama aşamıyorlar. Bu teori Avrupa merkezli bir teoriydi. kendime has bir üslubumun olduğunu belirtiyorum. Dünya çapında geliştirilmek istenen sol budur aslında. dini ve siyasi çözümü yok. demokrasi olmalı diyor.DEMOKRATİK KONFEDERALİZM DÜNYA ÇAPINDA SOLUN YENİ AÇILIMI OLACAKTIR Demokratik konfederalizm dünya çapında solun yeni açılımı olacaktır. Sovyet diktatörlüğüne dönüşüyor ve sosyalizm kaybediyor. Radikal bir karşı çıkışı yok. Ne kadın sorunları ne ekoloji sorunları çözülebilir. Benim görüşlerimin değiştiğini söylüyorlar. Komünist Manifesto’da da bunu ilan ediyor. ama sosyalizmi sonuçta devlete. Böyle kurtuluş mümkün değil. Bazı sosyologlar anarşizmden ders çıkarmaya çalıştı. Marx 1848’lerde bir şeyler ortaya koydu. Marx ve Lenin’i iki binlerde aşarak bunu yapacağız. olgun sonuca herkes gidebilir. halkın önüne doğru politik sistemi koyamıyor. Çok derinlikli değil. Lenin’e geliyor. daha pratiğiz. Benim görüşlerimde değişme değil gelişme var. Rusya pratiği ortada. Sol ancak bu temelde gelişebilir. gündeme gelmez. Anlamlı. Bütün dünya halklarını silahsız bıraktı. Uzun yıllar kapitalizmi ayakta tuttu. Dost güçleri daha tutarlı yaklaşmaya. Amerika’yı ayakta tutan şimdi ekonomisiyle Çin’dir. 1871 Paris Komünü’nde birtakım gerçeklere varıyor. Marks Hegel’i biraz düzeltmek istiyor. Wallerstein. onu aşamıyor. Kürt problemi belki çözüme gidebilir. Türkiye’de sol ancak bu temelde gelişebilir. ABD demokrasi maskesini kullanıyor. Ana hatlarıyla ortaya koydum. Yalnız bu konuda beni anlamak önemlidir. Eğer özgürlüğe inanç varsa. Demokrasi dar kavranıyor Böyle olunca kadın. Sol yeni bir şey geliştiremiyor. Biliyorsunuz. Böylelikle Avrupa dışı halkları silahsız bıraktı. Bizimkiler de demokrasiyi bir türlü bilmiyorlar. ama burada geniş bir araştırma yapma şansım yok. çevre. Hegel devleti “tanrının yeryüzündeki yürüyüşü” diye tanımlıyor. Kapitalizmin küreselleşmesi ile insanlar müthiş işsizliğe düştü. ötesine gidemediler. Karl Marks. fakat sonunu getiremediler. Bugüne getirdi. Şimdi de Çin kapitalizmi ayakta tutuyor. Bu muazzam kapitalizm sorunlarından kurtulmak isteniyorsa çıkış budur. Bookchin bunları yazıyorlar. Bu konuda ciltler dolusu yazılabilir. Burada muazzam bir çelişki olduğu görülüyor. Yeni ulus-devletler kurarak. Daha sonra feminizm hareketi atak yaptı. Ancak ideolojik varyantlarını koydum. Alttaki güçler ezilir gider. klasik çizgiyi aşamıyor- 31 . Marks buna yanıt veremiyor. ekoloji geri planda kalır. Bu değer teorisinde aslında toplumun çözümü. politik sentezini yaptım. Sistematiğim. Çokluk’un yazarları. Marks’ın değer teorileri bir fecaat. Halen demokrasi dar kavranıyor. Değer teorisinin kapitalizme karşı bir karşı koyuşu yok. Bunlar iki binlerde aşıldı. Birinci ve İkinci Enternasyonal’de bunu aşmak için zorluyor. Reel sosyalizmin çöküşü de bunu ortaya koydu. aslında demokrasinin farkında. Bunu aşmak için bu tezlere önem vermek gerekiyor. ama nihayetinde proletarya diktatörlüğü diyor. İki binlerde demokratik konfederalizmde bunun ideolojik temelleri var. Ama sistematize etmede biz daha ileriyiz. özümsemeye çağıracağım. bu ilkeler çerçevesinde bir araya gelinmeli. Sadece ekonomik tanım var. Çok sistematize koymayı başardım. İki yüzyıl daha kapitalizmi yaşattı. 1848’de devlet olmayan devlet diyor. fakat sivil toplum örgütü olmaktan kurtulamadılar. ama burjuvazi ideolojisini. 68 Hareketi büyük bir hareketti. Bu değer teorisi hakkında benim kuşkularım var. Yeni sol buna yeni yaklaşıyor. özgürlük için iyi bir adımdı. Lenin proletarya diktatörlüğü hatasını fark ediyor. Sanıldığının aksine kapitalizmi güçlendirdi ve bugünkü çılgın aşamaya getirdi. Bir avuç finans kapital ve ulus-devletçi alır götürür. Bu durumda dünya halkları kaybediyor.

