You are on page 1of 172

ABDULLAH CALAN

ABDULLAH CALAN

Smrgeci Cumhuriyet Kirli ve Suludur

SMRGEC CUMHURYET KRL VE SULUDUR

Weann Serxwebn 78

Abdullah CALAN Smrgeci Cumhuriyet Kirli ve Suludur Weann Serxwebn: 78

NDEKLER

nsz ................................................................................................................. 9 zelsavaInyensaldIRItaktHzbullaH ...................11 tuRkye'deflasedenpaRtclkve yenpaRtlemeaRayIlaRI ........................................................39 svaskatlamIczumsuzkalan RejmngeRcedR ............................................................................65 pkk'nnkesnleennculukRlukaRIsInda empeRyalzmnbRlkcndeRlkaRayIlaRI .............77 12 aRtdaRbesnn23.yIlI m vedevRmcdRenclebalIlIk........................................87 buyukzelsavaaRamen taRHbtnktasIndabalattIk..........................................99 Byk k ezdirmedik kesin baar yoluna koyduk ................................... 103 Krdistan aleyhindeki uluslararas denge almtr ..................................... 107 Gney Krdistan atmas blgesel statkoda yeni bir durumdur ............... 112 birliki ihanete dayal plana kar hazrlklarmz tamdr ........................... 114 Yeni hamle dneminde kazanan biz olacaz ............................................... 117
5

Birinci bask: ubat 1995

12eyluldaRbesnn14.yIlIvepkksavaImI.....................121 14 yl nce afak vaktiydi ............................................................................. 123 12 Eyll ve sulular topluluu ...................................................................... 124 PKK zm Trkiyelilemeye doru ilerliyor ............................................ 128 12 Eyll faizmi topluma kadnlatrmay dayatt ........................................ 131 Sokaklara drlen kadna zgr kadnla cevap verdik .............................. 134 nsanlk iin de, kadn iin de yenilgiyi kabul etmiyoruz ............................. 137 12 Eyll'e kar intikammz byk olacak ................................................... 139 PKK, Trkiye'nin de temel demokrasi gcdr ............................................ 140 PKK ezilirse, sonu Hitler'in bin yllk lks olur .................................. 142 PKK devrim ordusunu gerekirse Trkiye'ye yrtr .................................... 143 Trk egemenlik tarihi yeniden yazlmaldr .................................................. 146 TC kl mirasn devralan bir sistemdir ........................................................ 150 Trkiye'de particilik demokrasiye kar faizmdir ........................................ 152 12 Eyll darbesi tkenen cumhuriyeti yaatma operasyonudur .................... 155 Partiler aras birlikler zel sava yrtme birlikleridir ................................ 158 zel sava deimeyen solun ruhunu fethetmitir ........................................ 160 Kazandran PKK sava militan yaamdr ................................................... 163 Devrimci sava istediim gibi geliti ve yryor .......................................... 166 Geen zorlu 14 ylda bizim hikayemiz yazldr ........................................... 168 Yrymz amaca gl tutkuyla ilerliyor ............................................... 169 71.yIldnumundecumHuRyetgeRce..............................175 Kiilikte zmlediimiz Trkiye Cumhuriyeti'dir ...................................... 176 Bu cumhuriyet kanldr, kursaa tkanan tatr ............................................. 177 Trk halknn ufku bu cumhuriyetle karartlmtr ........................................ 181 Trk egemenliinin halk kartl balang tarihinden gelmektedir ........... 183 Trk egemen snf retici ve yaratc deil, talanc ve taklitidir ................ 185 M. Kemal zmlemesi Trk insannn tip zmlemesi iin arttr ........... 187 Trk burjuvazisinin douu gericidir ve yenilikilie kardr ..................... 189 M. Kemal komplocu ve ikiyzldr ............................................................. 193 Bu, halkn cumhuriyeti deil, tek kiinin imparatorluudur ......................... 196 Halklarn kanyla beslenen cumhuriyet gbei patlama srecindedir .......... 199 Darbeler, cumhuriyeti zrhla korumak iindir ............................................... 202 Kemalist cumhuriyet zal'a bile tahamml edemedi ................................... 204 Demirel cumhuriyetin zirvedeki demagogudur ............................................ 206 Kutlamalar, enlikler cumhuriyetin lm merasimleridir ............................. 207
6

Cumhuriyet gereinde yenilgili Trk solculuu ......................................... 209 Cumhuriyet 71. ylnda faist bir karmayla ayakta tutuluyor ........................ 212 PKK Anadolu halklar mozaiini canlandryor ............................................. 214 Bu cumhuriyet almaya mahkumdur ........................................................... 217 tc'nnmHacIzelsavaIkaRIsInda HalkInkmlkvezguRlemeduRumu ..............................219 TC'nin tarihsel ve gncel yaps, zel sava dzeninin gelecei .................. 219 PKK direnii ve halkn yeni demokratik iktidar sreci ................................ 242 tuRkmllyetclnduuveyuksel...................... 259 yuzyIllaRdIRkazanIlamayanI kazanmafIRsatIyakaladIk ......................................................287 tc'nnknc19mayIscIkIIve devRmc-mltangRevleRmz.............................................313 Mustafa Kemal gerei peygamberlerden daha fazla fiktiftir....................... 314 Kemalizm bir dknleme olaydr ............................................................. 316 Kemalizm tahlil edilmeyen bir faizm trdr ............................................. 317 Trkiye'yi byk bir maymun taklitilii ynetiyor ..................................... 318 Trkiye'nin en byk yalanclar bilim adamlar, aydn ve sanat evreleridir ............................................................................ 320 En byk terrist g TC'dir ......................................................................... 321 zel savan arkasnda Yahudi sermayesi var .............................................. 322 Dnyann en kutsal devrimci savan veriyoruz .......................................... 324 TC'nin kendisi bir 19 Mays'tr ...................................................................... 325 Btn nemli gnlerde 19 Mays atlm var ................................................ 328 Kazanmak insan olmaktr .............................................................................. 329 Ya zgr yaadn sanarak, ya da maymunlaarak kendisini yanltyor .... 331 Kendini aldatmay brak, daha derin gr ....................................................... 334 Bountuya getirilen insann byk ufkunu aacaz .................................... 335 Tarihin en byk intikam frsat domutur .................................................. 337 Tarihin yerine getirilmeyen btn grevlerini yapmann zaman ................. 338

nsz zel sava ya da kirli sava gnlk politik yaamn belki de rekor sylemleridir. Neden olmasn ki! Savan bu trnden yle veya byle etkilenmeyen ka Krt ve ka Trk vardr? Nedir bu zel sava? Trkiye Cumhuriyetiyle e anlaml olan zel sava nasl ortaya kt; nasl beslendi; nasl bir ulusal soykrm politikasna dnt? Trkiye Cumhuriyetinin esas geerli bir yasas olarak insan yaam zerinde etkili olan bu sava kim ne kadar tanmlayabiliyor ve buna kar ne kadar direnebiliyor? Bu Krdistanda yrtlmekte olan, kar karya bulunulan zel kirli sava ile devrimci savatr. zel kirli sava gerilemeye uradka kendini yayyor, snrlarn olabildiince geniletiyor; kuralszln derinletiriyor. nsan, yaam ve doay hedefliyor. Btn hedefleri ise ulusal inkar ve ulusal imhaya karak birleiyor. Sadece kuralsz ve kirli yntemlerle yrtlen plak bir iddet mi zel sava? Hayr. zellikle bilinmesi ve kavranmas gereken nokta budur. zel sava, ak olduundan ok daha gizlidir. Psikolojik yn arlktadr. Yntemlerinde eitlidir, balayan hibir kural yoktur. yle baaramyorsa, byle baarmaya alyor. Nasl ve ne olursa olsun, amaca ulamay mbah sayyor zel sava. Aslnda bunu sylemek bile zel sava iin tam bir tanm yapmak da deildir. Bir anlamda gzleri kara, kulaklar sar, acmasz ve zehirli bir sava biimidir. Haksz bir ama iin her yerde, her zaman kendinde her eyi yapma hakkn grmek bu savan ok kirli mantdr. Kulland yntemler kirli olduu kadar yanltcdr. Zayfln peinde bir avc gibidir. Avn an be an gzler, frsatn yakalad yerde ve zamanda tm arlyla yklenir. zel savan Trkiyedeki biimi dnyadaki benzerlerinden ok farkl. zellikle cumhuriyetin kuruluundan bu yana bir gelenek olarak srdrld. Devrimci gelimelerin ve muhalefetin kabar gsterdii her dnemde zel sava kanl bir ekilde devreye sokulmu, ezebildiklerini ezerken, geri kalanlar da ehliletirdikten ve en azndan tehlike olmaktan kardktan sonra inine ekilerek kendini gizlemitir. Ama hibir zaman Trk siyasal yaamn kendi bana serbest brakmamtr. PKKnin 12 Eyll 1980 darbesinin kendini kurumlatrdn sand bir dnemde silahl mcadeleyi balatmas cumhuriyet tarihinde yeni ve kkl bir sretir. Bu sreci, durdurmak bir yana, kesintisiz bir seyir izlemesi, zel savan lgnlk dzeyinin dayatlmasyla karlk buldu. 12
8 9

yldr bu zel sava insan ve toplum yaamn fel etmi, Krdistan topraklarn zindana dntrmtr. Smrgeci Cumhuriyet Kirli ve Suludur adl kitap Trk egemenlik tarihini balangcndan bugne kadarki srecini irdelemektedir. Hepimizin yaamn ok yakndan ilgilendiren ve etkileyen cumhuriyet nasl kuruldu? Cumhuriyet ncesi ve sonras nasl ekillendi? Cumhuriyet gereinde kemalizm nedir? Bugn tm kirliliiyle demokrasiyi, zgrl katleden, insana maymunlamay dayatan, toplumun btn dinamiklerini ldrmeye ynelen zel savan mant nereden besleniyor? Bir btn olarak insanla kasteden cumhuriyet gerei nasl almaldr? Devrimci sava ve grevler; devrimci kiilik ve yry nasl olmaldr? Ve sralamakla bitmeyecek uzunluktaki btn sorularn irdelenmi cevaplar bu kitapta verilmektedir. Bu kitap, PKK Genel Bakan Abdullah calan yoldan, cumhuriyeti aan insan gereini yaratma ve bu insanla devrimi baarma perspektifiyle yapt zmlemelerden derlenmitir. zel savan bugn tm arlyla TC siyasetini belirleyen durumu dikkate alnrsa, Smrgeci Cumhuriyet Kirli ve Suludur adl bu kitap tam zamannda okuruna kavumaktadr. zellikle Trkiye gereini kavramak ve Trkiye tarihini aa karmak isteyenler iin nemli bir kaynak olarak, bir yerde Trkiye Cumhuriyetinin kiilik tahribatn yaayan herkesin okumas bir ans saylmaldr. Weann Serxwebn ubat 1995

ZEL SAVAIN YEN SALDIRI TAKT HZBULLAH

Akla kavuturmak istediimiz konulardan biri de, i yz gittike daha fazla aa kan ve yurtsever insanlarmz ok alaka arkadan kurunlayan; ok tehlikeli, gerici, szmona Allah adna savatn iddia eden, Hizbullah ad altndaki gruhtur. Bu nedenle Krdistan'da Hizbullah ad altnda imdi faaliyete sokulan gericiliin yeni saldr taktii ve buna kar grevlerimiz zerinde durmak istiyoruz. Tarihe baktmzda, Krt halknn milli gelimesine kar slamiyet ad altnda yaplan saldrlar ve oka gerekletirilen katliamlar hemen grmek mmkndr. Her ne kadar douu ve esas itiba riy le halk la ra kar zel d man lk la yo la k ma sa da, slamiyet'in sa yorumu, zellikle de Emevi saltanat ve daha sonraki Abbasiler ile benzeri sultanlk rejimleri (ki bunlara Seluklular ve Osmanllar da dahildir) elindeki slamiyet'in devrimci zn tamamen yitirdii bir saldr, bir emperyalist tahakkm aracna dnt biliniyor. Feodal bir sultanlk rejimi olan Emeviler, slamiyet'i kullanarak, halklara mutlak boyun edirmeye, onlarn kltrleri ve milli geli11

10

meleri zerinde egemenlik kurmaya ve giderek asimile etmeye kadar gidiyorlar. Hz. Muhammed dneminde Arap kavminin dier kavimler zerinde bir stnl olmayaca belirtilmesine ramen Emeviler, Arap stnlne aka nclk tandlar. Saltanatlarnda Araplarn belirli egemenliinin olmasnn yansra, kendilerini ok da yceletiriyorlar, dier halklara kle muamelesi yapyorlar ve bu halklarn ikincil, ncl duruma drlmesi gittike netleiyor. Bu durum daha sonra gelen btn sultanlk rejimlerinde de devam ediyor. Bylelikle slamiyet uluslararasndaki, daha dorusu milliyetler arasndaki eitsiz gelime de, hatta smrgeletirme de bir klf olarak kullanlmak isteniyor. Nitekim slamiyet'in Arap iktidarlar elinde ovenizmin bir arac olarak ilev grdn daha sonra nete gryoruz. Hemen herkes slamiyet ad altnda Arap egemenliine zendiriliyor. Arap egemenliine boyun emekte, ona uaklk etmekte slamiyet ara olarak kullanlyor ve bu egemenlie geerlilik kazandrlmak isteniliyor. Dolaysyla herkes, zellikle de feodal gler bu egemenlik etrafnda bir yara giriiyorlar. Kendilerine Arapa ad yaktrmaktan tutalm, nasl peygamber soyundan geldiklerine kadar, bunlar bir yar iindedirler. Feodal karlar ve ibirlikilik kendine byle bir ideolojik maskeyi nemli oranda ediniyor. Tabii halklar da bylelikle milli gelimelerinde bask kadar, asimilasyona da uruyorlar. Trklerin slamiyet'in nderliini ele geirmesiyle birlikte, bu olumsuzluk daha da hzlanyor. Seluklular iktidara geldiinde, Abbasiler'den devraldklar slam yaylmacln Anadolu ilerine doru gelitirdike, halklar aleyhindeki bask ve asimilasyon daha da hz kazanyor. Anadolu'nun ok sayda halknn ya klla ya da asimilasyonla deiime uratldn ve bunun gnmze kadar devam ettiini biliyoruz. Hala geride kalan halklarn kalntlar Trklemekten, slamlamaktan kurtulamyorlar. Bir Bosna-Hersek'te bugn yaanan atmalar bile bu yaklamn sonucudur, yani zoraki Mslmanlatrma yaklam etkilidir. Gemiin bu emperyalist, smrgeci ve asimilasyoncu gerei bugn bile savaa yol ayor. ran imparatorluunun da elinde slamiyet, daha deiik bir mezhep ss altnda ayn ilevi grmtr. ii mezhebi, zaten ran mil12

liyetiliinin izgilerini tar. zellikle Emevi, Abbasi ve Arap ovenizmine kar daha ok yerelleerek, hatta bir anlamda millileerek tepkiye dnmenin rndr. ialk, ksmen de Alevilik diyelim, bugn de hl Krtlerde biraz vardr. ranllar biraz byle ekil deitirmi ve biraz da millilemeye yol aan Mslmanlkla kendi toplumunu, milli gelimesini kurmaya almlar. Dier Mslman halklar ise, daha ok slamn hakim biimi olan Snnilikle yaylmak istemilerdir. Krtler de iki mezhebin arasnda kalmlardr. Krtlerde bir slam mezhebi millileerek teekkl etmemitir. Trklerdeki Snnilik Trklemeye belli lde hizmet etmitir. zellikle Trklerin Araplardan uzak bir gelime iine girmeleri ve Hristiyan alemiyle de kar karya olmalar, onlarda slamlamak, Trklemek anlamna gelmitir. Trklerin elindeki slamiyet'in Trk milli gelimesi zerinde belirleyici bir etkisi vardr. Trklerdeki slamiyet'i bir din olarak kesinlikle dnmemek gerekir. Trkslam sentezinin de anlam budur. Trklerde slamiyet, Trk uluslamasnn gnmze kadar gelitirilmesidir. Eer slamiyet olmasayd, Trklerin Ortadou'da bir ulusal gelimeyi yaamalar imkanszd. Trk egemenleri ancak ve ancak slamiyetle yaylabilmiler, kendilerini ayakta tutabilmilerdir. Buna da slamn klc olmak, slam bilmem nerelere kadar tarmak ad altnda bir ideolojik karlk vermek istemilerdir. Bu anlamda, Trklerdeki slamlama bir milli yaylma biimidir. Bunu iyi grmek gerekiyor. nk bugn Trkiye'de hl bir slamclktr alm ban gidiyor. Biraz tarihi temellere bakarak biz, bunu Trk ovenizminin bir biimi olarak deerlendireceiz. Trklerin slamn devrimci znden bir ey aldklarn sanmyorum. Trk ler de b tn s la mi bil gi ler, Arap a re ni lir ama, Arapa'dan da hibirisi anlamaz. Trklerdeki slamclk muazzam bir ezbercilik, muazzam bir maskelemedir. Ama buna ramen ok nemli bir ihtiyac gideriyor ve o da, ite halklar mozayii olan Anadolu'da, yine Balkanlar'da Trk milli stnln salamak oluyor. Egemenlik arac olmu bu ideolojik maske ile kendilerini Allah adna Balkanlar'n sahibi, Anadolu'nun sahibi, Kafkaslar'n sahibi ve hatta Ortadou'nun sahibi olarak gstermilerdir. te Os13

manllk, Selukluluk budur. Allah'n nezdindeki glge ve hatta bu anlamda Allah'n temsilcisi olarak kendilerini telakki ettirdiklerine gre topran sahibidir onlar ve her ey onlardan sorulur. Bu u anlama gelir: Btn Trk boylar Allah adna bu topraklarn sahibidirler. Bu topraklar gavurlardan alnmal, Mslmana verilmeli; yani topraklar binlerce yldan beri buralara yerlemi yerleik halklardan alnmal, saldrgan Trk egemen boylarna verilmelidir. imdi bunun ayn zamanda bir snflama olay olduunu biliyoruz. Bunun zenle anlalmas gerekiyor. Trk boylar snflamaya urarken, kendi ezilen tabakalarn dalara srerler. te onlardaki slam z budur. Aleviliin izah da burada anlam kazanr. slamln zararl biimi onlarn elinde byle anlam kazanyor. Bu egemen ideolojik biim, tam bir saldr biimidir, bir emperyalist biimdir ve bu temelde halklara kan kusturulur. Tabii Krt halk da bundan payn alyor. Burada unu gryorum: slam ideolojisinin hem emperyalist, hem de snfsal ayrmada bir saldr arac olmas sz konusudur. Egemen slam mezhebinin veya siyasi rejiminin byle bir nitelii vardr. Gnmze doru gelimesinde bu temel zn hibir zaman gzard etmemek gerekir. slamiyet'in resmi biimi sosyal ayrmay bastrmada iddetle kullanlyor. te bir Kuyucu Murat Paa'nn krkbin Aleviyi kuyulara doldurmas gibi saysz katliamlar! Bir de emperyalist amal kullanlmas yn vardr. Cihat ad altnda, kafire kar sava ad altnda bu, ta Orta Avrupalara kadar bir saldr silah olarak kullanld. Demek ki din, Trklerin elinde tam bir milliyetiliktir, tam bir ovenizmdir. Hem bir emperyalist ideolojik ara olarak ilev gryor, hem de ezilen snflara kar bir saldr arac olarak kullanlyor. Dolaysyla sosyal-ovenizmi sadece Trkiye'deki komnist veya sosyalist kkenli gruplarn bir nitelii olarak dnmemek gerekiyor. O halde, sadece gnmzdeki slam kkenli tarikatln ve ok eitli slami ekollerden kaynaklanan btn klarn deil, tarihteki btn mezhepsel klardaki sosyal-ovenizmin saldrgan niteliini de ok iyi grmek gerekiyor. ran'daki ia mezhebinin milli niteliini anlattk. Daha gl
14

olan Fars kltr, Fars siyasal gelenei slam toptan karsna almak yerine, onun biraz ezilenden yana olan Hz. Ali yandaln zmseyerek, egemen ideolojik biime, Emevi, Abbasi, hatta Osmanllarn egemenlik biimine bu silahla karlk veriyor. Hala bu silah ok etkili bir biimde kullanlyor. Fakat bunun da dier halklara kar ovenist bir araca dntrldn, zaman zaman bu ilevi etkince grdn biliyoruz. zel lik le de Kr dis tan so mu tu na bak t mz da, Krt ler de slamiyet'in ok eitli nedenlerle milli bir mezhebe ulaamadn gryoruz. Ama bu durum baka halklarda farkl gelimitir. rnein Avrupa'da da, milli gelime andaki protestanlk mezhebi, uluslamaya ok byk ivme kazandrmtr. Almanya'da Luther deneyimi dikkat ekicidir. Ne diye bir sr kilise milli gelime okulu olmutur? Yine Balkanlar'daki ulusuluk esas itibariyle kilise kaynakldr. ran'da da buna benzer bir gelime vardr. Trklerde de bu ok somuttur. Fakat Krtler sz konusu olduunda, bir Krt-slam mezhebi gelierek kendi mili gelimesinin hizmetine girmemitir. Hemen vurgulayalm ki, Araplarda slamiyet zaten Araplktr. Arap milliyetiliinin en gl kaldralarndan biridir. Bunun tarihi temeli slamiyettir. Ama Krtler bu konuda en talihsiz durumu yaamlardr. slamiyet'in ideolojisiyle veya slamiyet'in etkisi altnda Krt feodalitesi airet reisliinden feodaliteye dnmtr ama bu, tamamen kendi milli gelimesini inkar temelinde olmutur. Mslmanlaan airetilik, aalk ve benzeri gibi egemen kesim kendini ya Trklkle, ya Araplkla, ya da Farisilikle zde tutmutur. Yani Krtler, Krtl terk ettii oranda slamlayorlar. Bizde slamlamak, tmyle olmasa da, zellikle st tabakada, ibirliki tabakada milli inkar hzlandryor. Tabii st tabakann slamiyet maskesiyle inkarcl gelitirmesi halka da kt yansyor. Bylece, milli inkar dnemine doru hzl bir gidiat sz konusu oluyor. Her ne kadar medreselerde slamiyet'in Krte'yle izah dnlmse de bunun etkisi snrldr. Bugn Bitlis evresinde hl medrese kkenli baz milli gelimeler grlyor. rnein Said-i Nursi. Aslnda medrese kltrnn bir rndr ama, bugn Said-i Nursi Trk sosyal-ovenizminin en gl bir silah durumundadr. Yani Trk
15

ovenizminin elinde bir ara olmaktan kurtulamamtr. Demek ki Krtlerde slamiyet milli gelimenin bir arac deil, milli inkarn destekleyicisi roln, zellikle de Krt ibirliki tabakasnn eliyle oynamtr. Bu nemli tarihi bir gerektir. slami tartmalar sz konusu edildiinde ok yaygn olan bir hataya dlyor. O da udur: slamiyet'in sanki milli gelimelerle ilgisi yokmu gibi deerlendirmeler yaplyor. Eer slamiyet Arap milli gelimesidir denilse, dier halklarn kprdanlar sz konusu olacaktr. Eer ialk, Fars milli gelimesidir denilse, ona kar olan milli gelimelere yol aacaktr. Trklerde slamiyet Trkle hizmet etmitir ve Trk yaylmaclnn en temel aracdr denilse, dier halklarda milli kprdanlar sz konusu olacaktr. Bu bakmdan slamiyet'e ilikin tartmalarda, slamiyetle milli gelimeler arasnda sanki hibir iliki yokmu gibi davranlyor. Aslnda bu ok ciddi bir arptmadr. Bu arptmayla gerekler epey rtbas edilmitir. sla mi tar t ma la ra ke sin lik le ege men k la ca mz yn ler var dr. slamiyet'in Arap milliyetciliindeki yeri, Trk milliyetiliindeki yeri, Fars milliyetiliindeki yeri nedir? slamiyet ve Krtlk arasndaki iliki nedir? Bu iliki tarih boyunca nasldr? Yre yre, boy boy, airet airet, slamiyetle Krtlk ilikisi nasl bir seyir izlemitir? Bu durumlar zenle deerlendirmek gerekiyor. Gerekler muazzam bir lafazanla bodurulmutur. Krtler iinden kan szmona birok eyh, evliya gibi din adamlar, genel anlamda bu konuyu zellikle gzard ettirmeye yol amlardr. Yine, hakim milliyetlerden olan birok slam bilgini de bu konuya dokunma gerei bile duymamtr. Ama una eminim ki, onlarn temel grevi, (slamiyet'in yceliini, Allah'n yolu olduunu her gn tekrarlasalar da) sosyal ve milli gereklie muazzam bir ovenizm dayatmaktr. Tarih bunun engin abalaryla doludur. Krtlerdeki din adamlarnn da grevi bundan teye deildir. Nasl ki Trkiye solunun etkisi altnda Krt solculuu uzun bir sre silik, kiiliksiz, ahsiyetten yoksun kalmsa, Krt din adamlarnn da tarih boyunca hakim milliyetteki egemen ideolojinin etkisi altnda silik ve onun kopya-taklitisi kaldklarn, yine ahsiyetli bir kimlie pek brnemediklerini iyi biliyoruz. Aslnda slamn znde mutlaka bu vardr
16

demiyoruz ama, gerek tamamen byle gelimitir. Her ideolojide olduu gibi bir gelime olmutur. Btn sosyal dzenlerin her dneminde bu duruma rastlamak mmkndr. Reel sosyalizmin de Rus hakim ulusu elinde benzer bir rol oynadn biliyoruz. Bu, sadece kapitalizme dayal milliyetilikte yoktur. Ruslarn reel sosyalizmi de birok halk zerinde oven etkisi gl olan bir zellikte geliim gstermitir. Ak ki, dier halklar aleyhine Rus ulusunun geliimi ileridir. Hatta zaman zaman emperyalist boyutlara kadar kmtr. Nitekim zlnn de en byk nedeni emperyalist zellikten gelmektedir. Lenin, daha lmeden nce unu syler: Stalin, acaba byk Rus ovenizmine alet olabilir mi? Nitekim bu endiesinde hakl olduu gnmzde ortaya kyor. Hz. Muhammed'in de buna benzer bir konumu vardr. Hz. Muhammed, Arap stnln gryor. Bu adan Arabn Aceme stnl olmamas gerekir der ama, buna ramen bu stnlk barizdir. Daha sonra bunun nasl yaylmacla, imhaya gtrdn de biliyor. Demek istediimiz, nemli devrimlere yol am ideolojilerin daha sonra emperyalistlemesi, emperyalizme hizmet etmesi az grlen olaylardan deildir. Bu kapitalist milliyetilikte de slamiyette olduu gibi reel sosyalizmde de sosyalist devrimlerin bana gelmi bir durum. Bu bir saptrmadr ve onun en tehlikeli yaklamlarn yaayan halklardan biri de Krdistan halk, bu halkn ulusal gerekliidir. Biz zaman zaman u deerlendirmeyi yaptk: Tarihin nemli kesitlerinde slamiyetin gereimizle temas, devrimci z ve adaleti temsil etme temelinde deil, tam tersine gereimizin imhas, eitsizlie ve adeletsizlie yol amas temelinde olmutur. Daha dorusu, slamiyetin Krdistan koullarna girii, devrimci yanndan ziyade emperyalist yan ar basan biimde olmutur. Hem ideolojik ve hem de ekonomik, sosyal ve siyasal dzeylerdeki slami yaylma, Krt milli ve sosyal gerekliine ok az yer verir. Bu elerin nemli bir blmn silip sprmtr. Bunun da en bata gelen sorumlusu, Krt egemen ibirliki tabakasdr. Hala da gnmzdeki o ibirliki tabakaya baktmzda kraldan daha ok kralc, slamc, Trk veya bilmem neci kesilmeleri bu tarihi nedenden dolaydr.
17

Ayn ey kapitalist milliyetilik iin de sylenebilir. Trklerin egemenlii altnda Bat'dan aktarlan kapitalist-milliyetilik Krtlerde, Krtleri uluslatrmada slamiyet kadar etkili olmutur. Trk uluslamasnn ikiyzllnn nemli bir etkeni de kapitalist-milliyetiliktir. Kapitalist-milliyetilik ideolojisi, Trk egemenlerinin elinde uluslamada ikinci nemli bir ideolijik aratr. Nasl ki slamiyet Krtln bertaraf edilmesi abalarnda ve yine birok halkn silinmesinde bir ara rol oynamsa, kapitalist-milliyetilik de, zellikle son yzyl iinde dier halklarn da aleyhine, rnein Ermenilerde, Rumlarda ve Balkan halklarnda, katliamla tasfiye etme aracna dnmtr. Trk milliyetilii eskiden slamiyetle halklar katledip tasfiyeye uratrken, bu kez de bunu bu milliyetilikle yapyor. Anadolu'da bunlarn kalan artklarn sistemlice temizliyor. Bunun daha kapsamlsn da Krtlere uygulamtr. zellikle cumhuriyet tarihinde kapitalist Trk milliyetilii, slamiyetin dokuzyzylda yaptklarn tamamlamaya alyor. slamn ideolojik saldr aracyla tamamlanamayan Trk hakimiyetini kapitalist zihniyet araclyla tamamlamak istiyor ve ikisini birletirerek saldrya gemeye alyor. Nasl ki slamn Krtlemesine bir imkan verilmemise, milliyetiliin de Krtlemesine imkan verilmiyor. Milliyetilik, burada sadece Trkle zgdr. Bu mantk onlar asndan esastr. Hakim Mslmanlk sadece Trkle zgdr. Bugnk saldrlarla dnya tarihinde Krdistan'n ulusallktan ve giderek toplumsallktan bile uzaklatrlmas baarlmaya allyor. Demek ki kapitalist-milliyetiliin de bizde milli bir olay haline gelmemesi, bunun tam tersine, hakim snf elinde bir imha, bir tasfiye arac haline brnmesi, ciddi bir gerektir. Milliyetilik tartmalar yaplrken u hususa dikkat etmek gerekir: Milliyetiliin hakim ulus yanyla ezilen ulusun iindeki veya ulusal gelimesindeki rol nedir? Buna tam bir aklk getirmek gerekir. Komnizmi de buna dahil edebiliriz. TKP eliyle gelitirilen komnizm, bir Trk ulusuluk biimi olarak gelimitir. Zaten sosyal-ovenizm demek, komnist veya sosyalist ideolojinin bir milli oven yaylma aracna dnmesi demektir. ncelikle TKP tarihi bu anlamda, komnist maske altnda Trk milliyetiliinin hiz18

metine koulmutur. M. Kemal'in daha cumhuriyet kurulmadan nce sahte komnist partisi kurmak isteyii, Trk milliyetiliinin nasl komnizmi bir ara olarak kullanmak istediini aka ortaya karyor. Adam komnizmi bile komnist partisi adyla bir milli rgt halinde amalar dorultusunda gelitirerek kullanmak istiyor. Bir milli komnist parti kurmak aslnda iyi niyetli de olabilir. Fakat TKP bir komnist parti olarak ok oven bir ulusu, hatta M. Kemal'in dnd milli komnist partiden bile daha ulusu olduu iin, onu Trk uluslamasnda ok yakc bir e olarak kullanyor. Nitekim TKP'nin M. Kemal'in milli komnist partisinden daha fazla Trk oven yan olan bir partiye dntn, Krt ulusal gereini inkar ettiini ve hatta kemalistlerden daha fazla barbardrlar, gericidirler, bastrlmaldrlar dediini biliyoruz. Ksacas Trk milliyetilii elinde komnistlik, bir ulusal imha ideolojisi grevini grmtr. Komnizmin enternasyonalizm yannn olduunu da biliyoruz. Komnizmin ulusal eitliinin, ulusal adalet ve hak eitliinin milli gelimeye doru yanstlmas gerekirken, (rnein Sovyetler Birlii'nde snrl da olsa bunun uygulanmas bir federas yonun ortaya kmasna yol aarken) Trklerde tamamen Krtler yoktur sonucuna gtrmtr. Baz istisnalarn genel kural deitiremeyecei ise aktr. Bylece unu gryoruz: Komnizm bile, Trk milliyetilii elinde tam bir ulusal yaylma, ulusal egemenlik hizmetinde olan bir aratr. Egemen yn budur. Nitekim Trkiye'deki solun tarihine baktmzda her dnemde kraldan daha ok kralc bir tavrla Trk milliyetiliine koulduu grlecektir. PKK'nin ortaya kt dnem vardr. Biz yllardr sosyal-ovenizme kar mcadele iinde kendimizi ekillendirmeye altk. Kendimizi sosyalist olarak gelitirirken, milliyetilikle, gericilikle savam iinde deil, tam tersine sosyalizm adna yola kanlardan kaynaklanan sosyal-ovenizmle savam iinde olduk. Bu tesadf deildir. nk Trk milliyetiliinin elindeki veya TKP'lilemi milliyetiliin elindeki sosyalizm, uluslarn geliimindeki, uluslarn kurtuluu yolundaki olumlu yn ortadan kaldrmak iin bir grev yapyor sanki. Brakmyor, Krtler iin sosyalizm olmaz diyor!
19

Trkiye'de devrim olmadan Krtler iin herhangi bir sz sylemek bile yanltr, sylerseniz enternasyonalizme ters dersiniz diyor! Kendisi drt drtlk milliyetilii uygularken bu enternasyonalizme ters dmek olmuyor da, bizim srekli ulusal sorunu sosyalizmle zmek isteyiimiz ovenizm oluyor! Bu aldatmacann ayns slamiyet iin de geerlidir. slamiyette rklk yoktur deniliyor. slamiyet bu temellerde dnlemez deniliyor. Ama bunu syleyenler aslnda bir nolu ovendirler; sonuna kadar Araplk yapyorlar, Farslk yapyorlar, Trklk yapyorlar ama, slamiyet bu konuda herhangi bir engel deildir. Ezilen bir ulusun hak, eitlik, adalet istemesine engel oluyor! Krtlere biraz adalet; onlarn diline, kltrne, ekonomisine ve her trl sosyal, ulusal gelimesine biraz zgrlk istenildi mi, bu rklk oluyor! te gzkara ovenizm tam da budur. Bu, tarihte de, gnmzde de olduka etkilidir. Komnizmin bana gelen de budur. Bu konuda milliyetilik zaten, snr tanmaz bir sosyal-ovenizm iindir. Demek ki, bizim sosyal-ovenizmle yllardr mcadele etmemizin bir anlam vardr. Sosyal-ovenizm komnizmi tek ynl ele almtr; bunu ezilen ulusa kaptrmam, ezilen ulustan hi kimse sosyalizm silahyla ulusal meseleye giri yapamaz, bunun tekeli bendedir, bunu elimden aldn m seni mahvederim, Moskova'ya ikayet ederim, Avrupa'ya ikayet ederim diyor ve nitekim etti de. Zor bela sosyalizm yaratcln, yani bamsz sosyalizmi uygulayabildik. PKK bu konuda, gerekten tutarl yurtseverliin deerlendirmesini iyi yapmtr. Sosyalizm nedir deerlendirmesini ve lkeye uygulanmasn baaryla yapmtr. Bu olduka iddetli mcadelelerle mmkn olmutur. imdi bakyoruz ki, ulusal kurtulu savamz en nemli ve sonu alc dneme giderken, birdenbire Hizbullah diye bir oluum ortaya kt. Tarihin bu gerekleri nda bamza musallat edilmek istenilen bu Hizbullah maskesi altndaki oluum nedir? Zaten konuyu tarihsel olarak ele almzn nedeni de buna aklk getirmek iindir. Gnmzde ok karmak bir durum ortaya kmtr. Reel sosyalizmin kyle birlikte komnizm hzla gzden drlmeye allyor. Aslnda Rus deneyiminin ne kadar komnist
20

olduu bugn daha iyi grlyor, tartlyor. Ne zaman komnizmden uzak dmtr? Ne zaman emperyalistlemitir. Veya emperyalist zellikleri nelerdir? Bunlar tartlyor. Bugn reel sosyalizm etkisini biraz yitirmitir, zellikle TKP eliyle yapt tahribatlar tehlike olmaktan kmtr. Yine sosyal-ovenizme kar mcadelenin hakll da anlalmtr ve bu mcadele baarlmtr. Dolaysyla bu kanaldan gelebilecek tehlike artk fazla sz konusu olamaz. nk bunun mcadelesi iyi verilmitir ve baarlmtr. Bu ilkel milliyetilik iin de byledir. KDP'ler biiminde dayatlan ilkel milliyetiliin MT'le birlemi KDP'cilik olduunu biliyoruz. Ta 1970'lerde baz Krt dernekleri eliyle dayatlmak istendi. DDKD, KUK, Y vb. bir sr Krt grupuluu eliyle ilkel milliyetilik dayatlmak istenildi. Hala da Talabani-Barzani eliyle Trk smrgecilii, byle ibirliki bir milliyetilii egemen klmak istiyor. Fakat Krdistan devriminde ilkel milliyetilik de tehir ve tecrit edilmitir. Yirmi yldr bunlara kar ok kapsaml mcadele verildi. Bunlarn ok eitli fraksiyonlar ortaya kt ama, en temel gleri yine de Barzani-Talabani'ydi Barzani'ye dayal zgrlk Yolu da gnmzde kendisine sosyalist parti diyor. Ekol o glendirdi. Smrgecilik Rzgari, Ala Rzgari, KDP, KUK; Peeng, Kawa ve benzeri adlar altnda etkili olmak istedi ama, bunun esas kk feodal, aireti glerdeydi. Bunlar bir de Trk milliyetiliiyle irtibatlydlar, zellikle de Trk MT'i ile. Tm bunlar tutarl yurtseverliin, devrimci yurtseverliin gelimesini elbirlii ile bomak istiyorlard. Partimiz PKK bunlara kar ok tutarl bir mcadele verdi. Bunlarn aa, eyh, aireti gruhu tekil etmesi, te yandan zellikle sosyal temelin emeki olmas gerei, 1970'lerin ortalarndan itibaren bizim halk kolay aydnlatmamza ve bunlar tecrit etmemize gtrd. Ksaca ikili bir mcadele hem Trk milliyetilii ve hem de Krt ilkel milliyetiliini Krdistan halknn iinde olduka tehir ve tecrit etti. Bilindii gibi, PKK'nin ideolojik egemenlii bu mcadele sonucunda belirlendi. Ayn zamanda PKK'nin gl bir siyasi dorultuya girmesi de bu ideolojik mcadelenin baarlmas temelinde gerekleti. Dolaysyla 1980 sonrasnda, gerillaya doru askeri a21

lmlara ynelmeye altmzda, karmzdaki ister sosyal-ovenizm, ister ilkel milliyetilik olsun, Trk milliyetiliinin ok eitli biimleri cevabn alm ve geriletilmi olarak srece admmz attk. 15 Austos Atlm, izgimizin ideolojik ve siyasi temelde bu akmlara kar baarl olmasyla gerekletirilmitir. Hi phesiz bu tarihi adm ayn zamanda dier birok abalarn rndr ama, bu ideolojik baar salanmadan 15 Austos Atlm'na ulamamz dnlemezdi. Yani ideolojik-siyasi izginin zaferi askeri alma imkan verdi. Bu temelde sava 1990'lara doru geldiimizde yaratc sosyalizmin en sekin bir rnei oldu. Yaratc sosyalizmin hem Gney'i olduka etkileyen, hem blgeyi etkileyen ok sekin bir rnei ve hem de burjuva milliyetilii ile ona dayal btn ilkel milliyeti gruplamalar yerle bir eden bir gelime oldu. Yine 15 Austos Atlm, sosyal-oven gruplar, zellikle Trk milliyetiliine dayal sosyal-oven gruplar yerle bir ediyor. Trk burjuva milliyetiliinin karsnda herhangi bir rakip kalmaynca yeni bir saldr aracna ihtiya duyuluyor. Ancak Trk milliyetilii veya onun en barbar rejimi olan 12 Eyll faizminin elinde tm bu silahlar ilevsiz kald. Hi phesiz yeni saldr silahlarna ihtiyac bu nedenle vard. Egemen burjuva milliyetilii bu temelde zel sava trmandryor. 12 Eyll faizmi, zellikle onun ak cep he de ki ok yo un sal d r s n y rt t. 12 Ey ll re ji mi, Krdistan'daki zel savata sadece askeri aralarla yrtlen plak savamn yetmediini, ideolojik-siyasi biimlere de ihtiya olduunu fark etti. te yandan PKK'nin ilkel milliyetilii ilemez duruma getirdiini anlad. Sosyalizm maskesi altndaki sosyal-oven gruplarn saflar bulandrmasn da etkisizletirdiini grd. Bu silahlaryla artk PKK'ye kar savalamayacan veya Krdistan ulusal kurtulu savamna kar bunlara dayanarak mesafe alnamayacan iyi biliyor. Peki elinde geriye ne kald? Tekrar eski silah! Bin yllk saldr silahna yeniden sra geldi! Yine bir ideolojik saldr silah olarak bunu kullanmak!.. Krt toplumunun geri zellikleri ve hl bunun olumsuz rolnn devam etmesi; zellikle tarikatlar eliyle Krt halknn ok ynl paralanml; toplumun milli nitelikteki sosyal
22

gelimeden uzak brakl, 12 Eyll faizminin aklna eski Trk milliyetiliinin silah olan, hatta btn Trk sultanlk veya egemenlik rejimlerinin silah olan dini getirdi. Dini bir kez daha kullanalm, dediler. Zaten zal'n tarikatl, Evren'in dincilii bu nedenle anlamsz deildir. Bylelikle Trkle bir atlm kazandrmak isteniyor. Bu eski ideolojik silaha sarlma anlamna geliyor. Sonuta bildiimiz gibi, 12 Eyll dneminde tarikatlara olaanst ilgi gsterildi. Mali destek sunuldu. zellikle Suudi'nin destei alnd. Szde birok din adam maaa baland. Grdmz gibi, Batman, Diyarbakr, Urfa, Silvan gibi tannm Krt ehir merkezleri, tarikat yuvalaryla dolduruldu. Bu i nasl yaplyor? Yedi yandaki ocuklar pansiyonlara alyorlar. Gece gndz dogmalar ezberletilerek, kendi ulusal-toplumsal gereklerini inkar ettirmek iin ne lazmsa yaplyor. Ne bir gen, ne bir ocuk braklyor. Tpk Osmanl dnemindeki Yenieri Oca'na yedi yandaki Hristiyan ocuklar zorla ve zel alnarak, Mslmanlatrp sultann emrine veriliyorsa, bu dnemde de btn Krt ocuklar alnyor ve byle tarikatlar eliyle kendi ulusal-toplumsal gereklerine ihanet ettirilip bir hain olarak yetitiriliyorlar. Bu daha nce Dersim katliam sonrasnda da gerekletirildi. O zaman bunu kemalizm, katksz Trkletirmek iin yapt. Btn ocuklar ald, ok iyi bir Trke eitiminden geirdi. Dersim katliam sonras, Yenieri Ocaklar'n geride brakan bu uygulamayla toplanan ocuklar Trk'ten daha Trk olarak yetitirildi. Bugn hl bunlardan bazlar bakandr, generaldir. Drt drtlk Trkdr. te btn bunlar imha sonrasnda okullarda youn asimilasyonun rn olarak gerekletirildi. Tabii dier yerlerde byle ar bir Trklk bugn tutmayacakt. zellikle daha geni Krdistan alanlarnda, zellikle de PKK'nin uyandrd, ulusal bilin, uyan ortamnda Dersim'de olduu gibi drt drtlk Trklk tutturulurdu? Bu sefer Trk milliyetilii silahyla deil, ulusal-toplumsal gereklie ters ilev gren slamn eski yntemleriyle, saptrlm tarikat ve mezhep yntemleriyle geriye kalann eritmek, deiik bir biimde Trkletirmek, Trkln emrine sokmak dnld. imdi baz din ekolleri ortaya kmlar ve bunlar bir sr de
23

