You are on page 1of 202

ABDULLAH CALAN

BR MUHATAP ARIYORUM

ABDULLAH CALAN

AbdulahCA AN l L BR MUHATAP ARIYORUM Weann erxwebn:66 S

BR MUHATAP ARIYORUM
(Atekes konumalar)

Birinci bask: Temmuz1994

Weann Serxwebn: 66

Herausgeber: AgriVerag l Vogel an erStr.286 s g D-50825Kln


4

NDEKLER
NSZ ...........................................................................................7
TEK YANLI ATEKESLE TC'YE BR ANS TANIYORUZ ..................................................................................9 SLAHLAR SUSABLR AMA SLAH BIRAKMAYIZ...................................................... 31 EN YOUN VE EN SONU ALICI BR DNEMN NDE BULUNUYORUZ..........................................................37 KRT SORUNUNUN ZMSZL TRK DEMOKRASSNN ZMSZLDR....................95 EN AZ KENDMZ KADAR TRKYE'Y DE DNTRME DDAMIZ VAR ........................................143 RGTE, HALKA VE SZMZE NE KADAR BALI VE EGEMEN OLDUUMUZ ANLAILDI ........213 ONBNLERCE NSAN LMESN........................................225 BAARI DIINDA HBR YOL TARH KARISINDA BZ AFFETTREMEZ ...............................241 ATEKES SYAS ZMDE TEMEL BR DNEME OLDU ..........................................267 DAHA BOYUTLU BR SAVAA HAZIRIZ.........................313 CALAN GERE ANLAILMIYOR .............................335
5

NSZ
1993 ylnn baharnda PKK tarafndan ilan edilen tek yanl atekesin yanklarn, Ar Yaynevi bir kitap haline getirip kamuoyuna sunmutu. Kapsaml bir derlemeydi. Ancak bunun dnda Abdullah CALAN yoldannemlikonumalarvekendisiyleyaplanrportajlardavard.Bir araya getirdiimiz konuma ve rportajlarda, 1994 baharnda zm olduka acilleen Krdistan sorununa ilikin ok nemli aklamalar ve tarihsel nemde yaklamlar ieriyor. Bu anlamda elinizdeki bu kitap gncele, sorunun kkl zmne k tutuyor ve perspektif sunuyor. Kitabn ad olan BR MUHATAP ARIYORUM ars, bugn, sylendii gnden daha geerli ve anlamldr. zme evet diyen kim, hayrda srar eden kim? Bu sorunun cevab o kadar kolaylat ki, artk izahamuhtaolmaktankmhalde. Bu anlalmaz bir durum deil, nk Trkiye Cumhuriyeti iin hi kimse iyimser dnemez noktada. Nitekim son gelimelerden yansyan, aslgereinoksnrlbirksm.PKK'yimuhatapalmayanheryolsonuna gelmi durumda. Kemalist politika bitii yaamakta. Trk egemenleri arasndakikliklemevekavgabundandr.Laflapeynirgemisiyrmedive birdahadenizealamazbirekildekarayaoturdu. Herkes gerekleri grd. PKK gcnn zme yettiine inanmak zorunda kald. Krdistan sorununda kendine gre yol tutan btn gler gzergahlarn deitirdiler. Yolunu deitirmeyen tek g durumundaki PKK, sorunun merkezi durumunda ve dier btn yollar oraya uzanmak zorunda. Bunebirmucizevenedebirsrprizdir.Kitaptayeralanrportajlarda buynlsorulansorularcevabntambuluyor. Savanistersiyasi,isterseaskeriolsunadmadmsonucadorugittii bir aamada deer kazanan, yararlanlmas gereken bu nemli esere gerekiyaklapdorusonukarankiivegler,Krdistansorununa veonunmuhataplarnabakalarndasalamperspektifleresahipolurlar. Weann Serxwebn Haziran 1994

Birinci basn toplants

TEK YANLI ATEKESLE TC'YE BR ANS TANIYORUZ


Kap ambirate e ingereki iakr. s l k s t t Orta adagibisorunarvar r.Ana a al d l d y s dzey entutammev utbuokkar d l c oldu u uzveger ekenhalka   a m t l rmz zararverengnkat aa akadar l m l r hep i egr eyola  ama anken sn m l rn d di i itektarafsilah zan r a  ninti mz l s l d m mz har andahaktola a  bili or u uz. d c n y s n

Aslnda bizim muhatap olup olmayacamz deil, Trkiye'de muhatap bulamama gibi bir sorun vardr.
8

Deer i basn men up a ; nce ho gel i iz diyo um. ok l s l r dn r nemibirdne iyaar en,Mam elal'indedeeritav i ee i i l m k C l sy l rn gznnegeti e ek,bylebirbasntopan dzene e iduy u r r l ts l m y d u uzsorumuukgere iuygunbul uk. m l l d Ger ek en gn  n en kar a k sorun a n an biri i, Krt t m z m l r d s Trkhalka  nsoru u ur.Busoru aakkgetir e iboy u u l rn n d n l m y n m zun borcu ola ak gr o uz. Orta o u halka  n kade in e Trk r y r d l rn r d veKrthalka ennemiikiulusur.Bir oktari i,siya inedener l r l t h s l den tr byk bir at a ve kar a a duru u yaa  or. PKK, m g m ny ger ek en ulu al var    duyur a ve zgr e e yolun a Krt t s ln m l m d hal  n mca ee i e uzun sre ir nck etme e al  or. Biz kn d l sn d l y y soruna id etehalet e iiste ez ik.Fakatmev uthk ete i l r d l l m y m d c m l r deaanveolduk atari inedene ededaya anbirinkarpolii a h l r n tk s Trkiye'de sz konu u ur. Bu, zel ik e cum u i et dne in e s d l l h ry m d dahadayouna a akgn  ekadargel iir.Kemaistpolii a l r m z m t l tk laryal zulu alsorun adeil,demok a isoru un adagn z e n s d r s n d m d tambirkiliten e eyolambulun aka r.VeenazKrthalk l m y m t d kadar, Trk hal  a da zarar veren bir aa a a gelip dayan r. kn m y m t
9

Vekklzmken i i idayat aka r. dsn m t d 15  ustos'ta ba at   z yeni at m dne i veya dier bir A l tm l m anla y a Krt isya , Krt dire i i bu 9. yln a, yani 1993 yl m l n n d baha n a nem i bir aa a a gelip dayan  r. Bahar dne i, r d l m y m t m ayn zaman a tek ar scak bir at a n geli e tehi e i in ok d r m n m lk sn yakn his e il i i dne in de baan   olu or. Ayr eten New s d d m l gc y y t roz,bir agnsonrakuta a ak.GerekTr i e,gerek eKr isan k l n c ky s d t hal  ngze ibug eev il iir.Bar lkuta a adairzlem kn l r n r m t l m y le i ibelirt eke irer.Bizedeolduk akap ambiryke imvar. rn m t d l s l l n Songner ebasnbiziilgi inolduk amer e i ealmrvehatta l d n k zn t btn gz e in bizim ze i i e ev il i i i rahat k a sy e ek l r rmz r dn l l l m mm n r. k d Youn gr e talep e i iz e kar kar  a gel ik. p e iz m l rn l y d h s sorua   dine e e iz.Gele ek elbazyaka ma mvar.Onla l rnz l y c n s l l r r bura atek ara akiste i o um.Sorua  zdahaaka  ola i d r l m my r l rn l yc blir. Ger ek en siz er bura a geti i ir en nem i bir feda ar k a t l y rl k l k l t bulun uk. Mam  elal'i de bura a kadar getir ek hayli zor oldu. d C y m nemibirfr atr,bizsorua   beke e e iz. l s t l rnz l y c Newroz iin atekes deklarasyonunuz oldu mu? Abdullah calan: Bu konu a geliir i i iz bir kara  bura a d t dm r d aka a ii im.zelikehk etev ee in eyay na anbir l y blr l l m r l r d g l trl grvar;PKK,New ozgse ie i isilahser il a adn e r t rl rn l h d n t r biirdiye.Batabelire imkibylebiriddiageer iz ir.Biz,ordu l t y s d birike ize i i egel e ik eveokzorunubirmerusavun a l l r rmz m d l m duru u a d e ik e, 20  art'tan 15  isan'a kadar ate etme e m n m d M N y ce iz, her an i bir sal   a bulun a a a z. ster gse ier sra h g drd m y c t rl sn aolsun,isterbusredahiin eolsun,geli e eksal  arkesin d l d c drl likebiz enkay akan a a akr. l d n l m y c t By e ik e ulus a a a , Tr i e ve Kr is an kamu  u un bir l l l l r r s ky d t oy n bar a imkan sunul a  bii in e i dile i e de kar  k ver e e m s m d k n l m y al  o uz.Olasbirsiya izmyolu aken i i ihazrtutu u y r s n dmz t mu ubelirt ekisti o uz.Ayr etenTr i eyet iie i indebek z m y r y t ky kll rn lenieriin eoldu u uduyu o uz.Yenidurumdeeren ir ee i tl d n y r l d m l rne ihti a duy uk a   san o uz. Ona da imkan hazr a ak iin y d l rn y r l m bylebirsrevebylebirkararbizceyerin e ir.Byeikekamu d d l l l 10

o u unbiz enbekenie i iyeri egetir iolu o uz. y n d l tl rn n m y r Sayn calan, Sayn Talabani'nin mektubu Trkiye kamuoyuna yansdnda, sizin noktada eskiden farkl dndnz duyuldu. Birincisi, artsz atekes; ikincisi, Trkiye'den ayrlmak istemediiniz ve sonuncu olarak Misak- Milli snrlar iinde bu iin zlecei sylendi. Ben, buna dayanarak unu sormak istiyorum: imdi sizin atekes diye bahsettiiniz olay 20 Mart'tan 15 Nisan'a kadar olan sre midir? Abdullah calan: Bunun nemi ura a r: Dedi im gibi bu, d d yenibirdeeren ir evebiriyiniyetgse i iola akanla l a l d m t rs r m ldr.Ken i i itektarafola aktmyesilah zan r a  nakla dmz l r l s l d m mz bilegele e e ekbirhususoldu u uokiyibili or u uz.Kap am m y c n y s n s l bir ate e in gerek i i ak r. Orta a da gibi sorun ar var r. k s t t d l d Ana a aldzey entutammev utbuokkaroldu u uzveger y s d l c m ek en halk a   a zarar veren gn k at a a a kadar hep i e t l rmz l m l r sn gr e yol a   ama an ken i i i tek taraf  silah z an r a m l rn d dmz l s l d m m ninti ar andahaktola a  bili or u uz.Buokakbir z h d c n y s n hususur. Bura a mhim olan, siya i yne i ne kar a a Trk t d s t m m y hk e i var m, yok mu? Kan dur ur ak isti or mu, iste i or m t d m y my mu?Krthal  abazyasalgven eerver ekisti ormu,iste i kn c l m y myormu?Demok aikyolua ormu,am ormu?Bukonu adaha r t y y d da ak sy e e im; ulu al var     kabul edi or mu, etmi or l y l s lmz y y mu?Snrdaolsa,zgrgeli e efr atvere ekmi,ver e e ek l m y s c m y c mi?Eit e,kar e evebar lyoldailere e i eimkanvere ek d l m mz c mi,ver e e ekmi?Ksa a,demok aiktarz,siya itarzesasala m y c c r t s cakm,alma a akm?Eerbusorua abellicevaparverie ek e, y c l r l l c s biz ate e i sonu a kadar da sr  e i i iz, biz en her an i bir k s n d r blr d h g sorun kay ak an az. id et kendi ba a zm e i i bir ara n l m d n l yc deil ir.Belirti imbusoruardahiin eoknemisiya isoruna d t l l d l s l ra zm iste il i i i sy  o um. Bu siya i yn e e biz her n dn l y r s t m zaman in en daha ok haz z. Zaten siz er e bu gr e i de, k d r l l m y bunubtndnyakamu  u a,Tr i eveKr isanhal  aak oy n ky d t kn la akiinyap aka m. m m t y Evet,anla l m?Birikiindeunusye e im:Biz,Trki d l l y y ye'denhemenayramdiyebiryaka miin edeiiz.Bukonu l l l d l 11

dager ek i iz.Bunudabasitbirtakikyaka mola akanla a ak y t l r m m gere ir.Bir oknedene ivar r;ikihal ntari i,siya i,eko o ik k l r d k h s n m duru u uanla anar,par aan a nolma a a  bilirer.Etle-tr m n y l l m n y c n l nakgibiiiege ier.Ben,bir okrporaj avur ua m;ili i m l t d g l d kle inyeni endzenen e i iisti o uz.Binylkkr  molmu r d l m sn y r l d ili ier,eli iervar.zgr eveeit eyeni endzene e,bizim kl kl c d l m temelanla   z r.kidebirbiziayrk diyeilanetmek,tam ym d l ter i e ayr k    krk e en bir tutum olu or. Mev ut ili i sn l l l y y c k dze i,hemKrthal  n,hemTrkhal  nkan ,mal muaz n kn kn n n zam kay et i i or, zayf d  or. Kesin ik e Trk ulu u un da b try r y l l s n ka  a olan bir ili i dze i oldu u inan n a deiim. Bu, Krt rn k n c d l hal  dayarlhaldetutu or.Bunuger ekenamakisti o uz. kn y t y r li ie inyeni endzenen e i indahazgrveeittemel eola kl r d l m sn d bi e e i e inan  z derin ir. Buna da biz ok haz z, ama l c n cm d r Trkiye'nin mev ut ana a al-yasal dze i kapa  r. Eer bir c y s n ld reformardne in enbah e ie ek e,itebuili ie idzene e l m d s dl c s kl r l m nintamzama  r,diyo uz.Yaka marbutemel eolma r.Ana nd r l l d ld ya aldzene e enbah e ii or.Biz,budzene eer eKrte in s l m d s dly l m l d l r deyeralma  nne i ivur uu o uz. sn mn g l y r San o um yete in e soru u a yant veril i. n  husus y r r c n z d c neydi?Veyasoru u ayete in ecevapveril imi? n z r c d Evet. Ben yle anlayabilir miyim? Siz nce 20 Mart'tan 15 Nisan'a kadar atekes yapacaksnz, size saldrlmazsa herhangi bir ekilde mukabelede bulunmayacaksnz, karlk vermeyeceksiniz... Abdullah calan: Evet... Bu sredeki gelimelere bakarak bu atekesi daha uzun sreli srdrebiliriz, diyorsunuz. Abdullah calan: ylebirniyei izvar. tm Peki bu atekesin devam etmesiyle bu srede somut olarak ne yaplmas gerekiyor? Abdullah calan: ok ak soru ar sun um. Yani bt y e l d n l kar taraf an yet i i sorum u bir yak a m iste i i or. Da gibi t kl l l nly sorun ar var, diyo um. Bu sorun a n z  iin muha a  z l r l r m t bm kim ir? Cum ur a a  sevi e in e mi yak a m gs e i e ek? d h b k n y s d l t rl c
12

Hk et sevi e in e mi yaka m gse ie ek? Ordu sevi e in e m y s d l t rl c y s d mi yak a m gs e i e ek? Ak a  BR MUHATAP ARIYOl t rl c s RUM. Bu teklifinize karlk bu zaman sresi iinde cumhurbakan ve hkmet olarak her kim ise gelecek tepkide, sizi Abdullah calan' muhatap alarak yapmasn m bekliyorsunuz? Hangi mekanizma ile olacak? Yoksa Trkiye'deki Krt milletvekilleriyle mi olacak? Hangi kurumu bu taleplerinize ilikin bir muhatap olarak kabul edeceksiniz? Yani byle bir koulunuz var m? Yani byle bir grmede, ille de PKK muhatap alnacak diye... Abdullah calan: MamCelaliindevekilmidir,deilmidir diyebirtar ayapl .YineHEPvekilmidir,deilmidirdiye t m d tar aarolu or.imdibukonu adabasitdn e egerekyok. t m l y d m y Buiinbirmuhaa biziz,diertara daTr i e umhuriyeti'dir. t b f ky C Kendidzeye i ibelirerer.Benbura adaayrmyap akiste i l rn l l d m myo um.Muhaa  zcum ur a an m,hk etmi,genel ur r t bm h b k l m k maymolur?Buonla nsoru u ur.Amabenkenditara  ziin r n d fm sy o um; biz buna muhaa z ve bu sre i baat a a haz z. l y r t b c l m y r Eer daha uygun ara gere i or a, bu iler byle daha uygun bir ky s ara a iler e i e i ir deni i or a, bunda da anla ak zor deil ir. l l tl bl ly s m d Mhim olan iin ilke i ir. lke i kabul eder ek, arac sa a ak a sd y s l m t zorukek e iz.Mhimolanbura abir i i i etakikyappboa l m y d brmz t kar akdeil,soru unzneine il ekir. m n b m t Bunda Suriye'nin bir rol oldu mu? Abdullah calan: Hi ir rol olma . Suri e im i e kadar b d y dy bizeneolumu,neolum uzhi ireysye e iir. uriye'deak l s b l m m t S her an ibiryolyok. h g Daha nce benimle yaptnz bir grmede, bamsz bir Krdistan istiyordunuz. imdi ise Trkiye'nin birlii dahilinde bir Krdistan'dan bahsediyorsunuz. Abdullah calan: Bana gre araa n a eli i yokur. Bam l r d k t szk ska da vur ua  m gibi bizim bir sz  n syen e l g l d c l m sin entutambirhal neko o ik,sos al,siya al,ulu aldzey e d l k n m y s s d ken i i zgr e ifade etme e kadar uza an bir sre i kap ar. Dar dn c y n c s birayrk k,darbirmili et iikdahafazlabam ayolaar. l l ly l ll
13

Fede as o a ula  bir Kr is an bam z  a olduk a kap am r y n m d t s l s l cevapar vere iir. Birik halin e olmak, bam z a ayk  deil l bl l d s l r dir.Gn z ebtnulUsa ntemelsoru u,okmili et isnr m d l r n ly lardahiin ehap ol akdeil,bam zkkara  saa aalan l d s m s l l rn l m birike egide e ekir. l l r m m t Dola  y a bizim Tr i e hal y a ara z a var olan snr ar ys l ky k l m d l dahiin e,Krthal  neitvezgr  edayabirbirikara  l d kn l n l l y zbam z aayk  rbii in eyoruman a a r. m s l rd m d l m m ld Irak'taki Krtlerin federe develetini olumlu gryor musunuz? Abdullah calan: Gney rdistan'dakifede as ona aaba K r y l m s bize gre olum u deil ir. Oto o i anla    dar bulu o uz. l d n m yn y r Irak'nbtn n enkop a bir rdistan'fazlager ek ibul l d m m K ma z.Fakatiin eolduk agenibirdemok a iuygua a akArap y d r s l y r vedieraznkaradaeiti evezgr edayabirfede as on l l l l l l r y la abizceanlam r,tari ibiradm r.Bura anemiolan,Krt m ld h d d l hal  n da ken i i i siya i ve aske i gven e e tam ala il e i, kn dsn s r c y b m s bunun iin kuv et sahi i olma  r. ra e i dn a ge i e ok v b sd d s d m t kar  a   imha a a maruz kal a a ak sa am bir dzen e e i l t l r m y r l l m y Irak'tabaa a iir. r bl Sayn calan, tekrar Trkiye'ye dnersek; tm silahl gruplarnza tam hakim misiniz? Baz sylentiler vardr. Abdullah calan: Gn k ola ak irti at a m var r. Mut ak l r b l r d l anlam ahepsitali ata ngereke i iyeri egeti irer.Bah e il i i d m l r l rn n r l s d d gibi KK'debirayrk,kopmaszkonu udeil ir.Bunarsan as P l s d l s yonhaberer ir.rne inCemil ayk'nmuhae etedipbykbir l d B l f grupaayrl  n anbah e ii or.CemilBaykimdiyan z a r. l d d s dly m d d Omu i ik kay a  var, ame i at oldu. Bir a yl nce belki baz rl m s ly k ayr k ar vard, ama bu ayr k ar ger ek en par i i e daya  an l l l l t tmz tl pro o as onar . Gn z e PKK, her saha a ege en ir, stn v k y l d m d d m d biremir-komuazin i ivar rvebtn KK'liler,pari i inkarar t cr d P tmz la  auyarar.Hattakarara al  ebaar. rn l l r m n ll Geen ylki Newroz'dan bahsettiniz. Silahlarn susturulmasna ilikin bu ylki Newroz'u bir koul olarak gryorsunuz. Yani siz Mart ve Nisan aylar arasndaki bu yirmibe gnlk sreyi
14

sy l yor su nuz. imdi bu tavr, pra tik te neler dir? Mese la, Trkiye'nin krsal blgelerinde devam etmekte olan birtakm gvenlik operasyonlar var. Yani bu operasyonlara son verilmesi bu atekesin bir koulu mudur, yoksa bu atekes her halkarda 25 gn devam edecek mi? Abdullah calan: Biz bura a her an i bir art ileri sr  o uz. d h g m y r Fakat ope as onar bizi imhaya yz yze bra r a, savun a yapa a r y l l k s m c z.Bunundn abirhare etebulun a a kase i o um. d k t m m y t dy r Sayn Bakan, ben iki soru sormak istiyorum: Birincisi, eer bu 25 gnlk sre ierisinde bir umut grlmeyecekse ki inal lah yle olma ya cak mca de le nasl, ne ekil de, nere de devam edecek? kincisi, ikinizi bir arada grmek ok gzeldir Kuzey ve Gney'deki Krtlerin gelecei ne olacak, nasl bir ekil alacak? Abdullah calan: Ger ek en bu sre, bir iyi niyet sre i ir. t sd Dik atediir eartfilanyokur.Tekartbiziimhaetme eynel k l s t y me ekir.VezelikeMamCelaldasye ivesan o umTr i e m t l l l d y r ky bas  da epey ile i, her es bar l zm iin bir adm isti n m k yor.Bunasay olmakiinbubeliril iir.zelike ewroz'da gl t m t l l N ate e ibazpro o as ona nnnege ekiin,kesinikebaha k s v k y l r m l l never e ekiind  o uz.Birdeeerhk einsoru usiya m m n y r m t n sidzey eelealmaniyeivarsa,onadabirfr atsun akiinbelir d t s m ti o uz. y r Eerbtnbunarboakar a,hemenbelire imki,benbuie l s t y ba ar en, ne be kuru param vard, ne de bir tek fie im vard, l k ama bun a a ra en sava  bura a kadar geti e il ik. Ve hemen l r m y r b d belir e im, ok zor an  m bir sava r. Bura a Sayn Yal n t y l d t d Kk oca'nnbirdeeren ir e i ianmakisti o um: PO'nun H l d m sn y r A sava kar  n a i tav n an ben neyi gr m? diye ek yle s d k r d d r devamedi or:Benilk aYunankah a ana n a itavrgr m. y r m l r d k d Sava a ok kar olduk a  halde sava a zor a an kah a an ar... l r l n r m l Ger ek en yle ir. Sava a ok kar oldu u uz halde, mut ak t d m l anlam azora  o uz.Tek arunusye e im;budn a asava d l ny r r l y y y d tanenokeki enkiikim irdeniir e,ken imoldu u usye e n d l s d n l y bii im. Halen de yle ir. Elime de belki sem oik gele iir tek lr d b l bl
15

bir silah alm dei im. Tek bir eyle im yok. Ama Krt hal  n l m kn var  gn  akar azorunuu uorta ak n an,insan ln n m l l y t d l n vaz e il ez bir gere i ola ak benim tara m an anla l  n g m r f d d dansava dabudze egetir ekzorun akal mdiyo um. y m d d r Tek arsy o um;hemenbra ambusava !Veokmte a i r l y r k l v z bazsoruarsor um;hal   nvar  saa akvezgrgeli l d kmz ln l m meyolu akoy akiinmuhaaparbir i i ibul adiyo um. n m t l brn m l r Mese e, benim e gr p gr e ek deil ir. Ben ara an da l l m m d d ka m. Bu halka ken i i demok a ik ifade etme hakk tann n, r dn r t s kenditem il ie i izgr eorta akar n,naslisti or asoru u s cl rn c y s y s n nu yle halet in, benim asla sava  dayat a diye bir der im yok. l s m d Benimiiniken e irvebenideiken e enkurar olur u uz. c d c d t m s n Ama eski i gibi yok u uz, gelip tes im ola ak  z deni ir e, s s n l c sn l s bu noka a ger eken ken i i koru a gere i i d  m. Tesi t d t dm m n n r lmi eehiyaa nolma   d  o um.Mev utTrkadae y t m dn n y r c l ti denii or. Bu adaet, dara a n an baka bir ey getir e iir. ly l c d m m t yle d  o um. Yok sayma poli i a  a kar ken i i i n y r tk sn dmz savun a a devam ede e iz. Bizim Trk dev e i i, Trk ulu u u m y c l tn s n imhaetmekdiyebirsoru u uzyok.Tamtersi,snrdaolsaulu al n m l s var     koru a ve geli ir e hakk tann n diyo uz. Benim lmz m t m s r bura aar  mbirnoktavar:Terrnedir?Kimkimekarnasl d d uygu u or? Bunun bu kadar ters z edil e i, beni kendi adma l y y m s deil,ger ekenulusa a a kamu  uadnautan   or,fkeen i t l r r s oy dry l dri or.Eski igibiKrdyoksaya z,buseferdeisya bas  z, y s r n trr geri kalana  da idam ede iz derer e, diren e i devam etti i iz. l r r l s m y rr Bu konu a da hazrka n bu yl, hi ir seneye kyasan a a ak d l l r b l l m y c bir biim e ileri dzey e oldu u u belire im. Gerila kuv ete i; d d n t y l v l r Ar  a'nda, Mu, Erzu um yay a a n a, Der im da a n a, D r l l r d s l r d Toroslar'da,  ardin'de, Botan da a n a, yine Diyar a r, Bit is M l r d b k l daa n asaya yaka konbinciva n aslen idurum a r. l r d l r l r d m d d Bu sene hzla elli bine de tr a a i ir. Eer hk e in kara , m n bl m t r kesinsavaise,bendekesinbelire imki,gerilailkdefabuelli t y l binciva  atr a rveokkal birsava ger ekei e iir. rn m n c l tr bl Yine ser il an ar  rdistan'da ve  rkiye'de yay n a r. Yine h d l K T g l Trkiye'dedegerilasava yay na r.Amatek arbelire im, l g l trl r t y
16

bubizimter i i izdeil ir.Israratesi i etveimhadayar chm d l lmy tl sa,btnsiya iynemerbirtara aitiir e,bar aimkanveril ez s t l f l s m sebunarolur. l Gneyileili ie egelin e;14ylboyun abizbuili ie eMam kl r c c kl r Celal'le ba a k. Bugn gr   z gibi tek ar ileri bir dzey e l d d n r d gr ee i izoldu.Bir i i i eolduk amuhaoldu u u aina m l rm brmz t m z n o uz.Herey ennceMam elal'inken i ibuili ie ebyk y r d C ds kl r zengser iir.Bizbunagere enkar  ver i iz.na  o um t m t k l m ny r ki bun an sonra bir daha ykl a a a  a bu ili i er kar e e d m m c sn kl d srer.KuzeyKr isanhalkda,Gneyhal yabun ansonradaha d t k l d kal ili iergelii e ek,zelikeonunimha  ayneikteh ite c kl tr r l l sn l d l re, bas a a kar dura ak ve onu koru a a gc yete ekir. Yani kl r c m y c t Gney halk tec it edil i i, yal z , ama imdi yle deil ir. r m t n d d Sonu a kadar onun var    koru a a ve zgr e ir e e ili in n ln m y l t m y k eli iz en gele i yapa a z. Bunun iin belirt i im gibi ben en m d n c t d dahafazlaMamCelalal r.MamCelaltamama n. m t l s Celal Talabani: Gr   zgibiuandabarvebtnsorun d n la a poli ik zm iin bir i i i e ok yak z. Sayn  calan'n r t brmz n belirti igibiokuzunsrenbirili i izvar.Bununkandkl e t km m si e son ver ek ve  rkiye'deki kar e er ara n a i sava  sona n m T d l s d k erdir ek iin tari i bir fr at oldu u a ina  o uz. Irak m h s n n y r Krdistan'nda biz, Trk insa y a kar e oldu u u a ina  o uz n l d m z ny r ve o insan a n her an i bir ekil e zarar gr e e i i isti o uz. l r h g d m m sn y r Sayn calan'ndabelirti igibibarveTr i eileyenibirkar t ky de ik yara l a  ama  olan bu ans ka l a a  r. Bunun l t m s l r m m ld nce  rkiye'de ve daha sonra da  rtadou'da bar, dzen ve T O demok a i i geti e e i e ina  o um. Ve bu a  n, bl e e r sy r c n ny r rn g d Trkiye'yisevenher estara n an rkiye'nindemok aikvebirik k f d T r t l ie i in e olma  iin kabul gr e e i e ina  o um. Bil i i iz rs d s l c n ny r dn gibiIrak rdistan'ndakihalkokekti,top e nimhadahilbir K y k okbas yakarkar  akald.unusye ekenmutu um;ili k l y l m t l y ki iz devam edi or ve bizi bug e getir i. Bunun  rtadou'da m y n d O yaa anher e inkara do ulu un aolma  dili o um.Sade y k s l r r t s d sn y r ce Krt halk iin deil, Trk halk ve dier halk ar iin, onla n l r kara iinolanbirbirike ir. l r l t d
17

Siz, Trk hkmetine gnderdiiniz bu mesajn, arnn sonucundan ne bekliyorsunuz? 15 Nisan'a kadar size Trk kamuoyundan gizlenmi diplomatik ilikiler, kiiler mi oluacak, yoksa Trk hkmetinin Trk kamuoyuna sunduu gibi hayr biz PKK'yi kabul etmiyoruz, bizim muhatabmz deildir derken bu arada bu baka ilikileri sizinle, kamuoyundan gizli olarak yrtecek midir? Yani sizinle bu bar ya da bu ary nasl yarglayacaktr? Yani siz kiisel olarak ne bekliyorsunuz? En azndan umutlu musunuz? Kiisel olarak yant istiyorum, yani PKK adna deil, siz Abdullah calan adna soruyorum. kinci sorumu da soraym; sivil giyinmisiniz, sivil mcadeleye balyorsunuz; takm, kravat filan... Hizbullah'la PKK Trkiye ierisinde anlat diye arkadalar dergiye kapak yapt. Byle bir ey var m? Hizbullah'la PKK Trkiye'de, Amed'de, Batman'da, Botan'da anlat diye. Ama birinci sorum daha nemli. Abdullah calan: Birin isorumunemi? c l Benim iin birinci soru nemli. Siz Abdullah calan olarak bu ardan ne bekliyorsunuz? Bir de bizden her eyin gizlendiine inanyorum Trkiye'de. Yani Cengiz andar gibi olursanz her eyi reniyorsunuz ama, bizim gibi adam olursanz renemiyorsunuz. Ben bir Trk olarak ve sizin oradaki mcadelenize ok zlen, yani Krt ve Trk halknn savana ok zlen bir insan olarak da renmek hakkmdr, diyorum. Abdullah calan: Neyingizen i i isan or u uz? l dn y s n Yani Trk hkmeti, Trk kamuoyuna yle sylyor: Biz PKK'yi muhatap almyoruz. Acaba almyoruz derken, Trk halkna durum byle yansrken, bizim bilemediimiz birtakm diplomatik manevralarla sizinle illegal grmeler oluyor mu? Abdullah calan: Btn sami i e im e sy e e im, orta a my t l l y y d gizlikapakgr eeryokur.Hk ei i inkendihal  akar l m l t m tnz kn bira m manev aar iin e olup olma   konu un a da, anla   t k r l d d s d dnzanlam abireysye ekduru un aolma akabera er,baz d l m m d m l b ger ek e in dar poli ik ama  korun ak isten i i ak. rne in, l r t l m d Demirel'inbun anikignnce itavrola akbirazdahabeke e d k r l y yim,buaka aarnaslola akr,onagretavrbelire izdeme i l m l c t l r s
18

var r.kin ignbununtamtersibirtavroluu.Yine zal'ntele d c t viz on a ikonu a  banailetier,soru adahaciddiyaka m y d k m sn tl n l l bir konu ay  dedi er. imdi ben belir e im, ne de olsa ikisi m d l t y ara n abireli ivar,onadabenbirkat  abulu a mdiyebir s d k kd n y soru umyok.Kibanagredezalbusava  narsorumuu u n m l l nu st e en kii e in ban a geli or. Deni e i ir ki bunun iin l n l r d y l bl haya  da orta a koy u ve btn gcye de al r. imdi tn y m l m t zmkonu un adadahaarkbazgrerbeliri or. s d l l l ty Bunun tak ik e ili i i nedir veya baz ev e e in dayat a t l ks r l r m s mdr? Bunu da sy e e i e ek durum a dei im. Benim btn l y bl c d l temen i etti im, ger ek en ina a ak byle bir yak a m iin e n t n r l d midir, deil midir? nk ben bunu nce, baz gr e er e de m l d belirt im.  zal'n geli e e i byle ele alma a cesa e i, gc var t m l r y r t mdr,yokmudur?Bukonu ager ekenile i eyneikbazadm d t ry l laratmakisti ormu,iste i ormu?Eminolsay m,kar m atam y my d d siya ibirmuhaapola akdeeren i ir;buy unzmiinilere s t r l dr r l yeimder im.Benimbunacesa eimde,gcmdevar.Amakar l d r t tarafiinaynduru usye e i o um. m l y my r Demirel'egelin e,sondere eeli iioldu u ubelirt ei imve c c kl n m ly kendizgrira e iyekonuu u udasan  o um.Bukadaruzun d s l t n my r yl otuz yla yakn bir poli i a mer e in e yer ala ak n, tk k z d c s Trkiye'dekipoliikkesi inenndegelene in enbiri iola ak n, t m l r d s c s amasoru aili indiedoku urtekbirszsye e e ek in.Ba n k n l m y c s ba an ola a  zaman, Krt kimi i i tan o uz dedi. Bir ba a k c ln y r b kan bu sz sye i in e, arka   bir-iki cmeye daha getir ez l d d sn l l m mi? Maa e ef getir e i.Bunun yeri e 20  ralk'tan ba a  ki l s m d n A l d ba a an olduk an 20 gn son a r gn  e kadar zal dne b k t r d m z miy e kyas an a a ak bir biim e youn bir bom ar  an ve l l m y c d b dm ayr et en  rnak'ta grl   gibi bir a kat i m pro o as o u y t d k la v k y n denen i. d imdibunardabiz at emirel'iniste iyeolu ormu,olmu or l z D l y y mubile i o um.Bur ak,banagretambirpro o as on,nk my r n v k y bizim  rnak'a bir sal    n olma a a   bili or um. Eer drmz y c n y d insanaryeralt age e iolsay ,biniakninsanle eki.Bu l n m m d c t emrikimverdi?Buaak a .EerTrkhal n anbireygiz m d k d 19

len i e, bu nok a a giz en i ir diyo um. Orta a baz emir er m s t d l m t r d l verii orvebuemire ekimsesahipk  or.Demi el,Krtkim ly l r my r li idiyor,erte ignhi ireysye e i or.Budei ikikerniye s b l y my l l byleolu or? y Dierbazev eerdahavar r;ordu ungr  nneoldu u u r l d n n n bile i o uz.MilliGvenik onseyi'ndenbah e iir.Bukuru un my r l K s dl m duru unedir? rkiye'deoktar  or.Ger ekhk etirdeni m T tly m t li or.Meci inokyet i izoldu u,yinehk eindehake ayle y ls ks m t z oldu u sy e i or. Btn bun ar spe  as on konu u ur. Ama l ny l k l y s d Trkiye'de siya al ikti a n bir ok g z  n yann a, par a s d r s l n d lan  n an da bah e e ii iz. Sizin, bura a Trk hal n an bir m l d s d blr d k d eygize i ormu,gizen i ormusoru uz anziya e,buokg l ny l my n d d sz vepar aan  gznnegetir e izgereki i ibelir l l m l m n tn te i i im. Hi i i i kendi ba a bir ilke e daya  poli i a  ileri blr brs n y l tk y sre i or. Izd ap, zm z k bura a. ok temen i edi o um; my r s l d n y r Tr i edebirpoliikmer ezolsada,itebizimbugnorta akoy ky t k y du u uzgibiokaktar aa veyabazilkee isye e il e, m t m l r l r l y b s bizedetesi i etveimhadn abiryolner ey i.Bylebir lmy d s d ey yok. Kimse cesa eti tek bir sz sye e i or. Kimin kim en r l l y my d korku uakan a r.Kont ge ilaze i eokkonu uu or.Bu t l m ld r r l rn l y kuru unvar nedir?NATOlkee in egla io, rkiye'dekont m l l r d d T rge il a, bu kadar faili me ul cina et! Bu konu a hi mi bir ey r l h y d syen e e ek? l m y c Evet,  izbullah'a gele e im. Orta a cina et er var. Bir nolu H c d y l sorum u u hk et midir, o zaman sahip k n. Bu soru a  sor l s m s l r makaveceva  almakahak  zvar.Krtsoru u aili inbir t bn t km n n k deeren ir emiyap or,yap budeeren ir e esahipk n. l d m y t l d m y s imdi otuz ylk polii a  ola ak n, var m, yok mu soru u a l tk c c s s n otuzylboyun abircevapver e e ek in!Trkhal  aenbyk c m y c s kn say  zkKrthal  aolan andahafazlabura a r.Benbura gs l kn d d d da Trk hal  a bir ey er sy e ek isti o um:Bun ar ger ek en kn l l m y r l t tem il ie i iz mi? Eer tem il ie i iz e, yren bu sava n ne s cl rn s cl rn s t l kadar iin e i iz, ne kadar onay  or u uz? Ben Krt halk iin d sn ly s n baztaleper enbah etimveyabukonu akendiprai i i eili in l d s t d tmz k baz deeren ir eer yapm. Trk halk, bizi imha etmek isti or l d m l t y
20

mu?Krte itopaninkaredi ormu?rne in,Krthal  asnr l r t y kn l bir radyo-tele iz on a mera   ifade etme zgr    tan ak v y l mn l n m isti ormu?imdihembinyl rbirikvebtnkiin ekar e y d l l d d e ya o uz diye ek i iz, hem de  rkiye'de dn  emirel'in y r c sn T D ken i isye i;drtbintaneradyovarKrte intekbirrad o u ds l d l r y s olma a ak! Byle kar e ik olur mu? te sizin bu konu a hi ir y c d l d b cevap ver e e gc z yok, diyo um. Ulus a a a  alana yne ik m y n r l r r s l bukadartele iz on,radyoyay yap or u uzTrkicum u i et v y n y s n h ry le e de baa , ama Krt hal  a yneik ise ufak bir tele iz on r l d kn l v y yay bileyapl  or?EerKrthalkkar e e,eerbirdekimi n my d s li tan  or a, bu soru u sor aka hak  z var. Trk halk buna ny s y m t km ne diyor? Trk hal  n vic a  varsa, Trk halk kar e ik en kn d n d l t yanay a,Trkhalkbirhal nken i ibirazzgr eifadeetme i i s k dn c sn isti or abra amayrdevetolma ,bylemte a ibirekil e y s k l l y v z d ken i iifadeetmehak  akavu a  isti or a,kendiynei ie dn kn m sn y s tcl ri ebirazciddiolundiye ii ormu?Aslmuakk,aslsay  n bly l l gsz k diye i e e i iz durum bura a sz konu u.  rkiye'de l bl c m d s T demok a iyok, rkiye'dehalkasaygyok.Evetsade eKrthal  r s T c kna deil, Trk hal  a da sayg yok. Doru poli i a yapl  or. kn tk my Otuz yl r Trk hal  a yne ik her an i bir poli ik geli e sz d kn l h g t m konu udeil.Ben,zd a nbura aoldu u usy o um.Bile i s r b d n l y r myo um,yete in eanla  ormu? r r c ly Ulus a a a  kamu  u a n an ise unu sy e e i i im: TC'ye l r r s oy s d l y blr bas ararta akr.Benimdeedin i i izizle im,Tr i ehk e kl c t dm n ky m ti ebirzamantan aduru uvar r.Busre intabiikesinbil i n m m d n myo umamaedin i i izizle ime egresonaerdi ibii in e ir. r dm n l r m d d Ciddiola akTC'yisiya iz ezora avar r.BataABDolmak r s m l m d zere, vrupa'nndaTC'yisiya iz ezora  kan n a mve A s m l d s d y anor al geli e in bununa baan  ola iir diye d  o um. m m n l l ts bl n y r Ve san o um bu geli e youn a a ak r da. Benim Mam y r m l c t Celal'den de edin i im izle im budur; bunun youn bir biim e d n d geli e e i ir. Bunu Bat daya  or diye deil de,  rkiye'nin c d ty T kendi iin e siya i z e ak olma  gere i or. Ak olmaz a, d s m s ky s epeydarala akr.Dipo aiksaha aaley i iz e isreter i e tl c t l m t d hm d k sn ev ie ekir.Bunundanemibirsk a ayolaa a beken e rl c t l m y c l m 21

li ir. Bu konu a kesin verier olma aka birike, bence bu ynl d d l m l l t birgeli eszkonu u ur. m s d Sayn calan, bu muhatap meselesinde Sayn Talabani'nin mektubunda bir unsur var; diyorsunuz ki, Meclisteki Krt milletvekilleri, hatta HEP olmas da art deil, muhatap olabilirler. Bir, ona aklk getirmenizi rica edeceim. Bir de bundan sonraki srete Talabani'nin bir arabuluculuk rol olabilir mi? Celal Talabani: Hayr, PKK var, Trk hk e i var. Sayn m t caanokakkonu u or... l y Sayn calan isterse, yaparm diyor... Abdullah calan: ster HEP, ister Mam Celal bu konu a baz d sre e i ba at  ar r veya baz sre e i halen ya or ar. l r l m l d l r y l HEP'inbukonu a iyaka mgcsnr r.Herey ennceken d k l ld d die iyete in eorga i evetem ildze in edeiler,fakatili ie l r r c nz s y d l kl riyumu at a a,siya iplat or adk e eolumuilevgre iirer m d s f m m d l bl l diye bir gr  z vard. Bu er e e e yr k e i gr e e i, m v d t l r m l r zararbul u o uz.Bukonu azamanzamandagver e eal l m y r d m y  o uz.BudaApoHEP'etali atveri orbii in eyananla y r m y m d l l .Tali atfilandeil i.Bukonu aiste i i izuydu:Bazsiya d m d d dm si plat orm a a ka il in er, bu konu a ken i e i i biraz da aa f l r b s l d dl rn kar ar r, onun iin g vereim. Yani hem demok a i e hiz m l d l r sy metede iirer,hemdeorta birazsiya alyne eal rardiye bl l m s t m tr l dn k.Amatambirara uu uroln enbah e er e iz,bubiraz d b l c d s d s n zor ur.Ken ie idehazrdeil.Nite imbizimdeili ier e e iz d dl r k k v m bunubirazdarbulu or.Bunubelire ii im. y t blr Mam Celal iin de, eer syen i i gibi,  rkiye'deki yet iier l d T kll demin sor u um soru ar er e e in e hazr ar a, byle bir ile i i d l v s d l s tme,bylebirvasa aihti aduyarar a,bizimiinbirengelyok. t y y l s Dahaiyibirkav a  ayolama a n anMam elal'intec  e i r y s s d C r b s de var r. Bizim e uzun bir sre ir ili i halin e ir, daha iyi bir d l d k d d anla orta  geliir e ekat  ola iir.Fakatbukonu ager y mn t m d ks bl d ekenfazlabireybeke e ekgere ir;sade eyeniyne idaha t l m m k c t m youn a r ak a, ne kar ak a rol oyna a i ir. Biz bunda en l t m t m t y bl ufa kbirsakn agr e i i izgibi,yar m olma adaal  z. c c m dm d c y r Sizinsoru uzyete in ecevapan m? n r c l d
22

Tabii, teekkr ederim. Abdullah calan: Yal zbura akkbirnoktadahaekle ei n d m lyim:Gerek rkiye'ninikti ar a iparie iolsun,gerek emuhae T d d k tl r s l fet e i par i e i olsun orta a koy u u uz mev ut er e e e, yani t k tl r y d m c v y soru un demok a ik ve siya al boyut u ele aln a  a yeter i ve n r t s l m sn l hazrdeiler.unubelirt ei im:Muakkvar.Anla l a a l m ly l l m s sn an belir i o um. San o um soru uz a ilin i i ir. Muha e et e d ty r y r n l tld l f t de,ikti ar adaciddibiryet ezikvar r.Kiiola ak,partiprog a d d m l d r r m ola ak, bir de tec  e bak n an denen ier ir; fazla zm r r b m d m l d gc ola i e ek e i e dair ben de umut u dei im.  zal'n bas a bl c l rn l l n yeniolu umdiyeyan  anbirdeeren ir e ivar;birazdailer sy l d m s o nok a a gel i, hatta kin i Cum u i et tar  a a  diye bir t y m c h ry t m l r kav am andabah e ii or.Benbusorua vebusorua nkar  r d s dly l r l r l olanbukav ama bobul u o um;banagredemev utparier r l r m y r c tl ikti ar a olsun, muha e et e olsun sorun a  kav a a gc n d d l f t l r r m n okuza n a rar. rkiye'ningel i inoka nokgeri i ed d d l T d t n sn yorar.Ara an sorunlarkav a akazorukeki orarveyakav l l r m t l y l ra a diye bir derte i yok. Dola  ya fazla umutu deiim. Yani m l r ys l l l sizbenimumutuolupolma am anbah eti iz,okumutuolmak l m d s tn l ister im. Bunun neden e i var. rne in, Akbu ut git i i zaman, d l r l t Mesutbirazlibe al ir,birazdaAlman  r,bireyeryapardedim. r d cd l Maae efdahafazlabombaya r .OgittiDemi elgeldi,bubiraz l s d d r daha libe al ola i ir dedim biraz da bizim kat  z a ba a an r bl km l b k olmuu,oda esut'uarat a .Yaniya ur ankurul a aal t M m d m d t m y r en, dolu a tutul uk. imdi yeni olu um an bah e i i or; eer k y d d s dly yeniolu um,ger e enyeniolu um a... k s Umudunuz ikinci cumhuriyet... Abdul lah ca lan: Evet, ikin i cum u i et tar  a a  var, c h ry t m l r umut u olmak isti o um. kin i cum u i et geli i i ir en tabii l y r c h ry trl k ana a altemel edeelealn a aal  orana a a niineKrt y s d m y ly y s n veTrkeitvezgryerei iir evebutemel ebazyasaldzen l trl s d le e er yap r a, yeni olu um ger ek en ikin i bir cum u i et e m l l s t c h ry l sonua a iir.Vebu,okciddibiradmola iir.BanagredeTr l n bl bl ki e, artk biraz da bu temel e ok kkl, radi al bir dn m e y d k l arsoruna azmgeti e iir. l r r bl
23

Acabazal,bukonu ager ekenbireyeryap akisti ormu, d t l m y ger ekengcvarm?Benhepbuna sy o ummazurgrn, t l r l y r nk ge i i var, btn iyi niyeti yaka mar, sonra ok traik m l l l j bir biim e ac ve ok sert bom ar  an ar a ve zel sava yn d b dm l l teme iye kar k buldu. Eer doru kar k veriir e, biz eli iz l r l l l l s m den gelen kat   suna z. kin i cum u i et tar  a a  a, yeni ky r c h ry t m l rn olu u a, onun ana a al er e e i e siya al bazda mca e e i m y s v sn s d l y aktar ak, demok a ik yn e i kul an ak iin PKK, son dere e m r t t m l m c yara dav a a akkat  abulu a akr,diyo um.Amabukonu a tc r n r kd n c t r d soru un  KK'den deil de,  rkiye'nin mev ut tkan  siya i n P T c m s yap n an kay ak an    sy e e im.  rkiye'de siya i yap s d n l dn l y y T s tkan r,eko o itkan r,demok a igeli i orvebunuben m t n m m t r s my deil,  rkiye'nin btn yazar-izer e i her gn doza  artan bir T l r j biim esy orar. d l y l Biraz da z  bunda gr ek isti o um. Umut biraz budur. m m y r Yaniokkesinbirumutmudur,sade ebunamba n,der e iz, c ls s n deil ama  rkiye'yle bir ik e bu er e e e bir umudu koru ak T l t v d m isti o um. y r Evet ikin i soru uz olan  izbullah' sonu an  a m: imdi, c n H l dr y Hizbullah'nger e i eili insan mksabirdeeren ir eister i n k r l d m sniz. Bana gre Hiz ul ah, tm kap a a a bile nem i oran a ve b l s m s l d emni et e ba an   ola ak sy  o um  rdistan'daki  HP'dir y l l tl r l y r K M veyaKr isana l  HP'dir.Songner ebazdeeren ir d t ll tr m M l d l d me e i Bat an ar k  Hiz ul ah ola n a oku um; emni e in l r m l l b l y d d y t olduk aiinegir i ibirolu umoldu uanla  or.Tah inetmi d ly m tim; bu do u a  or. Ger ek en ok teh i e i bir oyun; yal z r l ny t lk l n 1992'de500'akncina eeyolal .Buvuruana ndager ek y t d l l r tenPKKileili ie iyoktu,hepsisu uzinsanar vehattabyk kl r s l d birks  nsiya ioldu u udasan  o um.ylebirynem ir: mn s n my r t d Hiz ulah,hal n KK'yetabante iletme i,onayaka a duru b l k P k s l m s mun aba anegele e i igser ekiingelii il ibirtakikir. d n c n t m tr m t t Trkiye'de bir dnem er MHP, sola kar bu sin ir e gre i i l d m vn sten i.Benbukonu ahk eebiruya  abulun akisti o um: l d d m t rd m y r Demirel'in ken i i,  rkiye'de uzun sre Tr i e solu a yne ik ds T ky n l
24

MHP'yi bir sin ir e arac ola ak kul an .  HP'nin olu u un a d m r l d M m d mev utbir okhk etebirike,zelike emirel'insorumuu u c m l l t l l D l l var r. Ayn oyunu,  izbullah'ta da gser iir.  izbullah'n daha d H t m t H nce i hk et er dne in e i rgt en e i bu kadar geli i k m l m d k l m s m deil ir, faili me ul cina ete i bu kadar yay n deil ir. Ama d h y l r g d 1992'de bu cina eter  gibi by . Ya hk ein kont on e y l d m t r l d deil ir, ya da hk et gz yum u ur. Ve bu, ar bir duru u d m m t m ifade edi or. nsanar byle kate ie ez. Bu hk ein, bu kati y l l dl m m t lamar an en azn an bir a faili bulup orta a kar a  gere ir i. l d d k y m s k d O zaman orta a iki sonu kar: Ya hk et ger ek en emni et y m t y iin e baz g e e hakim deil ir, ya da yeil k yak  r. d l r d m t Kamu  ubukonu aakkisti or.Benbirbunusoru o um. oy d l y y r kin i i, bizdeKr z,kemaiz ekar  zdiyenHiz ula i cs d l m y b l h ev e er var, byle bir a m sla i kuru u ar an da bah e i i or. r l t k m l l d s dly Biz bun a n dolay  da olsa baz ev e e iy e diya og iin e l r l r l r l l d olduk. Ben en giden mesaj udur: Eer siz ger eken byey e iz d t l s n veger ekenkandk ekiste i or a z,bizdesizeateetme e e t m my s n y c iz.zelikeRama anayboyun avedahason a isrededahil l l z c r k olmak zere biz ate etme e e iz. ster e iz daha olumu ili i e y c s n l ky de yne i e i ir, dedik. Ben, bizim btn bir ik e e, ate ama n ln bl l l r y diyehaberver im.Nite imateal a .Birdemer ezadnabir d k m d k bil i i yayn an . San o um im i ik bu faili me ul cina et dr l d y r dl h y lerde belli bir azal a var.  izbullah'n bir ev e i, bu cina eter m H r s y l denuzakdur akisti or.Bu,olumubiradm r.Bun ansonrada m y l d d geli i il e i i uma z. Fakat baz faili me ul cina et er daha tr m sn r h y l var. Zaten bizim bir ama  z da bura a ger ek en cina et e e cm d t y l r kar ak iste en er e iste e en e i ayr et ek ir. Bu, snr  bir m y l l m y l r d m t l adm r.Buadmdahadageliir ekisti o uz.Uma mkibir ok d t m y r r gazee i e de yneik olan bu cina ete in nn biraz kese iz ve t cy l y l r r bizbukonu aar   kulan a adadevamede e iz. d lmz l m y c Peki bu, Trkiye'ye kar mca de le de ibir li i anla m na gelen bir anlama m oluyor? Abdullah calan: Henzbylebirdurumyokur. t imdi biraz gncel konunun dna kld. Ben bir soru sormak istiyorum: -drt gn sonra Newroz var. Siz demin akla25

Politika kapsn Trkiye iin de aralayacaz.


26

dnz gibi, bir karar aldnz ve zellikle de dikkati ektiiniz bir nokta olarak provokasyonlardan bahsettiniz. Yani Newroz'da birtakm evreler provokasyonlara girmek isteyeceklerdir. Bunlara kar tedbir alacaz dediniz. Geen yl da gerek Ankara tarafndan, gerekse sizin tarafnzdan birtakm aklamalar yaplmt, ama hi net bir aklama yoktu. Mesela bugn Ankara'nn bir aklamas vard; yine getiimiz hafta hkmet tarafndan yaplan bir aklamada Newroz'da biz PKK bayraklarna yasalar izin vermedii iin izin vermeyeceiz, buna kar tedbir alacaz eklindeydi. Dolaysyla bir yerde yle dnebilir miyiz? Yani sizin bahsettiiniz, o provokasyon ortam dediiniz hususlara bunlar yarayabilir mi? Siz Newroz'da Gneydou insanndan, Trkiye'de yaayan Krtlerden ne bekliyorsunuz? Newroz'da nasl hareket etmesini, ne yapmasn bekliyorsunuz? ok ak olarak syleyebilir misiniz? nk bu mulaklk kald srece, her yl kan dklyor. Abdullah calan: Ak a belir e im:  ewroz'un bar l bir t y N biim ekutan a  iste iz.BenimKr isanhal  asye e ie d l m sn r d t kn l y bl ce im; ewroz'uokkap ambirbiim evezgr ekuta a  r. N s l d c l m sd Millirenke ivar r,kulan n.unudasye e im;bumillirenk l r d l s l y y le ibizicatetme ik.Kesksorzer,yz lar anberikalanrenk r d y l d ler ir. O renker en elbi e giyer, puu baar. Bir al baa  diye d l d s l l d sal r ak,uygar as az. d m l m Ama efen dim, ortam bu kadar ger gin le mi ken imdi Trkiye'de de ortam son derece gergin baz evrelerde bir ajitasyon olumu. Tabii dediiniz renklerden ayr olarak diyorum. Mesela geen yl grdmz, sizin resimlerinizle gvenlik kuvvetlerinin zerine yrmek, ite o zaten ajite olmu ortam daha da fazla ajite etmek... Abdullah calan: imdianl o um;yanibir aresimkula l y r k l n ddiye,bir-ikislo anatl diyebunabyletara ailecevapver g d m mekoka  r. rd (Celal alabani'yehita en)Tugihii e,titmingot.Ez ibjim T b ty d ku  inck kesk  sor  zer li xwe kirin, ne hacee. Kesn  ibjin k t d yekdinBijApodsane ecbre.Ezvyek ibjim. m d
27

Yanibirslo anatma nkar  tara aolma a r.Yakaa n! g n l m m ld l s Bizim i er silah kul an a a ak r. Asla, bir asker vur a a ak ar. kl l m y c t m y c l Gzel,deilmi?Yasaa  atersisekartarafslo anatantut un, l rn g s hapse atsn. (Bila bigre di heps ke, ima diku e.) Tah ik bunun j r nere in e, tah ik varsa, on yl ceza ver in, tah i in ceza  lm s d r s rk s mdr?Bukonu abirazanla olun a; vrupa'dabinszsy d y l m l A le i or. vrupa'dakidemok a i ebakam;her eshertrlslo a ny A r sy l k g n atmaz m, hk ee kf et e e kadar git ez mi? Buna n hepsi m t r m y m l r olu or. Hi i i in e imha ceza  uygu a  or mu? Biz en y b r s d s l n y d Newroz'da iste e i e ek ey, PKK silah  giri im e bulun a n bl c l d m sndr.Bizbunaolumucevapveri o uz.Tersibirgiri im ebulun l y r d ma a a z. Hi ir asker ve polis endi e en e in. Onla  vuran y c b l m s r olur a,onlardavur un,diye e iz. s s c Yani sizin tarafnzdan bu Newroz'da hibir ekilde silahl giriimde bulunulmayacak... Abdullah calan: PKK'ninsorumuu u uduyanarbunuyap l l n l ma a ak ar, diyo um. Bizi din e e en e i hk et g e i de y c l r l m y l r m l r vurur;bizdetuta zvehesa  sora z.Buokak.Amadedi im r bn r gibi bir slo an atl , bir elbi e giyil i, bir bay ak al  diye vur g d s d r d mak da doru deil ir. Yine tutuk a n, ceza ver in, diyo um. Bu d l s s r dahamakulvedorubirynem ir. t d Evet, teekkr ederim. Konuyu deitirebilir miyiz? Ka yldan beri takm elbiseyle basn karsnda bulunmadnz?.. Kravat ka yldan beri takmyor sunuz? Bu kyafeti siz mi setiniz?.. Abdullah calan: Yirmiyl r. d lk kez mi giyiyorsunuz? Celal Talabani: Zamannuhe.Salanuhe.New o anuhe. r z Yirmi yldr ilk kez mi takyorsunuz, giyiyorsunuz? Abdullah calan: Yok,zamanzamandipo aikgr eer e l m t m l d kula  o um.ou u ubylegrn e,bendesay  ifadeetmek l ny r n z c gy iin giy im. Her an aske i giy im br taraf a r, ister e iz giyip d r s t d s n gele im... y Bylesini tercih ederiz...
28

Abdullah calan: Ben  rkiye'de memur uk yap m. Asln a T l t d okakra attak m.Ayr akya etdev i iyapm. v m t c f rm t Sayn calan, madem meseleyi biraz yumuattk, sizinle ilk rportaj yapanlar yarglanmt, hatrlarsnz; imdi Trkiye'den byk bir gazeteci grubu geliyor ve basn toplants yapyorsunuz, aslnda bu da olumlu bir gelime deil mi? Abdul lah ca lan: p e iz bu bir iler e e i ifade edi or. h s l m y y Olumubiradm r.Benilkgr e ebaa  m adaunusy l d m y l d d le iim;san o umsayn irand'dbenimdedeeren ir eke m t y r B l d m t zorukeki imbirgr e irbu;fakatsizincesa ei iz,banada l t m d r tn cesa et verdi. Tr i e bas y a bu yn em e al ak bana gre r ky n l t l m yan  deil, dedim. Nite im o zaman baz a  garip kar  a  , l k l r l m t hattaeleir ier i;ylebasn,bylebasndiye.Ben,buer e t m l d ve in nem i oldu u u ve  rkiye'de de eer basn zgr   e n l n T l n ili in bir sap a a a bulu a ak ak, bunun nem i bir adm te il k t m d n c s l k ede ie e i isye im.Vehalenbuinan  koru o um.nemi bl c n l d cm y r ldir ve basn zgr   n de nem i bir ia e i ir. Tabii bir sr l n l r td elei iervar,amadedi imgibinemi irvegelii ie iir. trl ld trl bl Sayn calan, siz 1988'den beri grtnz hemen hemen btn gazetecilere birtakm artlar ileri srmekle birlikte, onlar vastasyla hep atekes arlar yaptnz. Biz atekese hazrz, silahtan yana deiliz, bu iin demokratik yollarla zlmesine inanyoruz diye mesajlar verdiniz. imdi ben, bu Newroz ncesindeki bu atekes arnzn, en azndan 25 gnlk silah susturma kara r n zn zaman la ma s n merak edi yo rum. Niye geen Newroz'da deil de imdi? Niye iki ay sonra deil de imdi? Bir yerlerden size bir iaret mi geldi? Abdullah calan: Anlaa m: Hayr, zel ia ete e daya ola t y r l r l rakgeli e i.Mam elal'legrk.Kisade eMam elal'dende m d C t c C geliidemi o um.Benimedin i imizle im,ulusa a a kamu  u t y r d n l r r s oy siya i yn e in artk aa ka l a   isti or. San o um s t m r m sn y y r ABD'deki ba an k dei i i in de bunda etki i var. Yine oka k l mn s sye enbirszvar; rkiye'yetan anbirsre inartksonaerdi l n T n n i ve 1993 baha  a kadar bu sre in dol u u ynn e. Ben bu rn n d d konu adakesinbirbil i esahipdeiim,amamuhe eendipo d gy l t m l l 29

maikili ier e rkiye'ylebutrgr eerolmuur;mesee i t kl d T m l t l y zorla hal e er en, al sana 1993 baha  a kadar sre, ze ez en l d s rn m s artk siya i z e ark ver ei in denil iir. Bu, biraz etkii s m l m ls m t l olmuur. t kin i i, 1992'de bize bir tas i e-imha sre i daya l . Bu, cs fy c t d Gney'deki sava a ve  uzey'de de i ope as on a biti i e e i iz l K r y l rl c m bii in ey i. San o um iki i in de ger ek e e i i grl  ve m d d y r sn l m d d hatta rdistan'nokkap ambirdev im igeli eyekarkar  K s l r c m l yaoldu uorta akt.Geli enizle imerbudur.okkap ambir y n l s l dev im elgeli evar.Yineokkanlbirsre edegirii or.Kanl r s m c ly bir sre e giril i i konu un a hem lke iin e ve hem de lke c d s d d dn a bir ok evre hem i ir ir. Bu kanl sre i biraz fren e ek d fk d c l m iinsan o umbazdipo aikkanalaryounbaskgelii i orar y r l m t l try l veyayounistem ebulu u orar.Hk eindeylebirduru u d n y l m t m sz konu u ola i ir cum ur a an  , hatta genel ur ay k da s bl h b k l k m l dahil; ile in pek de d l   gibi geli e i i in, tas i e in r n d m dn fy n ger eke e i i in,at a ndahadakanlola ie e i in,bunun l m dn m n bl c n da ger eken siya i tka kk kadar eko o ik ifla  da hzan  a t s n l n m s l dr ca  n ve demok a i e de bir arpa boyu yol ald a a a a  n n r sy r m y c n anla l a  bence etki i ir. unu da belir e im; btn  rkiye'nin m s ld t y T ve ulusa a a  ala n gz bura ay , ben bu kadar beke i or l r r s n d m l my dum.Demekkioksonubeki orar .Yaniyal zsizingazee ly l m n t le i izdeil,zelikeenbykdeveter entutam rkiye'ninde rn l l l l d l T resmi ev ee i e kadar hepsi bunu bir dnm noka  ola ak gr r l rn t s r mekisti or.Hepsiylegr or.Bendebubizehis eti il i,zaten y y s tr d basn da bunu ili or ite bunu vesi e bile ek, eer kkl yeni y l r dn m er ola ak a, bunda  KK'yi btn p ak  y a bir kez l c s P l l l daha dile getir ek iin bu topan a karar vere ek nem ver im. m l ty r d Muhe eenbunedenereyenibirdnmnoka n anbah et ek t m l l l t s d s m d e iirdiyo um.Yaniyenibirdnmnoka  rdemi o um, n l bl r t sd y r amabudn ehzlageli i or.Ortambunudaya or,diyo um. c y ty r By e e sonu an   o um. Ayr ayr gr e imka  z var l c l dry r m nm dr,baza  zaayrayrgr e e iz.Tek arte k rede im. l rn l c r e k r

Nokta dergisinin 21-27 Mart tarihli saysnda yer alan rportaj:

SLAHLAR SUSABLR AMA SLAH BIRAKMAYIZ


Ben ARGK'yi silahs land ma ya da z r dama diye hibir kelime sarfetmedim. Siyat si yntemi daha fazla ne armak iin silahk lar susabileceini syledim. n

Nokta: Bar arnzda iten misiniz? Abdullah calan: Ba  me a m ak r ve ke in ir. Dn a a r s j t s d y d ben en da a ok sa aan nef et  den in an yokur. Biz so una a d h v t r e s t r l r  misi o uz.Si a alyne ea z.Kar m abirmu aapar z ty r y s t m d h t yo um. H  et be i ise ez e, ben ara an e ii im. le de be r k m n t m s d klr l nim ol a arm yok. Uy un g en bi im e bir di aog ku uur. m t g r l d y l r l Da afazaka n rkhal  ada rthal  ada,birfay a yok h l n T kn K kn d s tur.Ge ens ebu ugser iir.Bizke inikeda afazakand r n t m t s l l h l kl e i ekar  z.Ba me ambe imara ane ie e im ir.Si m sn y r s j n d kl c d ya ibirs eba or. s r ly rgt sizi dinleyecek mi? Benr tze in eha i imvekont olede ii im.New ozda g r d km r blr r kim PKK ad a si ah s ar a o pro o as on ur.  rk dev e i onu n l k s v k y d T l t l r ez ebizl   z.Ke inikece a  ve i iz. d m s d r r s l l z sn rr Bu siyasi srete ARGKnin (PKKnin gerilla birlikleri) durumu ne olacak? ARGKnin ko u u y e bir en a a ak bir ko um de il ir. n m l d l c n d Po i ik bir ko u u var r ve o ko u u sr  e ek ir.  RGK bir lt n m d n m d r c t A
31

30

halksa un ag  r.Bnd ene eerya r,tehi eerora v m c d t z l m l pl lk l t dankal ar,or u akkted ireral r.Or ubi iminbirteh it, k d d l b l n d z i d birim aara de ilbirko u aara olur a RGKninba g ev h c r m c s A z r le i ionave e iir.Ba g eve i i alksa un ag ola aktua rn r bl z r l rn h v m c r t bi ir. Ya i bir   e git ek zor ol az. Ta ii bun a  ko u ak l n z m m m b l r n m er en ir.Ben RGKyisiah zan r ayadada t adi ehi ir k d A l s l d m m y b kei e sar et e im. Si a i yne i da a faza ne  ar ak in lm f m d y s t m h l k m i siaha nsu a ie e i isye im. l l r s bl c n l d PKK siyasi zme ulamay somut olarak nasl planlyor? Fe e albirmecisveh  etd  e iir.Or u unye i en d r l k m n l bl d n nd d enen e id  e iir.Yi eKr isannken i i isa un a z l m s n l bl n d t dsn v m s d  e iir.Buko uar adik atedie ekennemiun urin an n l bl n l d k l c l s s var    ga an i e al a, z r ge i e i sa a a il e. Ve bu u ln r ty m g l m y l y b m n saamg en ee ebaa a il e. l v c l r l y b m Trk hkmeti sizinle off the record bir anlamaya girmeyi hi denedi mi? Ha r.Hi irtekifgel e i. y b l m d Sizce Talabani ok sert biimde karnzdayken, arabuluculuun mimarlna nasl ulat? Ba ne ene ivar.zelikeTr i eile rakara n agei en z d l r l l ky I s d l ili id eye i.Yi ebuara aBar a iyeve ienark,ken i i in k z l r n d z n rl l dsn za f bir ko um a ol a , ay  a ulus a a a  ka u  un a da y n d m s rc l r r s m oy d PKKnin 1992de tas i e edi e e e e i i an a  ol a  r. B fy l m y c n l m m sd ykbirihi ale,ben eba deveter enbyebiryaka  nda a tm l c z l l d l l m h ol un ol u u bi i in e me aj ar al  r. Bu ne en e s ak ba  g d m d s l m t d l c kyor. Toplantda zal ve Demirelin tutumlarn eletirdiniz. Onlarn topu srekli Krt kimlii tayan kiilere attn sylediniz. imdi siz topu onlara attnz, ne dnyorsunuz? Ba a m e a i bir g ev d  or u. Ken i e i bi az an a  n t v z r y d dl r r l y l ol unar, be i cid i e al nar. Zor du u a d r ek ise i o um s l n dy s l r m m t my r on a . Fa at bo bu u up ze i i e ge ir er e... Ken i e i ka ar l r k l n rmz l l s dl r d Tr i eyiya a rhaegeir ekise ik.Enazken ie ika arkar ky n l t m t d dl r d dehalka ya nar akise ik.Bu uana a onar.Ce a ete l r k l t m t d n l m d l s r l riyok.B a nana a ,oks  ar .na rm  z,ona n r k l m y k m l d n sn l r
32

ad az o uz.Birpoii a ken i ibuhaegei irmi?B e i n l y r ltk c dn l tr y snedar,bye i epoii aree ezdu u aso arm?Na lta am l sn ltk t m r m k s h mlede ii orar?Ke ebi azyar m ola il ey imona a. bly l k r d c b s d l r Elinize hi silah almadnz sylyorsunuz. Bunu Trkiyeye dndnzde yarglanmamak iin mi vurguluyorsunuz? Bu ko u a ba a b k bir zu m ya l    d   o um. n d n y l p dn n y r So u ubuka artehi einoka agei enbe imkehal makar r n d lk l t y tr n l k l ta a nhere ias e iynemezor a a me e ekalk a  r. r f y k r t l b c z l m y m sd Bi azhal   ,bi azdasi a iya  ,mecisyee i isuug  r kmz r y s py l l rn l r yo umveyar a age e idu u o um.Buko u amse i im.Bir r gl m r y y r n d t rh hal nken i ibuka arkeeir e ihi irge ek eka ulet ez. k dn d l l t m s b r b m Vebir alkze in ehi irge ek eilebuka arbas uy ua a az. h r d b r d k g l n m Suu o umtmbuna . l y r l r Karmza sivil kmanz son derece radikal bir deiim deil mi? Tamter i ebubirya l  nal a .caannken i isi in sn n gn m s l ds z gr   z en ok fark. Be im ka ar ya am sn e du an, ya d n d l n d t d r a n in eike i ve ay na  ile il ie en ok az. Be im ya  a m c l l r r tl r gl n n nm geeneren azgi i ir.Umu u uvehere i iyiir iir. l l k bd d n yn t m t Kamplarnzda hayat ok, zor. zellikle Trkiye iindekiler de. Siz bu kamplarda yaamaya ne kadar dayanabilirdiniz? Bu in an a   n ger ek en bir kah a an   r. Bu art a a s l rmz t r m ld l r da an ak Vi t amda bie g l e iir. Be im da an a g m y m en l r m m t n y m c ona nda an ag  ifa eedi or. l r y m c n d y Siyasi dayanma gcnden ok inanlmaz derecede zor olan fiziki artlardan szediyorum... Bu g k er ger ek en hay an k uyan   or. n an ar ora a l l t r l dry s l d okzorukare i orar,ek ekk na ileaya  ar k.Bube l l ky l m r tl r l r k d nim  in b k bir me a iz a so u u ba a l  bir ya am . O i y k n m n c r m d ya a nku u u u um. m r c s y ocuklar seviyor musunuz? o uka a lansev imbir oka n ande i ikir.Sonr ora c l r o g l r d t p t jm a bir de eren ir e var . o uka a iha et et e en ki i im. d l d m d c l r n m y y o uk a n sev i i i y e ak a a i i im: o uk a n duy u ve c l r gsn l l y blr c l r g d n ee i eiha etet e en,in aret e enbuin ana a,butop c l rn n m d k m d s l r lu aka uletir ekona aokba m. m b t m l r ly
33

ocuunuz var m? Bi azk m e i ibuu o umken iam an.yebird n r s yc l y r d d l cemvar:Hal nara n abuka aroko u ug n e,buna nbir k s d d c r c l r dn a  n ol a    d  n e ok du ara  o um. Baan be i y sn m dn n c y l ny r t r d n  mbuzordu um a io uka abirdn ana lku uur? d r d k c l r y s r l O halde kendi ocuunuz olmasn tercih etmediniz. Bud n embe izora .l idu a  o umbuko u a.Ama c n l d g y my r n y di ero uka nmuta abirgee e iol a ge eki ivebu usa c l r l k l c m s r t n la a ananaveba aaroksuuol uka inde,ba yaka m m y b l l d l r i z l la mvarbuko u a.Tmin anksuu ur. r n d s l l d o uk a   ok sev ik e i i sy er er ama ben on a  o u za c l rn d l rn l l l r mansay  zbuu o um,o uka  akar .Yal z a rkhal de gs l y r c l rn n c T k il,tmdn asuubuko u a.o uka aveka na akar ya  y l n d c l r d l r plana akar  m.Suubuu o umer eke i?o uka oksev ik l r y l l y r k l r c l r d le i isy oraramabenoksay  z abuu o umdav a a  . rn l y l gs c l y r r n l rn o uka   se ener o uka  in bye bir dn a  ka ul et e c l rn v l c l r i l y y b m meier.Byetipeyerka narindege eri ir. ll l l d l i ld Bu aamadan sonra nasl yaacaksnz? Komutan calan olarak olmasa gerek herhalde? p e izal ol u umya am ande i ikbirya a age e h s m d d m ce im.Bube izora a iir.Fa atken ipo is o u uili ie iny n l y bl k d z y n m kl r kl a ka ar,ye i end enen e i edeve e ii im.Ye i end m s d nd z l m sn r blr nd zen e e ok e i i bir a  a r ve sa  o um ken i i hz  bir l m kc l m d ny r dm l e il eadapeede ii im.Yk mka aryap a adatut u um. k d t blr t d m y k n calann ne tr insani ynleri var? Ben Tr i eyi sev i im. An a ada bu un um 1970ler e, ky m t k r l d d il iduy uumveken i iver e eha r m.Fa atgitik eda a g m t dm m y z d k t r lan dn a ve hi bek e e i i iz ge i e er bi i ora an ko art . y l m dm l m l z d p t im ibe imd  mbi azdaTr i enind    eba.Bu d n n r ky n m n l nude amve e e im.D  m ehe apso a aka mvar,ken i v l r c n d s r c l r dle i ekar g eve i iye i egei e eke imvar.Biznenan  z, rn r l rm rn tr c l r k r ne de hak zka a bo un ee ek du um a z. G  or u uz Tr s l l r y c r d y r y s n ki eninso una ileokil ii im.Bu unso ua dayan  a ak y r l r gly n n l r sy c tr.Tr i ebuko u aken i iha ra a r.Bende il.im ibi ky n d dn z l m ld d razhis e i oraramabenbu uona ada afazahis eti e e im. s dy l n l r h l s tr c
34

Btn bu yaptklarnz, ortaya koymak istediiniz tablo ok mu topik? Hayr,to ikol akanzi a e,byegne inya aan a he p m t y d l l r k l m s pi i inze i ibirey.Benzaenogne ingel e iinyok ul a mz l d t l r m s i s c bira a agi iim.Es igne inzze een e indi ebueyem b y r t k l r d l m s y l le id ene im.Buo uka nba  abunargei il e eide i im r z l d c l r n l tr m m l d iinbuna agi iim.Vehaadas  npe in e im. l r r t l z m d y

35

ARGK Eyalet Komutanlar ile 14 Nisan 1993 tarihinde yaplan telsiz konumalar:

EN YOUN VE EN SONU ALICI BR DNEMN NDE BULUNUYORUZ


Atekesgn e ita a enya a a a il eve d m m m k l y b m onuleh eg  e il e iniyibirba an  ol u. t t r b m n l gc d Ya ibirne isi a iham ead y .D a n n v y s l m d m n bek e e i iveha r k ol a  bir l m d z l l m d yak a mtar y . l z d

Amalar iin gerekirse 40 yl da olsa dada durmay gze alabileceiz.


36

Sizere,ora a ansonsi a algei eerveiin eya a   z l l t y k y s l m l d dn so utger eker n an z e id e eili inuy unadma m l d m d k n m k g l rnna lata ie e i ide eren i e e iz.Ba a   nDer aAn s l bl c n l dr c zl rnz y duk* ve Der a  or'un g  e i gel i ir ve ben er g  er ir. y S r l r m t z r l d n eikemev utgei ee ik a ade eren i e ii iz. c l l c l m l r s c l dr blr Or a a  an du um, ta a en ini i a if al n a si a i ge i e t y k r m m sy t t d y s l m le i le i i e e i e i e e i iz bir du um ur. Gn e i ta a en r hmz vr bl c m r d d m m m ya a a a il eveonuleh eg  e il e iniyibirba an  ol u. k l y b m t t r b m n l gc d Ya ibirne isi a iham ead y .D a nbek e e i iveha n v y s l m d m n l m d zr k  ol a   bir yak a m tar y . Do a  y a ini i a if biz l l m d l z d l ys l sy t dey i. Di er g er e ulus a a a  yak a m a  da et i e e ek, d l l l r r s l l r kl y r mev ut du u u az ok le i i e e i e il ik. Ve ha en de bu te c r m hmz vr b d l mel ero  oy u or. d l n n y Sa  o um as e i a an da ra at a   bir du u a yol a ny r k r d h l tc r m m r.  er de in en kav a r ve a  a a a do u yak a m t E r d r n l m l r r l gs e i ir e, kkibi azda ara atne esala akor u a aii t rl s a r h h f r d l m *:Eyaletkomutanlklarnnrumuzlar. 37

ni iler et e im a   ver i ir. Kal  ki, et i i bir sa un a l m k nn m t d kl v m y daza enie i or.Ak ifbirsa un aherza anmm n rve t ry t v m m k d hi irko u aba a a az.Hikim edebu uba atr an a b l l n m s n k l l ya az.Do a  y aazka p ey emim a dabud e indi m l ys l y l l k n n m erbirso u uolu or.zel ik eor u a a nei imver t n c y l l d l m n t g len e ola ak a  ol uk a ar  or. Ta ii an a a a ba  r bu. m n l r d ty b l m y ld Ge i eg l  gi i,s e e ehak ve il ez eola ak ar m t r d b r l r k r m s n l bo ada ar  a i ir.Me e e,fr atveola a iyide er en ir k tl bl s l s n l d mek eya ar. t t Ulu alveulus a a a ka u  u unokdu ar ol a veye i s l r r s m oy n y l m s n ge i e e ingn e ib  y ei alet e i,sa  o umba ye l m l r d m t n l g m s ny r z ni ta ep e e yol a or. An a l   ka a y a bu ta ep er, si a i l l r y l d d r l l l y s or a abi azda age i ean  nver i il e i,zel ik ehal n t m r h l m sn dr m s l l k hem si a i ve hem de ge e ir e sa a a ken i ira e iy e e il e y s r k s v d d s l k m an a n aas e iola akken i ibi azda aha r a a il e ibi i l m d k r r dn r h z l y b m s min eolu or.Yi edip o a iksa a nro  oy a a il e i in d y n l m t h n l n n y b m s i bi az da a za a a ih i a du u u or. Mev ut pra i i bi az da a r h m n ty y l y c t r h iyi gr ek, bu te el e ye i ba  po i i a ve ka ar ar olu u up m m d n z ltk r l t r ha a age ir ekbi azda aza anis i or.K e es  anvene y t m r h m ty y k fesala azdu u age i i enTCpo i i a  akar ta r a nda a m r m trl ltk sn v l r h akser i en e i inan akby eola a sy e i or.Vege i e gl m sn c l c l ny l m ninbuyn eveis e i entarz aol u ubi i i or.Bu,Tr i eka d t nl d d lny ky mu  u  in de by e ir. De ok a ik   e ina an ke i in bi oy i l d m r t z m n sm razne esal  ,buyo unon ar indebirge i efr a ya at  f d l l i l m s t r tg   or.Ba nilkde abuko u abi azda aba m zyak r l y s f n d r h s la m g  gs e i or. y e an a   or ki, bu s e in de in e i c t ry l l ly r c r l tril e i nemta  or. m s y Ay  a, by e bir  dm atar en, ba an  a biz de kar  ta rc l a k l g t raf an faz a bir ey bek e i or uk. Kar  ta a n de il ama, t l l my d r f ok sa  a g n ko u u u et i e e i  sas al or uk. Bu yd c n m n kl m y e y d ama a ta a en ula l  r. Za en ken i du u u uz da ak if c m m m t t d r m m t bir sa un a  ve bu ara a mev ut g n ei im ve r t en v m y d c c t g l me i id en e e ige ek ikl ak ay .Buad nbu afr at sn z l m y r l m t d m n s ta  a ama an ki,buama adaula   or.Yi ekar ta af nm s l d c ly n r da a et i i ope as on ar ge i ir e i, zel ik e New oz kat i h kl r y l l t m y l l r l a
38

my akit e e isin ir e ihe ap  or uvebel idebu dmol l l l r d m y s ly d k a ma ay  bu u da a faz a el e ede i ir i. Bu da nem i l  e s d n h l d bl d l d n en i ir. Do a  y a at an  dm, umu a n da te in e bir l m t l ys l l a l n s d ge i eor a a art  r. l m t y k m t

Dnem ordulamaya muazzam frsat veriyor


im ibuad na lde inei e e iz?So unbu a a r.Ana l d m s r l tr c r r d d l d ka a yayaka ma  z,ba artarabus e ida adailer d r l l l rn z l l r c h let ebi i in eolu or.Biz edeha im lanana bu.Fa atbu m m d y d k o l y k ra a iki yan  an  zak dur ak ge e i or. Bun ar an bi i i, tak ik d l t u m r ky l d rs t ma ev a im a  a ba ur a an dz bir sal   ana   iin e ol n r k nn v m d dr l y d mak ve a her ko ul al n a g  t e in e e ka ar kul an ak r. y t d c k t c y d l m t Bu,darbiras e iyaka m r.Buyaka mdo uol a  gi i,bu k r l d l r m d b ka ar faza g, yer ve ola ak da yokur. Bye bir ana  iin e d l n t l l y d olan a n g  do u kul a a a   ve ge i i e e i i or a a r. l r c r l n m d l tr m d t d d Za en bu ken i i in en i in fark  bir bi i i olu or ki, bu un da t dl d l l m y n gei e saa a  mm n de il ir. Bu sa a  geii e e e, d l m l m s k d v l tr m m zene e e eveok rka pa ayola aola ,ba so um uz l y m m a y l r m y z r s ki i ik e in or a a  ar   bir du um ur. By e bir sa a tar  a l l r t y k d r d l v zn bun anson am a  eedil e e e iakrvebu ubii o uz.Zor d r s ad m y c t n ly r beaoluur u u uzg nbuhaegei il e i inasaka uledie l t d m c l tr m sn l b l me e e i iks e ibo un aol uk aa a ar k.Genha y c n r c y c d k d t ber iz, g n ha ran a n an ha er iz ve sa e e ze i e otu up s c z l m s d b s d c rn r g  t et e ma i a  gi i ie en ba  zih i eter, ki iiker var. c k m kn s b l y z ny l l l Buki iike invebutar neli eg b ak ak,or ua a b ak l l r z n c r m d l m y r mak de ek, tas i ey e so u an r ak de ek ir. Bu, ar k biz e m fy l n l d m m t t d ya amhak bul a a ge e enbiryaka molu or.Asn abu a k m m s r k l y l d r dacid ibirsa a kdayokur,do ubirhe efplana a vehe d v l t r d l m s de eger ek iyaka mdayokur;sa e ezorbeabirara ageir i f l t d c l y t di izg ucuz ahar a akvar r.Buana  aarkor ua a a m c c c m d l y t d l m d yerver ekdi ebirdu umszko u uola az. m y r n s m kin i yan ana , (ki bi in i iye baan r ve  nun di er c l l y r cs l l tld o biry  r),bye i ed emerdeda ilbnd eme i cuzbir z d l sn n l h t n l r u bekeni,tem elik,la akve  ebi i in ede eren ir ek l t b l k l r m m d l d m 39

tir.Eyemveya amana  neka arucuz a,bye id eme ide l l y d s l s n l r y e  cuz de er en i ir. ok s  bir ei im ve in a s e i ol a l u l dr k t r c m s ge e enbird e i,la ak,yozukve  ed e i ed  r k n m k l l r m n mn n t rr.G da rveas a ior ua ag eve i ebieyaka a az. c t g r d l m r l rn l l m Ya ibye is ee iokkkula r.Sali e aldedi e e e e n l s r l r t l n b r y m y c i iz bir tas i e iik bi i in e de eren i ir. Bu ana  da bol a m fy cl m d l dr l y c g l rveyal zbud em ede il,herd em eora ak r m t n n d n d t y mr. zelike hame d eme in e bu yaka m hayi za ar ver t l l l n l r d l l r miir. Bu yaka m, g  ba  a bir bea gi i g r; ken i i e la t l c n l b r dsn zm ola ak bir ge ken i ya a  , ki ii i i do ur a a a r. c l d mn ln y m y l Buana  ada peyyke il ivebuks e ibo un aya an l y e l n m r c y c pl yar a aaraarkbuna nya aa a a a ke ine iir. gl m l l t l r tl m y c s l m t De i im gi i, bu ana ar, d e i de ini i e de eren ir ek d b l y l n m r ln l d m u a akal n; cuz,y ey elveso um uzyaka a akve im izi e r d s u z s r s l r r s l d  e iirer.Hip e izor ua as aksa a miin egei n t r bl l h s d l m c v d lir. Bu, tar a gr ez bir ger ekir. Fa at ne es al a n da a t m t m t k f m n h ola akol u ubird em edeor ua a nokb kbirhza n l d n d d l m n y l geii ie e iakr.Kal kis aksa a m nunbirde e ebi i l trl c t d c v o n m mi ir. On an n e i ise eiim ve r te e ir. Doa  ya bye d d c s t g l m d l ys l l bird em,or ua a amu z amfr atve i or.Nieikveni eik n d l m y a z s ry t l c l ola ak ge i e in e nem i bir fr at r. Bu ko u a ko ul ar bi az r l m s d l s t n d l r daide lhaegel iir.Bel iokyo unbirsa a kya an a a a l m t k v l m y biir.Zaenbu aneka arge ekol u uveim ana   nneka ar l t n d r d k l rmz d el er i iay birme ee ir.Fa atbu unbieola il e i,okiyige v d r s l d k n l b m s lii il ibiror uin a yamm n r.Or uin a  nbiz es r tr m d s l k d d sn d n lgeii igzn egei il i in e,haenbuko u aya a akok l t n tr d d l n d pl c iinol u uana r.Or ua a nyet inei il e ivesa a aha d l l d l m n k l tr m s v zr bir du u a gei il e i b k bir ana a sa ipir. Biz e bir ok r m tr m s y l m h t d alanar abu unneka arsaan  ,hertrsa a ael e e ekni l d n d l d l v v r c cei eveniei eneka arula l  ,so ul a ade erbirhu usur. l t l d d r m y s t Mev ut ola akar ne ka ar de eren i il iir, mev ien e ne ka c n l d l dr m t zl m daroturul uur?Sa  o umhaenbu unyo una a ya a  or. t m t ny r l n b s ny ubirger ek:Enyo unveenso ual bird e iniin ebu n c n m d lu u o uz. Bu un da an   di er bir ze in de si a al ze in ir. n y r n y d m y s m d Psi o o ik sa a n son bir-iki yl r ne ka ar tah ip ar dav an  k l j v d d r k r d
40

vekite ipa i i eet ekinmt ia bii i or.Busi a ize l y sfz m i h l t lny y s mi i can an r ak ve tek ar ge i im ra  a sok ak, or u a a a n l d m r l yn m d l m d b k nemta r.Buko u aba g everza a n aye i egei y n d z r l m n d rn tril e i i ve as n a si a i or u a a ol uk a dar e de ye i i. m m t l d y s d l m d b m t Hal nsi a ior ua a ol uk ailere iol a  ara en,yet k y s d l m s d l m m sn m me en r t en e ve ili i er hal  sa ip iz b ak  . Ve bu da y g l m kl k h s r m t birkor u a,pa i i as o ayola .im ibu undaal a ge k y sfk y n m t d n m s re i orvebye ibird embu uar a ayar m ola iir.Ya i ky l s n n t m d d c bl n iyide eren ir ekge e i or.Buko u age ila ntamsaa a a l d m r ky n d r l n l y m d  bir ge i e sz ko u u. Kit e el ge i e e gz u ak ol ak, l m n s l s l m y k l m ko u ak, r te ek, kar k ola ak gei ek a n an nemi r m g l m l l r l m s d ldir.Sa  o umbu unindeiyibird em ir.Ta iidi erfa i et ny r n i n d b al y lerdede ini i eeleal  or.Bird e eenbah e i o uz;dipo r ln ny n m t s dy r l maik lanarkinii egir iirvearkonue itialanar ade t a t i n m t t l l d eren i e e iz.Yi ebirik-iti akgei ee idekkbird e e l dr c n l tf l m l r l n m cinii eso ul uur;budageii ie ekir.Bnbunarha e e n k m t l trl c t t l r k tinn  n eya l  in,neka arev etopa r aha e eto c l d p d i d r l n s r k ka arge ibirsi a aldipo aiksa a ada a r.Kibuda,sa a n d n y s l m t h y y n v so ua  da aokle i i ee i irveda adaba a kar. n l rn h hmz vr h rl l Trkiye'ninres iev ee i,or uol unsi a iev eerol un,her m r l r d s y s r l s ne ka ar duy a k, gr e ik di orar a da, doay yol an me d m d m d y l s l l d saja  s eki ver e e a  orar. Ken i araa n a yo un ola ak l r r l m y ly l d l r d r tar  orar.Vemev utgei ebirikii eyola dag  or. ty l c l m l t r l y Bil emiope as ona dur ur a,ge elaf,de ok aikora da m r y l r d m n m r t t m hadageiir e,ola a shaimm n ekal r agi ibira m l t m n t l k s d m b t k de eren ir eerya  or.Hip e iz,bu unamev uts  k l d m l ply h s n l c k l a ak is i or ar; yok a iyi ni et en kay ak an  or ve ger ek m ty l s y t n l my bir mise ike iinde il.Ta iionardatakikgeiir eihi z t d l r i b l t l t m tya n a rar.Butakikerherneka arona ndu uma  koay c d d l t l d l r r l rn l lar a ay eik ede,iyikar kve iir ebi edekoayksaa t m y n l s l rl s z l l l ya iirvesi a i mola aka  geii e iir.im ibu uda a bl y s z n l rn l tr bl d n h iyigr ekmm n r.Si a i  nka u  u adamalol a m k d y s z m m oy n m s,mev utpoii a z nso u ugei e iir.Arkor u unkrid c ltk s l n n tr bl t d n deiinan   ol u or.Yi eh  einpoii a z tep itopu t drc m y n k m t ltk s l k l yor.Budu umvesi a i mim a ka u  u adamalolun a, r y s z k n m oy n c
41

adamarba admarat akzo un a rar.Bnivedka u  u l z l m r d d l t m oy ile zuns ekar kar  agee ezer;bu ada a a azar.Doay u r y l m l n y n m l l l da ol a bi im yol a  z nemi bir so uur. Bunar   yap s z tm l n t l k ma aa r en,ol uk ata izver ekzo un a rar.Buna daiyi y l k d v m r d d l l r gr ek ge e ir ve bu a gei e an  ver ir ek do u bir yaka m r k n l m s d m r l m r.Ta ii ersaana l azveze i ere or ist eyal az a, d b e l m rn f m t m s gei ee ehiz etede iir. l m l r m bl Bu te el e yo un bir s e ya a  or ve n z e i s e bu m d r ny m d k r ko u aha aibirroloy a a a aben i or.Hembi imze i iz e n d y t n y c zy z rm d kiisemer,hemdekar ta afze in e ibas ar,bus e inda a t l r r d k kl r c h dade inei ie eky l e ige eki ivebu unsakola a r l trl r r t m s r t n l l c bi i in e ir.Kar ta afneka artuarveamaa n ad stol m d d r d t l l r d r maz ada, rbas aronaba admarat a iir.Veona bye s a kl z l tr bl l r l bir si a i g  e e, si a i yne e ark ver e e zora a iir. y s r m y y s t m l m y l y bl Mev utsin alerbi azbu unmm nola ie e i idegse i or. c y l r n k bl c n t ry ra ee id n adaol abubye ir.Ta iiise ike ibude il i,fa d l r d s l d b t d l r d katde i imgi i,birdn aile,b kbirka u  uyada zuns e d b y y m oy l u r kar  kar  a ge e ez er. De ek ki, biz bu s e i, bu er e e e y l m l m r c v d aklde eren i ir ek,hakpoii a zda adaso uala iir. l l dr s l ltk m h n bl Ta iibu uns e i ikesir ekdenemi ir.Bus e ineka ar b n r sn t m ld r c d sr  e e iz?Buko u abi eula anyaka ma  zde i ikir;ba d r c n d z l l rn t z a  z k a bir s e i, ba  a  z da ge i e e in do al sey i e l rn s r y zl rn l m l r rn b ak a uy ung  or.S eko u un adahe enu usye e r m y g r y r n s d m n l y yim:Bus ebireyyap a as e ide il,tamter i esi a iveas r m m r s sn y s ke i or u a a a dev bir ham e s e i ir. Hi kim e bu u yan r d l m d l r sd s n l ana a nvehisiahpata a a ak,iefa i eter ebirra ata l m s l l m y c t al y l d h l maveie inze i era atkaotur ad e i irgi ide eren ir l r rn h l l m n md b l d me in.Tamter i e,hi ird emek asan a a akka arbira s sn b n l y l m y c d l ad e i ir.Bus e inbi eili inennemiy u ur:Ge m n md r c z k l n d ense eya a anveol uk aka pa adayol anvebi azdafaza n n d y l r a r l planol a anba sal  bi ime ivar ,im iosal  bi ime i l m y z dr l r d d dr l rniikin ipla ab a  o uzveyesal  yap a a a z.Kal ki, c n r ky r l dr m y c d buate esadaln a is eol a ay dabizotrsal  aryap k t d k r m s d drl ma a akk.n ,ge enylbiebusal  t  ol uk aeleir y c t k l dr r n d t miik.Yola ka pargzn egei il i in e,butipsal  a t t y l n tr d d drl 42

rnkal  a a a a vebubi i iyeg e e e e iakr.Bu drl m y c m l t r l m y c t nuya ana nasn asa ka  gize ekinyapka  im i p l r l d cl l rn l m i t l rn d da a iyi an o uz. Ya i o ba  sal   bi ime i bi im sa a tar  h ly r n z dr l r z v zmzde il i.Onu,bus eol adaol a adaobi i iyeyap a a d r s m s m l m y cakk.im ibu ubi azda abeir inbirtakikhai egei i o uz. t d n r h l g t ln try r Bu und n a itakiksa a    sr   o uz. n d k t v mmz d r y r r e in,si ili irik iya ze in e ibas a  zta iikide n v b l p r d k kl rm b vam ede ek ir. Bu s e e ol un ba a s e e ol un, her za an c t r t s k r t s m top um ze in e i si a al de e i e,  nun r t en e i e ve ba l r d k y s n tm o g l m sn z he efe ing l e i ede amediir.Zaenyeba ko ularda d l r t r m sn v l t l z l ile i s e e iz: Me ea, ona n si il kite e ve a ge ila a y eik r r c s l l r v l y y r l y n l sal   ham e e i ge i ik e, bu a iki mis iy e kar  k ve i e ek ir. dr l l r l t n l l l rl c t Adamya aa a aa  or,ta iikie ir e iyurt e erdeken i i k l m y ly b h d k s v dn ko u a akr.Ya aan a akinme usa un ahak  kula a r y c t k l m m i r v m kn l n cakr.Ko u uonuvur a aa r en,ta iikiovu a akr. jant r c m y l k b r c t A i irik i, yurt e e in pe in ey en, o da ona n pe i i b ak a a b l s v r d k l r n r m y cak r. Ya i sa e e ge il a ze in e i de il, si il  alk ze in e i t n d c r l r d k v h r d k bas veope as onarde ametik e,bi imdeeyeme i izta iiki k r y l v t z l l rm b de am ede ek ir. Bu, n e en de by ey i, im i de by e ir ve v c t c d l d d l d bun an son a da by e ola ak r. Ya i hi kim e bu yak a m a d r l c t n s l l r ba a tr ana a n ve ate esir, ie  nun in eyem yap a k l l m s k t t o i l m dkdi eken i ial at a n.e irer edei en eveope as onar y dn d m s h l d k c r y l de ametik e,bi imeyeme i izdede amede ekir.Ta iienuy v t z l l rm v c t b gunbirbi im eveda aazka pa. d h y l Onar ge ila ze i e de aran bas  ve ope as onara gel ike l r l rn t k r y l l d l rin e,ge iladabu unneme i iokynala akvehatatehi d r l n l l rn l c t lke i ope as on a   n e en ha er  lp bun a  bo a  ar a n l r y l rn c d b a l r k m n b n ey em bi im e i i de e e ek ir.  dam im a  plan  or ve t l l rn n y c t A h y ly ge elbirsal  geii i or;bu aherd ey ekar kver ekher n dr l try n z d l m za ange ekivemm n r.Bun ann edemm n ,bun an m r l k d d c k d d son adamm n r.Ya ibu undayanana l a a ge e ir. r k d n n l l m m s r k Dik atediir e,buyaka mdo utakike indev e eso ul a  a k l s l r t l r r y k m sn akkgei i or.D a nbyesal  kola ra atkag e i l try m n l dr l r h l l r l blir;bunarzaenakrveba yerer ede am der.De ametimi, l t t z l d v e v t oza anora ahertreyemy r.Bu unda,de i imgi i, m d l l r t l n d b
43

da aderitopuveda aplanbirtakikhame eim anha ra  h l l h l t l y k z l d akr.Ya ibud em esa n   ztekhu us,asn abus e t n n d k dm s l d r ol a ay dasa  a a  z,g   okkkulan ak,hi ir m s d kn c m c m z t l m b ted ir al a an ve sal   ad al n a zor be a ha r a   z g b m d dr t d l z l dm c so um uz a kul an ak r. Ya i sa a r a ad al n a g  bi ir r s c l m t n v t m t d c t mekir.Butuu aarkke inikesonve i o uz.Yi eye i egei i t t m t s l l ry r n rn trle e eneiimver te eg eve ivar.Bu adasonve i orve m y t g l m r l r n ry bug eve inmutakba a    sasal o uz. r l r l rsn e y r G   or ki, s e is er uza n is er uza a n, bu, tak ik er e r l y r t s t m s t l d cid ibirde i ikikana  agel i or.Tamter i e,do utakike i d l l mn my sn r t l r esasal avey t ean  ol uk anetbire il esu u or.Ger m r m sn d k d n y ekenor uvesa aola  atakikerda iin eroloy at akise t d v yn t l hl d n m t yene inol uk aie e ie eke ibiryaka molu or.Byeolun l r d l y bl c l r l y l ca, bu s e ne ka ar  zar, biz e s n ya ar m, ya at az m r d u d k t r t r m so ua fazaanamde il ir.nemi lantaki ind enen e i r l r l l l d l o t z l m sdir,yi esi a algei e in(ta iige ila nhe e idesi a algei n y s l m n b r l n d f y s l me ir) n n  k tuul a  r, yi e or ua a n yet inei il d n a t m sd n d l m n k l tr me i ir, ni el ve niel b  e i in saan a  r. Ark ola ak sd c t y m sn l m sd l l r sa un a d e in e iz; sa un a d e i in ak if po i i a a  a v m n m d y v m n mn t ltk l rn akkka an  l a  r,bupoii aa ilkde aderitopuha aa l z dr m sd ltk l r f l l y t ge ir e ir, si a i he efe in ze i e git e ir, as e i he efe in de m d y s d l r rn m d k r d l r b kbirks  nze i egit e ir.Bue ir edebye ir,kr al y mn rn m d h d l d s alan adabye ir.He enu ubeire im;g  zol udi ebu d l d m n l t y c m d y nuya ya  akr  a akbirsal   agi i e e iz.Ge iylar a r ry dr c dry r m y m l d bi azbyeya l ,amabuyanvenemioran atakikd k r l p d l t l d t l t. Son aa a  da ol a stra e ik sa un a d e i i ya a   z m s s t j v m n mn dm beli irvebu untakike in enbah e i o uz.Hip e izbu un ld n t l r d s dy r h s n ii eha e etisa aardagi er,amaarky bye ir.Ger ek n r k l v l r l l n l d d du uma aken i i id r e inana yokur. r l r dmz m n l m t Bn bunar gz n e gei il i in e g  or ki, bu s e in t l n tr d d r l y r n uzapuzal a a oka arnemide il ir.nemi lanmev ut tl t m m s d l d l o c ini i ai in eli iz e ol a  ve bu u ise i i iz gi i kulan akr. sy tf m d m s n t dm b l m t Evetbusaan rvebun anson a indesaa a aa  o l m t d r s i l m y ly ruz.Benzbyebeiri o um.Ya iilebirs e enbah e ie ek l l ty r n l r d s dl c se,mev utkononkrgzn egei ie ekbyes eersye e c j t n trl r l r l l n 44

biirvebudasem oikir.Ba ar a aa nen i ee ivarveona a l b l t z k d l r d l r l r akk geir ek in sy o um buna . S e i bi az de ineir l t m i l y r l r r c r r l t mekvegei ee eiv eka an r akinba ta iherbeire e i l m l r m z d m i z r l l l n blir... Bu s e i de by e sem o ik bir bi im e de er en i e i i iz. r c l b l d l dr blr zelike kar  ta a n du u u u gz n e gei e ek bu u sy l l r f r m n n tr r n l yo um.Da aiyibirtakikde iniksaa a il eka n anbeiri r h t r l l y b m s d l tle iir.K a adu u ubyede eren i i o um.Sa  o umana a bl s c r m l l dry r ny r l y bil i iz. dn

Gc krce kullanma yaklam affedilmezdir


im ik a asize indeg e i ial a aa a a z.Ya iob d s c l r r l rn m y l c n jekif bir du um de eren ir e i e sizer de kat  a buu a iir i t r l d m sn l kd l n bl sniz. So ut ger e i ya a   z in g e i iz nemi ir. Buna m dn i r l rn ld l r al a a ve or ak so u a var a a a  a a z. n e Der a Za m y t n c m y l c c y rostanbaa a ii iz.Zag os,sizde ike i i iana  zm? l y blr r d l rmz l dn Derya Zaros: Evet, anlald Bakanm. Selamlar, sayglar. Belirtilenleri biz dinledik ve bu konuda ekleyebileceimiz fazla bir ey yok. n ce lik le, ko nu ya ha kim ol ma s a sn dan Par ti nderlii'nin srece daha iyi yn verebilecei inancndayz. Fakat bu sreci zellikle bizlerin, glerin banda bulunan arkadalarn iyi deerlendirmesi ok nemlidir. imdi dmann taktii yle olabilir: Gc belli bir sre atl brakmak ve ardndan geni bir ynelime gemek. Bu konuda kaygmz vardr. Dmann byle bir hazrl byk bir ihtimaldir bizce. Dolaysyla bu politik gelimeler ve kazanmlar esas alnarak, gcmz tedbirli bir biimde yerletirmek ve hazrlamak, savan her safhas iin hazr tutmak ve zellikle de ordulamay derinletirmek gerekir. Srecin byle daha kazanl deerlendirilebilecei inancndayz. Kendi alanmzda buna arlk vereceiz. Baka pozitif olarak ekleyeceimiz yeni bir ey yoktur.  G    da a da d ene e ve saamar a in sa  m c n z h z l m l l t m i nr da a el e ii bir ora a yol a or. Zaen si in alan a i ge in h v r l t m y t z d k l r or u a a a bi az  zak yak a m a  var.  zun s e ir ne sa a d l m y r u l l r U r d v
45

y  e i i or ar ve ne de or u a a  ge i i e i i or ar. Yl ar r r t bly l d l m y l tr bly l l d buana ya a  or.Bus e,bu ua a abirfr atola akde er l y ny r n m d s r len i ie iir.Ya ibuko u aelei ierveyar a aarya l r. drl bl n n d trl gl m l p m t G nba n a ie inylar aas a ibireiimbieyap a aa ve c d kl r l c g r t l m m l r drt ir ta af an hal   n da her e i i or a a ko a ak zor be a b r t kmz yn t y y r l ora abi ikir i i izgze in ebyeyat aa ,okac a zbir y r t dm r d l m l r m s bi im ece aan  a akbirdu um ur.Benbu uzaenbnalan d z l drl c r d n t t la asye e e im.Bizge egn zbyeola akgeii e e izve r l y c c d l n l tr c in an ha ra a a z, ora a ise bo a  ara ak ve ze i e yaa s z l y c d k tl c rn tl cak;bu uya a nyerebiredie e iakr.Arkbu ug et ek n p n l l c t t n z m tenso umu u uz.S a anbirgeii i,d ene e i,mev ien r l s n r d tm z l m s zl dir e iyok,fa atkr ekulan avar;bu,okg enfa ataf e m s k c l m r l k f dil ez lanbiryaka m r.He i i inenb kku u u,butuum m o l d pnz y s r t sa ipe i e za a n a ge e en tav  al  a a   z ol u. Ko ua h l rn m n d r k r dr m yn d m t bu ko u a ade a a ak tut u. By e sah e ko u an k ar epey e n d t n t l t m t l l c oluu.im ibud e idebyekulan aa ke inikeka uledi t d n m l l m l r s l l b le ez.Bu unhertrted i iga etta iial a ak.Ya ig ok m n l br y b n c n c et iibirsa ag hai egeir ekveger ekbirge ilaor u u u kl v c ln t m r l d s n kur akge e ir.Bun aher e inro veie i iiyibil e ige e m r k d k s l n l vn m s r kir.S a ansa a  anman ako ua  aveenstd e eka ar r d v d g m t nn z y d her e inrone ir,ie ine ir,yir i rtsa tg e i ena lba k s l d l v d md a r vn s ldr? Hi ol az a bu d em e by e bir ya   ya at ak ge e ir. m s n d l py r m r k Bel i e it i ye er iz ik er ve zor uk ar an t  ge en d em er k l t s l l l l d r n l bu a im an ver i or u ama, im i im an ar bu un  in ol uk a n k my d d k l n i d yeeri ir.n anira e i inenokso uala a birgei eaa a t ld s d sn n c l m m s ie i in e iz. Ken i ala   a, yal z as e i or ua a ve ha i i rs d y d nnz n k r d l m kmyetde il,si a ior ua aveha i i etdesonde e eyet inotur y s d l m kmy r c k tua iir.Amage i inba yanana a   sas lpken i i l bl m z l l y l rn e a dmzida adasaa aala ii izde ekde,so u ugeir ekde ekir. h l m blr m n n t m m t Buger eke inzeneana l a ge e i or. l r l l m s r ky Yi ehertr ey em i ikszko u u.Ala nbel iyz esek n l l ll n s n k d se in ehemas e i,hemsi a iik i arotur u a ak.Ya ibirne i n d k r y s td t l c n v dev et e edu u u ag eken i i iayar a a a z.Benhe i i l l m r m n r dmz l y c pnze sy  o um: Par i in ha r g e i ze i e ik i ar ol ak her l y r tn z l r rn td m hal e iyi bir ik i ar ol a zel i i de il ir. Biz ik i a  d a a d td m l d td r m n
46

kar ,yi emev utge i i i ekar otur u uz.As e iik i arda,si n c rcl t r k r td ya iik i arda,l eve alkze i ize in ed a akar y  s td k h mn r d m n r t r. k i ar ol ak is e en er ken i e i i bu te el e ka t a a l td m t y l dl rn m d n l y cak ar r. Yok a ha r g n ze i e by e ko u an aa k a l d s z c rn l m t l l r kur ak, bu u by e ky  kur az  y a ve k k-bur u a kur m n l l n l l j v naz  y ai alet ek,kim e infaz ace a etede e ibirdu um l l g m s n l s r c r de il ir.Kimolur aol un,ya iin eken i iya a a akyerara d s s p d dn t c y iin eol akbuaa a aka uledi e e e ekbirdu um ur. d m m d b l m y c r d Ya iher e eya ar biryerver ekveigr r ekbud e in n k s r l m d m n m ru u ur,z r.Her es inya a akideok ur.Ya -dev etol h d d k i p c t r l mak anbah e i o uz,hemas e i,hemsi a iola akbirh  et t s dy r k r y s r k m g gi iol ak anbah e i o uz.Ken i eg e en erbu unher c b m t s dy r dn v n l n tr ey e i iya ar ar.Ya ias e iey emdeda il, nunhertr l l mn p l n k r l h o l d en e i i e ve ye er i ha e ge i i i i e ken i e i i ve ir er. z l nn t l l trln dl rn r l im i bu ko u ar ol uk a so ut ur. Hi kim e, mev ut or a a d n l d m t s c t m ken i pa i iz i i, sek er i i i, sa     da at a n ve bu tr d sf mn t ln cln y m s ey e irt aset e in. l r b m s Za en yap   z d en e e er var. Son gn er i i iz ra or a t tn z l m l d dn p l r oku a a k,bi eulaamaaa a k.Sa  o umbusye enhu y m d z t m d ny r l n susar ana r r. Bu te el e g d ene e i, g b l e i, l l l d m d z l m s y t m s gyerei il e ivey ei iba a yay  or.Bie em,buko l tr m s n tm r l r y l m nu acid ibiren elvarm? d d g Derya Zaros: u aamada ciddi bir engel yok. Zaten biz ncelikle nmze koyduumuz bu dzenleme faaliyetini hemen hemen bitirdik. Yani gler, ulalmas gereken btn alanlara ulamlardr. Ve u anda bir alandaki g dnda glerimizin hepsi hareketli durumdadr. Ksaca, gerekli ekidzen artk verilmitir. Dolaysyla bu aamada derinletirme, pekitirme, daha ok eitim, yine her ihtimale kar baz hedefleri tespit etme, bu konuda hazrlklar tamamlama gibi faaliyetler yrtyoruz. Mevcut durumumuz budur ve ciddi bir engel yoktur. Bi azda aala de eren ir e ea  z. r h n l d m y lr Derya An uk, si in du u u uz na l, siz na l  z? Bu sy e d z r m n s s sn l dike i i iana  zm? l rmz l dn
47

Derya Anduk: yi gnler, selamlar, sayglar Bakanm. Belirtilenleri aldk. Buyaka  anedi or u uz?Si inde eren ir e i ioku u l m y s n z l d m nz m tuk;her al ebu aben ereyersy or u uz.Siz e iye igei h d n z l l y s n d k n l mene ir?Ye ipers ekiferda aso utna li ie iir? d n p t l h m s zl bl Derya Anduk: Bakanm, bu durumu geen gn aramzda tarttk. Tartmann genel bir zeti raporda yanstld. u anda yaptnz deerlendirme, bizim ulaamadmz baz noktalar da aydnlatmtr. Bizim amzdan doyurucu olmutur. Ortada gerekten de zerinde dnlerek derinliine ulalmas gereken bir taktik vardr. Biz buna biraz yzeysel baktk ve birok ynn de gremedik. Aslnda dman gibi biz de hazrlksz yakalandk. Bir de byle zamannda uyum salayamadk ve yeterince deerlendiremedik. Yani birok ynyle deerlendirmeye altk ama, gerekten bizim amzdan yeni bir pratik gerektiriyordu ve bu anlamda yetersiz kalnd. Fakat baz nemli hazrlklar da deerlendirildi. Youn bir eitim almas, yine teknik imkanlarn yaratlmas ve glerin takviyesi gibi almalarla sre deerlendirilmitir. Ortalama gnde bir manga g katlyor. Byle bir byme var. Bunlarn dzenlenmesi ve konferans kararlarnn uygulamas yaplyor. Dmann da bu sreci deerlendirme ynelimi var. Yani bu atekes durumundan yararlanarak kitleye olduka yneldiler, ok sayda ky yaktlar ve olduka bask yaptlar. Gemite fazla hareket edemiyorlard, bu atekes durumundan dolay byle hareketlilik olduka gergin oldu. (...) zellikle de atekesten yararlanarak daha fazla uyguladlar. Bu nedenle biz unu dndk; eer atekes uzatlacaksa (ki yarar vardr), o zaman gerillaya, kendisiyle birlikte halk savunma inisiyatifinin de verilmesi gerekecek. nk gerilla birliklerinin yanbanda kyleri yakyorlar; buna kayt sz kal mak da, hem kit le a sn dan, hem ge ril la a sn dan olumsuz bir etki yaratyor. Anlald.Ga etta ii, erakifbirsa un a nge eke i ide y b e t v m n r l rn rini i eana ol ay  z,ge ila ave ahal asal r  n akar ln l m s dn r l y y k d d d kver ehak  zvar .Hatada aiyiveha rkdar eervur l m kn d t h z l l b l 48

madaan a .Yeer izvey ey elana ankay aka  or t l m m t t s z s l y t n l ny sa  m.Birdeba yeer izikerko ula nzoru un anile igei nr z t s l l l r l d r lyor uki,im ibuna nnal r.Bizaka a ya ar enbu d d l r m t l m y p k hu u uak abeire e iz.Ge ekhal asal  vege ek ege ila a s s l t c r k dr r s r l y sal  dur az a,oza anenakifbirbi im evees i in enda a dr m s m t d ks d h ba a birtarz akar kve ie ekir.Pa ifbirsa un ahi ird rl d l rl c t s v m b nembi imtaki i izde il irvehi irge ek eyedesa u ua az. z tm d b r l v n l m Bu u unut a ak ge e i or. Si in ala   a ili in de ba  sap a n m m r ky z nnz k z t maa  da a son a yap a a a  z. im iik k a a g e i i i l r h r m y lr dl s c r l rnz al akayei i o uz. m l tny r i a eSi an,si indu u u uzna l,na l  z? y y p z r m n s s sn iyay Sipan: Selamlar, sayglar Bakanm. Sylediklerimiziana  zm? l dn iyay Sipan: Belirtilenleri anladk. Biz arkadalarla daha nce belli deerlendirmeler yapmtk. Ayn kapsamda olmasa da, belli noktalara ulamtk. imdi belirtilen dnceleri daha derinliine anlama ve uygulama almas iine gireceiz. Yalnz bu duruma ek olarak unu da belirtmek istiyoruz: Bu etelerin fiili silah brakma biiminde bir yaklamlar var. Bu srede eer onlarn da affedilebilecei belirtilirse, onlarn zerinde de belli bir etkilenmeye yol aacaktr. Bunu belirtebiliriz. nmzdeki srete bizim almalarmz, daha ok kitle rgtlenmesi, slenme hazrlklar, mevzilenme, mevzi salamlatrma, belirtilen ordu dzenini oturtma olacaktr. Mevcut durumda btn gcmz eitim ve yarglama srelerini tamamlad, byle bir sreten geti. Tm gcmz hemen hemen hazr durumdadr. u anda yzotuz kiilik bir arkada gcyle belli dzenlemelere giriyoruz. Planlamalar dahilinde glerimizi uygun alanlara oturtmaya alacaz. Bizim amzdan herhangi bir sorun yok. Ynetimlerde baz deiiklikler yapyoruz, baz arkadalarn kendilerini vermeme durumlarndan dolay belli deiikliklere gidiyoruz. Bu ynl bir almamz var. Bunlar belirtiyorum. Zatenko u u a ay e ikola akpro a an adaya  a i ir. r c l r n l r p g d pl bl Sa  o um Ola a s  Ha in kal  l a y a bir ik e on a n ny r n t l dr m s l l t l r
49

Dadan indirme ve af meselesi sz konusu olursa, bakalarnn baz yerlerden indirilmesi gerekiyor.
50

var k a  asonve i e ek.Ya iken i e ibi azdasr s b a l l rn rl c n dl r r t t r k  or.Ate ess e ibo un abuvur u a r.Si ah a   tes ly k r s y c g l n l l rnz lim  din. Hat a bi e s  a i ir i iz. Bi e s  r a z af e i ir e t z n bl sn z n s n f dl si iz. Si ah a  b a n, dev et de ar k bu s e e gir i ir. Si n l l r r k l t r c m t lah a b ak az a zenokza arg ensiz erolur u uzde i l r r m s n r r l s n nlir. Bu te el e bir bil i i ha r a r ve ye i bir yak a m a bir m d dr z l n n l l lik eze i egi i ir.Bu,di eri ir ik iev e e idekap a a i t rn dl b l r l r s y blir ve i ir ik i ik e i e son ver e bi i in e  lur. Za en Hiz b l l l rn m m d o t bul ah  in ya l  . Bu s e bo un a bun ar  in de ben er l i p m t r y c l i z bir ey ya  a i ir ve bu da a et i i ola i ir. Za en di er it i ak pl bl h kl bl t tf ili i e i izge i i i i or.Ora adae it ire or istg erola kl rm l trly d l f m l bi ir, on ar a ili i er ge i ir ve on ar da bel i l  e mev i en l l l kl l l l d zl di i ir. rl Si in ora   in p e iz or u un otur ul a  nem i ir. z s i h s d n t m s ld Bel i im i bu un fr a   iyi ya a a  z. Hem ye i en k d n s tn k l dn nd d en e evehemdeg b t e,ora  inb k nem z l m c y m s i y ta  or.Zor ubirks e in enson abu ueniyide er en y l r c d r n l di e i e ek bir  lan du u un a  z. Sa  o um  ney'den r bl c a r m d sn ny r G kap am  bir g e tak i e edi e ek i iz, ay  a ye i g s l l vy l c sn rc n ala ak  zveby e esi a iveas e iola akik i ar a ak c sn l c y s k r r td l m iinnege e i or aonaula a ak  z.D anbu ubil i i r ky s c sn m n d iin ora a bi az a  yk en ek is e i. Bel i bun an son a y r r l m t d k d r da yk en ek is e e i ir. Do a  y a hem sa a a ha r an l m t y bl l ys l v z l makveonukar  a ak,hemdeor u a a aved en e e l m d l m y z l m yeyk ekbiryerver eknem i ir.Mev utg e is s s m ld c l r k k a de er en ir e i ge e en bir  lan du u un a  z. Her y l d m s r k a r m d sn ikita af an, uzey'denve ney'denbi azgala i ir i iz. r t K G r bl sn Hemy e imd e in e,hemdegni e i iveni e i id n t z y d c l t l ze in e ba  za f k a  z var; bun a  gi e e i ir, bir ok y d z y l l rn l r d r bl mev i eda ado uyer e e i irveko r i as o uge i i e zy h r l bl o dn y n l tr bi ir i iz. Yi e kit e ili i e i i sa a a ala i ir ve e ir er l sn n l kl rn l m bl h l ze in e i bas    ge i i e i ir i iz. Ya i ya a a  z r d k k n z l t r b l s n n p c n ok ey var ve bun a a  pey fr at do u or gi i e ge i or. l r e s y bm ly Ga il ol a an, ok de in ik i ola ak bu s e i de er en ir f m d r l l r r c l d mek b k  nem ta r. Si in e ili i i di er du um ar hak y z l kl r l 51

kn adason abil iala i i iz. d r g blr

Orada devletleme grevimiz vardr


iyaySorsizna l  z? s sn iyay Sor: Selamlar, sayglar Bakanm. Anladnzmde ike i i?Siznedi or u uz?Si indede er d l rm y s n z len ir ee i i ioku ukveonaakkgeir e eak.la een d m l rnz d l t m y l t v t beire e i izhu usarola iirmi? l t c n s l bl iyay Sor: Bakanm, nceden baz kayglarmz vard. zellikle dmann samimi olmad konusunda. Demagojik birok eyle kitleyi etkilemeye alyordu. Endielerimiz de biraz bu ynlyd. imdi yaplan aklamalar bizi olduka aydnlatt. Bu durum bizim amzdan doyurucu oldu. Bunlarn zerinde derinlemesine duracaz ve burada gerektii gibi deerlendireceiz. Bu konuda Parti nderlii'nin alaca tm kararlara biz sonuna kadar ve lmne bal kalacaz. Bu durum byle. Geen srece gelince, burann k koullar biraz ge ald. Fakat erkenden ulama durumumuz da oldu. Ulamakla birlikte dman zerimize geldi ama, dmann bu taktii boa karld. imdi eitimde giderek bir sreklileme var ve almalarmz devam ediyor. Ayrca blgelerin hemen hemen tmne ulam saylyoruz. Fakat henz sonular net elimizde deildir. Bunlar geldiinde daha da net deerlendirip ona gre gereken bilgiyi vereceiz. Belirteceimiz dier bir husus, koordinatr yardmcs olan arkada aslnda bunu hak etmemitir. Bu durum bizim toplantya kadar, yani geici bir nerimizdi. Dier uygun arkadalar alanda bulunmadklar iin bu byle oldu. Bir dier husus, gcmz nemli oranda toparlanmtr. Eitimde, kitle almnda ve glerimizi rgtlemede bir hayli kapsaml almalarmz var. Katlmlar iin hemen her tarafla ilikiye geilmi ve yol almtr; artk gelmelerini bekliyoruz. Az bir say gelmitir ve bundan sonra gelmeler daha fazla olabilir. Ayrca eski komuta kademesi vard; o bilinen arkadalar, parti ruhunu ve savaln temsil etmekten ok uzaktrlar. Kendilerine ok destek ver52

memize ramen samimi deiller. Onlarn durumlarn da netletireceiz. imdi bunlar belirtebilirim. Anlald.Si ina z andauy unbira aora  aar z n d g l m t mn lkola akula l r.Dzorukarvetai at-pers ekife inge l r m t l l lm p t l r aln a  ne e iye a aa  z bi az  r gei. Fa at im i t m s d n l l m l rn r a t k d my e s e e ha im ola i e ek, onu de in i i e i e e i e ek du l r c k bl c r ln l y bl c rum a  z.Pers ekiferaln   ag e,bud e ena lyaka  d sn p t l dn r n m s l la a veala ana luy ua a a arkbeli ir.Yi eoka e eer c n s g l n c t ld n d m l de i if ah ol az ki i ik er var. im i on a n d e i ar k ge i. k l m l l d l r n m t t Ona aarkken ie i edik atet ee i isye iz.e itika e e l r t dl rn k m l rn l r l d m le ibyet at a nveki iike i iko uur a ndev ige iir. r l k m n l l rn n t m n r m t Is arederer e ertbiruy ua ayakar kar  ageirer.Bie i o r l s s g l m l y l l l my rum,bubi ey iik,ken i iko uur ani ebuka aret iiola ii r cl dn n t m y d kl blyor,na lce a etede ii orar?Ha r,mev utgei imd e iark s s r bly l y c l z y t bu afr atver ez.Hi iralan abyeki iikerken i iko uu n s m b d l l l dn n t ra az. Is ar a bu tu u u sr  en e in ze i e ac a z a gi i ir, m r l t m d r l r rn m s c dl ge e ir eca  aoku ur.Hal u ibutuu unhine e iyok,ge e i r k s nn n b k t m d n r deyok.Hereyana r r,hereyoksay  e ervekut albirbi l l d gd s im eye i egei ie iir.Bu uhaakav a a akneana ageir? d rn trl bl n l r m m l m l Biz bu ka ar a a har a a a z ve bu ka ar b k emeke s e i d b c y c d y l r c bu hae gei e e iz, sen ise bu u t a a ak n ve key in e g e l tr c n k y c s f c t r cek in; bu, ka ul edie ez, af e ie ez bir du um ur. u ve a bu s b l m f dl m r d y bi im ebudu um aolana narkal a ge eki iakr.Kal d r d l r t m s r t t d kibir okde erievar r.Es iveye ibude erieerhertr l d k n l l l ka e ee e isaar.Zaens ekigdeve ii or. d m l m y l t r l rly Si inala aili indeba sapa aarya a ii iz.Ala ge ii i z n k z t m l p blr n n lnevede ini i etut akmm n r.Buko u ahzgei eola r ln m k d n d l l m cak r. Ye i g ala ak  z ve ge e ir e ba  kay r a ar ya  a t n c sn r k s z d m l pl cakr.K a a lantuua akr.Bu unim a ilkde abuka ara t s c a t l c t n k n f d l or.Asn abuala he zde ini i evege ii i etut aveyi y l d n n r ln n ln m ner tya   oturt as r r.Amaim ibuim a aol uk a g psn m n ld d k n d ka u uolu or u uz.Ge e ir emet o ota  anba ki ierde v m y s n r k s r p l ny z l ula a i ir, yi e ba  le al ki i er dev e e so u a i ir ve met o ol bl n z g l r y k l bl r p baana dabi azku ua iir.Arkbun anson abunarzorde l tl r r r l bl t d r l il ir.Sa  mdi erar a aa ndayar  yaba a r.alanar d nr k d l r dm l rl l 53

danveken isa a z aniri atargeii ir e izbuii mer i d h n d tb l l tr s n z l sniz.  ra-ge e ve do a m ih i a   da di er eya et e in yar  A r n n ty cn l l r dmyara atgi e ir i iz.K a aso unyokvesize ingei e iin l h d r sn s c r l r l m s i el e iibird e eszko u u. v r l n m n s S e eili ing e i i ibeirtikvebuna al  z.En i ee r c k r l rmz l t l r dn d l ri izhakol akabirike,buakkanson asa  o umiyiana  n l m l l t l t r ny r l dnz.Hip e izd anhi irza and stol a a akves e h s m b m r m y c r le ihepkkula a akr.Ta iibizdebu afr atver e e e iz.s r t l n c t b n s m y c tersal r  za anol un,isersal r a  za anol unhepbye d d m s t d m d m s l ya a a z.Ya ihize i i egel e e ekdebi iken iken i ize p c n rmz m y r z d dm l u a r hae geir ek iser, bu u bie e iz. O sal  r en biz akif r l t m t n l c dr k t po is on a z, sal r az en de her al e ken i i e hk e e ek z y d y d m k h d dmz m d c du um a z.Ya id anyok,sal r  or,ohal eken iken i i r d y n m d my d d dmziko uu amdi e ekka ard nveser e ide iiz.Bel isa n t r l y c d k s r l k va on yl da du a iir; sa a dur u di e biz or u u da a ak m r bl v d y d y t c yz?Ylar rsa a a anl eervar r,or uarvar r;bunaror u l d v m y k l d d l d l d la a  da t m r?Di eimsa abiti,oza anbiz alkor m sn m d y l v t m h du u uda a akm z, e ekmi iz?Bud  e iirmi? s n t c y r t c y n l bl De ek is e i im, hi ir ki i, hi ir ge ek ey e or u a a a m t d b b r l d l m y fark yak a a az.s erokyo unbirsa ad e iol un,is er l l m t v n m s t se sa a du up ra at bir d em or a a k n, biz her za an or v r h n t y s m du a a n ba n a z ve en iyi i i ya  o uz. Sa un a da sal l m n d y sn py r v m d daiyiya   or.Birne iik i arolu o uz.Ya iora adev et r ply v td y r n d l le e gi i bir g e i iz var r.  alk ik i a  olu o uz ve  nun m b r vm d H td r y r o bin ir g e i n z e ir. Her es gz e i i bu g ev e e di e b r v m d d k l rn r l r k cek ir. Na l dev et e i ir, na l  alk ik i a  olu ur? Bu un dev t s l l l s h td r n n gi i g ev e in en bah e i o um. Onu t y e bi im ze i i e b r l r d s dy r m l z rmz y pda,ki i erney eu a a ak ar?y eava easie e i ik emi l l r c l l r t cl l u a a ak ar? Bi i y e mi u a  a ak ar? Bun ar d   e ez r c l z l r tr c l l n l m ve her e in ye i e ge i e e i mt i g ev e i var r. im i e k s rn tr c h r l r d dy ka ar bel i bu g ev e e sa ip  l a , bu g ev e in ge ek e i d k r l r h k m d r l r r l r ye i e ge i il e i. Ama bu, ka ul edi ir an a n a de il ir. Ba rn tr m d b l l m d d z a  n ze i e  r g ev er yk e, ba  a  da bu un al n an l rn rn a r l l zl r n t d sy l n ve ya a n! Bu un d e i ge i di o um. Ya i her e e r s s n n m t y r n k s kal  a i e e ika arg evyk e ekesas r.Her e inokdi ip dr bl c d r l m t k s s 54

lin iola aka  a esas r.Ar kbutar  l az.Bu unet eko l r l m s t t t m n yar a zveso ualr  z. vet,fr a  zolur ada ason abu s n n sn E s tm s h r yn bi azde er en ir eya a i i iz. l r l d m p blr Der a esk,si indu u u uzna l?Ana  zm? y K z r m n s l dn Derya Kesk: Selamlar, sayglar Bakanm. Bizim amzdan da anlald. Bizim alanmzda dman daha ok halka yneldi ve halen de yledir. Buna kar tedbir almaya altk ve halen de bunun zerinde younlayoruz. Artk belirtilen ereve dahilinde hareket edilecektir. Bu sre gerilla asndan da dzenlenen eitimle deerlendiriliyor. Herhangiye ibirdu umvarm? n r Derya Kesk: Hayr Bakanm. GAP'aula a il i izmi? b dn Derya Kesk: Ulatk... Oldu,ta am.i iener e esi inindege eri ir.Var lan m zl v z i ld o so ua aakkka an   or. r l r l z dry Der aSer ad,sizna l  z? y h s sn Derya Serhad: Selamlar, sayglar Bakanm. Yenibirdu umvarm?Busonbirsal  var , nunhak n a r dr d o k d bil i izvarm? gn Derya Serhad: Evet Bakanm. Dn bombardman vard, bugn de byk bir operasyon var. zellikle bu Ermenistan snrna kaydrlan gcn operasyona girme durumu sz konusudur. BuTen  ekg molu or? d r c y Derya Serhad: Hayr hayr, da gc. Tendrek'teki durum iyidir. Orayasal r   duy uk. d dn d Derya Serhad: u anda herhangi bir saldr yoktur. Tendrekg saamm rdi or un? c l d y s Derya Serhad: Evet Bakanm. Pekihan ig eope as ond ene i or? g c r y z l ny Derya Serhad: Ar Da'ndaki gce. (...) Yaknnzagee ii ormu? l bly
55

Derya Serhad: O alanda glerimiz var. Bizim yaknlarmza gelemiyorlar. Yaniim icid ibirtehi ealn aarm? d d lk t d l Derya Serhad: Hayr Bakanm, ciddi bir tehlike yok. Zaten g le ri miz ak tif sa vun ma du ru mun da dr lar. Ya ni Par ti nderlii'nin daha nceki talimatlar zerine biz de arkadalar bu konuda aydnlatmtk, talimatlar iletmitik. Herhangi bir saldr durumunda arkadalar karlk vereceklerdir. Sanrm bu tip ope as on ar bel i bir ha e et i ik e a a i ir. r y l l r k ll l l bl Ge e ir ebu ou'yudakula a iir i iz.Bi azbii or u uzvesa r k s D l n bl sn r ly s n n m aa i ir i iz de. Do a  y a ope as on a  bo a  ar ak a r bl sn l ys l r y l r k m t zorukek ez i iz. l m sn Derya Serhad: Hayr Bakanm. Bize fazla zarar verdiremezler. Bakanesye e iir i iz?Busye ike i izana l m? l y bl sn l d l rm l d Derya Serhad: Evet Bakanm, anlald. zellikle bu son dneme zgn alanlar zerinde almalarmz oldu. Metropolden katlmlar var. Fakat bu operasyonlar nedeniyle durdurmak zorunda kaldk. Bir-iki gn ierisinde kendi alanmzdan da katlmlar oldu. Ayrca son dnemde kendi imkanlarmzla teknik donanmz salyoruz. 3. lge'debi azgvar .Orayairi atku a iirmi i iz? B r m l tb r bl sn Derya Serhad: Biz Gney'den gelecek arkadalar bekliyoruz. Eer bunlar bize ularlarsa, daha sonra o alandaki arkadalarla irtibat salarz. Orada el i e ya n  day var .  er im a  z var a o ly k a m E k nn s aday a  ala i ir i iz. Ya n a  ney'den de g ge ir. Su. ar a l r bl sn k d G l k daor a aula . u'gilveMa.gillerleya nili iiin eolur u t y t S ' k k d s nuz. Biz on ar a ko u uk, y e im d e in e bi az tak i e al l l n t n t z y d r vy yor u uz.Y e imd e in ege en er eala nger ek e ize in s n n t z y d l l l n l r r detar  r  z.Ala nya an   r ar,hat aba yan an a  a t sn n b csd l t z l l y l rdaola i ir;tar  a akon a gi e e ek i iz.By e euyum uve bl t r l r d r c sn l c l g biry e imolu u u ur.Yal zbuy e imi ev izbiry l n t t r l n n t l s ne imol a a ak.Her e inenazta md e in ebirg eha e t m y c k s k z y d l r ketet e i,ei imver t en eileyo unola akil i en e ige m s t g l m r gl m s re e ek. Ba a yer e ok a ii e d l   gi i ko u an r, k c k d n d b m t d
56

kur ay radal n ay eya  a   pken i iucuz aze i m d t d l py l tr dn c rne ya r a du u u ya an a a ak r. En iyi ko u an k, biz at t m r m m y c t m t l z bir i i in ba n a yer  lan ko u an k r. En do u y e i i ik, ln d a m t l t r n tcl bir bir i i mt i eit e, r t e e, ko u a ve sa a r ak r. l h m g l m r m v t m t Bun a adik atedi e ek ir.Ko u an  nba atr an a  a a l r k l c t m t l k l l l m ya a , biz plan a a  z, kur a z de i e ek ak if fa  i et e c l m cy m y nl r t al y l rind n abi ey elbirya amii egi i e e e e iak r.Ge en d r s n rl m y c t l le in bi az by e al an k a  ola i ir ve bu a dik at et ek ge r r l k l l r bl n k m re ir.Ora a iba ar a a ardage i e il iy e im er e,ko k d k z k d l n l t m n t l d mu an k ar a yer ala i ir. n  g  z bi az b  or ve b t l l d bl k c n r y y y eng nko u aso un a  ,ka e eso un a  enger ek i y c m t r l rn d m r l rn birbi im ekar  a akge e i or. d l m r ky Ay  abl e e eya l ame e e ivar.Bu umev im eba an rc g l r y m s l s n s l l t ola aksa  or u uz.Ora  inge enyl a nders e inem l r ly s n s i l r l r li ir. ok yan  ve kont ol al  a gir i a  a ar sz ko u u d l r tn m l m l n s dur.Ar kbudu um a ake in ik ed l  orvege e ented ir t r l r s l l m y r k b ler al  or. Bu un a bir ik e kit e e ula a  ge i i i or u uz. ny n l l t l y m y l try s n Kit eili i e i inhz aal aan var r.Do uveKu eyhat a l kl rn l m s d z l r iyii e i orveoba an  a da adage i i i or u uz.Bun n l ty l tl r h l try s n danson abi azda age i iim an arszko u uola i ir.Ora r r h l m k l n s bl da i g ev i er var, ye i gi e ek er var; on ar a s  bir di a og k r ll n d c l l l k y l iin eolur u uz.Ge ektek ikdo a m,ge ekcep ege i iola d s n r n n n r h rs rak,hat a ampala ola akbi ed   e i ir.Pekih i aol a t k n r l n l bl ty m sada,by eg  e i irvebuyn ih i a argi e i e i ir.n l r l bl l ty l d rl bl k, bek en e ik ope as on ar ze i iz e ge i e i ir. O 3. Or u l m d r y l rn d l bl d ora aka  orvebuara abi imba an  a   dakes ekis e y yy d z l tl rmz m t ye ek ir. Ya i  afkasya'daki ge i e er e bi im ya a   z ge c t n K l m l l z dm li e e inba an   d  r.By ed n   indebuope m l r l tsn n l d i ras on a ge i i e i ir.Bua an,oor u undu u u udik a e y l r l tr bl d d n r m n k t ala aksa un a  iyiyap a aa  a ak  z.Ya id a g r v m nz m y l c sn n m n zet e e ve bu a g e bir ha e et i ik iin e ol a  da a im i l m n r r k ll d m y h ddenge i ir e i i iz.Hemmet o ol en,hemye el enye ig l t m lsn r p d r d n ler  pey ge ir. Bun ar faz a ol u mu  ou'ya da ak a  a i ir, e l l l d D t rl bl onundayo uak r.Amada aokken iii iz eei ipr t e l t h d n d t g l me e a  r  z. im i ik bun ar sy e e i ir. Si in bu s e e y l sn dl l l n bl z r c
57

ili invebe ir i enhu us a aila e ensy e e e i izye ibirey k l tl s l r v t l y c n n varm? Derya Serhad: Hayr Bakanm. laveten syleyeceimiz bir ey yok.