Demokratik ulus devletçi ulustan farklıdır. Devlet dışı. Ama Kürtlerin konfederalizmi Ortadoğu'daki bu sorunları çözebilir. Bu yirmi iki devlet kendi içinde demokratik konfederalizm oluşturabilir. Burada da bunun için yaşıyorum. Benim çözüm tarzım. Annales Okulu bunu tartıştı. Obez devlet diyorum. perspektifim budur. ABD de Kürt milliyetçiliğinin arkasındadır. Bu nedenle kavramı. Siyonist milliyetçilik. Konfederalizm Avrupa'nın şu an içine girdiği eğilimdir. sadece Kürtler için değil. belediyeler birliği. Demokratik konfederalizm eşittir. İttihat Terakki milliyetçiliği batırdı. Bu kadınlar birliği. Yanlış anlaşılmasın. Avrupa konfederasyona gidiyorsa. mezhepler birbiriyle boğazlaştı. AB demokratikleştirir.lar. Benim önerdiğim devleti hedeflemiyor. demokratik ulus. Kürtlerde demokratik bilincin gelişmesiyle bu işler çözülür. Azerbaycan. Daha önce altı maddelik ilkeleri belirtmiştim. milliyete dayanmaz. Bu günden yarına hemen kurulacak anlamında söylemiyorum. Benim önerdiğimde devlet ekseni yoktur. Talabani tarzı federe burjuva milliyetçiliği gelişir. Bookchin “burjuva ideolojisinin yemliğinden yemlendik” diyor. Bu kavramları yeniliyorum. İkinci Dünya Savaşları yaşandı. ABD. Bu kavrama yeni bir anlam yüklüyoruz. İMF zaten küçültüyor. Ben halkın demokratik konfederalizmi kavramını kullanıyorum. Diyarbakır'daki mitingde atılan “Farklılıklara evet. Türkiye'de biz eğer konfederalizmi başaramazsak. gençlik birliği. Barzani. Bu kavrama uy- 32 . Kürtler için demokratik konfederalizm olabilir. yine 1851 dönemi var. Türklerde de milliyetçilik güçlüdür. Suriye korkunç milliyetçi bir devlettir. ancak kafa karışıklığı yaratıyor. Beş yüz milyar dolar borçla bir devlet ayakta kalamaz. bir yığın hatalar var. Türkleri de. “Farklılıklara evet. 1649 Westfalya. mahalleler birliği. Onlar devlet hedefli oluşumlardır. halk vardır içinde. Kürt. siyasi sınırları esas almıyor. hangi siyasi kültür. O anlamda hukuk dışı bir şeyden bahsetmiyorum. Son demokratik konfederasyon değerlendirmem önemli. kuramı. İran da Şia milliyetçisidir. İmparatorluk kitabı bir nevi özeleştiri. Kıbrıs Federasyonu diyordu. ayrılıkçılığa hayır!” sloganı. doğru bir amaca gidemiyor. kurumu doğru tartışın demiştim. Demokratiktir. Çok net ortaya koyuyorum. Böyle büyük devlet çökertir. kuramı. Önemliydi. etnik milliyetçiliğe bulaşanlar çok. Frankfurt Okulu. Araplar için de öneriyorum. Dinler. ama çağın gidişi o yöndedir. Zaten zorunludur. kurumu doğru tartışın. Milliyetçilik boğazlaşmaları halkları tüketir. yüz binler öldü. ondan sonra Birinci. Bunun karşıtı da milliyetçi yaklaşımdır. Birbirini katletmenin hiçbir anlamı yok. Türk-iş ve Disk de birer konfederasyondur. ileride Ortadoğu Konfederalizmi olabilir. ayrılıkçılığa hayır!” Milliyetçilik ideolojisi üç yüzyıl Avrupa'yı. Geriye bunu gerçekleştirecek sadece Kürtler kalıyor. Bunların hepsine yol açan milliyetçiliktir ama şimdi bunlar aşılıyor. doğru bir slogandı. gevşek bir örgütlenmedir. Avrupa'da dört yüzyıl uluslar. Nasıl ki. Baas milliyetçiliği. Kürtler için devlet değil demokratik konfederalizm. Yahudileri. Konfederalizm şiddete. yüzyıldır da Ortadoğu'yu kasıp kavurdu. Bu bizim aynı zamanda eşitlik. bir devlet değil. Arapları. ayrımcılığa yer vermeyen gönüllü bir çözüm modelidir. güzel bir slogandı. Türkiye'de dinsel milliyetçiliğe. Türk. Arapların yirmi iki devleti var. Talabani'nin federesi var. Demokratik konfederalizmin öncülüğünü Avrupa'da bugün burjuvazi yapıyor. Üniter devlet kalır ama küçülür. devlet eğilimli düşünüyorlar. bütün dünya için geçerli. Barzani'nin. ‘Taban demokrasisi’ kavramını kullanmıştım. Türklerin devletleri var. Ama Arapların. Zaten Ortadoğu tarihi konfederalizme uygundur. hangi dinden olursa olsun hepsini kapsıyor. onların bu yaklaşıma gelmesi zor. demokratik ulus da eşittir halkın demokrasisi. mezhepler savaşları oldu. Devlet değil. Türkiye ve İsrail ittifakı da tehlikelidir. Ben her zaman katletmeye karşı durdum. özgürlük ve sosyalizm anlayışımızı da dile getiriyor. öğrenciler birliği biçiminde halkı içine alır. Örneğin. Kavramı. Siyasi içeriği budur. Ecevit de bir dönem Türkiye. demokratik işçiler birliği.