dergi karyorlar. Bu ekollerin adlar nemli deil. te yandan en gzkara bir rgt olan Hizbullah olay var. Szde slamiyette rklk yoktur, ulus fark da yoktur deniliyor. Belki ulus da yoktur onlar iin ama, bu katillere ya da gzkaralara unu soralm: Sen hangi dille saldryorsun? Senin paran nereden geliyor? Senin yaamn nasl ve nereden rgtleniyor? Hangi ulusun erevesinde bunlar salyorsun? Bu saldrganlnla, bu maanla, bu sosyal-kltrel yaamnla, o dilin ve dier gereklerinle sen hangi ulusal erevedesin? Ondan sonra kalkyor rklk diyorsun! Irkln en byn sen yapyorsun! Evet, sosyal-ovenizmden daha byk bir rklkla, Hitler faizminin rklndan daha gzkara bir rklkla kar karyayz. Rusya'da bir ara Karayzler rkl vard. Hizbullahn da bylesi Karayzler rkln tam ispatlayacaz, gerekliini nete ortaya koyacaz. Tarikatlarn arasnda da Karayzler niteliinde olanlarn olduunu ve bunlarn da Trk rk rgtler olduunu sylemeliyiz. nk bunlarn da ulusal inkarcl ok gzkaradr. Durumlar kemalist aydnlara benzemez. rnein aydn kemalist ovendir ama, biraz bilinlidir. Bir lhan Seluk kemalisttir fakat, Krtleri tam inkar etme gereini duymaz. Ama bu tarikatlara, tarikat ovenistlere bakalm: Drt drtlk Trkdrler. Her biri azgn bir Trkdr. Krtl azlarna bile almazlar, Trkl gzkara yaparlar, hem de Trk kelimesini anmadan bunu yaparlar. Krt denilince, bu rklktr derler. Herhangi bir ly gz nne getirmeden basarlar yargy. Gzkara rklk ite bu oluyor. Demek ki ortada bulunan tarikatlara slam tarikatlar dememiz yerine, slam maskesi altndaki gzkara, yzkara veya kendisi kara, ksaca Karayzler Trk oven rgtleri dememiz gerekir. Bu, gerekten de byledir. 12 Eyll faizmi, tarikatlara can-kan ve para veren bir rejim midir? Onlar rgtleyen bu rejim midir? Evet. O halde Nakicilerin, Sleymanclarn, Nurcularn kayna belli deil mi? Hepsinin para kayna bu rejim veya karanlk gler deil mi? Trkse Trkler, Arapsa Araplar, Farssa ran veya solcuysa bilmem hangi gler bu paray neden veriyorlar? ok mu adaletten yanalar? Orta yerde ikenceler var, bir lkenin harabe haline getirilmesi
24

var; bir halkn dilinden, dininden, kltrnden tutalm her trl deerlerinin soykrm var. Neden buna para yok? Neden buna yardm yok da ulusal inkarclara, milli gelimenin hainlerine bu kadar para var? Sen Arap diliyle en byk stnl taslarsn, sen Fars diliyle en byk stnl taslarsn, sen Trk diliyle ulusuluu, hem de en gl ulusal zellikleriyle her eyi kendine bir hak olarak grrsn ve bunu bir gelime esi olarak yaarsn, ama Krtlk sz konusu olunca bu rklk oluyor! Dinin kullanlmas biraz byle gelitiriliyor ve 12 Eyll rejimi bu konuda bir adm daha attrd. Evren ve zal'n kendileri buna nclk ettiler, tarikatlar ortaya kardlar. ok sayda sahte tarikaty, piri ortaya kardlar. Bu sadece Snnilik iin deil, Alevilik iin de byle yapld. Bir yn sahte Alevi dedesi ve dernei, bir sr Snni Naki tarikat bizzat bunlar tarafndan yurt dnda rgtlendirildi. Hepsinin aka syledii yledir: PKK'nin ulusal kurtuluu hamlesini bastrmak iin Gney'de naki tarikatln, Kuzey'de Alevicilii rgtleyelim. Gney'den koparmadk, Kuzey'den koparalm; Kuzey'de engelleyemedik, Gney'de engelleyelim diyorlar. Bu ko nu da zel ba kan bi le olu tur du lar. zal d ne min de Krdistan'daki en byk Naki, Abdlkadir Aksu ve slale evresiydi. Onu ileri bakan yaptlar. Bugn de sosyal demokratlardan ve Dersimli olan Mehmet Moultay adl ahs bakan yaptlar. Sosyal demokrat znde, emekilerin hakkn-hukukunu arayandr ama, Meh met Moultay' sah te Ale vi ci li in et kin li i ni ba ta stanbul'da ve Anadolu'da gelitirmek iin, yani emekilerin saflarndaki Alevi etkinliini istismar etmek iin bakan yaptlar. En st dzeyden en alt dzeye kadar buna benzer bir sr kar ebekesi harekete geirildi. Devrimci ulusal kurtulua, demokratlk savana ovenizmi egemen klmak iin, ellerinden ne geliyorsa onu yapyorlar. Fakat 12 Eyll dneminde bunlar ak yaplrken bile biz, onlar fazla ciddiye almadk. Onlarn dilindeki tarikat ne oluyor, Alevicilik de ne oluyor? Aleviciliin eer bir devrimci z varsa, onu en iyi biz temsil ediyoruz. Eer slamn bir devrimci z varsa, onu da en iyi biz temsil ediyoruz. Hibir tarikatn, mezhebin syleyecei iki kelime
25

bile yoktur. Onlar bu konuda iki kelimenin savunucusu bile olamazlar. nk o tarikatlar, o mezhepler Krt halkn srt st, yalnz brakmlardr. Hatta mezhebin fakir yelerini, tarikatlarn fakir yelerini bile en dayanlmaz yaam koullar iin ynlendirmi ve eitmilerdir. Dolaysyla onlara da syleyecekleri tek bir szleri olamaz. Batan beri iddiamz buydu ve bu temelde sz fazla uzatmadan onlarn zerine gidiyorduk. Bu nedenle de her tarikattan, her mezhepten insan; saptrlmam, dzene balanmam her insan hzla saflarmza ekebildik ve ciddi bir zorluklarla karlamadk. zellikle 1990'lara kadar bu byle geliti. 1990'lardan sonraki serhildanlarla ve gerillann biraz daha geliim gstermesiyle birlikte, durumlar da deiti. Krdistan topyekn olarak PKK'nin egemenlik sahas olmaya doru gitti. Bunlar unu grdler: Yzyllardan beri halk olduka aldatarak, mezheplik, sultanlk, cumhuriyetlik, tarikatlk adna muazzam kar saladlar. Naki eyhlerinin bazlar buralara kadar geldiler. yle bir yap oluturmular ki, yzbin yeye sahip olduklarn sylyorlar. Her yeden alacaklar paralar milyarlar ediyor. Evet be-on milletvekili, birka bakanlar var. Aslnda bu bir devlet ortakldr. Onlara kar tavr alnmas durumunda, bunlar elden gidiyormu ve bu nedenle dehete kaplmlar. te yandan Alevicilik de Avrupa'y saryor. Bir sr seyidin, dedenin, pirin baz karlar kar tavrdan dolay sarslyor. Bu akm ta oralara kadar devletin de yardmyla tarlyor. Daha bir sr baka tarikatlar vardr. Her blge, her vilayet bir tarikatn etkisi altnda ekiliyor. Bunlar almlar etrafna bir yn insan, onlara afyon ve zehir iiriyorlar ve stelik bunlar neyi itiklerinin farknda bile deiller. tiklerine cennet suyu diyorlar adeta. Egemen gler bu ekilde kendinden gemi bu insanlar tamamen tannmaz hale getiriyor. Aslnda onlara en kirli ykama sularn bile iirmiyorlar. Neymi eyhin kerametiymi! te onlar bu kadar rezalete gtryorlar. Belirttiimiz gibi bir ocuk dahi brakmadlar. Tmn byle kr edercesine, onlardan en fanatik kiilikleri ortaya kardlar. Rejim btn bunlar yaptktan sonra yeni bir hamlenin gereine inand, in26

sanlarn barna yeni bir haner daha bylece saplad. ran devrimi aslnda 1980 sonras bir devrimdi. ran, slamiyetin yabanc egemenliine kar baz zelliklerini kulland ve tavr gelitirdi. Bununla ezilenlerin temsilcisi misyonuna soyundu. Bu tavryla ran'da devrim yapt. Devrimle Ortadou'yu olduka da etkiledi; Trkiye'yi de etkiledi. Trkiye ile ilikilerinde elikili yan daha ar basyordu. 1990'lara kadar olan srete zal'la ilikilerinde youn elikileri vard. yle ki, ranl temsilciler, Antkabir'e gitmeyiz, Mevlana'y ziyaret ederiz dediler ve bunu yaptlar da. Bunu hem de babakan dzeyinde yaptlar. Trkiye bu davran bile kabul etmek zorunda kald. yle anlalyor ki, ran'a bu ynl baz tavizler verirken, baz eyleri yava yava Krdistan'da kullanmann hesaplarn da yapt. unu sylemek istemi olabilir: Krt ulusal kurtuluuluu senin iin de, benim iin de bir tehlikedir. slam devrimi Trk milliyetiliine ve kemalizme kardr fakat, Krt ulusal kurtuluu Krdistan'da boy atarsa ran iin de tehlikeli olabilir. Bu tehlike sadece benim iin bir tehlike deil, sizin iin de bir tehlikedir. Trkiye bunu Araplara da sylyor: Krt ulusal kurtuluu hepimizin karlarna ters der diyor. TC temsilcileri Suriye'ye gittiklerinde de bunu sylediler. Trkiye Irak'la da bu konuda srekli ittifak halindedir. ran'la olan ilikilerinde TC, ran devrimiyle birlikte durumu deerlendirerek, kukulu bir durumu yaratmamaya alt. Ama ran, devrimci bir g olmas nedeniyle PKK'yi grmeye ve baz ilikilere ynelmeye alt. ran, Trk rejiminin tavize yatkn durumunu grr grmez, onu kendine daha fazla ekti. TC, ranl temsilcilerin, Konya'da bu lu nan en b yk Fars fi lo zo fu ve mez hep i si Mevlana'y siyasal anlamda ziyaretini kabul etti. Atatrk'n mezarna gitmeyebilirsiniz, kemalizmi benimsemeyebilirsiniz diyerek taviz stne taviz verdi. Hatta bu durum Trkiye'de byk bir tartmaya da yol at. Bu iliki ve elikiler belli bir sre sonra, zellikle Krdistan'da tarih boyunca ibirlikilik yapm aa, eyh ve airet reislerinin karlarn darbelemeye ve onlarn etkilerini snrlamaya balaynca ve ortada kalmalar durumuyla yz yze gelince TC, yeni ynelim27

ler iine girdi. Bu evreler eskiden de smrgeci rejimlerin ibirlikileriydiler, rejimlerin adamlarydlar. Kesinlikle skmlard ve korunmak iin areler aryorlard. Ardndan ihanetlerinin cezasn ar dememek iin bile olsa, tarikatlara sarldklar biliniyor. areyi dine sarlmakta aradlar. Bu silah zaten yzyllardan beri kullanyorlard. Hatta Arap lkelerine, Suriye'ye geldiklerinde, bu ibirlikiler, Biz Arapl temsil ettik dediler. Irak'a hl da gidiyorlar, ran'daki eski tarihi deerlerden bahsediyorlar. nk ran'da ok sayda Azeri vardr, ialk vardr. Bu temelde binlerce renciyi rgtleyerek ran'a yolladlar. Gnderdiklerinin hemen hepsi polis patentlidir. Szde Kuzey'den bir sr Aleviyi, ia mezhebinden insan yolluyorlar. Ksaca bir rgtlenme almas yaptlar. Gney'de de nakileri rgtlediler. Bunlarn birleik hareketi, zellikle de maddi karlar darbelenince, harekete getiler. Aslnda bu durum ok nemli. Her gn gelen yeni haberler vardr. PKK bizden bu kadar silah istiyor, bu kadar para istiyor, veremeyiz diyorlar. Hemen ardndan bunlarn dincilikle olan ilikisi, Hizbullahlkla olan ilikisi belirginleiyor. Bunu yeni bir teminat, koruma arac olarak ele alyorlar. Bylece iren karlarn savunma gereini duyuyorlar. Bu konu defalarca deerlendirilmitir. Hi phesiz ran slam devrimi, kendi ideolojik pozisyonunu srdrmek ister. ran halknn snrl da olsa bir anti-emperyalistlii vardr. Hala da kendi devrimini yaymak istiyor. Bunun aslnda hem olumlu ynleri, hem de olumsuz ynleri vardr. Ama ran btn bunlara ramen milli geleneklerine uygun olarak slam devrimini kendi milli gelimesinin, kendi mezhebi gelimesinin bir arac olarak kullanrken, bata Krtler olmak zere dier btn uluslarn milli gelimesini fazla gz nne getirmez. Krtlerin ounluunun Snni mezhebi nitelikli olmas, ialn biraz daha bask gc olarak kullanlmasna yol ayor. Bu yzden ortada bir eliki var. Trk milliyetilii bu elikiyi zellikle PKK'ye kar kullanmak istiyor. Ne kadar bunu kullanabilir, belli deil veya bunun nasl kullanldna dair fazla kant yoktur denilebilir. Ama Hizbullahln bir koluyla ran'a dayanmak istedii ak28

tr. Tmyle ran'a baldr demek ise doru deildir. zellikle son yllarda ortaya kan gereklikten anlalyor ki, Hizbullahln genel polis merkezleriyle, yerel tarikat merkezleriyle ve en bata da Olaanst Hal Blge ynetimiyle ilikisi vardr. Ksaca Trk smrgeci rejiminin kurumlarna, emniyet tekilatlarna bal olduunu gryoruz. ran, ideolojik yaylm arac olarak belki etkisini kullanmak istemitir, fakat onun bu durumu belirleyici deildir. Belki de ran kullanlmaya allmtr. Bu konuda gerekleri daha iyi tespit etmeye ihtiya vardr. Hizbullahln yerel ibirliki evrelerle balar ok somuttur. Hemen unu belirtelim ki, Hizbullahlk iin en geerli bir tanm udur: Tarihi olarak milli inkara gtren egemen slamcln olumsuz ynleriyle yabanc egemen snflara uaklk-ibirlikilik eden Krt egemen snflarn karlarnn sarslmasyla, Trk milliyetiliinin veya bunu maskeleyen komnizm maskeli sosyal-ovenizmin etkisini gittike yitirip yeni bir ideolojik saldr silah olarak tarikatl, mezhepilii kullanma dncesiyle ortaya karmak istedii, PKK'ye olduka kar ve vurucu temelde rgtledii, silahlandrd, Krdistan'daki o eski dayanaklarna ibirlikilerine sosyal taban ileri grdrmek istedii yeni bir oluumdur. Byle bir tarihi temelde ran kullanlmak istenmi olabilir. Krt i bir lik i le ri ise, PKK'den ol duk a za rar gr m ve ya PKK'yi kendi snf dman olarak gren, hatta ulusal ynden de hakim ulusun uakln yapan ve hakim ulustan daha ok hakim ulusu geinen kesimlerdir. Yani, Krtle ihanet etmi, hakim ibirliki evrelerin son kar umudu ve en bata da belirleyici olarak Olaanst Hal Blge ynetiminin son bir-iki yl iinde zenle rgtlendirdii bir zel sava, bir kontra giriimidir. Hi phesiz, bu Hizbullahln iinde samimi olarak Mslman olan, slam devrimine inanan kesimler de vardr. TKP'de samimi komnistlerin olduu gibi, bir slam devrimini isteyenler de vardr. Bir Hikmet Kvlcml da TKP adl komnist partisindeydi. Kvlcml 1930'larda Krdistan zerine yazd. Ama bu istisna, TKP'nin sosyal-oven niteliini ortadan kaldramad. Demek ki ayn ey, yani drst Mslmanlarn olmas Hizbullah'n zel sava rgtnn emrinde bir alet olmasn ortadan kaldrmyor.
29

imdi baz Hizbullahlar diyecekler ki, bize bu kadar hakszlk yaplr m? Bu kadar yanl deerlendirilebilir miyiz? Biraz da objektif gereklikten uzak olduklar iin bunlara unu sylyoruz: Sizlerin ok hayalci, saptrlm bir dnce ve yargnz vardr. Bizde bile byle ok sayda insan vardr. Onlara unu sylemek gerekiyor: Dinin tarihini biliyor musunuz? Dinin ulusallkla ilikisini biliyor musunuz? Dinin Krtlk zerinde nasl kullanldn biliyor musunuz? Krtlerin tarikat-mezhep gereklii nedir biliyor musunuz? Rejimle, devletle dinin ilikisi nedir biliyor musunuz? Hakim ulus gerekliiyle, smrgecilikle ilikisini biliyor musunuz? Bizzat slamn devrimci zn biliyor musunuz? Btn bu sorulara cevap verdikten sonra, drst Mslmanlar doruya yakn cevap bulabilirler. O zaman neye alet olduklarn, nasl kullanldklarn da kavrayabilirler. Unutmayalm saldrgan, katil olarak kullanlanlarn ou ocuk. Bu son dnemlerde arkadan kurunlayanlarn hepsinin ya 15-20 civarndadr. Beyinleri ykanmtr. Tmne cennet mjdesi kesin verilmitir. Ceplerine de bol miktarda dolar konulmutur. Bunlarn bu yata Mslmanl kkl renmeleri mmkn mdr? Bu anlattmz erevede bile 15-20 yandaki ocuk Mslmanl nere den re ne cek? Bu o cuk i siz-g sz dr, ul suz dur. Krdistan'da muazzam bir isizlik vardr. Zaten devletin kendisi, Onbebin kiiye i vereceiz dedi. te verdii i! Byle isiz, lmpen kesimlere verdii i! Yalnz vurabilme gcn yaratabilmesi iin Mslmanl, Vurursan mcahitsin, lrsen ehitsin, Cennet seni bekliyor biiminde anlatmtr. Dnyada da seni para bekliyor denilmitir. Adam bakyor, hem lrse yeri iyidir, hem de bu dnyadayken yeri iyidir. Bir de polis ona yardmc oluyor, silah da veriyor. Eskinin sradan, bir sigara paras bulamayan tipi paray, silah yardmn, polis himayesini grnce hi durur mu? Durmaz ve al git unu vur denildiinde gider vurur. Nitekim her gn, bylelerinin eliyle ok sayda yurtsever insan ldryorlar. Olay budur, Mslmanlk ise bunda tamamen bir klftr. Eskiden ideolojik temelde saldrrlard. Sosyal-ovenizmin de etkisi zaman zaman iddete brnd. Biz de onlara iddetle karlk
30

verdik. Bu byk tartmalara yol at. Yine, Krt ilkel milliyetilii de bizimle ideolojik mcadele halindeydi. Bu da zaman zaman iddete brnd. KUK rneinde olduu gibi, biz de iddetle karlk verdik. Bu sahte mezhep ve tarikatlarla da mcadelemiz, aslnda uzun sredir ideolojik dzeyde yryordu. Fakat imdi bunlar silaha bavurdular. Belli ki iddetle karlk vermeye devam edecekler. in niteliini ok iyi gz nne getirmek gerekir. Bu, silah kullanan Hizbullahlk neyin nesidir? Hizbullahlk nedir? Bu geree baktmzda, bu silah kullanan Hizbullah, yani faaliyette bulunan gen Hizbullah kelimesini bile bilmez. nk Arapa bir kelime. Onu o an ilgilendiren ald para, silah, salad itibar, destek ve himayedir. Dolaysyla ok kkl bir aydnlatmaya da ihtiya vardr. Byk bir tuzak, byk bir oyun ortaya konulmutur. ine de 7 yandan itibaren beyinleri ykanan genler alnmtr. Tepede de MT'in Trk zel sava sisteminin emrindeki din adamlar vardr. Hem de filozofa din adamlardr bunlar. Osmanl sultanlarna da tarih boyunca yol gsteren din adamlar deil miydi? imdi de TC'nin saldrlarna yol gsterecek din adamlar vardr. Mesela o sahte Adnan hocalar nasl ortaya karld? zellikle zengin ocuklarn uyuturdular. Son dnemlerde Krdistan'da harekete geirilen naki eyhlerinin tm mthi eitilmi ve kendine gre bilinlidirler. Her eyi bilirler, fakat karlarna lmne baldrlar. karlar da esas olarak devletten gelir. Tabanda aldatlm genler, tepede ise szmona din adamlar, tarikat reisleri birleerek byle bir ideolojik saldr hareketini, silahl saldr hareketine dntrmlerdir. Belki gleri snrldr. Ve yle fazla etkili olmayacaklardr. Ama yine de arkalarnda byle bir tarihi, sosyal bir temel ve en nemlisi de Olaanst Hal Blge ynetiminin, zel savan fiili destei vardr. Vur, ben seni himaye ederim denilmektedir. Nitekim imdi bunlar Silvan'da, Batman'da, Diyarbakr'da polislerle kol kola yryorlar. Aktr ki zel sava ynetimi onlar satn alyor ve yakalandn zaman seni gizlerim teminat veriliyor. Zaten gibi isizlik ortamnda parayla satn alnacak bizzat aldatlm, zel yetitirilmi ok sayda kii var. rgtlendirilmek istenen yeni Karayzler, yani faist hareket bu te31

meldedir. Allah'n partisi adn kullanmas yce terimlere, halkn ilgi gsterdii deyimlere snmaktr sadece. Bu her dnemde byle olmutur. Bu gler en iyi isimleri kendilerine takarlar, iin en iyi teorisini yaparlar ama, dediklerinin tersini yaparlar. Her zaman en iyi isimler altnda ters iler yaplmtr. Bunlarn da yapt byle bir yutturmacadr. Bu glerin gerek slamlkla alakas yoktur. Hizbullah'n Allahla, slamlkla da hibir alakas yoktur. Bu kelimeler bunlarn aznda bir balk oltas, bir yem oltas gibi ilev grmektedir. Belki biraz saf genleri bunlarla aldatabilirler. Bizim parti Allah'n partisidir, biz Allah adna savayoruz kansna vardrabilirler onlar. lsek cennete gideriz, yaralansak gaziyiz diyecek duruma gelebilirler. Hibir ey olmasa da iyi yaam bizi bekliyor diyebilirler. Ama bu bir ideolojik aldatmacadr. Kendi halknn, kendi tarihinin durumu nedir? Bunlar gerekten neyi istiyorlar sorusunu epey sorduk. Ama herhangi bir cevap yok. Bazlarnn ise bunun iyi olmadndan haberi var ki, ok zlyorlar. Ama cinayetleri ileyenlerin devletten karlar vardr. karlar Allah'dr, imandr onlarn. Krdistan'da sol adna hareket eden hain evreler de dahil, son yzyln btn hain tabakalar, hain kiilikleri ve zerinde ekillendikleri hain gelenekleri, egemen milliyetiliin en hain ve en faist temeli olarak dzenlenmitir. Egemen milliyetilik sava cephesinde ordusuyla savarken, zel sava birliklerini ve ky korucularn da bunun bir paras olarak gelitirmitir. Yine, dzenin siyasal partilerinde; DYP'de, SHP'de, bir yn dier dzen partilerinde birleen, younca ibirliki ve rejimin ua vardr. TC ordusunda halkna kar savaan yerli hainler vardr. Korucular vardr. Aktan faist birlikler vardr. zel timler, faist birliklerin kendisi oluyor. Komandolardan oluan zel ordu birlikleri vard. Hatta evik kuvvetler vardr. Btn bunlar ak cepheden savarken, acaba son kalnt olarak bir de slamiyeti kullanamaz myz, Krt halknn dini duygularn istismar edemez miyiz, tarihte olduu gibi gnmzde de bu yntemle sonu alamaz myz, sorularn kendilerine ynelterek zerinde younlayorlar. Bu sorulara verdikleri cevap Hizbullah saldrsdr. Yurtseverleri katlederek, halk kafa karklna itmek
32

istiyorlar. Polisin elinde Hizbullah bir iktidar sava m veriyor? Hayr, iktidarn elinde basit bir sava piyonudur, kar-devrimci bir sava piyonudur. Bunlara soruyoruz: Cenneti polisin himayesi altnda m kuracaksnz? Allah'n partisi polisin, hem de kemalist polisin, zel timin yardm ve himayesi sayesinde mi amalarn gerekletirecek, cennete gidecek veya bu dnyay cennete evirecek? Polis hangi rejimin hizmetindedir? Ak ki, siyonizmin hizmetindedir. Bunlar oka anti-siyonist geinirler, ama mevcut rejim slamizmden daha ziyade siyonizmi temsil ediyor. srail Cumhurbakan Herzog ne syledi? Siz Krtlere ne yapyorsanz biz onaylarz, siz de biz Araplara, Filistinlilere ne yapyorsak onaylayn dedi. Evet, Herzog Krtlere ynelik byle saldr iznini vermedi mi? Bu saldry Herzog'un emri ile Trklk yrtmyor mu? Veya siz Trkln, polisin emrinde bir saldr piyonu deil misiniz? Bu temelde sizler emperyalizmin ua deil misiniz? ok aktr ki, Hizbullahlk en az Trk kemalizmi, faizmi kadar siyonizmin de uadr. Trk polisinin ok iyi kemalist olduunu bilmiyor musunuz? zel timlerin zel sava kemalizm adna yrttklerinden haberdar deil misiniz? Bunlara ramen siz de onlarla kol kola deil misiniz? Kemalizme karyz, resmi ideolojiye karyz diyorsunuz, ama onlarn himayesinde savamak, onlarn ua olmak anlamna gelmiyor mu? imdiye kadar bir tek kemalistin burnunu kanattnz m? Bir tek siyonistin burnunu kanattnz m? O halde Trk rejimini, Trk kemalizmini de, sizi de besleyen siyonizmdir. Dolaysyla siz dolayl yollardan da olsa, siyonizmin uaklarsnz. Saf Hizbullahlarla bizim alp veremeyeceimiz hibir ey yoktur, ama onlarn ok bilinli olarak siyonizmin nc koldan piyonu olduklarn kesin sylemek zorundayz. Onlarn anti-siyonistlikle, anti-kemalistlikle, anti-emperyalistlikle asla alakalar yoktur. En byk anti-emperyalizm, en byk anti-siyonizm, PKK'nin ynlendirdii harekettir. Bu ok ak. Her gn savayoruz, onlarca savamz kahramanca direnerek ehit dyor. Bu anlamda slamiyeti de savunan PKK'dir. slamiyeti, slam halklarnn dmanlarna kar savunan PKK'dir. slam halknn dmanlar bugn bellidir. Bunlar emperyalizmdir, onun ua olan kemalistlerdir, siyonistlerdir.
33

Onlara kar her gn die di acmasz sava veren de PKK'dir. Hizbullah efler, hibir zaman byle bir sava gelitirmiler midir? Gelsinler savaacaz desinler, biz silahlarmz onlara verelim. Biz bunlara ar yaptk; gelsinler birlikte kemalizme, siyonizme, emperyalizme kar sava verelim. Silahlar, paralar yoksa biz verelim. Varsalar, dalarn bir blmn onlara verelim. Drst yurtseverlere saldrp katledeceklerine, faist kuvvetler var, ok eletirdikleri, bir sr emperyalist veya siyonist var; onlara saldrsnlar. Madem emperyalizme karyz diyorlar, biraz drst olsunlar. Ama btn bu sorularmza ve arlarmza tek bir cevap, tek bir ses bile yok. En byk kafir PKK'dir, tek tehlike PKK'dir diyorlar. Bunun anti-emperyalistlikle ne alakas var? Gerekler o kadar ak ortadayken, mzrak uvala sar m hi? Aslnda bizim gerekleri bu kadar hatrlatmamza da gerek yok. Biz bu ocuklarn veya bu ii ynlendirenlerin ne durumda olduklarn biraz ortaya koymaya altk. Halkn kafasn biraz kartrmaya altklar iin, biz halk aydnlatmak amacyla, yine kendi saflarmzda Trk milliyetiliini ortaya karan bu sahte, olduka tehlikeli kara oluumu doru deerlendirmeye tabi tutmak amacyla btn bunlar belirtiyoruz. Hi phesiz bu yeni saldr karanlk g, Karayzler hareketi hzla tehir ve tecrit olacaktr. Daha imdiden en ok gvendikleri alanlarda bile kesin bir tecrite uramlardr. Halk artk bunlar lin etmeye kadar gidiyor. Belli bir abadan, zellikle halkn daha da artan mcadelesinden sonra, bunlarn girecek delik bile bulamayacaklarndan eminim. Zaten daha imdiden hepsi ka halindedir. Renklerini, klk-kyafetlerini deitirerek saklanmaya alyorlar. ileride bu frsat da bulamayacaklardr belki. Biz bunlarn drst olanlarna unlar sylyoruz: Aznza aldnz slamiyet'in, devrimin adaleti nedir, bunu iyi renin! Yine ran devrimi nedir, drst Mslmanlk nedir, bunlar iyi renin! Bu, lafla deil, eylemle olur. Lafla bunlar syleyeceksiniz ama polisten silah, aababalarnzdan bol bol para alp, szmona kafirlerle mcadele edeceksiniz! Kendinizi bu biimde aldatmaynz! Bu sizin iin ok tehlikeli bir uratr. yi dnn, elinizde hibir sa34

vunma arac yoktur. Hibir gerekeyle kendinizi iki kelimeyle bile savunamazsnz. Byle devam ederseniz, tarihin en lanetli gruhu olarak adlandrlmaktan kurtulamazsnz. Bir an nce, zellikle fazla kara bulamam olanlar hzla kendilerini affettirecek tutum ve davranlara girmelidirler. zellikle ran' kullanmak isteyenlere ar yapyoruz: ran'n hl baz anti-emperyalist, anti-siyonist zellikleri vardr. ran'a da sylyoruz; bu temelde kendinize ters dmek istemiyorsanz, varsa zerimize gelme durumunuz, hzla bunu sona erdirin! Bu durumlara bir daha dmemeye dikkat edin, duyarl olun! Emperyalizme, siyonizme, kemalizme kar mcadele etmek istiyorsanz, PKK'nin yceltii bayrak altnda, ykselttii kurtulu saflar arasnda yerinizi aln! Ancak byle yaparsanz tutarllnz kantlarsnz. Yine, aldatlm birok gen vardr. ok eitli yntemlerle aldatldklarn biliyoruz. Bunlar da gzlerini asnlar, kardelerini, en deerli insanlar katlettiklerini grsnler ve hzla bunlardan ellerini eksinler. Kendilerini affettirmenin ancak devrimci harekette birlemekten, ondan af dilemekten getiini bilsinler ve doru tutuma girsinler. Gerekleri bu temelde her ynyle amalyz. Halkmz zellikle bu temelde aydnlatyoruz. Karsna karlan bu tehlikeyi doru deerlendirmesi, tehir ve tecrit etmesi, zerine silahla geldiklerinde amansz yryerek onlar yerle bir etmesi, halkmz iin tek doru tutumdur. Halkmzn bu tutuma sonuna kadar bal kalarak yrmesini istiyoruz. Ayrca bunlarn ok gizli ve sinsice insanlarmz katlettikleri iin, nasl onlar insanlarmz birer ikier ve arkadan kurunluyorlarsa, partimiz iin de, onlara kar zel suikast timleri oluturularak, bunlarn olduu her yerde, ele balarna, yurtseverleri katleden kesimlerine ok sistemli, rgtl bir iddet hareketini yneltmek gerekecektir. Bu konuda eksik olan grevlere doru yaklam gstererek, aratrarak, inceleyerek, bilgi toplayarak, izleyerek hak ettikleri yerde ve biimde onlar cezalandrmak tek doru yol olarak nmzdedir. Biz bunlarla fazla uramak istemiyorduk. zellikle Demirel-nn hkmetinin ardna kadar bunlara kapy ak tutmas, onlar zerimize saldrtmas, birok faili mehul cinayetin srdrlmesi, artk tm gcmzle bu tehlikeyi grmemizi ve
35

doru yaklamamz art klyor. Sonu olarak; yce devrimi ulusal kurtulu hareketimize, zellikle slamc Hizbullahlar ad altnda dayatlan bu oluumun anlam budur. PKK her zamankinden daha fazla, Ortadou halklarnn tarihi geleneklerine, slamn da devrimci zne, adalet ve eitlik artran ynlerine herhangi bir tarikattan, mezhepten daha fazla baldr. Onu, emperyalizme, siyonizme, kemalizme kar savunmakta en kararl nder dzeyde bir harekettir. Her ne kadar slami szckleri kullanmyorsa da, z byle olan bir harekettir. Derin bir dinsel hogrye sahiptir. eitli dinlere demokratik yaklar ve mezheplere, onlarn en olumlu, zellikle milli ve sosyal gelimeye hizmet eden tarihi deerlerine yksek deer bimektedir. Bu slamiyet iin olduu kadar, bunun ok eitli mezheplerine ilikin de byledir. Yine dier dinlerden ve mezheplerden aznlklara kar da byledir. Bu anlamyla en demokratik, hogrl harekettir. Ortadou halklarnn tarihinde ok gl olan ve grnt altndaki milli ve sosyal gereklikte halklar birbirleri aleyhine kullanmamak, bunun tam tersine gerek slamiyette ve gerekse de Hristiyanlkta ok etkili olan enternasyonalizmi, yani halklarn eitliini gz nne getirmek byk nem tamaktadr. Dinlerdeki kardelikte, bir anlamda enternasyonalizm vardr. Eer bu gnmzde olumlu deerlendirilirse, ovenizme ve faizme kamadan halklar arasndaki dayanmaya hizmet ettirilebilir. Buna da biz byk zen gsteriyoruz. Yani onlar dini ovenizm iin, milliyetilik iin kullanrken, biz tam tersine kardelik ve eitlik iin kullanacaz. Dinin gerek anlam bu olduuna gre, hepsinden daha fazla halklarmzn tarihindeki milli gelenee en doru karl biz veriyoruz. Gerekler byleyken ve bu gerekler uruna gerek savam partimiz nderliindeki halkmz veriyorken, onu baka trl deerlendirmek, sadece ve sadece savatmz azgn Trk smrgeciliine, onun kemalist biimine, onun arkasndaki siyonizme ve emperyaliz me hiz met eder. Ya ni on lar iin, PKK'yi do ru ta n ma mak, PKK'yi kendileri iin bir engel olarak grp saldrmak demek, o oka syledikleri dmanlarla ayn safa dmek demektir. Bu konudaki kafa karkln ve saflarn karkln hzla netletirmek
36

gerekiyor. Biz zerimize deni hem eylemimizle, hem de siyasi tavrmzla bu kadar aka ortaya koyarken, aldatlan veya belirli bir karmakla itilen ok eitli yeni evrelerden olan kiilerin de saflarn sadece szleriyle deil, eylemleriyle doru belirlemelerini ve ona inanyorlarsa slamn eitliki, zgrlk zne sadakatle bal olmalarn ve bunu ispatlamalarn istiyoruz. Biz bunu hem szle, hem eylemle gereki bir biimde btn dnyaya gstermiiz, ispatlamz. imdi sra bunlara geliyor. Bunu yapmadka ve karmzda savatka da, kendilerine sonuna kadar ykleneceimizi ve ok acmasz bir biimde ezeceimizi belirtmek istiyoruz. nanyoruz ve olduka hazrlklyz ki, bu temelde 12 Eyll faizminin ve btnyle Trk egemen, smrgeci ve oven tarihinin gelitirdii her trl saldrya olduu kadar, bu saldr biimine kar derli-toplu ve yerinde bir karlk vereceiz. Belki bu arala birok yurtseveri katledebilir. Ama halkmzn artan byk fkesi daha imdiden bu silah tersine evirmitir. Din silahn kullanmak, smrgecilere hibir dnemde karlamadklar kadar pahalya patlayacaktr. Daha imdiden halkmz tarihinde adeta yapamadklarna, yani din adna yaplan sahtekarlklar ilk defa imdi karlamann frsatn yakalam olmann fkesiyle ayaklanyor ve partinin de bu konudaki ok yerinde ve doru belirlemelerine bal kalyor. Olduka fkeli bir biimde bunun zerine gidiyor ve tarihinde yapamadn imdi gerekletiriyor. Bu ayn zamanda halkmz iin tarihi hesaplamann da son ve olduka baarl bir adm olacaktr. Her zamankinden daha fazla tarihimize, ulusal ve toplumsal gerekliimize dayatlan bu karanlk, bu barbar, bu faist gruhlar iyi grelim, tehir ve tecrit edelim, tm gcmzle zerlerine yryelim ve ezelim! 9aus os1992 t

37

TRKYE'DE FLAS EDEN PARTCLK VE YEN PARTLEME ARAYILARI

Tarih boyunca Trkiye'de eer ille bir particilikten bahsedilecekse hi phesiz gerekleen snfsal ayrma, bu konuda ipularn yakalamaya imkan verebilir. Bu temeldeki bir snfsal ayrmay Ortadou'ya da yayyorlard. Bu bizi yakndan ilgilendiriyor. Aslnda Trk boylar, Mslmanl kabul etmekle birlikte gl bir snflamaya da adm atyorlar. Hem milli dorultuda ve hem de snfsal dorultuda yaanan gelime, yine sosyal ayrmaya da denk geliyor. ran'da, Irak'ta, Anadolu'da ve hatta Krdistan'da Trk boy beyleri eitli emirlikler, komutanlklar, sultanlklar halinde ste doru evrimleirken, altta da Trkmen dediimiz yoksul kesim dtalanyor. Bu birok isyanda da ifadesini bulan bir atmaya yol ayor. Bu atma ayn zamanda bir partilemedir. Belki ad, program konulmamtr, fakat bir partilemedir. Trk egemen, smrc snf, slamn gerici tarzda yorumuyla kendine bir siyasi program iziyor ve bu temelde rgtlenme iine giriyor. Zaten devletleme de o sre iinde olumutur. Gerici tarzda da olsa hazr slami program, yine hazr komutanlklar, birok grevlendirmeler var. Bu resmi bir Trk partisidir diyebiliriz. Seluklulardan balar,
38 39

gnmz Trkiyesi'ne kadar devam eder. Dier kesim ise resmi sistemden dtalanr, yoksullua ve baskya terk edilir. Bunun sonucunda ezilen snflar gereinde ifadesini bulan bir mcadele ortaya kar. Baba shaklar, hatta eyh Bedrettinler, Celali syanlar ve daha sonraki eitli bakaldrlar bu snfsal ayrmann ya da yoksullar kesiminin tepkisi biiminde karmza kar. Bu gelime de adeta ezilenlerin partisidir. Gizli temellerde, mezhepi nitelikte rgtlenir. Eylem yntemleri de isyan biimindedir. Etkili bir propagandalar da vardr. Yarattklar rgtler temelinde ok kapsaml isyanlara giriirler. Aslnda bu bir anlamda emeki partisidir. Byle ok sayda parti ve onun nderlik ettii isyanlar tarihte gelimitir. Ama programlar fazla bilimsel veya sosyalist bir nitelikte olmadndan, yine retim glerinin ilikilerinin geliim seviyesi onlar iin zafere fazla imkan tanmadndan dolay bu isyanlar ok belirgin bir biimde ezilmekten kurtulamaz. Daha sonra bunlar yeraltnda, eitli mezhepler biiminde, zellikle dalarda gizli gizli yaarlar. Alevilik dediimiz olay da zaten biraz byledir. Alevilik aslnda resmi Snni Osmanl-Trk-Arap ve ran partilerine kar gizli muhalif tavrdr. Bu, yzyllar boyu srd ve hl da gnmzde etkileri nemlidir. Tanzimat dnemine doru geldiimizde, Bat'nn etkisi altna girme dnemi balar. Bu etki Seluklular'da ve Osmanllar'da yaanan Bizans etkisi kadardr. Bizans yanllar, onlarn ibirlikileri vardr. Seluklu ve Osmanl devletlerinde var olan byle bir particilik tpk gnmzdeki burjuva partilere benziyor. O zamann iktidar partilerinden kimisi Bizans yanls, kimisi de tam Bizans kart bir konumdayd. Yine beylikler, birok beyliin temsilcileri vardr. Bu, gnmz Trkiyesi'ndeki gibi; ite, filan blgede filan parti ne kadar glyse, o zaman da filan blgenin temsilcileri veya klikleri vardr. Fakat ok ilkeldirler; yle fazla bilimsel bir ifadeye kavuan oluumlar deiller. Zaten Ortadou'da genelde yle gelimi particilik yok. Gnmzde Avrupa'da grdmz gibi particilik de gelimemitir. Bir tarafta devlet vardr, dier tarafta ise devletin ezdii ve zaman zaman da isyanlarna yol at alttakiler vardr. Bat etkisinin gelimesiyle birlikte bu sefer Bat yanls partiler
40

domaya balad. Tanzimatlar, yine Jn Trkler artk slamiyete dayal particilik yerine, Bat'nn kapitalist felsefesine ak olan kurtuluu bulma dnemini balatr. Jn Trk partisi gerekten 18. yzyln ikinci yarsndan itibaren devleti reformlarla, Bat uygarl erevesinde yaymaya alan bir hareketti. Artk geriliklerden kurtulamayan, yapsn yenileyemeyen Osmanl mparatorluu'na reform yoluyla kendini yaatma ans verdirmek iin, Batclk fikirlerini, Bat'nn tekniini, bilimini hatta kltrn, giyim-kuamn yanstmaya alr. Tabii bunun yansra, eski parti de vardr. Eski parti tutucularn partisidir diye lanse edilir. Bu, daha muhafazakar ve dindar olan kesime dayanr. Bu eliki 19. yzyln ikinci yarsna kadar ok geliir ve hatta iddete dnr. Saltanat iine bile yansr; Jn Trk yanls sultanlar ile kat slamc geinen sultanlar biiminde ikili klik oluur. Bu dnemde ttihat Terakki kurulup tam devlete damgasn vuraca dzeye getirilir. Yine ttihat Terakki'yle yeni aamaya ulalr. ttihat Terakki gerekten modern bir partidir. Trk burjuvazisini oluturmak, Trk ulusuluunu yaratmak ister. Mslmanl da Trk ulusuluunun hizmetine koturmak ister. Bilindii gibi bu konularda ok etkili bir faaliyet yrtr. Darbe yapar. zellikle ordu ve aydnlar iinde alr. Sonu 1908'de tam iktidar ele geirmede nemli bir adm atarak sultan drr. Ve bylece Osmanl mparatorluu'nun yklyla birlikte, cumhuriyete ulamada temel kaldra roln oynar. Aslnda cumhuriyet bir nevi ttihat Terakki'nin doal bir sonucudur. M. Kemal, smet nn ve cumhuriyetin dier kurucu kadrolarnn hepsi ttihat Terakki ve Bat yanlsdr. Szmona modernizmi temsil ediyorlar. Trk burjuvazisinde umut gryorlar ve bunu reformist bir temelde yapmak istiyorlar. Bu partinin ana ilkeleri bunlardr. Yunan igalini de bahane edip, bir hamle yapyorlar. Kuvayi Milli'ye biiminde rgtlenerek daha gl bir burjuva partisi haline geliyorlar. Zaten Cumhuriyet Halk Partisi dediimiz olay da en derli toplu Trk burjuva partisidir. Bu parti, gen Trk burjuvasinin hem siyasi, hem askeri ve hem de ekonomik alanda iktidar olarak gelimesine nderlik eden, ok farkl merkezlerle ilikiye geen ve
41

dnemin faist partilerine benzeyen bir parti olarak karmza kar. Hitler'den Mussolini'den etkilenir, hatta onlar etkiler de. Yine dnemin komnist partilerinden de esinlenir. Bilindii gibi tek parti dnemi, tek ef dnemi, faizmin bir biimi olarak halklar zerine kabus gibi ker. te yandan birka liberal-burjuva nitelikte parti daha ortaya karlmak istendi. Terakki Perver Cumhuriyet Frkas, Serbest Frka baarszla urad. Bunun nedeni, burjuvazinin zayflndan dolay onun diktatrlk uygulamasdr. Nitekim yle hareket etmek zorunda. nk burjuva demokrasisine yol verecek gc yoktur. Devlete dayanarak k yapmak ister ve yapar da. 1. Dnya Sava'ndan sonra uluslararas koullarn da zorlanmas sonucu belli bir kapitalist birikimin, sermayedar snfn douuyla birlikte, biraz daha burjuvazinin kanat partileri doar. rnein DP kar ortaya. DP biraz daha kapitalistlemeye arlk veren bir izgi izler. Devletin, kapitalist gelimedeki roln biraz da zel kesimlere dayanarak yapar; toprak kapitalizmine, ticari kapitalizme arlk veren bir programla ortaya kar. Yine burjuva parlamentoculuuna biraz daha g kazandrmak ve ordu arln da biraz daha snrlandrmak ister. Brokrasiyi bu program erevesinde gelitirir. Halkn da bu partiye duyduu tepki, mevcut sosyal gelimenin daha ok bu devlet program temelinde hz kazanmas nedeniyledir. Uluslararas koullar da uygunluk arzedince bu parti belli bir gelime ansn yakalar ve bilindii gibi Trkiye'de kapitalizmi biraz gelitirir. Fakat te yandan ite ordu ve sivil brokrasinin karlarnn biraz sarslmas da vardr. Buna kar gelitirilen tepkiye CHP nclk eder ve parti olarak destek salar. Bu ortamda bildiimiz gibi 27 Mays darbesi gerekletirilir. Bu darbe de bir kliin darbesidir. Bu bir burjuva kliidir. zellikle iindeki subaylarn tepkisinin ifadesidir. Bildiimiz gibi bu darbe daha geni bir burjuva demokrasisine almak zorunda kalr. Snrl da olsa, tekelcilie kart olmakla birlikte, DP'nin politikalarna veya rgtlenmesine vurduu darbeler daha geni burjuva demokrasisine adm atmaya zorlanr. Bunun sonucunda ok parti ortaya kar, ama partilerin hepsine de devleti esas alan partiler diyebiliriz. Btn bu partiler devleti savunarak, onu en iyi ben savunurum propagandasn yaparlar.
42