Btnyle parti ruhuna ve yaam-komuta tarzna kendini vermeyenler feci kaybeder


44,si indu u u uzna l? z r m n s 44: Selamlar, sayglar Bakanm. O bilinen almalar bitti. Gler dzenlendi. Serhad grubu yola kt. imdi gleri alanlarna ulatrma sorunumuz var ve onunla urayoruz. zellikle bu Cudi kesiminden gelen ve 3-4 yldr mcadele iinde olanlar kendilerini dayatyorlar, lle biz yine oraya gidelim diyorlar. Bunun dnda durumlar olumludur. Bu atekesin Gney'de epeyce derin etkisi oldu. Parti daha youn bir biimde gndeme giriyor ve tartlyor. Halkn ilgisi ok yksek. Biz de tartmalarn iindeyiz. Yani partiyle yaknlama yaratmtr ve sonular olumludur. Son gnlerde Dou'nun tutumu da biraz olumludur. lk bata endieliydi, atekesin kendilerine ynelik bir plan temelinde gelitii kayglar vard. Bu kayglar belli lde gitmi olabilir. Onlarn durumunu da byle belirtebiliriz. (...) Bizce bu atekes taktii etkili oldu, ancak sonular yeterince alnamad. Bir uzatma olumlu olur. zellikle dman zerinde bask oluturmada etkili olacaktr. Biz onun iin buradayz. Uluslararas bask etkinleir. Bu adan da yararldr. Bu srete bizim glerimizin aktif bir savunma iinde olmas, pusu ve baskn yntemleriyle operasyon glerinin basksn krmas bizce yararldr. Bu atekes sreci bu bimde deerlendirilebilir. Bunlara dier arkadalar da katlyorlar. Ksaca bunlar belirtebiliriz. Su.ar a asi inora a ia aarhak n abireyeranat. k d z d k l m l k d l l t Fa atn eikeoha ra ang nyolan a me ee ivar.Der a k c l l z l n c l m s s l s y
58

Sor'a o ka ar faz a g gn er ek ne ka ar uy un, bi e i o uz. d l d m d g l my r Der aSorveDer a in'inso u uasn ag nie i eaka l a y y r n l d c ry t r m s so u u ur.Ya iora a ig nfazaol u u ud   o uz.Ye i r n d n d k c l d n n y r nle idegit eso unyi eie i eakar aola akr.Bug bi azdi r s r n ry t m c t c r er eya et e in ii e kay r a , zel ik e  arzan'a do u kay r l l r n d m y l l G r d ma  d   o uz. O di e i de Cu i g , bil em ne e in g y n y r r d c m r n c de il,tml e ing  r.Alana nihi a  ag ebugda  k n c d l r ty cn r tla akr. Ser ad g  ola iir. Zaen ora a g gn e ii or ve bu c t h c bl t y d rly bi azihi a kar a a aktarz ad  e iir.Ya il e inku e r ty c l y c d n l bl n k n z yi e do u y el i o uz ve ka al ar el er i in e bu g ha e e e n r n ty r n l v d d r k t ge i ie iir.Ala a  al vearky  e ebelibirka ar a rl bl c n m t r m d l r ll ula r. Bu g  ora a faza tut a n ana  yok. Ark bn m t c d l m n l m t t gie i egit ekdu u un a.Zaenkon e ansabirikea a ry m r m d t f r l l t l m la ta ama du um a  z. r m l m r d sn Ora abirtek ik rupgei or.Bel ibir rupdabyegei e iir. y n g ly k g l l bl Fa atodasa ag  r,yetek ikeu a  o uzadaln aken k v c d l n l r y r t d di ifazaoyaa a a ge e i or.Ko u ag birbirikola aktu n l l m m s r ky r m c l r tul a  uy un ola i ir. Za en sa a a her za an bir ko u a g m s g bl t h d m r m c ola akr.Amade i imgi i,odabirsa ag  rvedu u u u c t d b v c d r m n bu un d n a ele ala az. As n a  zun s e o sa a a ka an a n n d m l d u r h d l l r da afazakal a a ge e ivar r.Ora nolum uzet ie i i zun h l m m s r d n s kl rn u s e kaanar a gr ek mm n r. Buna n ark bir ke i i r l l d m k d l r l l smninie igit e iuy un urdi o uz.Buhu utboya n a iyoza r m s g d y r d l r d k l ma yo un aya a anart yeie i egit ekdu u un a r. y c y l m l ry m r m d d Ge i ir i i izko r i eneka ara  r,bi e i o um.An a  l t dn odn d l l my r l y larvetu um arbel i,ote el ey  e ek.Bah e i enbirar a a t l l m d r y c s dl k d var .Biz,buzin anme e e i ibi azda aya n ande er en i m d s l sn r h k d l dri o uz. Ora a i ya am ba  ki i ik er e hay i teh i e i bo ut ar y r d k z l l d l lk l y l da r.So u ur a bi azda ade in e i i o uz.Ta iiso u ur a d r t m y r h r l try r b r t m der en, ka t  ol un ve a ol a n, mev ut olu an du u u par i k s l s y m s c r m t d birtu umola akde er en i i o uz.Birtr par iiin eeri t r l dry r l t d me eszko u u ur.okyo unbirda    kge i i il ekis e m n s d tcl l tr m t ni or.Buki i ikr t en e egel i or,r t en e ida t a a y l g l m y my g l m y m y a   orveken i i eye in er ikmis on a bi i or.Kihiy ly dsn n d l y l r y le ye e ek e i ol a   hal e ken i e i i y e gs er e e a   t n l r m d d dl rn l t m y l59

yor ar. Ve mt i da   or ar. Bi e ek ve a bil e e ek by e bir l h ty l l r y m y r l ko um or a a   or. By e e i in da    et i e i i s r an r n t y ky l l rn tc kl rn n l d makge e i or.Bun a nn epar iiin eken i e i ierit eg r ky l r n t d dl rn m rev e iko u ur.Bu und n a zelgrup uk arha in eha e etet l r n l n d l l d r k me e e i nem i ir. li i e i in ah a ba  ili i er ol a a m l r ld kl rn s l kl m m s iin ted ir er al r. Ya a ak a  a  a ar par i a  a  ola ak b l n p c l r l m l t l m s r ge i i i ir. Bu, her alan a i er  in ge er i ir. ok so um uz bir l trl d kl i ld r s ya a aal  ar;r t en e ida  anbirya a aal  l  ar. m m l g l m y t m tr m l Buuya  zge el ir.s erbi in iis erbi in izol un,butu um rm n d t l l t l s s t la asonve il e ige e ir.Bun as areden e indu u udade in r r m s r k d r l r r m r li i eso u ur a ata itu u ur.Buko u ak a abun arbe ir i n r t m y b t l n d s c l l tle i ir. bl Ge i e  ney'de olu u u an ka ar ah ko u an k a  so m t G t r l r g m t l l r rum uz u uol uk ade in e ir i er i.Bun arbir okkay nso s l d r l t m l d l b rum u u ur ar ve as n a su a  da ok ar r. Ken i e i in bi l s d l l d l r d dl rn rerga ilol a a  gzn ege i e ek,bi imon a asa e ebir f m l rn n tr r z l r d c ans ver e du u u uz ola i ir. Yok a sa a a bu ka ar sa, bi m r m m bl s v d im el ve so um uz yak a an ar ko ay ko ay af e i e ez er. Bir s r s l l l l f dl m l deokba a  zol adu um a szko u u.Bu ubirtu um,bir rs m r l r n s n t al an kha i ege ir eke in ik eka uledi e ez. ney'dege k l ln t m s l l b l m G li en bi az o ol u ur. Sa e e tak ik d  de il, par i d  bir tu r m t d c t t tum da bi az ya an . Bu, ge el e de by e ol ak a bir ik e, r m n d l m l l t ora a bi az da a yo un a ya an . O ki i ik er bu u ta a en d r h c m l l n m m bi e ek ve bu u bi e ek ha e et ede ek er. y e ken i i ky l c n l r r k c l l dn l kur az  y a giz e e ve ol u u gi i sr r e in ba a  a  r n l l l m d b d m n l rn a pat a a a  he a akat akdu u un a r ar.Bizyi ebil i i l y c n s b m r m d d l n dmi i oku uz, yi e et i i olu uz di or ar a, bu k  bir he ap r. z r n kl r y l s t s t B  y e par i ru u a, ya am ve ko u a tar  a ken i i ve e t n l t h n m t zn dn r me en erfe ikay e er.Buko u abi ifaz azor a a a a ge y l c b d n d z l l m m l r re ir di o um. Ha en ken i o uk a, ama r e ruh a   tat in k y r l d c t c l rn m et ek  in kar   a   or ar. By e ol az! Ger ek e i i e m i mz ky l l m l rmz by eyak a l az.G ev e egye i e i e ek er evean amve l l m r l r tr bl c l s l re i e ek er e g ev st en in er. Par i s  ve e i e ek er e sz bl c l s r l s l t z r bl c l s ver in er. Bir a  a n hak   ve e ek er e o a  a a so s l l m n kn r c l s l m d rum u uk st en in er. Bun ar nem i. Ar k bun an son a bi e l l l s l l l t d r z
60

ile i e ek ra or a n bu du um a  rt as et e i ve bu du um a tl c p l r r l r b m s r l r i a etbi i in eyan t a ka uledi e ezdi o uz.Buko u a k y m d s m s b l m y r n d dabun arsy e e i ir. l l n bl

Kuzey iin cepheyi gelitireceiz


Gney'dekia aarinoramiyial r.Ogereiti ak l m l i t m t l l tf ve auza  fa i eterda adageii iir.Ona bute el ebi az y l c al y l h l trl l r m d r kont ol aln a tut a a, dev i in kar  de il ye e i hai e geir r t d m y rm t d ln t me ea  o uz.Es i endeya anbuy u.Ona iyibirdev im y ly r kd pl d l r r ye e i ha i e ge ir e in ola ak a  ge i i i i or. O a  a a n d ln t m n n l r l trly l m l r ii egi e ekki ierdebi azol unvese i eiin anarol a.Ora n r c l r g vy l s l m l y yi e es i i gi i bir ya am ala  a e ir e ee i ge e ir. im i n ks b nn v m m l r r k d ora akaa akg, AK'nge ilag ola akd  e iir AK'n d l c P r l c r n l bl P bah e i en ne i er e e in e de il, bir it i ak g  ola ak g l s dl r v s d tf c r r me ige e ir. eriki ars e i egi er eyi ebiriti akg  r, s r k E td r cn r s n tf c d mu ae etekar adadev im ibirmu ae etg ola akken iet h l f t l s r c h l f c r d kini i i sr  e iir. Bu u bi az da a geiir ek mm n r. O ln d r bl n r h l t m k d irii-ufakgrupa dabuer e e ed n ekge e ir.Asn adev l l l r v d m r k l d rim ibirka atola akha e etedii or.Re or iz ekar dev im i c n r r k ly f m m r c birka a ngei e iveet inikka an a  r. n d l m s k l z m sd Odi erg nmek u ubi eula ,ai e enmek upula .Mek c t b z t l d t t tupge elbirmek up ur.Bi e i o um,mek u abizbu a ance ap n t t l my r t b r d v ve e i i iz, fa at mek u u uz aln  r di e i a n de ile i e i r blr k t b n m t y f e tl blir.e i ida adage i i i ir.Bizdik atede e iz,siz erdedik at r h l trl k c l k ede ek i iz bi i in e ba  ey er sy e e i ir. Sa  o um on ar c sn m d z l l n bl ny r l da yu u a ak du u un a. Es i i gi i hu ut ar a ne biz, ne siz m m r m d ks b d l d zor uk  ar a a  z, d a n teh it e i e gel e e i iz bi i l k m m ly m n d l rn m m ly min e uya  ar s ek i ya  r. Za en dos a e ili i e in ge i i il d rl r l pl t t n kl r l tr me i evebir ika  a a  nda akap am hal ey  l e i e sn l l m l rn h s l d r t m sn a ya   or. r ply Sa  mbirbirika  ved  enbirtopanvar .Cep e nr l rs n l l t d h iin d  e iir o. Ka a a n tem il ie iye ko u uur a, sa  n l bl w cl r s cl r l n l s nrm il i i ta ih e top an  a ge e i ir er. Ke al  urkay'la ya l  gl r t l ty l bl l m B p d gi i,bi imeorakbirbil i ikae eala iirer.Biz evgrtn'lada b z l t dr l m bl l H
61

yapk, birik s e i e onar da kaa ak. O Riz a ier var a onar t l r cn l tl c g rl s l dae ie iir.im i enbirikeha e etet evecep etopan  a kl bl dd l t r k m h l tsn git ea a ya rveya ya na r.Ba agervar aonar m rl r pl zl y l n k l s l daa r.im iikomecisiiikin iplan aeleal r,cep ea rl dl l c d n h l maa bi in iplan ay  or.Ku eyincep e ibi azgeii l r r c d r t l y z i h y r l tre e iz.Mecisg bi azken i iha ra n,ona na aa  c l c r dn z l s l r l m l rn ikin i adm a de er en i e e iz. Bu cep e ii i hal et ik en son a c d l dr c h n l t t r sa  mbircep ekong e i edo ugi iirvemecisg  eora a nr h r sn r dl l c n d akifyerve iir.Zaennemibirks tek arl e e ifa i ete e t rl t l m r k d k al y l r gi er. Ama bu un  in si a i ol un uk a   ge i ir e e i ge e ir. d n i y s g l l rn l t m l r r k Ora abuun aa bua ananam rveke inya arso uve d l m l r d l ld s r l n re ekir. Di er par aa n ge iye de orak bir kong e plat or u c t l r l r l t r f m geii e e izveona aenstd ey ebirkong eplat or uda aa l tr c l r z d r f m y t ca z.Bel ige lurama,onaraili ie i izikiide ildebye k o l l kl rm l l birkong egeiir ebi i in e ir.Bunarsye e iir. r l t m m d d l l n bl (...) Deryain,sizdeala ii ormu u uz? bly s n Derya in: Selamlar, sayglar Bakanm. Sylenenleryee in eana l m? t r c l d Derya in: Evet Bakanm, anlald. lavetensye e ie e i izbireyvarm? l y bl c n Derya in: Hayr Bakanm. Yaplan aklamalardan sonra syleyeceimiz pek bir ey yok. Mevsimko ula na l?Bi azola akhaegei ormu? l r s r n l l ly Derya in: ... Yanibi azda aza anmiserdi or u uz. r h m t y s n Derya in: Evet Bakanm. G d ene e ii ilere i mi? Taki e oturul a ii gei i or z l m l d t t m ly mu? Derya in: Bakanm, mevcut durumda... Fazlaiyiana l a .e i eakar adu u un anbah e i or l m d ry t m r m d s dy su uz. Sa  ger ek i ol a  r. Bu ko u a 44'n de ve e e i g n y m ld n d r c var; o, ger ek i kul a l a  r. Za en ge i pra i in ele i i i i l n m ld t m t trsn yap zvera ora  zbi eula  or.Bizfazane igeiir e e tn p l rn z y l r l t m y 62

ce iz.Plana aved ene e inger ek iol u u utah inedi o l m z l m n d n m y ruz. Bu ko u u ar me e e i e ili in hu us a  da ye i te el er e r c l s l sn k s l r n m l d eleal or u uz.Taki inana a a a inhi irne enyok.Yi y s n t l l m m s i b d nebu agee e e indehi irne e iyok.Sond ene i i izko n l m m n b d n z l dn or i euy unola iir,yal zoya   aal   zar a abi azG dn g bl n nnz dn k d r neyinge ekiy i.Yi edi erala agi e ekar a adaya  z a i r l d n n d c k d nn d ola i ir i. O ko u a ba a ar a a da d   e i ir. Ya i her iki bl d n d k k d n l bl n ke i inko r i e i ivebu ungen i il e i id n   zgi sm odn sn n l dr m sn d n biya a iir i iz,da ade i iki eu aa akday e iir i iz.Bu p bl sn h l r t r r t bl sn ra a nem i  lan,  ney'in, siz e ol uk a  r ya a an du u a d l o G d d a n r m d e e i ir, bu un ted ire i in ke in aln a  r. Ve ora a ok m m sd n b l rn s m sd d kal g nie i eaka l a  r.(...) m c ry t r m sd O lan,nepa a  aolur aol unet ial aaln a ge e enbir a h sn s s k tn m s r k alan r. Ar k bu un g e de faz a ili i i yok. s e i i iz ka ar d t n l l ks t dn d g ve ili i si in im an a  z da i in e ir. Fa at de i im gi i, k z k l rn hl d d k d b faz a g  de i ev iz tut a ak nem i ir.  ev iz ka a a  a, o l c l s m m ld l s l c n g  di er alan a de eren ir ek ge e ir. Siz zaen  aros'la s c d l d m r k t Z k biriri athain eadeabire i or u uz.n o lanbirbn r tb l d t l y s n k a t d veala nbnkola akha i i eipe in e i iz.Ge e ir eg n t l l r kmy t d sn r k s le i bir e i e i ir ve bir ko r i e da i in e ha e et ede i ir i iz. r l tr bl odn hl d r k bl sn Ba alanarze in ebas a   oraka ageii e ek i iz.Ora a z l r d kl rnz t l l tr c sn y ye igeenerdeola ak.Bi azoala ta  anar a aar vesa  n l l c r n ny k d l d nrmkat a ola ie ek.Bute el eora nkite i ita a enba kl r bl c m d n l sn m m la a a a  a a z. Sa  o um es i du um a a d l e e ek ve m y l c ny r k r l r m y c ba a a ak  z.Ana l mDer ain? r c sn l d y Derya in: Evet Bakanm, anlald. Sesinizfazagel i or.Buer e e esye ekise i i izde l my v d l m t dn i ikbireyvarm? Derya n: Hayr Bakanm, baka bir ey yok. Der aSor,sizna l  z?Se ial  zm? y s sn s dn Derya Sor: Selamlar, sayglar Bakanm. Belirtilenler tarafmzdan anlald. Nitekim Dou'daki, Zagros'taki arkadalar buraya geldiler. Burada kendileriyle ilgilenmeye altk. (...) Eskiana ar an,tuumar an serkal m?Es ituu uu u, l y l d t l d e d k t c l
63

parid  sr  e ekdu um a lanher an ibirki ivarm? t l d r c r d o h g Derya Sor: ... Sadecebi im elol a a ak,z nveg lkamola ak s m y c d n l tl c tr.Sa e ebi im elas e ited irein anbaa a az  z.Ge i d c s k r b l s l y m sn m teie i i izb kbirku urveyet ezikbu a  r.im ibua l dn y s m l r sd d lyor.z enkam,parie eveparie e ingeii il e isaa d tl tl m tl m n l tr m s l n or.Bunemi ir.Yi eyal zkaanbirikko uana   nb y ld n n l l m t l rmz yk so um uz uk a  var. Ko u an k a n by e kul a l a   r r s l l r m t l l r l l n m s a suar an r.Vehatabu unucuiha eeka argi er.Bu uye i en l d d t n n t d d n nd haraam. Yi e eyem ko uanka n a, ken i biri i i eye e t l t l n l m t l l r d d ln l m gn e ipken i i i30kmge i e,bil em10kmge i etut akok d r dsn rd m rd m arbirsuur.Ta iikibudu uma agi il e e ekir.Ko uank t b r l r r m y c t m t l larbyehanalkola akkula a az.Bu uya an dam,kele i i l t l r l nl m n p a l sn kolu u a lpya ar.n hikim eaf et ezbu u,sa a a  t n a p k s f m n v l rm ndaaf et e e ige e ir. z f m m s r k Yi eo ney'inbirda aes i igi ikula l a a a okakr. n G h ks b l n m y c t Ora aokma ulveokra atg eve inze i ey  eim a var d k h r l r rn r m k n dr.Budu umde eren i ie ekir.Arkora innesa,nesolyak r l drl c t t s i la mar bir da a te er r et e e ekir. Acee  din de i o uz ama, l h k r m y c t l e my r n z e i g ever so utur ve ba a a ie ek g ever ir. Bye n d k r l m t rl bl c r l d l y ee ek i izvefazag da adaie ikay  a ak  z. ney'de n l c sn l c h r dr c sn G kaa ak g PAK g  ola ak et ii ola iir. O poii a n ama  a l c c r kl bl ltk n cn bi azhiz etede iir.Yi ebi aziri atg ola iir.Bu und n a r m bl n r tb c bl n d fazagtut a age ekyokur.Ge itarz agtut a,beket e l m y r t m d m l m uy unde il.Eiimin lurve aol az,oka arm imde il ir.h g t i o y m d h d ti a a g e bl e er e, alan ar a g tu u ur. Po i i a  n te el y c r g l d l d t l ltk mz m amaa  aierikka an  a akgtut apoii a nemi ir.Yok l rn l l z dr c m ltk s ld saki ie inko u u ag egtuul az.Byebireyhi irge ek l r n m n r t m l b r eyeka uledie ez.Eii ita a enpariveor uya a  aka l b l m tm m m t d mn tla aktarz ageiir ekge e i or.Bu an kede ek i iz.Zaen c d l t m r ky n c l c sn t elei i-zeei i iz enbuana  or.Beirieneye iana  zve tr l trn d l ly l tl l r l dn sa  o umanambirtarz ageii e ie ek i iz. ny r l l d l tr bl c sn Der aDice,wejigoh arkir? y l d Derya Dicle: Bel Serok min, me gohdar kir.
64

Titektun e e?Tiekhe ecemwe? n y t y Derya Dicle: Na Serok min. (...) - Belkiroj-si ehko ekbi aa a.Ewgru a awiy b m h t y b d Derya Dicle: Hn nehatiye, Serok min. - Yani wnji44'antencemwe,geodi a inbisermedewe in? e l k r r Derya Dicle: mkani hene Serok min. Ti ukuleynwehe e? ekdin eswe e erbie i inhe e? m n W k k b l yz n (...) Derya Dicle: Na Serok min. (...) Hem uzey'de,hem ney'dea aa   birikey e i K G l m l rnz l t r t blir i iz.Es i igi iol a nveek ikike ed l e in.eim an sn ks b m s s l l r m s t k lardaya a or.G   b nvehe efe i izinnege e i r tly c n z y t d l rn i r kyor aonuya n.Yankaren elte ilet e in.Es i eg ey s p l l l g k m s ky r rt eim a im iokda afazavar r.Ba n,na lda aiyiy m k n d h l d k s h re ii or a zyeya n.D a dag ar et e in.Ora asi t bly s n l p m n z d m y d ya ia aary r,bu aim anvar r.Es i igi ize i i e s l m l r t l n k d ks b rmz gee ezer.Ku eyes i in enda afazaro oy a a akr,ora a l m l z ks d h l l n n y c t d daa aa   gy n. eryeya ar a zl e iha i l m l rnz l r t E l p s n k y kmi ei izal aala iir i iz.Ya ize i egi er e izge i izbu y tn tn bl sn n rn d s n l rn nayeeri ir.Ta iibirikeha e etedi or u uz,ya i aros'lam t ld b l t r k y s n n Z te ekha e etedi or u uz.Herikita afadaim ana  zvar r,ir r r k y s n r t k l rn d ti ata  z var r. Es i i gi i bunar ke il e in. Es i i gi i hi ir b l rn d ks b l s m s ks b b yer e dar a, s  a a yer ver e ei. Bu G eyier es i i gi i d l k m y m m l n ll ks b ze i i egee ezer.a aaraya aya aet i i iyi edear rmz l m l l m l l v v kmz n tr akge e ir. m r k Der ain,birdeora naa gei or.Sa  monunag  e e y n s ly nr l r c iz.Buko u abireysye ekisi ormu u uz? n d l m ty s n Derya in: ... Oe ir e ie inba a buta afaili iku upbireyerisi orar. h d kl r zl r r l k r l ty l Da a ierbi eyar m ol u ordi orar.Ta iiili iol unisih a at d kl z d c m y y l b k s t br ol un,bunarbi azgeii il ekzo un a r.Oe ir e ierbi azyal z s l r l tr m r dd h d kl r n mka orve ayeer izike imiya  orar?Buaa a abuna hza ly y t s l lr y l md lr l gi er ekge e ir.Ora abir ae irvar,onarze in eyo un adu ua d m rk d k h l r d c r lbiir.Ye iepey eggei orvebug nd enen e iyet in eya r. l n c ly c z l ms k c pl
65

Ay  aeii idenemi ir.zelikeba ilkeiimerve ie iir.e iti rc tm ld l l z t l rl bl l alanar angeenge inl e eaka l a n ag nger ek ibirde l d l lr ky tr ms d c eren i il e iuy unbirbi im eger ekei iir.Yi ee irerze in e l dr m s g d l trl n h l r dkia aarbi azda ayo una l a.im iikbunarbeirie iir. l ml r h l tr m l dl l l tl bl Der aZeal,dine e ii ormu u uz?Sye ike i i iana  z y l l y bly s n l d l rmz l dn m?Hnfem ir? k Derya Zelal: Femkir, erokmin. S Tie idnhe e? t k y Derya Zelal: ... Ew es eht ye, elatparzb? k b w Derya Zelal: Raste, Serok min. Oldu. Der aZa os,ye i ensi egeeim.Sa  mim i arzan'ag y r nd z l l nr d G ak ar a me e e i var. Bu ko u a d en e e er ge i i or mu, g t m s l s n d z l m l ly ayara  ormu? l ny Derya Zaros: Evet, dorudur Bakanm. Biz uygun arkadalar seiyoruz. Fakat Garzan'a gidecek bu gcn nitelii ve kapsam hakknda da bilgilenmek istiyorduk. Ayrca Mardin iin de hazrlk yapmz. zellikle bu alanda st dzeyde grev yrtebilecek iki arkada yanmza aldk. Ayrca Derya in'in de savata bu tarafa kaym olan iki takmlk gc vard, onlar da hazrland. Mevcut durumda hareket etmeye hazrdr. Da ynelik olarak bunlar hazrlanmtr. Zaten arzan'aaa  andaggei or.Da an ebirta md G d ly h c k ze in eg bizdebeire iik.Yi esi inora ada peygola iir. y d c l l m t n z d e bl Ken ie iyebu utar r  z.Sa  mora a iihi aa ace apve e dl r l n t sn nr d k ty l r v r ceknieikebirgola akr.Hemko ua gen ir evehemde t l t c t m t y l d m sa a  gen ir e g  r bu.  ma ora n d e i i b t e ir. v l d m c d A n z yn y m d n ,bun anson aora abyebirgoturua iir.Birdebireir k d r y l t l bl l t medu u u uzvar r,ikiara i ibirei e ek i iz.Kar kiri atar r m n d zy l tr c sn l l tb l laohatkont olal aala ak  z.Buoknemi.Mev utg,bu u t r tn c sn l c n da sasala akilere e ekir.Ya iiri atararkora adabi azkap am e r l y c t n tb l t d r s lvezin ire eol a.Kar kko u a akbu uken i izbeire e i c l m m l l l n r n dn l l y b66

lir i iz.Zaenes i enbe id a nen ele ekise i ibuy u.Sa  sn t kd r m n g l m t d d nyo umbuiri atbuse et yeba a a iir.Ta iide i ikyolarda r tb n m l rl bl b l d  r.Ya iin anbyeteke eta l az.Ge iylar aka p n l n s l y k m m l d y la ayol anhatd ene e ituarde il i;budu umarveyolde r a z l m s t l d r l neime iokra atsaa a iir.Belibiryolde ei iyein annemi t l r h l n bl l n tm l s l gvede ereraka a iir.Buzorde ilveken iara z aplanar  z. l t r bl d n d l sn HataMar inol un,Gar anol un,Der aZealol un,4.Bl eol un, t d s z s y l s g s onarkar kbi azda ayo unveiyiili i eolurarveg lpver l l l r h kd l a me isaa a iirer.l iiar a aarbu unze in edu ur. y l y bl l gl k d l n r d r Sa  mloisik peykar a  orvebuko u acid ibirs n nr j t e l ny n d d k tnzyok.Neka arala iir e iz ln.Fa atso unuol a a.He en d bl s n a k r l m m l m her yer ala iir. Sa  m bu loisik si i  pey ida e ede iir. S eki bl nr j t z e r bl r l gei orvet yeal akla m.Der aSi ibu ual or, peyal  ly m l m z y p n y e d ka  n a m.Sizerde peyala iir i iz,to ara a iir i iz.Buko ns d y l e bl sn p l y bl sn nu acid ibirs n nol a a ge e i or.Pa as n varm? d d k tn m m s r ky r k ts Derya Zaros: u anda para sknts yoktur. Lojistik sknts imdiye kadar biraz vard, ancak ciddi bir rgtlenmeyle yaklayoruz. Mevcut durumda hemen hemen hazrlanmtr. Bu aamada herhangi bir sknt yok. Bir de dzenli olarak zaten alnabilecek. Sanrm sorunu kkl bir biimde zm olacaz. Mevcut durumda her eyimiz byledir. Oldu. Bi idine enba aDer avarm?Sa  o umyok.Ba de er z l y k y ny r z len ir ee i da a da geii e ii iz. im iik yap  z ge el de d m l r h l tr blr dl tm n er en ir e her al e ye er i ir. Fa at ba  Der a ar a bi az da a l d m h d t ld k z y l l r h ko u akge e i or. n m r ky

Kazanmak iin btn olanaklar bir araya gelmitir


iyaysor,sesiyigei ormu? ly iyaye Sor: Ses net geliyor Bakanm. Birazda asi in lanze in edu am.Ye i end ene e e h z a r d r l nd z l m y gi er enfazage iikar e en,mev uta aa aveya a afaza d k l rl z d c l m l r m l gel e en e var m? O bah eti i iz ba  isimer var, onar es i m y s tn z l l k
67

isimer ir. Ta ii he en her tr sa a su u u ii orar. Ark bu l d b m l v n ly l t tip ki i ik e e bu ha iy e  ans ver ek mm n de il. He en her l l r l l m k m trg e ebyeyaka  orar.Buna aben erba ar ekervar l r v l l y l l r z k n l m? As n a ii iz e ok de er i ar a a a n ol a  sz ko u u l d n d l k d l r m s n s dur.Bir oksaampariiar a avar.Mev utka e eerra atka l tl k d c d m l h l l onaradol u ua iir.Buko u afazas nek e e izge e i l l d r l bl n d l k t m m n r kyor. Es i en be i ba a bea  lan tipe in en el ol aa  a da ark kd r l o l r g m l rn t by e e son ve i ir. So u u kk  hal e e i e ek du um a  z. l c rl r n l l d bl c r d sn Cid i en ein ol a a  ge e i or. Bu ko u a ne di or u uz? Bir d g l m m s r ky n d y s n deEr in anta afa n asonba ka par anbah e il i;bu unbi z c r l r d z y l d s d d n zimeil i ivarm?Yi e lmr'dekika pbi immi, KKO'nun l gs n P y z T mu?Oko u ake inbirbil ial  zm? n d s g dn iyay Sor: ... Kyeda aya amfiandi or u uz.Oko ular aarkbu age y l l y s n l d t n rekyok.Ora t yekr albiralan r.Ky eya a a n,kye s m l s d d m n l l me eil iduy a nhi irana yok.Ya ienazol a ge e enyer y g m n b l m n m s r k ora  r,ora b yekr al rvebnya amonag eayara  sd s t n l s d t r l nyor.Amabiebieoaieeriin eya a ail iduy akanam z r, l l l l d m g m l s d bir okge ii invekay nne e i ir.Ta iikibuna afr atve il e rl b d nd b l r s r m ye ek.D a nora a zelbirdik atgser i ibii i or.Oyurt e c m n y k t d lny s vere in kate il e i gi i r t e yaka ma  var. Bye e asn a l r l d m s b k m l l r l c l d kite ipa i i eet ekisi or.Bu akar kitebun anson ada ahz l y sfz m ty n l d r h l aa iir. Bu du u u gz n e gei e ek kite e yaka m geiir l bl r m n tr r l y l l t mekge e ir.Ela iin ebi azda adik atiol akge e i or.Ora r k z s r h k l m r ky nnr ten e ies itarz ade ilde,le alveile ald ey eora g l m s k d g l g z d y iyibienvek as e eso uala ie ek lanba yaka ma aihi l s r d n bl c o z l l r tyavar r.Buse ehem med,hemora ze in edu a a z.Veo d n A s r d r c ge i imih aka da a a z.Buse eba dar eerra atkain i i rc r l r t c n z b l h l l drle iir. laz'aili iniyibirhe eferprog a geii ie iir.Bye bl E k d l r m l trl bl l likee ire inhep i inoto ieal aaln a zorde il ir. l h l r sn rt tn m s d Ay  a bu yaz bo u ge i e ek de ge e ir. G e e do u, rc y n l m r k n y r Malatya'yado u,yi e ogiri'yedo uge ie eola iir.An ak r n K r n l m bl c aceeet e enve dm dmgei e i sas lanbiryaka mgs l m d a a l m y e a l ter ek ge e ir. Ba  ka par olu or. Ha rk z ve den e iz gi i m r k z y l y z l s g s dyorar.Hal u il e-bi egit ekge e ir.Eyaei i inala ge iir. l b k m r k l tnz n n t
68

Herstraeikye ebi imoturur u uz.Enazn anmn ad e in t j r r t s n d tk z y de sa a  arr ak ge e ir. Yere ie ie ek bir ok sa a var r ve yl r t m r k l l bl c h d ona nhep i efa i ete ioturt akla m r.Gi il e ikvekont l r sn al y l r m z d d m d rolal aaln a kstraeikbiryerkal a a.Bi azza a aya l tn m d t j m m l r m n y sadabuko u atamso u agi ie iir. n d n c dl bl Tek ar vur uu o um; alan a i bn ar a aar, sa a ar, ko r g l y r d k t k d l v l muan adaya , mev ut d e e uy un yaka ma   sas ala akar. t l r c n m g l l r e c l Bu und n a iyaka ma anebirge ek ebul unar,nedebiz en n d k l l r r s l d bir taepe buun unar. Bize i de, ken ie i i de ok kro ike i l t l s l l r dl rn n l m ki iiksapana yau ar a nar. erger ekenla kolurar l l tl r l r t m s l E t y l sa,bi iu ar akbirya a,ra atkaeniyi i ideya a iirer,ra z r t m n h l l sn p bl l hatkay  e iirer.Ak ihal ehi ireybeke e iner.Ne en l l r y bl l s d b l m s l d zoran k,ne enr tise i i i ece apver i orde e iner.Ve l d d g t dmz v my m s l da azordu umarakar kar  agee eke i ideakl an ar a h r l l y l c l rn d k m snar. Ama bn buna a ge ek yok di o um. Bu ka ar zorukar l t l r r y r d l l so u un agei enbiraa ayaoy a a akge e i or.Ki iiksap n c d ln m l n m m r ky l lana  bi azerit ekge e i or.Her e ezenebu uvur uu o tl rn r m r ky k s l n g l y ruz ve ar k ye er di o uz. Kro ik ki i ik has a k a   b a a m, t t y r n l t l l rn r k l bunarin a abireyka an r  or.G evervea atar beli, l s n z d my r l l m z l ohal eze i egi in.Si eka an  a aktektuumbu ur. d rn d z z dr c t d Ha e ein ne ka ar b k zorukara  dm at   ve bu n r k t d y l l l a tn g k im ana nyir iylkbira a nr ol u u ubii or u uz. k l r m l l m n n d n ly s n O hal e, buna n de e i i tak ir et e ek, hi ir ge ek eye zah d l r rn d m m b r l i edie ez. Mev ut gei ee in ze i e ucuz a yat ak, en af e il l m c l m l r rn c m f d mez bir tuum  lur. Ya i r t ru u iin e eri e ek i iz ve do u t o n g h d y c sn r ko uaiin eye i i iala ak  z.Ay  afazala a ankadu um m t d rnz c sn rc l f z l l r la rt aset e e ek i iz.Hersa a veko uanada  z,ver r b m y c sn v m t ym di is ntuarprai i iser ie ekdu u un a r.G eve ib z t l tn gl m r m d d r l r ykbirba a yaye i egeir e inya  iin eol akdu u un a r l rn t m n r d m r m d dr.Buparibu uhaket iir.Bun azorukarbu uge eki ir.He t n m t c l l n r tr menhe i i esese i o uz:Bubi im eken i i ee id enve in! pnz l ny r d dnz k z r nemibirgei eaa a n a  zveyb kka a a iir i iz. l l m m s d sn l y z n bl sn Ka an akinbnola akarta iheilkde abirara agel iir. z m i t n l r t f y m t By e bir ka an a im a   o uk a, bi az da lm en e, ok a l z m k nn c r p c eleir i i izya amveki iikal anka yabo a ar a am. t dm l k l l r l k m y l
69

ok kro ike i yaka mara hasak ola ak ken i i i ya  a n l m l l l t l l r dmz py da at a am.Bunarken i i eya a ie e i izkker irve y m y l l dmz p bl c m t l l d bu adahak  zyok.Doa  yabuan eniyide eren i e ie n km l ys l s l dr bl cekko um a  z.Ta iheilkde abyederi-topubira ave n d sn r t f l l l l m ba ar a im a   al n de e in e bi e ek i iz. Ve ken i kat   m k nn t r d l c sn d knz ya a ak  z.Ora nokde erie ite ivar,ana  abakaa p c sn n l h l r l rn l l cak  z ve tam ce ap ve e ek i iz. Bu un d n a hi ir z el sn v r c sn n d b n yak a   z, key i iz, tu u u uz sz ko u u ola az. Hal n l mm fm t m m n s m k bekenie i,ta i invepari inem ibye ir.Biz,bute el eora l tl r rh tn r l d m d da ibna anar an,d elil ived e intem o u avea k t l l d z t m n m p s n l atar  auy uola ak,g eve in eba a beki o uz.Hep i m zn m r r l r d r ly r sneseamvesev ie i i isu u o uz... iyaySor,ana l m? l gl rmz n y r l d iyay Sor: Dinliyoruz Bakanm. Bunudi eranatka  zabirikebirtai atgi i,birme aj l t l rm l l t lm b s gi i ya  a su ar  z. O e iti du uma  ya a ana a da bir tai b py n sn l r l r y l r lmatgi isu a iir i iz.Sa  mbubi azgen i ir.Beirt ekise b n bl sn nr r l dr l m t di i izba abirdu umvarm? n k r iyay Sor: ... yiana l a . laz'danmbah eti iz? l m d E s tn iyay Sor: ... - Amed'le bi az g  al e i in e bu u a ak, ora a ili in bir r r v r d l n r y k plangeii e e iz.Bumev utger,mev uthale iyeda a a  l tr c c l c l r l y n myorar.Sizora ndu uma  ye i ende eren i in.Ayakakaa i l n r l rn nd l dr t l ble ek,so uala ie ekbira a aihi avar.Bi azda laz'a c n bl c l m y ty r E z bir langeii e e iz. meddero oy a a ak. g p l tr c A l n n y c Der aAn uk,sizbi idini ormu u uz? y d z ly s n Derya Anduk: Evet Bakanm, dinliyoruz. Sanyorumgd ene e iyap   z.Ye igeenar a a z l m s m sn n l k d larher al eet ing even i il iervey eimbou uepey egi h d k r l dr dl n t l c de il i.Bie i o um,butem o agee e enveso unar e enher r d l my r p y l m y r z d han icid ibirdu umvarm? g d r Derya Anduk: Yok Bakanm. Tempoya gelemeyen arkadalarn says zaten ok azdr ve onlara da gerekli biimde yaklalyor. G dzenlemesini de sunduumuz raporda belirttik. Orada
70

belirtilen yerlere doru adm adm bir alm sz konusudur... Giderek dier eyaletlerle birleme abalarmz var. Yani bir alan zerinde belli bir younlama salandktan sonra bir atlm yapmak salkl olur. Aski taktirde bunun yarataca olumsuz sonular var. Yani aramzda olan boluu doldurduktan sonra, adm adm her yana doru bir alma ularz. Anlalyor. Ken i e iy e ko u ul u, on a  bi az siz zor a a dl r l n d l r r l y cak  z. Der im ve Ora ile  lan bou u ka at ak in yke e sn s t o l p m i l n cek i iz.Da an edebuko u aer e ei il ii.Sa  monar sn h c n d v z m t nr l dabi azyke e ekervesizereme a e ika at a  sasala ak r l n c l l l s f y p m y e c lar r. Bu un ka al a  bi az  k ve cid i en el te il ede ek bir d n n l r r a d g k c du umyok.Oenku ey e ika amuta atut akge e i or. r z d k n l l k m r ky n ndebire e ie e isa aarvar.Bu aar ayo una akge e z l bl c h l r l d l m r ki or.Yi e rta'nnken i i iyo unar a anyek kgrupar y n O dsn l t m d l l ha in e da t a  ta ii ki ka p a a yol  ar. Za en bir ok kay l d m s b y l r a t b by e ya a k a   bi i o uz. Ken i tec  e i i ora a ta r a a l d l rn ly r d r b nz y m y zengse e ek i iz.Onardasi ibi azdine e ek.K kgrupa t r c sn l z r l y c l rrast eevekont old yola aksa n a r.Bizbutipa a g l r l m k c ld l m la da an emah umet iik.Si indebi aztec  e izvar.n r h c k m t z r r b n k ge ie ay  haaar ien i ve ok ka p ve il i. Fa at im i m t n t l l d y r d k d da ado uveda aiyiya   or.p e izona ndabu aben er h r h ylny h s l r n z bira a aihi aa var.Bu unted ire i iala akar.Mev uto l m y ty l r n b l rn c l c k k grupar, gitike i yer e de ky ya an n an kurua  or l t l r d ts d t l my lar.Budu umana ola akbi imd  z avefiika pd e in r l y r z m d il y z y de de za a   a olu or. G  z var, bi az zor a a ak bir e i e r rmz y c n r l y r l tr cek i izvedo u ae e ek i iz.De i imgi i,onarbu unted i sn r y k c sn d b l n bri ial orar r.Bende i o umhe enya l nar;saamted ir n y l d my r m y s l l b leraln kanson a, lanyo una aa veke iferazokba a  d t r a l m l r l rl ol uk an son a ya l a ger ek e ir. Yo un a a a, s en e e ve d t r y m l l m y l m y ke ife e da an a an, grupa  bu tip sal ak tehi ei ir. Ta ii ki l r y m d l r m lk ld b budu u adik atedie ekir. r m k l c t Yi esiz,ay e il e AP'ladaben erbirili iiin eolur u n n k d G z k d s nuz.li ie i i inbi azda aska a ge e ir.Bizhep i esye kl rnz r h l m s r k sn l dik.  arzan'la da za en ir i at a  z yo un a  or. O bi i en  lan G t tb l rn l y ln a ze in e iyo una ada adaara akr.Sa a nnemibirb r d k l m h t c t v l l 71

moalanar ace e an der.Bu a ataki egee e e,taki iiet l d r y e r d t l m m t l me edi ebirdu umszko u uola az. peytec  eveola ak m y r n s m E r b n da bi ik i; bun a  ok yn  de er en i e ek du um a  z. Ne r t l r l l dr c r d sn ucuz ba a  tu u u a ka l ak ge e ir, ne de teh i e i k m e r t m n p m r k lk y s mek ge e ir. Her gn tak ik de i en  lay ze in e yo un a  a ak r k t nl o r d l l c bird em ir.De ini i eor ua a,ya l avede ini i eeyem n d r ln d l m y m r ln l ler her za an ge eri ir. Ora n tek bo utu gei e i var. Bl e m ld n y l l m s g ler ebi azonug  o uz.okdarbiras e iana iin ekal  d r r y r k r l y d m larveka a iee i ige iee i orar.Bi azda a rso umuuk p st l rn n l t my l r h a r l l larii esok akge e i or.Asn abi azda aken ie i izorarar n m r ky l d r h dl rn l l sakatbekatda ave imiola iirer.De ine e e,ol una a a, h r l bl l r l m y g l m y ku ala a uy un gei e e ol uk a ihi aa  var. Bu ko u a ola r l r g l m y d ty l r n d naka gei iirvemuta ailere eola akr. l r l m t l k l m c t (...) Ya   a ye i ge en ar a a n iyi zel ik e i ol a  ge e i or. nnz n l k d l l r m s r ky Ya n de e i i iz e tec  ey e bi az g en ver ik en son a, her k n tmn d r b l r v d t r tr  a  a  ve e i ir i iz. Bi az da a g en i i ir e sa  m l l m y r bl sn r h l drl s nr epeye ipaya a iir.Ya iba olumuyana var r.Ta iizin a y l bl n z l l r d b d nndaba et ie ivar.Fa atonager e ikav aa akvebi azpi i e z kl r k r t r r r reky ha ifet e ede eren i e iir i iz.Oba anar a a nda k f l m d l dr bl sn y k d epey bi i i i var. Fa at bi e g e ba  ele i el yan a  da or a a rkm k z r z tr l r t y k.An ak peytec  ei irveger eke ikav atkanson acep t c e r b ld l r r t t r hea aa n ag even i ie iir.La inoili i edik atet ek l m l r d r l drl bl k ky k m vedo uynver ekge e i or. r m r ky Ala  z a cep e a  a a  ko u un a da cid i bir s n  n nn d h l m l r n s d d k tn ol a a  ge e ir. Es i en ii e d en ba  haaar var  ve ka m m s r k kd n l z t l d ypa ayola or u.Bii or u uz,cep ea a ,le alvekont l r y d ly s n h l m s g rol z a aar de il, ge ila n ya n ve s  de ei i aln a i s l m l r l n k k n tm t d k a aar r.Buko u aya ande eren ir eeriyi ir,arkon l m l d n d pl l d m l d t lar ha a a ge i il e e a   r. Ora n r t y e i i ken i i iyi y t r m y ll n g n tm dn ko u a ge e enbird ey e ir.n ,d anora aoky ei r m s r k z d d k m y n lyor ve dar e vur ak is i or. Bu u da ber a af et ek ge e i or. b m ty n t r m r ky Bun ar be ir i e i ir. Her al e si in  cil g e ih i a  z yok. l l tl bl h d z a c ty cn Gney'dengbekenie i izvarm? l tl rn D. Anduk: Yok Bakanm. Mevcut gler yeterlidir. Zaten kat72

lmlar oluyor ve katlanlar hemen eitime alnyor. u anda yle ciddi bir ihtiyacmz yok. Oar a aa nherbi i ibirta urday ee iir.Arktec  e k d l r rs b n t bl t r b le i bu a el e ir. Bu ko u a bi az so um u uk an a   n otur ul r n v r n d r r l l l yn t ma ge e i or.Bi azpraike irer eka a iee ikal  r.Buar a s r ky r t l l s p st l r dr k daa as ekige ige ineii i, evkveida e ive ie iir.Yi l r r l n l r tm s r s rl bl neken iii iz eeiime iokhzya a iir i iz.zelikeprai d n d t l r l p bl sn l l tingser i iba ve imieiimbi ime ivar r,onar sasal r. t d z r l t l r d l e n K adev eieiimebaa rvegi e eks eie i in eeiimde s r l t l l n d r r rs d t rinei iir.lkas erikeii in enson abi azpraikvealay an l trl k l tm d r r t t d son ayo una bireiimilerei i lur.Ya ieii idebirs r l m t l tc o n tm reola akelealr a zzorukek ez i iz.Doa  yamev utg r s n l m sn l ys l c c z,ken i ikatkatb e ekbireiimvey ei iger eke m dn y t c t n tm l ti e iir.Ya iken iiin eb  e isaa a akim a var r.Ka r bl n d d y m y l y c k n d tmarda adaara akr.Sizka ala s eki ktuun.zelike l l h t c t n l r r l a t l l oe irn u uoknemiveonar an peykamola iir.Fa at h f s l l d e tl bl k ona usa aal akge e i or.Ora aba a ana n,le ald ey l r t c m r ky d z l l r g z de i er e faz a  yum gs e e e ik e i an a   or. Ba  p z er kl l l u t r m d l r l ly z r l ola i ir, ya a an a ar do a i ir. Ta ii bun a  gi er ek ge e ir. bl k l m l bl b l r d m r k Ora ay eik, laz'ay eik,k a adi erb ke ire ey e y n l E n l s c y h l r n likbir laniler egn eme e iir. p d d l bl Bunar iki e bir Tesim  lun di orar. Biz, ona n ba  y e l d l o y l l r z n timbi ime i it yetesimala ii iz.yigeii ie ekbir lan, r l rn m l l blr l trl c p ora a imev uty ei eepey edar evur a saa a iir.Ta ii d k c n tm c b m y l y bl b ace e et e e e iz, ile i i  in tm bun ar d   r. Ya i ey em l m y c rs i l n l n l pla    ok kap am  ge i i ir i iz. Tek ar vur u u o um; bu nnz s l l tr sn r g l y r ate es, ta a en bir tak ik sa a r. Pa i iz e, g ev er e er e e k m m t v t sf m r l d t l me e,ra ata a aasayerver e enbiryaka m r.Do ukav a y h l m y l m y l d r r nl  inze in efazadur u o um. d i r d l m y r

stn seviye kazanm nderliksel yaklam byk nem tayor


Bunar d n a ge ee ili in beirt ek ise i i iz bir hu us var l d n l k l m t dn s m? Di er ar a a ar a da g  e e i iz ol u. Son it i ak ar ve k d l l r m l rm d tf l
73

e it i d ey er e i ge i e er hak n a be irt ek is e i i iz bir l z l d k l m l k d l m t dn hu usvarm? s Derya Anduk: Bakanm, aslnda bilinen durumlar tekrar anlatmann gerei yok: Bence Kuzey'in dou kesimi biraz toparlanma srecini yaarken, Orta Eyalet'te bu biraz geri dzeyde kalyor. Fakat gerekten GAP veya Gneybat'daki baz durumlar da as ln da ba riz dir. Ben ce bu ra la ra, g ne ye ve Mardin'e Botan'n mdahale etmesi gerekiyor. Halka yaklamdan tutalm yaam tarzna, iliki tarzna kadar birok konuda tedirginlik yaratan durumlar var. Mardininmisy or u uz? i l y s n Derya Anduk: Aslnda Gneybat gibi olmamas iin de fazla bir neden yoktur. Bence baz birimler dman tarafndan bilinlice yaatlyor. Ve bu durum bizi bile zorluyor. Yani buradaki baz kalar oraya ynelik olarak yaanyor. Orada ekillendirilen yaam tarz ordulamay bozuyor. zellikle ucuz yaamak isteyenlerin adeta kap yuvalandklar bir yer durumuna geliyor. stanbul da fazla farkl deil. Bunune e iinsy or u uz? r s i l y s n Derya Anduk: Burann zerinde durmamz gerekiyor. Yani bizim kendi aramzda halletmemiz gereken bir durumdur. zelliklene e enbah e i or u uz? r d s dy s n Derya Anduk: Mardin'den Bakanm. stanbulde i iz. dn Derya Anduk: stanbul da benzer durumdadr. Yani fazla fark grmyorum. Aslnda Gneybat ve GAP da benzer durumdadr. Gneybat'nn sonulanmtr. Ama buralarn da o sonuca ulatrlmas gibi bir durum var. Fazla bi in i ol a a da, ya am tar  bu a hz a g   or. l l m s z n l t r y Dev im i i e ge e e en ya am tar ,  k ki bu ge i e e e  k r cl l m y z a l m l r a ka b a r.Ge ense e iD.prai idebi azbyey i.Oarzky p r k n k t r l d t le eya l aasn age iim a aerket ekir.Neka arbiini, r y m l d l r h y t m t d l l ta iionubie e iz.Fazabiiniol a ada,ana vetuumola b l m y l l l m s l y t rak ifa e i i ora a bu ur. Bu, ii iz e i or a ol u uk ur. Es i en d sn d l m d k t y c l t kd be i ya a   b ak a an yaka m r. Siz e de da a n e i ba r k mz r m y l d d h c k z
74

praiker e ora a  an du um ur. Asn a biini  lup ol a a t l d t y k r d l d l l o m m s da o ka ar nem i de il. Fi  i at a bu ei i in ad tas i e i ik ir. d l il y t lm fy cl t l g eal orar,fa atbuya am anvaz e i orar.Buora m z y l k d g my l t ya k. e in e i iyi ni etier de g eve i e sa ip k a n a, t l r d k y ll r l rn h m y c buyanka nkur a ol akankurua  orar.p e izbudu l l l r b n m t t l my l h s rumhe i i iil ien i i or.Buko u aucu aka ak,e itiky pnz gl dry n d z m l l kur azka yabu ua akmm nde il. n l l r l n m k Bu olum uz uk ar bir ok yer e ya an ,  ney'de de ya an . s l l d d G d Ta ihu ugser iki,enokbudu um aolanarken iken ie i i r n t d r d l d dl rn yerebiredi orar.Ya iim aol uar.Kuruana nda,ya a ana l y l n h d l t l l r y l rn da  ans ese i bu du u a gel ik e i bi i i or. Biz, bu u a ak r r m d l r lny n m iinhere i i iora akoy uk.Dev im,ya l veyeer izi iaf ymz t y d r n g t s l fet i or. Bir ok ar a a bu u g  or. Bu ko u a biz kap am my k d n r y n d s l yaka mar geiir ik ve ted i i i de al k; fa at uy ua a za f l l l t d brn d k g l m y kal .Bi azd stol aar ,sye eneye ebi aziti aret eer i, d r r s l d l n l r r b s l d asn a du umar bye ol a a ak. Bir hafa bo un a ko u u o l d r l l m y c t t y c n y ruz, damye in enay l  or. vet vetdi orama,enufa kbir a r d r my E e y c ted ir bi e ge i ir i or. o u un ya a   du um buy u.  AP'ta b l l t my n d r d G da, neybat'dada,di eryerer edeya a anarbi azbye.Sa  G l d n l r l nrm Ora  lge'nin ba  bi ime i de ben er du u u ya  or. Ta ii t B z r l r z r m y b ki bun ar yu ul ak an kur u a a a ak ar. De i im gi i, bu u da l t m t t l m y c l d b n birtuumhai egeir ier.r ekar biryz,ken iger ekya t ln t m l g t d am a  a kar  bir yz ta   or ar. Ya i bi az iki z  k var. l rn kny l n r y l l Bun a  aa ak ar. Bu tr du um a a her yer e her e in m a a e l r c l r l r d k s d h l et e ige e i or.n bu ayol an,za a sa e eken i iyes m s r ky k n a r r d c ds l nran r  or.Buyapka  nza a  katbekatr evehal a l d my t l rn r rn g t k eki i or.Du umga et k,buna gi er ekge e i or. try r y a l r d m r ky Herko u adev im iyak a m kveke inola akor a ako n d r c l a s r t y nul u ur.Yi es upbe ir en i ir.s u u u unol uk asi a i m t n l l l m t l b n z d y s veus a k ol a ge e ir.Yi eoksa  ain a yk ekso um t l l m s r k n yd s n s r lu uk a a kat ak ge e ir. Ge i e ol u u gi i bi e in ken i e l l r m r k m t d b r y dn a yk en e iye i e,ge ig e iso um u u akat aknem r l m s rn n l r r l l m li ir.n anyi eken i eyk e irde,n er ik elyak a mb k d s n dn l n d l s l y nem ta  or, yok a ha al  bir yak a m de il. a a yi e ok y s m c l b n b kola ak,fa atbu,i e iida eede ekvebin e isa a  a ak y c k l r r c l r v tr c
75

d ey e ser i e e ek ir. Ya i yo un a a  n ve a a a   n z d gl n c t n l m nz b l rnz ka i e iyk el il iola ak r.Far n a  zsa  m,di erar a lt s s t m c t k d sn nr k da ardabu unfar n a.Budu um aas n ani e ik elbirs a l n k d r d l d t l s r maor a a ar.Biz,ora a ib nsa a veko u aya  n a t y k d k t v m t ps d by ebirs a abek i o uz.Buko u aken i e i ekar daac l r m ly r n d dl rn ma z ol un ar, en b k sa a  ken i e i e kar  ver in er, ken s s l y v dl rn s l di e i ekar sa aver ek ene in e in er.Za e in eken i l rn v m t k m s l f r c dle in e sa a n ar ve ken i e i i r ek se i e e ge ir in er. S r d l s l dl rn n vy y t s l rk e i i i in e ik eken iki i ik e in etamba a  ag r n l ycl c l l d l l r d ry t s ler ki, bu du um ev e in de ya  yap a  a yol a n. Bu r r n r m sn s nem i. Ken i i i iyi a  r a an, ev e i i de a   a az. l dsn l t m y r sn l tr m Ken i i n  k a a an, ev e i de n  k a az. Ken i i ve dn c l m y r y c l m dn ev e ia  r akven kl aknem i ir. erbl ebutar r y l t m c m ld E g z tut u ur a,b kge i e e iya a a i enbi ede il ir.Yolve t r s y l m l r m s t l d yn em be ir en i,  lan al  r di o um. O hal e y  n! t l l m a m t y r d r y He i izy  e ekb kge i e e isa a a i ir i iz.Hal nda pn r y r y l m l r l y bl sn k b  y ebek en i ibu ur. t n l l ts d Bule ala  anr t er,g er,ba ye ian a  arge i ir g l g l l z n l y l l t mek is e e i ir er. Ta ii biz on a  da de e im al n a tut a a t y bl l b l r n t t d m y a  a a z. e alkba is i or,sa ais e i orgi ibir a l c t H r ty v t my b t km spe  as on ar ge i i il ek is e i or. On ar ke in yan  k l y l l tr m t ny l s l tr,or a ado ukoy u or ar.Bizbudu u uba ak a a ar t y r m y l r m z l m l lanet e i e e iz.Ya ikit e ideiz i euy unha ege ir e in l tr c n l y gy g l t m n fr a  var r ve im i da a ge i ir. Bu u ar t a a a  a i s t d d h n t n p m y l blir er ve biz bu a fr at ver e e e iz. Siz er de e it i bil i i l n s m y c l l drler e bu tu u u ka   a  r  z. zel ik e o  lan  in nem i l t m lcl tr sn l l a i ldir. O mek up a a yn e iy e bir ok i ir ik i i bu ara a s t l m t m l b l y d lah et ek mm n. Ge el ola ak si il top um ze in e y e m k n r v l r d l ken i ba  a du an odak ar ye i e dev i in de e i i e gir i d n r l rn rm n tmn m du um a n ge i i il e i nem i ir. Yi e ba  a ya l a so u r l r l tr m s ld n ty y m r nu uzvar ,onudabus e e dm dmsa ar  z.Ya ib n d r t a a l sn n tneya et,der itop ubirplan abuse eso uala i e ek ir.Bu, l l l l n n bl c t ko ayge i enbira  ad e ide il ir.okey ere il ibu l ln l m z y d l k d nun  in, eya e in de ok b k fe a ar k a  ol u. Fa at  rn i l t y d k l l r d k al ad e i inhak  ver ekge ek i ideak r.Ma embu m n mn kn m r t t d
76

ka ar i e e il i, bu ka ar zor uk ya an , e it ve il i, o za d l k d d l d h r d manr al a adab kbirya iin eola m.Ar a a ar n m d y r d l k d l da bu bi az ek ik olu or. B n bun ar  rf i e dol ur ak  in r s y t l s l d m i de il,nem ige i e e eyola akiin i,by e id em e in l l m l r m d l s n l r kat be kat ba a   a yol a ak iin i. He i i in bu te el e rsn m d pnz m d kav a pba ar a  di i o uz. r y m nz ly r

Glerin doru mevzilenmesi ve ynetilmesi nemini koruyor


iyaySi an,bi idini ormu u uz?Bunarsi inindege er p z ly s n l z i li ir.Gakar aii eili inola ak agros'labi azko uum.Sa d t m n k r Z r n t n msi indebyebira a zszko u u.Mev ima orveye r z l b n n s s ly nid ene ee igeii i or u uz.Du u u u aili inda aso ut z l m l r l try s n r m n z k h m birsapa aya a iirmi i iz?Ba ka parya an ,onar anha t m p bl sn z y l d l d beral  zm? vet,bu aben erhu usar... dn E n z s l iyay Sipan: Oldu, Bakanm. Biz son dnemde belli hazrlklar yapm durumdayz. Gcmz belli bir plan dahilinde datyoruz. 2. Blge'de iki cephe halinde bir rgtlenme almamz var. Yani kuzeyi Mu alan oluyor, gneyi Mutki alan oluyor. Bu iki alan da belli bir alma dzenine balyoruz. Bir de pek Yolu var ve ok ilek bir yoldur, zel bir birlik dzenleyip oraya konumlandrmak istiyoruz. Dier taraftan, T.'daki almalar daha da glendirmek, Botan'la salam bir balant kurmak, esas arlmz da H., S., B., K., S. alanlarna vermek istiyoruz. Gcmzn nemli bir ksmn buraya oturtmaya ve esas sava burada gelitirmeye alyoruz. Bu erevede belli bir dzenleme ierisindeyiz. Bizim belli bir gce ihtiyacmz var. Mevcut alan genitir ve epey gc kaldrabilecek durumdadr. Botan'dan gelecek g, ihtiyacmz belli oranda karlar. Gelecek g ile buradakinin birlemesi olumlu bir pratii yaratabilecektir. Buradaki yapnn sava dzeyi bir anlamda zayf kalyor, ama gelecek gle birleirse gl bir k yapabilir. Bu dzenleme srecinde bazlarn grevinden aldk. Bu D.'in daha ok izgiye gelememe durumu var. Biz teden beri hep grev
77

verdik, fakat kendisi bunlar uygun bir tarzda kullanmad, yaklamlar yanl oldu. Bu temelde grevden alnm durumdadr. Hazrlad rapor da kabul edilmedi. Yine Ma.'in durumu vardr. Bombalama olayndan sonra hafif bir yaralanma durumu oldu bunun. (...) Ayrca bu X. arkadaa baz grevler vermek istiyoruz. Bu pratik srecinde durumu normaldi. Biraz glendirirsek sanrm belli bir denetim altnda i yapacak konumdadr. Biz, koordinatrlk yardmcl konusunda da arkada belirlemedik. Bu konuda blgelerde uygun arkadalar var. Eer Bi.'nin durumu uygun grlrse, biraz glendirme temelinde yardmc olabilir diyoruz. Fakat durumunun uygunluu konusunda tereddtlerimiz var. nk, bazen olumlu k yapyor, bazen gerilemeye giriyor. zellikle skmalar ve dmann ynelimleri karsnda kendini tamamen kaybediyor. almalara tam hakim olma durumu da yok. te bizi dndren bu tr yanlar var. Ayrca irvan grubu bu alana gemek isterken, sanrm dmanla dorudan kar karya gelmi. Dmandan da epey kayp var. Fakat olayn ayrntl bilgisini henz alamadk. Bu k srecinde baz szmalar ortaya kt. Bunlar daha ok bir Batman kanal zerinden, bir de ... zerinden, iki kanal halinde alana aktarlmaya allyor. Gelen salam bir grubun iine bir tane rk unsuru szdryorlar. Fakat bunlarn fazla bir etkileri ve verdikleri zarar yok. Zaten denetim altna alnmlardr ve durumlar aratrlyor. Yani ciddi bir sorun tekil edebilecek bir konumlar yok. O son yakalanma sanyorum Batman'da epey tahribata yol aacak. Bi raz ted bir al ma ya a l tk... Ei tim le biz es ki yet mez lik le ri nemli oranda aabildik. imdilik bunlar belirtebilirim. Tamam,bah eti i izki iike ey eikota rargeii ie i s tn l l r n l v l l trl blir. Ko r i e yar m    ve a ko r i as o un g en i il e i odn d cl y odn y n l dr m s iinda ade i ikisime eihi aola iir.(...)Sa  o umaceeet h l r ty bl ny r l me ekvebi azda ad n ekge e ir.Ta iiBi.ye ir,ya ifaz m r h m r k b l d n la isik ar ola  or. Ol ay , ba  eyer ya a iir i. An ak yi e t r l my s d z l p bl d c n deyap a akiervar r.ODe,birihi atola ak,uy ung en trl c l d ty r g r l birg eviin etuuur.Onaroki iike i ierit i orar.Oki iik r d t l l l l rn my l l le ierit ekin,da ager ek ibiroto ieryaka mge e i or.Dik r m i h rt l r ky 78

kat et ek la m. Beli ki bunar faza kont oe, iz i e gee i or. m z l l l r l gy l my Fa atyi edede eren i iirveba a aarbunaradageii i k n l drl z l m l l l l trlir.Da an eba ar a aarvar ;onar anba a da aiyige h c z k d l d l d zl r h li e sa a  ola i ir. Bu son de er en ir e e i zm er er e m l m bl l d m l r s l s epeygei eola iir.Yi eMa.nnotuu agir e ibiini ir.B l m bl n ' t m m s l ld ykihi alebaanfazaanambirkamyap a r.yede tm l t l l l tl m m t l di igi iyereryok,ken i i edo ua a ak nde iir.Olum uz b l dsn r l c s nl s birdu u ayola a a ak. nungi ie i,cana k adaa a r m m y c O bl r l r s l m ie i i eala a z,uy unbira aiin eg evy e eker.As rsn c g l m d r r t c l ln aise eokiya a iir.Kar ende i ikamaakal  lup d t s p bl tl k l t m o bun ankurul akise e iir.Buna nko uma da ager ek ide d t m t y bl l r n l r h eren i ie ekveuy unbirko um atuua akar...Yi eya  z a l drl c g n d t l c l n nn d gei inye iadayar an peyin anvar,okde eriar a aarvar. l k n l d e s l k d l Bi azona y eimola n ageiir ekge e i or.Bie i o um, r l r n t y d l t m r ky l my r So.e itol udi eha ergel i,bunardo uola iirmi?Rad o un h d y b d l r bl y n sye i ioba ha erervar,onardo uola iirmi? l d z b l l r bl iyay Sipan: Sorunuz anlalmad Bakanm. So.in... i iyay Sipan: So. o olayda ehit oldu. Daha nce isimlerini vermitim. So. idi, o tekniki o. arkada idi ve drt tane de yeni katlan arkadat. Toplam alt arkada ehit olmutur. Dmann verdii onbe kii doru deildir. Buson- rtka panbah e il i. d y t s d d iyay Sipan: Bahsettiim irvan grubudur. Sadece dolayl yoldan bilgi edindik, gruptan kesin bilgi alamadk. Grup hareket halindeyken i ie gemiler. Bazlar iki kiinin, bazlar kiinin kayp olduunu belirtiyorlar. (...) Ney e,ye igrupargei or.Oye i rupsi ege e enci aza s n l ly n g z r k h l r gei ir. Siz,  aros'tan  zel ola ak sim beire iir mi i iz? Onar, tr Z r i l t bl sn l si innetrkad o aihi a  zol u u uso u orar.Onarako u z r y ty cn d n r y l l l n tu uzmu? n iyay Sipan: ki-g gndr kendilerini aryoruz, ancak ses iyi anlalmad iin konuamadk. Bundan sonra konumaya alacaz.
79

Sizin  in uy un  lan ile i d ey e  sim be ir e i ir mi i iz? i g o r z d i l t bl sn Bizona asye e ii iz. l r l y blr iyay Sipan: Biraz bu blgelerde i yapacak biriki arkada olursa, mevcut arkadalar da eitir yeniden almalara katarz. Oradaki arkadalar bilemediim iin isim veremiyorum. Biraz blgede i yapabilecek arkadalar olabilir. imdisi indeta    zM.,K aC.var ;sa  mona nda z ndn s d nr l r iin e yer al   bir  rup gei or. Bunar  pey nieiki ir. Asn a d d g ly l e t l ld l d on a n im i e ka ar ula a  ge e i or u. Yi e Bo an  uyu'na l r dy d m s r ky d n t S da aX.gillervar.Onarora iyibii orarveasn aaa iirer y l ' l y ly l l d bl l di.Biz,ona aim ibu usye e e iz.Birku eyhame i ekap l r d n l y c z l sn sambirgi iya a ak.Hemdeb kbirgeola iir.Sizerde l r pl c y l bl l bi az ku ey en zor a n. Bu u by e uy un bir bi im e ya a m. r z d l y n l g d p l Bye e o ala n kk bir hal you a gi ie iir. O alan a iyi sa l c n l l n dl bl d va  ni e ik er e  pey in an var. Yi e g ey e i e in nem i bir t l l d e s n n d kl r l ke i i ign er e ea  o uz.Bnbuna ko u a akhale e smn d m y ly r t l r n r l d biir i iz.Fa atyi ededik at din.Si inbl e,d a nbeken l sn k n k e z g m n l me ik sal   du uma n a mer ez ro  oy a a iir. Fa at bo a d dr r l r d k l n n y bl k da a a iir.Ya iok rdar ee indevu ua ie e ibiralan k rl bl n a b l r r l bl c dr.Sa  mmev imola akra atbird e inii egi il i.Doa  nr s r h n m n r d l ysyahertrsa a kal  a ie ekbir lanhai edegei or.Top l l v dr bl c a ln ly ye nbirde eimdegeii ie iir,yebiran daya a or u k n t l trl bl l s k ly s nuz.Ba ha rkarso uve irvetak i eerdeza a n aula r z z l l n r vy l m n d sa,sa  mge i ekaande eimveha i i etir.Bu undaze i e nr ry l n t kmy t n rn aman zgi iir.K a anemigei ee insaa a a biralan r. s dl s c l l m l r l n c d Mev ut d en e e te e in e ya n ova k alan a a da bi im er c z l m m l d k l l r r l gn e i e i ir. Bu E. gi i e i de il de, ke if i ve ir i at  ki i er d rl bl bl r tb l gn e iir.Birdeora nya a  a letola akde il,hzagi ipili d rl n mn a c l d ki-iri atku a akve dame e eknieikeba g evierb a a tb r c a k c t l t z r ll r kl biir.Oraa age ilabuaa a abi azzor ur.Yi ee ir edege il l l r r l m d r d n h d r labi i izor ur.Fa atiyir t er,iyiisih a at ar,ye iadaya rm d k g l t b r l n l r ge i e ek bi im er g ev en i i ir. Bu te el e e ir e e y e ik tr c r l r l drl m d h l r n l a aa bi azgeii e iir i iz.Yi ebire irze in eha i i l m l r r l tr bl sn n h r d kmyetku ul akisen i in eb kgeya rbu.Butrplana a r m t d d y l pl l m la geii e ie ekdu um a  z.Buko u age ekiihi a sizer r l tr bl c r d sn n d r l ty c l
80

beire e iir i iz. Pari tak i e ya a ie ek du um a r. Yi e her l l y bl sn t vy p bl c r d d n try eimso una  hale e ie ekdu um a z.Ge i isize e l n t r l rn l d bl c r d y rs l r ka or.Ge eeili insye ekise i i izba abireyvarm? ly n l k l m t dn k iyay Sipan: Baka herhangi bir ey yok Bakanm. Biz, Botan Suyu hatt zerinde ciddi duracaz. Fakat dier tarafta da arkadalarn o alana yeterince girememe durumlar var. ki tarafl alma gelitirilirse iyi olur. Biz alana nem vereceiz ve zerinde duracaz. Bunlar belirtebilirim. Bir de konferans hazrlklarmz var. nemli oranda blgeler dzeyinde toplantlar yaplm, hazrlklar tamamlanmtr. nmzdeki srete bunlar da bir araya getirip, gerekli raporlarmz bir btn olarak salam bir kanaldan ulatrmaya alacaz. Bunu belirtebilirim. Anlalyor. B n bun ar s e i et i e e in. S e in do al t l r c kl m s r c sey iiin evetma aa agve e ekte el eol a.S n r d l m l r r c m d m l k tya,s eke ini i eyola a a akbirtarz ad ene ei i iz.G r s tsn m y c d z l m lsn ne ey ei i i ide dm dmveso ual birtarz ay r  y n lmnz a a n c d r t s nz.Di ere idey r.Arkmev imuy un ur.Bute el esa  l r r t t s g d m d nrmso ual a akr.Birde neybat'dakiehak n ake inbir n n c t G k d s beire e ebuu a iirmi i iz? l l m d l n bl sn iyay Sipan: Bakanm, o konuda ksmi bilgilerimiz oldu. Fakat ben yine oradaki koordinatrn durumuna balyorum. Onun salkl olmad sonucuna varyorum. Bunun o dnemde ruhen partiye kar bir konumu ortaya km durumdayd. Sanyorum bu balantlar daha sonra oldu, hatta o Fatma'nn durumuna kadar uzanabilir diyorum. Bunlar sonradan gelimi olabilir. Biraz onun tutumundan, durumundan kaynaklanyor. Bunu syleyebilirim. Batan r t d ey e ol a a bie, ru en du u u bi az y g l z d m s l h r m r ley iveken i i iyan  or u,ya ipari ekar fazasakyak d dsn sty d n ty l l l la ma  yoku di or u uz. Ney e, ba a a z. Siz  ney'deki son l r t y s n s k c G du um a  iz e i iz ve bu ko u a a  da an a  z. Ge el e ba r l r l dn n m l r l dn n d z gei eer var ve her al e bunar ora  ze in e  pey olumu et i l m l h d l s r d e l k b a r.Ya iora ne irya  n abird  mbeke e iir.Oor r k n n h ps d n l n bl take imervar;ona asizerdemekupya a iir i iz.Ye i enaf s l l r l t z bl sn nd fet eer entuamda aet inkat sun a aka ar,butrynem m l d t l h k k m y d t lerora abi azig e iir.Ora ndabireliivar r,oeliiusa a d r r bl n t d t t c
81

de eren ir ei i iz.Yi eoras  nkamola bi azhzka a l d m lsn n t nf tl y r z na iir.Bu age ekiyaka marakar kver ei i iz.Oko u u bl n r l l l l l m lsn r c larveeyherme ee i edeuy unyaka mgser ei i iz. l s l sn g l t m lsn

Daha somut raporlara ihtiyacmz var


Zaros,sizdebi idini ormu u uz? z ly s n Derya Zaros: (...) Mevcut son siyasal gelimeler ve ittifaklar, buradaki kitleyi nemli oranda etkilemitir. Biraz daha zerinde durursak, parti iine de ekebileceiz. Kendilerinin yaklam olumludur. Ancak tam btnleme de salanmamtr. Fakat sre ierisinde faaliyetler biraz oturduunda sanyorum bir btn olarak partinin siyasi etkinlii altna girebileceklerdir. Durumlar biraz byle grnyor. Anlalyor. Bir de (zaen bah eti iz) y  a n ge ka e t s tn z k l d me i bir bi im e ko u an k ola   ge i i i or u uz. Ya i y e l d m t l yn l try s n n l k kbirgeyal z ad eve aka e e izol aora ado u l n l m y d m s m d r de il.Co af a dadik aeala akge ekiaraka e ee iyereir r y y k t r r l d m l r l t mek mm n r. Bu sa an  n a, d a n ko ay ko ay ula a k d l d d m n l l ma a a ko uankarolu ur.Bi azka ar ahd e i eg eken i y c m t l l r r g z nn r d ko u u uz a i g d ene e i i bye ya ar  z. Ya i d a n m n d k z l m sn l p sn n m nn ola  bir sal     ikin i ve a n  de e e en ka e e er s drsn c y c r c d d m l kar a a.Di ektbira aora  agir e e nemta  or.Yi l m l r t m t mn m m y neha asal  a inde,herange e ens  akdu u u uzve a v drl r i r k n r m n y yere e ekdu uma  zzaenvar r.Ani enha asal  a ola i l c r l rn t d d v drl r blir,onarbyekar a r.Ka a ansal  ikin i-n ka e eer l l l n r d dr c c d m l lekar a r.Ha asal  a daora ara atkakar a a iir.Ora l n v drl r d h l l l n bl da ger ek y el e gei e ek. Bu yz en ku e e do u am b n m l c d z y r l yk  nem ta  or. Bu ko u a plan a a a  z, d en e e e i iz y n d l m l rn z l m l rn var. Ay  a ba a yer e in de ih i a a  var. Bir a ile i d ey e rc k l r ty l r k r z d kad oge e i or.Buko uar abireyersye e iirmi i iz? r r ky n l d l l y bl sn Derya Zaros: Buradaki gcn durumu biliniyor Bakanm. Aslnda savap tecrbe kazanm baz arkadalar var, fakat politik ynleri fazla gelikin deil. Yani politik olan arkada azdr. nk batan beri burada younlaanlar daha ok Botanllar ol82

du. Yani politik ynl arkada says bizim iin de pek yeterli deil. u anda epey arkadala belli bir grevlendirme de yapmz. Bu konuda bir skntnn yaanacan sanmyorum. Yani tecrbe sahibi olan arkadalar var, fakat biraz politik dzeyli arkada azdr. Bu yzden, daha ok tecrbesi olan arkadalar biiminde destek sunulabilir. Sizdeile id eyinfazakvarm? r z i l l Derya Zaros: Mevcut durumda pek fazla yok. Bizimle gelen M. arkadan durumu vard, sanrm onun durumuna ilikin son bilgiler ulamt. Zaten kendisi de imdi S. blgesinde ynetimdedir. Eer o arkadan durumu yle kalacaksa, fazla yok Bakanm. M.ar a a erpraiken ers ar  a,pekile id ey eol k d e t t d k m s r z d ma a da g ev ve ie iir.  er ora a da faza bir ie i yok a, . s r rl bl E d l l v s Si anind  e iir.Bu und n asa  mba api iar a p i n l bl n d nr k m k daarvar.Yi e ney'dengeen peyar a avar r.Bunarze l n G l e k d d l rin e du ua iir. Bu ara a ken ie iye de g  e ek, ihi a ar e d r l bl d dl r l r r ty z den bel i bir kad o u yol a ak mm n r. Bi az ora n g l r y l m k d r n l kad o ar a tak i e i e ih i a var. Bir de ora a Bo an  sa a  ar r l l vy sn ty d t l v l var ve buna n da et ii ol a  sz ko u u ur. Bye i ya an ve l r kl m s n s d l s m ce ursa a ar andabi azg e e iir i iz.Ona nte elihi a s v l d r d r bl sn l r m ty la  bun ar r. Ay  a ken i e iy e ko u u a ak ba  mal e e er r l d rc dl r l n l r z z m l gn e ie iir.Birdeoara tut ame ee i inne i ibii or u d rl bl y m s l sn mn ly s nuz.Ora daiyibienar a aarvar;X.gil,P.gil,Ro.gilora iyi y l k d l ' ' ' y bii orar.De ekise i im,ala iyita  anarvarveyke e ek ly l m t d n ny l l n c ler.Buse eso ual aka n anha ai ir. n n m s d y td Bun ar d n a,  ardin'de bah e i en da a n e i  lik var. l d M s dl h c k k Ag.'inbirtrdi ipi egel e i in enbah e ii or,bie i o um. l s ln m d d s dly l my r Oala dabuko u abi aztak i eede ek i iz.Bii eneyer ir; n n d r vy c sn ln l d artni etiikenzi a e,her al ebii enya amtarza  kr akis y ll t y d h d ln l rn m te i orar,onubirtra akise i orar.Si inbuMar inze my l l m t my l z d rin edebi azet inol a zge e i or.Za anza antar a iir i d r k m n r ky m m t bl sniz. Ya i bir ne i  ardin'in, s r da ol a de ei i i geiir ek n v M n l s n tmn l t m ge e i or. Biz  AP'da geiir e e a  o uz, ora  da bi az i r ky G l t m y ly r y r let e iz ge e i or. G ve i o uz ama ko u a  or ar. O ka al m m r ky ry r r y my l n
83

ze in en ora a da bi az de eim saa r.  arzan'a b k ve k r d y r n t l n G y kci az anbi azyola n.Ken ie iyeko u un,ihi aa ka ar h d r l y dl r l n ty l r d yolar  z.Sa  miri atinge e i or.Ana l mZa os? l sn nr tb i r ky l d r Derya Zaros: Evet, anlald. Mardin iin o tr eyler biz de duyumladk. Bunun iin, gndereceimiz grubu biraz yeni batan dzenlemeyi esas aldk. Yani byle ona yakn ve daha ok ynetici olabilecek arkadalardan bir grup tasarlyoruz. Bir de, bir arkada koordine yardmclna atanabilir. Bizim nerimiz, B. arkadan kardei vard, o arkada uygun buluyoruz. Aslnda tecrbesi olan bir arkada daha var, o da eyalet ynetimi iin uygun olabilir diyoruz. Mardin'le bundan sonra biraz daha yakndan ilgileneceiz, o tamamdr. Garzan iin de, aslnda biz bir blk gc oraya koymutuk. Yani gndermek iin deil de, aray kapatmak iin. Fakat baz zorluklar olduundan henz mmkn olmamtr bu. nmzde ciddi bir engel var. Sanyorum o arkadan haberi yok. Orada ok karklk olduu syleniyor. Sanrm orada bir grup varm, daha nceki yllar gibi bir alma tarzn esas alyorlarm. Eer mdahale edilmezse, bizce bir ey kmaz ve darbe de yiyebilirler. Zaten byk ihtimalle kontrol altnda alyorlar. Bu konulara aklk getirilmelidir. Buhan igrupur, irvan'daki rupmu? g t g Derya Zaros: Grubu kesin bilemiyoruz. Yalnz S. etrafndaki kylere yerleilmi. Sanrm merkezle de ilikiler var. Yani eitli kanallardan bize bu tr bilgiler geldi. Oldu... (...) Derya Zaros: Doru alma tarzna tam hakim olamama durumu yaanyor. imdi orada yer yer kitleden tepkilerin gelitii biiminde, yani bu ynl bir gerilemenin olduu dorultusunda elimizde bilgiler var. Artk bunun bilinlilik ynnn olup olmadn bilemiyoruz. Yalnz kendileri tarafndan tutturulmak istenilen, zellikle de srarla dayatlmak istenilen bir yaam tarz var. imdi bu yaam tarznn byle kendini konuturma durumu sz konusu olabilir tabii. Dahauy unili iveiri atgeii ie iir.Bizdeze in edu g k tb l trl bl r d 84

ra a z.Bel iile i eAg.gilige i iola akal a dad  e ii iz. c k rd ' c r m y n blr Za en bi az sa   da ye in e de il i. Bir tak i e ya l k an t r l r d m vy p d t son a,byes araya a agel e ene ial a d  e ii iz.Yal r l r l m m y l r m y n blr nz bi az da a ger ek i bil i e e ih i a  z var. Na l ya a k a r h gl r ty cm s d l r ko u u unda ager ek i e il e ige e ir.Di ere i edesy n s n h r n m s r k l rn l yo um,da aso utra ora aihi a  zvarvebyera orarise r h m p l r ty cm l p l t ye e iz.Asn abnko r i as on anise i i izra ort u c l d t odn y d t dm p r dur:Na lya an   aveneka arm a eeedil i i edargnk s dn d c d l dn i l ra orargeii il ei ir.Ben eyal zko r i as onardade il,da p l l tr m ld c n odn y l ha alt ko uankar an da gnk so ut ra orar ise ek ge e ir. m t l l d l m p l t m r k Byete  ikizaharbi i in ede ilde,gnkna lya a ka ve l or l m d l s d l r na l a  k a  so ut ola ak i en e i ir. Ya i bu ka ar ei im s l t l r m r l m ld n d t yapm,buka arr te eyapm,byeya a m,byeam t d g l m t l d l l t bi i in e.Bu unbirra orgee e ihai egei il e ige e ir.Me m d n p l n ln tr m s r k sea,gn ekasa i ina la a ave i or,neka arpro a an l d at n s l m y ry d p g daver te eya  or,neka artai atgeiir i,kaili ikur g l m py d lm l t m k mu,gnkola akili i ebuun u uki ierkimvb. l r kd l d l Ay  abizbireyda abeire ik:Hikim etekba  aili i eola rc h l l d s n kd maz,bnili ierenazikiki iyey r.Ya ienazikiki iye t kl l r t l n l ka r,enazikiki iyeko u uurvs.im isizbu usaa a ak  z. ln l n l d n l y c sn Bn ko uankar bu teki i kal  a akar. Bu u zene beiri o t m t l l l dr c l n l l ty rum. Her d ey e i so umu un ya n a muta a bir ye e i ol ak z d k r l n n d l k d m zo un a.Hertra aye ekebaar,ye ekebier.Bu,do ubir r d l l m d l l d l t r r t ela ail e i irvemuta auy uan a ge e ir.n ,be g s l m k sd l k g l m s r k k nimduy u umka a ya,me eatekkal a aa  orar .Bu,de d d r l s l m y ly l m neim en kurul a a a ak ana  a gei or. Bu  neybat'daki t d t m y l m l mn ly G un urdabi azyeyapvetah i aote el ede ineir i.Bu uyi s r l t rb t m d r l t d n ne stanbul'dakideyap.Tekdu u agel e,ya itekkal a.Tekka t r m m n m ln a,de eimd ka orar.De eimd n akan adahertrei c n t ly l n t d l c l li ihorta orar.Sa  mbl e ebi azbuvar.Bu une e inyou m l ty l nr g d r n l m n l u:Hikim e,zelikeyet iid ey e iertekkal a a ak,ya n a s l l kl z d kl m y c n d en az bir ki i ola ak, yaar en de kal ar en de bn ha e ete i bir c t k k k t r k l r yar m y a kont ol edi e ek ir. Bu u zen e vur u u o um. Bu, d c l r l c t n l g l y r nemibirde eimara  r.Hemola birzordu um aye ekdev e e l n t cd s r d d r y gi ervege e e iya ar,hemdeba susi ale iveiyiol a anhal r r k n p z i tm l r m y 85

le ine e iir.Buoknemi irdi o uz.Sa  mba ko uankar r l y bl ld y r nr z m t l l bu uihaledi or.Ke inikeka ulet i o uz.Bu uzenevur uu n l y s l l b my r n l g l yo um.Hi irki i ebye zelili iay  a ve ie ez.Hi irki i r b y l k rc l rl m b ken i ibyetekko u aso a az.Asn abizbuyz en peydar dn l n m k m l d d e beye ikveza argr k.Bu uarkbun anson ahikim e insr d r d n t d r s n dr e e ige eki i inemevur uu o um. m m s r tn l g l y r Bi e ge i i i e ek ra or ar, st ka e e e e do u ge i i i e ek z l trl c p l d m l r r l trl c ra orar,ta a engnkso utya a aveso uta a aili in p l m m l m m m l m y k ol a r.Ya ite  ikizahar,ge elde eren ir eer,yar ar,su m ld n or l n l d m l gl la aarra orde il ir.Neka arya a n,neka ar dameitin,ne m l p d d d d a t ka artai atver in,neka arili ikur un,kaki iyey in,ki in d lm d d k d l d m leili ikur un,ki inena lya a n,neka areiimver in?Biz, k d m l s d d t d bye so ut ra orar isi o uz. Ra orar bu te el e geii il ei. l m p l ty r p l m d l tr m l Sizer,bnso umuka e eer,ge ekken ira ora  vege ek e l t r l d m l r d p l rn r s altka e era ora  bute el egeii e eker.Ge e ir eye ibir d m p l rn m d l tr c l r k s n ra or tas a  ge i i in. Ben e ye i bir ra or tas a  ge i i il e e p l l tr c n p l l tr m y de er ir.Busonde e ime inde n aye ibirra ortasa isi d n y l r d n p l tyo uz.im i eka arbi egeenra orar ahertrde eren ir e, r dy d z l p l d l l d m boli a et,bolsua avar r.Bu,so um uzbirra orana   r. k y l m d r s p l yd Bizbura orana   kal r akisi o uz.Ben ege ekbnya p l yn d m ty r c r t p iin,ge ek enemiko uaka e ee iinra ortasa geii in. r s l m t d m l r i p l l tr Ger ek i bir ra o un ne i kap a a  ge ek i i ko u un a ken i p r y s m s r t n s d d ara z abi azde eyal e i ideya a ak,bute el eye i enra n d r n v r p r m d nd por i e i i i d en e in. Bi e de by e e bi az ger ek i ra or ar l yn z l y z l c r p l gee il ei ir.Veher e indera ora ol a r.Ba a ra orda l b m ld k s p l r m ld zl r p geiir e ier. Tek ar sy o um, uy un d em iti a iye bu hu l t m dl r l y r g n b r l susa  ihi a  den ye i tasak da iin e ra ora  geiir ei i iz. l r tv e n l hl d p l r l t m lsn Ana l mZa os? l d r Derya Zaros: Anlalmtr Bakanm.

Bir tek kii bile ilevsiz braklmamal

Bakabeirt ekise i i izbireyvarm? l m t dn


Benim saladm zafer, bireyin insanlk tutkularndaki zaferdir.
86

Derya Zaros: Bizim belirteceimiz baka nemli bir ey yok. Yalnz dmann durumu hakknda bilgi vermemizde yarar var.
87

Gabar'daki kyllere yaklam biliniyor. Onun dnda buradaki tutumu biraz adeta atekese uyma biimindedir. Yani bu srede yle gze arpan fazla bir hareketlilii olmad. Yine baz karakollar kaldrma durumu vardr. Mesela Uludere'de kaldrd. Aslnda buras stratejik bir yerdi. Baka baz karakollarn da kaldrlaca syleniyor. Bizce bu, yeni taktie ynelme hazrl olabilir. Daha ok glerini merkeze toplama, younlatrma, sabit olmaktan kararak hareketli hale getirme ve bylelikle hedef olmaktan kurtulma taktii olabilir. Byle bir hazrl var. Bir de, bizim bu alanda daha nce boaltlan kyler vard. imdi biz bu kyleri ekmek istiyoruz. Zaten kylerin kendileri gelmek istiyor. Bazlar dmana bavurmu ve onay alm. Yani zellikle bu Bestler'de baz yerleim alanlar geliebilir. Bu hususlar vard. Bunun dnda belirtebileceimiz yeni bir ey yok. Bu tr ge i e er bek e e i ir. Za en biz ak a a  yap   l m l l n bl t l m y tmz aana a akar.Ate e inuza a  ntekta afol a a a  , d l y c l k s m sn r l m y c n bi ey eiksal  a aoket iikar kve e e i i i,hatami il z n l drl r kl l r c mz t s le e sal   a  d en e e i e e i i i sy e e e iz. Bu un, es i m drl r z l y bl c mz l y c n ksin en da a da id et i ola a   be ir e e iz.  er on ar ate es d h d l c n l t c E l k ko u un a cid ier e ve bi az  dm at ak isi orar a, sa  o um n s d dl s r a m ty l s ny r epey du a an a a ak ar. Bu ky e in yer e e i e ses  ar a a r l c l l r l m sn k m y cakar.Buabu aveben e ieye esonve e eker.Yi ebil i i iz l l k z r l r r c l n dm o zelsa ayneme i ibel iazala akar.Budu umarbeke e v t l rn k t c l r l l n biir.Ta iike inde il.Bnbuko uar abelibirgzemhain e l b s t n l d l l l d ol akge e ir.Ta afarbuko u abir ire i ibi azs a agi ibir m r k r l n d b l rn r n m b du um a rar.Ya ionarbi is  or,bi azdabizona s a a a r d d l n l z ny r l r n y c z.Ya iyebirana ade ilde,ta a enz rira eyebirdu n l l m m m g d l rumde eren ir e ivar.Onarneka arger ek i,bizneka arger l d m s l d d ek i izbi i in ezaenge elbirde eren ir edevar.Her esbi y m d t n l d m k razbudu u ugr e evede eren ir e ea  or. r m m y l d m y ly De i imgi i,bi imyaka ma  zbeli ir.Biznor al eken d b z l l rm ld m d dihat z ay  o uz.Buara aona ndatuarka  s  o tm d r y r d l r t ll l rn ny ruz.zelikeate esko u unemi ir.halerna lgei irvebi l l k n s ld l l s l zim bu ihale e kar  tav  z na l  lur? Bi in i i bu. Di e i ise, l l r rm s o r cs r ate esol unve aol a nbi imd enia aa  zvar rve k s y m s z z l l m l rm d
88

onary  e ekir.Ya iate e euy aarda,sizge ii i eya a l r y c t n k s s l n ln yl cakvede ini i ea a ak  z.Birne iya -devetgi iol adu r ln l c sn v r l b m rum a  a do u yol al a ak. Kit e de e i i ir, ei i i ir, r t l rn r n c l n tmd tmd g len e i ir,or ur ten e i ir;bnbunar,hi irko ulaln a m sd d g l m sd t l b t d ereen e e ek g ever ir. Mu z am d ene e du u un a ola t l m y c r l d a z z l m r m d cak  z.Ge i izfazaeiil ide il,ona okokeie ek i sn l rn l t m l r t c sniz ve ol uk a de inei e ek i iz. Bu a ben er bir ok hu us var. d r l tr c sn n z s D embuna aol uk ael e iiikar e e ekvebu ude eren i n l r d v r ll z d c n l dre ek i iz.Yi e peyba anya  var .Ben eonardauy unbir c sn n e y ps d c l g likerhain er ten i iir.Ona dasa abirike ihai egeir l l d g l drl l r v l l r ln t mekge e i or.Onarda,so unol akante e,arkkat saa an r ky l r m t y t k l y grup a a d  e ek er ir. Ar k on a  sa a du u u a ge ir ek, l r n c l d t l r v r m n t m ger ekbirmiianya amii eek ekvebu ag ebird ene e lt n m n r z l m yi yap ak ge e i or. Ger ek ki i ik e i i an ak by e bir mi i an m r ky l l rn c l lt ya amiin ebua iirer. d l bl l Ya  iin e ark ark te il ede ek ee in kal a a  ge e p d t l k c l r m m s r kir.Ya ken i ib yesa a ag eayara ved ene iir. p dn t n l v r l m z l m t De i imgi i,her e eievve ie ekveiev izteksa a kal a d b k s l rl c l s v m ya akr. Bir man a d ene ir en, bir ta m d ene ir en, ge el c t g z l n k k z l n k n ierka ar,buna nye i egei e eke i zelierdeola akr.He l d l r rn tr c l r l c t menher e ebirikiin ebirievgr  e ekir.Si ingeii e e k s l d l d r l c t z l tr c i izay ntai at a eer,y er eer,her e ienve imia n r tl lm n m l n g l k s r l l tra akbirnieikegei e ekir.Her e inya a a iervar r.Unut c t l t l c t k s p c l d ma amki,im iya yz edok anatl r. en ike i i ee y l d p d s d r d l rn r t mi or,uy ua a  orveb koran abo a ar adu u u uya y g l y my y d k m r m n  or. Ta ii ki bu bo a  ar a ok sa n a  r. Bu un ne ka ar y b k m k c ld n d ykgeir i iveneka arve im izi eyola dabeli ir.Buko t d d r s l t ld nu a bi az ka a yor ak ge e i or. Her es in en ve imi a a d r f m r ky k i r l l m tar ,birikiin eeniyibuun aveya a atar ne ir?Buso u a z l d l m m z d r y iyice apver ekge e i or.Ya ika a ie iney e,ye i egei e i v m r ky n p st s s rn tr ble e iievney e,muta aonusun akge e i or.Birtekki ibie c l s l k m r ky l iev izb a a az.Mu z amgbo a a  or,a l  or, l s r kl m a z k rly l tr my bek en i ii e so u u or; hi ir ha e et bu u by e kal  a az. l t n k l y b r k n l dr m Her e iar ak,do uy eimil e i ir.Vebnalanarbu u k s l t m r n t k sd t l n saa akam elefirer.Es iko uatar ,ya  adeadur u an l m l k l t l k m t z py t d r
89

ve iet e en bir arz ol uur. Bu tar  hi ir bi im e ka ul et l m y t m t z b d b mekmm nde il ir.Ge i iola akka ulet ekdemm nde k d c r b m k il ir. Her an ve her yer e ya a ak ier var r ve yi e her e in d d pl c l d n k s ya a a iervar r.Bu udo ud ene en,do uy eimil e p c l d n r z l y r n t k si iuy uu orde ekir.Za os,ana  ormu? n g l y m t r l ly Derya Zaros: Evet, anlalyor Bakanm. Biz ge el hat  i i o uz ve uy u a a  siz e e b a  o uz. n t zy r g l m y l r r ky r Ta iibuuy ua aa nso ua  g e e iz.Si inb  eng  b g l m l r n l rn r c z y y c n n rtta a ado ud enen e i iger ek iya  or u uz.Ya z d r f r z l m sn py s n ni alan ar ze in e ya l a   sr   or u uz. Bu ko u a her l r d y m nz d r y s n n d han ibirya l ol a a.Bu ou'dakigededi ao u uzvar g n g m m l D l y l g n vede eimgei i or.okger ek ibirbi im evegnkde eren n t ly d l l dir eere ilerei or u uz. Buna  beire ii im. Si in sye e e m l l l ty s n l r l t blr z l y c i izbireyvarm? n D. Zaros: Baka bir ey yok Bakanm. (...) 44tendegala ak  z.Osi egeeng ndu u uze i e ' c sn z l c r m rn bi aztar a iir i iz.OgDer a icle'yeveDer a or'agee ek; r t bl sn y D y S l c geir gel ez al a a ve e iti yolara ie i al a a a a ak  z. l m m y l l l r m y l c sn Yi e ney'dekige ie itiyolaraie ial a aa a ak  z. n G l r l l l r m y l c sn Buko u adadi aoga  zola ak.erbuer e e earkgeii n d y l l rn c l v d t l triir.Buye elai eter endegal a ade am din.zelikebu l r r l d m y v e l l Van ta a n an bi az g  ln. Van-a ak alan a n a yo un ye el r f d r a t l r d r ai etervar,oai eter enda adaokgala iir i iz.Ya isa e r l r l d h bl sn n d ce d a  an de il, ye el er en de bi az g al ak uy un ola i ir. rd r l d r m g bl Beire eke imbunar r. l t c l r l d Der a esk,sizdebi idine i izmi? y K z l dn Derya Kesk: Dinliyoruz Bakanm. Sizindu uma   aili inbi aztark.Bute el ed ene r l rnz k r t t m d z l meergeii ii or.Bi azso unar e i orde ii or. AP'ndadu l l trly r r z dy nly G ru uben er.Ona aci azgn er ik,sa  miri atargei ir.On m z l r h d d nr tb l l la  ar k mev ut se i e in ze i e  ar ak ge e i or.  aros'la r t c vy n rn k m r ky Z yo un ba ar iin e i iz. Sa  m da a n e B.daki du um ar an l d sn nr h c ' r l d bah e i or u uz.Ora nG.bi i izaenya aan .Si inbi im s dy d n n rm t k l m t z r 90

lerbel ia a iir.OB.ova n a ia aa abi azdik atet ek k l bl s d k l m l r r k m ge e i or. Ku e e do u ula a il i i iz ka ar ula  or u uz. S. r ky z y r b dn d y s n ev e in e ibi i inbi aztehi eiya a  sye i orveye i en r s d k rm r lk l d l ny nd d enen e ige e i or. iyaySi anbu ubii or.Do u ur,obi z l m s r ky p n ly r d rimbi azdar edeye i.Onarsa ata  orar,yanyere ips r b d l k ly l l l len i er, ky ve e ir gi i e i sa n a y . Ya i es i en ya a an dl h r l r k c l d n kd n praikirvebirda aoprai eyerve il e e ige e ir. nunda t t h t r m m s r k O zmyou usye ik;ke if i,r t yola a iir.Byege ila  l n l d g l n bl l r l clk ya l az. p e iz  iyay Si an bu un ted ir e i i al or ve p m h s p n b l rn y siz de ben er ted ire i al or u uz. Bu  zel ya a  bu ka ar tut z b l r y s n m d kuyabe im e enerkim ir?Tak i eer enson abunarbi azd l n s y l d vy l d r l r zene ir.Busye i i izer e ed n as araya a akise en l n l dm v d r l m t y le ekar dagi e ek ertted irerala a z.Ana  ormu? r d r s b l c l ly Derya Kesk: Dorudur Bakanm, anlalyor. Tabii eletirilerin bir ksm doru. Ksa bir durum belirtebilirim. O konuya ilikin rapor yazmz, yaknda ular. Bu eyaletin o ynl sorunlar batan beri biliniyor. zellikle eyalet ynetiminden komutanlarna kadar hepsinde, batan beri yalnz yaama, yalnz gezme durumu vard. Biz bunu nemli oranda krdk. Yine kye dayal yaam nemli oranda krdmza inanyoruz. Fakat, zellikle arabalarla gezmeler ve kye dayal yaam ok etkindi ve bunun etkileri hala da var. Yani bir btn olarak krdmz da syleyemem. Bu ynl belli skntlarmz var ve kye dayal yaamla srekli bir mcadele halindeyiz. Bu konuda zorluklar da var. Birimlerin kk oluu ve ynetim sorunlarmz bizi biraz zorlad ve halen de zorluyor. Baz kiilikler var, zellikle ismini belirttiimiz arkadalar kye dayal yaam tarznn temsilciliini yapyorlar. Zaten aramzdaki sorunlarn esas da buraya dayanyor. Eer ynetim dzeyinde biraz takviye olursa sanrm pek ciddi bir sorunumuz kalmaz. Yani bu inantaym. Bu hususa ilikin ksaca belirteceklerimiz bunlardr. Ayrca GAP'la da diyalogumuz var ve ilikilerimiz sryor. Onlarda da belli bir toparlanma grlyor. Biz de bi az tak i e yap k, sa  m on ar ge e e i ya ar ar. r vy t nr l r k n p l De i imgi i,iler esakne e iyevebi azdagver ekama d b d l d n l r m cy a ar a a  ya   a da ala i i iz. Hem bi az g en i e e iz, l k d nmz blr r l dr c
91

hemdinen i e e iz.Ta iiim ide ildeiler ed  e iir.Gei l dr c b d d n l bl le iir i iz,ge ekbusonra ord enen e ivege ek e nunie i bl sn r p z l m s r s o ri euy unya a akpraikuy ua aso uala iir... n g pl c t g l m n bl (...) Der aSor,si indi e e i izbireyvarm? y z y c n Derya Sor: Hayr Bakanm. Bizim belirteceimiz yeni bir ey yok. Sizdebuer e e inz iyiana  zde ilmi?Ya isize i v n n l dn n l r da afazaeleir ege e iyok.n hep i iyap z.Arkha h l t m r k sn tn t yaage ir ekeyzy e i iz.Sa  o umbuse erya l a a ak  t m l z sn ny r f n m y c snzvebi ideya lt a a ak  z.Ana  ormu? z n m y c sn l ly Derya Sor: Anlalyor Bakanm. Dediimgi i,ogfaza   arzan'aakar aii i,kar k b l ln G t m n l ldi aogaraeniyibirbi im esaar  z.Ogd ene e i i y l l l d l sn z l m sn m em elya a ak  z.Ge ie igi ika  ayolaa akd en k m p c sn m t k b c z le eerke inikeol a a ak.Buoknemi.Ge ie igi iba m l s l l m y c l m t k b a  z olur a so u u u ge i e i ir: bu u zen e vur u u o um. O rs s n n z tr bl n l g l y r bir ik ko u an a  es i i gi i bir ik e i i har ar ar a, ken i e i de l m t l r ks b l l rn c l s dl r har a r.Her e inbu uokiyibil e ige e i or.G lkam, c n k s n m s r ky n l tl so u aka arsa a anbiinikam,ca   l enkamesasr. n n d v l l tl ng n d tl t Buizo a idi ipinerefazay  ez.Bu unka  ayola  , r k s l l l l r m n tn bir okkay ayola  bii or u uz.Sa  o umkkted ire i b tn ly s n ny r l b l rnizke inso uve e ek.Bizsizer enbu ubeki o uz. s n r c l d n ly r Bi imeko u akise enba aDer avarm? z l n m t y k y Bu nk bu de eren ir eere yei i o uz. n z e i gn g l l d m l l tny r m d k ler ebel ibir-ikiso ude eren ir e ida aya a ii iz.Buara a d k n l d m s h p blr d ba  g  eer gei e iir. Ark size in de g e i i in bu er z r m l l bl t l r r l rnz e e eol u u k.He enherd ey eyoka   zbnalan v d d a m z d l dm t lar a ia aa nbuynbirtakikbiri iya a ka ke in.Fa d k l m l r l t l d l r s katbi azda aay n,bi azda aya a ol a bil ekge e i or. r h r tl r h r tc m y m r ky Biz da a n e taki i beire i i iz an a da he en ana a iir i h c t l l dm d m l y bl dniz.Buka aray n agir ek i indeba tuumar anso u a d r ty m sz z t l d n k ra iir i iz.Bud e i izvar.Oa an,okge i enyaka a,ba bl sn z yn d rd l m z pra ik e in ye er iz ge i e i e yol a or. San  o um bu u bir t l r t s l m sn y my r n
92

da aya a a  z. h y sn Mev ut ge i e e in y , ge i e ola  k a  b  y e bel i c l m l r n l m sl l r t n l ldir.Hi irar a a,mev utgei ee iyeer izana m,bubirge b k d c l m l r t s l d rie e eyolade e ei.Ken i ide,bize ideasazordu u a l m y t m m l dn l r l r m d r e ei.Byebirdu umyokurvebnanaanarana  m m l l r t t l tl l l lr r.Fa attakikdebirya a kme ee i ir.Buko uar abi az d k t r tcl s l sd n l d r ken i i iyor a bie ek i iz.Bi aztar a akvebi azda adea dnz m y l c sn r t c r h t yain ir e e ek i iz.Asn abuer e ebiefaza rvebu a ako d g y c sn l d v l l d r y lay a ge in e i ir. ok kap am  bir m a e ey e bu a a ge in c l m m t s l c d l l r y l miir. zuns eibirm a ee inso u u urbu,ol u-bitig y t U r l c d l n n c d d t z lebak a akge e i or. m m r ky Hergnbizdeken i i izoru o uz.Ger ekenenb kzora dmz l y r t y l maa bud em eya  o uz.Haabirtuu ayola a akin l r n d y r t l t m m m i ya  o uzbu u.Bu ala kolur a ziyiso uala iir i iz.Ken i py r n n y s n n bl sn dni ihzato ara n.M em elbiriki evem em elorama z l p l y k m lm k m t l raka uu uz.Eniyiya amsi inya a   zya am r.Asn abu v t n z dn d l d ya ama oy an a a. Ke inike sy o um ki, ya a n ye a e l n m m l s l l l y r m g n you ger eken ora an ge i or. O alanar a ya a n ken i i i z l t d y l d m dsn gr er te e ek i iz.De i imgi i,bizora agez ekinde il, c g l y c sn d b y m i iki ar ol ak in k  z. Hal n ya a   b ye ba m z td m i m k mn t n l s lar akvez reir ekink  z.Bu unnemibiraa a t m g l t m i m n l m s aula l .Mev utgei eerarkbu unger eke e e i igse n d c l m l t n l c n t ri or.K a abu ala kolu a akvehak ve ie ek.Zorukarher y s c n y n c k rl c l l za an var. Ya i bu zor uk ar kur u u an son a da var r. B n m n l l t l t r d t bunar,bi iminbirdur aveken i i iyiir ege ek e iola az. l z i m dmz t m r s m Her za an i a  a tem o uz ve ya a     z y r k e ir. m k l m p m r tclm r l t d Herza an igi i,kay etike i i ika an aprai iy rke ir. m k b b t l rmz z m t r l t d Bu te el e tek ar a  a a  z a s n ba a  ar. Se am ar, m d r l m l rn d t rl l l sev ier. gl 14 Nisan 1993

93

Gazeteci Hasan Cemal ve Ramazan ztrkn 15 Nisan 1993 tarihinde yapt rportaj:

KRT SORUNUNUN ZMSZL TRK DEMOKRASSNN ZMSZLDR


Ge ekde ok aikhakarinvegerek e r m r t l i s ulu alhakarinsi a etez rol ak,z r s l i y s t g m g si a ifa i ety t ek,r ten ek,parie y s al y r m g l m tl mek,cep ee ek,buna ya alg en eer h l m l r s v c l da iin eveg enikiin eyap ak hl d v l d m szko u uolur a,ta iikioza an n s s b m siaha aba ur a nana kal az. l l r v m n l m m

PKK'nin yrtt bu silahl mcadele, eer siyasi amac olmayan kr bir iddet olsayd, zerinde neredeyse dnyann koalisyonu salandna ve genel bir ordu gc karsnda olduuna gre bu kadar dayanamazd ve ok youn bir siyasal ifadenin arac olmasayd bu silahl mcadele kesinlikle birka ay iinde boulurdu.
94

Hasan Cemal: Hemen ilk akla gelen soru neden atekes ve neden atekesle birlikte tabii bunun zamanlamas da iin iine giriyor. Abdullah calan: Siahm a ee,ok asyen i ize e,po l l c d l l d r lii a nde i ikaraaray l e in ebir raola akta ifedii tk n l l r t m s d a r r lyor. Ta a en ta i i, sos al ve si a al bir er e e e  er ba  l m m rh y y s v d e r m a eeye bir s  n, bir ulu un ve hata bir azn n, bir eliin c d l l nf s t l t  ara  ifa eet evey t eim a kal az asiahargn e k l rn d m r m k n m s l l d me ge ir ve by e e si ah  m a e e, po i ik m a e e in en yo l l c l l c d l lt c d l n una  ifa e i ola ak kar   a  ar. Ate es ola   de eren l m d s r nz k k yn l di ir enbuta  adik aie e im.Tr i edesa e eulu also u r k nm k t k r ky d c s r nun  n ede il,bir okde ok aikprobe inhale il e in z m d m r t l m l d m s dedeid et,devetta a n anesasbirynemola akbe im e ir d l r f d l t r n s n veenufa kbirde ok aikk r a  akar susur aara ola ak c m r t p d n t m c r da ar. Kim ne der e de in, Tr i ede de ok aike e id i  y tl s s ky m r t l m d as ne ka ar sy e ir e sy en in, ha en dev et id e i yo un a ier d l n s l s l l d t c meke irvepoii ayap a en ele eke ir. t d ltk m y g l m t d Yani politik mcadeleyi engelliyor mu diyorsunuz?
95

