You are on page 1of 42

SUYUN AYAK SESi

Sohrab Sepehri
Mehran
Gener
Gri Dizisi: 56
ISBN 9944-396-09-5
Birinci 2006
Ynetmeni: Gener
Fatma Tulum
Kapak Fatih
Dijital Sanayi ve Tic. A.
Nato Caddesi sok. No: 17
Seyrantepe 34418
Tel: (0212) 279 64 44
Pan
Barbaros Bulvan 74/4 34353
Tel: (0212) 261 80 72-227 56 75
Faks: (0212) 227 56 74
www.pankitap.com
SUYUN AYAK
Sohrab Sepehri
Mehran
Gener
Sohrab Sepehri
ve olan Sohrab Sepeh-
ri 6 Ekim 1928'de Kum kentinde dnyaya geldi. Sepehri, ilkokul, or-
taokul ve liseyi kentinde bitirdi. n lisans Tah-
ran'da sonra, 1946 Milli M-
1948'de bu grevinden istifa etti.
Tahran'a gelerek, Tahran niversitesi Gzel Sanatlar Fakltesi
Resim Blmnde okumaya 1953'te, fakltenin birincilik
dln alarak mezun oldu.
1957'de kara yoluyla Paris'e ve Londra'ya yolculuk ve
1958'de ilk Tahran bienalinde resimleri sergilendi ve dnya-
en byk bienali olan Venedik bienaline 1960'ta
Tahran bienalinde birincilik dln
Avrupa, Pakistan, Japonya ve gezen
hem ve hem de resimlerinde kendine has bir slubu var-
Resimlerinde Japon etkisi gze arparken
de de budizmin etkisi grlmektedir.
21 Nisan 1980'de Tahran Pars Hastanesi'nde ld. 22 Nisan'da
Erdehal Sultan Ali trbesinde
verildi.
imlerin ya da Makheresi (1947),
lmn Rengi (1951), (1953),
(1961), Hznn (1961), Suyun Ayak Sesi (1965), Yolcu
(1966), Hacim (1967), Biz Hi Biz (1977).
Akif Harnit Farazanda, B-
lent Aksoy, Behruz Kia ve Rukiye Akkaya'ya ederiz.
SUYUN AYAK SESi
Annemin sessiz geceleri iin!

Fena halim,
Bir lokma var, biraz
ucu kadar da zevkim.
Annem var, daha gzel,
Dostlar, akan sudan daha iyi
Ve Allah, burada
uzun
Suyun bilincinde,
Bitkilerin kanununda.
5
6
Ben
bir gldr,
N bir
mhrm
Ova seccadem.
ile abdest
iinden ay geer, tayf geer,
btn zerreleri
Namaz kaybolur grnr.
Rzgar, selviierin stnde ezan
Namaz ben.
tekbirinden sonra,
Denizdeki kamedinden sonra
namaz
Kabem su
Kabem
Kabem bir esinti gibi baheden baheye,
gider.
Hacerlesvetim bahenin

resim
Bazen bir kafes bo yar,
Size
Orda mahpus sesiyle
gnlnz tazelesin diye.
Bu bir hayal, bu bir hayal,
Biliyorum,
Tuvalim
biliyorum,
havuz

Soyuru belki
Hint'de bir bitkiden gelir,
Belki, "Sialk"* bir mlekten,
Soyum belki de,
bir gelir.
* Sialk: antik bir
7
Babam, iki kere gelmelerinden nce,
iki kardan nce
Babam terastaki iki uykudan nce,
Babam zamanlar nce
Babam zaman, gkyz maviydi.
Annem birden kalku uykudan, **
Babam zaman, bekilerin hepsi
Ka kilo kavun istiyorsun? diye sordu manav bana.
Sordum: Gnl kaa?
Babam
Saz yapar, saz
stelik iyi bir
Bahemiz bilginin glgesindeydi.
Bahemiz duyguyla bitkinin yerdi.
Bahemiz ve kafesin
Bahemiz belki de saadet emberinin bir
ham o gn uykuda,
Suyu felsefesiz iiyor,
Dutu, bilgisiz topluyordum.
Nar
elim tutkudan bir olurdu.