Nitekim Trk egemenlerinde resmi partileme dzeni iin sylenecek tek ey varsa o da, btn partilerin devlete dayal ve bu temelde devlet fideliinde yetimi olmalardr. Devlet, partilerle kendini maskelemek ve yrtmek ister. Ancak bu temelde partilere izin verilerek yasalar karlr ve bunun sonucunda particilik balar. Dolaysyla bu, toplumun ihtiyacna dayal bir partileme deildir. Trkiye'de zellikle 1960'lar sonras gerekleen partileme, devletin ihtiyalarna dayal bir partilemedir. Hatta kk-burjuvazinin ihtiyacna bile dayanmayan bir partilemedir. Ortam buna da yasaktr. ilere dayal bir partileme ise hi deildir. yle ki, byk burjuvazinin bir partileme biimi olan DP bile yasaklanmtr. zellikle devletin militarist ve brokratik niteliine en iyi karl vermeyi ama edinen partilemelerden devletin brokratik niteliine kim en iyi karl veriyorsa, kim buna dokunuyorsa o particilik devletten izin alarak yaama hakkn bulur. Nitekim devletin birtakm ilkeleri vardr; bunlara dokunmayp, en gl ekilde ilerlik kazandranlar iktidar olurlar. Bu anlamda Trkiye'de partilemede lt, devleti savunmaktr. Devletin propaganda ltleri devletin daha uzun mrl klnmas, bylece daha az zarara uramas temelin de aln m olan ted bir ler pa ke ti da hi lin de dir. Bu yz den de Trkiye'de particilik gdk kalr. Trkiye'deki particiliin Bat'da olduu gibi ok kkl bir gelenei olmaz. rnein Avrupa'da hem burjuvazinin ve hem de emekilerin yzyllardr oluturduu partiler vardr. Bu partiler devlete dayal oluturulan partiler deildir. Hatta bunlar devlete hakim de olabilirler ve hkmete de geebilirler. Gerekten de bunlarn parti olarak varlklar gldr, rnein bir Alman Sosyal Demokrat Partisi, bir Fransa Sosyalist Partisi, bir ngiltere Muhafazakar Partisi ve yine bunun gibi hemen her Bat lkesinde devletten daha etkili veya devlete biim veren ve hatta gerekirse devleti aan partiler sz konusudur. te yandan bu partilerin devlet tarafndan yle kolay kolay kapatlmadn da biliyoruz. Bu partiler devlete deil de, devlet biraz bu partilere dayaldr. Trkiye'deki partilemede ise, biraz bunun tersi sz konusudur. Demek ki, Trk burjuvazisinin douu ve yeni Trk uluslamas43

nn geliim koullar devlete damgasn vurarak bu duruma yol amtr. Bu da devleti demokratikletirmek yerine diktatrlk biiminde gelimesine yol amtr. Demokratik partilemeye bu nedenle izin vermiyorlar. Burada koulan tek art, partilemenin devletin lehinde, emekilerin ise aleyhinde olmasdr. rnein bir Avrupa'da Hitler, Mussolini, Sovyetler'de emekiler adna da olsa Stalin'in ger ek le tir dik le ri olu um lar dev le te ege men ol du lar. Trkiye'de gen Trk burjuvazisi, balangta ok tekelci bir biimde devlete sahip olmak ve onu banazca kullanmak zorundayd. Zayf olan devletin birka partiye msamaha gsterecek gc yoktu. Bu nedenle de salkl bir partilemeye frsat verilmez. Ancak daha sonra kapitalist temel gelitike ve elikiler younlatka partileme ihtiyac da artar. Toplumda zellikle belirgin olarak partileme ihtiyac 1946'larda 1960'larda ve 1970'lerde geliti. Bylece Trk particilii bir aama kaydetti. Bu temelde Trk particilii, her ne kadar devlet particilii olmaktan kurtulamadysa da, giderek daha belirgin bir biimde sosyal kesimlerde ortaya kan elikiler veya sosyal gruplara (henz snf diyemiyoruz) dayanmak zorunluluunu hissetti. Bu sefer gelien burjuva snflar arasnda en iyi ben hizmet ederim biiminde bir yar balad. Bunun bir sonucu olarak 1960'lar sonrasnda Adalet Partisi, Cumhuriyeti Kyl Partisi, Trkiye Partisi gibi bir sr parti dodu. Bu arada emekilerde de partileme abalar grlr. Trkiye i Partisi bu abalarn bir sonucu olarak ortaya kar. Bu, partileme olaynda yeni bir dnemi ifade eder. 1946'larda CHP iki ye b ln m ve bu dar ta ban l bir par ti le mey di. 1960'lardan sonraki srete daha geni kesimlere dayanma iddiasnda olan bir partileme sz konusudur. Yine 12 Mart 1970 darbesinden sonraki srete ise, sosyal taban daha geni tutulmak zorunda kalnd. lk defa bu dnemde devlet d olan gl odaklar ortaya kmaya balad. zellikle sol, sosyalist kesimde devlete kartlk te me lin de halk tan, i i-ky l den bah se den akm lar do du. Bu akmlar kendilerini gizli bir parti olarak ilan ettiler. CHP kendini bu ortamn solunda buldu. Ecevit nderliinde kendini btnyle dntrdn iddia eden bir konuma geldi. Neden? nk gelien
44

sosyal yap ve yapdaki gelimeler, farkl karlar ortaya karyor. Bu yeni durum partilerin niteliinin deimesine yol at. Nitekim bu karlarn temsili adna irili ufakl birok parti dodu. 1980'lere doru geldiimizde bu partileme sreci byk bir kargaaya yol at. Particilik, neredeyse devletin ban yiyecekti. Devlete hizmet etmesi gereken partiler devletin bana bela olacaklard. Buna bir de emekilerin hazrlksz ve pek de ciddi taktiklere dayanmayan klar da eklenince kargaa daha da artt. Bu durum karsnda kendisini en gl bir parti gibi rgtl tutan devlet (buna ordu partisi diyoruz) mdahale etti. Zaten Trkiye'de her zaman temel parti ordu partisidir. Devlet tehlikeye girince, bu parti ie el koyar. Nitekim 1980'de yine yle bir durum yaand. Bu sefer generallerin sayesinde kurulan cunta devlet elden gidiyor, particilik byk bela oldu, devlete fayda yerine zarar veriyor diyerek kontrol altna ald ve partilerin hepsine de yasaklamalar getirdi. Neden? nk, bu partilerin devletin bana bela olmu partiler olduunu syledik. Tabii bu durumda ulusal-sosyal gelime daha da younlat iin, bu sre partisizlik biiminde uzun sre devam ettirilemezdi. Bu nedenle daha 1980'lerin ortalarna gelmeden (ne kadar denetim altna alnrsa alnsn) bir sr parti tekrar ortaya kt. Bu partiler de felsefe itibariyle devleti savunmaktan kurtulamyordu. elikiler orannda farkl grler ortaya kacak ve bu da devlete farkl yanstlacaktr. Fakat devletin birlii ve btnlnn savunulmas hepsinin ortak noktasdr. Milletin, lkenin birliine ve btnlne balyz ama, her sosyal kesimin kar farkldr eklinde hareket etmeleri de aralarndaki elikinin iddetlenmesine yol ayor. Sosyal kesim dedikleri kyllerdir, iilerdir, sanayicilerdir, tccarlardr ve mali sermayeyi ellerinde bulunduranlardr. te bu kesimler, partilerdeki farkllamay ve aralarndaki elikilerin kzmasn da beraberinde getiriyorlar. zellikle emeki kesimler, dzenle kmsenmeyecek dzeyde bir eliki iindedirler. Dolaysyla partileme iin geni bir zemin sz konusudur. te yandan Krdistan, yeni durumuyla bal bana bir partileme alandr. Krdistan'daki partileme, ideolojik dzeyde de olsa 1975'lerde balamtr. 15
45

Austos Atlm'yla bu daha da st bir aamaya ulat. Daha nceki dnemde ise bilindii gibi Gney Krdistan'a dayal olarak gelien KDP partilemesi Trkiye'deki Krdistan parasna yansynca ajan partileme karmz kyor. 1971 sonras Krtlerin Trk solundan kopuu, Trk arlkl partilemelere biraz yol aar. Fakat bunlar ideolojik gruplar olmaktan kurtulamazlar. PKK biraz daha politikleerek, 15 Austos Atlm'yla biraz daha askerileerek Krdistan'da en ciddi bir partilemeyi ortaya kard. Trkiye'deki partilemeler gl sosyal temellere dayanma olanaklarn salamadklar, zellikle hazineden yardm alarak devlete olan hizmete bal olduklar iin tabansz lider partiler veya karlar temelinde birbirlerine balayan kesimler diyebileceimiz nitelikte partiler olumutur. Snflaryla tanmadklar iin, kendi snf tabanlarndan ve temelinden yoksundurlar. Snfn doru tanmn yapma ve yine sosyal kesimlerin karlarn gerek temellerde programlama olmamtr. En nemlisi de kendi kadrosunu ve doru yaam tarzn yaratmamtr. Dolaysyla byle bir partilemede, nderliin konumu da bundan pek farkl olmaz. rnein bir bakarsn nereden geldii pek belli olmayan bir lider ortaya kmtr. Kimbilir, devletin bir ajan veya MT'in allayp pullad bir liderdir. Byle bir liderlik, devletin imkanlarndan yararlanarak bir ahbap-avuluk grubu oluturur. Snf ve sosyal kesime ilikin doru drst bir deerlendirmesi yok; buna ramen balar particilik yapmaya. Ya ordu yanls, ya gl sermaye yanls, ya uluslararas tekeller ya da Amerika yanls bir proje oluturur. Bu proje bir partiye dntrlr. Byle olunca doal olarak bu partiler tabansz veya bir anlamda dayandklar sosyal kesimleri tam ifade etmeyen partiler olarak karmza karlar. Fakat buna ramen btn ulusa hitap etmek isterler. Yine devletin btn karlar yannda, emekilerin ve kyllerin de karlarna bal olduklarn sylerler. Tabii ki, bu tr bir partinin btn ulusun, btn devletin ve btn snflarn partisi olmas mmkn deildir. Bu ok elikilidir ve dolaysyla sz konusu partilerde kargaalarn artmas, blnmelerin gelimesi kanlmaz olur. Yine bu, en nemli bir etken olarak bu partileri iflasa gtrr. Gerekte ise bu sistemin daha przsz ileyebilmesi iin tabann
46

emeki kesimin homurdanmamas, kendi karlarna sahip kmamas gerekir. Nitekim amalanan da budur. nk eer emekiler karlarna sahip kmazsa dzen partileri veya devlet partileri al glm, ver glm havasyla iktidar birbirlerine devreder ve gtrrler. Biliyoruz ki, tarih boyunca bu byle sregelmitir. Fakat elikiler arttka ve devrimci partiler dnemi de biraz balaynca onlar da tabandan zorlanyorlar. Tabii ki zorlandka da CHP sosyal demokratlatm ve DP, AP de liberalletim diyecekler. Dolaysyla bu, giderek sosyal kesimlere dayanma ihtiyacn ortaya karr. Bunun da geitirilmesi iin yalana dayal bir propagandaclk balatlr. Btn bunlar kendilerini ayakta tutmak ve iktidar srdrmek iin yapmaya alrlar. Bu partiler oynanmak istenen oyunun basit aralar olmaktan kurtulamazlar. Fakat gnmzdeki yeni partilemeler zerinde dururken, bu eski partilemelerin iflas etmelerinin en nemli bir nedeni ni Krdistan'daki sa va a ba la mak ge re kir. r ne in Krdistan'daki savata PKK neye dayanyor? Hem emeki, hem de geni yurtsever kesimlere dayanyor. Bu temelde ulusal karlar kadar toplumsal karlar da iyi grp deerlendirebilen bir harekettir. Yani gerek anlamda bir partilemeyi temsil ediyor. Hem ideolojiksiyasi izgi dzeyinde, hem de pratik, rgtsel, eylemsel dzeyde bunu baarmasyla birlikte, Trk partilemesi allak-bullak oldu veya Trk parti sistemi ilemez duruma geldi. Nedeni aktr. Trk partilemesinin gerek yz ortaya karlarak, bu sahte niteliiyle ilemez duruma getirildi. Bu nedenle PKK biimindeki bir partileme, Trkiye'de de partilemek isteyenlerin dikkate almas gereken bir rnektir ve alyor da. Nitekim daha dn zal unu sylyordu: Partiler halka dayanmak zorunda, partiler halkn karlarn korumak zorunda... Aslnda bunlar belirtirken, TC partilerinin havadan partiler, balon partiler veya ok devleti, tek tek kiilere bal olan, sosyal temelleri olmayan partiler olduunu itiraf ediyor. ok ak ki, bu partilerin dnemi de sona ermitir. Yerine sosyal temellere dayal ok gereki programlar olan bir partilemeye ihtiya vardr. Bu gerei rejimin szcleri de ittiraf ediyor. Bu gere47

i itiraf ettiren gerek, zellikle son dnemlerde btn partilerin mcadelemize ynelik ald tavrlarn yetersiz kalp sonu alamamasdr. Bu durumu biraz daha yakndan deerlendirmek gerekiyor. TC parlamentosundaki tartmalar biliyoruz. Yine Krdistan sorununun nasl daha iyi bastrlaca ynnde koparlan frtnalar da biliyo ruz. Demirel'den tu ta lm nn'ye, Ecevit'ten, Ylmaz'a, Erbakan'a ve Trke'e kadar hepsi her trl terre kar en iyi birlii-btnl saladlar. ok ak ki bu particilik tutarl bir particilik deildir. Eer tutarl bir particilik olsayd, en byk tehlike olarak grdkleri terre kar birlik ve btnlk politikalar temelinde sonu alrlard. 1992 ylnn bandan beri bu politikada gvenle birletiler, kaytsz artsz destek verdiler. Ancak sonuta, PKK'ye kar gelitirilen bu ortak tavr TC'yi kurtarmaya yetmedii ortaya kmtr. Hatta bunun da tesinde, partilerin tm maskeleme abalarna ramen devletin daha fazla deifre olmaktan kurtulamad grlmtr. Bu paravan partiler, devleti ne savunabildiler, ne de bir dzene sokabildiler. Eer devrimci rgt ve partiler olmasayd, bu partiler belli bir sre daha devletin ve temsil ettikleri kesimlerin karlarn koruyabilirlerdi. Ama tutarl bir devrimci izgi srekli bu karlarn zerine giderse, bu paravan partiler, brakalm devleti savunmalarn, onun bana bela olmaktan bile kurtulamazlar. Demek ki PKK'nin gelien doru partilemesi, bunun doru rgt ve eylemcilii karsnda maskelerini syrmak zorunda kaldlar. Bu da, sz konusu partilerin son derece basit kurulduklarn, pek halka, sosyal kesimlere dayanmakla alakalarnn olmadn itiraf etmeleri anlamna geliyor. Her eyden nce PKK'nin ortaya kard gerek udur: Partilemek iin halka dayanacaksn, bunun doru programna, rgtne ve eylemine sahip olacaksn. Trkiye soluna, dier devrimci-sosyalist glere doru partileme zerine sylediimiz de budur. PKK gelime yaratan mthi bir partileme olaydr. Neden Trk solunun krk paral partileri ortalkta yoktur? Halk gerei gryor ve bunlara PKK rneini veriyor. Fakat onlarda bu yetenek yoktur. Bu nedenle hzla azalyorlar. Kalanlar da artk iflas
48

bayran ekmekle kar karya kalmaktan kurtulamyorlar. Solda durum budur. Bunun elbette anlalr nedenleri vardr. ok somut olarak halkn PKK gibi bir partilemeyi arad aktr. Bunlarn da yaam tarzlaryla, inanlaryla, rgt ve eylem biimleriyle gl bir partilemeyi yaratamayacaklar ortaya kmtr. Bunun da sonu tasfiyeciliktir. Nitekim solun son yllardaki byk tasfiyecilii de bu nedenledir. Ya PKK gibi olacaksn ya da tasfiye olacaksn; ama olan tasfiyeciliktir. Burjuva partilerine de ayn etkiyi yansttk. Partileeceksen PKK gibi partileeceksin; olmazsan fazla deerin olmaz ve devlet tarafndan da ezilirsin. Aslnda ortaya kan da bu oldu. te gl partiler ANAP gten dt. Sosyal demokratlardaki szde blnmeler nedendir? Yine DYP, MP, RP gibi ne kadar parti varsa hepsinde bir kriz, bunalm, blnme ve erime sz konusudur. Nitekim burjuva basn bunu her gn olduu gibi aklyor. Bunun yansra artk halkn partilere ilgisinin kalmad, hi kimsenin medet ummad belirtiliyor. Bu dorudur. nk bunlarn halkn partileri olmad ortaya kmtr. Bu nemli bir gelime durumudur. Eer burjuva partileri halk aldatabilselerdi, bu onlar iin nemli bir avantaj olurdu. zellikle Krdistan'da bu partiler ve devlet gleri etkili olabilirlerdi. Fakat biz yarattmz partilemeyle buna izin vermedik. Bu partilerin artk halk aldatamamalar ve hatta kendilerini bile koruyamamalar nedeniyle ordu ak g olarak devreye girdi. Ordu hemen hepsine ekil u keye dediinde hepsinin ekilmesi, Trk particilik sisteminin nasl iflas ettiini gsterir. Tabii bunu bizim yrttmz mcadele ortaya karmtr. Eer mcadelemizi nleyebilselerdi, bu partilemeler, sistemi kendi aralarnda rahatlkla iletebilirlerdi. Fakat doru esaslara dayal halk partisi dnemini balatmamz, bunun Krdistan'daki gl rneinin Trkiye'yi dorudan etkilemesi eski model burjuva partiler dneminin kapanmasna yol amtr. Burjuva partilerinde ortaya kan son dnemlerdeki krizler, derin bunalmlar ve yeni araylar, zellikle PKK'nin Trkiye siyasi ortamna yapt mdahalelerle yakndan balantldr. Ortaya kan ye49

ni siyasi tablo bunun bir sonucudur. Devlet buna hazr olmad gibi, yle bunun karsnda yetenekli particilik ya da particiler de yoktur. Hepsi devletten ulufe almaya alm nitelikte olan partilerdir. Eskiden Yenieri partileri vard; padiah onlara ulufe dattnda, ok yaa padiahmz derlerdi. imdiki partilerin de gz hazinede, ne kadar para verir diye ve grdkleri yardm karlnda Yaasn devletimiz diyerek her gn parlamentoda devlet iin adeta dua ediyorlar. Eer sistem byle srerse ne ala, fakat bu byle srmezse ulufecilere, ekilin kelerinize, asl parti, askeri cunta partisi geliyor diyecekler. Nitekim imdi asl iktidarda olan asker partisidir veya Milli Gvenlik Konseyi'dir. Zaten MGK'nin ald her karar emir niteliindedir. Bu partiler de buna bal kalmak zorundadrlar. MGK, gerektiinde partilere de ihtiya duymaz ve kendisinin ald kararlar kendisi uygular. Trkiye gereinde yaanan durum biraz byle. Partileri etkileyen devleti daha iyi nasl yaatacaklarnn tartmasn yapyorlar. zellikle CHP'yi yeniden kkl bir ekilde diriltme abalarnda bu gerek karmza kmaktadr. Buna deinmeden nce HEP olay zerinde durmak gerekir. Bilindii gibi smrgeci dzen, PKK'nin halkta artan etkisini barajlamak ve bir de kendi aralarndaki klik ekimelerini lehine evirebilmek, zellikle ANAP' biraz tehdit eden SHP'yi zayflatmak iin zal'n taktikleri ve bilerek veya bilmeyerek de olsa, SHP ovenizminin Paris'teki Krt konferansna katldklar gerekesiyle bir grup Krt milletvekilini tecrit etmesi sonucu HEP olay ortaya kt. zal bunu deerlendirip Partileirseniz devlet yardm da yaparz dedi. zellikle Krtlerdeki siyasi uyan buraya kanalize etmek iin bunlarn Krt kimlikli olmalar kullanlmak istendi. Buna tevik edilen bu milletvekilleri, biraz kitle iinde tutunmak istiyorsak, zellikle Krdistan'da Krt kimliini kabul etmemiz gerekir; yine Krtlerin demokratik klarndan dem vurarak, devlet buna izin verirse kendisi iin de iyi olur, bizim iin de, aksi halde PKK her eyi silip sprecek dediler. Dolaysyla bir HEP olay, dzen asndan tutarsa iyi olur mantna yol at. Balangtaki kn esas amac buydu. Kendilerine gre yeni kacak bir Krtlk ola50

y, hem PKK nclndeki radikal halk devriminin gelimesini nler ve hem de bylece Krt ibirlikilii politikasnda yeni bir dneme yol aar. Ulalmas istenen ama buydu. Tabii, her ey devletin dnd gibi gelimez. zellikle bu, PKK karsnda mmkn deildi. nk PKK bir sava rgtdr ve bu zeminlere yol aan da yrtlen bu savan bir sonucudur. Krdistan'da devleti kmsenmeyecek dzeyde gerileten bir parti, HEP gibi bir olaya seyirci kalamazd, kalmad da. Nitekim kendi potansiyelini, kendi gcn HEP'e yanstmaya alt. Sonu bildiimiz gibi HEP'i devlete deil, PKK'ye hizmet etmeye gtrecek bir parti konumuna getirdi. Ortaya kan bu sonu temelinde ekime balad: HEP, PKK rgt mdr, yoksa devlet rgt mdr? Dediimiz gibi, dman taktikleri her zaman dmana hizmet etmez, bunu mcadele belirler. Kim taktikleri dikkatli kullanrsa ona hizmet eder. HEP olaynda PKK tabannn yansmas byle rol oynaynca, seime girmesine yasaklamalar getirildi. Fakat var olan belli bir taban kapmak isteyen SHP, HEP'le seim ittifakna girdi. Niyeti deiik de olsa buna mecburdu. Sonuta ise, bu seim ittifakyla HEP tasfiye olmad, bilakis parlamentoya yansma ansn elde etti. Bu temelde PKK'nin potansiyel gc ilk defa dzenin hi beklemedii, devletin taktiksel de olsa asla kabul edemeyecei bir biimde parlamentoya yansd. HEP artk bu iin ekil dzeyinde bir arac oldu. ok gl bir rgtlenmesi yoktu, ama gl olan bir PKK potansiyeli vard ve bu arac kullanarak, hatta zal ve nn'y de kullanarak parlamentoya yansd. Bir nn'nn amac, kitle potansiyelimizi eritmekti, zal'n ise devleti kurtarmakt. Yine baka bazlar HEP iinde hareket ederek tekrar koltuk kapmak ve baz iyi niyetli yurtseverler de HEP araclyla halka hizmet temelinde politika yapmak istediler. Aslnda bu erevede bir yar balad. HEP, hl da sonulanmam bir polemik tartma konusu oldu. Burada grlmesi gereken nemli nokta, yeni partilemeler dneminin alm olmasdr. Yine PKK'nin yalnz HEP'te deil, burjuva partilerinde de yaratt krizin ar etkileri derinleerek devam etmektedir. Krdistan'daki kitlesel patlama bastrlamaynca, Demirel-nn
51

hkmetinin ald tedbirlerin buna gc yetmeyince, devletin zellikle ok ey bekledii partilerinin btn abalar iflasla sonulannca, bu yeni tartmalar ve yeni araylara yol at. yle sanyorum ki, yeni balayan CHP tartmas devlet gdml bir tartmadr. Devlet, cumhuriyetin kurucusu CHP'ye cumhuriyetin ykln nlemek zorunda olduunu dayatyor. Bunun iin de II. cumhuriyet ad altnda halkn, emekilerin karlar baka trl geitirilerek, eski cumhuriyetin yntemlerine yeni klflar geirilip egemen snfn karlar salama alnmaya allyor. nemli olan iki sistem veya iki cumhuriyet deil ieriktir. Fakat CHP adyla yeniden piyasaya sunulan tartma aslnda devletin tecrbeli partisi, kadrolardr. Bu potansiyeli temsil edecekler, tutuncaya kadar. Adna II. cumhuriyet dedikleri yeni cumhuriyeti de programlatrmlardr. Aslnda devlet bir deiimi zorunlu gryor. Bata mcadelemiz olmak zere, ar ekonomik sorunlar, demokrasi ve d politika sorunlar, cumhuriyeti klk deitirmeye, dayand temel politikalar gzden geirerek yerine yeni politikalar oluturmaya ve bu politikalar uygulayacak partilere ihtiya duymaya zorluyor. Demek ki yeni partileme dediimiz olay, ke doru giden 70 yllk cumhuriyeti kurtarmay amalayan bu araylardr. Bu araylar nasl sonu verebilir? zellikle CHP'nin kuruluu gerekletirilirse, kendisine yeni bir program oluturmaya, yeni bir misyon bimeye alr, hatta gerekirse kendisine yeni bir ad da takar. Bylece dnemi kurtarmak ister. Szmona sosyal demokratlar birletirecek, demokratik cumhuriyeti gelitirecek, hatta ulusal soruna da liberal yaklaacak; yani buna benzer ada gelimeler temelinde bir programla kendisini somutlatracaktr. Her eyden nce bu ykl dneminde cumhuriyetin eski politikalarla kurtulamayacan kavramtr. Ancak yeni ierik, yeni politikalar temelinde cumhuriyeti II. cumhuriyet ad altnda yaatabileceklerine inanmlardr. Byle bir anlay ve yaklam vardr. Bunlar, zellikle kendilerine sosyal demokrat diyen kesimlerdir. Bu da halka dayanmayan bireysel bir sosyal demokratlktr. Devletin bu en eski sahipleri, devleti yeniden restore etmek istiyorlar. Bu adan da SHP ve DSP, imdi de CHP ayr ayr olarak, devlet
52

restorasyonunun nasl gerekletirilecei sorusuna cevap aray iindedirler. Baarrlar m veya bu abalar tutar m? Bu onlarn bilecei bir itir. Fakat bu tpk 1920'lerin balarnda olduu gibi 1990 'larn ba ve 2000'li yl la ra do ru gi der ken Tr ki ye Cumhuriyeti'nin kmazn giderme, cumhuriyetin yklmadan baz reformlarla tamir edilerek mrn uzatma ve bylece onu kurtarmay amalama abasdr. Dier geleneki DP, AP ve imdi de DYP gibi partiler benzer bir tartmay yayorlar. Devlet bu partiler iinde de kilitlenmitir. Yani devlet particilii bunlar iinde de artk iflas etmitir. Bu nedenle bun la rn da ye ni bir n der li e ih ti ya la r var dr. te Ad nan Menderes'in olu Aydn Menderes'le balatlan araylar tesadf deildir. Yine u anda zal'n yeni araylar veya ANAP'n gelimelere ak bir parti olduunu, Mesut Ylmaz'n bunun nn kestiini sylemesi, te yandan DYP iinde de benzer tartmalarn devam ediyor olmas unu gsteriyor: Tkanan, zlen cumhuriyete kendi tarihi misyonu gerei bir kn yaptrlmas gerekiyor. Buna san birlemesi veya san yeni bir nderlik etrafnda bir araya getirilmesi deniliyor. Baarrlar m veya cumhuriyeti kurtarmaya onlarn da gc yeter mi? Greceiz. Yine eski MSP'nin devam olan Refah Partisi vardr. Biliniyor ki, bu parti de toplumda gl olan dini duygular kullanarak cumhuriyeti kurtarmak istiyor. Biraz anti-kemalistlik, biraz anti-siyonistlik yaparak ve bu temelde din maskesini bir ara biiminde kullanarak, Mslman halkn duygularn kullanarak, halkn duygularn rgtleyip, devleti bir de bu ynden takviye etmek ve glendirmek istiyor. Erbakan nclndeki Refah Partisi'nin amac, znde devleti din veya eriat yoluyla ykmak, ele geirmek deil, tersine ok istismarc bir tarzda dini kullanarak devlete bu ynde bir yama vurmak ve mrn uzatmaktr. MHP veya MP de devletin koruma abalarn daha deiik bir biimde yapmak ister. En faist bir parti olarak, ar Trk ovenizmini ayaa kaldrarak grevini yerine getiriyor. Aslnda Trkiye partilerinin tmnn faizmle balantlar vardr. nk bunlar devletin partileridir, devletin de faizmle ilikisi vardr. Faist zel53

likleri olmayan parti yok gibidir. Bu solda da biraz byledir. Devleti ve kemalist olma durumlar sz konusudur. Faizm, kemalizm ve devlet ilikileri, onun parti sisteminin de sk sk faist durumlara dmesine yol ayor. MHP-MP bu konuda en katksz oven Trk partisidir. Trk ulusu her ulustan stndr, herkes birlik olmak zorundadr; Trkle kar duran her ey imha edilecek gibi bir ovenist yaklam partiletirmek istiyor. imdi MP de, RP de bir bunalm iindedir. Kat bir ovenizmle ve sahte bir dincilikle halk aldatamayacaklar ortaya kmtr. Bizim deneyimimiz Krdistan'da bu iki partiyi de tabansz hale getirdi. Trkiye'de de hem ovenizmin ve hem de sahte dinciliin Trk halknn karna uygun olmadn ortaya koydu. Bu temelde bunlarn bunalmlar derinleme gsterdi. rnein RP'nin bunalm seim dneminde ok somut olarak grld. Yine MP'deki bunalm da bu dnemlerde geliti ve bu derinleerek devam ediyor. Ksaca buna benzer deerlendirmeleri sol partiler iin de yapabiliriz. Bu partiler devlet partileri deil, ama devletin ar etkisi altnda olduklar iin, kendilerini yenileyemediler ve sonuta tasfiyeye gittiler. rnein bir Dev-Yol, yine bir sr komnistim diyen partileri dnelim. Szmona bunlar devlete karydlar, fakat devleti tanmayanlard veya devletle ilikileri kemalizm erevesindeydi. Kemalizmin de baarszl, yeni alternatifler retemeyii, sonunda bu partilerin daha skboaz olup nefesiz duruma gelmelerine ve tasfiyelerine yol at. Bu partileri yaatan kemalizmin diriliiydi ve bu dirilik kalmaynca kendilerinden de fazla eser kalmad. Yeni dnem parti tartmalar ve araylar ne sonu verebilir? Bir daha muhafazakar, hatta faist bir partileme geliebilir. Nitekim Trke ve Erbakan izgisi gibi yaklamlar eer sa daha iyi rgtleyebilirlerse veya DYP iinde de daha iyi rgtleyebilirlerse geliecek olan daha ar sa bir partileme sistemidir. nk bunlar daha kat devletidirler. Devletin imkanlarn daha ovence ve halka kar kullanmakta tereddt etmeyeceklerdir. Militarist olduklar iin orduyla btnleeceklerdir. Nitekim daha imdiden bu ynl bir politika izliyorlar. Uluslararas alan iin oluturacaklar d politikada yine saldrganlaacaklardr. Aslnda byle bir oluum
54

vardr. Bir ANAP'ta da buna benzer taraflar vardr. Yani bunlara daha sac, daha oven, daha militarist ve saldrgan kanatlar diyebiliriz. Tek bir parti haline gelebilirler, gelmeseler de byle bir aray srp gider. Daha liberal-demokrat bir ktan bahsediliyor. te CHP buna aday olduunu sylyor. Baka adaylar da kyor. Bir demokratik Trkiye partisi doabilir mi? Mevcut zayfl gz nne getirdiimizde, devleti demokratik bir temelde yeniden rgtleyen bir partinin domas ok zor olmaktadr. Sa rgtlenme karsnda burjuva sol rgtlenmenin fazla geliim gsteremeyeceini gryoruz. Eer halkn muhalefeti byk geliim gsterirse, belki buna ulaabilirler. Fakat henz san gl olduu ve halkn muhalefetinin ise zayf olduu bir dnemde bu eilimin kendi programn hayata geirmesi zor grnmektedir. Fakat buna ramen byle bir burjuva sol partileme aray ve tartmas genileyerek devam edecektir. Eer halk muhalefeti geliirse, zellikle bunu istismar etmek iin burjuva sol partileme iktidar olmak ister. Devrimci sol cephede hareketlilik yok. Halkn adndan ok bahseder. Halkn ordusu, halkn sesi, halkn partisi, bol bol halka dayal partileme propagandalar aslnda lafta kalyor. Halk anlama, halk tarihi, ekonomik, siyasal, sosyal kimlik olarak yeniden yaratma bu partilerin dnce ve siyasi izgilerinin ok tesindedir. Byle bir durumda baarma yeteneini gsteremezler. Bu anlamda varlklar ile yokluklar birdir. Daha ok bizim ynlendirmek istediimiz partilemeler vardr. Bunda bizim temel aldmz yaklam ise, bu partilemelerin Trkiye ve Kdistan'a ne getirecei, yine illegal, legal alanlarda nasl sonu alabilecei ynndedir. PKK'nin gnmzde devlete kar en gl hareket olduu bellidir. PKK gerekten mevcut partileme gcyle TC'ye kar alternatif izmektedir. deolojik ve siyasi izgisinde olduu kadar, yaratt kiilik itibariyle de tam TC zdd olan bir sistemi gelitiriyor. Bu giderek TC'yi gerileten ve bu temelde kendi modelini adm adm somutlatrmaya gtren bir hareket niteliindedir. PKK daha imdiden TC'nin i ve d politikalar zerine birinci derecede etkide bulu nan bir par ti du ru mun da dr. Do la y sy la Tr ki ye ve Krdis55

tan'daki yeni dnem partilemeleri zerinde byk bir etkilemede bulunmaktadr. Bu dorudur ve giderek etkisi iddetlenmektedir. Bu gelime, sonuta nasl dier partilerde araylar hzlandryorsa, tasfiye olmu solculuk yerine halkn zgrlk partilerine, halkn zgrlemesini esas alan partilemelerine doru bir atlm da balatabilir. En azndan byle bir gelimenin objektif zeminini, ideolojik ve siyasi yansmalarn ortaya karabilir. Nitekim HEP olayna yansma byle oldu. Zaten HEP'in hem Trk hem de Krt halklarnn legal alanda demokrasi seenei olarak geliebilecei olduka tartlyor. Her ne kadar bu tartmalar tam bir btnle yol amadysa da, HEP; Krt halknn siyasi legal platformda destekledii bir partidir. Halkmzn olduka byk bir arl vardr. Trkiye halknn da benzer demokratik kesimleri birleebilir. HEP eer bunda baarl olursa, Krdistan halknn ulusal sorununun da daha fazla baskya, zora dayal olmadan zmn kabul eden, ilke edinen, byle bir siyasi mcadele yntemini esas alan geni bir demokrasiyi programlayan, drst davranan, devleti burjuva oyunlarna alet olmayan, halkn karlarn esas alan, devletin halka kar basklarna engel olan bir mcadeleyi kkletirebilir. Bunun yansra kadrolama da bir rgtleme gerei olarak kabul edilmelidir. Gelimeler bu ynldr ve biz buna legal alanda demokratik halk partisi veya ortak bir demokratik halk partisi platformu diyebiliriz. Daha tam sonulanmam da olsa, bu ynl tartmalar vardr. nk halklarn, aznlklarn demokratik zlem ve karlar tam tespit edilmi deil, fakat tartlyor. Bu boluun herhangi bir biimde mutlaka doldurulmaya allaca syleniyor. Sanrm bu ynl tartmalar hz kazanacaktr. 1990'n sonlarnda Krdistan halknn, erevesini zorlayarak gcn yanstmas, Trkiye halknn da kendi siyasi amalar ynnde kendisini bulmasna yol aabilir. Ve bu giderek Trk ve Krt halklarnn ortaklaa bir demokratik parti aygtna da yol aabilir. Biz bu konular daha nce de tarttk ve eitli doru yaklamlarla netletirdik. zellikle devletin faist nitelii gz nne getirildiinde, halklarn kar iin sadece legal bir parti ile fazla etkili olunamaya56

ca grlmelidir. Bu nedenle fazla bel balanamayaca gibi her an rejim tarafndan byle bir parti kapatlabilir de. Nitekim HEP'e ynelik daha imdiden anayasa mahkemesine kapatma isteiyle mracaat edilmitir. Devlet, halkn demokratik muhalefetini temel alarak gelitirilecek bir ara kendisi iin tehlikeli olmaya balaynca, tabii ki ona yasaklamay getirecektir. Yani eer bu arac kendisi kullanamayp karn grmezse, her siyasi harekete kar olduu gibi, bu tr bir siyasi harekete de engel karacaktr. Fakat eer bu hareket, halkn nlenemez, engellenemez demokratik hamlesiyle g kazanrsa, devlet en azndan fazla elikili ve atmal ortamn domamas iin izin vermek zorunda kalabilir. Bunun nedeni daha acmasz sonularla kar karya kalmamak iindir. Yani olduundan daha kt bir durumu yaamaktansa, demokratik zm yollarna imkan tanyacak frsat sunabilecek partilemelere anlayla karlk verebilir. Gerekten bunu belirleyecek olan mcadelenin geliim seviyesi olacaktr. Fakat mevcut koullarda devrimci solun, zellikle sosyalist hareketin TC yasalarna fazla gvenemeyecei, illegal partilemelere bavurmak zorunda kald grlyor. Bir boluk vardr. zellikle Trkiye halknn seenei iin devrimci bir partiye ihtiya vardr. Kendi kendini ilemez duruma getirerek tasfiye olmu solun durumu, gerek TKP geleneindeki sol ve gerekse de son yirmi ylda ortaya sol veya sosyalist parti etrafndaki bileimlerin yetmezlii deerlendirilerek, bunun yerine gerekten halkn taleplerine, amalarna ve karlarna bal olabilecek partilemeye g vermek veya byle bir partileme arayna cevap tekil etmek nemlidir. Trkiye iin bir Devrimci Halk Partisi dediimiz partileme, bu temeldeki bir tartma arayna cevap bulmak, byle bir amac karlamak ve gerek halk seeneini oluturmaya g vermek iindir. Gerekten Trkiye halk adna, hem uzun, hem de ksa vadede halkn ekonomik, demokratik ve hatta kltrel dzeyde karlarn temsil edebilecek bir partilemeye iddetle ihtiya vardr. Ancak bu temelde daha radikal ve devrimci bir partiyle bu boluk doldurulabilir. Bylece PKK rneinde grld gibi halka dayal olduka etkili bir partileme dnemi balayabilir. Byle bir partilemeyle,
57

btn burjuva partileme oyunlar ve varlklar boa karlarak silinip sprlebilir. Ayn zamanda bunalmdan, yetmezlikten kendini kurtaramayan bir yn irili-ufakl kk-burjuva gruplarn da sonu getirilebilir. Nitekim bunlarn byle bir tela da vardr. PKK rneinin Trkiye'ye yansmasn ok tehlikeli buluyorlar. nlem alnmas gerektiinden bahsediyorlar. Evet, krk paraya blnm solda byle bir tela yaanyor. Bunlarla birlikte burjuva partilerinde de byle bir tela vardr. Burada bir yanlg vardr. Gemi pratiklerini, parti modellerini inceleyip tartmadan PKK gibi bir gcn kendi balarna geeceinden ekinerek bir tela yayorlar. Bizim yaadmz pratik PKK tr devrimci bir militan rgtlenmenin Trkiye halknn barnda da geliebileceini gstermektedir. PKK'de yaanan; kendi modelinin, mcadele tarznn byle olduu, tarihi byle yorumlad, buna dayanarak programn, kadrolamasn oluturduu amalarn bu temelde gerekletirmeye alt ve devrimci yaam tarzn tutturarak izgisiyle baarl olduudur. Yine Krdistan halkn bu tr bir partilemeyle ayaa kaldrdn, devlet engelini aarak onu iktidara doru gtrdn belirtmektedir. Ayn gelime neden Trkiye halk iin de sz konusu olmasn? Var olan irili-ufakl rgtlenmeler neden halkn demokrasi zlemlerini gerekletirebilecek bir partilemeyi yaratmasnlar? Halk kesimleri, aznlklar arasnda balayan tartmalar vardr: zlemleri, istekleri olduunu, PKK'nin gcn dolayl olarak kendi koullarna yanstacaklarn ve bu temelde sonu alabileceklerini belirtiyorlar. Toplumda byle bir tartma srp gidiyor. Nitekim illegal koullarda bir partilemeye PKK yeni bir g vermi, bunda esin kayna, baarnn modeli olmutur. Aslnda PKK'nin de desteklemek durumunda olduu, ama daha ok siyasi izgi ve tecrbesiyle g vermek istedii bu ynl gelimeler srp gitmektedir. nmzdeki dnemde bu gelimeler daha da boyutlanacaktr. Bu temelde hem legal dzeyde halkn temsilci gc geliir ve hem de illegal dzeyde halk adna devrimci radikal partileme ve onun rgtlenme ve eylem dnemi g kazanr. Bylece devleti reformize ederek kurtarmak deil, tersine onu bir halk devletine dntrmek
58

ynnde gelimeler yaanacaktr. Devrimci partiler ancak bunu amalarlarsa, tutarllk gstermi olurlar. Nitekim halkn devletine, halkn cumhuriyetine, halkn demokrasisine yol aan tartmalar, grler ve bunun program kadar, TC devletinin ar ovenizminin, militarizminin ar etkisi altnda ekillenmi tip yerine demokrat, anti-militarist, enternasyonalist ve militan kimlie nem vermek ve bunda PKK'nin militan tip zmlemesinden, onun kiilik pratiinden esinlenerek bunu cesaretle somutlatrmak mmkndr. Yani ortaya karlmas gereken partileme, ayn zamanda bir militan tip oluumunu salamak anlamna da gelecektir. Eer Trkiye'de militan tip oluursa, burada devrimci parti de rgtlenebilir. Tabii ki, devrimci militan tip kapsaml zmlemeler temelinde ortaya kar. Bu zmlemeler yapldka, halka balanmann yol yntemleri gelitirildike, bu arada eylem ve rgtlenme gelitike yeni Trk tipi ve TC yerine halk cumhuriyeti alternatifi bu militann ahsnda yaratlm olur. Nasl ki PKK'de militan, yeni toplumsal-ulusal ekilleniin odaysa, Trkiye'de militan yeni bir cumhuriyetin oda haline gelir. Gerekten bu da TC ekillenmesine kar Trkiye halknn dayanaca bir zmdr. te gnmz Trkiyesi'nin siyasal ortamnda hem halk asndan, hem de dzen asndan nemle zerinde durulmas gereken noktalar bunlardr. Sanrm bu ynl tartmalar, PKK'nin de etkisi altnda giderek daha da iddetlenip devam edecektir. En nemlisi de, PKK'nin bilimsel sosyalizme dayal olarak Trkiye gereklerine byle doru dnya gryle zm getirmekte katk sunmasdr. Her eyden nce eskiden yapd gibi partilerin devleti kurtarmaya alan dzen partileri olmalarna, yeni ahbap-avularn, eitli kar evrelerinin ucuz partilemelerine zemin sunan koullara son verilmitir. Bunun yerine, ister muhafazakar, ister ilerici olsun ve ister kar-devrimci veya devrimci olsun, toplumsal ve tarihsel geree doru yaklalmak isteniliyorsa, iflas etmi grlerle, sahte particilik oyunlaryla deil, daha radikal, her eyini ortaya koyan, dncede olduu kadar eylemde de radikal olabilen bir dneme ihtiya vardr diyoruz. te tartma bu temel gerekler nda yrtlmelidir.
59