Evet, ke in y e ir. He e  rt ulu al prob e in e, sa e e s l d l K s l m d d c si a alyn em em a e eet e ien el e ek ekal  or,ay y s t l c d l m y g l m l my n za an a bir ulu un var    yad  a, kim i i i ta a en yok m d s ln sm ln m m et e i ama a a ve bun a a g e ok e it i po i i a a  ki m y l m l r r l ltk l r eko o ik, kl  el, sos al an am an tu a m her alan a si a et n m t r y l d t l d y s d  a r a a ka ar be ir e en b n po i i a a  id et e uy l t m y d l l n t ltk l r d l gu u or.  rt hal  n r a  u a a kal n, bir im a  n  en l y K kn z s r d s h y g r po i i a an ba a bir ey sz ko u u de il ir. He en be ir e ltk d k n s d m l t yim ki, as n a Tr i ede i de ok a ik e e in kar  n a da l d ky k m r t l m n s d by ebirzorola var r.Bu unze in eokkap am du u a l y d n r d s l r l bi ir.Ge ekTr i eninde ok a iso u u unvege ek eulu al l r ky m r s r n n r s s prob e in hal e i i in e ke in ik e en  fak bir   n en  r l m l dl d s l l u k a ce ay a kar  k bul a , PKKnin si ah  m a e e i in var k z l l m s l l c d l sn l ne e i ir. d nd Evet, aslnda bu sylediinizden yola karsak, yine bu atekesin zamanlamas n plana kyor. Yani, niin byle bir dnemde atekese karar verdiniz? Sizde bunu uyandran nedir? Hangi gelimeleri grdnz? Ora a ge i o um. Po i i a a bir  ans ka   a a i ir mi, y ly r ltk y ps l bl aca apo i ik myo u a kbirka b a  a i irmiso u b lt z l n a p r kl bl r su a ya t ara ak  in as n a bu son ad  at k. Ate es en n n m i l d m t k t n e,ate innean a agel i i isi e zahet e ea   o um. c l m dn z i m y ly r PKKnin y t   bu si ah  m a e e,  er si a i ama  ol r t l l c d l e y s c ma ankrbirid etol ay ,ze in ene e ey edn a nko y d s d r d r d s y n a is o u sa an   a ve ge el bir or u g  kar  n a ol u l y n l dn n d c s d d u ag ebuka arda an az veokyo unbirsi a alifa e n r d y m d y s d nin ara  ol a ay  bu si ah  m a e e ke in ik e bir a ay c m s d l l c d l s l l k iin ebo u ur u.As n aokid et ibirsi a al  eih i d l d l d d l y s z m tya var. Fa at bu si a i  m yo u yi e bir o ka ar id et e k y s z l n d d l en el en i i. Ama PKK de tam ca a   ye in e ma em sen g l m t n lc r d d id et e bu yo u ka at n, ben de id et e bu yo u aa a m d l l p t d l l c de i. ok ye in e ve hak  ol u u  in as n a so u ala il i. d r d l d i l d n b d Ya i si ah a ka a an si a i yo a bir id et e kar  k ver e ve n l l p n y s l d l l m o yo u a a de e e i ir. Ben e bu da bel i ger ek e i or a a l m n m sd c l l r t y  ar . Bu ney i?  rt var    yad  ak . Bu un mm n k d d K ln sm t n k
96

ol a   si ah m a e eor a a ar . rtkim i i inka m dn l l c d l t y k d K ln bu y  ve bu u da si ah  m a e e sa a . Yi e bu a da a l d n l l c d l l d n n y l ulu al hak ar me e e i ir; bu  ra, bu u da gn e e ge ir i. s l s l sd a n d m t d De ekis e i im,ba so u a aula  a il i.Sond em er e m t d z n l r tr b d n l d g l   gi i, Tr i enin res i ev e e i ve hat a or u un r d b ky m r l r t d n bir ok ev e i bi e so u u ka ul et ek du u un a ka  or ar r s l r n b m r m d ly l ve ba   m se e ek e i ze in e a   or ar. Ne ka ar tu z z n l r r d ly l d tar  ve do u; o ay  bir me e e ir. Ama so un ken i i ka ul l r r s l d r dn b et ir i ir.  e tam da bu aa a a biz u u di o uz: Aca a t m t t m d n y r b ok id et i bir si ah  sa a  a ve ok a  bir ger in i e yol d l l l v m r g l a a an,ya ibiran am abi azdayu u a a aksi a ise e e m d n l d r m t r y s n ige i i e i irmi iz?T y esi a ise e ekroloy arde i l tr bl y m l y s n n myo um; ama si ah  m a e e ka ar si a i se e e e de  m r l l c d l d y s n z an ve i e i irmi?Buso u aak kka an r ak inby e s rl bl r y l z d m i l birde e e ebu un uk. n m d l d

Yaadmz gelime temelinde siyasal ynteme bir ans tanmak iin bu adm attk
Peki unu sorabilir miyim? imdi byle bir siyasal seenee ans verip vermemek bu yl gndeme geldi. Oysa siz, geen yl bu zamanlar, yani Newrozda bir ayaklanma ars yaptnz. Halbuki ondan nce, yani DYPSHP hkmeti kurulduu zaman Celal Talabaninin size byle atekese benzer bir nerisi olmutu. Daha sonra basna da yansd bu. Yine bu hkmet, ite o zaman Krt realitesini kabul ettiini babakann azndan da aklamt. Peki o zaman, yani bir ya da birbuuk yl nce byle bir k niin yapmadnz? O zamanki tavrnz niin bugn buna dnt? Niye o zaman byle bir atekese karar vermediniz? ster istemez, bu geen zaman iinde neden buna geldiiniz tartmalar yaplyor. Son birbuuk yl iinde sizin kararl mcadeleniz mi byle bir noktaya getirdi? Yani birbuuk yl nce inandrc olamaz mydnz? Bunun nedeni nedir? Niin birbuuk yl nce deil de, imdi? Anlalyor.e itine enernes e iir.Herey enn e,o l d l r l bl d c
97

za anh  etye ite ek ledi or u.Yi eTaa a ininbi ege m k m n k y d n l b n z tir i i ne i bu n  gi i de il i. Ade a si ah a  b a n An a d r g k b d t l l r r k k raya gi in, tes im  lun, ca    kur a a i ir i iz bi i in ey i. d l o nnz t r bl sn m d d Kal ki,bizbu udahinem e e egi ibirdu u ad e ik. d n s m m b r m m d Dik atediir e,De i el-n oza anba agel ier ivebizon k l s mr n m m l d la he enid etekar a a k,bir ansta  k.Ba ga eee in r m d l l m d nd z z t l r bi imeyap r orajar abu uora akoy uk.Fa ath  ein z l t p t l d n t y d k k m t ver i i kar  k ger ek en ok ak  ve bi e g e h  et de il, d l t t z r k m biz at zelsa a ynen i ene inka a ke in iveodaim ay ; z v l dr l r r r s d h d bi iminbuokak.Bi imdeoza an ig  zbi azza f. z i t z m k c m r y t Oluu uanbnpoii aar,ge ekievege ek edaPKKnin t r l t ltk l r t r s t 1991so uve1992bo un atas i e i iger ekeir ebi i in ey n y c fy sn l t m m d di. New oza do u gel i i iz e, za en k bo u mu z am bom r r dm d t y a z bar  an ar ya l , epey e sin ir e ha e et e i e gi i il i ve dm l p m c d m r k l rn r m en ufa k bir ifa e im a  ta n a  . Ken i i i sa un ak an c d k n n m m t dmz v m t ba a her ey bi e ka a l  . ok iyi bi i or uk ki, var   z k z p t m t ly d lm tas i eedil ekise i or.Bune enebyebirso unak  agel fy m t ny d l l r lmz mez i.ZaenG eyKr isanCep e inin nkara'ylaili ie ita d t n d t h s A kl r ma enAn a anng  n evehataAv u ayladabirei ie m k r d m d t r p l trl rekbi itesimal a ay eiki.Ya ibiruza aim a ver i or z l m y n l t n l m k n my du.Bizdeca   di i i eta a akbutas i epla  bo a ar nmz mz k r fy nn k ma a a  k. Ni e im bu G ey Sa a nda de en i. O sa a m y l t t k n v n d v bi imtas i e i ide ilde,bi ey eiktas i epoii a  ntamso z fy mz z n l fy ltk sn nu agi e e e e i igser i.G eyi rtge idebu ubye c d m y c n t d n l K l r n l ka ulet ekdu u un akal ar.Ya idev i i i itas i eet ede b m r m d dl n rmmz fy m ilde,onunauza ate ein ebiryaka mser ie ier.Bu uk l l m m l d l gl dl n bo un ada aso utgr k. y c h m d Yi eDe i el-n h  ei inola a sarkver i i zel n mr n k m tn n t l d sa a n 500 gn gi i bir s e e so u a gi e e e e i ora a k. v b r d n c d m y c t y t Hatadveiope as ona nbi iza fat a u a akal n,hi ir t r y l r z y l m s r d s b d em e k as an a a ak ka ar g en i i iz an a l . Bir de n l y l m y c d l dm l d ger eken1992k n ayap  za aarso u un avezelik t d tm l m l n c d l le 1993 baa n a yap  z de eren ir eere g    ko u l r d tm l d m l l c m z r du u uz ve ge i ir e e de am et i i iz so u u a var k. Yi e m l t m y v tm n c n d n hal n ol uk a pari e te el te il  der du u a gel i i i gr k. k d ty m k e r m dn d
98

Bu de er en ir e er 1993 New ozuna gel i i iz e ke in e i l d m l r dm d s l m gi iy i. Ya i or u,  zel sa a an is e i i ba a   el e et e i i. b d n d v t t d ry d m m t H  et,bupoii a  nken i i id  e ie ekbirnoka agel k m ltk sn dsn r bl c t y di i igr .Yi ecum ur a an ,bupoii aa nk az a n m t n h b k l ltk l r m d ol u u u da a n e en far et ii. G ey Kr isan ger, bi d n h c d k m t n d t l l zimeuza a nge e i einan ar .Sa  o umulusa a a ka l l m n r n m l d ny r l r r s mu  u undaTr i eyeta   s e1993ba a  aka ar .Ora oy n ky nd r h rn d d dan da ol uk a ge i en bas  ar sz ko u uy u. En nem i i de d l kl n s d ls ken ihal   nbiri i isaa k;ke inparin   eba d kmz ln l m t s t c l n lan .Ge iladada aiyiotur uuvege ila ns l e iark m t r l m t r l n k m s t mm nde il i.ebuna de eren ir ikvebuer e e eNew k d t l r l d d v d rozun,hal nbekenie i ebi azda auy unveba  lge e i k l tl rn r h g r m sne, yi e Tr i enin bir ok de ok a ik ev e i in ve ulus a a a n ky m r t r sn l r r s ka u  u un bek en i e i e uy un ol a  a bir  ans ta  ak a m oy n l tl rn g m sn nm sn anbizbyebirad aba ur akane in e ik. d l m v m t k m d Ba a  bu ad  ye de eren ir ier. zelike sa n Taa zl r m l l d m l l l y l ba ininAn a azi a ein ebuok avur uan r:PKKbuko n k r y r t d g l m t nu acid imi ir?Yok aApotakikmiya  or?Hal u im a e d d d s t py b k c d lezaentakikde ekir,takiks ekiya r.Fa atbutakikcid i t t m t t r l pl k t d birtakikirveben eora npoiikei il e i edehiz etet i t t c t m lt l tr m sn m m tir.Biryer epoiike e incanan a  aveTr i enindebi az d lt l m n l m sn ky r da a de ok aik bir yaka  a do u e il e i e hiz et et iir. h m r t l m r k m sn m m t Budaneka arcid iol u u u ugse i or. d d d m z t ry imdi burada ilgin bir nokta var. Az nce bir noktaya deindiniz, antiparantez ona giriyorum. Dediniz ki, Bat da Trkiyeye, PKKye kar mcadelesinde 1993 baharna kadar sre tanmt. Bu sreye kadar sonu al, ondan sonra artk bu i deiiyor. Bu nasl bir deerlendirme? Bundan emin misiniz? Tam minol a akabirike,et i ig ar edie ez.Asn a e m m l l t ks z d l m l d Ba,bi ey eikte  izmid i  n abaan abyede il i.Bu, t z n l r r d as d l g t l d taa lofPal eme ee i eka argi er.Bi ite  istlanet ekin O m s l sn d d z r r i m i bir y n pro o as on ge i i il i. y e sa  o um ki, bu tu u u v k y l tr d l ny r t c ev ee in de, mu a a a ar parie in de et i iye PKKnin te  ist r l r h f z k tl r ks l r r g l e igi e ekke inei.Vefa at,bir okev ebu uninan   r m s d r s l t k r n drc ol a    bi i or. Ta ii bu a bir de  rt ev e e i ok des ek m dn ly b n K r l r t
99

ver i.Kr isa iCep ebu unn   yap,yi eAv u ada i d d t n h n c l n t n r p k bir ok  rt gru u bu un n     yap . Bun a n An a adan K b n c l n t l r k r bek en i e i var . G ey Kr is an  g e in bek en i i, An a l tl r d n d t l l r l ts k rannfe e as o udeseke e iy i.zelikebuko u aum uka d r y n t l m s d l l n d d l r  faz a bu a a n a, on ar bi az zor an  ar. Yi e Av u ada i n l l m y c l r l dl n r p k Krt grup a  da Tr i ede ser est po i i a yap ak is i or ar . l r ky b ltk m ty l d Ona a da bu  ans, die ike i gi i ve il e in e, Av u ada saa l r l d l r b r m y c r p l nankon en sbi azbo ul u.Ya iTr i eninPKKyite  istlan s s r z d n ky r r i et ea aa  adesek lanbuev eer,1993nbaa n aniti a m b l rn t o r l l r d b ren bu deseke i in faza anam ol a   , ken ie i i tec it ol t l rn l l l m dn dl rn r madu u u agr   ,tamter i ePKKniniseke ingka r m n t d n sn s zan   gr er;doa  yabupoii a de iir e eka arver dn d l l ys l ltk y t m y r dier.Bi imSa nTaa a iileg  ee i izdebi azbuer e e l z y l b n r m l rm r v de ir.Di ergrupardabi imebirikgeiir e ehza kol uk d l z l l l t m y l a d la  gser ier.Vebir okAv u ag de,si a iyne eark rn t dl r p c y s t m l ve il e i hain e arka   ko a aka   sye ier. Sa  o um r m s l d l l rn y c l rn l dl ny r bnbunarbuad natl a n aet iiol u. t l m m s d kl d

Ulusal ve demokratik haklar iin siyaset yapmak salam gvenceye kavuturulursa silahlar susar
Yani siyasi mcadeleye arlk verilmesi iin Batdan da size teklifler geldi. Yeniden konutuumuz bu noktaya dnmek zere, imdi bir konuyu aktarmak istiyorum. O da u: Atekes konusunda karar alrken, hi kukusuz Trkiyeden de, Ankaradan da baz beklentileriniz, baz istekleriniz var. Bir, bu konuda baz hususlar nasl somutlatryorsunuz? Bir de, atekesi bir s re da ha uzat mak yo lun da bir ka rar ak la ya ca nz bekleniyor; bu atekesin uzatlmas ne kadar sreyle daha devam edecek? Bunun bir snr olacak m, olmayacak m? Bunun snrn ne belirleyecek? Kafalar megul eden ite bir de bu hususlar var. Yani daha somut sylersem: Atekes ilan ederken Ankaradan beklentiler? Atekesi uzatrken Ankaradan beklentiler? phesiz, bekenier en de te e bu ad n An a ay zora l tl d y m k r l 100

ya a akr.An a ayakal  s e eken ide ok aikira e i i c t k r d r c d m r t d sn kul a a ak bir  dm ata a   d n ek bi az saf il ik ir. Her ne l n r a c n m r d l t ka aryeid i a var ada,bunarboid i ar r.Mev uth  d l d al r s l d al d c k mei zora a ak  lan, de in beirti im er e e e i gei eer ir. t l y c o m l t v d k l m l d Bugei ee idebizora a ar k.Bu ara en,An a ahaen l m l r t y k d n m k r l krbirpoii a as aret eke ir.Bune ene,byebirh  et ltk d r m t d d l l k m tenfazabekeni i inol a a a  k.Fa atzora a ie e i i e l l tmz m y c a k l y bl c mz ina  o uz.Zorar ende,ulusa a a ka u  u unvehataTr i ny r l k l r r s m oy n t kye ka u  u un bas  a  a faz a da a a a a a   bi i o uz. m oy n kl rn l y n m y c n ly r n ,so u ubuhaegeir ekvebubi im eora akoy akTr k r n l t m d t y m ki eninmev utyaka ma  ifa ag  or.im i eka arba y c l l rn l s t r y dy d ha eak:PKKte  isir.im ibuko uelin enal aka,asn n t r r t d z d m l l danemil  eda a aka  bo a ar k.Si a i myou a l d y n l rn k d y s z l n neka ar kol u u u uim iTr i edebnher esbii or. d a d m z d ky t k ly PKK terristtir kozunu Ankarann elinden aldnza inanyorsunuz, deil mi? Tamol a ada,nemioran aye ir.Birdeuid i a var m s l d l d d al r d:  e de ok a i pa e i iz var, bu te r dur a    in bu de t m r s k tm r m d i mok a ipa ei eierikka an  a  o uzdi orar .Biz,bu un r s k tn l l z dr my r y l d n neka arcid i lupol a   gser ekin,alsa ara atoram d d o m dn t m i n h t vede ok a ipa ei iuy uadi o uz.De ok a ipa ei iniin e m r s k tn g l y r m r s k tn d Krtkimi ime ee idevar.Buko u aneve e ek enverdi o l s l s n d r c s y ruz. Yi e de ok a i i geiir e ko ua  da var . Bun a da ne n m r sy l t m n l r d d ka ar ge i i e ek en ge i ir di o uz. Hem de bu u, son de e e d l tr c s l t y r n r c uy un bir fr at ve hat a tek ta af  bir fr at ta  a ak ya  o uz. g s t r l s ny r py r Ya i bu ko u a bekenier, bi e ile ye bir eyer ve in bi i n n d l tl z l l l r min e de il ir. Za en bir yer e bu h  e in ken i i as n a de d d t d k m t ds l d mok aikgei e inn t at olu orveolumuyn e ibir r t l m n n k m y l d k okgei e ibo a a  or.Ger ekbyeol a  ara en,te r l m y k ry l m sn m r ede i a y a ka u  u al a l a a a    or. Biz, i e bu u bi az by t l m oy d t m y lly t n r net e ir ek  in bu ad  at k. Ba an  a i yak a m bi az bu l t m i m t l g t k l r ama  ie i or u, ba a bek en i e i iz sz ko u u de il i. Ama c ry d k l tl rm n s d im iuka tan :PKKken ikite i eha im,ol uk adi ipini, d n l d d l sn k d s l l ba  a ok  k ve so una a si a i  m yola  geiir eke de r a r l r y s z l r l t m t id i .Yi ebiroka ardahakte eler eteze iile is  or.Ar d al n d l m l d l r r r y 101

tk h  et bun a a ne kar  k ve e ek? Ka u  u im i bu un k m l r l r c m oy d n bekeni iiin e ir. l ts d d Asn abi imbekenie i iz enzi a e,ka u  u unba bek l d z l tl rm d y d m oy n z lenie i ibi imdeh  eindedik aeal a ge e i or.Sa  o tl rn z k m t k t m s r ky ny rumbekenie ebizbi azce apver ikvebun anson adaver e l tl r r v d d r m yede amede e iz.Sa  o umka u  ubi azda as eta n a  v c ny r m oy r h r n m snisi orvebu untak i iim iepey etar  or.Ger ekenben ty n vm d c tly t de ze in e d   o um, r t ya  z da ze in e d   or. r d n y r g pm r d n y Bu a atuar z lanveger ek iyaka ma aya a a anh  et r d t s o l l r n m y k m olu or. Hata mu ae et parie i in de  m ne ie i yok, or u y t h l f tl rn z rl r d nundane ie iyok.Sa n zalbuko u aba yaka margei rl r y n d z l l l tir ek isi or ama, g z n en t  o da faza id i  de il. m ty s l d r l d al Ta iibun anson a is e i,ge ekie ikola akvege ek eza an b d r k r c r r r r s m la aiti a iyebi imes i igi isr r e izbeke e ez.Benonu m b r l z ks b d m m l n m topan ada aderi-topuveda akap amaka a d   o l td h l l h s l l m y n y rum.p e izbuhu usa bi azda aso utka a z. h s s l r r h m l c As n abu aate esde ek endete e,si a i myol a  l d n k m t y y s z l rn ge i ir ek di e im. He en be ir e im; ok a  n sy e i i gi i, l t m y l m l t y l rn l d b bil em si ah b a   or, da an ini i or de il. By e du um ar m l r kly d ly l r l in i ar lur.Vesan  o umh  etdebu ubiz enbek e in.Si th o my r k m n d l s lah g e i iz,te elbirpo i i a nha a age i il e i ing e l l rm m ltk n y t r m sn l ri ir. Ya i  rt ulu al hak a  n ve Tr i e hal  n de ok a ik d n K s l rn ky kn m r t hak a  n sa a l a   in or a a k  si ah  g er ir. Bu l rn l n m s i t y m l l l d ama a aula n a aka ar,busi ah g erge i e ekvar   sr l r c y d l l l l r ln d e ek er ve da a da kap am  bir or u a a a y e e ek er ir. r c l h s l d l m y n l c l d Ne en? n ,  ma or a yer e du u or. Ama a si ah  g e e d k a t d r y c l l l r ba u ul a andagi i e i ir i;amaba ayad n veyad n a a v r m d dl bl d t s d s m y dade amedil i.Do a  y asi ah m a e eama a aula a n v d l ys l l l c d l l r m n te elara ha i egel i. m c ln d im isi a alynem,aca asi a iama aular a atamg e d y s t b y s c t m d v nie ie ekbirdu u agel imi?Ya ige ek rthaka invege l bl c r m d n r K l r i rek e rkhal  nde ok aikhaka inTr i edesi a etyap s T kn m r t l r i ky y s mak, em i et i bir  ra ola ak ka ul gr  m r?  e ok a ny l a r b m d t sye i or;Tr i edeana a alveya alg en eersaan m l ny ky y s s v c l l m dr?im iba am;ge ek rtulu alhaka invege ek eTr i d k l r K s l r i r s k102

yede i de ok aik hakar in ana a al ve ya al g en eer yok k m r t l i y s s v c l tur;var landaoks rveg en e iz ir.Ay  a,ya nbi i i in o n l v c s d rc r rsn geipbirdar egi i i iyenehaegei e e idebelide il ir.Zaen l b rm l l tr c l d t or u unneka arha rkol u uherza anora a r.Ya iun a d n d z l l d m t d d n d okhak z:Si a etyap asaamg en e eka uu ul un,oza ly y s m l v c y v t r s mansiaharkksu ar. l l l s Ben,b a amken i izin,De i elinbieu uso a ii im: r k l dm i mr i l n r blr Aca aokg eniin esi a etya  ormu?Ken i idar egi i b v d y s py ds b ri iya a ,ta kol u.Bu ada a a aksy o um;si a eihi ir m d n d n y n r l y r y s t b g enik en i e i e ka l a an y e il i mi ir?  er De i el v l d sn p m d r t b m d E mr iinbiebuso uanamifa eedi or a,bi iminsi a etyap a n l r l d y s z i y s m n neka arg enikenyok unol u uora a r.Doa  yasiaha d v l t s d t d d l ys l l l rn kk  sus u ul a  me e e i, an ak tam bir si a i z r k e l t r m s s l s c y s g l l mm n ola i ir. Ge ek de ok a ik hak ar  in ve ge ek e ulu al k bl r m r t l i r s s hak ar  in si a et e z r ol ak, z r si a i fa  i et y t ek, l i y s t g m g y s al y r m r ten ek,parie ek,cep ee e,buna ya alg en eerda g l m tl m h l m l r s v c l hiin eveg enikiin eyap akszko u uolur a,ta iikioza l d v l d m n s s b mansiaha aba ur a nana kal az.Ben,mev utTr i ere l l r v m n l m m c ky ji in eh  einbieser estpoii aya a a  ka  n a m. m d k m t l b ltk p m d ns d y Yani siz, Trkiyede demokratik ereve o kadar clz ki ve legal platformlarda politika o kadar gvencelerden yoksun olarak yrtlyor ki, partileme ve rgtlenme gvencesi olmayan bu koullarda tmyle silah brakmak ya da sizin deyiinizle kkl olarak silahlarn susmas sz konusu olamaz. Bu anlamda dadan inmek de bir anlamda intihar olur. Ama ne zaman bu koullar salanr ve tam gvenli hale gelir, o zaman biz de bu ii tmyle siyasal platforma kaydrrz diyorsunuz ve kald ki, Demirel bile byle bir gvenceden yoksundur diye de ekliyorsunuz. imdi burada benim zerinde durduum u: Siz, kendi kamuoyunuzdan, i kamuoyundan, d kamuoyundan gelen telkinlere ve havaya uygun davranarak bir ans tanyorsunuz ve bu ans tanrken de bir ek sre daha getiriyorsunuz. Bu ek sreyi getirirken de unu diyorsunuz: Haydi, senden iyi niyetli baz admlar bekliyorum ve bunun iin de ben yle yle nkoullar da sralamyorum. Ama bir eyler yap. nk, beklentiler sana dnm. Yan103

l anlamyorsam, byle bir ar m var? Bunaben erbirdu um ur. z r d imdi siz bunu ayn 15ine kadar getirdiniz. Onbeinden sonra da atekes konusunu bir anlamda siz yine tek tarafl gtryorsunuz. Fakat, ayn zamanda baz eyleri de grmek istediinizi ifade ediyorsunuz. Peki neyi grmek istiyorsunuz? nk sizin de baz sorunlarnz olacak; o zaman neyi grmek istiyorsunuz? im iger ek enhemulu alvehemdeulus a a a ka u  u d t s l r r s m oy nun rbas  var.Bizken ipa   ad e izen eye i ege a ks d ymz n l rn tir e e a   o uz. Bu u tek ar vur u u o um, si a e e bir  ans m y ly r n r g l y r y s t ta n ndi o um.Ta iibu usy er en,i eda anin in,gel in n s y r b n l k t d s s de e e kar a ar g er. Ken i ba a an a   as  bir re im sz m y g l l d b k l rn m j ko u u. Yi e bir a dar ey e dev il i ba a an ar sz ko u u. n s n k b l r m b k l n s Ve ha en de dar e teh i e i her an gn em e! im i res i d ey l b lk s d d d m z iinbi edu umby ey enve rthal  nulu alhak a  inat l r l k K kn s l r i lanenufa kbirad nbi eim ay akar  an  ger e ior a ay c m l h l l d t d ken, bi im gi i bir ha e e in, ken i i si a al ve ya al bir ifa e e z b r k t dn y s s d y ka u ur a an si ah ar an arn r a  de ek, ben bir ko u um v t m d l l d d m s m y n gelbe ibo az ade ek ir.Bu unal  zel ik ei i o um.Ba  n l m t n tn l l zy r zla ger ekdu u uhian a akis e i or ar. vetbiz,ulu alkim r r m l m t my l E s li iha enyoksa  anbir alkger e i iz.Tekbirya a aenufa k l yl h y s d c birke i eda i in ebi eye i izyok ur.B a a msi a alhak a  lm hl d l rm t r k l y s l rm ,kl  elhak a  zko u un abi een fakbirim anyok ur. z t r l rm n s d l u k t m anu a akal n,gn kola akim as e i iya  o uz.Eko k r d s l r h r cn y r no i ta an edi i or. Sos al da  k k,    k had saf a a. m l ly y n l r m l h d Krtn u unbirka Ba da r.Enge isos alya  arzor aayak f s t t d r y pl l tatu u u or.Ai et i ikveka i e i ikbel ideensonbiz ebuka t l y r l bl cl k d darg tu ul u ur.im itmbun aror ayer ey en,ger ek en l t m t d l t d k t po i i ana lya  a i ir?Po i i a nbel iulu alves f alger ek ltk s pl bl ltk n l s n s li e in ir en e i mm n m r? Mm n ol a    sa  o d g m s k d k m dn ny rum.Bi azbi in i lanher esbu ubi ir. r l c o k n l Tr i ede de ok a i in gei e i in de bu bye ir. Onu da ky m r sn l m s i l d sye e im,Tr i edetuarbirde ok aiker e eyokur.Ben l y y ky t l m r t v t de Tr i ede ya a m 1970ler en be i. Ya i An a a ora n an ky d d r n k r t m d bu a a gel im. Be i do u an ko ular An a a ko ula  r; ora an r y d n r l k r l rd d
104

yoakmvebu aa aka argel im.Veim ibu a an,An a ay l t r l r d d d r d k r vel e izoru or,bi epoii aala  ndi o um.zelikeu k y l y z ltk n a y r l l nu bir kez da a vur u a a m: An a a, ger ek i bi im e po i i a h g l y y k r d ltk yap a nyola   rk, rthalka  avedi eraznka a,bn m n l rn T K l rn l l r t emek is fa aaa akm,a a a akm? eraar a,benya a n l r c m y c E s ln yak hu ut ar an ge e ek po i i a yap a a ge i im. Bu ko u a d l d r ltk m y lr n d inan    bir g en e ver in, o za an hi sia a te ez l bie et drc v c s m l h n z l mem. Ara uu u  lun bu ko u a ve saam g en eer oluu ul b l c o n d l v c l t r sun,bendegeippoii aya a m.Yok ersenenufa kbirpo l ltk p y e c liik  dm ata az n de iir e, ben de na l yokan ver ede ek bu t a m s nl s s t r siaharapoii aya  or amves r an,hatada aek ier enbu l l l ltk py s f d t h sl d ra a ka ar gei e il iy em, bun an son a da siah poii a n en y d tr b d s d r l l ltk n ala   ya a m. Sen bir ulu al kimik ve en ufa k bir de ok aik sn p r s l c m r t ad  bi e by e bo un u a ge i ir en, o za an bi i e i de kal ar m l l t y tr s m rl r k bendepoii a byeya a mder.Bi im iiebi azbyeol u. ltk y l p r z k t r l d De i im gi i, ben Tr i ede 1970le in or a n a do um. d b ky r t m d d Gene in da a aa n a na l salan  l    ve na l kur unan l r r l r d s l dr dn s l d  gr m.Buna abi azbaol a aamveora anbu a n d l r r l m y l t d r yaka argel im.Bu unanede ekise i i iana akzorde il d d n l m t dm l m dir.Ya ibyebiner ein anzin a adol u ul uk a,hemde en n l l c s d n d r d g in ana a bye ya l k a,  fak bir gse i ze i e ve bir New oz s l r l p d u t r rn r enike ize i ebiebye1Ma shaaya akrkur unarya l l r rn l l y l s t l d l k a,birHEPr e in eol u ugi ienk kbirde ok aik r d n d d b m r t admat akise enbirparihe enidamayar an atehi e iye m t y t m l gl m lk s l kar kar  agel ik e,budu um abi imate e ina lsr  e e y d r d z k s s d r c i iz,bekenie i i inneola a ana r rdi o um.Ger eken m l tl rmz c l l d y r t poii ayap akisi o uz.Bu unintaeperne irder e iz,bizde ltk m ty r n i l l d s n ana a al ve ya al g en e er he en ge i i il e i ir de iz. Bu u y s s v c l m l tr m ld r n ak ola ak gr ek is e iz. Ne ir ana a al g en e er?  e  rt r m t r d y s v c l t K kim i i i ana a a a ta r ak,  rt sta   n si a al er e e i i ln y s y m K t s n y s v sn ana a al ve ya al d ey e olu ur ak ve by e e bi az ana a al y s s z d t m l c r y s g en e eal akge e ir.Ya ida aiser e iz... v c y m r k n h t s n Krt kimliiyle politika yapmak... Ga etta ii. rtkim i ipo i ikveya alifa e eka u u ul y b K l lt s d y v t r ma  r. Ya i ken i de i e iy e on e mil on uk bir kit e var. ld n d y l r l b y l l
105

Dnm dnen Trkiye'ye ve kabul edilen Krdistan statsne dntr.


106

Bu un ulu al hak a  ya a a a ge i il e en na l po i i a ya a n s l r s l r r m d s ltk p cak r?Po i i aya a az,ya a a hereygay iya al lur.Ya i t ltk p m p c r s o n ya ald en e eola okma ulbirey ir.Me e aim iana a s z l m y k d s l d y satar  a ya   or,fa at rttenha erbi eyok.Bu un in t m s ply k K b l n i di o um, gay i cid i bir ana a a tar  a  sz ko u u ur. Yi e y r r d y s t m s n s d n ya a arge i i i i or,fa atenufa kbir rtvar   ayerve il s l l trly k c K ln r mi or.Ba par i er rtke i e i it kveprog am a n abe y z tl K lm sn z r l r d lir i or ar, bu par i e in he en ana a a ile ka a l k a   g  ty l tl r m y s p t d l rn r yo uz.Ya ienufa kbirya alg en eyok.De ekki, rtola r n c s v c m K yherey enn eana a a aifa e i ibul a .Yi e rtsta  d c y s d d sn m l n K t s nbe ir en e inem i ir.Krt erna lbirsi a ista  eka n l l m s ld l s y s t y vu a ak ar? Kl  el, sos al ve si a al d ey e hak a  n g c l t r y y s z d l rn ven e e aln a  ge e ir. Ya i iin e ha e et ede ek e i si a i, c y m s r k n d r k c l r y s eko o ik, sos al, kl  el er e e i il e i ir. Bir ana a a n n m y t r v z m ld y s n kal  a i e e iya l a veda ason age i i i e ekya a a abu dr bl c p m l h r l trl c s l r ta  l a  r. Bu nem i bir g en e ir. Fa at sa e e ya a ar a r m ld l v c d k d c s l l biz ye i e e iz, r t en e z r   n so u a ka ar i e il tn m y g l m g l n n n d l t me ige e ir.Yi ebute el eokyo unbiryar mge e ir.Ya i s r k n m d d r k n ken i kl  el ku um a   olu ur a,  zel bir eko o ik plan a d t r r l rn t m n m l ma agit ehu us a okak rvebun a aih i avar r.Birde y m s l r t l r ty d bun a n de ok a ik tarz a ol a  ge e i or. Ya i st en bi i e i l r m r t d m s r ky n t rl r ver ide ilde, rthal  nken ioyuy avehat ase i iy ebu d K kn d l t m l na gi il e i ir. Ya i bi im is e i i iz de ok a ik bir d en e d m ld n z t dm m r t z l me ir,yok aba  a  n rthal ad ast enka arver e ide d s zl rn K k n t r m s il ir. De ok a ik bir d en e e ba  a  bu a de ok a ik fe d m r t z l m zl r n m r t de as on da di e i ir,  rt hal  n se i in en ge en bir d r y y bl K kn m d zen e e ir. l m d Bube irt ik e i izbirg en e ir.An ak,el et ebu unn e l t l rm v c d c b t n c sin e ya  a ak i er var r. Bun ar ne ir? Her es bi i or ki, u d pl c l d l d k ly an a bir te r re i i sz ko u u ur. Bu te r re i i i, bu  zel d r jm n s d r jmn sa a re i i i ar k bil e en kal a . Bu ka ar fa  i me ul v jmn t m y m d d il h ci a et var.  e ve d a her gn bu ka ar ope as on ya   or. n y t t d r y ply Hat a De i el, Yu an  ar a yap   z sa a an da a id et i t mr n ll l tm v t h d l bir sa a r; 1877-78 Rus Sa a  dan be i en kap am  ope v t v n r s l ras on ar d en i o uz de i.  e bu ope as on a n dur u ul y l z ly r d t r y l r d r 107

ma  ge e i or. im i ken i i bu ope as on a  d en i or ve s r ky d ds r y l r z ly Biz sa a yap  o uz di or. Hem sen ken in 1878den be i v my r y d r en kap am  sa a  o uz di or un, hem de sa a yok di or s l v y r y s v y sun! Peki, genel bir af iin ne diyorsunuz? Ta ii,buda nunk kbirpar a  r.Ya i er lanal b o sd n e a mak is e i or a, bir ge el af, y e par a en o ka ul  der mi, t ny s n l l m t b e et ez mi bi i in e de il de, ok nem i bir si a i kon en s m m d l y s s s ara  ola ak der al gn em e i il e i ve zin an ar bo al l a c r h d l tr m l d l t m l r.Yi ede i imgi i,i en e er,bufa  ime ulci a et er d n d b k c l il h n y l veope as on arder aldur u ul a  r.Es i enPKKbi ivur r y l h d r m ld kd z ma a a   or di or ar . im i biz hi vur a a a z, ye er y ly y l d d m y c t ki ze i i e gel e in er di o uz. Za en ate e in bir ar  da rmz m s l y r t k s t bu ur. Ya i ze i i e, hal n ze i e gel e in. Ky er y l d n rmz k rn m s l k ma n, kent er ha a e e ev il e in. K a a  zel sa a dur u s l r b y r m s s c v d rul un. Bi e g e kont ge il a dev e e ir ve bu dev e en  a s z r r r l r d d r d k rl n.  er bu ko ul ar az ok sa a r a -ya i siz bu a bek s E l l n s n n len i de di e i ir i iz o za an bu ate es y r,  zar gi er. t y bl sn m k r u d Ama,buko u ar acid ibirge i eol az a,oza anbusa a n l d d l m m s m v tr a r. m n Peki ben burada bir ey sormak istiyorum; bu sizin sylediiniz gelimelerin hibirisi olmazsa, atekes arnz tek tarafl olarak daha ne kadar srecek? Onund en en e i ideel et ed   o uz.u ube ir z l m sn b t n y r n l te im;ya iate es,art zvetekta af y  e e ek ir.Kar y n k s r l r m y c t ta a nope as on a id et e ir e,bi imdekar  kver e r f r y l r d l n s z l m mizid et e e ek ir.Kar ta afky e,e ir e,da ar akek d l n c t r d h d l d lik av ar gi i, ge ik av ar gi i pe i i e d er e, ta ii ken i l b y l b mz s b dmi i en ak if bir bi im e sa u a a z. Bu un  in ger ek en z t d v n c n i t im i e ka ar ei g l e i bir di e i i de ge i i e e iz. dy d r m m r n l tr c Bu u tar  ak bi e abes ir. Kur an k ko un gi i ba   n t m l t b l y b mz uza a a z.Ya iken i i i eyhSa t e in,Se itR a a ndu t m y n dmz il r y z l r ru u ad r e e e iz.Biz,ken ikim i i iz inade aken m n m y c d lm i t di i i yok an var ede ek bu  e gel ik. Bu u in ar ede e mz t r g n d n k m yiz. He e bu aa a an son a bu mm n de il. San  o um l m d r k my r
108

ki,kim edebiz enbu uis e in. s d n t s

Atekes, glenme ve kendine gven politikasnn sonucu olarak gndeme gelmitir


Sayn Bakan, imdi baz noktalar ok aklkla belirttiniz. Bir defa silahlar nihai olarak nasl susar? Onun koullarn ok net, apak koydunuz. Bu birinci nemli konu. kincisi, hem kendi i kamuoyunuzdan, hem Trkiyenin dier kesimlerinden, hem de d kamuoyundan gelen telkin ya da basklarla bu atekes sresinin imdilik biraz daha uzatlmas yararldr diyorsunuz. Bu konuda PKKnin son derece disiplinli davrand kansndasnz. Disiplinli davranmakla birlikte diyorsunuz ki, benim stme gelinmesin, yani ite operasyonlara devam edilmesin. Byle olursa bu yumuama bir sre daha devam eder. Ama stmze gelinmeye devam edilirse, biz de kurbanlk koyun gibi bamz uzatamayz. O zaman sava yeniden trmana geer. Yani burada sizin sylediiniz u: PKK olarak ve onun lideri olarak zayf bir pozisyona geldiimiz iin bu k yapmadk, kuvvetli pozisyonda olduumuz iin bu atekesi balattk biz. Bu atekes bizim zayflmza yorumlanmasn. Sylediiniz bu oluyor, deil mi? Ga etta ii,sa e eza fol a   zinde il,hemokhak y b d c y m dm i l ol u u uzvehemdebi azgveyeeridu u agel i i izin d m r l t l r m dm i bizbuad at o uz.Ba a ude eren ir e eken ie i iinan m y r zl r l d m y dl rn dr ak isi orar: PKK ol uk a g kay eti ve ol uk a da halk m ty l d b t d tan, ulusa a a  ka u  un an tec it ol u di orar. Ben di o um, l r r s m oy d r d y l y r tamter ige eri ir.Halkanol uk ab kdesekbul ukveulus s ld t d y t d la a a  desek de ol uk a hz gei e e baa . Bu te el e biz r r s t d l l m y l d m d buad atk.Ya ihemgen e izyo unvehemdehakol u m t n l m m l d u uzger e ivar.Tr i ehal dada il,ezi ibirbi im eka ul m ky k h c d b gr rbu.Kal kiba n a ian ete edeyan  r.Birte r m t d s d k k l r sm t r ha e eiol akante e,okhakvesi a iamabirha e etol r k t m t y l y s l r k du u uz vur u a  or. Ate e e bu te el e git ik. Bu un ba a m g l ny k s m d t n k tryo uman a  aveiesondar ee iin i i iz,bira mva t l r l m sn t b l r drr t k a109

ler edebuu ur,da anin i i izde il e i e,ben,Se itR ave d l n d drr n m sn y z eyhSat  di o um.Da ason aba a  nkele i iuu i z m y r h r zl rn l sn ru uz, di ere i i de i iri i e zora z, bu ii bye e hale e iz r l rn b ln l r l c l d r ana n a r. 70 ylk -ki da a n e i, Os an d e i de var l m d d l h c s m l n m as e iim aveten ilyaka   rbu.Vebuyaka mso u uz k r h k l md l r n me i,kang e ed r .H  einhaenbupoii a erket d r n n t d k m t l ltk y t ti ika  n ade iim.im ibizbupoii a nak akal  l a  ns d l d ltk n dr m snisi o uz.Bupoii akal  l a k azaenTr i eninde ok ty r ltk dr m d t ky m raiksi a igei e i inola a a a  aina anar a z. t y s l m sn m y c n n l d n Bupoii a kal  rarm?H  eing bu ayeermi?Or ltk y dr l k m t c n t dubu a km?Yi edi erparierbuko u aprog a asa ipola n a n tl n d r m h biirermi?Buso uarhaence ap z.Gr   zka a yahep i l l r l l v s d m d r l s yeer izveka abirko um a.Dik atediir e,  biz eara t s p l n d k l s z m d makye i e,de insye i imiki a vemu ae eiyesi a alpar rn m l d td r h l f t l y s tier evedi erana a alku uuar aara akge e i or.Onarka l d y s r l l d m r ky l pa.Ba adma nke inonarta a n anatl a ge e i or. l z l r s l r f d m s r ky Atlmas kesin gerekiyor dediiniz baz admlar nelerdir? Ben onu bi az a a a a   m. Or u, bu ko u a ken i r m y l m t d n d d du u u ugz enge ir ekzo un a r.Yi epar a en o,ger ek r m n d m r d d n l m t ten bir ka ar or a  ol u u u ka t a ak du u un a r. Par a r g n d n n l m r m d d l men o ne e ka ir ir? Ora a 150ye ya n  rt mil et e i i var. t y d d d k K l v kl Bumil et e il e ineka arKrt r er?Bun arneka arKrt k e l v k l r d t l l d l l ri in bi in in e ir er ve a bu u ne ka ar ka ul edi or ar? Ka ul n l c d d l y n d b y l b edi or ar a,ken ihalk a  nba hak a ko u un aenufa kbir y l s d l rn z l r n s d c ka ar ta a   ge i i ip su a i i or ar m? ok  k sy e e im; r s rs l tr n bly l a l y y ufakbirmil ik a etbi egi il i in eneha egel ik e i ibun ar l y f l y d d l d l rn l bi i or ar.Ya iuanda1920le inbi eokge i in ebirsta var. ly l n r l rs d t Bu sta  e par a en o a en  fak bir iti az var m? H  et bu t y l m t d u r k m ko u a her an i bir ne i ge i i i or mu? MGKnin ne i e in n d h g r l try rl r denba aher an ibirne ivarm?Yi edi ersi a ipar i ervar, k h g r n y s tl hi i i inan    bir ne i ge i e i i or mu? As n a hep i ka a br drc r tr bly l d s p l ve her bi i di e in en kor u or. Bi i di or o bir  dm at n, r r d k y r y a s b di orobir dmat n.Hep i indu u ubuvebu und r y a s sn r m n n aara a n abirkon en sszko u ude il.Hal u ibiza d l r d s s n s b k z,bu utek arvur u u o um.Ya iPKKyineka arele i ir e n r g l y r n d tr s 110

nizele i in,amaid i  a g  r.Ke in ik eokhak veye in tr d al r l d s l l l r de si a al ama a a ba  k te e in e ken i i i ya a  or. Ve si y s l r ll m l d dsn ty lah g  nkay a  dabu a anal or. l c n n n r d y Yani diyorsunuz ki, biz az ve bekliyoruz, neri gelitiremeyen sizsiniz. Partisiyle, parlamentosuyla, muhalefetiyle, ordusuyla, milli gvenlik kuruluyla bir kafa karkl iindesiniz. Ama bak kardeim, biz bekliyoruz, buyrun getirin. Ben za en u u sy e i im:  e Apo y e te  ist, i e t n l m t t l r r t y e af et ez bir  dam fi an di or ar. Hay i Apo y e di e im l f m a l y l d l y l de,pe iher an ibir rtbul un arvebuKr neli ebirne i k h g K s l d n r pa e iver in er.Ya iil eg bir rtol a  artde il,il eu k t s l n l l K m s l ka ar si ah a g   ka t a  bir  rt  art de il, ba a bi i i d l l c n n l m K k rn bul un ar.  er ka ul eder er e, ka u  u a ve de ok a i e say s l E b l s m oy n m r sy g a var a,bu use im erbe ir e in.Ya iKr e,senneis i or l r s n l l l s n d ty sun di e sor un ar di o um. Tr i ede bu a ina an, by e bir y s l y r ky n n l  msa i iol akis e engvarm?Bi aztu ar ola m!Ya i z hb m t y r t l l n ol uk ade ok a i eina anvebute el es ar vur u arya an d m r sy n m d r l g l p birya arola aksiz e inah n abende ok a ikka u  u asy z r l r s d m r t m oy n l o um; s a an ne i er de da il, ba  te el ko u ar a ne i er y r r d rl h z m n l d rl var m? Hat a mu a ap ka ul et ek is e en var m? im i PKK t h t b m t y d ve aApoy eteh i e i,bil emby eya an  a nem in ea y l lk l m l b cl r r d l anbi i iid i  a  ile is  or ar.Buid i  aru a akal n, rs d al r n r r y l d al r d s her al e Apo de ek her ey de ek de il ir. So u un kay a h d m m d r n n bende i im,birulu unvar   r,ta ih ir.Buulu unvar   ay l s ld r t s ln ne ik m erge e i or.Benbu ubi azses en i i o um.Za en l z l r ky n r l dry r t b ntep i e inba ay e ikge i i il ekis en e idebune en t kl r n n l l tr m t m s d le ir. Po i i a z ar, kr id et en ba a bir po i i a a bel ba a d ltk s l d t k ltk y l ma a  sz ko u u de il. Bu u da her gn do am a  yol ar an l r n s n l b l l d halk a a g  e ek yut ur a a a   or ar. Bu po i i a  erk edil l r t r r t m y ly l ltk t me ik e,sa e e rtkankay et ez, rkdekay e er.Za enol d d c K b m T b d t duk akankay e i or;bupo i i asr k eda afaz akankay e b dy ltk d h l b de ek,gkay e e ek ir. c b d c t Yani diyorsunuz ki, Haydi muhatap olma sorununu falan brakn, gelin ortaya bir ey atn. Madem bana terrist diyorsunuz, PKKye terrist diyorsunuz, madem iddianz bu, o zaman
111

Kabul edilebilir bir zm, gerekten hem eit, hem zgr iradeli bir zmdr.
112

buyurun, beni muhatap almayn ama, ortaya demokrasi adna bir ey koyun. Ga etta ii.e rthal orayer edu u or.B akbu rt y b t K k t d r y r K hal  daser esttopanaryap n,ser estr ten eyap n,ser kn b l tl s b g l m s bestbirse imyap n,de ilmi?Veba taepe i eakkgeir in, s z l l rn l t s ba taepe i iile isr n.Sizdebuna nze i eank,topsr e z l l rn r s l r rn t m yin.Ya ibu undaana l a kya varm?Mil onar abir alk n n l m d n y l c h y  var;b a nbu alkbi azken i iifa eet in.Hatamm n n r k h r dn d s t k sebirre e an umya l n.Bure e an um,he en rkiye'denay f r d p s f r d m T rl a, par aan a re e an u u ol un de i o um. Bu re e an um, m l m f r d m s my r f r d Krt hal  n ba  te el haka  ko u un a bir re e an um ol un. kn z m l r n s d f r d s Heeba am rthal ne iisi or?Ku u uz rthal  nba l k l K k y ty k s K kn z te elhaka varvebuna nve il e ige e i or.Birdebuko u a m l r l r r m s r ky n d sa i i etge e i or.Gei orar,hal kan   orar;hal akar en mmy r ky ly l k dry l k ufa kbirsay yok.Size euka artril onya   o uz,bil em c g l r d y dry r m si eef atda  o uz,bil emsi euka arduaedi o uzdi or z k ty r m z d y r y lar.Bunarde a oi irveerkedil e ige e ir.Arkierbulaf l m g jd t m s r k t l laraida eedie ez. l r l m im di bu ra da or ta ya ok il gin bir tab lo k yor. Be nim edindiim izlenime gre unu diyorsunuz: Biz glyz kardeim, Krt ulusu temelinde byk bir desteimiz var ve bu gl pozisyonda bir noktada siyasal zme ans vermek istyoruz. Batdan gelen telkinler de byle, kendi kamuoyumuzdan gelen telkinler de yle, hatta Trk kamuoyundan gelen telkinler de yle. Biz bir adm atyoruz ve zerimize iddetle gelinmezse daha da devam ettireceiz. Elbette devam ettirirken de admlar bekliyoruz. imdi unu soraym: Bu devam ettirme sresinin belli bir snr olacak m? u ana kadar Trk taraf sizin zerinize geldi mi? Ta iigel i.Yaka kbiraykate ess e ibo un ake inike b d l l k r s y c s l l ope as on a  n ar  ar a  ke il e i. Ba  yer er e ok yo un, r y l rn d k s s m d z l d ba yerer ebi azha ifol u.Bu nbieA daid etibirbom z l d r f d g l r d l bar  a n ol u u u ben si e sy e e i im. Sa  o um son gn dm n d n z l m ly ny r ol u uin,her al eSer adlabaa ,yi eSer atlabiir ekisi d i h d h l d n h t m tyorar.Ya ibie i o um,nebi immankrbu.yini etgse i i l n l my r t t y t rs
113

ola akbiedu a iir i.Budu u afazabirzahbua  o um.e r l r bl d r m l i l my r t bye;ya ihidur ur a vebirazal adaol a .Ba gzem l n d m d m m d z l cier di orar ki, ba  bl eer e, r e in Boanda bir azal a ol l y l z g l d n t m muur.Ba ag ebu,Boanda dmata akhaikal a  inbi t n r t a c l m d i razbye ir.Me eaMar inbi azovakr;bu a ayo untuuka l d s l d r l t r d t l maya l vebiz en50yeya nge ilavu ul u.Yi edi erbl e p d d k r l r d n g ler e, zel ik e ope as on a n da a ra at y   e i e e i ova k d l l r y l r h h r t l bl c l alanar aid etiope as onarol u.Me eaDi ar a rbl e in e l d d l r y l d s l y b k g s d yi eokid etiy i,hemdegzar a a a  a.Der imyi eBit n d l d t m m c sn s n lisveev ee in eokid etiy i.Ya iger ekenhiya aa a , r l r d d l d n t v l m d ya aa de ienyerer edebi azg zol u uinbyeol u. v l d nl l d r s d i l d Aca a bun an son a i s e iin e bir de i ik ik  lur mu? Son b d r k r d l o ola aksa nTaa a ininba g  ee iol u.Yi edoaydaol r y l b n z r m l r d n l l saba sz lpve enervar r.Buko u abel ionarbireysye z a r l d n d k l l ye iirer,benke inbireysye e em.Bi imbuiyini etigi i bl l s l y m z y l rime i i ebun anson adake inay sertikekar kve irerdi l rmz d r s n l l l r l ye em,bel ionardabelibirs ra a agi e iirer.Zaenbu u m k l l n l m y d bl l t n bi azde e ekge e i or.Ulusa a a ka u  udabu uisi or;biz r n m r ky l r r s m oy n ty bas  geii e e iz, fa at ie bi az da a sa r di orar. Sa  m k l tr c k t r h b y l nr Tr i eninka u  udabi azsa risi or.Ya ih  eiveor u ky m oy r b ty n k m t d yubi azs a akisi or.Bu unhembas   vehemdeuy unol r n m ty n ksn g du u u ben de du u or ve is i o um. Biz ken i bi im e i i e de n y y ty r d r l rmz da k,ona ndabu aben erd n ee ivar. n t l r n z c l r im i bu un s e i ne ka ar  lur ve han i art a a ba  r? d n r s d o g l r ld Bun a a ben za en bi az ak k ge ir im. Pra i e ba a a z,  er l r t r l t d t k c e ope as on ar da a da id et i ge i ir e, ke in ik e biz de bi az tr r y l h d l l s s l l r man  a a z.Yok erze i i ege is r an   r avezel ik dr c e rmz l n l drl s l leim aama se er erd en en ez e,yi ebufa  ime ulci h l f l z l m s n il h na et er,i en e er,kit etu uk a a a ,kybo alt a a dur u u y l k c l l t l m l r m l r d r lur a, bi im de y e sa a  tr an r a di e  zel bir po i i a z s z l v m d m y ltk m ola az.Ya izm ideol abirate esy r k e irbi i in ebir m n n s k r l t d m d du umor a a ar a,bizbu udik a eala a z.Ate e inuza l r t y k s n k t c k s t ma  n s    in yi e bir ey sy e i o uz. n , iyi ni et i sn nr i n l my r k y l yak a   z bi az k  kul a l a a a    or ve a kar  ta af l mm r t l n m y lly y r bu ubirza fola akde er en i i or.Bua an,s rbe ir e ekde n a r l dry d n l l s
114

be ir e e ekdefaz abiran amifa eet i or.Ya ida aokpra ik l l m s l l d my n h t ge i e e eba a a z. l m l r k c Bu ge en bir ay k s e da i in e kar  ta af an iyi ni et g e l r hl d r t y r me ik.Bun anson a is e ibirkezda ag et e e e iz.Ay  a d d r k r c h z l y c rc u udabe ir e im:Biz,hertr ted i i i ial  zvebi eda a n l t y l brmz m z y t a ak im a ope as on a  a son de e e ha r k  z. Ya i ze i l c h r y l rn r c z l ly n rmi e bi az  ert ge ir er e, biz ke in ik e mi il e e e i ge i i e e z r s l l s s l l s l m l r l tr c iz.Bi azda aze i egi er ekbi i i izbi i in eyak a  r a, r h rn d s trr m d l l s biz de me u sa un a   ya a a z. Yok  er dev et, ger ek en r v m mz p c e l t bu po i i a n so u a gi e e i e pek inan  or a ve ge i e e e ltk n n c d c n my s l m l r sy e i imer e e ei er ikka an r akis i or a,oza an zel l d v d l l z d m ty s m sa a  dur ur a  ve gi e ek da a et i i si a al  m yol a  v d m l d r h kl y s z l rn pra ik eser i e e i ir. t t gl m ld Bu ereve iinde unu sormak istiyorum: Ankara ve basnda, Apo niin byle bir dnemde atekese gitti deniliyor. Ve bu noktada yle bir tahlil yaplyor: Birincisi, d destek yoktur; nk Bat PKKyi terrist ilan etmeye balad. kincisi, Suriye desteini ekmeye balad; nk Suriye terrist listesinden kurtulmak istiyor. Yine Moskova bitti, o yzden de byle bir derdi var. Ayrca Trkiyeyle su sorunu var ve bu da bir mesele olarak gndeme geliyor. nc, Kuzey Irakta ya da Gney Krdistandaki durumdur. Burada yeni bir frsat var; ite Talabanisi, Barzanisi, Amerikas, ngilteresi, ortak bir ey istiyor ve bu durum PKKnin iini zorlatryor. Drdncs, son operasyonlarla birlikte ite bir darbe yedi ve Krt insan da icabnda artk bezdi. te btn bu faktrler bir araya geldi, PKKyi sktrd ve onu bu atekes noktasna getirdi. Atekesle birlikte de siyasi mcadeleye giriyor ve baka bir yol da kalmad. imdi bu bir yorum tarz. Aslnda siz, u ana kadar yaptnz tahlillerle buna cevap verdiniz. Fakat bu baya geerli ve baz gelimelerle de inandrcl olan bir husus ve bundan dolay da gelinen nokta kmsenmiyor. Yani u anlamda kmsenmiyor; sylemek istediim u: Kimse demiyor ki, atekes kt bir ey oldu. Hayr, tam tersine atekes olay her eyiyle olumlu karland. Ama bunu byle alglama, byle bir yaklama ve izah tarzna balama
115

eilimi de gl. Bu konuda mesela Suriyenin tavr, mesela Bat kamuoyunda terrist damgas yemeye balamas, bunlar ister istemez belirli faktrler olmu olabilir. Yani yeniden gelip bu soruyu yneltiyorum. nk arlkl bir kesim bu bak asn tayor. Sizin, bu konuda ayrca sylemek istediiniz bir ey var m? Yani aslnda balangta bunun cevabn aldk, ama daha farkl bir ey var m? Ana  or. Y ey el bir yaka m r. Ya ka u  u u kay et l ly z s l d m oy n b me ekinhaenbuyo uma geii i orar,yadasakol a m i l r l r l try l l l m yanra ora ada a a akbu usy orar.Benter i iid iaedi o p l r y n r n l y l sn d y rum. Su i enin dese in e, ta ii desek di e ta ir eti i iz eyer ry t d b t y b tn l arkney eonar a,ben,birek il e inde il,art a nda aar t s l d s m n m n h lkol u u usye e ii im.Amabu ubeirir ende,Su i ees l d n l y blr n l t k ry ki en bi i ok deseki or u im i az deseki or ve a es i en az d z t ly d d t ly y kd des ek i or u im i ok des ek i or bi i in e bir de er en ir e t ly d d t ly m d l d m geiir i o um.Ko u uiti a iye,m a ee iziin e iroiti l t my r n m b r l c d l m d k l ba iyeSu i eninim i ipo is o u,da adaka vegen i i i r l ry dk z y n h lc l drc nieike ir.Baindeay e isy o um.Bannim i eka t l t d t i n y l y r t dy dary t poii abi izora annieikey i,bun anson ada a r t ltk z l y t l t d d r h da te el i, s ek i ve g en i i i bir d e e gel i ir di o um. m l r l l drc z y m t y r Bu unka ta okur.Biz,buBah  ete inylar raley i n n l r t tl k m l r l d hmi egeii ienpoii aa  kar a k.Veenb kmad ikat  z l trl ltk l rn l d y d kya ve kit e po an i e i e ge en yl a ula k. Bu du um, bu den i l t sy ln d t r l yo unted i era engei e imi?Bu uher esbil i ormu?El br m l m d n k my betebii or.im idebensy o umki,bndevetka a ,h t ly d l y r t l pl r k et ka  a  di a o a al  r. Za en kit e iz u an a bu a m pl r y l g m t t l m d n ak r.  e sy e e im ya i, Fin an i a Ba a a  g  , Hol t t l y y n l dy b k n r t lan a D i e i Ba a  g  , Bel i a g   or, n i iz par a d l r k n r t k r y gl l men o un an g   or ar, Ame i aya gi i i or. Ya i iri i ufak t s d r y l rk dly n l l bir okAv u adevein en,ba anol un,milet e iiol un,parier r p l t d k s l v kl s tl ol un,herd ey eg  etaepe iyo un ur. s z d r m l l r d im ibnbunarneana ageir?PKKnin,es i igi ibirte d t l l m l ks b r ist r t ola ak de il de, bir si a al mu a ap ola ak ge i i i i r g r y s h t r l tn gse ir. Ken i kite iz de Av u ada art r, u an a iki e kat t r d l m r p m t d y lan r.Bunarora ay en,pe ibenbu ana lPKKza fa di m t l t d k k n s y l d 116

ye ii im?Bu, ranindege eri ir.Yi eKaf as ada isongei blr i ld n k y k l meerzelikebi ida adagen i e eknieike ir.BnKaf l l l z h l dr c t l t d t kas a l e e iy e ili i e i iz var r; Azer ay anda, Er e is y k l r l kl rm d b c m n tanda,Gr isandabizpoii aya a ii o uz.Ya ibubeirti i iz c t ltk p bly r n l tn hu usarben eter ibi im eyo uma a iir.Ya iPKKningka s l c s d r l n bl n zan a a baa   ve ate e in, bu a da an  a ak ce a ete ile i m y l d k s n y drl c s r l r s l  bi i in eyo uma a iir i iz. r d m d r l y bl sn Yani atekes gelimesinin kaynanda bir askeri gszlk yok diyorsunuz. G z kde il,g en evarvei edeby e ir. rthal s l l m t l d K k ndes e izir e ek  r.Buger ekor a a r.Te rpo i i n t v y m t t d d r ltka ,kit e ikor ut apo i i a PKKyig en ir imi,za f at s l y k m ltk s l d d y l t m?Ka u  u unyo um a  aba n,ha e et e eba n,ezi ibir m oy n r l rn k r k l r k c bi im e des ek gr   z ak r. s er e iz se im ya a m. d t d m t t s n p l De ekis e i im,i edegka an aszko u u ur.G eyde m t d t z m n s d n kiili i e eba a m.Ta a a iuan akar  z a,is e i i i iso kl r k l l b n d n d t dnz run.Han ista  ebi im eili iara  iin e ir er?Bi img g t d z l k y d d l z le i iz G eyde na l r? G eyde es i in en za f m z, rm n s d n ks d y y g m z?So ar e ir i iz.Benid iaedi o umki,hemsi l y r r n sn d y r ya ivehemdeas e iola akda adag  z.Tr i eka u  s k r r h l y ky m oyun a i ka u  z de es i in en da a g  r. En ok vur u d k b l m ks d h l d g ya  an,ge il adar eye iolu or.Bensi eon inge il a nd pl r l b d y z b r l n k   yap m. Han i bl e e ne ka ar ge il a n ol u u u m n t g g d d r l n d n sy e im.im i ikgn kka  m50dir,okk abirs eson a l d dl l tl s r r bu ka  m y  bu a i ir. Bu,  gi i bir b  e ir. s er e iz tl z l bl b y m d t s n gi ipsay a aa  n; ersy e ik e imdo ude il eoza an d m y l e l d l r r s m ele i i iz hak  k ta  a i ir. Ben si e cep e e in is i i tek tek trn ll y bl z h l r mn ver im; Bo an, Gar an,  med, Der im, Ser ad, Mar in. s er e d t z A s h d t s nizbirga e e i ign e e imvebiz atbir ik e idegr n.Da z t cy d r l z l l r s larnem ioran abi imde e i i iz e ir.Buda,hi ird em e l d z n tmm d d b n l k as an a a ak ka ar g en i i i i gs e ir. Ate es, i e y l m y c d l dmz t r k t hemhal nbi eba   ,hemdege il a nge i e in e ig k z ll r l n l m s d k len e eba ola ak,ya iken i eg enpo i i a  nbirso u m y l r n dn v ltk sn n cu ola ak gn e e gel i ir. De ek is e i im, ge ek h  et r d m m t m t d r k m ol un,ge ekonaynve ene it iev e erol un,ben eger ek e s r r l r l s c l 117

riyayan ra or a ada an  a akyo um u or ar,yadabu uka l p l r y dr r r l y l n st ya  or ar. l py l

Kar tarafn mevcut tutumu srdke iddet daha da trmanr


Burada imdi u ortaya kyor; biz kendimize gvendiimiz iin, glendiimiz iin ate kesiyoruz, tecrit olduumuz iin deil diyorsunuz. Dta da desteklerimiz artt, ite de ezici bir biimde ve gibi byyor diyorsunuz. te bu noktada biz, politik mcadeleye bir ans tanmak ve bu tenkil politikasn da durdurmak iin, demokrasiye ulaabilir miyiz diye bir ey ortaya attk diyorsunuz. Ayrca unu da sylediniz: Bir ay iinde durum iyi deildi ve zerimize gelmeye devam ettiler. Baz blgelerde o kadar iddetli olmad ama, baz yrelerde de iddetliydi. Birinci dnemde, yani ilk bir aylk srede o kadar iyi gitmedi. yigit e ekyal z zelsa abirike ia n ansye e iir. m m n v l l r s d l n bl Fa atka u  u unme ee esa ipk a olumu ur.Ka u  un k m oy n s l y h m s l d m oy da ol uk a ka ul g en bir yak a m sz ko u u ur. Ulus a a a d b r l n s d l r r s alan a tep ier ok olumu, yi e G eyde i tep ier ok olumu d kl l n n k kl l dur.Bu unya n a,Tr i ede ok aikev ee iiin e itep ier n n d ky m r t r l r d k kl ok olum u ur. Fa at, b n bun a a ce ap ver e en  zel sa a l d k t l r v m y v birike i ir.Arkbuna daolumuhaegeir ek,de insye i l l rd t l r l l t m m l dimev ee inet ig  eba r. r l r k c n ld Yani hkmet buna el atar. Evet,h  etbu ael tar,biz ator uken i i is r ar,ya i k m n a z d dsn n l n o da ar k on a a ba  r. Ya i hi bek en i e i iz ol a , hi t l r ld n l tl rm m d leh e ge i e er ol a  di e e iz, ama ok nem i ge i e er t l m l m d y m y l l m l ol u di e sy e e i i im. Bu ge i e er bel i  zel sa a n ken i d y l y blr l m l k v d iin es r an  l a  adayol ar.As n abu udabi azbek i d n l dr m sn a l d n r lyo um.Amabuger ek e ez eda i,al   zted ir eronus r r l m s h dm b l n lan  r;ben,u udasi eak k asy e e im:Al ol u u uz dr n z l l l y y m d m ted ir er zelsa a ke in ik es r an  a ak rvebi ide i ikbir b l v s l l n l dr c t z ge i e eg  e ek ir. l m y t r c t imdi burada grebildiim, sizde de yeni bir dil var. Yeni bir
118

dilden kastm u: Gemite ok daha sert, ok daha kyc bir slup kullanrken, burada daha serinkanl bir slup dikkatimi ekiyor. Ve burada unu gryorum: Biz kendi gcmzn farkndayz, zgvenimiz vardr, tamdr. O yzden de geldik byle bir noktada atekes ilan ettik. Atekes bir sre daha uzayacak, buna u anda herhangi bir snrlama koymuyoruz. Bu konuda zellikle Trk tarafnn askeri alandaki admlarnn nasl gelieceine bakacaz. Eer fazla iyi niyet grlmezse, imha politikas ve baskl tutum devam ederse, ona gre biz de tedbirimizi alr, yrrz diyorsunuz. Fakat burada, Biz sabrl olacaz deyiiniz dikkati ekiyor. Yani ben bunu hissediyorum. Siz unu diyorsunuz: Trk kamuoyunda olsun, uluslararas kamuoyunda olsun, Krt kamuoyunda olsun, hepsinde bu atekes olumlu algland ve herkes bundan bir eyler beklemeye balad. Yani zel sava an bir kenara koyarsak, bir olumlu hava sz konusu. Bu olumlu havaya gre biz de biraz daha sabrl, biraz daha bu ii zamana terk edip beklemek istiyoruz. Yani byle sabra dnk bir iyi niyet havas var sizde de. Bu yoruma ne diyorsunuz? ok mu zorluyorum, yoksa bu tavr sz konusu mu? Bu tav n ge i i il e in e p e iz de ok a ik ka u  u a r l tr m s d h s m r t m oy n ce apver ekveoraka ibiry nde a oi iveger ekd du v m t l t k m g jy ru u ay n a ka uur ak et ii ir. Bu un in sa r ve ta am m d l v t m kld n i b h ml g   gs e i o uz. Bu sa r, me e e in sa ip e i me e e e c n t ry r b s l n h l r s l y sa ipk nana   adaba r.u udasye e im;biz,sa e e h s l yn ld n l y y d c ken i iz  in, Krt er  in po i i a yap  o uz.  rt so u u un dm i l i ltk my r K r n n   ,enazKrterka arTrke indebirme ee iola akg l z m l d l r s l s r r meiveona ndakat   saa a il ei ir.Bunarbe imam l l r ksn l y b m ld l n dan tar  l az ger ek er ir. Be im tm yap  m, bu ger ek e in t m l d n t l r bi az sz   ola il ek ir. Bu u da ye e in e yap   a ina  o r c s b m t n t r c tm ny rum. Bu un  in sa r ge e ir e sa r, bu un  in si ah ge e ir e n i b r k s b n i l r k s ani ensia asa l a;benbuna nhep i ide e i im. d l h r m l r sn n m u noka a da akk geir ek ge e ir. Kar  ta af sa e e  zel t y l t m r k r d c sa aas arol akakal  or,ay za an ahi irne idege v t r l m l my n m d b r li ir i or. De i im gi i bu, Tr i e hal  n mad i ve ma e i t my d b ky kn d n v kay  ayola or, rthal  niseda afazakay et e i eg bn y K kn h l b m sn t 119

r or.Bupoii a nok m z,t an ol u utar l az r. y ltk n z s k m d t m d Bi immev utad  zkar  n asa e e zelsa a ndur u ul a z c mm s d d c v d r m sde il,bi imne ie i izkar  n adakar ta a nbi azne ie z rl rm s d r f r rl ri in ge i i il e i ge e i ak r.  zel sa a dur u ama, hi ne i n l tr m s r t v d r yok; bu ie ya a az. So un, an ak ne i, poii a ve hata ya aar r m r c r ltk t s l geiir eke  me ir di o um. Bu, ok nemi! Ma em so un l t m l z l n y r l d r var, ma em cid i, ma em Tr i enin te el me ee i; o hal e bu d d d ky m s l s d me ee eili inne ie i i igei in.im ih  einken i itak s l y k rl rnz tr d k m t dn tr  ko umu:Hembume ee ika uledi o umdi or,hemde d n s l y b y r y be imme ee i myoumas e iba a  tamsaa akrdi n s l y z l k r ry l m t yor.ebye i ebirk azvardi o um. t l sn m y r Ger ek en laf d e in e me e e bi az ka ul edi i or; fa at t z y d s l r b ly k dik at  din, sin i bir bi im e  zel sa a da tr an    or. Bu, k e s d v m drly so u un in a  r ve a ten il yn e iy e    r. Biz bu u r n k rd y k t m l z m d n dur u a i e ek mi iz? Bu ko u a ka u  u a y e ik yan d r bl c y n d m oy n n l l yak a m ar ser i e i or. im i e ka ar i e PKK fr at ver i l l gl ny dy d t s myor, te r fr at ver i or di or ar . im i al sa a, hi te r r s my y l d d n r yok,amaPKKninge i ir i ido une i ervar;senbune i e l t d r rl rl renedi or un?B a a mPKKyi,biry nba agru un,ev e y s r k l k b r ninta ep e ivar;senon a anedi or un?Se inne i e inne ir? l l r l r y s n rl r d Buko u ada,Eedurhe e,PKKyieze im,im aede im,on an n d l l h l d son a biz d   z de i i or. Krt er ta ih e in e bu u bir ok r n r nly l r l r d n de agr  er irveneka arkan  l k a  dabi i or ar.Do f m l d d dr d l rn ly l la  y amev utyak a m arinan   de il ir.Sen,on a nko ys l c l l drc d l r lu uka a  kr k anson a,on a nsz  e i iac a zbirbi n n dn d t r l r c l rn m s im e ez ik en son a, aca a ne ka ar iyi ni et i ve mer a et i d d t r b d y l h m l ol u u u sy e ip de   e gi e ek in? Ta i i ve si a i ger d n l y z m d c s rh y s ek erbuko u aka tsun u ordi o um.Do u usond em l n d n m y y r r s n ler ebi imbi azvur uyap   zhu us ur;ya iid e ikar  k d z r g tm s t n d t l l dur u a m, ma ul ne i e i bir ik e ge i i e im, di a og a a d r l k rl r l t l tr l y l l r gir ek ene in e e im. m t k m y l Ger ek enbui e ii ebu nbirYu os av adaol u ugi t l r t g g l y d bi,hat abirKaf as adaol u ugi ivah ibi im e ed  r t k y d b l r n t me en,da auy ar ahal e e im.Ya iken i e ibi ene ige ir d h g c l d l n dl r z r t sin;bel ibe imsy e ik e imfaz aan amifa eet ez,oza an k n l d l r l l d m m
120

ken i e iben enbirta ep ebu un un ar;ye erkiba a,Da an dl r d l t l s l t n d in, tes im ol, biz da a son a se in hak n a iyi d   z de l h r n k d n r me in er. erby ede e ede ameder er e,ger ek enbenbu s l E l m y v l s t na ina a i ir mi im? Siz sy e in, Tr i e hal  sy e in; ben n bl y l y ky k l s here ib ak amveda anin em,oza anbe ili eli eet y r s d s m n m m mez mi i iz? Ba a han i iz g en e ve e ek i iz? Ya i bi az sn n gn v c r c sn n r ma uld  e im,ba ag en eve in,da anine im.Os an k n l n v c r d y m l s  ver ik, bi im s   e g e il i or di or ar. Ama ben z d z z m z v n my y l na lse ins  eg e e im?Buko u asa amg en ege e s n z n v n y n d l v c r ki or, bir ga an i is i o uz biz. Ya i ge e en g en e i ve in, y r t ty r n r k v c y r ya n po i i a yap a a ge e im. Bu un bi im e i i be ir e in, r ltk m y l l n l rn l l y ma ulol un,buiiby e ehal e e im. k s l c l d l im ibudambirtak ik ir,budamAponungay cid iol d t t r d du u ugs e ir?Ya ibuko u akar ta afger ek enne i iz n t r n n d r t rs dir. So u un ad  koy u or, ad  koy a inan  or, in a a da r n n m y n s my s n ge ek e i i ye i e ge ir ek en aciz ir.  e bu tu um sr k e r l rn rn t m t d t t d debuso unkang en e irvebuid etdetr a r.De i imgi i, r r l d m n d b Tr i eza f a k aza f ar,gkay et ik e der.Krt erbel ky y l d y l b t e l kiokda azor a rama,busa a age i irveile i ebusy e h l n v t l rd l di imer e e ebir  tek arda a r.Bizis i o uzki,ok v d z m r y t ty r ile i bir ta ih e de il, ok kan d l k en ve ac e il ik en r r t k d t k d t son a de il, n e ve im i ol un bu. Kal  ki, ben e bi az de r c d s d c r mok a ikn er ik er,bi azsi a e eina an arbu uby ed  r t d l l r y s t n l n l nrvefaz akanveacol a anso un a n   sa ar ar. l m d r l r z m n l l n er e ing e ibu ur.An akde a og ar,gn k a abak d l r r v d c m g l l k r m olan ar, bil em ken i ba it h  et e i i ve par i e i i l m d s k m l rn tl rn kur ar akis e en er,halk a nfaz akandk e i eveacek t m t y l l r l m sn me i eyolaar ar. sn l

Silahlarla tam sonu almak iki taraf iin de zordur


imdi ok net bir konu var. Burada diyorsunuz ki, mevcut durum kar tarafn nem vermemesinden, politikaszlndan kaynaklanyor. iddet srerse daha ok ac ekilir ve kan dk121

lr; fakat yeniden ayn noktaya biz geliriz. Eer nderlik varsa, gerek bir nderlik varsa, bu nderlik halklarn, uluslarn ac ekmesini nler. nemli olan da budur. Ama burada size bir ey soraym: imdi siz bir atekes yaptnz ve ok artc bir k oldu bu. Ancak yle de deniliyor: Bu i kendi kafasndan m kyor, yoksa bu byk senaryo Londrada m, Bonnda m, Washingtonda m yazld? Onunn arkasnda kim var? ster istemez bunlar dnlmeye baland. Fakat siz bu teklifi yaptnz; atekesi attnz ortaya ve Buyrun dediniz. Yani siz, Kardeim, bugne kadar hep, ben nce terr halledeyim, sonra demokrasinin gereini yaparm dedin; artk terr yok, gel imdi yap diyorsunuz. imdi siz bu aklamay yaptktan sonra, bir yerde sizin iin de bir deiim sz konusu oldu. Yani byle bir atekes teklifiyle birlikte yeni bir dneme, viraj alnd. Burada aslnda Apo da, PKK de artk eski Apo, eski PKK saylmazlar; bu bir deiimdir. imdi siz, bundan sonra, hibir ey olmam gibi yeniden silah patlatmaya balayabilir misiniz? Hibir deime olmam gibi eski politikay aynen uygulayabilir misiniz? Yani ben tezli dnmeye altm. Ana m.Herey enn e,u ubeire im:Tr i edekomp l d d c n l t y ky lo te  ie i hayi gei in ir. Ger eken bn sa i i eime u u or l r l l k d t t mmy t l n sy e e im ki, hi ir cid i mer e in bu ko u a ro  yok. Bu un l y y b d k z n d l n hi a e i i si e an a a m. Bu ate es na l ak  a gel i, bi i or k y sn z l t y k s lm d ly mu u uz?Ba ntopan  agit e enn e,yesa abakmd s n s l tsn m d c l t n m,soabakmd n mvebus eebukei ea m an d l t d r t lm z d k.Vebukei eger ekenokb kgei ee eyola.im i t lm t y l m l r t d bu usyer en,ta iiben,ger ekenulusa a a ka u  u unet i n l k b t l r r s m oy n ksi ideg ar et i o um,yi ebiz e igei ee inet i i ig ar n z d my r n d k l m l r ksn z d et i o um. Ni e im be in bu et i er al n a d  r. Fa at my r t k y kl t d n k kompote  ie iyebirili i iyokur.Ba a ,byeko udi e l or l r l ks t zl r l n y be izora a .Buko u afazabirtel inbieke inikeszko u n l m d n d l k l s l l n sude il ir.Ya ina lbir ya amara  iin ey enbyebir d n s k p l y d k l ynemak  agel i.Ke inikebu unhi a e ibye ir.Kompo t lmz d s l l n k y s l d l te  i e i in ge er iz ol u u u sy e ek  in bu u vur u u o um. or l r n s d n l m i n g l y r Ama hi mi bir de i ikik yok? Ger eken de i ikik var r. Emi l t l d 122

nimki,busonbir-ikiayks e,Tr i ededearkba gei e l r ky t z l m le ind l ezbirnoka agel i i igse ir.PKKdedebirgei r n m t y dn t r l me ind l ezbirnoka agel i i igse ir. n n m t y dn t r Neydi o nokta? u u he en be ir e im; ge i en nok a, si in san   z gi i, n m l t y ln t z dn b PKKhisi a aba ur azbi i in ede il ir.Buko ul arsr k l h v m m d d l d ePKKsi a b ak azvesm  tu ar.Fa atpo i i a adaenaz l h r m sk t k ltk y bu un ka ar ar k ve ir. De i ik i i bu a a gr ek ge e i or. n d l r l r d m r ky Ya i si ah da po i i a iin ir. Ba ar en de bu u vur u a  m. n l ltk d l k n g l m t Bi azpo i i ayap aan ol u u ag e,ni eil edehereyyal r ltk m s d n r y l nzveyal zsi ah amm n rdi e im.Benbu unan am zol n l l k d y l n l s du u u sy  o um. Ni e po i ik se e e i da a faz a dev e e n l y r y lt n h l r y sok a a m?  e de i ik ik bu a a. Da a faz a po i i a ya  a m y l t l r d h l ltk pl cak r, da a faz a ya al s r ar zor a a ak r, da a faz a uz a a t h l s n l l n c t h l l m veit i ak arge i i i e ek ir,yi edip o a ivedi a og arge i i i tf l l trl c t n l m s y l l l trle ek ir.De i ik ikbu a a r.Amasi ah ardayer iye in edu u c t l r d d l l l r d r yor.Ge ek i iza anbusi ah arokda aakl  aveye in ekul r t m l l h lc r d la  a ak r.Es i igi iin i ar a ikul a l a a ak r.Bireyda nl c t ks b th v r l n m y c t ha be ir e im; bi im, bu Ana o u as er e i i bas n ya a m da l t y z d l k l rn k p l vu a m gi i bir yak a   z ol a a ak r. Ya i ze i i e s r l b l mm m y c t n rmz rar age in ez ebizbuas er e ivur a z, zelbas n ard en l l m s k l r m y k l z le e ek im a et e i d n e iz. Bi im bir im a po i i a z y r h m y m y z h ltk m yok ur,sa un apo i i a zvar r. t v m ltk m d Eer b n bun a a de i ik ik di or a z, ben de di o um ki, t l r l y s n y r by e i ekap am venem ibirdu umvar r.De i ik ik enzi l sn s l l r d l t ya e, ben bu a kap am  ge i e er di o um. Hat a ol uk a da d n s l l m l y r t d cid i ealn a ge e enge i e er ir.Benk m e i o umve dy m s r k l m l d s my r vayni eke inbiras e iza ersa a a a mdi edezl  y s k r f l y m d y m yo um. Bel i Tr i ede ba  ev e er, ni e bi i e e ik di e r k ky z r l y tr m d y z  or ur. Ben e, si ah ar a tam so u al a a  di e hi ir l y d c l l l n n m d y b ta a nzl e e ige e ir.Vebusi ah ar atamso ual ak,bi r f m m s r k l l l n m zim inzorol u uka arkar ta af indezor ur.Be imy e i d d r i d n l bir de er en ir em var : Si ah  m a e e bel i bir den e e l d m d l l c d l l g y ula  n asi a al myol a im anda i i egi er.Ben,Tr t d y s z l r k hln r ki edebirta a ndi erta a atamas e is n ksa a a a  y r f r f k r t l l y c n
123

Bu savan iinde Anadolulu ocuklar grmek, hele hi vurmak istemiyoruz.


124

san  o um ve bu a faz a inan  o um. Bu, bi im  in de ge my r n l my r z i er i ir.Fa atbel ibirden e ege e i e e i i evebuden edu ld k l g y l bl c mz g ru un asi a i  egi e i e e i i eina  o umvebuinan m d y s z m d bl c mz ny r c daha enko u o um. m l r y r Meseleyi ok ok ak biimde koyuyorsunuz. Onun iin teekkr ederim. Yani ok net sylyorsunuz. Burada not ettiim biriki nokta var. Siz unu dediniz: Hi kukusuz silah politika iindir ve politikay srdrmek silahla olur. Bir noktada bir denge kurulur ve politikaya daha ok arlk verilir. Yani buradan kan u: Bir elimizde yine silah olacak ve biz, ayn zamanda siyasal platforma da daha ok kayacaz, diplomatik platforma daha ok kayacaz, ittifaklara da kayacaz ve bu arada eer zerimize gelinirse silahl taktiklerimizle de karlk vereceiz. Bunu iddetle yapacaz ama, biz Anadolu askerlerini ldrmek istemeyiz. Burada dikkatimi eken husus u: Diplomasiye nem vermek, ittifaklara nem vermek ve silah elinde tutarken politika yapmak. Burada u noktay biraz aabilir misiniz? Bir defa diplomasiden kastnz, ikincisi ittifaklardan kastnz, ncs silah elde tutarken politika yapmaktan kastnz nedir? Bu noktay biraz aar msnz? Dipo a i,belibirgen e enson aanamifa e der. rt l m s l l m d r l d e K ha e e in e im i e ka ar i dip o a i, o un uk a i ir ik i ik e r k t d dy d k l m s l l b l l l so ua anvefazaya a ol a anbirynemola akievgr  n l n l r r m y t r l m tr.Ya ifazaiti arveso ual de il irdi o um.Amam a n l b l n c d y r c dee inz  eda aola akbuhaegel e in enson adipo a i l n g c y l r l m s d r l m s et iibirynemola akievg e iir.Benarkog egein i i kl t r l r bl t n l dnin ve ko ul a n da ol uk a ol un a   n far n a m. Bu an l r d g l tn k d y lam a dip o a i si a  i ya a i ir. Ulus a a a  ka u  u za en d l m s l h p bl l r r s m oy t yk ekbiril ida iin eba  orvebir okev eyo unili iara  s g hl d ky r k yiin e ir.De ekkibu unza a gel iir.Bu, rtha e ei in d d m n m n m t K r k tn deoknemibirihi a  ngi e il e i lur. l ty cn d r m s o Dip o a i in de ba  ol u u bir it i ak po i i a  var r. Ya i l m sn l d tf ltk s d n Krterbire e i orar ve nunindebudipo a isia faza l l my l d o i l m s l h l ie i or ude ie iir.Buko u adabenak abeire imki,bu l my d nl bl n d l t y ihi adagi e il iir.Ya iiti akpoii a b kbirhzaso u ty d r m t n tf ltk s y l n 125

cado ugit eke ir.e itiili ie i langruparim ibireike r m t d l kl r o l d l t l rin eorakbirpoii abeirerervebudadipo a i inan  art d t ltk l l l l m sn sn t r.im ibunoka adagein iir.Unut a amki,iti akarda r d t y l m t m y l tf l PKKninat  abaola akgeii.Buko u a rthal  nis lmn l r l t n d K kn te ike in ir,ta an a alkbireiveter i i ideyap.Doa  ya s d b d h l t chn t l ys l di er rupve aparie inde, erta a ensiin ekise i orar g y tl r e m m l m t my l sa,hal niseme ido ulu un abirbiri e,biriti a agee eke i k t l r r t s d l tf k l c l r ak.Yi ebuko u aPKKdebi azol una.Di ere iim i e t n n d r g l t l r dy ka ar PKKden e i i or ar . Bu e in e in yer iz ol u u u d kny l d k m n s d n gser ik.Ol uk ade ok aikbirer e e eiti aka abaol u t d d m r t v d tf l r l d u u u an a  ar ve inan  ar. Bu a an sa  o um bir cep e el m z l dl dl d ny r h s biri e gi e ie eker. Cep e el birik hem ta an a ve hem de r l d bl c l h s l b d gt eld ey eepey eilere ii;im ibu aye ige indeka s z d c l m t d n n l r tl a yada adageii ie ekirdi ed   o um. m s l h l trl c t y n y r De i imgi i,siahm a eede,so unartam me in e e d b l l c d l r l z l n c y ka arvar  et inola akko u a akr.Amasi a eedeyolal d ln k r r y c t y s t mr.Si a etder en,iedipo a idebu unbirpar a ,iti akar t y s k t l m s n s tf l dabu unbirpar a  r.Vebel iparierdeda ara atkaku ua i n sd k tl h h l l r l blir.Ya ile alsi a etyap aim a daben ebi azgei e iir.By n g y s m k n c r l bl le eger ek ibirde eren ir eiin eol u u u aina  o um.Fa c l d m d d m z ny r katu udasye e im;bunarhe zye iye iora a angei n l y y l n n n t y k l meer ir.Amabu ara en,ye ibirs e inbaa   dagse ir. l d n m n r c l dn t r S e he z tam gei i ol akan uzakr. Tr i ede miia izm r n l m m t t ky lt r var r ve bu gei ee i ters z ede iir, he z   hain e i bu d l m l r y bl n k l d k gei ee ieze iir.Doa  yasiahsa a mko ula ge erii i l m l r bl l ys l l l v l r llniko u or.Amabubi imter i i izde il ir,kar ta a nbirda at r y z chm d r f y ma  r. sd K a a,gei eerkar a kr;ke inyaye lur,yabye lur s c l m l m t s l o l o di e i o um.Ya iyake insa a ntr an  l a bi i in egei y my r n s v m dr m s m d lirve aba  l-si a alynemt yegei irdi e i o um.ki i y r y s t m l l y my r s dear  ko u or.Hip e izter i i izba  l,de ok aik, ln r y h s chm r m r t si a al m a e e yn e i in  sas aln a  r. Si ah a a, id e e, y s c d l t mn e m sd l l r d t kandk e eda aazyerve il ei ir.Bu uger ekenid eteisi m y h r m ld n t d l tyo uzvebuko u ager ek i izdi o um.Saamg en eergei r n d y y r l v c l l me ik e, bu ko u a kap am  g  e er e bir kon en s sa an d n d s l r m l l s s l 126

ma k a, bu i er bi az by e de am  der. Tek ar ger ek i ola m d l r l v e r l di o um,yok ak  egi er.e iiyihalet e eso u am y r s t z m d l r l m y y n l vebu ufazadaeree e eim.Ereet ehalka naley i e ir,de n l t l m y l t l m l r hn d mok a ik g e in aley i e ir ve hi ir Tr n bun a ya a  da r t l r hn d b k d r r yokur.De i imgi i,ieiki a  neka arsr   m,rt e i t d b t td rm d d r r b m neka arko u umdi enki ierbel iya arg e iir,amahalkar, d r r y l k r r bl l de ok aikger,ona n zunva ei ara buyaka m anya m r t l l r u d l k l r l d rargr ez.Be iminbunetirdi o um. m n i t y r

Yaknda bir cephesel birlik toplants gerekleir


Peki bu ittifak olaynda durum nasl? ttifak olaynda az nce unu sylediniz: Taban birleti, PKK gldr, PKK Krt halknn, temsilcisidir. Eer bir yerde silinmek istemiyorlarsa onlarn da buraya katlmas lazm. Biz de, PKK de bir yerde olgunlamtr. Bu halde bir at altnda bir araya gelebiliriz. Bu ynl olumlu admlar var m? Yani mesela sizin bir am Deklarasyonu diye syleyebileceimiz Burkayla birlikte ya da onun rgtyle birlikte uyguladnz bir oluum, ayrca btn Krt rgt temsilcilerini bir araya getirecek bir zirve filan var m, sz konusu mu? Var.Odeka as onte ein eg  eerya  or.Bir ar l r y m l d r m l ply k gt e da a or ak a  a pro o ol e i ge i i il i. Ya n a da bir l h t l m t k l r l tr d k d cep e elbiriktopan ger eke ir. h s l l ts l yle bir tarih var m? n z e ihaf a ar ager ek e irvesa  o umit i ak,ye m d k t l d l ny r tf nibirprog amvead aken i i ipo i iksah e e a r.By e i r l dsn lt n y k r l snebirge i eso u agi e i ir.Krt er eilkde aby ehemko l m n c d bl l d f l ul a n olum u ha e gel e i ve  pey da at a y a ve hem de l r l l m s e y m s l ger ek en bu a ge in ez e ar k po i i a yap a i e i in tm t n l m s t ltk m l vn den yi i i e e i in bi in e i ne e iy e bu se er ger ek e e i ir trl c n l m s d n l f l bl di ed   o uz. y n y r Peki bu yazlp izilen ey de bu konuda bir nokta var. Deniliyor ki, bu bir tr FK tipi bir cephesel birlik olacak. PekFKgi iol az.n Kr isanokpar a.Kr isange b m k d t l d t neiinbirkong ed   or.Buko u ahaenne iergeii ii l i r n l y n d l rl l trl127

yor.Buay  r,Ku eyKr isandi eta ireti i iz lanincep e rd z d t y b tm a i h biri iay  r.Ku eyind  enbi azFKyeben erta ii.e it l rd z i n l r z b lir teriin eola ak,bi azgev ekbirr ten eola ak;hemsi g l d c r g l m c lah m a ee e  k, hem de poiik m a ee e da a faza ark l c d l y a lt c d l y h l l ve enveher e inoraktaepe i iseneze enbirprog a aka u a r k s t l l rn t l y r m v cakr. Yi e bir takik ifa e biri i e ula l a a a a akr. Bye t n t d ln m y ll c t l okgol a ada,sa  o umarkbu unyoual rvegei ir. l m s ny r t n l m t l Yani burada zellikle Kuzey Krdistan blgesini tmyle temsil eden ve Trkiye genelinde belli bir legal siyasal faaliyete soyunacak m? Evet,bu udaie ir.Ya isa e eile alde il,ya albira n r n d c l g s l ma  da ola akr. Sa  o um HEP iser ka al n iser ka al a s c t ny r t p t s t p t m sn,buadave aba abiradaya albirolu umdadev e e ir.Da l y k l s r d d ha ge i er e ei bir olu um ola akr, e iti sese i ve eiime i n v l c t l l r l l r bn e in eba n  a akr.Me ea,PKKde,ba aile alr ter y s d r dr c t s l k l g g l de des ek e e i ir; yi e re or ist  lur, dev im i  lur, b k  rup t l y bl n f m o r c o y g olur,k k rup lur,hatali e al lur,sos aist lur,byee iti g o t b r o y l o l l ge inbircep epari ibi i in eora a a iir.Sa  o umbu l r h ts m d t y k bl ny r nundager eke eola aka veko ula ol uk auy un ur.Ta ii l m n l r l r d g d b byebir madavar r. l a d eitli glerin legal planda kendini ifade edebilecei bir oluum. Evet,le alifa e idi e ie e i izbirolu umger eke e iir. g d s y bl c m l bl imdi burada dediiniz ifadeye baknca, tabii diplomasiyi de nemseyecek. Burada silahl mcadelenin daha niteliklendirilmesi ve biraz daha geri plana ekilmesi sz konusu gibi gzkyor. nk, diplomasinin o desteini salamak iin, diplomasi silahn kullanabilmek iin zellikle terrist denilen damgann bir anlamda silinmesi gerekiyor. Yani Batda ya da dnyada diplomatik muhatap alnmak ve diplomasi silahn kullanabilmek iin, bu anlamda silahl birtakm taktiklere son verilmesi gerekiyor. Baka trl bu diplomasi silahn kullanmak ok g olur. Aslnda FK de diplomasi silahn kullanmaya balad vakit silah elinden brakmad ama, siyasi mcadeleyi daha n plana ald. imdi burada da ayn izgi mi belirginleiyor? Bi azben e ekebirike,ay a a azdi ed   o um. r z m l l t nl trl m y n y r
128

Dip o a i in si ah  m a e e e hi da an   a a a a  id ia l m sn l l c d l y y drl m y c d edie e e e igi i,dipo a iyal zle alsi a iolu uma ada a l m y c b l m s n g y s l r y l ola akgeii iirdede ie ez.Fa atbirha e et erbuka arkit r l trl nl m k r k e d le emalol u avebuka arokg  birara agei e ii or a, y m s d r y tr bly s esas a dip o a i bu a ba  ola ak ge i ir. Bu aa a a gel ik en t l m s n l r l m y d t son a,hip e izsi a alya gei iana  adageir.Arkbi r h s y s n l m l mn l t razso u ado ugi e il eola aka  aka uu udasye e iir. n c r d b m n l rn v t l n bl Dipo a i ie bye bir aa a a bi az rol oy a a iir.  nun in l m s t l m d r n y bl O i di o umki,byebiraa ahemsi a aler e e inietamge i y r l m y s v n t n leie ekoturul a  a enkgei orvehemdeulusa a a ko ula tl r t m sn d ly l r r s l rn  k hae gel e i e da a  or. Doa  ya dipo aik ynem a l m sn y ny l ys l l m t t buaa a aiya a iir. m d p bl

zel sava durdurun ve nerilerinizi pe pee sralayn


imdi siz, Cuma gn yapacanz basn toplantsnda atekesi anlatacaksnz ve atekesi belli bir koul iinde daha da uzatacanz aklayacaksnz. Bunu yaparken, Trkiyedeki sivil siyaset adamlarna ve ayn zamanda orduya, askere nasl bir mesaj vermek istersiniz? Yani sivil siyaset adamlarna ve bu arada askere temel mesajnz ne olacak? As er e e u u sy e e e iz:  zel sa a  dur u un! Si il e e k l r n l y c v d r v l r u usye e e iz:Si a alne ie i i ipepe es aa n!Ya ite n l y c y s rl rnz r l y n melso una n  n ede ok aiksi a ipa eika u  u abir r l r z m d m r t y s k t m oy n an n e su un! As er e e de, bu a fr at sa a ak a n an bu c n k l r n s l m s d zelsa a dur u undi e e im. v d r y c Cuma gnk mesajnz bu mu oluyor? Bu ur. d zetle, en basite indirgediniz. ok k. a Sizi yorduk. Sylenecek mutlaka daha ok ey var. Bu konuma iin ok teekkr ediyorum. Gerekten ok yaln, ok rahat bir biimde koydunuz. Yani bu adan baktmda benim kafamda birok eliki aydnland.
129

Yanisi ebunoka au usye e imki,so u unken i ikar z t d n l y y r n ds ma k.Ben,olan ag me kol a aa  o um;fa atbuka c c l a m y ly r k darkar a kbirso u udani eda aiyi,da a kko a  or u uz m r n y h h a y my s n de e ei i iz.E a nta i ge e iso unhayidal a.Ger eken m m lsn y n b at r r l g l t ken i pa  a ben, so u un cid i ei e uy un ve en iyi takikere d ym r n dy tn g t l l so u ukoy u u aina  o um.Bu a a itakiks  ehe enk r n d m ny r r d k t z n m t gzebak a akge e ir;si a ettakik izol azveba entakiker l m m r k y s t s m z t l okiyi ir.im izelikesizTr i eide ok aikev ee eili in d d l l ky l m r t r l r k sy e e e im hu us u:  m e i bi az siz de ge i ir ek du u l y c s z l r r l t m r mun a  z. Ya i si a et yap ak yal z h  ete in ii de il ir. d sn n y s m n k m l r d Hata ba a g e, para eno ve h  et faza si a et ya a ak du t n r l m t k m l y s p c rum a de il ir. Bunar ken ie i i baa ar r. Bu ne ene, de d d l dl rn l m l d d l mok aikku umarvezelikebu unbirpar a  lanba n, m r t r l l l n s o s z geiir ekeet iiroloy a a iir.Si a etyap akhe i i inhak  l t m t kl n y bl y s m pnz kdr. En az di er e i ka ar va a    ve hal    se er i iz. Yi e l r d t nnz knz v sn n halka nkandk e e i i,acek e e i iiser i iz.Ba de ok l r m m sn m m sn t sn z m raik myola  aina r  z.Bendi o umki,buna bi azda a t z l rn n sn y r l r r h yo un,bi azda abyepa eten ibirbi im eveger ek iola ak r h l k l m d r gn e es n.H  eter enda afazade ok aikka u  u un d m r k m l d h l m r t m oy n so u aelat a ge e ir.n ,enokza arg enke ime inba r n m s r k k r r s l r n abunargei or.De ok a iieil i or,doa  yaTr i ein d l ly m r s l t my l ys l ky sa gei e i orvede ok aikhaka  kula a  or. n l my m r t l rn l n my Bu a a u u sy e e e im:  rt me e e i in  m z  , r d n l y c K s l sn z s l Trk de ok a i i in  m z   r. Ve bu un da mu z am m r ssn z s l d n a z mad ivema e ikay ayola ke in ir.Mev utenfas onbute d n v b t s d c l y mel e ir; bu eko o ik t an a, sos al anar i, si a al t an a bu d d n m k m y y s k m ne ene ir.Enazbi imka ar,ya iKrterka ar,so unsize inde d l d z d n l d r l r so u u ur. As n a be im si e u u sk a sor am ge e ir: Si in r n d l d n z n m r k z ne i er na l? Ni e biz en hep ne i is i or, ate es is i or u uz rl s y d r ty k ty s n da,ken ias e ige i iz enate esise i or u uz?Ni eken i d k r l rn d k t my s n y d si a i ev e e i iz en ne i is e i or u uz? Ya i di e im biz ge i y s r l rn d r t my s n n y l r birulu uzveyi ePKKola akdazorgei enbirha e eiz,doa  s n r l r k t l ysylabir okace iike i izveyanka  zola iir;oza ange ml l rm l l l rm bl m li in ola ak, bi az da a si a ala  bir  alk ve si a ala  ay k r r h y s l m h y s l m dnarola ak,sizerni ene igeiir i or u uz?Sizsye in,biz l r l y r l t my s n l y
130

ta ipedeim. erbi im ieryan a,sizdo ua ko un,s arasa k l E z kl l s r l r y r l vu unvebi ie in.Da ag  zvebuko u aim ana  zda n z k h l s n n d k l rn hafaza r.Bendebu u,birkar id iaola akhe i i esy o um. l d n d r pnz l y r O halde unu syleyeyim; yani ben samimiyim, ciddiyim diyorsunuz. ok k.yeol a ay m,dn a neng zyei eora a l m s d y n s t m t mn abye i ebirsz  egee ez im.Cid ivehakol a ay d l sn c l l m d d l m s dm,ka a hepba aa ka r ol ay ,bumm nmy ? f m k l r r t m s d k d

En iyi demokrasi sosyalist demokrasidir


Bu arada Sayn Bakan, sizin iin diyorlar ki, Kendini Allah gibi gryor, kimse onun yannda konuamyor, kimse onu eletiremiyor, kar neri getiremiyor. Buna ne diyorsunuz? Bu unensonta  sizer i iz.Ko u ag  zdur umu? n n l sn n m c n d Tamter i e,na ld n ee incanan   biz atsizken i izsy sn s c l r l dn z dn le i iz. eryebirki ii imol ay bumm nol az .Ay  a dn E l l s d k m d rc dil iz alk,diizin i evu uan alkkim i?Buhal ndii izin i e s h l cr r l h d k ln cr vu an kim i? im i bu zin ir e i par a a an kim ir? Sa  o um r d d c l r l y d ny r bunarok k.Et a  ay eikodikarkid i la  a,Alahk l a r fm n l t t l dal rn l l id i a  age e ence apve il i.Benbuko u au usye e ii d al r n r k v r d n d n l y blrim:Alahkav a  dain an nenk   naya  aka arge l r mn s l n n d tir im.Ya iAlahy ei i idiegei ennevar aona in a amal d n l c ln l tr s l r s n etim.Bu uyapmdi e,kim eba asenken i iAlahye i eko t n t y s n dn l rn yu or un de e ei. Si a ei en s a an  akkari'li o a  n gn y s m m l y s t r d H b nn de i esokukdi e,hikim eb kvey esi a imese isenbu mn t y s y c y s l ka ar aya a d r n de e in. Si a ete ta  a Hak a ii o a d d m s y s l n m k rl b nndahak  r.Bnbunarenb kde ok a i ir. kd t l y m r sd Peki hala marksistleninist misiniz? im iben,baan ada,osi in1970ler eok ayap  z d l g t z d tn ve ken i i in ad an r   gi i bir mark ist de il im, by e bir dnz l d d b s d l mark istol a m.Buna lmark istiki,benon andafazabirey s m d s s l t d l ana a a m. Bunar bir eyer sy orar, ni e bu ka ar g l l y m d l l l y l y d r t ko a  orar di or um. 1970ler tabo u u hara m si e. Sos a p ry l y d l s n t l tr z y lizm bu ka ar g el bir ey e, bu da a iyi tar a az ve da a iyi d z s h tl m h
131

Krdistan byk bir demokrasi kaldracdr; bu anlamda, PKK eylemi, Ortadou'nun en byk demokrasi eylemidir.
132

ha aage i ie ezmi?Bu,be imda aoilkyaka mgne im e i y t rl m n h l l r d k z l tar m r. Doa  ya 1970le in tar  a  enk bir mark istik g z d l ys l r zn d s l ko u umszko u ude il ir.Amabii or u uz,ooram anet i n m n s d ly s n t d klen im, 1970le in sos aist tar aa   ok dine im, kiap oku d r y l t m l rn l d t dum; ama bir re l ko  ist ol a m, ya i Sov et sise i e da a e m n m d n y t mn y l ol a m.Da adaso utifa eeder ek,birTKPtar ko  istol m d h m d s z m n ma  m gi i, ba n an be i bu a ele i i el yak a a du u u ile d b d r n trs l m r m yz y e gel im. Ya i ba  k ola a m. Yi e Tr i enin iri i z d n r m d n ky l ufakbir okgrupa a ol u; rupya at a aba l  minde l l m s d g r m y y d i il de, ona n ko uma  ba a ok yeer iz gel i i in, yneme i l r n l r n t s d i t l r tersgel i iin,farkbireii ey el eihi a  duy um.Ay  d i l lm n m ty cn d rcabii or u uz,re lsos aizmdn aa n age ie i,amabizs ly s n e y l y p d rl d rekiileri o uz.Senbu aneder in?Na lbirsos aistikder in? l ly r n s s y l l s unu syleyeyim; bu ereve iinde oturmak zere, yani bugn geldiiniz noktada yaptnz aklamalar, sizin, Batdaki gibi oulcu, her trl fikire imkan veren bir oulcu demokratik yaam tarzndan yana olduunuzu bir yerde ortaya koyuyor. Yani diyorsunuz ki, cephe birliini kuralm. Cephe birlii ierisinde reformisti de olur, devrimcisi de olur, u da olur, bu da olur. Yani bir, politika yapalm. ki, yle bir politika yapalm ki, bu politikada Krt kimlii olduu gibi kendini ifade imkan bulsun, Krt kimliiyle politika yaplsn. Gerektiinde referanduma gidelim, eer yle bir istek varsa. Bunlar sylyorsunuz ve btn bunlarn hepsi, bir yerde oulcu, katlmc demokrasinin talepleri oluyor. Siz de artk oyunun byle mi oynanmasna taraftarsnz? Sos a ist yak a  n bu u d a a    san  o um. Ba a y l l m n t l dn my r n g e,sos a istyak a mfark  k a gzn ege i ir.Re lsos a r y l l ll l r n tr e y lizm ege i i i ena mo o o ikya y aas n aokeyyi i il d l trl r n l t p l l d tr mi ir. ok renk i ik, fark  k a a de ok a i hak  n ta n a t ll ll l r m r s kn n m s hu u u, da a faz a sos a izm e mm n ol a  r. Ve bu er e s s h l y l d k m ld ve e kol ve ka a eme i in hak  n da ve il e i ge e ir. Sos a d f n kn r m s r k y liz i, eme e da a  bir ya a a sa ip ik  den ve yi e z r d m y l m h l e n g n e e en ok de er ve en bir yak a m ola ak de er en ir ek c y r l r l d m vege i ir ekge e ir. l t m r k Yani sosyalistim diyorsunuz ve sosyalizmin demokrasi iinde
133

ok daha iyi bir biimde gelieceine inanyorsunuz. Gayetta ii.Eniyide ok a isos aistde ok a i ir.Renkiik, b m r s y l m r sd ll oksesiik,farkka nifa eedii iveher e ineme i eg ede ll ll l r d l k s n r er bu u u sos a izm e mm n r. Ama or a a  an uy u a a l y l d k d t y k g l m ter iol uur.Benbu u,sos aizm ebirsap aola akg  o um. s m t n y l d m r r y r Fa at di e iir i iz, si in d n   z sos aizm bir tr ger k y bl sn z d n y l l eke e i.Ger eke ipger eke e e in enzi a e,be imin l m d l l m m s d y d n i bubirnanme ee i ir.Buinan  ko u o um. i s l sd cm r y r Yani bir sosyalistim diyorsunuz ve bu inancnz koruyorsunuz. Evet. Top um var ol uk a bi im el sos a iz in de var   l d l s y l m ln sr  e e i e ina  o um. Ya i topum al gei e bir ve i ir ve d r c n ny r n l s l m rd bugei e inbiim elifa e idesos aizm irdi ed   o um. l m n l s d s y l d y n y r Ama bu u be ir ir en, bir do a bi i i gi i bir bi im ola a a a n l t k lm b l m y c akr.im iora ak rki,topuma naltvestya ili i t d t y m t l l r p kle i, mad i ve ma e i bo uta  re l sos aizm e ok k bir bi r d n v y l r e y l d t im ear l r.Topum alger ekikerfe ahal ear l  d pt m t l s l l n d pt m tr.Yi emo ooikreimokkku ul uur.Arkbu aneadta n n l t j t r m t t n kar antak!im itopum aler e e in,in anol u u unbu ufaz s d l s v n s g s n n laya a a a a daora ak r.Mev utsos aizmde e ime m y c t y m t c y l n y l ri,b yeol a abienemioran ane inka uledie e e e i t n l m s l l d y b l m y c ni gs er i ir. Ben e, ne in ge i i il e i ge ek i i i de bun an t m t c y l tr m s r tn d son ada aiyide eren i e ii iz.Bunoka adazelikesos aist r h l dr blr t d l l y l de ok a ivemo alet e ioknemi ir. m r s r k n ld Sosyalist demokrasi derken, sizde bunun bir tanm var m? Ta ii.oksesiikdi evur ua anhu u usye ik.Farkk b ll y g l n s s l d ll la  slsos aistde ok a iora a a rveko urdi ed   o r a y l m r s t y k r r y n y rum.Yi eies fa byebir en i e,hzaora ankal r aad n t n l r l d br l t d d m aln aasn aret eni innemioran adu u au al   g t d l d k l l d m r r t dn r o uz. S fa a n pek de ora an kal  l a    ve de i ik y r n l m n t d dr m dn bir s fa a t  n bu te e da a ola ak geii i i g  o uz. n l m r n z y l r l tn r y r Ya iSov etde e i in ege ele ibirdevetka iaists  or n y n ym d n l m l pt l nf ta a k ve im i de da a k bir yok ula aya kar  kar  a y t d h t s l m l y yz. Bu sos aist yo u un, asn a bi az da sos aiz in ka iaist y l r m l d r y l m pt l yo u u ol u u or a a k . Ba a g e, in an a  ok hz  bir bi r m d t y t n r s l r l 134

im ebir i i eben et e eaama,enay  in anarim ior d brn z m y l t kr s l d daora a  or.De ekkiger ek ide il ivebnbuna nger t y ky m d t l r ek iol a   gse i or. m dn t ry Bu a ain a okbo utuola akeleal akge e i or.yeise r d s n y l r m r ky l t di i izgi ieze ek,yona akonusos aistei e e e e i i ig m b r t r y l l tr m y c mz r o uz.Sos aizm,da aho  ,farkka ada afazagei im y r y l h g r l ll l r h l l hak ve en,bunarabirikeger ekeneme inhak  dag een k r l l l t t kn z t vebuara amo alet e i,ya ima e iet e ideke inikegzn d r k n n n v k n s l l ne gei en bir d en ol a r. Ya i si a al  arar r, ulu al  tr z m ld n y s k l d s karar r de ip topu a kor un yke il e i i tehi ei buu o l d y l m k l n m sn lk l l y ruz.Di id n eer entuamaha i,fel e ie itii eka arhep n c l d t l l k s f ll d si e ke in ya am hak  n sa e e ve il e i de il, on a a da a da n s kn d c r m s l r h akkka an  l a  veifa ez r  nta n a  neme l z dr m sn d g l n n m sn l vur ua akge e i or.Sos aizm,buko ua a,mev uttmka ia g l m r ky y l n l r c pt lizm di e ta ir edi en de ok a i er en da a faz a yer ver e iy i. y b l m r sl d h l m l d Ben e,iebnbunargeii ie e i iinbure lsos aistde c t t l l trl m d i e y l ne imernemioran a l . y l l d z d Evet, ok teekkr ederiz!

Krtler kadar Trklerin de cesaretli yaklamlarna ihtiya var


Ramazan ztrk: Ben de bir soru sormak istiyorum. imdi u anda Trkiye ile, yani devletle aranzda bir arabuluculuk grevini Talabaninin stlendii gzkyor. Sanrm basn toplantsna HEPliler de yetiecek. Yetimeseler bile, balatlan bu bar srecinde eer devlet samimi ise, HEP milletvekillerinin arabuluculuk yapmasn siz uygun bulur musunuz? Yani bir Talabani yapmaktansa, mevcut meclisteki Krt milletvekilerinin yapmas daha uygundur diyor musunuz? Ba ag e,gnise enyap n.Benya nba ntem il ie i e n r l t y s r s s cl rn desye e e im;buate esin,ara uu uukinne isy or l y c k i b l c l i y l y sa zben en lurvar,yeerkiierilereil in.Kimerie iilere n d o t l l t s l l r l tir e,buko u atuary aonarara uu uol un.leKr nara u s n d t l s l b l c s l d b 135

lu u ol a   art de il,  rk de ara u u u ola i ir. Bir a m  rk c m s T b l c bl t k T ev eerdede ok atsos aist,hatame ee incid i ei eina an r l m r y l t s l n dy tn n oke itiev eerde-ba yaka ma geii e iirer.Bu,yal l r l z l l r l tr bl l nz be im ah i me e em de il, yal z ba  Krt e in de me e e i n s s l n z l r s l s de il,halka nme ee i ir.EnazKrterka ar rkhal n anin l r s l sd l d T k d san ar da il i duy a  r. Be im tu a  a gi en bir hu us u ur: l g m ld n h fm d s d Es i en bu me e e i yal z Trk er d  r, hal e er de i ir i, kd s l y n l n l d nl d im ideyal zKrterd  phalet eide ii or.ki ideye d n l n l m l nly s ter iz yak a m ar r. En az Krt er ka ar Trk e in de ce a et i s l l d l d l r s r l yaka ma  a ihi a var r. Bu ko u a he i iz, sa e e bir ba n l l rn ty d n d pn d c s ize i i iola akvedoa  yadarmese iyaka miin ekaa ak l ycs r l ys l l k l d l r so u ubyeize ede il,do ubul u u uzg e ivetuuma r n l l m r d n r l r t l r da aa akbireyerya a iir i iz.Ba ag e,tuarga ee iikde y t r l p bl sn n r t l z t cl bu ur, de ok at ol a n tuar l  de bu ur. Bu, hi de si in d m r m n t l t d z PKKga ee i iol a zana  agel i or.im ibyede im z t cs m n l mn my d l y lergeii ii or,bil emApoga ee ii ide ii or;byebire l trly m z t cl nly l yin ol a    sy e e im. Ba a g e bi az abart a  r bun ar. m dn l y y n r r m ld l Ora a ba  do uar var a ve bu u kim syer e ona biz te ek r t d z r l s n l s k ede iz. r Kuzey Iraka yerleme niyetiniz var m? Sa  mba ntopan n aonudaso a ak  z.Ke inbirka nr s l ts d r c sn s rar ol a a da, ko ula n uy un hae gei il e i du u un a d  m s l r g l tr m s r m d ne iir. Ben, hi p e iz her za an l e i d   m. Ora o l bl h s m k y n r t d udakal ambie,bi azl e eya nkar eti iiin ir.Ya iyer m l r k y k l z t d n lerokur;fa atter ihola aksa e eG eyKr isande il,Ku t k c r d c n d t zeyKr isandazora a d   m.Asn aBoanda ifa i d t l m y n r l d t k al yete i izyo una r a,ya nbirs e eni eora aol a a mde l rm l s k r d y d m y y rim.Yi eok asyen i igi ipoiikoramel e iihaegeir e, n l d b lt t v r l l l s k a bir s e iin e biz at poiik m a ee ora ya l e in her s r d z lt c d l t m l k n ta a  a da git e i zora a a m. Zaen bi im eyemer ark l e r fn m y l y c t z l l t k ii egir e ida a or. n m y y ty Yani nihai hedef Trkiye zemininde legal faaliyet yrtmek. Le al ol az a, zor a a yo uy a ola ak r. Ben faz a d ar a g m s l m l l c t l d kal a ata afarde iim.Buko u ab ksa rgser im.On rt m y r t l n d y b t d d y dol u u o um,on e in iyl al es ra  zora a a m. lm d r y r b c d k n l rn l y c
136

Hemsiaha,hemba  lzora a a m, ney'izora a a m,Ku l l r l y c G l y c zeyizora a a m.Ta iibu unbi ime i ibenken imka ara l y c b n l rn d r l tr m.San  o umdanbirgbe ibuko u azora a il inve r my r t n n d l y b s ira emd birda at a abuun un. d y m d l s Ben baka bir ey daha soracam stanbulda Krt evrelerin daha nce yapt baz toplantlar vard. Orada baz grler ne kyordu. te hibir Krt rgtn, kuruluunu PKK kendi emsiyesi dnda istemiyor. Sizin biraz nceki konumalarnz aslnda bu kukulara da bir cevap oldu. Aslnda byle bir eyin olmad, herkese ak olduu grld. Siz, kim istiyorsa ne ksn, kim istiyorsa grsn, nerilerini devlet de ortaya koysun diyorsunuz. Bylelikle yani oradaki iddialar da aydnla kavumu oluyor. O ev eer ol uk a subekif d   orar. Gei ee i bi im r l d j t n y l l m l r z eyeme insaa   aina  o um.Yi esi a etyap akisi orar l l r l dn ny r n y s m ty l sa,  nun you un al a  a bi im kat   n k m e e e e e o l n m sn z kmz s n m y c i i d   o um. Ken ie i i o artan kar an kurar aar. n n y r dl rn l m l l d t m ll u udavur ua a m:ePKKtas i e lurve aokzoran  n g l y y t fy o y l m trvebirdeietoy ur,poii ayap a  bil ez,bye esiah t d ltk m sn m l c l l m a eedege ek i or,im ipoii a a aorama or,eniyi c d l r my d ltk cl r t ly poii a dabizya a z,buinkur u uz,d emtambi imd e ltk y p r i d y n z n mi iz irbi i in e ibiral at a aiin eol a aa  sakve m d m d k d m c d m m l rn l ri o um.Buie ibu a aka argei ener,iyipoii adaya arar. y r l r r y d tr l ltk p l Tr i edebirza anariebyesia ata anar,here iid ete ky m l t l l h p l y d l halet ekise enerpoii a anana azarama,bi iminbuge l m t y l ltk d l m l z i eride il ir.Bi iminsiah,enyo una poii a r.Doa  l d z i l l m ltk d l ysyadaeniyipoii a ya a ie ekkv akka z.Benona d l ltk y p bl c r l t y l r taa akise i o um.Ger ekenken ie i eg ene ivar avepo l m t my r t dl rn v l r s li ik bir i ev gr ek is i or ar a so u a ka ar yar m  olu uz. t l m ty l s n n d d c r Amaim i eka arbeke ike igi i,ieezil ier,tas i eol uar, dy d l d l r b t dl fy d l s a bi e gei or, gn bi e do u, so ua  ark biz de eren i i r z ly z d n l r t l drrizbi i in evebi azdabyeopor ist eyaka martehi ei m d r l t n l l lk ldir. Ben ba  uya  ar da yap  m ve bu u di er alan ar  in de z rl m t n l i sk aya  or um.G eyigerindeyapm.VeG eyig py d n l l i t n l lerbu ubi azana ka inbi imes ili iihi a  du u or n r l d l r i z l k k ty cn y y 137

lar.Yi eHEPgi igrupardabi azana ka inda a  aihi n b l r l d l r i y n m tya du u orar. c y y l Tek ar sye e im, im i ben, fian ki i i ve a gru u deseke r l y y d l y y b t l me indi eKr isanhal  abira yap am,oki ive agrupar y y d t kn r s y l admbieata azar.Ya ibuhal nbiri iye cuzku ul a r. l m l n k l l u r m m t l ek de asn a bi ie i bi i tem il  der ve bu biri i sr  e iir. s l d rl r z s e l d r bl Bua an,ger ek ipoii ayap akise enher es,b ka aar d ltk m t y k y b l so u usaa anbubiri edik at derveonala kol a aa r; n c l n l k e y m y l birpar a n antut a ave abirkat sun a aa r.Biz,her e e s d m y y k m y l k s yervar rdi o uz.Yi etec  ee i esay  z.Amab k mek d y r n r b l rn gly y e sa ipe i i bir ta a a iteke e ek ve hal n mutak ba kan a h l rn r f l y r k l l l m s ge e entaepe i ig ar ede ek,Tr i edeok asye en cuz r k l l rn z d r ky l n u ka a apoii a   aso u a akpoii aya l az.Byepoii a s b ltk cln y n r ltk p m l ltk yap a nd e iTr i edege iir.u utek arsye e imki, m n n m ky m t n r l y y mev ut h  et po i i a    ve hat a mev ut par i po i i a   c k m ltk cl t c t ltk cl arkbun anson afazaso uala az. t d r l n m Si e bir ey da a sy e e im: im i  zaln ge i ir i i ba z h l y y d l t d z yak a m ar var ve ben e da a ile i. s er ya n a ola m ve is er l l c h r t n d l t kar  n aolam,odayo unbirm a eeiin eol u uinben s d l c d l d d i ceger eke ibi azda aya n anfar e i orveiees itippari l r r h k d k dy t k tci ik e i ya l az di or. Eko o i en tut bil em si a al re i e l l p m y n md m y s jm ka are itiko ua aili inye ig erar or,ha iieba an d l n l r k n r l y n t k lksise ida auy un urveyi eye iparierute elamaar t m h g d n n tl m l daan akgei e iirerdi or.Bunarbo u asye enszerde il c l bl l y l n l n l dir.Tr i edemev utsta o, nuniki a vemu ae eiger ek ky c t k o td r h l f t ten t an  r. By e e i  rtler'de de,  rkler'de de var. Bun ar k m t l l r K T l ark tuu uuk et e i du u u a gel ier ir. Bi az de i e i biz t t c l k n r m n m l d r m y zoru o uz.Bi azdagai aan a azoru or.Bizbu usye in e, l y r r lb k y l y n l y c he en i e bu u u ar de i i or. Me e e bu u ak fi an de il ir m t l t l nly s l l m l d veben ebuyaka mardabi azet i-tep ibi i in e ir.Bute el c l l r k k m d d m debirkin icum u i ettar a ya  or.Benbutar a n c h ry t m s ply t m n dabi azanamol u u aina  o um.e i ibel ifarkd   r l l d n ny r r k l n lr,fa atye i enbirya an a ake inihi avar r.Baanbe i k nd pl m y s ty d t r sye i imbu rtkimi in ende ok a ikimi i eka arhere l d K l d m r s ln d yinyeriye i eoturul a an akbirye i ene ilen eilesaa l rn t m s c nd k l m l 138

na iir.Me eaFran ada5.cum u i etszko u u,yi etal ada bl s l s h ry n s n y 2.cum u i etenszedii or,ohal eTr i edede2.cum u i ei h ry t ly d ky h ry t d n ekasn ahanbirg de il ir;okfanasikbireneld m l d i r d t t t n edede il ir.Ter i eger ekerbu uzoru or.Mev utsta o c d sn l n l y c t k ger ekenarkdev i ita ama r,al a ge eki i or. t t rn m l m t m y r try Bnbusye ike i iz,asn aye ipoii aarna loluu u t l d l rm l d n ltk l s t r lur,bute el eye iparierna lku uur,yi eye iiti akarna l m d n tl s r l n n tf l s oluu uurvena lievg rso ua  adage elce a ie i or. t r l s l r r l rn n v b ry Ben her e e, bi az da bu ge i e e i dik a e ala ak po i ik tu um k s r l m l r k t r lt t be ir e e e i i sa k ve i o um. s er  rt, is er  rk ol un, var l l m l rn l ry r t K t T s olannemiger eke ivede i ikike idik aeala akye iolu um l l r l l r k t r n la a y el ee i i ve bu olu umar iin e de ken ie i e ger ek i r n m l rn l d dl rn yerver ee i idii o um. m l rn ly r Bu sizin balattnz tek tarafl atekes sresi aayukar bir ay oldu. Bu bir ay ierisinde devletten dolayl veya dolaysz bir temas kuruldu mu? Kurulmak istendi mi? ebuara uu uarfianvar.Me eaTaa a ivar,iebuga ee t b l c l l s l l b n t z t cierme ee ivar.Bie i o umya i,yeba de eren ir eergei l s l s l my r n l z l d m l lyor,ieBe imkal  mba anarg  e in esye enszer ir, t n t d k l r m s d l n l d sy o umde ii or. erbnbuna aara uu uukdi e ek ek, l y r nly E t l r b l c l y c s kiSa nTaa a ininko u udabu aben er ir,ieba gei e y l b n n m n z d t z l m lerszko u u urvesa  o umbu ner ebubi azda ahzka a a n s d ny r g l d r h z n biir.H  eteya nili iiin eolanar an,yi ean a aileya n l k m l k k d l d n k y k ili iiin eve ag te i in ebuu anar anal  msonbil ive k d y r at s d l n l d d g g erbye ir.ZaenSa nTaa a inindebuko u ayap g r l l d t y l b n n d t r ee in kap am bir de eren ir e i i bi e sun u u u beirtim. m l r s l l d m sn z d n l t Ya itamara uu uukol a ada,onado ubirgi iolu or. n b l c l m s r d y Bir de zal dnda bar zme en yakn lider veya parti kim veya kimi grebiliyorsunuz? Be im es i en bir g  m var ; bu ge i e er bi az or u n kd r d l m l r d iin ezel ik eszko u uola i irdi or um.Ya imev utor u d l l n s bl y d n c d ya  ba ge i e e eye il kyak a . zalnid i   durki, ps z l m l r m l d as o or u da ken i i i cid i e al or. Bi e em ta ii.  er y ey e, o d dsn dy y l m b E l s za anda ace ursz e iveba ne i e i zalge i i e i ir.De m h s l r z rl r l tr bl mi elinokr ekol u usy e i or.Sta  o anbirtr kur u r k d l ny t k d l t 139

la a   ve bu ko u a, sa e e tem in i ik bi i in e de il, ok m d n d d c k ll m d k r kal   g   or. A  sta  o u ve bu an am a dev et i s d r l y r t k c l d l biryak a miin e ir.n deza en nunay l azbirpar a  l d d n t o r m sdr. Me ut Yl azn bu ko u a da a da dev et i ol u u u ve s m n d h l d n son gn e e ka ar bu ni e i i i sr r    g  o uz. Re ah l r d t ln d d n r y r f Par i ide i ikbiryak a miin e ir;y eye ine i erge i ir ts l d d l n rl l t mek en zi a e, bi i en ken i yak a    ge i ir e e a   or. t y d ln d l mn l t m y ly Solg e inbir e ikbirne ige i ir edu u uyok;herey en l r l r l t m r m d n eken i e i igol ak an ar  ar r. c dl rn m t k m l d Du um i e by e. Ve ben u u da sy e im: As n a bi im r t l n l d l d z mu a ap olup ola a a a  z de il, Tr i ede mu a ap bu a h t  m y c m ky h t l ma a gi i bir so un var r. Tr i ede li er ik  riz ha in e ir. m b r d ky d l k l d d Za engn ktar  a ar andaokiyibi i or u uzki,Mil iG t l t m l d ly s n l ven ikKu u umuyet i i ir,an a amyet i i ir,Ba an arKu l r l kld k y kld k l ru umu,par a en omu;bel ide il ir.Buan am aas n aotur l l m t l d l d l d ma  bir li er ik sz ko u u ur. Tr i ede cid i bir li er ik m d l n s d ky d d l kri i var. Bu biz e az ok hal e il i ir di e i i im. Ben ol u z d l d m t y blr d um inbu usy e i o um,fa atar k ola akulu alpo i i i n l my r k l l r s ltka a yn ver i i iz az ok ka t an  r. Ama Tr i enin te y dm n l m t ky mel so un ar a bir ne i ge i ir e mer e i tam te ek l et i r l d r l t m k z k m de il. im i mer ez Mil i G en ik Ku u udur der ek, Tr i d k l v l r l s kyede o u ha r, y e de il ir di e ek er. Mer ez h  et ir y l d y c l k k m t der ek,o uHa r,bu a dade il irdi e ek er.Pe ian a s y r s d y c l k k yadr der ek, ha r, o ken i ken i e ko u u or di e ek er. s y d dn n y y c l Par a en ohere eha im irder ek, nuny eol a   her l m t y k d s o l m dn kes bi i or di e ek er. Pe i bu ne an a a ge i or? Bir li er ik ly y c l k l m ly d l ku u u unvedo a  y ag endu u a akbirne i ersis e i e r m n l ys l v y l c rl t mn sa ip bir mer e in olu a a    gs e i or. Za en s n  a n h k z m dn t ry t k tl r birkay a dabu ur.Ya iy ebirmer ezd  e imki,ken i e n d n l k n l dn g e e ek te el so un ar a  m ne i e i ge i i e i or.  e v n r m r l d z rl r l tr my t Tr i ebu unkri i iya  or.Do a  y ai ePKKyimi,bil ky n zn y l ys l t mem Apoyu mu mu a ap ala a z de ek ye i e, Tr i ede h t c m rn ky bizki imu a apal a  zso u u a mge ir ekda aan m h t m ly r n n z t m h lam   lur.  e ba an k sis e i, ye i en bir ana a al er e e, l o t k l t m nd y s v yi epar i erya a tar  a a bukri igi er e ign em e ir n tl s s t m l r z d m y d l t 140

me i ir. So un a n   n e, by e bir li er ik so u u un  ld r l r z m d l d l r n n z deol uk aet i iola i ir. m d kl bl ok saolun, ok teekkr ediyoruz Ol uk ayo unge enbug  edoa  yabendete ek r d r m l ys l k edi o um! y r 15 Nisan 1993

141

Gazeteci Rafet Ballnn 15 Nisan 1993 tarihinde yapt rportaj:

EN AZ KENDMZ KADAR TRKYEY DE DNTRME DDAMIZ VAR


Yalnzbizimtarafndeil,bakaglerin grlerinededeerbiiyorum.BunlarKrt gleriolabilir;Trkiyelidemokratikgler olabilir,hattaresmievrelerolabilir.Onlarnda niyetlerinivetaleplerinigznnegetirerek,bu srecibirlikteilerletmekistiyoruz.