Son milletvekili ve belediye seçimleri bir kez daha gösterdi ki. Kürtlerin kendi demokrasilerini bizzat kurmalarıdır. ikincisi özgücüne dayalı. Dar etnik. Kürt uluslaşmasının iki yöntemi Günümüzde Kürt uluslaşması iki yöntemi de birlikte ve iç içe denemektedir. Halkın öz işleridir. ikincisi. Gerekli bir hizmeti söz konusu olursa. feodal. bu seçimlerin sonuçlarına saygılı olmamakta ve uygulama gücü kazandırmamaktadır. Türkiye’nin demokratikleşmesinde Kürdistan’ı bir köstek değil destek olarak değerlendirmede öncü kılmaya çalışmaktadır. halkın hem yerel hem genel anlamda düzenli aralıklarla kendi ekonomik. tek maddelik demiyoruz. Birincisinde gericileşmiş. demokratik ve özgürlükçü bir ulus olmayı hedefleyen emekçi Kürt halkının yolu. onu yerine getirir. özgür ve eşitlikçi çözümü de o denli demokratik uluslaşmanın yoluyla olur. sosyal. doğal olarak içine girilecek yol demokratikleşmelerinin kural ve kurumlarını kendilerinin geliştirmesidir. Bir program maddesi derken. dinci ve milliyetçi yöntemlerden ne kadar uzak durulur ve askeri yöntemlere itibar edilmezse. daha çağdaş ve demokrasiye özde ve biçimde bağlı bir genel toplumsal kurum denilmesi gerektiğini ısrarla vurguluyoruz. Sınırları belirlenmiş ve küçülerek üzerinde uzlaşılmış bir devlet varlığına ihtiyaç vardır. Kürtler kendi adaylarını seçmelerine rağmen. Kısacası önümüzdeki dönemde Kürdistan’da iyice tanımlanmış ve üzerinde uzlaşılmış. Demokratik çözümün ikinci yolu. Kürdistan’daki çok karmaşık toplumsal sorunların demokratik. Irak ve Suriye devleti” formülü temel bir program maddesi olarak öngörülebilir. Önümüzdeki dönemde bu kısıtlamalar devam ettikçe. Batı kapitalist sistemin desteklediği ve şimdilik programını Federe Kürt Devleti olarak somutlaştıran ilkel milliyetçi feodal-burjuva Kürt hâkim tabakasının yolu. antidemokratik yasalar ve devletin maddi ve zoraki araçlarla koyduğu engeller. Gerekirse üç-beş maddeye ayrıştırılabilir. yoksa demokratik barışçı çözüm ülkesi mi olacağı bu yöntemlerin ağırlık kazanmasına göre belirlenecektir. Birinci yol tıkalı kalırsa. önemi daha iyi anlaşılacaktır. kendini mevcut tarihsel dönemde kandırmak ve maceraperest kılmak demektir. ikincisinde dar aşiretçiliği aşmış. Bu iki yolun ya da yöntemin önümüzdeki dönemde Ortadoğu çapında ağırlaşan ulusal demokratik sorunların çözümündeki rolleri. Demokrasi + Devlet Tümüyle devletsiz demokrasi demek. 33 . Üstte gevşek bir koordinasyon merkezi olur. “Demokrasi + genel kamu otoritesi olarak Türkiye. özgürlükçü. demokratik. Birincisi. Birincisi ağırlıklı olarak ABD’nin işgal koşullarında Irak Kürdistan’ında öncülük etmeye çalışırken. dinci ve aşiretçi bağları kullanırken. Zaten klasik anlamda bu otoriteye devlet denilemeyeceğini. ortak toplumsal ihtiyaçlarına yanıt arayıp bulmakla görevli delegelerini seçmek ve denetlemek anlamına gelir. eşitçi bağları esas almaktadır.gun olarak özgür yurttaş meclislerinden yukarıya doğru gelişir. Demokrasi devleti ilgilendirmez. siyasal ihtiyaçları başta olmak üzere. Devlet ancak onun demokratik iradesine saygı gösterebilir. Öte yandan Kürdistan’da demokrasi. Kürtlerin öz demokratik deneyimleri hız kazanacaktır. İran. dinci eğilimlere dayanmayan. özgücü esas alan. kavmiyetçi. Kürdistan’ın daha kapsamlı bir yeni İsrail-Filistin mi olacağı. çıkara dayanan feodal.

Biz buna öncülük ediyoruz. Barış. inkâr ve küllendirme. tüm toplumsal grupların içinde yürütülecek çabalar aldatıcı olmaktan kurtulamaz. Demokratik katılımı esas almak gerekir. Bu önemli bir çalışmadır. kardeşlik. Kürtler. Politikaya yüklenen rol aldatma ve bastırma olduktan sonra. Özellikle politik olgunun despotik karakteri demokratik kriterlerin kavranması ve uygulanmasını hayati kılmaktadır. genel güvenlik ve kamusal alan ortaklığı olarak ‘devlet+Kürdistan’da demokrasi’ formülünün Ortadoğu çapında genelleştirilmesidir. Kürdistan adına parti kurulması halen yasaklı bir konudur. Politikanın bu yabancılaşmasını aşacak en iyi yöntem. kurumlaştırma. buna imkân verilmezse kendi öz demokratik sistemi olarak da oluşturulabilir. dilencileştirme konumuna düşürmeden. Sürekli işleyen bir süreçtir. zenginlik ve özgürlük getirir. En yaratıcı tarzda örgütlenerek toparlayıcı olmalısınız. dünya halklarının devlet odaklı olmayan Küresel Demokrasi Kongresine dönüştürmektir. buna uygun bir yasal statü siyasal reformun önemli bir parçasıdır. daha doğrusu tahakkümcü politikanın nesnesi haline gelmesi kaçınılmaz olmaktadır. Demokratik tarzda ve topluma dayalı olarak gelişmelidir. toplumun politika dışında kalması. içtenlikli bir barış ve demokratikleşme reformu ile çözüme cesaret etmedir. ‘Demokratik Toplum Hareketi’ diyorum Bu nedenle ben Demokratik Toplum Hareketi diyorum. Yeni facialara yol açmamanın en uygun yolu. Platonik halk bağlılığıyla demokratik politika sanatı arasındaki bağı ve farkı iyice görmek gerekir. sol politikaların çoğunluğu da devlet odaklı. Yerel konferanslardan kongreye doğru gidilir. Bunun genel formülü de Türkiye somutunda çözümlediğimiz. Sonuç olarak Demokratik Kürdistan > Demokratik Ortadoğu Federasyonu > Küresel Demokrasi Kongresi önümüzdeki dönemin surnational sloganı olabilir. eylemini gerektirir. Esas olarak halkın işlevsel örgütlenmesini. Kürdistan adına parti ve koalisyonlar demokratikleşmenin özü ile ilgilidir. DEMOKRATİK POLİTİKA SANATI ARASINDAKİ BAĞI ve FARKI İYİ GÖRMEK GEREKİR. Kürdistan’ın demokratikleştirilmesi yasal bir sorunun ötesinde kapsamlı bir toplumsal projedir. Ana çerçeve budur. sosyal. siyasal iradelerini oluşturma. Burada iyi niyet fazla anlam taşımaz. Siyasetin demokratikleştirilmesi de siyaset alanına ilişkin önemli bir görevdir. Özgür Kürdistan