Kimisi devletimi byle kurtarrm, kimisi yeni cumhuriyeti ilan ederim ve kimisi de halkn devletini yaratrm diyor. Artk bu onlarn bilecei bir itir. nemli olan PKK'nin belirleyecei etkidir veya Trkiye'yi yeni bir zme doru zorlamasdr. Mevcut tkanklktan, bunalmdan yeni bir Trkiye nasl doar, yine halkn, burjuvazinin ve kk-burjuvazinin seenei nasl olabilir konularnda zmleme, tartma ve sonuca gitme dzeyinde olduka katk sunulmutur. Herkes kendisine gre deerlendirmeler iine giriyor. Fakat sonuta, kim snfsal olduu kadar toplumsal-ulusal dzeyi gereki temelde yakalarsa, amalarn doru formle ederse, toplumun nemli bir kesiminin karlarn militan kiilikle formle edip rgtlerse ve bunu iktidara doru gtrrse, o bir zm gc olabilir ve baarmas da mmkndr. Ksaca bu son particilik tartmalar zerine byle baz genel deerlendirmeler yaptk. Amacmz bu konuda daha salkl bir kavraya ulamaktr. Tabii, zellikle legal alanda PKK'nin etkilerini temsil etme iddiasnda olanlar da sz konusudur. Bu konuya da aklk getirmek gerekiyor. ncelikle PKK'nin etkisini legal dzeyde temsil etmek byk yetenek ister. Hatta HEP bnyesinde temsil etmek daha byk yetenek ister. Nitekim PKK'nin ortaya kard deerler, yle kolay kolay burjuva oyunlaryla yozlatrlabilecek deerler deildir. Tabii ki, PKK'nin savam gerei bu duruma asla frsat vermeyecek zelliktedir. Bununla, PKK'ye bal gelien etkilerin legal dzeyde temsil edilmeyeceini sylemiyoruz. Tarihsel ve toplumsal adan byle bir temsile imkan vardr. Bu etkileri kullanmak isteyenler vardr. Byle bir role soyunanlar o kadar hazrlksz, o kadar kiiliksiz ve o kadar politik beceriden yoksunlar ki, yaptklar en deme politikaclk bile, eski burjuva politikacl, ibirliki politikacl, ke kapmacal oynayarak kendi ahsi karlarn temsil etmektir. Belki de farknda olmadan, kendi yerlerinin en bata olmasn ve mutlaka daha iyi bir yer tutma hakkn dayatyorlar. Bu gdleriyle, ok kalplam yaam tarzyla kendilerini bu durumlara drmekten kurtaramyorlar. Dolaysyla PKK'nin demokrasi dzeyinde yaratt mcadele ansn ktye kullanyorlar ve hakkn veriyorlar. Bylece kendilerini de zor duruma dryorlar.
60

Nitekim bu konuda sadece PKK'nin nderliinden veya kadrolarndan deil, halktan da gelen ar eletiriler vardr. Halk, bunlarn kim ve yaam tarzlarnn nasl olduunu soruyor. zellikle bu tr kiilik ve yaam tarzndan nefret ettiini sylyor. Aktr yani, PKK'nin uyandrd en geri halk kesimleri de bu kiilikleri aralarnda grmek istemiyorlar. ehitlerin soylu kanyla yaratlan deerlerin bunlarn eliyle byle arur edilmesini kabullenmeyerek affetmek istemiyorlar. Bununla birlikte sorun sadece bunlarn kt niyetli olmalar da deildir, bunlarn bunun doru biimini ve tartmasn gelitirmeden bu ie giri yapmalardr. Adam adeta kendisini mal gibi orta yerde bulmutur. imdiye kadar kim onu satn almsa onun olmutur. Bamszlk perspektifini, yine halkn demokratik seeneini yakalayabilme ve bunun savala balantsn grme, bu konuda Trkiye sistemindeki boluu deerlendirerek ona uygun yntemlerle doldurma sz konusu deildir. Bunlarn bir yaam alkanl vardr, bunu bir gn bile feda etmek istemezler. Dolaysyla srekli problemli olan ve tartlan bir tip olmaktan kurtulamazlar. Evet gerek HEP ve gerekse onun milletvekillerine ynelik baz eletirilerimiz gerek ifadesiyle byledir. Bunlar doduklarndan beri cumhuriyetin ulusal inkarc ortam iinde bymler. Yine tamamen halkm var m, yok mu sorusunun dndaki bir yaamda ekillenmilerdir. yle ulusal bamszlktr, zgrlktr ve bunun siyasetidir, ideolojisidir, hi yanndan bile gememilerdir. Onlarn d kopar bundan. Fakat gnmzde Krdistan kitlesi savaa ekiliyor ve her ey de bu savan etkisi altndadr. Bunu gryorlar ve kendileri de Krdistanl'dr. Kendilerinin de Krt olduklarn syleyerek, o zaman bu etkiyi biz temsil etmeliyiz gibi bir yaklam iine giriyorlar. Ve o bildiimiz legal dzeydeki Krtlk ortaya kar. Legal Krt partisi olur mu, olmaz m, bu tartld. Ayrca baka biimler altnda Krtln yaplp yaplamayaca tartld ve hl da tartlyor. Gerekten PKK'nin byk savam gz nne getirilmeden, kendi bana bu tartmalarn hibir anlam olmad gibi, bunlar baa bela olmaktan ve hatta savan acmaszl iinde kendilerini kaybetmekten teye gidemezler.
61

rnein bir Krt particilii, PKK'siz veya PKK'yi karsna almas durumunda nefes bile alamaz. PKK'yi karsna alrsa yerle bir olur. PKK'nin ortaya kard etkileri tutarsz bir biimde kullanmak isterse bile yine anr. Dolaysyla eer legal dzeyde bir Krt demokrat partisi kimliiyle mcadele edilmek isteniyorsa, her eyden nce PKK'nin btn ynleriyle doru kavranlmas, onun savamnn etkilerinin doru anlalmas gerekir. Krdistan'daki mcadele gereinin doru kavranlmas kadar, TC sisteminin de iyi kavranlmas gerekiyor. Muhtemelen boluklar ve zayflklar vardr. Bunun iyi deerlendirilmesi nemlidir. Hatta rejimin kendisi de belki legal bir oluuma ihtiya duyabilir. Yani her eyi kr iddet iinde kaybetmektense, demokratik bir Krt seeneini en azndan bir tartma platformu olarak dnebilir. Tabii ki, rejim byle bir adm atmazsa bile, bu lmdr; olur bunlar, nk eylem yapyorsun. Bunlara katlanlmaldr. yle bir gelime noktasna ulalr ki, Krtlerle Trkiye'nin meselesi barl, demokratik bir biimde halledilebilir. Bu da bir mcadele anlaydr, bir parti almas demektir. te bunu gerekletirebilecek yetenekte adam kmyor. Bu konuda en azndan bizim partileme abamz kadar bir aba, usta taktik savalk gerekiyor. Ancak kiilik buna yatrlarak, ok rgtl ve planl yaklam sahibi olunarak sonu alnabilir. Bizim en deme tipe bu konuda ne kadar var olup olmadn sorarsak, onun hep yanstt, benim kem daha ne kadar genileyecek, ahbap evremi nasl etrafma alacam, slalemi nasl ne karrm, karlarm nasl daha byr, PKK'yi nasl kullanabilirim, halka kar nasl sahtekarlk yapabilirim eklindeki yaklamdr. En iyisi bu durumda olursa, bu demokratik legal aracn sonu alc tarzda deerlendirilemeyecei aktr. Nitekim salkl deerlendirilemedii de grlyor. Legal alanlarn bu ekilde kullanlmas terk edilmelidir. zellikle Trkiye'deki kar-devrimcilik, faizm ve yine liberalizm, demokrasi konular zerinde netlemek gerekiyor. Her eyden nce alma dzeyini yaratan temel rgtleme tarz grlebilmeli ve buna bir eyler katma drstl gsterilmelidir. Yaplabilecek bir ey varsa,
62

bu yetkin bir abayla gerekletirilmelidir. PKK ile dostluk temelinde legal dzeyde mcadele vermek isteyenlerin de yapmas gereken budur. PKK'nin byk kitle potansiyeli vardr; kitlesi ok fedakar bir biimde maddi-manevi olarak her eyini ortaya koyar. Bu biliniyor. te, ben dostluk pozisyonuna girerek bunu kullanrm yaklamn ok tehlikeli buluyoruz. Uyaryorum! Biz PKK'den bir oban bile koparmann ok zor olduunu syledik. Ayrca PKK'nin bu deerler iin adeta ine ucu ile kuyu kazar gibi aba harcamas sz konusudur. Uyarmz bu nedenledir. Bu deerlere, hibir aba harcamadan el koyarsan perian olursun, hak ettiin sonla karlamaktan kurtulamazsn! PKK'nin temel deerlerine byle ucuzca, feodal entrikalarla asla yaklamayn! imdiden bu ciddi uyary yapyoruz. Bu basna da yansmtr. Sonra, neden bunlarn kendi bana geldiini kimse sylemesin. Ben PKK'nin dostuydum, cezaevindeki PKK'li tutuklulardan, yurt dndaki rgtlerinden onay aldm, neden bana byle yapld denileceine, iinde olunan yaam tarzna baklsn. PKK kendisini nasl yaatyor, onun militan yaam nasldr? Bu iyi grlmeli ve ders karlmaldr. Bu kadar deeri yoktan var eden, alacakaranlkta ve byk lm altnda yaamaya g yetiren ve gerekleri bu kadar karanlklardan aa karan bir hareketi, bunlarn kk kafasyla izah etmek mmkn deildir. O adan byle gafiller ortaya kyor. Bu gafillerin PKK'nin deerlerine ok ktce bulamamalar gerekiyor. Tekrar tekrar uyaryorum! Bu gafiller kendi tutumlarna bu ekilde devam ederlerse, kesinlikle beklemedikleri bir biimde kendi sonlarn getirirler. Tuhafmza giden de bu ekildeki bir serserileme olaydr. Her ey kanla yaratlrken, her ey acmasz ikence altnda kurtarlmaya allrken, bu baylarn buna ok ucuzca konmak istemeleri kabul edilemez. Krtlerin nderi olduklarn syleyerek milyonlar cebe indiriyorlar. Bunlara ya ok ahlaksz, ya ok lgnlam, ya da delirmi demek gerekiyor. Ne olurlarsa olsunlar, bunlarn yerle bir edilmesi gerekiyor. Bize sylenmedi, aslnda Parti nderlii'yle aram iyiydi, izin de almtm deyip ne beni, ne de kendilerini aldatsnlar. Unutulmamaldr ki, bizde deerler uruna savam iddetlidir. Bir
63

kuru parann, bir para onurun, bir itibarn, halkmzn bir ailesinin veya herhangi bir etkinin yaratlmas ok acmasz mcadele ortamnda salanabilmitir. Bu konuda herkese den grev, sadece ve sadece bu deerlere deer katmak ve maddi-manevi olarak bu deerlerin hizmetinde olmaktr. Bu yaklam biimi esas alnrsa, kendilerine hrmetimiz olur ve byk deer verilir. Zor durumlarda sahip de karz. Fakat bu deerlerin erefine layk olmadklar halde, sahip kacaklar halde, sahip kacaklarn syleyip de bunlar kendi kiisel yaamlar iin kullanrlarsa kendi elleriyle kendi fermanlarn yazm olurlar. Kimse uyarlmadn sylemesin. Sylediklerimiz, uyarlarmz ok aktr. PKK, sradan bir dosta bile her eyi harcayacak kadar yce bir harekettir. Bir yanyla PKK byle bir zellii tarken, dier yanyla da kendi deerlerini ok kt bir tarzda arur edecek kiiyi ise sa gz bile olsa ortaya karp ezmekten ekinmeyen bir harekettir. 17aus os1992 t

SVAS KATLAMI ZMSZ KALAN REJMN GEREDR

Sivas katliam, kemalist sol demagojicilerin ve rejimin gereidir. Krdistan'da ulusal kurtulu mcadelesinin derinletii, olduka da youn bir savam yaad ve gndemi tamamen igal ettii bir dnemde, mcadelemizin geliimine karlk topyekn olarak halkmz katliamlarla tehdit ediyor. Bizzat Genelkurmay Bakan bunu Diyarbakr'da aklad. Katliamlar temelinde amansz bir yklenme her sahada grlyor. te bahar operasyonunu yaza tardk ve en ksa zamanda sonu alacaz. Baz yerlerde canl brakmayacaz deniliyor. Sivil ve susuz kyller kuruna diziliyor, ok sayda ky harabeye evriliyor. te tam da byle bir saldr dneminde Sivas katliam gerekleti. En ok arptlan, baka trl gsterilmeye allan bu olay, Trkiye'nin ve Krdistan'n devrim ve kar-devrim atmasnn temelinde ele almak en dorusudur. Zaten bunu dost da, dman da biliyor, sylyor, yazyor. Btn sorunlarn kaynanda her gn yk selt ti i miz mca de le miz yer almak ta dr. Btn geli me le ri belirleyen temel nokta da mcadelemiz olduuna gre, Sivas'taki bu gelimeyi de sava gereimiz temelinde ele almak gerekir. Ama
65

64

burada ayrtedici olan baz ynler vardr. Bir yandan eriatlar deniliyor, te yandan da Snni-Alevi atmas deniliyor, ilericigerici kavgas biiminde yaftalar vurularak bu olay anlatlmaya allyor. Her ne kadar bu ikilemlerle gerein baz ynleri gsterilmek istenilse de, olay, dzenleni, hayata geirili ve sonular itibariyle farkldr. PKK nderliindeki devrimci savamn ve ona ynelik kontrgerilla savann diyalektiini, karlkl geliimini skca gzden geirenler bilirler ki, srekli gndem saptrlmaya allr. Yapay gndemler oluturularak, toplum gelimelerin dna, baka kanallara kanalize edilerek, hafza kaybna uratlmaya allr. Bylece kitlelerin gerek zel savatan kopuu ve gerekse ulusal kurtulu savana olumlu yaklam engellenmeye allr. Bunlar zel sava yntemleridir ve ska uygulanmtr. Mcadele tarihimize baktmzda, bunun saysz rnekleriyle karlayoruz. Hatta biraz daha geriye gittiimizde, biz ulusal sorunu temel bir sorun olarak ortaya koymaya altmz zaman Trk solcular, imdi ulusal sorunun zaman deildir, biz devrim yaptktan sonra Krtleri tanrz ve baz haklar dnrz diyorlard. Burada dikkat edilmesi gereken nemli nokta, asl sorunun rtbas edilmek istenmesidir. Aslnda sorunun o zaman da kilit bir sorun olduunu, biraz dnenler bilirdi. Ama imdi bu, dnlmekten de teye, ok youn yaanan bir sava gereidir. Bugn kkrtlmaya allan eriatlk veya laiklik objektif olarak bu biimde gndeme gelecek bir sorun deildir. Dikkatle incelen di in de, ulu sal kur tu lu mca de le mi zin dine yak la m ok anlaml ve dorudur. Bu konuda bir brorde dile getirilen grler, halkmzn dini duygularn bilimsel temelde izah ediyor. Hatta slam dininin ve genelde de dinlerin balangtaki olumlu rollerine, devrimci zlerine deer biiyor ve bunlarn ierdii eitlik, adalet, zgrlk, anti-emperyalizm gibi hususlara dikkat ekiliyor. Yine dinin gnmze tarlacak olumlu ynleri nelerdir ve yaklam nasl olmaldr biiminde gereki bir yaklam da gsteriliyor. Halkmzn arlkl dini kesimleri, dini duygularna, dncelerine deer veren partimize yksek deer biiyor ve etrafnda birleiyor66

lar, olduka da etkili bir g oluyorlar. Tam da bu noktada yapay tarikatlarn gibi oluturulduunu ve en son sahte Hizbikontra dediimiz devlet kaynakl baz klarn, katliam trne arlk veren bir yntemle mcadelemize dayatldn ve ran slam devriminin de baz olumlu etkilerini, Hizbullah adn kullanarak bize kar kullanmak istediklerini akladk. Milli Selamet, yeni adyla Refah Partisi'nin Krdistan'daki halkn dini duy gu la r n nasl istis mar etmek iste di i, 12 Eyll'de neredeyse Krdistan'da birinci parti haline getirilmeye alld bilinmektedir. Aslnda dzenin kendilerine verdii bir grev olduu, Krdistan'da kemalizmin artk kabul edilemez ve olduka tehir-tecrit edildii aktr. Bunun yerine Refah Partisi tarafndan din kullanlarak doldurulmaya allyor. Trk zel sava ksa sreli de olsa, halkn dini duygularn istismar ederek, Hizbikontra oluumunu mcadelemize kar kartmaya alt. Fakat bu tehlike daha sonra partimiz tarafndan bertaraf edilip tehiri ve tecriti saland. imdi ayn yntemle bu kez de Refah Partisi'nin ne karlp devreye sokulmak istendiini gryoruz. Hizbikontrann bir zel sava arac olarak birok yurtseveri katletmesi partimiz tarafndan aa karlnca, bu kez d slam destekli Refah Partisi dev re ye soku lu yor. Ama, bir yan dan PKK'yi dar be le ye rek zayf drmek, dier yandan szmona TC'nin laik anlayna kar halk kitlelerinin dini duygularn istismar ederek, etkin bir g haline gelmektir. Bylelikle hem savaan iki g arasnda ucuz bir hesapla, ok sinsi ve planl bir sre izleyerek syrlmak, hem de mcadelemizin yaratt birok deere konmak hedefleniyor. Krdistan'da PKK'nin, Trk zel sava tarafndan geriletilmesi veya gten drlmesi durumunda tmden deerler gaspedilerek, devrim potansiyelini sz edilen d slami destekle devletin hizmetine ekmek amalanyor. Hizbikontra bunun ncesi, Refah Partisi de bugn olmaktadr. Bylelikle ulusal kurtulu savamnn doru din yaklam boa karlmak istenilmektedir. Tarikat rgtlenmeleri, Hizbullah ve en son Refah Partisi gibi partilerin nclndeki Sivas katliamnda grld ki; eriat isteriz, Halklara zgrlk isteyenler anti-eri67

atdr, dolaysyla Krt ulusal kurtulu savam da eriata kar bir bakaldrdr; Trk smrgeciliine, kemalist-faist imha politikasna kar deil, eriata kar deil; dolaysyla btn dindarlar Krt ulusal kurtulu savamna kar kmal imaj empoze edilmek istendi. Bu, tarih boyunca uyguland gibi, youn bir ovenizmin (ki bu, din maskesi altndadr ve Osmanl tarihi boyunca, hatta btn yaylma dnemlerinde byledir) bu sefer Krdistan'daki ok nemli bir aamaya gelmi ulusal kurtulu mcadelesinin karsna karlmasdr. Yakn sreteki Bingl eyleminden balayp askerlerin cena ze tren le rin de ove nizm aha kal d rl d. Bu yet me di, Sivas'ta tarihte grlmemi bir katliam dayattlar. Hem de bir halk katliamyla. Aydnlar iinde uzun sre ve ok byk bir tartmaya yol aacak bir katliam denemesiydi bu. Yine ulusal kurtulu mcadelemizin yeni yeni ulamaya alt Kogiri'yi youn asimilasyon etkisinden kurtarmaya yneldii bir zamanda byle bir katliam dayatld. Bu katliam trlerini Malatya, Adyaman ve Mara'ta ok grdk. PKK'nin modern ulusal kurtuluu yaklamlar bu alana girdiinde, Mara katliam, yine Hamit Fendolu'nun Malatya'da ldrlme siy le ba la yan sre gide rek tr man d rl mak iste ni yor du. O zaman PKK yeni yeni geliiyordu. Sivas ve Erzincan'daki gelimeler bu anlamda yenidir. Dersim'de gittike kk salan mcadele hzla Erzincan'a, giderek Kogiri'ye ulayor. Bu olduka nemlidir. Sivas potansiyelini de mcadeleye ekmekte olduumuz bir srete, bu katliam patlak veriyor. imdi katliamn gelitirilmesinde iki tarafn da kullanlma ihtimali yksektir. Yani hem eriat isteriz diyenlerin, (ki olduka kendini dindar Mslman sayanlar vardr) ve hem de ben laikim, Aleviyim, solcuyum, diyenler bu katliama alet edilmilerdir. Bunlar fazla ayrm, bilimsel temele oturmu yaplar haline henz gelmemilerdir. Fakat gelime Sivas'ta byle hzl bir ayrmay dourabilir ve byle bir durum ortaya kabilir. nk bir boluk var ve bu boluk doldurulmaya allyor. Tam da TC iin provoke edilmesi gereken bir ortam sz konusudur. Kald ki mcadele tarihimize baktmzda, ok sayda buna benzer provokasyonlar sz konu68

sudur. rnein Serhat'ta Azeriler kkrtlmaya allyor, hepsine silah veriliyor. Gittike karmza karlmak istenen bir durum yaratlmak isteniliyor. Hakkari'ye girdiimizde airetler karmza karlmak istendi. Gney Krdistan'da biraz etkili olmaya altk, aireti-feodal nderlik hzla Ankara'ya arlarak karmza dikildi. En son Almanya'da 100 bini akn kitleyle tarihi bir yry yapld, karmza ayn gnlere denk getirilen Solingen katliam karld. Aslnda bunu yapan MT ve kontrgerilladr. Brksel'de byk bir yry yapld, onun ncesine de Mln cinayeti denk getirildi. Yaklanlar, ldrlenler zavall ailelerdir. Sanyorum kiralk adamlar buluyorlar ve bunlar kullanyorlar. Nitekim MHP'nin bu konuda n mehurdur. Almanya'daki saclarla birok ilikileri de var; satn almak zor deil. Kald ki orada her trl insan var, sac olup olmamas da o kadar nemli deildir. Bir bidon benzin dkp yakyorlar ve Avrupa'da kyamet koparlyor. Bizim yrylerimiz ve tarihi gsterilerimiz bylece boa karlmaya allyor. ki byk yrymz bylece etkisizletirmeye altlar. ok az kii bunu farketti. Aslnda bununla birok eyi birden yakalamak istediler. Yani bir tala birka kuu birden vurma gibi bir hedefleri vard. Krt sorunu gittike Avrupa gndemini igal ediyor, onlar bu provokasyonlarla sorunu gndemden karmaya alyorlar. Bu hkmetin da ynelik baz politikalar var. Gittike bu politikalarn hayata geiriyorlar. Mazlum Trk pozisyonu yaratyorlar, Trkler yaklyor, hatta PKK, saclarla birlikte bu olay yapabilir denilerek, o bildiimiz diplomatlarn, kontrgerillay harekete geiriyorlar. Sonuta bir bakyorsun ki, Trkler mazlum, Krtler tehlikeli imaj karmza kyor. Trk unsuruna puan toplayacak, Trk hkmeti destek toplayacak ve bylece Avrupa'nn gndemine giren Krt sorunu gndemden kartlm olunacak! Bunlar Avrupa'daki provokasyonlardan bazlardr. Palme olay da, Papa olay da byleydi. Avrupa'da buna benzer bir yn provokasyon gelitirildi. Daha nce Uur Mumcu cinayeti, tam bizimle bir rportaj yapld ve btn kamuoyunu ayaa kaldrdmz bir srete gndeme geldi. Yine 1988'de Milliyet'teki rportaj yayn69

landnda; zal'a sahte bir suikast dzenlendi ve gndem saptrld. O yapay Bul ga ris tan mese le si, bu d Trk ler mese le si, Bosna-Hersek Mslmanlarnn meselesi ortaya karld. Bir sr yerde provokasyonlar vardr; hepsini tek tek burada aklamaya imkan yok. Mesele, PKK'yi zor duruma drmek, ulusal kurtulu mcadelesini tecrit etmek ve hkmetin zel sava politikalarn topluma benimsetmektir. te bu Sivas olay da bunun en arpc ve en vurgulayc bir rneidir. Bununla ulalmak istenilen aslnda kapsamldr. imdi, Sivas'taki Aleviler Krttr; uzun sre kemalizmin etkisinde de kalmlardr. Biraz laik-solcu ayrmna da tabi tutulmulardr. En nemlisi de Sivas Krtlerinden PKK'ye youn bir ynelim vardr; bu nokta ok nemlidir. Bu yl neredeyse ynelimin en hzl yaan d yer le rin ban da Ko gi ri gel mek te dir. Buna Erzincan', ksmen Malatya'y da dahil etmek gerekiyor. imdi, devletin bunu provokasyonsuz brakmas dnlemez. Dolaysyla buraya ynelik devlet frsat kollayan bir yaklam iinde bulunacakt. Pir Sultan Abdal lenleri bahane edildi. Nitekim her yl len dzenleniyor, oraya aydnlar gidiyordu. Bu Aziz Nesin meselesi de hayli dikkat ekici; yani ikide bir, ben peygamber tanmam, bilmem Kuran tanmam demise veya dememise bile, byle piyasaya yanstlyorsa, (ki bu eytan Ayetleri kitabnn yaynlanmas durumu da var) bunu kim dayatt? Provokasyon iin ok uygun bir biimde yaynland, gndem saptrlmak isteniliyordu. Aydnlk gazetesi bunu dnce zgrl ad altnda da yapmak istese, dnemin temel taktiinin bu olmad biliniyor. Ortada zel bir kontrgerilla savam sz konusudur. Bu konuda Aziz Nesin acaba kullanld m? Kald ki, Salman Rdi bile diyor ki; Benim eytan Ayetleri kitabm provokatife kullanlmtr. Basna verdii demelerde Ben izin vermemitim. Bazlar kendi pro vo ka tif ama la r n haya ta geir mek iin ben den haber siz yaynladlar diyor. Bu nemlidir ve dikkat ekicidir. O bile bunu farkediyor, doru bulmuyor ve kullanldnn farkna varyor. Madem Sivas'ta Pir Sultan Abdal lenleri nedeniyle bu kadar cretli bir k yapacaksn, o zaman tedbirini al! Orada RP olsun,
70

MHP olsun baka bir sr sac grup var ve hepsi rgtl. Her an bu tip olaylarn olmas iin zemin vardr. Zaten Aziz Nesin'in kendisi orada ve konuma da yapyor. Tahrik edilmeye ok uygun bir ortam olduu, dolaysyla btn bunlarn tedbirlerini almak gerektii akt. Devlete gvenmiyorsanz, ki gvenilmez de, o zaman kendi zel savunma tedbirlerinizi aln. Bu da yok, tabii olan halk sanatlarna oluyor. Bylece halk zellikleri olan aydnlar, sanatlar susturulacak, halk sinecek, szde eriatlar da byk bir g kazanacaktr! Burada da bir tala birka ku vuruluyor. Bir yandan eriatlar, bir yandan halklara zgrlk isteyenler ayrm yaplyor veya Aleviler ile Snniler, Krtlerle Trkler, btn bunlar bylece kar karya getiriliyor. Krdistan'da dayatlan zel sava sonucu her gn onlarca kyl katlediliyor, onlarca ky tahrip oluyor. Sivas olayyla bu katliamlar gndemden drlerek, ortam yapay sorunlarla dolduracaklar! Ayrca iller hkmetine de biraz nefes aldrm olacaklar! Dikkat edilirse, iller, Mslman lkelerine en byk laik babakan diye sunuluyor. te eriat tehlikesine kar, bir de ulusal kurtulu savamza kar laik babakan, demokratik babakan imaj gerekelendirilmi oluyor. Bat'dan puan toplayacak, Trkiye'de eriatlar var ve dolaysyla iller'i destekleyelim, laiklik elden gidiyor denilip, ordu ve brokratlarn destei salanacak ve bylece yeni hkmet etrafnda toplanacak, zlen toplum, ayr an top lum tek rar btn le e cek, by le ce bu senar yo dzen len mi ola cak. Bu, koyu bir kema list yak la m dr. Sanki kemalizm ve laiklik tehlikedeymi gibi bir hava yaratlyor. Mevcut hkmetin bu katliamla ilikisi gzard edilmemelidir. Vurguland gibi, Tansu iller'in Mslman Trkiye diye slogan atarak, Doru Yol Genel Bakanl'na yrdn biliyoruz. Yine szmona bir milliyeti grubun kendisini destekledii (ki Sivas'ta katliam yapanlar bunlardr), bunun yannda nn'nn laik olduu, kema list oldu u sy le ni yor ama, ayn hk met te bir le i yor lar. Grnte birbirlerini karlar, ama ayn politikay, yani devleti ve devletin zel savamn srdrmeyi esas alyorlar. Gndemi bu yapay olaylarla igal ederek, esas sorun olan ulusal sorunu rtbas
71

etmek istiyorlar. Gvenoyunu da bu temelde aldlar. Yine sahte istikrar arlar yapyorlar. Nitekim nn bunu srarla vurguluyordu; Bize gerekli olan istikrardr diyordu. Hem katliam dzenle, hem istikrar iste. Yani kamuoyunu bir hafta, bir ay oyala. Bu nn iin ok nemlidir, nk kendisi iki ay idare etmesi gerekiyor. te byle bir katliam buna epey zemin sunuyor. Katliamn bunun dnda baka amalar da olabilir. Tansu iller iyi bir laiktir, bu laik babakana kar tehlikeler vardr, dolaysyla Bat alemi iller'i desteklemeli, ok tehlikeli eriatlarla evrilmi durumdadr mesaj yollanmaktadr. Aslnda kendisi eriatlarla birliktedir veya en azndan kendi taban, taraftarlar byledir. Ama dtan ABD, Avrupa desteini almak iin byle bir laik grntye ihtiyac vardr. Nitekim bu temelde destek almaya alacaklardr. eride ise, Mslman Trkiye sloganyla bu gerici, kardevrimci kesimleri ve kontrgerillay da yanlarna alacaklardr. Bylece nn ve iller bir tala birka ku birden vuruyorlar. Bununla da kendilerince devleti kurtarm oluyorlar. in bir yan byleyken, dier yan da halk kar karya getiriyorlar. Saldrlarn tmnn kt niyetli olduunu syleyemeyiz. Halk kkrtlarak sahte bir eliki temelinde aylarca birbirine kar dikilecek. Bylece ortam kztrp halk olumsuz temelde tutacaklar. Halkn ulusal kurtulua, devrimci savama kanalize olmasn engellemeye alarak, etkisizletirmeyi hedefliyorlar. Ayrca aydnlar da sindirilmi oluyor. Bu kadar aydnn katledilmesi, aman bir daha gitmeyelim, halka sahip kmayalm, devlete tapnalm, polissiz bir adm atmayalm. zgrlk mcadelesinin karl ok ardr, fazla ileri gitmeyelim anlayn gelitirmek ve bylece her zaman olduu gibi aydnlar devletin snana ekip, onlar istedii gibi kullanmak istemektedirler. Bu katliamn dier bir amac da budur. Yani ama, aydnlarn son zamanlarda artan etkinliini frenlemek ve tekrar devlete balamaktr. Yine Krdistan'daki katliamlar rtbas ederek, dnya kamuoyunun dikkatlerini sahte gndemlerle ve gerekletirdikleri katliamlarla arptyorlar. Btn bunlar bir araya getirdiimizde, ne kadar hainane, kardevrimci bir zel sava yntemiyle kar karya olduumuzu gr72

yoruz. Hi phesiz olay daha kapsaml ele alndnda, bu temel yaklamn daha da gelitirilebilecei aktr. Trkiye'de ortaya kabilecek her olay biraz da bu temelde deerlendirmek gerekiyor. rnein bir Boyabat gsterileri de nceden ayarlanm gsterilerdir. Szde bir sapa kar halk ayaa kaldrld. Ama toplumda binlerce sapk var, bunlara kar en ufak bir kprdanma yok. Gerekte ise sermayenin kendisi sapktr, her trl ahlakszl gelitirmektedir. Bu sapklk yceltiliyor. te Avrupa'daki yakma olaylarnda bu tr sapk lar kul la n l yor. Bunun la top lum ger ek eli ki ler den kopar t l yor, sahte eli ki ler etra fn da gale ya na geti ri li yor ve kontrgerilla amacna ulayor, baar kazanyor. Baka yerlerde de buna benzer katliamlar veya arpc olaylar sahnelenerek, gndem zel sava tarafndan gtrlmek istenecektir. Burada nemli olan, temel meseleleri dikkatle deerlendirmek, temel grevlerden bir an bile uzak dmemek, srekli dzene kar, devrimin safnda gereki ve yerinde, baarl abalar iinde olmak, srarla bunu takip etmektir. Bir Aziz Nesin bile bunu devlet yapt diyor. Yani zor da olsa, gerei grebiliyor. Yoksa yarm gn sonra polisin oraya gitmesi anlalr deildir. stenilse, oralarda ku uurtulmaz, her trl tedbir alnabilirdi. Ama nemli olan, devlet iin, yeni kurulan hkmet iin nemli bir yapay gndem oluturmaktr. Dikkatleri ok kritik sorunlardan, Krdistan'daki katliamlardan uzaklatrmaktr. Yine halkmzn, Avrupa'da balatt byk hamleyi boa karmaktr. Ama, btn bunlar hkmetin kuruluu etrafnda kenetlendirip, ona k yaptrmakt; olan da budur. zel savan dier uygulamalar da vardr. Gney'deki gleri tekrar bize kar diktirmeye alt. Yine Demirel Suriye'ye, ran'a heyet ler gn der di. Mek tup yol la ya rak, PKK'ye kar t bir hava yaratmak istiyor. Dier zel sava yntemlerinin kullanlmas ise devam ediyor. Vahi uygulamalar, ovenist gsteriler yaptrlmakta, eitli lkelerde gndem saptrmalar devam etmektedir. Fakat en nemlisi de Sivas katliamyla gerekler en kt ekilde kullanlmak istenmitir. Oradaki Alevilik, Pir Sultan, Krtlk aslnda devrimcidir. Alevilerle Krtler zdetir, yine solculuk da zdetir. Pir Sultan
73

da aslnda direnii bir kiiliktir. Ama yle kt sunuldu ki, hem aznla drld, hem de direnememe noktasna getirildi. Aslnda PKK, Pir Sultan', Alevilii, Krtl, solculuu kendi somutunda btnletirip, Trk demokratlaryla da anlaml bir birliktelii gelitirip, devrimci potansiyeli hayata geirmek ve egemen klmak durumundadr. Hzla geliecek olan budur. Ama saptrlmak, boa karlmak istenen de budur. Tpk Malatya'da 1970'lerde Hamit Fendolu olayyla devrimciliin ar bir darbe yeme durumu vard. 20 yl akndr Malatya gericiliin, faistlerin kucana terk edildi, yine Mara katliamyla Mara bu duruma getirildi. Erzurum'un yine benzer bir duruma uratlmas sz konusudur. Buralar Krdistan'n snr noktalardr. Has sas bl ge ler dir, tari hi a dan nazik yer ler dir. Henz doru drst alanlarn kendini savunamaz, rgtleyemez durumlar da gz nne getirildiinde grlecektir ki, mcadelemizin etkileri buralarda snrlandrlmak isteniliyor. Faizm, din maskesi altnda rgtlendirilerek, mcadelemize kar bu snr kesimlerinde zel savaa hamle yaptrlmak isteniliyor. Yine bu snr yreleri ayn zamanda Trk halkyla birletirilerek, ortak bir anti-faist cephenin gelitirilecei yerlerdir. Bu, boa karlmak isteniliyor. Trk demokratlaryla, hatta olumlu dini evrelerle, dini devrimci temelde kullanmak isteyenlerle veya byle deerlendirenlerle gelitirmek istediimiz ittifaklar vardr. Bu da boa karlmak isteniliyor. Byle kapsaml, amac olan bir provokasyon sz konusudur. Tm bunlara kar yaplmas gereken devrimci grevler vardr. Dini gerekleri doru temellerde ortaya koymak, halklarmzn tarihinde dinin anlam nedir, dinin olumlu ierii nedir ve gnmzde anti-emperyalist ve anti-faist temelde halklarn hak, adalet, eitlik ideallerine uygun olarak neleri syler? Bunlar, gnmzde ne anlamlara gelir? Din halklar iin doru bir anlama nasl sahip klnabilir? Bunu doru anlamak byk nem tayor. Dini kendi kar-devrimci emelleri iin kullananlar doru tanmak gerekiyor. Kendi iren snf karlarn din perdesi altnda kim gizlemek istiyor? Devletin ve hkmetin bu konuda yaklamlarn anlamak ve grmek gerekiyor. Szde laik olan devlet, dini nasl kullanyor?
74

Hem de dinle ilgisi olmad halde. Yine laik olmad halde laiklii nasl kullanmak istiyor? Dolaysyla devlet, hkmet, kemalizm, laiklik konular doru kavranlmaldr. Devlet hem dini himaye ediyor, hem laiklie sahip kyor. Hem kemalizme sahip kyor, hem devlet iinde anti-kemalist evreler szde yaratlmak isteniliyor. Btn bunlar demagojidir ve bu ynleri iyi kavramak gerekiyor. Bunun yannda Aleviliin tarih boyunca direniiliini, yine KrtAlevi i ieliini, yine ulusal kurtulu mcadelemizin bunu en anlaml biimde birletirdiini ok iyi grmek gerekiyor. te yandan ilericiliin, devrimciliin, sosyalizmin Krt-Alevi olgusuyla ancak hayat bulacan, yaama geebileceini iyi grmek gerekiyor. Bu konuda birliktelii iyi salayarak, halklarn mcadele birlikteliine ulamak, bu temelde bir gereklii srarla vurgulamak, hem iyi anlalmak ve hem de gerekleri ok iyi yerine getirilmek durumundadr. Bunlar nemli gereklerdir. Ayrca PKK'ye dayatlan katliamlarn niteliini asla gzard etmemek gerekir. PKK'nin nderlik ettii ulusal kurtulu savam, yine Krdistan'daki byk altst oluu ok iyi deerlendirmek gerekiyor. Bu arada katliamlar, Krdistan' boaltma abalarn, Ermeni katliamn bile geride brakan yaklamlar iyi grmek, bu konu da temel grev le ri bir an bile gzar d etme mek gere ki yor. Yine sahte demok rat lk, laik lik yak la m ok iyi grl me li dir. Bu kav ram la ra doru ie rik kazan dr mak kadar, mcadele iinde sahip olduklar yere gre yaklam gsterilmelidir. Eer btn bu konularda dorular yakalanr, yanllar, demagojiler, her trl saptrmalar boa karlrsa, devrimci grevlerimize doru yaklam oluruz. Bu temelde halklarmza dayatlan provokasyonlar, katliamlar boa karm oluruz. Bylece halklarmzn gndemine eitlii, zgrl esas alan birliktelikler, devrimci savam ve onun zaferi sdrlm olur. PKK bu konuda srarla dorularn amansz takipisidir. Sadece kavray dzeyinde deil eyleme, rgtlenmeye ve savaa ekmenin de nc gcdr. imdiye kadar olduu gibi bundan sonra da bu konudaki grevlerine saptrlamaz, vazgeilemez, ertelenemez bir biimde sahip kacaktr. Halklarmzn tarih boyunca dini gereklerine,
75

direnii zlerine, eitlik, adalet yanlarna sahip karak, dini art niyetli kullanma anlaylarna kar karak ve sosyalizmin, demokratln da doru temsilini yaparak, devrimci sava, zel savaa, kontrgerillaya dayatarak imdiye kadar olduu gibi, bundan sonra da sonu almaya alacaktr. imdiye kadar nasl btn oyunlar boa karm ve devrimci abalar ortama egemen ve baarl klmsa, bundan sonra da aynsn baaryla yerine getirecektir. Hibir provokasyon ve gndemi saptrma giriimi halklarmzn devrim seeneini rtbas etmeye, boa karmaya yetmez. Esas olan devrimdir, halklarn eit ve zgr birlikteliidir. Zafere doru koan devrimci savamdr. PKK gerekliini yakndan bilen, zel sava ve onun her trl uygulamalarn da anlamakta zorluk ekmezler. Ama btn aydnlar bunu bilmiyor, kamuoyu zellikle bu konuda bilinsiz. Bize den, partimizin ideolojik-politik izgisini daha geni aklayabilmek, rgtleyebilmek ve halklara mal edebilmektir. Aydnlara, Trkiye halkna partimizin ideolojik-politik izgisini tarmak, byk bir grevdir. imdiden bu srece girilmitir. Dolaysyla ovenizme geit vermemeliyiz. Yine aydnlarn ulusal sorunla, mca de ley le bir le me le ri ne ar lk ver me li yiz. Kat le di len le rin ounluu halk sanatsyd ve nemli bir ksm da Krt kkenli olup, ulusal mcadeleye sempati de besliyordu. Onlar mcadelemizin ehitleri olarak anmak, kendilerine sahip kmak gerekiyor. Her ne kadar rgtl mcadele iinde olmasalar bile ykselen mcadelemizin bir soluu olmaya adaydlar. Biz bu temelde bunlar ehit olarak deerlendiriyoruz. Bunlarn, byk bir ksm halkn dini duygularna, insani gerekliine sayglydlar. Pir Sultan'n kendisi Alevi bir nderdir. Zulme, eitsizlie kar bakaldrmtr. Katledilen bu sanatlarn byk bir ksm da Pir Sultan'la ycelmitir. Pir Sultan' ycelten sanatlar, halk kahramanlardr ve ahadetleri kahramanlarn ehitlik mertebesindedir, kendilerini saygyla anyoruz. tem uz1993 m

PKK'NN KESNLEEN NCLK ROL KARISINDA EMPERYALZMN BRLK NDERLK ARAYILARI

Krdistan ve PKK gereinde gittike gncelleen baz gelimeleri deerlendirme gereini duyuyoruz. Deiik alardan bakldnda Krdistan olgusu, kendisini daha da gn na karp politikletiriyor. Devrimle kar-devrimin ekimesi sonucunda byle bir gelimeyi salayabiliyor. Olayn gerei de budur ve ancak byle olabilir. lke ve halkn, gittike younlaan devrimle kar-devrim ikileminde hayat hakk bulaca ortaya kyor. Eer zayflklar mcadeleyi ykamayacak, tmyle yaamdan silemeyecek kadar deilse ve yine yaam emareleri zgrletirebilecek kadar glyse, hi phesiz devrim galabe alacak ve lkeyi de, halk da yaratacaktr. Byle bir devrimci gelime, lke iinde halk, darda komu halklar, devletleri ve daha fazla uluslararas alan, bir kavram ve giderek politik yaklam olarak dikkate alnmay zorluyor. Hi phesiz bunun, PKK'nin kyla ilikisi vardr. Temelde byle bir nclkle, Krdistan'n bu yeni durumu veya eski gerei kendisini yeniden kantlamaya balad. Yine en dikkate deer bir husus, genelde Krdistan ve halk gerei kabul grmekle birlikte,
77