Ortada aclar, kanlar, byk skntlar sz konusu. Tarihi sorunlar fazla ertelenmeye tahamml gstermez.
142

Abdullah calan: An em, bu son atan ad  da de ineir n l m r l t sinde i.yisye i.Ben,an e iniyiouol akinasn a m l m n m l m i l d enz na aa har a anar anbi i i im.Buko u ufazaso u g b l r c y l d rsy n y l r yor u uz.Say  anile igei orbu.An eger e i ebe imba s n gd r ly n n n llm, z r k m a e e in e i ye im ir. An e in b n ya a , g l c d l s d k r d n m t m be i z r  e do u ko a a mt i zor a  r. Yi e bir ka n n g l r m y h l m t n d ol a iti a iye,ka na nz r  e nemver e ezora  m s b r l d l r g l n m m l m tr.Vebudaan eger e i eeniyibakr. n n ll t Rafet Ball: Peki konumuz lm. ok sevdiiniz, ok deer verdiiniz arkadalarnzn ldn duyunca ne hissediyorsunuz? Buko uar a,okde erza an ze itd in,arkbel n l d m s h t i t li bir me a et g  ge i i ir. Fa at ben bun a n hep i i, ken i t n c l m t k l r sn d a atar  a,a atem o ad r  m.yebirtem o l m zm l m p m n t m l p ya atmki,arkneka are itdeol ahep i inana bu uniin r t t d h s sn l r n de ir ve ya a   or. Bu b k ac a , bu m a e e in ba a   a d tly y l r c d l n rsn d  r m. Ba a tr  e it er kal   a az. Di e i ir i iz ki, n t d k l h l drl m y bl sn sen ken i i bu du u a sok aka asn a e ite in b k ac n dn r m m l l d h l r y s danken i ibi azuzakar n.Tr i enin1971di e i ie ite dn r l t d ky r n h l 143

ri inaca  ,ta ibi imensone ite i i invean e inbieac n l rn b z h l rmz n m l s a ka ar hep i i ben, hak , ye in e ve ba a   bir m a e e i n d sn l r d rl c d l y sa a ak a gi e i o um. Ba a tr  bu ka ar ac  kal r ak l m l d ry r k l d y d m mm nde il. k

yi bir Krt politik eliti ortaya karacaz


Peki tamam. imdi yeni bir dneme giriyorsunuz, girdiniz. Bence dnemetesiniz. Ama sizden, Sava politikann younlam ifadesidir gibi genel bir yaklam istemiyorum ltfen. Siyasetin, yani kelimenin gerek anlamyla siyasi aralarn n planda olduu bir sreci nnze koydunuz. Siz silahl bir rgtsnz, siyaseti becerebilecek misiniz? Mesele Abdullah calann buna yatkn olup olmamas meselesi deildir. Btn asndan baktmzda rgtn yeni dnemde intibak yetenei var m? Siyasileebilecek mi, politikleebilecek mi? Bizbaanaya aka arasn asi a albirha e eiz.As e iy t d l d y s r k t k r n z sa l   gi i faz a ge i e i ir. As e i zel ik er g  m n d b l l m m t k r l l l dr; fa at as e ie e ise i i iz gi i gei e iir, olumu zel k k rl m t dm b l m m t l lik er ta  a  a ha a a ge e i ir. Si a et yap a z, as er ik l mt mn y t m m t y s m m k l yap a z an da a zor de il ir. r t ya   si a ala a a da a m m d h d g ps y s l m y h yat n r.u usye e ii im:PKKdebiz,ide oikfa i etyap k d n l y blr ol j al y ma ,si a ifa i etyap a okgeiir i iz.Vehatasos alya y y s al y m y l t m t y a geiir e ieniyite elen ir i iz.As erikbi azzorbiri. m l t m y m l d m k l r Amaonudaba a a a z.Bua anye id em esi a eigeii r c d n n d y s t l tre e egi ibirdu umyok. m m b r Kadronuz var m? Yeterli mi? Sa  o umbudo ulu apoan i ele iol uk agol u u ny r r t d t sy l r d l d iin de e im ka a a ak ar. yi po i i a  ola i e ek bu sa e e n y z n c l ltk c bl c d c PKKiin ede ilokkap ambir rteliivar.Buna nhep i e d s l K t l r sn bi az poii a yapr a an  var. i iz e ol un, d  z a ol un, r ltk t m s m d s m d s iyibir rtpoiikeliiora a a a a z.Budag elbira a K lt t t y k r c z l m dr.VebuTr i eyideet ier.Ya iTr i enindepoiikare a ky kl n ky lt n s t an  r, as n a ya an po i i a  a  yok ur. Po i i a ka   k m t l d m ltk cl r t ltk psn Tr i eindearaa a a z.VeTr i edededev im ivede ok ky i l y c ky r c m 144

raikpoii a t gei e iir.Byebirye ie eko u un adar t ltk c r l bl l nl m n s d yaka  o uz.Tr i edekar   aiyipoii a ark a  is l my r ky mz ltk cl m sn te iz.K a a,buko ua aha rk z. r s c n l r z l ly imdi, atekesten hemen sonra Kemal Burkayla ortak deklarasyonunuz geldi. Ardndan, benim eitli Krt gruplarnn temsilcilerinden ve sizin komutanlarnzdan Cemil Baykla yaptm konumalarda rendiim kadaryla, Trkiye kkenli Krt rgtlerinin bir ortak cephesi gndemdeymi. Bu alma ne aamada? u ana kadar hangi Krt gruplar ve ahsiyetleri bu olaya evet dedi? He enhep igee ekvebircep e elbiri edo uadmarat m s l c h s l r l la ak.Sa  mmev utge iora n abuger eke ir. c nr c l r n d l Bu konuda n grmeler yapld m? Ya l ,ya  or. p d ply Siz, Kemal Burkayn dnda kimlerle grtnz? He enhe enhep ig  ehain e. m m s r m l d - Siz kimlerle grtnz? O Hev rn ad aln a bire en grupar var, ona n hep iye g t t d l l l r s l g m. r t brahim Glyle, Hatice Yaarla? b a imG,Hem eRe oveRu enAsanla.Bugner e r h l r l l d ye ie idegei or.G  eergei i or,en elyok,bu unyouar nl r ly r m l ly g n l d aka aral . n d d u anda prensiplerde anlam olduunuzu varsayabilir miyiz? Ta iita ii.Pren iptar aa yok.Benhep i iser estb ak b b s t m l r sn b r m m;neya arar a,al i i o umveim a o um.Buko u a z l s tn zy r z ly r n d his nmyok. k t Bu ak ek nereden geliyor? Fii du um  k ek ana  a gei or ve hep i e ay  eye i il r a l mn ly sn n l r syet edu u u udo u u or.Ba adad enim a rya i. l m r m n r y n z d n Yani bu konuda fazla ayrntc olmuyoruz diyorsunuz. Hige ekyok. r Bu cephe ne zaman kurulur? Onudaona ab ak  z. l r r m Sizin tahmininiz? n z e ibir aayiin elanediir. m d k k d i l
145

- Birka ay iinde... Er enmi,gemi? k Daha erken kurulaca eklinde bir eyler sylenmiti. n z e iaydi eim.Bun anda aer ended  rm? m d k y l d h k n l smi ne olacak? Bum imde il,her an ibirsimve ie iir. rtUlu alCep h h g i rl bl K s he iola iir. s bl Krt Ulusal Cephesi mi, Krdistan Ulusal Cephesi mi? Kr isanUlu alCep e i.Bizbu a RNKde iik.Arkbe d t s h s n E m t t en ezer e,ba aadko arar. m l s k y l Ona da aksnz. A m.Ya ibuko u a... n n d - Rezerveniz var m; unlar gelir, unlar gelemez diye? Yok.Hep igee iir. s l bl Vejin de gelebilir mi? Gee iir,Veindegel in.Buko u ahis nmyok. l bl j s n d k t Yani hibir kaydnz , artnz yok? Birtekarmvar;boz un uukyap a a ak,ipid a  ane t g c l m y c rd ki ip gev e il e e ek. Ya i bi i e i dr er, boz der; bu ol a n l t m y c n rl r t m s yeer.Ken ie id n nveka arver iner.Be imarmbu ur. t dl r s r s l n t d Nerede toplanacanz belli mi? Her yer e top a  a i ir. Av u ada, Or a o uda, Kr is d l nl bl r p t d d tanda,Tr i edetopanargei ir.Her al eG eydelanet e ky l tl l h d n i m ola ger eke e iir. y l bl Erbilde mi? Mm n r.Er ilve abirda a. k d b y d Artk siz bir politikac oldunuz, bir salonda yapmanz lazm. Ya ya  akampar ada lur,ora akamparg r. r ry l d o d l l d Bu kadar yl sonra ilk defa dier Krt rgtlerinin lider konumundaki insanlaryla yz yze ya da telefonla konutunuz. Peki ne hissetiniz? oknor al.Ya iaman zeleir ike i iz,hata... m n s t d l rm t Ajanlkla suladklarnz. Bir d emer fr at bul a bir ire i i vu a ie eker, ta i in bu n l s s b l rn r bl c l rh d e in ebir ire i isonde e eol unbirbi im ekar a ar.Ar n m d b l rn r c g d l dl 146

tkbudabir rtili iveei id e i ir.Ben,buaa a aona a K k l k z yd m d l r yar m  ol a  d   o um. l i du u or ve iti ar edi or ar a, d c m y n y r g y y b y l s ba a d en, onaa  l ee i e bi az da a yakar akr. Git iner n l r k l rn r h l t m t s l ken iger eke i ita  narvebi azhiz etet iner.Yeerkiben en d l rn ns l r m s l t d dehiz etise iner!Benba aher an ibireyise i o um. m t s l k h g t my r Lider ben olacam diye bir artnz var m? Bu ahiihi aduy u o um. n ty m y r Peki cephenin bir szcs, genel sekreteri, bakan seilecek; bu konuda bir tartma oldu mu? Buko u adasonde e ea m. n d r c Gndeme geldi mi bu? Gel e i. Bu ko uar a faza so un ora a k a a ak. De i m d n l d l r t y m y c dimgi i,biz en erikso u unemioran ahale il iir. b d d l r n l d l d m t Rahatm diyorsunuz. Tek ar sy e e im, ken i i d n  o um. Ben, dev et de r l y y dm m y r l ku ul a,yebil i i izgi iken i icum ur a a lanet e ide r s l dn b dm h b k n i m y faz a hay an k uyan  a ak bir ey ola ak gr  o um. a  a l r l dr c r m y r l m tar mba n aniti a enn erik el ir.l o ul anbe ibubye ir. z d b r d l s d k k d r l d Humeyni de ran devletinde cumhurbakan ya da babakan deildi, ama btn her ey onun elindeydi. yedede il.Benbird ene i i im,Hu ey igi ide iim. l z l ycy m n b l sadabirdevetba a de il i.Ya iba ben et eervar.Me l k n d n z z m l t va ibirhiz etsr  e e im.Benhiz ete innieike i ibii im, z m d r c m l r t l l rn lr g  ndefar n a m,fa ata amger ekenbiremek igi c m k d y k l m t bi ir.Sa  asou aba r abu unbyeol u ug r. d m l m kl s n l d r l Bu kuracanz Trkiye kkenli Krt rgtlerinin cephesi iin bir model zerinde tarttnz m? Yok. Ne olacak? Yani herkes kendi rgtsel bamszln koruyabilecek mi? Ko u a iir. r y bl 0 Koruyabilecek! Ama bu cephenin bir program olacak. Bu program dahilinde mi, zemininde mi alacaksnz? Ga etta ii. y b Kaba da olsa bu cephenin programna ilikin baz gndem
147

maddeleri mutlaka grmelerde tespit edilmitir. He en her e in prog a n a i hu usa n yz e sek e i bir m k s r m d k s l r d s n bire i inay  r. l rn nd Kemal Burkayla yaptnz deklarasyon dahil edilir, deil mi? Ta ii da il edi ir. O ko u ar a s n  a ol a z. He en he b h l n l d k td m y m menas a ime e eerbir ir. g r t r k l d Yani u anda hibir sorun kmad? k a . m d Peki FK modeli mi, yoksa Irak Krdistani Cephe modeli mi? Bi aziki in endefarkola iir. r s d l bl Nasl mesela? n r te inniei ifark.Mev utr ter,FKde ier k g l r t l l c g l kl d e in eol a ka gi i,G eyKr isanda ir tergi ide z y d m d l r b n d t k g l b de iler.Bi i in enge i,bi i in enile ier. l rs d r rs d rl Hangisinden ileriler? Kr isa i Cep e r te in en ile ier, ama FKnn ge d t n h g l r d rl l rin enpoiikola akge ier.Buer e e ez nbirikgei e iir. d lt r rl v d g l l bl Peki tek parti gndeme gelebilir mi? Bunu ister misiniz? Ta ii, le al bir cep e pari i gi i ha e et ederer gi i e gei b g h ts b r k l bm lyor. Cephe partisi! BuTr i edele alola akgei e iir.Ya i rtsi a aluya  ky g r l bl n K y s nmev utya als rar aken i i iifa eet e ea a iir. c s n l d dsn d m y l bl Legal parti kurma gndeme geldi mi? Gn e e de geir.  nun ko ula  hza ol una  or. Sa  o d m l O l r l g l y ny rumn z e iayar ale albirpari,da aoksesi,ge ika m d k l d g t h l n tlmvederi-topubirbi im egn eme e ekir. l l l d d l c t O zaman bu HEP ne olacak? HEPdebu uniin ed   or.Zaenka al aihi aivar. n d n l y t p t m tm l Bu tr gelimelerden sonra pek beklenmiyor galiba. Beken e e de ken i i i ka ar. Ve ge ie e ek ye i en bir l m s dsn p t n l y r nd parie e ed  r. tl m y n imdi benim dier Krt rgtlerinin szcleriyle yaptm tabii telefonla grmelerde, Trkiye Krt cephesinin faaliyet programnda ncelii sanki Batdaki diplomatik temaslar alacak
148

gibi bir sonu kt. Na l? s Yani ite biz bir ortak cephe kuracaz ve arlkl olarak hzla Bat karargahlarnda, Bat hkmetleri nezdinde davamz anlatmak iin almaya gireceiz gibi eyler sylediler. Siz buna nasl yaklayorsunuz? Bizbi azibo uu,onardadbo uugeii ir. r y t l y t l tr yle bir grev tahsisi mi yaptnz? As n a bu da pek an am  de il ir. n , bi im se i i i l d l l d k z smz ddaid et edu ar.Fa atbun ar peypar a an veet i iz d l y k l e l m ks le i er, do a  y a bun a  top a ak iyi bir ey ir.  rt g m l l ys l l r l m d K cn e ia da  k kza arve i or.im ibuor a i eola ak. d k r n l r ry d g nz c Evet,on arokd a  akal  arveta iikid a  abi azda a l rd m l b rd r h faz aiya a i ir er.Amad a  adabizon ar anda afaz a z, l p bl l rd l d h l y da a g  z. Ya i bi im so u u uz bu de il ir. Bi im so u h l y n z r n m d z r nu uz, in an a  an am z a  a ar a yp at a ak r. Za en m s l r l s t m l l r m m t t Krt e in s r  bir g  var; bun a  as a i m e ek er e bir l r n l c l r g r t r l d le ir ek ir.Oa an,ka i erso un a ar kne i iyi ir ive t m t d ry r l r t mn t m il eso un a daas n a m en i ir.BirdeTr i eninor k r l r l d z l m t ky ta  es i id et e de il ir. Bu ne en er e mev ut ge i e er bi m k d t d d l l c l m l raziler e e i ir. l y bl D lkelerde bro aacak msnz? B oarzaenvar. r l t Hayr, d lkelerde Trkiye Krdistani Cephesi adna, o kim lik le, o ta be lay la b ro a la cak m? Var m by le bir ey gndemde? Ta iaa iir.Orakb oarra atkagei e iir. b l bl t r l h l l l bl Var diyorsunuz byle bir ey. Do al rya i.Hemie,hemdaoraktem ilgrupa  ar. d n t t t s l r k Peki, daha nce Trkiye kkenli dier btn Krt gruplaryla grmtm, onlarn dedii yle bir ey vard ve giderek dozajn yumuatyorlard: Biz PKKyle ortak hareket edebiliriz. Bu gayet normaldir. Bize gre baz hatalar olmasna ramen, o da bir Krt gcdr. nemli bir Krt gcdr. Ama gemite dier yurtsever Krt gruplarna kar onlarn terminolojisiyle sylyo149

rum iddet uygulad. Bunlar ok sekter, dogmatik tutumlar ald. Bir zeletiri yapmas lazm. Bu gndeme geldi mi? San  o um, bu u ar k ile i s e ez er. ze e i i ba a  an my r n t r r m l l tr rl praikir.Bizzeei i i iyap a ay k,bu ne egee ez ik.O t t l trmz m s d g l r l m d zeei iya l r.Bu undate i a si eve e imben.Hata l tr p m t n mn tn z r y t Trksoudabu uoksyer.Amamt izeei iya anilkha e l n l h l tr p r ketbi iz.zeei i,ken i it a kkar an,dar o azar ankura z l tr dn k n l l d b l d t rpsi a alar akr.Bu uilkde abizyapk. y s l t m t n f t Peki sizin bir Ulusal Meclis almanz vard. Avrupada seimler yapld. Sizin arkadalarnzdan rendiim kadaryla, Trkiyede de buna benzer eyler olmu, Ulusal Meclis iin baz temsilciler seilmi. Bunlar ne olacak? Bu alma sizin giriiminizdi. Onlar u anda bu olaya nasl bakyor? Budageii iirvegi e ekonardakar.Birikvecep ege l trl d r l tl l h lii in e, di ere i in ka ya sa  m bir cep e meci i ola ak t d l rn tlm l nr h ls r budagei ir.Vehatadi erpar aa ntem il ie i indeka ya l t l r s cl rn tlm l birUlu alKong eer e e i eta  a iir. s r v sn rl bl Ama ben Kemal Burkayla konutuumda unu syledi: Biz ncelikle Trkiye Krdistan iin alyoruz. Elbette yle bir ey olursa dier paralardan temsilci gelsin, ama u anda dnmyoruz. O, herkes kendi mcadelesini kendisi yrtsn dedi. yeorakbiror a i as onken i ihis eti e ekir.Buso u u l t g nz y dn s tr c t r n uzuns eg ar et ekmm nde il ir.Krte inorakbiror a r z d m k d l r t g ni as o u a ihi a var r. Ark bu un bi i i ve za a  ay  bir z y n n ty d t n m m n r hu usur.Buko u abizgei ee izora a a z. s t n d l m l r l y c Siz bu Ulusal Meclis'e milletvekili olarak katlacak msnz? Siz, ahs olarak? Hiz etir,ya ifr amolur ako u u um.Bu uheryer eya m t n s t s n r n d p o umzaen. y r t Merkez neresi olacak, Ulusal Meclis'in toplanma yeri? Kr isannenz re ibirala ola iir. d t g l m n bl Mesela? Ben e ark Kr isan z re i or; G ey de ola iir, Ku ey c t d t g l y n bl z deola iir. bl Ama arlk galiba Gneyde.
150

S rbirza anke iiiin eora aola iir.Fa athzaKu eye n l m st d d bl k l z deka a iir.Buko u aarkdaarbelibirz r eim anve i or. y bl n d t l l g l k ry Peki bu cephede ve Ulusal Mecliste Krt gruplarnn hangi oranlarda temsil edilecei konusu gndeme geldi mi? Gn e egel e i.Pekoka ardanemide il. d m m d d l Problem kar m sizce? Ha r.  rt so u un a, Tr i ede ol u u gi i oy he ap a y K r n d ky d b s l r fazaet iiol a a akr.e incid i eiveko ula butiphe ap l kl m y c t l r dy t l r s la afazage eriikan ver ir i or. r l ll s d my Ke mal Bur kayla dek la ras yo nu nuz ar dn dan di er Krt gruplaryla kurmay dndnz Krdistani Cephe olayn ilk duyduumda ben unu dndm: Entelijansiyas ile Krt silahl hareketi birleiyor. Tarihsel bir dnemetir. nmzdeki dnemde zellikle Krt aydnlar meselesine geldiimizde ben, bu konuda sizin byk eksikliinizin olduunu gryorum. imdi nasl bir alm bekliyorsunuz? Yani bu bileim, iki farkl yetenein ve iki farkl birikimin bir araya gelmesi, ncelikle sizin hangi zaaflarnz giderecek ve hangi avantajlarnz gelitirecek? Krtkin,de ok atkina aser ie en,fa atbu upoi l i m r l i b gl y k n ltik ola ak geii e e en bu in ana n, mre i in son d eme r l tr m y s l r l rn n l rin e bu bi i im e i bo a git e in di e uy un ka al ar al  r. d rk l r m s y g n l m t Benbu ud  e ek,gel iner,gir inerveya arol unarana n n r s l s l r l s l l y ya yakam. Yok a PKKnin ok te el ihi a   gi er iner l l t s m ty cn d s l di ede il.Bizzora akda akdu uma ad e iirer,oyee e y l s h t r l r bl l t n i izvar;amabuiyibiryolde il.Bnyeer izike i era en m t t s l l rn m buin ana ek ekge e i or.Hertrhasaka  aveza fa  a s l r m r ky l t l l rn al rn dasa rgse e e iz.Olumuyne ivar aona daz r evedi b t r c l l r s l r g c le ike igi ipoiikya a akat aa  asnde erbi e e iz.Ya d l r b lt m m l rn t c nibi imeneek lbou u u ugi er ede e ibenbi azyan z t l t e l m z d m m y r lbuu o um. l y r Bunun eksiklii yok mu size gre? Var a da, by e gi e i e e i i pek san  o um. En e ek  l s l d rl c n my r t l t e ye er i i isa a abirte  iki ir,te  ikge i e irvebi azdaki t ll l m or t or l m d r i ikme e e i irdi e i i im.Biz een e ek  l e in,te  is en e in, l s l sd y blr d t l t el r or y l r hat asos al-si a aly ge i inolan a nk a ,y ed ar an t y y s n l k l r m s l d
151

it al et ek e de il de, ken i zn e b k bir a ay a mm n h m l d d y b l k olur. Bana bir tane rnek gsterebilir misiniz, dnya tarihinde ve baka lkelerden? Bir partinin organik emsiyesi altnda muazzam bir aydn birikimi oluur mu hi? Ama ob ek if ola ak PKKnin or a a  ar   bir ok zel ik j t r t y k d l hza... l Dolayl olarak buna yol ayor olabilir. O ayr bir dava. Zaenbu ayola or. t n y Peki aydnlar niye kazanmadnz? Aydnlarn byk bir kesimi size sempatilerini zaman zaman bir biimde dile getirmelerine ramen sizin emrinize girmediler. Krt aydnlarndan bahsediyorum. Bunun sebebi ne? Sizin burada hi hatanz yok mu? Yee ek iz irer. t n s d l Btn kabahat onlarn m yani? Yurt e erikduy ua fazagei inde il,ar l ar.Bi i s v l g l r l l k pt m l z deben ebi azge ibuu orar.i iz ebieyee ivar.im iba c r r l y l m d l l l r d ztipervarki,ha ibirszvar r,Ser il, ikarra eser il. l n d s n b c Nedir bu? Sil, al  a et e ir. Ya i Al  a et ek en, ki i in ze i e tn m d n tn m t lm rn otur a ag yet ez.im iba ay narbi azbye.i iz e m y c m d z d l r l m d kier en de bah e i o um. Bunar ken ie i i ay n sa  orar, fa l d s dy r l dl rn d ny l katba ar age iza fr.Ona ken ihale i eb a r anbier m l r y t l r d l rn r k s t ler, ok k a bir za an iin e bi er er. Biz e ay n a a n, s m d t l d d l m n PKKnin   y a ya n ba an  a  n ol u u u sy e e i im. k l k l tl rn d n l m ly Da an e iay na a nol uk aczol u u u,si a alveulu h c k d l m n d l d n y s salgei ee egyei e e i i ibeirt ei im.PKKninken i i l m l r tr m dn l m ly ds b kbirr e ansha e ei ir.Bii or u uz,bir oksa a aye i en y n s r k td ly s n h d nd do u uanambirbi im egeiir i. l l d l t d Sayn calan, Sfrdan balayp onbin kiilik gce ulatnz sylyorsunuz, ama aydn gcnz ok zayf. Burada dnp kendinize bakmanz gerekmiyor mu? Ay nde ike i izne e e? d d l rn r d Eer okumu insanlardan bahsedeceksek, ok geri planda olan ok sayda niversite bitirmi, niversite okuyan...
152

Var,safa  z aoku uin ana nsa  okfaza.na rm l rm d m s l r ys l n s z,safa   nya   aya  li eiveni er iei ir. n l rmz rsn kn s l v st ld Birou yoksul kyl Ha r, ade a ay n is i a  a u a  gi i iz.  en ay n ar y t d tl sn r m by G d l ezi ibirbi im eya  z a.Siz,buko u aek ikbirde eren ir c d nm d n d s l d meiin e i iz.Ba ke ar ak e ekal olana aay ndi or u d sn z n d d m l r d y s nuz.Otipay na n rkta e i i,bi ims a anbirmiiance in d l r k n sn z r d lt b den a a iir. k r bl Tarih aratrmacs, airi, yazar, sinemacs, ressam; bunlardan bahsedelim. Bunlar hi yok! Bu bah et ik e i iz Krt er e faz a yok ur ve olan ar da y e s t l rn l d l t l l yeteneklide iler.Ona abiralt a ge e ir.im iikoalt a  biz l l r y p r k dl y py sa o uz.Ede i at di or u uz,aristdi or u uzama,onarok ly r by y s n t y s n l yee ekiser.Bir rtfil in erolal ak,bir rtede i an atip t n t K m d m K by t d beire ek ok m im bir olay r ve de in  me ee e ihi a l l m h d r z l m l r ty gse ir. Ben,  nun te el kay aka   ora a  ar aka u a  o t r o m n l rn t y k m l r y rum.Ya n asizbu ug e ek i iz.Ma e efbirtaih izikdebu a k d n r c sn al s l s l r da r;bizgei e inipua  ora a a  o uz,ba a dabuna d l m n l rn t y k ry r zl r l rken ima i eisa  or.Poii ana lya r?Bu ungi i,yi esos d rf t ny ltk s pl n b n yaizm ne ir? De ok a i ne ir? Ay nan a ne ir? Ger ek ya am l d m r s d d l m d ne ir?Me easi eha im lansos alya aml e ina lgeii i d s l z k o y l r s l trlir?Bunarze in eneka aryo una  ile i eana a ak  z. l r d d l tm rd l y c sn Ben, aydn sorunu konusunda genel u yaklamn dnda sizde... Se inya a di eimbizbu a,eneek lya amdi eimde k m y l n t l t e y l ilmi?Ben e nunneka aryo unol u u uaca akesi e ii or d o d d n b tr bly mu u uz? Mt i bir se in i ol u u u sy e em-ta ii ko ul u s n h k c d m l s b l ola ak-aca abireyerana a ie ekmi i iz?Siz,be imna lya r b l l y bl c sn n s a   sa  or u uz? dm ny s n Fazla bilmiyorum. Bil e enko u a akla m.Ay n a z,in e e e ide in m d n m m z d s n c l m y r le ir e i i iz. Ben si i ayp a ak  in sy e i o um, bu u bi t m lsn z l m i l my r n zimii iz e i erbi ean a  or.Ba enka nko u udi or u uz; m d kl l l my z d n s y s n im i ka n ko u un a ol uk a z r dav a l a  ge ek i i ka d d n s d d g r n m s r t n n a m.Vez rbirin a ndahak  rbirka  z rya s d y g s n kd dn g 153

Benim dier bir zelliim de, meseleler karsnda geleneksel olmamaktr.


154

kal ak,z rte el eili i en ir ek,hat aol uk az rya a m g m d kl d m t d g mak,de ilmi?im ibu un,bizKrt er eneka arzorbir lay d n l d d o ol u u u bi i or u uz. Unut a n ki, gz g e ba ar ar ve i e d n ly s n m y z k l t ta am,yan git i. fakbireldo u u a n abi ena usme e e m d t U k n l r d l m s l le i  a  r, adam ar vu u ur. Be im gi i z r  n pe i e bu r k rl l r l n b g l n ka ard enbirin an,buor am a inba an   na lya a ak d s t d i l gcn s p c veso u una lge i e ek?okz r kyan   mveili i e i i n n s tr c g l lsy kl rm z rge i i i o um. g l try r yle olmadnz belli de sonulardan. Krtola n asye i imgi i fakbireledo u uve aba , y d l d b u l k n y k ya cuzbirakaso ua rveka asev a atuul umde iir,yada u l n l n r d y t d nl bi ena us uzukya l vena u u u ute ize izbi i in eso z m s l p d m s m z m l r m d nua r, de il mi? Ben buna n hep i i na l  m o um, far l n l r sn s z l y r kn a m  z? Ba  a  di or ki, PKK faz a sos al e e i ir, d sn zl r y l y l m m t sos ale ekbi azbuili i igeiir ekir,de ilmi?Bu uninne y l m r ky l t m t n i ka aryo unbira ahar a   bii ormu u uz?i iz enhi i d b c dm ly s n m d bri i in, hi ir Kr n ak n an-ha a in en ge ir e i i a a ar a sn b d l d y l d m d b l l ben z reir e ii i y  o um. ok ta    z Musa a Ke g l t m n r t y r ndn t f malin bie bu ko u a i ili ie i in bie be im am an ne ka ar l n d k kl rn l n d d ge i e kal    beirt ei im; z reir e ba  n an sy o rd dn l m ly g l t m km d l y rum. Nerede aratrmalarnz, nerede bunun teorik sonular? Bunlar kamuoyu biliyor mu? le i eora a ar.Si eu usye e ii imki,ya at mpo rd t y k z n l y blr r t tan i el,ke inba so ua gn   e a a akr. sy s z n l r y z n k r c t Hzl bir soru: Durum onu gsteriyor ki, btn Krt rgtleri, siyasal yolda ilerlemek gerektii noktasnda bir fikir birlii iinde. PKK nasl geliti? Silahla geliti. Biz de bu frsattan, bu boluktan istifade edip silahla g toplayalm diyecek birileri kar m? Mm n de il. Hiz ulah onu de e ek ise i, PKK tar ya k b l n m t d z l PKKnin bou u u dol u am de i. Bu u da ak a lan etier. l n d r l d n i tl Fa atherba a i i inhar de il irmer ipatat ak.Onugit iner k b yd c d m l m s l Trkor u u a, rkpoi i esor unar.K m e ekinsye i d s n T lsn s l s m i l myo umama,ieende esol ur te igr k,kaayda an  r t m c g l r d y d155

lar? Yi e en de e  rt is an  a   gr k. Bu G eyde i e i n m K y cl rn d n kl r g  o uz,kagnda a  orar?PKKnineye iyekoayaa r y r y ny l l m l l l maz.Aa a  san  o umvebuko u aabart afiandade i l c n my r n d m l l lim.PKKyia akde ek40tonpiavye ekde ekir. m m l m m t

Benim tarzm olmasayd byle bir Krt hareketi oluturmak mmkn deildi
imdi sizin ok nem verdiiniz bir soruya geeceim. Siz de bu rgtlerin en byklerinden birisi deildiniz. Hele 1977-78leri hatrlyorum; ufack bir gruptunuz, bir genlik evresiydiniz. Ben gerekten anlamak istiyorum; bir nyargyla deil, kavramak ve baz ipular yakalamak istiyorum. Siz kendi kendinize aradan nasl frladnz? Neyi yakaladnz da bu mmkn oldu? Dierleri neyi gremedi ve siz neyi grdnz de ileriye frlayabildiniz? Be imsez ie img. n gl r l Tek sezgiyle aklanamaz gibime geliyor. Poii a ma aonko u uesp i iyeya  o um.Sizbe imba ltk y r t s rs l py r n zzelike i iara a il i izmi?Stii i,tar  hid  e ii l l rm tr b dn lm zm n blyormu u uz? s n imdi bakn, benim 1980 ncesine ilikin sizde tespit ettiim tek farkllk, daha dorusu esas ve nemli farkllklardan biri u: Dier btn Krt ve Trk sol gruplar uluslararas sosyalist ve komnist hareketteki ayrlklarla urarken, enerjisini bir anlamda buna tketirken, siz buna hi girmediniz. Bu, bir farkllk. kinci olarak, sizin bamsz devlet diye formle etmek istediiniz eyleri dierleri sylemeye ekinir ve sylemek istemezken belli taktik nedenlerle, siz bunu ilk defa aka ilan ettiniz. Bu da bir farkllk olabilir. Ama dorular sylemek yetmez gibi geliyor bana. Do u. r Ama bunu nasl hayata geirebildiniz? Bu potansiyeli, bu gc nereden buldunuz? te Apo zeki insandr, Apo her eyi gryordur; yok, bununla olmaz gibi geliyor bana. Kiiler bir sreci belirleyemez, etki yapar.
156

Ya iAlahmyar  akoudi or u uz? n l dm t y s n Benim iin, sizin kardnz sonu nemlidir. Tabi ben kendi deerlendirmemi yazacam, o ayr bir dava. Asn abensa l  n anda afaza... l d n d d h l Nedir bu farkllk? Bir ok y y e dev im i er e g   lan yan ar ben e faz a n l r cl d l o l d l yokur. e bu sia a el at a, miiank yap a, g l ko ar a, t t l h m lt l m r t p m fer i aryap aben ehiyokur.Vebirde,koayhe e ana a d k l m d t l y c l r ka l a anbi i i im.ze iy e iz,slo anarbe ifazaek e i p m y rsy l d s n g l n l m m tir. Ama s ee in de ini iye u a m sye e iir. Bir de in r l r r l l r t l n bl i z e peyil imvar r;ar a  d   m,bir en i eokhe e n e g d k sn n r d br y cana pta l aveson ab ak agi ibirzeli imyok.Tut uu l n k m r r m b l k l yum,fa attut ua  ger e indu ar  aol uk abaa m.Ta k k l rm y lln d l d kip i im, ke in i i im, ya   m, bir e in so u u ge ir ek e y s tsz r y y n n t m t aman  m. Ve d n e ka ar dav a a   da bu a g e ayara sz c d r n l rm n r l maka ok tuar m. Ben bu u bi az ki i el ya am zelike ime t t ly n r s l l r l izahede ii im.Ya ibe imtar mol a ay ,dn a dabirara a blr n n z m s d y y y geir ey inbyebir rtha e eioluur akmm nde il i. t s d l K r k t t m k d Size mi bal? Arkbun anson a inge ekdu ul u or. t d r s i r y m y Ben sizde birtakm eyler tespit ediyorum. Siz, baka lkelerin deneylerini referans almaktan ok, kendi yaptklarnzdan sonu karma yntemini benimsemi gibisiniz. Ta ita i. b b Bir i yapyorsunuz, rnein bu ay bardan byle kartryorsunuz, eker karyor, z karmyor. yle deil de byle yapalm... Top a ag edi e iir i iz. r r y bl sn Bu tercih nemli bir tercih. Bu tercihe gtren gd ne, dnce ne, farkedi ne? De inbirzelikir.Ben,neka aryok ul,za f,ha apol ada, r l t d s y r s l e top a  a ve  alk ger ek i i e ba    do u ele al m. Ve k r n h ln ll r d bu uokte ell er eyapm.Asn ame a i im,herko ul n m l d t l d t v zy da ken i i yi ir e en bir in a m. Me e a, siz er gi i ken i i dm t m y s n s l l b dm by e en e ek  l e ir e e ne id i m, ne de g m var r. Hat a l t l t el t m d da c d t
157

buko uar aza al m,okme a i im. n l d v ly t v zy Hi mtevazi gzkmyorsunuz, deilsiniz. Amabenba yner ensy o um.Pariiin eher esken z l d l y r t d k di iben enonkatda asnsa a iir.Fa atbiryer eher esbiir n d h t y bl k d k l ki,benmt ibirira e im.Bun andahikim ekurua az.Bu, h d y d s t l m Tr i e  in de ge er i ir. Tr i ede de bir  lay ol u u u sa a ky i ld ky o d m n sye e ii imben.Vehikim eben enkoaykoaydakurua az l y blr s d l l t l m de im.He apa a a m,buke in.Hi i i izben enkoaykurua r s l c s brn d l t l ma a ak  z.Fa atokme a iol u u udayi esi esye e y c sn k t v z d m n z l m li im. He ap a a a z ama, bu he ap a a  he en her y y e y s l c s l m y m n l kanam ayo uma a am. t l d r l m y l Apo kurmaylarla m alyor, kendi kendine mi alyor? Buko uar abnku uma alst denada m.Ya idi er n l d t r l r t e m n bir zel i im de u: Her e i in an a n aya  a in i ip tar   an l y s l r n dr t tr ada m.Tan ar anieosnkik i i ia o umvein i i o m rl d t t l srn ly r dry rumora a.Byebirkur az mvar.Si a eibi azbyean o t y l n l y s t r l ly rum. Ben bir ey sylesem darlr msnz? Sizin, kendi olaynz bile... Ana    san  o um. l dnz my r Yeterince zetleyemediinizi grdm. Ola iir. bl Ben sizden k bekliyordum. Yani bir eyi yakalayaym ve yazacam eyde onu aaym diye hrsla yaklatm olaya. Ba ag e,do abi azdasye i i izgi ide il ir. n r r l dn b d Deil mi? De ilta ii. b Her ey bilinli olmuyor mu yani? De il.Oey irie,ya ise inana  n aeyvar. d t n n l y d ematiklik mi? Sa e ee aikikde il,ide izmdevar.Bendeonuokd d c m t l al n m; saam ira ee e, saam plana a, saam l e e da a d l d l r l l r l l r y l birya a mt iise im.Asn akor una adahar a m.Ye m h t d l d k b c d nikdmde e e e imama,son abakmkibudn a nku u t m y c r t y n r lu ubyede il,topumdada ilku uuarbyede il. l l h r l l l Ama gnlk yaadnz da gzkmyor pek, gnlk de yaa158

myorsunuz. Belli ki byle hep bir sonraki hamleleri hesaba katyorsunuz. Evet  vet, y e ya a  a a a a   an  o um. Do a n ve e l nl m y c n ly r n topu unku uu u unsa l  n anda afazaken ii in en iol l m r l n n d d h l dl d c du uka  n a m.Vehere inn e enbii e e i i,kesi ie ie ns d y y c d ln c n trl bl ce i idesan  o um;bu age ekdeyokur.Gel i imfel e ikd n my r n r t d s f zeybi azdav a a  zah der.Bumev utl er,ku alar,ge r r n l rm i e c l r l le eker ba a b k oran a mea i ik ko u or. ok ba ka an n l n y d t fz k y l ln bul erz rkd ko u or.Fa atyetamz r nol u l g l k y k l g l d u adainan  o umasn a.Do u ur,dav a bi i imsye i n my r l d r d r n m l di izgi i ir.Ya iokl -bi ii,bil emoknete ide ildi n bd n l l m l m ye iir i iz.Amaba ag e,mev utya amyaka ma iin eyi e bl sn n r c l l r d n deenz nyaka mar anbi i i ir.Veger e efazasay  zde g l l d rsd l gs il ir.Benanat a aa  o um,sizdeana a aa n.Benbu d l m y ly r l m y l ra a ger e e say  zk yap ak ise i o um. Ba aa ya ko u d gs l m t my r k l r l n ur a z, ola a s  e a ik  lur, bek en i e i i e de ola a s s n n t m t o l tl rnz n t darce aparyeii ir.Ben,bu usay  zkola akde eren i i im. v l t tr n gs l r l drr Tamter i e,benbu a afar si egser ekzo un a m.Bekeni sn r d k z t m r d y l tle i i in d n a ba  du um a n sz ko u u ola i e e i i gs er rnz d z r l r n s bl c n t mekzo un a m.Bu,ger e ebi azda asay ol a nifa e i ir. r d y r h gl m n d sd Evet, sizin slubunuza uygun. Ben bir eyler yakaladm galiba sizinle. Ben ken i i tam z  de iim. Bii or u uz, asn a in an dm m l ly s n l d s okkar a kbir lay.im i,ba enin a okd   o umveok m o d z s n n y r r  buu o um;in ande ien laynece a etein anol udi k t c l y r s nl o s r l s d yo um. ksye e im,bubirku ur abiebyeveya a a r r A l y y s s l l m y k buu o um.Ta iibnbunarbe imdav a a  et ier. t c l y r b t l n r n l rm kl Ben,ger ekenku ala n,kapa nmah u ude iim.Bi azin a t r l r l l r k m l r s nndo alyee eke iye,do all e iyed n e ea am. t n l r l l r l m y l l

Atekes tek tarafl gelimeyecee benziyor


Bir ey renmek istiyorum; siz bazen pervasz tutum alyorsunuz, bazen de ben, ince ince sizde kiilik zelliklerinizi yakalamaya alyorum. Ben bu konularla ilgili soru soracam. Dola159

ysyla her konuda soracam sorulara ok geni, uzun cevaplar vermeniz gerekmiyor. Her fikrinizi aklama frsat vereceim. Bana gre, sizin anzdan nemli olanlar, Trkiye kamuoyu asndan nemli olan eylerle ilgili. Satrbalaryla da olsa ben her eyi vereceim, o yzden uzun uzun aklama yapmayalm. Benim grebildiim kadaryla sizin de zamannz snrl. O yzden ben, hzl geelim diyorum. Bu yntemde anlatysak hemen balayalm. imdi tabii gndemede atekes var. Ben, sanki basn toplantsn yapmsnz gibi olay balatacam. Benim ilk sormak istediim ey u: te 15 Nisan oldu ve sizin 25 gnlk atekesiniz sona erdi. imdi siz, yeni dnem iin kamuoyuna nasl bir mesaj vermek istiyorsunuz? Sizin kararnz nedir? PKK,ba n anbe ita i i,topum alveulu albirte ei lan, d r rh l s s m l o ente elbirso u a mol akama yaora a anbirha e et m r n z m c l t y k r k tir.He enbeire im,20yge i eb a  o uz.Biz,buha e ein m l t y l rd r ky r r k t te e i i An a ada tam da bu gn er e at  k. im i ge i en m ln k r l d m t d ln noka, so u un ora a ko ul a n a ve  m yola  n gse il t r n t y n m s d z l rn t r me in e peyme a e inaln   gse ir.Buanam a,baar en s d e s f n dn t r l d l k ka ar ne ise, im i de  dur. So un ora a ko ul ak ve  men r d o r t y n m z l mekise i or. rthal  nulu alkuruuso u u u, erTr i e t ny K kn s t l r n n e ky hal ve nuntem il ie ideha r a,de ok aikbirtarz aonara k o s cl r z s m r t d l l z ekisi o uz. m ty r Buisek,baaka ulgr e i igi i,aman zbirbas vesin ir t t b m d b s k d mekeora ankal  l akise il i.Bizbu a,di en ekvegi e ek l t d dr m t n d n r m d r et in bir siah m a ee geiir eke kar k ver ik. De ie iir k l l c d l l t m l l d nl bl ki,Tr i eCum u i eine70yl rha im lanulu alten il,bas ky h ry t d k o s k tr apoii a neba a  agiti,nedebiztambiras e iza ersa m ltk s ry t k r f la a il ik. Fa at bi im ol uk a si a al me a e ka et e iz, as e i y b d k z d y s s f t m m k r yn endek m en e e ekba a a aula a zszko u u ur. d s m y c rl r m m n s d Biz,ta i inbud e e in etek aru usye ekisi o uz:Aca a rh n m c d r n l m ty r b so u un mu a ap a , si ah  yn e e faz a iti ar et e en, si a i r n h t l r l l t m l b m d y s  myola  aken ie i i kveha rhis e e ii orarm?Bu z l rn dl rn a z s d bly l nabir ansver ekinbusonad atkbiz. m i m t Ne e enba r aba l n,uana agei or:Bubas poii a r d kl s k s l m ly k ltk la  dur u un, mne ie i igeii invehalka nn eko rn d r z rl rn l tr l r n 160

yun!Veger ekenbute elso u un  yeTr i enindz t m r n z m l ky l e k a ,  rt hal  n da ok  r so un a    m yo u a m s K kn a r l rn z l n koy a ger eke in.ebu abir ansver ekir.Sa raveken m s l s t n m t b l di i eg enebuad atk.Ge ika u  uolu uvebiz en mz v l m t n m oy m d buad nda adade inei il e i iise eke ir.Buaa a abiz m h r l tr m sn t m t d m d iyini ei i igser ik,kar ta a ndaarkiyini ei igser e i y tmz t d r f t y tn t m s veba admaraneyap akise i i ida aso utora akoy a z l l m t dn h m t y m s ge e i or. r ky Peki 25 gnlk bir atekes sreci yaand. Politikaclar, muhalefet liderleri, hatta askeri liderler, sizin atekesle ilgili kararnza ilikin grlerini akladlar. Siz, bugn atekesi tekrar uzatmak iin gerekli bulduunuz iyi niyet iaretlerini aldnz m, aldnza inanyor musunuz? Pek kia eterde il.Vearkola akhaengee ek elpo a r l l l r l l n s li i a kur a l ak is e i i or. Bi im g  z s r  ol u u hal e tk t r m t nly z c m n l d d gser i i izce a ei,kar  z a iergse e i or.Bi imgser t dm s r t m d kl t r my z t di i izak noks rbirks  abiehe zyaka de il m l n l mn l n l m ler. ok  k; siahar susu ul un ve  m ne ie i su ul un di a l l t r s z rl r n s yo um.Vepepe eken ine ie i i isun uk.Amakar ta afan r d rl rmz d r t sesyokve aoks r.Ay  aope as ona hidur ur a ar.En y n l rc r y l r d m dl song eka arde ameti i ibiz atbii o um.Ya ibuate ess n d v tn z ly r n k re i ikkulan akise ier. cn t l m t dl Ama benim grebildiim kadaryla, bu genel bir politika deildi. Fa at bir ok bl e e kul a l    ra at k a sy e e i i im. k g d l n dn h l l l y blr  mne ie i ideokmuakkl ar.Ne e enba r aba l z rl rn l dl r d kl s k sn,so unol uk aana a alveya al r,bir okku uma a nye r d y s s d r l m n ni engz enge i iipd enen e ivebu uninkap amsi a al d d rl z l m s n i s l y s di aog ur.Buko u akar ta afger ekenokr ekve aba a y l d n d r t k y k amaarpe in eg kurar a aa  or. l d n t m y ly imdi kararnz ne sizin, ne yapacaksnz? Devam m? Eer kar  ta af si a al yn e e bi az iti ar et ek is i or a, r y s t m r b m ty s so u un cid i e i in far n ay a, ok a sy e ik e i Tr i enin r n dy tn k d s l d l r ky b k vebil emyedevetbn gi ieye eken ie y l m l l t l b l r dl rin ebiranamver ekisi orar a,oza anbi azbi ideana aa c l m ty l s m r z l m l 161

r ve ye  cuz te  ist id i a n an vaz e e ek so u un z e l u r r d al r d g r r n n in ee ige e ir.Dik at din,haenken i izdegeipbiz atsy m l r r k k e l dn l z l yor u uz,cid ibirg  eg  gser i orardi or u uz.s s n d r m c n t my l y s n teriki arveisermu ae etev ee iol un,birtem il ie i ign td t h l f r l r s s cl rn der ekenvegi indebirdi aogka   araa nde ekenka m t d y l psn l y m t   orar.G  l ene lur?Bi ihika ulet e inerveneka ar ny l r s o z b m s l d kar ol uka  dasye iner.Amahiol az anede i i i ida d l rn l s l m s dmz hara atana a iirer,ne i i ekar ol uka   ksye e iir h l y bl l ymz d l rn a l y bl ler ve ken i e i in ne de ek is e ik e i i bi e  k an a a i ir er. dl rn m t d l rn z a l t bl l Buko u agr e im,duy a m,bil i o umdi enken ie i ir. n d m d m d my r y dl rd imdi tekrar sormak istiyorum: Atekese tamam m, devam m? Ate es,buge ens e eol u ugi i,arkola aktekta af k r d d b l l r r lgei e e e eben i or.Kar ta a n adaope as ona dur ur l m y c zy r f d r y l r d ma okak aora a  or.Vesa e eope as ona ndur u ul s t y ky d c r y l r d r ma dade il,da aso utsi a al mne ie i ingeii il e i s h m y s z rl rn l tr m s ge eki iora a  or.Buko u aba inan   adma gr e r t t y ky n d z drc l r m mizge e ir.Bizken i i iim ibi azbu aha ra  z.Biz,b r k dmz d r n z l m tn birike i ize ge e en ha ere e i saa k ve bu er e e i l l rm l r k b l m y l d v y onaradako uuk.De ikki,s e ibi azde ineir e id   l l n t d r c r r l t m y n yo uz,hemulusa a a ka u  u,hemdeTr i eveKr isanka r l r r s m oy ky d t mu  us e ebi azda a ansta n a  isi or,doa  yakar oy r c r h n m sn ty l ys l ta a n da ze i i e gel e e i kay y a ve da a so ut si a al, r f rmz m m s d l h m y s dipo aik gei ee i gr ek ama ya muhe een s e i de in l m t l m l r m c l t m l r c r le i e ek sr  e i i iz. Bu, ge el ka ul g en bir an a  ol u. tr r d r blr n b r l y d Ama s e a n an ol un, ie i i bi az da a de ineir e a n r s d s r r h r l t m s dan ol un, ger ek en ken im her e i sy e ek du u un a de i s t d y l m r m d lim.Yal zbi imta a nde il,ba age ing e i edede er n z r f k l r r l rn bi i o um.Bunar rtge iola iir,Tr i eide ok aikg y r l K l r bl ky l m r t lerola iir,hatares iev eerola iir.Ona ndani ete i iveta bl t m r l bl l r y l rn lepe i igzn egei e ek,bus e ibirikeileret ekisi o uz. l rn n tr r r c l t l m ty r Siz kendi adnza ne yapacaksnz? As n a ben, ken i ad a ne ya l a  ge e i or a yap m. l d d m p m s r ky s t Her esba ayken i;senbaatde ier.Bnriske igzn k n l d l dl t l r neala akbaatm.im idede ineir,sr rdi orar.Ta am r l t d r l t d y l m
162

di o um,de inei ipsr  e imde,fa athereyba ayke e ek y r r l tr d r y k n l n r y  ez. r m imdi sre koyacak msnz veya koyuyor musunuz? Ben, s e in ko ul a   ken i ba  a ta in ede em. n r n n m sn d m y m k be i arvekim e infaza a  adaol az.De i imgi i,bu ubi n a s n l k rn m d b n raz rtve rkka u  u unbekenie i igzn eala ak,yi e K T m oy n l tl rn n r n ulusa a a dipo aikger eke igzn egei e ekveennemi i l r r s l m t l r n tr r ls debures iev eer ennegei e e i ig e ekbeire e e iz. m r l d l c n r r l l y c Henz sre belirlemediniz? Onuba ntopan n aso utar a aa a a m. s l ts d m l t m y l c zr dilerim, ben imdi unu sylemek istiyorum; bu syleiyi basn toplantsndan sonra yapm gibi olaym. Yani bundan emin olabilirsiniz, ben bu konuda ok... Onemide il.Be imd n em,ba ev eergee ekveon l n c z r l l c la ada  a a m.Ama mbu ur,yok asiz engize ekise i im r n c c d s d l m t d iinde il.Ger ekenba ev ee ing e i eba ur akisi o t z r l r r l rn v m ty rum. Anlyorum. Peki, meydanlardaki nutuklardan olsun, gazete demelerinden olsun, televizyon ya da radyodan yansyan demelerden olsun, bunlardan aldnz iaretlere gre Trk siyasilerini bir deerlendirebilir misiniz? Kim, size gre, nasl bir tutum koydu? Bunun adn nasl koyuyorsunuz? rnein, Cumhurbakan zaln, Babakan Demirelin, dier muhalefet liderlerinin, hatta ordunun tutumunu bir kademe iinde deerlendirebilir misiniz? Sa n Ta a a inin yap   son g  e er en edin i i iz e y l b n t r m l d d l nimervarvean akbu ada a a akba eye ibeire ii im.Bu l c n y n r z l r l t blr nag e, zalnda ace urba admarat akise i i eili iniz r h s z l m t dn k le imervar;yi eDe i eldedebiryu u a a ngeii i i,Bay n l n mr m m n l tn kalnbi azda ara i albir mama n aol u u u,Me utYl r h dk z c d d n s mazndadn ade i iir,bizdede i ekzo un a zde i i y m t m r d y dni,di erbir okev e indebu aben eryaka mariin eol u u r n n z l l d d nu, hata  zaln Or u da be im g  m e ir ka iin e szer t d n r d d bl d l sar eti i i,ya ihep iol a adaor uiin edeben erba g  f tn n s m s d d z z r le inol u u uvebye elmkata ifede ie e i izbiryaka r d n l c ll l r bl c m l  nmev utres isi a i-as e iev eer eyay n agei eisi m c m y s k r r l d g c l m t163

da gser i i isye ekmm n r.Ta iiba asye enerer d t dn l m k d b n l n l e e in esy o umbuna . v s d l y r l r Burada size bir ey sorabilir miyim? imdi, 17 Marttaki atekesle ilgili basn toplantsndan hemen sonra sizinle yaptm grmede kaytlar duruyor Trk liderler iin olduka umutsuz konumutunuz. Yani onlar bunu anlamayacak, gelmeyecek gibilerden. imdi siz, yanldnz kabul ediyor musunuz? Ya l    sy e e e im de, sa  o um dev et, so un a n n dm l m y y ny r l r l r ar  da ayo un ahis eti iin,birk azso akas aret ln h c s t i m k t r me in pek ha r ol a a a   ana  a ben i or. Bu olumu ur. n y l m y c n l m zy l d Ama bun an, tam bir   you gr    ve a t ein ucu g d k l d m y n l zk rbi i in ebirso u ar   sye eker en ir. m t m d n k dm l m k d Ama Sayn calan, unu zaten beklemiyordunuz: Birdenbire aman Apo ne gzel atekes ilan etti, hemen gel de u dounun sorununu zelim. Bu mmkn deil. Do u,bu ubeke i or uk.Hatabumev utgei ee inde r n l my d t c l m l r bubi i iyeola a  beke i or um. m l c n l my d artt m sizi? a rt akanzi a e,ba ag eil ingei eer ir.Vehata... m t y d n r g l m l d t Ayn zamanda olumludur diyebilir misiniz? On an zi a e, y e di e i i im: Me e e in uza n a ve a d y d l y blr s l n d y farkko ulan  l olana na biril i i ingei e iszko l l dr m l r r gsn l m s nu u.Ya i  edo uyakaka vekkya aa ka bi i s n z m r l t l r l k l d l r min ebiryaka m anzi a e,il i inbi azile ibo utuol u u... d l d y d gn r r y l d Sorunu kkl bir biimde anlamaya alma tavr olduunu syleyebilir misiniz? l i in yk ek i in en bah e e i i iz. Bu u an am  bu u o gn s l d s d blr n l l l y rum,ta ii  eil iko u un a.Fa atba ag e,zelikeka u b z m g n s d k n r l l m o u so u un hay i uza n a. Res i ev e er ise, ya bi i or ar da y r n l d m r l ly l sye ekise i orar,yadaol uk asap a aksye e iken ie l m t my l d tr r l m y dl riinuy unbuu orar.Ba ag e,he zdo u agee il ekin i g l y l n r n r y l b m i aln a ge e en peyme a evar.Benhaenbuko u ake ince m s r k e s f l n d s sa etiadmarat orar,do u ayaka  orarbi i in eken i i r l l y l r y l y l m d dm al at akise i o um.Ya ioksaf ia eko u akise i o um. d m t my r n dl n n m t my r Gelime olumlu, fakat yeterli deil diyorsunuz.
164

Tr i enin hu u i-si a al ya a a  n mev ut du u uya ky k k y s pl m sn c r m l bu azinve e e i isan  o um.Ger ekensye ensze inhep n i r c n my r t l n l r siana a a a or.Onudasi esye e im. y s y y z l y y imdi burada yle bir espri yapalm: Sosyalist Parti, seim konumalarndaki Krt meselesine ilikin nerilerinden dolay kapatld. Ama iki gn nce 36 SHP milletvekili bir bildiri yaynlad. O bildiri SPnin syledikleriyle rtyor. Ke inikedu um,mev utana a a n,si a alya  nveya al s l l r c y s n y s pn s sta nal a  r.Fiibirdu umora ak r. t n m sd il r t y m t Yani imdi btn Trk siyasileri anayasa suu mu iliyor, size gre? Mu z ambirana a aihaivar.Be imdu u umzaenana a a z y s l l n r m t y sa ihai ir. Fa at bu a bn  rk si a i ev ee i de bua. Bu, l ld k n t T y s r l r l t ba ag ebi azr   r. n r r k t c d imdi onlar ihbar ediyorsunuz! Ga etta ii. y b Anayasa ihlali var diye ihbar ediyorsunuz. Bi e i o um.Sonola akoAna a aMah e e iBa a ba l my r r y s k m s k n za a args er ekis e i.Yi eba av ,buko u aba ta r ar b l t m t d n s c n d z v l ge i ir ekis e i.Fa atme e e,ger ek enhu u ibo u uoka l t m t d k s l t k k y t m r.Mu z ambirtop um al-ulu aldu umor a aol u u ag t a z l s s r t d d n re,ya a arokge i.Bu u zalnzor a a ,di ersi a alya  a s l r n l m s y s pl rnzor a a an a  r r.Ke inya also un arvarveben e,ar k l m s l l d s s r l c t kim e bu ya a a  bu ha iy e faz a cid i e al a a ak r. Za en s s l r l l l dy m y c t t ana a akri i,ana a aprob e idebune en enem i irvegit ik y s z y s l m d l ld t e de de in e e ek ir. B n bir ya al sta  n ye i en ge i i il r l c t t s t n nd l tr me iso u uvar.Vebu unsi a alku um a a a aol uk aet i e s r n n y s r l m l r d kd bu un a  sz ko u u ola ak r. Ben bun a  faz a a ak is e i l m s n s c t l r l m t myo um. Ge e ir e aa i i im de. Ya i ya al ve si a al ya  a a r r k s blr n s y s pl m ken i i ke in ik e gn em e ir i ir. Mev ut fi  i du um da bu dn s l l d l t m t c il r nun kbirka   r. a ntd Ordunun tutumu ne? Dolayl da olsa somut bir iaret aldnz m? Or u, bi im ger e i iz kar  n a ilk de a bye bir du uma d z m s d f l r l kar  kar  a r. Ger ek en  rk or u u, kar  n a her an i bir y d t T d s s d h g
165

Sradanla tahamml edemem.


166

devetol ay okanhale er i;yaye er i,yaye iir i.Yi ekar l s d t l d d n d nl d n  n a kla ik bir  rt is a  ol ay  okan hale er i. Bi im n s d s K y n s d t l d d z cketi i izbu lay,ya iki i eg e29.is an,ki i eg ebil l tm o n mn r y mn r memyete rha e ei,bi eg eisege ila  vedev im isa l r r k t z r r l k r c va,or ukar  n afarkbirdu umiz i.Asn aor uokb k d s d l r d l d d y a asar eti;geiir i iope as onar, erkar  n adeveterol b f t l t d r y l e s d l l say ,bir adeveiye il i eu aa iir i.Amabi imsa astii d k l t n gy r t bl d z v lmiz,takike i izokap a kr.Zaenza anza anken ie ide t l rm r t t m m dl r  lanApo uar, kkar   a nd  eimvb.di ea ya u c l a mz k l y r p or ar. Ta ii y e  p da es i  rt is an  a  gi i, dev et e in y l b l k k K y cl r b l l r ar  a gi ibirdu u agir e e e i iz k. p m s b r m m y c m a Yani diyorsunuz, bizimki geleneksel Krt isyanclndan farkldr. ok fark r ve zelike be im ynen ir em ok il in ol ld l l n l d m g muur,okap a kol uur.Doa  ya rkor u ubeke e i t r m t l ys l T d s l m di bir du uma kar  kar  a ol u u un far n a r. Bu ope as on r l y d n k d d r y s ee ibo un aoknemihaaaryapvebuol uk abi eya a r l r y c l t l t d z r d. Or u bi az e in en ir ve u u da ok iyi bi i or ki, mev ut d r k g d n ly c devete inr te itar ,y eiitar okfark r.Buyz en, l l r g l n z n tl z ld d ken i iokzordu u ad   or.oksi a i lanbiriias e ibir dn r m r y y s o k r iola akor u unn eko ar an,oza anor umah our.Ve lan r d n n y s m d v l o bi azdabu ur. r d Peki basnn tutumunu nasl buldunuz, Sayn calan? Ba n, ki bu un ede i at cep e i de var r, ger eken za an s n by h s d t m za antam zelsa a nem in ea. m v r d l t Gemite demiyorum, bu 25 gnlk srete nasl buldunuz? Bu25gniin eolumu urveoknemibirievgr r. d l d l l m t Ben e rkba  ,buy yedi e ii izkiilkde ar is at c T sn n l y blr f t n p et iir.z n  vez r  ora akoy uur.Benba m t g l n g l n t y m t kayerer edesye im; eryi ebirkont olyok a,ipergev ei l d l d e n r s l tlip e il i or a, ba n ken i ira e iye bu de eren ir ee e gi i k my s s d d s l l d m l r ryor a,ke inikebu,ol unu u avegol u u adarbiria etir. s s l l g l n d n i r t Size gre bu, Trkiyedeki demokrasinin seviyesini gstermez mi? Yi ebuko u adafazake inko u akise i o um.n n n d l s n m t my r k
167

za an za an yn en ir e er e bu adm a n atl   a ta  m. m m l d m l l l r dn n Eerbuger ekenz  eda aola ak,ya ibirba nkuv eibi i t g c y l r n s v t min egei ey ivegi e ekken iarka  z r eora akoy d l s d d r d l l rn g c t y saar ,oza anbuger ekende ok a i innemibirggse i l d m t m r sn l t rsiola iir ivehataennemibirggse i iola iir i. bl d t l t rs bl d Basna teekkr ediyor musunuz? p e iz,at  zbuadma abyeyaka mgser e ine h s tm l r l l t m s de iyek anboru uz. n l r l y

Tarihi sorunlar fazla ertelemeye tahamml gstermez


Talabani Ankarada birtakm temaslar yapt ve geldi. Size ne tavsiye etti? Sa nTaa a iylebi imili ie i izil inbirili iersise y l b n z kl rm g kl t mai i ir.Ba ntopan n abeirti imgi i,yaka k14yl rs td s l ts d l t b l d rpgi i or.En ertsa a adagir ik,fa attamsa a ng e in e dy s v d k v b d ana a adagir ik.Buse eryaka ma  zsonde e eolumuy l m y d f l l rm r c l du. Ken i i in An a aya git e in en ra at z ol a k. ok il dsn k r m s d h s m d ginir;An a annda,ken i i inbe igr e in enra at zol a t k r dsn n m s d h s m d gi i,ri aeti i... b c t Kamuoyuna yle aklanmad. Fa atdu umbi azyey i;ya isenbuiisr r.Buve ie k r r l m n d sl ilebeire imki,ben ebi azdafazapu nihi a ne e iyeka u l t y c r l a ty c d n l m o u a aka  orar. Hal u i onar isi or u. Geir i i ize im y n l my l b k l ty m t d l n lerbah eti imer e e e ir.Ben,u udasye e im:Sa e eSa s t v d d n l y y d c ynTaa a ide il,bir okev ebutiprole eso u a iir.eHEP l b n r l r y n bl t he eigei or... y t ly Hayr, size ne tavsiye ettiini sordum. Geldi konutunuz, ben onu biliyorum. Syen i igi i,yeTaa a ininze i iz eher an ibirbas l d b l l b n rm d h g kg ol a ve ari a-min etet edu u umm nola az. c m s y c n m r m k m Tavsiyeden bahsettim. Bizherza anne ie i edik atede izvetav i ee i idine m rl rn k r sy l rn l riz.Buse erdeyetav i ee iol u.Dipo aik,si a ala a f l sy l r d l m t y s l m nnne i ivur ua ,da almbirora nher e eya arola i mn g l d h l t m k s r l b168

le e i isye i.Buko u a rkev ee i inyaka ma  daak c n l d n d T r l rn l l rn tar vehatabel idebu akat  abuun u.Herza an ituu u d t k n kd l d m k t m muz ur;te elil ee eay  kar et e ekkay yabi imdebu d m k l r krl z m m d l z ko u a kol u u u uvene ie i ede erbii i i isye ik. n d a d m z rl rn tmz l d Vebu,haenbuer e e ede amedi or. l v d v y Talabaninin size sylediini, tavsiyesini siyasi sreci derinletirin diye zetleyebilir miyiz? Yani derinletirseniz iyi olur diye... Asn asa e eode il,ben eSa nTaa a iTr i eileba l d d c c y l b n ky z ar dav a a a gir ii ve bun a ken i k a   gr . Bu un r n l r m t d d m zn d n Tr i e  in de pek ha r  ol a   or a a k . Bu k az an ky i y l m d t y t m d kurul aka n anbe imyar   aba ur uvebendebuyar t m s d n dmm v d d  ol uk a an am  bir bi im e ser i e im. Do a  y a me e e m d l l d gl d l ys l s l bi azkiiten ekenkurul u. r l l m t t d Peki Talabaninin size getirdii izlenimlerden sizi en ok etkileyen ne oldu? Anektod olarak bana aktarabilir misiniz? Sakncas yoksa tabii. Yani birtakm enstanteneler mutlaka aktarmtr size. An a adailkde abyeKrterad atopuukarolu a ,g k r f l l n l l l m s r ee ingeii il e ivebu a rkev ee i inhe enherd ey m l r l tr m s n T r l rn m z de,bi azdaha iieyu u a mdi eim,obi i iyekar kver r n t m m y l m l l me ihayiil inirvehatata i i ir.Ta iiba de imerkula l . s l g t t rhd b z y l l n m Me ea be im te  isti im ye faza sz ko u u ol a . Hata s l n r r l l l n s m m t yeokkieryap mbi i in ede ilde,ba ki ierta i ii l t l t m d z l rh leryap mbi i in edeko u u.Ada  ver e e im. t m d n m l rn m y y Krt olmayan m? Krtde,ya - rtdeola iir. r K bl Ben bunun zal olduu sonucunu karabilir miyim? O kal n, n  by e ya  per e en g  en bir o u bu u s k l r d d z k n sy  or.  pey et i en e er or a a k . Ba a bir ok ev e e, l y E kl m l t y m k r d olumu ur,de inei il indi ebyeadeaye i enbircanan a l d r l tr s y l t nd l m ya an . Asn a bir yer e r ek bul u u u sye ei im. Ben m l d d k d m l m ly herza ansye im,ilebirvaan akanbah e ii or a,enk m l d l t d l t s dly s t vaan a yaka   ben en ir. Beirti i iz gi i, be im tar m, s t d l m d d l tn b n z l umTr eenya nola  r.HataTr i edebieka   or, b k k nd t ky l r trly bueyemger ekenKrterinmi,yok aTrkerinmi irdi l t l i s l i d 169

ye.Buko u abirmuakkvar sa  m.Ki i idi ortamay n d l l m nr ms y rk  r, ki i i di or ay k  de il ir. im i u u beire im l d ms y rl d d n l t y ki,bi imeye inet ie ibel ideKrtenfazaTr il ien i ir. z l m kl r k t l k gl dr Be imbaanbe iid i mbu ur.Kal kibiz,Tr i enindev im n t r da d d ky r ci-de ok a ik ge i i i in r  z. Ha en bir ok Tr n bu u m r t lmn n y l k n fazaid aket e e i,ona nya an a a  nso u u ur. l r m m s l r b cl m sn n c d Oraya geleceim, o konuyla ilgili zel sorularm olacak. imdi siz, Sayn Talabaninin Ankarada yapt grmelerde ahit olduu baz sahneleri bu aamada pek aklamak istemiyor gibisiniz. Ama kamuoyunun olaylar daha iyi grmesi bakmndan, kamuoyunun salkl deerlendirmeler yapmas bakmndan, sizin uygun bulduunuz birka anektodu isterdim. Aslnda iyi olurdu. Yani siz de halk bilsin, kamuoyu bilsin diyorsunuz. u usye e im:Be ika u  u ayan l  gi ide eren n l y y n m oy n st d b l dir i orar. Ka u  u a ba a tr yan  or, ba a ba a tr my l m oy n k l stly n k l ize imerve ii or. l n l rly Bu, zal iin de, Demirel iin de geerli mi? Da aok zal,gi e ekDe i elindege eri,di ere iinde. h d r mr i l l r i Bu SHP milletvekillerinin kn nasl gryorsunuz? Ben bir ey syleyeyim; daha tam inceleyemedim, ama okuduum kadaryla, radyolara yansd kadaryla, sizin Kemal Burkayla yaptnz ortak deklarasyon vard, onun bir benzeri gibi geldi bana. Acaba yanlyor muyum? Siz incelediniz mi? Ba ben erikervarta ii.Odaye ibir ,fa atuy ua a z z l l b n k k g l m g  ko u un a yi e te ed t  m. n , par a en o a by e c n s d n r d l y k l m t d l aln aim aa  lanbir okpara enerbil i ier a r,fa atso t d z l r o l m t drl k r k nua ta ipedil ez.Yok aora aora ako uanhu usarnemi. l r k m s d t y n l s l l Yeni dnemdeyiz ama. Oadma nda adake inei il e ige e i or.Bizbnbu l r h s l tr m s r ky t gei ee iolumuuksz  yede eren i e ii iz.Ya iTr i l m l r l l c l l dr blr n kyeninres iev ee ies i ika arkrid etpoii aa n ainat m r l r ks d d ltk l r d de iler.Birara ke invar,fa at mko u un adaka aa net l y s k z n s d f l r de il. Ve hata sk a bir kei e sye i or, ka aa  gj de i or. t lm l ny f l r ny Ya ibuKrt ebirkei e.Gj,bye... n lm l Donmu mu demek?
170

Don ude ilde,gj,byeka  ... m l r m G--j mi yazlr? Gjdi eya r.Ya ika a ka  kde ekolu or,byebir y zl n f s r m y l du umiin eol uka sye i or.Bu uyeriveya an a nhep i r d d l r l ny n l b cl r s sy or.Ben,arkka aa gjol a ndi o um;bi aznetol un, l y t f l r m s y r r s bi azid i ol un,bi azce urol un. r d al s r s s Peki bu partilerden hibiri, hkmet olarak deil de siyasal parti olarak, sizinle son 25 gn iinde hi temas aray iine girdiler mi? Ha r.Amaihi adu u orar . y ty y y l m Peki bir tahminde bulunalm; hangi parti bu konuda ilk adm atacak sizce? Byle bir ey bekliyor musunuz? unu beire im si e:  er sta o u parier bu du uma ya l t y z E t k c tl r l r l ken ie i isr  rer earar.Bendik atetim,me eaCHPye dl rn d r l s l l k t s l ni pers ek if er e gn e e gir ek is i or. Ne ka ar i en ik i ol p t l l d m m ty d t l l duk a  , id i  a  ka ar, ce a et i  dm at a a  gs e ir.  zaln l rn d al r d s r l a m l r t r ba ye iolu umsyenie ivar.VehataAy nMen e esinba z n l tl r t d d r z id i yaka ma var.Fa atbunarhepid iaola akka or.Ya i d al l l r k l d r ly n sta o ubi az anyaka mar r. t k y r a l l d nmzdeki dnemde bu siyasal srecin ilerlediini varsayalm. Bir partiyle seim ittifak ve benzeri gibi bir eyler yapmaya ihtiya olsa, hangi partiyi u anda daha yakn buluyorsunuz? Bi azoksta o uso uso u or u uz.Aca amev utparie r t k c r r y s n b c tl rinhi i i ibu ael e irmi?Ba ag evemev utfiidu u aba brs n v r n r c il r m kar ak,mev utku uma aaryeeride il irves nbi azbu a s c r l m l t l d k t r r da ba  or. Ba  ek e e prog am ar ya   or, ama bu yet i or. ly z l m r l ply my Ba fiidu umarya a or,budad eneei i or. z il r l r tly z l ly Sayn calan, siz atekesten hemen sonra ok umutsuz, byle adm atmayacaklar, bir yumuama gstermeyecekler diye deerlendirme yapmtnz. Ama bugn geldiimiz nokta, siz de kabul ediyorsunuz ki umduunuzdan daha ileri yumuama... im ibubir mde ilki!Bizbi azger ek iol akzo un d z r m r da z.Ora aacar,kanar,b ks narszko u u.Ta i iso y t d l l y k tl n s rh runarfazaereen e eta am lgser ez.Bi azyu u a  n l l t l m y h m t m r m m s ne e ya ar? San i  fak gse iere bir i i i i tat in et e e ihi y r k u t rl l brmz m m y t171

ya  z var  gi i ve a bu mm n  gi i yak a m ar, bi e cm m b y k m b l l z aslola g ar eti ir e,tehi ei lur.Ba ag e, rkli eri in n z d tr s lk l o n r T d l de bir yet ezik, hata bir  riz var. Hep bir pari ya ar m di e m l t k t p y so u or u uz. Ba a g e, bu ii bir pari ya a az. Bu bir li erik r y s n n r t p m d l ii ir,n erikii ir. d d l d Kim bu liderlik, kim olacak? e zalbirba anksise igeiir ekisi orveneka aren t k l t m l t m ty d gelekar a  bii or u uz.Ge el ur ayet iiol a aa n l l tn ly s n n k m kl m y l t da,iemiia izmbuka aret ii irde iipelei il i i ibii or u t lt r d kld nl tr dn ly s nuz.De i elzaenr ekir,fazaile iadma n,de i ime insa i i mr t k t l r l r l r hb ola az de ii or. Para eno ger eken k r tar aar are a  ol m nly l m t t s t m l n s makan bir tr kurua  or. Di er ku umar faza id i  ne ier t l t l my r l l d al rl geii e i orar.Birda  kkvar,bu uher esg  or.Bunoka a l tr my l n l n k r y t d di o umki,PKKmu aapal rmve aApomu aapal rmdan y r h t n y h t n zi a e,kar ta afa, rkta a n aid i birmu aapvarmso u y d r t T r f d d al h t r suda aya   rveye in e ir.Ya ibenmu aapg e i o um.Me h kcd r d d n h t r my r seaie ikimeregeii e im?im ibuad de ineir ekisi o l l r l l l tr y d m r l t m ty ruz.Ba amu aapgser in,uparili e iyeve auli erikor a n h t t s t d r l y d l g nyabuie iileree iir i izde in.Bi i iyegi i ir ek,di ere isa l l r l t bl sn y rs l r s l r boe der.Hal u ime eena ik;hidesa oeedil e e,bo a a l t e b k s l z b t m y k r ma afr atver i or.e rizbu a a.Asn a rksi a alya  n a y s my t k r d l d T y s ps d sisemso u uvar.Bu uninfiidu umarora a  or.Biryer e t r n n i il r l t y ky d buka  l az rda.  nger ekmu aapa  n z e ige n m d z m h t l rn m d k li eerbeire e iir.Ken iaraa n akon en ssaa aar,iyiola m l l l y bl d l r d s s l s l biirbu.Bi ima z anfazaprobemyok. l z m d l l Yani siz tek bir partiyle... Tekbirpariol a  artde il. rtCep e izaenolu u or.O t m s K h s t y ra atsaa a iir,bu usi esye e im,probemdo az. rkta h l y bl n z l y y l m T ra n aprobemvar. f d l ...Umutlusunuz? Bu mut,sksk enkde ii enbirumu aben i orbi az.Ya u r tr d zy r niokcid ibirumutanzi a e,ken i iokumut uzu adasev d t y d dn s l ket e ege ekyokdi ebirize imiin ebe ib a  or.yim er m n r y l n d n r ky s li i ibenherza anko u um. m m r r Her zaman m?
172

Ta ii.d i a mherza ang r.u udasye e imki,si a b d al r m l d n lyy ysiyne ideenazas e iynemka arse e im.Benas e iyne e tm kr t d vr kr tm fazatap am.Fa atiki i idegeiir eara  m,a aa myo un ur. l m k sn l t m y blr d Son gelimeler umutlu olmanz destekledi diyebilir miyiz? Kar ta a nvehata alkta a  nza f n anzndu u o rf t h r fn y l d t y y rum. Krt halkndan m bahsediyorsunuz? Krthal  ndaza fka var;deritopubirtaepersise i kn y l l r l l l l t mneula ol akanve abu unr ten e i isaa akanhe z m m t y n g l m sn l m t n uzakr. Yi e di er  rt ge i bu ko u a yo una  ol akan t n K l r n d l m m t uzakr. rkta a isebu afaza yaya an .Asn agi iya a t T r f n l s l b c l d r p makisi o umve rkta a yaid i tar aveka arar aa ty r T r f l d al t m r l t m l ragir ekendesa n  o um.Ken i edeol uk ag e i o um. m t k my r dm d v ny r Fa atkar ta afoka arken i ika art veoka arken i iper k r d dn r m d dn dee iki,so una de ini i eeleal a ak kd ekola ak l m r l r r ln m y m r ba  or. Ben e bu al a  r. K k g l e, so u a yak a a ky c m ld r m r n l m maka baan r.  rk ta a  Krte in ko u u a da a ger ek i l l tld T r f l r n m n h yaka a iir.Zaenbe imbnyap akise i imde, rtre ie l bl t n t m t d K al t si inniei i iora akoy akveso unar ankuruu u usaa a n t ln t y m r l d t l n l y bil ekir.Bu,kbirgi i imde il ir.Buso u urt asede ekve m t t r d r n b r eze ek im a et ek g  z e mm n de il. Bu bi az ana l . r h m n m d k r l d Oza anikin i dmatl a r.Ya ira i al myola  agi i m c a m ld n dk z l rn r ce a eigse il ei ir. s r t t r m ld

Dadakiler Krt halknn varlk gleridir


imdi kamuoyuna yansd kadaryla babakann ve bakanlarn aklamalarnda yle bir sorun ortaya kyor: Tamam atekes ilan etmeleri iyi, gzel bir ey. Kendileri balattlar, ama kendilerinin de bitirmeleri fena bir ey deil. Eer samimilerse dadaki adamlar insin, hatta teslim olsun diyorlar. Bu sorunu nasl zeceksiniz? Kurt a ku u hi a e i... Kar  ta af  urt ol a    gs er in, l z k y s r k m dn t s bi im ku ua  da an in i i iz. Kar  ta a n  urt gi i be i ye e z z l r d drr r f k b n m ye e i einan r a ge e i or.Sa  o umbi azdako unposu a c n d m s r ky ny r r y t n
173

b n vemee e ekku u ubeki or.Bu uben,ko unposu a r m l y r z y ly n y t n b n   urt ola ak de er en ir ek en ken i i al o a a a a r m k r l d m t dm k y m y c m.Ger ekenda anin e iiser im. nunin,bi ida anin t d m y t d O i z d dir eplana  ,ko unposu ab n  urtmi aide ilde,ger m l rn y t n r m k s l ekenbizsi iye e e e iz,geinsize ibi azana akveoba t z m y c l l r r l m z ili i e i d en e ek is i o uz ek in e yap a a  , bu ce a e i kl r z l m ty r l d m l rn s r t gser ee i iveba abuko u ainan   ol aa  iser im. t m l rn n n d drc m l rn t d Sayn zala atfen bir af formlasyonu duyuruldu. Bunu dinlemisinizdir. Ne diyorsunuz ona? Da an in ir e ve af me e e i sz ko u u olur a, as n a d d m s l s n s s l d ba a a  n ba  yer er en in i il e i ge e i or. Me e a, kim k l rn z l d dr m s r ky s l b k su ar i e i, ma um bir ok in a n ka  a kim gir i? y l l d s s n nn d Ben ebudaoka arta inedi ide il ir.Bun andate e,so u c d y c d d y r nunvar   kimyad  or,inan    myol a  akimgir i ln sy drc z l rn myorvebu unsu u ukimi i or?Bun a kimi i or a,af aon n n ly l r ly s f la nih i a var r.Ben,bi imy efaz aaf aih i a  zol u r ty c d z l l f ty cm d u usan  o um.Biz,nem isi a ali eryap k;kor unzor n my r l y s l t k lan k,a  aveso u akar kor unda an kveso u ubu a d l k y d r n r yage ir ik.im i erso u unvar  ka uledi i or a,oza an t d d e r n l b ly s m bu un sa ip e i e, i e ida  m b e e e ir ik, m b e i de n h l rn t m e b d v d e b d bil em ka y a in ir ik bi i in e de il de, bi im g ah a  m l d d m d z n l rmz si in in en da a faz a, ku ur a  z si in in en da a faz a, z k d h l s l rm z k d h l ge in kar  k  ola ak bir i i i i af e e im bi i in e yak a l l l r brmz f d l m d l mak ge e ir. Ya i af et e di e bir me e e sz ko u u ola ak a, r k n f m y s l n s c s bel ideon a nbi iaf e e e in enda afaz abi imon a af et k l r z f d c d h l z l r f me izge e ir.Bu udab nsa i i e im esy  o um:Aca m r k n t mmy t l l y r babiz,kar ta a af e e i irmi iz?Bel ig  zazvedi e r f f d bl y k c m y bi ir i izki,si inaf e i iol a z inda ab kol a zge l sn z f dc m n i h y m n re ir. Ama ben in a i a an sy  o um.  er biz kar  ta a k s n d l y r E r f af e er ek,oza anta ihbi ila et e ezmi?Bizkar ta a af f d s m r z n l m r f fe er ek,oza anTr i enindev im i-de ok a ikka u  ubi d s m ky r c m r t m oy zizor a azm? l m imdi Sayn calan, bazen pratik hareket etmek gerekir. Ben politikac deilim ve bu ilerden de anlamyorum ama, imdi bir srece girildi ve bu sre ok etrefilli bir sorunu ele almak duru174

munda. Dolaysyla eer bu sreci derinletirmek istiyorsanz ki yle bir arzu iinde gryorum sizi, o zaman birtakm hukuki formlasyonlar da bulunmak zorunda. Yani bunu ilkesel, tarihi, felsefi, ahlaki bir geniletme yerine, olaya daha pratik bakmak gerekmez mi? im idarhu u idehize ia a ak  egi eimde ek d k k l l r tr r z m d l m debirg r,fa attekg de il ir.Dn a nbir okl e in e r t k r d y n k s d deg l  gi i,deveielin ebuun u anar, erso u uncid i r d b l t d l d r l e r n dyei evehak  aina  orar a,oza anin a iy  rba an tn lln ny l s m s n n a s   a a da ra at k a y e e i ir er. Bu ka ar in e hu u i yol a k l r h l l n l bl l d c k k l r zora a n ne ana  var? So un cid iy e, ulu al a, si a al a, b l m n l m r d s s s y s s tn topu u kap a  a al  a, o za an ni e bu in e ve zik ak l m s mn m s m y c z l hu u iyola abuka ararkve ii orda... k k l r d l rly Ama siz, mesela Kemal Burkayla ortak deklarasyonunuza bir artsz genel af koydunuz. Bu hukuki bir formlasyon. Yanlyor muyum? Bu,oka arm imde il ir.Ya iina  orar aaf lur. d h d n ny l s o imdi bu dadaki adamlar sorunu iin siz dediniz ki, kurt kuzuyu yemeyeceine dair gvence versin. Nedir bunun gvencesi? Somut birka ey syleyin. ok ey sy e im. Da a  an ar bo u a k a . On a n, l d k l n m d l r l  e ba  ol uk a  ama a  var r. Da a  an ar, ta i in m n l d l r l r d k l rh bel i de hi ir d e in e ve hi ir ha e e i e na ip ol a a ak k b n m d b r k tn s m y c vebek en e e ekbirfe a ar  veda an ag  gs er i er. l m y c d k l y m c n t dl Bu b k da an a g , b k bir  ma, b k bir na us ve y y m c y a y m onuril e iiin ir.On a nbuama a azokg en e eal r k s d l r l r v c y n sa,oza anda anin e inko ul a ha r an  lur.Ne irbu m d m n l r z l m o d ama ar?Bu,ulu alkim i ing en e ealn a  r.Me e aana l s l v c y m sd s l ya a a,ya a a aaln a veye i enku um a a nsa an a  s y s l r m s nd r l m n l m sdr. Ye i ku um a a a a par a en o an ba ar, or u an  ar n r l m l r l m t d l d d k sn. Ya i ba an ar ku u un an par i e e ka ar her ey gi er. An n k l r l d tl r d r cakby ebirpra ikinan   ola i ir.By e ebui erdehalyo l t drc bl l c l lu agi er. n r imdi burada ben ince bir nokta tespit ediyorum. Gerek sizinle nceki grmemizde ve gerekse birka gndr sizin mer175

Kar taraf kurt olmadn gstersin, bizim kuzular dadan indiririz.


176

kez komite yelerinden bazlarnn da olduu sohbetlerde bir sonuca vardm. Sizde yle bir beklenti veya bir dnce var: Dadaki adamlar olayn devlete tantmak istiyorsunuz, yani resmen tannmasn istiyorsunuz. Bunu bir Krt jandarma gcne dntrme eklinde bir dnce var. Siz bunun kabul edilebileceini umuyor musunuz? im i, da a i er  rt hal  n var k g e i ir.  rt d d kl K kn l l rd K hal  nvar   l  eka t a ang er ir. ervar   kn ln m n n l y l d E ln ka t a  ar a, her al e en azn an  rt hal  n sa un a n l m l s h d d K kn v m g ola akkal a dais e e i ir er.Ya iu usy e ekis i c r m y t y bl l n n l m tyo um:As erMe etba  agi i orvege ek i in ege elsal r k m ty dy r t d n d  a  da sa u u or; Krt e in de ken i l e in e ve ken i rl r v n y l r d k s d d iin e ne en bir ko u a g  ol a n? Ne e en ba  r a ba d d r m c m s r d kl s kl n bir g en ik d en e e i ge e e ek ir. Biz bu a i g s v l z l m s r k c t n ven ikdi e im. l y l Bunu biz salayalm diyorsunuz. Ga et ta ii, bu ok ak r. Bi im bin ir d a  z var y b t z b m nm dr,ai etveai ekav a a var r.r e in,benbuha im etop r l g l r d n l l lum ayolal akis e em,ke in ik eko u a a aih i a mola d m t s s l l r m l r ty c cak r. Yi e bir s  ku um olu a ak ve hep i in by e ko u t n r r c sn l r ma a ih i a  ola ak r.  k sy e e im, bun ar i g en ik y ty c c t A l y y l v l kuv et e i ir, alksa un ag e ibi i in e ir.Za enTr i v l rd h v m l r m d d t kyededeor u unda aokdg en ikara ol u ubi i in e d n h v l c d m d biryo umvar r.Bubiror ud en e e i ir.Za enor uiin r d d z l m sd t d de rtvar   nken i i ina ldu u a a ko u ubirana a K ln dsn s y r c n s y sald en e eme e e i ir.Ya i rtyur u uda, rkyur u z l m s l sd n K d n T d nu da m e ek bir or uy a sa un ak mm n r ve bu d t r d l v m k d zen e e i ir.AmaTr i edengel i zelbirpo iskuv e i in l n bl ky m l v tn Kr is anda faz a et i i ola a   san  o um. Za en im i d t l kl c n my r t d hep i ok ra at z r. Em i et kuv et e i Krt e in ken i e in s h s d ny v l r l r dl r denolu akdu u un a rvebi imde, eril eda anin i m r m d d z e l d dre imde i i or a,by e i ebir alksa un ag ve aem i l nly s l sn h v m c y nyet g  bi i in e ro    d en e e i e e i i i, bir ne i c m d l m z z l y bl c mz r ola aksy e e i i im.Ya ibun arbe imd n e e im ir. r l y blr n l n c l r d
177

Milli gerekliklere tam zgrlk salayabilmeliyiz, fakat ortaklamann da ok nemli olduunu gzard etmemeliyiz
Peki artsz genel af karsa dadaki adamlarnza ne emir vereceksiniz? Me e e sa e e af a bit ez ki! Ye i d en e e e e gi il e i s l d c l m n z l m l r d m s ge e ir.Ben,so una nkk  n enbah e i o um.Ya ibiz r k r l r l z m d s dy r n key i iz  in bu kor un zor uk a  g s e e ek da a k a k. fm i k l l r l y r m d Bunar te el amaa a ba kuv eter ir. Asn a af n  p k l m l r l v l d l d f k ma a  o ka ar nemi de il. Zaen her gn o ka ar e it ve i o m s d l t d h ry ruz,i en eg  o uz. erso unkkbiryaka maeleal r k c r y r E r l l l n sa,me eeerda ara athalyou agi e iirveafdabu unk k s l l h h l n r bl n birpar a  lur.Ya i erafanukase ii or a,ieda aniner s o n e t t dly s t d lervebyeikeher eses iii inba  ad erde ii or a,bub l l l k k n n n nly s ykbirya l  rvemm nde il ir.Bye i eger ekd ha al n gd k d l sn y le ifazabese e ekge e i or.Ye i envekkku uma aa a r l l m m r ky nd l r l m l r ihi avar r.Bu aor udagi er,para enodagi er.Sa  mye ty d n d r l m t r nr rel para eno ata ak di er bir adm r. Yi e bir ok ma ali g l m t l c d n h l reve inKrterta a n an,hal nken i ita a n ang l e ige l r l r f d k ds r f d r m s reki iakr.Ya idi e e im,birfe e alsisemni egei e in? t t n y c d r t y l m s Federal sistem olacak sa da birdenbire olmaz ki. - Ben de, ani en ol un de i o um. Hi ol az a biz, im i en d s my r m s dd onun ger ekei il e i in saam adma   at o uz. Bu mev ut l tr m sn l l rn y r c var  zdabu unbirpar a  r.Bizprog a  z aTr i eden lm n sd r mm d ky he en ko u u za en koy u o uz. Bi im, en az ken i iz ka ar m p t m y r z dm d Tr i eyi de d  r e id i  z var. Bu, bi im en er as o al ky n t m d am z t n y n g e i iz ir. Ve bu du u u gi e ek Ora o u a n a da yay n r vm d r m d r t d p d g lar ak isi o uz. Ya i ye dar mili et iik s ra  n id ete t m ty r n l ly l n l rn d l i il e i e ba l  o uz. Bel i Tr i ede bu a ta an ar ok ur, z m sn y my r k ky n p l t Araplar'da ta an ar ok ur; bil em bir ka  top ak u u a y e p l t m r r r n l kel e er ver ik de i ir, by e kel e er al k de i ir. Bun a n hep i l l d nl l l l d nl l r s k  ede i at r, la a an k r. Me e e bir ka  top ak u u a bil t by t f z l t s l r r r n mem ne ve ip ver e ek de il, bu top akar ze in e in ana a en r m m r l r d s l r
178

uy unili isise i i,enuy unrei iotura il ekir.Biz,buko g k t mn g jm t b m t nu aher esenda afazaol unukgse e e iz.Ya imili et iik d k t h l g l t r c n ly l yap a  bil e i i iz  in de il de, bu mil i et i i in faz a  ar m y m dm i ly l l k yol ol a    ve faza eseniker, mutuukar geir e i i i bil i m dn l l l l l l t m dn di izin,buko u aol unol u u uzinbyeya a a z.Yok m i n d g d m i l p c sa mil i et i i i mt i ge i ir e in zor ol a    da bi i o uz. ly l h l t m n m dn ly r Ama bu, be im ba l  m bir ana  de il.  rk so una  a ok n y d l y T r l rn va fol akve rtso u u adaai aol akbe iming elbir k m K r n n n m n i z ey ir. d Diyorsunuz ki, bizim hedefimiz federasyondur; bunun akamdan sabaha olmayacan da biliyoruz ama, kendi amzdan emin ve salam admlarla yryoruz. Ga etta ii.Bu unte eiat orda.Ya ibu uda,uaa a y b n m l ly n n m da ko ular tam ba m z a uy un de il ir ya da ulusa a a  or l s l g d l r r s tamve aTr i ebu ael er i orgi ibiryaka mne e iyebe y ky n v my b l d n l lirt i o um. Bun an zi a e, halka n te el  ara  a uy un bi my r d y d l r m k l rn g ime ierbe iminda afaza nemta  or.Ya ikes inay k l n l n i h l y n k rl lariikr    ee i e iirvehalkarbun anfaza sinvemut d n vr bl l d l e luukbua azar. l l m l Kafkasyada, Balkanlarda... Ta ii.Kaf as ada ia  at ba apektu ar gel i or. b k y k t m r n t l my Yi e Lb anda i a  a tr e i bu l e i ha a e e e ir i. n n k t m l r k y r b y v m Bu un da a uy un bi im e i in ara   iin e iz. Ben bu u bir n h g l rn y d y n sis em bi i in e d   o um. Be im ge el g  m e u var: t m d n y r n n r d Mil is r a aa ba  kneka arsa n a y a,mil iger ek e l n l r r ll d k c l s l l riin aret ekdeoka arsa n a  r.Za enSov etde e i in e k m d k c ld t y n ym d demil iger ek e inin a ve amil iger ek e inger ekd de l l r k r y l l r er en i il e i bu bo az a a a n te el ne e i ir. Ya i mil i l dr m s l m l r m d nd n l ger ek e i yok say ak ve a mil i ik nem i de il ir de ek, bu l r m y ll l d m k az a n te el ne e i ir. Bu ko u a o un uk a ne az, ne m l r m d nd n d l l o ude i ir.Ben e,mil iger ek ik e etamz r ksa a a il nl s l l l r g l l y b me i iz,fa ator ak a a ndaoknem iol u u ubiranbi e ly k t l m n l d n l g ar  et e e i iz di o um. Bu un, b k dev et ve a b k z d m m ly y r n y l y y ulu altop u uk adafaz aba an   kur a a  z. s l l l l l tsn m m ly imdi ben size, sulamadan ntr bir soru soracam. Ben bi179

liyorum ki, sizin en sradan militannzdan genel sekretere, yani size kadar herkesin gnlnde yatan, bamsz ve birleik bir Krdistandr. Ben, bu hedeften vazgetiinizi de sanmyorum. Niye vazgemediniz diye de sulamyorum. Ba ag e,ba m z kg elbirey ir.Her esba m zol n r s l z d k s ma  r; sa e e ulus ar de il, her in an ba m z ol a  r. Fa at ld d c l s s m ld k ba m zol ak,mt ibi ey i ikan a  agel i or.Be iman s m h r cl l mn my n la  m aba m z kbirruh alolay r,bird n elolay r,bir y d s l s d s d ki i iner em i i i ir;bir lusve amil itop u uk ar indeori i n d lld u y l l l l i jna i e e i i z r e kul an a ifa e i ir. Ba m z k bu ur. Ya i lt l rn g c l m d sd s l d n beny edard n  o um.Birdev e imol u,fa atiin eher l m y r l t m k d tr  ge ek iz ik var,    k var; ben bu u ba m z k ola l r s l r m l n s l rakfaz ayo um a  o um.Butipa darba m z k a adatap l r l my r r s l l r m o um. Kal  ki mev ut ulus a a a  ge i e er, bu gi i a n y r d c l r r s l m l d t okteh i e iola i e e i igs e i or.s erfel e isis emd e in lk l bl c n t ry t s f t z y ded  e im,is erokpra ikd  e im,as n abi imba m z n l t t n l l d z s l okis e e iz... t m m stiyor olmanz m? se e iz ve a ken i i e g e bir ba m zk ara   iin e t m m y dmz r s l y d ol a z, ta a en z r k is i o um an a n a r. Ama bu un m m m m g l ty r l m d d n bi i i i,Tr i edeokgei iol u ugi ibirka top akin mn ky l m d b r r i y e ya a z, by e ya a z bi i in e de er en ir ek yer iz ir l p r l p r m d l d m s d di o uz. y r Ama imdi kamuoyunun baz kesimlerinde yle bir dnce var: Apo bugn Trk halk ile ortak yaamak istiyoruz diyor, ama sonradan frsatn bulunca hemen kendi devletini kuracak deniliyor. Ga etta ii. ersenbas  ade ameder en,bumut a abir y b E ky v s l k yer er evebirza an ar aku u ur.Amabir i i eneka arokge l d m l d r l brn d rek iol u u uveya a nby eda ag elge i e i e e i ika t l d n m l h z l bl c n n lar an, Apo pey am er de ol a bu u ger ek e i e ez ve ger ek s g b s n l tr m le ir ezde.Senbir ik e i ing elol u u uka t avebu unbir t m l t l z d n n l n part e iol,oza anApodanhi irteh i egel ez.Kal kibu a n r m b lk m d n ih i avar r.As n abizken iger ek i i i iz r eor a a ty d l d d lmz g c t y ka r ak,oza aniyi,do u,g elolan arbi im ebir e ekis er r s m r z l z l l m t
180

vebizbu adaa z.Biz,hertr ge i ikvege i i ikal n ane n l rl rcl t d bir e e ika ulede iz,nedeay   ka ulede iz.Ba  a zor a l m y b r rl b r zl r l bi iayr akis e ebi ebizya a  b ak a z.Zor abi ibir e z m t s l k sn r m y l z l tir ekis e e er,bizby ebir e ekis e e iz.Me ur ur,ulus a m t s l l l m t m y h d l rnili i e ibi azev i i eben e i ir.im ibe ido a an,ca  n kl r r ll z tl d n r s nm is e e i ivean a a a a a mbirtip ey ee- ostili i ige i t m d l m y c l l d ks l tir em.Amaca mdais er e,uy undabu ur am,oza anpe in m n t s g l s m de ok ko ar ve ili i i ge i i i im. Ya i bu ili i er bi az bu a km l trr n kl r n ben er. z imdi Ankara ile durumunuzu nasl gryorsunuz? Peinde mi kouyorsunuz, yoksa acaba birleebilir miyim diye yokluyor musunuz? Bir i i i inze i ebyevar a amve abutarz aze i brmz rn l m y l y d rme gel e ekin e bir yaka m iin e iz. Yaka m bu ur. Ya i m l d l d y l d n ko un a a a  o uz. Sa  o um ter i i i i da a son a ya a a r m y ly r ny r chmz h r p c z. u anda bir birlik iradeniz yok mu? Tercihimizi sonra yapacaz diyorsunuz. im ihip e izAn a annba g elike i eil idu a a d h s k r z z l l rn g y c z.Ya ihiil iduy u o uzve ail iduy u u uzeyeryokur n g m y r y g d m l t de ek, ger ek d k  lur. Her d ey e ba  iyi bil i i iz, g el m l o z d z dm z bil i i izzelike eil idu a a z.Vebu ubir rtol akanda dm l l r g y c n K m t te e,ger eke ibirin anola akya a a z.Zaenbu uniin e y l m s r p c t n d yizde.BenAn a adan yapmvetek arAn a ayagi i ian k r k t r k r r lamveamabirbi im eya a m.Fa athikim e,bi i,iyiik l l d p r k s z l ten, do u uk an, g el ik en vaz e e ek  ni ya ar bi i in e de r l t z l t g r i p m d eren ir e in. Biz en, hi ir ey sun a a ak,  dam zoran , l d m s d b m y c a l m yo ul u, yp an , geip s n ak isi or bi i in e bir ni de r m r m l m ty m d i beke e in.Ba de ere inaman zsa a  ol u u usi ehar l m s z l r s v s d m z t laa m.na  o umki,Tr i enindev im ie idesoyuduy uar t y ny r ky r cl r l g l ve amaar u u a   yapar. Zaen biz bi az onar an et ien l r n k tl t r l d kl dikvehaenona nana  sr   o uz. l l r l rn d r y r Deniz, Mahir ve brahimlerin. Ga etta ii.Ben e isa  zin ani en eeki,kandk.On y b z r ys s k c t t la nhep i inbool a   vefazafor eet e eerde,r t r sn m dn l m l m s l g 181

len e e er de, ba a  a g r e e er de dik a e aln a  ge e en m s l ry t m s l k t m s r k amaa ol u u uve nundabe iminbirva i etol u u u,bu l r d n o n i sy d n anam adadev i inye il e i i isi eharaa m.Ya iApob l d rm n m dn z t l t y n tnbuna d  r. l r n Yani ben Deniz Gezmilerin, Mahir ayanlarn ve brahim Kaypakkayalarn varisiyim, mirassym m diyorsunuz? Ona nmi a var.Ben e,oin anaryeunuua akin anar l r r s c s l l t l c s l de il ir.Yneme ivetakike ineka aryanveyeer izolur a d t l r t l r d l t s s ol un, da a a a n a ve kan-re an iin e sy e ik e i ve u u a s r l r d v d l d l r r n ken ie i i bye ada ka  amaa  ke in ir ve ben ona a ba dl rn l d l r l r s d l r lym. Hi kim e in de bun an ku u u ol a n. An a ayla bn s n d k s m s k r t ili i e im e bun a  gz n e ge i e e im. ln e e ka ar bu kl r d l r n tr c c y d bye ir.Oa an,iesos aizmtas i eol u,arkdev imm e l d d t y l fy d t r z likol ude ipdekim eze i i egel e in.Bie i o umya i,bi i d y s rmz m s l my r n z ilede i ikgser e inana yok.Vebenbu a a,siz ene i e l t m n l m r d d kn rek ve a ba  poiik ta izer pe in e ko a ak ko u u o um. En y z lt v l d r n m y r z rko u anin anar anbi i i im. g n s l d rsy Ben yle bir ey dnyorum: ki tarafn da dikkatli ve iyi niyetli admlaryla siyasal sre derinleirse, o zaman kanlmaz olarak birlik faktrleri, birlii pekitiren faktrler geliecek ve sonuta Krt halkyla Trk halk, kaba bir deyimle birbirine yapacak. im i, ben en da a iyi bir ik ku u u u ol az; bu u da si e d d h l r c s m n z sye e im.Buko u unuz a ve asa be imde em,m a l y y n n m n y t d n s b la a  ola ak de er en i il e e i bu. n ,  alk ger ek ik e i i l r l dr m m l k h l l rn ol uk aiyita  anar a m. d ny l d n Trk halkn 15 senedir grmediniz ki! Ha r, lurmu?B ye nunde eryar ya yaiyapm, y o t n l o g l r l t onundiiyevefi ire iyegeiim. l l k l r l l t Siz kendi halknzdan bile fiilen 15 senedir uzaksnz. Bn hal  aya a kal  an in an ol u u u her al e g ar t k dr s d m h d z d ede ez i iz.uan ay r em,ta ihehikim e ena ipol a a m sn d r s r t s y s m y cakbirbi im emil onarl  ey r.Fa atme eeodade il. d y l m n r k s l im i,Trke indu u u uhemta i ivehemdefel e iola akbi d l r r m n rh s f r raz de in i i e ta  an ar a m ve bu in an a  zor a ak, kah et r ln ny l d n s l r l m r 182

mekise i o um.Kal ki,zoruka  vekriikyne i iiyibii t my r d l l rn t l rn lyo um.Amayu u akbirinieveienbirisekola akona nili r m l t t r l r kie i ind enen e i eken i ika o um.Ya iTrkerhak n l rn z l m sn dm ty r n l k da ok ha  a e d n e er u a a kal n, zn y e kar  a  m in n c l r d s t l l d du umar sz ko u u. Bu in ana  im a aoruk hl a n an ve a r l n s s l r p r t l y s d y o e ist hl a an na l e e i i iz? ok ger ek i bir te el e ve v n y d s k blr m d ka ili iersise ai iiin ena ltua ii iz?Krte ebuko u lc kl t m t d s t blr l r n da irole i ioy at akisi o uz. k l rn n m ty r Tekrar soruyorum; bu sre derinleir ve bozulmayacak ekilde birlik kurulursa, bamsz devlet hlyanz, ryanz ne olacak? im i ben, dev e in b k bir hl a ol u u a hi inan  o d l t y y d n my rum. Ter i e dev et en da a g el ey e in ol u u a ina  o um. sn l t h z l r d n ny r Aksye e im,mev utdevete i,ba enii et  l e ige e l y y c l l r z n k r m s r ken bir ke er, k  bir ift ik ola ak de er en i i o um; hem de m t l r l dry r soy un ua n,taa n,d ne inbolol u ubiriftik.Ya ite  g c l r l n k l r d l n orikola akyedevetta   de iim.HeebuTr i ede igi ibir r l l pcs l l ky k b deveimola a  a,hiol a nde im.Ya ibi imdel ete eola l t c n m s r n z v l m y z bi az fark  ge i e ek ir. Dev e i eli e ge ir ve on an son a m r l l c t l t n d r hertrsoy unvebas ara  ad r;benil e ebu abinde l g k cn n t k d n fakar  m.Oa an,soy un uvehal nba  abeabir rtdev y d g c k n l K leiku uur a,budeveekar her esenn ebensa a  m.Ya i t r l s l t k t c v r n sye i i iz bu hl a me ee i e dik at et ek ge e i or. Ben z l dn y s l sn k m r ky grkpe in e im,g elikpe in e im, nunsos aistvede ok l d y z l d y o y l m raikbi ime i inmt iara    m. t l rn h ycsy imdi bana gre milliyeti syleminiz n planda. Ama sosyalist olduunuzu sylyorsunuz. Ve u anda Ankarada snfsal olarak sizin konumunuzdan farkl ynetim var. Yani marksist terminolojiye gre sylyorum; kapitalist bir ynetim vardr. Siz de sosyalist olduunuzu sylyorsunuz. Bu ikisi, bir siyasal sreci nasl derinletirecek? As n a An a ada tu ar  bir ka i a iz in ol u u u da san l d k r t l pt l m d n m o um.An a adare lsos a izmgi idu um arszko u u.En y r k r e y l b r l n s de e ka i a ist l  er da i in e bi e ge i i il e i i i bi i or m pt l l hl d l l tr m dn ly su uz. Ya i mev ut sis em al ak du u un a r. Tr i enin n n c t m r m d d ky
183

Trk adaleti daraacndan baka bir ey getirmemitir.