daha çok demokratik Kürdistan’dır. yönetme ve denetlemelerini içerir. Türkiye’de parti yapılanmaları devletin propaganda kolu ve devlete konduklarında rant dağıtmayı amaçlayan araçlar olmaktan öteye anlam ifade etmezler.PLATONİK HALK BAĞLILIĞIYLA. Devlet odaklı olmayan. tutarlı. belediyelerine ve genel halk kongresine kadar uzanan demokratik bir süreçtir. kent meclislerine. Devlet partisi dışındakilere fazla şans tanınmaz. Demokratik siyaset demokratik partileri gerektirir. Demokratik politikayı teorik ve pratik olarak esas almadan. Kürt sorununu imha. siyasal yaşamın demokratikleştirilmesi beklenemez. Kürdistan’da demokratik siyaset ve toplum kavrayışı ve dönüşüm çabaları büyük önem taşımaktadır. azınlıklar gire- 34 . Bu temel özellikler Ortadoğu halklarının neden siyasetten nefret ettiğini de iyice açıklamaktadır. Koşullara göre komşu halklarla ortaklaşa bir demokrasi olarak örgütlenebileceği gibi. Dinamik bir siyasal yaşamı ifade eder. Seçimler sadece bu iradenin belirlenmesi için başvurulan araçlardan biridir. Kendini somutta ‘Ortadoğu’da demokratikleşme+devletin demokrasiye duyarlılığı=Kürdistan’a özgürlük’tür. Halkın kimliğini ve kaderini belirlemesini inkâr eden kesimlere karşı ve onların dışındaki toplumsal kesimlerin kendi ekonomik. Türkler. despotik ve rant karakterindedir. toplumsal talepleri esas alan partiler ve yan kuruluşları olmadıkça. demokratik toplum amaçlı ve eksenli demokratik siyaset yapma sanatıdır. Açık ki bu statünün değişmesi gerekir. Dünya genelinde Porto Allegre toplantılarını yerel demokrasilerin ulus üstü platformuna. barış için çok güçlü bir kuvvet olmalısınız. Yeter ki ayrılıkçı ve şiddet aracına başvurmasınlar. Yerel köy ve kent komünlerine. Sadece sağ merkez politikalarının değil. Toplumsal sorunlara odaklı partilere geçiş.

yerel ve bölgesel özerk yönetimler hepten yutulmamak. Demokratik Toplum Hareketi toplum odaklı.bilir. kasaba. yerel ve bölgesel demokratik özerklikleri geliştirmek zorundadır. Milliyetçilik temelinde gelişecek bir partileşmeye de karşı dururum. Demokratik ulus. Toplumun demokratik taleplerini devlete dayatmaktır. taban örgütlemesi diyorum. yerel ve bölgesel özerklik yönetimleriyle ikame edilmeye çalışılmaktadır. Konfederalizm bir nevi demokratik ulusların siyasal yönetim biçimidir. Kendi içinde bağımsızlığı vardır. Ekonomi de toplumun denetimindedir. Her iki duruma düşmemek için. Buna taban demokrasisi. yerel ve bölgesel özerklikler olmadan yönetim gücü kazanamaz. ekonomik. 35 . Alt koordinasyon kurulları da kurulur. Ya kaosa düşüp dağılır ya da ulus-devletçiliğin yeni bir modeliyle aşılır. yönetim biçimi olarak konfederalizme çok yakındır. Sermaye ve iktidar tekellerinin üsleri olmadan kent mümkündür. yerel ve bölgesel özerk yönetimlerden yanadır. ne de milli yanı ağır basacak bir parti. Demokratik uluslaşma ve uluslar kent. Komala sistemi halkın her yerde ve her konuda örgütlenmesi anlamına gelir. geçmişte çokça yaşadıkları gibi yeniden homojenleştirme tehdidi altında tasfiye olmaktan ve erimekten kurtulamazlar. Günümüzün gittikçe güçlenen bu eğilimi. Bu temel bir güvencedir. Bu çözümün ruhudur. programa yansıtmak bu işle ilgilenenlerin görevidir. kanserolojik yapılar yığını olmaktan kurtarılabilir. yerel ve bölgesel özerklikler olmadan yönetim gücü kazanamaz. Demokratik yasaların özü budur. devlet zıtlığına hayır. Benim anlayışımda devlet rantçısı. Ama seksiyon tarzı örgütlenme de olabilir. Aksi halde her iki hareket ve hatta olgu olarak. günümüz koşulları da -yani 21. demokratik toplumdan yana olacak bir partileşme diyorum. Yönetim biçimi itibariyle her iki hareket de özdeş ve çakışma durumundadır. Demokraside federe milliyetçilik ulus anlayışı yok. Güçlü kent ancak yerel ve bölgesel özerk yönetimlerle varoluş kazanabilir. Bunu tüzüğe. Bunlar yasal şeylerdir. devlet propagandacısı parti olmaz. demokrasi hedefli geliştirilir. sosyal ve siyasal güçlerini tam kullanabilmek için demokratik ulusal hareketle demokratik ulus olarak bütünleşmek ihtiyacındadır. alttan kültürel hareketler tarafından sıkıştırılmasıyla yaşadığı çözülmeler en çok kent. Bunun için dört birim söylüyorum: Köy. temsilcileri aracılığıyla devlete taşıyacak. Kendine güvenenler katılırlar. Hedef toplumdur. Toplumun demokratikleştirilmesidir. Uygarlık tarihi boyunca sömürü ve baskının üsleri rolüne zorlanan kentin gerçek kurtuluşu. demokratik-ulus hareketiyle de iç içe gelişmek durumundadır. Halk bunu ortaya koyacak. yer alırlar. politik kent toplumu haline geliş ve demokratik yönetimle mümkündür. Karadeniz'de ayrı seksiyonlar olabilir. Ege'de. Demokratik Toplum Hareketi legal bir çalışmadır. Önerdiğim altı ilke bir nevi onlar için de geçerlidir. yüzyıl gerçeklikleri de. Tarihte çok zengin olan kentlerin demokratik ve konfederalist yönetimi daha da geliştirilerek. Buna karşılık kent. Devlet reformuna evet. Tarihsel koşullar nasıl 19. yüzyılda daha çok ulus-devletçilikten yana idiyse. Bunu nasıl yapar? Özgür yurttaş meclisleriyle yapacak. bağlılığı güçlü olanlar katılırlar. Güdümlü bir parti değildir.demokratik uluslardan ve her düzeyde güç kazanmış kent. Demokratik uluslaşma ve uluslar kent. Bu bir koalisyon değil. Klasik modernitenin en önemli boyutu olan katı merkeziyetçi ulus-devlet yapılarının üstten küresel sermaye. Her milliyetten insan girebilir. Ne dini rengi ağır basacak bir parti. demokratik ulus hareketi mutlaka kent. Demokratik Toplum Hareketi'ne inancı. bunlara dikkat edilir. mahalle ve kent meclisleri oluşturulur. Ulusdevletçiliğin her iki hareket için sürekli kapıda tuttuğu ve dayattığı aşırı merkeziyetçi güç tekellerini ancak aralarındaki sağlam ittifakla aşabilirler.