** iran'da eski bir gre aniden hamile
gzel olur.
s
gnlm dinleme
Kah, yzn dayar,,
Kah heyecan, elini duygunun boynuna
oyun
Bayram gibi bir
dolu bir
ve
Bir kucak zgrlk idi,
havuzuydu o zaman.
ocuk yusufuklar
Kendi ykm
hafif hayallerin
yusufuk gurbetiyle dolu.
9
10
Ben dnya gittim.
Ben
Ben irfan
Ben bilim balkonuna gittim.
Dinin
sonuna kadar,
Gnl serin
Islak sevda kadar.
Ben birini grmeye gittim,
br ucuna
gittim, gittim kadar,
Lezzet kadar,
Tutkunun
kanat sesine kadar.
Yer stnde neler grdm:
Bir ocuk grdm ay kokluyordu.
bir kafes grdm,
iinde, kanat
Bir merdiven grdm,
zerinde melekler alemine
Bir grdm, havanda dvyordu.
ekmekti,
Sebzeydi, tepsisiydi,
sevda kasesiydi.
Bir dilenci grdm, bir iin,
dileniyordu.
Bir p, kavun secde ediyordu.
Bir kuzu grdm, yiyordu.
Bir grdm
"Nasihat" bir inek grdm,
Bir grdm,
bir "siz" diyordu.
11
12
Bir kitap grdm, kelimeleri billurdan.
Bir grdm, ilkbahardan.
Mze grdm uzak,
Cami grdm sudan uzak.
Umutsuz bir fakih grdm,
sorularla dolu bir testi
Bir grdm ile ykl.
Bir deve grdm, "nasihat ve misal"in
sepetiyle ykl.
Bir arif grdm "ya hu" ile ykl.
gtren bir tren grdm,
gtren bir tren grdm,
da gidiyordu.
Siyaset gtren bir tren grdm,
(ne de gidiyordu)
Nilfer ve kanarya gtren
bir tren grdm,
Ve bir uak, binlerce metre yksekteyken
Penceresinden toprak grnd;
Htht
Kelebek benekleri,
havuzdaki aksi,
Ve bir
Bir serenin yere
Ve
Ve oyuncak sabah ile
Basamaklar gidiyordu.
Basamaklar iki mahzenine iniyordu.
Basamaklar gln fesat kanununa
ve hayat
Basamaklar
Basamaklar tecelli krssne gidiyordu.
annem,
Nehrin ay
13
14
grnyordu:
Byyen imento, demir, geometrisi,
Gvercin yzlerce otobs.
ieki ieklerini mezata gtryordu.
yasemin
kuruyordu bir
biri okul
Bir erik
renksiz seecadesine tkryordu
ve bir kei haritadaki "Hazar" dan su iiyordu.
ipi grnd, sallanan bir sutyen.
Bir at hasret,
At, uykusuna hasret,
lme hasret
grnd, dalga grnd.
Kar grnd, dostluk grnd.
Kelime grnd.
Su grnd, sudaki aksi...
hcrelerin serin glgeleri.
rutubetli

serserilik mevsimi.
Mevsim kokusu.
eli bir yelpaze gibi grnd.
Tohumun
evden eve,
havuza
Hasret topraktan
Krpe duvardan
uyku kprs stne
lm
Szn geen hadise.
15
16
Bir pencere ile
Bir basamak ile byk
ile bir
Armutlar ile bir sepetin gzel
N ar ile
"Naziler" ile naz
ile gzel
ile mhr n*
Camideki inilerin secdeye
Sabun ykselmesine
Kelebek ordusunun "ilalama"
Yusufuk kanal
kalem taburunun harfiere
Kelimenin enesine
*namaz
Bir devrin fethi, bir eliyle,
Bir bahenin fethi, bir eliyle,
Bir fethi, iki selam eliyle,
Bir fethi, drt tahta svari eliyle,
Bir fethi, iki oyuncak bebek ve bir top eliyle.
Bir katli, ikindi
Bir hikayenin katli, uyku
Bir _hznn katli, bir emriyle,
katli, emriyle,
Bir katli, devlet eliyle,
Bir umutsuz katli, bir kar eliyle.
17
18
Yeryz tmyle belirdi:
Yunan dzen gidiyordu.
"Babil bahelerinde" tyor,
Rzgar, Hayber
tarihin er pn srklyordu.
Durgun "Negin" glnde bir iek gtryor,
Benares'te her ebedi
Halklar grdm.
grdm.
Ovalar, grdm.
Suyu grdm, grdm.
ve grdm.
Bitkileri ve bitkileri grdm.
ve grdm.
Ve ve grdm.