76

istedikleri gibi olmasa da onun ncl oka tartlyor veya kabul edilmek istenmiyor. En byk endie ve kukuyla yaklalyor. Hem de ye ri ne mut la ka ye ni bir n der lik otur tul ma l dr, Krdistan'a alternatif bir nderlik gerekli deniliyor. Alternatiften kastettikleri, PKK'ye alternatiftir. TC ve emperyalistler byle bir alternatif yaratma abasn hemen her gn deniyorlar. Bu konuda younca bir aray iindedirler. Eski ibirlikileri canlandrmak istedikleri, fakat bunda fazla baarl olamadklar da biliniyor. Yeni bir kesimi de kolayca ortaya karamayacaklardr. nk PKK ncl uzun bir sredir, zellikle kk-burjuva kesimlerinin olas nderliini hem ideolojik, hem siyasi, hem pratik olarak dikkatle deerlendirerek buna frsat vermiyor. Bu konuda ok titiz bir ekilde ideolojik mcadele ile onlarn gereklerini ortaya koydu ve etkisizletirdi. Nitekim daha 70'lerde, siyasi-ideolojik mcadeleleriyle Krdistan gereine layk olduu yeri veremeyecekleri, hatta bir imhay nleyemeyecekleri kantland. Bu temelde PKK nderliinde devrimci seenek, yaratc sosyalizmin nda pratikte yaam buldu. Bu temelde 1980'lerin kurtarlmas ve 1990'larn da zafere doru ilerleyen bir dorultuya tabi tutulmas, kar-devrimin endielerini derinden arttryor. Bunun bir sonucu olarak, ABD ve Avrupa'nn birok devletlerine PKK'yi kendi aralarnda, (eskiden hi aklna getirmedikleri halde bugnlerde neredeyse her birisi bir masa kurarak) deerlendirme yoluna gidiyorlar. Kendi karlarna gre bir politika belirliyorlar ve onun ilikilerine ulamak istiyorlar. Hi phesiz PKK izgisi kesin nderlik dorultusudur ve pratik gcyle de hakim gtr. Hemen her sahada etkili olmaya alyor. Btn tedbirlere ramen n kesilemedi. Kitle boyutu gittike daha fazla g toparlayarak, etkisini srdryor. Askeri boyutu, rgtsellemesi hatta kltrel ekillenmesi, btnyle bu siyasi izginin etkisi ve kumandas altnda geliiyor. Buna karlk ilkel-milliyetiliin, eer baz smrgeci emperyalist devletlerin destei olmazsa, 24 saat bile ayakta kalamayacan, fazla hayat bulamayacan herkes grebiliyor. Kk-burjuva oluumlar ise, ayn ilkel-milliyetiliin hastal ile sakatlandrldklar iin Krdistan' doru bir ideolojik,
78

siyasi izgiye kavuturmalar ve bunda g olmalar ok zordur. Diplomasiye snarak, hazr oluumlar parayla, karla kendine balayarak g toplamak istiyorlar. Bu da mevcut devrimci gelime karsnda fazla gelime salayamayacak bir yaklamdr. Her eye ramen pusudadrlar. Fakat PKK ile ilikilerinde ne fazla uzlamakla sonu alabiliyorlar, ne de atmakla. Son gnlerde emperyalizmle ilikileri younlatrarak, PKK'yi daraltmay denediler. Byk ihtimalle nmzdeki gnlerde, bir yandan devletlerin araclyla basky gelitirirken (ki buna smrgeciler de dahil), onlara da PKK nclnde olan bir devrimi durdurmak istiyorsanz, bizimle ilikileriniz hem sizi, hem de bizi krl karacak dzeye getirir, PKK'yi birlikte daraltrsak faydamza olur biiminde bir yaklam iine giriyorlar. Emperyalizmle bu erevede ilikileri gtrmek istiyorlar. Byle bir ilikiye doru da ilerliyorlar. Bakn daraltabiliriz sizi, zorlayabiliriz, bu konuda diplomatik gc kullanyoruz, bizi de dikkate alan, en azndan hayat sahamz ak tutan bir izgiye gelin diye tavrlar sergiliyorlar. Emeklerine dayanarak deil, hi emek sarfetmeden aa babalarmz var, onlarn himayesinde bize size almadmz ve mcadele etmediimiz halde adam vereceksiniz diyorlar. Ksaca, pay istiyorlar. Her burjuva hareketin yapt budur. Emeki halklar savar, onlar pratik hesaplarla bunun zerine kendi dnyalarn kurarlar. Bu, Fransz devriminde de, Rus devriminde de, slam devriminde de byle oldu. Btn nemli devrimlerin hepsinde bu tr durumlar grld. Krdistan'da da bunu deniyorlar. Burjuvazi savamad, atmad halde daha fazla adam istiyor. Bazlarnn diplomatl da bu anlamda tehlikelidir. Soyunduklar nderlik ifadesi, ilkel-milliyetilik sonras nderliktir ve emeinin, abasnn ok stnde bir alan, burjuva rgtlenmesi veya cephesi peindedir. Aslnda bunlar ihtiraslydlar. Balangta da buna benzer nderlikler, hemen her parada, ilkel-milliyetilikten boalacak yeri dolduracaklarn sanyorlard. PKK'nin bu boluu doldurmas onlarn hesaplarn altst etti. Yani bir yerde onlarn burjuvazi lehine yapmak istediklerini, biz halk adna becerdik. Emperyalizmin ve smrgeciliin PKK'den byk rahatszlklar, bun79

lara umut veriyor ve kendileriyle gelitirdikleri ilikilerde, PKK'yi daraltabileceklerine dair gven duyuyorlar. Bunu biraz gelitiriyorlar da. Bu ko nu da bi raz da ha pra tik ve so mut du rum y le dir. PKK'nin nderlik ettii Krdistan devrimi, birlik ve sonuna kadar zgrlk erevesini oturtuyor. Bundan sonra grlebilecek olan ne kadar kesim varsa hepsini grmekle, onlarla siyasi grme yoluyla, bir federasyona kadar ak bir tutumla (ki bu duruma geliyorlar), bir statyle devrimden gittike uzaklam bir Krdistan' hayal ediyorlar. Bir de emperyalizm ve smrgecilikle de biraz anlaarak yine igal birliklerini yaratarak, bize kar bir konum igal etmek istiyorlar. zellikle bazlar byk ihtimalle biraz byle yol almak istiyorlar. Yani PKK'nin dizginsiz ve n alnamaz knn birok evreyi rahatsz ettiini biliyor ve bu evrelere hemen cevap tekil ediyorlar. Bunlar PKK tehlikesini biraz frenliyebilirim, ama siz de mutlak anlamda beni destekleyeceksiniz, diye yaklamlarn formle ediyorlar. Kendi deyimleriyle Krdistan' Che Gueveraclktan, Maoculuktan, silahl devrimden uzaklatrarak, szde insan haklar ve siyasi zmle burjuva demokrasisini gelitirerek, baz haklar elde edecekler. Bu tip gelimelere zaten sonuna kadar aktrlar ve en ok da bayldklar yol, bu izgidir. Halkla fazla ilikisi, yine halkn destei olmamakla birlikte, halkn devrimci rgtlenmesinin ve ordulamasnn zayf durumda olmasn, olaanst zorluklarla kar karya bulunmasn ve bunun yansra emperyalizmin artan ilgisini ve smrgeci devletlerin buna benzer yaklamlarn frsat bilerek, karlar ynnde kullanmak istiyorlar. Dolaysyla bu duruma eski ibirlikilerin tmyle silinmemesi asndan hem ihtiya duyuyorlar hem de iddial oluyorlar. Devrimin muazzam zorluklarn da grerek, bu konuda sk sk diplomatik ve siyasi ataa kalkyorlar. Bunu, PKK'ye dayatmak iin de her yolu deniyorlar. Dolaysyla bu, ok karmak bir siyasi durum demektir. Krdistan'da nderlik konusunda, burjuva nderliin hl sahay terk etmesi urada kalsn, zorluklar ve baz d somut durumlar deerlendirerek, gelime salamak isteyecei ok aktr. Alternatif nderlik dedikleri bu oluyor. zerinde harl harl alyorlar. Nitekim emperyalizmin en son PKK'yi yasaklayalm kararnn altnda
80

byle bir nderliksel yaklamn ok anlaml bir rol oynadn belirtmek gerekir. Bu karar birlikte gelitiriyorlar. Yine Trk operasyonlarnn alabildiine gelimesinde bu nderliin pay vardr. nk, PKK ne kadar zayflatlrsa, bana o kadar alan alr diyorlar. Bunu emperyalizmle yaptrmann da etkileri kmsenmemelidir. Ne kadar direni zayflatlrsa, zellikle gerilla ezilirse kendilerine o kadar alan alr. Bylece emperyalizm de bunu, kendisi iin son derece hayati buluyor. Gerekten hibir lkede rastlanmayacak trden kaytsz-artsz, lgnca bir faist terrn de tesinde her trl yntemle, ara-gerele operasyonlar destekliyorlar. Gnlerce srekli uaklarla, tanklarla, tonlarca bomba yadrlyor, binlerce ky boaltlyor. Buna ramen tek bir sesin bile kmam olmas, emperyalizmin devrimden ne kadar korktuunu gsterir. nk ok iyi biliyor ki, ciddi bir devrimle kar karyadr. Kendisince bu devrimin bastrlmas iin de her yntem mbahtr. Bir yerde emperyalizm tavrn byle koyuyorsa, bu devrimci tutumun ne kadar ciddi bir tehlike olarak grldn de gsterir. te beklentiler bu erevededir. Trk devleti bastrsn, doacak sonular burjuvazi lehine, emperyalizm lehine, smrgecilik lehine deitirebiliriz diyor, bu ibirlikiler. nsan haklar yok, demokrasi yok, TC Krtleri eziyor ama bu onlarn umurunda bile deil. Bilmedikleri, grmedikleri iin de deil. Bu, mevcut durumun kendi karlarn iddetle tehdit ettiindendir. Aslnda bir Krdistan modeli gelitirmek istiyorlar. Bu modeli, daha 1990'larda bizi de kstrarak gelitirmek istiyorlard. Gney Krdistan'daki federe oluum, bunun n admyd. Bu modeli daha da rgtleyip btn Krdistan'a yaymaya almak, aslnda ok tehlikeli bir olayd. Emperyalizm bu temelde zellikle Krdistan'a direkt yaylmay hedefledi. Bylece blgeyi etkilemek asndan iddial bir giriimdi bu. birliki nderlik de sonuna kadar bu plana yatmt. Ama bu model, PKK'nin gelitirmek istedii devrimci modelle akt. Gney'e dayanarak, Kuzey'i bu modelle tamamlamak istediler veya bu modelle Kuzey'i de denetim altna almak istediler. Nitekim zal bu konuda olduka da ilerleme salamak istiyordu. Bu yeni bir Krdistan politikasyd. Ama zal bunu hayatyla de81

di. Kemalistler zellikle bu konuda, ok sert davrandlar. Bu mcadele hl sonulanmamtr. Trk devleti iinde de bitmi deil. Gneyli glerin itahlar da kabarktr, ama bizim devrimci modelimiz de az etkili deil. Kuzey'i bu geen 3 ylda, daha fazla etkisi altna ald gibi, Gney'i de her an tmyle etkisi altna alabilecek niteliktedir. Bu zellikleri tayor. Gney halknn da devrimsiz fazla yaam bulamayaca, gvenliini bile salayamayaca anlalyor. Her an Gney halk devrime gl katlabilir. Bu daha gereki ve olduka n ak bir gelimedir. Ama emperyalizm de eki G vastasyla bu gelimeyi durdurmak istiyor. Asrlk ekimeler hemen her gn yaplan byk operasyonlar, Gney Sava ve buna benzer yeni yeni hamleler, gelitirmek istedikleri Gney Krdistan modeline yaam alan bulmak iindir. Bu modelin taktik ilikilerinden bahsettik. Bizim bamsz, zgrlk dorultumuza karlk devrimden uzaklam ibirlikiler, eskiden otonomi, yeni dnemde ise federasyon diyorlar. Bu da ibirliki nitelikte olan veya halkn zgcne dayanmayan bir federasyon, byk ihtimalle laf dzeyinde iine girdikleri bir dorultu ve sylem oluyor. zellikle Trkiye'nin gerek zal dneminde, gerekse hl baz devlet ii odaklaryla birlikte, bu modeli gelitirebileceklerini dnyorlar. Araylar bitmi deil. Fakat Trk devleti esas itibariyle bu modele gven duymuyor ve kendi iinde buna benzer ynelimleri ok sert bir biimde cezalandrarak, devre d brakyor. zellikle ABD bu modeli yaatmakta srarl. Gney'deki ibirlikiliin temsilciliinin bu noktadaki btn iddias ve abas, yine Trkiye'ye de yakt yeil k, PKK'yi terrist ilan ettirme ynndedir. Nitekim bunu da TC Dileri Bakan Hikmet etin'le birlikte yaptlar. Avrupa'da PKK'yi terrist ilan ettirme giriimi, kesinlikle ibirliki temsilcilikle Trk hariciyesinin ve hatta devletinin youn ilikilerinden sonra gerekleti. Bunun karl da, federe devlete onay vermekti. birliki temsilciliin federe devlete onay klmas, PKK'nin Avrupa'da terrist ilan edilmesiyle direkt balantldr. Bunu en stte de ABD onaylyor. Ama federe devletin onaylan82

mas, her eyin bitmesi anlamna gelmiyordu. rnein ekonomik yardm bekleniyordu, yine ibirliki nderliin daha fazla tannmas isteniyordu. Bu konuda beklentiler karlanmad ve halkn byk rahatszl daha da geliti. Hatta kendi rgt yaplar bile ikna olmaktan uzakt. Daha fazla destekle bunu salayabileceklerini dnyorlar ama bu da gereklemiyor. Dolaysyla byk bir kmaz iinde ve bu kmaz telafi etmek iin de iki de bir PKK ile ittifak yapyoruz deniliyor. Aslnda PKK ile 2-3 sefer ittifak denemesi, bu kmazdan kaynaklanyor. Eer beni desteklemezseniz, ben de dev ri mi des tek le rim ve ya dev rim le it ti fak ku ra rm de ni li yor. 1990'da bunu denedi, biraz taviz ald. 1992'de bunu denedi, yine biraz taviz ald. 1993'te de bunu denemeye alt. Fakat baarl olmak urada kalsn, gittike daha ok skyor. Onun diplomatik ataklar, imdi kendisini tecrite doru gtryor. Bu nedenle tekrar iliki aray iindedir. Bu ynl giriimlerle, ilkel milliyetilik emperyalizm tarafndan desteklenmektedir. te taraftan ilkel milliyeti Barzani nderlii var, ama tek bana durumu kurtaramayaca da ortadadr. Bugn bir Barzani nderlii esas itibariyle tecrittir. Ona dayanarak yaplan politika baarszla mahkumdur. Talabani'nin anlam bulmas gerek bizden, gerekse emperyalistlerden alaca destee bal. Zayf konumu onu kullanlmaya doru gtryor. Dolaysyla o da skyor ve son derece kendileri asnda zor, nefes alamaz bir durumu sz konusu oluyor. Bizim amzdan iler biraz daha rahat geliiyor. nk kitle temeli, kendi kendini bytme ve z gle sonuca gitme imkan dahiline girmitir. Gerekten z g eer doru bir izgide rgtlenir ve savaa ekilirse tayin edicidir. Bu aynen byle etkisini srdryor. Talabani smrgecilere unu da hissetirebilir, gelin buna bir are bulalm. imdi bizim iin de unu diyecek, Bak, millet sizi terrist ilan etti, aslnda giderek daraltlyorsunuz (diplomatik alanda zellikle) lke iinde de operasyonlar ok youn. Evet, eski iddias buydu. Belki bunu yeniden syleyebilir. Fakat o kadar inandrc gelmeyecek. Byk ihtimalle de devrimci seenek yerinde olabilir, devrimden umut kesmeyelim, silahlar tekrar ie yarayabilir diyerek, bylece biraz daha devrimle flrt edebilir. Byk ihtimalle de
83

bu sefer byle olacak. Bunun bizim amzdan iyi bir durum, yani taktik bir manevra olduunu da unutmamak gerekir. Ama devrim eer kendini iyi bir konumda, zenle dayatrsa ve ok dikkatle yrtrse, kesin eski dnemlerle kyaslanmayacak bir yararlanmay salayabilir. PKK'nin i yapsnda da buna benzer sa yaklamlarn ktn biliyoruz. Gney alannda devrimi gelitirmeyi deil, saa yatrmay esas aldklarn ve dolaysyla Gney'de eer devrime katlma ok gl olmamsa, bunun bizim iimizdeki alan temsilinden kaynaklandn, en nemli bir nedeninin de bu olduunu imdi daha iyi anlyoruz. Aslnda PKK nderlii, deil Krdistan'n Kuzeyi, Gney'i iinde de devrimi yayma imkann yaratmtr, mevzilerini kurmutur. Fakat PKK'yi temsilen oradaki gler bunu deerlendirip, ona gre bir yaam, mcadele tarz tutturamadklar iin, sonu alamadlar. Son derece ilkel-milliyeti etkilenmelere ak, kuyrukuluk diyebileceimiz yaklamlar, skmln da verdii rahat yaam dknl, Gney'de bildiiniz gibi, PKK d yaam, alma tarz, saa yatmalar sz konusu oldu. Yoksa Gney imdi ok gl bir devrim sahasyd ve hele son 3 ylda muazzam bir gelimeyi yaamak iten bile deildi. Gafil nderlik veya o gafil taktik nderlik, bir trl gerekleri ngrp, ona gre kendini yatrmama, imkan ve olana deerlendirmeme, zorluklar ngrmeme yoluna girmi ve bildiiniz byk gelimelerden bizi alkoymutur. Yani sadece ibirlikiliin marifetlerine balamyoruz. Bizim iimizdeki yansmalar da sacl krkledi. Onlardaki sahte yaam ve zenti tutkularn, sahte nderlik tutkularn ayaklandrd, glendirdi ve devrim hak ettii gelimeyi bir trl salayamad. Tabii buna ynelik bizim kapsaml mdahalelerimiz oldu. birlikiliin gerek diplomatik sahaya, gerek Krdistan sahasna ynelik btn abalarna kar, ok yerinde nderlik mdahaleleri oldu. Gerekten 15 yldr bu ynyle de byk bir ekime var. lkel milliyetilik, daha 1975' lerden beri balattmz ideolojik-politik saldr, ya da savunma saldrs, hemen ayn tarihlerde ortaya 84

kan burjuva nderliine kar, kk-burjuva nderliine kar, ideolojik-politik saldr ve savunma saldrs gnmze doru byk sonular verdi. PKK ncl kesin oturdu. Hem de tartlmaz bir nderlik hakimiyeti saland. Byk ihtimalle bu nderlik, nmzdeki gnlerde kabul grmek durumunda. PKK'nin ideolojik, politik, rgtsel hatta kiisel konumda da kabul edilmekten teye, onsuz yaanamayacan greceklerdir. lkel milliyetilik de dahil, her tr burjuva-liberal reformizmi, hatta airet grupuklar eer biraz bu lkede yer almak istiyorlarsa, tmyle hainler olarak damgalanp yok olmak istemiyorlarsa ve dmann klasik smrgecilii artk kalamayacak durumdaysa ve bu nete ortaya kmsa yaplabilecek olan, PKK'nin nderliini tartlmaz kabul etmektir. PKK byk bir mcadeleyle, kendini tarihi adan kantlamtr. Anlamak gerekir, uzlamak gerekir diyecekler. u anda bunun belirtileri daha yaygn. PKK ile anlamak, uzlamak daha doru deniliyor. Gerek Kuzey'de gerek Gney'de byle bir geliim daha hakim bir geliim olabilir. Yani PKK alternatifi nderlik yerine, hatta PKK'yi yok ederek yeni bir nderlik ortaya karmak yerine, PKK ile anlamak en dorusudur diyen eilimler ounluktadr ve doru olann da bu olduunu biliyorlar. Tarihi adan olsun, fiziki adan olsun, kiilik asndan olsun, PKK'yi tasfiye etmenin kolay olmayacan, kendini olduka yrtebilecek bir kapasitede olduunu, kald ki, btn gelimelerin gerek yaratcsnn da bu hareket olduunu, biraz yurtseverim, bu lkeyle, halkla ilgim var diyenlerin hepsi, kabul etmek durumundadr. PKK'nin de bu konuda salayaca esneklik bu ekilde gn yzne kabilir ve gereklemeye doru gtrebilir. Ki, olan da budur. deolojik hattn devam etmesidir. rgtsel tedbirler, zellikle gerillann konumunun salamlatrlmas, siyasal cephenin daha da oturtulmas, legal alann yine doldurulmas salandka, bu dier evrelerin de iliki ve irtibatlar daha uygun bir hale getirilebilir. Byk ihtimalle 1994'te bu anlamda, Krdistan Ulusal Kongresi ve Krdistan Ulusal Meclisi, yine federe hkmetin devrime biraz daha hizmet eder hale getirilmesi, yani Gney'in devrime biraz da85

ha balanmas bir adm daha ilerleyebilir. PKK, nc roln gerek anlamyla ilemeye, bu nmzdeki dnem kavuabilir. Byk ihtimalle bunu artk emperyalizme de kabul ettirebilir. u andaki yasaklamalar, PKK'yi meru grmeme biimindeki yaklamlar, aslnda kart bir gelimeyi de beraberinde tayor, merulatrma, iliki kurma ve kendi karlarna en az zarar verecek bir tarzda tutmaktdr. Byle bir gelimeye diplomatik alanda tank olabiliriz. Ama tabi biz btn bunlar da devrimi uluslararaslatrmakta kullanmay bilmeliyiz. Devrimi Krdistan ii olmaktan blgeselletirmeye ve uluslararas etkisini yaymaya alacaz. Grlyor ki, 1994' PKK nderliinde, Krdistan apnda tam zafere gtrmek, hibir dnemle kyaslanmayacak kadar imkan dahiline girmitir. Bunun tedbirleri ok ynl gelitirilebilir. Dayatlan aksi sonu vermitir. Yani PKK'nin tecritlii durumunun tam tersine gelien byk kabul grme, kendini hakim klma olmutur. Sadece Krdistan iin deil, giderek bunu uluslararaslatrma, ilk defa bu denli arlkta olan bir sorundur. PKK'nin bu son yllardaki gelimeleri bunu salayacak niteliktedir. Ama yine yaratc faaliyet kesin gereklidir. Her saha, gerek nderlik abalaryla, onun yaratc uygulamalaryla yrtlrse, bunun byle geliecei aktr. Yaamn her sahasnda PKK izgisi temelinde yaklamak, ona hakkn vermek, onun hem yeterli hem de ustaca abasn sergilemek, her zaman olduu gibi, bu dnem iin daha hayatidir, daha gerekli ve belirleyicidir.

12 MART DARBESNN 23.YILI VE DEVRMC DRENLE BALILIK

12 Mart darbesinin 23. yldnmnde byle bir alma yrtmek anlamldr. Bu darbenin zel sava ynteminde zel bir yeri vardr. 1970'lerin ilk defa dzenle kopuma temelinde ortaya kan devrimci dinamiklerine sert bir karlk olan ve esas itibariyle o dnemlerin gelitirilen ve bunun ok nemli bir paras olan Krdistan kurtulu mcadelesine ynelik de ok nceden, daha tohum halindeyken ezici bir darbe veya tasfiye abasn ifade eden, devrimci genlik hareketi gibi iktidara yrme ans son derece zayf olan, fakat yol at deiiklik nedeniyle birok nemli gelimeye imkan hazrlayan bu devrimci dneme kar planlanan bir zel sava darbesidir. Kald ki bizim hareketimizin de bu dnemlerin objektif temeli zerine ykseldiini, devrimci genlik hareketiyle direkt balantlarla birlikte ortaya ktn ve bu anlamda yeni bir dnemi balattn gz nne getirirsek, ayn zamanda byle bir darbe bizi yakndan ilgilendiren, mcadelemizin ortaya k kadar, onun gelimesini belirleyen zelliklere de sahiptir. Dnemin devrimci genlik rgtleri ve hzla partilemeye dnmek isteyen anlaylar ancak ok ksa sreli direnebildiler. Bazlar
87

86

kahramanca direnerek ehit dtler. Fakat dzenin ok etkili gelitirdii tedbirler, zel savata olsun, pasifikasyonda olsun, zellikle de saptrma biimindeki gelenee bal yaklamlarda olsun, devrimci hareketler bu dayatmalar aamadlar, nemli oranda yozlatlar, arpklatlar. Kalanlar da eskilerin veya bal olduklarn syledikleri nderliklerin ok gerisinde gittike saclatlar ve devrimci ideolojik-politik temellerden koptular. Bylece dzenin olduka etkisine giren ve birok szmalarla birlikte bountuya getirilen bir konuma dtler. Lafazanln ok gelikin olduu, fakat doru-devrimci rgt ve eylemliliin bir o kadar zayf kald bir sre biiminde kendilerini gtrmek istediler. Sonuta bilindii gibi 12 Eyll'le birlikte en ufack, ciddi bir direnme emaresinin bile gsterilemedii, gsterenlerin de ok hzla kendini tasfiyeden kurtaramad gz nne getirilirse, aslnda 12 Mart'n hayli etkileyici olduunu belirtmek gerekiyor. O dnemin direnen genlii ve nderlerinin tutarl bir demokratik ve sosyalist inanca, ideolojiye bal olduklarn ve bu konuda gzn krpmadan kendini feda etmeye kadar gittiklerini biliyoruz. Dolaysyla ok radikal bir dzen kartlklar vardr. Bir adm sonra, sosyalizmin klavuzluunda baktklar, ok etkili olan kemalizme kart bir temelde bir ideolojik bamszla kadar gitmek istediklerini biliyoruz. Yine Krt hareketindeki ilkel milliyetiliin, btn o devrimci ideolojiye, yani sosyalizmin ulusal soruna uygulanmasna kartlna ramen, ulusal soruna da ilk defa bamsz bir ideolojik, yani sosyalist bir yaklamla baktklar, el attklar, darbenin aslnda bu gelimeleri tohumlama halindeyken nlemeyi amalad, ama buna ramen ne kadar ezici de olsa, ne kadar ar bir g dengesizlii ortamnda da boy verse, kahramanca atlan admlar ve yaanan ahadetler ok etkisiz kald denilemez. Bizim de hareketimizin o dnemlerde ortaya ktn, bu darbenin gnmze kadarki tarihine dayattmz byk ideolojik-politik-askeri savam gz nne getirirsek, bir anlamda 1970'li yllarn, devrimciliin hem ok salam bir mirassyz, hem de dklen kanlarn boa gitmediini kantlayan hareketiyiz. Dier yandan bu dnemin ideolojik-politik devrimci izgi bamszln daha da derinletirerek, sosyalizmin yaratclnda gerek bir ulusal kurtulu
88

ve demokrasiye yol amay gndemletirerek, abalarn boa gitmesi, dklen kanlarn unutulmas urada kalsn, bunu neredeyse bir ik ti da rn ei i ne ka dar ge tir di i mi ze ba ka rak, ade ta yal nz Krdistan'n deil, Trkiye'nin de devrimci partisi gibi alarak kesintisiz bir devrim tarihini kendi hareketimizin somutunda byle nemli bir gelimenin iine ekerek ve iktidara ynelterek, o dnemin nderliklerinin ardl geinenlerin btn olumsuzluklarna ramen bunu byle salayarak hak edilen yere ulalmtr, dklen kanlara layk olunmutur, dayatlan her trl tasfiyeye, ikenceye kar direnilmitir ve sonuta buraya kadar gelinebilmitir. Biz, Krdistan ulusal kurtulu mcadelesine (bu anlamda) ayn zamanda Trkiye'nin demokratik kurtulu mcadelesi de diyebiliriz ve kesinlikle de yledir. Biimde Krdistan ulusal kurtulu hareketi ve PKK, zn de Trkiye'nin de mok ra tik kur tu lu ha re ke ti ve Trkiye'nin devrimci partisi anlamndadr; bu ilevi de gryor. Buna karlk Trkiye solunun kendini rgtleyememesi, devrimci izgi temelinde partiletirememesi, eyleme-gerillaya kavuturamamas, birok nedeniyle ortaya konulduu gibi, henz ok sayda olan gruplarn sorumsuzluundan, devrimci deerlere yabanclndan, arptmalarndan, zellikle nderlik sorununu halletmemelerinden kaynaklanr. Bu arlkl olarak Trkiye devrimcilerinin bir greviydi, ama btn abalarmza, desteimize ramen baaramaylar, zellikle dzen kiiliinin, kemalizmin etkisinin ne kadar gl olduunu, dzenin kendini Trkiye'de ne kadar kurumlatrdn, hakim kldn da gsterir. Ama 12 Mart darbesine byk bir kararllkla kar koyan admlara bal kalnamamas, bunun derinletirilememesi, ortaya kan sorunlara zm bulunamamas ve bir yerde nderlikteki cceleme, saptrma ve arptma esas belirleyici etkenler olarak mevcut durumdan sorumludur. En isabetli davran bizim gsterdiimiz imdi daha iyi anlalyor. O dnemin gerek THKP-C, gerek TKKO, gerekse THKO nderlikleri tutarl anti-emperyalist ve demokratik nderliklerdir. Ulusal soruna, Krt sorununa cesaretle yaklam gsteriyorlard. Cesaretle ilk defa tabular krarak byle bir sorunun olduunu ve devrimci tarzda zmn gerektiini vurguluyorlard. Biz de bu deerlendirmeler89

den snrl olarak etkilenmitik. Hi phesiz bizi de devrimci harekete eken nemli bir kt, hakkn vermek gerekir. Daha sonraki derinletirme ve somuta uygulama kukusuz bizim grevimiz olmutur ve gerekleri yerine getirilmeye allmtr. Demek ki o gnden bugne bu ehitlerin de ansna bal olarak, ama ortaya kan btn sorunlara kendi bamsz ideolojik-politik hattmzda cevaplar vererek yrmeyi bildik. rgt tarihimiz, parti tarihimiz biliniyor ve gerekten buna bir de bylesi bir kn etkisini eklemek gerekir. Kendi kkenleri sorununa daha doru yaklam gstermek gerekir. Hi phesiz olumsuz etkilenmeler de vardr, ama olumlu ynlerini de olduka deerlendirmek byk nem tar. 12 Mart darbesinin silindir gibi ezici olduunu ve 12 Eyll'n aslnda bunun daha derinletirilmi bir biimi olduunu ve yine yle sadece bir gnle veya birka ayla snrl olmadn, btn bir sreci (geen 20-25 yllk zaman) etkilediini, esasta politikann da, ekonominin de, her trl yaamn da bu darbelerin hazrlklar ve gereklikleri tarafndan belirlendiini gz nne getirdiimizde, greceiz ki bizim de bir anlamda ortaya kmz, gelimemiz bu askeri rejime veya (ki buna 1920'leri de eklemek gerekir) TC'nin bu askeri niteliine kardr, baka trl deerlendirilemez. Aslnda dayatlan bir askeri cumhuriyettir, bir anti-demokratizmdir, bir faizmdir. Ona kar da ortaya kan her ey bir demokratizmdir, bir ulusal kurtuluuluktur, bir sosyalizmdir. 1970'lerden gnmze kadar devam eden aslnda budur. Bunu iyi grmek gerekiyor. TC, herhangi bir cumhuriyet deil, askeri faist yan ar basan ve halklarn demokratik ulusal taleplerini bandan itibaren kanla bastran ve bu ynyle btn gelimelerde rol oynayan kiilikleri de etkileyen gelimenin addr. Tm isyanlarn, komnist hareketin ezilmesi bu cumhuriyetle, bu cumhuriyetin kklemesiyle yakndan balantldr. Anadolu halklarnn kltrlerinin btnyle tahrip edilmesi ve arpklatrlmas bu cumhuriyet rejiminin dier bir sonucudur. Binlerce yllk halk kltrleri muazzam bir cenderenin iine alnd ve sktrlarak eritildi. Sonuta ok sahte bir ucube kemalist ajanlk, ok zengin olan bu halklar mozayiini bozdu. Bozmakla da kalmad, asimile etti ve en oven bir yaklamla hastalkl bir Trk ulusuluunu halklarn bana bela etti. Belki de
90

denilebilir ki, bu, Hitler'i (ki o yalnzca bir Alman iin ulusudur), yine tandk birok diktatr bile geride brakan amansz bir diktatrlk anlayyla yapld. Nitekim Trk halknn da olduka arpklatrlmasnda, kendi demokrasisini bulamamasnda en nemli sebep tekil eden bu cumhuriyet, bu askeri dikta aslnda her zaman vard. zellikle devrimci hareketler, isyanlar biraz boy verdiinde, btn acmaszlyla halklarn bana bela kesildi. 12 Mart da bunun bir aamasdr; 12 Eyll ise bunun daha derinletirilmi kapsaml bir aamasdr. Kald ki ondan imdiye kadar yaanan tmyle bir ordu rejiminin gelitirebilecei zel savan her trl biimidir. Hi phesiz bunun arkasnda bir Osmanl tarihi de vardr. Osmanl despotizmi ve ona bal ok sayda feodal-airet beylikleri ve bir yn gerici, baskc, boucu kurumlamalar vardr. Bunlar birka yzyldan beri egemenliklerini zerinde srdrdkleri halklar son derece gsz braktlar ve tabii bazlarn tarihten sildiler. ok sayda halkn tarihten silinmesinin yansra en gelikin kltrlere sahip olan halklarn; Helen kltrnn, Ermeni kltrnn, hatta ne kadar yaylmac temelde de olsa bir Arap kltrnn, hatta ran kltrnn geriletilmesi (ki hepsi geri bir temelde olumutur), bunun yerine birka yzyldan beri emperyalizmin ajanlna soyunularak, zellikle Tanzimat'tan beri daha da gelitirilerek, kemalizmle birlikte neredeyse en yabanclam bir rejimi, bir kiilii, toplumsallk kadar bireysellii de dayatarak, ite yaammz byle iin iinden klmaz hale getiren bir tarihi dayatarak, ok acl ve ikenceli, ok smrl ve baskl bir halde klarak, yaam yaanmaz hale getirerek bu rejim mrn doldurmaya almaktadr. Bizim mcadelemiz, ksaca deerlendirdiimiz byle bir diktatrle veya insanlkla pek az balants kalm bir rejime kar verilen bir mcadeledir; bunu iyi grmek gerekiyor. Biraz demokratiklemek, biraz zgrlemek istiyorum diyen herkesin dikkatle deerlendirmesi gereken bir mcadeledir. Biraz tarihe anlam vermek istiyorum, biraz tarihte yitirilenleri bulmak istiyorum, intikamm almak istiyorum diyen herkesin, halkn adna dikkatle deerlendirmesi gereken bir mcadeledir. Kendini yeniden var etmek is91

teyenlerin byk deer biecekleri bir mcadeledir. Yzyllardr kaybettiklerini her dzeyde bulmak isteyenlerin kendini ifade edecekleri, zlem olarak, pratik olarak bulacaklar bir mcadeledir. Yani her ne kadar ideolojik, politik ve pratik gereklememiz tarihin derinliklerine uzanmamsa da, bu konuda kiilikler zellikle ok arpk olsa da, nasl bir hareketin eleman olduklarn, nasl bir yaam temsil etmek istediklerini bilmiyorlarsa da, gerek byledir. Hi phesiz hareketimizin iindeki elerin byle kapsaml olarak tarihten haberdar olduklar veya bu tarihi an anna yaadklar sylenemez; fakat hareketin objektifliinin de byle olduu tartlamaz. Ortadou halklarnn ok muhta olduu halklamay, demokratiklemeyi temsil ediyor. zellikle en temel krdm olan Trk barbar egemenliini ve onun en son faizm biimini hedefleyerek muazzam bir kn temel gc oluyor. Bu mcadele baarlmas halinde btn Ortadou halklarnn bir yandan ulusal ynden, dier yandan enternasyonal, yani kendi aralarndaki kardelik ynnden ok nemli bir alma sahip olacaklar gibi, kendi demokrasilerini, kendi ekonomilerini, kendi kltrlerini kendilerinin belirleyecekleri bir dneme gireceklerine byk k yaptryor, byle temel bir deer veriyor. Zorluklar da bundandr. Byle temel zellikleri olan bir harekettir. Ona dmanlklarnn da o denli temel nitelikte olacaklar, sahay kolay kaptrmak istemeyecekleri, yine byle bir azl rejimi tutan, bundan kar uman evrelerin gn getike bilinlenecekleri ve blge apnda bir gericilii dayatacaklar, kendi mcadelemizden iyi bilinmektedir. Devrimci hareketimizin, eylemimizin bu tarihi zellikleriyle, TC'nin bu son nemli darbesel dnemlerine byle cevap vermekle kimliini biraz daha iyi koymaya abalyoruz. Verilen savan anlam ve nemini, byle derinliine bir temelde yakalanmasnn nemini vurguluyoruz. Kendi ideolojik-politik izgisinde yrmek isteyenlerin bu gerekleri asla gzard edemeyeceklerini veya snrl bir bilinle hareket edemeyeceklerini vurguluyoruz. Sadece halk alternatifi bir yaam deil, yegane bir yaam biimini temsil ettiklerini vurgulamaya alyoruz. Dolaysyla inanyoruz ki bu rejimlere kar direnen btn devrimcilerin de salam bir mirassyz, onla92

rn zlem ve umutlarnn gerekletiricisiyiz. Bundan da kuku duyulmamal ve her zamankinden daha fazla bu umutlarn gerekletiricisi olmak iin her eyimizi ortaya koymalyz. Zaten hareketimizin blge apnda, hatta uluslararas apta bu kadar ses getirmesi, ilgiyle deerlendirilmesi ve en ok da dmanlarnn birleebilmesi salt bir ulusallkla yetinemeyeceimizi, sanldndan daha da fazla enternasyonalist bir karakterde olduumuzu ortaya koyuyor. Dolaysyla bu rejimlere-darbelere kar byle ayakta kalmak, hele onun 23 yln canmzda, kanmzda duyarak yaamak ok byk bir neme haizdir. Gerek PKK'liyim iddiasnda olanlar, bir anlamda btn bu devrimci deerlerin mirassym demeyi, onlarn amalarnn gerekletiricisi olmay, byle kantlanm bir kiilikle grevlerinin sahibi olmay bilmelidir. PKK'nin zn bu kadar tartrken, ncln deerlendirirken bu gerekleri gz nne getiriyoruz ve her zamankindan daha fazla unu sylyoruz: Hi kimse PKK'nin gereklerini gzard edemez. Bizi yaayamayanlarn bizi temsil edemeyecekleri, bunun iin PKK'nin byklne yarar bir militanl esas almann gereklilii aktr. Kimsenin PKK'yi basit bir kyl rgtne, basit bir aydn-demagog rgtne gtremeyecei bu nedenle vurgulanyor. Bu kadar devrimci bir mirasn temsilcisi olan bir rgt, bu kadar byk direniilerin umudu olan bir rgt hi kimse kendi demagojisiyle, basit kyl kurnazlklaryla lekeleyemez, cceletiremez, basitletiremez. PKK, byk bir devrimci harekettir, ok byk direniilerin ansnn temsilcisi bir harekettir. Siz, o devrimcilerin tarihini, nasl byk direndiklerini, nasl byk ac ektiklerini bilmeyebilirsiniz, ama bir gerektir. Ben kendi eylemimi bile bu devrimcilerin ansna balln bir gerei olarak ilerlettim. Bir yandan onlarn zlem ve umutlarnn temsilcisi olmaya alrken, dier yandan anlarna bal kalmak, intikamlarn almak iin bu eylemi dzenledim. Ve bunlar, ayn zamanda halklarn zlemleridir, umutlardr, intikamlardr. Bunu byle bileceksiniz. Anlayamadk, daraldk deme kstahlklarna girmeye hi kimsenin hakk yoktur. Burada bir tarih vardr, burada byk yiitlikler vardr, onlara layk olmak vardr. Bilmemek de ne kelime, kimin haddine? Bunlar son ne93

feslerine kadar byk direnmeyi bilen devrimcilerdir ve PKK tamamen bu temellerde ekillenmi bir partidir. Bunu grmemek, bu tarihten habersiz olmaktr. Hala mevkicilik, hl demagoji peinde komak, hl PKK'nin baz mevkilerini-mevzilerini ucuz ele geirmek, ona hakkn vermemek byle byk bir mirasla alay etmektir, onu gzard etmektir. Kald ki bizim hareketimizin ocanda yzde yz ok byk direniilikler vardr, onlar saymyorum bile. 12 Mart faizmine kar direnen devrimcilerin de bykln hatrlatmak istiyorum. Biroklar belki onlarn ansna (yoldalar adna) ihanet ettiler, ama biz onlarn anlarnn salam temsilcileriyiz. Ayn dnemin generallerinin her birisi, imdi bize kar zel sava generalidir veya o dnemin subaylar, o dnemin zel sava kadrolar u anda generaldirler ve Krdistan'da sava yrtyorlar. O dnemin devrimcilerini dada zaptedenler, gerekten imdi Krdistan'daki zel savamn kurmaylardrlar. Dolaysyla byle bir zel savaa dayatlan devrimci bir sava sz konusudur. Her zaman unu syledik: Biz ufkumuzu geni tutmak zorundayz, bunun yle darlkla, bunalmla alakas yok. Kim ki ben dar kaldm, bunaldm diyorsa, o, yalancnn tekidir. Gerekler bu kadar plakken, daraldm, bunaldm, kaldramadm demek kstahlktr. PKK adna hi kimse asla bu durumlara demez, giremez. Dzenin pislii olacaksn, her trl pisliini taracaksn, bunu kstaha yapacaksn, ondan sonra bunaldm, zemedim, daraldm diyeceksin! Artk bunlara son veriyoruz. 12 Mart direniilerinin ansna cevaben de bunlara son veriyoruz. Bunlar bileceksiniz ve zellikle 12 Eyll pisliklerini, ortaa geriliklerinin pisliklerini tayanlar, PKK'nin bykln anlamak durumundadrlar. Biz, ilkel milliyetiliin de pislikleriyle az boumadk, onlarn da ibirlikiliklerini, ajanlklarn az ortaya karmadk. Btn bunlar sizin bilinlenmenizi tayin eder. Trk faizmiyle de az boumadk; onlarn dzenlerini, pisliklerini az ortaya karmadk. Bunlar bileceksiniz. Daha dne kadar zeletirilerinizde, bu saflarda dzen pisliklerini ne kadar temsil ettiinizi, yzlerce yldan kalma dknlkleri ne kadar temsil ettiinizi sylediniz. imdi onlar ortadan kalkyordur, aksi halde faaliyetiniz objektif ajanlktr. Hala bize yakmayan birok tutum ve davran var; hl dze94

nin, zel savan iine yarayan birok tutum ve davran var. Onlar da kaldrmanz gerekir. Eer direnenlerin ansna biraz saygnz varsa, biraz namus-intikam anlaynz varsa salam olmanz gerekir. Bu anlamda biz de bu byk direni ehitlerinin ansna diyoruz ki; salam temsil edildiniz, edileceksiniz. PKK'lilemeyi byle anlayacaksnz. Hareketimizi, tpk 12 Mart direniilerinin anlarna bal olduunu iddia edenler gibi cceletirmek, kk-burjuvalatrmak kimin haddine? Ak syleyeyim; ben, ne yaptmn bilincindeyim, kendimi yitirmedim. Devrimcilerin (Trkiyeli devrimciler de dahil) anlarna balln nasl yrtleceini, Krdistan'da byk devrimci eylemin nasl yaratldn da biliyorum. Hepsini 23 yldr an anna, iliklerimde duyarak yayorum. Lafazanlk dinlemem, gerilik tanmam. Sabretmeyi ve izlemeyi bilirim, ama asla affetmem. Hele ukalalk etmeyi hi kabul etmem. imdiye kadar neden sabrettim? Karmzda bir zel sava var, zorluklar var, sizin byk anlayszlklarnz var, onun iin sabrettim. Yoksa bu, affettiim anlamna gelmez, fkelenmediim anlamna gelmez, ok deerli olduunuz anlamna gelmez, ok iyi yaptnz anlamna gelmez. Bu kadar ikence, bu kadar kan, bu kadar hakszlk dayatlacak, siz hl kendi dknlnzden bahsedeceksiniz. Bu bir utanmazlktr, tek kelimeyle dknlktr ve devrimciler bunu asla azlarna alamazlar. Uyaryorum! Biz, tpk ilk kmz gibi evkliyiz, umutluyuz, canlyz, yiidiz. Bununla oynamayacaksnz. Tam tersine byle olacaksnz. Devrimci ruhu bu kadar drmek, devrimci ruhun yiitliini, drstln bu kadar bulanklatrmak kimin haddine? Karma kmayn, diyorum, byle hakaret etmek istemiyorum, ama nasl olduumuzu da bilerek bize yaklaacaksnz. Yumuak, esnek olduk diye tavizkar olduumuzu sanmayn. Size byk sayg-sevgiyle yaklatk diye bizi ok lml sanmayn. Bu kadar yaplana kar bizim de yapacaklarmzn olduuna inanyorum. Daha iyi vurma gnlerini hazrlamak iin sabrettik, daha iyi intikam iin sabrettik, hazrlandk. Bunu greceksiniz, grp de bu savaa anlam vereceksiniz. Size birisi bir kfr etse, bir dayak atsa, acaba ne kadar tahamml edebilirsiniz? Yzbinlerce insana ve onlarn geldii halklara bu ka95

dar ikenceyi, bu kadar yoksulluu, bu kadar lm dayatanlara, eer biz tutarl halk devrimcisiysek, nasl karlk vermeliyiz? Bunu hi dnmeyeceksin, bunu unutacaksn, ondan sonra bireysel bunalm teorileriyle, anlay ve anlayszlklaryla partimiz iinde dolanp duracaksn! Bu, kabul edilmez, bunu amann zamandr. Ben, insanln soylu, yiit direniilerinin ansna m bal kalacam, yoksa bu yaramazlklara m bal kalacam? Burada orta yol da yoktur. Ya yiit insanlarn salam yol arkadalklar olmak, ya defolup gitmek vardr. Ortayolculua, kafa karklna, onun her trl saptrmalarna asla cesaret etmeyelim. Aksi halde o daraalarndaki yiit insanlarn ansna nasl karlk verilir? Her gn hl ok acmasz koullarda ahadetlere giden yoldalarmza nasl karlk verilir? Bunlar grmeyeceksiniz, sonu karmayacaksnz, habire mevkicilik, habire u bu komutanlk deyip deerler zerinde oyun oynayacaksnz! Bunu kim kabul eder? Yetersizlik kelimesi bile sutur. Kendi hareketini byle tanyan birisi, artk ciddi bir yetersizlikten de bahsedemez. Artk ciddi olmann zamandr. Bu kadar amanszlklara kar elde edilmi bir silah, bir rgt deerini doru kullanmann zamandr. Biz size geni platformlar, amakla, ok geni rgt ve savam imkanlarn zerinde tepiesiniz diye deil, var olan byk intikam grevlerini, byk devrimcilerin anlarna ballk gereklerini yerine getirmeniz iin atk. Ona layk olmanz iin de sizden yz kat daha fazla kendini verenler bile iledikleri hatalar karsnda yz defa ezilip bzlyorlar; layk olamamaktan tr eziliyorlar. O adan ben baz tutumlar, baz kiileri eletirdim. Bir daha o temelde karma karlarsa yerin altna girmek bile onlar iin fazla gelir. ocuk olmadm anlayacaksnz, anlayl olduunuzu kantlayacaksnz, byk zgrlk almas yaptmza emin olacaksnz ve onun yaman bir savas olacaksnz. Yine imkanlarmzn ok snrl, dmanmzn ok vahi olduunu bilerek bu savaa katlm gstereceksiniz. Kesinlikle yeterlilik dzeyinde savaa bir katlmnz olacak. Yine her ynyle PKK temsilini salayan bir partilemeyle katlm gstereceksiniz ve dneme kendini dayatan zel savaa bir tavr, tutum dnda bu alma, yaam, vuru tarz dn96

da hibir biimde kar konulamaz. Ancak byle karlarsanz bu savata baar ansnz, dolaysyla zgr yaam ansnz olabilir. Bu temelde btn devrimcilerin ansna da ballmz bir kez daha andk ve asl ball bundan sonra sava daha da derinletirerek gstereceimize biz de sz veriyoruz. 12 art1994 m