baskı ve istismardan ötürü bütün özgür yaşam ütopyaları yok edilen tüm Arap. Başta kadınlar ve gençler olmak üzere halkın tüm kesimlerinin kendi demokratik örgütlenmesini yarattığı. Dostlar da yer alır. kendi kültürel varlıklarını geliştirme ve özgürleştirme olanakları o kadar artar. ‘Özgür yaşam’ felsefesine en çok susamış olan Kürtlerin ezici bir çoğunluğu. bu yönlü bir gelişme de öncü bir rol oynayabilir. hem çepeçevre kuşatıldığı katı ulus-devlet yapılarıyla sorunlarını çözmek. Burada milliyet. Bu görüşlerime herkes katılsın demiyorum. Yahudi ve Kafkas kökenli toplumlar. meşe ağacı derneği. Ortadoğu’da Ermeniler. Önerdiğim eşbaşkanlık modeli vardı. Ortadoğu halklar mozaiğine dayatılan kapitalist moderniteden kaynaklanan ulus-devlet savaşlarında imha edilen. demokratikleşmenin renkleri ve zenginlikleridir. Ben cezaevindeyim ama demokratik yurttaşlık hakkımı kullanıyorum. Bu halkların rolü de Kürtlerinkine benzemektedir. Sayıları küçük ama birer kültür taşıyıcıları olarak değerleri büyük olan bu halklar. yerelde kendi öz- 36 . halkın devlet olmayan demokratik sistemidir. Klasik federal devlet veya klasik konfederal devletler de değildir. Yasaldır. KCK. hem tarihi ve coğrafi. çevreyi koruma derneği ve daha birçok ad altında binlerce sivil toplum örgütü. özgür yaşam ifadelerine ve maddi kazanımlarına kavuşturacak temel form olan Ortadoğu Demokratik Konfederalizmi için de bir öncü model durumundadır. Cumhuriyet bir siyasi oluşumdur. Kürt. sempatizanlar da olur ama benim de bir grubum olacak. Hasankeyf baraj altında kalıyor. hem de karakteristik özellikleri açısından Kürtler için en uygun politik biçimlenmedir. Hedefleri ve Görevleri Kürdistan Demokratik Konfederalizmi bir devlet sistemi değil. Bu çoğunluk çoktan kendini tüketen ortaçağ yaşam kalıplarını hızla terk edebilecek iken. bir partileşmeyi yürütmek toplumun. Devlet olmadan da halkın örgütlenerek kendini demokratik bir şekilde yönetmesidir. Türk. İranî. ama birlikte hareket etmek gerekir. dernek kurulabilir. Kürdistan Demokratik Konfederalizminin Dayanakları . köyü ormanlaştırma derneği. Burada kanun dışı olan bir şey yok. Asurîler ve Kafkas kökenli başka halk grupları da vardır. Bu anlamda KCK (Koma Civakên Kurdistan). Eğer Irak kaos’undan demokratik bir Federal Cumhuriyet doğarsa. tüm mezhepler ve dinlerle Avrupa kökenli demokratik ve insan haklarını yaşamayan toplulukları yeniden kendi kutsallıklarına. Eşbaşkanlık benim tercihimdir. Komala sistemi devlet kurmak anlamına gelmez. Rum. etnisite. Demokratik bir yarışma olmalıdır. Örneğin köyü güzelleştirme derneği. Farklı görüşler olabilir. katılan katılır. Ermeni. dernekleşmenin yapılmasıdır. milliyetçilik yok. Bu konuda önerim binlerce örgütlenmenin. Türk birisinin olmasıdır. Ben de bu partinin sempatizanı olabilirim. ha mutlaka baraj yapılacaksa yapılması düşünülen barajlara karşı daha küçük baraj derneği. Bunu Türk Kürt kardeşliği için de önemsiyorum. hem de yeni bir ulus-devletçik maddi yapılanmasıyla yeni bir dert ortamına girmemek açısından en elverişli çözüm olanağı gibi bir rol sergilemekte ve anlam ifade etmektedir. Yani Komala sistemi halkın her yerde ve her konuda örgütlenmesi anlamına gelir. Eşitlik ve özgürlük ideallerine en çok kavuşma şansı verebilecek olan Demokratik Konfederal yönetim biçimi. bunu tekrar ediyorum. siyasetin bunalımını aşabilir. soykırıma uğratılan. politikayı doğrudan ve özgür-eşit konfederasyon yurttaşlığı temelinde. Bulundukları ülkeler ve tüm Ortadoğu’da demokratikleşme ne kadar gelişirse. Tarihi bir dönemdir. Bu anlamda bir tartışmayı.Ben daha önce de Komala sistemini açıklamıştım.Türk birliğini sembolize eder. Bu Kürt. hep bu susuzluğu giderecek anlamlı öncülerini bekleyecektir. Ayrı görüşler olabilir. Benim önerim. Tüm koşullar bu halklara da tek çıkış yolu olarak var güçleriyle demokratikleşme yolunda çalışmalarını emretmektedir. özgür yurttaşlar var. kendisine sunulan ve hiçbir halka özgür yaşam şansı vermeyen kapitalist modernitenin güçlü sacayağı ulus-devletçik kalıbına da fazla takılmayacaktır.