Ama, benim
Benim kayboldu.
T ve pr heyecan,
Gecenin br bir ev
Ben bu evde,
kimsenin nemli otlara
Bahenin nefesini duyuyorum.
Ve sesini bir yapraktan
ksrk sesini.
Her suyun
sesini.
Ve kapanan penceresinin saf sesini.
Ve mphem deri temiz sesini.
Kanatta umak zevkinin
Ruhun kendi kendini tutarken
19
20
Ben tutkunun duyuyorum.
Ve damardaki kan kanununun
ayak sesini duyuyorum.
Gvercinler kuyusunda seher
Cuma gecesinin kalp
karanfil
Hakikatin, uzaktan saf
maddenin sesini duyuyorum.
Ve inan sesini.
V e gzkapaklan stndeki,
hznl stndeki,
Nar bahelerinin trks stndeki sesini.
V e gece iinde
gibi
Gurbet kasesinin rzgardan dolup sesini.
Ben
ieklerin tutuyorum.
Suyun kaderine,
olma adetine
Ruhum, nesnelerin tazeliklerine akar,
Benim ruhum, gentir.
Ruhum bazen heyecandan kekeler,
Benim ruhum,
duvardaki sayar,
Ruhum bazen yol duran bir gibi gerektir.
Ben birbirine iki am grmedim,
Glgesini yere satan bir de grmedim.
kargaya.
Nerde bir yaprak varsa, iim
Afyon beni selinde.
Bir bck gibi, seherin biliyorum.
Bir gibi, dinliyorum.
Bir sepet dolusu meyva gibi,
iin
bir meyhane gibiyim.
Deniz bir bina gibi,
ebedi dalgalardan
21
22
kadar kadar
kadar
Ben bir elmayla
Ve bir kokusundan.
Ben bir ayna, bir saf yetiniyorum.
Bir balon patlasa, glmyorum,
Bir felsefe ikiye blerse, glmyorum.
Ben tylerinin sesini
T oy renkleri,
keisinin ayak izlerini.
Nerde ravent iyi biliyorum.
ne zaman gelir, keklik ne zaman ter,
ne zaman lr,
ln uykusunda ay nedir,
Tutku lm.
Ve ahududu lezzeti.
bir adettir,
lm
kadar

unutulacak
elin iek
turfanda siyah incirdir,
buruk bir tat.
gznde boyutudur.
tecrbesidir.
bir gmen gariplik duygusudur.
uykunun dnemednde bir tren
uak penceresinden bir baheyi grmektir.
fzenin uzaya haberi,

bir gezegende iek koklamak fikri.
bir tabak
sokakta bir metelik
"karesi"dir.
iek "st" sonsuzdur.
yer
23
24
basit ve nefesler geometrisidir.
Nerede olursam
Gkyz benimdir.
Pencere, fikir, hava, yeryz benimdir.
Ne nemi var
bazen byrse
gurbetin
Bilmiyorum, neden
"At soylu gvercin gzeldir." derler?
Ve neden hi kimse kafese koymuyor.
ne var laleden.
Gzleri trl grmeli.
Kelimeleri
Kelime rzgar

yrmeli.
getirmeli.
btn gitmeli.
Dostu grmeli.

bir
oyun
nilfer dikmeli.
srekli
havuzunda suya girmektir.
giysileri:
Suya var.
25
26
A ta da
Bir ky gecesini, uykusunu
Leylek hissedelim.
imenlerin kanunu

Ve ay
Ve gecenin sylemeyelim.
bahenin
yoksun
Sepeti getirelim
Biraz biraz
ekmekle ebegmeci yiyelim.
Her szn bir fidan,
hece sessizlik tohumu ekelim.
rzgar esmeyen
Ve iinde yzeyi olmayan
Hcreleri olmayan ve
istemeyelim.
Ve panterin
Ve solucanlar ldyse,
bir bilelim.
yoksa, kanunlan zarar
Ve lm neyin
Ve
Ve mercandan nce
denizierin
Ve nerdeyiz diye
Hastahanenin taze ieklerini
Ve nerde diye
Ve neden kalbi mavidir diye
Ve dedelerimizin esintileri geceleri
diye
27
28


rzgar esmiyor.
penceresi
btn yz tozlu.
tarihin

sahile hareketsiz sedeflerdir.
Deniz gidelim,
Sulara
Sulann ekelim.
Yerden bir
hissedelim.
sylenmeyelim.
(Bazen varken grrm,
Elimin melekler
daha iyi
yara,
yerin bana.
hacmi ka misline hasta
daha da byd turuncun fenerin
Ve lmden
(lm gvercinin sonu
Bir ters dnmesi lm
lm geer.
lm gzel ikliminde
lm ky gecesi
lm zm ile gelir
lm haneresinde
lm kelebek gzellikten sorumludur.
lm bazen reyhan
lm bazen votka ier.
Bazen glgede oturur ve bize bakar.
Ve hepimiz lezzetin
lm oksijeni ile dolu biliriz.)
itlerin sesi var kaderin
yzne
29
30
Perdeyi
duygular soluk
ergenlik her yuva kursun.
igd oyun
mevsimlerin
ieklerin stnde usun.