97

BYK ZEL SAVAA RAMEN TARH BT NOKTASINDA BALATTIK

TC zel savann Krdistan zerine arlkl olarak oturmasndan beri yrtt politika gnmzde ciddi bir kmazla kar karyadr. Gerekten Osmanl mparatorluu'nun Yavuz Selim dneminde douya ve gneye yaylmada kulland ve olduka bilinen dris-i Bitlisi ibirlikilii trndeki gelime nemle kavranmay gerektiriyor. yi bilmek gerekir ki, bu ibirlikilik anlalmadan ve buna dayal olarak gelitirilen sava ve egemenlik tarz btn ynleriyle grlp deerlendirilmeden, direni hareketi yurtseverlik ve bamszlk tarzndaki gelimesini ilerletemez, kurulan tuzak ve gelitirilen planlardan kendisini kurtarmas, ortam ne kadar elverili olsa da deerlendiremez ve ciddi bir gelime hamlesini ortaya karamaz. ok iyi gryoruz ve birok dnemden biliyoruz ki, aklna bir milim ulusal gelimeyi getiren olsa, bunun uzun vadeli grne sahip olunsa, yine dar aireti-feodal karlar diyebileceimiz ve hatta kiilik seviyesine indirgeyebileceimiz kar tutumlar alsa, ciddi bir siyasal oluuma ve iktidara doru yrmek iten bile deildir. Ama szmona batakiler, her an baml ve uydu ibirliki
98 99

kiiler, gelen igalci gcn emrine girdiklerinden, yani bir anlamda kraldan daha kralc bir tavrla kendilerini teslim ettiklerinden ve dayanma ihtiyacnda olduklarndan tr, bizde bamszlk hareketi ve milli kurtulu sreleri fazla gelime olana bulamamtr. Bir Yavuz Selim'in bile Bir beylerbeyi veya bir nevi sultan gibi muhatabm olacak bir erki ortaya karsnlar demesi karsnda, Krt beylerinin Biz buna gelemeyiz, bize ancak sen gereklisin, ancak sen bizlere iktidar olabilirsin demeleri, ihanetin ne kadar kkl olduunu gsterir. O gn bu gndr bu sre deimedi. Tarihin btn kritik anlarnda i datclk ve i blclk, halkn birliini ve bamszln esas almayan, bunun yerine kendi karlar uruna en kutsal deerleri bile paralamaktan ekinmeyen, gz aile ve airet karlarndan baka hibir ey grmeyen yaklamlar, gnmze doru geldiimizde bizde ilikiyi ve yaam felakete gtrmtr. Srf bir bireyin kendisini yaatmas iin, i bir ulusun tkenmesine kadar gtrlebilmitir. 19. yzyldaki direnilerin bana gelen de bu olumsuz, lanetli, ibirliki ve hain tutumun ta kendisidir. Gemiteki hibir isyan ulusal olabilmeyi, birlik ve bamszlk temelinde yol almay dnmedi. Yine karlar buna engel tekil etti; dman da bunu fark edince habire krkledi ve paralad; daha sonra kendi iktidarn glendirdike glendirdi. TC kurulduunda bile, en ok kulland g yine bunlar oldu, bunlarn etkisi altndaki halkmzn direnii zellikleri oldu. Sonuta bundan sadece en ok zarar grmekle kalmayan ve kendini tarihin dnda kalan bir konumda buldu. Bu yle olumsuz ve lanetli bir durumdur ki, bunlarn ortaya kard sorunlarn, dayanlmaz tahribatlarndan tr bugn bamz bile kaldramyoruz. Son krk yllk ihanet tarihine baktmzda, zellikle o KDP ekillenmesi ad altnda ve arlkl olarak Gney Krdistan'da vcut bulan oluum, bu tarihi bir kez daha hortlatt. Halkmzn can dmanlaryla ilkesiz ilikiler de her trl teslimiyette, zellikle onlarn her trl direnii bomaya ynelik planlarna uyum gstermede ve bu temelde hareket etmede ba grevi stlendi, barol oynad. Bu yllarda btn dnya apnda en geri ve ilkel kabileler bile bir siya100

sal ve ulusal g, bir devlet olmaya doru giderken, bunlar daha da bld, paralad, iktidarszlatrd ve gten drdler. Tarihin en eski ve en direngen bir halkn ve en uygun bir corafyay ulusal gelimeye kart bir hale getirdiler. Yine bamszlk temelde bir savam gelimemesi iin, en tehlikeli ajan odaklar roln oynamaktan kanmadlar. Maalesef bu krk yl (ki 2. Dnya Sava sonrasn ifade ediyor) bu anlamda aleyhimize baaa gtrd. Bu tarih btn halklar iin ulusal bamszlk ve birlik biiminde geliirken, bizde ise paralanma, ulusallktan kma, direniten kesilme ve umudun da artk tamamen yitirildii kaybetme yllar haline getirilmek istendi. Eer PKK oluumu bu biimde cevap tekil etmeseydi, 1970'lerden itibaren (ki bunlarn 1975'te son bir teslimiyetleri vard) tarih bizim iin bitmiti. Kim ne derse desin, imdiki durumlara bakarak, hayr, tarih bitmezdi, aslnda hepimiz ayaktaydk, yurtsever gtk, direniyorduk demek demagojidir. Ben bunun yalan olduunu kantlayabileceime ve kantladma da inanyorum. Tarih bitmiti; zorbela tarihin artk tam inkarnda ve tam boulmasnda, son bir umut ve yine son bir abayla bizim bu PKK hareketi diye deerlendirmek istediimiz abalarmz gndeme geldi. 1970'lerden itibaren byle bir k bu anlamda sadece bir partisel k deildi; hatta var olan salam bir ulusun ve onun sosyal yapsnn zerinde iktidara oynayan bir parti de deildi. En bata hcrelerine kadar datlan, ulus ve hatta snf olmaktan, daha da tesi insan olmaktan karlan, fiziki olarak insanlara benzeyen ucube bir yap ve bir kargaa iinde, bir deliler ortamnda adeta ulusallk dersi, sosyallik, snfsallk ve insanlk dersi vermeyi esas alan, bu konuda inanlmaz gibi grneni inanlr klan, buna g yetirebilen, artk biraz bilinli ve planl, biraz tesadfi ve frsatlarn ortaya kard durumlara adapte olmay baaran, daha ok da kendi abam gibi syleyebileceim bir yaam ve mcadele tarzyla baz gelimeleri srarla salayabilmem ve takip etmem sonucunda, 1980'lere kadar durumu umut kabilinde biraz kurtarmaya doru gtryorduk. Pratiim yle salam da deildi veya pratikte ilerleyeceiz ve baaracaz diyen, ben de dahil, fazla kiilik de yoktu. Ama yine de son bir umut veya umudun da hak verdii bir ekimle bir
101

adm daha ilerleyebilmeliyiz, madem ki olanak ve frsat dodu, bunlar deerlendirebilmeliyiz, dedik. Bilinen bu yurt d almalarn veya Ortadou kkenli yeni hamlemizi balatmamz, yepyeni bir dnemi ortaya kartt. Krt gereinde, krdmnde ve zmnde hem zmleme dzeyinin ortaya kmas, hem pratiklemenin salanmas, hem de rgtsel, siyasal ve askeri anlamda ok zor da olsa ve dediim gibi en ok da kendi iindeki yetmezlik ve inkarclklar aarak, en byk zorluu burada grerek ilerlemesi her eye ramen bir gelimeydi. Gerekten kendi mensuplarnn bile hl bunu zmsemekten uzak olduklar, rgtsel gerei, siyasallamay ve zellik le askerilemeyi doru tarzda kavramaktan nemli oranda hl uzak olduklar aktr. Hareketin iine alnmlar, ama nasl; yetkili ve sorumlular, ama nasl! Doru cevabn bir trl bulamamalarna ramen, yine de planlamamz ve ayarlamamzla birlikte nemli bir gelimenin sahibi olunabiliyor. phesiz eskiyle kyaslanmayacak bir bilinlenme durumu yakalanyor. Bir ulus olma, yine sosyal dzeyi tutturma ynleri geliiyor. Bunun bilinli ve rgtl ifadesi, bunun siyasal gle ve hatta askeri dzenle de gelitirilmesi ve korunmas ynleri de habire geliiyor. Bunun hikayesi ayrdr ve anlatlmaya allyor. Nasl oldu, nereye kadar oldu, daha nereye kadar olmas gerekir; bunlar deerlendirilip gidiliyor. imdi gelinen nokta ok nemli. Artk 1970'lerdeki bitie sadece bir umutla karlk vermemiz sz konusu deil. Yine 1980'lerdeki o byk 12 Eyll faizminin imhasna, yine faizmin karanlnn yutma giriimlerine bu sahamzda bir kar cevap vermekle yetinmiyoruz. 1990'lara doru geldiimizde artk kazanabiliriz, ayaklanabiliriz, ordulaabilir ve savaabiliriz diyoruz. nan, tutum, pratik g olmay ve bununla yetinmeyi de bir tarafa brakyoruz. Bunlar biraz tarih oldu veya kazanlm gerekler olarak dnlebilir. u 1990'larn ortalarnda seyrederken, Krdistan gerekliinde ulusallama, aslnda hem biraz daha farkllayor, hem de kurtulma olanan sergiliyor. Bunlarn i ve d nedenlerine fazla deinmeyeceiz. unu ok aklkla belirtmeliyiz ki, Krdistan gereinin bountuya getirilip tasfiye edilmesinde d gerekler ve dinamikler, igal ve istilalar her
102

zaman belirleyici olmutur. D etkenlerin sonular temelinde bu kadar tannmaz hale gelen bir gerekliin yine d etkenlerdeki bir olumlulukla geliim olana kazanmasn yadrgamamak gerekir. Ya da bunu yle bir tesadf olarak ele almak, ne fazla deerlendirmeye, ne de bel balanmaya gelir demek veya bu bir taktiktir, kullanrz, onunla biraz yaarz trnden yaklamlara girmek d etkenleri deerlendirmede son derece tehlikeli ve yetersizdir; kesin olarak daha da ktye gtrr. D etkenlerin bir sreci olumlu veya olumsuz ynde gelitirmedeki etkisini ok iyi hesaplamak gerekiyor. Bizde taktikte, pratik politikada biraz baarl olmayn bir nedeni de, bu ynl bir deerlendirme gcnde olmamakla balantldr. nderlik dediimiz kii veya hareket, ya d etkenin ok ar etkisi altnda bulunmakta, onun ibirlikisi olmaktan kamamakta, onu bir kader gibi deerlendirmekte veya bir tesadf gibi ele almakta, onu yle ani bir isyanla veya ani bir kullanma tarzyla deerlendirmektedir. Bu da daha deiik ve son tahlilde ibirlikilie gtrmekten alkoymayan bir yaklam tarzdr. Bu bizde hayli etkilidir. PKK olaynda militan tarz bunu henz tam ykamamtr. Aslnda ruhen veya ounun inan durumu tam bamszlktr, yle istiyor, yle yaadn sanyor. Ama bunun derin bilinci, ngrs ve zmsenmesi ok snrldr, pratie dkemiyor. Pratiini, z pratii, zgce dayanma pratiini ortaya karma ve baarmaya gtrme gcne dntremiyor. Lafta kalyor, inanta kalyor, ideolojik dzeyde kalyor, dogmatik kalyor, ksacas pratik olamyor. Ya da ok dar bir pratiin iinde boulup gidiyor. isyana dalyor. Bununla zgc gelitirmede ve srekli klmada baarl olamyor. Sonu ya imha oluyor, ya da soluk getirememe oluyor. Uzun vadeli oldu mu soluksuz kalyor ve tabii bu da saa savrulmaya gtryor.

Byk k ezdirmedik kesin baar yoluna koyduk


Biz PKK'de ok ar biimde yaanan bu durumlara baaryla kar koymaya altk. Uzun vadeli olma, d glere bel balamama veya onlarn ar etkisi altndaki ibirlikilie frsat vermeme,
103

ortaya kan ayaklanma olanan hovardaca ve gnbirlik deerlendirmede kullanmama, buna frsat vermeme, bu anlamda da da fazla gvenmeme, yine zgc esas alma ve btn bunlarda gerek bir taktii, yani gne ve dneme cevap veren bir yaklam tarzn sergileme, bu konuda alabildiine bir younlamay esas aldk. rgt kiilii, militan kiilik ve taktik nderlik denilen sorular ar bir biimde gndeme getirdik ve muazzam bir mcadele verdik. Saa ve sola savrulmalara kar byk bir inatla yaatacak, kurtaracak olan tarza yklendik ve sonuta bunun yaatabilecei ortaya kt. imdi 1990'larn ortalarna baktmzda, PKK olay artk ciddiye alnyor; i ve d gelimeleri diyalektik bir btnlk halinde ve baar temelinde kullanma iddiasn srdryor. En iddial g olmaya doru gidiyoruz Krdistan somutunda. te bunun can dman, ba dman durumunda olan TC'de bunu kavram. TC'nin bugnlerde panik durumu yaad veya kendini olduka yeni bir durumla kar karya bulduu, btn i ve d politikalarn hzla gzden geirip tekrar o eski lanetli igal, istila ve imha politikasna son bir hamleyle artk baarabilirsem dercesine bir yklenme iinde olduu grlyor. Gnlk olarak demeler veriyor ve tehditler savuruyorlar; sizi bu iki- ay iinde bitireceiz bu vatan bakasnn olamaz; Trkiye bir tanedir, iki Trkiye olamaz diye baryorlar; yine o bilinen ne kadar ovenist slogan varsa daa-taa kazyp duruyorlar. Kendilerinin aslnda nasl bir ikilemi yaadklarn kendi hallerinden daha iyi ortaya koymak mmkn deil. Bir eyler ellerinden kayyor. Veya millilik, milli btnlk ad altndaki inkarcln, aslnda halklar veya Krdistan gereini rtbas etmenin artk mmkn olmadn onlarn bu lgnlamalarndan anlyoruz. Bunun da tesinde zaten bir zel savan gelitirilmesi sz konusu. Bunu blgede benzer konumda olan klasik glerle gtrmek istiyorlar. te hl ran'la yle dzenli ve tarihsel dostluk ilikilerimize dayanarak buray idare ederiz; Irak'taki durumu tekrar eski dnemdeki o Badat Pakt veya CENTO dnemindeki gibi bir statye ekeriz, deniliyor. Byle birok geri kalm bir diplomasiyi ve bir blgesel politikay tekrar diriltmek, bunu zellikle Demirel nder104

likli mevcut koalisyon hkmeti ve genelkurmayla gtrmek istiyorlar. Hi phesiz d gelimeler iki dnya sava arasndaki dnemde olduu gibi kemalistlerin lehine deildir. Bu dnem kemalistler iin altn bir dnemdi. O zaman oven bir milliyetilik le gen Trk burjuvazisinin kabarm olan itahn TC biiminde ykseltmek iin iddia, i ve d koullar vard. Ortada onu tehdit edecek baz mihraklar olsa da, bunlar ok hunharca ezdi. Mustafa Kemal bunun ok usta bir taktiksyeni durumundayd. ok hunharca komnistlerin katliamn gerekletirdi; demokratik bir gelime ve oulculuk isteyebilecek en yaknlarn bile ortadan kaldrd. En nemlisi de Krdistan katliam tamamlanmken, yeni kanl katliamlar asndan bu dnemi mthi kulland ve o bildiimiz faist diktatrl ina ettirdi. Bu dnemin d dengelerini biliyoruz. Aslnda ok fazla ulusal gibi gzkse de, Osmanl mparatorluu'na ball vard. Rusya'ya malup olmutu, ama o zamanki galiplerin yaad bir baka durum vard. ngilizler, Franszlar ve talyanlar arasnda zafer sonrasnda ba gsteren elikiler sz konusuydu. Bu arada Yunanllarn hesapsz Anadolu seferi ortaya kt. Bolevizm ortaya kt. Bolevizmin ortaya kyla aslnda kuzeyden bitirilmi Osmanl ordu kalntlar can buldu. Sevres Antlamas diye eletirdikleri antlamayla vcut bulmu bir Krdistan ve Ermenistan devredeydi. Gney'de talyanlar ve Franszlar kendilerine den pay elikisi iindelerdi. ngilizler daha deiik eyler istiyorlard. Grld gibi burada byk bir kargaa vard. D denge her ne kadar galipler temelinde ok ak bir biimde Osmanl kalntlarnn aleyhinde olsa da, aslnda Anadolu zerinde kendilerini bitirtmeyi de yayorlard. Bolevizmin Rus arl'n devre d brakmas, zaten en byk destek olarak roln oynad. Kazm Karabekir nderlikli o kolordunun sonuna kadar Ermenileri ezmesi ve yurtlarndan skp atma s, Krt i bir lik i li i ni bi raz ta ze bir g ola rak bul ma s Karadeniz'de Rum Pontus halkn ezmesi kendiliinden ortaya kt. Gney'de Franszlar, talyanlar ve ngilizlerin kendi aralarnda bir trl anlaamamalar, sradan ve basit halk direnileriyle bunlarn baarsz klnmalar durumu, en nemlisi de belirleyici olarak ke105

malistlerin, gen Trk milliyetiliinin bu elikileri iyi deerlendirmesi sonucunda, bir anlamda da aslnda bu dnemin Anadolu gereinde ileri bir konum diye tabir edebileceimiz ulusal bamszlkla ak tavrlar des tek bulacakt. O dnemin ileri adm buydu. Eer kemalizm hl biraz etkiliyse, bu onun bu karakterinden trdr. Bu kadar igalci ve istilac gcnn ok dengesiz ve hesapsz yayl olacakt ve nitekim yle oldu. Bunun Krtler asndan da biraz byle deerlendirilmesi gerekiyordu. Bu da kemalistler tarafndan yle yanstld ve bilindii gibi bir bamszlk hareketi biiminde gelime gs terdi. Tabii daha sonraki hikaye ayrdr. Bu sreci byle karlayan kemalizm, iki dnya sava arasndaki dnemi ok iyi deerlendirecekti. En zor koullarda bile kendisini politik bir ifadeye, bir devlete kavuturan oven Trk milliyetilii daha sonraki srece smsk sarlacak, hem politikada, hem de ekonomide mthi oven ve karc temelde hareket edecek, aznlklar ve dier kltrleri yok sayacak, zellikle korktuu ve olduka yararland Bolevizmi tasfiye edecek, dayand Krt gereini tasfiye edecek, kaskat bir oven milliyetilii, Hitler ve Musollini faizminden daha tehlikeli bir faizmi oturtacakt. Ondan sonra bu oldu. D denge artk sosyalist blokla emperyalist blok biiminde kesin rld ve her ey de bu temelde deerlendirilecei iin, kemalistler ok iyi bir frsat yakalam olarak bu bloklamay kullanacaklard. Balangta arlkl olarak Bolevikler, Lenin ve Stalin dnemi kullanld. Daha sonra burjuvazi biraz kk salnca ve devlet tekelini ele geirince, NATO'ya, yani Bat sistemine eklemlendi. Bu kez buraya dayanarak kendi oven milliyeti politikasn, biraz daha kapitalist gelime ve burjuvalamasn srdrd. Bu arada asimilasyonla zellikle Krt gereini daha da tannmaz hale getirdi. Bunu unun iin belirtiyoruz: Dman d dengeyi Krdistan gereini bitirmede adm adm ve baarl bir biimde deerlendiriyor. Yetmi yllk denge, sosyalist sistemle kapitalist emperyalist sistem ad altndaki ekime, Trkiye Cumhuriyeti iin ok ideal bir denge durumu oluyor. Bu denge yetmi yldr kendi oven ve rk politikasn hayata geirmesi iin yeterli oluyor. Kemalistler
106

bu dengeyi byle deerlendirdiler. Buna bir talihsizlik mi diyelim; btn halklar bolevizmden etkilenerek ulusal kurtuluta dev gibi admlar atarken, Ekim Devrimi'nin objektif olarak kemalizmin lehine, Krt ulusal kurtuluuluunun ise aleyhine bir sonu dourmas tam bir talihsizlik veya ters bir durum oldu. Onun da etkisiyle dediim gibi sonuta neredeyse bountuya geldik. Biz ideolojik ve siyasal deerlendirmelerimizde bunun hikayesini ok ynl olarak iliyoruz. PKK bir anlamda byk darboaz ve olumsuzluun deerlendirme, ine ucu kadar da olsa tutulacak bir olanak varsa, bir frsat ve gelime durumu varsa, onu ortaya karma hareketidir. Onun bu ynne ok dikkat etmek gerekiyor. Eer pratikte hl olanaklar, frsatlar ve tesadfleri deerlendiremiyorsanz, PKK'nin bu oluum tarzn, bu genel ve byk dengesizlii veya dmann ulat dengenin durumun byk dezavantajn nasl yakalayarak gelitiini iyi bilememenizdendir. Olanakszlklar iinde veya olanaklarn en snrl olduu koullarda ortaya kan bir gelime hareketi olduumuzu bir an bile olsa gzard edemezsiniz. Olanakszlklarla bir savama hareketi olduumuzu iliklerinize kadar bilince karamazsanz, bunun iin bata kendinizi ve tm rgt olanaklarn deerlendiremezseniz, PKK taktiinden bir ey anlamamsnz demektir; PKK gereinden, onun ideolojik ve siyasal oluumundan hibir ey anlamamsnz demektir. Bu durumda kesinlikle yaratc bir taktik sahibi de olamazsnz. Ben bunun hikayesini size ok ynl olarak anlattm. Ne yaparsanz yapn, PKK olayn byle anlayacaksnz. Sizin PKK'nin bu oluum tarzn hl ruhunuza ve bilincinize yedirdiiniz sylenemez. Tabii bir ruhunuz ve bilinciniz yoksa ve yaratmanz mmknse, bu byle olmal ve olursa baarabilirsiniz.

Krdistan aleyhindeki uluslararas denge almtr


imdi hemen una geliyoruz: Peki, d dengedeki yeni durum nedir? Reel sosyalizmin bir sistem olarak almas ve bir anlamda da kapitalist-emperyalist sistemle btnleme srecine girmesi global
107

bir btnsel gelimedir, dnya apnda bir gelimedir; bir anlamda Krdistan aleyhindeki bir uluslararas denge durumunun almasdr. ok iyi biliyoruz ki, bu almakla birlikte Trkiye'nin rol azald. Ortadou'da ulusal kurtulu mcadelelerine ve Sovyetler Birlii ile sosyalizme kar bir kale olma konumu gzden dt. leri bir karakol olma rol fazla anlam tamyor. Bu globallemenin etkisini bir bu ynyle gsterebiliriz. Dier yandan yeni denge araylarnn ortaya kmas, ran'da devrimin gelimesi, yine Irak'taki rejimin dengeyi zorlamas, ABD ve srail'in blgedeki dengeyi kendi lehlerine evirme abalar, Ortadou pet rol'nn hl zerinde en ok durulan bir smr kayna olarak kapitalist-emperyalist kar tekellerinin hizmetinde tutulmak istenmesi, bilinen Krfez Sava ve hatta daha nceki ran-Irak Sava vardr. Ki, buralar da Krdistan zerindeki bask zincirinin Gney halkasn tekil ediyor. Yani bir yerde Krdistan'daki statko zerindeki bir paralanma hareketi olarak da dnlebilir. On yllk ran-Irak Sava ve ardndan Irak'n Kuveyt'i igaliyle balayan sre, buradaki zincirin krlmasna yol at. Bilindii gibi 1990'lardan itibaren Gney Krdistan kendini adeta beklemedii ve hazr bulmad kendiliinden bir ayak lan may la bir lik te bir s re cin ii ne gir mi du rum da bul du. ABD'nin Irak rejimiyle elikileri vard. Krtleri ok sevdii iin deil, srf rejimi bask altnda tutmak iin, bu tablo karsnda kendisine dayanak olabilecek bir alan tutmak iin Krtlere veya Krtlerin bir kesimine ilgi duydu. Onlarla iliki gelitirdi. Irak'ta daha da kararsz ve nereye varaca belli olmayan durumlar, ABD ile Batl gleri eki G biiminde bir askeri kalkan da oluturmaya ve bunu daha ok da Krdistan zerinde kullanmaya itti. Sonu: Son derece kaypak ve her trl gelimeye ak bir Krdistan ucu veya durumu yaand. Bulduklar are, bir Federe Krt Hkmeti'ni oluturmak, bu hkmeti Irak'n btnl zerinde (ki, Krdistan' bu btnln iinde gryorlar) bir bask unsuru olarak kullanmak, yine Gney Krdistan'daki devrimci-yurtsever gleri etkisizletirmek ve bu oluumla halkn bamsz inisiyatifini ve devrimci-yurtsever gelimesini snrlandrmak, en nemlisi de PKK'nin halihazrda en nemli bir younlama ve sava gelitirme
108

alan olarak dnd Botan' bir savam sahas ve giderek btn Krdistan' direnme sahas olmaktan karmak oldu. Nitekim 1992'deki Gney Sava'nda Federe Devlet'e byle bir rol biildii ve byle kullanld ynndeki deerlendirmemiz doruland. zerimize geldiler. Bunda NATO'nun da onay vard. Ve zaten Trk rejimi de bu temelde bir Krt Federe Devleti'ne ball hem destekledi, hem de korudu. Bundaki amac da PKK'yi Gney'den tecrit etmek ve giderek Gney'deki Krt ibirliki gleri PKK'ye kar yneltmekti. Bunda bir anlamda baarl da oldu veya bunu ksmen salayabildi. Ama durum hayli karmak olduu iin, bunun uzun sreli olamayaca da akt. Bir defa Gney Krdistan'da elikiler var; Irak rejimiyle elikileri, kendi aralarndaki elikiler ve ran'n konumu var. Arap lkelerinin durumu var; Suudi Arabistan ve Suriye'nin tavr var. En nemlisi de bu Trkiye'nin asla rahat olmayaca bir statdr. Bir defa federe de olsa, ibirlikilik temelinde de olsa, Krt szcne tahamml yok. Ne yapp edip bu oluumu tasfiye etmek, yetmi yllk statkoyu tekrar egemen klmak isteyecek. Badat Pakt, CENTO ve benzer statler arayacak. Bildiimiz gibi bunun iin bir l zirve gelitirmek istedi; en son Irak' da buna ekip statkoyu tekrar egemen klmak istedi. Buna karlk elikiler hayli youndur. Yani ran-Irak, ran-Trkiye, Trkiye-Suriye, Suriye-Irak elikileri byle bir statkoyu oluturmaya fazla bir frsat vermiyor. Ayrca ABD'nin karlar ve yeni dzeni var. ABD bu yeni dzende Trkiye'nin bu gzkara smrgeci-emperyalist ihtiraslarna sonuna kadar evet diyemez. nk kendi karlar zorlanacak. Trkiye de en az ABD kadar bir emperyalist-smrgeci yaklamla giri yapmak istiyor. Taktik dzeyde de olsa, aralarnda elikiler var. Benzer elikileri ran'la da, Suriye'yle de yaayacak. Dolaysyla tam bir kargaa durumu ve elikilerin her an patlak verme (artk kim kazanl kar bundan, nasl kazanl kar, imdilik belli deil) durumu sz konusu. Nitekim son olarak KDP ve YNK denilen glerin kar karya gelmeleri var. Aslnda pek de byle bir atmann istenmedii sylenebilir. Fakat i elikiler, airet ve kabile elikileri, Behdinan-Soran ztla109

mas ve en nemlisi de (ki belirleyici oluyor) Trkiye'nin bu federe oluumu ama ve bunu aarken de krk yl boyunca gelitirdii KDP ibirlikiliini egemen klma, bunu da Irak rejimiyle ve hatta ksmen ran'la anlaarak bozma tavr ortaya kt. Bunun byk bir kmaz ve kabul edilmezlikle kar karya gelecei de akt. nk ABD biraz daha deiik bir Krt federe sistemi istiyor. ABD, Trkiye'nin istedii gibi Saddam rejiminin bu biimiyle kalmasn istemeyebilir. Trkiye'nin petrol boru hatt sorunu var, ar ekonomik krizi var, Irak'taki ekonomik talan bile mutlak olarak kendi tekeline alma istemi var. Bu da hayatidir. Dolaysyla ABD ile de bir elikisi olacaktr. Esas itibariyle de (ki bu son ay iin planlanm) PKK'yi tamamen tasfiye etme plan sz konusu. zellikle Genelkurmay Bakan Gre'in Trk milletine verdii bir sz var. Bu szn gereklerini mutlaka yerine getireceim diyor. imdi bir plan yapmlar. Bu plan biraz da 1992 planlamasna benziyor. Fakat tmyle yle deil. Daha ok Trkiye patentli bir plandr bu. Bu plann ne kadar ABD'nin onayn aldn tam syleyecek durumda deiliz. Bu plann arkasnda muhtemelen Almanlar ve Franszlar olabilir. Hatta belki Rusya'nn fazla ses karmamas sz konusu olabilir. Yine ran' da bu plana dahil etmek isteyebilirler. Zaten bu ynl giriimlerin olduunu da biliyoruz. Demirel bizzat ran' ziyaret etme karar vardr. Hemen Msr'a gitti Demirel; amac byk bir ihtimalle Arap lkelerinden biri olan Msr' da bu plana katmaktr. Tpk Irak'n Kuveyt'e giriinde Msr'n oynad role benzer bir rol Krdistan'daki bu durum iin de elde etmek isteyebilir. ABD'de bunu ynlendirebilir. ABD iinde olmaz diyoruz, belki elikileri var, ama bir ynyle de bu plan destekleyebilir. Aslnda durum bu anlamda karmaktr. Kim ne kadar bu plann iin de dir? Bu ra da bil me miz ge re ken ey, ar lk l ola rak Trkiye'nin bu plana nclk ettii, ngiltere'nin ve dolaysyla ABD'nin fazla desteklemeyeceidir. Bir ambargoyu delme sorununu dnelim: TC'nin daha ok da Irak'taki rejimle gelitirecei salam ilikilerle petrolden ve yine oradaki ekonomik gelimelerden pay karmak zere nclk yapma durumu bir rahatszlk yaratyor. Ama buna mecbur. nk yaamda ekonomik kriz ok id110

detli, yine siyasal istikrarszlk ok iddetli. ABD istemese ve ngiltere fazla desteklemese de veya zamansz bulsa da, ynelecektir. Hatta en belirleyici olan aslnda bizim gerilla olarak varlmz srdrmemizdir. Bizim de 1994 bahar hamlemize ynelik yaklamlarmz, bu konuda ok ynl olarak gelitirilen zmlemeler, hazrlklar ve bunlar hayata geirmek iin en anlaml bir dneme giriimiz sz konusuydu. Zaten bunun iin bahar aylarnda her ynyle nemli bir gelimenin, Krdistan apnda derinliine ve geniliine bir gerilla ve halk hareketliliinin yaanacan ve sonuca gideceini grdk. TC'nin, onun zel savamnn bunu grmemesi, grp de kart bir planla deerlendirmemesi mmkn deildi. Nitekim ok tarihsel bir gemie sahip olan Trk kurmay veya Trk siyasal ve askeri evresinin uyuyacan sanmak gaflettir. Hatta onlarn bizden ok daha fazla organize hareket edecekleri bilinir. yle ki, onlarn bizden daha erken, biz daha bahar hamlemizi balatmadan aniden Gney'e bir saldrlar oldu. Bunlar yldrm tarzndaki saldrlard ve ivmeyi verdi. zellikle KDP'ye senin iin de nemli tehlike arzeden PKK'yi darbeledim, gerisini sen tamamla dedi. Nitekim ufak bir atma bahane edilerek, KDP biraz saldran taraf durumuna geti. KDP ne kadar bu plann iinde, ne kadar hazrlanm, o da ayr bir mesele. birliki gtr, hakim iradeye baldr. eitli yntemlerle bu atmann iine ekilir. Nitekim ekildi. Bal gtr yani, baka trl yapamaz. Bu planla Gney'i kontrol altna almaya alrken, nnde biraz Yekiti vard; bamsz halk topluluklar vard, eksik olan KDP otoritesi var, KDP'nin Irak rejimiyle anlama durumu var. Dierleri buna engel tekil ediyor. zellikle Talabani nderlikli yurtsever kesimin sindirilmesi hedefleniyor. Irak apnda Barzani nderlikli bir otonomiye herkesin evet demesi dayatlyor. Evet demesi iin byle bir saldr planna ihtiya var. TC bunu uygulamaya geirdi. Karlk bulmasyla birlikte, Gney'deki bu yeni atma durumu ortaya kt. Btn emperyalist gler bunun byle gelimesini istemeyebilirler. Dediim gibi Trkiye hem ekonomik ve siyasal adan, hem de bahar hamlemizden duyduu korku bakmndan buna mecburdu.
111

Dmann taktii ne kadar akllcadr? Bunu hep akllca yapar, hep ileride yapar, hep baarl yapar diyecek durumda deiliz. Aslnda dman tkanm, bir kmazdadr ve dolaysyla her an bir lgnlk yapabilir. lgnlklarnn sonu da hep lehine olmaz, aleyhine de olabilir. Zaten dmandan, zel sava gcnden baka trl bir hareket de beklenemez. Bir eyler yapmak zorundadr ve nitekim yapn da byle ortaya karyor.

Gney Krdistan atmas blgesel statkoda yeni bir durumdur


Bu ne sonu verebilir? Bunu gnlk gelimeler gsterir. Nereden bakarsak bakalm, bu yeni bir durumdur. TC blgesel staty zorlamak istiyor veya statkoyu eskisi gibi kurmak istiyor. Bunun baarlabilmesi iin Irak'ta Saddam nderlikli otoritenin Irak genelinde hakim olmas gerekir. Bu hakimiyet TC iin her ne kadar Krt hareketini bastrmada ok iyiyse de, blgesel gler iin olsun, ABD bata olmak zere irili ufakl birok devlet iin olsun, ayn oranda yararl olamaz. karlar tehlikededir. imdi bu ciddi bir eliki durumudur. Zaten bu eliki biraz ortaya kyor ve geliecee de benziyor. En nemlisi de, bir adm atld. Bu KDP'ye yaptrlmak istendi KDP'nin bunu baarma durumu var m, yok mu? Baarmas iin byle birdenbire ezmesi veya tek otorite haline gelmesi gerekiyor. Mevcut elikiler ortam ve en nemlisi de bizim durumumuz bunu si ne ye oturt mak iin uy gun de il. n k ok iyi bi li yo ruz ki, Gney'de baarlm, tamamen yeni bir otonomi erevesinde Trkiye, Irak ve hatta ran'la btnlemi bir KDP, gerekten Krt yurtsever hareketinin, bamszlk hareketinin zellikle son yirmi-otuz yllk gelimesini bitirmeye gtrr; ada ulusal kurtulu hareketinin btn kazanmlarn bitirir. Kukusuz bu byk bir kaybetme olur. zellikle PKK nderliinde ortaya kan son yirmi yllk gelimeler byk darbe alr. Bunun sineye kolay oturtulamayaca ve kolay kabul edilemeyecei ok ak. Byle sinsi bir plana, son yirmi otuz yln btn kazanmlarn elimizden alabilecek bir plana kar devrimci hareketin, yurtsever
112

glerin, zellikle (ister reformist, ister devrimci olsun) ibirliki olmayan btn ulusal-demokratik glerin tavr gelitirecekleri bellidir. Son yllarda bu glerde bir gelime de oldu. En bata PKK nderlii ok ileri deimelere yol aabildi. Dolaysyla anlalmas gereken, bu plann PKK'nin devrimci-yurtsever ve bamszlk eilimine kar bir plan olduudur. Esas hedefi budur. TC bu esas hedefte smrgeci ve emperyalist glerle anlamtr. Genelde, stratejik olarak anlamtr. Fakat sra bunu gnlk pratik hayata geirmeye gelince, eliki o kadar dal budak salm, o kadar karmak olmu ki, bir yn sorun kyor. TC stratejik adan PKK'nin terrist olduunu btn dnyaya kabul ettirmek ve Avrupa apnda onaylatmak istiyor. Yine PKK bir Krdistan ortaya karmak istiyor. Buna karlk TC smrgeci devletleri blgesel statkoya ekmeye alyor. ki tezi srekli iliyor. imdi bunun pratik admlarn da tarmak istiyor. Avrupa'da da atlaklk boy gsteriyor. nk TC'nin Krt hareketini toptan inkar etmesi ve katliamc yaklamas sz konusu. Bunu ortaya karyoruz. Ayn eyi smrgeci devletlerle srdrmek istiyor. Biz bunlara da kendisi egemen olmak istiyor, Irak Krdistan'na da egemen olacak diyoruz. Dolaysyla Irak rejimi de fazla gven duymuyor. Suriye'de duymaz, ran'da duymaz. Dolaysyla genelde Krt tehlikesine kar bir anlay birliktelii olsa da, bu anlama somut pratikte hayat bulmaktan ok uzaktr. Tabii devrimci taktikler tam da burada devreye girer. Taktik alan dediimiz gncellik, ona anlam verme ve ona yklenme durumu ortaya kar. Nitekim PKK'nin de bu konuda baz tecrbeleri vardr; KDP'nin bu sinsi yaklamlarna kar bizim ok hazrlkl olma durumumuz vardr. Yirmi yldr ideolojik, siyasal ve pratik anlamda buna kar doru tavrlar gelitirmekle grevliyiz. Her ne kadar bu taktii doru hayata geiremeyen militanlar veya zellikle Gney almalarnda bunu baaramayanlar olsa da, esas olarak bizim taktiimiz KDP'nin bu ibirlikiliini nleme biiminde kendini ortaya karr. Srekli bir karlk verme durumu vardr. Gney Sava'nda bu ok daha etkili bir biimde ortaya karld. deolojik olarak netleme zaten srekli gndemdedir. Pratik olarak da onlarn etkinliine girebilecek durumlara yol amyoruz. Bamsz inisiyatif, alan
113

tutmalar, yani Krdistan somutunda epeyce gerilla alanlar ortaya karmamz, KDP'ye dayal taktikleri boa karacaktr. Nitekim TC'nin bu ynl birok giriimi boa karld. TC biraz KDP'ye dayanarak koruculuu gelitirdi; Uludere koruculuunu, Hakkari koruculuunu gelitirdi. Fakat bunlar da TC iin toptan are olmaktan uzaktr. Belki bizi biraz engelledi, bize ok zarar da verdi; ama nemli gelimemizi nleyemedi. Nitekim bu mcadele devam diyor. Snr boylarnda hl tutulan ve g toplayan biz olduk. En son plann gelitirilmesi srasnda aslnda yetmi karakol gelitireceklerdi, gelitiremediler; tampon blge oluturacaklard, oluturamadlar. Bunlar gerekletirememeleri onlar bu son plan daha bir lgnlkla hayata geirmeye gtrd.

birliki ihanete dayal plana kar hazrlklarmz tamdr


imdi grlyor ki, byle tarihsel, blgesel ve Krdistan ii dengelerin ok yakndan etkiledii bir durumla kar karyayz. Kardevrimin, TC zel sava nderliinde trmandrmak ve adeta baaryla hayata geirmek istedii bir plana karlk, bizim de yllardr gelitirmek istediimiz bir devrimci perspektif ve taktik sz konusudur. Biz bugnlerde dmann bu zel sava planna kar bir adm daha atacaz. Gneyi btnyle devrimci-yurtsever glere ve esas ola rak da bi ze ka pat ma, Gney'i ko ru cu lar bi i min de Kuzey'in zerine srerek bitirme, hem de nmzdeki aylk bir sre iinde (bu sre yl sonuna kadar da uzatlyor) bunu tamamlama biiminde ok tehlikeli, hem tarihsel anlamda, hem de gncelik anlamnda ulusal kazanmlar, yine devrimci zgrlksel kazanmlar toptan elimizden alabilecek, eer nlenemezse belki de bundan sonrasn toptan karanlk bir biimde halkmzn ulusal bamszl ve zgrl aleyhinde gelitirebilecek trden bir duruma yol alm olur. Devrimci tutumda biraz srarl olanlarn bunu kabul etmeleri ve dnmeleri urada kalsn, tm gleriyle buna kar direnecekleri ve kendi devrimci taktiklerini oturtmak isteyecekleri aktr. Zaten partimiz buna hazrlkldr. Frsat kolluyoruz, adm adm bu
114

frsatlarn hazrlklar iindeyiz. Deneyimimiz de, epey atmalarmz da var. En nemlisi de Gney'de atlan son admn baz yurtsever glerce tepkiyle karlanmas, Krt Federe Devleti diye tabir edilen birlikteliin kuku gtrmesi, bir yerde ilemez duruma gelmesi ve devrimci duruma benzer bir durum ortaya karmas grlecekti, deerlendirilecekti. Yaplan da bu oldu. imdi 1992'den daha fazla bir baar ansmz vardr. Gerekten 1992'de YNK ve KDP bize kar birlemilerdi. Yine ABD'nin TC'ye destei tamd, NATO'nun destei de arkasna almlard. Bu destekler imdi eskisi kadar olmayabilir. Gney'deki birliktelik almtr. Bunlar bizim iyi deerlendireceimiz yeni durumu ifade ediyor. Kald ki, Gneyli yurtsever gler bizimle scak ilikiler gelitirmek istiyorlar, ittifak aray iindeler. Kukusuz biz bunu deerlendireceiz. Sonuta bize kar gelitirilmek istenen bu plan bylece daha ilk admn atarken, baarszla uratmada aktif davranacaz. Zaman ve zemini ok iyi kullanacaz. Sadece bu plan boa karmakla yetinmeyeceiz, Gney'i muazzam bir devrimci gelimenin zemini haline getireceiz. Elverili koullarndan dolay, Gney'i devrimci gelimenin boy att bir alan dzeyine karmak, eer Irak btnl iinde bir zm isteniyorsa demokratik ve zgr bir Krdistan temelinde bir birliktelie yol amak amacmzdr. Yine burann ibirlikilere ve TC'nin zel savana destek veren bir alan deil, tersine buna baaryla kar koyan bir alan, salam bir direni cephesi, onun geri ss durumuna getirme amacndayz. Bu konumu taracaz. Gney halk devrimin dayanaca bir halk olarak roln oynayacaktr. Buna engel tekil eden tutum, rgt ve onun nderlii kimse alacaktr. Eer ille bir birliktelik isteniyorsa bu, halkn yurtsever olan, dmann karlarna alet olmayan ve dmann iradesini durduran bir birlik olacaktr. KDP ve Barzani nderlii ya bu ereveyi kabul edecek, ya da almay gze alacaktr. Ya yurtsever-demokratik hareketin genel karlarna tabi olur ve dmanla ilikilerini snrlandrr, ya da ortadan kaldrlr veya bu savan sonunda bana gelecek olan kabul eder, kaderine raz olmas gerekir. Biz byle bir yaklam iindeyiz. Hi kukusuz bu yalnz Gney'deki sava iin deildir, btn
115

Krdistan' ilgilendiren bir savatr. Bunun arkasndaki g Gney gc veya Irak deil, Trkiye'dir. Bunun arkasnda ne id belirsiz bir yn kar sahibi vardr. Bu tm Krdistan geneline kar oynanan bir oyundur. Dolaysyla hi kimse PKK neden Gney'e karyor diyemez. Aslnda Gney'e karmyoruz. Gney'deki halkn yurtsever-demokratik karlarna destek sunuyoruz. Biz bir destek gcyz; bize kar gelitirilen bir plann boa karlmasnn sava gcyz. Buradaki savam son derece meru, vazgeilmez bir grev olarak deerlendirmemiz gerekiyor. Sonu ne tr gelimelere gtrebilir? Burada da belirleyici olan aslnda zgcmzn taktiksel deerlendirilmesidir. Eer o Gney Sava'ndaki gibi devrimci taktikler darlatlmazsa, savunmac veya intiharvari sol sekter anlaylar etkili olmazsa, yine kendi dzenli ve planl taktiksel gelimemizi srdrrsek, buradan kesin olarak baarl kabiliriz. PKK'nin taktik esneklii her trl olumsuzlua da cevap verir, her trl gelime ve olumlulua da cevap verir, bunu daha da bytr. yle ciddi bir kmaz grmyoruz. Tabii bazlar bir gn bizi kendi darlklar iinde bomaya gtrmezlerse, sava kurallarna ters dmezlerse ve kendilerini teslimiyete gitmeye kaptrmazlarsa kararl, direnii ve gerilla yntemine arlk veren bir yaklam burada sonu alr. Hem de ok byk sonular alabilir. En nemlisi de aldnda ok ciddi siyasal gelimelere yol aar. Krt Federe Devleti'nin ierii deiir, buna devrimci bir atlm verdiririz. Bu da halkn muazzam bir nefes almas ve g kazanmas anlamna gelir. Bu, federe oluumun daha da bamsz ve zgr, kendi iradesiyle gelien ve glenen bir kurum haline gelmesine yol aar; bu anlamda Krdistan geneline de katk sunabilir. Bu temelde zorlayacaz. Bu ayn zamanda Krdistan iin geni bir inisiyatif olduu gibi, onu uluslararas dzeye tarr; bir tr bamsz bir g gibi deerlendirilmeye ve muazzam bir diplomasiye yol amaya gtrr. Trkiye zerinde ar etkide bulunur. Onun Krdistan'a dayatt imha plann boa karmakla kalmaz, devrimci sava planlarmzn g kazanmasna yol aar. Bountuya deil soluk almaya, gerilemeye deil ilerlemeye ve yaylmaya hizmet eder. Zaten Gney'e giden Kuzey halk da var. Kuzey daha imdiden Gney halkyla fiziksel
116

anlamda da birlemitir. ki paradaki halkn bir tr byle birlemesi gerekiyor. 1990'da Gney halknn Kuzey'le tanmas, imdi de Kuzey halknn Gney halkyla btnlemesi ortaya kyor. Bunun uluslararas sonular da olacaktr. Ayrca BM'nin desteine yol amas da sz konusudur. Btn bunlar Trkiye'nin blge dengesini, statkosunu zorladka zorlar.