184

dev etge e e iger ek eno e ist e ir; rkeli ive asi a i-as l l n t v n d T t y y s ke isty e imke i i,ai eto e iz i eben erbirdev etko r n t sm r v n mn z l nu u a sa   or. As n a bu, top um al t a k  n te el ne e m n rly l d l s k n l m d ni ir. u u da si e sy e e im;  rk hal  ve a top u u as n a d n z l y y T k y l m l d ile i ir,ol uk aemek iveret en ir.Amadev e iy e enstta rd d k d l t n t ba ay ede il irveol uk atu u u ur. eby ebire i ivar k l d d t c d t l l k ve bu e i i in    ge e i or. im i di e ek in, sen yi e l kn z m r ky d y c s n dev imis i or un,bu akimal a rve aina r.Amager ekbu r ty s n d n y n vear kbu uhis et ekge e i or.Ben,kla ikan am aveTr i t n s m r ky s l d kyede ibir okko  istpar ive aha e e inis e i igi ibirdev k m n t y r k t t d b rim en de bah et i o um. Bi im y t   z bu a  a a n d s my r z r t m l m l r hep idev im ir.Za en zalbi ebu ug  orvesy  or.Bi im s r d t l n r y l y z yap   z i er dev im ir,  rt ola  n ken i i nem i bir de tm l r d K yn ds l mok a ikdev im ir.Bu,Tr i ededeke indev im elge i e e r t r d ky s r s l m l re yol aa ak r. Ama bu, re l sos a izm e i gi i ol a a ak r. c t e y l d k b m y c t Ben bu u da a n e de sy e im ve za en  rk sol u u un an n h c l d t T c l d ko u u uz da bi az bu te el e ol u. Bu ko u a sol u ne ka ar p m r m d d n d c d sol u ur,sa neka arsa  r;ger ek enbenha enbu uan a c d c d cd t l n l mak is i o um. Bel i de sa , so a da a ya n ola i ir; bel i de ty r k c l h k bl k sol u,sa anda asa ola i ir.Be imby eku u a mdavar. c d h c bl n l k l r n ,sol usol u u u uka t a a  or.Mev utklik er,mev ut k c c l n n l y my c l c ya  ar hi re e ez du um a r ar. Ne e ey e alt  ya n a i pl t m r d d l r d s m d k ba i e e eben i or ar.Po i i are e e i er. kr l r zy l ltk t m dl Trk soluna geleceim. Son zamanlarda ke yazlarnda u tip bir deerlendirme var: Aman dikkatli olalm. Trk kamuoyundan size sesleniyorlar: Birtakm hassasiyetler var, Apo ltfen bunu dikkate al. Ankaraya dnlp, ite onlarn da birtakm hassasiyetleri var. Ankara sen de o konuda dikkatli ol deniliyor. imdi ben, nce birinci soruyu sormak istiyorum. Siz, takviminizi planlarken ve admlarnz atarken, Trk kamuoyundaki, Trk halkndaki hassasiyetleri, Trk siyasilerinin zorluklarn dikkate alyor musunuz? Ta ii.Dik aeal a abaa   ok kg  or u uz,s b k t m y l dm a r y s n lupde i iki in entuamz elgeiir e eka ar. l d t l s l t m y d Nasl?
185

zeili ingeiir ee eka arnedenidik atiol u u ug k l t m l r d l k l d m r or u uz.Ben e,isersa,isersolol un,ende e rkli e in y s n c t t s m T d r denda afazahas a i ete id  enbe im. h l s sy l r n n Trk siyasilerinin gerekten zorluklarnn olduunun farknda msnz? Ona nzoruka n anzndu u o um.Ama,u udabeir l r l l r d t y y r n l te im ki, bye li erik ya l az; li erik ta    kav a a a  y l d l p m d l nmn r y m m lar,byesah e e l az.okb ka ahar  orarveli erik l n y k m y b cy l d l yapka  sa  orar,amaokyeer izveyante eler eolu or t l rn ny l t s l m l d y bu.Bua anken ie i ez o um. rkhal  nhas a i ete d dl rn l y r T kn s sy l ri eiseokiyikar karver i i eemi im.Benasn a rkhal n l l dm n l d T k nde ere i ise e im.Bi imsafa  z a rkhal n angeen n l rn v r z l rm d T k d l gener var, kzar ve er eker var; ona a ol uk a de eri yaka  l l k l l r d l l yo um, de er ve i o um. imdi bun a n hep i  rk de er e iy e r ry r l r s T l r l rl  in anar r, en ufa k bir ay k-gay k gr  o um. Bu m s l d c rl rl m y r da, en  fak bir mili et iik, a  bir mili et iik yokur ana  a u ly l r ly l t l mn gei or.Onarben ebu ug  orarvebe iokse erer. ly l d n r y l n v l Geen geliimde sizin yazlarnz aldm. Galiba bir Krt ihtiyaryla konumanz var, yani melle ile. ok milliyeti bir konuma, olaanst milliyeti. Ben onu size gstereceim. Mm nm?Sa abireyda asye e im;oHiterinhay a k n h l y y l r n r. d Ama bu sizin konumanz. Orada Trklk aleyhine bir sr ey sylyor. Sizokz rkenbah e i or u uz.Meleyedez rkta g l t s dy s n l g l n am.98ya n a ibirmeleko u un. y l d k l n s Sayn calan, ben herkesin istediini sylemesine katlyorum. O ayr bir olay. Ama sizin iddianz var, Ben dar milliyetilie karym diyorsunuz. Ben de buna inanmak istiyorum. Bu,be imMeleyiol u ugi ideseke i imana  agel ez n l d b t l d l mn m ki!Melenindok anyaa n abirin anol u u ud  r ek,be l s l r d s d n n s nimtekbirkei eyebiez ekise e e e i iana a  z.Ya lm l l m t m y c m l m lsn nm aBenHiteribyese e im,yese e imdi or.Benyi e d l l v r l v r y n birtekkei esye e im,kar k a age ekduy a m.n , lm l m d m y r m d k ken iinana var.ebak,bu a abe iani-de ok aiki esev et d l r t r d n t m r t l k 186

mek isi or u uz. Ben e, o nan dn a  a faza ka  a a z. ty s n c i y sn l r m m ly Amabude ekde il irki,ol u ugi ihep i ibe im e ei iz. m d d b sn n s m ly Ben,birha a da asi eanaa m:Ya ngner ebirmet o tr m h z l t y k l d r poiteta mveko uum,birSr a imet o oii.Sen,hiz et l l n t n t y n r p lt m ve ba  an a  n a Hz. saya ok ben i or un de i. Ger i bu r l y l zy s d man ete edeko uol u,ken i isaye i eko u orde il i.Me l r n d dn rn y y n d seeken i isaye i ekoy akde il,byebi i i ins  ede er l dn rn m l rsn z n bi ek ir. Met o o it ir, de er i bul um ya i. nan a  var  ve m t r p l t l d n l r d bakmiyiinanar r.im ikal pdabenora a,senH isi an t l d d k d r ty sn,bendeMs a mde ipbirdin ela a amgir ey im? l m n y s t m y s d Ha r!Say yakar kver e iuy unbul um. y g l l m y g d Yi e bir gn Ye i i er en bi i i gel i; ba a, se in kul an  n zdl d rs d n n l dnbuey ansz  n enYe i i erra at zolu orde i.Ben t c d zdl h s y d ne de im bi i or mu u uz? Ben, ey an sz    kul an  m d ly s n t c n l d yer e ey a n ba  iyi ik e in en bah et im. im i de bel i d t n z l l r d s t d k Ms  an araley im ek a etko a a i ir er.Ben,Ye i i e in l m l h d y m p r bl l zdl r ey a  n iyi i er pe in e ol u u u sy e e i i im. Ya i on a t nn l d d n l y blr n l rn ey a a at et ik e i rol bi az fark  r. Bi im de im er e i t n f t l r r ld z y l d k ey an a,on a n nansis e in e iey an,fark  rvebenbu t l l r i t m d k t ld nu an a a  bu u o um. Bi az da Ye i i e in ey a  a ben i l m l l y r r zdl r t nn zyo um de im. Be irt i im gi i, bu cm e i yi e ok dik at i r d l t b l y n k l yo um a a m.On a n nansis e in e iey an,ol uk aha r r l y l l r i t m d k t d y l i er ya  or. Ms  an k a i Al ah-ey an tar  a  kap l py l m l t k l t t m s sam  r ve sa  o um o son ey an Ayet e i ki a  tan a a a ld ny r t l r t b t n y da yol a . im i, ey an yo u u u da bi az bi im el ge i ir t d t r m n r l s l t mekge e ir.Benbun a abi azbi im elyo uman  ver i im r k l r r l s r sn d iin,ba a,ya ubuim ideken i iey anye i eko u or,bu n h d dn t rn y y ka are i i iin anm lurdi e ez i iz.Ba ag e,de ok at d l kl s o y m sn n r m r ol akis i or a z... m ty s n eytana da m zgrlk tanyacaksnz? Ona adabi azz rkta  a ak  z.Bu,tuar zk,opor l r r g l ny c sn t s l t istikde il,de ok atol a nge e i ir. n l m r m n r d imdi siz, Ben, Trk liderleri ve Trk halkndaki hassasiyetleri tanyorum, anlamaya alyorum, bir ksmna da zlyorum dediniz. Peki siz, Ankaradan, hangi hassasiyetlerinize daha
187

dikkatli olmalarn istersiniz? Bi imhas a i ete i i iAn a annpekdik aeala a  san z s sy l rmz k r k t c n m o um. y r Mesela, Apo ok skt, mecbur oldu da onun iin geldi demeleri sizi nasl etkiliyor? Be ihir a a  or.Ben,pos uok anye eser ibirki n g l my t t r m i im. An a ann be i na l gz en  ar    iyi bi i o um. y k r n s d k dn ly r An a annbe imhak m aha r d  e e i iina a akka ar k r n k d y l n c n n c d saf ol a am ge ek i i i d   o um. Ya i fr at bu ur a be i m m r tn n y r n s l s n birka ksu abo ak inne erya a i e e i ided n ek en d m i l p bl c n m t ken i ial o a  o um.Do a  y ahas a i et e i efaz adik dm k y my r l ys l s sy l rm l kat ede e i i san  o um. Ben dik at ede i i im ama, on a n c n my r k blr l r dik at et e g  yok. n , ger e e kar  in af z sal   a k m c k s s drl r var.Be imger ek i i i zuns ean a akis e e e ek er.Ama, n lm u r l m t m y c l benyi e rifola a m,ol unkar  a a a m.De i imgi i,ben n a c g l y c d b bel ibirfel e e eda a a akiya  o um.Ba  a  nyap  gi l s f y y n r py r zl rn t bimt ibirprag a istol a  mke in.Prag a iz ive apra h m t m d s m t m y ti ige i ir e ibi i imama,ben emt ibiril eba   var. l t m y lr d h k ll Bu uas ag ar et e ekla m.An a adaby eki i erfaz a n l z d m m z k r l l l yok.Be imbiril e inol u u uvebuil e ebi azsay ge ek n k m d n k m r g r ti i ifaz ad n ez er;as e iol un,si a iol un,on arbug n l m l k r s y s s l c ken i e in egr ez er.On a nil e ig rvebu ada a a ak dl r d m l l r k s t n y n r ez ek ir. m t Peki Trk halkndan ne bekliyorsunuz? De i imgi i, rkhal n angeenin anaraiyiana  o uz. d b T k d l s l l l y r Ken iya  m a i rkkye iyeiyiana r m.Ona akar en d kn d k T l r l l d l r ufa kbird ankya mgei ez,bu ud n embie.D en c m l n l m n m l z le e,ol uk ahak a i etl e in egei ir.Yi es rarme ee i m d k ny l r d l n n l s l snedefazaba l  o um.Birk kai etdeol ahalka nvark l y my r r s l r l la  aveinana  asay gser ekkut al r.Da aile ibi imer rn l rn g t m s d h r l ora a a a iir. nundayou,zora avezor akde il,ya a t y k rl bl O l l m b l r tc k r. De i im gi i, Tr i enin yal z res i sta  n e de il, l t d b ky n m t s d ede i at ve sa at gi i di er sta  e in e de y e bi e faz a an am by n b t l r d l z l l ve e ek damyokgi i. r c a b Siz ok byk konuuyorsunuz.
188

Bel iim iil ivar rama,ogbi azza f.G ol a k d g d r y l m la   is e im ve yar m  ol a a da va m. Ama be im gs er rn t r d c m y r n t di im il i in yz e bi i i de ken i e i gs er in. Ve bu, on a a, gn d rn dl r t s l r birele i im ir.Be imgs er i imil i inyz ebi i idesi in tr d n t d gn d rn z sa at ve ede i at ev e e i iz gs er in. Ta ii gn el yak a m n by r l rn t s b c l la nd n a.Be i,ken iger ek ik e i ikav a a ada etet in r d n d l l rn r m y v s ler; zor a  a ba ur a an ve b k k his e i i e ka l a an b l v m d y l t rsn p m d be im e tar  a g  gs er in er. Ben bu a ha  m ve ar n l t m c t s l n zr kam a bu ka ar g var r fi an da de i o um. Bu ko u ar a d d d l my r n l d be imko u u unsonde e ez rte el ege i e i ekar  n n m m r c g m d l m sn lk,kar ta af arbuko u aken i e i iba a  ar.Uma mba r l n d dl rn l m l r zye iadm arat r.Bu unda ara i alge i e i i,sa ambir n l l n h dk l m sn l di a o a,tar  a aveor akka ar a r a ad  e i ideis y l g t m y t r l t m y n m sn te im.Bu adaka a de i im.Fa atbe imyal ar a,ge insi r n p l l k n v m l ze u ka ar ih i a m var de e gi i bir du u um da ola az. d ty c m b r m m Benbu uan e ebi egs er e im,da abuhaf ave atet i,l n n m l t m d h t f t d n ebi e... d l

Tedbirlilik benim doamda var


Banz saolsun! Annenizin lmn duyunca ne hissettiniz? Bireyerhis et e eam,fa atfazadilen ir ekise e l s m y l t k l l d m t m dim.K abirde eren ir eya a a man  a. s l d m p c sn Yani yreinizde bir eyler, bir dalgalanma... Be imba am,l e enn eba abireyersy or u;O n b m d c n l l y d lumAb ulah,benlr emikidamagz a dk ez indi or u. d l s l y m s y d Ama bu u, ha r z bi i i ol u um in de il, zl   in de il n y s rs d i d i de,be ibyebirki iola akta   insy or u.Be imne en n l r nd i l y d n d gz a dk e e e iobii or u. y m y c ly d Aladnz m anneniz lnce? Aa a m.Be imaa amde i ikir.Da aok,anamaili l m d n l m t h l kiveei ie imneana ageir, nunhay  nanl a na l lur l kl r l m l o rn m s s o ko ua  d n m.Vebuso ua ace apver e ea  o um. n l rn d r l r v m y ly r Siz, hi aladnz m?
189

Obil i i iztr enhiaa a m.Ba enduy ua  m,fa at dn d l m d z g l nr k gz aa  kim egr ez.Se inende,en i e endeaa ay y l rm s m v t d d l m n az  lan bir in a m, ama f ei im. Gz aa m da a ok ie o s n k ly y l r h akar. Ama insann annesi lnce ki bu zc bir olaydr alamas ok insani bir ey. Do u da, be im ana  m da a anam r. Ben, o aa a r n l y h l ld l m y okan ger ekeir i im. Anam an ko u um ve a ana n be im t l t m d p y m n iinl yadaya a a okan lupbit iir. m s t o m t Anneniz lmtr sizin iin? l rve aya a r.Ya iky enveaie enko uok m t y m t n d l d p tanol u. d Ne kadar zamandr annenizi gremiyordunuz? Tambie i o um,her al e18yl r. l my r h d d Telefonla hi grtnz m? Hig  e im. r m d Niye ihtiya duymadnz? hi aduy a m. ty m d Hi o arad m? Odahiihi aduy a .De i ikbirana- ulili i i ir. ty m d o ksd Peki, annenizin cenazesine iek gndermeyi dndnz m? Onudaak ageir e im. lm t m d Gnderseydiniz iyi olmaz myd? Bu tip ey e i d n  o um. Be im da a ok d n  m l r m y r n h d u: Ana n han i zelike i be im ze im e et ii ir ve ben, bir m g l l r n r d kld ana niyibirouola ak,ona na lha aage ir im?Me ea,bu n l r l r s y t d s l ko u a u d n em he en canan : Bu  nam  lan  vey ka n n d c m l d a o d s r zbirkav a y ;aca abe imbudu u umdabi azbu am n s g c d b n r m r n ben i or de im. Ama  nun kav a  di ek in en ben uta r m; zy d o g e l d n d oka vebi im izkav aedi or u,okk kne enerinkav r s g y d d l i gave i or u,birta ukinkav ave i or uvehig  he a a ry d v i g ry d c n s b kat a ankav ave i or u.Ana m;be imdehi irg myoku m d g ry d l d n b c t veb kbirkav a agi iimveokaca ipbi imerekav aetim. y g y r t y l l g t Bnbunaranam adavar .Amaben,da ason aplanola ak t l d d h r l r veokb kbirgbi iki e eky t mkav ayaana nkav y r tr r r t g l m 190

ga   de ineir i i isye e ii im.Yi eana nini am  cln r l t dm l y blr n m tk cln an bah e e ii im.  nam ba a, Hay   al a an eve gel e d s d blr A n fn m d m di or u.Ya il e idebiraieora sa ar ak,an e inoil e i i y d n k y l t m y s n m k sn deha aage ir im.Git,se inevi itaanedener enini a  al, y t d n n l l d tk mn yegelde ipbe ievekoy a ,hatabe ikov u.Bendekm, l y n m d t n d t b kbirkav a atuuum.Haenote el el e egi iyap a a y g y t t l m d k y r m y a   o um. Ya i l e e i d an k a  bi i in e e ka ar kav a ly r n k d k m l l r tr c y d g ya  o um.ebudaan e inbirva i eiola iir. py r t n m sy t bl ldkten ne kadar sonra haberiniz oldu? Birgniin eol u. d d lk anda bir ey hisseder insan; bir krlma, bir yanma... okha ifol u.Haenza anza and   o um,ba a da f d l m m n y r b m za an za an d   o um. Me e a, ge e ce a e i i r a a gr m m n y r s l c n z sn y d dm,ce a e i inya n ay m. n z sn n d d Ryada! Evet.Birdaya a  naln a zveyu a  ans ekitaar m cn t d y k rd r l l ko upgei or.Fa atbutaa nhi i i ibi ede i or.Veana n p ly k l r brs z my m y  gr ekisi o um; nuny neka arsol uu,sol a  z n m ty r o z d m t m m t.Taarya a ade amedi or.Buteaiin eonu,b kba m l m y v y l d y c la bir ik e g  o uz. By e e ba m a ben, an e in ce a e i i l t m y r l c c l n m n z sn gm k.Ba ahikim eyoku.Budabiril ien e... d k s t gl m Demek ki sizi ok etkilemi. Yani sizin bilincinizde hissettiinizden daha fazla. l inir,ilkde abyebirr agr m.Benkoaykoayr a g t f l y d l l y gr em.Bur adabirger ekiya i. m y t n Trkiyeye dnseniz, annenizin mezarn ziyaret eder misiniz? Za en zi a et e im s ek i ir. Ya i b n e it e in, ata a n t y r l r r ld n t h l r l r ana  auy unola yapmdi o um.B ke inva i ete i euy l rn g n t y r y l r sy l rn gunce aparver im.Biz eyeme ararfazabelide il ir.Bel i v l d d l z l l l d k im iba a nme a biesiin iir.Fa attopuminya ary a, d b m z r l l m t k l i r l s bye de erer zi a et edie iir, ben bu a ka  a am. Bu ko u a l l y r l bl n r m n d bi azde ok aikdav an akisi o um.Topu aya areye eka r m r t r m ty r l m r l l r r a akla m.Bendege e ir egi e im. m m z r k s d r Yannzda annenizin resmi var m? Yok,hiyok.Ya iba n... n s
191

ok nem veriyorsunuz; yanlyor muyum? Beli bir so umuuk var da... Ona n ya a   al ak, bo a l r l l l r mn m  ar akise i o um.n ,ona ar  et ie e e i i,doa k m t my r k l r pc kl y c m l y yaha rk zol a aa ge eki i id   o um.Be imya s l z l s m m l r r tn n y r n a  n, sa l  n an da a faz a po i i a d  yn e i var. Hat a mm n d d h l ltk l r t be imsiahm a eeyeokazil imvar r.Bnbuna bel i n l l c d l l g d t l r k ters yo um ar  z ama, hep i e ge e en ye i ver i im, ken i i r l sn sn r k r m dm mt ikat  m.Fa attipola akokfarkzelike imvar. h m k r l l l r Bir ey syleyeceim. Bu bulunduunuz kasaba, Lbnan Hizbullahnn etkili olduu, Lbnan glerinin bulunduu bir yer. Peki suikastten korkmuyor musunuz? lmekten korkmuyor musunuz? urada be-alt kii var, fazla yok. Bir tim gelse onlarn iini bitirir. im i eka arhibyekor ua mol a veokz rkaa dy d l k l r m d g l bil im.o uk enbiraa naln aba a nba asye i ibirsz d c k c t d b m n l d var , sk sk onu sy  o um: Ab ul aha do un a n, Ab ul d l y r d l k m y d lahnal n afeihia eivar,one e egi er efet e erdi or u. n d t r t r y d s h d y d Ya ibi azdaba auy unbirta mbu.Fet e i izelike im,onu n r n g n h dc l t y ak abeire im. l t y Size suikast ihtimali yok mu? Hiba a ola a . rl m d Ayn zamanda ok tedbirli olduunuzu gryorum. Mesela, 1982lerde bile muhafzl dolayordunuz. Ted iriikbe imdo am avar.Be imya a mb kbirted b ll n d n m y biriikde ekir. ll m t Trk solunda bu yok. Krt gereinin baz unsurlar bu iin iinde var m? Yok. Ki iik zelike im ken i iin e mt i ted iri ir. ok l l l r d d h b ld has asbirin anol u u ubii ormu u uz?Ben e ihas a i etde s s d m ly s n d k s sy re e i iaca afar et imi i iz?Buna ana a anmev utdu u c sn b k m sn l r l m d c r muna lyo uma a ak  z? s r l y c sn Peki bir ey syleyeyim; mehur olmak, kamuoyunun ilgi odann merkezinde olmak nasl bir duygu? Ha r,tamter i emev uth eten e i,me ura a ters y sn c r l m y h l m y yzet ekisi o um.Be imger ekenba id i a mvar,asn a m ty r n t z d al r l d
192

ba  ey e i s ek i d r e ve ba  ey e i de s ek i yk elt e z l r r l m z l r r l s m ko u un a b k tut ua m var. zelike in a a z  olayar a, n s d y k l r l l s n g l d okir ineye i,bus fve luskav a n andate egr  m k l r n u g s d y d ba dav a bo ukuka  b kbirm a eeme ee iya a m. z r n z l l rn y c d l s l s p r Birahaksa a  da,birg elik,sa atveeseiksa a  dadi l v s z l n t t v s ye iir i iz. bl sn Basn toplantsnda otuza yakn gazeteci vard. lk defa bu kadar kalabalk bir grup vard. Peki ne hissettiniz? Yokyok.B ren ede ilde,ezikikdu u o um.h ete b l m l y y r r l mekenfaza evkal  o um.Ba er eme in,ba il ee inezil t l z my r z d l r z k l r me e i, ba  gr emiike in ora a  a l a  be i da a id eti m s z k ll l r t y k r m s n h d l et ier.Butrza ererbe imza e i iet ie e iir. kl f l n f rm kl y bl

Batya da ders verilmesi gerektii kansndaym


Hemen bir politik soru: Siz Trkiyedeki Krdistan parasn smrge olarak gryorsunuz. Smrge ile smrgecinin ortak yaayabileceine ilikin dnya tarihinde bana bir rnek gsterir misiniz? yle bir rnek var m? Bir taraftan biz Trk halk ile birlikte yaamak istiyoruz diyorsunuz, dier taraftan da Krdistan smrgedir diyorsunuz. yle bir rnek yok. O zaman sizin birlik arnz, dolayl bir biimde Krdistann gerekten smrge olmad anlamna gelmez mi? Buili ieraa iir,zorde ilki.Mev utili ierokaa k kl l bl c kl l veal ak a r.n a mdi enhi irki imev utili ie eta am l d s n y b c kl r h m ede ez. Pe i b k ahak zk, e ef izik iin e ol a n ne e i m k y l s l r s l d m n d n ne ir? d Neyse, mevcut anti-demokratik uygulamalar... Sa e eode il.Ba ag e,olu ubnili iersuyu a d c n r m t kl m veb kir inikkay a  r.Me ea,gede i at a ngei y k l n d s l l by l r l me i in entuamgpoii a a n,fio ofa ngei e e i e y d t l l ltk cl r l z l r l m m sn ka arhep i ikiriili ier eg  o umvene ene i ibu a aba d sn l kl d r y r d l rn r y l o um.Vebenbu a a,yal zKrte inde il,Trke indeokki y r r d n l r l r i ik iz e i il ik e i i g  o um. Ben bu a ina  o um ve hi l s l tr d l rn r y r n ny r kim e be i bu inan an al o a az. Za en bu ko u a ok g s n t k y m t n d l
193

Kardelie yarar bir dzenin gelitirilmesini istiyoruz.


194

inan a m ol u u  in bu m a e e e i de in i i sr   o um. l r d i c d l d k r l d r y r Ya i bu ir inike i g n e, bu u ka ul ede ez in Apo di o n k l l r r c n b m s y rum,senhere ika ulede iir inama,buir ini eken i ibu y b bl s k l dn la  a az n.  e be im b k il em, bir n m ve onu um tr m s t n y k c r bu ur. d Yine politik bir soru: nceki konumamzda, Ben bu ary, zellikle Trk kamuoyuna ve Batl hkmetlere yaptm demitiniz, Trk liderlerinden fazla umutlu deilim demitiniz. Trkiye blmn tarttk. Bat devletlerinden ne sinyaller geldi size? Bahak n adaken i iifa eede im.Bayada ersve il t k d dm d y t d r me i ge ek i i ka  n a m. Ba   adam ar ger ek en ken i e i i s r t ns d y tl l t dl rn b kg  orar;hemdeb kol a ka hal evein an aok y r y l y m d l r d s l za arver ike ihal e. r d l r d Byklkleri tartlr ama, gl olduklar kesin. Evet, g  ola i ir er. Ben on a n g  k e i e kar  da l bl l l r l l l rn aman z du u o um. Ve bir il em de, ona n kar  n a y  e i s r y r k l r s d r m y bil ekir.PekfazaBadaya a a m,onaraili ie imdeyok. m t l t m d l l kl r SizTrke inda afazavar.Onar anet ien e e e im.Buken i l r h l l d kl m y c d z n  ... g l m Bu, irade meselesi deil, artlar meselesi. Siz, Amerikayla iliki kuracam diyorsunuz. Amerikayla iliki kurduunuzda, siz onu etkilemeye alacaksnz, ama o da sizi etkilemeye alacak. Ben,TrkerveKrterinku u o um.Kar  z a ierodil l l i r y r m d kl denan orardaon an. ly l d Bir antaj arac olarak m kullanyorsunuz? okba  oraroili ie eveoili ier en ers a  orar yly l kl r kl d d k ry l daon an.Yok abi imeili ikur aar ,bizbu ahiihi aduy d s z l k s l d n ty ma a akk. y c t Katil ilikiye. Ga etta ii. y b Ben sizin geen yaptnz o aklamalar biraz Ankaradaki belli liderlere bir mesaj gibi grdm. Yani siz bizimle iliki kurmazsanz, biz de gider Amerika ile iliki kurarz. Amerikann niyetlerini az ok biliyorsunuz, ayanz denk aln gibi bir slup
195

sergiliyorsunuz. Bi azy e.Ya iokg en i i izBa ili i e ialey i i era r l n v dn t kl r hnz hat k a kul a  a i ir. Ve on an da, biz en ok siz za ar g r  l l l nl bl d d r r s nz. Ama biz u u ter ih edi o uz: li i i ye e yek bir i i iz e n c y r ky k brm l ku a m;buendo u u ur.Nedi eon a ngl e ial n a,bas  r l r s d y l r g s t d kla al n aili i e ezor a a mki!Nedi esizon ar angala ak r t d kl r l n l y l d r ze i i e ge e i iz ki! Be im yi it ik an a  m u ur: Vu u or rmz l sn n l l y d r y sandaken iz   eda a a akvur;dn a ba   age ir e d g c n y n r y y mz t m ninnean a var?Ta iibenbu aa m,amaim ipo i i aya  l m b n d ltk pyo uz.Ba n,bendepo i i avedip o a iya a mveoza anda r k ltk l m s p r m g ahben engi er.Sa a nku al a n auvar:Senra i ineka n d d v r l r d kb dars   r an, nundase is  r ahak do ar.Yi it ikl  k tr s o n k t m k l le i edik atet ez en,hertr za a ada kolur un.Bizbutu rn k m s l r r a s tu agir ekis e i o uz;ama rktem il i i ive ares i e ibi m m t my r T s cl y my t zibu azor u or. n l y Size Batdan bir sinyal geldi mi? Atekes ilanndan sonra size ulaan bir tepki aldnz m? Butreyerokgei ir.ZaenBabuier eokte e ir.Ya l l t t l d n d nibir okg fienbirara ageir ikenson avebi im ierdebu c il y t d t r z kl iibi azsev ike iin,arks ekigeii irer. r d l r i t r l l tr l Dier Krt rgtlerinden mi bahsediyorsunuz? Evet.okgeii irer.Hoa  agi i orveya a aka ka ar l tr l l rn dy p c l r d yap nar. Bi im ad  a da yap nar, ne ola ak? Doay da ol a s l z mz s l c l l s g a amgir iola a z?Ya itakikirie,Tr i eninyapka n h m c n t t t ky t l r boz akinsa  mbi azuy un.Bun anrk e ekla m;ne n m i nr r g d m m z sol uarrk n,nedesa ar. c l s cl Trk solundan bir kayg sezdiniz mi? Yok,okolum uz... s Yani, Apo belki u anda iradi olarak Amerikaya kar kendi tedbirlerini aldn zannediyor ama, Amerika byk gtr, onu ehliletirecektir, ehliletirebilir diyorlar. na  or mu u uz? Siz o ka ar be i gr  z, be im du u ny s n d n d n n r mumokzorde ilmi? Zor olsa da, bu tr risklere yine de ak deil mi? Ha r.Et ien e iokzorbirin a m.Amabiro ukdabe i y kl m s s n c n
196

et ier,onudasi esye e im.Ya iet ie itar mde i ikir.Hi kl z l y y n kl n z t kim e,mev utka a,re lpoiikl erebe izora a a  afaza s c b e lt l l n l y c n l inan azve ertdeet ez. m d m Ame ri kann na sl bir PKK is te di i ni bi li yor su nuz. Ya ni PKKyi ne hale getirmek istediini biliyorsunuz. Ame i ann PKKyi an a a a   hi san  o um. u an a rk l y c n my r d her al e Ame i ann en ana a a   ier en bi i i de PKK ii h d rk l y m d l d rs dir.Ke eana a aya a a!Ame i aken i eg e i or a,geip k l m y n s rk dn v ny s l bi imeili ikur un,birada  bi imeg r n. z l k s mn z l r t s Ama sizin Kuzey Iraktaki komutanlarnz, eki Gn komutanlaryla oturup grme yapmlar. Gel in bi i i de be i gr n. G  e i ir er, on ar be im  in s rs n s r bl l l n i faz a nem i de il ir.  er ken i e g e i or ar a bir Ame i a l l d E dn v ny l s rk l gel inveben enneala a  gser in.Ta am,be ibo arar,bil s d c n t s m n l memoyu ageir ekiserer!Buna ya a iirer,ken ibie eke i n t m t l l r p bl l d l c l r iir.Fa atbe imdeyebool a a a m,koaylok aol a a t k n l m y c l m m y ca m ak r... Ya i Ame i ann dn a a n a b k ha a a t n rk y p d y t l r var r,b kso um uzuka vetah i ata var r.Elin e i tom d y r s l l r rb l r d d k a sia  kula  or,in ana nte elde eryar a yaoy u or,mu l hn l ny s l r m gl r l n y az am bir bu a  a kay ak k edi or. As n a Ame i a ac a ak z n lm n l y l d rk n c birgr,de ok a i ibo uur. t m r sy m t eki G vastasyla Iraktaki Krt rgtlerini byk oranda kendi kontrolnde tutuyor. Yani onlarn btn varl, u anda Amerikann uzatt emsiyenin varlna bal. Trkiyedeki dier Krt rgtlerinin durumunu tartmak istemiyorum, ama ayrca yazmaya alacam. imdi, Amerikann kontrol dnda bir tek siz vardnz, elimdeki listede. Ben onun altn izerek sylyorum. imdi sizin durumunuz da bana gre biraz kritik. Teksiniz. Onun far n a m, ama ha a m a e e bit i de il. Ame i k d y l c d l m rkann mev ut yak a m a  n so u u un na l ola a   iz e ek c l l rn n c n s c n l m ge e ir.M a eebit ide il. r k c d l m Nasl geliecek? Ne isteyecek sizden? Siz ne isteyeceksiniz? S eki de eren ir e, yo una a hain e iz. Unut a n ki, r l l d m l m l d y m y Ame i a,Tr deKr debirei ipbi imze i i ey eng rk k d l tr z rmz r t tr. O G ey Sa a nn mi a  Ame i adr. Ama biz ezil e ik. n v m r rk m d
197

Ame i a,hiken ieh e i igser e enbusa a y eti; rk- rt rk d r sn t m d v n t T K iti a   ilk de a PKKye kar  saa . Ta ii siz ay nar bu u faza tf kn f l d b d l n l bil i or u uzveii i egel e i iindeyaz  or u uz.Bukiriiti my s n nz m d i my s n l tfa enazn anbirkiapaya a iir i iz. vet,bu akar olumudi e k d t l z bl dn E n l r ni i biz gser ik ve haen de bye ir. Dn a a bo un e e en en t d l l d y d y m y nemiha e etola akbizkal k.Ame i annde eren ir e idey l r k r d rk l d m s le ir:Teksos aistha e etola akayakakaangPKKdirdi or. d y l r k r t l y Aydnlk Yol var. Ona ndaada ie i egir i,hemdeha inbirbi im e.im l r m ry d z d di on a n du u u bi im i ka ar g  de il. Biz, u an a b n l r r m z k d l d t ha eiyevar   sr   o uz.Benbu nbyeva mveya m t l lmz d r y r g l r rnne lurneol az,onubie em.uankipo is o u uzba m o m l m z y n m szvez r r. g d Amerikann size hayrl tutum almas iin, siz de Amerikann baz karlarna sayg gstermek zorundasnz. Bu iin kural bu. Bu, ok kk  bir he ap a ay a mm n r. PKK, Ame i l s l m l k d rkadansa e eulu alkuruuil e i inba he efe i eil igser d c s t l k sn z d l rn g t me i i is e i or, Ame i aya g e ok ay   bir ya am tar  sn t my rk r kr zn tem iledi or.Bi eg e,dn aa n aAme i ansise i e,ya am s y z r y p d rk t mn tar  akar aler ai ibiine,poii a a,ruhaveya am aenst zn t n tf l t ltk d t d d ey etem iledi or. z d s y Ama yeni bir siyasal srece girdiniz. Batl... Biz bu ka ar ay   ya am sis e i i ni e ge i ir ik, bi i or d kr t mn y l t d ly mu u uz?Bel isi ebi azaca ipgee iirama,oka areksrel,o s n k z r y l bl d t ka ar ay  , o ka ar mar i al bir ya am bi i i ir ki, bu a a i e d kr d jn md r d t ani-em er aiz ig e ek in.Bi azfarkbirya amtar  budik t p y l m r c s r l zn  en eg e ek in.Bizya  oka arpoan i ela atuu orve g d r c s py d t sy d t y oka arya a net ie i ekar ko u o uzki,mev utd enya a d m kl rn r y r c z mn an,ieBaet ie ivehataora aet ie i... d t t kl r t t kl r Ama Sayn calan, yle bir somut gelime var: Irak Krt rgtlerinin defterinde, lgatnda zaten anti-emperyalizmin ok fazla tesinde... Em er aizmde i im,Bannggse i i. p y l d t t rs Trkiye Krt rgtleri de 1980den sonra buna pek fazla deinmiyorlar bile. imdi genel olarak Krt halk arasnda bir Ame198

rikan hayranl geliiyor. Om imde il.OnarAme i ayana az.Ame i annhay h l rk l m rk ran daani aii idebi azfark r.Ame i ada,bi ibi azyo l tp tl r ld rk z r ruma a aa  or. l m y ly Siz de anti-emperyalist bir sylemi terk ettiniz, yok sizde. Sa e eani-em er aistsyemme ee ide il,tehi eerda ada d c t p y l l s l s lk l h b kr.n an nba  ay antehi eervebu amar,ger eken y t s l n l lk l n l l t bi i in an a sa l a a mt i zoru or. Ya i biz, r t orii aie i z s l r m y h l y n g jn lt s ola ak,uan aani-em er aiz ide anvehe enbnkke e r d t p y l m a m t t l l r kar ken i i isi oraa a aa antekha e eiz.okte izkal a dmz g t l m y l r k t m m yaa  o uz.Bu,ger ekenha iodiner ebieg k e enken i i ly r t n l d l z m y dn arn r a so u u a ka ar in ir e e iir. Ame i ayla m a ee iz d m r n n d d g n bl rk c d l m ola akr;yal zsi a id ey edede il,ya amtar  koaybe im e c t n y s z d zn l n s me e e iz.G eybi iminba itir,bizG eyibirhafa aaa z. y c n z i s t n t d r Fa atuan ame eeG eyia akde il ir,me eeba a r. k d s l n m d s l k d Size gre, u anda Bat, Krt sorununa nasl bir zm gndemletiriyor? Ke eBabir rt  ya aa il e!Eli ibuar a iyiol u. k t K z m rtb s n l t ms d Oldu! yi ol u, n , o eli im i da a iyi ya aa p e e e iz ve d k d h k l y k c he apso a a z. s r c Yardmc bir yer olarak m gryorsunuz? He apsor akinbi azda aya    agel e iiyi ir. rt s m i r h knmz m s d K veBaola  kar kar  ageir ekda aolumu ur. t yn y t m h l d imdi, Batnn bir Krt senaryosu yok mu? Bir zm yok mu? Bu ko u a faza ey ol a ak ge e ir. Ba se ar oa  asn a n d l m m r k t n y l r l d Trkse ar oa  r;buna nfazafar yok.Tr eg eenya nola n y l rd l r l k k r k n Ba r.Ya iTrker,fazaay   lanbirBapla d n  or. tld n l l rl o t n m y Ankarann eki Ge nasl gnlsz ve direnerek evet dedii dikkate alnrsa, bu konuda Bat senaryolaryla Trk senaryolarnn birbirine uymad ortaya kyor. Trk erbuko u afaz ade ind  e e i i in,Ame i a  l n d l r n m d i rk llarvege el eBa   arbi azdaon a nad ad   or, lany n d tll r l r n n y p r  or. t y Bat, snrlarn deimesine evet der mi?
199

Biz,onudane e i ibii iz; vetde e e,ba ayolar an vet l m sn lr e m s k l d e de irt e i ibii iz.Me ee is rard e in edeeleal a a a z. d m sn lr s l y n l z y d m y c eki G kalsn m istiyorsunuz? Bu,ken ii in enku ul a ki,ken ii in enkalk n.nemi dl d r m d dl d s l ne ene ivar r. d l r d Siz gerekli buluyor musunuz? ra e iz d  bir ge i e ir. Ge i in e et i iz var r ve bi i d m l m d l d km d z et ierde.Fa atgei ika ar,gi i in endeiyiso uar a a a z. kl k l d d d n l k r c Buko uar ag z. n l d l y Gitmesini istiyor musunuz? Bi iminbirya arme ee ide il ir,birisekme ee ide il z i r s l s d t s l s dir.n bizpoii a ger ekenbi azda a... k ltk y t r h Tutum koymaktan niye kanyorsunuz? Git inde iz,ya ibi iminoka arnemide ilki!Si eg e s r n z i d l z r iesol uargit inder,sa arve aAme i anyana kal n t c l s cl y rk ll r s der.Fa atme eeoka ar cuzde il ir.Neka argel in,neka ar k s l d u d d s d k narme ee i ibizokan... s l s l sn t Ama ben yle gryorum olay, biliyor musunuz? Burada biraz gazetecilik kimliimin dna karak syleyeceim. Amerika, yani byk devletler bir etnik soruna, bir blgesel soruna bulat m, bir dnem bu mazlum konumdaki insanlarn lehine gzkebilir, ama sonuta ve srecin btnnde Amerika kendi hkmn icra etmek isteyecektir. Bat kendi planlarn dayatmak isteyecektir ve blgedeki btn halklara ac getirecektir. Ben bunu byle gryorum. Yanl m? Ta am.On andate e,Ame i ave aBada adatehi ei m d y rk y t h lk l ola iir. Bu ko ua  sizer grta  a ka ar ya a   z. Ame i a bl n l r l l n d m sn rk hay ana ,Bahay ana siz eokgei in. peyhay  gr  r l r t r l r d l k E rn d nz ki b ak  or u uz. Bi im by e faz a hay an k a  z yok, r my s n z l l r l l rm ama siz e ok ge i i. Ma em bu ka ar teh i e i ol u u u bi i d l m d d lk l d n lyor u uz,oza ankop a aa n. s n m m y l Benim grebildiim kadaryla, nmzdeki dnemde Krt hareketi iinde, sadece Trkiye iin sylemiyorum, iki izgi ortaya kacak: Bir Batya dayanma izgisi, bir de kendi ierisinde kendi halkna dayanma izgisi. Siz neredesiniz?
200

O k.Bi imye i iz,sa e ehal ada an aiz i ide il,da a a z rm d c k y m gs h b kta i iger eke eda an aiz i i ir.Ora o uger e i eda a y rh l r y m gsd t d n y l ol a, Do u ger e i e ve in ank ger e i e da a ol a iz i i ir. m n s l n y l m gsd Baya ye sa e e ani-em er aist bi im e de il,  nun ok e iti t l d c t p y l d o l ya amtarza  aveoke itikl elsal  a  akar ol a,sa e e l rn l t r drl rn m d c eko o ikbi i i ede il,birbnola aksise i e,rei i ekar ol n m mn t r t mn jmn maiz i i ir.Kar ol ader en,y a zveda  zbi i in ede il gsd m k k r tr m d de,ona abireyer ee e iz,buinan ta  o uz.Siz,Bayaok l r l r t c c y r t tesimol ubirl eeliin en i iz.Ac rama,bu usye ekende l m k t d sn d n l m t ken i ial o a  o um.Ya iBayakar bi azz n n,bi az dm k y my r n t r g l r ta i ii invedo uu untem iledie e i eina  ormu u uz? rhl r l s l c n ny s n Bu konuda Batya kar abdestimden son derece eminim. Bie i o umama,bentesimol ugi ig  o um. l my r l m b r y r Ben, 1965lerde, 1968lerde Amerikaya nasl karysam, yine yle karym. Ama Krt solu iin ayn eyi sylemiyorum. Ya amiti a iyeye il iol u ormu u uz? b r l n m m y s n Trkiyenin devlet politikalarn niye benimle zdeletiriyorsunuz ki? Siz,birAl angi iko u u or u uz.BirAl an,hi irza an m b n y s n m b m ken i iAl andevein enhis et ez,onunabneir ez;ama dn m l t d s m l t l t m ba ag e,birAl aneitirAl andevei ir.Ak ihal eso um uz n r m t m l td s d r s birin an lur.Ba ag e,yaBayan deveinem a eeeder s o n r t ls l t l c d l sin,yadaye il i in ir. nunin,du u u u uac a akd ey e n m s d O i r m n z n c z d buu o um bu yn en. n alah ge ir i iz. Ben he z ye il e l y r d l l n sn n n m dim.De imya,Tr i eiani-em er aistsa a a nva i ete i i d ky l t p y l v l r sy l rn ve ba  bekenie i i de tem il edi o um. Ye il e i im, ba a ne z l tl rn s y r n m m n ya arar ayap nar,benim i eka arya  o um. p l s s l dy d y r

PKK halklarn karlarna uygun dengeleri oluturmak istiyor


Ben, ate kes ten son ra Tr ki ye li bir Krt li der le g r tm. O, ba na benim ah sma deil de, benim ah smda ka mu oyu na aynen u nu syledi: Kar deim kork ma yn; Ameri ka, Ba t si zi, Tr ki yeyi bl mek is te mi yor. Ame ri ka Tr ki 201

yenin, rana kar m cadele edebilmesi iin is tikrar iin de ol ma s n is ti yor. Krt prob le mi de bir is tik rar sz lk un su ru dur. Bu nu o biimde siyasi zm yolu na sokmak is tiyor ki, Tr kiye is tikrar kazan sn ve rana kar m cadele etsin. Siz bu yo ru mun iin de var m s nz? Tr ki ye ni ye rana kar m cadele etsin ki? ran ken i iy e an a r ak is e e ek. Ame i a  ar, bi i de ds l l t m t y c rk ll z buko u abi azd ene ekise e iirer.Fa atbizde,hemTr n d r z l m t y bl l k k,hemde rand elt ekisi o uz.Bu,da ado uola  r.Ni z m ty r h r nd ye ba aa ,  rana ka  Tr i eyi bu ka ar y elt in? Yi e  ran k l r ky d n s n ken i ibuka arni es  his et in?Bizdi o uzki,bi imte dn d y k m s s y r z melta i ivebl e elger eke i izvar r;bizn ebuna kav a rh g s l rm d c l r r ya m ve ge ek e i i ya a m. Ok a us te in e i Ame i aya ne l r l rn p l y n s d k rk ge ekvar?Git ino,ken i i insua  ora ankal r n. r s dsn l rn t d d s Ben, nmzdeki gnlerde, dnemlerde ran Krt hareketine de Batnn byk destek enjekte edeceini dnyorum. Yanlyor muyum? Ede iir.Fa atbizonudahale e iz. bl k l d r Sizin tutumunuz nedir? PKK, bu ko u a hayi id i  bir ko um a r. Ba da, zaen n d l d al n d d t t bu uninbi i1992deim aetir ekise i.Baokiyibii orki, n i z h t m t d t ly var lanbirPKK,hertrpla bo a aknieike ir. o l n z c t l t d te byle bir durumda sizin rolnz ne olacak? Biz,ie ihalka nle i eeniyie i e ie ekbirha e eiz.Si l r l r hn vr bl c r k t zin o sol u a   n akl a  a bi e ge i e e i i ka ar, olu um a c l rnz l rn l tr m d d l r halkarle i ed r ekv ak  asa i iz. l hn n t m r ln hb Tahrana kar mcadelede siz rol almayacak msnz? B akTah anakar m a ee i,Tah anndabir okyanka r r c d l y r l l l r d elt e,mev utili ie igeiir eveBayaka ma  halk n z m c kl r l t m t l l rn la n ara  ad r e,bnbuna halka nle i ed ene e r k l rn n t m t l r l r hn z l m ve uy un hae geir e bi im g e i iz ir. Bn bu ko uar a da g l t m z r vm d t n l d epey usa z, gei ee i aran bir et iye sr  e ii iz. Bu ko u a t y l m l r t k l d r blr n d yee eke i izvar,hayiierya a ie e i i eina a iir i iz. t n l rm l l p bl c mz n bl sn Yani ran Krt hareketi silahl bir eye balarsa biz destekleriz demiyorsunuz.
202

Eniyi i iger ekeir e ea  z. sn l t m y lr Batnn ran paralamak istediini biliyor musunuz? Da ag elbir ranora a ar z. h z t y k tr Siz benim soruma cevap vermediniz. yle niyetleri olduu... Hep i ihe ap o uzvehep i eeniyikar ka ve e e iz. sn s ly r sn l l r r c Peki biraz nceki sohbetimizde dediniz ki, bizim atekes ilan etmemizi ran ve Ermenistan pek ho karlamad. Neden? Asn a ho kar a p kar a a ka   ne e da an r ka  , l d l y l m d l rn y y d d l rn ay  abi imsa a a  ger ekenise ike i idebenpekbie i o rc z v m mz t t d l rn l my rum.Darmiliyaka ma  nd  a a il eer i,ate e idesa a l l l rn n k b s l d k s v daiyianarar .Buko u aona nmuakol uka  sye e ii im. l l d n d l r l d l rn l y blr PKK,ol uk aha rieryap akisi or;halka n ara  auy un d y l l m ty l r k l rn g den ee i, d eye i oluur ak isi or. Bn bu gei eer iin e g l r z l r t m ty t l m l d buna bi azda aka ta a a z.Buan  zdavar.Ya iun anhi l r r h n l y c sm n d kim e in en i e i ol a n ki, PKK, ba m zk, z rk ve eitik s n d s m s s l g l l iin evehertrg elikin,sa e ebirulu unha e eide il,Ora d l z l i d c s r k t t do u halka  n ve gi e ek dn a halka  n soyu bir tem il i i ve l rn d r y l rn l s cs her e in gu ur du a a  bir in ank de e i ir. Bye ol u u u im i k s r y c s l rd l d n d da aokka ta a ie ekir.Bun andamutuol a  z. h n l y bl c t d l m lsn Peki size bir ey syleyeyim. Azerbaycanda, Lain blgesinde epey Krt yayor. Siz de orada olsaydnz, ne yapardnz? Ermeniler silahl geldi... Buierbi azda ak  a a aben i or.K  n,on andafaz l r h z c zy z s d la e in e ek la m. Ta i i so unar bi az kana hale iir. Bu u, k m m z rh r l r l l dl n Er e ie inheryap  be imonaya  mgi iyo uma a a m nl r tn n l d b r l m m ls z.Er e ierdeha e eten in,Aze ierdeha e eten in.Ora a n m nl r k l s rl r k l s d re lsos aizm enkal asaheikervar,onaral n. e y l d m t l l l s Bu sava iyi bir ey midir? Asn afazasa aka  dasan  o um,sa aoyu u uoy l d l v t l rn my r v n n nu orar.Fa atKaf asar,Ora o uve ranha e eten in;biz,on y l k k l t d r k l s lar an da a ye i sen ez er or a a  a a i i iz. Halk a n ener i i d h n t l t y k r blr l r js bo ul u. zelike Ba ve Ba yan  sta oar, halka n gr m l l t t ls t k l l r kemita i i ibo unu ageir iir. l rhn t y t m t Bak, Ermenilerin topra m? Er e ie in me ee i de il in me eeer en bi i i ir. Ona n m nl r s l s g s l l d rsd l r
203

Sosyalizm insanln bir umudu ve tutkusudur.


204

top ak ta ep e in en zi a e, bu top ak ar a ya a a  is e ip is e r l l r d y d r l d m y t y t me ike ioknemi.Er e ie ika an akla m.Er e ie itop d l r l m nl r z m z m nl r ra abi imbaa a zge e i or.Kati  au a bir alkol u z l m m r ky l am r m h d u in bel i de den e i i yiir iir; tek ar den e i i oturt a z i k g sn t m t r g sn m m ge e ir. r k imdi gitti, baka bir lkenin topran igal etti. Mev utden e izikerszko u u.Er e ie iden e eka u c g s l l n s m nl r g y v tur aknemi ir.Bu uba a r akokiyi lur. m ld n r s o Bunun yolu nereden geiyor? Ya   a ek e i iz. Ame i aya, Av u aya sav ul ak an nmz m ly rk r p r m t al o up,ya   aek ei iz.Sr a ierdeye.Es i enkal k k y nmz m ly y nl l kd d la  kye e gi ip yere ee i e bie yar m  ol a z. Geirer r l r d l m l rn l d c m ly l l se,so u aka ardeseke ei iz. n n d t l m ly Ama Ermenistann u andaki hakim motifi srailmi. s a l e e! O ko u a faz a iler e e ez er, aleyh e i e  lur. r il m n d l l y m l l rn o Ben edostukahale e iirer.Dostukd biryaka m,Er e i c l l l d bl l l l m nle ike inikebed aht der.Biz,Er e ieredostukte ein ege r s l l b e m nl l l m l d li e iuy ung  o uz. m y g r y r imdi Trkiye bir biimde Ermenistanla savaa girse, sizin dadaki adamlarnzn tavr ne olur? Soyu he efer var r; biz iser sa aa, iser ba a ol un, bu l d l d t v t t r t s he ef er en vaz e e e e iz. Biz, hi ir za an ba a bir g n d l d g m y c b m k c ucuzpi o ugi iha e etet e ik;obi imma a z ayoku.yive y n b r k m d z y m d t do u gr   z ey e i yap k. PKKyi y e d ge i e er en r d m l r t l l m l d et ie ippoii ade ii enbirgola akgr e ekge e ir. kl n ltk tr r m m r k Ama siz, yaadnz corafyaya balsnz, bu etkileyecek. Kanlmaz bir eydir bu. Et ie ede,do ult a  bii iz. kl s r m sn lr ok ak syleyeyim, bu son atekesinizi ben, askeri skklnzdan dolay deil de, daha ok diplomatik skmaya, Amerikann bir kuatma hareketi yapmasna balyorum. Bu byk oranda sizi etkiledi ve bir politika deiikliine gittiniz. Dolaysyla corafya da sizi ok etkiliyor. Yok,poii ade i iki ide ilde,poii a da aiyiuy ua a aa ltk l ltk y h g lmy l  orveuy ua a a it a k gi e i o uz.Poii ade i iki iyok. y g l m d k k n l d ry r ltk l
205

srailin konumu mnasebetiyle, Krt hareketi sraille iliki kurar m? s alinken i iili iku a iirmi? r i ds k r bl stiyor, ok ak. Ni ebi egeipku a  or? y z l r my Kursa syler misiniz? Ku a az; bi ime ili i kur ak ok zor ur. Yal z onar de il, r m z l k m d n l Arapardaili ikur akazora  or.l ee in e izveArapa adi o l k m t l ny klr dy lr y ruz,geinbi imeili iku un;kur u orar.eSu i e,ili ikur u or. l z l k r m y l t ry k m y Siz 14 yldr bu topraklarda kalyorsanz, Suriye ile hangi dzeyde bilemiyorum kurduunuz iliki sayesindedir. Sos alveiyim erikd e in e ir,si a id ey ede il. y s l z y d d y s z d Katlmyorum. Trkiye ile ilikilerini bu kadar gerginletirme pahasna sizi burada tuttu. De il.Haenbu a abiry nba agvar, rkgrupa da l r d k T l r du u orar.Su i enindebir nurme ee ivar r.Ya iTr i eis r y l ry o s l s d n ky te i iinveuada bi etesimetde eke,tesimet ez.Ya i d i m z l m l l m n Su i eu usy or:On iner ePKKliAv u adavar,ni eon ry n l y b l c r p y la nbirta e i iise i or u uzda,be iml em e ibirPKKli i r n sn t my s n n k d k y isi or u uz.Hak rya i,onu uze eet e ekla m. ty s n ld n r d l m m z Bunu sen mi yaptn, bakas m yapt demesinler diye. By e bel e er faz a ol a    in, bu Tr i e so u iin e i l g l l m d i ky l d k tas i e iikzin an an ar ana lger ekei il i,bie i o um. fy cl d d k l d s l tr d l my r Yal z ken i pra i i i i or a a koy uk. Bi in e i i is e i im en n d tmz t y d l m sn t d nemihu us,iserdoay,iserdi ektbirtas i e iti inbu a aor l s t l l t r fy c p r d ta a k  ve bu tas i e i ti in, ya am tar  ile, r e gel e e, y t fy c p z g t m m parie e egel e evemev utdi iee ide ert eynem tl m y m m c r l r k m t le iyeso u agit ekise i i ir. r l n c m t dd

Trk halkyla ilikileri gzelce dzenlemek istiyoruz


Trk solu ile ilgili deerlendirmelerinizde bana ters gelen, garip gelen bir yn var, izah edebilir misiniz? Siz, Trk solunda olumlu ne varsa 1971deki silahl hareketlerde gryorsunuz;
206

baka her ey olumsuzluun kefesine konuluyor. 1965te ortaya kan bir TP olay var ve Trkiyedeki ok geni bir halk nderleri kesimini kucaklayan bir deneydi; bunu niin incleme gereini duymadnz? Hep i iazokbi i imola akde eren ir ik.Ben,Tr i enin sn rk r l d d ky b n dev im i-de ok a ik bi i im e i in PKK va  a y a g  t r c m r t rk l rn st s l n m eka arta  l   aemi im.VePKKninbugei e in enpa z d r dn n l m s d y  ala iir i iz.Sa a atebakan vede ererar uredil nz bl sn d k l l l m l me i ir. Halk a a he i e ola ak im i su ul ak a r. He i i in, m t l r dy r d n m t d pnz hep i ineyeme i evea aa  abi il e ige e ende e ibiik, sn l l rn b l rn m s r k r t ko u ukvebu a aka argeir ik.PKKyibirdebuy yede er r d r y d t d n l len ir ekge e ir.O,b km a eebay a  ,yal z rtulu al d m r k y c d l r n n K s kur u u u  in de il,  rk hal  n z r k sa a    in de iyi t l i T kn g l v m i dal aan r .Ve erim isa ip r aokse i ir. rkhal , g l d d e d h kl s vn T k bu uda apoiik,da ar tveda abire ikbirbi im edal a n h lt h g l h l d g lan r n.Biz enise i i iok kora akoy un:Kar eikisi d s d t dn a t y s d l tyor akar eik,da a  aisi or ada a  a,cep eorak is s d l y n m ty s y n m h t l ti or a cep e or ak  , dev et or ak   is i or a dev et or ak  . y s h t l l t l ty s l t l Yeer ki bu ko uar a  k ve net ol un. Biz yi e eli iz en geen t n l d a s n m d l dese isu a z.Ona ndoaydaol abiz enet ien ee i ede t n r l r l l s d kl m l rn erbiik.Ken ie i indebiz enet ien ee i ede erbi ee i t dl rn d kl m l rn m l rni, bu ko u a o en de il, say  e er ve al ak  l  ol a a  n d v gd g n l m l rn dii o um. ly r Trkiye solu ile bir cepheye gitme ihtimaliniz var m? Cep e in ola il e i  in, si a et yap a a ce a et et ek la h n b m s i y s m y s r m zm. rksolge i,si a etyap a ntakikusa  abi azula T l r y s m n t t ln r ma rar.lkgn eng   eka arbiz,herza ancep eorak ld l d n m z d m h t l  geiir e eke inikea z.Ben HKP-Cgee e i iniin n l t m y s l l T l n n debuiebaa m.Ya i1970ler eona nr tye ibieol ak l d n d l r g s l m is e im. 1982ler e Fa iz e Kar  Bir e ik Di e i Cep e it d d m l r n h s FKBDCni yir i e ya n  rk r ye geiir ek ise ik; ken my k T g t l l t m t d di e i ye er i ol a  ar ve de am et e i er. Yi e bir ok di e i i l r t l m dl v m dl n r n birik ara   z da a var , fa at ge i yet e i ve de am ede l ym h d k l r m d v me i er. Ya i biz e ku ur yok. Her tr  it i ak ve da a  a bi dl n d s l tf y n m ime i eyi eha  z.Ba ag e,Tr i ede alkse e e ihe z l rn n zr n r ky h n n
207

Trk ritmiyle bu ie baladk, yle srdryoruz. Trkl bir savatr bizimkisi.


208

si a alanam aolu ude il ir.Bizba grupa nora ak a y s l d m d z l r t y m s abi azyar m ol a aa  o uz. n r d c m y ly r Devrimci Halk Partisini kurdunuz ama, bir ey yapamad. Yokyok,onaride oikbir rupola akgei e ea  orar. l ol j g r l m y ly l Aabeylikle devrim olmaz. Onaraa eyfiande ilasn a... l b l l d Hayr, siz onlarn aabeyisiniz. Yani gemite Trk solunun Krt soluna yaptn, siz imdi Trk soluna yapmak istiyorsunuz. Yokyok,PKKninhiyebirzeli iyok.Aa eyikbiz en l l b l d uzak bir yaka m r. Sa  o um onar ken i ko ula n a ol uk a l d ny r l d l r d d ge i e ek er ir. Ya i bi im o tip yak a m a a ih i a  z da yok, l c l d n z l l r ty cm biznedi eaa eyiktasa amki?Bizdeveteboyl   o uz. y b l l y l l l y r Buka arstd ey epoii aya anbirg,ni eaa eyikyap a d z d ltk p y b l m ytasa nki?AmaTr i eigener... l s ky l l Bu dnemdeki siyasal almanzda... Bu u na l s am k ya a ak  z ki? Var m siz e s am k n s l l p c sn d l l yap akise en? m t y imdi ben genel sylemek istemiyorum. Gneydouda malum slami partinin, yani slamc olduunu syleyen partinin yzde yirmibe civarnda bir oyu var; Trkiye metropollerinde de yzde onbe ile yirmibe arasnda bir oy potansiyeline ulat. nmzdeki yerel seimler bunun gerek seviyesini bize gsterecek. Bu noktada sizin gelitirdiiniz bir genel slami sylem var. Trk solundan daha farkl yaklayorsunuz bu konuya. Kr isandasa iparibuhaiyeol az.Hataonubi az d t l m t l l m t r zm e e er e a  m. Bu bi i iy e s am k ad a ha e et et l m l d m t m l l l n r k mek,m a k ntaken i i ir.Buna nfazaMs an ol uk n f l dsd l r l l m c d la   da san  o um. Ba a g e, o e iz in de i ik bir bi i i. rn my r n r v n m m Ya iko  istikad abireyerya l akise il i iza anda,as n m n l n l p m t n d m ln a ya  an o e izm i; Trk k o e iz i i bi az giz e en bir d pl v n d l v n mn r l y ci ay . Bu Ms  an k da ay  by e ir. Sy e ik e i gi i faz a l d l m l n l d l d l r b l samkyok, rko e iz i indi erbirk  r.Pa ayaba tip l l T v n mn lfd r l z ler tu u u or;  er pa a ol az a, dev et kuv e i ol az a, tek bir t l y e r m s l v t m s gen i bi e tu a i e ek e i i san  o um. Bu ne en e ben, bun a a c l t bl c l rn my r d l l r ha e etad ya r a sa i eedeha a etola akde eren i r k n k t m y l my t k r r l d209

ri o um.Ger ekMs an nie i iyeili iiba k ma biz y r l m l r l kl z s l r ihi a edi o uz. Ya i na usu ve onuru  lan, bi az ta i i zeli i tv y r n m l l o r rh l olan,bi azz l  lan,ol a ge e enba sa iie ikvebi r g l o m s r k z l m r ime ie iPKKm em elko u or. l n l r k m y y nceki grmemizde siz, Hizbullahla ilgili bir tanmlama yaptnz, ite geleneksel ibirlikiliin devam olarak grdnz. Ama byle dediiniz Hizbullah, sonradan rendik ki, oluturmaya altnz cepheye davet ettiniz siz. ok elikili bir tutum deil mi? Yok, on a  do u a ek e ha e e i ir. Sap  l  k ar var; l r r y m r k td tr m l l ken ie i eol uk aana gee ie ekbirbi im edo u aek dl rn d l y l l bl c d r y mekisi o uz. ty r Ya reddederlerse! Gelecekler mi? Ken ie ibiir.Biz eku urol a nda,neya arar ayap n dl r l d s m s p l s s lar.n onar,iebunarka ir ir,Ms ana l   orar k l t l f d l m l r d r y l fiandi orar.Ka irol a    veMs ana daca  zgi i l y l f m dmz l m l r nm b ko u u u u uka tar ak,fazakar id i a kal az. r d m z n l s l d al r m Nasl olsa gelmezler diye dnyorsunuz. Ha i iMs anargeirervesahee ideora a ar.Ya i kk l m l l l t l r t y k n do uolanarbi imeiyige i irer,sahee i ideher esta r.G r l z l n l t l rn k n zelbireybu.Ta iihere etakikdi e ulptak a akla m.Tak b y t y k m m z tik,iyibire ehiz etedi or a,buiyi irvebyetakikge eki ir. y m y s d l t r ld Tak ik yap a z ya r an a a  r. Za en po i i a de ek tak ik t m m d g m m ld t ltk m t yap akde ekir.Ya iokdo albirey.BuTr i ede iMs m m t n ky k l man a a  ger ek en ok an am z bu u o um ve Ms  an  l m y t l s l y r l m l pekana ka  dasan  o um. l d l rn my r Peki herhangi bir Hizbullah temsilcisi geldi mi buraya? Ha r.Ge ekdeyokur.Fa atgeirer eka  zher e eakr. y r t k l l s pm k s t Sizin bu arnzda rann bir rol var m? Onadaakr. randaba id i a nsa i i ir;onada kol t z d al r hbd a du u u u,iti aka aka argi e ie e i i izaensy o uz.Ya m z tf l r d d bl c mz t l y r niBayan ay na adaa yapk, ranyan Hiz ulahada t ls d l r r t ls b l a  yap k. z r k  z di or ar, d st Ms  a z di r t g l y y l r l m n yorar;ohal ehep ihalkan rvehep i in alkiin eye ivar r. l d s t d sn h d r d Onursa a  ,z rksa a  ,hakveadaetsa a  hep i in v m g l v m l v m sn
210

sa a   r.Badanbu u en ier,samdanbu u en i v md t n r m l l n r m ler;ohal egel ineruy ua am.PKK,iebuka ares ekbirha d s l g l y l t d n re etir, in a i zelike e ok dik at  den bir ha e etir. PKKnin k t s n l l r k e r k t buy iyiana rve sasal r a,oza anenge iz rker n l l e n s m n g l l te e in e halk ar iyi bir e ir, iyi or a i e  lur ve ge i e sa ar. m l d l l g nz o l m l Bu, bi im Or a o u halk a  a y e ik bir a  z r da. Biz, z t d l rn n l rm d mev ute ilen ee iOra o uhalka  n ara  aay  buu c k l m l r t d l rn k l rn kr l yo uzvebuna nd elil e iindeeli iz engee iya  o uz. r l r z t m s i m d l n py r Her b k ha e et, n e ik e bir ki iy e ba a  r. sa or a a y r k c l l l l m t t y k  n a ya  a ak , oni i ha a iy e   a ba a . Ha e a Hz. t d ln y t k v r l k l d k z Mu am edMek edengiti in eya n abir adosuvar .Ama h m k t d n d k t d buna net ie ihaendeev en elapa r.Bizdeogee e item il l r kl r l r s t d l n s edi o uz. Bu a an mutu ol a  z. Ya i ta a ya bo ul u y r d l m lsn n m m l m bu po i ik at os er e in an  n te el zel ik e i e yak a a a  lt m f l s l m l l rn l m m lyz. PKK, in an  n te el zel ik e i i  sas al or.  er ba  a s l m l l rn e y E zl r iha et et ez ve sapr az a, en az o ta i i r eker ka ar anam n m t m s rh n l d l l biryertuar. t Buradan Sayn zala ve Sayn Demirele bir mesaj gnderebilir misiniz? Son olarak gerekten... Bi imme acid i eal a ka  ag e,be imbyebirde z s j dy m d l rn r n l eren ir e ebuun a age ekol u u usan  o um.Mu aap, l d m d l m m r d n my r h t gr e im, duy a m, bil i o um di or, ya i ne ko u ur an m d m d my r y n n s du a ako u ur undi or.Da ame aage ekvarm? v r n s y h s j r Trk halkna ne syleyeceksiniz? Evet, rkhal  asev iyeyaka  o uzvekirisa a dik at T kn g l l y r l v k lede eren ir e i iisi o uz.Ger ekenbusa a niin eoAna l d m sn ty r t v d douuo uka gr ekise i o uz,heehivur akise i o uz. l l c l r m t my r l m t my r Onaraili ie iokg el ed ene ekisi o uz.Ya iin a ite l l kl r z c z l m ty r n s n mel eol a,de ie iirkieng elili ie ibiz rkhal yasaa d s nl bl z kl r T k l l rz.Bun adaid i  z. rkhal ,sa  o umsonza anar abi i d d al y T k ny r m l d z da aiyiana a aa  or. nundev im i-de ok aiktem il ie i h l m y ly O r c m r t s cl r var,yi esos aisttem il ie ivar.Ona ndabun anson abi iok n y l s cl r l r d r z da a iyi g e ek e i i ve ol uk a da g ala ak a   sa  o uz. h r c l rn d c l rn ny r Trkhal ve nuntem il ie iyeili ie i iziyigei e e eben i k o s cl r l kl rm l c zyor.d iaedil i igi i,bi idarbiray k ,mili et ibirha e et d d b z rl ly r k
211

ola ak gr e in er. Tam ter i e biz,  rk re  i e i ile en an am r m s l sn T al t s l l mo ernili ie igeii e e iz.Bu ag enebak narvebi azda d kl r l tr c n v l s l r zere i ed e iyap a aa nar.Fazate ir inol a narve l rn n m y l s l l d g m s l mev utres isi a ie i edebelbaa a nar.Ya a se e eker c m y sl rn l m s l r tc n l ora a  ar nar ve ye i olu uma a, poiik ala a dik at et iner. t y k s l n l r lt n k s l Oyanvestan arta ya  an,b ke i iznesyer edo l d l m pd y l rm l s rusyer,neya ar ado uya arbas a ap  n ankurul un l p s r p m k l l d t s lar.zyee eke i eda a a akken ie idepoii ayap nar,ku t n l rn y n r dl r ltk s l ruma nar.Vebiz enneise ike i i,bi imena lya a akise l s l d t d l rn z l s m t dike i ibeire iner.Bizbu unge e i iyap a asonde e eha  l rn l l s l n r n m y r c zrzve rkhal yada aiyiili iergeiir e eherza an in en T k l h kl l t m d m k d da a umut u ve da a id i   z. Bu a ok muh a ol u u uz an h l h d al y n t d m d de ilde,bu uokge ekigr   zveokdo ubul u u uz n r l d m r d m iinbun as arol u u u ubeire ii im. d r l d m z l t blr Yi esi inde,halkarger e i ezyaka ma aa  zvarve n z l n l l b l rn bir a ke e ir gs er i i iz bu a a a de er bi i o um. Ben de k r d t dn b y y r elim engel i in eyar m ol a aam.Vete ek redi o um. d d c d c m y l t k y r Ben teekkr ediyorum. 15 Nisan 1993

talyan gazeteci Antonio Ferrarinin 15 Nisan 1993 tarihinde Bakan APO'yla yapt rportaj:

RGTE, HALKA VE SZMZE NE KADAR BALI VE EGEMEN OLDUUMUZ ANLAILDI


As e i myne i inso u uda ada k r z t mn r n h kar a kar a a inso umudav an a a m l t m m s i r l r m y a  o uz.Si a ise e e eim anver ir ek ly r y s n k d m iinini i ai i i ida adagen ir e e sy tfmz h l d m y a  o uz.Ta iibi eda atl  gi ibubir ly r b z y d b tesi i etbi i in ede il ir;bu unz r lmy m d d n g ko ular abirba ,si a i mara  l d r y s z y ol u u a zengse i o uz. d n t ry r

Antonio Ferrari: Sayn Bakan, yarn bir basn toplants yapacaksnz. Bir atekes sreci var ama, bizim grdmz kadaryla Ankarada iki ayr yaklam var. Bir blm savan devamndan kar umar gibi grnrken, bir blm de savan barl zmle sona erdirilmesi iin abalar gibi grnyor. Bu konuda genel grnz alabilir miyim? Abdullah calan: Ol uk akar a kbiraa a agir ik.in e d m m y d d buun u u uzgner,ba  abir ansver eka n annemiy i. l d m l r m s d l d Bizbuko u aiyini etgi i i i iyapk.Bu,ulu alveulusa a a n d y rmn t s l r r s d ey ege ibirsem aiyekar an .Sa nTaa a inindeAn z d n p t l l d y l b n ka adayap g  ee inso u un abelibiryu u a a nol r t r m l r n c d l m m n du u u gz em e ik. Fa at ol uk a te ed t  bir ha a n ha im n l l d k d r d l v n k ol u u ve net bir g  e ula ak an  zak bu u ul u u da  k. d r m t u l n d a Res ivede ok aikku umar ane itisz er,budu u unbi m m r t r l d l c l r m raz da a sr  l e i ge ek i i i be ir i or ar. Yi e bi im ken i h d r m s r tn l ty l n z d ev ee i izdes e inde inei il e i iuy unbuu orar.Fa at r l rm r c r l tr m sn g l y l k so un, ta ii yal z bi ime bit i or. Beiril i i ze e, Tr i ede r b n z l my l t d r ky so u un as e i yan a hal e il e i i s ar a sa u an ke im er var. r n k r l l d m sn r l v n s l
213

212

Bu, yet i yl k cum u i et ta i i e ha im  lan ten il, bas r a m l h ry rhn k o k t m yaka   r.Arkbirke imbupoii a anme etumu or.Ta l md l l s ltk d d y biibu azelikeor uiin e ara ge e iyaka anarvar.Bu u n l l d d k l r r l l n bir presij me ee i ya anar ve a ken i ge i in ayaka kal a t s l s p l y d l rn t m s a n an zo un u g en er var. Yi e b ok a i iin e otur u bir s d r l r l n r r s d m sta o uke imvar.Bunarbiryanolu or. t k c s l y Amatmbuna ara en,fiibirdu umdaolu uur.Bizbu l r m il r m t na,ana a a  an,ge i eb a anbirdu umdadi e ii iz.Mev ut y s y a rd r k r y blr c teaf uza asn aana a a ag eya akr.Zaenbua anana a l f l r l d y s y r s t t d y salveya also unarken i iol uk ahis eti i or.Ye ipoii aar s r l dn d s try n ltk l ve ya an aar bir zo unuuk ola ak ken i i da a or. Bu a bir pl m l r l l r dn y ty n deulusa a a bas  eke ekge e ir.Biz,bnbuna gzn l r r s ky l m r k t l r negei e ek, altas e i myne i inso u uda adakar a tr r s k r z t mn r n h m kar a a  in so umu dav an a a a  o uz. Si a i se e l t m m s i r l r m y ly r y s ne e im an ver ir ek  in ini i a i i i i da a da g en ir e e k d m i sy tfmz h l d m y a  o uz.Ta iibi eda atl  gi ibubirtesi i etbi i in e ly r b z y t d b lmy m d de il ir;bu unz rko ular abirba ,si a i mara  ol d n g l d r y s z y du u a  zen gse i o uz. Tr i ede de bi az de ok a i in g n t ry r ky r m r sn len i il e iinbu aihi avardi ed   o uz.Bun anson a dr m s i n ty y n y r d r s in,  er ze i i e im a ama ya ope as onar geii il ez e i e rmz h c l r y l l tr m s ve asi a al mne ie igeii iir e,bizs e ibi azda ayay y y s z rl r l trl s r c r h mak,uzat akisi o uz. m ty r Ne kadar sreyle? Bu u, ya n ya a a  z da  a ar a be ir e e e a  a a n r p c m n m l l l l m y l c z.Ba  ostev e e i izvar,on a ng  e i edeba ur ak z d r l rm l r r l rn v m ge e i or. r ky ayet Ankaradaki hakim unsurlar, en gl unsurlar bu atekes teklifine menfi ekilde cevap verir ve silaha sarlrlarsa, sizin bu konudaki reaksiyonunuz ne olacak? Bn siah birikere g m ve mev ut ha rka  gz t l l l l l r t c z l l r denge ir ik.Mev imko ula  ndaol uk auy unhaegel i i i d s l rn d g l dn gz n e ge i ir ek, ken i e i i ol uk a ba a y a sa u a i e ek n tr s dl rn d r l v n bl c du um a rar. eroks arim aope as ona gn e eso u r d d l E r l h r y l r d m k lur a,oza ansa atr a r.uan ayal zge ilaiti a iyeon i s m v m n d n r l b r l bneyaka anbirgvar rveol uk ade e imdeka an .Ya i l d d n y z m t n
214

ger ekbirsa abun anson agei e iir.Ay za an abu, ersi v d r l bl n m d e ya iynemde ine ez e,ta afa nkar kas e iyneme i in s t r l m s r l r l l k r t l rn de ine e iana  agee ekir.Zaen,bizNew ozdoa  yabu r l m s l mn l c t t r l ys l nunn ege ekinbuiyini etgse i i iyapk. erger ek n m i y t rsn t E ten ege en g  ola ak as e i se e ek bun an son a ken i i ko m r r k r n d r dn nu u ur a, im i e ka ar ak  an an da a faz a kan, yal z bu t r s dy d tl d h l n n z e iyl a kar.Buko u ahaenol uk aso umudav an m d k d a n d l d r l r ma aa  o uz.Fa atke inbireysye e ekdu um ade iim. y ly r k s l y c r d l Trkiyede demokrasi ar basmayp askeri yn ar basm olsayd, sizin, turizm dahil, Trkiyenin nemli noktalarn vurma ynnde bir plannz olduu doru muydu? Eer ge i e ol u u gi i si il he ef e e y el e er de am m t d b v d l r n m l v eder e, kyer bo alr a, e irer ol uk a  ert uy ua aa a ma s l tl s h l d s g l m l r ruzkar a,oza anbnbunarola iir.As e iyol as arolun l s m t l bl k r d r l ma du u un a,ke inikebneko o ik,sos alvesi a alhe s r m d s l l t n m y y s defe inkap a agir e iveka  unde inei il e ibeke e iir. l r s m m s os r l tr m s l n bl Sayn Bakan, aslnda bu atekesin uzatlabilecei yolunda Trklerin de bir kans var. Siz bu sre iinde politik zm teklifinize kar herhangi bir ekilde, direkt ya da endirekt olarak bir cevap ya da bir dinleyici bulabildiniz mi? Din e i i top u u u ol uk a ge i i. Fa at ne i er ge i e i l yc l l d l t k rl l m d ve aokmuakkal .Saamd n evene igeiir e etu y l d l m r l t m d tu uuk var. Sa  m tam bir ge i du u u gi i bir ey ya a  or. c l nr r m b ny Ye i ge i e er var ta ii. Fa at  m ne i e i ol ak an hay i n l m l b k z rl r m t l uzak,sa e eso u ub yesa ipen edu u uvar. d c r n t n l h l m r m Yarnki basn toplantsna Kemal Burkay ve Talabaninin gelebilecekleri doru mu? Evet, al   z son ha er e e g e ge e ek er. Yi e HEPten dm b l r r l c l n bemilet e iin enolu anbirhe etgee ek. l v kl d y l c Sayn Bakan, ileri Bakannn bir gazeteye, daha dorusu smete yapt Kemal Burkay elini kolunu sallaya sallaya gelebilir aklamasndan bilmem haberiniz var m? Bu aklamay nasl deerlendiriyorsunuz? Sizce bu, size gnderilen bir sinyal midir? Yoksa, acaba Burkay sizinle arac olsun diye kullanmak m istiyorlar imdi? Yani araclk m yapsn istiyorlar?
215

Sosyalist insan yaratmak, devleti kurmaktan daha zor.


216

Ben eneo,nedi e i.Birikgei i or;bel ideya  ae e ek c r l ly k nn k r bu une ekisi or. n l m ty Buradan yola karak, yarndan itibaren, politik anlamda nclnzde Krt birliinin gelieceine inanyor musunuz? Herhalde o protokollerden haberi yok. Ta iiyo ungei eervar.Buko u ag  eeryapkbir b l m l n d r m l t ok ev ey e. Cep e el bir bir i e git e ira e e i mev ut. B k r l h s l m d l r c y birihi alen z e iaycep eila ger ekei ie iir. tm l m d k h n l trl bl Bunu ilk defa sylyorsunuz. Evet,ilkde asy o um. f l y r Gemite, tabii belki imdi de, Ankara tarafndan size terrist deniliyordu. Oysa biz biliyoruz ki, zgrlk ve haklar iin mcadele ile terrizm farkl eylerdir. nk, birinin arkasnda halk vardr. Ama size terrist denmesi, kiisel anlamda sizi rahatsz etti mi? Ha r.Bu,be imken i e lang e i iasasars a .Fa at y n dm o v nm l m d k bir kav am ar t a  ol u u  in ra at z k duy um. Ger ek en r p m s d i h s l d t te  izmvar;fa ato,da aokdeveinpoii aa n aie il eke r r k h l t ltk l r d r m t dir.Be imtmise im,te  izmta   auy unfile insa i i in n t m r r nmn g il r hbn kimol u u unana l a  r.Ger ekte  istbeiren ey i,bun an d n l m sd r r l l s d d okmem unolur um.Buko u as na mvar. n d n d k tl r imdi zel bir soru soracam. Bir taraftan burada yayorsunuz, bir taraftan baka yerlere gidiyorsunuz. Srekli bir hareket var. Bu Arafatn eskiden yaad ortama benziyor. Siz kendinizi nasl hissediyorsunuz, bu ortamn iinde? Yani bir rahatszlk ya da ne hissediyorsunuz? Be imbu a a iya a mtam14ydol u u or.Bu unb k n r d k m l d r y n y birks ,okk kbirdapar a n agei;di e idebyeever m s d t r l l ara n asonde e eha e etigei.Bu,okyo unbirya amana s d r c r k l t l m a ge i or. Bu u a a a a   o um, fa at ade a bir ey gi i n ly n m y ly r k t b iin e iz de. Bu a k r dn  de e e im, n  ok nemi so d y n s g m y y k l nu ar do u u or. Fa at kur ul ak ve  lan de i ir ek de is i o l r y k t m a t m ty rum.Sa ayadaba n eri i ida adaye in ey t ekisi o v r d ln h r d r m ty rum. Suriye ve Lbnan hkmetleriyle ilikileriniz konusunda bir ey syleyebilir misiniz?
217

Her ey b k oran a gay i res i gi i or. Ya i duy a m, y d r m dy n m d gr e im,bil i o um! m d my r Yani herhalde bir gn Trkiyeye gitmeyi, dnmeyi istiyorsunuz. Peki gelecekte, bu politik almalar da gz nne alarak Trkiyeye dn, yani kendi rolnz ve kendinizi nasl grmek istersiniz? ok uzun bir zamandr darda olduunuz iin, dndnzde hi tanmadnz bir lkeyle karlamak sizi korkutmuyor mu? Asn amev uta aa  zadeaikiTr i eora a ar l d c l m l rm t ky t y k d:Birbe ime lanTr i e,birdekaanara lanTr i e.Buiki n l o ky l l l o ky si inkar a a hayiil in lur.ZaenAn a anndaiin ebu n l m s l g o t k r d lun u u du um ol uk a bu u his eti i or. Bu du um bir ga ee e d r d n s try r z t y dees i iko u uol uu;bu damgel ebizneya a a z,hata pr n s m t a s p c t ce a  i egir ebizna laln an a a zde il ii.u aemi z ev n s s t d k c n m t n nim;  ardin'den gi i yap am ve Di ar a ra do u bir y  M r s y b k r r y var de em, bir hafa iin e ra atka bir a mil on in an bire ir. s t d h l l k y s l ok b k bir bek e i var, ok yk ek bir il i var. Bu du um y l y s g r nemialstolua ayolaa iir. l t l r bl Sayn Bakan, sizi ka defa ldrmeye altlar? Yani suikast teebbs oldu mu? Ka defa? Ba  a yan    ka a y a, sa  o um Hr i ete yan  , sn sd d r l ny r ry sd buko u aonse er enbah e il i.G asu  ast e inka al an n d f d s d d y ik l r n d y el i i,fa athep i inbe e ik izk  be ir i i or.Buko u n d k sn c r s t l tly n da ol uk a ans  ol u u u sy e e i i im. Et a  a ka ar ge d l d m l y blr r fm d len bir ok su  ast , b k ih i al e el e i i bi e kal  a a . ik y tm l l rn l dr m d Bun a be im ted ir i i i in nem i bir ro  ola i ir. zel ik e d n b llm l l bl l l ha e et tar m bu a faz a fr at ver i or. Bir ok gi i im plan r k z n l s my r lan   gi i ge i e i or. Ha e et tar  n ok de i en ol a d b l my r k zm k m s sa  mbun anem iroloy u or.Bu u zaldabe irt i;s ek nr d l n y n l t r li bir g   or, bir kay o u or di or.  pey gi i im d  l z k y b l y y E r n m r. t Burada, Lbnanda bir giriim oldu mu? Bir okyer ed  e iir.Di erbirynemdeuy u:r t d n l bl t d g iin e pro o as on ge i i e ek do ay  yol an et i iz e ir ek. d v k y l tr r l l d ks l t m Yak a m a  n en esas  ola  buy u, bu a da a faz a bel ba a l l rn l n d n h l l 218

mar .Ya iApoyukont olal aal akver  nunelin en l d n r tn m g t o d ek ek. Bu ko u a i de e e er ok yay n r. Ve en ok bel m n d k n m l g d baa anyne indebuol u uka  n a m. l nl t m d ns d y Dnyada bu kadar deiim varken, marksizmin de kaybolduu bir dnemde kendinizi halen marksizme yakn hissediyor musunuz? Yani marksist misiniz? Nosali ea ba m.Sos aizmad a peynosaliervar. t jy r ly y l n e t jl Fa atben,ge ieger eke enosos aiste epekben e e i i i k m t l y l l r z m dm beire ii im.Re lsos aistikebe imyl  mhi irza anba  l t blr e y l l l n dz b m rkde il i.Zaenk m anbe im a eehain ey im.Ken i i d t t d r c d l l d d dm ve r t ya    bu te el e e ilen ir im. Bu a ol uk a dik at g psn m d k l d d n d k et ek ge e i or. Ken i e g e fel e em, sos a ist an a  m var. m r ky dm r s f y l l y Fa atanat ak zuns er.Kap ambird n esise iyebirike k l m u r s l c t m l l t ey e i y   o um. Ve ben, mev ut re l sos a iz e da a a ak l m r t y r c e y l m y n r poii a yap a m, bia is re l sos aizm en  pey en el gr m. ltk m d l k e y l d e g d Be imin,d n ee imer e e in eie igeiir ekim ida n i c l r v s d l r l t m d hakoay. l Yani gelecekte u ya da bu ekliyle sosyalizmin dneceine mi inanyorsunuz? Mev ut du u un  r bu am bir du um ol u u ka  n a c r m a n l l r d ns d ym.Me ea,ana a il i imka a yatal adabu amkap am s l l y b d d r l y n l s ldr.Ves a anyaka mara,h  etde i ikike iyeaa  or. r d l l l k m l l r l l my Sa  mbudu umgi e ekyay na  or.Ba ag e,2000yla  a nr r d r g l y n r l rn do uin ankinye ite elyaka ma aihi avar.Sa e esos r s l i n m l l r ty d c yal ye i en d en e e er a n an de il, do a n ko un a  da nd z l m l s d n r m s b kbirso unar e i or.Yi enke rteh i inkal  l a ,ahak y r z dy n l e dd dr m s l de ienola ndev e egir e i,n uso al a  nn eke inge nl y r y m s f m sn n s il e i,bumili et iike inbirhalyou ako ul a ,a t ei i m s ly l l r l n n m s r k tc topum ana a  n frenen e i ve a al a  b k  nem ta  l l y l rn l m s y m s y yor. Bun a a ben er so un ar da a da ge i i or. B n bun ar bi i l r z r l h ly t l z ye i sis em ara  a  a, uy u a a a a g  r. Bu un ad a is er n t y l rn g l m l r t r n n t ye ien isos aizmdi eim,iserye idine inora a  di e nl m y l y l t n l r t y k y lim,iser eba abireydi eim.n ankya a k amuta akap t s k y l s l d l k samyaka ma ndageii il e ige e irdi o um. l l l r l tr m s r k y r Bu son durum gelecekle ilgili. Siz gelecekte zgr bir Krdis219

tan m, bir federasyon mu, yani Trkiye ve btn blgeyle beraber bir birlikte yaamay m gryorsunuz? Gelecekte ne gryorsunuz? A ba m zk khemzor ur,hemdesa n aa ne e iy r s l l d k c l r d n lefazaya arde il ir.Amamev utbirikana a daon anda l r l d c l l y l r d ha tehi ei ir. Bn ve ier, bir fe e as ona a d e i in da a lk ld t rl d r y l m n mn h praikola a  gse i or.Kr isannOra o udate el lus t c n t ry d t t d m u ara n a pay a l  ol a  da, mev ut fe e as on a a n Or a s d l m m s c d r y l m n t do u er e e in e ge i e e i i gs e i or. Ay  za an a bu un, v s d l c n t ry n m d n Ora o udage ibirde ok aike ed e iana  agel i i i t d n m r t l m n m l mn dn de sye e ii iz. Kr isann bye bir d e e gir e i, Ora o l y blr d t l n m m s t d unun da bye bir de ok aike e d e i e gir e i ana  a l m r t l m n mn m s l mn gei or. Bu nemi ir asn a. Me ea Av u ada da gei en birik ly ld l d s l r p l l ana a  var. Bel i  nun ka ar ol az ama, Ora o unun z r l y l r k o d m t d g ko ul ar a ve de ok a ik te el e bir i i e Kr is an ok b k l d m r t m d ln d t y kat su a iir.Kr isanb kbirde ok a ikal  a  r.Buan k n bl d t y m r s dr cd lam aben,PKKeye i in,Ora o ununenb kde ok a iey d l mn t d y m r s le i ol u u u sy o um. Mev ut ulu al bas  a ve ora a ka m d n l y r c s ky t lna  akar t bu uol uk agen i i or.Buanam ab k tl rn l n d l dry l d y birulusa a a et i esa ipol u uda aim i enana  or. l r r s ky h d h dd l ly Papa konusunda bir soru sormak istiyorum. Tabii bu, btn katoliklerin dnyasn sarsan bir olay. Bu konuda ok farkl grler var. Siz bu konuda herhangi bir ey biliyor musunuz? Be imikite imvar.12Eylrei iAv u adaikib kpro n z l jm r p y vo as on geiir i. Bi i i Pa a pro o as o u, ya i ci a et gi i i k y l t d rs p v k y n n n y rmi, di e i ise  lof Pal e ci a e i ir. Bu gi i im e in ulus a a a r O m n y td r l r l r r s bo ut u yn e i de var. zel ik e Re  an ve Thatc er d e i in y l l r l l ag h n mn ok kul an ak is e i i iki olay r. 12 Ey l re i i e bun ar  nay l m t d d l jmn l o ver ier i. O za an Tr i enin sol ev ee i Av u aya ak or m l d m ky r l r r p y du. 12 Eyl rei i in, Av u ada buna n te  ist ola ak dam a l jmn r p l r r r r g lan a  aihi a var .Unut a amki,bunaron iner emle m sn ty c d m y l l b l c t ciy i ve y e eke i de ok a i m a ee i de 12 Eyl rei i i d r t c l r m r s c d l s l jmn ok zor a a ak . Do a  y a b n de ok a ik ev e e in te  ist l y c t l ys l t m r t r l r r r ilanedil e i,12Eylrei i inii ihayikoaya a ak.M.Ali m s l jmn n l l l tr c t A a,Ab ipek iyil  enki i ir.OnunaTr i eninde ok a c d d r d l ky m r 220

tik or a  bu an  l  ve bir d em by e e ka  a s k en i. O t m l dr d n l c os r l d olay, 12 Eyl rei i e gein e in e bir kio et e ta  r. Tr e l jmn l m s d l m r d k ie i ey en,A ainbirid i  abuu uurvebusi inada  z rd k c i d ad l n l z mn fi an de i ir. Tr e de, O bi im ada  z de il, Nu et in Er in l nl k z mm r t s Pa annada  rder. md Askerler mi byle bir iddiada bulunuyor? Yani savc m? Evet sav , id ia ma a . Nu et in Er in 12 Ey ln ikin i c d k m r t s l c ada  r; Ka a Kuv et e i  omutan'dr ve en ge i i i ir. Yi e md r v l r K rcsd n unut a amki,A a,s   eimd e in eMale eAs e iCe m y l c ky n t n m d t p k r za  i denta a enser et eb a  or.KiMale e,kuuurul ev n m m b r kly t p t ma anbirce a  i ir.Ke in mir-ko uazin i ida iin eb a l . y z ev d s e m t cr hl d r k d B a r b a l az da Bul arara ili i e gei. Sa  o um bu, o r kl r k m g l l ky t ny r d e inSov etsise i ibupro o as o ada ilet ekiin i.Ya n m y t mn v k y n h m d ni pro o as o u bu sise in ba  a yk ak in,  zel ola ak Bul v k y n t m n m i r gararaili i eynen i il i.MTileBul arir ete i inka ak  l l ky l dr d g k l rn lkola n aiiege iili ie idevar ;zelikesiahveaf on y d m kl r d l l l y ti a ein e.A aBul a isanager ekengitiveBul arisih a a c r t d c g r t t t g t b r tya ili ien i. Sanyorum Pa ann Poon a k eni ol a  ne e l kl d p l y k l m s d niye,ona ndaPa ayhe efe e imm n r;bueiimse il i. l l r p d l m s k d l z d A aa sam ge i ir,yi eH isi and an daon aet ii c r l c n n r ty m l d kldir;  nun bu y  de g l . Bul arar, vur a ne i i e ye il k o n r d g l m rsn yak ola iirer.Amainaln aMTinynen ir e ivar. m bl l i t d l d m s Bu tezlerinizden birincisi, askeri rejimin byle bir eyi dzenledii yolunda. Peki ikinci teziniz ne olabilir? nk iki tezden bahsettiniz. kin ite im,Bul arili ie i inkula l a aa l a y . c z g kl rn l n m y l m s d Mesela baz haberler ve deklarasyonlar var ki, CIA'dan bile kaynaklandn... Onadagee e im.Bnbupla nmi a  nCIAol a aka l c t n m rn m s l uy un ur. Ba a g e, CIAnn yn en ir e ih i a i son de e e g d n r l d m tm l r c g.Bu, rkMTnintekba  aynen i e e ibir layde il l T i n l dr c o dir;amake iniin e ir.Pa aci a ei iplana akaasn anehe s d d p n y tn l m l l d defe e ek?Bu unso ua neola ak?im ionageeim.Bu un l n c n n l r c d l l n la,H isi ankale in ede inbirin i eyolaa ak,yi eSov et r ty l m d r f al l c n y sise i ekar b kbirkinvef egeii ie eki.Kiod em e t mn y k l trl c t n d
221

Sov etsise i in l e iii e peyarkve ii or.Bualan a y t mn z m s n e l rly d yo unbirsa a mszko u u.Doa  yaoket iibirroloy a v n s l ys l kl n ya ak.A a, rkk enibirMs an.Yi eod em eAv u c t c T k l l m n n d r payayo unbir rkak var.BuolayaH isi ankale in e T n l r ty l m d Trkk enite  istimaya a akvebye eAv u ayagi en k l r r j yl c l c r p d le in b k bir ks  te  ist ola ak de eren i ie ek ve buna n r y m r r r l drl c l r y e eke im a eeda aba n aniti a enya aan ola ak. r t c l r c d l h d b r r l m c t Ya iTr i ede ide ok aikev eerku uuola akde eren i i n ky k m r t r l k l r l drle ekvebyeike12Eylrei i ey eikkam an afazaba a c l l l l jmn n l p y l rol a a ak.K a abe imvar a  mbu ur. l m y c t s c n s ym d Peki bunlarn dnda elinize herhangi bir delil geti mi bu konuda? Yani bir delil verebilir misiniz? Ben, A ann ye i i i top ak a  ok iyi bi i o um. Ke in c t t r l r ly r s devet ynen ir e i aln a  lan bir ki iikir, kont ge ila n ok l l d m s t d o l t r r l n iyi yeiir i i bir ele an r. Byee i ge el e mu aife i sin ir t t d m d l l r n d h l l r d mekekula r.Me ea,Ab ipek ici a eiyeTr i ede ide t l nl s l d n y t l ky k mok aikka u  u uyerebireti.D a  aise,Pa ayay el ek r t m oy n l t rd p n m leyi eay ie igr .Ben e,CIAnndn aa n a iamaa n n l v d c y p d k l rya rkrei i inamaa a vebu layger ekei. l T jmn l r k t o l t Pal e ola  a gein e, o da a kar a k ve da a ar   r. Pa a m yn l c h m h pcd p ola yabnsol-de ok aikev eervesos aistsisemhe efe ir y l t m r t r l y l t d l n ken,Pal eola yaPKKninn keti i rtha e eihe efen m y l c l t K r k t d l mekise il i.l  l e in enn ePal eninbirde e i ihar t n d d r m s d c m m cn t lyo um; i a et edi or ev e i i, Be i ni e bu PKK ii e buar r k y y r sn n y n l t makisi orardi e.Onas araPKKyis etete  istlanetda ty l y r l v r r i yat a n abuu uu or.Odabu uya a a a a  sy or.Veo m s d l n l y n p m y c n l y d e eka arPal enina n anPKKninte  istol u u adar n m d m z d r r d n i birszk  orveb yes etedePKKaleyha her an ibir my t n l v t r h g ha a yokur. Bu ne ene  nun, l  l e en az n e sye i i bu v t d l o d r m d c l d s nemi ir.im iPal eki ii i iiyita  am.Vi t amSa a z ld d m ln ny l en v nda Ame i aya kar  k r, bir ok ulu al kuruu ha e ei e rk m t s t l r k tn ak desek ver iir, bir ok yurt e er g n mle i ola ak  sve'e t m t s v c t c r git e in eb kbirroloy a r.De ie iirki,s ebirmle i m s d y n m t nl bl v t c cen eihai egei il iir;As adan,Af i adan,LainAme i adan n t ln tr m t y rk t rk b n ulu al kur u u ha e et e i in ade a en ra at ya a k a  bir t s t l r k l rn t h d l r
222

alan r.BelikiAme i aveyi eNA Onunge i iev ee ibupoi d l rk n T rc r l r lti a anra at z r.HeeRe  any ei ike inikeani-Pal e i ir. k d h s d l ag n tm s l l t m cd Bii o uzki,Av u ayRe  a iz inpe i etak akiserer.Tr ly r r p ag n m n m t l ki ede12Eylrei iger ekei il i,n ile edeThatc e izm y l jm l tr m g t r h r ve Al an ada  ohl y ei i geii il iir. Buna a ben er bir m y K n tm l tr m t l r z okh  etde i ikike isaan r.Fa ats etePal ey e k m l l r l m t k v m n ti ibupoii a nnn e iencid ien el ir.Bunarobekifger m ltk n d k d g d l j t eker ir.Bi eili iny iseu:s e,enok rtmle i ie l d z k n v K t cy kenbirl e ir.Yi es erei i,Krte eenokar a anbirre k d n v jm l r k k jim ir.Ger ekenKrte inne esal aa  aol uk afr atve i or. d t l r f m l rn d s ry Bune ene,12EylreiminAv u ada ibirnouhe efir.Ya i d l l j i r p k l d t n 12Eylrei i inbirnouhe e i lanPKKbul e ehayifa l ir l jmn l d f o k d l ad vebuyz enoda rkrei i inbirnouhe e iolu or.Doa  y d T jmn l d f y l ys la,Ame i aveTr i ea n anyi ebira  avar. rk ky s d n k m Ame i aa n an,Pal eninvu ul a yaoknemibirsos al rk s d m r m s l l y de ok atmu aiftas i eedie ekir.Zaenos ede e i iogn m r h l fy l c t t v n ym denson aya aal veso aer i.Veim is eNA Oka   ada r r d n d d v T psn hil edii or. Asn a o olaya s e iz i i so a er i. Yi e me ur ly l d l v gs n d n h dur,Pal eci a eibi imze i i ey l akisen i.Stock olmg m n y t z rmz k m t d h venikyet ii ivar ,ad hara a a a a m,ookfazau a l kls d n t l y m y c l r t bu una. Son a  nun CIA ile baana  tar l . PKK izi di e n l r o l tl r t d y birte  idegeiir i,fa atbu zelbiru a.Ta iiPKKya aal or l t d k r t b r d bun an. n   pey in a  z sor u an ge i il i. Yi e Pal eden d k e s nm g d r d n m son a geen ev eer PKKyi te  ist lan eti ve da a son a bn r l r l r r i t h r t Av u adabuyay nar a aa l .Bi imbute  izmhi a r p g l t m y l d z r r k ye izPal eninl  l e iyebaarveAv u adaka ulgr e i m m d r m s l l r p b m s de bu una baan r. Ger eken bu te el e  rt ha e ei e de n l l tld t m d K r k tn epeyle es l ekisen i.Ya ibupro o as ona nbyebiran k r m t d n v k y l r l la var r. m d Atekesle ilgili bir soru sormak istiyorum. Bu atekesi ilan ettiinizden beri, bildiimiz kadaryla elliye yakn gerilla ldrld. Ama sizin tavrnz deimedi. Bu ldrlmelerle ilgili deerlendirmeniz nedir? Ga etta ii;tuar ka ta akdu u un ay k.r e,hal y b t ll n l m r m d d g t kaves   eneka arbaveege enol u u u ugser ek z m z d l m d m z t m
223

zo un ay k. Ben e bu ana l . Fa at bun an son a  er ope as r d d c l d k d r e r yon ar yo un a   r a, o za an kar  k da a id et i ola ak r. l l trl s m l h d l c t Bu a a zelola akana akise i i izbirhu usvarm? r d r l m t dn s Hayr, ok akt. Teekkr ederim. Sizinle saatlerce konumak isterdim, fakat sizin ok megul olduunuzu biliyorum. oksa oun.Te ek redi o um. l k y r Ben de teekkr ederim. 15 Nisan 1993

kinci basn toplants

ONBNLERCE NSAN LMESN


Bizsre indahadaderinei il e in en c l tr m s d yana z.Bazkoularaate e inikin ibir y l l k s c aka a akadarsre izuzaa ie e i i l m y s tl bl c n beliri o uz.Bununkoula  beliri o um. ty r l rn ty r Ate esherey enncetektarafola az. k d l m Bununiinimhaamaope as onar l r y l dur u ul a r.Halkze in e iyoun d r m ld r d k bas  a,tutuka aa avefailime ul ky l m l r h cina ete esonveril ei ir. y l r m ld

Deeribasnmen upa ,nceikehogel i izdiyo um.Bata l s l r l l dn r Tr i eveKr isankamu  uolmakzerebir okulusa a a ve ky d t oy l r r s Kr is an  yurt e er g e in youn ilgi i, daya  a  altn a, d t l s v l r s n m s d bun an yak a k bir ay nce ilan etti i iz ate soru u a ili in, d l m n n k tek arsizinekar a akan,bazaka aaryap akanmem un r l l m t l m l m t n lukduyu o um. y r Her ey en nce bu ate es giri i i nemi tari i sonua a yol d k m l h l r am bulun aka r. lan etti i iz ate es, yeni bir sre i baat m t d m k c l mr. Biz en iste ien, bu sre in biraz daha derinei il e i ir. t d nl c l tr m sd Hi p e iz sorum u uk a  z ar r. Krt halk tari in en zor h s l l l rm d h dne in en ge ek e ir. Krt halk, tek taraf  ola ak ar bask m d m t d l r altn a r ve soy   a dek bu bas  ar srp git ek e ir. Bizim d d krm kl m t d yleken ii in enateetmegibibirduru u uzyoktu.Tmyap dl d m m t z ulu al var   z iin zgr geli e yol a   amak . Bu m s lm m l rn t konu aimkaneldeetmeki.Buanlam a,bizebakabiryolbra l d t d k ma   iin, biz silah  mca e e i ba at k ve bu aa a a kadar d l d l y l t m y getir ik. Krt mese e i esas iti a iy e bir Kr-Trk mese e i ir. d l s b r l l sd Mca ee iz,Trkkamu  u aveTrkresmiev ee i eKrtkim d l m oy n r l rn 224 225

li i ikabulettir enoka  agel iir.Krtvar  tan akave n m t sn m t ln m t ken i i isoru uz e ezorunugr eke ir.Buanlam a,biz en dsn n m y l m t d d d de orta n sakin e i il e i i iste ek e ir. zel ik e kamu  u bu m l tr m sn m t d l l oy konu aokdahaartanbiristekebeke eke ir.Biziyiniyei i i d l l m t d tmz gs er ik ve bu baa   oldu. zel ik e New oz sre in e tek bir t d rl l l r c d fiek atl a  ve bu bir aylk sre e tek bir asker bile vurul a . m d d m d FakatTrkzelsavabirike iope as ona kesini izsr r er. l l r r y l r ts d d l 30gerilave11kiidehalkanolmakzere,topam41kii ikatet l t l y l tier.Bunara enbizate e emkem elkar kver ik. l m k s m l d im i igr   ak o uz:Bizsre indahadaderinei dk m z ly r c l tril e in enyana z.Bazkoularaate e inikin ibiraka a a m s d y l l k s c l m y kadarsre izuzaa ie e i ibeliri o uz.Bununkoula  belir s tl bl c n ty r l rn ti o um. Ate es her ey en nce tek taraf  ola az. Bunun iin y r k d l m imha ama ope as onar dur u ul a r. Halk ze in e i youn l r y l d r m ld r d k bas  a,tutuka aa avefailime ulcina ete esonveril ei ir. ky l m l r h y l r m ld Ate esiinksa abuna beliri o um.Eerope as ona asnr k c l r ty r r y l r szdevamediir etabiiistergndeolur,isteraydaolur,biz l s de kendi savun a hak    en etki i bir biim e kul a a a z. m kmz l d l n c Birin i ola ak bu husu u belir i o um. Da a i geril a n indi il c r s ty r d k l n r me i eili in,hk einbazisteme ivar r.Da a ikuv eter, sn k m t l r d d k v l siya iamaariinhereye i iorta akoya akdadadur aka r s l l rn y r m t d lar. Ulu al var k ve zgr zm yolu iin ora a r ar. Eer bu s l d d l ama ar yeri e geti i ir e, inan    bir biim e bunun gerek e i l n rl s drc d l r yeri e geti i ir ve koul a  hazr a r a, da a i silah  g er n rl l r l n s d k l l mesee ihalyolu arahatkagire iir.Bua an,da a ie eili l s n l l bl d d kl r kin her an i bir sorun yok ur. kin i ola ak, bu ate es sre i h g t c r k s boyun abazaciltalepe i izvar r.Enbataope as ona ndur c l rm d r y l r du ul a n an bah et im. Yal z geril a a yne ik deil, halka r m s d s t n l y l yneikola akdaope as onardur u ul a r.n  genelbir l r r y l d r m ld c s afka l a r.Bizken i i isuluola akkabuletmi o uz,ama r m ld dmz r y r tutukua nser estbra l a  beke eke iz.Yinekl elbaz l l r b k m sn l m t y t r hak a n uygu a a a gei il e i i de bek i o uz. Bun ar zgr l r l m y r m sn ly r l basn-yayn hak a  r, Krt e radyo, tele iz on, gaze e, kitap l rd v y t kar avb.Ksa a,Krtdili eser estiktann a r.Kye in en m c n b l m ld l r d koparanhal ntek argelipkye i eyerei il e i ivezarara tl k r l rn l tr m sn l 226

r n den e i i isti o uz. Bu arada Ola a s  Hal yne i i in n m sn y r n t tmn kal  l a   beki o uz. Ky koru uu u un la e il e i i isti dr m sn ly r c l n v d m sn yo uz.Kykoru ua  a,bizdez ekatkolsundiyebirafilan r c l rn m edi o uz.Yanieersilaha  bra rar aonla adokun a a a z. y r l rn k l s r m y c Krt rgte i e legaie tann a   isti o uz. Ser est rgten e l rn lt m sn y r b l m ve poli i a yapma hak  n veril e i art r. Ksa a, acil ola ak tk kn m s t c r bunar, yeri e geti il e i gere en ve orta  daha da yumu aa ak l n r m s k m t c olanbekenier ir. l tl d Bun an sonra atl a  gere en ikin i bir adm ise, kabul edien d m s k c l Krt kimi i in yasala l a  r. Bu hem ana a a a ve hem de ln l tr m sd y s y yasaa agereki ibiim eyan  a r.Yinebtnbunar,demok l r t d sm ld l raik bir fede as on yolun a admar anla  a da gel eke ir. Bu t r y d l mn m t d tiptar aa adasay olun a  ,orta naktutul a  isti t m l r gl m sn m m sn yo uz. r Ksa a,benimdilegetir ekiste i imhususarbunar r.na  c m d l l d nyo um ki, Krt-Trk ili i e in e bask dne i in yeri e, ulu al r kl r d mn n s ger e e,kimi esay vezgrtar ayabirikezmyola  l gl t m l l t l rnabar lbirbiim e,yinedemok aikbirynemekimka d r t t l n do uur veya en azn an buna inan ak iste iz. Bin ylk ortak m t d m r l bir tarih var r. Krt er, Trk e e ok hiz et etmi er ir. Ve hatta d l l r m l d ili i e i i kar e ola ak deer en ir i er. Fakat ger ek en biz, bu kl rn d r l d dl t ortak k an ok zarar gr  bir hal z. Bu zarar an dnl e i i l t m k d m sn isti o uz. Kar e e e yara r bir dze in geli i il e i i isti o uz. y r d l r n tr m sn y r Bu neden e, ne paha  a olur a olsun biz, ayr k diye bir koul l sn s l dayat  o uz. Ama zgr ve eit koul ar a bir i e de ger ek en my r l d l t ortam al a  r. Bunu hem dev et kesim e in en bek e ek e iz m ld l l r d l m t y vehemdedahaokTr i ehal  nbukonu ademok aikyaka ky kn d r t l   vebas   geliir e i ibeki o uz.Esasiti a iyezm mn ksn t m sn ly r b r l gchal nken i i ir.Trkhal  adaveonundemok aiktem il k dsd kn r t s cie i edeokgreverd eke ir.Ayr ase inbirdemok aik l rn l m t d c k r t ile igrenbas adanemigreverd eke ir.Benbugeen v n l l m t d biraylkdnemiin ebas nolduk ayararbirilevgr   e d n l d n ina  o umvehuzu u uz asize eteek redi o um.Busre in ny r r n d l r k y r c derinei il e i edehepi i inkat a  beke eke iz.Yeni en l tr m sn nz kl rn l m t y d hepi i eteek re i i ibeliri o um. nz k l rmz ty r
227

Gerek terrist belirlenseydi bundan ok memnun olurdum.


228

Misa ir e i i i tan  a m. San o um tan   z iin bata f l rmz tr l y r dn tan r a m. Kar e i iz Ahmet Trk, HEP Genel  akan'dr. t m d d m B Bizi bu bar sre i e ili in ola ak ziya et etmek iste i er ir. cn k r r m l d Ama a , ger ek en bu ate es e bir ik e bar sre i in ve yine l r t k l l t cn siya i zm yol a  n ara  l a  ve bu konu a kat  a  n s l rn tr m s d kl rn sunul a  temein e ir. Ben bu vesieye huzu u uz a ken ie i e m s l d d l l r n d dl rn tek arbudostadm rdiyo um,ayr abusre eili inkat a  r d r c c k kl rn beki o um. ly r Top an   a kat an Kr is an Sos a ist  artisi'nin deer i l tmz l d t y l P l Genel Sek e e i Kemal Bur ay yol a r. Ken i e i e de huzu u r t r k d t dl rn r nuz ahogel i izdiyo umvesre eili inkat a  nokdeer d dn r c k kl rn lioldu u ubeliri o um. n ty r MamCelal alabani'yizatentan or u uz. T y s n Ham e Reo yol a, Kr isan Demok aik Pari i Hev rn r d d t r t ts g t Genel akan'dr.Odabizimbirikal aa   akatl r.Bu B l m l rmz m t sre e ili in onla n da kat    olduk a deer i bul ak a z ve c k r ksn l m t y ken ie i eteek retmeke iz. dl rn k t y Celal Talabani: (ngiiz ekonuu.) l c t Ahmet Trk: Deeribasnmen upa ! l s l r lke iz e i geli eer hepi i i ok yakn an ilgien ir eke m d k m l mz d l d m t dir. Krt halk tarih boyun a id et ve bas ya kar kar  a kal c d k l y mr.Bas  nveid einolma  birdnyaisti o uz.Krthal t kn d t d y r k nken i izgr eifadeede ie e ibirTr i eisti o uz.Bizim n dn c bl c ky y r siya ipartiola akhal   akaroknemisorumuu u uzvar s r kmz l l l m dr.Hemsiya ipartiola akvehemdebuhal nbirunsu uola ak s r k r r bizimama  z,zle i iz,Krthal  ,tmdemok aikhaka  cm mm kn r t l rn kul a a i e e i say n bir nok a a getir ek ir. Bask ve id e en l n bl c g t y m t d t arn  l birdnyaisti o uz.Ozgrdnyaiin eKrthal  n dr m y r d kn zgr  isti o uz.Buzgrkanla    nkar  olananla l n y r l ymz s y nbit e i itemen iedi orvedili o uz. m sn n y y r Bugn bar l anla  a n ne k   bir dne i ya o uz. y l r t m y r Ama  z bar n srek i olma  r. nk, ina  o uz ki, bar cm l sd ny r ege enoldu uzamanTrkhalkda,Krthalkdadahamutluola m cakr.BuKrt-Trkhal  nyara  aola ak, rkiye'yidesay n t kn rn c T g birnoka ageti e ekir.Bizbudnem ebylebiranla  norta a t y r c t d y y
229

k a  iin ola il i in e aba gs er ik. Ama  z bu orta n m s b d c t d cm m srek i olma  r. Tm ilgi i e e ses e i o uz! Hem dev e e, hem l sd ll r l ny r l t PKK'ye:Bar neka am,bariineli i iuzaam,bariin r l mz t l de bir dnya kura m diyo um. Sayn  calan'a bir kalem hedi e l r y ettim. Bunun bir amac var: Silah ar sus un, kalem er konu un l s l s diye. Bar insa   , hal    mutlu edi or, bu mut u u u hak nmz kmz y l l etmiir.na  o umher esduyarkgse e ekir. t ny r k ll t r c t Kemal Burkay: okdeeribasnmen upa ! l s l r Ben,Sayn calan'nate e iyeni enuzat a  mem u i ete k s d m sn n ny l kar  o umvebukonu a icesa ein endola ken ie i idesek ly r d k r t d y dl rn t li o uz. y r Geli ee e ili in gre i i ben son gner e zaman zaman m l r k l rm l d aktar mkamu  u a.Butopannede iyeksa abir aszdaha d oy n l t n l c k sye ekisti o um:Banagrebutari ibirfr atr.Krthalkve l m y r h s t Trk halk bak n an bir bar dne i baa a iir ve yz l an m d m l y bl y d fazla bir sre ir devam eden bu yara ger eken sara iir. Her iki d t l bl taraf a n an da by e i e olum u bir fr at orta a k  r ve s d l sn l s y m t bunun ka l a a  gere ir. Bize gre, bu konu a en nem i r m m s k d l sorumuukarTrkdevei eder.Yinebizegreherikihalkeit l l l l tn lik teme in e bir arada yaa a i ir. Bunun iin lke in ger e i e l d y bl n n uygunola ak,lke inpoliikyaa ,kl elyaa veynet elr n t m t r m s idariyaa yeni endzenen ei ir.Bununesasa  Saynca m d l m ld l rn lanilebirikedahanceyayna   zproo ol eorta akoy uk. l t l dm t k d y d nce ik e bar l ve demok a ik bir zm iin yolun al a l l r t m s gere i or. Bunun iin acil isteme i iz  ana noka a topa  or. ky l rm t d l ny id einkar kola akdur a gere i or.Kibirtarafatekesi d t l l r m s ky ti e gre, imdi id ein tama en dur a  iin Trk tara  n da n d t m m s fn adm atma  gere i or. nk tek taraf  ola ak ok uzun zaman s ky l r ate esola ak z r.Gereki,zorunudemok aikadma natl a k n s d l l r t l r m sgere i or.Bununiinher e ikap a a akbirgenelaf,tmsiya i ky k s s y c s parie inser estolma ,tmKrtparie i in,yanibizimpari i tl r b s tl rn tmzin, KK'ninvetekikar eparie i intm nser estola a P d tl rn n b c birdemok aikorta nger ekei il e iveKrtdili,kl ze r t m l tr m s t r rin e bugn  ar bas  a n kal  l a ,  rte'nin ei im ala d k kl r dr m s K t nn a,yaynpla n a,resmiilemer ezgre e iartr.Buacil d n d l d l m s t
230

istem er a  n ve gn  n geli e e i gz nne aln  l mz m z m l r d zamanokazamiistemerdeil ir,ger ek iistemer ir.Bubakm l d l d danbiz,Trkhk ei ideger ek iolma a,cesa etiolma ave m tn y r l y a aadmaratma aa  o uz.Barvedemok a iiinbufr d l y ry r r s sa  kar a a m. Son ola ak sy e ek iste i im bu. Teek r t m y l r l m d k ede im. r Hamre Reo: Uzunylar rkiye'denayrl  miinTrk em l T d yeteriolma a iir. l y bl Saynbasnmen upa ! s l r Gr   zgibi,PKKGenelSek ee iSaynAbdulahcaan, d n r t r l l bubarsre i indahaiyiyeri egeti ie il e iiin,Trkdevei cn n rl b m s l tne fr at tan a il e i iin, bu bar sre i i bir kez daha uzat s y b m s cn m bulun aka r.Biz,Hev rnKr isanDemok aikPari iola m t d g t d t r t ts rak, bu bar sre i e eli iz en gel i i kadar des ek e bulun ak cn m d d t t m isti o uz.Pari i inamaa n anbiri idebudur.Pari izdemok y r tmz l r d s tm raikal aaryrt ekiinkurul uur.Bar lvedemok aik t m l m m t r t yol anKrthal  nulu alvedemok aikhaka  eldeetmekiin d kn s r t l rn al ak a r. Ama bunun tek taraf  olma a a  da bel i ir. Biz, m t d l y c ld hi i i iz,dierKrtparie i inhi i ikendiisteke iyeille ai brm tl rn br l r l g lte e ekil e i ir. Mev ut ana a a, kanun ar, hatta siya i parti y m m t c y s l s kanu u buna yol amaka r.  rkiye'de demok a i in ger eke e n t d T r sn l bil e iiin,Krtulu alvedemok aikhaka  ntann a gere i m s s r t l rn m s kyor.BununtmTr i ehalka  adahaiyignergeti e e i eina ky l rn l r c n n o uz.zelikeTrkhal  n,demok a i ingel e i eyar m y r l l kn r sn m sn d c ola a  a ina  o uz. Arka a a n da belirt i i gibi, bu ana a al c n ny r d l r t y s dei ikike inolma veKrtkimi i inbuana a a agt l e i l l r s ln y s y r m s gere i or. Bu asln a,  ozan'da smet  nn'nn sy e i i gibi, ky d L l d Krt ve Trk halk,  rkiye'deki iki asli unsur ur. Demi el hk T d r mei in baa ge e in en sonra aka   Krt reaie i i tan a tn m s d l d lt sn m szim i ekadaryeri egeti il e iir.BenceTrkpara eno dy n r m m t l m t su500gnkhesapa a abunudanaza iiti a aala ak,ze in e l l m d r b r r r d mna a a etme i ir. Biz a an bu sre i can an des ek i o uz. k ld l c d t ly r Bas nbykrol noldu u ubili o uz.Hepi i eteek rer. n n n y r nz k l Abdullah calan: imdiksasorua   beki o uz,iste i i iz l rnz ly r dn kii esora iir i iz. y bl sn
231

(Sorular, ses kayt cihazlarndan uzak sorulduu iin anlalmad. Bu yzden sorular atlayarak sadece cevaplar yaynlyoruz.) Soru:... Abdullah calan: Kesin bir tarih yok. Bar koul a  az ok l r belir in bir biim e sy en i ir. Eer bu koul a a uyu ur a bir g d l m t l r l s sre daha devam eder. Yok eer bu sre suis i al edi ir e, yani tm l s ktkula r akamu  u unvehattabir okhk etev ee i in l nl s oy n m r l rn de bek e e i i anor al bir biim e kat i m ar, her trl ope as l m d m d la l r yon ar, tutuk a a ar geli i i ir e, tabii ki bu ile ez, atl kalr, l l m l trl s m sreanla  yiti irvebizdenor almca eesre i i idahada mn r m d l cmz geli i e ek, hatta daha ok youn a  a ak devam etti e e iz. Bu tr r l tr r r c vesieyeunubelire im:Bizimgerilaepeyhazrkyap r.10 l l t y l l m t binciva n agerilafedaigibihertrlgre ehazrbeke eke ir. r d l v l m t d Ben bu basn top an   a gir e en nce btn karar ah ar a l tsn m d g l l konuumtama enemire ibeke eke irer.Bariste i or abu t m l r l m t d l ny s er e e e,savaiste i or ayinebuer e e egeli e ekir.Sre e v d ny s v d c t c tama enuyu orar,onubelirt ekisti o um.Vehepsidezelike m y l m y r l l sava gelii e ie ekdzey e ir.Hattamev uthazrkdze i iz tr bl c d d c l ym im i e kadar yrt   z dokuz yl k sava n bilan o u u bir dy t m l s n yldaorta aka a ie ekdzey e ir.Bunubirteh itola aksye y r bl c d d d r l mi o um.  KK'nin zayfa  , ite son Gney  ava'nda, ope as y r P l d S r yon ar a nem i gc  yitir i i, dola  y a bu neden e ate e i l d l n d ys l l k s kabul etti i tar n a i deer en ir e er kesin ik e doru deil ir. z d k l d m l l l d lkdefaderli-toplubirsava ahazr ,bizbusene inbahardne l n min e baar  bulu u o uz. Bunu zen e belir i o um. Bunu, d m n y r l ty r kamu  u undavesizbas ndazenebil e i iisti o um.Ger oy n n l m sn y r ekenbusava dahadaderinei irer e,im i ekadar5.000kii t l tr l s dy mi gitti, bu ylki bilan o 10.000'den aa olma a ak. Bunun da y c zen e bilin e i i isti o um. Ate es, ger ek en bir yl sonra da l m sn y r k t gn e e gire i ir. Fakat o zaman onbin er e insan bou a lm d m bl l c n olur.Bizbuonbiner einsa nboalme i inle ekisti o uz.ki l c n sn m y r ylsonragele ekbaryeri e,im i enbubarsre i i,bir ire i c n dd cn b l rnefazlazararver e en,bizaske iola akokg zteh ite m d r r l y d l ri evesal  a  aba ur a anger ekeir ekisti o uz.Btn n drl rn v m d l t m y r
232

iyiniyei izbununiin ir.Uma zhk etanlar,kamu  uanlar, tm d r m oy her esze i ede iyapar. k rn n Soru:... Abdullah calan: Birin i iate e inolumugei i eina  o cs k s l tn ny rum. zel ik e Tr i e kamu  u bata olmak zere, Kr is an l l ky oy d t halk,ulusa a a hk etev ee i,eitidemok aikev eer,bu l r r s m r l r l r t r l sre indevametti il e i i,fr attann a  vebirdezmiin c r m sn s m sn birazdahakoula nolguna l a  iste ier.Hattahk etde l r l tr m sn dl m bukonu adolaydaolsa,birazdahadevameder ehayrgeli e d l s l m le inola ie e i edairbazia eterverdi.Bizbuna yeterigr r bl c n r l l r l dk,olumubul uk.Dola  yabubiim euzat a akararver ik. l d ys l d m y d Soru:... Abdullah calan: Dik atediir eken ie ibas aeitiaka k l s dl r n l l ma ar yap  ar. Sayn Mam  elal'in Anka a ziya e i var r. l t l C r r t d Ankara'da bata Sayn zal olmak zere, btn hk et ileri m gelen e i, par a en o ba a , btn siya i parti ba an a , yine l r l m t k n s k l r die i ingeniev ee i,hattabazemni etveaske iev eerile l rn r l r y r r l gr eer yap r. Bu gr ee i biz nemi bir sin al ola ak m l m t m l r l y r deeren ir ik.zelikeie i i ifazlaamakiste i o um.Bunar l d d l l rn my r l Trkiye'nin hemen hemen ar k  siya al tem il i e i ir. ti at l l s s cl rd m etmek isti o uz, yani bu sz e in bo sz er olma   a inan ak y r l r l dn m isti o uz.Bunucid i eal ztabii.Bazhk etev ee igazee y r dy r m r l r t cie i davet etmier ir, baz rporajar yap ar r. Bu vesieye l r l d t l m l d l l kendi dilek ve temen i e i i belirt i er ir. Biz bun a a da deer nl rn m l d l r veri o uz.Vebizima z anbunaben eria eterdahavar.Dola y r m d z r l y yaim iikdoyu u u urdiyo uz. s l dl r c d r Soru:... Abdullah calan: Geril a ar tari i ulu al ama ar iin dada l l h s l bulun aka rar. Onla n tari i ve siya al amaa  ulu al ve top m t d l r h s l r s lum alniteiki ir.Buistemeryeri egeti iin e e,bukonu aciddi s l ld l n rl c y d adm ar ve koul ar inan    bir biim e orta a kn a a kadar l l drc d y c y orada kala ak ar r. Geril a disip i e uyan, olduk a ei il i olan c l d l ln t m bir gr. Sade e savaa deil, bara da ve hatta daha da gl t c t t birbiim eken i iayakatut a  bile ekbirgr.Yanisava d dn t m sn c t olma diyegerilazl ez,yoza az.Tamter i ekendieiim d l m l m sn t 233

le i i, rgt en e e i i daha da geli i ir er. Ve siya i ama a n rn l m l rn tr l s l r yeri e geti i ip geti il e i i e gz kulak olur ar, izler er. Yeri e n rl r m dn l l n geti i ir e gven e olur ar. Yeri e geti il ez e sava a  a devam rl s c l n r m s l rn ederer. l Soru:... Abdul lah ca lan: Hayr hayr, ne mna e et! Kuzey s b Irak'takiler (Gney  rdistan'dakiler) Kuzey  rdistan'a gide ek K K c ler ir.Yolard akadaral r.Sade edenet ideil,onlaryrt d n m t c mekuv ei ir.Yaniemni etveyrt ekuv ete i ir v td y m v l rd Soru:... Abdullah calan: Gerilla ier e deil ki, onlar iin af ka l d r sn. Onlar zgr kuv et er ir. Affe i e ek bir durum a  yok ur. v l d dl c l r t Ayr aaffnsaan a  nsaamgven ee i ir. c l m sn l c l rd Soru:... Celal Talabani: (ngiiz ekonuu.) l c t Soru:... Kemal Burkay: Sorun,benimdnmesoru umdeiltekba a. n n Benbirpari inban a m.Yanidnn eser estpolii ayapa i tn d y c b tk ble ekmiyim?Benimparimser estal ayapa ie ekmi?Var a c t b m bl c s yamki,birres a mben. rkiye'yedne e imama,resimyap l s m T c ma a a m.Buzgrola akbirdnmedeil ir.Benpolii a  m. y c r d tk cy Dola  ya bu kanalar al a r. Bu kanalar al a   sre e, ys l l m ld l m d c benimdn embireykay et ez.Fakatonubileolumubulu o m d m l y rum. Ger ek en hk et legal kanal a  ama  r. Eer bizim t m l r ld zgrinsanarola akdn e i iisti or a...Tabiiaysonratek ar l r m mz y s r hapse gir ek veya yurt d a k ak zorun a kala ak am byle m n m d c s biristemyet eztekba a.Bizimdegve i iz ebellizayfa a m n nm d l m larvar r,ge i ibili o uz.Trklidere i innaslbyleiyia d m y r l rn raraaldan ka  bili o uz.Ciddiadmaratl a r.yiniyeti l l d l rn y r l m ld l szeryet i or.Eerger ekeniyiniyetvarsa,buprai eyan  a l my t t sm l, yasa a a yan  a  r. Tek ba a bir Kemal Bur ay soru u l r sm ld n k n deil ir. d Soru:... Abdullah calan: Nor al siya i faai eter devam ede ek. Bu m s ly l c aradabelire im;bizimbirikal aa  zileri or.Muhe een t y l m l rm ly t m l
234

yakn a Kuzey Kr is an iin bir cephe ilan da ger ek e e i ir. d d t l bl Arkrgtersiya iiradebiri iyeme e evara il ier ir. l l l s l l t r k b m l d Kr isan Ulu al Meci i konu un a da ne ier gelii il eke ir. d t s ls s d rl tr m t d Nor alal aarsr  l eke ir.Yineyasalparti,rne inHEP m m l d r m t d faa i et e i i sr r ek e ir. Zaten her trl siya i al a z, ly l rn d m t d s m m legalveyaille aloluryapa z.Legalkoula olanlegalyapar,ille g r l r gal koul a  olan ille al yapar. Yani ate es al a  a engel l r g k m mz deil ir.Buate esenanla a zgere entekhusus,bizbirsal  d k t m n k dr kuv e i dei iz. zel ik e geen yl ar a kamu  u u da biraz zor v t l l l l d oy n duru ad en,bizidezorduru ad ensal  a agiri e e m r m r drl r m y ce iz. Ama ar iin gere ir e 40 yl da olsa dada dura i e e iz. l k s bl c Amaaciendiyo uzki,oknemisiya iamaa  zvar r.Hakl, l r l s l rm d btndn a nuygungr  ,Trkhal  ndaokuygungr  y n d kn d birkar eikiinhakisti o uz.Bunuzelikebasniyianla a d l y r l l m l r. yle bir kar eik d n ki, biri in 300 tane rad o u var, d d l n n y s die i inbirtanerad o uyok.Ken ie i inmil onar akita var, rn y s dl rn y l c b bukar e intekbirkita yok.Bukar ebirtr  rad o asye d b d k y y d l ye i or.Bylekar ei esizina  ormusu uz?Vic a  zbunu my d l ny n d nn naslkabuledi or?Bua anze i egit ei iz.Buokmte a i, y d rn m ly v z asga i istem e i bir an nce bu hk et yeri e getir e i. Yeri e r l r m n m l n getir ez er e ok iyi bili or u uz ki, zor duru a den ken i e i m l s y s n m dl r olur. Yani biraz insa i ola ak dav an n ar. Israr a gc z var, n r r s l l m kuv ei izvar,neyapar a zsizibas  zdeme ee igere i or. v tm s n trr m l r ky Kar e i in biraz gerek e i e say   olun a   isti o uz. Bun ar d l l rn gl m sn y r l san o um,sondere eakhususar r. y r c l d Soru:... Abdullah calan: yi deil ir. Yakn a akta r ar. nal ah bir d d r l l likerad oa aa z.Birikeal a  isti o um. t y l r r l t m sn y r Soru:... Abdullah calan: Ken ie i,sade ebura abiziziya etetme e dl r c d r y gel i er. Hatta unu da sy e i er; onu belirt em e mazur yok. m l l dl m d Sy en i ir, Onlar ille al ir, acaba bir ik e masa a otu ur a z l m t g d l t d r s n bir ey olur mu? Bir Trk eli i sy e i ir. Bence anlam z r. s l m t s d YaniKrtereerbir ire iyeotur a a akar a,buonlariinsay l b l r l m y c l s g zkolur.Mademhk etiyiniyei igser ekisti or,btn s l m tn t m y
235

Krt e in bir araya gel e in en  evin duy a  r, buna say  l r m s d s m ld gl olma r.Ken ie ibizeproo olgetir e ier ir.Fakatdostg ld dl r t k m m l d ola ak gr o uz. Uygun deil, yani bir legal rgte ille al rgt r y r l g ara n a pro o ol olmaz. Ama dost uk ola i ir. Siz e in de byk s d t k l bl l r bir ksm bize dostur. Bera er foto af eki o uz, bera er topan t b r y r b l t halin e iz.Her an ibirsakn a  nola a  san  o uz. d y h g c sn c n my r Soru:... Abdullah calan: Ak k geti e im; soru u u anla m. Ky l r y n z d koru u u u mese e i e Sayn smet mset doku u or. Diyor ki, c l l sn n y Gney  rdistan'da 1991 yln a ger ek e en ayak an a a K d l l m y 'cahlar', yani bir anlam a ky koru u a  ba an  yapt. Byk d c l r l g bir ayakan a a giriier. Acaba  rkiye'nin koru u ola ak bese l m y tl T c r l dik e i de teh i e arze er er mi? Belir e im, bun a n nem i bir l r lk d l t y l r l ks yazatenili iervar r.Ver ike iparavesilahdabirazbize m l kl d d l r gel eke ir.Yanibunuhk etdebili or.SaynCelal alabani'ye m t d m y T Bizim de habe i iz var demi hk et yet iie i. Evet, 7.000 rm m kll r tane i  KK'ye al  or denil i. imdi bu insana  fazla zora s P y m l r l ma a  z. Tek ar sy  o um; bun ar iin tama en bir affet e m ly r l y r l m m pro e    bir kez daha ba at  z. Bu ate es sre i iin e s d r n l m k s d bunun da deeren i il e i gere ir. Hk ein de, ky koru uu l dr m s k m t c l u ubiranncekal r a vebuna ze i i esr e e igere n d m s l r rmz m m s ki or.Herikitarafbylekolayksaar a,bunardaozordurum y l l s l dan kur ul u ola ak ar. Nite im bun ar ok zor durum a r ar, t m c l k l d d l oktraikolaya ayolamaka rar.Ayr aasa iger ekenbun j l r t d l c y t larasaa a  or,ter i eokokbozuu or.Bykai etkav a l l n my sn l y r g la  a, yani top um al huzur uz uk a a da yol a or ar. Ar bir rn l s s l l r y l maddikl etir,verienparaboagidi or.Buparaarabirealm f t l y l l lar a ikin i, n  ee har  or ar. Bun ar top um al yara a n s c c cy l l l s l r gelii il e i ir.Btnbuna asonver eka n an,hk etbir tr m sd l r m s d m an nce buna  kal r a r. Dedi im gibi, biz de byle kolayk l r d m ld l sa o uz.San o umbudaacilbirtalepir.Ola a s al'inkal ly r y r t n t H d l a yabirike,her al eonlardakal  r,temen i izbudur. r m s l l t h d drl nm Soru:... Abdullah calan: Gayettabii.Yaniokktbirduruma var l r dr.Buna ndevetenald para bylekulan ka akr. l r l t y l d l r t
236

Soru:... Celal Talabani: (Arap acevapa .) l d Soru:... Abdullah calan: KuzeyKr isancep e ieerteek lolur d t h s k sa, san  o um  ney'dekine ben er anla az k a a d n. my r G z m l l r s Gerek ulu al, gerek e demok a ik talep er e byk ben er ik var. s s r t l d z l Eer ge i e buna ben er at an adm ar baa  a ula a y a, m t z l l ry m d s bununbaznedene ivar r.Objekifkoularfazladaya deil i. l r d t l tc d Yine sub ek if dzey e yanl  ar, yan  k ar ileri dzey ey i. j t d gl l l l d d Amabukadarbykgeli eer ensonrageli ennoktaartkbye m l d n l si ebirbiri inyr e ie e i edairokkuv etinedenerorta a n l y bl c n v l l y k aka r. Her es bu konua  ok ak ola ak vur ua aka r. m t d k l r r g l m t d okksabirgr eyebirikebuihti a belirt eke irer.Yani m l l t y c m t d l siya i ira e e i i orta a koy ak a r ar. Adeta ken i i in en fii i s d l rn y m t d l dl d lyata ger eke i bir hususur. Biz bunun alt a sade e imza  t l m t n c mz attk.na  o umyakn ager eke ir.abaaryouna a akdevam ny r d l l l r edi or.  ney'deki Kr isa i Cephe ile ili ie e gelin e, dosa e y G d t n kl r c t n geli e ek. Biz onlara ulu al kong e dze in e bir birik ne i i i c l s r y d l rsn geliir ekisti o uz.YanibtnKr isanapn a,biri inyasalt m y r d t d l resmiifa e iulu alkong eplat or uola iir.Bukonu agr e d s s r f m bl d m lervar,ne iergelii ii or.kin ibiradmola akbud  or. rl trly c r n l y Birin i adm Kuzey  rdistan'dr, ikin i adm Gney Kr is an c K c d t veya  rdistan'n dier par a a  r. Uma m o da yakn bir sre K l rd r iin eilerervebaar ayolu agirer. d l m n Soru:... Abdullah calan: stem deil de, biraz nce i i buna ver ek l m iste i.Fakatbununban aeleal a akbirmeseeolma   ,bir d d n c l dn likeotur u u uzdeeriyol aardaifadeettier.Buancaksre t d m l d l l cinsonun aola iir.Bylebirmeseetar a iir.Yaniherzaman d bl l tl bl sy  o um; geril a siya i ama ar iin, orada bulu an zgr k l y r l s l n l kuv e i ir. Siya i ama ar yeri e geti il e e al  r al l az, v td s l n r m y l m gerila ken i i bar koula  a gre yeni en dzene e ie ekir. l dn l rn d l y bl c t Hk e in byle bir tale i ban an beri dayat a  ile i k az m t b d m s r m soka a sr ek ir. Bu sre in ba an  n a deil, sre in olum u m t c l gc d c l geli e iyebirikegn e egele ie ekbirmesee ir.art,siya i m s l l t d m bl c l d s
237

PKK sadece bir ulusun hareketi deil, Ortadou halklarnn ve giderek dnya halklarnn soylu bir temsilcisi ve herkesin gurur duyaca bir insanlk deeridir.
238

talepe inhayaagei il e i ir.Busiya italeperasga italeper ir. l r t r m sd s l r l d Yeri egeti iirgeti il ezgerila nyeni endzenen e i ebaa n rl r m l n d l m sn l na iirveyabirtar agelii ie iir. bl t m trl bl Soru:... Kemal Burkay: Biz,ulu alkuruuhare ete ibak n ansila s t l k l r m d h, gnah say  o uz. Zulm altn a i, bask altn a i her halk my r d k d k silah kul a a i ir. Bizim gr  z e i fark, silah kul an a n l n bl m d k l m n zama  n olma  y . Ama dier rgte in gre i fark olur. nn d d l r l r l Dola  ya bizim bir araya gel e iz salt o nokaya snr deil ys l m m t l l dir.Bizate esolsunveyaolma n,ondanncedierrgtereve k s l l bata  KK'yle ili i e i i i iyi e ir ek isti or uk. a  a  z P kl rmz l t m y d rl rm var r. Onlar an da olum u cevap gelin e, by e e ara a i engel d d l c l c d k kalk. t Bizhanginokaar aanla a iir ek,onokaar aanla  zvebir t l d bl s t l d r lik e yr z. Biz bugn de bu bar fr a  n iyi kul a l a  t r s tn l n m sn isti o uz.Yaniylekibirdahasavaolma n.Busorunzl n. y r s s Bizbunuger ekenisti o uz.AmaTrktara eerbuasga iistem t y r f r le i kar a az a, bu demekir ki, sava devam eder. Bu demekir r l m s t t ki, sava dur az. Bu, soru u srf polis-ordu gcye ze e im m n l c demek ir. Byle bir durum a biz de eski poli i a  sr  e e iz. t d tk y d r m y Benbunukakezsye im.18yl rsr r   zbar lpoli l d d d d m ti a  sr  e e iz. Dola  y a bu fr at ka l a n diyo uz. k y d r m y ys l s r m s r Bizimbun andahafazlayapa ie e i izbireyyokur. d bl c m t Soru:... Ahmet Trk: Sorunu:Orta abirKrtsoru uvar.Krthal  d n knniste ibenideilgien i ir... m l dr Demok aiklegalzemin epolii ayapanbirsiya iparti,demok r t d tk s raiklegalbirorta nsaan a  nmca ee i iverir.Bugnbu t m l m sn d l sn a anolumugeli eervar.Hal nEmekPari iola ak,buolum d l m l k ts r lu geli ee e katk sun ak, bar l anla a  ne kar ak, bu m l r m y l r m konu a iduyar orta akoy akgibial aa  zdaola ak, d k ll y m m l rm c buzemin eabagse e e iz. d t r c Soru:... Abdullah calan: Sayn Mam Celal zaten sy e i. u anda l d ate es koul a  var; ser est siya i faa i et er e bulu a i ir er k l r b s ly l d n bl l
239

diyor.  ney'de de,  uzey'de de. nle i i tuta ak her an i bir G K rn c h g durum sz konu u deil. Do u ur bu gr. Ger ek en siya al s r d t s mca ee dne i e ark verii or. Ate es dne i ir. Bunu da d l mn l ly k md vesi e bile ek, biz 2.000 civa n a insa  her al e mr boyu l r r d n h d Gney'de tuta ak dei iz. Byk bir ksm bayan r. Sy e e im; c l d l y y 600civa n abayanvar.Onlaroradaneyapa akar?Tabiikilke r d c l koul a  a gide ek er ir. Bun ar siya i faa i et iin gide ek er. l rn c l d l s ly c l Sre ba a  r. Uygun yol ar a gide ek er. Yani kori or ama l m t l l c l d filandeil,dayola var.Bunarranzerideola iir,ora anzik l r l bl d zakizerer,girerer.BununMamCelaliledeili i iyokur.Hk l l ks t me in bunu fark  yorum a a  da bence anlam z r. Bizim bir t l l m s s d srdayolu uzvar,aske iyolu uzvar. m r m Soru:... Kemal Burkay: Umutu olmak isti o uz. yim eri i i i koru l y r s lmz makisti o uz. y r Abdullah calan: Do u ur,kat o um. r d ly r Kemal Burkay: Birazdaunabal,yani rkiye'dekiaydna T l rn, sa u u sahi i g e in, sorum u poli i a  a n, sanat  a n, d y b l r l tk cl r l r her e intutu u abal. k s m n Celal Talabani: ... Abdullah calan: Mam Celal unu sy  or: Umut u olun l y l hayrileriin,buhayraryeri egelir.Bu,pey am e inhadi i l l n g b r sdir.Kat o uz. ly r Baka soru a  z yoksa, tek ar btn ark a ar adna hepi i e l rn r d l nz teek redi o um. k y r Biraz siz e i skn  a sok um. na  o um siz er de belli bir l r ty t ny r l sorumuukduya akgel i iz.Bubizimem unetmiir,saoun. l l r dn n t l

ARGK Eyalet Komutanlar ile 16 Nisan 1993 tarihinde yaplan telsiz konumalar:

BAARI DIINDA HCBR YOL TARH KARISINDA BZ AFFETTREMEZ


Anlalmasgerekenhusus,eerkartarafbu atekeskoullarnariayetetmezsevezellikle gerillayavehalkaynelikoperasyonlar gelitirirse,imha,baskveikenceyieskisigibi srdrrse,ozamanbizimdeeskisindendaha kapsamlvehazrlklolarakbunamisliyle karlkvereceimizdir.