korunması ve kendini ifade özgürlüğünü esas alır. Demokratik Konfederalizm. Demokratik Konfederal Hukuk. Bireysel hak ve özgürlükleri toplumsal demokrasinin gelişimiyle birleştirir. Irak. Bu tür eğilimler Kürt sorununu çözmede ve Kürt toplumunu ilerletmede yeterli olamayacağı için. Demokratik Konfederalizm. Komşu devletlerle ilişkileri. etnik. Bu temelde Kürt sorununun demokratik çözümünü. demokratik eylemlerini yükseltmeye ve kendi kendilerini yönetmeye çağırıyorum. ekonomik. Demokratik Konfederalizm. PKK’nin başta zindanlar ve dağlar olmak üzere bütün alanlarda otuz yılı aşkın süre binlerce şehit vererek yürüttüğü mücadele içinde yarattığı yurtsever halk gerçeğine. kültürel. inanç ve mezhepsel. Kürdistan Demokratik Konfederalizmi gücünü toplumsal tarihin derinliklerinden ve Mezopotamya’nın tarihten gelen zengin kültürel birikiminden alır. Bu temelde bir 37 . demokratikleşme önünde engel olunmamasını ve tüm engellerin kaldırılmasını ister ve bu amaç doğrultusunda mücadele eder. Ekolojiye ve cinsiyet özgürlüğüne dayalı bir demokrasinin Kürt toplumunun olduğu her alanda örgütlenmesini ve her tür gerilik ve gericiliğe karşı bu temelde mücadele edilmesini öngörür. Bu temelde başta kadınlar ve gençler olmak üzere toplumun tüm kesimlerini. komünal alandaki örgütlenmelerinin birliği ve örgütlenmiş toplumun kendi kendini yönetme organizasyonudur. Dolayısıyla öz güç ve öz yeterlilik ilkesine dayanır. kendi demokratik örgütlenmelerini yaratmaya. Ülkeye. İçte demokratik ulusu. Üniter devletler olan Iran. Bundan sonra Kürdistan’da üç hukuk geçerli olacaktır: AB Hukuku. cinsiyet özgürlüğüne dayalı. Demokratik Konfederalizm. böylesi güçleri demokratikleşmeye açık olmaya ve demokratik ulus birliği temelinde konfederasyona katılmaya davet ediyorum. Gücünü halktan alır ve ekonomi de dâhil her alanda öz yeterliliğe ulaşmayı benimser.gür yurttaşlık meclislerinde yaptığı bir sistemdir. Ekolojik Toplum Modeli’ni benimser. halklar arasında hiçbir ayrım yapmadan tüm halkların eşit-özgür birliğini esas alır. Kürt dilinin ve kültürünün geliştirilmesini sağlamayı temel görev bilir. Toplumun siyasal. derin demokratik zihniyete ve özgürlük bilincine dayandığı için. yani barış politikasına dayanır. devletlerin köklü bir reformla demokrasiye duyarlı hale getirilmelerini. Kürt halkının kendi demokrasisini kurma ve kendi toplumsal sistemini organize etme hareketidir. eşit ve özgür birlik ilkesine dayalı olarak siyasal. Kürt ulusunun kendi içindeki sorunların çözümünde demokratik birlik ilkesini esas alır. Yakın tarih açısından. Kürt kimliğinin her düzeyde kabulünü. halka ve özgürlüklere yönelen saldırılara ve hukukun çiğnenmesine karşı meşru savunma durumunda olur. sosyal ve kültürel hakların yaşamsallaşması temelinde düzenlemeyi öngörür. Türkiye ve Suriye Kürt halkının konfederal hukukunu tanıdıkça Kürt halkı da onlarınkini tanıyacak ve bu temelde uzlaşıya gidebilecektir. Katı sınırlara dayalı milliyetçi-devletçi ulus yerine demokratik ulusu geliştirir. sosyal. dört parçaya bölünmüş ve dünyanın her tarafına yayılmış olan Kürt halkının demokratik birliğinin ifadesidir. Milliyetçilik temelindeki devletleşme eğilimlerini çağını doldurmuş ulus-devlet anlayışının bir devamı olarak görür. Bu temelde tüm Ortadoğu halklarının ve demokrasi güçlerinin birliğinden yanadır. Demokratik Konfederalizm. Demokratik Konfederalizm. Klan sisteminden ve aşiret konfederasyonlarından günümüze kadar uygarlık tarihi boyunca devletçi toplum merkezileşmesine girmek istemeyen doğal toplumun demokratik komünal yapısına dayanır. dışta ise ulus üstü yapılanmayı ifade eder. Demokratik Konfederalizm tüm kültürel varlıkların tanınması. Toplumsal cinsiyet baskılarına çok yönlü karşı durulmasını ve bunun kadın özgürlük mücadelesiyle aşılmasını esas alır. Üniter Devlet Hukuku. toplumsal sorunların zora ve şiddete başvurulmadan çözülmesini esas alır. özgür yaşama ve demokratik örgüt birikim ve tecrübesine dayanır. ekolojik.