Yeni hamle dneminde kazanan biz olacaz


Hi phesiz biz btn bunlar ileyeceiz. En nemlisi de askeri faaliyetimizi younlatracaz. Siyasal ve diplomaktik alan daha da zorlayacaz. yle anlalyor ki, bu devrimci plann ansn daha da artrd. Yani bu kar-devrim plan devrimci plan besleyebilir, ona dntrlebilir. Hayale kaplmyoruz. En nemlisi kendiliinden bir gelimeyi de beklemiyoruz. Gelimeler trnakla sklp ortaya karlr. Muazzam bir duyarllkla, grevlerin zerine amansz bir yryle nemli gelimeler ortaya karlabilir. Ksaca ok ciddi bir taktik adm olur. Tabii sonular da hayli etkileyici olur. zellikle siyasal sonular hem blgede, hem de uluslararas alanda derin olur. Bu da yepyeni bir dnemin iine girmek demektir. Bu, Krdistan'n uluslararas alanda kendisini kabul ettirdii, stat yaratt, diplomasiye yol at, belki de bir devlet statsne yakn bir kabul grmeyi yaad bir durumun zerine kurulacak bilinli rgtsel ifadesi olacaktr. Krdistan Ulusal Kongresi veya temsili, onun hem ite ve hem de dtaki temsilcilikleri daha fazla devrimin iradesinin hizmetinde veya onu dikkate alan, bireysel tarzlar ve airet snrlarn artk zorlayan, ada, ulusal birliktelii kabul eden kurumlar ve onlarn kurallarn dikkate alan bir dnemin iine girilmesine yol aar. Her rgt artk kendi bencil karlar yerine ulusal bir temsili esas almaya ve ona bal olmaya gtrr. Bu da yepyeni bir gelime dnemi olacaktr. Buna da gerekten PKK nclk ediyor. u anda nclk etmesinin ok nemli olanaklar ortaya kyor. Partimizin balangtaki ideolojik ve politik nderlii imdi pratik nderlikle tamamlanyor.
117

Bu, uluslararas kabul grme ve merulamayla kendini kantlyor. Hi kukusuz btn bunlar devrimci tasarm, plan ve perspektif dzeyinde ele alnyor. Fakat yaptmz hazrlklar, glerimizin halihazrdaki mevzilenme durumu bunun bir tasardan ibaret olmad, gnlk olarak da hayata geirilebildii gsteriyor. Gerekten biz bu konuda artk pratik bir nclk grevi ile kar karyayz. Daha olgun, daha sorumlu, btn sonular nceden kestirebilen ve ona gre gne anlam verebilen, bata gerilla cephesi olmak zere hemen her cephede, Kuzey'de ve Gney'de silahl savam gelitirme, yine siyasal birliktelikleri, Kuzey'de ve Gney'de cephesel birliktelikleri gelitirme, bunu diplomaktik alana kaydrma gibi nemli ve baarlabilecek, ama gerekten politik sanat biiminde karlanmas gereken bir tarzda zerine yryebileceimiz grevlerle kar karyayz. Yine hibir ey yaplmad denilemez. Yrrlkte olan faaliyetler vard. Bu faaliyetlerin daha da kurumlamas, daha da eitilmesi, daha da salam kolektif temsilciliklerle gtrlmesi nemlidir. Dier glerle salayacamz her dzeydeki kolektivizm ok nemlidir. Bizim ideolojik, politik ve pratiksel gelimemiz btn bunlara cevap verir. Bu ilere Krdistan apnda nclk etmede hem iddial, hem de olanakl klabilir. nanyoruz ve yaptklarmza dayanarak sylyoruz ki, bu yeni taktik hamle dneminde kazanan biz olacaz. Kazanmak iin byk tecrbemizin olumsuzluklarn aarak, olumlu ynlerini amansz bir biimde hayata geirerek yenilmez klacaz. Halkmzn ve btn yurtsever glerin gerekten byk zlemle bekledii gelimeleri ortaya karacaz. Dman bu sinsi, alaka ve yok edici planna kar verilecek byk devrimci karlk budur, byk sorumluluk ve mutlaka baarlmak durumunda olan taktik budur. Artk ite ve dta hibir engel bizi byle bir taktii hayata geirmekten alkoymamaldr. Engel tekil eden ne varsa, ok doru ve yetkin bir tarzda zerine gidilip almaldr ve sonuta baar salanmaldr. Byk bir zlemle byle bir aamaya ulamaya alan partimiz belki de ilk defa kendi zgr iradesiyle halkmzn zgcne dayal olarak bekledii bir gelimeyi, yine iddia ettii olduka hakl ve mutlaka salanmas gereken bir gelimeyi yaayabilir. Hayale ka118

plmyoruz. Ama frsat ve olana da deerlendirememe gibi bir hastala gz yummayz. Kendiliindenci, sa savunmac veya sol sekter yaklamlarla hi kimsenin bu nemli gelime dnemine olumsuz yansmas kabul edilemez. Herkes byle bir dnemde ok i yapabilir. Dmann zellikle dayatt, alaka katliamlarla sonulandrmak istedii tasfiye hareketine kar her dzeyde byle byk bir g kazanmakla, sadece dmann beklentilerini boa karmay deil, onun Krdistan zerindeki insanla aykr btn ynelimlerinin ve politikalarnn da sonu olabilecek bir gelimeyi (aslnda taktik deil stratejik bir gelimeyi) salamakla kar karya olduumuzun derin bilincindeyiz. Btn bu deerlendirmelerin ortaya kard gelime perspektifleri ve en nemlisi de amansz pratik abalarmzla doru ynelirsek, kazanacaz. Yine byle bir dnemde her zamankinden daha fazla hem bilinli irademizle ortaya kardmz ve hem de baz blgesel gelimelerin daha ok hzlandrd bu olanaklar ok iyi greceiz. Umut edilen, ok arzulanan ve olduka da planlanan bu gelime dnemi bu yaklamla karlanrsa, zgr iradenin ve halkn artk gerekten kazanmak iin az aba harcamad ve destek verdii bir dnem ve bu dnemin baarl gelimesi olacaktr. Bu dnemi byle kazanmak muhakkak byk zorluklar karsnda olur; birok ehidi yine kabilir. Ama gerekten stats byle olan ve hakknda byle dnlen bir lke ve halk yaamak istiyorsa, yine buna nclk etmede iddial olan bir parti byle salam nclk etmek istiyorsa, btn bu zorluklar nceden gz nne getirmeli, zorluklar kadar frsatlar ve olanaklarn da iyi deerlendirmeli, her eyiyle Ya kazanacaz, ya kazanacaz diye hareket ederek savamal, yrmeli ve mutlaka kazanabilmelidir. 20ma s1994 y

119

12 EYLL DARBESNN 14. YILI VE PKK SAVAIMI

TC'nin gerek yzn btn ynleriyle ortaya karan, ne olup olmadn herkese gsteren 12 Eyll rejiminin 14. yldnmn deerlendirirken bu srete PKK savamnn tayin edici nemde olduunu belirtebiliriz. Bu durum balangta aka grlmese de imdi tm ynleriyle TC nedir, ona kar savaan g nedir sorular en kapsaml cevaplara kavumu bulunmaktadr. Bu 14 yl byk savam yllar olarak da deerlendirilebilir. Bu yllar gerekten hepimizin hem yaamnn, hem de geleceinin sonunu getirebilecek her trl olumsuzlua sahip olduu gibi, ona kar byk direnen PKK'nin gerekliine ulaldnda kendini byk kazanmann da imkan dahiline girdii yllar anlamna gelir. Brakalm derin teorik zmlemeleri, toplumun haline bakldnda bile 12 Eyll kazazedeleri demek fazla mbalaal saylmaz. Toplum vurulmu, ok yara-bere iinde ama lmemitir. imdi bu savam yrten bir kii olarak aka belirteyim ki, 12 Eyll faist rejimiyle savamdan daha ok ar darbelerin yaratt hastalklarla urayoruz. Eer nderlik gerei bugn bir anlam ifade ediyorsa bunun biricik nedeni, 12 Eyll'e kar balatt savam bugne kadar srdre120 121

bilmesidir. Bunu baarmas gerekleen nderliktir. 12 Eyll iin bir darbe ite deyip aldn dnmek olduka dar bir yaklam olur. 12 Eyll, TC ile balantldr. Hatta Osmanl ve giderek emperyalizm ve onun ibirlikileri var iin iinde. Bunlarn hepsinin bir eilimi olarak tarihin belli bir dneminde karmza kar. TC'nin kendisi de bir 12 Eyll'dr, yani askeri bir rejimdir, faisttir. TC rejiminde batan beri siyasi g yoktur, askeri gce dayanr. Osmanls da yle... Emperyalizm de siyasal bir demokrasiye fazla imkan vermez. Darbede onun da destei var. Toplum faist rejime son derece kartrlm; onun da suu vardr. Btn bunlarn bileik bir ifadesi olarak 12 Eyll rejimi hz kazand ve gnmzde de hl erkini srdryor. Darbe yaplan dnemin babakan ve gnmzn cumhurbakan olan Demirel de hl 12 Eyll'n alamadn sylyor. Almam ama szmona kendisine kar darbe yaplan kiiyi de cumhurbakan yapmtr. Bu kadar ucube veya her trl aalk elikiyi barndran bir rejimdir. Bu rejimi sadece siyasi bir deerlendirmeye tabi tutacak kadar uzanda olmadmz gibi onunla savayoruz. Bu sava byk bir yaamn savamna dnmtr. En sten en alta kadar her dzeyde, duygudan dnceye kadar, askeri cepheden kltrel cepheye kadar her konuda byk bir savam yrtlyor. Aslnda ezilenler tarih boyunca bir savam iindedirler ama anlamazlar, anlamadklar iin de kledirler. Halkmza da yzyllardan beri dayatlan bir savam var, anlayamad iin de yitirilmitir. Trkiye Cumhuriyeti tmyle ilan edilmemi bir savatr. Halkmz bunu anlayamad iin daha da kaybetmitir. TC deerlerini kabul etmeyiimiz bizi 12 Eyll'e kar da kararl bir tavra yneltti. Tavrdan da te en ufack savam olanaklaryla karlk verdik. Bu karl veremezsek tarihin bizim iin bir daha sz sylememecesine kapanacan biliyorduk. Bunun verdii byk ivmeyle, yaama tutkusuyla direndik. Bu direnii byle ok ynl dnerek, bir insann kendini hemen hemen her konuda yetitirerek, en kk frsat bile kullanp yaatma sanatna dntrerek faist darbeye cevap verdik. Tabii byle bir yaamn toplum asndan da saysz retileri var. Bunlar renilmezse kazazede olunur, yarm adam kalnr. Ve
122

en kts de yanltm olmak, yaadn sanan ama tamamen balanm kiilikler olmak da sz konusu. Zaten bu rejimin bir ayrcal da budur. ldrc darbeyi vurmutur, yayorsun der. Klesin, zgrsn der. Yenilgiye uratmtr, biraz daha debelen yaayabilirsin der. Her trl duyguyu, ycelii yerle bir etmitir, tam da lgnca yaamann zamandr der. Bu dnem byk yanlg, byk saptrma, byk drme, byk toplumsal dknlk dnemidir de. Tarihin en kirli rejimi, tarihin en insanlkla oynayan, belki de Hitler'i bile aratmayacak cinsten temel deerlerle oynayan rejimidir. Bu rejim PKK zmlemelerinde ok ynl irdelendi. Burada nemli olan bizim bu rejime kar bu sava iddial bir ekilde srdrmemizdir. Bu sava bizim nasl ynlendirdiimizdir. u anda kilit sorun budur.

14 yl nce afak vaktiydi


Bundan 14 yl nce afak vaktiydi. Tesadfen o gn erken kalkmtm, darbenin marlarla geldiini duydum. Bizim elimizdeki kuvvet ise kl artklarndan ibaretti. Kendini doru drst bir yere bile oturtamayan bir gruptu. Says da 20-30 kii ya vard, ya yoktu. Biz 12 Eyll'e kar direnmeye byle baladk. Kaldm yer bile hatrmda... Kuru bir somye zerine bir battaniye indirdik. Szmona sava karargah. imdi bugne bakyoruz saflar ne kadar byk... 14 ylda neyin nasl kantland ortada. Herkes sznn adam olamaz, sznn adam olmak da byk bir olaydr. u anda fkemi dindiren tek ey bu aalk gidiata ve buna boyun emi kiiliklere karlk vermeyi baarmamdr. Biraz insanl kurtardk, yiitlie yol atk, bu mutluluk veriyor. Byle gnlerde insan varsa yiitlii onu biraz temsil edebilmeli. Baka trl an-eref olmaz, baka trl sayg-hrmet beklenemez. Dnyorum da acaba herkes ayn sorumluluu duysayd, ayn yrekle, ayn intikam duygularyla byk deerler uruna savamay gze alsayd, yrseydi zerine neler yaplamazd. Senin her eyin duman edilirken, herhalde sen de boyun een, alayp szlayan
123

biri olamazsn. Veya durumu aldatldm, gafildim gibi tekerlemelerle geitiremezsin. Bunu byle yapan nesil kaybeder. Bu tehlikeyi iliklerimize kadar hissettik. Bir eyler kurtarmak iin o halimizle kendimizi verdik ve buraya kadar geldik. 12 Eyll'n tarihi, sosyal, ekonomik nedenleri nelerdi, siyasi sonular nedir? Bunlar daha nce defalarca cevaplamtk; zaten savam da gnlk olarak cevaplandryor. Bizim iin u anda artk ok gerekli olan bu rejimin btn dayanaklarna, btn szclerine, btn kurum ve kurulularna giderek yenilgiyi dayatmaktr. Ben daha ok bununla urayorum. Savaa bu temelde yaklayoruz ve bu hayatidir de. Bu savam vermedike hibirimizin kurtulu ans olamaz. Bu bir savatr anlamalyz, inanmalyz, gereklerini de yerine getirmeliyiz. Savan iinden getiimizi artk kavramann zamandr. Kavramak derken yle tanka, topa, uaa bakarak deil. Onun kanunlar var, onun ruhu var, onun an anna bir sava gibi karlanmas var. Bunu kastediyoruz. Yenilmedik, iyidir ve kendi ahsmzda en nde, en sorumlu ve en yenilmez bir ekilde karlk verdik, bunlar onur verici saylr. Her rgtn, her kiinin de belli bir katkyla bu savata yer tutmasn isterdik. Yenilmeyen bir devrimcilikle karln verseydik... Trkiye solu, Trkiye halk neden imdi tkenmi durumda? Beterin beteri bir yaam iine itilmi, nefes alamyor. Ben bu darbeyi anlatmaktan ziyade ona kar i yapmay daha zevkli buluyorum. Kendimi bu savala yaatyorum.

12 Eyll ve sulular topluluu


Bu rejimi, salt bir askeri hatta siyasi darbe olmaktan da teye kendisini topluma ilemi, bireye kabul ettirmi bir dnemecin ifadesi olarak da deerlendirebiliriz. Faistlemenin ileri bir admdr. Yalnz TC'nin kendisi de byle bir admdr; ii sadece 12 Eyll'e yklemek olmaz. 29 Ekim de bir anlamda byle bir dnemetir. Demokrat Parti dnemi de bu srete bir dnemetir. Hatta 27 Mays da tmyle olmasa da bir ynyle bir kilometre tadr. 12 Mart da bir kilometre tadr. Ve daha byle bir sr ana noktalar var. Hepsi de bu gn anlatmakta belli rolleri olan sreleri ifade eder124

ler. Askeri rejim diyoruz, ama tamamen siviller sulu. Sivillerin yardakl askerlerden daha az nemli deil. Askeri rejim diyoruz ama en temel politikaclar yrrlktedir. Yani politik bir rejimdir aslnda. Hibir rejimde politika ile askeri yn bu kadar i ie gememitir. Daha da tesi ekonomik, kltrel, btn yaamsal etkinlikler rejimle bu kadar i ie yaatlmad. Trkiye'de ordunun ekillendirdii bir toplumsal yap ortaya kmtr. zel sava tepeden trnaa kadar faist karakterde bir yntemi uygulayarak kendi cephesinin planlanmasn, rgtlenmesini yapmtr. Trkiye halk buna olduka yatrlmtr. Krdistan toplumunun iinde de nemli bir kesim buna yatrlmtr. 12 Eyll, muhalefeti yatrm, hatta bizim iimize kadar etkisini eitli yollardan yanstm, halka kar ilan edilmi bir kar-devrim savamdr. Aslnda bunu yapanlar da belki bu kadarn planlayp gelitirme durumunda deillerdir. Ama pe pee atlan her adm dierini adeta mecbur kld. Ve bylece gnmze gelindiinde herkesin rkt tablo ortaya kt. Rejimi en ok destekleyenler bile byk bir fke seli halinde. Ona yardaklk edenler bile memnun deil. Hi kimse bu rejimden memnun deil ama herkesin su ortakl var. Btn bunlar rejimin rmln de ifade ediyor. Ve bu her dzeye yansmtr. En ok insanlktan szedilir ama insanlkla alakas olmayan durum herkese dayatlyor. Ekonomik gelime var denilir ama ekonomi belki de dnyann hibir lkesinde grlmeyen bir durumu yayor. Toplumsal bozulma yine hibir toplumda grlmeyen boyutlarda seyrediyor. nsanlar bu ortamda adeta maymunlatrlmlar. Yani maymunlamaya yatkn bir toplum dersek fazla abart olmaz. Faizm genelde hayvanlatrr ama grnen o ki bu rejim hayvanlamay maymunlamann snrna kadar getirmitir. Ortada oynayanlar maymunlardr. Korkun bir taklittir. Maymunda ciddi insani belirti gremezsiniz, maymun davranlarnn taklitilii ok aktr. nsanlk Trkiye'de bu hale getirilmitir. Bu kadar yalan syleyen, taklit yapan baka bir rejim var m? ldryor, ldrdm demiyor, faili mehul diyor. Sava yrtyor ben sava yrtyorum demiyor. Bu byk bir ikiyzllk, byk bir yalan olarak herkese sinmitir. Herkes byk yalanc, her125

kes byk muhalif, herkes dkn, herkes bkkn ama glyor. Bu kadar eliki nasl yaad? Herhalde ileride sosyolojinin en ok zerinde duraca bir modeldir. 12 Eyll veya bir btn olarak TC gerei yle bir birey yaratm ki, ucube. Bu olduka kapsaml bir durum. Alkanlk yaratm, bir ruh yaratm, adeta afyonlama tarz bir yaam yaratmtr. Bir afyon alkanlndan kurtarmak ne kadar zor ise bu cumhuriyetin en son modelinden kurtarmak da o kadar zor. Ben neyi amak istiyorum, onlar neyi dalga dalga yaymak istiyorlar? ok byk hakszlk yapld kesin. nsanlarla, halklarla, kltrlerle korkun derecede oynand kesin, cellat rol oynand ok ak. Ve onun rettii nesille (kendim de dahil) savayorum. Onlar, cumhuriyet seni yetitirdi diyebilir, ama ben imdi nasl bir insanm? Trk resmi okullarnda okudum. Belki oradan gelen deerlerle bydm sylenebilir ama ben bambaka biriyim. lkokul, niversite, memurluk da dahil baktm yaayamyorum. uraya bak, bilmem u seenee uzan ve en son sava kavrayarak, kendimi yaatacam sandm. Hala da bu savala kendimi yaatmaya alyorum. Ama bununla kurtarlmak istenen ne? Bir tarihi yaklam var, bir demokratik yaklam var, bir ulusal yaklam var, bir evrensel yaklam var. Az ok sz ediliyor, az ok program yaplyor. Gerekleme dzeyi zaten savala belirlenir, onu btn gcmzle bir yaam ekline getirmek istiyoruz. 12 Eyll'e baka trl cevap verilemez. Bunun yle akaya gelir yan yok. ler ok ciddi, kendinize saygnz varsa sava btn ynleriyle grmek durumundasnz. Trkiye halk bunu grmedii iin imdi zorlanyor. Boynuna geirdii lanetli emberin daha da skc etkilerini bundan sonra yaayacaktr. Bu kadar kuralsz bir rejime sen kendini byle verirsen, bir halkn en temel yaam gereksinimlerine saldrrsan, herhalde kendini de cehennemlik edersin. Nitekim imdi cehennemde kavruluyoruz diye baryorlar. Ve bizim de btn iddiamz bu felaketi biraz daha aa kartmak. Bu kadar insani deerlerle elieceksiniz ve ondan sonra yaadnz iddia edeceksiniz. Ben gerekten bu yaama ok karym. Dzen erevesindeki yaamnza hi saygl olmayacam, alay edeceim,
126

ayaklar altna alacam. nk savatm gc az ok tanyorum ve iliklerime kadar yayorum. Siz basite aldnz, ok yzeysel kavramlarla yaam geitirmeye altnz. Olmuyor! imdi Trkiye'de byk yalan patlayacak. Zaten her gn yalan balonlar patlayp duruyor. Dnya bile artk byk isteine ramen ekemiyor. Halk arasnda anket yapyorlar. Halk ne siyasileri ne askerleri, ne u partiyi ne bu partiyi zm gc olarak gryor. Dikkat edelim, gya en ok destekleyen halkt. Ama u anda hibir umut yok. Neden bu kadar kendini zmszle itiyor. Korkun bir ey; medyalara yansyor, insanlar i iin birbirlerini ezip geiyorlar, hatta kuruna diziyorlar. insanlarn en doal istemi. Nasl oldu da bu duruma dt? Rejim en doal bir ihtiyac bile insanlara ok gryor. yle bir noktaya getirmi ki insanlar lme balam, dnyay onlara tmyle kapatm, alamazsn, retemezsin, dolaysyla da yiyemezsin ve bir de yaayacaksn! Byle bir ucubelik sz konusu. Adam kan-ter iinde 20 saat almak istiyor, yine i yok. Bir de her gn dileke yazyorlar, al bu paray, nasl yayorsan bizi de yle yaat diyorlar. Bir halk eer kendini bu kadar aalk bir rejime yatrrsa, tabii ki isiz kalr, gsz kalr; alamasna da hi gerek yok. Ama alyorlar, herkes neredeyse alama halinde. Glleri de ok sahte; elencelerine bakyorum alamaktan daha beter. Bu kadar soysuzlama var. Roma'nn son gnleri bile bu kadar dknce deildi. Mslmanln k koullarnda Arap airetlerindeki dknlk byle deildi. Rus arl bile Ekim Devrimi ncesi ve devrim srasnda yklrken bu kadar dknce deildi. zel sava rejimi tm bunlardan daha dknce, insanlar daha fazla kaybetmitir. Zaten faili mehul cinayetler de biraz bu anlama geliyor. Hibir rejim vurduunu gizlemez. Aklayp aklamamas o kadar nemli deil, ama ilan eder. Ben vuruyorum der, kallee vurur. Kendi halkyla bu kadar alay etmez. Halk btn ynleriyle aldatyor, ama ben dorusunu yapyorum diye iddia ediyor. Dedim ya gerekten zel bir sosyolojik aratrmaya ihtiya var. Hatta bu durumu deerlendirmek iin yeni bir bilime bile ihtiya olabilir. Faizm en temel kavramlar yalan dolana evirdi. Trk zel sava rejimi bu zelliiyle klasik faizm demagojisini de geri127

de brakt. Ama maymunlamaya benzer bir toplumsal dnm tesbiti gereki olabilir. ok zlyorum ama baka da bir deyim bulamyorum, byle bir ilkelleme sz konusu.

PKK zm Trkiyelilemeye doru ilerliyor


Bundan k yolu dayattmz devrimin hzlanmasna, derinlemesine bal. Buna byk insanlk savam diyoruz. Hani insanlk deerlerinin byk altst olular yaad dnemlerde dayatlan savalar vardr ya, ona benzer bir savam da biz dayatmz. Byle bir rejime kar iddias olanlarn tezlerinin ok gl, pratiklerinin de ok militanca olmas gerekir, zm budur. Resmi azlar ok kaygl, ikinci bir PKK de Trkiye'de oluursa ne olur? diye. Ama biz yine de etkiliyoruz. u tartlyor aslnda: PKK ne kadar Tr ki ye li le e bi lir? Ak l ba n da olan lar bu nun ara y iin de. PKK'nin Trkiyelilemesi bir olgu olarak zerinde durulmaya deer. Hatta PKK'nin ne kadar ulusal kurtuluu olduu, ne kadar Trkiye'nin demokratik seenei olduu da tartlmaya deer. Hala bu konuda netleme salanm deildir. nk oumuzun PKK'ye girii bir Trk gerei aslnda. Byk oranda Trk halk deer yarglaryla m desem? Ama en azndan biim olarak Trke ile bu iler yrtlyor. Yani biraz da Trk ii gibi bir ey. Sadece bir Krt ii olduu sylenemez. Ama daha da derinliine baklrsa bu bir insani hareket aslnda. Krt-Trk hareketi olmaktan teye, insann kurtuluuna cevap arayan bir hareket. Bunu bir Trk de alp kullana bi lir, bir Al man da alp kul la na bi lir. Ni te kim biz da ha ok Krdistan' temsil ettiimiz iin bu deerler sistemini Krdistan iin kullanyoruz. Krdistan topraklarn, insanlarn bu kurtulu iin daha uygun buluyoruz. Fakat ana hatlaryla hemen hemen her lkeye, her halk gereine uygulanabilir. Bu Trkiye iin daha yakc tabii. Zaten etkilememiz youndur. En yakndan etkileyeceimiz halk Trkiye halkdr. PKK'nin hzla Trkiyelilemesi de gzard edilemez. Byle bir gelime hzl da olabilir. zellikle devrimci sava biraz daha trmandrrsak, rejimin kurumlarndaki zlme biraz
128

daha hzlanrsa, bir bakarsn ki PKK tarz bir Trkiye devrimcilemesi, onun partilemesi, savam sz konusu oldu. zm biraz da byle geliecee benziyor. Yani ya PKK tmyle yenilir, ezilir o zaman kar-devrimin zm olur. Ya da PKK savamn biraz daha trmandrr, dzenin kurumlarn zer ve bylece kendi zmn Trkiyeliletirir. imdi orta yol yok. Bir reformist yolun u anda btn laflamalara ramen en ufack bir seenek oluturmadn gnlk olarak herkes gryor. te demokratikleme paketi, ite ekonomik kurtulu, ite bilmem ne!.. Bunlar reform da saylmaz, zel savan cilalardr. Bunlar bile hibir anlam ifade etmiyor. Trkiyelileme yntem olarak nasl geliebilir? Bu grupla m, o grupla m? Siyasi mi, askeri mi? Gizli mi, ak m? Btn bunlar tartlabilir tabii. nc grup, ak alma, gizli alma, gerilla faaliyeti, siyasal faaliyet... Her yntem denenebilir. Hatta bizzat PKK Trkiye'ye mdahale de edebilir. Ediyor da zaten. Bunu daha da hzlandrabilir. PKK'nin Krt zmnde ilerlemesi iin biraz Trk zmn de gelitirmesi gerekiyor. Zaten u kar-devrimci trman bile zm iin bir aamadr. Kar-devrimi zle gtrmek iin nce gelitirmek, olgunlatrmak gerekir ki drebilesin. 12 Eyll' 13 Eyll'de hibir zaman yenemezsin. Ama u geen 14 yln sonuna doru bakn, yenilmeye doru olgunlamtr. u anda 12 Eyll'n etkileri ok olgunlam, kurumlara sinmi; fakat rme belirtileri de o kadar yaygn ki, yumruunu biraz daha salam vursan drebilirsin. Byle bir gelimeyi de grmemek mmkn deil. Kesinlikle rejim birka yl ncesi gibi deil, bir yl ncesi gibi de deil, olduka kapsaml bir ekilde kurumsal rmeyi yayor. Ne kadar kurumsallamsa, isellemise o kadar da zden kopmutur, srekli zl halindedir. Hi kimse dzenden memnun deildir. Ne kadar destekileri de olsa, bata i adamlar olmak zere hepsi ikayetidir. Siviller askerlerden, askerler sivillerden (ki bunlar birbirlerini en ok destekleyen kesimlerdir) ikayetidir. Bu ne demektir? Bunalm var, iinde zlme var ama yumruumuz onu tmyle drmeye imdilik yetmiyor. Nasl yeteceini de ok youn bir biimde ilemeye alyoruz. Aslnda bir de bu ynyle rejimi tartmak gerekir. Rejimi btn
129

dayanaklaryla besleyen kurum, kurulu, kiiler kimlerdir; yine rejimi rten, zorlayan kimlerdir? Tartmay biraz bu ynyle gelitirmek gerekir. Maalesef Trkiye kamuoyu bunu grmyor. zellikle sol kesimler ok teorik olduklarn iddia etmelerine ramen, sol-sa adna her trl grup varln yanstmasna ramen bu sorular grme gcne ulam deiller. Baz szler syleniyor arkas gelmiyor. Belli ki bu kargaaya son vermek de gerekleri biraz daha amansz dayatmaktan geecek. Zaten ortaya kan siyasi gelimeler ar etkimiz altndadr. Kavramlar, hatta btn yaam bir anlamda biz ekillendiriyoruz. Nasl ki, kar-devrim bizim saflarmz zerinde yansmada bulunuyorsa, gittike artan bir ivmeyle bizim devrimimiz de Trkiye zerine, dolaysyla onun sosyal, kltrel, siyasal, ekonomik hatta askeri ynleri zerinde etkide bulunuyor. Onlar bu sefer bizi taklit etmeye balyor veya etkimiz altnda baz dnmlere uruyorlar. Etkileme dzeyinin de byle yksek olduu ortaya kyor. Kar-devrimci tarz etki altnda ama bizim zlediimiz veya ortaya karmakla grevli olduumuz devrimci tarzn bu etki altnda ortaya kmamasdr. Bu ne zaman ve hangi biimler altnda geliir? zellikle Trkiye emekisi zerindeki yansmas nedir? Emeki imdilik sadece barp aryor, bol bol hkmet istifa diyor. Gzel bir sz, hkmet istifa! Giderek bu hkmetin btn dayanaklarnn kurutulmasn isteyecek. Ama hani rgt, hani nderlii, hani savam taktikleri! Bu konularda hibir ey sylemiyor emeki. nk kendilerine hibir ey retilmemi, rgt yok nlerinde. Sadece istek geliiyor. Hkmet yklsn; Doru Yol'u da, Sosyal Demokrat Partisi de gitsin diyor. Halk asndan ii boaltlm partiler oluyor bunlar. Ama yerine neyi koyacak, hangi nderlikle? Bu da tam bir kargaa arzediyor. Hi phesiz bu dnemlere devrimci rgtleri dayatmak gerekir. Devrimci rgtlerin devrimci militanlarn ortaya karmak gerekir. Bunun zerinde de epey duruluyor. Dier bir Trk seeneini, devrim seeneini ortaya karmak, bu konuda rgtlenmelere yol amak aslnda yllardan beri zerinde durulan konular. Maalesef Trk kiilii de Krt kiilii gibi derinden hastalkl duruma getirilmi. Bizimkilerde biraz kaba da olsa savalk var. Onlarda ise kendini
130

yaama ok ileri dzeyde. Trk kiilii ister emeki olsun, ister burjuva olsun, 12 Eyll'n bir btn olarak daha darbelerini hissettirdii, yaatt bir kiilik zelliini ifade ediyor. Savalk zelliini olduka yitirmitir. 12 Mart dnemindeki isyanclk, 12 Eyll sonras ald. Gnlk olarak tketim toplumu kalplarna gre yaayan bir genlik var. u anda genliin neye bayld ortada. Avrupa mzik gruplarnn korkun bir taklidi var. Bir stadyumda 40 bin kii kalkyor, hi dilini bilmedii, nasl yaadn bilmedii bir rokuyu, bilmem bir neciyi korkun histerik durumlar ierisinde alklyor, baylyor. Bu ok tuhaf, anlamadklar kesin de bu kadar baylmalar neyin nesi? Maymunlama dedim ya, bununla izah edilebilir. Avrupa kltrnde belki bir yeri vardr bu yaamn, fakat Trkiye yaamnda bunun hangi yeri olacak? Herhalde belli bir dzeyden sonra bak kemie dayanacak; biraz dayanm gibi. Biz de sava tarz biraz daha artrrsak artk istemieyizden de teye nasl ykalm sorusuna da cevap vermek zorunda kalrlar. Uzun sre insanlar byle yaatamazlar. zel sava artk kendisini uzun sre besleyemez. Ve ardndan sanrm daha hzl bir zle ve onu ykacak gcn ortaya kmasna sra gelir. Herhalde birileri kar cevap olmaya alr. Kald ki biz de gerekirse cevab daha planl oturtabiliriz. Bu konudaki katkmz daha da artrabiliriz.

12 Eyll faizmi topluma kadnlatrmay dayatt


Hi phesiz her faist rejim, daha da genel anlamda despotik rejim, diktatriyel rejim halklar kadnlatrma, kadn gibi ynetme zelliine sahiptir. Hitler'in bizzat kendisi Halk kadn gibidir szn bouna sylememitir. Trkiye'deki M. Kemal eilimine bakarsak halka uyguladnn bir kadnlatrma olduunu rahatlkla grrz. Kadnlatrma derken neyi anlamalyz? Boyun een, teslim olan, aresiz olan anlamalyz. Nitekim halk bu duruma drlmtr. Bu ok aktr. Her iktidar trnn, zellikle de faist rejimin kendi halkna uygulad budur. Trkiye'de de bu ok kap131

saml uygulanmtr. 12 Eyll rejimi ok aka ve fazlasyla bunu yapt. Daha rejim kendini oturtur oturtmaz bizim savan etkisi altna girebilecek genleri, kadn kullanarak drmek istedi. Geen gnlerde belirtiliyordu. 12 Eyll gelir-gelmez yetmi tane bayan Suru'a retmen diye gnderiyor. Biz de bu sorunla yakndan urayoruz. Yerel kesimden kzlar bile korkun yetitirilmiler, korkun bir cinsellik ve yaam tarz iine ekilmiler. Suru genlii balangta bizim en ok dayandmz bir genlikti. Bu tip politikalar yznden ou heder oldu. Militanlar yetitirip gnderdik, fakat bir de baktk ki giden militan yutuluyor. Adam olmaktan karlyor. 12 Eyll gelirgelmez, saysz retmen klkl, hemire klkl kadn gnderdi Krdistan'a. Bir de yerelden yetitirdi, sradan bir kyl kzn drmede cinsellii ok kt kullanmtr. Bundan da teye bizim PKK hikayesinde kendi bama getirilmek istenenleri de anlattm ben. Brakn Suru genliini, bana dayatlmak istenen kadn anlay vard. Bu TC'ydi, MT'ti. Daha 12 Eyll gelmeden nce yle bir teorileri vard: Krd kullanmak iin onu aile iinde boacaksn, cumhuriyet kadn ile etkileyerek iinden klmaz bir konuma getireceksin. te byle daha bandan fel olup gider. Daha ilk kmzda ben on yllk savammla ancak bam kaldrabildim. Bu tarihi gelimenin sorumluluunu tm gcmle yrtyorum ve hl benimle bu temelde savalyor. Ben kendimi iyi tanrm; kadn konusunda, aile konusunda kurallara son derece dikkat eden, geleneklere dikkat eden en ll insanm. Ama bana yle bir yaklam dayatld ki, Kemal PR yoldamz bile daha 1978'de, Bunu hemen cezalandralm, nasl dayanyorsun diyordu. Fakat ben sabrettim, eer tarihi i yapmak istiyorsan, biraz da dneceksin, kadnla ne yaplmak isteniyor diye, kadn ne yapmak istiyor diye. 12 Eyll sonrasnda baktm mesele daha da genel. Dolayl etki altna alnm kzlar var, erkekler var. Baktm en deerli militanlar bunalma dm, bu konuda tam bir enkaz durumuna gelmiler. Bir Avrupa'ya gitmek ve yaam biraz ayarlamak iin merkezi ele ge i re lim, kong re yi ele ge i re lim di ye he sap lar ya pl m tr.
132

Semir'in gizli rgtlenmesi bunu yapmtr. Biraz artistlik numaralar yaparak, PKK 2. Kongresi'ni ele geirir, merkezi kendimizden oluturursak sizi Avrupa'ya gtrrz diyerek kzlar kendine balamtr. Zaten tek bir kiiyi Hakkari'ye yollayamayz diyordu. Bu temelde Avrupa'da hi almadan en rahat yaam sunmu bazlarna. Yani parti imkanlaryla uruna her eyi brakacak bir yaam; istediin kadar uyu, istediin kadar ye-i, ama karlnda da rgt tasfiye et! Bir yandan bu ortaya kt, dier yandan kadnlarn drtte n etki altna ald. nk hepsine rahat yaam, hepsine 12 Eyll'n dayatt yaam vaat etmitir. Sanyorum baz kzlar da dolayl da olsa bu i iin eitilmi. Pazarck kkenli, Dersim kkenli kzlar vard byle. Bunlar aslnda devrime erken katlan kesimler oluyor. yi niyetliler, militan da olabilirlerdi, ama 12 Eyll koullarndan ve bazlarnn da arpk yaklamlarndan tr tehlikeli bir yaam alkanlklar olumutur. Onun uruna lgnlayorlar, her eyi dayatyorlar. Bir baktk ki, daha biz 12 Eyll'le direkt arpmadan iimizdeki uzants olan yaam tarzyla, kadn-erkek anlayyla kuatlmz. Bir de zindandaki duruma bakalm. Oras ok daha arpcdr. Tutsak altna ald insanlar muazzam bastrm ve her bakmdan gdlerin konuturulaca bir durum yaratmtr. te cinsellik yoluyla, daha ok ekmek yoluyla baz insanlar Pavlov'un yntemiyle artlandrmtr. En deerli kahraman yoldalar ehit derken, bazlar da onlarn miras zerine sahte nderlik olarak dikilmitir. Bylece yurt dnda, dada, zindanda 12 Eyll rejimi genelde yaam tarz, zelde de kadn-erkek ilikileriyle bizi kuatmaya almtr. Bir baktk ki, bu ortamda neredeyse nefes alamaz duruma getirilmiiz. Aslnda yanmdaki kadna da, erkee de olaanst deer veriyorum. Her bakmdan ycelmeleri ve zgrlemeleri iin ne lazmsa onu yapyorum. Ama sonuta dayatlan, adm adm beni byle geri ekmek, gdlerde bomak, duygularda bomak, mimikleriyle, her trl rezil alkanlklaryla, klemsi davranlaryla beni tahrik etmek oldu. Bunlarn kirli ajan olmalar da art deil. Her trl feodal ve kkburjuva alkanlklaryla biraz tahrik edildiler ve sel gibi zerimize
133

geldiler. Kadn zmlemelerine de 1987'de bu temelde baladm. Daha nce bu kadar dnmyordum. Parti iindeki dier yoldalarmz geleneklerin etkisi altnda bu ii gtrmek istediler; tabii ben bunu normal grmedim. Bir de bana ok arpc dayatld iin, benim yaadm gerekliin youn ve tasfiyeci yn ok ar olduu iin zerinde dnmek zorundaydm. Dndk, kadn sorununun ok hassas olduu ve bu temelde sorunu ok ynl ele almak gerektii sonucuna vardk. Bu noktada Amerika'nn okey kltrnden tutalm Avrupa'nn emperyalizm adna ortaya kard kltre kadar hepsini, onlarn TC versiyonunu deerlendirdik. Kemalizmin yaratt kadn, yaratt ilikiyi, yaratt duygusall ortaya koymaya altk. Sonuta dzeni anladk, kadn anladk ve btn ynleriyle devrimci bak as, devrimci yntem, devrimci yaam tarz nasl gelitirilebilir sorusuna zm olmaya ve parti iinde bunu gelitirmeye altk.