Ksa ola ak he i iz en son ge i e e i din e e im. Biz, ba n r pn d l m l r l y l s topan  nso ua   zetola akve e e iz.Si eda ason akap l tsn n l rn r r c z h r samola akileiir. vet,n esongei ee idine eimveakar l r tl E c l m l r l y l t makise i i izhu usa akar a aa n.Der aAn uk,n esi i t dn s l r t m y l y d c z dine eim.Sondu umne ir? l y l r d Derya Anduk: yi gnler, selamlar, sayglar Bakanm. Son durum olarak cepheci arkadalar bir kyde komploya getirildi ve iki arkada ehit dt. Bunlar silahszd. leyin bulunduklar evde kuatlyorlar. Ve ev bombalanyor, yle ehit dyorlar. Bunlar C. ve Y. arkadalardr. Bir bu olay var. Bir de bu gneyde bir dizi bombalama oldu. Fakat henz haber alamadk. Aldmzda sonular iletiriz. Bu en'tekiki di?Cep e imide i iz. G m h c dn Derya Anduk: Evet, cepheci iki arkadat. Nege i orarky e?Onarky emia  or?Kyermi, zy l d l d ly l l miisermi? l l
241

240

Derya Anduk: Arkadatr. Bir kye uruyorlar, orada ilerini bitirip birlie gidecekler. O anda dman bilgi alm. hbar olay var. Yani bir komploya getirme olay var. O en'teolanar s ekibyekompoola di or u uz.Fa G l a r l l l y y s n kat ora a ye eve e dap gi i orar. Cep e i de ol a ye eve e d l l r l dy l h c s l l r gi ip ka n az. Bu ekilde ka n  ka p r bu? Komp o u u un d l m c y t l c l yneme ibeli.Bunaroeve egi ipkal a aar,san ile eker. t l r l l l r d m s l k c l Eerbu uoksa  aya  orar a,ke inne in.Birdebukomp n yd py l s s l y lo uarkim e,ay e il ekar kve iirona a.Haenbukey itu c l s n k d l rl l r l f tumarazde il,a aa  z ano  or.Ya iadeaba  orar. l l m l rn d ky n t yly l Bu ake inkar du uur,a akisi or an, damgi iade n s r l l m ty s a b l niir.Sa  o umim ibi azoramgev e in eken i ibutipha a l ny r d r t y c dn v la akap anarok lur.Ta iibut yeyan.o uhaenm r tr l o b m l l l ca eeger e i inbiin in ede il.Sye e im,butipbiri-ikiia d l n l c d l y y l l l ana vah i ekate i orarvebu udahadaya arar.Oa an l r c l dy l n p l l la a da bu u s  s  a sye in. Bu un d n a ba a gei eer r n k ky l y n d k l m l varm? Derya Anduk: Bakanm, baka nemli gelime yoktur. almalarmz devam ediyor. Katlmlar da youndur. Katlmlaryo una a akde amedi or... l r v y Derya Anduk: Evet, ortalama gnde bir manga dzeyinde katlm var.

iyiyn en ir ekge e e ek.Bi i enoci a et ervar ;on a n da l d m r k c ln n y l d l r  kk  hal e il e i ge e i or ve sa  m faz a da ge i ez. En l l d m s r ky nr l l m nem i i de, ate es s e i de i en bu s e, bir ok i ir ik i i ls k r c nl r b l y ken i ege ir e ekul a  a i ir.Ay  aobl e esa  mbun ar dn t m d l nl bl rc g d nr l bun anson ada ayat nha ege ir er.Oula l a anbir okala d r h k l l l m y nadara at k aula  a i ir.Bun arbi i enge elhu us ar r.Ay  h l l l bl l ln n s l d rcabe irt ekis e i i izba ahu usvarm?Di erDer a a aili l m t dn k s y l r kinol unge elge i e e eili inol un,be ir e e i izbireyvar s n l m l r k s l t c n m?Ta iibizba nak a a  sy e iz.im i ikbe irt ekis e b s l m sn l r dl l m t di i izbirhu usvarm? n s Derya Anduk: Yok, Bakanm. Birok ey ortaya konulmutur. Bizim belirteceimiz yeni bir ey yok. iyaySi an,sizna l  z?Ye ibirdu umvarm? p s sn n r iyay Sipan: Selamlar, sayglar Bakanm. Ses anlalyor mu? Sesiniz iyi, net gei or. Bu u un, si i dini o uz. Ye i bir du ly y r z ly r n rumvarm? iyay Sipan: Bizde yeni bir durum yok. Blge gleriyle toplant yaptk; Parti nderlii'nin son talimatlarn bildirdik ve yine atekese ilikin deerlendirmeleri tarttk. eitli alanlara ilikin grevlendirme ve alma tarzn belirledik. Alanda dmann belli keifleri var. Baka herhangi bir durum yok. Ksaca bunlar belirtebilirim. Operasyonlaryokdi or u uz.Kamargei i ormu? y s n tl l ly iyay Sipan: Katlmlar gelimeye balad. Gittike de artacak. Oldu. Ben ak a a  ge el ola ak ya a a m, din er i iz. l m y n r p c l sn Zaros'lairi atkur u uzveihi aa beire i iz.Sa  o umra tb d n ty l r l l dn ny r hatkakar kbir i i i eula a ie ek i iz.im iora ako ular l l l l brnz bl c sn d d l hayiol un ur.nemiola akbirko u ume ee ivar.Buko u u l g d l r r c s l s r c lar in biz im i bir a  ya a a z. Sa  m  pey olumu so u i d r p c nr e l n ve e ek.Ba abeire e i izbireyvarm? r c k l t c n iyay Sipan: u anda belirteceimiz herhangi bir husus yok Bakanm. Zaros'la o alan zerinde birbirimize ulamaya alacaz. Zaman zaman iliki ve temaslarmz devam edecek.
243

Bu siyasi hamleyi iyi ynlendirmek gerekiyor


Belirtmeye ge ek yok ki, ger ek ei im ve ku al ar a bu ge r t r l l len e iha r a akb kne eha z ir.Fa atbir okkey i dam l r z l m y m i d k f a da ar.Da akap am y el efr a veim a var.Birdes k h s l n m s t k n re ibi azol un a   o uz.Bus e ikim ek de er en ir e c r g l try r r c s t l d m sin, pro o as on a a d e in. Or am sa l  n an da a faz a v k y l r m s t n d d h l si a al a a auy un.Bu ufaz auzat a a m,bi i eney er ir. y s l m y g n l m y l ln l d Bu und n a,da an esy e ener e e e ifa  i et e i izsa n d h c l n v d k al y l r n n mge i i or.Ku e eveg e ey e ika  a arge i ir.Ye i r ly z y n y n l l m l l n s e e bir ik e ala  z hay i dik a e de er ha e gel i ir. Bi e r l l t nn l k t l m t l me iz, yan  a ar na l ge i ir. zel ik e bu si a i ham e i bi az y sm l s l l l y s l y r
242

Bir de,  iirt'e ve  atman'a y e ik sy e i i iz ey er var. S B n l l dm l Bi az da a den e e ka u u u ur. Mev ut de e im er gz n e r h g y v t r l c n y l n ge i i e ek,bun anson aora na  atar  adai er ikka an trl r d r n l m zn l l z d  r. Ge i yl ar a ol u u gi i, ora  yan  kul an ak  pey rl m l d d b y l l m e ka p a ayola or.Sa  o umora nko ul a  auy unbirtar y l r y ny r n l rn g z bun anson ada ara atge i i e i ir i iz.Ay eyova kke im d r h h l tr bl sn n l s iinde,yi eVanGlk  a  indege er i ir.Ora az yak n yl r i ld y g la m ar  nem ta  or. Bah e il i i gi i, bu cep e a  a  ad l y s d d b h l m s al n aba enol uk azordu um a ad e eyola or ar.Ta ii t d z d r l r m y y l b ora n nem i po an i e i var ve o po an i e i ek ek mm n n l t sy l t sy l m k dr.Sa  mbun anson a peyhz a a i ir.Ova ngen ikke i nr d r e l n bl n l smin ende peyala i ir i iz.Ol u,sizdedin e e ea  n. d e bl sn d l m y l Za os,si esesge i ormu? r z ly Derya Zaros: Evet Bakanm, ses geliyor, dinliyoruz. Sizinsondu uma  zna l?la eenbeire e i izbireyvar r l rn s v t l t c n m? Derya Zaros: nemli bir ey yok burada... Normal faaliyetlerimiz devam ediyor. Operasyonlarfianna l? l s Derya Zaros: Herhangi bir durum yok. Sanrm keife ynelik baz uular var. Baka yeni bir ey yoktur. Der ain,sizna l  z? y s sn Derya in: Selamlar, sayglar Bakanm. Bizim de durumumuz iyidir... Anlayamadm.Birar a ae itol umudi or u uz?Ney io k d h d y s n d du um? r Derya in: Hayr Bakanm, ... yaraland. Orada ma na n yay n ol u u u bii or u uz. y l r g d n l y s n Gney'leili iku a i i ormu u uz?Ogal ame e e in e k r bly s n m s l s d birzor uke i e i irmi? l kl bl Derya in: An la l ma d Ba ka nm. Gney'dengal a aka al a  zna l? m d n l rn s Derya in: Ba ka nm, ge en ler de si zin de say d nz ba z
245

Salam iradelere, salam planlara, salam llere dayal bir yaam mthi istedim.
244

ar ka da lar gel mi ti. O yn l ba z a l ma la r mz geliti. Biz,ora aokfaz aka ang nie i egir e ige ek i d l l c ry m s r ti i sy e ik. im i Ha. ar a a a da ne e e iz. Ha.giller n l d d k d r c ' ora a  pey kal . Bi e g e, kap am  bir g e bir ik e d e d z r s l l l t Serhad'ave a arzan'ay el e iuy un ur.Ya iode eyve y G n m s g d n n tec  e iak ar aka n anda auy unge i or.Bune i e r b y t m s d h g ly ry nedi or u uz? y s n Derya in: Bi zim a mz dan so run ol maz, Ba ka nm. Uy gun dur. Uygunmu urdi or u uz? d y s n Derya in: Evet Ba ka nm, faz la so run ol maz. Yine sa  o um bu A. ar a a, dev im i ei i in tem i i ny r k d r c lm sl a n an ve ya n ili i iin e G ey  in bi az de er en i s d k k d n i r l dmekmm n r.Za enKuz yili i e i ineli iz eye e in k d t e kl r i n d t r ceele anvar.Yi eHa.ar a a nora  indeg evst e e m n k d s i r l n bi e ek peyar a avar.Za ensa  o umbir ik eyo un a  l c e k d t ny r l t l la ak. Yi e de i im gi i, ar k ki i ik so un a  yok, on ar c n d b t l r l r l a a ak. By e bir d en e e i siz er ge i i e i ir i iz. Bu l c l z l m y l l tr bl sn ko u aila e ensy e ekis e i i izbireyvarm? n d v t l m t dn Derya in: Ha yr Ba ka nm, be lir te ce i miz bir ey yok. Der aSor,si indu u u uzna l? y z r m n s Der ya Sor: Se lam lar, say g lar Ba ka nm. Son ge li me ler ze ri ne ar ka da ya p s nn t my le top lan t lar ger ek le ti ri li yor. Bu ra da her han gi ye ni bir du rum yok tur. Ha.sizolu or u uz... y s n Derya Sor: Dorudur Bakanm. Bu  ney'deki du u un faz a i ev el ol a    bi i or u G r m l l s m dn ly s nuz. Ya i ie i e ta  l a ii e bi az ar k ve i o uz. Sa  m n ry r m n r l ry r nr 44ten ya   a ya n a bir g ge e ek. Bun ar an ve ya  z a ' nnz k d l c l d nn d olan ar anbirb kka arbirgala ak(bun arbi aztar   a ak l d l d r l r tl r be ir e e i ir)  erhad'a ve a  arzan'a ha e et et e iz biz e da a l l n bl S y G r k m n c h uy unola ak.Al a akg,i e iie i ebi azge i i e ekni e ik g c n c l r rd r l tr c t l teayar a a i ir.im ihe enha e etedil e e i ir,fa atko ul ar l n bl d m r k m y bl k l ev e irel er ezby ebirha e etuy unola i ir.Ya iora afaz a l r v m l r k g bl n d l
246

gtut a uy unbul u o uz.Bune i enedi or u uz?An a m y g m y r ry y s n l l m? d Derya Sor: Anlald Bakanm. Bizce de byle bir ey uygundur. Yalnzikiyerara n ase imya a  o um.zel ik eko r s d p my r l l odi e ibi azg en ir eka n anikiye indeih i a var.Siz n y r l d m s d r ty c bi az tar  n, biz de bi az ko u u uz. n z e i bir a haf a r t r n r m d k k t iin e by e bir ha r   us a k  bir bi im e ge i ir ek mm d l z l t l l d l t m kn r. Her iki ala a gi e ek g se i i i de ya a i ir i iz. d n d c mn p bl sn Ora ar inuy ungvar r.Sa  o um peyve im iola i e ek l i g d ny r e r l bl c tir. Bu u sy e e i i im. Siz e her an i ye i bir du um yok di n l y blr d h g n r yor u uz. s n Derya Sor: Hayr Bakanm, yeni bir durum yoktur. A.innedi or u uz?A...ar a aher an ibireybeiri o i y s n k d h g l ty r mu? Derya Sor: Hayr Bakanm, ... Olur. Ya  a Ku ey i bir ar a a da ve i e i ir. yi bir  yum nn z l k d rl bl u iin ekoeki ie isaa a ie e ibirar a aabirikeG eyfa d l tvt y l y bl c k d l l t n ai ei e ne a et ede iir. Bi az poii a an ana an,  ney'i bi az ly tn z r bl r ltk d l y G r da aya n anta  anbirbi imbi i in eveDerya in'inne a e h k d ny r m d z r tin ebufa i etbi azda ageii ie iir.Uy un urdi o uz. d al y r h l trl bl g d y r 44,se i izgei ormu? sm ly 44: Ses zayftr, anlalmyor Bakanm. Sizdenevarneyok?Si idine eim. z l y l 44: Ses anlalmyor. Bizim burada yeni bir durum yok. H.gilinGar anko r i ar  egit e i ibi azuy unbuu ' z odn t l n m sn r g l yo uz. Or dan  arzan'a y eik en az bk se i e in e bir ge r a G n l l vy s d l ha e ei iuy ung  o uz.Nedi or u uz? r k tn g r y r y s n 44: ... yi. Ora a kat  su a i e ek bir g uy un ur. n z e i y k n bl c g d m d k haf a ar ie i in e bu ha r k ge i i i ir. Bu un ya n a,  er t l rs d z l l trl n n d e Derya in'ege e i or aodaayara r.An aksan  o umbirbo r ky s l n c my r lukdo un.Zaenya l a ge e e iya ar  z.Ba abirey,bu s t p m s r k n p sn k G eyige indu u un aher an iye ibireyvarm? n l l r r m d h g n
247

44: Bunlar biraz sorun karyor. zellikle KDP snrda baz sorunlar karyor... gelip grmeyi istiyorlar. Burada bu hkmet de aryor. Biz, bu dnemde gitmeyi fazla uygun bulmuyoruz. Yani biraz... var. Bunu belirtebilirim. - Arkadader en,si imikase i or? k z t dy - 44: Evet evet. Enstd ey eg   or,n erikeg   orde iir.Ta z d r l y d l l r l y nl bii mev ut si a al gei eere ele in en du umar ka  or. Sa  c y s l m l l l r d r l yy nrmbi azikin ipla ader.Bune enebi azoemele ivar,bu r c n t l d l r l r nuningee iirer.Buaa a aie i izyo un ur.Zaenar a i l bl l m d l rm d t k daar am'labirikey  orar.Be imbuko u aoy a a a m l M l t r t y l n n d n y c faz a bir fonk i on kal a  r. Ben ro   oy a m der i iz. l sy m m t l m n d sn Bu un ya n a, Tem il ie i iz or da r, zaen aka aar gei n n d s cl rm a d t l m l lyor;dosuz,iyige i eimder i iz.Bel is na ara iir.n t n l sn k k tl r t bl k,  rkiye'nin nez in e faz a iti ar a  kal  or. Ya i bi az da T d d l b l r my n r bun anola iir.Bu DP'ninya aa a ra at zka ndafazaan d bl K r t c h s l l r l la yok.Ya ibi iyezo aso a akhi irdu uma yok.Fa at m n z l r k c b r l r k kompogi i ime i e,hatabas sta  ebi azba u a iirer.Bu l r l rn t k t s n r v r bl l ko u auya kol akge e ir.Odi erikin ia aneza anba n d n m r k c l m m lar?Bnha rkarta amm r? t z l l m d 44: Hangi alma? KadnKong e ia aa . r s l m l r 44: Bizim buradaki hazrlklar srdrlyor. Biz,su a a  zhere isun uk.Oko u abiei inniei i, n c m y d n d l m t l ha ra anra orar,bel eerbirann ebi eula a.Arkher al z l n p l g l c z m l t h dekong eson a  akar.Birdesi inbel eerdebi eula ay , r r sn l z g l z m l d ya i yap   z o kon e an n so u a  da bi e gel e iy i. On ar n tn f r s n l r z m l d l bi azge i i or.Sa  o umokur e iiet i or u uz.Bi azen el r cky ny r y y l my s n r g le evar.Bu a andadosta gn er ekisi o uz,ka ulet i or m r d l r d m ty r b my lar,bi azge iki i orar.Sa  o umbur da ig  eereoran r c try l ny r a k r m l l tldr. Ama her al e y r di e d   o uz. K a a, kur e sis e i h d r y n y r s c y t m gei ei. ou'yadabi azgve ie iir,ar a aar ou'daili l m l D r rl bl k d l D kie ibi azda ageii e iirer.Sa e eona abakal akuy un l r r h l tr bl l d c l r l m g ol a a iir.De i imgi i,buka alar ktuul a,herikita a n m y bl d b n l a t m l r f ka ala da ktuul a.Hu u agi i deuy unka alarasa n l r a t m l d d d  g n l l 248

lan a . O be ir e i i iz g  ya a ya a  a  or u uz, o g m l l l dn c v v k ry s n ha e e e gi i or. Di er g ise Ka n  ongresi'nden son a. Za en r k t ry d K r t bi e ra or ge ir, ra or ge e e ka ar o g  da t a a ge ek yok. z p l p l n d c m y r Kong eso u ubi eula n a,ona ng even i il e i eili inbir r n c z c l r r l dr m sn k tuumbeire e ea a a z.Ana l m44? t l l m y l c l d 44: Evet, iyi anlald. iyaySor,sizna l  z? s sn iyay Sor: Selamlar, sayglar Bakanm. Ye ibirdu u varm? n r m iyay Sor .... Bua aar aher an ibirkay  zvarm? t m l d h g bm iyay Sor: Hayr Bakanm, herhangi bir kaybmz yok. Buka alarinmm n ebirki i ib ke  egn e in.O n l i k s y y hr d r te elba e irervar ;sizbuer e e ebirkur esise igeii m z h l d v d y t m l trin.Budo a miin ekur esise ibun anson aa a iir.Bi az n n d y t m d r l bl r akl  ve ted ir i olur a, ih i a a  z nem i oran a gi e i e i ir l b l s ty l rn l d d rl bl Sa  o um ope as on ar by e et i i de ol az, bi az ya a a a ny r r y l l kl m r v l m s dage e ir.Ya isi ininbun anson a peyel e iibiroramvar. r k n z i d r e v r l t Yal zbuk eda a cuzya ame ile i e manver e in.Bu n y y l u k l rn a m y nunoksa n aol u u uveherza anka pa ayolaa ie e i k c l d n m y l r bl c ni unut a am. Ya i diz ine i el en b ak a am. Ol uk a so m y l n g l r d r m y l d nuala ie ekbird em e i iz.hi aa  zherba m angi e bl c n d sn ty l rn k d d ri e i ir, ka  m a  z ke in ik e ge i ir. Siz de din e e e a  n l bl tl l rn s l l l l m y l bi i.Ba abeirt ekise i i izbirhu usvarm? z k l m t dn s iyay Sor: ... Oldu.Der aSer ad,siz eye ibirgei evarm?Osonope y h d n l m ras onneol u? y d Derya Serhad: Selamlar, sayglar Bakanm. (...) Havadan bombalama var. Hava operasyonu var... Buope as on aher an ibirkay  zol umu? r y d h g bm d Derya Serhad: Hayr Bakanm ... Pe ibu endrek'tekidu umneola iir? k T r bl Derya Serhad: Tendrek'teki duruma ilikin kesin haber ala249

madk. Bugndede ametimi? v t Derya Serhad: Evet, bugn youn olarak devam ediyor. Karaope as o udavarm? r y n Derya Serhad: Tendrek'te kara operasyonunun olup olmadn bilmiyoruz. Fakat havadan var. Yanisi ey eikmigei i or? z n l ly Derya Serhad: Evet, dorudur. Bu3. rdu'nunhu u ayere e in enmikay aka  or? O d d l m s d n l ny Derya Serhad: Hem odur, hem de bize yneliktir. Ciddi bir du u a gi e iir mi i iz, du u u uz cid ie ir mi? r m r bl sn r m n dl Ken i i iko u adu u u uzna l? dnz r m r m n s Derya Serhad: Bizdeki durum olumludur. Ancak Tendrek'teki arkadalardan u anda haberimiz yok. Tahminenher an icid ibirka pola iirmi? h g d y bl Derya Ser had: ... Gereken ha e et i ik sa a r. Ge e ir e  ou'yu kul an r k ll l n r k s D l ma  de e e i ir i iz. ok s   z m, ola i ir. Ta ii dik y n y bl sn k tn bl b kat i bir bi im e. Tah in edi o um,  ra-ge e s n  z l d m y r a r k t n yok. Ar a a ar  ou'da ya n s e iin e si in e ili i ku k d l D k r d z l k rar ar. Sa  o um siz e de ka  m ar kap am  ola ak de am l ny r d tl l s l r v edi or.O3. lge'dekika  m a daal a aa  r  z.An y B tl l r m y l sn la l m? d Derya Serhad: Anlald Bakanm. Herhalde bu bir-iki gn ierisinde onlar alrz. Zatensi inmet o oleili ie i izvar. z r p l kl rn Derya Serhad: Evet Bakanm, vardr. Oldu.Ba aher an ibirdu umvarm? k h g r Derya Serhad: Hayr Bakanm. Buradaki arkadalar son talimat zerinde tartyorlar. Oldu.

Benim anlaymda bamszlk; bir ruhsal olaydr, bir dnsel olaydr, bir ulus veya milli topluluk iin de orijinalitelerini zgrce kullanma ifadesidir.
250

OraDer a,sesgei ormu? t y ly Derya. Orta...


251

Der a esk,sizna l  z? y K s sn Derya Kesk: Selamlar, sayglar Bakanm. Sizdeye ibirgei evarm? n l m Derya Kesk: Hayr Bakanm, nemli bir gelime yok. Dman biraz hava operasyonu yapyor... Buyurt e ere inkate il e ineileil iiola iir? s v l r l d m s gl bl Derya Kesk: ... BuHiz ulahkay akm? b l n l Derya Kesk: Dorudur Bakanm... Bunadik at din.Ol a a ge e i or,uya n.Dur ur az a k e m m s r ky r d m s nz,bizdey ei izder i iz.Ya ionarbiiniy rer e,ona n lr sn n l l l r t l s l rakar daza anza anmi ile ed  e iir.Tekta afci a m m s l m n l bl r l n yet e e m a  e et e ek ge e i or. Ora a ope as on a n bi az l r s ad m m r ky d r y l r r dur a  ge e e ek.  alk ze in e de ha e a. Bi az dik at e gz m s r k c H r d k z r k l lem e ek ge e i or. Ora a hal a  pey za ar ve il i.  zel ola ak l m r ky d k e r r d r hal n ze in e i bu du u u a r ak ok nem i ir.  alk ora a k r d k r m t m ld H d epey sin i il e e a l . Sa  o um bun an son a bu psi ooik dr m y l d ny r d r k l j sa aha a bi azda r.Fa atpro o as onarabu ukes ekis v v s r l k v k y l l n m ti orar.Dik aede eren i il e ige e enbirs eirbu. AP'tan y l k tl l dr m s r k r t G her an ibirha eral  zm? h g b dn Derya Kesk: GAP'tan haber aldk... Anlald. Der aZeal,tie  ibn? y l t k d Derya Zelal: Silav, hrmet Serok min. Titek em bjin nne. Yenibireyyokmu? Derya Zelal: Hayr Bakanm, yeni bir ey yoktur. KendiniziPer a ita a n an arzan'labirei e ezmi i iz? v r r f d G l tr m sn Derya Zelal: Sanrm mmkndr Bakanm. Bunun ze in e iyi du un. Ken i i i bir e i in.  iyay r d r dnz l tr Sipan'lako u unveze in edu un.Bire e izla m,gnkiri n r d r l m n z l tbata  zol a. l rn m l Derya Zelal: Tamam Bakanm. Der aDice,sizna l z? y l s s
252

Derya Dicle: Selamlar, sayglar Bakanm. Yenibireyvarm? Derya Dicle: Hayr yoktur, Bakanm. Sizininbirgru unyoak a ge e i or u.Bi azzorukar i b l m s r ky d r l l ol u u in gee i or. Siz de her  rt ta afa iri ata    ku un. d i l my d r l tb l rnz r La in  DP'nin oyun a  a dik at  din. Her za an ve her yer e k K l rn k e m d uya k lun.Siz edeye igei eerola ak.Buti a et,iri atve n o d n l m l c c r tb ko u uar so u un a ok ye i gei eer ola ak. Bu ne ene ze r c l r n d n l m l c d l rin eta a enha i i etkur a zla m.Halkaili ier e(e iri d m m kmy m n z l kl d h l kiteyede)beken e ikgei eerola iir.Buko uar aya l a l l l m d l m l bl n l d n m ya  z. S ek i uya k  lun ve bi az g  so u ar  ln. Ko u u sn r l n o r l n l a r c so u u ze i e de gi i e i ir. O so un da bi az   e ek. Bu ne r n rn dl bl r r z l c deneUlu e eso u u un e in enda aiyihale e iir i iz.B l d r r n n c k d h l d bl sn tniri atareli iz eol un,bir okyn enili igeii in.Ya iha tb l n d s d k l tr n ki i et ta a en ve so u a ka ar siz e ol un. Pa a fian la m a my m m n n d d s r l z s aln.Ana  zmDeryaDice? l dn l Derya Dicle: Anladk Bakanm. Belirtilenleri uygulayacaz. Bizidin e enba aDer avarm?Or aDer a,si esesge i or l y k y t y z ly mu? Derya Orta: Geliyor Bakanm. imdibnDer aa aorakme a  su u o um.Al a aa t y l r t s jmz n y r m y l n.

Belirttiimiz artlara bal olarak atekes srecini devam ettireceiz


Tek ar b n Der a a a ses e i o um. Tm de er i yol a ar, r t y l r l ny r l d l tmko uanarvesa a ar! m t l v l (...) Yak a k bun an bir ay n e, bir iyi ni et gs e i i ola ak l d c y t rs r veken i i eg e inbirso u uola akate e eili inbirde e dmz v n n c r k s k n meyap k.Bude e e in,ulu alveulus a a a ap ab kyan t n m n s l r r s t y k a ayola  ,ta i ibirge i ead ola akde er en i il i i, l r t rh l m m r l dr d
253

b kdes ektop a  veb kini i a ifsa a  ak ag l y t l d y sy t l d r mek e ir. Kit e el ta a  kap a   gi i, ulus a a a  dip o a ik t d l s b n l d b l r r s l m t sa a  da kap a  r. Yi e ulu al d ey e cep e el bir ik  in h y l m t n s z d h s l i nem ige i eadm a  natl a  ave i ete ilet i ir.K a l l m l rn m sn sl k m t s cabuge ibiray kpra ik,par i i inveulu alkur u usa a  m l t tmz s t l v m n en nem i bir ham e i ola ak ta ih e ye i i bul u ur. Her z l l s r r t rn m t ba m anka any faz a,ka py isesonde e eazbira k d z n l y n r c l a r. Bu n bu s e in da a da de in e i il e i e ili in m d g r c h r l tr m sn k yenivege i inbirad da aat o uz.Siz e ebuad nk abir l k m h y r l r m s ze i iyap a aa  a a m. tn m y l c He enbeireimki,ya anarbiin e envebeken e enhu m l t l pl l l m y l m y susarde il ir.iz i i inba a youn ada adazen inbirpraik l d gmz r l d h g t a aya de inei ie ek ha aa ge i il e i ir. Ge el e pari hat b l r l trl r y t r m sd n d t tnn si a al ve as e i gei e i i sr r e i ir. Pari iz ba n an y s k r l m sn d m sd tm d be iide oikvesi a im a ee i sasal .Fa atneza ankib r ol j y s c d l y e d k m tnsi a igei eyola ke il ekisen i,b yeim as e i e y s l m l r s m t d t n l h r cn aln akisen i,ieoza ansiahdi e i igeiir ekedebiran m t d t m l l r n l t m t biete ed tet e i.Ve zunbirs e irde ine ensiahm a e l r d m d u r d r l l l c d le inoknemiso ua aula a ie e i idegser i. n l n l r bl c n t d 1993hamey agir i i iz e,herba m anza erka a anbir l ln dm d k d f z n dev im i iz i ve  nun siah sa a m bo utu var . Bu aa a a r c g o l l v y d m d ken i i eg e i i inbirso u uola akbirate esde e e in e dmz v nmz n c r k n m s d buun uk. im i kar  ta a n, ok hak z ve hi ir ge ek eye ka l d d r f s b r l bul edi e ez kir i sa a  a son ver e i,  zel sa a bir ik e i i, l m l v n m s v l l rn kont a  ve bu im a ope as on a   dur ur a , bun ar a bir ik e r y h r y l rn d m s l l l t as a i ba   cil taepe in ha aa ge i il e i s e i i ka ul et e i g r z a l l r y t r m s r cn b m s ve aenazn anbuko u aiyini ei igser e ikay yabuate y d n d y tn t m s d l ke in da a da de in e i i e ek sr   e i e e i i be ir i o uz. s h r l trl r d r l bl c n l ty r Eerola a shal, nunynen ir i i zelsa abirike i,ko u n t o l d d v l l r r cu sal   a ,  zel tim sal   a  ve her tr  or u ope as on a drl r drl r l d r y l r dur u uur avebunarabirikebirge elaf,hertrle alsi a i d r l s l l l t n l g y s a a aser estik,kye in enko arl in ana nbelitaz i l m y b l l r d p t m s l r l mnatarkar  n aye i enkye i ednmesiklrvedilze in l l d nd l rn t r de iya aka nkal  l a ,ba n-ya nz r veben erere k s l r dr m s s y g l z t le e ez ta ep er gn e e ge i i ir e, k a a si a al yn e in de n m l l d m trl s s c y s t m 254

mok aikbirtarz aie i ize in ebas yaen elte iledil ez r t d l y r d k l g k m se,buarta abaola akbi imdebuate ess e i ide ameti l r l r z k r cn v tre ie e i i ibeiri o uz. bl c mz l ty r Bu se er bir s e koy u o uz. Ana l a  ge e en hu us,  er f r m y r l m s r k s e kar ta afbuko ula ari  etet ez evezelikege ila avehal r l r ay m s l l r l y kay eikope as ona geii ir e,im a,bas vei en e ies i i n l r y l r l tr s h k k c y ks gi isr  r e,oza anbi imdees i in enda akap amveha b d r s m z ks d h s l zr k  ola ak bu a mis iy e kar  k ve e e i iz ir. Ya i sa e e l l r n l l l r c m d n d c ken i i isa un akde il,sal  a  asal  ilekar kver ek dmz v m drl rn dr l m tir.Bu uns e ideyokur.Ya ionarbugnbo un asal  a n r s t n l y c drl r bubi im esr  rer e,bizdebugniin e,hatabirgn n d d r l s d t iin emisiyekar kve e e iz.Bu unnemeana l a ge e d l l l r c n l l m s r kir. Ya i biz en s e yok, s e ona a ba r. Ko ula a ken ie i n d r r l r ld l r dl r uyar a,buibuer e e ey r.Amabuko ula i erer e,biz s v d r l r n l s de sa a  da a kap am ve da a plan bir bi im e geii e e iz. v h s l h l d l tr c Ate e inennemiana bu ur.Ta iisay   zbudi ersi a i k s l l m d b dm y s taeperebirikebugei ee ig ete e e iz.Olumuyn ege l l l l t l m l r z l y c l d lii irerveiyini ete i ipraikeka tararsa,bizdeta iikieli tr l y l rn t t n l l b miz en gel i in e bu s e e yar m  ola a z. Bu ko u a ola d d c r c d c c n d s pro o as ona amey anver e e e iz.Bu und n age elfa i v k y l r d m y c n d n al yeterde amede ekir. l v c t o uk abiryak a m age il a da anna lin i i izhe c l l r l y d s drr sap a  ge i i il ek is e i or. Ge il a da a bo u a k a ; l r l tr m t ny r l n m d aman z ko ul a  ve  lm ka m s e i i, ulu al im a  n e s l r l r cn s h y l mek ve hal  z r ge i e yo u a sok ak  in k  r. Bu k g l m l n m i m t kut al  ma ger ek e e e yz tu un a a ka ar, bu si a al s a l m y t c y d y s ama,eko o ikvesos alte el e iy ebir ik ehalyo u agi in n m y m l r l l t l n r ce eka arge il a,ulu unte elvar kg en e i i, nunko u y d r l s m l v c sn o r yu u u ve ge i i i i i ro   oy a a a de am ede ek ir. Bu c s l trcs l n n m y v c t nun  in ken i i ei ip do a a ak r. Her yol ve yn em e g i dn t n t c t t l len i e ek ir. Ne za an i ana a al ve si a al tm ko ul ar  it dr c t m k y s y s l e ve z r te el er e ili i e e uy un ha e ge i il i, bu ko u a g m l d kl r g l tr d n d inan    pra ik adm ar atl  ve par i, ge il a ve b n  alk drc t l d t r l t h tat in ol a a ba a , o za an ge il a n ki bu ye i en d m m y l d m r l n nd zen e e si il e e an a  a gel ez,  alk g en ik kuv et e i l m v l m l mn m h v l v l r
255

Ben zgrlk peindeyim, gzellik peindeyim, onun sosyalist ve demokratik biimlerinin mthi araycsym.
256

ola ak yeniden d en en e i gn e e ge e i ir. Ki bu da  cil r z l m s d m l bl a bir so un de il ir. ok nem i ge i e e in so u u ola i ir an r d l l m l r n c bl cak.Bus eolum uge i in e eka arge il a nro vean a r l l c y d r l n l l mby e ir.Da an edebe ir il i igi i,hal si a al a   , l d h c l t d b k y s l trc r t e i iveko u u uro  sr  e ek ir.Yi epar i iko u g l yc r y c l n d r c t n ty r yu uvege i i i iro  sr  e ek ir.Hal nte elg en e i c l trc l n d r c t k m v c s ol a a,ulu alvar  ko u avez r e ir ero  oy a a m y s l r m g l t m l n n m yade amede ek ir. v c t G  orki,ile isr   zbutaeperhak rveso u asi r l y r d m l l ld r n ya i,de ok aik,ba  l mgeir ekeid i  mdi enher e s m r t r z t m t d al y y k sin, bu ara a  er  rk h  ei de bu id i  ay a bu h  ein d e T k m t d ad s k m t ye i e ge ir e i ge e en ta ep er ir. Biz, bir kez da a, eli iz en rn t m s r k l l d h m d geen iyi ni ei bu bi im e ser ie i olu o uz. Doa  ya baa l y t d gl m y r l ys l t hal  zol akze eTr i ehal veulusa a a ka u  uki in km m r ky k l r r s m oy m te r en me et um u u u ve ki in bar l, de ok aik ve si a i r d d d n m m r t y s ynemereso ual akanya aol u u uiyi egr rveda t l l n m t n d n c m t hadag e ekir.S  ankrid etpoii a da adas  a akve r c t k d ltk s h k c ie ezhaegee ekir.Yi eakrki,okhak lanpoii a  l m l l c t n t l o ltk mz yal zhal   ade il,bn ostge eveulusa a a ka u  u n kmz t d l r l r r s m oy naok kbirbi im egser ibuun aka z.Ulu albirikve a d t m l m t y s l de ok a i ne ir, na l sa a r? Onu da gs er i iz. Bu te el e m r s d s l n t m m d b khakkiin eol u u u ugser i iz. y ll d d m z t m Hip e iz,ha al e estde iiz.Kar ta a ndu u u uiyibi h s y p r l r f r m n li o uz. Bn bu iyi ni ete i i i bel i takik ola ak de eren ir y r t y l rmz k t r l d mekise e iir.Odatakikya  or,p e izbizdetakikya a z. t y bl t py h s t p r Her tak ik k  de il ir. Bu, iyi bir tak ik ir.  er tak ik en te e t t d t t E t t y straei ed r ekisi or a,odaken i ekal biriir.Dost t jy n t m ty s dn m t lukin,kar eikin,birikineniyiveendo utuumbi im i i d l i l i r t z kdir. ostgeriin ebi eoke itielei ie iolana a,enkap D l d z l trl r l r sam  bir i in na l ol u u u by e ik e gs er i bu u u o uz. l l s d n l l l t m l n y r Ona ayap  zbirika  dage eri irvebuve ieyeha aa l r tm l rs ld sl l y t ge i il e inenol und e i egir iir. r m n g n mn m t G ey ig e inveb nKr is ang e i inge elbira n l l r t d t l rn n t al n a bir ara a gel e i e ili in ner i i iz hu us ar ol un t d y m sn k dm s l g la  r. Ulu al bir ik  in, de ok a i  in, tm de ok a ik m t s l i m r s i m r t
257

g e in bir i i  in ya l a  ge e en er an ak bu ka ar ak l r l i p m s r k l c d lk aile is  rveya  r.So u aka arhak veken i eg l r r l pl n n d l dn ve en tu u un sa i i  lan par i iz, bu ger ek e i bir kez da a n t m hb o tm l r h by e vur u a ak a, sa e e do u yol a ol u u u ve do u l g l m l d c r d d n r yap    gs er ek e kal  or, ay  za an a  r so un a n tn t m l my n m d a r l r   n e de so um u ve ol un tu u u u ser i e i olu or. z m d r l g t m n gl m y Uma z b n  ost g er bu u la  y a de er en i ir. k az r t d l n yk l l dr m yol a da adade in e ir ez.Ak nyo u u,ba  nyo u u,si l r h r l t m l l n r l n ya e iny e i i inyo u u sas lr.Da aazacvekan ahalk s t c ln l n e a h l la neit ikvez r   eor amha r ar.Yi eha al e estde r l g l n t z l n y p r i izama,iyim erol akdais e iz.okger ek i iz.Fa ats l s m t r y k rek iiyim er i i i iko u a dabi i o uz.Bu udi i or,bu u l s lmz r m y ly r n ly n bek i o uz. ly r

ka  auy unola akdu um a  tek arka uledi e i irha ege ir sn g r r l rn r b l bl l t me i ir er.Bua  zon a aday e ik irvebu unge ek e i i ld l rm l r n l t n r l rn ye i ege ir e e iken i ar a ge e i ir.Ak ihal e,ta ihkar rn t m l r d k l r r d s d r  n ala et iol ak anveokk birso u uya a ak ankur s d n l m t t n c m t tu a az ar. l m l

Amalara ve grevlere smsk bal kalalm


Tmde eriyol aar! l d l K a a,bu n aka a  nzbye ir.Ba naka a  s c g k l m mz l d s l m mzn ze i i by e e si e ver i ol uk. Sa  m b   de, ya  a tn l c z m d nr t n zy ev i e ek, in e e e iz a n an ya n a si e su u ur. Ama z rl r c l m n s d k d z n l bye ir.Ya iso u ar akagkek e e ek i iz.B y l d n n k m t l m y c sn t n lein ee i i iz e,onuenve imibirbi im eha aana lge i e e c l dn d r l d y t s r c i i ira atkabeire e ie ek i iz.Tek arsy o um,bus e, nz h l l l l y bl c sn r l y r r ana l a anbirs ede il ir.G eve iye,a atar ya,tem l m y r d r l r l l m z l po uya kveilkde aderitopu,bnl ea n avege ibir s l a f l l t k p d n ulusa a a il iyesr  e ek lanbird em ir.okyk ekbir l r r s g l d r l c o n d s so umuuka yaka ak ve bu ka ar aman z bir m a ee so u r l l l l m d s c d l n cun ada adain ebirtarz asr  e ekbirm a ee inhak  d h c d d r l c c d l n kn ar k bun an son a iyi ver ek ge e i or. Bu a a ko ay ge in e i t d r m r ky r y l l m d ve bun ar ko ay el e edil i or. Bu a an, ky e i i ok ok iyi l l d my d m tn bil ekla m. m z Ge el eyap  zelei ierbii i orveelei ie inge eke i n d tm trl lny trl r r l rninna lye i egei ie e idebii i or.Ol unbird e egi il i s rn trl c lny g n m r m tirvesnhiz ete ihe i izye i egei e iir i iz.Her esiniyi t m l r pn rn tr bl sn k i a aim ana var r.S a ansa a  antuamenstd ey l m k l r d r d v d t l z de ig evi eka arhe i iz,ol uk ave imiveya a bira k r ly d pn d r l r tc l maveg evana  yabun anson a ia aa   aanamve i r l y l d r k l m l rnz l ryor u uz.a ahar an  s e egei e e ekin anyokur.l e s n b c d r c l m y c s t k ye ve hal a ya ar  ol a n s r z yol a  ve ola ak a  var r. k r l m n n s l r n l r d Dev im isi a etbu un  ekoy uur.Sizer,ken ii in enve r c y s n n z m t l dl d ye ucuz a bu ko u a gel e i iz. Doa  ya biner e ylk bir l c n m m dn l ys l l c l biri imveensonbiz atbi imyir iylkfa i ei izebirikebir k z z m l al y t m l l t ta ihmi a ,birdev im ia ami a bi i in eyo una  or u r r s r c l m r s m d l y s 259

Krdistan sorununda uursuz rollerin sahibi olanlar bundan vazgemeli


Bu und n a,buko u ua avedi eri irik ie eili indek n d r c l r b l l r k sabira yap akisi o uz. r m ty r Da an ehe i i esy e ik, zelbirafge i e imdi e.Buba h c pnz l d tr l y snak a a n abizbun a dabe irt ik.Ya nd em eola a l m s d l r l t k n d ns  hal ile bir ik e ko u u u un la e il e i de mm n r. t l t r c l v d m s k d Zor du um a kal a a a   in, on a a ye i bir af  ar a  d r d m m l r i l r n k m y   o uz.e it ia  ar abuye iafdu u uon a aile i e i ir. n y r l rl l n r m l r tl bl Si ah a  b a a ak,ev e i eveky e i ed e i ir er.Buko u l l rn r k r l rn l rn n bl l n da dost uk a   ka t ar ar a, ke in ik e biz ken i e i e do un l l rn n l l s s l l dl rn k ma a a z. Uma z h  et de on a  zor a az ve ze i i e y c r k m l r l m rmz sr ez. By e e, bir ya a  da a da ar a r a an hal et i m l c r y h l t m d l m olu uz.Ay  abu u,b ndi eri ir ik i e edesy  o uz.e r rc n t b l l r l y r it ine en er eulu also un a iuur uzrol e i isr r ek es l d l l s r d k s l rn d m t rareden erbun anvaz e e i.Ar kh  etde,on a nbui l d g m l t k m l r bir ik i ik e i i a  afaz auy unbul u or.On a sr s b l l l rn k rn l g m y l r t t rak a an,on ar,birann eken i e i iaf et ir eyo u agir e m d l c dl rn f t m l n m li ir er.Par i edo uyak a mgs er e iveulu albir ikpo i i d l ty r l t m l s l lt258

nuz.Bubi i i ekat ya a ak  z;onuileree ekvebiz atya a rkm k p c sn l t c z ma d   ecek i iz. Gn, sa e e ken i i ko u a de il, bu an n t r sn d c dn r m lam a bir kat  sun a g  r. im i e ka ar der i top u ye i e d k m n d dy d l l rn gei e e i i izg eve i i ibun anson ada aanamveba a  tr m dn r l rnz d r h l l rl birbi im eye i egei e iir i iz. d rn tr bl sn Unut a n ki, da a ie in ba n a z. Sa e e kar  ta a n en m y h l r d y d c r f gele i iyk akde il,ay za an aulu alg eve iin aet e in l rn m n m d s r l r m n deiin e iz.Eko o ik,sos al,si a al,kl elherd e inin a d y n m y y s t r z y syakar kar  a z.Bnbunar,he i iz enaza ia aisi or. l y y t l pm d m b ty im i eka arg eve edaryaka l ,g kurar akyaka l dy d r l r l d n t m l l d. Bu una bel i ba a  ken i i kurar  ama, me ee ken i i i n l k zl r dn t d s l dmz kurar akde il,ulu alg eve ikurar akvedev im isi a ifa  t m s r l r t m r c y s ali eter eba a  saa akr.Bunemi ir.Zaenbun azorukda y l d ry l m t ld t c l bu un in e il iir. Yi e sy o um, bu a a koay gein e i. n i k m t n l y r r y l l m d Yal z bi im r t a a z de il, sa  z ki i ve r  n olum u n z g b m ys g t l ve a olum uz a a a y a bu nok a a ge in i. Yi e bin yl k ok y s b l r l t y l d n l kiniibirta ihehe apa a akbu a agel ik.Bu umuta aan t l r l s l r r y d n l k la a a z; do u an a a a z, ye er i an a a a z ve sa e e an a y c r l y c t l l y c d c l mak a ye in e e e iz, bir de ge e e i ya a a z. Ya i ne ka ar l t m y c r k n p c n d zor a olur ak ola m, ma em by e i e e ef i bir g ev bi i bul d s l d l sn r l r z muur,oza ange e e ibizdee efeye i egei i iz.Bu,bobir t m r k n r l rn trr a ade il ir,alnde e in ebira a r,enge ekibira a r.An b d t r d b d r l b d cakbu unain anolu a iirvean akbu unaya a a iir.im i e n l s n bl c n l n bl dy ka arbuya l vebun anson ada aiyiya a akr. d p d d r h pl c t El eteyi ezorukarvar.Yi ed anarokynbo a ar b t n l l n m l l k ma avetas i eet e ea a akar.Fa atbizdeenderi-topubir y fy m y l c l k l l le enver te enbirpari iz,byebirpari inn keti ibir g l ty l tn c l t ulu alkuruuha e ei iz.Veulusa a a alan adaid i birin s t l r k ty l r r s d d al sa i ha e e iz. Do a  y a za en bun a e i in de an  a an ak n r k t l ys l t c hd sn c byeba a birm a eeyekar kve iir ein anken i ivic a l rl c d l l l rl s s dn d nen ra at his e e iir. Ba a hi ir ey, ba a  you d n a hi ir h s d bl k b r l d b yol,bi ita ihkar  n aaf eti e ez.Bu udabie e izveaf eti i z r s d f tr m n l c f trcia a muta aba a yaye i egei e e iz. l m y l k r l rn tr c Ben,bute el en z e id e eyk e e e i i eveba a m d m d k n m l n c nz rsa a a a   ada rinan  tek arbe ir i im.Par in    l y c nz i cm r l tr t c l 260

nherd ey esa am a  r  z.Or u a a hery y esa z d l l tr sn d l m y n l lam a  r  z.B  e,de in e evehertr so u un m l tr sn y m r l m l r n z len e ite e in eiler er.Bi e enta i atvey et e ikesas a  m s m l d l l n lm n m l l rnauy unola aknem iba a  arp e izka a  r.Ye ibircep g r l rl h s z nl n he elbir ik ehal ncep e iat mka a a ak,le alveil e ald s l l k h s l z n c g l g zey ei e e ek ir.Ulu albir ikcep e ida adage i e iola ak d l y c t s l h s h n l m r bun anson ada afaz aar   ko a ak r.Ulus a a a ka u d r h l ln y c t l r r s m o u, bu te el e y  en bir Kr is an ulu al kur u u ha e e i i y m d r y d t s t l r k tn ve  nun hak  ta ep e i i ar k  ola ak des ek e e yo u a gi e o l l l rn l l r t l m l n r cek ir. t Amaa a ve g eve e sm   ba kaam. ok a eleir i i l r r l r sk l l l t dmiz tu um ar, bi ey i ik ve key i ik, ku al d  ya am son bul un, t l r cl fl r s haa ve yan ya am tar  al n. Biz ken i iz in de il, soyu t l l z s dm i l amaar in ya a a , bi az da ta i e ya a r ya a a  hak et i l i m y r rh r m y m birpari iz.Her esbu ala kol a bil ei ir.Buamaa ala  ty k n y m y m ld l r ykyabakaanary e ir,soyu ur,kut al r.Budabi iminen l l l l c d l d s d z i b k m a atr. Biz bu te el e eme i i in kar    beki o y k f t m d mz ln ly ruz. Ya i soy u uk a, kut a k a, y e ik e me a e alr ak, ge e en n l l t s l t c l t s f s r k ka a l r. Bu un d n a bir tae i iz ola az. Pari in se in z n m t n d l bm m tn k n e i inbu und n ahi irya a ail igser e e eke ike c l rn n d b m g t m y c l r sin ir. Hi p e iz yi e haaar ola iir, yankar ola iir, ama d h s n t l bl l l l bl ge ie i gi i ol az. G ever e zoran a  lur, ama ge ie i m t k b m r l d l m o m t k gi iol az.Bun anson aherey,da aazyankaveek ikike, b m d r h l l l s l l da aokdo uaraveba a yaye i egei ie ekir. h r l l r l rn trl c t Uzun bir s e ir siz er e yap   z kap am  ele i i, ze e r d l l tm s l tr l ti i ve yar  a a te e in e i d e e ha r k, by e e yep e i r gl m m l d k n m z l l c y n bir aa a a gi e ek an am bul u ur. Bu s e, her ba m an m y r r l m t r k d iler e i i, m e i iveso ual birs eola ak r.Her es, l tc z l yc n c r c t k bu un hak   ver ek  in, s n bir a a ve  r bir so um u n kn m i t b a r l luk duy u uy a yet i e i i ok iyi kul a a ak, g e in ba a  g s l kl rn l n r r v rs d n a hi ir ya a a il i gs er e e ek, her e i g ev ada d b m g t m y r y r m ol akveg ev eba a  ing e ekso um u uk a  nge e i i m r d r i r r r l l l rn r n ya a ak r. Biz bu te el e y    z e, so un is er da a p c t m d r d m d r t h kz nbirsa a a m en e ea  l n,is er eba  l-si a g v l z l m y l s t s r y sal yn em e  l n, hi umu u uz a ol a a ak r. Me e e t l z s r m d m y c t s l
261

ama a nza e i ir.PKK,ta ihsah e i ey  naky ak  l r f rd r n sn z n l t gi i,ta i iro  deba a y abu a aka arge ir i ir.Hip b rh l n r l r y d t m t he iz bun an son a   ba ar a  da bi e ek ir. Biz bu te el e s d r sn m y l c t m d tek arhe i i es nbirba a ;ba a  iniyibirko un a,yo r pnz t r r i r m un a a ve ei im, gn k ya a   a a ar a bu un ge e i i l m t l r tc b l l n r n ye i e ge ir e, her tr  en e i  an sa am bir pra ik, ba a  rn t m l g l a l t ry mm n k a ak her e i ser i e e ve by e e so u a git e i k l c y gl m l c n c m y di i o uz. ly r

Yaniol uk akap amveuy un urdi or u uz. d s l g d y s n Derya Zaros: Dorudur Bakanm. Deryain,sizna lbuu or u uz? s l y s n Derya in: Bakanm, anlayabildiimiz kadaryla uygun ve olumludur... DeryaSor,siz... Derya Sor: Tarafmzdan da anlald Bakanm. 44,siz... 44: Bakanm, ses anlalmyor. Sizarkdi eryer enalr  z. t d sn iyaySor,sizdine i izmi? l dn iyay Sor: Bakanm, ses anlalmyor, bozuk geliyordu. Siz de al a a a  r  z. Si e da a kap am  ile ir er. Da a m y l sn z h s l t l h n eanat  zer e e e ir.Ya isi indene ivebekenie i c l tm v d d n z r l tl rni euy un ur.Son akap amola akalr  z.Ana l m? z g d r s l r sn l d iyay Sor: Anlald Bakanm. DeryaSer ad,sizal  zm? h dn Derya Serhad: Evet, aldk Bakanm. Kapsamldr. almalarmz bu temelde srdreceiz. Derya esk,siz.... K Derya Kesk: Alamadk Bakanm, anlalmyordu. DeryaZeal,sizal  zm? l dn Derya Zelal: ... DeryaDice,we irt? l g Derya Dicle: Me girt, Serok min. OrtaDer a,siz... y Derya Orta: ...
263

Artan baarlarla sreci ilerletelim


Be im sy e e ek e im im i ik bun ar r. Tek ar si i din e e n l y c l r dl l d r z l y lim.Busye ike i izana l m?Bel i zunbirs eson atek l d l rm l d k u r r rarg   z.De i imgi i,ba naka a da akap amola ak r r d b s l m s h s l r si e aka a ak. Sa  o um  ost bir gazee i, ba  ka ar aha   z t rl c ny r d t c z r g l rmzng e i ial akise e iir.Byebirdu umdo ar a,sonbir r l rn m t y bl l r s aykate ess e i inbi imta a  z anna luy uan   ,biz l k r cn z r fm d s g l dn de ta i at a a na l uyul u u u, kar  ta a n ope as on a  n ne lm l r s d n r f r y l rn ol u u uvebun anson a  ndana lgei e e i edarg ve d n d r sn s l c n i r te en i e i i i be ir e i ir i iz. Ya i bu te el e siz er de ba  a m nl rnz l t bl sn n m d l sn y e ik ba  ak a a a  uy un bir bi im e ya a i ir i iz. Za en n l z l m l r g d p bl sn t bu uda an edebeirt iik. n h c l m t Ana l mDeryaAn uk?Nedi or u uz? l d d y s n Derya Anduk: Evet, anlald Bakanm ... yiana l ,de ilmi?Ya iol uk auy un ur.Enve imibir l d n d g d r l bi im eso ual a aa r  z.Ana  ormu? d n m y l sn l ly Derya Anduk: Anlalyor Bakanm. iyaySi an,sizdeanayabil i izmi? p l dn iyay Sipan: Bizim tarafmzdan anlald Bakanm... DeryaZa os,sizna lbul u uz?Yee in eana l m? r s d n t r c l d Derya Zaros: Anlald Bakanm. Yerinde ve olumlu buluyoruz.
262

DeryaSi i,siz... p Derya Sipi: Bakanm, hepsini alamadk. Alabildiimiz kadaryla olumludur, nemlidir. Sizindeila eensye e ie e i izye ibireyvarm? v t l y bl c n n Derya Sipi: Aktaracamz yeni bir ey yok, Bakanm. Yalnz konumanzn hepsini alamadk. Sonra alr  z. Za en ba n top an   n b n ie i i, ya  sn t s l tsn t r zl ola ak ya n a si e ile i e ek ir. Bu un d n a, o  rup si e gel i r k d z tl c t n d g z d mi? (...) Derya Sipi: Anlalyor Bakanm. Yeni grup henz bize ulamad. Yenibirdu umvarm?Si debi azoe ireil ie e ek i iz. r z r h l gl n c sn Derya Sipi: Evet Bakanm ilgileniyoruz. Ye ibirdu umvarmdi o um,her an ibirolum uzuk? n r y r h g s l Derya Sipi: u anda herhangi bir olumsuzluk yok, Bakanm. lerimiz iyidir. Oldu. Bn Der aar, be im ko u am bu a a so a eri or. De i im t y l n n m r d n y d gi i, yap   z deerlendirme kap am y . So u, ba n-ya  a b tm s l d n s yn yan r.Fa attek arvur uu o um;herba m anda adakap am s k r g l y r k d h s l bira ad e i egir ik.Ke inikebu,birgev e e,ra ata a l m n mn d s l l m h l m ana  agel e ei ir;da afazaso umuuk,da afazaa a,da l mn m m ld h l r l l h l b hafazadik at,da afazaba a ana  agel ei ir.Buve ieye l k h l r l mn m ld sl l hikim e,mev uta aa sayo uma a akve asekerbirbi im s c b l r r l y c y t deyo uma a akdu uma ad e ei ir.Ger ekens eokzor r l y c r l r m m ld t r yakaan r. B ye iyi de eren ir ek, her e in baa geen l m t t n l l d m k s t l so umudev im ig e i ir.Yi eel eteko un a adadik atedi r l r c r vd n b t r m y k lir.Byed emerga il edekula a iir.Ba a bu ugev e e l n l f c l nl bl zl r n m ne e iya a iir.Ke inikebuna am a  eedil ez.Tamter i e, d n p bl s l l l r s ad m sn da aaza ia a,da aaza iso umuuk,da aaza idi ipinve h m l m h m r l l h m s l hercep e eda aaza igen eola akal an aveor ua a, h d h m l m r gl m l d l m parie evecep ee e egen eola akelealn a r.Fa at tl m h l m d l m r m ld k
264

so u uba  a,si a i  evede ok aikgei e e ktutu u r n r y s z m m r t l m y a t mu undabir yunol a   ,ba n anbe iu un asa a  z z o m dn d r r d v tm birhu usol u u udosadad a adagser iolu o uz.Pari s d n t m n t m y r tmi iniz i i,ilkde avederitopubirbi im eulu alveulusa a z gs f l l d s l r ra ka u  u amalol uur.De i imgi i,buaa a akoayge s m oy n m t d b m y l lin e iir.Veda adaaranba a arabu usr  e e iz. m m t h t rl l n d r c Ben,tek arbute el ehe i i esnba a ardii or,seamve r m d pnz t rl ly l sev ie i isu u o um. gl rm n y r 16 Nisan 1993

265

zgr Gndem gazetesinin 20 Nisan 1993 tarihinde yapt rportaj:

ATEKES SYAS ZMDE TEMEL BR DNEME OLDU


Pa isKo  ndeba a a a a , r m n rl m y n Sov etdev i in eba a a a a ne en y rm d rl m y n d ba a a a a mdi ebe imken im en r m y y y n d d eminid i a mdavar r.Hatasam d al r d t l dev i in ebieora a andu uma a rm d l t y k r l r Ora o ua n abirye i i ieke ek t d p d nsn l m a n anid i a mvar r. s d d al r d

Silahlar susturulsun, zm nerileri sunulsun diyorum.


266

zgr Gndem: nce bu iki basn toplantsnn tarihsel neminden balayalm. Bu iki toplant sratl bir biimde ulusal ve uluslararas kamuoyunun gndemine girdi. Gelimeler zerine tm siyasi evreler yeni pozisyonlar tutmaya, speklasyonlar gelitirmeye ve projeler kurgulamaya baladlar. Bu bakmdan ncelikle siyasi mcadele ile silahl mcadele ilikisi ve atekes ile silah brakma kavramlar arasndaki ayrmlara deinir misiniz? Abdullah calan: Herey enn e,z rGn eminye i en d c g d nd ya nha a abaa a n anse indu u o um.Vea aa n y y tn l m s d v y y r l m l r daba a ol a  dii o um.Bunemiaa a nba so ua  rl m sn ly r l m n z n l rnbugei i izvesie iyeie ekoknemi ir.Vebiz,du uma ln l s l l m ld r l r olan a ak ya bir kez da a sizer va a ya il ii ka u  u a c l l h l st s l gl m oy n aka a birg evbii o uz. l m y r ly r Ger ekenikiba ntopan yabaat  zvegi e ekyo un t s l ts l l tm d r la an s e, her ba m an Tr i enin gn e i i be ir e e e ve r k d ky d mn l l m d ye isi a iproeergeiir e ete elbird e ete iledi or.Bu, n y s j l l t m d m n m k y
267

devetinol u uka ar,topu unoke itike ime iindeby l i d d l m l s l r i le ir.Bu,yal z rtso u ua n ande ilTr i eninde ok a i d n K r n s d ky m r s so u ua n andaye ibird e eana  agei or.Fa atya l r n s d n n m l mn ly k n garveaka aa farkgser ea aa daazgei imgser i l l m l r l t m b l r l t myor. Bu a an, kap am  ol a a ve ak a a a    da a de ay d s l m y l m l rmz h t l de eren ir eereneteir e ea age e i iduy uk. l d m l l l t m y l m r n d Siahm a eeilesi a im a eeara n a ibaan kav a l l c d l y s c d l s d k l ty r mak zor ol a   gi i, zel ik e ba n a bu u yan  de er en ir m d b l l s d n l l d mee eta itut akbiz eamay .Ate es,herey enn esiah l r b m c l d k d c l b ak akana  agel ez.Vehataor ua afa i ete i iya a r m l mn m t d l m al y l r n v lat aana  abiegel ez.Ana okakrama,birkezda a m l mn l m l m t h vur ua am. ok a syen i i gi i, de ok a i in you u a ak g l y l l d b m r sn l n m veba  geiir ekinyap  zbird ene e ir.Ge ikite r l t m i tm z l m d n l le i,de ok atke ime im a eeat os e i eek ekir.Bu adi r m r s l r c d l m f rn m t n zaynet ede iir.Bu aben erbirdu umya at akr.Ge ike im m nl n z r r m t n s le in elei ie i i de gz n e gei e ek ye i du umar ya at ak r trl rn n tr r n r l r m vege ikap amha e eege ir ekiin ir. l r s l r k t m d He enbeireimki,Tr i esoun andaanam zelei ierge m l t l ky l d l s trl li or. Si ah b a l a   hal e, si ah b ak a n ne ka ar va im y l r k m d d l r m n d h ol u u beirii or. Bu u sye ener, san  o um siah m a e d l tly n l y l my r l l c d le ene iya a    akla  ageir inerveger ekdu u unne d y dmz l rn t s l r m ol u u u ana nar. Ama ya p i i orar. Re or izm ne ir, dev d n l s l z zy l f m d rim ne ir? Bu un sa k  bir de er en ir e i iin e ol uk a  d n l l l d m s d d l rn san  o um.Elei ier,g erhayiy ey el.Tek arvur ua a my r trl r l l z s r g l y ym;at  z dm,dev imindeokgei eva t denbiradm tm a r i l m a e dr.Res iev ee inta ra  aba am.Es ekveokas a im m r l r v l rn k l n g r te ekerda iin etaeperile isr e i eveate e idebute el e r l hl d l l r m mz k s m d geiir e i era en,res iev ee inya a a ka veenufa l t m mz m m r l r n m d l r ckbirpoii aree e ike ig l r.Ma em ibizre or iz ltk t m d l r r m t d k f m me kay k, uza  o uz; o za an kar  ta af ne en  dm at  or? d l y r m r d a my ser  dm at n iser at a n, po is o u u un sa a  ark et e ve t a s t m s z y n m z m re or iz ekay aol a  ,ter i eder i i iol uk ausakbir f m m m m d sn dmz d t l l bi im e gn emeir e ile il ii ol u u ak. Hata Tr i enin d d l t m gl d t t ky gn e i e dev im i-de ok a i i ve ok gz en d en sos aiz i d mn r c m r sy d y l m tek aroturt akveonagkat akr.Kal ki,herre ormdak r m m t d f t
268

de il ir. Kar  z a en ge i i-tuu u h  et de ol a, mev ut as d m d rc t c k m s c ga itae inye i egei il e i,ol uk anemiso uardo u anve r l b rn tr m s d l n l r dev i edehiz et denbirtuum ur.Bir okl e ebu unr ek rm m e t d k d n n le ivar r.Yi eta ihebu aben erbir okgei eszko u u ur. r d n r t n z l m n s d Ate es, ger ek en tam ce ap bul u ol a a da, ope as on ar k t v m m s r y l h n anek ikol a ada,yi edeanambul uur.nemisi a al z d s m s n l m t l y s so uarora a ar r.Ba ar t aa ,kav amkar a aa  , n l t y k m t z p m l r r g l rn ters zet ee ine iir.r e in,te  izmol u u aakkka y m l r l m t n r r g s n l zan r r.Te r enki inme etum u u,so una nsi a i  d m t r d m d d r l r y s z mn en ki in s eki  zak kal  , de ok aike e e ki in ka d m r l u d m r t l m y m pa ol u u, ba  l yne e ki in eli in ter iye kar k ver i i l d r t m m n s l l d ora ak r.Bu usa e eTr i eka u  ude il,ulusa a a t y m t n d c ky m oy l r r s ka u  udaiyigr r.Hatabir okh  et,bute el epoi m oy m t t k m m d lti a  gz enge i e ekkap amili ie ey el es e i egir k sn d r r s l kl r n m r cn mi ir. TCnin res i po i i a a  ok da al  r. Tr i e ka u t m ltk l r r m t ky m o yun a i, PKKyi ay  k  gs er e, id et en ba a bir ey en d k rl t m d t k d ana  orpro a an a yerebirol uur.Ya iiedeadeak l my p g d s l m t n t t e e s   l  r. Bun ar nem iz ge i e er de il ir. zel ik e y k tr m t l s l m l d l l birikpoii a  ndaokger ek igse il e i,Tr i ehal  n l ltk mz t r m s ky kn dabu aol uk ail ivesem aiyebak a  ayola r.Ba n n d g p t l m sn m t s da iartan aarda peyk l r.Buyngei eerda ada k l m l e r m t l l m l h sa a iir. rtso u u unyegse il i igi icbirso unol yl bl K r n n l t r d b r ma  ,yi eTr i eninn etakoy akinya an ev eer e d n ky n m i b c r l c ya al  bir so un ol a  , ter i e en nemi de ok a i so u u r t m r m d sn l m r s r n ol u u, rkiye'ninbuso u uz ekeda asakgei e ie e d T r n m l h l l l bl c ivebu undamm nol u uora ak r.Buko u aherza n k d t y m t n d man in enda afazaolumuyn eana argei i or. k d h l l d l y l ly Ay  atek arbeire imki,da a ie inin e iso u uekin e rc r l t y d kl r m s r n l d birso unyok.Da a ie invar ,ba si a iamaarye i egei r d kl r l z y s l rn triin e eka arhemb  e ekvehemdeda anieikihaegee l c y d y y c h t l l l l cek ir. Yi e ar  l ak is e en bir ko u, fe e as on me e e i ir. t n pt m t n n d r y s l sd Ba m z aay  m r,on anvaz e ekmi ir?Ha r.De ok s l kr d d g m d y m raiktarz ageii ie ekbirfe e as ona a,ba m z aay   t d l trl c d r y l m s l krl  ya da on an vaz e e i de il,  nun ger ek e ir e bi i i i d g m y o l t m mn ifa eet eke ir.Budaokso utana  or.Bu aben erba ge d m t d m l ly n z z 269

li e e i gr e iz mm n r di o um. Do a  y a bu at an m l r m m k d y r l ys l l admar,enazsiahsa a    nyola et ierka arde in ir. l l l v mmz t kl d r d Ba a bu aba yadasi a ih umdi orar.Asn abuta  a zl r n r y s c y l l d nm ben erbiratakr.Veben e,et ie i i alkze in evezelikede z t c kl rn h r d l l mok a ik-dev im i r t er ze in e gs e e ek ir. Bu bir s e ir r t r c g l r d t r c t r t vebaa r.So u un andaumutu uz. l m t n c d l y

Gney Savandan sonra gcmz ikiye katland


Aklamaya altnz yanlsamalar toplumda yeniden reten temel gereklerden birisi Gney Savann deerlendirilmesidir. Deniliyor ki, bu savata PKK, askeri anlamda, fiziki, moral ve siyasi olarak yenildi. Bu anlamda da bymenin deil, klmenin taktiini gndeme getirdi. Oysa sizin her iki basn toplantsnda anlattnz yeni durumun, ilerlemenin taktii olduu eklindedir. Askeri anlamda ordulamann ve siyasi anlamda yeni kanalarn almasnn gndeme getirdii biimindedir. Yani PKK daha byk projelere ve kanallara yneldi diyorsunuz. Peki Gney Savanda neler oldu? - So u u u an  o um. Bu id i  a, bu ge i e e e da an  l r n z ly r d ay l m l r y dr mak is e i or. G ey Sa a nda PKKnin be i i kr k, k bo t ny n v ln d yun ada peybasr k,r tne esala azdu u agel i.Ddes c e t d g f m r m d tekeredePKKninya a akbire iyokur.Tesimol akinbir l l p c y t l m i a  aihi aa var veh  etdebua  yap.Bi azutan ry ty l r d k m ry t r ga bir bi im e bu a ba n top an  a y a kar  k ver ek is e i d n s l tl r l l m t d de ii or. Bu, h  ein gnn en ge en ve bi az da sse e ek nly k m t l d r l y r ka u  u asu ul akise enbiryaka m r.Beniseol uk aka m oy n n m t n l d d ntbirbi im egser imki,du umter in eniba etir.G eySa l d t d r s d r t n va ,Kr isana n aa aard e i ini aiola akso uan d t p d t m l n mn h r n l dr avege ibiriti akarsise i eyola asa a daol u.ok m n tf l t mn m v d iyigr  zki,Sa nTaa a iya  a m ay vebir okso u ada d n y l b n nb d d r y ce apver i.G eyde iko u u u unuan ada aiyiol u u u, v d n k n m m z d h d n hemas e ivesi a iyn envehemder terve alkd e in e k r y s d g l h z y d gbirpo is o uel eeti i i ivehatafe e edevetde ien l z y n d tmz t d r l nl olu u un PKKnin ge el poii a  er e e in e geii i i Tr i m n ltk s v s d l tn k270

yededepoiikev eerbii orar.Bu uh  einken i idebii lt r l ly l n k m t ds lyor. K a a,G eySa a ndabizgkay et e ik,ter i egka s c n v b m d sn zan k. Ver i i iz e ite i de beirtik, y ouz ci a n a r. ki d dm h l r l t z t v r d d bindi eba amaledil i;oy aben,buko u a,birg  em e y n d s n d r m d Eer ted irer ol a ay  iki in ola iir i de im. Onar ola iir b l m s d b bl d d l bl diyi ol u bi i in e de er en ir i er. Bu bir ar t a r ta ii. d m d l d dl p m d b Bian o uvar,tmisimerbeli ir.Ki,bi eg ebirks daba l s l ld z r m z yankar an kay akan . Yok a biz a a et sa    bu sa aa l l l d n l d s h d ysn v t yzci a n as ran  r k.Ennemi i,busa abi eokb k v r d n l dr d ls v z y tec  e ka an r . zel ik e G ey i  alk ze in e bu sa a ok r b z d d l l n l h r d v b kpresijb ak r. inma e iy denemibirka a m y t r m t n v n l z n dr. G ey kam  m em el ii or; bu da nemi bir gei e ir. n p k m ly l l m d Haeny t  za aarvarvebunarnemigei eer ir. l r t m l m l l l l m l d Buna a ba a ak, bi im bei i i kr    h  et na l aka l r k r z lmz dn k m s l ya akyadaken i i ibu ana linan  a akrdi eso u o um. c dsn n s dr c t y r y r Ope as on ar  in de yan  bir de er en ir e sz ko u u. Bu r y l i l l d m n s ope as onarger ekenet i izol uur.Bir linpar aksa  ka r y l t ks m t e m ys darge ila im aet e iir.Der im,A , med,Boan,Gar an, r l y h m m t s r A t z Mar inbaaol akze ehe enherbl e ekap amope as on d t m r m g y s l r y lard enen iir.Tril ona ava anbirmas afya l .Ama,ger z l m t y l r r r p d ekenal anso uarde e ekuakbiede il ir.G eySa a nt n n l v d l l d n v danson asafa  zbirkatda ab  .Ya iiki ekatan avar. r l rm h y d n y l m Bu a bir de siahan a  eke, kite ili ie i i eke! Ben b  e n l l m y l l kl rn l y m g  o um ve bu u da ok ak a sye im. Doa  ya h  e r y r n l d l ys l k m tin, ge il a b k g kay et i, da a a a a ak du u a gel i, r l y b t y n m y c r m d onuninbyeya  orarde e i iger ekd buu o um. i l py l m sn l y r Ulusa a a deseka n andater iszko u u.Birde aOra l r r s t s d s n s f t do u l ee i da il, Av u ada, Ame i ada ba a  dipo a i y k l r h r p rk rl l m s re ie ekbiraa a agein iir.Bu aKaf as aydada ilede t bl c m y l m t n k y h biir i iz.He enherl e eenaz rkel iike ika arar  z l sn m k d T l l r d lm var.Ulusa a a sa a ane e ibi ek l r,bizne e ea a  l r r s h d r s z s m t r d l myo uz.H  einbu uka ta a la m.De ekise i im,h  r k m t n n l m s z m t d k mein be  n  gn doa  ya ba  aka aa a ihi a  var t y z c l ys l z l m l r ty c d vezelikete rdi ebah eti iko u aba a s ver ekisi or l l r y s t n d r s m ty 271

du:Dev- ol'lay eikd ene enope as onar aken in eba a  S n l z l n r y l d d c rl ol u usye e iir.Bi imate esa a   ,te  susur um, d l n bl z k rl rmz r r t d en azn an bo un e ir im bi i in e kul a a ak m em el bir d y d d m d l n r k m bian o ava ayap akise e iir.An akger ekerbe imbeiri l y st m t y bl c l n l timgi i ir.Biz,ger ekenokderitopubiras e ie evesi a bd t l l k rl m y sal a a po is o u u ya a a k. Ve et i i, dal a dal a, sa e e l m z y n n k l d ks g g d c Kr is anda ve Or a o uda de il, dn a a da ya   or. En d t t d y d yly nemi ide,Tr i eyidebukap a nii ee i or. ls ky s m n ky

Kuzeydeki meclis demokratik ve halk olacaktr


Yeni siyasal atlmn ya da kurumlamann bir tanesi de, tartmaya alan ve gelimeler kaydeden Krdistan Ulusal Meclis meselesi. Bu hangi gereksinim zerine ekillendi ve nmzdeki gnlerde nasl bir ilev grecek? Buko u adada an eba de eren ir eeryapm.Ben e n d h c z l d m l t c fazame akedie ekbirya dayok.Asn asonnemigei e, l r l c n l d l l m bu cep e bir i i ko u un a i ge i e er ir. zel ik e Kr is an h l n s d k l m l d l l d t Sos a ist Par i i (PSK) Ge el Sek e e i Sa n Ke al Bur ay ile y l ts n r t r y m k yap  zbirikproo obyebircep ebiri i inte ei iat tm l t k l l h ln m ln m sa r.Veya n abyebirdi ayndager eke e iir.Bu unger yl k d l z l bl n eke e i ile birike sa  o um Ulu al Kong e me ee i da a da l m s l t ny r s r s l s h so utukka a r. m l z n Kong e, ta i i bir ih i a an do u. Her ulu al ha e e in bir r rh ty t d s r k t kong e so u u var r. Ya ba ar en, ya or a n a, ya da so u a r r n d l k t s d n c gi er en gn e e ge ir.  rk ulu al kur u u sa a  a bak ak d k d m l T s t l v n m la m.  BMM kap am  ola ak sa a an n e in a edil i ir ve z T s l r v t c m t cid i bir dev i e de da an a  r. Ve hat a, i e e af de i i d rm y m m t t t r dmiz ve M a a-i Hu uk Ce i et e i de i en der ek e in tem il d f k my l r nl n l r s ci e in en olu u ur. Ar k  ola ak, cid i bir  alk ha e e i e l r d m t l l r d h r k tn da an a  r. Ama nem i bir mec is ir ve Tr i e ta i in e y m m t l l t ky rh d ok nem i bir ro e de sa ip ir. Ba a r ek er de var; Af i a l l h t k n l rk Ulu alKong e i,Hin is anda iKong ePar i igi ibir okr t s r s d t k r ts b g by eku ul u ur.Bi im ideay enby e irde e e e iz;biz l r m t z k n l d m y c de ba n an iti a en par i ku u u u var r. de  o ik-si a i a  d b r t r l d ol j y s l 273

Bir kk airet de olsa halklarn varlklarna ve inanlarna sayg gstermek kutsaldr.


272

ma a  ok s  ge i i en bir par i var r. Par i ulu al ha e e i l r k l tr t d t s r k t epeyge i ir iveser il an ar adayep e ibiraa a avar r l t m h d l l y n m y d m r. Ya i ger ek bir  alk ha e e i do u ur. Bu a an da, t n h r k t m t d kong ete e im em el irdi ebe ir i o uz.Bir oks fveta r m l k m d y l ty r n ba a  in ii e e il i ir. Bir ek i i, di er  rup ve r t e in k i n k m t s g g l r du u uy u.On a ndaazokbir i i edo ugi i i or.Ohal e r m d l r ln r dly d bu ko ul ar an son a  rt ha e e i in kong e e e i hem ger l d r K r k tn r l m s ek i ir,hemdeta i ibirih i a gi e e i ir.Bir okr  nde d rh ty c d r bl g t ken i i bu a ol uk a ha r his e e e i i d   o um. Le al dn n d z s d c n n y r g par ideas n abuko u aen elde il,onades ekve irbir ra t l d n d g t r a ola akd    or.n z e ign er e,ay ar abukong e e r n l y m d k l d l d r l mebi azda age i imgs e e i ir.Bun a aar kCep eKong e i r h l t r bl l r t h r s di e i i iz. Kr is an ge e in e bir kong e e her za an ih i a y blr d t n l d r y m ty var r. Ama ar k  ola ak pra ik e ger ek e e ek  lan Ku ey d l l r t t l c o z Kr is anda i kong e e e ir. Bi in i  dm ola ak bu u g  d t k r l m d r c a r n r yo uz. Bu un da  lan edi e ek bir cep e in kong e i bi i in e r n i l c h n r s m d ge i e i ean am ba a a z. l m sn l l k c Kamuoyunda zellikle merak edilen bir ey de, Krdistan Ulusal Meclisinin nitelii. Bu Krdistan Ulusal Meclisi yasama, yrtme bakmndan nasl ileyecek? Ayrca bir emeki meclisi mi olacak? Sosyalist bir meclis olmayaca belli. Ulusal-demokratik bir meclis olarak, burjuva demokratik meclislerden fark ne olacak? imdiden bir tanmlama yaplabilir mi? phesiz, bu a bir r ek G eyde i mec i i ve e i i iz. Bu n n n k ls r blr mec is, fe  al-bur u a bir mec is ir. Emek i ini i a i i s r  r. l od j v l t sy tf n ld Ku eyde i mec is -ok  k sy e e im demokratik ve halk z k l a l y y birmec isola ak r.Hat adev im ivede ok a ik-halk birmec l c t t r c m r t lis ola ak r. p e iz ge e ek el e af, aa ke im er en de yer c t h s l n s r s l d alan  lur ama, bun a n pa  ben e ok s r  ola ak r. Bun a n o l r y c n l c t l r n    sa a a a  u a a kal n, yan  a a  bi e bir ans r. c l l m l r r d s sm l r l t Ezi i bir bi im e mev ut ha e et i i e  muz ve en yok ul kr c d c r k ll o r s emek i e ive entk k-bur u aemek i e iola ak r.Ku eyde i l r k j v l r c t z k ha e e in sos al da a ak a  bun ar r. Do a  y a on a n par a r k t y y n l r l d l ys l l r l men o a da yan  a a  ka  l az r. r t ba n a so un faz a t y sm l r n m d g z d r l ol azdi ed   o um.Ya iherr tda aokse i idu ur a m y n y r n g h sn y m 274

l, de ok a ik ol a , ok ses i ol a . Bu ko u a ol uk a to e m r t m l l m l n d d l rans ol a aa  a a z. l m y l c Yani ulusal-demokratik temelde bir oulculuk amalanyor. Evet. Kit e te e i ezi i ola ak biz e ir. Bu u oy g  e d l m l c r d d n c n n  e ek di er e i in se i i ks a  do u bir yak a m ola ak t r r l rn sn m y r l r gr  o uz. Si ah  g  z var; bu un a, di er e i in ze in e m y r l l c m n l l rn r d bas oluur a d n  o uz.Bu a ag ee e i izte elun k t m y m y r r d z t c m m surarvar.Ku eyde iulu alha e etbir alkha e ei irveol uk l z k s r k h r k td d ade ok aikir. erbuger eke esay olu ur a,oza anok m r t t E l r gl n s m sesiikke in ir.oke itig e inba  a il ean var r.Fa ll s d l r l r rn b m s d kat u he a  yap a a ak ar: Fr at do u, m a e e i gz ar s b m y c l s d c d l y d ede im, emek i e in ini i a i i i ks  a m. Hak et i i iz en ok l l r sy tfn tr l tm d da afazamev iertuam.Ent i aa agi i eim.Bukbirhe h l zl t l rk l r r l t saprveerste er.Amayere i iiyita inederer e,ke inanam t t p l rn y l s s l l bir ka  m gs e e i ir er. Biz bu u G ey Kr is anda i g er tl t r bl l n n d t k l iin de sy o uz. Ona n var   yad   o uz ama,  er  alk l y r l r ln smy r e h ini i a i i in n  ke er er e, ya i an i-de ok a ik i i sr  r sy tfn n s l s n t m r t l d r ler e, o za an bi im de tep i e i iz ge i ir. Za en bu sa a n bir s m z kl rm l t v ne e i de buy u.  alk ini i a i i e bi az  k ol a a  ge e i or. d n d H sy tfn r a m l r r ky Ser esta a a,si a etyap a ar agser ee ige e i or. b l m y y s m y z t m l r r ky To ar ar ak;Kr is ange e in emec is,ne altfe  al-komp a p l s d t n l d l s od r dor bur u a mec is  lur, ne de sos a ist  lur. Her iki i de, ben e j v l o y l o s c mev utger ek e efaz ace apver i or.Kr is andafe  a iz in c l r l v my d t od l m vekomp a orka i a iz inby e ibirdev im iha e e edam a  r d pt l m l s r c r k t g snvur a mm nde il ir.Bua a arbey u e lur.Amasos a m s k d b l h d o y list mec i e de yol a az. Kal  ki sos a ist bir mec is bi e ol a, ls m d y l l l s bi eg esos a istde ok a ideokses i ir.Amaby eol abi e z r y l m r s ld l s l bu ubirsos a ist-de ok a ikmec isbi i in e lanet eker en n y l m r t l m d i m k dirvemev utger ek e efaz auy unde il ir.Ya ianahat a y a c l r l g d n l r l Kr is an mec i i bir  alk mec i i ir. Azn k ar da bu a da il ir. d t ls h lsd l l n h d Dev i e kar  fa  i et e i ol a ak, de ok a i e  k ol ak ve rm al y l r m m m r sy a m an i-sos a ist ol a ak kay y a b n s f ve ta a a a n ge i t y l m m d l t n b k l r n birka   ola i ir. tlm bl Biraz nce sohbette szn etmitim; burada kritik bir nokta var. Devrimci bir zemin zerindeki kazanmlarn yeni biimlerle
275

kaybedilmesi gibi bir risk sz konusu olabilir mi? Bu, beceriksizliklerin yansra, yeni biimlerin doas ile de ilgili. Tarihte rnekleri de ok. Krdistan Ulusal Meclisi, kendini var eden glere yabanclaamaz m? Tarihsel bir risk nasl nlenebilir? Dev i in saskay a  ado uyaka mgser ezer eonar rm e n n r l t m l s l mdev i iyer,dev immiona yertar a n a,dev i ig en rm r l r t m s d rm t r g erdev i eiha etet ez e,butipku uma nya an a a , e rm n m s r l r b cl m s ke ike e izor urveye ibirsi a alhameiledera atkaa m l m s d n y s l h l l la iirer. Bu, HEP in de ge eri ir. HEP da an   kay a  ers bl l i ld y d n t de eren i ir e,okba itki i elyaka mar(ki,bi eg ebuhayi l dr s s s l l z r l yay n)vedarva eiamaaraneka arko a r am rdrtuum g d l l l d p r s k t la   sr  rer e, ok ra at arar. Kay ak ok co uu ve bu rn d r l s h l l n k l trkiriike ifazaken ikay a iin etut az.Kay akg lg ll l r l d n d m n r rlak or;bupasan toru us p tar.Du umbi azbye ir. y l m t y k a r r l d Doa  yauya  o um.H  etbiebi ikulan akisi or.Ta ii l ys l ry r k m l z l m ty b ki, kulan ak iser; bir ok g kulan ak iser. Ama dev i in de l m t l m t rm kul an a hak  ol u u u hi kim e unut a a  r. Ve en hak l m k d n s m m ld l kulan a dadev imya ar.Bu aher esenfazadahak var r. l m y r p n k t l k d Her esen,buna gr ee i ibeke im.Skskdabuko u auya k t l r m l rn l r n d r o um... Dev im bit i de il ir ve ku ala  var r. Tr i e ze y r r m d r l r d ky rin ededev i inid i  bit ide il ir.Herev e inbu adik at d rm d as m d r n n k et e in eha aiya arvar r.Ak ihal etek arid etia aa a m s d y t r d s d r d l t m l r d  e iir.BirG eySa a Ku eydedegei e iir.Bizbu udi n bl n v z l bl n le e ekebirike, ers aradev i inkay aka ku uul akis m m l l t e r l rm n l r r t m te ir e,ar l akise ir e,belibirke ike eilez eersbir n s pt m t n s l m l m n t bi im e b ok at a  l ak ve aa k ben e i tu um a a in ir en d r r l tr m l z r t l r d g mek is e ir e, o za an a  a a yol  ar. Ve kay e en ta a n t n s m t m y a b d r f dev imta a ol a a biz eda afazamm n rveol a a a r r f m m s c h l k d m y c da adake in ir. h s d Byle bir meclis karsnda sizin kiisel konumunuz ne olacak? Manevi bir nder olarak m konumlanacaksnz? Benimam anbu a ahiz etnemi ir.Zaenba n anso u d r d m ld t d n naka aryou ua o umvey  o um.Amage e ir evefr a d l n y r r t y r r k s s tm olur a bir ko u a da ya a m. Ben e i kat  a  sr   m s n m p r z r kl r d r r ama,ona nrofark r,birmecisye i inrofark r.Onar l r l ld l sn l ld l
276

yeku uma rar.Amabiride oikha e ein,birdev im iha e l r l l ol j r k t r c r keinken i i ibirmeci inii eka at a d  e ez.You k t dsn ls n p m s n l m l a tut a,y t ean  gen ir eay birey ir.Fa atn erik m r m sn l d m r d k d l ku um a  var r; ide  o ik n er ik, yi e s f al, sos al n er ik r l r d ol j d l n n s y d l nemi ir.Bunarher al eda afazaise eng ever ir. ld l h d h l t n r l d

Ortadouda federasyonlama ok idealdir


Bir de federasyon meselesi var. Bir konumanzda, Ortadouda federasyon, gerekli rgtlenme biimidir gibi bir sav sylemitiniz.  Be im fe e as on an kas et i im, is er ulu al bi im er d e n d r y d t t t s r l z yin eol un,iserpar aan ulusa nbi ime iol unvehatakl d s t l m l r r l r s t t elfarkka ba n  anulusa nba ke ime iol un,buna , r ll l r r dr l r z s l r s l r z r e r te e (ki, buna a si a al r ten e ve hata devet g c g l m l r y s g l m t l r ten e ideda il ir)veki iikipoiik arsa ipe iyap ak g l m s h d l l lt k h l r m tr. Ken ie i i, her d ey e  a  z bye ir ve bu  a   a dl rn z d k rm l d k rmz g ehemsi a ivehemdeas e ianam ar t z.Amabu u, r y s k r l d g l y n yeokay k vehep in enko ukgeiir ekise i o uz.Di l rl s d p l t m t my r ere iyedebirikisi o uz.Bu,di erklrgrupa ya,di erulu l r l l ty r t l r l sunpar aa yavedi erulusaraola iirbi i in ebirana a l r l l l bl m d l y t vegegr ner.Fe e as ona a naln ayaanfi irbye ir. t s l d r y l m n t d t k l d Ne e enba r aba l n,mev utnierdevetya a okmili r d kl s k s c t l pl r lyet i ir.r e in,Tr i edekl elkimike in,ulu alaznka d n ky t r l l r s l l rn,ulusa nvehata rkulu u unbieba mez ep elvebl e l r t T s n l z h s g sel farkka  var r. r e in bir Ka a e iz in, Av u ada, Al ll l r d n r d n i r p man ada, Ame i ada g l   gi i eya et er olu a i ir. Ve bu y rk r d b l l bl An a adayo una anb ok a ib kbirt an a ayola r. k r l r r s y k m y m t Ye in emecis,ye in ey eimer enbah e i o uz.Bizbu aeya r d l r d n t l d s dy r n letsise idi eim;ay  lusiin ebu nbir okl e euy uan t m y l n u d g k d g l maka r bu. im i bu ka ar aznk var, bu ka ar bl e re iee i t d d d l d g al t l r var;bunarineyaetsise ige e ir.Ko a anbirKr isanvar; l i l t m r k c m d t ba aznkardada il,ke inbireyaetenda aile i ebirida ibi z l l h s l t h rd r rimola ak,si a ibi imola akbu aba a ii iz.Vebizbu afe e r y s r r n k blr n d ras ondi e ii iz. y y blr
277

Doa  ya fe e as ona ak ol uk a ger ek i bir yaka m r l ys l d r y l m d l d vebir okalan auy ua  orda.Bu nneka arpar aa  orde d g l ny g d l ny niir e de il in, Sov eterde yi e bye bir d ene e var. Av u l s n s y l n l z l m r pada olu an ye i biriker var; bu da bir tr fe e as ona akr. n l l d r y l m t Da a da gei e iir. Ya i birik bi ime i ge eki ir. Tr i ede bu h l bl n l l r r ld ky ok da a ge eki ir. Ulu al so un a n an da a l az bir ihi a h r ld s r s d y n m ty ola akken i igse i or.Ora o udadage eki ir.Bir ranan ak r dn t ry t d r ld c fe e as on a a ile ken i bir i i i ko u a i ir. Arap ar za en az d r y l m d ln r y bl l t ok ken i fe e as on a a a   ya  or ar.  rt ola  da   lus d d r y l m l rn y l K y u iin e yer  lan bir ger ek ik.  randa fe e as on,  rakta fe e as d a l d r y I d r yon,Tr i edefe e as on,eitirOra o udafe e as on!ta ky d r y t t d d r y ne te el ulusa Krte in ku a a  fe e as ona a Ora o unun m l l r r c d r y l m t d fe e as on a a  r ki, ben e ok ide l ir. Bu a bir de Kr is d r y l m sd c ad n d tannco af a  ,sugi ibirkay a vepet olgi iba kay aka r y sn b n r b z n l reker ekdu umda aiyiana r.Her esbunar anya aran ak l s r h l l k l d r l m iser. Kr isann co af a , Ora o uda adea tm ulusa  bir t d t r y s t d t l r lei en bir ge itir. Bn bunar, Kr isann bye i e bir fe e tr t t l d t l sn d ras ona a akiitroloy a a a  gse ir.Birdedev i eda a y l m d l n y c n t r rm y l birfe e as ona a,de ok aikka aker egei enbirfe e as on d r y l m m r t r t d l d r y la aay za an aOra o udade ok a i indevbirad  lur. m n m d t d m r sn m o De ok aikfe e as ona a,Bi in iDn aSa a  danson aok m r t d r y l m r c y v n r czvemili et ite eler eku uanvede ok a i ibirtrya a l ly m l d r l m r sy l ya a an bu bl e dev et e i in tu ar  de ok a ik e e e in e de m y g l l rn t l m r t l m l r d dev bir  dm te il ede iir. Hem ba m za a youn a, hem de a k bl s l m l d de ok a ik e e yo un a ok nem i bir adm r. Biz Kr is m r t l m l d l d d tanda i dev i i as n a bu te el e ge i i i o uz. Es i en be i k rm l d m d l try r kd r Or a o u fe e as o u  in bir te el ola i ir der en, bu nem i t d d r y n i m bl k l ger eker enbah e i or uk. l d s dy d

Eit ve zgr iradeli bir zm kabul edilebilir


kinci basn toplantsnda, kinci bir aklamaya kadar baz koullarla atekesi srekli klyoruz dediniz. Ve koullar akladnz. Bunlar iinde Krt diline serbestlik ve her konuda anayasal, yasal erevenin oluturulmas talebi vard. Burada iki kritik
278

soru var. Bir, ulusal sorunun zmn dil ve kltr sorununa indirgemek gibi bir eilim kazanabilir mi? kinci soru, sadece yasal dzenleme sorunu olarak alglanabilir. Bu acil taleplerle federasyona giden yol arasnda sizin temel grnz asndan riskli olabilecek bu tr eyler nasl alabilir? Bu a ah  et,so u uge i ibirtarz aka at akisi or.Ta r d k m r n rc d p m ty ma enhal ndev im i-de ok aikini i ai in eken ika e i ita m k r c m r t sy tf d d d rn yin et e in en  zak, sa e e bir rad o, tee iz on ve i iz ve  rt m s d u d c y l v y rr K kimi i ideso uu u uz,bye ebir-ikiya aya lurbier ig ln k t r r l c s l o t m zyebak akisi or.Buh  einyo u u ur.Ba buru ali e l m ty k m t r m d z j v b ralev eerdebu ubyeso uan r akiser.Amabi imyaka r l n l n l d m t z l ma  z,bi imola akda,ie ikola akda peyfark r.Tek ar l rm r r r e ld r sye e im,birkl nze in e ibas  nkalk a cid ibirre l y y t r r d k kn m s d formbiede il ir.Do albirhakr,gei eyou un ktuul a  l d t l m l n a t m sdr.  rt kim i i in ya a a a ko ul a  da y e b k bir re orm K ln s l r n m s l y f sa l az. Ken i ir in ik e i i ve ulus a a a  alan a ka ul edil y m d k l l rn l r r s d b mezike i i ora an kal r ak in, bu u ya a iirer. Bi i mu a l l rn t d d m i n p bl l z h tapka ulet e endeya a iirer,fa atbu,so u un  ol az. b m d p bl l k r n z m m Ka ul edi e i ir bir  m, ger ek en hem  it, hem z r ira e i b l bl z t e g d l bir m r. z d Krtre ie i in,ger ek ii iiti azgr e e ekk ava e e i al t s n l r t m y c s d d k   , rksi a isise iyebirikede il,birde az rira e i z m T y s t m l l t f g d sneda a,birdez rvede ok aikmuhe a a alkini i ai i e y l g m r t t v d h sy tfn da agei eke ir.Fa atbirdesi a i,as e ieiti ideeke ek y l l m t d k y s k r l l m ge e ir.Ya ida a ierin in,hi irg enikg ol a nde i r k n d kl s b v l c m s nli or.Ya ihi irsi a i rtg ol a n,sa e ebi azklre i y n b y s K c m s d c r t l rni ser est ge i i i or ar, ya a ar a ad var ve her ey da a n e b l try l s l d h c Tr i edehale il i,gel inerii egir inergi ibirey.Bu a ky l d m s l n s l b n nierdevetyaka  de iirki,buba n anbe i  yo u a t l l m nl d r z m k sr ek ir. r e in Krt er e bir ge il a, g en ik kuv e i ola ak m t n l d r l v l v t r d ene e ekir.Si a alparie ivepara eno uolu a akr.Ye el z l n c t y s tl r l m t s c t r h  et ya da fe e as on olu a ak r; ya i y t e g . Ama k m d r y c t n r m c buna n Tr i e ile bire e e de  k ol u u u sy o uz. Bir l r ky l m y a d n l y r fe e al para eno d  e iir. Bir fe e al h  et d  e i d r l m t n l bl d r k m n l blir, bir or u d   e i ir. ki ulus an ve azn k ar an m e ek il d n l bl t l l d t k
279

bu aben erorakku uma aarye iesasarze in evede ok n z t r l m l n l r d m raikyolilegeii ie iir.Bu usaa a lanbirya alar a an t l trl bl n l m a s l t m d bah e i o uz.Hataana a a dabute el eye i end ener in; s dy r t y s y m d nd z l s ya ala akankaseti imbu ur.Bu,Tr i edeya aar are orm s l m t t t d ky s l d f ile,adaetere ormilemm n r.Kkre orma aa z,bu u l t f k d l f l r n vur u a ak is e im. Bu ko u a so u u or a a ko u tar m ok g l m t d n d r n t y y z akr.Bu uba atrgser ekyadab yedev imb a t n k l t m t n l r r kl , re or iz e sapan  de ek (bu elei ier sol a ya  or), d f m m l d m trl d ply mev utde eren ir ee iana a akde ekir.Ya iba ag eh c l d m l r l m m m t n n r k etbiraz ansy orvesolasn aonutek ar or.Sol,h m d l y l d r ly k einsye in enda afazabireygeiir ide il ir. inde m t l m d h l l t m d rini i i,ol uk agei e e kyne i igr e eneTr i enin ln d l m y a l rn m y ky souya a  or(hep i ige eleir e eim),nedeh  et. l n y sn n l t m y l k m

Gerilla byyerek devam edecektir


Yine basn toplantnzda ve baz konumalarnzda ordulamann devam edeceini sylediniz. Anladmz kadaryla nicel ve nitel gelime baka bir biime, st noktaya sramay gerektiriyor gibi. Onbinin zerinde gerilla olduu ve bunun yzde otuzunun kadn gerilla olduu aklanyor. Avrupadan, dier Krt blgelerinden ve dier ulus ve aznlklardan oluan bir mozayik olarak tarif ediliyor. Orduda bugnk durum ile yarnki durum arasnda fark ne olacak? Ge ila,ger eken,birz re evede ok aike eala  r. r l t g l m m r t l m nd Bireiim,r ten eveg enikala  r.Birki iikbul aala  t g l m v l nd l m ndr.Ge ila biras e ikuv etola akde eren ir ekdedarbiryak r l y k r v r l d m la m r.Ge ilabiz e(baadasye im)tambirsi a alr ten d r l d t l d y s g l me ir. n a   n ger eken ken i i bul u u, de ok ata  bir d s nmz t dn d m r l t alan r.Bu ata iika ndagi er,aznkardagi er,Tr i ek en d n b d r l l r ky k lierdegi er.Hep iadeabu a agel ike in esa ip iz i.Arkz l r s t r y d l r d h s d t le ike iya ammdi eim.S biras e ir tiin e izde e i d l r y l k k r g d y m y asn ahiakla  abiegeir i orar.Birne ido alde ok ata l d l rn l t my l v m r l mavar,do alki ii i ibul aala ola akge ide eren ir esz ln m n r n l d m ko u u.se ir e,buolu u akaanarabunarko u ua iir. n s t n s m tl l l l n l bl
281

Bizde ordulama, mthi bir demokratikleme ocadr.