küresel emperyalizme karşı halkların küresel demokrasisinden yanadır. komşu devletleri ise demokratik tutuma davet ediyorum. 38 . Demokratik Konfederalizm. Bu temelde tüm demokratik insanlığı Küresel Demokrasi Kongresi altında yeni bir dünya yaratmaya çağırıyorum. 21. yüzyılda tüm halkların ve insanlığın yaşamak durumunda olduğu bir sistemdir.kez daha bölge halklarını demokratik konfederal birliğe. Bu da küresel çapta demokratik konfederasyona doğru gidiş ve yeni bir çağa yürüyüş demektir.

Aynı biçimde aşırı malzemesiz. ne de geleceğe ilişkin bir ‘cennet ütopyası’dır. özgürlük ve demokratik birlik seçeneğidir. Katkılarını tümüyle inkâr etmesek de. Belçika. Sadece tarih malzemesini de değil. anlatılar değerine haiz değiller. Kürtleri zorla Türk saymanın Türk ulusunu güçlendirmeyeceği açıktır. Örneğin İsviçre. sefil bir durumu yaşarlar. Karşıtı olarak doğal ve tarihsel malzeme ve deneyimlerden bağımsız düşünce üretebileceğini iddia eden idealistçi (mutlak fikircilik) yaklaşım içinde de değilim. Ayrıca pozitivist bilimin çokça işlediği bir tarihsel çağlar. gelse bile bunun Türk ulusu için bir tehlike teşkil edeceği yine milliyetçi fanatizmin bir iddiasıdır. Kürtlerin ulus aşamasına gelip gelmediği. Özellikle tarihin malzeme bolluğuna gömülmüş pozitivist araştırmacı ekolü çok zavallı ve acınacak durumda buluyorum. Bunlardan haberdar olmanın gerekliliğine inanmakla birlikte. gerçekten ne mümkündür ne de herhangi bir yarar getirir. Türkler sayıyla değil. Her iki kesim için de bundan daha zararlı bir tutum gösterilemez. Tarihte bunların yeri de bellidir. İster metafizik ister pozitivist yöntemlerle işlensin. Kürtlerin sosyolojik bir olgu olarak değerlendirilmesi Türk ulusunun daha çok yararınadır. ne de geleceğin yeni bir ‘ütopyasını’ hayal etmektir. hakikat yorumlarının tutarlı olmadığını da en az kendi açımdan belirtmek durumundayım. ne kadar dil ve kültür varlığı olursa olsun. tersine inkâr edilme. Kaldı ki. Onlar da acınası. Aksi halde sürekli kuşku. Sosyal olguları doğal asimilasyona bırakmak. birbirine benzer sonuçlar ürettiklerini. bunun yanında isteyen kültürel değerlerin gelişip yaşamalarına olanak tanımak. tarihsel ve sosyal realiteye daha uygundur. Hakikati bunlar olmaksızın yorumlamanın mümkün olduğunu belirtmek istiyorum. Rusya. bu yönlü tarih ve toplum anlatımlarını yöntem olarak benimsemediğim gibi. Bu açılardan demokratik modernite kavramı ne ‘altın çağdan’ haber verme girişimidir. Tek bir ağacın dalları gibi. dil yasağı ve eğitim hakkının esirgenmesi devamlı eziklik ve hor görülmeye yol açar. çatışma ve askeri seferlerle en büyük zararların kaynağını teşkil edebileceği yeterince kanıtlanmıştır. tek ulusu ülke adıyla anmak biçimindedir. Bu yöntemlerle tüm uygarlık tarihi boyunca devasa külliyatların oluşturulduğunu biliyorum. ‘Türk’ yerine ‘Türkiye ulusu’ daha gerçekçi. Kürtlerin aynı ülkenin ulusal varlığı içinde bir zenginlik olarak tutulması. Bu konuda tipik bir ampirist (deneyimci) gibi yaklaşım içinde değilim. toplum biçimleri de değildir. Kürtlerde daha çok saygı ve birlik isteği doğurur. tek bir İsviçre. sakıncalara yol açtıklarını da bilerek üzerlerinde durmak ve bazı anlatılara konu etmek gerekir. Tarih malzemesinin deneyimlerini düşünmek açısından kesin gerekli buluyorum. 39 . Ayrılıkçılığın panzehiri. Türkiye ulusu olarak tek ulus da mümkündür. çok iddia ettikleri gibi gerçek. insanlığın tarih boyunca temel trendi (eğilimi) olmuştur. Dünyanın bir zenginlik kaynağı olarak gördüğü kültürel varlıkları ve sosyal olguları zorla yok saymak. ABD ve daha birçok ülkede olduğu gibi. İspanya. Türk ulusuna da gerçek katkıyı yapabilecektir. Varlıklarını kabul etmiş bir Türk ulusu. Ayrı ulus olup olmama ve tek ulus sorunu da bilimsel olarak tartışmayla aşılabilecek bir sorundur. bunlar asıl yorumlamaya çalıştığım ahlaki ve politik toplum gerçeğine pek katkı sunan açıklamalar. birçok ülkede görüldüğü gibi. Ancak en katı bağnazlar kültürel varlıkları tasfiyeye yönelmişlerdir. Toplumsal zihniyetler bu yönlü yoğunlaşmalarla yüklü de olsa. hakikati yorumlamak açısından vazgeçilmez olmadıklarına da kaniyim. İspanya ve ABD ulusu nasıl mümkünse. doğa malzemesi ve deneyimlerini de gerekli buluyorum. Benim bu konuda ortak bir konsensüs olarak belirtmek ve önermek istediğim bir husus. İki konuya ilişkin de tasarı gücünü sergilemeyi anlamlı bulmuyorum. kerameti kendinden menkul şeyhlerin gaipten haber vermelerinin de hakikatle pek irtibatlı olduğunu sanmıyorum. Belçika. her dil ve kültür bir dal olarak bu tek varlıkta yer alabilir.SONUÇ Yorumlamaya çalıştığım konu ne geçmişin ‘altın çağ’ anılarını canlandırmak. gelişmiş bir ekonomi ve demokrasiyle daha çok güçlenirler.