Trk sylesin,

Sokaklara


Bankada da bir da iten
Bizim gln anlamak.
Bizim belki de:
gln bysnde yzmektir.
Bilimin tesine
bir cezbesiyle elimizi
sofraya
- Sabah
serbest
rengin, sesin, pencerenin
tazeleyelim,
iki hecesi gkyzn
ebediyetle doldurup
Bilimin ykn
yere
ismini
geri
SevdayJ
ykseltelim,
insana ve ve bitkiye ve
Bizim belki de,
Nilfer ve
Hakikat
ky yaz H.l34 3
31
32
SADECE RENK
Gkyz daha bir mavi,
Su daha bir mavi,
Rana su
Rana elbise
Yapraklar dklyor.
"Kasvetli bir mevsim" dedi sabahleyin annem.
Ben de ona, "Hayat bir onu
hem de dedim.
Dantel pencerede.
sylyor.
Ben de Hint ilahilerini okuyorum,
Bazen de bir bir bir bulut iziyorum.
bir
geldi.
Lavantalar yeni iekler
Tanelerine bir nan.
Gnlme,
gnlleri de tanelere
ne gzel olurdu." dedim.
Nar suyu gzme,
Gzmden
Annem glyor,
Rana da.
33
34

Ovalar ne kadar
ne kadar yksek!
bir ot kokusu var glistanda!
Bense bu iinde, bir
Belki bir uykunun,
bir
bir kumun,
bir tebessmn.

Kara saf gaflet.
yle

Rzgar esiyordu, dinledim,
Benimle kim?
Bir kertenkele geti.
Yola
Yolun stnde bir yonca
sonra badem gl
ve
Bir suyun
ve suya soktum
"Ben bugn ne kadar
Vetenim ne kadar
bir keder gelmesin.
kim?
Hi,
Bir inek tarlada otluyor.
Yaz
Glgeler biliyor yaz bir
Glgeler kusursuz,
Bir ve temiz,
oyun yeri.
35
36
Hayat
var, elma var, inan var.
Evet
Madem gelincik var,
o zaman devarn etmeliyiz.
Gnlrnde bir var,
bir
sabah uykusu gibi
ve ylesine huzursuzuru
sonuna kadar istiyorum,
kadar gitrnek istiyorum.
Uzaklarda bir ses var, beni
AYDINLIK, BEN, SU
Bulut yok.
Rzgar yok.
Havuzun
sudaki izleri,
ben, iek, su.
temiz
Annem.,reyhan topluyor.
Peynir, reyhan, ekmek, bulutsuz gkyz,
Islak
avludaki ieklerin
kaseyi
Yksek duvara merdiven, yere indiriyor.
Bir tebessmn gizlidir her
Zaman yzm gzkyor.
37
38
Bir var, bilmiyorum.
"Bir ot
bunu biliyorum.
Zirveye gidiyorum,
Kanat doluyum.
lifiri yolu gryorum,
Fener doluyum.
ve kum doluyum,
yol, kpr, nehir, dalga doluyum.
sudaki glgesiyle doluyum,
"Ama ne kadar da iim."
HEY
Neyi seyrediyorsun,
bir gnlk

Beyhude bekleme,
Gece daldan dklmeyecek
Ve penceresinde yok.

gkyznn
Sen
ve byk bir
stunu
zntrrn
Beyhude bekleme.
39
40
kalk,
Bir hayali ile geceye dnd yeryz.
Yola koyul,
hznl bir iz
dinle: Dnya ne kadar hznldr
Ve Allah yok
Ve Allah var
Ve Allah ...
Vakit geti,
Kokla ve git,
Ve gzel bir yz uykularda ara.
ISBN 9944-396-09-5
9 1 1 ~ l l ~ ~ ~ ~ I l l i ~ ~ l l l ~ ll