280

Biz, d en l  e i da i in e i ya a n ger ek en bo un u a z l r hl d k m t t y ge i i en bir ya am ol u u u s ek i  m e e er e i i o uz. trl d n r l z l m l d ly r Ye iya a aih i avardi o uz.Ye iki i ikolu a ange i e n m ty y r n l m d l m lerol azdi o uz. e nunso utbirifa e ige il aolu or,ad m y r t o m d s r l y na ge il a di o uz. Ama or u, ge il a an ba a bir ok e e de r l y r d r l d k y ben i or;onudahe enbe ir e im.Ki i iora birtar  aoca zy m l t l ms y t m  gi i g  or, ki i i ken i i aa ola ak gr ek is i or. Ya i b r y ms dn r m ty n her es ken i hl a   ger ek e ir e ala  ola ak de er en i i k d y sn l t m n r l dryor.Amabil i orki,bu a bi azdaas e ialan r,ta iionage my r s r k r d b lin es   or.Hz ako u an k arolu u or;ko u an lan,ken c kly l m t l l y m t o di i ibir enbi e iraagi igr ekis i or.Ya iher es,hl a sn d r b b m ty n k y sn anevar a,um u uney eken i i,bir en i eiin ebul um d s d s dn d br d d der e i eya at a aa   or.im iby ege imuh e a -kap c sn m y ly d l n t v l sam birku umola aktut akis i o uz. rkhal  nda(bu n l r r m ty r T kn g Tr i ededebirge il aol a   in)ge il aih i a  ,buan ky r l m d i r l ty cn lam a da de ok at a a, z r e e ih i a   gi e en bir ku d m r l m g l m ty cn d r rumola akolu u u o uz.Ta iibuge i e ek irvebu unan i-de r t r y r b l c t n t mok at k ada,te r edebirala a yok ur.Birne iSov etgi i r l l r l k s t v y b birolay r.Birne i alkmec i i izdeolu or;hal ki i iksa i d v h lsm y k l hbiya  or,bi in en i i or,r t en i i or.Bu aben erokda py l l dry g l dry n z haan am rol e ivar r. l l l r d uan a,de i imgi i,ge ila  altbiras e ikuv etola akd d d b r l y s k r v r n ek, ok dar bir yak a m  lur. B n bun a n so u u ola ak m l o t l r n c r biz ege ilab  e ekde amede ekir.Hal nemioran aet i d r l y y r v c t k l d kle iir,da adaet ie e ekir.HataTr i eyebiesark adu u m t h kl y c t t ky l m r muola ie ekir.Ke inikeasa i izikeili i iyokur;tamter i bl c t s l l y s l l ks t sneasa iveem i etkuv ei ir.im iool az a,Kr isandaes y ny v td d m s d t ki in enda afazakav aar ar.Ge ila nvar ,kav aa ,kan s d h l g l k r l n l g l r da aa  vebir oksu uim i enne iir.Ya isos al,hu u i v l rn dd l m t n y k k birisik arinbiege ilaoknemibirkuv etir.Bu uh  et t r i l r l l v t n k m bieka ulede iir,g e iir.Ol u uyer ehu ukda aa yokde l b bl r bl d d k v l r ne ekka arazal r.Bir oksos also u u me iir.Buko c d m t y r n z l m t nu a et i i var. Bu, u u gser iir: le i e de sos al ve hu u i d ks n t m t rd y k k ya amze in ehayiet ie iola akbirku um ur.Ye i end en r d l kl r c r d nd z le ekdebua anb k nemta r. m d y
282

K a ade ekise i im,darbak a akge e i or.De ok aik s c m t d m m r ky m r t le e a n an ol un, em i et a n an ol un, isik ar a n an m s d s ny s d s t r s d ol un ge ila n ye i e gei e e i g ever var r. Biz bu a b k s r l n rn tr c r l d n y zengse e e iz.Bua an,eii i i,r ten e i iveb  e t r c d tmn g l m sn y m si iokk aola akam.Amaba a s araieda anin eer n s r t zl r r l t d m l na lola ak,da a ie inso u une ir? diyeso u orar.Da a i s c d kl r r n d r y l d kle in so u u iyi ei im, iyi r t en e ve b  e ir. Bun ar  sl r r n t g l m y m d l a pren iper ir.Bu und n aher an ibirso una yokur.Tamter s l d n d h g r l r t si e,so una n  n edevbirmo alg  r. n r l r z m d r c d Peki ordulama olduu zaman, zde ayn anlattnz ilevini grecek, ama biimde ne gibi farkllklar olacaktr? Bazlar alkor u uder.Bizbuor u u,y ekla ikor u ar h d s d y l s d l gi i,sa e ebirggs e i iola aktu a a z.Amake in ik esi b d c t rs r t m y s l l ya i er e e in d  a da, bu a kar t bir ko u a da ge e ez. s v n n n n m l m Hal n a  aba si a et e iniin e ir.Pra ik ehal ns n k k rn l y s l r d d t t k t debirgde il,onun aiiebirg r.re im enokko uk, l t t d p onuns n ebirgde il,onun aiiebirg r.Ya ibiran t d l t n lam a, as n a or u un al a  or u u ur da. Ha i der er ya d l d d n m s d s d n l sos a izm edev et iz e eba ar,bi imor u a a z adaor y l d l s l m l z d l m m d du uz a aba  or.Or u a a nbir okcid i e ior a ankal s l m ly d l m n dy t t d k or.Bu,biran am age e ek elor uyak a   ni en e i y l d l n s d l mn n m sdir.Hi ircid ior u(bur u aan am a,fe  alan am asy  o b d d j v l d od l d l y rum),by ekur u an az.Bi iman a   z,kla ikor u a a a l g l m z l ym s d l m y al er a if ve onu  an-an  an bir tu um ur. ok ge i bir de t n t a dr t d n mok a ivar.G l  kesas r.Ya iis e i i inher esbu in r s n l l t n t d i k i iin e ir.Zo a ibirdi ip inyok ur. d d r k s l t Yani klasik ordunun biim ve zde tam tersi. Toplumun dnda ve stnde, ona yabanclaan deil, onun emrinde ve giderek kendini de yok eden bir kurgu ve pratik. Ga et ta ii. Biz, hem olu u a a  z si a i ya  a a a ol y b t r c m y s pl m d sun,hemor uya  n aol un,si a ig eli eal,ya iin eve d ps d s y s c n p d topumiin eb ok atbirzm eoluurana   aid etekar  l d r r r t l yn d l yz.PKKdebuko u aid etibirsa a mdave il iir.Biror u n d d l v r m t d ko ua  n,ge eki in eala a edil i in eya n atekbiras e i m t nn r t d d d n d k r bie bua a a a  bir sisem ola ak geii i o uz. Asn a bir ki i l l m y c t r l try r l d
283

bir a ki i i al aa iir. Bu ne ene topu un sn e bir g ol k y d t bl d l l m t d ma a , si a ee ya an a a a  ok nemi ir. Sa  o um biz m s y s t b cl m m s ld ny r bu uol uk aileret ibirdu um a z.Heedesa aaa bi i n d l m r d y l v l min e bir ku u a d  e e i ok nemi ir. ok kk bir de d r m n m m s ld l mok a ik ku um bi i in e ge i ir e e ve kla ik or u a a  da r t r m d l t m y s d l m y t e i eg e ekbir raola akgr e e nemve i o uz. k n t r c a r m y ry r Bu aklamalarnzdaki temel referanslarnz, rnein sosyalist konumlannzdan, Paris Komnndeki yabanclama eletirisinden, greve getirme ve geriye arma olgularndan aldnz sylenebilir mi? Ke i e i ke i e i e al a a ge ek yok. Fa at z e ay  du lm s lm sn m y r k d n rum ar ya a  or. Bel i Kr is ann so ut ko ul a  bi az de i l ny k d t m l r r ik ir.Fa atbumi i ang,okan am birdev imku u uola ak t k lt l l r r m r ge i i or.r e in,hers fveta a a anin a n,zel ik eka n ly n n b k d s n l l d la neli eby esi ahal a ,b kbirde ok a ik e eola  r. r n l l m s y m r t l m yd Bu ka ar ka  n eli e hi ir dev im si ah ver e i ir. Bi i in d dn n b r l m m t rn eli esi ahal a ,ken ig  bul a  r.S a anbirky  n n l m s d c n m sd r d l n em i e iki ke i ve il ez. Ama im i eli e si ah ve hat a o u rn r m d n l t man a ko u a , ta m ko u a  gi i s at ar a ve akl a n an g m t n k m t n b f l l l r d bi ege ir e ik e ibiryet iy edo a pdur ak a r ar.Bu,on a a l m d l r k l l m t d l l r mu z ambiryk e i,y el eim a ve i or.Bu, rtyok u u a z s l c m k n ry K s l nunde ok a ik e e iolu or.im idik atedi ir e,buan am a m r t l m s y d k l s l d biz e or u a a, mt i bir de ok a ik e e oca  r. Fa at bu d d l m h m r t l m d k a  a  y  or. Aa k or u ii e de yan  ak a r. Ama ona t m l r y l d n sm t d kar dabe imokkap am y t  mfa  i et ervar.Ya iher n s l r t al y l n tr  e i yer e bir ede ek, ne es al r a a ak ted ir e im var l y l c f d m y c b l r dr.Pa isKo  ndeba a  a a a ,Sov etdev i in eba a r m n rl m y n y rm d r a a a  ne en ba a a a a m di e be im ken im en  min l m y n d r m y y y n d d e id i  a mdavar r.Hat as amdev i in ebi eor a a andu d al r d t l rm d l t y k rum a aOr a o ua n abirye i i iek e eka n anid i  a l r t d p d nsn l m s d d al rmvar r.Bu,di a ikves ek ibirdev iman a  iledeba d n m r l r l y lan   r. Bir de bu y y e bi im bu dev im kuv e i i in e e tld n l z r v tn c l mek eb kya arvar r.Sa e ea  a ar,ate es erbi i in e t y r d d c t m l k l m d bir layde il.Bu,bel ide inoks r birks  r. sler e o k i n l md A vebe imsy e i imbi im e irveani enge i e e eben i or. n l d d d d l c zy
284

Kadn sorunu devrimin temel sorunudur


Hemen burada, ordu ve ordunun zgrleme srecine katklar iinde Kadn Kongresine ve kadnlarn bu alanlarda zgrl meselesine geelim. Yani toplanmaya allan Ulusal Kadn Kongresi... Ka nKong e ibi azsem oikbirana asa ipol akabir d r s r b l l m h m l like,ka na aa biz eokkkbirgei es e i ealn . t d l m l r d l l m r cn d Asn abiz,ba a  ag eoktehi eis eerbaat  z.ye l d zl rn r lk l r l l m l birka nz re es e iora a ar mki,inne e egi e e i d g l m r c t y k d i r y d c belide il!Birz re ead atl ;fa atbune e ebier?Her l g l m m d k r d t kesu usy or:Buiniin eeviikerna lola ak,ikiiili n l y i d ll l s c l kierna lola ak?Ora adevgi iso unark ...Vebizsa e e l s c t y b r l m d c muhe a de ineir ik;ka nyez re ei,er ekyaka m t v y r l t d d l g l m l k l la yegei imgser eide ik.De inveye iili ie ina lge r l l t m l d r n kl r s li i e ek i iz? Ya ok iki z  ili i er ge i i or (ta ii bu he en tr c sn y l kl ly b m yar  an a k ko u ha i e ge i or) ve a a  in ar  yak a m ar gl m l n ln ly y r k c l l g  or.Vel a luan aokiyibirso u ad .Ya itopu r l y h s d r n n t n l munba n a ibirso un,uan aPKKola so uun amu z am r d k r d y m t d a z ifa e eka uu ul u,so unhai egei il ivenemi myola d y v t r d r ln tr d l z l r ay elil i. n n t d Bel ioku or u uz ur;bi imdev ime ika ndev ime ihai e k y s n d z r l r d r l r ln ge ir e y n e ba  fark  a a a  z sz ko u u. Ya i ulu al t m n d z l b l rm n s n s dev i i topum al dev i e d r e, topum al dev i i de ka rm l s rm n t m l s rm dndev i i eyadaka na nkuruu un aoknemibirdev im rmn d l r t l d l r hai egeir e ey ei i izvar.Bunemi.Bir okdev im e,sos ln t m y n lm l r d yaistdev imer ebiebu,akada igel e iirve adev imson l r l d l l h m m t y r ra  a ereen iir. Bir a ka n k r; ak ze i e, ka n z sn t l m t k d m t rn d gr ze i ebir-ikieysye iir.Amaba ag e,balgi i,ko l rn l m t n r b ca  bi az fe  al r, ka   da buru a r. Yar a ak ise i o um s r od d rs j v d gl m t my r ama,bir oksos aistn e inde,buko u anemioran aburu a y l d r n d l d j v zi i, fe  aiz i ve ka iaiz i ya a   ka  n a m. Bir haa n y od l m pt l m d ns d y t n ol a ihi aiba ag eyk ek.Ya iben,yi esua ayadak m s tm l n r s n n l m m e eana n asye i o umama,han ili eri ielealr an s m l m d l my r g d l s
285

al, ka n ko u un a ili i da ar  n a fe  al ge e ek er e, bi az d n s d k c d od l n l l r ka iaiz in ve buru a i in geiir i i mak aja aara ve bi az pt l m j v zn l t d y l m l l r dasos aistciae e ekso u asz e mgeir eid i a var y l l k r r n d z t m d al r dr.Be imyap mbi azfark r. n t r ld Ben bu u ok fark  ele al m. Bu ko u a, son ola ak ana n n l d n d r m an ze in edebirde eren ir eyapm; erxwebndanol u u s r d l d m t S d gi i ala iir i iz. o uku um an be i bir m a eem var r; ana b bl sn c l d r c d l d mnko u u uana r ilbirko umola akde eren ir iim.Ay  n m n ek n r l d m t rcaaie eken i iokgg enbirko um u.Aie eei ie i l d dn l r n d l d l kl rmizol uu.Da ason a,pari i inku uu un aba abirka na m t h r tmz r l d k d l da ili i e i iz ol u u. Onun a da mt i bir sa a   z ol u. kl rm m t l h v mm d Si a al, sos al ve hat a cin el i e ka ar fark  yak a m a , fark y s y t s l d l l l r l a aa  gn emei en bir sa a m . Da a son a ka  , kap t m l r d l tr v d h r dn samg everala  a,eiim,r ten evesa a  aek efa  l r l nn t g l m v m m ali ete ivar .Veuan agel i i iznoka ada,ka nana lya y l r d d dm t d d l s a rso u u ace apver e ea  o uz.Bel iTr i ede ie in nl r s n v m y ly r k ky kl r ak agel ezbu.Ka nana lya a r,beli ir;byebabaa ln m d l s nl ld l l nr,byeni ana r,byeeve iir,bui lurbier.im ibiz l l l nl l l nl o t d so u u by e  cuz gr  o uz. El ele tu u ak a, bir p ek e r n l u m y r t m l m l buso u un me e il i i iid iaet i o um.uan abii or u r n z l n b dn d my r d ly s nuz,ya mkrk e edo ugei or.Haenbuili i eye iyaka m b r ly l kd n l lar,ye ibi imerze i ege e-gn zd   o uz.Ba ag etop n l rn c d n y r n r lumbuyz enokeykay et iir.Ka nkay ol uur.li ie d b m t d b m t kl rinanam ,e i ii idu u au a r.Doa  yaka  nyi l ll kcl m r r m t l ys l dn ti i i i, ka n ili i e in e i eit i in ve z r  n yi i i i i, top rl d kl r d k l g l trl lum a er ek ege eni i e, bas  a, s   e yol a r. Bu da d k m ln ky m r y m t sa aa ayola r.Budu umtopu uzin ire e e,ka iaistv l r m t r l m c l m y pt l em er aistd e inya an azev eso una ya,n usorana y p y l n m m r r l r l f l r labo unu agei i or. t y try eka nso u ubnbunarabadu u or.Bi eg edev i t d r n t l l l r y z r rminte elso u u ur.Me eeye,ba itbircin elso un ankurul m r n d s l l s s r d t ma,ana ili iergeiir eso u ude il ir;buka ardaryak l y l kl l t m r n d d la  o uz. So u un n  ok  k tut a a, ta ih el te el er e my r r n n a m y r s m l d eleal a a,topu untms fveta a a,sos al-kl elger eke m y l m n b k y t r l riyeba  kur a a,hataahak,sa a,ba so una yabaan l n m y t l v r r l r l l t286

s kur a a,yi eg elik-ir inikol u uyaba  kur a a,ka n m y n z l k l g s l n m y buledie iirbirya amaka uledie ezbirya amara n a iba  l bl l b l m s d k nkur a aa  o uz.Ko ubuka arkap ameleal  or.Fa at m y ly r n d s l ny k tamaln an a  o uz.Bi ims a anHak a iky ,buka ar t d k my r z r d k r l s d kar a kso una ana l mgei e ek?S rbir akiapoku m r l r s z tr c n l k t muye i en,so u una lana a ak?Ta iibunardaso u uda a n g r n s l y c b l r n h daara  or. l try Bu a ra en, biz un a da id i  z: Kr isan topu u bi az n m d d al y d t l m r daana r ili eyat nbirtopum;bu,okkkbir mdeola i ek l k l l z blir.Buko u aumu u u umu a a aedi o uz.Dev i i izdeok n d d m z h f z y r rmm ra i albirdev im ir.Doa  ya,ana r ili eyat nkaokkk dk r d l ys l ek l k l l lbirdev i iya a anbirtopumger eki i,ka nso u u un rm y l l d r n n z  eokgbir yap a iir.Bi imbuan i e e e m n l k tr bl z s n m m miz,yk a a zge e i or.Bu untar aa var. m m m r ky n t m l r im ihe enheryer eka n a nka    nyo unol u ufa d m d d l r tlmn d a i et er var. Bu un en nem i par a  da Ulu al Ka n Kong e ly l n l s s d r sidir.Al   eya nelisi ah ba an ager ek e i il e ea   ty z k l l y l l tr m y ll or. Ta ii son de e e z r tar  a a n ya l a  ge ek i i i y b r c g t m l r p m s r tn sy e ik. Hat a hi ir ki i e, er e e, ai e e, ku u a ba  ol a l d t b y k l y r m l m dan,nesy e e ek er esy e in ervena lya a akis er er eya l y c l s l s l s m t l s a n ar! Dev i e iha et et e in er, ken i z r k e i e iha et s l rm n m s l d g l l rn n et e in er,fa atdo u ukze i e,z r kze i e,do uili i m s l k r l rn g l rn r kler ze i e sy e e ek e i en z r sz er ney e sy en in, ka ar rn l y c l r g l s l s r ney eoka araln n,tu um arney eotu um a agi il in.Tekbir s r s t l s t l r r s s r a a var: Ka  n z e iha et, dev i e iha et ir; bu a d n l m dn n n rm n t n l ez e, z r  n s r a   ok  k tu u o uz. Bu, ol uk a m s g l n l rn a t y r d id i  birge i e ir.Et i e ihe zs r ola akor a ak  r. d al l m d kl r n n l r t y m t Tr i eyeokazyan   r.Bun anson aka ncep e in ede ky sm t d r d h s d yet inge i e eror a a a i ir.Budu umyal zulu alkur u u k l m l t y k bl r n s t l g e i ide il,Tr i ede ok a ikka u  u udaya n anil i l rn ky m r t m oy n k d glen i e ekveTr i eyidebi azet i ial  aala i e ek ir. dr c ky r ks tn bl c t Kullandnz kavramlarn bazlar erkek egemenlii, iktidar vs. feminizmin kavramlarna benziyor. Feminizmi nasl alglyorsunuz? Benimyaka ma mfe i ister enda ade in ir.Fe i iste l l r mn l d h r d mn l 287

rin yak a m a n a ben dar k ar g  o um. Ken i e i i t y e l l r d l l r y r dl rn m l hak zbirbi im esua  o umvea aa  nge ek izol u u u s d l my r b l rn r s d n dasye i o um,fa atso u usa e eka nso u uola akgr e l my r k r n d c d r n r m le i idarbuu o um.Ka nso u u,cid ibirsos al,kl el,si a rn l y r d r n d y t r y salvehataas e iso un ur.Me ea,hi irka  nor u aaln a t k r r d s l b dn d y m ma yadaokaz,sska iin ealn a biras e iso unde ilde s bl d m s k r r ne ir?Si a eeba am;ne e ey enemisi a alku uuar aka d y s t k l r d s l y s r l l d dnyeral a r.Bubirsi a iso unde ildene ir?Ay du um m m t y s r d n r sos al-kl  el ku um ar  in de ge er i ir. Top u un ya    lan, y t r r l i ld l m rs o ya a nay l azpar a ola akta ay ledienbirke im,bir ins m r m s r h y l s c topum an bu ka ar daa r a, aca a o topum ne ka ar sak l d d t l n s b l d l l ola iir?Ka arg ,eyemg ol akanbuka ar ar a,aca a bl r c l c m t d k s b oku um aha rkarm? r d y l Sye e im ya i, ben er e i bu ko u a ok ac a ak du um a l y y n k n d n c r d g  o um. He i i in du u u u ok za al  a bu u o um. Ben, r y r pnz r m n v lc l y r ucuz ka n  a al  ka n a  ok za al  a g  o um. Be im d l m d l r v lc r y r n bu ko u a ger eken ken i e has l e im var. Haen b k bir n d t dm l r l y be en e e nok a n a bu u u o um. Siz e in ya a   ili i e i m m t s d l n y r l r d kl r ben sefve i ibuu o um.Mev utyaka ma okir in ebuu e rc l y r c l l r k c l yo um.Bunarben eaha ise inikbi i i eka ardayan   r l d l k k l mn d sm tr.Fe i isterso u adik atek eka n anasn aba a a iir mn l r n k m s d l d r bl ler e,da a a iirer ey t nerama,ona ndaer e intu a n s y n bl l s r s l l r k z dankurul u u usan  o um.Vek abirs eson aer eke etes t d n my r s r r k l r lim ola i e ek e i i de var a  o um. So u a ger ek i ol a an bl c l rn s yy r r n m y yaka mar tesi i ete so ua r. Sye e im, er e e tesim ol l l lmy l n l n l y y k l muka n anhoan  o um.Benbirer ekol a ara enbu u d d l my r k m m m n sy  o um, kud et i bir er ek ol u um hal e bu u sy  o um. l y r r l k d d n l y r Er e e tes im ol u ka n ger e in en nef et edi o um. En ok k l m d d r y r nef eteti imbirl de,er e iner ekiknu a aa  r.Bubi az r t k k l m r l rd r dikar a  r;id etekar  m. t t l r tr d l y Sah e er ek ik, ba a g e bir ok k   n de ne e i ir. Ay t k l n r t l d nd n du um ka n  zeliker in de ge eri ir. Mev ut bir ok ka n r d s l l i ld c d s zel ik en nef et edi o um. Ba a so ar an, ede i at bu ko u ar a l t r y r n r s by n l l bi azu a a.Saheka n zelikerneer ir?Birede i at bu r r m l t d s l l l d by ay  geii i ormu?Birede i at gel ey ibutar a geii rm l try by s d t m y l t288

rir im. Er ek i zel ik e in ka ak e i ir in ir. Siz bu u ta av ur d k s l l r r t r k d n s v ede ii or mu u uz? Ede i aa d e ii or mu u uz? ir inei bly s n by t k bly s n k l trenili ierhan ie i ir;buay ma geii e ii ormu u uz?G kl gl rd r l r l tr bly s n zelei en,ya iy elil e ige e enili ierhan ie i ir;buay m l tr n c t m s r k kl gl rd r ge i i i e il i mi ir? Ha r! Do a  y a ka n-er ek ili i e i l trl b m d y l ys l d k kl r ze i eokeysyen e i era en,bucanal hu usarko u rn l m sn m c s l n sun ahi iray mbiei il e iir.Buanam aede i anie i d b r l z m m t l d by t l vnigr   hisan  o um.B kbirakkede i aszko d n my r y l by t nu u ur.Hataba ag eir ini inede i avar r.Ya ialn a s d t n r k l by t d n m s ge e enda aokme a evar.Benbu udasye e im;Kr isan r k h s f n l y y d t topu udabi azka na l rde imza anza an.On anda l m r d l tr m t d m m d te ebubirev en elso un,in an nbel ide21.yz l aenok y r s r s l k y d u a a a birso un ur.ev e ir,ka n r;ay  abunarbir i iye r c r d r d d d rc l br l baan r.Bir ayz ldabel ibyege er.Ama,hiol az a l tld k y k l m s so u unba te elee i iora akoy akadaanambiryaka r n z m l rn t y m l l l l mgser i i i eina  o um. t dmz ny r

Gzellik ve sevgi mlkletirilmez


Bu konuda younlatnz belli ve dolu dolusunuz. Peki bunun parti hayatnda yaan biimi nasl oluyor? Holanma, ak, sevgi... Yaananpraikda azorge i or.Me eaken imde,z re t h y s l d g l me in yo u u a o um ama, ha a ili i e in han i i d  e i ir, n l n y r l kl r gs r bl han i iy ele iirara  iin e im.Ben,buko u atuu uyaka gs c t bl y d y n d t c l mar ane i i o um.Bir oka ,ende eka nve aende e l d kny r l r m d y m er ek,heranbirili i iyozili ibi i in ebirsua ako u u k ky k m d l m n s ya a iir.Buko u adik atet e em,be imbiepoiikya a  p bl n y k m s n l lt mm b ktehi e eso a iirer.Ya ibiz,z rk,ak,sev iam y lk y k bl l n g l g l la  ,praikyaka ma okgeii e ii izama,topumbu a k rn t l l r l tr blr l n a de il, ya   k de il, hi i i iz  k de il i iz. Si e sy e e im; p a brn a sn z l y y ben ili i e im e g  otur u um, g el i i otur u um, z r  kl r d c t r z l t r g l otur u um, iyi ola  otur u um. Oturt uk an son a da ili i a a e t r n t r t t r k h n ya an a r.Veeng lan,enken i ig elei en,enken i i m ld l o dn z l tr dn be e i di e i e e i iz ve g el ik l  e i ola ak tas ir ede e i n y bl c m z l l r r v c 289

Elimden geldiince tekrar mcadeleyi barl, demokratik, siyasi platforma dkmeye aba harcayacam; ama gerekten onurlu bir biimde, halklarn eitliini ve zgr birlikteliini ifade edecek bir biimde bunu yapmaya alacam.
290

mizko u agei en,s r zola akken i iora akoy un,sev in, n m tr n s r dn t y s s se il in! Zaen sev i in de kay a  bye ir. Bu ora a  a l n; v s t gn n l d t y k r s ben e bu, topu u da a geii e iir ve da a de ok ata a iir. c l m h l tr bl h m r l tr bl Ha ikei e inka iaistana yadasye e im,b kbirre a n lm n pt l l m l l y y y k beeso a iir.Asn ainzsos aistde ok a i irvebudaka t k bl l d i y l m r sd dnko u un ayokur.Ka nbi azgei ir,ken i ipa ara a aa n s d t d r l dn z l m y l r;er ekbi azgka a r,ken i idikareir e ea r.Ben k r z n dn t t l t m y l budu umaram a eehain e im. r l l c d l l d y Pariya  iin edezaendaryaka mar,krgee eker,yoz t ps d t l l l n l ili ive afr atbul u ud r e,ir ineir ediz o u ur.Bu k y s d m m k l t m b y d nuokak abeirt ei im.Vegnkola akdade eti o um.u l m ly l r n ly r ili ig el e ir,uili iir in e ir,uili iyeya a a iir,bu k z c d k k c d k l n bl ili i by e ya a a az di o um. Ya a m bi az by e ge i ir. k l n m y r m r l m t Anambirya amol u u aina  o umveher e ibi azda au l l d n ny r k s r h ra  ver e e, m a ee et e e a   o um. Asn a ana  ol m y c d l m y ry r l d l y l ma a, cuzya a a a aveya at a a aa   o um.Yi eana y u m m y m m y ry r n l yol a aa   o um.So u uba itbircin elso unola akgr l m y ry r r n s s r r me e e, yi e  alt bir r t so u u ola ak gr e e e, bu i e in m y n s g r n r m m y l r da akap amol u u uana a a,yi e cuztat inbi i in ehe h s l d n l m y n u m m d menana akveyi ehe enred et ekbi i in ede eren ir e l m n m d m m d l d m me e a   o um. n  ok eza, ok ac ve ir du um a r. Bu y ry r k r r d d ne enede inkav a a a,so u ucin elikente eta r a a,ki i d l r r m y r n s l t y m y yib khr etvesay bi i in eeleal a a,sev i iger eken y m g m d m y gy t dev i iken iki ii in eger ekeir eol u u abaola akye rm d l d l t m g s n l r tiir e evebuko u atiizol a a,ken i eveg e i eha im t m y n d t m y dn d l rn k ol a a a   o um. Ve by e e g el bir dn a ge i ir e e i i, m y ry r l c z y l t m l rn bu unina aa  da adayo unar aa  ne i o um. n i b l rn h l t m l rn ry r Dadaki kadn-erkek gerillalar bu anlattnz ereveyi yaama ansna sahipler mi? ok za f. Obekif ola ak asn a z r e akar ama, z y j t r l d g l l gr  bu aa a a ve bu haiye ta a ie eke i i sye ek ok l m d l l d bl c l rn l m zor.Buoka aiser,okm a eeiser.Ya ibiryer edev im e b t c d l t n d r d dev imiser.Mev uthale iyez r ya a aa okzor urve r t c l r l g l m l r d bu udaya r a  o um.Bubirm a eeii ir,dev im edev im n d g my r c d l d r d r ii ir.Ya iili idev i i i,sev idev i i i,say dev i i i,dav d n k rmn g rmn g rmn 291

ra dev i iya a ak n.Budaa aiser,fel e eiser,r tiser, n rm p c s b t s f t g t m a eeiser.Buko u ahas a mvek a ado uyap  ada c d l t n d s s s c r tm ina  o um. ny r Sizin yle bir yannz gzleniyor: ok tabu olan konularda da yazyor, iziyorsunuz. Bu konu, sistem iin deil, sosyalistler iin de halen bir tabudur. Partili militanlarla, kadrolarla, gerillalarla, teorik yazmalar dnda bu tr problemleri tek ya da toplu olarak tartabiliyor musunuz? Bunun ora   ha ra a a a  o um. Dik at ediir e, ok t mn z l m y ly r k l s sa  aba anadatar  o um.Butar aa   nnemibirks yd y l ty r t m l rmz l my el e eyola r.okde erika nardaora ak r. c m y m t l d l t y m t u udasye e im,ka u  uvezelikededev im ike imbel i n l y y m oy l l r c s k bi azme akede iir;bensev i efazas rta  am.Ben,sev isa r r bl gd l n nm g va   m. u un ka  , u un sev ii i ay    da faza cid i e sy n rs n gls rmn l dy al am.El etebun anyanso u uda ar a a... m b t d l n c k m m l Yani mlk ve tabu kabul etmiyorsunuz. Kabulet i o um.G elikmlkei il ez,sev imlkei il my r z l l tr m g l tr mez.Bunarokid i slo anar r.Sev i,hemfel e i,hemsi a i, l d al g l d g s f y s hem r t el, hem de sa a pra i i a n an, ba a g e, en hak g s v t s d n r ede e ak a  ge e en bir de er ir. Biz, sev i e, z rk se i e n m s r k d gy g l vy sin e yer ver ik.  nun y el il e i i sa a k ve ona ula a d d O c t m sn l d m y kut al bil ik. Bu un fel e i bo uta  var r. Bn buna  bo u a s d n s f y l r d t l r n sy e i o um. ok cid i r t el-as e i bo ut a  var r. Be im l my r d g s k r y l r d n birdi erzeli imde,me eeerkar  n agee ek elol a akr. l s l l s d l n s m m t Yi ege elyaka marye-bye ir,bendebu abirbo uteke n n l l l l d n y l rim  lur-bi er, de em. Ha r, ben so un a n ar a  a ok kk o t m y r l r k sn l ola akd e im.Be iin a iola akil ien i en,p e izka nola r r n s n r gl dr h s d y r.Ka nola n abensizergi iol a a a m.Ken i iy e d d y d l b m y c dm c le ir i o um da, ona ka at a a a   sy  o um. Ka   ka t my r p m y c m l y r dn pat akderer;ben,er eke indeka al ka  sa  o um.Ben, m l k l r p t d l rn ny r z r bir er ek ol am ne e iy e ka at a k ol a a a m. Ben g k m d n l p m l m y c hi irka  ka at akise e i imgi ihi irka ndabe ika at b dn p m t m d b b d n p ma a.Bunarokid i szer ir.Veid i  mda.Asn abe m l l d al l d d al y l d nim kar m a i an a  ar kt. Ka n ar faz a al  de il. Bel i d k l y l d l l m k ba a Tr i edeken i iokz rhis e e iir,byetipe eer zl r ky dn g s d bl l l m l
292

gei i or.De i imgi i,buko u aana yaka am.Bi azda a ly d b n y l y l l l r h tar az r ta  am.Dav a a da cuzkl a am,ba t m g l ny l r n l r u m y l sit tat in e e d r e e im. Ka  n y e i i e ina a m, fa at m l r m y l dn c ln n l k mu z am bir ir in ik ii e bat    da g e im. Ka   se e im a z k l n tn r l dn v l ama,sev i inna lvene ebaol u u uokiyig eim.Buko gn s y l d n r l nu a ihertr cuzyaka  aelei i elyaka amvebuiide d k l u l m trs l l koay a,de i imgi i,bir i i ibul a,ana a,even eme ee i l c d b brn m l m l m s l s ola ak da gr e eim. Ke inike say  zk da yap a am, zor r m y l s l l gs l m y l ba k a a da as a ba ur a a m. Mad i g   e, oto i e g  l l r l v m y l d c m z rt c m e da a a ak in an a  et i e e im. B n bu ko u ar a her es z y n r s l r kl y l t n l d k ze i ed e iya ar a,oza anokanamili ierveg elike rn n p s m l l kl z l l rinboyver i ibirdn a ya aa akmm n r. d y y k l m k d Kadn sorunu, aslnda erkeklerin de zgrleme sorunu oluyor, yle mi? Banag e,da afazabirer ekso u u ur.Ay en zen-ezien r h l k r n d n e l ili ie in eol u ugi i. kl r d d b

ddial bir devrimsel yaklammz var


Biraz da insanln durumuna ve onun iinde sosyalizmin durumuna bakalm. PKKnin programnda sosyalist olduu syleniyor. Dnyada sosyalizmin iinde bulunduu durumdan ve bir sosyalist olarak tarihten nasl bir ders karlmal sizce? Bu, unun iin de gerekli; son gelimeler zerine Trkiyede, nihayet sosyalizmden de vazgeiliyor, milliyetiliin varaca yer buras gibi eletiriler yaplmaya baland. Trkiyesos aiste imibu usy or?Vayya ab im!..Ney y l l r n l y r b se, im i u id i   da a g  bir bi im e ile i sr ek e  nur d d am h l d r m l o duy u u u be irt e i im: Bi im ha e e i i in bu ge i i in e d m l m ly z r k tmz lm d dev imdebit e iir,sos aizmdebit e iir;tamter i eenbit r m m t y l m m t sn ti de ien noka a biz g   ve yk ei i saa aka v  nl t d l k s l l m l n rz. Re l sos aiz in b k t a kka  n gze i i in nn e e y l m y k n l l rn l rmz d ve ha e ei i in ok anam geii i bir d em e   , bi i r k tmz l l l t n d z l z zn e de il, mutuu a ve ken i ba a   n hak  a gr t y l l d rmz lln t mr. Saa   z ba a  n hak a da an    ora a  ar t l dm rn ll y dn t y k 293

m r. Ke in sos a ist mer i e ol u u u u sy e e i im. t s y l c d d m z l m l y 1970ler e sos a izm an a   n y ey el i i i bil ek e bir ik e, d y l l yn z s ln m l l t sos aizmtop a  abay k;im iken i i ida ager ek ive y l y sn l d d dmz h ghis e i o um. l s dy r Tr i ede i sisem, ka iaiz in, son de i iye pi a a ka ia ky k t pt l m ym l y s pt liz i inba a  bi i in eyutu ul a aa  or.D enesa a mn rs m d t r m y lly z l v anbirha e einso umu u um.Ya it yered et i o um,ka r k t r l s y n m l d my r piaizml ,hiya a a azde i o um,ama,ken isn   t l d y m my r d t l m zn de ok ba iz ol u u u sy e e i im.  nun ar a n a dn a r d n l m ly O k s d y var ,be imar am aiseken iin ankana  mvar .Ka a an, d n k d d s l l y d z n be imin ankana  mol u.Bnge i idn a ndeseke i i n s l l y d t rc y n t l d reimka a a a .Be imbu a asaa  mza er,bi e inin ank j z n m d n r d l d f r y s l tut ua n a i za er ir. Sov eterde i  en sos aizm de da il, k l r d k f d y l k z l y l h Av u a ,Ame i a ,Ora o uge i ii ideda il,bnsta o u r p s rk s t d rcl h t t k c vege i ie indese i esa ipvein an nbnso una n anso rcl r t n h s l t r l r d rumubirgrkar  z a i.Ve1992deg l  gi i,iko  l t m d k r d b alis on,dko is onta aman vePKKger ekenbiinibirbi y al y m l d t l l im ete  istbirr tola akka uledil i.Buka araln veh d r r g r b d r d kmem ideNA Ota a n anve il i.G eySa a nndi erbir r T r f d r d n v bo u u da bu ur. NA O ge e a i, Ar k PKK ba  a a a ak r y t d T n r l t rn m y c t dedi ve o gn sa a baa . Ama biz da an k. Sos aiz i ge el v l d y d y l m n ola akde il,birya ambi i iola akya  o uz,geii i o uz.Tr r m r y r l try r ki enin de ka  a  a da an  du um a z. Bu bir yer e u a y pl rn y m r d y d n ben i or:Tr i ebirza anarna lBi anska a  ada an y a, zy ky m l s z pl rn y d s bizdesos aizmva a yamev utka iaiz inka a  ada an y l st s l c pt l m pl rn y m zveapdu u o uz.Bye i eid i dev im elbiryaka   l r y r l s n d al r s l mmzvar. im i,sos aizm ede ok a ine ir?Ba ag eengei ide d y l d m r s d n r l m mok a i ir. B n in an fark  k a  n z r e i i, da a st d r sd t s ll l rn g l t h zey e  m e in tr an   bir de ok a i ir. Yal z, as n a bir d z l r m d m r sd n l d bas  rei i de il ir, ye yo uman a a r. Di er grupar ze k jm d l r l m m ld l rin eha i i eeda aol ak,ek ikbirtar a r.Di erhak z, d kmy t y l m s t m d s ge i i,ani-de ok aiks farze i eve aulu alke imerze i e rc t m r t n l rn y s s l rn bas ola iir;buinbirbo uu ur,bel ideoks rbirbo uu k bl i y t d k n l y t dur.Topu unyzer eylkso una  aokge ivekap ambir l m l c l r l rn n s l
294

tar a,okynse e eker,ki iiker,r ten eer,ta rarsu t m l n l l l g l m l v l nan bir sis e in ad r sos a izm. Sov et de e i in e ya a  an t m d y l y n ym d r tl ise,bnbuzelike inze i ebe az,yadasi ahbirren ivu up, t l l r rn y y g r proeerde ok a i ibu urde ekbi i in eol u.Vebu,haay l t m r ss d m m d d t d.Es is farze in ebas ,ken i alky na ze i edebe k n l r d k d h l r rn ton a r a... Em er a izm ku at , ka i a iz in ar k a  fi an l t m p y l m pt l m t l r l var.Devetasn abirdu ar r,beon ur,beo uyay .Yz ebi i l l d v d t d t n d d r d akar ,yz edok an o u uhal nze i eku ul u.Son aora d s d k z k rn r d r t yabirucu ekkiaar.Haenkim e inina a a  bir  b t tl l s n n m d z lya a  or.Ben ebu unana l azbiry deyok.Sos aizm ny c n l m n y l de bu ola az. Biz, sos a iz i z r e e ide  o i i ola ak al k; m y l m g l m ol j s r d yal z bas ar an kurul a de il, bas l  yee eke i i in ha n kl d t m tr m t n l rmz yaa ge i il e i in ad ola ak de eren ir ik. Souk al a, dev im, t r m sn r l d d l m r me ea ka n ko u un a da en z r dav a   ora a  ar a, en s l d n s d g r n t y k m g ei ya aa a ve a dav a  g eli i i ora a koy a. Buna n z l k l m y r n z ln t y m l r hep ide ok a i ige eki ir.Sos aistde ok a i indebirre a et s m r sy r tr y l m r sn k b an a   var r. Re a e e de gi er. Ama ne ya l ? sus, ter ih e l y d k b t r p d c t bu un a de il i. Ke il i ira e er, bi il i ira e er, l ruh ar, l m n d s m d l m d l l lcanar anolu ubirtopum! l d m l Gogolun l Canlar gibi bir ey, alnp satlan nesneler. -yemi?Benoku a m.lcanar vet,lcanar anolu l m d l e l d mubirtopum.l birde ok a iveso u.Hay et,de ilmi? l m m r s n r Bu sos aizm   or ama bir ses k  or. Canar bye lr y l z l y my l l se...Veger ekenya a an,bi azbu aben erbirdu um ur.Bi im t n r n z r d z buko u adav a   zokfark r.Bizsos aiz i,enokko u n d r nm ld y l m n uan, en ok   n reil i i, hi p e iz i di ipi i  lan ve l z m t d h s s ln o fa atin anyee eke i es r zz r nol u ubirreimola k s t n l rn n s g l d j rakde eren i i o uz.Ya ika iaiz ideyekg yekal r l dry r n pt l m l l c l d mak gi i bir du u u uz yok. Ben e ka iaiz i a a n en et ii b r m m c pt l m m n kl yo u, sos a ist in a  ya at ak an ge er. Ve sos a ist in an ya at l y l s n r m t y l s r makda,birdevetkur akanda azor ur.Buin anya al a  l m t h d s r t m m tr.Tamter i e,buin anbo unu agei il iir.Buin a senya sn s t y tr m t s n rat,m em elsos aistpari ideya ar n,deveideya ar n. k m y l ty r t s l t r t s O za an ka i a iz in faz a ile i s e e i sav a  kal az. Za en m pt l m l r r c l r m t dn a  p  e e ir i ir ve ar k faz a id i  ar ile i e s e ek y y l v m t t l d al ry r c
295

du um a de il ir. Ama bye bir sos aizm de na l ola akr der r d d l y l s c t sen,bu,sos aiz ines ir a  rveger ekei il ekzo un a r. y l m k y sd l tr m r d d Birde e e,ikide e e,de e eba a  agit e iola iir;ama n m n m n m ry m m bl in an nbun anba ase e e ideyokur.Be imsos aistde i s l d k n t n y l dimse e ek,in anger ekenin anola akya a akisi or atekse n s t s r m ty s e ekir. n t Be imken iya a m age e-gn zu a min anti i,sos n d m d c d r t s p yaiz euy unol a ge e entipirde.Ger ekenbe iminok l m g m s r k t t n i nemi ir. Es i en diner bu u ya ar , ie  rk yl ie e iir i. ld kd l n p d t k l kl d Hat a ra ip er var , i e aye ul ah ar var r. Bun ar bir yer e bu t h l d t t l l d l d iinma e icep e i ioluur akau a rarvebenbuna ade er n v h sn t m l r l l r bi i o um.Oya a adab ksay mvar r,onudasye e im. y r m y g d l y y Sos aisterneyap?Ken ie i it eimde o uyapar.Ahaka y l l t dl rn k t p s tl l t s r ta  a  ar, ka a me ar a izm e s r ta  a  ar ve b k n nm dl b t y l d n nm dl y ma e ibouk,aha iboukona gr .Birdebucep e e,ah n v l l k l l r t d h d la i-ma e i cep e e sos aiz in s  n ve eye i in ya l a k n v h d y l m z n l mn p m s ge e ir.  ran ne en bu ka ar g ; bu u d n ek ge e ir. Re l r k d d l n m r k e sos aiz ekar snkne engei i or,hataSov eterdebieo y l m t l d ly t y l l ge i ibul u u uzbi imerne engei i or?Re lsos aiz inba rc d m l d ly e y l m z ok cid i ku ura  var ki bunar gei i or. Yok a sos aizm ora a d s l r l ly s y l d dev imyapvebaan aokdagy .Amada ason aku r t l g t l d h r sur a   gr e i, ek ik ik e i i ta am a a . Ve b ok at a , l rn m d s l l rn m l m d r r l t kasta,ka iaizm enbieda akbirbi imora aka uledie l t pt l d l h t d b l mez du u a gel i. Ce a e i i bie kim e in kal r ak ise e i i r m d n z sn l s n d m t m d birl ed . y n t Sosyalist demokrasinin kavranamadn belirttiniz. Bunda tek parti ve tek adamln gelitirilmesinin, parti iinde ve toplumda kurumlatrlmasnn rol olmad m? Bana so ar a z, tek parie e in de te in e, bi az pari iz r s n tl m n s d r ts le e ideya a a ge eki ir.Devgi ibirparie e,devgi ibir m y m s r ld b tl m b dev et e e ir. Ve bu da sos a iz in z e zt r. Sos a izm e i l l m d y l m n t y l d k par i e e, ka i a izm e i par i e e gi i ol a a  r. Le inin tl m pt l d k tl m b m m ld n pari ei ibel ielei ii or.Birdev impari in enana m,s t r ts k trly r ts d l r k veoto ierbirdev impari in endeana m,amabupari inSov rt r ts d l r tn yet dev i in e-de e i in e ol u u du u a ge i il e i i de hi rm d n ym d d r m tr m sn
296

ana am. Bir pari in orak bir dika, bas  ve te r bi i i e d l m tn t t k r mn n l e i ive nund n ahere inkeumbirtuu agei il t r m sn o d y t t m tr me i iana amvebu unoktehi eibirsap a,birdav a ol sn l m n lk l m r n du u ud   m.Byekay e il i ika  n a m.Le inintar n n r l b d d ns d y n t a zelike ime ur urveg e in ezor akyokur;yar m c l l r h d r l r d b l t ga a,iemah e eereba tar aa ora ankal r adu u l m t k m l l z t m l r t d d m r muyokur.Ajankay birey.okb kbirtar az r , t l r y t m g l grupa a z r  var. Ba a  a ulakan son a, pari i b t l m g l ry t t r ty y mek en de il de par i i par i ol ak an  ar ak an ok sz  der. t ty t m t k m t e Pari evar akanveso u ubyekoy akante e,pari ize e ty m t r n l m t y ts l m ze in edu ur.Bizbu ayay na de ok a idi e ii iz.Pari r d r n g l m m r s y blr tsize i,fa athe enbir okzeli in,fark nken i ioluur l m k m l ll dn t du ur te i ibirdu um;de ok a i inyay na a n anbu u g l d r m r sn g l m s d n kas e i o um. Her e in ira e ve g  sa i i ol u u bir du u u t dy r k s d r hb d r m kase i o um.Bu ay nde ok a i idi orba a .Ba ag ehi t dy r n m r ss y zl r n r ol a a  ge e en bir bi im, ya a an Sov et de e i i ir. Ka ia m m s r k n y n ymd pt lizmbuko u ade ok a i enyi ebireyeran or,ama,ba ag n d m r sd n l ly n reokdarve nundaal a ge e i or. o m s r ky im ibu aneadve ie iir?Sos aistde ok a idi e iir i iz, d n rl bl y l m r s y bl sn y nde ok a i idi e iir i iz.Yi eparierde ok a i i,ev eer m r ss y bl sn n tl m r ss r l ve agruparde ok a i idi e iir i iz.Ba ag e,parierde ok y l m r ss y bl sn n r tl m ra i i idea a z.Ge ener eKad a ininbirs var ,Ka ssn m ly l d d f z d bieerde ok a i idi or u.Bu lurmu,ol azm;oay birme l l m r ss y d o m r see.Amagrupar,ev eer,ce a terde ok a i iyefazag ar l l r l m al m r ss l l z d edie ek ve ba ie al a ak bir du um de il ir. Ne en ok pari l c st n c r d d t ol unda,okce a tol a n?Sos aizmben ebuko u aka ia s m a m s y l c n d pt lizm enda aid i .Ka iaizmokpari ido ur uy a,sos aizm d h d al pt l ty d s y l on anyzkatda afazace apdo u ur.Yadabyeol a ge e i d h l v r l m s r kyor.Fa attmbunaranar iana  agel ez,de ok a i inse im k l l mn m m r sn ol a  ana  agel ez,de ok a i inbiroto ieol a  ana m d l mn m m r sn rt m d l m a gel ez. Tar aar ya a iir. Sos aizm ye kal n, ben, n m t m l pl bl y l l s bel ial r  zama,Tr i edeya a a abaakkya a di o k n sn ky n n t l m y rum. B n Tr i eyi ze i e ta u a a z, by e ya a ak is e t ky rm p l s n l m t mem. Ba a sye eer, Tr i eye d er mi in ya a ak in, s n l s l ky n s m i tan ulun,An a annne e i ibe e ir indi e,benbuhaiyebe b k r r sn n s y l l 297

Dnyada benden daha ok savatan nefret eden insan yoktur.


298

en em de, dn em de. D    m, be e i ir ha e ge i i im, m m n t r r nl l trr bel ioza anya a a agei im. k m m y lr Devrim partilerinin devrimci olmaktan gelen ilevleri ve ileyileri var, disiplin vs. Baka trl siyasal, toplumsal ve sosyal devrim olmuyor. Fakat devrim olduktan sonra bu organizasyonlar, devletten devletsizlie, aileden ailesizlie, partilerden partisizlie, zce bir durumdan dierine geememe durumuyla malller... Oradaye idev ime eihi avar.Me eabendev im edev n r l r ty s l r d rimde im.Ka nko u un auan abiedev i iy t eihi a  d d n s d d l rm r m ty cndu u o uz.Birdev im endede il,okyo una l birdev y y r r d l tr m rim is eenbah et ei im.Oto ierikbiryer ege ekiama,bir c r t s m ly rt l d r l yer e de ok teh i e i bir hal ala i ir. Ya a an ac bir ger ek de d lk l bl n odur. Oto i e ol a nok a  a gel i in e di e im bir so u a ce ap rt m t sn d d y l r n v te il edi or. Ama onu ye ge elei i or ki, en oto ier olun a k y l n l try rt m ma ge e enbiralan abukor unbirola ad   or.Bu ugr s r k d k y n y n mekge e i or.Sos aistin an,ben ebu une e ek lanin an r. r ky y l s c n l y c o s d Oto ieni inveki iningeii iir?Ne ekar vehan is ee rt m i l trl y g r l ba n r?Oko ularal y avene ekar ol u uhale il iy e, tld l d s y d l d d s o za an bu u der al aa ak n. Ama Sov et erde ne ol u? Tam m n h c s y l d ter i e,kor unze i eula l vebirdevetay ya al .Ta sn k rn l n d l gt r t d nn azahak zar,ta n azbir astora ak.Ya ibune e m l s l n m k t y t n l n mez miy i? Bu u ne e in te  i i ben e sos aist te  i ir. Bu u d n l m n or s c y l or d n ne e inprai idesos aiz indev imprai i ir,s ekidev im l m n t y l m r td r l r pra i i ir. Ben e bu ko u a sos a izm iler e i e i ir. Ya i par i in td c n d y l l tl bl n tn bird eminge eki lanbi i i i,da ason adaol u ugi isr n i r l o mn h r d b dr ekka erde il irvesos aistikdede il ir.Pariku ul uur m d d y l l d t r m t vekut al r;amapari inkut al ,an akger ekeir i iolumu s d tn s l c l t d l ierel e iir.Yok abirahak zargru u u,bupari eda a a l l l bl s l s l b n ty y n rakveku uandeveeda aa akege enkl akenb kahak z r l l t y t r m m y l s lkr.Kut al akar ien isuoza anmey a ageir.Buko t s l l m m d n l nu abi azya a ol akge e i or.Sos aistdeenya a in an d r r tc m r ky y l r tc s dr,ken i ihergngz enge i enin an r. randa iayeulahbi dn d r s d k t l lebu uya  or a,birra ipbuko u aken i ihergnyo um an n py s h n d dn r d ge i i or a, bir sos aist bu u ne en yap a n? Bir sos aist ni e ry s y l n d m s y l y on ar ka ar ma e i at  ol a n, ah a i de er e e ve de ok a ik l d n vy m s l k l r m r t
299

de ere e bak gser e in? Bu a a bir bit ye i i var, ek ikik l r ll t m s r d n s l var. Bu un al a  ge e i or. Ben r t ola   n sa e e te  ik n m s r ky g ymz d c or ko um a  y a de il, pra i iy e de ok yo un u a  o um. Yi e n l n l t l r y r n he enveakkabeirt ei imki,be imprai i inokazd a m l l l m ly n tm y eiksa a mail ii ir;okarkbirb isesos aistin n l v l gld l l l m y l sa ora a ar asa a  r.Ken in eri i i,buaa a a,zel n t y k m v d d d lm m d likesos aistki ii iora a ar an eri ibi i in edede er l y l l t y k m d l m d len i i o um. dry r

Trkiyede sosyalizmin politikacs kim?


yle bir grnt var; PKK kendini kurarak, bir evrim iinde bugne geliyor, bugn silahl mcadelenin tesinde bir eyler gelitirmeye abalyor. Bunun en grnen yan da, Krt gruplarn bir cephede toparlama eklinde. Ama te yandan Trkiye sosyalist hareketiyle bir iliki kurulamyor. Hatta yle bir bakldnda mesafenin aldndan bile szedilebilir. Bu, Trkiye sosyalist hareketinin beceriksizliinden olabilir vs. Ama bu somut bir durum. Bundan sonra bu durumu amak bakmndan neler yaplabilir? Karlkl eletiriler yaparak, enternasyonal temelde mesafeyi amak deil, kapatmak iin nasl bir proje gelitirilebilir? Son gelimeler bunun iin de bir imkan deil mi? Dorudur. Son za an ar a, bi im es i en k a  a ele ir i m l d z kd y sy t di iz ve ho ol a an olay a n ge i i i grup ar a cep e bir i i, m m y l r l t l l h l ka ar   iin e iz.Vebel il  er ede rtgrup a to ar a a r ll d y l l d K l r p l n bil i.Hat abircep e elbir i edeula a i ir er.Buko u aak a d t h s l bl l n d l ma aryap m,za entop an bu undaipu a  ver i.Bua an l t t l t n l rn d d tek ar a a a a m.Kal ki,buko u a, iniin eyeralan ar a r l m y c d n d i d l l da g  e ya a i ir i iz. Ya i  rt cep e in e ge i e er az r m p bl sn n K h s d l m l ok iyi yol a r de i e i ir. B n ye er iz ik e i e ve ge i d d nl bl t t s l l rn m olum uz uk a  a ra en, bu aa a a ye i ba an  ar ve ye i s l l rn m m d n l g l n birs emm n r. r k d Ay e iTr i esouve aTr i edev im i-de ok aikge n y ky l y ky r c m r t l ria n anni eya a  or u uzyadabuko u a iet ie eerne s d y p my s n n d k kl m l ola ak r, di e so u or u uz. n e ik e be ir e im ki, biz o so un c t y r y s n c l l l t y l
300

iin engel ik.1970le intar aat os e iiin enkk.Veba d d r t m m f r d t z ek ik ik e i ele i e ek ie ba a k. Bi i or u uz, bu ulu al so un s l l r tr r l d ly s n s r ele i i iy i, ke a izm ele i i iy i; de ok a i de bu a gi e i ir, trs d m l trs d m r s n r bl n  Tr i e sou bi az des oiki. im i bel i ok a  li e al k ky l r p t t d k r b r le eyeg a  d orama,buokkbirde etar  r.Ve m l n hn y t m zd buse erya a anli i as on ur,li e as onbiede il ir.Ge ie i f n kd y d b r y l d m t k buokdikar eve ade i imde ikyaka ma ,im ihi irr t t c y d d l l r d b gtku ata  a a,hi iroto ieola  agel e ehai ial .Bu, r l nm m b rt yn m m ln d li e aizmbiede il ir,Le ininkulan  kav amatas i e iikir. b r l l d n l d r l fy cl t El et e tm bun a n ulu al so u u do u koy a a, ke a iz i b t l r s r n r m m m l m do u koy a a ili i i ile var r. De ok a i e do u yak a m r m m ks d m r sy r l gser e e,sos aistin anti i iora a ar a aileili i ivar t m m y l s pn t y k m m ks dr.Tmbunarelei il ivePKKdebir  eula.Ger eken l tr d z m t t PKK,g  ebir rtveKr isanr  r,hataba a bu r n t K d t g t d t zl r namili et ir tdedi e iirer,amaba ag eokener as o a ly g y bl l n r t n y n listbirr tr.in e iki ierken i ibirmili etensay aye i e g t d k l dn ly t m rn birdn ag  n ensay a  sasalrar.Bu unmili etedeer y r d m y e l n ly l e een e i iokakr.Ya iii egi enveya a anbiir. v l m d t n n r y l im i bn buna a ra en Tr i ede sos aist ev eer, dev d t l r m ky y l r l rim i-de ok aikgrupar,ol uk ada zunbirge i i lanbuha e c m r t l d u m o r ket ye i en ge i e i ir. Bu a y e ik en son de er en ir e e i iz nd l bl n n l l d m l rn ne irvebira  zvarmde ie iir.Bendevarde im.okk a d rn nl bl r s da ol a, ba  de er en ir e er e bir ik e ba  a  ar ya a i i im. s z l d m l l l t z rl p blr Skskyap a aa  zgi i,buha e etbi azken i ielei e m y l tm b r k r dn tr bil e i ir. Bu ele i i er as n a var ve ok kap am  da y  or m ld trl l d s l r y ama,bn elikenveso u ugeiir eken zak.Elei ierbi az t s l t n c l t m t u trl r da in a  da a da de in e ir e te e in e ge i i i i or. Al er a i i k r h r l t m m l d l trly t n tf ora a ar  or.K eleir in,ek iki ieleir in,pe ialer t y k my t y t d s l t d k t naifne e e?Buko u akeumdav a  or;bil i o um,duy u o t r d n d t r nly my r m y rum,gr  o umbi i in e.Budata ii,k a da adade ine m y r m d b m z h r l ti i or. So um uz ele i i er var. Ba  ek ik ik e i be irt e er var, ry r s trl z s l l r l m l amapraikreim,poiikreimde in e,hi irgei eg e i or t t lt t n c b l m r my sun.Ya ibiryer eTr i esoualt ya n a iba i e eben i or; n d ky l m d k kr y zy si a irei iyok.Ne enret i or,ne enbyeol u?Buay me y s tm d my d l d r see.Amag  oki,poii aree e iir,sakgn emve l r n ltk t m m t l l d 301

Yeni yaama ihtiya var diyoruz.


302

re e iir.im ibu unne e i iara pbul akzo un a z. m m t d n d nn tr m r d y Bir Re ah Par i i ne e ey e s an ulda bi in i par i ol u. Bir f ts r d s t b r c t d din i-ge i ipar is an ulgi imo ernbiryer ebi in ipar iolu c rc t t b b d d r c t yorda,okra i al,oka avemo ernbirsolpar ine enbi dk d d t d rin iol u or?Ac r,amager ek ir.s n kRe ahPar i inde c m y d t t l f ts mi ir, yok a Re ahn a  a tar n a m r? Yok. Bu ko u a d s f l m z d d n d sol a ger ek en ken i ter ih e i i, ken i tu um a   ok so um d t d c l rn d t l rn r suz a  erk et e, he a   bi e ver e en ar et e gi i du um ar c t m s bn l m d k m b r l ya a  or. Hal u i bu ka ar kan dk  er, i en e ek i er. Bir ny b k d t l k c tl da a,birha e et(bizbu asos a istha e et,de ok a ikha e et v r k n y l r k m r t r k di e im) bu ka ar sa ip iz b a l a a y . Ben bu u acy a y l d h s r k m m l d n l sy  o umama,birger ekola akdag  o um.n a abirto l y r r r y r s n katvur a ar,he a  so ar.Yz in er eki i ei en e,on in er s l s bn r b l c y k c b l ce ki i i kat et e! Pe i bu un he a   kim ve e ek, kim so a y l m k n s bn r c r cak? Halk ar ad a sy e en b k sz er, b k de ok a i ve l n l n y l y m r s eit iksz k e ine e ekal im i?Sa i ine e e?Birackah l c l r r d d d hb r d ve inbi e rkylha  var rde i ir.Di idog a arbi eb k n l k tr d nl n m l l y tar  a a a yol a or Tr i ede. Di i ev e e in, s a i grup t m l r y ky n r l r l m la n tar  a a  var. Bu sos a izm na l by e gz en d ? r t m l r y l s l d t On ar ka ar da m de e i yok u? Var y a, o za an sa ip e i ir. l d r t d s m h l nl zel ik e sos a ist ha e et, po i ik ha e et ir. Tr i ede sos a l l y l r k lt r k t ky y liz inpo i i a  a kim ir?im i,heptar   o uzveda aal m ltk cl r d d ty r h tn an  a a k di e i ir er. By e tar  a ol az. Bu tar  d k m d y bl l l t m m t ma arbiryl lur,ikiyl lur.Birde rnve ir.Bir ikso u umu l o o r l r n tar    or,al ayyet ezmi?De ok a iso u umutar    or, tly t m m r s r n tly al ayyet ezmi?Bizbuka ars erge i i ermi iz?Ye isos t m d p rcl y n ya izmyak a m a  ahiol az abir ayliin ebire ilve l l l rn m s k d k re ezmi iz?Dn a ahi iride  o ibuka arbu a k  a,mu m y y d b ol j d l n l lak  a erkedi e ez.Ve abiz,s erge imi izki,do u-d st l t l m y p r y r r hi ir  bu a  o uz?Bu aben erele i i erda adaart b z m l my r n z trl h t  a i ir. Ben e so un bun ar da de il ir.  sas so un, te el r rl bl c r l d E r m gt elvepo i ikg ev e edo uyak a mg gs e e e ek ir. s lt r l r r l c t r m m t Ve ate  ikola akso un aran a   orama,pra ik eken i iver y or r r l l ly t t dn me evar. m Yani bir anlamda nderlik ve inisiyatif problemi diyorsunuz.
303

Tabii. S k e i i bir n er kad o ve bir de ger ek en n er r l yc d r t d bir a ki i ge e i or. n erer be-on ki i ol az, bir a ki i  lur. k r ky d l m k o Ona aihi avar r,benbu utek arsye e im.Kad o adaihi l r ty d n r l y y r y tyavar.Kad obir ayz lur,biner eol az.Ta afararbiner e r k o l c m r t l l c olur,kite imil onar a lur;buay birey.Ta iiTr i edes l s y l c o r b ky rke i in ereryok.Yi ebuieken i itamve enbirkad oa l yc d l n dn r r l ma da yok. So un, bi i im er so u u de il; Tr i ede i bi i im, r rk l r n ky k rk biz e ibi i im enyzkatfaza r.Eneek lse i ebiz en rk d k rk d l d t l t e vy d k katiler e ir.Kitete eidek m e e ez.Buna nhep ivaras d d l m l s n m l r s ln a.So un,mad iprobemer,siahvs.dede il ir.So un,okka d r d l l l d r rar,buieken i iyar birn erven erkad oartopuu u l dn t m d d r l l l dur.Te elso unyi er t el irvepoiiktakike ibeire ekir. m r n g s d lt t l r l l m t Tmbuna benbirr  adasye e ii im.Bu ataip lanyok. l r pd l y blr n l o Varm? Bu te el e Tr i e dev im ie i e, sos aiste i e bir a  ya m d ky r cl rn y l l rn r pa a m: Bu ie va z di en ar a a ar kim e, ba a bir a ki i i c r y k d l s n k y yol a n, bir a yz de kad o ada  yol a n. Bi im kamp a  z l y k r y l y z l rm var, on a  ei e im. Ama iyi ni et i e bu ie ta ip ol un ar. Biz l r t l y lc l s l ger ek en Tr i enin sos a ist-de ok a ik ha e e i e inan  z, t ky y l m r t r k tn m kele i de kolu a al  z di en bir adayar topuu u gel in. Bir l y t m y l l l s de,buha e eis ke ekisi o uzven erikid i a  zvar r k t r l m ty r d l d al r m de iner.Bi azbi imetar a ate ez l denbyeadama aih s l r z l t m y n z e l l r ti a  zvar.Benyi eTr i edev i iyeil ii im.Bi imdev im y cm n ky rm l gly z r yi e Tr i e dev i i di eim. Sos aistik yi e sos aistik. Bi az n ky rm y l y l l n y l l r bi iveken ie i icid i eal nar.Da aneya am?Ge e ir eyol z dl rn dy s l h p l r k s pa aa  dabenve e im.Ta iiye e ii e ideben en. r l rn r y b m s m s d Yani bu, Trkiye sosyalistlerine, devrimcilerine bir proje gelitirmek iin somuta bir ar oluyor. SaynHEPlierbi igr e egel ierveken izoruka n an l z m y dl d l l r d bah et e e a  orar . Ne zoru u de im; ta a  saa an biz, s m y ly l d l d b n l y al   zma ardabute el ensaa  or, ralgi iya  or u uz dn al m d l ny k b y s n vehaanazya  or u uz.Tr i ede i litdebi azbu aben i or. l py s n ky k e r n zy Here iha rsun akdate elg eve eil igser i orar.Ka i y z s m r l r g t my l ptaiz inya amku ala n abiebyeya a akyok.Hataaaa n l m r l r d l l m t l r ya a aku ala n adabuyok.Aaardar tin anar r.Ben m r l r d l g l s l d
304

bu ala a ngei e i,tem eli inmo elte ilet e idedi e n k l l m s b l d k m s y bii im.n ererneka iaizm e,nefe  aizm evenedesos a lr d l pt l d od l d y lizm easabyeola az. dmgi ibii o umki,butipn erik d l l m A b ly r d l lerol adaile i eba a ola az.Ben,bi ibi azana akar a s rd rl m z r l y l l maa  isi o um.Me eade i izki,buko u abira a z,a  l rn ty r s l dn n d b n rnzol a a akm?Bi azsay a var a,bi iana a aa nar. m y c r gl r s z l m y l s l Gr   zgi i,em im es r zbirgvar r.Mad ivema e i d n b r d n s d d n v ola ak ger ek en b k bir g r. Mil on a a aya a  alk der ek, r t y t y l r k s kal a iirer;lder ekle iirer.On iner esa a var.Tril ona k bl l s bl l b l c v y l raula anpa adate inede ii iz.Bi imdev im iha e etbus r r m blr z r c r k n la ya aa .Bu,say gse il e ige e enbirde e im ir.Bel i r k l d g t r m s r k n y d k es i enbi ifazadine ezer i,amaim idine iner.Buinna kd z l l m l d d l s l i slya l   bizbi azbii o uz.Di e iir i izki,senken i ita p dn r ly r y bl sn dn nn az hae geir in, mah etin, ye etin, bye etin. n erer m l t d v t l t l t d l bi azdabyeol a ge e enki ier ir. r l m s r k l d Yani nderler artrlar ve srekli koutadrlar. Tabii.n erer,ken ie i iola a sdu um anola a sdu u d l dl rn n t r d n t r ma so an ki ier ir. Ba a  in ok g  pek olurar. Ya arar, kri i k l d r i z l r t l z aarar.Fa atbu,ok aya l  gi i, cuztar aaraol u or;ye l k p d b u t ml l m y ter izdav a arveka aa aaraol u or.Biz enkoeki izmise ir s rn l rlml l m y d l tv tn sebenha  m,hataba arolbi il ekise ir eg mora n aonada zr t n m tn s c n d va m.Kar keiimise i or a,onargel inbuiinbe ieit in, r l l t t ny s l s i n s Tr i edev i iinbendeona eie im.Onarsay ol u uka ar ky rm i lr ty l gl d d bendesay ola m.Buko u ake inken i edebiray  akta   gl y n d s dm rc l nmyo um.Ke inikeaa eyikyap a afianni eimyok.Te ez ldeet r s l l b l my l yt n z mem. Be im l am a aa eyike e yer yokur. Ama yol a n bir n gt d b l lr t d l hu u uvar r;onasay  m, nunge eke i iya a mveyap  m. k k d gly o r l rn p r trr Son a de e iner ki, yi e da a or. Ke in ye de il ir, uya m ve r ms l n y ty s l d r uy u u umda. d r r Bu ier beeen ka a l a r. Ne en pe e e ie ekir? Ben l l t z n m m t d k kl c t ucuzka an   a, cuzya a   ainan  o um.Tr i ede iin an z dm u dm my r ky k s la nda cuzya a   ainan  o um.n ere inde,ona nbie e i r u dn my r d lr lr l ks ol a  ge eki i e ina  o um. Ve bye ha ere in ora a k a  m s r tn ny r l b l r t y m sn beke i o um.Taip lanvar agel in,yol a ayar  so u aka ar l my r l o s s d dm n n d ya a z.PKKba r t eldu uma bi eda a orde il e in,ye pr z g s r lr z y ty n ms l
305

bireyyokur.z rtar a agel iner,ken ie ika arar narve t g t my s l dl r r l t s l benal aim aata m.Yeerki,ana nar,bubir alkhiz ei ir, alk tn z y t ls l h m td h ha e ei ir. ok eleir ike i ye ani-em er aist, ye ani-ka ia r k td t d lr l t p yl l t pt list,yede ok aik,yesos aist...Yaz naral abenim a ata l m rt l yl s l tn zm ym.Benbu rtCep e iindeay e isye im.Ya nde im,il i K hs i n y ld z d gligitiyaz ;birkei e ide iir e imveim a atm.Ben enTr t d lm y t m d zm t d ki eigruparyar mise in;onaraokso utili igeii eim,prog yl l d ts l l m k l tr l ramd e in eol un,mad id ey eol un,kited e in eol un.Mil zy d s d z d s l zy d s yonar a kite te ei i i Tr i e sos aiz i in kite te ei ya am. l c l m lmz ky y l mn l m l p l Siahg   Tr i ede isos aiz in,de ok a i insiahg l l c m z ky k yl m m r sn l l c ya am.Hatamad ig   dema uler e eerda iin egei im pl t d c m z k vl hl d l iinsu am. nl Biz enda aneise ir?Yi ePKKninku ura ,yi ePKKken i i d h tn n s lr n dn yeyap n,byeyap n!..SenPKKdendo uyn eya aran.e i l s l s r d r l lr ileret e ana n a onu kulan. Bun an da a fark ne isi orar? Gel l m lm d l d h l ty l sendebu ucid i eal,ken i eynver,ken i isaamdo ulu asok. n dy dn dn l r t y B ktem eli i,b kira e izi ia,halkarineyemg ol! y b l y d s l l i l c BunarTr i esolha e ete in ehiyokurde i o um.B key l ky rk lr d t my r y lem ier var , ce a et ve fe a ark r eke i var . n erik ona n cl d s r d k l n l r d d l l r sene i ir;yeol,gel,ba a r n.im itmbunarso u udo ukoy t zd l r s d l r n r maka r.Farkide oierme ee i e,gein eide oiktar ain an td l ol j l s l sn l c ol j t m s lkabaar,in ankabier.Farkpoiik, cil,muta asa ipk a z l l s l l t l lt a lk h mm ge e enso unarvar r.Te elr tg eve ivea atar  aihi a rk r l d m g r lr l m zn ty c zvar r.Onasa ip amdi o um. m d h kl y r

Atekes Trk ve Krt halklarn birlie arma admdr


Atekes arsyla balayan sre, Trkiyedeki devrimcilerle ilikiler bakmndan sorunlar ama konusunda bir ipucu olabilir diyorsunuz. Yaparlarsa iyi  lur. Bi im Kr is andan da a faz a Tr i o z d t h l kyede i ko ul ar a ba an  z var r. Le al ko ul ar, ba n-ya n k l l l tm d g l s y ko ula  bn bu ie hiz et eti ie iir. Ba a g e ye i bir le al l r t m trl bl n r n g par i ola  a ra at k a gi i i e i ir. ok dev im i-de ok a ik bir t yn h l l rl bl r c m r t
306

ku uudaola iir.He enbuieso un unarvebiztmg  z r l bl m y s l c m ledeseke eim.Ba n-ya ngei ee ivar r;ona ahe enso t l y l s y l m l r d l r m yun unar,eli iz engel i in edeseke eim.Orakcep eisi or s l m d d c t l y l t h ty lar a, orak cep e e de va z. Bn bunar ben e ana r, ma ul s t h y r t l c l l k ier ir.Bu unta ip i iola a,ola aka abena ya  o um:Or l d n k s n c l r r py r ta a  n! G  ek isi orar a, gel iner g  eim. Bu un in y k r m ty l s s l r l n i ya albiren eldeyok,onudabeire im.ArkTr i ede iko ul s g l t y t ky k larbu aelve i or.Gn,Tr i ehal  asay y akbireye ier n ry ky kn gl s l r tee ek i inbaat aveba ar ag  r.Gel i iz,tek arvur u l m sz l m m n d dn r g lu o um;bus e inha  aben enneise ir eya a m.Bir rup y r r c trn d t n s p r g geirg   z,tar  z,birprog amso u uvar akat   ya a l r r tr r r n s kmz p rz.De i imgi i,birkitete eiokge ekig  or a,birle al d b l m l r l r l y s g pariku uurem i eve i izve ata a hai egeir e eze i i e t r l rn rr y b n ln t m d rmz d e iya a z.Amaonardabuiebi azte ez let iner.Buin, n p r l r n z s l i ok a yap k a  so u a hiz et et e en ge el e e i ele i i er e t l r m t m m y n l m c trl l ve a tar aara d el e i i i gr ner. Bu ko u a bi az PKK y t m l l z m dn s l n d r de e i in enben e ersal nar. n ym d c d s l  er iler e e i ir, ben yi e de umut u ol u u u be irt e i im. l l y bl n l d m l m ly Bun anson adada afazail i i iser ie im.Yi ebira mgrup d r h l gmz gl r n t k larag  ee i isr  r,buko ua aili ing e i iza an l r m l rm d r n l r k r l rm m za anaka a aa  m.Ben,iserye iiseres iol unsos a m l m y lr t n t k s y list-de ok aik ki iike e yk ek de er bii i i, ol uk a anam m r t l l r s tm d l l veso umuyaka  beirt ekise im.serer eda afazades r l l tm l m t r t l s h l tek e e e i i i be ir i o um. Bu son al   z ka ar ve a m a l y c mz l ty r dm r l l r da,iki ebirre or izmola akmah umet e iner.Bel idebunar d f m r k m s l k l da aokken ie i ehiz et der.Ona ndev im ise e e i eg h dl rn m e l r r c n n ka a i ir. Bu ba m an, bu un im a   da ara r n ar. Bu bi az t bl k d n k nn t s l r Tr i eyeal aad  r,Tr i ehal yaKr isanhal  bir ky m md ky k l d t kn li e a r a ad  r. Yi e o e iz i ge i et e ad  r. B n m md n v n m rl m md t bunardadev iminoknemiadmar r.So u ubirdebuy l r i l l d r n n ile de er en ir in er. Hi me ak et e in er, si ah ar gi e ek or u l d s l r m s l l l d r d suya,sa a yaar or,yeerkiise iner. l yl r l ty t t s l Hige ie eyokur,yesye ike igi ire or iz ekay afi rl m t l l d l r b f m m m landayokur.H  eibiedev i esay ol a a,onuez e e t k m t l rm gl m y m m yeuya  rbuyap  zate es.Vesiahardaye i enheranpat rd tm k l l nd 307

la a iir;oza anbi ieleir e iner.Onadadik atet ee i iis y bl m z t m s l k m l rn ti o um.Siaharpatar ada afazapatarveokfazakand  y r l l l s h l l l k lr. Ama bu un so um u u un kim ol u u u, Tr i ede yal z n r l s n d n ky n dev im i-de ok atarde il, rkhal daokiyigr ei ir.Kim r c m r l T k m ld siahanme etumu or,kimo e iz ik k or,kimso u uk l t d y v n m r l y r n ma as  or?Buve ieyeonuiyigr ner.PKKtesimolu or z r y sl l s l l y de ek ne ka ar yan  a, bir en i e si ah a a yas a l  n a bu m d l s d br l l r l n d d da iyi de il de e iner. Bi az da a faza ger ek i ol unar. Hak m s l r h l s l tan-hu uk an ya a ta r al n ar; de ok a i en ya a, yi e si a al k t n v s l m r sd n n y s  m yola n an ve ba an ya a ta r al nar. Tr i e hal n z l r d r t n v s l ky k dan da ve  nun her tr sos aist-de ok aik tem il ie in en de o l y l m r t s cl r d beke i i izbu ur.Ben,buve ieyevebute el eona asay a l dm d sl l m d l r gl r vesev ie i iilei o um.Benbusa a  nya anbirmiia m gl rm ty r v m m lt nola akkmvebun anson adabu ubyesr  e e im.Bu r t d r n l d r c nundabiin e i iisi o um. l m sn ty r

Trkiye sosyalistlerini politika yapmaya aryorum


Ay  a siz bir so u so u or u uz; Tr i enin dev im i-de ok rc r r y s n ky r c m raik ve sos aist ha e ete iye ne en il ien i or u uz di e. As t y l r k l r l d gl my s n y ln abenil ien e iokkap ambire il esr r m.Ge i d gl m m s l k d d d m ten bir-iki r ek e de ak a a a a  a m: Dev im i Yol, n l l m y l y r c 1980ler ek abirs eiin eya aan .okazbirg kur d s r d k l m t c tul uu. Onu da Ora o u sa a  a ek iik ve Ta er Ak am m t t d h sn m t n da Av u adan a r  k. Av u adan bir a m ei im er ka an r p m t r p t k l l z m  ve bi i Av u aya ek e e a   or u. Bu un bir so u u t z r p m y ly d n n c ola iir,tekyap ,iiyo u asr eki.DevYolol az asizhi bl t k m t m s bir ey ya a az  z, DevYola muh a  z, ba  ol ak du u p m sn t sn l m r mun a  zfiandi or u.Bendeoara a,onaay enyede i d sn l y d d n l m tim:Dev im iYolol az a,bizdeie i i iGe el ur ayilehal r c m s l rmz n k m le e iz.Ay enbu u1982desye im.im iba n,ger ekerve d r n n l d d k l ge i e er ne i do u a ? Biz i e i Ge el ur ay d e in e ele l m l y r l d l r n k m z y d al o uz. Ge el ur ay Ba a  G e, ge en er e bir yer e, Bu y r n k m k n r l d d adam... di e sy  or, be im  in bu ke i e i kul a  or. Ya i y l y n i lm y l ny n
308

mu aapol u uz.K a aDev-YolcuTa erne e eim i,bil em; h t m s c n r d d m adbiedu ul u or.Amabiz,Ge el ur ayileme eee itar a l y m y n k m s l l r t m d e i egeir ik.H  etede,doaydaol atar adu u un z yn t d k m l l l s t m r m da z. y im iTr i esouken i ioka arokb kg  orki,biz d ky l dn d y r y siz hi ir ey ol az di or. Ama Tr i ede bu ka ar ge i e er b m y ky d l m l ol u;budu umne igse i or?Tr i esou(ge eleir e eim, d r y t ry ky l n l t m y l zelikeba a a n ansy o um)aaaa,ezieezieTr l l zl r s d l y r l l l l ki ede her ey ol a  m? ye ka iaizm gei e ez, ye te y m d l pt l l m l kel iikgei e ez,yeAme i annet i igei e ezde ier,ama cl l m l rk ks l m dl hereymt igei e imi?Bu usye enki ierim ine e e h l m d n l y l d r d ler? Ken i e i bir hi ol a  m? Ya i sy e ik e i ile yap k a dl r m d n l d l r t l r ara n adaarka ar arkvar.Amabiz,de i imgi i,s   ebi s d l d f d b z m z razbakal k.Bndn aem er aistko is o u akar sa a l d t y p y l al y n n v ver ik. d BirG eySa a ,bi imKDPylesa a  zde il iasn a.Bu n v z v m d l d nuhe enbeirt e enge e e e e im.Sa nYal nK kdeiyi m l m d m y c y ko u or u ve u u sy  or u: 1815 b k res o as o un an y y d n l y d y t r y n d son a Yu a isanda Os an m a aoru una kar  bir is an ol r n n t m l p r t l y du. Yi e bu a ben er bir-iki ta i i r ek ve ie iir. Bu d em e n n z rh n rl bl n d de,re lsos aiz in  n enson avedn aa n areso as e y l m z l d r y p d t r yo un ha im ol a n an son a tek so uk al r a ha e e i bi az n k m s d r l d m r k t r PKKha e eiol u.Bu usa e ebirKr isanola ola akgr  r k t d n d c d t y r m yo uz.Dn a nye ini am,Ame i annye ini amadal r y n n z rk n z tn asta o,Sov eterda ilherye eha imol u.Sov eterdebi d t k y l h r k d y l lete  izmav  ya l .AmaPKK,ta i iveoket inbir  r r cl p d rh k k tamdabuylar asr r .Haendeid i  r.BirPe udaAy n l d d d l d al d r d lk Yol ha e ei var r. Ama ben e, bu ha e ein de ok ile i in e r k t d c r k t rs d birko u aula buu u o uz.Bu,ol uk aanambirgei e n m m l n y r d l l l m dir.Kr isandev i iuan anemigei epoan i ele i ita  d t rm d l l m t sy l rn yor. Tr i esos aiste idn ar eke i ioktar  orama,yana ky y l l r y n l rn ty l rn a b k Kr is an de e i i var ve ulus a a a  ge i i ik onu d y d t n ym l r r s rcl im a aa  or, nunhak n ado u-d stbirde eren ir e e h y ly o k d r r l d m y biegi i e i orar.yeay k  r,yemili et i ir,yere l r my l l rl d l ly d l 309

form u urdi eeleal  or.oktu afbirtar abi i i!Buka c d y ny h t m m darener as o albirha e eisenne e eg e iir in?Bel ibir ok t n y n r k t r d r bl s k ha e e e mil i et i de i e i ir ama, Kr is anda ge i en ha e e e r k t ly nl bl d t l r k t mili et ide ie ez.Mili et ie inneyap  gr k, rkh ly nl m ly l r tn d T k eiilebirikeer i.Ay  ail elmili et ierde ekla m.Ya m t l t l d rc k ly l m z ni,yi esakbirde eren ir egeii e e ier.Ta ihedeyan n l l l d m l tr m dl r t l de er en ir e er hay i yk y . De ek is e i im, PKK de e i l d m l l l d m t d n ymin en en ok Tr i ei dev im ier  ers  ar a r. n  bu, d ky l r cl d k m ld k ken i e i i bir de pra ik e il i en i ir. n , her ey el en git i. dl rn t t gl dr k d t Sol bi az re im ya a il e iy i, bu u aa il e iy i. Da a g el, r t p b m l d n b m l d h z da a z r ifa e er, tu um ar, hat a po i i a ar re e i ir i. im i h g d l t l t ltk l t bl d d bu utaepedi o uz. n l y r Sa n Do u Pe in ek de bu a a gel i. Biz, poii a na l ya  y r r y d ltk s plr?de ik.lkpraikpoii ane im,iebirHEPde e i in eol d t ltk r t n ym d du u gi i, milet e ile i oluur ak ve para eno u et ie eki. b l v k l r t m l m t y kl m t Zaenken i ide tuzyl rbu uninu a  or u.ede im,bir t ds o d n i r y d t d dev immer e ivar, nunpara enersz  ol.Bug elbirey r k z o l m t c s z vebirana var. erbirpara enersz  ol ay , rt- rk l m E l m t c s s d K T birikei i de ok iyi gei e iir i. Kim kar eik ise i or? Bi e l t l l bl d d l t my z iki ebirmili et idi or u uz;se iken il en evedev i inbir d ly y s n n d k d rm mer e in emilet e iiada ola akne e ekka arener as o a k z d l v kl y r r c d t n y n liz eyat nkgse enbirha e etmimili et i ir,yok abu ate m k l t r r k ly d s n nez l et e en ve ken i i ok ste g en bir ana  n sa i i mi z m y dn t r l y hb mili et i ir?Vebenfazaanambua a m.Orakkanbizka ly d l l l l m d t l t ma k,orakbirpariol akandabizka a k;geipyerala iir d t t m t m d l bl si iz de ik. Her es in ay  bir  rt pari i ol a n. Te ez l et n d k i r K ts m s n z me ier.Bir ok rupyeral ,ba aTr i eigrupardayeral dl g m t k ky l l m , ama on ar te ez l et e i er. Bak, po i i a is i or an, i e t l n z m dl ltk ty s t poii a ya  or. Gir eer i ya  ya  a da Tr i e k eni para ltk ply s l d r ry ky k l l mener,para eno aokg elbirde ok a isa a  ve e iir i. t l m t d z m r s v m r bl d Tr i ede r t en e er i, ok iyi bir bir e ik de ok a ik cep e ky g l s l d l m r t h r ola iir i.Te ez let e ier,ya ipoii ayap akise i g t bl d n z m dl n ltk m t myo uzde e egeir ier.Amate eler e,bee i eer eibul a a r m y t dl k l d l dy l d m y gel imi,hep ine e ey eb kbirmev ika an gi iya  agi d s r d s y z z m b r rerer.Sensos aist en,de ok at an,bi azpoiikmev ika an,bi l y l s m r s r lt z z 310

razpoiikreimyap!Te eler e,bee i eer esa abirme uruk lt t k l d l dy l d n m l ver ier;  yp de il mi? Bu, sos aist kimi in e, ge i in e bir m l a y l l d m d an a de il mi ir? Ta ii an  r. Hal u i de ok a ik r   m d b dr b k m r t g t n kur,onunaararpoii ayap,mey ana dol ur!Yi edeyer l t t ltk d l r d n sin,ier in,ise i ingi iya ar n. s t d b s Bu usy o uz,ad zay k olu or.Ya iye imdar r, n l y r m rl y n r d oy a akise i o umdi engei eben i or.Senar a a,poii a n m t my r y ln zy k d ltk yap akise i or un.Senasn abuieyo umde e egei i m t my s l d t k m y tryor un. O za an do u u sy e! Ger ek en gel e er i, mem un s m r y l t s l d n olur um.Ya ioes iyir iylkar a aa  adaa ya  o um. d n k m l k d l rm r py r O. Do andan bah et iim; onar bi im Si a al Bil ier Fa le s m t l z y s gl k t si den ar a a ar r. l a iyi bu a a da gr m. Hat a ok iyi n k d l d h m r d d t ha r  o um, bi im eve al  k. Ar a a ar bi az sar a dol a t ly r z m t k d l r m m s yap ar ,ohepBudol aarokg elol udi or u.yi,ya m l d m l z m y d nidol ag elol uyi eimama,poii adaha e ag elya  m z m y l ltk k z z plyor u,bi azdaonuye e izla m.im ig elpoii aya a  z d r m n z d z ltk p sn di ea ya  o um.Yi eNa uhgilervar .Buna abigi ig y r py r n s l d l r b r or uk.Bizabide iizama,ken ie ibirabigi igel inha   y d l dl r b s trmzsor unar.Ta ii erpoii ayap akisi orar a.So unde ilve s l b e ltk m ty l s r Tr i ehal indeg eleyerd  e iir.Ya i erbi iay ky k i z l n l bl n e z r k  yap ak ve Tr i eden d a ak is e i or ar a, o za an l m ky l m t my l s m ya a a  zorakiervar r.Bizdebuko u aid i  z;iyi,g p c m t l d n d d al y zelierya a zveya  o uzda! l p r py r

311

8 Haziran 1993 gn Bar Elias'ta yaplan nc basn toplants:

DAHA BOYUTLU BR SAVAA HAZIRIZ

Ate esdu u uhzahk  k r m l m n yii i orveye i iokyo un,a a, try rn t m l s akveger inbirora ab a  or.Bu, c g t m r ky ger ekenbi imindezor ur,halkarin t z i d l i dezor ur.Amaso una a mg d r l r z c ola a a,be imso u umde il ir. m m n r n d Bu,h  einso u u ur. k m t r n d

Ankara'nn benim hakkmda hayrl dneceine inanacak kadar saf olmamam gerektiini dnyorum.
312

Sa nba nmen upa ! y s s l r Sizere, Tr i enin  zun s e ir bi in i gn em mad e i ola l l ky u r d r c d d s raket i i isr  enveg  z edeol uk anemibiraa a a ksn d r n m d d l m y gee ek PKK et a n a gei en olaya  ve ye i s e i anat ak ve l r r f d l l r n r c l m bu te el e so u a    ce ap an r ak  in 3. kez ir ve bi az da m d r l rnz v l d m i d r ge elisekze i ebutopan ger ekeir ibuu u o uz. n t rn l ty l t m l n y r Sa e e rthal  de il, rkhal  daya n anil ien i en d c K kn T kn k d gl dr veol uk adanemigei ee inya a a a ihi aiyk ek lan d l l m l r n c tm l s o bir s e i ak  a ka u ur ak, ka u  u u de in en bil i en ir r c l v t m m oy n r d gl d mek,yi eres iyet iie eneol u u u u,neya a a   ,neis n m kll r d m z p c mz te i i i iak avebirkezda aar  birbi im ediegeir ek dmz h pc d l t m iinsizerebutopan nemig  o um. l l l ty l r y r
313

Biz,ate esdi eta irediendu u unemisi a igei ee in k y b l r m l y s l m l r te ei hai e geir ek ise e i e ra en, bu a h  ein dar e m l ln t m t m mz m n k m t b in ir e taki iye ce ap ver e i ve bu a z  ba  ka ar a eer d m t l v m s n g z r n m l ge i ir e i ta ih iz ik ol u ur. Bi im ko u u u u dik a e al l t m s l s l m t z n m m z k t makanvetaepe i i ibaat akante e,bu ain evehieibir t l l rmz l m t y n c l l tarz atas i eyekar kver iir.Herneka arate ess e ibo d fy l l m t d k r c yun a bir yu u a a sz ko u u ol uy a da, ba  bl eer e ope c m m n s d s z g l d ras onarid ein enbireykay et e ivebudabi eta iikifaza y l d t d b m d z b l inan   gel e i.Ook asor u u uzBin lola bu unso u u drc m d d n g y n n c ola akgeii.Sonbir agn rdeyo unbira adu u uya r l t k d t m r m a  or,tambirsa adu u uszko u u ur.Bel ibusa a bn ny v r m n s d k v t bo uta ya siz ize e e iir i iz ama, 10-15 cep e i il ien i en y l r l l m y bl sn h y gl dr ope as onarvesk avu ubuana aarszko u u ur.Bu,ne r y l k l t m l n s d Bos a-Her ekveAzer ay an-Ka a aso u ugi ibirso unvene n s b c r b r n b r deotarz abira adu u u ur.Buna nkatbekatsn e,hat d t m r m d l r t d tada afazayo unveol uk adaokska aaray  enve h l d t m l l r y gi e ekTr i eninii eka ardayan  a ie ekbira adu u d r ky n d sy bl c t m r muszko u u ur. n s d Pari ta i i i i ya n an bien bir ki i ola ak, yi e 15 Ausos t rhmz k d l r n t ham e i i g   e ka ar ne es ne e e ya a an bi i i ola ak, bu l sn n m z d f f s y rs r ye i s e in im i e ka ar ya a an ar an ol uk a fark  ve kap n r c dy d n l d d l samgei e e i ibeirt ekisi o um.Bu,zelikeh  etev l l c n l m ty r l l k m re e i in yan t ak is e ik e i gi i, ge il a n za f a a  ve l rn s m t d l r b r l n y l m s PKKning  kay et e ison a birate esso u ude il ir.Bi c n b m s r s k r n d zimora akoy akise i i izta ru:okzorge e ekbirs e i t y m t dm v c r c si a iola akaca ape ii e ezmi iz;as e iyanye i esi a iya y s r b k tr m y k r rn y s nora a a a ak,halka  zle i eda ade ok aikveba  l t y k r r l rm hn h m r t r bir  m yo u aa az m z? Bu de er en i il i ve e ef i pi z l m y l dr d r l mank,e efitesi i etdi ebiryaka mabi imiyini ettav l r l lmy y l l z y r z kar  an ak is en i. e ef i tes i i et di e bir tes i i et m l m t d r l lmy y lmy t dn a ayokur.Hertesi i etaa kbirdu um ur.Dev im r y d t lmy l r d r ci ide,kar -dev im i ide,sa  da,sol u udatesimolur a,bu s r cs cs c s l s al ak  ifa e  der. o uka  bie bu yneme kan r ak mm l d e c l r l t l d m knde il ir.Amaba ag e,h  etev ee i,kolukkav a n a d n r k m r l r t g s d veyi eparie inko is o u usr r e ebutaki i artgr er; n tl r al y n n d m d t d l
314

yok a so u u z e in bir ar  ola ak de il. Ko  is o u sr r s r n m n t r al y n d mekveba a dakolu u ukay et e ekinye rtso u zl r t n b m m i l K r nu uz k,ennemigei e ibizsaa kde ip,bu uka u n d l l m y l d y n m o un apu ntopa age ek e ihai egeir ekise ier. y d a l m r s ln t m t dl Ta iibi imgi iol uk akap ambirsa a y enbirha e et, b z b d s l v r t r k bu yaka   tep iye kar a a akr. Ve hi ise e i i iz, ikin i l m k l l y c t t m dm c plan a tut ak ise i i iz siah  m you u da a kap am bir d m t dm l l z l n h s l bi im e gn e e ge i e ek ir. im i gn e e ge en de tek ar si d d m tr c t d d m l r lahdi en evehatabu ude inei e ek,neza angeirvena l l r m t n r l tr r m l s ge ir bi e e i i iz bir si a i  m yo u un te e i ha i e ge ir l l m dm y s z l n m l ln t mekir.Ya ibirkezda a rba anyanas e iyanola akr,si a i t n h a s k r c t y s yanikin ipla ad e ekvean akile ibirs eetek arnpla a c n c c r r t r n  a iir.Bu ada aola akdaate esdu u uhzahk  yii k bl n y l r k r m l m n tri orveye i iokyo un,a a,s akveger inbirora ab y rn t m l c g t m ra  or.Bu,ger ekenbi imindezor ur,halkarindezor ur. ky t z i d l i d Amaso una a mg ola a a,be imso u umde il ir.Bu, r l r z c m m n r n d h  e in so u u ur.  rt me e e i in cid i e i, aci i e i or a a k m t r n d K s l sn dy t ly t t d dr.sermu ae et,iseriki arparie iol unbirtr mge t h l f t td tl r s l z liir ekise i orar. t m t my l As n a u u da be ir e im; biz bu ate es du u u u, bi az da l d n l t l k r m n r Sa n  zaln, m  n son d e in e  rt me ee i e  m y r m n m d K s l sn z youn akat geir ekisi o um.Aca aPKKbi azyu u a a az l d k t m ty r b r m y m m?Buko u aba adma at azm,fr atver ezmi?bi i in n d z l r m s m m de i bir me a  dik ae ala ak geiir ik. De i el ve n nn k s jn k t r l t d mr n ise so u u es i ynemere, ya i ba aa  n yneme iye; Er al r n k t l l n b l rn t l r l d n ba a  nyne iye,Sey anDe i elde30ylkpoii n b sn t m l l m mr l ltka  yana lbuso u uhalet ier eyi eyehalet ekise cl l s r n l m l s n l l m t dik e i i bi i or uk. Do a  y a ate e in mu a a  ve a ge i im l rn ly d l ys l k s h t b y l d e ian a aidi.Yi eacol uurvebizdeznyekar a z y k y n m t t l l dk. Tam ba n top an   n s n en bir gn ge e en  zaln s l tmz t d m d anil vehataognieBene enson ariskideol abir m t t l d r l s ka  dm ata a m de e i var ve bu a fr at bul a an ya a  a c m s n s m d mn yiir e i, asn a bi im geiir ek ise i i iz s e i bi az da en t m s l d z l t m t dm r c r gel e i. De i el ve n , bu s e i de er en ir ek ye i e, k l d mr n r c l d m rn t kulan akise ier.Vebil i i izgi ipepe eope as onar,tuuk l m t dl dm b r y l t 315

la aar ve bi im de bu a kar  mi ile e hak    kulan a z, m l z n s l m kmz l m m budu u unbyegei e i eyola. r m l l m sn t zalko u un ak a au usye ekisi o uz:Bi imeenkap n s d s c n l m ty r z l samsa a y t; nundipo aik,eko o ik,hatasi a icep l v r t o l m t n m t y s he i iida eeti;hataas ere edeol uk auy untakikergse e sn r t t k l r d g t l t r reksa a geiir e eynver i.Amabu ara en,so u unas e v l t m y d n m r n k ri ten il, ya i basr a youya  me e e e e i i en iyi ana k n t m l l z l n m y c n l yan ar an bi i iy i ve si a et e ar k bu ii g r ek ge ek i i i l d rs d y s l t t m r tn kav a veben ece urbira madmardaata ak.Bu,kbir r m t c s t k l c t t du umde il i.Bu,sa a nta afa  nana birko u agel e r d v r l rn l y l n m m si ir.Ma e efl yebirikebu ansyii il i. d al s m l l t tr d Ye iparierneza anbyebirsi a alko u ageirer?im i n tl m l y s n m l l dlik bir ey sy e ek zor ur. Ama mev ut h  et, bi i i an a l m d c k m rs k yayaka a ak,bi i ipari in en, nunba an n anisi aede ek, r rs ts d o k l d tf r ade a yap k a   ve a olum uz uk a   rt as  dip, bu ko u a t t l rn y s l l rn b e n d tek arbeir izveol uk akge e ekbirs e ibaat buu u r l s d t c r c l m l n yorar.Ben,n nnsonBa ankanay a a ms  nde l n k l t rl c z n aln a yaan ger e in bu ol u u u sa  o um. Ya i  rt me ee t d t d n ny r n K s l sin e bel i de dan da bas ar aln a r, biz at  dm at l ak d k t kl t d d z a tr m ise ii oramabu akar hi irha r yokur,cid i eideyok t nly n b z l t dy t tur ve ka a ak kur ul ak is i or. De i el de ken i i an a aya r t m ty mr dn k y ata ak ve DYPyi de o es i tuu u-mu a a a ar iz i e b a a ak, r k t c h f z k gd r k r so u u  zun bir s e da a rt as et ek isi or. Ve byeike ger r n u r h b m ty l l l ek en so un mu a a   bu a  or. So u un mu a a  h  et t r h t bn l my r n h t b k m mi ir,an a am r,or umu ur,im ibelide il;her esbir i i d k y d d d d l k brneto uata akveora asa a angerkaa ak;bunardaku alp c t d v l l c l r l ku al z, yeeri-yeer iz bir ire i e yke e eker. Ge en ylar a r s t l t s b l rn l n c l l d biner e ki i l , n z e i s ee bel i on bi i a n ki i in l c d m d k r t k n k n ka d e iir.Bunarbiz endeola ak,kar ta afandaola ak n k l bl l d c r t c tr.Veger ekenonbi ia nge ilag  ze,biroka armiise t n k r l c m l d l l vehergnhalkankamarabusa a y e e iz. erbi ibi t tl l l v r t c E z tir ekisi orar a,kih  etev ee i insye i igi ik  m ty l s k m r l rn l d b k m ka  akisi orar a,bu,biz enenaz15-20binki i inl z zm ty l s d n mde ekir;kar ta afandabiroka ar,hatada afaza lmde m t r t d t h l mek ir; bu da ra a  on in e e  a  or. Tr i enin eko o i i, t k m b l r k ry ky n ms
316

si a iya  neka arbu ukal  a iir?Yi eKr isanha a eha y s ps d n dr bl n d t r b li egel i;Tr i eyeta  a akeyemereTr i eneka arkan, n m ky rl c l l l ky d can, mal kay e er? B n bun a n mu a e e i i, siz ba n men b d t l r h s b sn s supa  nva a yaTr i eka u  u a, nunsi a item il ie i l rn st s l ky m oy n o y s s cl rneb a  o um. r ky r Bun anbizmiso umu uz?Ha r!Bizokme a i lanin an d r l y y t v z o s hak a  , ulu al hak a    is i o uz.  rt kim i i ma em ka ul l rn s l rmz ty r K l d b edil iy e,ya a akilkolumuadmar anbi i i,iebir rtrad d s pl c l l d rs t K yo-tee iz o u uha aage ir ekola iir i.Buyaka m,songe l v y n n y t m bl d l liir ike ibuka ar a e enda amankvehal ndese i iala t d l r r n m d h t l k t n bie ekbiryaka mola iir i.Pi ankya a  geiir eye i e, l c l bl d m l s sn l t m rn Krtkimi i inta n a  ndo albirifa e iola ak,klrze in ln n m sn d s r t r de ibas  ,dilze in e ibas  kal r akvebirestola akda k ky r d k ky d m j r rad o ve tee iz o u Krt e e a ak ben e ok olumu bir  dm y l v y n y m c l a ola iir i.Yi e,bizbu aafdade e e e iz, siral ka buin an bl d n n m y c e d l r s la  bir an n e ser est b a a iirer i. Bu u da pi ank ya a r c b r k bl l d n m l s s bi i in e de i ir ek is i or ar. Bu da ta ih iz bir ge i e ir. O m d t m ty l l s l m d ba eko o ikse ererd ene ier.Me eeeko o ikde il,si a z n m f l z l dl s l n m y si ir. Eko o i en baat a ye i e ki o ko u a da faza gei e d n md l m rn n d l l m yokur,ser estsi a ir ten ehak ,si a eeierikka an r t b y s g l m k y s t l l z d ma ve hata ken ie i e ok g e i orar a ve ile gel in, si a et t dl rn v ny l s l s y s yap az r vardi orar aba aser estsi a etyap ahak m g l y l s n b y s m k ve irer i.Bunarcid isi a iadmarola iir i.Fa atbuna nhi r l d l d y s l bl d k l r bi i in eolumubir dmyokur.Bu unye i e,tesim lp,ar n rs d l a t n rn l a d danbi eneya a aka ,beliol a anbirs eda at ar r.Ta z p c l r l m y r y m l d bii biz kur ank ko un de iiz, ba    bu a uzaam. ok ki i b l y l mz n t l lik iz bir tesi i et ora  a ek ek isi orar ve biz bu u ka ul s lmy t mn m ty l n b et e ik; ve iler e de bu u ka ul et e e e i i i bil eier. n an m d d n b m y c mz m ll s hak a  , ulu al hak a , bir hal n z r k hak   ge e ir e si l rn s l r k g l kn r k s lah a da ol a sa un a hak    kul an a ka ar     b k bir l s v m kmz l m r lln y azimeser ie e ea ayou uter ihetik. l gl m y l m l n c t im i bir a gn r ben, yo un a bu un ze in e du u o um. d k d c n r d r y r Ge i i in mev ien e i ol uk a geii il iir. Ate es s e i l rmz zl m s d l tr m t k r c re a ei i hza a aa  ge eki i i vur ua m. Yi e l e in he h v tn l m l r r tn g l d n k n menbndakalana  age ila mev ien ir ik.n z e i t l l rn r l y zl d d m d k
317

Ben kurallarn, kalplarn mahkumu deilim.


318

d e ikap ambirsa aag e ekka arha rkarszko u n m s l v l t r c d z l l n su ur. Ve zaen gn e 20-30 ki i in ha a a mal  lan a aar d t d n y tn o t m l var r. Bel i de bian o gn e bir a yz ki i i de bua iir n d k l d k y l bl mz e i gn er e. Zor bir s e ir; fa at ezil e en, ye il e en, d k l d r t k m d n m d ka an ay  rba anveye ibirsi a i  edeim anha r z m n a s n y s z m k z la anbirtem o ag e ie e i i ivebuko u aken i i eg y p d t r bl c mz n d dmz ven i i i i ra atka beire ii im. Ke inike kim e ham ha ae dmz h l l l t blr s l l s y l ka l a n;mev utg nda anin i il e i,heeim a 2000yl p m s c c d dr m s l h s la n a ki biz b  ez ek, ge i ez ek bi e mm n de il ir. r d y m s l m s l k d Ya  iyita  o um;yal zbuha rkar,buda a ierbiesa a py ny r n z l l d kl l v 2000 y  a ka ar ra at k a g  e i ir. Kal  ki her gn  gi i ln d h l l t r bl d b gei eervar,tec  evar,aranivedola akarvar;busa a l m l r b t n l v ger eken2000y aka arg e ie e i izgi i,da adatr an t ln d t r bl c m b h m d a ii iz.Tr i eyenegei ir,neg rbu; nunmu a e e i i r blr ky tr t r o h s b sn de i im gi i ka u  u yap n,  rk dev et yet i i e i yap n. Biz d b m oy s T l kll r s Ana ouas e i iger ekenvur akise i o uz,onuken i i eya d l k rn t m t my r dmz knbuu o uz.Amaonusa a as enkim ir?Osa a geii enve l y r v r d v l tr bu ayol ansi a etki insi a ei ir?Kimbun an arumu or; n a y s m y s td d k y ki inkolu u,ki inmen a iszko u u ur?Tr i ehal bu u m t m f at n s d ky k n gr ei ir.Tr i eka u  u,de ok amvesos aistin a mdi m ld ky m oy m r t y l s n yenvein anhaka n anya a mdi enka u  ubu ug e il ei s l r d n y y m oy n r b m l vebu abi azdurdi e il ei ir.Bumev ut m z kims n r y b m ld c z s l rarada a or? l y ty Siz sa n ba n men up a  bir hal n te el kim ik so u u a y s s l r k m l r n n na lbir mne i or a z,benonuka uledi o um.Bir alk s z ry s n b y r h var,ki rtkim i ide il iveka uledil i.Oza an cilola ak K l n d b d m a r bu hal a ne ver e i iz? Ve bu sa a  dur ur ak  in aci en ne k m ly v d m i l yap a  z? Ben si in ba  in an hak a  a ve ulus a n, halk a m ly z z s l rn l r l rnkim ikhak a  asay  ol u u u aina  o um.Sizdeken l l rn gl d n z ny r di ne i e i i i ge i ip bu a a ben en  nay bu a i ir i iz. Ama rl rnz tr r d d o l bl sn ken i h  e i iz en  nay bu a az  z. Bu da ki in hak d k m tn d o l m sn m l olupki inol a   okak aor a ako u or.Birhal nad m m dn t y y y k bi eres enta n a  en,di ize in e ivekl  ze in e l m n m m k l r d k t r r d ki bas  bi e s er en ki san  o um dn a a  rt hal n an k l r k my r y d K k d ba abudu u uya a an alkol unvehat ata i ica z ehay k r m y h s t br i s 319

van ar z r ses  a a i ir ama bi im  alk on an da mah um l g k r bl z h d r ken, pe i bu ka ar aa  k bir du u u biz na l ka ul  dip de k d l r m s b e tes i i e ika ulede e iz?Sizdesa  o umka ulede ez i iz. lmy t b c ny r b m sn Do a  y a  m en ka an ta af biz de i iz. Yi e y e bi in l ys l z d r l n l l siz,o ukgi ikan   a akveim ay abi i i e ekbirha e etde c b drl c h l trl c r k de i iz. m z kkar ta a nii ir;ode in e i i orveon l z s l r f d r l try bin e inha a  amalola i e ekbirs e esok u ursa a . l r y tn bl c r c m t v Siz e e bu ka ar ka am ar bir tab o iz ek is e ez im. Ama l r d r s l m t m d ger ekbye ir.Elim engel i in etek arm a ee iba  l,de l d d d c r c d l y r mok aik, si a i plat or a dk e e a a har a a a m; ama ger r t y s f m m y b c y c ekenonurubirbi im e,halka neiti i ivez rbirikei i i t l d l r ln g l t ln ifa e ede ek bir bi im e bu u yap a a a  a a m. Kim e,  r d c d n m y l c s a bas  ko ul a n a yi e  r hak z k ar te e in e bir bir ik e ik, k l r d n a s l l m l d l t l zo a ibirbirikeikbeke e in.BizhzaTr i eyibeimve a r k l t l l m s l ky l l y biray k  ayolaamder in ede iiz. zuns eTr i eile rl l l d d l U r ky birikeyolala ie e i i e,da az rveda aya a a iirbiror l t bl c mz h g h nl bl tak k iin e ola i e e i i e ina  o um. Ama bu un da onur u, l d bl c mz ny r n l hak eiti i e dik at  den ve z r ira eye ku ul a  a a an ln k e g d l r m sn ll bir bi im e gei e i ge e i or. Bu a yol ve yne in  k tuul d l m s r ky n t m a t ma  ge e i or. Kar  ta af bu a ne ka ar to e ans  olur a, as e i s r ky r n d l r l s k r im a ye i e si a i   e  k olur a, ben e de o ka ar ak k, h rn y s z m a s d d l PKKde de o ka ar ak k ra at k a ge i ir. Bun a en ufa k bir d l h l l l d c ku uol a a r.Trkiyehal  aarkme ee i,PKKyibii i k m m ld kn t s l y trriz,k abirope as onukdu u ukal bi i in eyan t a akge s r y l r m d m d s m m re ir. Bunar ok yan eyer ir. ser e iz gi in cep ee i g n. k l l l d t s n d h l r r Gein si i cep ee e de g eim ve hata gein tek ik araar an l z h l r t r l t l n l d du u u dineeim. Bye bir du um yokur. Sz ve i orar ve bu r m l t l l r t ry l ope as onak  ka  a a zdi orar.Bunarke indo ude il r y l k n zy c y l l s r veda afazakan,can,malkay  ag rherikita a da.Poii a h l bn t r r f ltk ya l aama kveger ek ite eler eya l a r.Tr i ehal p m l a m l d p m ld ky k n da  k ve net bir e il e na l poii a ya l a  ge eki i i n a k d s ltk p m s r tn bil e ehak var r.Bizbu unvur uan a  isi o uz. m y k d n g l m sn ty r Ge en ba n topana  z a ba  ger eke i ora a koy u uz; s l tl rm d z l r t y d n ben de bu u olum u ola ak de er en ir im ve si e te ek r e i i n l r l d d z k l rm be irt im. Tek ar bu te el e bu a a gel e i e de er bi i o um. l t r m d r y m nz y r
320

Ben, Tr i e hal  a ve tm il ii yere e si in va a za bu de ky kn gl l r z st n l er en ir e e in ile il e i in  m a n an kat   ola a  a l d m l r t m sn z s d ks c n ina  o um.Buve ieyesize indeyo ul u u u a,de eribirhiz ny r sl l l r r d n z l meta a iin eol u u u aemi im.Vetek arbua a  adate b s d d n z n r b nz ek rekar kve i o um. k l l ry r Ben im i ik sa e e bun a  be ir e im. So u a  z a du u u dl d c l r l t y r l rn l r m da a da ay n  a ka u u a i i im.  vet si in so u a    bek i h d l v t r blr E z r l rnz lyo um. r Sayn calan siz bu... (Em ji bo we, em ka in ni a axafi e e nh  bikin. Na e? r h tn k b Emjibowejci i e ebi uke i in) vetbuy un. vn k bk E r Sayn calan, birinci ve ikinci toplantnzda yannzda Celal Talabani vard. Daha sonra Kemal Burkay vard. imdi yoklar yannzda. Ya i sa aa yal z m b a l m de ek isi or u uz. Be im n v t n r k d m ty s n n deb ke eherza ansay mvar r.Sa nTaa a iba youn y l r m g d y l b n r l daveTr i eiledostu un abiz enherza anya aran akiser. ky l d d m r l m t Tek arya aran akise e ek,hataTr i eyedeben ehiz etet r r l m t y c t ky c m mek is e e ek. Ben de  nun is e i i kr a m, ada et i bir in an t y c o t mn m d l l s ol u umin,so u aka arba s e i ibirikeg e ii izde d i n n d r r cn l t t r blr dim.Odabuve ieilebu a aka argel ii.Fa atim i nunsa sl r y d m t k d o vaa ara  faza ho de il, dev ime ara  faza ho de il, Tr i e l s l r l s l ky iledeara  fazaboz akise ez.Bendeonuzordu uma asok sn l m t m r l r ma akinda etet e im,hatag  e im.Bu uken iini i a m i v m d t r m d n d sy ti imegeiir im.Di er rtr te iyeili ie i izvar,g  f l l t d K g l r l kl rm r mee i izvar.Onarda,ate e ibo an,pi ankya a  geii l rm l k s z m l s sn l tren,h  etirde ier.Doa  yaya  z a zde ier. k m t dl l ys l nn d y dl Dier Krt rgtlerinin de ileride savaa cephe dzeyinde katlmalar sz konusu olabilir mi? Dier rtr te in enbe imedin i imize im,Sa nKe K g l r d n d l n y mal Bur ayla ge i ir i i iz pro o ol e i ta ep e e ce ap ve il k l t dm t k d k l l r v r mez e,ope as onyneme i e,basr ayneme i ede amedi s r y t l rn t m t l rn v lir ebi iminsiahse e ektekyol urbi i in etar aa ve s z i l l n d m d t m l r g e ivar r.Ge iora n akaa iirerde. r l r d l r n d tl bl l Operasyon balad. Bingl olaylar sonunda askeri aklama321

larda, devletin aklamalarnda deniliyor ki, PKKyi o blgede dmdz ettik, imdi Gney'e iniyoruz. Dnk haberlerde Gney Krdistana girdikleri yolunda haberler kt. Yani bu durumda sizin aklamalarnzla devletin aklamalar arasnda byk bir fark var. Onlar biz PKKyi yok ederiz, zaten sonu gelmitir diyor, siz de diyorsunuz ki, biz byyoruz. Burada gerei nasl bulacaz? im ienb kope as o u meddi eta ireti i izDi ar d y r y n A y b tm y ba r,Bin l,Muy e in eyapar.Bnge i iora akoy k g r s d tl t l rn t y duar. Ve bu n al   z tel iz ha ere i e g e 300 ara ak bir l g dm s b l rn r b l kon oy a ve 7 he i op er e i in e ope as o a gi i i er. Bi e v l lk t l d r y n r m l z ver ir ike ika parvar r.Elici a n abirka pver ir ier ir d d l r y l d l v r d y d m l d im i eka ar.Bu unya n aken ika pa dabun anaa de dy d n n d d y l r d il ir. Sa  o um bu ope as on 1 tril o a pat a  r en azn an. d ny r r y y n l m t d Amedte i ge ila sa  z 1500 ci a n a r. Eli ki i in ya a  k r l ym v r d d l n mn yiir e i, yz ge ila n ya a   yiir e i zn e hi ir g z t m s r l n mn t m s d b s lkana  agel i or.Buyal z medEyaeinde idu u uifa l mn my n A l t k r m de edi or. Ger eken b k bir ope as on d enen i. Bel i da a y t y r y z l d k h dageiir ekise e iirer.Buyo unope as ona ara enge il l t m t y bl l r y l r m r lag ol uk asaambire il eora adu u or;iser e izgi in, c d l k d d r y t s n d g n.Bir abi imtas i eol udi eyzer ebi i intas i e in en r k r fy d y l c rm fy s d bah et ekger ek ide il.Ona nokkap amveda aiyidar e s m l r s l h b vur a po is on a n a ol uk a   be ir e i i im. Yal z  medi m z y l r d d l rn l t blr n A tas i e et ek yla   lr, bn  rk or u u ora  sar a da. im i fy m l r a t T d s y s d Der ime5000as ereope as ond enen i;al  nei es r r, s k l r y z l d d tc f d tekbirki ivu a a ar r.Bi imbir adar evur a zszko r m m l d z k b m m nu u ur.Gar an,ya ibuBitiscep e ide i i izcep e euakar s d z n l h s dm h y l la ve ka a g ye sal  ar ya l r. Bur a da bi e 7si ba an r c l drl p m t d z y ol ak ze e, ki bunar ye i kaan adayar r ve ok tec  e iz m r l n tl l d r b s ler ir,15ki iikbirka pver ir ier ir.Ace isa a ar r,de d l y d m l d m v l d di imgi iba anar r.Bu und n aken ie ideora adar eye b y l d n d dl r d b miir.Su ayardada ilenazoka arka pa var r.Bu und t b l h d y l r d n n a500a nge ila,omt idaar aol uk asaambire d k r l h l d d l kil esen iirvegi e ekkksa orar.A Da naope as on d l m t d r ly l r r y d en en i. A  ve Ten  eki kap a an b k bir ope as on u. z l d r d r s y y r y d Or a ikay  z,birl,birya a r.Syen i igi i150fiande d k bm r ld l d b l 322

il ir.Ken ika pa yi e10ua n r.Bizbir asiahdaal  d d y l r n k d k l mz.Boancep e i ekap ambirsal  d enen ekise il i,bir t h sn s l dr z l m t n d kakol angir ekise ier.Bi im ierkar kver ierveilere e d m t dl z kl l dl l y me ier. 40'n ze in e l ve ya a ve e ek ge i e il ike i i ve dl r d r l r r r k d l rn bu gn er e  ak bom ar  an a y a ii g r ek is e ik e i i l d u b dm l r l t m t d l rn sy e e i i im. Bi im Bo an ev e in e 3000'e ya n ge il a z l y blr z t r s d k r l m var r.Sa e eocep e i ert ekbiebir ayl lr.Ta iibizhi d d c h y k m l k a b gei e ekdu umbye irvebii i or,hergnonar aki ige il l m s r l d lny l c r la a ka or. Bn or u birike i in ha e ei ne ka ar ka i  lur y tly t d l l rn r k t d f o bu a?Ge en9ynprai i ebak  z abu uda aiyiana a i n l tn tm d n h l y bli iz.Bu und n aMar incep e ivar;500'a nge ilayahe r n d d h s k r l l men her gn eyem ya  or, bir a ki iik ka pa  var r. Yi e l ply k l y l r d n GAPbl e ivarvebu a ada250'yia nge ilafa i ete ir.Cid g s r d k r l al y t d di bir ka pa  yokur. Eyemiik s e i ha r n a rar. Ay  a y l r t l ll r c z l d d l rc G ey avar,kibuTo osarolu orveAnep,Ad a an,Maat a, n b t r l y t y m l y Ma avia ete i ikap  or.Ge ilaora adaha e eege i il iir. r l y l rn sy r l d r k t r m t Bu un d n a G ey  rdistan'da ope as on ya a ak de ii or. n d n K r y pl c nly Ya ar a si ek av ar; ar k bu a ne der e iz de in. Al  ol u u p s n l t n s n y m d muzted irereger ekenbuse erbirtekki i ibua azar.Ha e et b l l t f y l m l r k tar  zaveda aokda uzey'dekidu u u uzabu afr atver zm l h K r m m l n s me iz.Birkam  zvar r,okampadacid ibirge ilag kal y pm d t d r l c ma r.Ba anarvar r,si a iervar r,ya aarvar r.Si ecep m t y l d y sl d r ll d z he e in du u u u da a da ge i an a a i i im. Fa at z iti a iy e l r r m n h n l t blr k b r l cep ee i i indu u ubu ur. h l rmz r m d ... Yaknda ha rka  z et i i i gse e ek. Ve ok ar   bir z l l rm ksn t r c pc ge ilasa a   nora ak a szko u u ur.Bu a rkiye'nin r l v mn t y m s n s d n T ba  dabi azda ilet ekisi o uz.zelikekybom aa aar tsn r h m ty r l l b l m l ve yi e  rdistan'n ha a e ha i e ge i il e i, bi im  rkiye'nin n K r b ln tr m s z T ba  eko o ik he ef e i e y el e i i gn e e ge i e i ir. Bu z n m d l rn n m mz d m tr bl ko u a sa o aj ar ge i e i ir. Ya ky bom ar  an a   ve n d b t l l bl b dm l rn Krdistan'n tah i a   dur u ur ar, ya da  rkiye'de ya a ya a rb tn d r l T v v kar kmi ile e ige eki ir.Onarhere iilebi iha a e ee l l s l m y r tr l y z r b y vi e eker, eko o ik gei e i du u a u aa akar, ky bo ala r c l n m l m y m r r t c l t cak ar, fa at biz y el e e e iz! By e tek ta af  sal   ol az. l k n m y c l r l dr m
323

Bizde rkiye'yebi azy ee e iz.Gi e ekgeii e ii izde.Ve T r n l c d r l tr blr byeikedesa ayay na a ak. l l l v g l c ehirlerde sabotaj falan m yapacaksnz? Bunaherynemda il ir.Kar ta afkim a alsiahda ilher t h d r y s l h e ikula  or,kob a ,s erkob a kula  or.Hergnbom a y l ny r y p r y l ny b y,tan ,to ukula  or.Eli i enege er ebizdeonunasa a a k p l ny mz s l v rzta iiki. b Peki sava gcnz anladm da, karnzda dzenli bir ordu var. Yeterli gcnz var m, dzenli bir orduyla savaa girmek veya baa kmak iin? Do a mha rka enazbirylinya l r.Ke inike n n z l l r i p m t s l l bu sa a  mev ut lo is ik du u u uz a bir yl g  e i i iz. v c j t r m m l t r blr Krdistan'n rtta a im ial r,loisikherta afanak or d r f d m t j t r t y vebizdeta iikibodur u o uz,s ekibuieu a  o uzveih b m y r r l l r y r ti aa te inedi o uz.im id enior u unol a ,okba a  y l r m y r d z l d n m s rlolu a a ana  agel ez.D enior u rdistan'day  e i n c l mn m z l d K r y myor. Bu s er kob aar ni in al  or. Rus kob aar ni in al  or? p r l ny r l ny As erda a dmata  ordaon an.Si ile ivur akasa a g k d a my d v l r m l v tr ek is i or ar hal  sin ir ek is i or ar. Biz, d en i or u an m ty l k d m ty l z l d d e in i o uz. D en i or u ok pe i an bir du um a r. Kal  ki k my r z l d r r d d d 10.000 ge il ay a mev ut d en i or u u fe a hr a a ak ve ok r l l c z l d y n p l m ackdu uma asok akienbiede il ir.Ge el ur aybu uok l r l r m t l d n k m n iyi bii or. Ge el ur a n iin e buun u u zoruka  bi az ana ly n k m y d l d l l r r l ma zge e ir.As e iniin ebuun u uzoruka bi azana a z n r k k r d l d l l r r l m n ge e ir.Bizge ilasa a  yavebi azda aku ala orurt aka, r k r l v m l r h r l r t m l bel isi efarkgee ekama rkor u u ub kbirk a aso k z l l c T d s n y m z ka ii iz.Ba ag e,asn a rkor u u unk a  nbi azda a blr n r l d T d s n m zn r h de in e i il e iy e si a i  m gn e e ge e ek ir.Ben, si a i r l tr m s l y s z d m l c t y s   nsi iler ende il,zora anor u undu u un ankay ak z m v l d l n d n r m d n la a i e e i i sy  o um. De i im gi i lo is ik so u u uz yok. n bl c n l y r d b j t r n m Bu ura atkakar a a ii iz.Hataor u unken i in enala ii n h l l l y blr t d n ds d blriz.As ertopa aso u u uzdayok.Gnkkam50dir,im i k l m r n m l tl ' d bu kamar yze e do u gi i or. Ya i gn e biz en 50 ki i de tl l l r r dy n d d git e,yi efaza an50ki ika or.Bunemi ir.Budaor u u s n l d tly ld d m zunke inb  e e i igse i or.Bunarke inra amar r. s y y c n t ry l s k l d
324

Peki sorun ordudan kaynaklanyor derken oray biraz aar msnz, yani... im i si a i e in ik i a y a, mu a e e iy e  m ye e e i d y sl r td r l h l f t l z t n yokur. Faza si a i ge i de yokur. Tr i e Cum u i ei ta i i, t l y s l r t ky h ry t rh bir yer e as e i de ok a i ir. As er s  n ar k  ol u u bir d k r m r sd k z n l l d cum u i etir. Or u gee ek el ten il poii a ya  zun s ei so h ry t d l n s k ltk s l u r l nu al ak is e i. im i  rdistan'da ok zor an  r. Ger ek en m t d d K l m t t ok te ir in ir ve ok da g kay e i or. Bir ope as o u bir tril d g d b dy r y n yonukur.Buson10-15gnkope as o unbian o u u ar n l t l r y n l s n k s lar.Enfas onbuope as onar ankay aka  or.Ha atpa a  l y r y l d n l ny y h llnn ne e i ke inike bu ope as onar r. Si a et ier bu u ok iyi d n s l l r y l d y s l n bi i or ar. Or u bu ii ne ka ar g  e i ir? Ben e bu yak a m a ly l d d t r bl c l l s e ibi azda ade ini i eor u ahis eti i iz.Oza anor ume r c r h r ln d y s trr m d see inkar a k  g r,ke inikeas e i  n mola l n m ln r s l l k r z m z ma a a  kav ar.im i enbuko u aba beiriervar r.Ba y c n r dd n d z l tl d z tuu u, sal r anar da var r. Ama ye bir noka a gei e iir ki, t c d g l d l t y ln bl si a i mendo u u ur.Benbunoka ngei e ie e i id  y s z r s d t n l bl c n n o um ve bu ey em s e i i in de bu u ya n a  a i e e i i y r l r cmz n k l tr bl c n d   o um.Bel iya a ii imama,kap ambirge ila n,or n y r k nl blr s l r l n du usi a ibir  eye ilkyak a ag e e i isye e ii y y s z m m y t r c n l y blrim. Bu mcadelelerde rgtlerin hep arkasnda birileri var. Silah destei var. Siz bu silah desteini veya finansman desteini bir yerden alyor musunuz, yoksa kendi gcnzle mi bunu gelitiriyorsunuz? Yani bir Rusya size destek oluyor mu? Ke inikehi i i in entekbirfi ek,tekbirku upa adesek s l l brs d r r t al a k.im ibudgerme ee i egein e,be imbusondip m d d l s l sn l c n lo a i de e i in en al  m ba  ize imer var. Si e bu u ak m s n ym d d z l n l z n lkabeire im.serABD,iserBa,hataba l eerate e iis l l t y t t t t z k l k s te i orar.Ook aso u unba  l  n enya a zdi or my l r n r z m d n y y lar a da, bu un bir iki zk ol u u u ben bu a a vur ua a s n y l l d n r d g l m lym.Bau uokiyifar et iir:PKKta a n anzora anTr i t n k m t r f d l n kye, at'yaso u aka arbaa an rkiye'dir.ABDken iOra o B n n d l n T d t d upoii a n au uokiyites itet iir:PKKta a n anzoran ltk s d n p m t r f d l dk aTr i eda aok BD'yesa a akr.Al an adabu uok ky h A rl c t m y n
325

iyi bi i or. Ve ke in ik e g e i i si a i  m yo u ko u un a ly s l l l rn y s z l n s d kulan a ar r.ki zket ier ir. l m m l d y l l m l d n on a ag e,Tr i e KK'yis   r,PKK at'yamuh k l r r ky P k tr B ta  lur; PKK  rkiye'yi s   r, do a  y a Tr i e da a ok o T k tr l ys l ky h Bat'yayal a r.Birta aikikuvu u or ar.Ni eate e ides ek v r l r y l y k s t le in! Bu u bi az  rk yet i i e i in de an a a  la m.  rf s n r T kll rn l m s z S PKK'ye y e ik te  ist ir id i    sr r ek  in  at'ya ver n l r r t d as n d m i B me ik e i ta iz yok ur.  rf  lmanya'y  KK' te  ist ir ko u d l r v t S A P r r t n mun a tut ak  in ver e ik e i ta iz yok ur. Bu, Trk e e d m i m d l r v t l r Almanya'da  nur ge ir i mi? Say  ge ir i mi? Ha r! Al an h o t d g t d y m k e ibel iOr a sya'daba  ar arel eet i.Bel i nadolu'da m t k t A z k l d t k A ba  ar arel eet i.Amake in ik e alk inda afaz akan r, z k l d t s l l h i h l d da afaz ahorg l ek ir,da afaz aka a anmil i et iduy u ar h l r m t h l b r ly g l dr.ABDdeke inbu uniin e ir. BD'dekilo i er KK'yide il, s n d d A bl P ABD'nin rkiye'yizo aso upken i e i ebi azta izve il e i i T r k dl rn r v r m sn is e e i ir er.Av u aiki z  kyap ak a r.Fran adaby e ir; t y bl l r p y l l m t d s l d ok sin i bir po i i a iz e e ek,  rkiye'yi ken i e ba a a ve s ltk l y r T dn l m Trkiye'den ta iz ko ar a ko u un a  rt me e e i i kul an . v p m n s d K s l sn l d Tr i e, rtme e e iy e at'yneka artat inede ekbi e i o ky K s l s l B d m c l my rum. at'yata izve eve e rtme e e i ineka arhal e e ek? B v r r K s l sn d l d c Bu undo ubiryolol a   ,okta iz arbirpo i i aol u u n r m dn v k ltk d nu,19.yz l a iOs an po i i a ol u u usy e e i im.So y d k m l ltk s d n l m ly nuTr i eOsmanl oza anda l  r.Bupo i i a,ola bir ky m m t ltk s Krt- rkkar e i i idedi a it er,bo ar.VeBa bu uis i or. T d ln n m l z t n ty Bu ubi azan a a zge e ir.Benak asy  o um;Ba si ay n r l m n r k l y r t y si m anya aol ay ,ar   ko a i ir i.Ba ayan  aniz z d n s d ln y bl d n sy le im er; KK'yibi azda as   a m, rkiye'nindesizbi az n l P r h k tr l T r da aze i egi in.Ni in?n , ar a  abuuy un urdaon h rn d k k l rn g d dan.Bu udik at ede er en ir ekge e i or. nun inben,yak n k l l d m r ky O i la m a   pek faz a say y a kar  a a m. Hat a sa a  sr  l rn l g l l m d t v d rn, ge i i in de ek e er. Ta ii de i im gi i, Tr i e ate e i l tr m t l b d b ky k s Av u ais e i iveda at   inde il,ken iz rira e iy esi a r p t d y t i d g d s l y siama kul an ay ,buokiyiolur u.Bizbuko u aeli iz en l l s d d n d m d ge e iyap k.Fa atmev utdu um,ma  e efikihal ndaikil e l n t k c r al s k k nin de  ar a  a ol a an du um ar r.  nun  in bu d g er k l rn m y r l d O i l 326

dende ilyar mal akil i e i ibi eek ekvehat ag  eta d m gl rn l m t r m lep e i e bi e faz a il iy e kar  k ver ek is e i o um. Ben yi e l rn l l g l l m t my r n z    e da an ak is i o um. Ve Tr i e ka u  u un bi az g c m z y m ty r ky m oy n r da a dev e e gir e i i ve hat a  rk or u u u biz at zor a a ak h r y m sn t T d s n z l y r   e y elt e i i da a uy un bul u um ve iti ar et i im bir z m n m sn h g d b t yn emola akde er en i i o um. t r l dry r ... Sese ik  or.Veh  ete in enal ka di ekiferebu l r my k m l r d d l r r t l l tuuma  ser ii orar.Ke inonarinfar n a.Zora anTr i t l rn gly l s l i k d l n kye,ken ie i eokbaa an rkiye'dir.Ken ie i ebaa anTr dl rn l n T dl rn l n ki ede rtadou'daki ara inokiyibir rkiye'dir. y O k l r i T Balayan atekes sreci iinde blgede yaanan operasyonlar, g ler ve lm le re ra men, hem bu bl ge de, hem de Trkiye'de ksmi bir rahatlama yaand. Bunu siz de ifade ettiniz. zellikle Krt insanlar da ksmi bir umut iine girmiti. Trk kamuoyu da olaya daha scak yaklamaya balamt. Trk- rtkar ei i inneka arnemiol u u uvur ua a K d ln d l d n g l m yaa  or u uz. rkhal  n laygr e i,ger e ita  a ge ly s n T kn o m s nm s re i or. im i tar  a ar da a ok u d ey e ge i i or: Bin l ky d t m l h z d ly g ola n anyoa l  n a,aca aPKK, rkka u  u uneka ar y d l k d d b T m oy n d gn e i eal or? d mn y Bin lola buanam ataih izikol uur.Vebe imye g y l d l s l m t n l syen i igi i zelplana amdaol am r.Fa atol udi ede l d b l m m t k d y ka u  u unii egir i idu u unger ek iol a   he enbe m oy n n d r m m dn m lire im.Ay du uma bizda akya a k.Bun anbir agn t y n r l r h t d d k n e15ge ilaokkbira a aim aedil ii.Veyi eher c r l t t m d h m t n gn ky er bo al   or. Bu a bir tep i in ge i e e i i ben sy e l tly n kn l c n l mi im, mi il e e in ge i e i e e i i sy e i im.  er ora a i t s l m n l bl c n l m t E d k birikerbi azda adu arha e etet eer i,bu layger eke ez l l r h y l r k s l d o l m di.  er o biriker ope as on birike i ol a ay , yi e bu  lay E l l r y l l r m s d n o ger eke ez i.Oa anbi azda aobekifola akola eleal ak l m d d r h j t r y m ge e ir.Ke inikek rt akar ta afanya l .Amabubi i r k s l l k m r t p m t miyegei e i ibendefazaanambul a m.Ves e iniser l l m sn l l l m d r c t sa aa de inei il e i, iser ate ese de inei il e i in bi az v l r l tr m s t k l r l tr m s i r er en ve b k ha imi ola ak de eren ir im. Fa at  er ta afar k y c l r l d d k e r l
327

kk   m e s ar  ol a ar , bu  lay en el te il et ez i ve l z d r l s l d o g k m d bye olayar ile i e da a da ok gei e iir. Ka u  u bu ko u a l l rd h l bl m oy n d tek ta af yar  geii e e i e, bil em ye ini am di e e i e, r l g l tr c n m l tk y c n bi idebi azana n.Bi imdekyerbo al or,oksa  ain a z r l s z l tly yd s n zvu uu or.eken ie isy or;u a a150vur uk,u a a m r l y t dl r l y r d d r d bil em ne ka ar vur uk. Bunar da in an. Ve ku at a a al  or m d d l s m y ny lar. Me ea son Sil an kay  tanka n ku at a  aln a, ha a an s l v b l r m s t d v d yi es erkob aaraar a aa  zbirva i eli eli eedii or n p r l l k d l rm dd m m ly lar.Vece ete ipa am ar a r.im io uyer edekim a alsiah s l r r p d d d y s l ize in enbah e i orar.Ka u  uni eonugr  or?im i k l r d s dy l m oy y m y d a ki gz a  bir ta a n i in de il, her iki ta af in ol a.  mut, y r f k i r i m l U yal zbir alkinde ilheriki alkinol a r.Bu aka u  u n h i h i m ld n m oy byetekta afo enbiryaka mabak a aveba ndabuko l r l v l l m m l s nu aben eabarol a a r.Herikita a ndaka pa  nac d c tl m m ld r f y l rn ver i i i, her iki ta a n da ka p ver e e i ge eki i i ie e il dn r f y m m s r tn l y b mei ir.Buda aiyibirtuum lur.Benken ipa   ad e iby ld h t o d ymz n le ifa e ede i i im. Bu olay an faz a se in duy a k ve a faz a d blr d l v m d y l kandk ehrs de iiz.Ke inikeka uledil e e ige e enbir m ls l s l l b m m s r k tesi i etdu u uvar,birpi an aek edu u uvar.Bubi im lmy r m m l m r m z iinlm enk r.Bun anba a,na usuu unda,e e inde d t d d k m l l r f youyokur.Bu u alkana a,Tr i ehal daana a,devet l t n h l m l ky k l m l l yet iie idebu uana avebi eda aiyi,onurubirin a i kll r n l m l z h l s n zm you a a rar. Ben si in ne ie i i in bie bi im a z l m ld l z rl rnz l z m dannemiola ie e i isy o um. l bl c n l y r ... Bu a anya abi igend r eya a  r.Bu unolumu k rl s z t m s sd n l y ne e e?Da a anar,ha ata  ora ako a akk ar r n r d k l y l rn t y y r m l d veamaa  aula n a aka ardada akarar. ksye e im, l rn c y d d l l A l y y her gn bir ta e i bie tesim ol u or. Hata ba a g e, im a ola n s l l m y t n r h cak a  a  sir ola i ir er; ama  sir ol a  bi e ka ul et i or ar. l rn e bl l e m y l b my l Kim e in ez da an bu ka ara ya. Bu  dm ye i e da a den ei s m d r l r l a rn h g l adma nna lol a ge eki i ibenba n asye iim.Tek ar l r s m s r tn d l m t r la akise i o um. m t my r ... Ya l ay da aiyiola iir i.Buanam a-de imya-taih iz p s d h bl d l d d l s 328

likol uur.Be imdebekenie imasn abuyn. m t n l tl r l d l Peki siz bilseydiniz byle bir operasyon olacak ve haber gc de olsayd, 33 askeri ldrmek zere hazrz, sayn Bakan. Operasyonu yapyoruz deselerdi, durum daha farkl olacak myd? Takikge e i... t r Yok, o srada sizin engel olma ansnz olsayd. Tak ikge e i.Benbu uele i iola akken i e i edey elt t r n tr r dl rn n tim. Ma em ey em ya  or u uz, ken i ha r k a    ta am a d l py s n d z l l rnz m l ya ak  z.Al n an a a a a  zey em e ini eza an zve c tn t d k m y c n l l r y m s uy un ol a an bi im er e ya  or u uz. Bu be im ele i im ir. g m y l d py s n n tr d Buele i i ibu a adasr   o um.Ben kpo i i aya a m. trm r d d r y r a ltk p r He en her cep e e  ert ele i i e im var r. Laf din e e ez ik m h y s trl r d l m m l di e bir so un sz o u u de il ir. By e bir du um yok ur. Ba y r k n s d l r t z isim erba  ayan  or.Ce ilBa k,bil emem inSa k.Ce l sn sy m y m d k milBa kbu a a,is e i i izgi ig  e i ir i iz. rfsi inso u y r d t dn b r bl sn S z r la   ce ap an r ak ingel i ir.em inSa kladais e i rnz v l d m i m t d k t di iz za an siz e i g  p tel iz e ko u u a i i iz. Or a a y e n m l r t r s l n t r blr t d l lafdin e e entekbirge il abi i iyok urvehat aben enda a l m y r l rm t t d h faz a ta i at a a uyu or ar. Bu u da bu ve i ey e sy  o um. l lm l r y l n sl l l y r Amaba bi im e inby ebi im,tak ikola aksa n a bul u u z r l r l z t r k c l d muz dav a  a  olu or ve bu da a ok da ken i im a a  a yol r n l r y h d h l rn a or.le ibirge i ed e i ideya a a k.Der i-top u,ilkde y r l m z yn k l d l l fakont ol ,de e im ibirsa a bun anson age i i e i i iz. r l n t l v d r l tr blr ... Dev e in yak a m a , ke in ik e po i ik  m yo un a bir l t l l r s l l lt z l d admde il ir.Pi ankya a ya, nunge ieil e iyeii egi d m l s s l o n l t m s l n rienye ibir dmde il ir;ke inikepoiik mko u un abir l n a d s l l lt z n s d adm ola ak de eren ir i o um. Bu poiik ola ak tesi i et, as r l d my r lt r lmy ke iola akdasiips r ead  r.Bu uda adaaa ii im.Ya r r l p m md n h blr niyeeride il ece a m.Es i enden buyne iuy ua . t l s v b kd n t m g l d Der imivur uar,A yvur uar,ar n anko uluba afar s d l r d l d d l z l kar ar.  dam edien dam edil i, tesim  lan tesim ol u ve  rt dl l i d l o l d K me ee i indesbeonan .Benemi imki,di e i i izde am s l sn t t l d n r nm v et e e, rtme ee i inze ibirkezda adi il e e e i ebeon m s K s l sn r h r m m c sn t la a akr. rfbeona a ne ekinbueyemii isr  trl c t S t l m y l m i l ll d 329

r o uz.Bi iminbubir lm-kamme ee i ir. y r z i l s l sd Neden daha nce yapmadlar sizce? Sa a  ken i leh e i e so u an r ak is i or ar ,  nun  in v d l rn n l d m ty l d o i birtakikir.H  et,kont ge ila anal  em eg etakikya  t t k m r r l d d r r t pyor. y e h  e in ira e in en kay ak a an bir du um de il ir. l k m t d s d n l n r d Ka ar a e iMGKnin ar   bii or u uz.As e i e enkay r n m y k dn ly s n k ry d naka  orveas e ibirtakikir.Si a ibir dmde il ir. l ny k r t t y s a d ... -Ke ins ebeirt ekise i o um.Bi imha rka  zbuha s r l m t my r z z l l rm liyebuk aka ars e iyo una a akynve e iir.Ya ion in l d r c l tr r r bl n b ge il a n lo is ik do a   da da il ol ak ze e sa a  g r e r l n j t n nm h m r v t m du u u uzmev utur.lkde aha rkbuka arkap am,d eni r m m c t f z l d s l z l ve zunbirs e ikap  or.Bizhergndesa a uzat aola aka u r y sy v m n l r  geii i o uz. Ye i bir ate es du u u do un a a ka ar ve a n l try r n k r m c y d y si a i  m ola aka  an a a ka ar bu hame b k bir tem y s z n l r l c y d l y poyas pgi e ekir. ercid i mia ete i,ya isi a i l r d c t E d z r l r n y s zmyouar aveyi etekta afde ildeikita afate esdu u l l s n r l r l k r mu, im a , ko u u  ar a, sa  o um bu sa a hz kay e e i ir. k n l k s ny r v b d bl Ya ibizkar ta afan rtme ee in etuarbir myou un n r t K s l s d t l z l n ia ete i ig r ekveate esdebubi im ebiz entekta afde r l rn r s k d d r l ilde,ona ndabirira e iola akora a ar a,sa  o umbuse l r d s r t y k s ny r fers eda ade in,da akap amvebirdekar kg  eer r h r h s l l l r m l youya sa a n ikin i pla a d  ve a ark ya a ya a s r l l v c n t y t v v n lan   ve bu un ye i e si a i yne in ark ka an   bir aa d n rn y s t m l z d ma a ge e i ir. Bu un  in s e ve e i o um. Aca a g e ka ar y l bl n i r r my r b z d ope as onarso uver ez e,h  etayakadu a iirmi?Bizda r y l n m s k m t r bl hagka a r akveke inikeas e iyolaezie e e e i izora z n s s l l k r l l m y c m t ya ar a,or uar  ko a iirmi?Or uiin ebirke imta r k s d ln y bl d d s v beire e iirmi? eryebirgei eolur a,bel ibusa abi az l l y bl E l l m s k v r h n an kay e ip si a i mec a a d e iir. Tr i enin eko o z d b d y s r y k l bl ky n mi i rbirsi a idu u ayolaar a,sa  o umme ee insi a i s a y s r m s ny r s l n y s yola  ken i i ida aa iir.Byebirdu umora a ar a, l z m dsn y t bl l r t y k s ke in iyi ni et i iz. Ve bu a ken i cep e iz en ak k ge ir ek s y ly n d h m d l t m iin,you ktut akineniyice apa ve e e izvehatasizbu l a m i v l r r c t s e iize in.n uan aenar  me ee ir.Bi idezora n, r c l y k d pc s l d z l y
330

kar ta a dazora n.Veate e inara uu u u unuve abupo r f l y k s b l c s n y liik r t ol a ye i e, bu ie en ok a a har a an, hata kan da t g m rn b c y t ve enki ierola aksize inroloy a a  ndauy unola ie e i i r l r l r n m nz g bl c n d   o um.Eniyiara uu ubi azdaba n-ya nku uua  r. n y r b l c r s y r l l rd n  ka u  u a en ya n olan ar on ar r, ka u  u u en ok k m oy n k l l d m oy n du an ar on ar r. Be i de s   n, on a  da s   n. Bi i de y l l d n k tr l r k tr z ate e e zor a n on a  da. Po i ik   e bi i de zor a n on a k s l y l r lt z m z l y l r da.Veskskbuko u ataepe i i ibi eilein.Ben,cid ibirku n d l l rnz z t d rumola akde erve il e ige eki ika  n a m.Ba ba nmen r r m s r t ns d y z s sup a  by e rol er st en ek de is e i er. Ben e bu un da a da l r l l l m t dl c n h kap am  hal e g  l e i uy un ola i ir. Ya i on ar an me aj s l d t r m s g bl n l d s alpbi e,biz en lpora agr ede ilde,halkarbu uisi or. z d a y t m l n ty Bu uie inha ere,yo uma.Za anza anbi eba u un,biz en n l y b l r l m m z v r d ya aolum uzve aka abirdu umol a   g e ek i iz,bu a n s y p l r m dn r c sn n eminola iir i iz. bl sn

331

Oral allar'n yapt rportaj kendi dzenlemesiyle yaynlyoruz.