Sovyet tipi Reel Sosyalizm iflas etmiştir. acı ve kandan. Bizim çözüm anlayışımız dar değil kapsamlı ve 21. Benim Sosyalizm anlayışım da bellidir. belki ayrılık veya federasyon tehlikesinden bahsedilebilir. ayrılıkçılık. Dikkat edilirse. bu milliyetçilik de çözüm yerine hep düşmanlık. arkasından federasyon gelsin tehlikesi de yoktur. Kürtlerin Cumhuriyetin sağlam ve bilinçli yurttaşları haline gelmemeleri için ciddi bir engel kalmaz ve asıl Kürt sorununun çözümü de bu noktada özgür ve kendi kültürel kimliğiyle katıldığı cumhuriyet yurttaşlığıyla başlar. ya özgür katılımı kabul edeceksiniz. gerçekten kardeşçe birliktelik. *** 40 . Reel Sosyalizmin bir çeşit Rus milliyetçiliği olduğu ortaya çıkmıştır. Tek gerekli görülen. Çekindiğim için değil demokratik konfederalizmi Türkiye halkına bir çözüm olacağına inandığım için geliştirdim. Bu az gelişmiş ülkelere has bir durumdur. yüzyıl ruhuna hitap eden bir anlayıştır. Otonomicilik sınıf çıkarlarına daha uygun geldiği için. Demokratik konfederalizm tezimle kesinlikle bir devlet yapılanmasını kastetmiyorum. tersine bu. Bu en başta demokratikleşme açısından önlenemez. bu safsataları ileri sürmektedirler. Belki bazı Kürt milliyetçi odakları bundan rahatsız olabilirler. Tarihsel bir olgu olan Kürtlerin Demokratik Cumhuriyete özgür yurttaşlar olarak kültürel kimlikleriyle katılımlarının önüne geçmek artık her bakımdan zordur. Ya demokrasiden vazgeçeceksiniz. Örneğin kadın örgütlenmesi. buna ‘yüzyıllık Kürt davasına ihanet’ de diyebilirler. Demokrasilerin gücü eşsiz çözüm yeteneğinden ve en geniş koalisyon uzlaşmasını gerçekleştirme özelliğinden ileri gelmektedir. bunun için tüm haklardan ortak yararlanmadır. ülkenin bütünlüğüyle devletin birliğinin gerçekten sağlanması kalır. Demokrasi üstün bir rejim olmasa. Ama tam demokrasinin her zaman halkları. bütün Ortadoğu halkları içindir. Çözüm ne ayrı devlet. ne inkâr. Demokratik Cumhuriyetin her konuda eşit hak sahibi özgür yurttaşlarının bilinçli ve örgütlü tercihidir. Bir azınlık bunu iddia edebilir. Bunlar gerçek bir demokrasinin ayrı bir devletten de. Kürt sorununun demokratik çözümünün özü budur. çevre birimleri. Bu ne çağdaşlığın bir gereğiyle. örgütlülüğünü tartışıyorum. ifade biçimi olarak demokratik şekilde yapılanması ve örgütlenmesidir. Bu yaklaşımda Kürtçe resmi dil olsun. AB süreci de buna uygun bir zemin oluşturmaktadır. mesleki vb. gerçekten demokratik sisteme bağlılık ve şoven faşist iddialardan vazgeçmek. Bu yaklaşım tarih boyunca Türk-Kürt ilişkilerinin ruhuna uygun olduğu gibi. sosyal ve çevresel. faşizmin bir söylemidir ve terk edilmesi gerekir. kültürel ve siyasal hakların ayrı bir listesinden bahsedilmektedir. Bunlar halk içinde destekleri olmadığı için demokratik çözüme gelmiyorlar. AB süreci bu açıdan çok önemlidir. Az gelişmiş ülkelerde dar bir milliyetçilik anlayışı hâkimdir. gençlik hatta köy dernekleri her konudaki yüzlerce örgütlenme ve bunların işbirliği yapması dâhil edilebilir. maddi ve manevi kayıplardan başka bir değer üretmemiştir. Bu da ayrılık değil. grupları. Ekonomik. Burada yüzlerce birimin bir aradalığını. ne ekonomik. ne askeri seferlerdir. Bazı şoven milliyetçi yaklaşımlar hep bu demagojiyi dile getirirler. Bu projem sadece Kürtler için değil. Türk Solu da ne yazık ki bir çözüm üretemiyor. bu çözümde ne sınırların değiştirilmesinden.Eğer bu kavram kargaşaları ve şoven yaklaşımlar terk edilirse. Demokratik konfederalizm. demokrasiden uzak duruyorlar. Burada kastettiğim sivil toplum örgütlerinin birlikteliği ve aktifliğidir. kültürel. çağımızın demokratik ve insan halkları özellikleriyle de tam uyum halindedir. sosyal. Demagoji ve bastırmayla bunu önlemek. Geriye halkların özgür iradeleriyle en güçlü biçimde belirleyecekleri. ne de Atatürkçülükle izah edilebilir. hatta sınıfları azami yarar seviyesinde tutan biricik rejim olduğu üstünlüğüyle kanıtlanmıştır. ne otonomiden. her grubun kendi kültürel kimliğini ve eğitimini resmi sistemi inkâr etmeksizin yaşamasıdır. çağımızın kesinlikle kabul edemeyeceği bir gericiliktir. bir devlet yapılanması değildir. unsurların söylem tarzı. federasyondan da daha değerli ve haklar getiren bir rejim olduğunu anlamadıklarından. Ama tıpkı hâkim ulus şoven milliyetçiliği gibi.