CALAN GERE ANLAILMIYOR

Bamszlkherhalknistemidir. Bamszldakalkpdevlet ayrlklylasnrlandrmak,gereki deildir.Gngelecek,uluslartekbirsiyasi toplulukiindeolacaklar.

imdiye kadar ldrlmekten korkmadm ve ok zgr kalabildim.


332

Oral allar: Gazetelerde, Abdullah calan, atekesi ilan ettikten sonra kendi adamlarna kumanda edemiyor, eklinde haberler kt. Bingl eylemi de Apo'nun kontrol dnda gerekleti deniliyor. Bu eylemi yapanlara bundan sonra da sz dinletemeyecein eklinde yorumlar var. Abdullah calan: Ab ulahcaanger e i,enazana anol d l l l l guar anbi i i.Ben rfbuyz ensa e eka u  u ude il,da a l d rs s d d c m oy n h okpariya   ay nat akinn erikger e ize i ebir a t pmz d l m i d l rn k cilt ik de er en ir e yap m. B a a m ka u  u u, bi im par i i l l d m t r k l m oy n z tl ar a a a   n bi i tam an a a il i i i ve yo um a a il i i i k d l rmz z l y b dn r l y b dn san  o um. Ama u da bir ger ek ki, hi ir r t e g l e i my r b g t r m m birba n,hataken i iben enda afazace a etvefe a ark ll t dn d h l s r d k l 333

laada a nbnar a aya  n amev utol u u usye e ii m n t k d ps d c d n l y blrim.Buokil inbirolay r.Ya ibuka arazkav a,amabuka ar g d n d r d ar  ken i iver. pc dn PKK atekes ilan etti ve dedi ki, zerimize gelinmezse biz saldrmayacaz. Trk kamuoyunda, devletin bu arya olumlu cevap verecei inanc yaygnd. Fakat son Bingl saldrsyla birlikte adamlar, Abdullah calan' dinlemediler. Abdullah calan aslnda atekesi srdrmek istiyordu, ama kontrol kaybettii bu olay gerekleti, fakat sonradan sahip kmak zorunda kald. Bunume d itde aarsor uarvesye ier. laybi azda t a d f l d l l dl O r ha fark. Bi im ge el e  er or u ze i i e sal  r a, mi ile e l z n d e d rmz dr s s l m hak   kula a iir i izbi i in ege elbirtai a zvar.Hat knz l n bl sn m d n lm tm ta med'e(Di ar a rbl e i)y eik,sizon ege ilakay eti A y b k g s n l b r l b tniz, bu un mi il e e i i yap ak zo un a  z de i ik. Sa  m n s l m sn m r d sn m t nr bun anet ien iola iirer.Byebiruy ua a ora a ar  d kl m bl l l g l m y t y k dlar.Amaok zelola ak,byebireyemvar,neya amde eer i, r l l p l s l d bendeda ade i iktar  geii inder im. h zn l tr d Mesela? Zamanlamasnbi azda a enkgei e iirer i. r h d tr bl l d Ben diyorum ki, Abdullah calan yle yapabilirdi: Kardeim, biz atekes sresini uzatmtk ama Trk devleti zerimize geliyor, biz bunu bugnden itibaren kaldryoruz derdi. Bunu demeden bir eyleme girimek kendi mantnz iinde bile doru saylabilir mi? Aslndaaley i i ekula l . hmz l n d Byle yapmanz daha tutarl olmaz myd? Resmi bir ila n ar a n a ge i ey i p e iz da a an am n k s d l s d h s h l l olur u. Bn bunar takik so unar ola ak ele al a iir.  in z d t l t r l r n bl u ur:Devetbi ida anin ir e evepi ankya a  geii d l z d d m y m l s sn l tre ek tesim al a a ye ini ir.  in z bu ur. Bu poii a de i r l m y m ld d ltk me ikenson a,habu neyemol u,haya n,hab kol u, d t r g l m r y m hak k,hasiah,hasiah zhi nemta  az.Ge el epoii a l l l s m n d ltk dade i ikikyok. l Trk devletinin tutumunda bir deiiklik hissetmediniz mi? Deiiklik, si a i  m a n an tehi eiy i ve anam z . y s z s d lk l d l s d
334

Ka ar a e ibi azn erad o anbirikeize ik.Ni eiu:Gel in r n m y r c y d l t l d y t s da a ier,ko uur a au a a aneve i egi e eker.Ar n an d kl v t m y r m d l rn d c l d d ope as onid etigei or,in e enerim aola ak.Ar n an rt r y d l ly m y l h c d d K me ee i,ope as onarte ein ehaloa ak.Buba a n aTr s l s r y l m l d l l c k s d ki e umhuriyeti'nin70ylkten ilpoii a var r.Ay  uy u y C l k ltk s d ns g lan akise i or. ney'de rakrei i,oto o i ibieve e ekbu a m t ny G I jm n my l r r n ben er bir s  af ya a   ar . l el mili et iik bie oto o i i z r s s k d k ly l l n my ka uletikenson a,ulu also u uz e e ira i ali ihi esa p b t t r s r n m d k dk l y e efibirtesi i etenszedi orar.Tesi i eine efi ivarm, r l lmy t y l lmy t r ls oay birko u.Bu unaken ika u ya  tat inet ekisi or r n n l d m o l rn m m ty lar.Buyzk ar biryaka m.Vebi itah iket e ey eikir. z tc l z r m y n l t Trk tarafnda yle bir fikir var: Apo, atekes ilan ederek, devletin yapaca operasyonlar durdurdu. Bu yolla zaman kazanarak, yeniden eylemelere giriecek. Bu operasyonlar srdrlmeli ve Apo'ya frsat verilmeden sava srdrlmeli. Kamuoyu, son operasyonun PKK'y yok edeceine inanyor ve Bingl saldrsna tepkisinin de etkisiyle operasyonu destekliyor. Byle bir yok olma tehdidi var m? Kamuoyununbyebirdese ivarmdi or u uz? l t y s n Destek olduunu kesin sylemeyeyim de en azndan byle bir beklenti var. Bu son operasyonla birlikte, bugn haberlerden dinlediimiz kadaryla ran'la bir ittifak oluuyor. ran'n da operasyonlara giritiinden sz ediliyor. Kaldkiyebi im ran'dakam  zyokki. l z pm ran'n tutumu nedir size kar? Bizim d ili ie e da a a ak gei e te i iz abar r. Bi kl r y n r l m zm tld rin iso u u,ya ika u  u unbekeni ig   ce apa akis c r y n m oy n l ts r n v l m ti o um. Bi im or u her al e bu se e ok ha rk r, yaz ope y r z d h d n z l ld ras o uya KK'yibii irde i or u.Bendedi o umkiobekif y n l P tr ny m y r j t ga ee ier git iner  rdistan' doa nar ve ona  bn cep e z t cl s l K l s l l r t h ler e biz de do a  a m. He e gi in ba a m, bir ope as on, be d l tr l l d k l r y ope as on a 2000 y  a ka ar y  a ak g er mi ir? Yok a dev r y l ln d kl c l d s gi i b  e ek g er mi ir? O za an g r, ka u  u a do u b y y c l d m r m oy n r ola akyan r  z. r st sn Gi in,eniyiga ee iikbyeya r.uan a,okhe e anve i d z t cl l pl d y c r335

ci ga ee iikir. Ulusa a a  alan an da ok gei orar. Si i bn z t cl t l r r s d ly l z t cep e er e do a  a m. A  do uk a n a, Mun ur etek e in e, h l d l tr l r r l r d z l r d Binboalar'da,  oroslar'n he en her ala n a, Bo an da a n a, T m n d t l r d Gar andaa n a,Bin ldaa n adoa am.Oza anobek z l r d g l r d l tr l m j tifbiryar  ava r  z,ken iize ime i i iya ar  z.Bu unce gy r sn d l n l rnz z sn n va dabyeve iir. rkor u u unmev ie i ide,yaka ma  b l rl T d s n zl rn l l rn da g n, bi im ie i i de g n, ka u  u u do u biinen i in r z kl rn r m oy n r l l dr de im.Veka u  udager ek ibirbekeniii egir in.Doa  y r m oy l t n s l ys la ben bu a a, id ia et ek ise e e e im. Ama ile  en ek is r d d m t m y c l r m ter e iz2000y aka arsaambirge ilaor u u unte eiatl s n ln d l r l d s n m l mrdi o um.Vegi e ekdeb  e ekir.Si a igei ee iyi e t y r d r y y c t y s l m l r n ok ile i bo utar a ola akr. Kite i i de ol uk a r te e ekir. r y l d c t l sn d g l y c t Ey em ka a i e i i de ok ok ge i i e ek ir. D mev i e i i de l p st sn l tr c t zl rn gen i e ekir.Erge,bui,si a alyolayap a zge e enbir l dr c t y s l m m r k iidi e eke ibirnoka agei e e iz. t y c l r t y tr c Bunun sonunda yeniden siyasi zm gelecek gndeme diyorsunuz. Evetoka  l az r.Bu mna len ele i or, nunhi a n m d z s g l ny o k ye inemi ir.Ba ag ecid isi a iamaa ol a an,kolukve s ld n r d y s l r m y t bi ey el  ar en i e in en te i i gr e ener bu un nn e en r s k d s d sn m y l n d gel ir.Ba a ankimola ak,fianpari inba a kimola ak,ye d b k c l tn k n c relse ime ikimka a a ak.Bnpoii abu unet a n ad  l r z n c t ltk n r f d n yor.Bunardagg k ekinie i akan'nnyap gi i, l l z m i l r B t b i e ben bu ka ar kel e ko ar m di or. Bir di e i, ben te  e t d l p d y r r r kar hertrra i alted ire ial mdi eora a  or.Birba l dk b l r r y t y ky ka ,bume ee edeveten,milibirikbnkenya ata rbi s s l d l t l l t l t n v zim irdi or.Hep ibuko u aya   or.Ama rkiye'nindeso d y s n d ry T run a  by e i e ki i el, par i el  ar ar a r  e e ek ka ar l r l sn s ts k l l t m y c d kap am  r. Do a  y a uf u ge i, ki i el  ar en i e e in en s ld l ys l k n s k d l r d uzakli erike eihi avar. rkiye'ninkri ibi azbu a a. d l l r ty T z r r d Tr i e hal  n da bi az ger ek e ir ek zo un a ol u u bir ky kn r l t m r d d g evvarbu a a.Ta iiderer,her alkla kol u uli e i,y ei r r d b l h y d d r n tmibuur.Amaba ag e rkhal ,bun anson ager ekenso un l n r T k d r t r la n   e dayli ere ela kr.Ve aoli ere iya at a r. r z m n a d l r y t y d l r r m ld
336

Trklerin de bamszla ihtiyac var


Bamsz Krdistan m kuracaksnz? Bamszlkherhal nise i ir.Ba m z dakal pdevet k t md s l k l ay k  yas ran r ak,ger ek ide il ir.Gngee ek,ulus rl l l n l d m d l c lartekbirsi a itopuukiin eola akar.Amaenba m zbirsta y s l l d c l s t deya arar. y l rnein Trkiye'de diyorlar ki: Ne var kardeim blclk yaplacak. Krtlere her trl hak veriliyor, sonra her eyi yapabiliyorlar. Bunlar hala, bleceiz bleceiz diye Trkiye'nin karsna dikiliyorlar. nkarc bir man k ve si a i ger ek e i kav a ak is e e en t y s l r r m t m y s ka a  apo i ik yak a m ar r.  rk ger e i bi e, ken i i tam f l lt l l d T l dn ba m z a  a a  r.Ba ag e,Tan i atka a ,uy uka a s l tr m m t n r zm f s d f s ile at'nnkar  n aya  or ar.On a ndaba m z  aih i a B s d y l l r s l ty c var r. Ba m z k eit ir dev et sa i i ol um an a  a gel i d s l t l hb d l mn myor.Ba m z kol udi ebir ik endevaz e il eol u or.Ba s l d y l t g m m y m zhalk ar,ba m zin aneniyibir e i enin an ar r,halk s l s s l l s l d lar r. Hat a ba a g e ba m z ve z r ol a an ar, bir e e d t n r s g m y l l m hak   kul an ak an da yok un ur ar. ra e i ol a an a n bir kn l m t s d l d s m y l r le e i d   e i ir mi? K e e in bir i in en bah e e i ir mi m s n l bl l l r l d s d bl yiz? Bir k e in efen i i ile bir i i e, cid i bir bir ik di e i ir l n ds ln d l y bl mi iz?Bi azakl  lun,Tr i eay n a buko u a,ger ek en y r l o ky d l r n d t ar k  in c   c     ar  ar. Bir ik is i or a z bu bi az t i n cn k dl l ty s n r z r k enge er.Hakeit i in enge er.Krt erbi azba m z g l t l d l r s ol u di e d e i kop a n. Ba m z olur ar a  rk ger e iy e d y l r m s s l s T l da a sa k , ve im i, kar  k   ar a  g e en bir ik tu um a h l l r l l l k l r z t l t l r iin eolur ar. d l Trk ve Krt halk la r ok es ki bir or tak ta ri he sa hip. Trkiye'nin Bat blgelerinde de nemli bir Krt nfusu yayor. rnein, stanbul'da, ukurova'da, Ege'de nemli bir Krt nfusu var. Ayrlk olursa, bu birliktelik nasl zlecek? Bens ekiay l aar anzi a e,ba m zk,z rk,eit e r l r m l d y d s l g l birikte ime i e nemve i o um.Ay l narte i i ifazakulan l r l rn ry r r s l rmn l l 337

m o um. y r Bunu politik bir taktik olarak m kullanyorsunuz? Yoksa gerekten byle bir tespit yaptnz iin mi byle sylyorsunuz? Bamszlk,iieya a anhalkariin egeii ie ie ekbir y l d l trl bl c ol u ur.Ba m z ,hi irin an,hi ir alk,hi ir lusind g d s l b s b h b u i n ek en kork a a m. Ay  dev et iin e de in an ar ba m z m t m y l n l d s l s ola iir. Ba m z  tar a  or u uz. D n e i ba m z  lan, bl s l t my s n c s s o po i i a  ba m z  lan, si a i bir ik e i g el ya ar. Ama ltk s s o y s l l r z p Trkiye'de bu u ana a ak ka a var m? O, her e i ege enike, n l y c f y m l l oto ieal aal akahale e e i isa r.Kar ta a nira e i is rt tn m l l d c n n r f d sn f a in i ir e,  nun an a   mil i bir ik ve b n k sa an  r. r dr s o l d l l t l l m t Siz bu ka aya ya ar a z da a ok so una  b r  z. Ve al f l s n h r l r y t s n tn an a azbirhaegei ir i iz. d kl m l tr sn

Politik dzeyimiz herkes ile iliki kurmaya yetecek kadar gldr


Amerika olgusu, btn dnyada olduu gibi Ortadou'da da nemli bir etken. PKK'nn son klaryla Amerika'nn blgedeki istikrar aray arasnda bir paralellikten sz ediliyor. PKK'nn biraz da Amerika'ya bakarak byle davrand tahlili yaplyor. Nedir ABD ile ilikileriniz? Amerika'yana de iim.Ba Tr i eisolgruparPKK l m l z ky l l Baa  ordi orar. tll y y l Amerika'nn gdmne girdi deniyor. Keke Ame i a bi e yak a a il e. En son o bi im dost ar rk z l b s z l Amerika'yagiti.Ona aver ike i klu: KK'den zakdu un. t l r d l r a P u r Bizeli i iuza o uz.O,tut akise i or.Kor u or. mz ty r m t my k y Bu sorun bizim deil, Amerika'nn sorunu mu demek istiyorsunuz? Ak sye e im. Ken i i e g en i i iz in, her ese iti l y y dmz v dm i k l tfa a gir eken e in e iz. Ame i a gel in ili i geii i iz. Onu k m t k m y rk s k l trr ak sy o um. li i geiir e iz de ek, Ame i an em er a l y r k l t m m m rk p y liz iyesa a a b ak  zana  agel ez. m l v m y r tm l mn m
338

Amerika, dnya emperyalizminin ba. Siz de sosyalist kltrden ve birikimden geliyorsunuz. Sanyorum sosyalizmi hala savunuyorsunuz. Halade il,n erd ey e im. d z d y O zaman, genliimizden bu yana mcadele ettiimiz Amerikan emperyalizmi nereye gitti? okla  eti iz,slo ana  kulan  z,amaken i i iyap fn tn g l rn l dn dsn ma  z.Bizazslo ansye ikamaprai i iiyiya  o uz. dn g l d tn py r O zaman size u soruyu soruyorum: Ne oldu da Amerikan emperyalizmiyle mcadele ettiini syleyen PKK, Amerika'dan medet ummaya balad? Unutmaki,Ame i adn a aentehi eiveteksos aistr t rk y d lk l y l g ola ak  KK'yi g  or. Bu u da ya na r. En r   r t, r P r y n y l m t k t c g enoro oks-mark istr tdi or.Tr i esol ua ize i or aben t d s g y ky c l r l my s neya a m.ki ebirPKKyaka  ormu,PKK merika'yamgit p y d l y A ti gi i ey er sy  or ar. Bun ar ha  at az a n de er en ir e b l l y l l cy m l r l d m tarz a  r. Faz a cid i e al a az. PKK, ok ra i al bir r t r. l rd l dy n m dk g t n e er e iz,  er bu ha iy e g  r ek, mev ut b n ide  o ik, c l s n e l l t r s c t ol j poiikl e ialst denbirha e etora a  or.Babuko u lt l r t e r k t y ky t n daokihi at r.Ana akbieise i or.Si irhasa  atuuu ty ld l m l t my n t ln t l yor. O zaman yle bir tablo ortaya kyor. Amerikan emperyalizmi var. Bat var. Trk devleti var, Suriye var, Irak var. Btn bunlarn ortasnda varlnz nasl srdryorsunuz ve srdreceksiniz? Yine de gei i o uz. Bn bu bi e kar  olanar, bir ta a ya ly r t z l r f l bi etut unar.Biz envaz e e ezer. z k l d g m l Suriye'nin son dnemde Amerika'ya yaklat biliniyor. am'n desteinin PKK'nn varlnda nemli bir rol oynad da birok evrenin ortak dncesi. Yarn Suriye, Amerika ile ibirlii yapp PKK'nn arkasndan ekilirse, PKK ok zor duruma der ve bu ii gtremez. Nedir bu teze cevabnz? Benia  a akokyerervar.Poiikd e i izher eseili i r c l lt z ym k l k kur a ayee ekka arg r.Ay  al e i indu u udayer m y t c d l d rc k mz r m le e euy un ur. m y g d
339

Yalnz Krtlerin deil, Trklerin de ok kiiliksizletirildiklerini gryorum. Ben buna inanyorum ve hi kimse beni bu inantan alkoyamaz.
340

lkemize giderim diyorsunuz? Herta a agi e im.Bizokriiknoka atatk.Benter ihedi r f d r t t y l t c yo umbusa aar anbi az zakdur a . r h l d r u m y Bugn bir aklamanz radyodan dinledik. Trkiye'ye dnebilirim diyorsunuz. Bu nasl gitmek? Ruhen,fik en,si a im a eeola akbirgnd e ii im.En r y s c d l r n blr g lan,l em ebe im.Birfi i imek ik.Odabirgnta  a l o k d n z s n biir. l Bir gn PKK lideri olarak, sava vermi, gerilla mcadelesine nderlik etmi bir insan olarak, Trk parlamentosunda veya Trkiye'de meru bir siyasi kii olarak yaayabileceinizi dnyor musunuz? Benim rkiye'yed  m, rkiye'nind  l e iyeya T n T n t r m s l kn an ba an   r.  po'nun ge e e i bir  rdistan'la Tr i e, d l tld A l c K ky ana a a   de iir i, ya aa   de iir i, te el ku uma n a y s sn t m s l rn t m m r l r d okfarkde i ikikeryap birTr i eve rdistan'dr.D  l l l m ky K n m, d  en  rkiye'ye ve ka ul edi en Kr is an sta   e d n T b l d t t s n nr. t Bu bir topya. Byle olacak diyorsunuz. Sizce tarihi olarak byle bir deiim ne kadar sre iinde olur? topya'danzi a egnbegnpraikeger eke enbirol u ur. y d t l l g d Yani ksa bir zaman iinde bu gerekleecek mi demek istiyorsunuz? almamza ba .  er bu tem o a sr  r ek, ar a a ar l E p d d r s k d l dacid ihaayap azar a,yetop avefita i i eeree e ekbir d t m l s l y rhn t l n c hu usde il ir. s d Kuzey Irak'ta, yani Gney Krdistan'da durumunuz nedir? Gney rdistan'dager ekenkar a avar. rtso u ubir i K t g K r n briy e ba an l r. ki i bir i i i ya n an et i e e ek. Sa  o um, l l t d s brn k d kl y c ny r bu kar a aka dev im i eiimer gei e ek. Da aan  m z g l t r c l l l c y tl z s lk, Krt e i da a ra i al bir dev im i a  a a ite i ir. Bu da l r h dk r c l m y bl Kr isandev i i inge ele e iana  ageir. d t rmn n l m s l mn l Kuzey Irak'a yaplan operasyon srasnda Barzani ve Talabani Trkiye ile ibirlii yaptlar. imdi siz oradasnz. Yarn yeniden byle bir durumla karlaabilir misiniz?
341

Bununbnted ire ialn r.Ke e ney'eope as onar t b l r m t k G r y l sk aya l a.Birki i ibiebua azar. p s y l l m l Operasyonlar srasnda Abdullah calan'n kardei Osman calan'a neden oradan dzgn bir ekili yapmadn, bir zayiata sebep oldun diye eletiri yapt ne srld. Yaptm.okkap am... s l Nedir eletirinin esas? Gneyisa itkulan ar. rkulan ar. kle alvehe ef b l dl A l dl A g d ola ie ekbirtarz a,kybi i in ekulan ar.Ge ila g se bl c d m d l dl r l y l ye e ier.Ge ila nzoruka  akata a a ar.Esasa,bizbu a m dl r l n l l rn l n m dl t r ya ele i i y elt ik ve hak y k. Bu a Tr i e fr at bul u. G tr n t l d n ky s d neyi ge in kar  koy a  a yol a  in de il, esasa ge ila l l r m sn t i t r l la a  ne i iinbenkar km.Veayar an e enkar m mz l d i t l c c d k m.ok ertdeelei ieryapm. m t s trl t Osman calan' eletirdiniz... Yalnz sman'de il,osa a ayer lanhe enher e ieleir O h d a m k s t dim. Peki ne cevap verdiler? Bireydi e ekhale iyokuki.Ger ekerora a.Butrana y c l r t l t d l y ar im a a g   or. Gr  er hep i. Bi im m a a e e i iz l h y t r y d l s z d h l l rm ze in e d elil i. Da a saam bir iz i e oturul u. im i ye r d z t d h l gy t d d l birsa n ayok.NeKDPile C'nini iri ibi iye i ens  kbir k c T b l z nd k du u agei e iir,nedebi imbuhaa atek ard e ekbirki iik r m tr bl z t y r c l ya  zvar.Den ei ir.Han ikuv etgeir egel in,ken i isa u pm g ld g v l s s dn v na iir.Zaenge el eve ientai atar,ge ila nha e eti,ne e en bl t n d rl lm l r l n r k l r d na lsal  a a  nbeliol a  ,se i inha e ettar  abaol s dr c n l m d l rn r k zn l du u,g n24sa in ebirha e ettar iin eola akr.Ke inbir n at d r k z d c t s tai ata bu b k oran a uy ua  or. Doa  ya  KK'yi es i i lm l y d g l ny l ys l P ks gi ibiryer ebul ak,vur akmm nol a a akr. b d m m k m y c t Trk devletinin imdiki balatt operasyon bitti. Bunun sonucunda iki alternatif var. Bir alternatif PKK yenildi. Dier alternatif PKK yenilmedi. PKK'nn yenilmedii ortaya ktktan sonra Abdullah calan, biz bara varz diyebilecek mi? Gereki bir ate es na l ge i e i ir? Ya  an ope as on ar a k s l bl pl r y l l ye i bir ate e in baan  na l ku ua iir. Ba a g e bi im tek n k s l ts s r l bl n r z
342

ta af geiir i i iz ate es, TC devei i a  a e ir i. Tea a r l l t dm k l tn kn v d l bo u.Bireyeryap akise ier,budaokyeer iz i.Vebi ide d l m t dl t s d z bye tehi e e it eken te e bir so u a yol a a a ak. Sa a l lk y m t y n c m y c t v di ene e ek.Ke in.Ge ense e, erbiner eki ibiz envekar r l c s n e l c d ta afangit i e,n z e id emonbiner en,bah et ekge r t m s m d k n l d s m re ir.Kanola ak.Amake inra amve ie ez.Bel ibeyl a i k l c s k rl m k d k ka par anda afazaola iir.Alay,bie e inbiryl,amaoza y l d h l bl t l m d mangei e ekyerbit iPKKde il,tamter i eas e iola akye ln c m sn k r r nil e iim an zbirPKK.rt asedil e iim an zbirulu also m s k s b m s k s s runvearkkar kta afa nbir ire i inme u ei ika uleti t l l r l r b l rn r iy t n b tiveiisi a iplat or adk ekenba aa ee i inkal a  bir y s f m m t k r l rn m d ger ek ik e yz y e bu u a i ir. Ta af ar sa  o um bu ham e in l l z l n bl r l ny r l n so u un ave aye iope as ona nvebu akar bi imhame i n c d y n r y l r n z l mzin gei im d e i e ba a ak kuv ete zan e i o um ki, bye bir l z yn k r v l n dy r l de eren ir e eula a akar r. l d m y c l d zal konusunda baz kanaatleriniz basna yansmt... zal, bi ime aman z sa a ylar bo un a. Ba a g e  zel z l s v t l y c n r sa a ndako r i a y .Fa atzelike1990lardaniti a enas v odn t r d k l l ' b r ke i ten il yn e iy e ulu al so u un   e e e e i i ve r k t m l s r n z l m y c n Trkiye'ninokkankay e e e i i,neeko o i i innesi a iya  b d c n n msn y s ps nbu ukal r a a a  ,kal r a   gr veye iara a n n d m y c n d m dn d n y l ra y el i. O za an an be i bi e de me aj ve i or u  zal. Sa n n d m d r z s ry d y G e iC a uda,ba a  maryapr .Ha ergn e i iz n r v o l z r l t m t b d rr faan. l Gerekten zal'n size mesaj oldu mu, ak mesaj aldnz m? zal'n ha e et tar n an, bir ks n an il in e kar a   r k z d m d g c l dn ve et i en i i i be ir en me aj ar al k. Ar k bu di er has a k a kl dn l t s l d t t l l r var. nunso u umu,yok abi imm a ee i inonud r  O n c s z c d l mz d birso umu,pekbie i o um.Bi imgi itakik iol a aa  n l my r z b t m y lyor u. d kinci cumhuriyet konusuna gelelim. Diyorlar ki, Apo ikinci cumhuriyeti oldu. kincicum u i et   nanamola ie e i ibizsye ik. h ry kn l l bl c n l d Bi in icum u i ett an r,bude eren ir e iokn eyapk. r c h ry k m t l d m y c t
343

Bi im bi in i cum u i e e ili in de er en ir e iz 1980 son a z r c h ry t k l d m m r s okkap am r.12EylFa iz ivePKKDi e i ikia  z a s ld l m r n t bm d bun ar var r. Do a  y a ikin i cum u i e in de er en i i i i l d l ys l c h ry t l drl zal'dann ebi imdilen ir ekise i i izbirhu usur.Tamter c z l d m t dm s t si e bu t e i i bi im m a e e iz ne ka ar sa a y a  zal da n k n z c d l m d l d s bu ug pye ihame es ke i.Bendebu aolumuya tver n r n l y r l d n l n dim.yita    zbirga ee iar a aeliyebo unbi eha e e ndn z t c k d l y m r k tiyap. t Ne anlama geliyor bu hareket? zal git i, ma  e ef ger ek en git i. Has a k an git i de i or. t al s t t t l t t ny Ba ag edevetonugz en ar .Ve abi in icum u i et ier n r l d k d y r c h ry l onu gz en  ar . l n e i ted ir iz ik er ile i d ey ey i. d k d m d k b s l l r z d d Birdeognriskideol a rtme ee iko u un ager ekenbir l s K s l s n s d t ey er yap ak is i or u. Ve bu, dev et iin e ba  g e i pa i e l m ty d l d z l r n s ke i.Arkbunoka agitimi,g l mtar a  npek r l d t t d t t r d t m sn birana yok.Amakriikbirnoka a zal, rtme ee i eili l m t t d K s l sn kinba admarata ak.yeve abyeata a . z l c t l y l m d kinci cumhuriyet deyince yle bir tablo ortaya kyor: Trkiye'de biliyorsunuz ikinci cumhuriyeti savunanlarn dnekler olduu syleniyor. Abdullah calan da bir marksist olarak bu dneklerle birlikte ikinci cumhuriyeti mi dlyor, nasl izah ediyorsunuz bu beraberlii? Benimd n  mikin icum u i et,biryer em a eeye d c h ry d c d l l ger ek e e ek ikin i cum u i et ir. Tr i e te el i ka i a iz i in l c c h ry t ky k c pt l mn te elte ileti ibircum u i etde il,hal nar n abircum m k t h ry k l d hu i et.kin icum u i et, alkcum u i ei ir. ry c h ry h h ry td Bugn Trkiye'de ikinci cumhuriyeti savunanlar, biliyorsunuz daha ok byk sermayeye yakn evreler. Onlarnikin icum u i etana a da aokken is fori c h ry l y l r h d n jine iiti a iyefark r,bi imikin icum u i ei izhal ada a, l r b r l ld z c h ry tm k y l bil as adev i ingeir i icum u i etol a fark r. h s rm t d h ry m s ld Sa e esimben eri ivar r.Sta o ua nbi in icum u i ei d c i z l d t k c l r r c h ry t depekfarkde il ir.Bu udaanipa anezbeire im.T an , l d n t r t l t y k m ya a aema ee i iyiir i,bk nkgei enbircum u i et.Has m r l rn t m k l tr h ry takan,bu am anba abirr yokark.Birann etas i e l t n l d k n t c fy 344

sin enya a m.Bu ag ete el ier,sta o ua ag ebi azda a d n y n r k cl t k c l r r r h ile ibirievg  orar.Amabi imhalk  mdeta iikibiri r l r y l z z b levg e iir. r bl Ayn ey deil diyorsunuz. Deilta ii.okakr.Ba slo ana kula  o uzdi eay  b t z g l r l ny r y nlaaryar  yap aksapr a r.Hak zkr.kin icum u i e tl gs m t m d s l t c h ry tins fte ei,de ok aikniei iveulu also u agei e e i n m l m r t t l s r n tr c zmol uk afarkbirie ikeeleal a ie e i igse i or.Oa d l r t n bl c n t ry dand ekerdearkikin icum u i et i irde ekoksyaka n l t c h ry d m l mak de ek ir. Ak a ka a  sap a sa a  bir i in en  yrt ede ek m t l r y l m n br d a r d n ekge e ir.Smankad n ekka u  u adaya arge m r k t l m m oy n r tir ez. m

Gndelik yaam zerine...


Biraz da siyasi konularn dnda kltrel konularda ve Abdullah calan'n gnlk yaam zerine konualm. Sana neredeyse her eyi sordular, seninle ilgili her ey yazld. Buka u  u po'yuna lde eren i i or? m oy A s l dry rnein bir deerlendirme: Abdullah calan'a gvenilmez. Atekes dedi, sonra gitti 33 askeri ldrd. Dnyada g e i e ek bir tek in an var a o da Ab ul ah v nl c s s d l calan'dr. Ama bu senin ahsi deerlendirmen. Bunu git dosta a sor. D anar bie be im ne ka ar d st l r m l l n d r ol u u ubiir. d m l Gvenilmez Apo imajna verecein cevap nedir? Kl yut az, oyu a ge i i e ez Apo de en da a do u  lur. m n trl m s h r o ok es i bir dev et ve po i i a ge e e i e sa i iz. Apo gi i bir k l ltk l n n hb b ada , alem  dip kalem  dip oyu a gei e e iz di orar a, Apo m l e l e n tr c y l s ger ek en g e il ez ve ko ay ko ay al a l az. Ama so un a n t v n m l l d t m r l r te ei ein e,ger ekeniyini eti esay te ein ein anonu u m ln m t y lc g m l d s r na,z r  ebakte ein ebu po'ylaiya a iirmidi g l n ll m l d A pl bl yor a z,so u aka arg e e iir i iz. s n n n d v n bl sn Bunu Trk kamuoyunun deerlendirmesine sunacaz. Ka345

muoyu, davranlar izleyerek bir karara varacaktr. Ben ha  m. n an onu u a eiti i e uy un bir     rk zr s r n ln g z m T hal be im e in;bu auy unbir   rkhal be im e in;ba k n s s n g z m T k n s s nabu auyde in,benbirmiimsapy ambe imhak m aka a  n s l t s n k d r rn ver in...Benkele iuzat a aha  m.Bun anda aba anedi e s l m m y zr d h k y yimben?Be imin anonu u ui e e e i,bi azz r alkol a n s r n n m m y r g h m tae i ikkar a a n.n anso u abuya  r. erbnbun l bm t l m y s y n k E t lar sahey e ya i, miim sapy am ya i, ne ya ar a z ya n. Ya i t s n l t s n p s n p n celat lupboy u u aeyyap a anifa e i i lnya i. l o n m z m d d mz a n

okdo ubil i imhu usa nter i iha aage i e ek.Bub r d s l r sn y t r r ykbirelei i ir.Aposenneder ende,40ke esye,bi imde trd s r l z bir ger e i iz var. Biz ye er iz, ek ik i, bil i i iz gi i ya a z. m t s s l dm b p r Bun anda ab kelei iol az.Vebuege en ir.Be imenb d h y tr m m d n yk tav m ne ir bii or mu u uz, da a b k hiz et et ek. Bin r d ly s n h y m m de e en su gei ip ona  ik a et ek. Bun an da a b k de ok r d tr l r n m d h y m ratkveyol akol az. l d l m

Apo ne kadar demokrat?


Sosyalist rgtlerde bir gelenek vardr. Partinin bir lideri olur. Demokratik merkeziyetilik diye bir ilkeden sz edilir. Pratikte merkeziyetilik iler, demokrasi ilemez. Bizdeter ivar.Ma e ef.okar  birso u aokar  bir s al s pc r y pc ce ap ve e im. Gei e en mer ez ir. Gei en mt i de ok a i v r y l m y k d l h m r sdir. Na l olu or? Ben bu u bi az ken i de ok at   a ba  o s y n r d m r lm ly rum. Bu u ye i ye i far e i o um. Sen na l o ka ar oto i er bir n n n k dy r s d rt adam nki,Ce ilar a adabiir.Mer e i izhaaolu a a . s m k d l k zm l m d Ce ilsennedi or un?(Ce ilBa kgm e ekece apve m y s m y l s m l v ri or.) y Ar a aa mko u ung r  z.Ha iosi inde e i i iz k d l r n s r s n n z n ymn var ya,(Ay nkde e i i ikase i or)onaakkgeir ekin d d l n ymn t dy l t m i bi im de e im, ona g e hay i il in. Mer e i et i ik ze i e, z n y r l g k zy l rn 1985'te  art  me ee i bak de eren ir eer yapm, bin M z l m l r l l l d m l t de e en su ge ir im, ne en mer e i e ek zo un a z, ne en iyi r d t d d k zl m r d y d birmer ezol akzo un a z,hiana l a .De ine ennokau: k m r d y l m d r l t Her es,ken iger e i i,ken ibil i i iya ar.ebutamde ok k d n d dn p t m ra i ir.Bude ok atkr.Bendede ok a i ik ke i im. sd m r l t m r sy r l m Ama bu durumdan ikayeti gibi bir havanz var. Benim dediimi dinlemiyorlar diye ikayet ediyorsunuz. Sonra da bunun demokratlk olduunu sylyorsunuz. Bu zelliinizi iyi bir zellik olarak m dnyorsunuz, yoksa zaaf olarak m gryorsunuz? Yani iyi bir zellik midir bu? Aslnda ben bu u ise i im. Ya i ki ie in zelike i i, kim n t m n l r l l rn like i i zuns eko u aa gbirde ok aizmilemm n l rn u r r m l r l m r t k 347

Apo kendisini nasl deerlendiriyor?


20-25 yldr Abdullah calan' tanyorum. SBF rencilik dneminden bu yana izliyorum. Geriye dnp baktn zaman ben u u hatalar yaptm diye hem siyasi olarak, hem kiisel olarak kendini sorguluyor musun? Gazetecilerle r oraja n ya  n a zaen tar aar ki ii i p t l r rs d t t m l lmein ir e i or.Ya ihaayapmm,pi anm m? d g ny n t t m y Piman msn demiyorum. Piman olmak baka bir ey. Yani kendini deerlendirdiin zaman. nsan kendini tartar zaman zaman. Korkunbirbi im eken im esa a  o um.Birs mvar. d d l v y r z Ya i ken i e en b k zul  ya an  dam olu o um. Ken i n dm y m p a y r d ha a a m a sa a  o um.  er n ar   a ka l a an, n ar t l r l v y r E y gsn p m d y g a  a,ken ibe e i i es ek ikar  ankim irder e iz,o l rn d nsn r l k d s n da be im. Ken i i be en i o um. Ken i i be e i e ek bir n dm my r dn nl c nok a age i e il ek inhere i ior a ako ankim irder e t y tr b m i yn t y y d s niz, o da be im. Ger e in et a n a d p do a  o um. M n r f d n l y r kem el i et i ik pe in e im. Ke in ik e ob ek if ik e ala a m ly l d y s l l j t l l k m kes em. m rnein arkadalarnz sizi eletiriyor mu? Mesela Cemil Bayk. Arkadalarmnbe ieleir e i,ken iyneme in e ir.Mt n t m s d t l r c d hielei i orar. try l Nasl eletiriyorlar?
346

dr. De ek ki be im bir zeli im bu u k k or ki, bunar da m n l n r l y l bu u ya  or. Yok a ok ka , ok mer e i bir ki i i im ol ay n y s t k z l s d mm n de il i buna n ko u ul a . Doa  ya si in ier des k d l r n m s l ys l z kl potbi az.Fazade ok atde iler.Mer ezerdeoka mer e i r l m r l k l r k zle i or,de ok a ig yok,de ok a ig ol a  inder t y m r s c m r s c m d i g ge i e i or. Biz e ter i var. Mu z am bir oto i e te il et e e l my d s a z rt k m m ra en,okb kmer e ie ea aa  ara en,bu ung m y k zl m b l rm m n l birde ok aizmean akola il i ivebe imdeger eker enba  m r t l c b d n l d mko ar akise e em;gei e inken i ibi azde ok at aol p m t m m l m n ds r m r du u  in, ge i e bi az de ok a i in ge i e in en ge i i  in, i l m r m r sn l m s d t i bendemec u ende ok aikya  sasal o um.Ge inkimik b r m r t n e y r l r l le i e, z r k e i e dik at edi o um. Bu a ol uk a to e ans m rn g l l rn k y r n d l r di e im,baka o um,so uPKKhalka  or,PKKsa a anbir y y l ly r n l y v r t hai e gei or. Ve be im de oto iem bu ara a gei e ii or. g ln ly n rt d l bly Sa  mba do uarvarveuy uan r.Epey e ar a zge nr z r l g l m t c k m m re enderservar r. k l d

Meselabiro ukben enda aiyiba hu usa al a a iir. c d h z s l r gl y bl Sizin alglama yeteneiniz fena deil. Baz ko u ar a di o um. Me e a bir ma e a ik for   n l d y r s l t m t m l n ben enda aiyi e iir.Me eabirdiiben en rkkatda aiyi d h z bl s l l d k h  e e iir. r n bl

Apo: Krte renemiyorum


Apo Krte renmeye balad diye bir haber kmt, Krte renebildiniz mi? Hi e e i o um.Krt emokza f.S a anbirki ibuko r n my r y r d nu aben eng r.Ba bil ibi i ime ivar r.Buko u aha  d d l d z g rk l r d n d fzam za f r. Ha  am ba  ko u ar a ise ok g  r. zel ik e y t fz z n l d l d l l kont ol al  a al  m hu us ar a, zel ik e in a i ko u ar a ok r tn d s l d l l s n n l d g r, elim en bir ey kurua az. Ya i ele al  m bir hu u u, l d d t l m n d s s eeryal zya amhak  abirfr atve iir e,ke inso u agi e im. n km s rl s s n c d r

Gerilim
ok iddetli bir savan nderisiniz. Bunun yannda sava gn gnne kumanda edebilecek kadar duruma hakimsiniz. Bu durum gndelik hayatnz nasl etkiliyor? Herey enn eb kbirger inikya a or.Oa anbi az d c y g l r ty d r sa  zoru or.Si ir elanam asa  zoru or.Uy uuyu lm l y n s l d lm l y k ya  o um.Ba aka mge ii or.Ne esdar e i o um.Gr e my r c l r rly f l ky r m zoru ue i o um. l ky r Gnde ne kadar uyuyorsunuz? Uyuyorumda,bu atav anuy u ude ekge e ir.Ya  yur,ya n k s m r k r u r uya k.Ne esala  o um.Ko uhiala  o um.Busa  myo un n f my r k my r nr la akan ile i gei or. Bu so ua ya a   bir noka hai e geir i m t r ly n t mm t ln t d di e ii im. Ye eken-i eken faza tad ala  o um. o u u un o y blr m t m t l my r n z do alsos alya a  aben erbire egir emokyanr.Fa atbk y mn z y m l t k m o umda.okb kbirtut uyasn e imin.Ba ko uar a y r y k l t d y i z n l d b kyee ekka an  m,ba ko uar ao ukanda aza  m. y t n z m z n l d c t h yf Nasl mesela?
348

Kadn ve cinsellik
Her insann yaamnda, gndelik hayat iinde bunaldka sahile gideyim, sevgilimin elinden tutaym, biraz sakin bir yerde yaayaym gibi zlemler olur. Aslndabe imyesa ile egit edu u umdavar.okuy n l h l r m r m gun kdi eta irede ie e i izyererdevar.Buko u afaza k y b bl c m l n d l mad i s nm yok. Fa at kula a  o um. Yi e ok de eri ba d k t k l n my r n l z ark aar da var. Kar  a al  m tip ok z r ol a. Bu ii ele d l m d g m l al  z rkiye'dekigi iha ifde il ir. m T b f d Nasl bir yaklamnz var bu konuda? llerim ok z r r.  rkiye'nin ya a   yak a m a n, g d T d l l r yal zTr i ede il,ulusa a a ala nya a  l e inokile i n ky l r r s n d l r rsin e,oksn e. d t d rnein PKK Merkez Komitesi'nde kadn var m? Kadnn  lup ol a a  bi az e il i ir. u s a a ge il a n o m m s r k cd r d r l n yz e30'uka nde emga etb kbirra am. d d s y y k Ynetici dzeyinde kadn var m? Tabii kadnlar her mcade349

lede yer alyorlar. Bunu bir eksiklik olarak kabul etmiyor musunuz? Genelde y ei i yok. Bi im y eim ana   z de i ik. En n tc z n t l ym y ee ez ki ier er eker ir ba en. O a an ka n so u u u ele n t m l k l d z d d r n n al mokkap am.Benbuko u abirkiapyaz m.Ke eoku s l n d t d k say  z.Bi azin ee e i itav i eede im.Buko uar aokid i dn r c l m nz sy r n l d da  m.  m e e er e ya a a a il i im ol uk a de in hu us ar ly z l m l d k l y b d d r s l var. rnein, arkadalar, PKK'nin Merkez Komitesi'nde kadn yok, bu bir eksiklik diyerek fikrinizi dile getiriyor musunuz? Srfbuko u a... n d Bu bir eksiklik deil mi? Benbuko u afar  ora akoy akin,kal  myere in n d km t y m i d l r b kbirks  ka nar anse i o um.Buneana ageir? y mn d l d y r l m l Bu ok nemli bir ey deil. Hayr,birparin eri i inbir rupba anafa i ety t e i t d ln g y l al y r m s de ek top u u uz  in dev bir adm r. Hat a de er ver i i i i m l m m i d t dmz gse ir. Bi im topum a zin ire e bir et i ya ar. Dev im ka n t r z l d c l m k r t r d iinbir you ur.Mer ez omitesi'negein ede indesye k l d k K l c m l dim,bi immer ezze i ehereysye e iir. z k rn l n bl

PKK Merkez Komitesi


Sizinle her karlamamda Merkez Komitesi'nde kadn var m diye soracam. Ondann e,mer ezko ie ide ien laycid ibir laym r c k mt s nl o d o d di e ek in.BenHaz ei sa'nha a ie ivar,Haz ei uhammed'in y c s r t v rl r r t M ha i e e i var de im. Bun ar po it  o muy u, mer ez ko i e i lf l r d l l b r d k mt s miy i? d Herhalde politbro saylr! Hapoit  oy u,yemi?Pe imer ezko ie ekimervar ? l b r d l k k mt d l d slamn kurulu yllarnda ra diye bir danma meclisi vard. Sizinki ona m benziyor? Buda  ameci i.Mer ezko iepekyokama,sa i ein n m ls k mt l my t et i i1400yl rmt ide amedi or.Ya iumer ezko ie,po ks d h v y n k mt 351

Baz eyleri srekli drme ve baz eyleri de srekli ykseltme konusunda byk tutkularm var.
350

lit  o me e e e i i re l sos a izm ka  a r . Ben hi  k de i b r s l l rn e y l tl t d a lim.Saambirmer ezko ievarmyokmu!..Benoto ie eina l k mt rt y n o um.e ind enen eka ii ei eina  m. y r l r z l m bly tn nr Sizin banzdan bir evlilik geti. Bua anka  nmer ezko i e e lupol a a n anzi a d dn k m et d o m m s d y de,ka nz reimi,ka n men imi,ka nbiryertuu or d g l t d z l d d t y mu,de i i izgi ig  ko uu u ormu? dn b c n n t r y Sovyetler Birlii'nde benzer bir tartma olmutu. Parti yneticileri, bakn toplumun birok yerinde kadnlar var, diyorlard. Ama ynetim kademeleri erkeklerin elindeydi. Yneticiol aneola ak!Aler eky ei i inmis o u uka  s c k n tcn y n n dnaver.Bu,ka  ny ei iol u uana  agel ez. dn n tc d l mn m

Tansu iller Babakan olsa


Bence de gelmez. Kadnn y e i i ol a  de ek, b n ta ih el kim i i i bul n tc m s m t r s ln ma y a, g   bul a y a mm n r. Ka  n bir zen in i i s l c n m s l k d dn g l var,birger e ivar.Bu uhembiin e a phemr t e,hem n l c k r g l l deger ekenya a akal a yaolu a akbiry ei iik e,oy t m t m s l c n tcl s ne i i i in bir an a  var r. r e in, Tan u il er ba a a  z tcl l m d n s l b k nn ola ak,  rkiye'de ka n eitir, ka n b k bir snk ka an c T d t d y t l z d ana  agei ormu? l mn ly Gelmez tabii. iller'inba a anol a ,ka  nken i iokkkulan a b k m s dn dn t l m s r. d Bence yine de bir kadnn babakan olmas bir admdr. Fazla cid i e ala am. Ka n so u u un     siz ok dy m d r n n z m n kk  ele al ak zo un a  z. Ka n a  it, z r ol ak de ek, l m r d sn d l e g m m oksar adoaol akde il ir.Be imken idu u u uso u or m l m d n d r m m r y su uz.Bi azda aana a zinya arola iir.Sev eola  bir n r h l m n i r l bl m yn sa aola gi ieleal o um.okyn. v y b y r l Son zamanlarda ak anaristtir diye bir sz kullanlyor. Akola  ,sev ekmide ir,arknede ir eden in,oola yn m n t n s s y tambirbiimtiizi iile... l t l
352

Ak o kadar titizlie gelmez! Bana g e kut al duy ua n da a aka  var r. Sev i in ka r s g l r y n l r d gn nuna  var r. Ben d   o um. Ger eken ka n ze i e d n l r d n y r t d rn mek,ka  tut uyaeleal aknemi.Fa at,ba enya msa ther dn k l m l k z r a han ibirka nakaa am.l   m. g d l l m drr Neden? Kalamam,ba dav a a ne e iye. z r n l r d n l Belki kadn da sana dayanamaz! te nuninsy o um.Birara aka a az.Ka nko u o i l y r d ln m d n sun aya a akiervar.Ke inike.Benba l e i i icid i e d pl c l s l l z l rnz dy al  o um.Eviikl e i i i,akl e i i i,duy ul e i i i my r ll l rnz l rnz g l rnz ba itg  o umak a . s r y r s Neden basit? Daha ileri diye dndn kadn-erkek ilikisi nedir sence? Dnyorum, her gn  nun yo u u u ya  o um.  k ol o r m n py r A mak,o u u unbil e i ibirhu usur.Bir o ua okbi ey el m z m d s t k r s birduy u urdi eta if der.Be im ida adafark.Ka nd e i g d y r e n k h l d z yninya al a gi ibirso un urbe imin.Birakola  nve a r t m s b r d n i yn y duy uola  nger eke e il e iinta afa nokyei inol a g yn l b m s i r l r t k m s ge e ir.Me eaokgol a ge e ir.Gol a an kola r k s l l m s r k l m y a maz. Pekiyi, ak msn? Kadna kol akbirgme ee i.Benherza anak a a m s l s m zm e e er e de bu un um. Be im e ya a a a g ye i e i e ek l m l d l d n l m y tr bl c ka nvarm? d Bu biraz kendini kadndan stn grdn iin olmuyor mu? Gayetta iikiken i isng e e im.Benapalbirka na b dm t r c t d l na lakya a a ii im? s y blr Zeki bir kadn... ksnken i eg e en.caanbu a akah ah aata akko u dn v n l r d k r r n su or.Ken i eg e enka ngel ina be imeger ekeir e e y dn v n d s k n l l t m y a n.Me eeoka arba itde il.Apobuko u aken i ikoay l s s l d s n d dn l ya la ak damde il.Buko u a i me eers a an m n t c a n d k z l m l r d z le eerfaandade il. m l l
353

Bunlar hep genel cevaplar. Nedenge elce ap.Bizka  da ay eli ibirtarz aeleal n v dn h c tc d ma z.Buka ncin iezil iger eken.Pa am ar aedil i.ok ly d s m t r p m za f b a l . Ha a et edil i. ok ca il b a l . Biz bu u y r k m k r m h r k m n a akisi o uz. m ty r Bunlar genel dorular. Geneldo uarama,ge eke ineka arye i egei ii or?Ke r l r l r d rn trly l ka naakya l az.Keka nasev ibaa geii ie ez. d l p m l d l g l r l trl m Savaan kadn zgr kadndr. Bir savan komutansnz. O zaman kle olmayan kadnlarla berabersiniz. Bendesev i e,duy u abyeyk ek ilgigser i iminsa gy g y l s t d i va anka nola  ora a ar a aa  o um.Bube imneka d yn t y k m y ly r n dardo uol u u ugse i or.Hi irge ila ,hi irdev im ibu r d m t ry b r l c b r c ka arka  ge ila akaa il imi? d dn r l y t b d Bu baka bir ey. Bu ii zmez. zmediibelide,birtut u u,biril i ibeiri or.Benbuko l k y gy l ty nu aoka arkap am,de erivetut uu,y ei eba mki... d d s l l k l c l ly

Kadnlar bana ak olduklarn sylemeye cesaret edemez


Tabii ki yneticisin, iktidarn var, glsn, sana ak olabilecek bir sr kadn kabilir. Mmknde il.Ba akim ece a etede ez! n s s r m O zaman burada bir yanllk var. Bir erkee bir kadn ak olduunu syleyebilmeli. Kimse ce a et ede i or. Me e a si in Ata rk  in ba  a  o s r my s l z t i zl r nu a aa aveotut ua agir i.Be imende eba anar a a m, m r l r k l r d n m y k d ba abuko u asay  zkya a az.B kbaka var. n n d gs l p m y ll l r Mesela ben sana akm diyemez mi? Byksay a ,okedepi,okd sttuuma var. gl r l r t l r Yani bir kadn size ak olamaz m? Aknbiz eka una var r.Ya i rkiye'deok ag l  d n l r d n T r d cinsenhi i i i kola az. t brs a m Bir kadn gelse size, dese ki, Abdullah calan, ben sana a354

m, seni seviyorum bu aka siz de ortak olur mu sunuz? Ookiyibiirki, po'yabus sye ekb kyee ekis l A z l m y t n ter. Yok mu byle yetenekli bir kadn? Desin,hie in e in.Der alken i i eko ula  da a m. k m s h dsn l rm y tr Be isev e in BC'sibyebaarde im.De ameder e,oka  a n m n A l l r v s dn bra ode im. v r Nedir seni sevmenin ABC'si? Gelsinbirka n.S aa m.Ba akompoyap a n. d r l r n l m s Kadn sana neden komplo yapsn? Entrika,anajyap a ndi o um.Onudaise i igi ig e t m s y r t d b t r yim. Byle kadn olmaz m. Seven insan erkek olsun, kadn olsun, akla balanrsa birbirine antaj yapmak iin deil sevmek iin sever. Bravode imbyebirka n ar a. r l d k s Yok mu byle bir kadn? kmad m imdiye kadar? Bylebirka nk anemutuba a. d s l n Byle bir kadna rastlamadn m? Aryorum.Bu ad nde iim. n k l Bu bir dknlk deil ki... Bu insani bir zellik... Tamter i ede erve i o um.Fa atbuko u ager ekenl  sn ry r k n d t le imvar,se i etutur akisi o um. r vy t m ty r Ak siz ok soyutluyorsunuz. Akn o kadar seviyesi olmaz. Ak aktr. Benonakaa am.Kebirka na... tl m l d l Kle bir kadndan sz etmiyorum. Kiilikli bir kadndan sz ediyorum. Ciddi ki i ik yet ez ik e i olan a ben bir sa i e ya a a am. l m l l r l ny y m l   m. drr Siz srekli olumsuz kadn tipini iziyorsunuz. Sanabirzeli i ida aharaa m;me eao u u unra at lm h t l t y s l n z h lk a il i du a i e e i bir ili i en, bu a cin el ili i de da il, l g y bl c kd n s k h benba enuta  o um,na lbyeolu ordi o um. z ny r s l y y r Bunun sonucu hayatn boyunca bekar kalrsn, iliki kura355

mazsn. Aksz kalrsn. Hayr,benbuko u atut uu lanbi i i im. n d k l o rsy Peki var m imdi byle bir tutkun? Varta ii...Ka  nz eokb kbirde erbi i o um. b dn n y y r Sylediklerin hayali eyler. zgrletiricia aokb ktut uya a or.Birka  nz b y k r ty dn grei i ig n esev eola gei i or.oknemi,be imin l tn r c m y ly l n i eviikennemi. ll t l Benim soruma cevap olmad bu... Senasaoce a bua az n.Si inTr i el e i eg ebir l v b l m s z ky l rn r ce apbua a   dasan  o um. v l c nz my r Benim sorularmn Trkiye lleri ile bir ilikisi yok. Kendineg e enbi i ik n,kar  agel in...Birka nk v n rs s m s d sngel indi or un,bendegel inotur undi o um. s y s s s y r Diyelim ki byle bir kadn imdiye kadar kp cesaret edemedi. Sen cesaret edemez misin? Diyelim ki bir gzel kadn grdn, duygularnn tam da sana uygun olduunu hissettin., cesur, zgr, kiilikli... Akn sylemeye cesaret edemez misin? Benonumt iya  o um. h py r Ben birisine ak olsam gider ona sylerim, doal olan da budur. Sizesye e im,osi ineven i i izbnka na ,buevi l y y z l dn t d l r lliker en bo an r akan tuam, ye i z r bireir ee e ka ar l d d m t t l n g l t m l r d va m. r Bunlar ok iddial szler. Kadn-erkek ilikisinde skmez bu iddialar. nallah rkiye'ye dm dmyaka  z,obeye inpa aa n T a a l r l r l r eve in e ika a n,kza nhep i i lpba atrbireir ee l r d k rl r l r sn a k l l t m l resok azsemba adaApode e iner.Eviike inb kbirks m i n m s l ll l r y msahe ark,aka nb kbirks sahe ark.Al at a ave t k l l r y m t k l d m c zelikedeka  naley i e ir.B kbiriki zkr. l l dn hn d y y l l t Buna bir itirazm yok ki... Benbu uye ika unara,ye iku alarahalyou ako a a  n n n l l n r l l l n y c maina  o um. ny r Bu sylediklerin teorik zmler.
356

Ne ya a m ben? So un te  ik d ey ey e, ben en na l  rt p y r or z d s d s d drtkpraikise e iir inki...Sizte  i eina  ormu u uz? l t t y bl s or y ny s n nanyorum. Bir so u un     in te  ik fa  i e in ne i i de ka ul r n z m i or al y t mn b edi or u uz ur. Ka n ko u un a nem i oran a te  ik kal  m y s n d d n s d l d or d do u ur. Ben ba  ar a a a a y e de im: Bu aa a a ka n a r d z k d l r l r m d d l flrtya a iirdi o um.Bukei ebel i rkiye'deyanana  pl bl y r lm k T l l la iir. bl Flrt beraber olmak, beraber yatmak anlamna da gelir. Hayr dost a, ya n k iin e bu un ak, ya i ta  ak. Ben k l d l m n n m bu a ta  ak di e im.  lrt de e e im, yan ana a iir. Ta n n m y y F m y y l l l bl n ad e in eola ii izde im.Ka nsenkim in,ne e ey in,ne m z y d blr d d s r d d isi or un,se ineneya a iir,bizbir i i izean akta  adu ty s n l pl bl brm l c n m ru un aola ii iz. m d blr Bu ahlak bir yaklam. Amaara  o um,ger e ine ir.Yal z ate  ikde il,bn try r d n c or t eko o ik,kl el,ta i ikap a in ei o um.Ka  zelikeai n m t r rh s m c ly r dn l l le iin e i ko u uya ok iyi in ei o um, so ua yi e de ka n d k n m l c ly r n t n d iineniyi,z r eya nbir  eula a aa  o um. g l k z m m y ly r Nedir zm? imdi mude il;okana ,okg,okmt ibir z l y l l h bi i i ise i o uz;be iminbye meryokur. rmz vy r n i l z l t Ama olmaz, bu i byle olur. Byleol az.Be iminsa aase i ekara n aokaz ark m n i v l v m s d f var r. d Tamam buna bir itirazm yok. Benim bu fel e e in de bir so u u. Hem ok de er ve i im s f m n c rr hemoksa a  m.Ya yail ii. v r p l gl Ak da bir savatr. Karlkl insanlarn duygularnn arpmasdr. BirAl anka nbe iminu usye i:Senbuiiakaya m d n i n l d l p or un. y s O baka bir ey. etut uyasa l akana n a.Do u ur,her esbuko u a k l r m l m d r d k n d te  ikka or undi or,prai i ipekora akoy u or un.Ben or ly s y tn t y m y s
357

Bamszl hibir insan, hibir halk, hibir ulus iin dnmekten korkmayalm.
358

pra i i ar a a a  a b a  o um, ser est i iz di o um. Ka n a t k d l rm r ky r b sn y r d l daar a birike i iz, sa aan si i al o a ak, dev im i g ever l d l t sn v t z k y c r c r l densi ial o a ak,si ionur uzbirtesi i eeg e ie ekili i z k y c z s lmy t t r bl c kle egir e in,bu und n ageii e e i izenb kaka a,ba r m y n d l tr c n y l r lka abenal tua m. l l r k t r Mesela bir gerilla kadn veya erkek beraberler, fakat, kadn veya erkek baka birisini beeniyor ve onunla birlikte oluyor... lsuba ag e;g evtut u u,pariamaa . n r r k s t l r Bu iliki onlarn hibirine aykr deil diyelim. Sava bir kadn... Baarya hiz et l   iyi ise is e i i i yap n. Ben k k m s t dn s bir  dam de i im, ks a a m. Be im  im de ol a y e yap a a l k n y n e s l s benks an ambe e en i.Benbu uda m e e er edi ege k m y f d n z l m l d l tir im.Git inya u,be en i i ibul un.Kal kibendeg bir d s h dn s d l er e im.y esa e eg  e,oto i e eda a a akbirki i iya k l d c c m rt m y n r y nm atu u or amal a nken i i im.Be imzel ik e ime i i d t y s dsy n l l r kc de il e ben bir ka   bir sa i e bi e ya m a tut am. Pa a a s dn ny l n d m r m da a a ak,g  eda a a akka ntut akah ak z k r.Top u y n r c m y n r d m l s l t l mu uz bu tip er e do u ur.  en bu u o um. Bu ka  a da, bu n l l l d r l y r dn er e ede sefedi o um.Beng elka nse e im. k e y r z d v r Ama bu akszlk demek deildir. Tamaman o um.Benak zfiande iim. ly r s l l Ben sen akszsn demedin. Benimbuko u ab kaha il e imvar r.Bil i or a z n d y l k l r d my s n arar a aa n.Cin elika n anhemg m,hemdel t m y l s l s d l y   m. Ha i im. Bu ko u a ken i i ol uk a eit i bi i im. l y km n d dm d m ry Kar ta a ngei e i ebenbng mea ahar  o um.Ka r f l m sn t c l b cy r dna nyk ekil i ivar.Ka na ntut u ub kr.Bendeon l r s gs d l r k s y t la asay du u o um.Buko u afazai a ete imve e e r g y y r n d l k y l r z l m ye ekso una myok.Be imtut um,da aokka nso u un,cin c r l r n k h d y n si iny ei i iora a ar ak.Ba ag eka nzen inei il e n c ln t y k m n r d g l tr m sige e enbirvarkr. r k l t Erkein yceltilmesi gerekmiyor mu? Doru, er ek  in de ge er i. Ka   g en ir e iz la m. k i l dn l d m m z Ka nasn atutu ul a ge e ense i e inokge i in e.Ka n d l d t r m s r k vy n rs d d
359

bey i,ka nfi i igeii iir eya amokzen in lur.Ya amger n d z l trl s g o ekenya an a ade e iir. t m y bl Bu szlerinde yine erkein kadn gelitirmesi, yani bir stnlk ifadesi buluyorum. Hayr. Bazen de kadn cinsi erkei deitirerek ve gelitirerek katkda bulunur. Feministler, erkek egemenlikli dnyann kadn dnyasn mavhvettiini sylyorlar ve bunun sonucu kendilerini de mahvettiini belirtiyorlar. Bu d n e e de do u ar var. Ka n dn a  n mah  er c d r l d y sn v ke indn a  ndamah  rve aka  nya am anso ut a  y sn vd y dn d y l n, ya a  b  y e ok olum uz et i e i ir. Ama bu so u un m t n l s kl m t r n   yal zka nso u ufa andade il ir.So unda aoker z m n d r n l d r h kek so u u ur. Bu a an  er  rkiye'de ile i bir ey er ya l r n d d e T r l p makis e i or a,her e inbuiiby ea ru ur,akde i o u t ny s k s l p p dk d la y a,bil emya a a a y ahal et e iye i eki i e inbir ir r l m n m l r l l m s rn l r b le i e say   yak a a a  ge e ir. Ak her e in hak  de il ir. rn gl l m l r r k k s k d Her esa ya a a az.Akbirer emii ir. ky e ikii ir. k k y m d d A c l d Akb k kii ir. y l d Bu kadar soyutladn zaman fazla bir somutluu ve pratiklii kalmyor. Kesinlikleso ut a  o um.Aka a nii ir,eme inii ir. y l my r b n d d Adamce i ebil emne e enpa agir i,gi i oreng elka  bn m r d r m dy z dn al or. Elim en gel e o ka n a n hep i i gi er on a n elin en y d s d l r sn d l r d kur a  m.Vein al ahbirfr a mdo ar.Sizoza an po'yug t rr l s t m A rn.Sizsa  or u uzkibuAposa e epo i i ay au a r.Es ek ny s n d c ltk l r n li ibil ez,g el i ibil ezsa  or u uz.Tut u u umvegsa m z l m ny s n k l y hi i im.Benbirka n-er ekce a  in eotur ummu,ka n a n by d k m at d d d l r ak  ailkge eniko a a n anbo an akolu or.Bube imzel ln l c l r d m y n li im ir. d

slamiyet
slamiyet konusuna geelim. Sizin in ee ee i i i il iye oku um.  mam  li'nin eye i i c l m l rnz g l d A l mn
360

veeii i is fte ein ebi azoras fbi i in emide eren lmn n m l d r t n m d l di i or u uz? ry s n mam Ali'yi reformcu bir slam nderi olarak gryorum. Haricilerindeyok ulke i eda an   sy or u uz. s sm y dn l y s n Evet, daha radikal ve daha eitliki. Muaviyeisearisok atke i intem il i i. t r sm s cs Devletleen slam eiliminin szcs. mamAliki ii i ibi azda aya n anin ee i izmi? ln r h k d c l dn Ben tarihi sreci inceledim. Siz afii kkenli misiniz? Kkenimiokana  m. mam li'yeken im eya nbirbi t m A d c k rey el eii im var r. Ken i ken i i eii o um. Na az kl m, s lm d d dm ty r m d iyibirMs anol a aam. l m m y l t Cemil Bayk'n da ilgin bir slami gemii var. Gemiinde koyu ve radikal bir Mslman olduunu anlatt. Bilemiyorum.Fa atsa i eitar a z. rkiye'deke a k l my t t m ly T m listerte elso una oka aratgz yede eren i i orarki... l m r l r d l l l dry l Ger ekensakbirta i iyaka m,topum alyaka mba a a t l l rh l l s l rl ma .Birlakikcatedil i, at'dankop aedil i.Kim edebirey d i l i d B y d s ana a .Y  a,ba  a;byede eren i il i.Biryer eba l m d z n n l l dr d d r e i tr, zanoku ae i trgi ide eren ir eerya l . t s rat e m rat b l d m l p d Ne o yap    an a , ne di er ta af yap    an a . Bu ko u a tn l d r tn l d n d Tr i e tam bir ka a ka  k   a s k en i. Ne Ms  an  a ky f r ln r l d l m l kar  lanneka arkar ol u u uora ako a il i,neMs an o d d n t y y b d l m l  sa u an ne ka ar Ms  an   sa un u u u an a a il i. v n d l m l v d n l t b d Trkiye'deki Ms  an a  da ben Ms  an fa an gr  o um. l m l r l m l m y r Oka arser e igruparvarki.Ona sam kav a anki ierola d s r l l r l l r y l rakde eren ir i o um.Neba rgiy ekfa ietir,nede ar l d my r t m zl t k makfa ietir.Buna fa ar aola akg  o um.Ya akaraol az. zl t l r s y r r y r s l l m Eer ki i in er e in en sz edi or ak, yal z r   de il, her n d m d y s n t s n e i igeii e il ei ir.Benbirka ninneara mbii ormu u yn l tr b m ld d i r ly s nuz?Ru ig elikara m,fi i ig elikara m,d n eg ara h z l r zk z l r c c rm,onaokya  anel i eara m.Benbyeka ninsa a  m. k bs r l d i v r Ba r varmyokmu!Buka ark k,buka arse i e iztar t s d d vy s t a ba ana lyap a iir inki?Benapalm mbyebirtar m y n s tr bl s t y l t a agi e im?Gir i o um. m y r y my r
361

Hizbullah
Hizbullah iin ne diyorsunuz? Gneydou'da nemli bir problem olarak ortaya kt. Devletin kurdurduu sylendi. Bu arada PKK'nn Hizbullah'la grme yapt ve karlkl bir protokol imzaland sylendi. Bu iin asl nedir? Hizbullahlarla bi az g   o um. Ba en buna  ima a da r r y r z l r n vet ede im gei or. Buna a iler e  llah' da biz zah ede e iz. O s ly l r d A i c o uka nmo ai iboz a akla m.Alahdi einan ka  n,s c l r r ln m m z l y d l rn lam di e bel e ik e i in ie i i i faz a bil i or ar. Bun a  dev et y l d l rn rn l my l l r l kulan a aa  or.Dgerbel ikulan a aa  or.okda l m y ly l k l m y ly k kulan a a a  or. Bir d em de Sov eter Biri i  KP'yi t l m y ly n y l l T by e kul an .  rkiye'yi de bu a ben et im. Al  KP'yi vur l l d T n z t T Hizbullah'a,albi i ivurte i e. rn kn Gryoruz dediniz. Basna bir ksm eyler yansd. Daha nce Hizbullah'la atyordunuz. Hizbullahme ee idi ibirme eefaande il. KK'denbi az s l s n s l l P r za arg enfe  alai et ike imervar.Bunar angbuu orar. r r od r s l l d l y l Sa  o um ran, rdistan'dabirboukol u u u arketi.Ke a ny r K l d n f t m liz inan   gr .Ba eiime ideseke ekise iola i m dn d z l l r t l m t m blir.Bun angal ar.Birdedeveinken i ike aiz inarktu d dl l t ds m l m t tu a a a a   an a n a, bu ta i at a , en son da di i te el e n m y c n l y c rk l r n m d Hizbullah'dev e esoku.Bume eebyeora akasn a. r y t s l l t y t l d trHiz ulahvar.Bizta iiki ran'net i i iay de eren ir e l b l b ksn r l d m ye a   o uz. Ger ek en  llah'na ina an ra i al var a onu ay ly r t A n dk s r de er en i i o uz. Ai et fe  al  ar a  bu un u u  in l d r y r r od k l r l d i Hizbullah'as  anvar aonuay de eren i i o uz.Birdedeve n s r l dry r l tinkur u uHiz ulahvaronuay de eren i i o uz.Ay  age el d b l r l dry r rc n de din ger e i i de eren ir e e a  o uz. Bn bunar bi im n l d m y ly r t l z so u akap amyaka   gse ir.Di ere i inyap gi ila r n s l l tmz t r l rn t b ikmi izde ilmi iz,han ita i ata z,ra i alMs an m z y y g rk t n dk l m c y de ilmi izgi itar a agir i o uz.Di i ebabirMeleAb y b t m y my r nn l l dulahvar r.Be ieniyiana anveger eken rdistan'nensay l d n l y t K g e er,tesimol a te izbirMs a  r.okiyibirbirik d l m m m l m nd l 362

teikdo u.okde erimeleervar r.Eniyimiian anda ade l d l l l d lt d h erig  o umona .Di iMs anardagei or,onaradaan l r y r l r n l m l ly l l la a i i o uz. Ama dev e in kul an  , ba  sa k ar da  a i ir. bly r l t l d z p l k bl Bunarba ag ehaMHPfa isi,habyefa ist arket ez.Hep i l n r t l f m snehaketi ice a ve e ie ekdu um a z. t v b r bl c r d y Yani farkl eilimlere gre farkl tavrlar aldnz sylyorsunuz. Tabiita ii... ran'ada aHiz ulahvar a,n eani-em er a b y l b l s c t p y listol akzo un a,ani-ke aistol akzo un a.Byeol umubi m r d t m l m r d l d zimeiti akara akzo un a. l tf m r d ran'n izgisiyle size yaklar m demek istiyorsunuz? Gayetta ii...Yap az ade eksahe ar r.Bizhep i euy un b m s m t k d sn g yaka marace apve i o uzda,sa  o umbutuu u uzme e l l l v ry r ny r t m m s le i me e ekir. y z l y c t Bu aklamanzdan Hizbullah'n nmzdeki dnemde bu tr eylemleri srdrmeyeceinden sz edebilir miyiz? Gayet ta ii. Ken i e i bi ir. De i im l  er e ise er ba  a b dl r l d l d l zl r sr  r,ba a sr r ez.Devetyan Hiz ulahsr  r,di d r zl r d m l ls b l d r ni eba, ranyan ani-em er aistolanarsr r ez.Yurt e n l ls t p y l l d m s ver langeirbi imeiti ak rar. o l z l tf a ran yanllaryla ilikiler var demek mi bu? Tabiibuer e e eili ier me ir.Do ulu uzkap am v d kl z l n r t m s l r. Her e i ger ek ko u a g e ce ap an  a ak es ek ik e ir. d k s n m r v l dr c n l t d San  o umbuko u azora p mhaa  ad e ie e i i i. my r n d l n z t sn bl c mz

Krt cephesi
Krt cephesinde atekesle birlikte bir deiiklik oldu. Daha nce sizinle ilikileri son derece bozuk olan ve sizin hakknzda ve sizin onlar hakknda ok kt eyler sylediiniz ve tutumlar aldnz insanlarla bir araya geldiniz. Atekes ise yeni bir tablo ortaya kard. Bu tablo nasl ortaya kt, bundan sonra nasl geliebilir? Bizfi  idu u ures i e ir e ea  k.Dik atedi ir ebir il r m ml t m y l t k l s okg  nara n afaz a arkyok.Ulu also un,Kr is ansta r s d l f s r d t 363

t ,he ef e ivehat am a e e ize i e.Buvar lanbir ik e i s d l r t c d l s rn o l t li pro o ol e me u a r k. Di er bir ok r  e de ay  e i t k l r l t d g t n y sy e im. Si in g  e i i in nem i bir ks  a ben ka   o l d z r l rnz l mn tly rumvebel e ed n,im a a mde im.Ge endk benim a g y k z l r d l t z la m,ge endk benim a a m,so un abubir ik e ik erme d l t z l d n d l t l l se e ior a ak .Ya iya aybiray   gi er ik.p e izba l s t y t n p rl d d h s z ko u ar a g  fark  k a m ok. Ama ben er ik e in olu a n l d r ll l r z l l r m s iinsonde e ees ekdav an m.Es itro,ucm ey eol r c n r d k l l sun, be im tem il d e im u ol un gi i bu tr ba it he ap a a n s z y s b s s l r gi i e ik. To e ans , ol uk a ya   bir yak a m a her tr r r m d l r l d pc l l gtveki i ekar ay tav sr r k.So u,im iher esbu y n r d d n d k tr bir ik e ik e e ka l ak du u un a. Bun an son a da mm l t l l r t m r m d d r kn ebircep e elbir i eg r ek ina ahar  o uz.An a  s h s l t m i b cy r l l orkibuko u ar t e ine it i i ine e iy ebel iyo unge y n d g l r ll d n l k li ezama,birey eryap akis e en er,ta r z,po i i a zkal m l m t y l v s ltk s mak is e e en er, by e bir bir ik e i i ad a cep e de de il e, t m y l l l t l n h n s res i e i ipka  vebi azbu simal n apo i i a a  da aba ml tr lc r i t d ltk l rn h a  ya a ak a  aina  or ar.n z e id em edebuko rl p c l rn ny l m d k n d nu acep e elbir langer ek e e ek ir. d h s i l c t Bingl olayndan sonra cephe iinde, ilikide bulunduunuz Krt rgtleri arasnda problem kt m? Hayr ha r, k a . n   rkiye'nin pi an k an ba a y m d k T m l t k hi kim e e bir ey da at a   ,  rt me e e i i tas i e et ek s y y m dn K s l sn fy m is e i i i, ge e ek el ten il ve tes im al a yn em e iy e so u a t dn l n s k l m t l r l n c git ek ise i i i iyi bii orar. Buko u age e en biin d eye i m t dn ly l n d r k l z l r var.Ol aol a,takika anbel ielei e iirer.Vebi azdabye s s t d k tr bl l r l ol u. Fa at on ar da u u sy  or ar ;  er Tr i e po i i a  d k l n l y l d e ky ltk sn de iir ez e Sa n  urkay'la yap  z proo ol e, bizer de si t m s y B tm t k d l lahm a ee id n ekzo un a z,hatabuko u aba ha r l c d l y m r d y t n d z z lka  zvarde ier ir.Di err terfaza yaye ir.Vehata l rm m l d g l l s l l d t da adaolumubirora agir ier ir. h l t m m l d Yani Bingl sonras Krt rgtleriyle bir sorun yok mu diyorsunuz? Dahaolumu,da ahzan   birbirikger eke e iir. l h l drc l l bl
364

Talabani
Talabani atekes sreci boyunca ok nemli bir rol oynuyor gzkyordu, imdi bu yeni durumla birlikte, rnein bugnk basn toplantsnda Talabani olmayacak anlald kadaryla. Bingl olaylarndan sonra Talabani ile bir temasnz oldu mu? Onun tutumunu hissettiniz mi? Talabani, ge el e si ah  m a e e en, zel e Bin l ola n n d l l c d l d d g y dan ra at z    vur u a . O ta a en  rkiye'den da a faz a h s ln g l d m m T h l desekgr ekin,poiiktuu agi er.Bi imedegi er,Tr i e t m i lt t m r z l r ky iledegi er.Vebu udas ekiya ar.Bun anson adaPKKko u r n r l p d r z nukulan akise e ekir.Koaykoaybun andavaz e ez.Ar l m t y c t l l d g m tkneka arya ary aveneka arkula  or aoka arya ara p d r l s d l nly s d r l n kula a akr.Bizde alabani'yi rtme ee in e erolumubir l n c t T K s l s d e l ievg e ek ede eren i i iz.Fa atfarksa aar apoii aya  l r c s l drr k l h l d ltk pyo uz. Me an far  var. Prog am, sos al ze in far  var. O da a r k k r y m k h okdipo a i eiikoar a aa  or.Bizhal   ng  eda l m sd t m y ly kmz c n ya  o uz. Do a  y a za an za an bir ara a gel e e i iz  lur. ny r l ys l m m y m l rm o Amaza anza andafarkko umar aol u u uzinil i izik m m l n l d d m i gs l lervetersikerdo a iir. l l bl Bingl olayndan sonra bir temasnz oldu mu hi? Herza ante as lurdaol azda.Bu uoka arnemigr m m o m n d l m o um.erge ekir imibirara agel eerfazazorde il.Fa y r l r t d y m l l kat po i ik ko um ar fark  ol u mu, o ye in e ka r, ben ye im e lt n l l d r d l r d ka m. lr

Mzik-sanat
Mzik dinlemekten zevk alr msnz? Anlalmtr,vur ua a age ekyok.Ha a  nken i ide g l m y r y tmz ds i ikbirm ikt  eia et der.Kr isanger e iszko u uol z r n r e d t n s du mu, es i kla ik tr e in ye i dev i e uyara a ak, gi e ek o k s k l r n rm l n r d r y  deora a a a akgei enye ibirses,doa  yaye ibir n n t y k r r l n l ys l n tr  r.Zaenote el eim i enoka artr  nora ak a k d t m d dd d k n t y m 365

s, bi im m a ee in m ik el gei ee e ne ka ar yat n ol u z c d l n z s l m l r d k d u uora ako u or.Ta ii,bi iminya amdabirm ikiray n t y y y b z i z t n za an a.Be imya a m,hatabirbnola ak KK'ningei i i m d n m t t r P lm birtr sye i i eokben er.Tr rit iyebuiebaa k,y k l nn z k m l l d lesr   o uz.Tr birsa arbi im i i. d r y r k l v t z ks Klasik mzik dinler misiniz? Dinlerim;ta iita ii... b b Bunlar iinde hangi tr mzik senin iin daha ekicidir? KlasikBam i i edeken i ikap  m. t zn dm trr rnein bestecilerden hangi besteciyi daha ok beenirsin? Beethoven mi, Mozart m? Hinemide il.Be imin itmnemi ir.Rit iya aa m l n i r ld m k l d m, ken i i kap   m. Bu  rap m i i  in de ge er i. m dm trr A z i l m Gl mga ele i iyzbinde adine embk am.M i inemi, s z l rn f l s m z l iin e i sz k er hi nem i de il.  ran'daki  itm ok nem i. d k c l l r l Hindistan'daki, zakdou'daki,Lain merika'dakiritme isa a i U t A l r y bli im.Birm ikse i emvar.Rit ekap  mken i i. rtola r z vy m trr dm K yn adabye ir, rkm i iola n adabye ir.Birm ik el d l d T z y d l d z s yanol uk agei iolu or.Bi imya a nken i iher al em d l m y z m ds h d zikeya n anbaan lanbirya am r. l k d l tl o d brahim Tatlses'i nasl buluyorsun? brahim'ita  o um,dini o umda.b a imyal zsi a ia ny r ly r r h n y s dan is is ar edil ek is en i. Bi az  KK'nin    a da a  a ak, t m m t d r P kn y tl r zelike bi im Ur a klr de ere i in die gei i i i ola ak lan e l l z f t l rn l trcs r s edil e ea  or.Bu unme urol a  KK'ninila yabaar. m y lly n h m s P n l l Ba a g e o, si a i ola ak kul a l ak is en i. Hal n he e a , n r y s r l n m t d k y c n ulu alkuruus e i etamyan  a nda,ieara eskadaln a s t l r cn sm s t b t d birm ikeiibo all ndi ekula l akisen i.Bu aben erar z l t s y l n m t d n z tister,topu undik ai ie e ekben ertipere alkdev i eka l l m k tn k c z l l h rm nai eedil ekenal o ul akisen i. lz m t k n m t d Sesini beeniyor musun? Sesola akta iikidine im.Ara es iol un,kla i iol unfe a r b l r b k s s s n bir ses de il ta ii. Be im  nun m ik yap a  a bir di e e im b n o z m sn y c yok.Si a iisis a  akar  m. y s t m rn y Ben sanatsal deerlendirmeni soruyorum.
366

Bizimtop a no u u ur. r c d Hemehrisiniz... Dahaokdatr , tkar a a n anora a anbirolay r. k a m s d t y k d On a  rap et i i,  rk et i i,  rt et i i g  r. Tu ul a  n d A ks T ks K ks l d t m sn birne e idebu urasn a.Halkarkl  nyo una l a  d n d l d l t r n l tr m sn ifa e edi or. Ona ara esk de e in de faz a bir an a  yok. Ama d y b m n l l m dev im iarzde il.Amakkula  or,oay birme ee.Halk r c t t l nly r s l y var r. nunsa a nhalk y var r. n d O n tn n d Ferdi Tayfur'u dinliyor musun? Odasa  o umbuko u a,si eg eda aokne idilen i i ny r n d z r h y l dryor? Ferdi Tayfur Adanal. Ac temel temas. Evet,sa  o umemek ie inya a  ac dilen i i or.K ny r l r d y l dry t le i o um.Amasa e eac diegeir e i,co u u,di e i idie my r d c y l t m s k y r n l ge i e e e i k e i i aa a    gs e i or. Bas  al n a i tr m m s l l m dn t ry k t d k ukurova'nn bu al   ko ul a  al n a i ezi en in a n di e i i n tc l r t d k l s n l n ifa eedi or. d y Ferdi Tayfur'un Emmolu trksn dinledin mi? Yok. Peki Yaar Kemal? Bu ko u a de eren ir eer yapm. Ya am Ke al topu un n d l d m l t m l m d  ak in a ro ana  or.Ay k a ro ana  or.Bu n m s n m l try r sl r m l try data iigbirdev imdal a ol a  inbye ir.s a ro b l r g s m d i l d y n mana  or.Kbiride il.Fa atba ag eokyeer iz.Ente l try t k n r t s mel y el i e ek ele i i bu ur. Bu u y e ger ek e i e il ey i n tl c tr d n l l tr b s d gbirro a ayolaa iir i:Ger i ukurova'datopum ald  l m n bl d l s n m ya a  or. Bu u bi az gr  ve esere i e yan t . Bu da ny n r m l rn s m ok a g en bir  lay. Sa  o um o g bir dev im el fr a r l o ny r l r s tn y ya a a ak a ve a g e e ek e ro an a da al  r. Ay k  a m m l y r m m l m d r m t r sl r a p i e i ir. Do a  y a da a g  ola il e i sa a a a . r l m t l ys l h l b m y l y m d Be im ne im cid i dev im el al st olu u gr e i. Ya ar Ke al n r d r s t m s m biry yeKrtrasn a.Ya ar emal'inta   abel iken i in n l t l d K nmn k dn deg e e i ibirkat  ya a m. er nun rtk eniol a a r m d ky p y E o K k l m s ro an  ola az . Bir  rk kl r k e in en y e ro an  k m c m d T t k n d l m c maz. By e  nun gi i  ukurova'da bir s   rk kk en i o uk l o b r T l l c
367

var . Ama bye bir ro an k ak a bie gel ez. Bye bir ro d l m cl ln l m l man ola il ekin ukurova'ybienbir rtol akge e ir.Ya c b m i l K m r k ar emal'inei i iu: rtulu alzelike iyeon anko u un, K l ks K s l l r l d p ukurova'dab  e insene i ir. y m n t zd Yaar Kemal'le ilgili deerlendirmeni haksz buluyorum. Bu ta   iyi yap a . Ya ar Ke al,  rt ulu al mo if e i i, nm m l m K s t l rn ukurova'da kar a  ve a  ukurova'da bu moife in, bu zel l t y t l r like inala a ye ibi imerezen ine e i inr  r.Ni ebu l r c n l l g l m sn n d y ko ufazabiim elola akd  l  or?Asn aoFran zga e n l l s r n m y l d s z te iye yap  an-sye i i var. O onu ana ak isi or ama, sa n c l t l s l m ty y Ya ar emal'inken i ido uce apve e i or.Ana a  orasn K ds r v r my l y my l da.Ce apver eg yok.Se inro a  ayol ante elsos al v m c n m nn a m y ne en ney i di e so u or. Orii i i bul ak isi or. Ora a du u or d d y r y jnn m ty d r y as n a. Ben ken im o Di i i in y  nde an at  m, Yal n l d d rl k s l t K kkar e i i ebeirti imgi i,bi imoo ukukta    p, d mz l t b z c l nmn a na lbirsi a al,sos alki ii e,is an ki ii eula   vur u s y s y l y c l tmz g la a   bil as a bu tip  m e e e e kat  ol un di e yap m. m mz h s z l m l r k s y t Ken i idebu aben erbirtabo ugeii e iir i.Trk eya  or, ds n z l y l tr bl d zy Trkede i atr eke i idesu u or,kbireyde il.Fa atolu by n l rn n y t k um zelike i i aka a il ei. Bu ko u a ce ur ola il ei. Ta l l rn l y b m l n d s b m l mam  rk ger e i i bir  rk ola ak iyi die gei e iir. Ya ar Ke T n T r l tr bl malda afarkbirro an t  r.Obi azda rtulu alger e h l m c r d r K s in enbireyerver ekisi or.Tamkop uol u uinbu uya d l m ty m d i n pa  or.Tambir rkgi iver ekisi or,tambir rkol a  my T b m ty T m d iindebu uyap akise i or.Amabu ag eken i ez nbir n m t my n r dn g bi im eora a ar .Bu at'nndadik ai ie i or,bi azde d t y k m B k tn ky r erve i orar.Fa atisi o umkida adailere in.Me eabir rt ry l k ty r h l s s l K al st olu u u in e e e i ir. Ben  nun  in de te el    bu a a t n c l y bl o i m k r d g  o um. rtd    ya aa a iir eye ibirhame eyol r y r K n m n k l y bl s n l y aa i ir ede i at ala n a. Ger ek en  rt ola n a b k al st bl by n d t K y d y t olu ar ya a a i i or. He i i in dik a i i e i or ur. Ya ar  z. l n bly pnz k tn ky d z sn B k al st olu un in an ru un a ya at   de i ik i i iz e e i y t s h d r t l l y myor u uz.li ie inpar aa p,ye iili ie inna lku ul a ge s n kl r l n n kl r s r m s reki i eil i izyok.okksi inin.Tr i eay  ,ya ari tn gn t z i ky dn z zere iin.Na lbuka ark rkaa ii or u uz,se i e izkaa i l r i s d s l bly s n vy s l b368

li or u uz,akmal  or.Bu uyal z rtay na insye i y s n l my n n K d l r i l myo um,  rk ay na  da ok eyer ya a iirer i.  rt  me r T d l r l p bl l d K z l me i iyap akbirede i atha i e i ir.Ger ekensoukal  rve sn m by zn sd t l dr ulusa a a alan adaid i ol a ag e iir.Fa atke aiz in l r r s d d al m y t r bl k m l m bu in ar  kl   he i i i ol uk a et i e i, hor ba  or u uz, k c t r pnz d kl m ky s n horbakk adaken i izhorg r  z.C ekar  z.Mm t dn r l s n c l sn kn eede i atcep e in e iherede i at,cid ibirtopum alalst s by h s d k by d l s t olu ace apver i ioran abirede i atr.Acola iir,traikola v d d by t l bl j biir,hep i iie ekge e ir. l sn l m r k Yaar Kemal, Musa Anter'in lmnden sonra Krt sorununa ilikin Cumhuriyet gazetesinde iki gn sren bir makale yazd. O yazy okumadysanz okumanz isterim. ok nemli bir yazyd, Yaar Kemal'in Krt meselesine ilikin ak fikirleri var. Dahadageii e iir.Ara abye arya a iir i iz.n a l tr bl d l k l p bl sn s nntopum alalstoluar a iet ien e i igya aa a aa l s t l d k kl m sn l k l m y l n ve hata sa ata in elin, sa ata onu bi az da a g elei in, t n l c t n l r h z l tr ol a  ge e en bi i i sap a n ki, dev im bi az da a ete ke i e m s r k m t y r r h m b n n. A ka n an ve a olum uzuka n an arn n. Sa a r s rl l r d y s l l r d s n tndaie ibu ur. l v d Szn ettiin toplumsal ilevi. Sanatn incelikleri ve estetii var. Sanatnin eike iu ur:Be ibirsa attar a  ako uket c l l r d n n t m sn n mekisi or u uz.Ya  o umzaenbu u.Sa atcid ibiriir.Ama ty s n py r t n n d t Trkiye'desa at,adeatopu unsi a al,sos alat os e i ind  a n t l m y s y m f rn n k ,ken i iko ar his e ene insonu a  ola akd   m dn p m s d l r r s r n l or. y Bu grnze katlmyorum. Sanat toplumun gereini yanstmad zaman karlk almaz. Diyelim ki ben kendi kendime sanatym diyerek bir eyler yazdm. Eer bunun bir deeri varsa... Tabii ki her ey top um al r. Ben bu ge el e e i yap  o l s d n l m y my rum.Be imyap mge ele etopu unte elsa atage elvur n t n l m l m m n l n guan a ge e enya var r. rkiye'de12 yll'nin anze in l m s r k n d T E s r de mu z am y m a  var r. Bu u kim ya a a p de er en ir i? a z k l r d n k l y l d d Bir rtro a ya am. K m n z l Byk romanlar yle istendii zaman yazlmaz ki.
369

Ama12Eylb kbird   ifa e der. l y n m d e Roman ben istersem, sen istersen olacak bir ey deil ki... Hayrsa at  arba ai er eu a  ar.okya ayso un ar n l k l l r tl p r l la u a  ar. Dev im i ti in k  en e iy e u a  ar. Dev im i r tl r c p t l m s l r tl r c ti in ele i i i ya  r. Dev im i bir ti in sa k  ya a  tem il p trs pl r c p l l m s et e i i de vur u an a . yi si a et yap a  , g k kal  m d g l m l y s m d d d ve ger ek en  m z kal  , ya a  tem il et e i i her y t z s d m s m d ny e vur u a a i ir. Ama bun an  a ak so u dev i in in a l g l n bl d k c n rm k r ve 12  yll'n ge ir i i ya a n y el il e i ol a a y . Bu E t d m c t m s m m l d ko u a siz ken i gz em e i i i bi az da a ge i i in, g e ek i n d d l l rnz r h l tr r c sniz ula   z so u a n nem i bir ks , d e in do ay  ola tn n l r l m z n l l rakhiz e i eyola or.D e inele i i i insa k ya l a m tn y z n trsn l l p m s ge e i or.n 12Ey ltop u ab ky m arge ir i. r ky k l l m y k l t d Nihat Behram'n Lanetli mrn Krlanglar romann okudunuz mu? Bensa e etopu uke in, rfke ekinbirya ya d c l m t l y s t l m i r pamdi eyo um anbah et i o um. l y r d s my r Bunu bir eletiri ve gereklik roman olduu iin sylyorum. 12 Eyll sonrasnn gzel romanlarndan birisidir. Biraz da bu yzden gzden uzak kald. imdi Almanca'ya evrildi. lgi greceini sanyorum. Roman Gneydou'dan bir kk ocuun yaam yksn konu alyor. Olabilir.Butipr ekergeii ie iir.Ba a do un akise n l l trl bl zl r k m t miamafazaet iiol a . l kl m m Siz roman okuyor musunuz? Benro a oku akanzi a e,ger ek ibirro anna lgei m n m t y d m s l ti ie iir,ko u uze in eyo una  o um. rl bl n s r d l y r Yaar Kemal'in Kale Kaps roman kt. Bir Krt roman olduu tartmas yaplyor. Geri roman ben henz okumadm, zerine yazlardan sz ediyorum. rnein sizin bu roman okumanz gerekiyor. Lanetli mrn Krlanglarn okumanz gerekiyor. Dorudurbuko u abi aztahilsu a il eminp e izya n d r l n b m i h s rar r.Fr amolur ade eren i i imama,be imken i ebii ld s t s l drr n dm timrolda aokbirro ando u u unhemya   ol akhemdi h m k s n pcs m le ge i i i i ol ak r. Ben ro a n te el i e i i bi az kav a  a trcs m t m n m l vn r r m
370

ben i o um.Ro a n,ge elola akede i an, sasola akne e e zy r m n n r by t e r r y y el e ige eki i ide arkedi o um.Bu uPKKola n atasak n m s r tn f y r n y d l d e in edeol a,sa  mya n abir rnora a a iir. z y d s nr k d t y k bl Roman zerine bir inceleme mi yapyorsunuz? Romantasa di o umbenbu a. l y r n Roman m yazdnz? imditasa yau a  o um.Be imro anyaz amba aa  l l r y r n m m k l rnnyaz a  aben e ez.Yola mokar  ili ier,ruh aldu m sn z m t pc kl s rumar,ku uma aarszko u u.Ona yan t a aa a a m. l r l m l n s l r s m y l c Roman denemesi mi? Ro an, ruh de inike i i, b k ap a k  iin e ya aa ak m r l l rn y r l d k l m de ek ir. Or a a  an ta i i bir s e i kav a ak de ek ir. m t t y k rh r c r m m t Trkiye'de bye ro an ya l  or ki... Ben bu ko u a g bir l m z my n d l elei iya a a mdi o um. tr p c y r Bir rportajda ben roman yazsam Yaar Kemal'den daha gzelini yazarm diye bir sz etmitiniz. Dahag ein ente eko u uar  birbi im ese e im. z l d y n y pc d r O makale olur, roman deil. Roman yazmak baka bir i. Romansye i i izgi ide il ir.Ro anente elso u ada, l dn b d m m r n ente elbirsi a iso u adada a a akgeii ie iir. m y s r n y n r l trl bl Ona itiraz etmiyorum. Ama roman sonunda bir sanattr. tesa atde i i iznoka abensy o um.Ce et,yal zke n dn t d l y r s n mikereifa eedie ez e,birdev imdebiris eetir.Bu uneteb l l d l m s r k l t n rn  l e isa atii ir.Sa anro oka arnem i o um.Ya d r m s n d n t l n d sy r a ng ele eya  ger ekei ir.Bi a nimo a i i item il m z l m nn l tr n n z yn s eder.Ya a nvaz e il ezbirge e i ir.Dev i insa e eas e i,si m g m r d rm d c k r ya alyolaya a a a a  ,sa at alyoladain aedil e ige eki s l pl m y c n n s l m s r ti i, rkin a  ndabye i ebirsa at alye i enya   aihi n T s nn l sn n s nd pln tyadu ul u u usye ei im.BenTrker e ib kir inike i y d n l m ly l d k y k l l r g  o um. Bu u dev ime bi az elei i o um. Da a ar   sa at r y r n r l r try r h pc n yaka ma yadaeleir ekiser im.Ke aiz inro a ya l a l l r l t m t d m l m m n z m mr.Ke aiz inta ihinneifa eet isa e evl r. t m l m r i d m d c m t Kemal Tahir'in ve birok yazarn kemalizme eletirisel bakan romanlar vardr. Kklde il.Ta ama  ,bne i ide il.Ke aizm,ke a m l yc t l yc m l m 371

listerta a n anbieana a  or. emal'isizger ekbo uta ya l r f d l l l my K y l r l ora a koy a k a ken i i i ta ma a az  z. Bu u si e sye t y m d dnz n l y m sn n z l ye im. y Tamam kemalizmin eletirisi zerine bir tartma yaplabilir. Kemalist me e ihery yeger ek iya a az a z,siz z l m y n l p m s n Tr i e in a   do u te el e bi im en i e ez i iz. En ok da ky s nn r m d l dr m sn sa aaievd  or. n t l y

Okumaya frsat bulamyorum


En son hangi roman okudunuz? Bir savan komutan, bir partinin lideri ve bir aydn olarak okumaya ihtiyacnz var. rnein roman okumaya, siyasi makaleler okumaya ihtiyacnz var, okuyor musunuz? Fazlafr atbua  o umoku a a. s l my r m y Bu bir eksiklik deil mi? phesizek ikik. s l Bir nderin roman okumas, edebiyatla ilgilenmesi gerekmez mi? Birro angi iolaya ,ol ua ,ta i iizi o um,so u a  m b l r g l r rh ly r n k ryo umbi az.Ya ikav a nok an mszko u ude il. r r n r y s l n s Kavray anlamnda deil. Sanat, edebiyat insan zenginletiren bir eydir. Mzik de yle. Kendime zen in di e i e e im ka ar al  a a d e im var. g y bl c d gl m z y Buihi a gi e i o umasn a.Birin anaya amzen ini i ibir ty c d ry r l d s l g ln likey e ie ekg mvar.Buede i at yada lur,as erede t r t bl c c by l o k l olur,si a et iyede lur. y s l o Gl bir alglama yeteneiniz olduunu biliyorum. Ama byk devrimcilere bakyoruz... Benbuko uar atambirse in i im.Kaie inyk eki i e n l d k cy lt n s ln okyk ekde erbi e im.S a an ata am lede em. s r r d l h m m Byk devrimcilere bakyoruz. Mesala Lenin'e... Benimoy mza f.Oy mfazagei e i.okiyiin n y n l l m m cee e i irer,okiyiokurar. l m cd l l Lenin neredeyse tm dnya edebiyatn hatmetmi.
373

Krdistan corafyas, Ortadou'da adeta tm uluslar birletiren bir geittir.


372

Benim o g m yok, ben e ok za f. Ya a  m s e bu a c d y d r n fazafr atver i or.Fi i iola aks na mvar. l s my zk r k tl r Bu konuda kendinizi deitirme abas iinde bulunuyor musunuz? Ben Trk edebiyatn veya dnya edebiyatn reneyim, okuyaym dediiniz oluyor mu? Dediim gi i g m al  or. Sak ne ene im fr at ver i b z my l d l r s myo um. r Okuma glnz m var? Nedir? Damarserti imivar...eyebirey.Ya amyo unu ufr l t l l satver i or.Yok aokise im. my s t r Yaam younluu gerekesini kabul etmiyorum. Bir edebiyat, bir sanat, bir mzik olayn incelemeden olmaz. Onunbi i i ibenta inedi o um.Yo unu unsa at alifa e mn y y r l n s d si i ya a o um. Ken i e g e bir yne im var r. yi al  o n k ly r dm r t m d gly rum, in ana n yapka  ii, ya a ka  ii.  nun ol uk a iyi bir s l r t l r d l r O d sa atde e iifa eet e iinna lol a ge eki i idebii o um. n r d m s i s m s r tn ly r BirYe il amarisi ideyo uma a ie ekge im. t tn r l y bl c t y Ama film seyretmezseniz nasl olacak? Bir ilmyeer.Za anza an ilmsey e i o um.Sey e e im. f t m m f r dy r r d r Trk filmlerini seyrettiiniz oluyor mu? Gayetta ii.Bir porma  sey eti imva itarisiky se b s n r t k t t n zi o um.  por da bir sa atr. Arisik bn yne i gr e g m y r S n t t t t l r m c var.M ikinye ir.Sez ibuko u adabi azvar.Buko ube i z i l d g n d r n n ida eedi or. r y

ampiyonlua oy a a  ge e en er na l a  l a , sa a l n m s r k l s l m s v ma  ge ek i i i bi ir. Ma al ah son d em er e bi az sa a a s r tn l l n l d r v m y  en ier. r dl Galatasaray bu dnem iyiydi. Potansiyellerinitamsa a aaka a a ar .Gei ezeli i h y t r m m l d l m l olanbirta m .Y ei ie i,zelikeant e re i. k d n tcl r l l r n l r Siz Galatasaray'n banda olsanz nasl hareket ederdiniz? u Galatasaray'n bana gesem diye dndnz oluyor mu? Benhersa a anta  nba n aol akise im.Benm a ee v km d m t r c d l yisa agi iy enherta  niin eveba n a m.Bu,m ik v b r t km d d y z gru uda lur,fut olta  da. porku de lur.Ede i at ar b o b km S l b o by l biri ide lur.Yeerkiya a n aokak ,se i,so ual dav l o t m d c r n c ran n. s Atak ve mcadeleci olsun. Yaam felsefesi atakla dayanmal. arpc,vur ua  ,e i i,g elei i iol a.Di erya am g l yc kc z l trc m l bi ime i is a anbuu o umvebense in i im. l rn r d l y r k cy

Apo milletvekili olur mu?


Diyelim ki Trkiye'de Krt sorunu halledildi. Artk bir sava olarak deil de lkenize bir politikac olarak dndnz. Byle bir varsaymla hareket ediyorum. Dndnz, milletvekili oldunuz, parlamentoya girdiniz. Byle bir gelecei nasl gryorsunuz? Hergeenmilet e iiol amze in edu u or. l l v kl m r d r y Sonunda bu sava ruh hali yava yava baka bir eye dnebilir mi? Olmaz. Onar  lur mu? Si ine dev im ze i e ko uuk. Bir l o z l r rn n t dev im ikoaybudu u agi e ez.Gi i ideokar   r.D e r c l r m r m r pcd z ne koay ini ak ede ez. Sar   r. Kar k k p d l eere l tb m scd l l rl k m l l ye iike eyol ar. nl l r a

Galatasaray
Sizin Galatasarayl olduunuzu biliyoruz. Bu yl Galatasaray ampiyon oldu. ampiyonluunu nasl karladnz? Heram i onukiyi ir.Heram i onukki i inmo alg  py l d py l n r c nolumuyn eet ier.Benhe enhersa a aam i onu aoy l d kl m h d py l nu o umve aam i onta  nya n a m. y r y py km n d y yldr Beikta ampiyon oluyordu. Bizoza anelei i or uk. m try d Galatasaray'?
374

Sosyalizm
Sovyetler Birlii'ndeki manzaray hep birlikte izledik. in'de ve
375

Kba'da nceden kestiremeyeceimiz eyler oluyor. Bu yaanm gereklik iinde sizin tahayyl ettiiniz sosyalizm nerede? Benhaensos aizmtut u u,co u u,biin i igeii e ek l y l k m k m l cm l tr r sr   o um. Ben hi ir za an re l sos a iz in has a k a  a d r y r b m e y l m t l l rn d e im.Vere lsos aiz iny yekar  akka n atep i m d e y l m z l m t l r d k duy um.Amasos aistol a dabe im e im.Sar a be iSov d y l m y n s d m d n yet re l sos a iz i.  nun Tr i e ve e e i. Za en hep  zak da e y l m O ky h l r t u dur um. d Bir dnem TKP'yle yaknlatnz biliyorum. Hayr... Hep elei i ol uur.  rk geni i in dev im i co tr m t T ln r c ku u akal m.Fa atyapka sos aizmtar aa  anam z s n t d k t l r y l t m l rn l s buu or um.Haendebuu o um.La a anky ok rba an, l y d l l y r f z l n a s ol uk ak  ,g l a  birarzola akde eren ir im.Ama d rc r t k rc t r l d d topumsta o uu u akar dayi eenkan a ge e enbirha l t k c l n n tl m s r k re etola akde eren ir im.Zaenbuyn e ika a  daver im; k r l d d t d k r rm d 1970lerdenbe idesr   o um. ' r d r y r Trk sosyalistleriyle ilgili siz ok sert eletiriler yapyorsunuz. Bu szleriniz basnda da yer alyor. Bunlar adam olmaz. Deil de il. y e sos a ist er d  n ki, n e be e i e me l y l l n c l dy muru u ual ar.Buka arb kl e inola ak,b ktut ua l n dl d y k l r c y k l rnola akbir en i epsdi ed e inenkiriie in eken i itat c d br y z n l l r d dn min ede ek in! Bu ki i ik teh i e i ir. Bi im bu teh i e i ki i i i c s l lk ld z lk l l eleir e iz de ye, ok ke e, ok  ert dav an a bi i in e t m m l t l m s r m m d de eren i ie ez.Sos aizmze i ebyebirya amekiin aet l drl m y l rn l l mekde ek,ken isoyukl  ek ret ekde ekir.Say  z m d l t r n f m m t gs lk et ek de ek ir. Ben sos a iz i ha en b n pra ik uy u a a m m t y l m l t t g l m yeer izike i e,ir inike i era ensoyu,bakan a ge e t s l l rn k l l rn m l l l m s r kenbirbi i imola akde eren i i o um.Sos aiz inse inmii rk r l dry r y l m k ltana   say  ile ana m. Bu ka ar le een e e i, suan a a l rn g r d k l m m s l m m s ge eki i isye im.Bu aK adagi er,Le indegi err,Stainde r tn l r n b r n r l gi er.Sos aizmekoin an nbirumu u ur,tut u u ur.Herza r y l l s l d d k s d manta iheola el iir.Bensa i ete mam li'nintem ileti i r t g m t l my t A s t ha e eided e insos aiz iola akde eren i i o um. nuno r k t n m y l m r l dry r O koeki iz i,  nun o miian ,  nun o kut al de ere e ba l tv m o lt l o s l r ll tambirsos aistti iifa e der.D e eg eye ir.Mu  i ebir y l p d e n m r l d av y
376

bi ey i ir.Sala at  r.Ta iiHa i ierdi e ek i izsos aiz in a r cd t n d b rcl y c sn y l m d ha proeer e i i tem il edi orar. Ola iir. Fran z  evrimi'nin en l t c sn s y l bl s D u so u ko  ist er i. Ora a da sos a ist er var , bur u a dev i l m n l d d y l l d j v rmin e.lka adaoknemieitikkoeki iee ivar ,okula d d l l l tvt l r d l r var . n an k ta i in en ay l az bir akm  sos a ist top a. d s l rh d r m d y l y Sov eter irlii'ndeokge ibirka a mdu u un ageii.Ro y l B n z n r m d l t bert  wen'n ko  e aifer ha e ei de sos aist ku uuu asn a. O op r t l r k t y l r l t l d Ama bu, ko  e aifer er e e in e ol u.  ovyetler'de l e er e op r t l v s d d S k ve in eol u.Bel iye ibirhameda adage ibirdn aer e e s d d k n l h n y v sin eger eke e iir.Ba ag esos aizmin anbi e i igeiir e d l bl n r y l s r yn l t m bii i ir.Doa  yatopu ugeiir ebii i ir.l ee in,ulus lmd l ys l l m l t m lmd k l r la n, sis em e in de il, dev et e in zel ik e de il. Dev e in ge i r t l r l l r l l l t l me i,l e ingeii il e isos aiz ifazail ien ir e e ige e s k n l tr m s y l m l gl d m m s r kir. Proletarya diktatrl tartmas konusunda ne dnyorsunuz? Dikkatleize inbe imsye ike i i.Sos aizmn eikebir l y n l d l rm y l c l l aha ime ee ir. altbu usi a ibirme ee,eko o ikbirme ee l k s l d S n y s s l n m s l ola akd n ekki inica ol u? nunze in ed n ekge e r m m d d O r d m r kir.Ba ag esos aizmin anbi e i ike isisemerda ilenson n r y l s r yn l c t l h ka iaist-em er aistsise ekar sa un a zahet ei ir.Dev pt l p y l t m v m y i m ld let se i e in e, dev im ve pro e ar a dik a r   se i e in e ol vy s d r l t y t t l vy s d ma da artde il irbusa un a n.Ni eMs ankhaagei i s d v m n y l m l l lyor?Ni e ran'daAyeulaharbuka arg?Onarylar ane is y t l l d l l l c f le iye m a ee etier. S eki bir Ayeulah kl  oluur uar. r l c d l tl r l t l t r t d l Buklriki arol u.im i rkiye'desos aiz ibirya ambi i t td d d T y l m miola akse ipde,ya a  aonag eynve eneraz.Be imsos r mn r r l n ya iz i si a al dev im, gi e ek de eko o ik kal n a me e e i l m y s r d r n m k m s l s ola akgr emarkgitik ezora  or.Vehataikin ipla ad  r m t t l y t c n yor.Sos aizm vet,iki a he efe ei,deveielege ir ei,fa y l e td r d l m l l t m l kat bn bunar iki a  y elt ek in, hee devei ok ok y t l td r c m i l l t celt ekinol a a.Zaenku u ua dabuna sy orar.Gi m i m m l t r c l r l r l y l de ekdeveisn r eiy ier.Bu unbi i ize in edur akge r l t d m l dl n m r d m re ir i.Ta iidu umbyeolun adabe imulu um,be iml em, k d b r l c n s n k y e ba at ola ak, y e ya  ya a m, bil em ney e ge e ek, l c l r p l m l c
377

bun ar sos a iz e ya  r a ar r. Ben e sos a izm de bu a a l y l m k t m l d c y l r d kay e i or. u u sa a a il e iy i: Be im ya at  m in an dn b dy n l y b m l d n r t s ya neny ein a  r.Veger e idebi azyeol ay .n an n c s nd r l m l d s lnbnkl elgei e i iana a il eiy i.Bute el eeiti i, t t r l m sn l y b m l d m d l z r tem ilet eiy i.Veherin a ,herulusanin a kap a g l s m l d s n t s n s ya il eiy i.Ra ateti e il eiy i.K a aesenikgei e il eiy b m l d h tr b m l d s c l tr b m l di.Bu a ankay e iendu umarvar.Ya iim iindi o uz.Ko r d b dl r l n d y r ca an bir in ulu u un ge i i il e i ir. Di e ek i iz, ta am o m s n l tr m sd y c sn m ener as o aizm ir. n  in ulu u gei ir e in ank da gei ir. t n y n l d k s l s s l l Bulafabye ir,praikebyede il ir.inulu ugei e ekgei t l d t t l d s l c le ek,  ovyetler'de ol u u gi i da a son a ok mer e i e i bir c S d b h r k zl m b ok a i,mer e ie ibirk k lik,gi e ekbirefelege i e r r s k zl m k d r r cek.Enkahak z te e enoy a a ak.So uainbel ide t l s l p d n y c n t k o en-em er a ist bir dev et ola ak in an  n ba  a be a ha i e v p y l l r s l n l ln gee ek.inbel iim iiyi egi e iir,bel ibi azsos aistdeka l c k d y d bl k r y l la iir,amabusos aiz iin ankapaya a ge e ir.Hemdeer bl y l m s l l l m s r k tee e enyap a.Ya ipaya a ge e ir. l m d m l n l m s r k Nasl mesela? Nasl fian yok.  in'i d n e e ek.  in'in ye kal n a , l m y c l k m s in'inkal n ah  nyz eon anaa  ad  l e e i, in'in k m zn d d y r m m s ye g elike i,  in'in ye b kke i; buna  s aa a a ak. l z l l r l y l l r l r r l m y c in'ibi azunua ak.De i o umt yein aret in. r t c my r m l k s Bu mmkn m? Sosyalizmin en er as o a ist bir y  var. En er as o a izm t n y n l n t n y n l ku ulafay  ez. r l r m Ama imdiye kadar ne yazk ki lafta kald. Lafla ol u u in de, hi ir cid i sos aizm de e i i ya an d i b d y l n ym ma . K a da ye. K a in a  ye, K a in a  bye, K a d b l b s n l b s n l b yeg r,K ayeatetir,K ayese i ir,K abye l l d b l l t b l v b l co ar!Bunaro e iz iifa e der,sos aiz ide il. l v n m d e y l m Belki de bu bir kanlmazlk. Bende i o umii ig  b akgel,di erhalka npe i e my r n c n r l r n d! Be im bu a a sy e i im K a sos a iz i by e ola a  a, n r d l d b y l m l c n in an nbi azte elso una  eleal a.Bel ibunarbirgn e s l r m r l rn m l k l d  me e ez.Hidege e iyok.Enazbu n ran'nken ier e z l n m r g d 378

ve in e s am en er as o a iz i e gs er i i il i i sos a ist er s d l t n y n l mn t d gy y l l gs e e il e iy i.  ran bel i de  ran l e in en da a faz a bu a t r b m l d k k s d h l n dik at derveol uk adahe efaln a  ara eny  or. k e d d m sn m r t y ran'la ilgili tahlilinizi anlayamadm. Kendisa iana   ya  orde ekisi o um. l m l yn yy m ty r Yani slam enternasyonalizmi mi? Gayetta ii. b ran da kendi hakimiyetini yaymak istiyor. Yaysnda slam'yay n,onadasay du a m. s g y r Ama Rusya da bir dnem ran gibi hakimiyet peinde kotu ve sosyalizmi amalarna alet etti. Sovyetler irlii'nindebird emhalkarinyap  in ar B n l i tn k et i o um. my r Ama daha sonra yaylmaclk yapt ve buna enternasyonalizm adn verdi. tebenonakar  m. ranim ihiol az aina a aksa y d m s n r l m ya  or,deveifiande il.sambu urdi eha e etedi or.Bun a yy l t l l d y r k y d dabi azcid i ir.ebu nfa istergei i orDo uAv u al ee r dd t g l ly r p k l rin e. Bu da sah e re l sos a izm ta a n an te il edil i ir. Tek d t e y l r f d k m t birsos aiz inonu u uDo uAv u al ee in esa u anvarm? y l m r n r p k l r d v n Busos aiz insos aizmol a  ora ak r.Hepba asos y l m y l m d t y m t n ya iz i ol u u or a a k  r. Na l k , na l ge i i, bu ay l m d t y m t s t s l t r me ee.Cid ibirelei i ige e ir. s l d trs r k Gemii deerlendirdiimizde ne gibi sorunlar yeni batan ele almak gerekir? imdiKr isanbirl e, rthal bir alkol u uhal eben d t k K k h d d bi imdev i i izKr isaninde i o um. rtin a ah n a z rmm d t i my r K s n s d bi azin an ya aa anemutuba a. r s l k l s l n Btn devrimciler balarken byle sylyor. Hayr, o ka ar de il. Ken i i v  o um, Krte i v  o d dm m y r l r m y rum. Bi im yap   z i e bun ar da in an r, bun ar da e ef i, z tm t l s d l r l onuruola iirerde ekir.Buko u as ar m.Sa a  mvar. l bl l m t n d r ly v m Sos a izm z en kay et e i de, uy u a a esas a n a kay et i. y l d b m d g l m l r d b t Ben eye ibirhameya a iir.Fa atsos aistol akas areden c n l p bl k y l m t r lerken i i ike inikegz enge ir ei. rkiye'de erbencid i dsn s l l d m l T e d
379

ola aksos aistkaa a mdi enervar a,ke inikeken ie i iye r y l l c y l s s l l dl rn ni en ele ala il ei irer. Bir ok ko u a ele al a z. Bir sos a d b m ld l n d m ly y list erhzasa asav uu or a,bu unaln afel e i,ki iik,aha e l r l y s n t d s f l l ki nvar.Fa iz eyat nky var.Birfa istebirsos aist k t m k l n l y l ara n a i  ark ne e ey e ba en sii i or. Ve bu n re l sos aiz s d k f r d s z lny g e y l minkana n agfa istkanarora a  or.Bun an l tl r d l l tl t y ky d kan so u as n a sos a ist kl r ve a bi i im ken i i ka i a iz n l d y l t y rk dn pt l minle eiyne in enkura a a r.Devetsos aiz ifa iz e k l l r d t r m m t l y l m m ok ben er. Bu ynem ne ka ar sak bir ynem ir? Her al e z t d l l t d h d iler e ok tar   a ak r. k i a a yak a m gz en ge i il e i ir. d tl c t td r l d r m ld Ener as o aiz eyaka m,do a ayaka mgz enge i il ei t n y n l m l y l d r m ldir.Aha a,di eyaka mgz enge i il ei ir.Kal n ame ee l k n l d r m ld k m s l siye i enelealn a r. nd m ld

Trk sosyalistleri
Trk sosyalistleriyle ilgili kmseyici szler ettiiniz gibi bir izlenim var. Neden byle bir sylem tutturuyorsunuz? Faizmbuka arbas a ak,eme inze in e is  buka d tr c r d k m r dar kat eri ola ak, bir sa un a ve di en e ha e ei de geii e m l c v m r m r k t l tr me e ek in!Ne engei i or? y c s d l my Bir konumanzda diyorsunuz ki, onlarn nderlik yeteneklerini gelitirecek yollar gsteririz. Mesele o de il ir. Ben ona te ez l de et em. So un ken i i d n z m r dn gz en ge ir e i bil ekir. Se in hal n, se in i i s  n bu du d m y m t n k n nf rum ay a,senbireyyap  or ansahebirko u uya  or un.Bu d s my s t n m y s birsos aistdesekir.Oelei ie inama uy u:Cid ibirn erik y l t t trl r c d d d l  me e i eihi avar.Bir ok rksos aistti ideken i iok z l m sn ty T y l p dn be en iveken ihaaa  rt aset e idev im ielei isa  or. m d t l rn b m y r c tr ny Senba a  z n.r tgei i or.Sen i alm a