Sokaklara drlen kadna zgr kadnla cevap verdik


Son zamanlarda her konuda devrimci yaklamn nasl olmas gerektiini, zellikle nasl yaamal sorusunu cevaplandrrken dile getirmeye alyoruz. Bu sadece parti iinde zm gelitirmek iin bavurulan bir alma deildir. Toplum zerine, hatta insanlk zerine emperyalizmin yapt dayatmay, kadn kullanma tarzn, bu temelde doan sorunlar zmek iin devrimci bak amz uygulama almasdr. Nitekim bilinen son kadn konferansnda da baz tartma konularn nemle vurgulamak istediler. zm iin kadn nasl glendirmek, nasl bamsz karar sahibi klmak gerekir; baka trl smrnn nne geilmez, baka trl evre kirliliinin nne geilmez, baka trl dnyann ykmnn nne geilmez dediler ki, bu dorudur. Biz de bunu byle tespit ettik. Uygulanmas belki yzyl srer, bu o kadar nemli deil, ama sorunun kaynana indik, zm biraz radikalce ele aldk ve sonuta 12 Eyll tarafndan kimisi ok bilinli, kimisi tam bir piyon gibi, kimisi afyonlanm gibi, kimisi tam serseri gibi dayatlan ne kadar kadn
134

ve erkek varsa hepsinin zmlemesini yaptk. Yine bu temelde toplumu ok rahatlkla zmledik. Cinsellikten tutalm ak yaklammza kadar her konuda zgr yaklam, duygularn yeniden tanmn, insanln hizmetinde olacak ve sorunlar zme gtrecek, onun savala, devrim savayla, yurtseverlikle, rgtlenmeyle, partiyle, normal yaam tarzyla balantsn kuracak bir ereveyi gelitirmeye zen gsterdik. Tabii dzen de kar hamleye giriti. Biz ne kadar kkl ele aldysak o da kkl yklendi. 12 Eyll faizmi kadn ok kt kulland, kadna ok ey kaybettirdi. Hibir rejim 12 Eyll rejimi kadar kadn politik malzeme olarak kullanmad. Kadn silahyla kendini faist temelde en ok gelitirmek isteyen rejim oldu. Yine kadn silahn kullanarak genlii devrimden uzak tutmak, erkein ve kadnn enerjisini kar-devrimin hizmetinde kullanmak, bu faist rejimin en temel yaklamyd. Bizim devrimimize de tam bir ajan kadn yaklamn dayatarak, tarihte ska oynanan oyunu en kapsaml ve en tehlikeli bir biimde iimizde oynatmak istediler. Daha savam ilerletmeden, iinden yozlatrmaya ve bountuya getirerek safd brakmaya altlar. u anda aileyi iinden klmaz duruma getiren ve kadn ajanlatran bir rejimdir. Bu rejim kadn kendi kirli emelleri uruna her biimde kullanmaktan geri kalmamtr. Elinde her trl imkan var, para var, ucuz cinsellii yaatma imkan var. Bu nedenle epeyce etkili olabilmektedir. Bizim iin durum tersinedir; biz cinsellii ucuz yaatrsak, sanyorum ok ar yozlama yanyla kendi kendimize tasfiyecilii yaratma tehlikesiyle kar karya geleceiz. Dzen ise neredeyse aileleri bile geneleve evirmitir. Cinsel gdy byle kullanmak, toplumu faizme teslim etmektir. Duygular sokaklara drm, korkun bir cinsellik patlamas yaratmtr. Trkiye'de grld biimiyle en tketen, temel kavram ve amalara hi balanmayan bir toplum yaratmtr. Halbuki temel toplumsal amalara, temel yurtseverlie, temel insanlk geliimine balanm olan duygularn ve hatta cinselliin bir anlam olabilir. Bunlarnki ise bunun tam tersidir. Duygu gelitiriyorlar; tmyle toplumsal amalardan uzaklatran ve hatta emperyalizme sonuna kadar balayan, sonuna kadar
135

teslim olmaya gtren kadn ortaya karyorlar. Zaten duygu yaratclar da emperyalist kltr gruplardr. 12 Eyll'den sonra her yerde konserler dzenlenmesi, eitli gruplarn genlii hoplatmas var. Eskiden devrim bu genlii ayaa kaldryordu, imdi bu gruplar ayaa kaldryor. lgnca bir duygu frtnas, soylu toplumsal amalarn ve devrimci heyecann nne gemitir. kide bir Kahrolsun PKK, kahrolsun bilmem ne diye barp duruyorlar. Bir sporda, bir dini vaazda ve bir de bu elence yerlerinde faizm kendini bylece dile getirdi. Bunlar ok arpc gelimelerdir ve 12 Eyll faizmine, emperyalizme bamllktr. 12 Eyll faizmine kar bu alanda bizim de byk bir ynelmemiz oldu. Biz buna kar neyi gelitirmek istedik. Cinsel gdy, kadn-erkek ilikisini, aile ilikisini reddetmedik. Bunlar dini banazlkla reddedilemez, o daha da yozlamaya gtrr. Ama bunlar eski tarzla da, dzenin dayatt biimle de kabul edilemez. Bu da tam tasfiyeciliktir. Buna kar zgrlk tarz dedik, devrimci tarz dedik, btnyle devrimci amalar dorultusunda emek ve rgtle balantl olarak ele aldk; srarmz bu temeldeydi. Byk kadn zgrlk hareketi, byk kadn savam belki de tarihte ilk defa byle radikal ve kapsaml geliti. Bilindii zere bu, kadn ordulamasna kadar bizi gtrd. Krdistan'da gerek duygu, gerek ak nasl olabilir; akn doru tanm nasl yaplabilir sorusunu zenle cevaplandrmamz gerekli kld. Mademki 12 Eyll faizmi kadn bu kadar drerek kullanmak istedi, bizim de en doal grevimiz kadn zgrletirip ycelterek buna karlk vermektir, dedik. Ve bunu yapmaya altk. Bunun kesinlikle yurtseverlik savamndan ayr olmayacan, Mem Zin zmlemesinde de ok ak olarak gsterdik. Ulusal demokratik bir uyan srecidir; bunu gz nne getirmeyen bir duygu, bir ak kesinlikle dzen balantldr, feodal balantldr ve bunlar da son derece tasfiyeci, tehlikeli ve drcdr. Kadn kesinlikle drr, erkei de savaamaz duruma getirir. Ama duygu ve tutku geliimi doru tarzda ele alnp savaa ve yurtseverlie baland m, yine rgtlenmeye dikkat etti mi ycedir, yaratcdr. Biz de byle duygu patlamas, byle ruhun ycelmesi olmal, dedik. Bazlar srf cinsel
136

tketim, srf ruhi tketim iin canavar kesiliyorlar ki, byle bir canavarlamaya kar btn yrei halknda olan, halkn tmyle yreine ekecek kadar byk bir duyguya ulaan ve bunu byk vatan tutkusuna balayan, btn yoldalarn en byk sevgiye boan, geneli sevebilen bir sevgi geliimidir bu. Buna ok deer verdik. Devrimimizin bir de byle edebi tanmlamas, ruhsal gelimesi olacak, dedik. Ailede tketilmi Krtlk, ok ucuz ve kaba bir cinsellik, vatandan, partiden ve hatta insanln temel zelliklerinden, fiziki gzellikten kopan ve tketen bir iliki artk ok dryor ve bunu amak gerekiyor. Bu dorultuda imdiden ok nemli ve arpc gelimeler yaanyor. Kadn zgrl eskiyle kyaslanmayacak bir biimde gelime durumundadr. Bunun savala balants ok ak. Eskiden ailesinden baka, kocasndan baka hibir ey dnemeyen kadn imdi byk bir vatan kahraman, bir zgrlk mealesidir. Bunlar aa karlm tarihi gereklerdir. Bu yanan bir meale haline gelmi ve teslim olmamann en militan tipleri olmutur. Onlarca gen kzmz teslim olmamak iin son kurunu kendi bedeninde eritmitir. Yzlerce kadn ehidimiz var ve her biri birer kahramanlk abidesidir. Bunlar partimizin gerekliinde ifadesini bulmutur. Yine binlerce kadn militan en zgr koullarda ve kimseye balanmadan sava yrtmektedir. Bunlar afak vaktinda ortaya kan gelimelerdir. Daha da zerine gidilir ve bal kalnrsa, son derece zgr tip, zgr iliki ve salkl duygular, faizmin dayatmalarna kar kesinlikle zafer kazanabilir. Bu da bir sava meselesidir. Bunu da aklkla vurgulayalm.

nsanlk iin de, kadn iin de yenilgiyi kabul etmiyoruz


Herkese, btn kamuyona aka sylyorum; bizim nderlik gereimizi bir de bu ynyle ok iyi anlamak gerekir. Bunun byk bir yrek hareketi olduunu syleyebiliriz. nderlik hareketi sevda hareketidir, ak hareketidir. Buradaki vatan ball ok iyi anlalmal, insanlk balar ve kadn zgrl balar
137

ok iyi grlmelidir. Bir nderlik byk sevmek zorundadr; bu ok iyi g rl me li dir. D ma n kah ret me y n ka dar, bir hal k kazanma yn de ok iyi grlmelidir. nderlii takip etmek isteyen militanlar, 12 Eyll faizminin alternatifi olmak isteyen kiilikler, ancak kendilerini byle yaratrlarsa bu sz konusu olabilir. Bunun dndaki yaklamlar, byle sorunum vard, yle bunalm iine dtm, yle bilmem kendimi kontrol edemedim diyenler ikiyzldrler, ahmaktrlar, gafildirler veya ajandrlar. Ben zenle unu vurguluyorum: Byle diyenler lften dzenin saflarna gitsinler. Biz ne yaptmz iyi biliyoruz. En byk akn, en byk duygunun, en byk sevginin ve en zl insani yaklamn sonuna kadar ak, iten tanmn veriyoruz. Sen yalanc deilsen, ikiyzl deilsen kendini yaama ve savaa bala, o zaman en byk kazanan sen olursun. Devrimci tanma gre en byk akn gerei olarak byle savalr, byle rgtlenilir, byle duygular ve ilikiler olur; sonuna kadar da olmaldr. Biz ayn zamanda byk sevgi devrimi yapalm, diyoruz. 12 Eyll faizminin ve emperyalizmin muazzam medya aracn da kullanarak yrtt saldrya kar biz de kendi iimizde byk bir sevgi patlamas yaratalm, yoldalk balln, lke balln, parti balln ok ynl gnlk ilikilere, hatta zel ilikilere, ocuklara, e-dostlara yaklama kadar yceltelim. Yiitsen buna gel. zgrlk istiyorsan, eref istiyorsan kendini bu davaya kat; brak eski namussuzluu, brak bu aile dknln, brak bu bireysel hr-gr, btnyle doru yola gel! Bu sylediklerimiz son derece ak ve arpcdr. Bu konuda yeni ve yaratc almalar yapyoruz diye dzen de karmza lgn bir sarn bayan kard. Ortala binlerce drlm kadn sald. Neredeyse bizi teslim almaya ve ruhumuzu bomaya altlar. Ben kendi adma yenilgiyi kabul etmediim gibi insanlk iin de kabul etmedim, kadn iin de kabul etmedim. Kadna dayatlan bu alakl kabul etmediim iin, gerekten en deerli kadn yoldalarmza dayatlan ikenceleri biliyorum. Onlar byle parampara ettiklerini, cesetlerini bile rlplak edip televizyonda sergileyecek kadar
138

alaldklarn biliyorum. Tarihte baka hibir savata bu kadar lgnlk yaplmamtr. Bunlar zel savan, 12 Eyll'n kadna reva grd muamelelerdir.

12 Eyll'e kar intikammz byk olacak


Buna kar bizim intikammz da kadn devrimciliini ortaya karmak olmutur. Yapmamz gereken en doru bir itir bu. Daha mthiini de nmzdeki srete gelitirebiliriz. Bu temelde kadn gcne inanmak ve kadn almalarna deer bimek gerekir. Muazzam klelik, muazzam bir devrimcilikle dnme uratlmaldr. Yaplan henz bunun balangcdr. Bu kadar drlen toplum, drlen kadndr; bu kadar yceltilmek istenen insan yceltilen kadndr veya yceltilen kadn yceltilen insandr. Bu nemlidir, sayg da, sevgi de burada anlam bulur. Kadnlarmzn karartlm dnyas ancak byle aydnlatlabilir. Sabrl, inat ve rgtl almalar bu konuda da byk zaferi getirebilir. Bu anlamda da grevlerimize son derece dikkat ediyoruz. Duygu ve dncede yaratc olmaya, drc olan ve zayflatan ne varsa onu skp atmaya, bir yrekle ok byk bir gce ulamaya dikkat ediyoruz. Bu konuda son derece yaratc olmaya alyoruz, tutkuyu, duyguyu byk bir sava ballna, sava tutkusuna dntrecek kadar kendimize gveniyoruz. PKK zaferi biraz da bu tip zmleme ve militan gereklemeyle devam ediyor. Byle tarihi gelimelerin deerini her zamankinden daha iyi grmek gerekiyor. Bu konuda byk eksiklikler var. Bunlarn giderilmesi halinde sanldndan daha fazla zafere yatkn militan kiilik, zafere yatkn rgt ii yaam, zafere yatkn ordulama almas gerekleebilir. 12 Eyll'e kar direni ehitlerine ballk ancak byle bir zgrlk almasna sahip olmakla anlam bulabilir. Baka trl anlara layk olunamaz. Byle bir adma sahip olmak gurur kaynamzdr, g kaynamzdr. Kadnlarmz bu kadar ehidin kanyla atlan ve byk yaam zorluklarna gs geren, kadnn abalaryla oluan bu adm daha da pekitireceklerdir. Bu admn
139

peisra daha ileri admlarn da atlacan ve bunlarn da kesin kurtulua gtreceini biliyoruz. 12 Eyll faizminin yaptklarna kar intikammz ok byk olacaktr. Yaptklarn kendine nasl dettireceimizi bu rejim iyi biliyor. Kadnlarmzn fkesini de biliyor. nanyoruz ki, kadn gc daha da geliir. Biz kadn gcne inandk. Attmz admlar daha da kkletirmeye, kadn zgrlk hareketini kendi zgnl ierisinde rgtlemeye ve eylemini ok kapsaml gtrmeye kararlyz. Artan abalarmz her geen gn bizi baarlara gtrecektir. Gelecek, eskiye gre ok daha iyi bir yaam olacaktr.

PKK, Trkiye'nin de temel demokrasi gcdr


12 Eyll darbesi sonrasnda PKK'nin yapt temel tespitler ierisinde en nemli bir iddia, bu rejimin devrimle deiime uratlmakszn srekli olaca ngrsyd. eitli evreler o zaman buna kar kmlard, rejimin deiecei, kendilerinin demokrasi dedikleri rejimin gelecei dncesini ne srmlerdi. imdi o evrelerin byk ounluu 12 Eyll'n hl devam ettiini sylyor. Bir demokrasi paketinin alacandan sz edenler veya byle bir beklenti iinde olanlar, bununla aslnda demokrasinin olmadn kabul etmi oluyorlar. Baz evrelerse imdi bu devleti kontrgerilla cumhuriyeti diye tanmlyorlar. Yani 10 yl sonra, 14 yl sonra 12 Eyll rejiminin ortadan kalkmas deil, ok geni evreler tarafndan varlnn ve yaadnn kabul edilmesi gibi bir durum sz konusudur. Bu da PKK'nin dncesinin, ngrsnn dorulanmas oluyor. Geen gn Deniz Baykal bir sz sylemi ve tekerleme olmu; Tansu iller ne kadar demokrat olacaksa ben de o kadar sarn gzel bir kadn olacam demi. Bu rejim iin aynen sylenmesi gereken bir szdr. Bu rejimin terrle savam sonucunda ne kadar demokratikleebilecei syleniyorsa, Baykal'n da o kadar sarn gzel bir kadn olmas gerekir. Eer bu rejim demokrat olabilirse Deniz de yle bir kadn olabilir. Aslnda dzen kendi cevabn
140

ok gzel veriyor. Kendi kendilerine ok soru soruyorlar; iyi de cevap veriyorlar. Yani iki olmazn kendilerini olur gibi gstermesi sz konusudur. Tmyle toplumsal yasalara da, doa yasalarna da ters den bir durumdur bu. Ancak bu rejim yklarak demokrasinin gelecei aktr. Dnce zgrlnn ve demokratiklemenin salanmas urada kalsn, insana bu kadar vahice kyan ve hatta zel savala normal sava yasalarna bile uymayan bu rejim, sava kurallarn uygulama noktasna ekilsin, biz ona da bir gelime diyelim. Demokratiklemeye gemeden nce bu zel sava normal sava yasalarna getirmek gerekiyor. yle tarihte ei grlmemi biimlerden soyutlansn, biz yine de kabul ederiz. Normal bir savala da olsa karlkl olarak daha anlaml zmlere doru gideriz. Brak demokrasiye gelmesini, bu rejim buna dahi gelmiyor. Savan amac imha etmektir; imha sonras demokrasi olabilir mi? Bir halkn imhasn amalyor, yle fiziki imha da deil, kltr ve btn insanlk deerleriyle imha etmek istiyor. Yok edilen halka demokrasi olur mu? Demokrasinin kuvvetleri yok edilerek demokrasi getirilebilir mi? Bu Trk halk iin de geerlidir. Trk halkna u anda dayatlan deiik bir zel savatr. Peki bu zel sava Trk halkna demokrasi mi getirecek? Hayr, onu soyup soana eviriyor. En ufak bir siyasi zgrlk ifadesi yoktur. imdi bu hale getirdikten sonra Trk halkna gelecek olan demokrasi midir? Hayr, burada inkar var, yok etme var. imdi sahte bir tarzda sanki btn gelimelerin nnde engel PKK'ymi gibi gsteriliyor. Halbuki PKK sadece Krt halk iin deil, bugn Trkiye'nin de en temel demokrasi gcdr. Eer PKK direnii olmasayd, Trkiye'de yle bir faist askeri bir rejim oturtulacakt ki, hi kimse bu rejimin zelliklerini, nemenem bir rejim olduunu, nasl bir rejim altnda yaadn dahi bilemeyecekti. kibin yllarna byle bir rejim dayatlacakt. 12 Eyll darbesi koyu bir faist rejim olarak ikibinli yllarda egemenlik srdrmeyi planlayan bir darbeydi. Eer bugn Trkiye'de demokratik gelimeden, baz demokratik haklardan, demokrasi seeneinden sz ediliyorsa, bunu yaratan tek g PKK savamdr. zel savaa kar verilen kutsal bir direnile bu gelimelere yol alm, zel sava die di bir
141

mcadeleyle geriletilerek mevcut ortamn, halklarmz iin nefes almann yolu almtr. Ayn durum geerliliini daha da gl bir biimde srdryor.

PKK ezilirse, sonu Hitler'in bin yllk lks olur


PKK'yi ortadan kaldrmak eittir Krt halkn ortadan kaldrmak ve yine eittir Trkiye'deki demokratik seenei ortadan kaldrmaktr. Bu durumda iktidara kim gelir? Drt drtlk olarak Trke mi gelir? Zaten u anda hazrlanyor, onlarn demokrasi dedii eye bugn en ok Trke sahip kyor. Yani o, szmona 12 Eyll rejimi sonrasnn en ideal aday oluyor. Ecevit kendisine nasyonal sosyalist adn takt. Trke de zaten aynsyd. imdi bunlara, ykselen deerler diyorlar. Ykselen deerler faist deerler oluyor. Evet, PKK'nin ezilmesi sonras, Trke ne kadar demokratsa, Trkiye de o kadar demokratik olur. Ecevit ne kadar demokratsa, Trkiye de o kadar demokratik olur. Bu kesinlikle faizmdir. Yani st dzeyde kurumsallam ve sreklilik kazandrlm bir faizm olacak. Yenilmi insanlk zerinde, bitirilmi halklar gerei zerinde belki de Hitler'in bin yllk lkm dedii kuruma ulalm olacaktr. Yani bin yllk karanlk dzenin kurumlamasdr bu. Tabii diledikleri gibi geliirse, kar-devrimci faist savam kazanm, btn direnme noktalar yerle bir edilmi ve geriye sonuna kadar kendilerine gre mutluluk a, bin yllk lknn gereklemesi salanm olacaktr. PKK'nin ezilmesi sonrasnda geliecek olan kesinlikle budur. Bu konuda hi kimse hayale kaplmasn. Yalnz Krt halk gerei asndan deil, Trk halk da dahil olmak zere, btn aznlklar asndan durum budur. Yani bu kar-devrimci sava tam baarya ularsa onlarn planladklar Hitler'in bin yl planlamasndan farkl bir durum deildir. spanya'nn Frankosu gibi 50 yl sren byle baz rejimler vardr, ona benzer bir rejim planlamas olur. Bunun gerekleip gereklememesi ayr bir meseledir, fakat PKK sonras iin dndkleri model byle bir modeldir. Ecevit ile Trke'in de
142

ykselen deerler olarak sunulmas ve hazrlanmas bu temeldedir. Bunlar zel sava ekibi iindedirler. nceleri bazlar kullanld; bu ara yerdekiler biraz daha kullanlacaktr. Nitekim mevcut hkmet ve yine muhalefetteki partiler de kullanldlar. Zaten hepsi de zel savan ayarlamasyd. imdi bunlar st dzeyde kullanmay dnyorlar. Baarp baaramayacaklar savamn sonularna baldr. zl ve kaybedi de mmkndr. Eer biz sava gelitirmez ve stratejik bir yenilgi alrsak, o zaman geliecek olan belki de onlarca yl srebilecek drtba mamur karanlk bir faist rejimdir. Krdistan halk iin de, Trkiye halk iin de, hatta blgesel etkileri asndan da durum byledir. Zaten eski sloganlardr: Bu lkeye komnizm gerekliyse onu da biz getiririz. Bir Krt halk gerekliyse, o Krt halkn da biz getiririz. Demokrasi gerekiyorsa onu da biz getiririz. Bunlar faist sloganlardr. Halbuki demokrasi bir halkn eylemidir, yaam tarzdr. Demokrasi bir yerden gelmez. Bir yerde kararlatrlp oturtulmaz. Bir Krt halk getirilmez, tarihte var olann zgrlemesi gerekir. Tabii faist manta gre istenilen bir Krt halkn da getirirler, istenilen bir demokrasiyi de getirirler? Nereden? Cehennemden, karanlk evrenlerden alp getirecekler. Faizmdir bu, baka bir anlama asla gelmez. Sadece demokrasi anlamna gelmemesi deil, herhangi bir burjuva diktatrlk biimine de benzemez. Planlanan ve gerekletirilmek istenen Hitler'i bile geride brakan bir faist dzenlemedir.

PKK devrim ordusunu gerekirse Trkiye'ye yrtr


Bir diyalektik yasadr, eliik yanlar birbirini besleyerek zme giderler. Bu anlamda devrim ile kar-devrim elikisi, PKK ile 12 Eyll elikisi birbirini etkiliyor ve besliyor. Eer PKK direnii gelimeseydi, o zaman 12 Eyll taraf egemen yan olurdu ve onlarca yl alacak drtba mamur bir faist diktatrlk olarak kendini yrtp giderdi. Eer byle olmadysa, biliyoruz ki bu direniin yenilmemesinden ve giderek boyut kazanmasndan dolaydr.
143

Trkiye'de elikinin bir ucunu temsil eden halk gleri ok zayf olduklar iin, fazla direnme ve dolaysyla elikiyi halk lehine olgunlatrma dzeyinde olmadklar iin kolay yenildiler. Kolay yenildikleri iin de 12 Mart'ta askerler kendilerini tekrar hzla perde gerisine ektiler. Aslnda darbe vurduklar iindi bu, aldklar iin deil. 12 Eyll de buna benzer bir ynelimle aslnda birok sol gc yendi ve PKK'yi de yendiini sanyordu. Ama bizim deiik bir biimde elikiyi derinletirmemiz, halk elikisini, Krdistan elikisini giderek sava dzeyine karmamz 12 Eyll'n baat ynn giderek baaramama, kendi iinde olgunlasa bile yalanmakla birlikte rme, eski ilk gnk ruh kadar artk vuramama ve yere serememe, giderek tkezleme, duraklama ve anmaya urama haline getirdi. Aslnda yaanan biraz budur ve bu tamamen PKK savamnn gelimesinden dolaydr. eliki giderek aa kyor. Aa karlan, genelde Trk egemen tarihinin elikisi, zelde cumhuriyetin elikisidir. Daha da somut olarak 12 Eyll faizminin btnyle toplum iin ne anlama geldiini, btn kurum ve kurulularyla, kurallar ve yaam tarzyla kendini aa kartma durumunda braklmasdr. Aslnda nceden bu kadar aklk istenmezdi veya ieriinin byle geliecei tahmin edilmezdi. Fakat kuvvetler kar karya arptka o onu besler, o onu trmandrr, kimin iinde ne varsa aa kar. Bizim ieriimizde ne vard? Bir halk vard, bir devrimci kesim vard. Onlar olduka olgun ele aldk. te PKK iinde yrttmz sava, gerilla iinde yrttmz sava, kiilik sava neyi ortaya kard? Gl parti, gl ordulama, gl militan ortaya kard. Bu da sava gelitirdi. Dzen de kendini aa kard. O da kurum ve kurulularn rgtledi, kendi militanlamasn salad, ordusunu sava alanna ekti, olduka da savat ama onun kapasitesi bu kadard. Bu kapasiteyi sonuna kadar kulland, neredeyse imdi yedeklerini bile tketmi durumdadr. Byle bir gelimeyle kar karya kald. Sonu nereye gidiyor? Birinin dierini alt etmesine doru gidiyor. Uzlama olabilir mi? Aslnda biz buna da ortam ok ak tut144

tuk. Siyasi zm, atekes azmzdan drmediimiz szckler oluyor ama gelmiyorlar. Niin? Kendi aleyhlerine sonulanaca iin. u anda baat olan, elikinin lehinde zme gidecei g PKK'dir. Bu onlar iin zl oluyor, kaybetme oluyor. Onun iin sonuna kadar savayorlar ve sava tek yol olarak amansz bir biimde dayatyorlar. Generallerin haline bakn, en basit bir siyasi adm atsalar, neredeyse sonlar gelecekmi gibi davranyorlar. zellikle savala balantl olanlar, savata kar olanlar, savatan esas sorumlu olanlar en gerici kesim olarak toplumun nefretini kazanmaya doru gidiyorlar. Bu savan belli bal sorumlular aslnda bir avutur. Aa kartyoruz. zme gelmezler, uzlama biiminde baz admlar atmaya cesaret etmezler. Ortak grte de bir araya gelmezler. zal' bile drdler. zal biraz da ABD'ye dayanarak ufak bir sistem ii zm dnd. Kemalizm ok dar, gerici ve faist olduu iin frsat vermedi. u anda szmona sosyal demokrat bir dileri bakan var. Trke'in bile kullanmad saclk yntemlerini piyasaya srmekle megul. Demek ki kemalizm artk tkanmtr, zm retemez bir durumdadr. Btn uzlac abalara aklk kazandrmamza ramen grmezlikten geliyorlar. Belli ki bu tarz savam devam edecek. Alabildiine kendi iinde zorlanma var. Fakat hl tuttuu mevzileri de yle brakmak niyetinde deil. Toplumun etkilenmesini daha da krkleyerek ayakta kalmaya alacaklar. Ama toplumun da artk bu zvanadan kmla sonuna kadar prim verecei dnlemez. Taktikleri akllca gelitirmek gerekecek. Biraz daha baat olduk mu, bu rejim alr. Yerine ne gelir? Muhtemelen demokrasi mi desek? Sorunun siyasi temelde zm, barl yntemler diye tabir ettiimiz taktiklerle Krt gereine varlk tanma, resmiyet tanma, onunla ortak yaamay dnme sras gelir. likilerin dzenlenmesi ve buna sahip kacak baz rgtler oluur. Bunun adna demokratik zm de denilebilir. Barl, siyasal ne ad verirsen ver, hepsinin anlam birdir. Biz batan beri buna ak olduumuzu, dar milliyeti bir zme deil, enternasyonalist bir zme (zaten varlk nedenimiz de o) ak olduumuzu sylyorduk. Kald ki bu blgesel apta bir yakla145

mdr. Muhtemelen byle bir seenek zl sonras veya daha imdiden kendisini gittike hissettirebilir. Mesele bunun biraz daha sancsz, fazla ac ekmeden, kan dkmeden gereklemesidir. zmszlk Trkiye halk iin de sz konusudur. Onun kendini biraz zme doru zorlamas gerekir. Bu rme uzun sre devam etmez. Bu zel sava seenei byle desteklenip arkasndan koulamaz. Bunda halklarn hibir kar yoktur. Bu ok iyi grlyor, daha da grlecek, giderek siyasal bir ifadeye kavuacaktr. te bu da baka trl bir almadr. Faist tarzda kurumlaarak PKK'nin yenilmesi biiminde deil, PKK'nin demokratik, eit ve zgr koullardaki zmne karlk Trkiye tarafndan da demokratik bir seenein oluturulmasdr. Bu da dnlyor. Bu konuda biraz mcadele var, daha geliebilir. Trkiye'de demokratik seenein fazla glenmemesi halinde, PKK daha fazla gelierek devrim ordusunu Trkiye'ye de yrtr. O zaman devrim ihrac demeyelim ama daha da radikal, kkl bir devrimci yntem, devrimci-demokratik veya devrimci otoriter bir ynetimin gelimesi sz konusudur. Buna da radikal devrimci seenek diyebiliriz. Aslnda yntem fark var, her ikisinin de devrimci anlam var ama biri otoriter yan ar basan, dieri demokratik yan ar basan bir niteliktedir. Bu tip gelimeler de giderek kendini devrime sokabilir.

Trk egemenlik tarihi yeniden yazlmaldr


12 Eyll darbesiyle devrimin yapsnda meydana gelen deiiklik, zellikle de partiler, liderlik ve hatta kiilik dnmne ilikin zerinde dikkatle durulmas gereken hususlar yeterince akladk. Trkiye'de kavranlmaya allan olay Trk egemenlik sistemidir; buna Trk tarihi de diyebiliriz. Trk egemenlik sistemi veya Trk tarihi yeniden nasl yazlmal? Sanyorum son gnlerde bu konuda birok seminer dzenleniyor. Sa ve sol kesimde Trk tarihi yeniden yazlmak isteniyor. Biliyoruz ki, resmi tarih gerekleri arptma tarihidir. Bu tarihin Trkiye gerekliiyle, Trk ulus gerekliiyle, zellikle siyasal ger146

eklikle fazla balantl olmad aktr. Var olan balants da, son derece ideolojik amaldr; tamamen basky merulatrmaya yneliktir. Bu durum toplum zerinde yanltc sonulara ve zellikle ovenizm yan ar basan bir dnya grne yol ayor. Bu temelde 12 Eyll faizmi de toplumun teslim alnmas ve iinden klmaz bir yaamla kar karya getirilmesidir. Nitekim toplumun ciddi bir k yolu bulamamas, byle bir tarihi yaklamla veya Trk resmi tarihinin askeri, siyasi, sosyal, ideolojik ve rgtsel yaplanmasyla ilgili ynlerinin doru kavranmamasyla balantldr. 12 Eyll rejimi bunu ok daha ak bir sorun olarak ortaya kard. Dnmede biraz iddias olanlar, rnein deerli bilim adam, smail Beiki gibi, baz yrekli aydnlar daha da artyor. nanyoruz ki nmzdeki dnemde doru bir tarih, doru bir egemenlik tanm yaplacaktr. Dolaysyla devletin rgtlenme biimi, askeri, siyasi ve zellikle gizli kalm ynleri doru temellerde akla kavuturulacaktr. Bu temelde 12 Eyll gerei de daha iyi anlalacaktr. u anda Trkiye'deki siyasi durum tam bir kargaadr. Halk hibir partiye gvenmiyor, sana da soluna da gvenmiyor. nk ilevleri ayndr; devlet partileridir. Sk sk blnp paralanarak kendilerini yeni gibi gstermelerine de halkn itimad kalmamtr. Bunu sadece ben sylemiyorum. Bu sradan bir izleyicinin de grebilecei, syleyebilecei bir durumdur. Ancak bunun bir gzlemle izah edilemeyecek kadar da tarihi kkenleri vardr. Her eyden nce Trk siyasi sisteminin askeri sistemle balants vardr. Biz bunu kendi eylemimizle aa kardmza inanyoruz. Sadece askeri, siyasi yaam deil, kar-devrimin dayand yaam ve onun arkasndaki tarihi gerei tahlil ettik. Yine onun gizli devlet gereini, Trk siyasetinin, siyasi partilerin nasl oluturulduunu, halk zerindeki egemenliin nasl gelitirildiini de ortaya kardk. Bunlar imdilik soru dzeyinde de olsa, kamuoyuna yanstm olmamz kmsenemez bir gelimedir. Devrimci eylemimizin Trkiye kamuoyu, aydn yaps zerindeki bu vurgusu nemli bir gelimedir. Daha da tesi orduyla savammz, yine siyasi partilerin hepsiyle, sayla-soluyla hesaplamamz, Trkiye'de nemenem
147

bir siyasi yapnn olduunu kamuoyunun da grebilecei bir ekilde ortaya koymutur. Dolaysyla tarihi daha gereki bir biimde deerlendirmek gerekiyor. Gncel gelimeler ancak bu temelde anlalabilir. Yine toplumda artan sorunlar, younlaan bunalm ortamndan bir k yolu gsterilmek isteniyorsa doru bir analize ihtiya vardr. Yine kar-devrimci savan ve devrimci savamzn ortaya kard gerekleri ana hatlaryla vermek istersek, Trk rejimi veya Trk egemenlii yle oka iddia edildii gibi, ok gelimi bir devlet tecrbesi olan veya tarihte yle iz brakan, yle imparatorluklar kuran, yle dnyaya kk salan ekici bir egemenlik deildir. Trk tarihinde Orta Asya'nn bozkrlarnda ok geri airet-kabile balarnn bulunmas, bir yandan olumsuz iklim-corafya koullar, dier yandan ilkel komnal toplumun belli bir aamasna gelinmesi dolaysyla ortaya kan varlk sorunu, artan nfusla birlikte, hemen hemen her kabilenin geliim tarihinde grld gibi bir istila, bir yaylma gerei vardr. Orta Asya'nn plakl ve yanbandaki uygarlklarn ekicilii nedeniyle in'e, kuzeyde Rusya'nn ilerine, gneyde Hindistan'a, batda ran'a doru byk bir aknclk gelitirdiklerini sylemek mmkndr. Bu akncln altndaki nedenler belirtildii gibidir. Yani iklim koullar, artan nfus, klan-kabile rgtlenmesinde bir st dzeye srama bu aknlarn temel sosyal ve corafik nedenleridir. Dikkat edilirse bu kabileler at srtnda yaayan kabilelerdir. At srtnda, yani bir anlamda askeri yn ar basan, elde kl kendine yaam alan amak iin her tarafa saldran bir yaam tarzdr. Grld gibi Trk egemenlik sistemi balangcndan itibaren klladr, yani askeri niteliktedir. Tarihte bir Roma var, bir Atina var. Bunlar belli bir gelimeden sonra demokrasi gelitirdiler. nk Roma ve Atina devletleri kurulduklar yerde tarihi roller oynayabilecek bir uygarlk gelitiriyorlar. O topraklar buna uygun ve bunun yadrganacak bir yan yok. Atina uygarl, Roma uygarl tarihe en ok etkide bulunan uygarlklardr. Ayn ey Mezopotamya iin de sylenebilir. Bir Smer uygarl (ki Mezopotamya uygarlnn balangc saylr) tamamen tarmsal retim erevesinde orta148

ya kar. Bu uygarln yaylmas rnein Nil'e kadar uzanma, oradan Avrupa'ya kadar etkide bulunma temelindedir. Bu durumun Mezopotamya'daki dier uygarlklara, bu arada Krt kabilelerine de olduka olumlu, uygarlatrc etkisi olmutur. Mezopotamya evresinde kurulan kltr ileridir. Yol at siyasi, kltrel, hukuki gelimeler insanlk tarihinde nemli izler brakmtr. Trk boylarnda ise byle bir gelimeyi grmek mmkn deil. nk ok saldrgan ve akncdr. Srekli alan deitiriyor; yle uygarlk gelitirecek bir hali yoktur. Vurup almak ve ele geirdikleri zerine konmak amacndadr. Hindistan'a, Rusya ilerine, hatta Macaristan'a kadar giden kollar vardr. Hindistan zerinde yzyllarca etkili olmutur. in'e saldrm ama egemen olamam, erimitir. Yine Ortadou'ya kadar gelmitir. Seluklularla balang yaplm, daha sonra Osmanlyla yrtlm ve en son olarak da TC ile devam ettirilmitir. Trk egemenlik sisteminin tarihi gelenei byledir. En temel zellii askeri ve talanc olmasdr. Uygarla bir katks urada kalsn, var olan uygarl tahrip etmitir. Bunlarn zerinde kan dkme temelinde kaba bir snf egemenliini kurmutur. Hibir demokratik hakka, zellikle hukukun, siyasetin, kltrn gelimesine frsat vermemitir. Var olan da arptan, gdkletiren, kendi kaba, dar talanc snf smrsn, basksn egemen klan bir sistemdir. rnein Trk egemenlik sistemi slamiyeti de bu temelde kendi sistemine uyarlamtr. Halbuki slamiyetin Arap Yarmadas'ndaki douu, geliimi uygarla byk bir katkdr. slamiyet feodal uygarl gelitirir; askeri, siyasi, kltrel, hukuki ynleriyle evrensel birok gelimeye yol amtr. Ama Trk egemenlik sistemi gelip slam varl zerine kurulunca, btn ller kabalatrlr, daraltlr, ok kaba bir snf basks egemen klnr. Nitekim buna Trkmen boylar da dahildir; onlar zerinde de hayli bask uygulanr. ok vahi katliamlarla ezilen Trkmenler, Toroslar'a, Karadeniz'deki, hatta Ege'deki dalara snrlar. Zor bela canlarn kurtarrlar. Hala bu dalarda obalar var. Seluklularn tarihi bu konuda ok kanldr. Osmanl kendi ehzadelerini bile katlettirecek vahilikte bir despot egemenlik biimi149

dir. Ve bu t my le as ke ri yn tem ler le ge li ir. Os man l mparatorluu'nun ykselen kapitalizm karsnda yaylma imkan kalmaynca, varlk nedeni ortadan kalkar; bzlr, daha sonra da bildiimiz o pe pee zlmeler balar ve yklr.

TC kl mirasn devralan bir sistemdir


Bu tr ege men lik sis te mi nin en son uy gu la y c s Tr ki ye Cumhuriyeti'dir. TC, Osmanl devletinin kalntlar zerinde kurulmutur. Kuranlarn hepsi Osmanl paasdr, valiler Osmanl valisidir. Hatta Vahdettin, M. Kemal'e izin verir, onu birka kolordunun mfettiliiyle grevlendirir. Dier paalar da yledir. Zaten bu sava verenlerin hepsi paadr. Herhangi bir sivil aygt, siyasi bir parti, siyasi bir felsefe yoktur. Kurtulu savan veren parti var mdr? ttihatlar var, ama onlarn da Osmanlclkla ilikileri bilinir; askeri darbecilikle balar ok aktr. M. Kemal'in ittihatl bile oportnistedir. yle anlaml, drst bir ittihat da deildir, komplocudur, frsatdr. Cumhuriyetin kuruluuna bakalm; herhangi bir partisi yoktur. Cumhuriyet Halk Frkas 1924'te kuruldu. Kurulu szmona devrimin balangcndan sonradr. Siyasi bir program yok, felsefe yok, ideoloji yok. Yine nasl bir yaam gelitirilmek isteniyor, belirgin deil. Tamamen paalarn keyfine, zellikle de M. Kemal'in ahsi eilimlerine gre yaplm bir ktr. Kald ki onun da burjuva ve askeri nitelii aktr. Nasl ki Seluklu boylar gelip slamiyeti ksrlatrp, son derece baskc bir despotizme dntrerek 600-700 yl Ortadou halklar zerinde egemen kldlarsa, M. Kemal de kapitalist ideolojiyi, zellikle Fransz Devrimi'nin Avrupa'ya yayd olumlu zellikleri, kapitalist uygarln baz verilerini ele geirip, kendini bu ereveye yerletirerek Osmanl despotizmiyle birletirmi ve buna en arpk ifadeyi kazandrmtr. Kapitalizmde en azndan burjuva demokrasisi var. M. Kemal'de burjuva demokratl da yok, tam tersine bunun inkar var. Zaten TC'nin dayand Osmanl despotizmi buna frsat vermez. Kii ola150

rak da M. Kemal'in byle bir demokratl sz konusu olmaz. Tamamen bir diktatrdr. En yakn evresini bile despotik yntemlerle tasfiye etmede tereddt etmeyen bir zellii var. Dolaysyla burjuva egemenlik sisteminin cumhuriyet, demokrasi, siyasi partiler, bu dzenin kiilii ve yaam M. Kemal'in szgecinden geirilir. rnein Cumhuriyeti bir gnde dndk, sabah ilan ettik diyor. Bir Fransa'da cumhuriyet uruna bir yzyl savam verildi. Bir Almanya'da, bir ngiltere'de cumhuriyet uruna yzyllarca savam verildi. Ama M. Kemal gereinde 28 Ekim akam birka kiiye danlr, yarn cumhuriyet ilan edeceiz denilir. Bunun benzeri baka bir lkede yoktur. Cumhuriyet ok byk kavgalarn sonucudur. deolojik, politik savamla cumhuriyet felsefesi, yaam tarz, partiler doar ve bunlarn savam sonucunda cumhuriyet kurulur. Ama M. Kemal cumhuriyetinde bunlarn tam tersi var. Cumhuriyet adn kendisinden baka kimse bilmez. Zaten bunu iimde bir sr gibi sakladm der. Hep saklar ve en son 29 Ekim gn cumhuriyeti ilan eder. Partisi yok, felsefesi yok; nasl demokratik bir cumhuriyet olacak! Tam tersi demokrasiden baka her eye benzeyecek. Ve son derece despotik, faist, profaist diyebileceimiz, yani nfaist bir sistem. Daha sonraki gelimelerle birlikte faizme dnecei ak olan bir egemenliktir Trkiye Cumhuriyeti. Bunu da abartmyoruz. Sylediimiz eyler az ok herkesin bildii eyler. Kurucularn hepsi paadr; kendisi de tamamen askeri yntemle alr; emir-komuta kiiliidir. Emir-komuta kiiliinde demokrasi yoktur, diktatrlk vardr. Her ey cumhuriyetin tersinedir ama Trkiye Cumhuriyeti diye yutturulmutur. Rejimin apkas cumhuriyettir, onu giyen kafa ise bambakadr. Ruhu, dnya gr bambakadr. Bu, Trkiye halknn, aznlk halklarn, ok ezici bir biimde de Krt halk zerine ok amansz bir ekilde oturtulmutur. Seluklularn, Osmanllarn halklarn bana geirdikleri zrh yetmiyormu gibi, bir de buna kapitalizmin daha ezici, daha bitirici yntemleri eklenerek ok arpk bir biimde halklara yeniden dayatlmtr. ok bastrc; hem fiziki olarak, hem de manevi olarak yok edici bir sistemdir. Cumhuriyetilik urada kalsn, faist rejim zellikleriyle balants ok aktr. Bu cumhuriyetin en ilgin yan da
151

Hitler'i bile aratmayacak tarzda kurulan, bunun halk zerindeki yayln birok faist modelden daha iyi beceren bir rejim olmasdr. Kendi zelliklerine gre bir insan tipi yaratan ve yaam tarzn gelitiren bir karakterdedir. arpk bir cumhuriyet, arpk bir demokrasi anlayyla, cumhuriyeti de, demokrasiyi de bitiren bir kurumlama yaratlr. Cumhuriyet Halk Partisi bunun kurumsal ifadesidir. Daha sonra kurulan partiler de szmona partidir ama parti kavramn da arptan olgulardr. Bunun mimar da balangta M. Kemal ve onun gelitirdii askeri demokrasidir. Gerekte ise byle bir ey sz konusu olamaz; nk demokrasi ile askerlik ayr ayr kavramlardr. Bu demokrasi biimi, kapitalizmin en arpk, en anti-demokratik, en anti-cumhuriyeti, insan haklarna ve ulusal haklara en aykr, olduka saptrc olandr. Demagojisi olan ama kendisi olmayan, kurumu olan ama ierii olmayan, ad olan ama kendisi olmayan, belki gvdesi olan ama ruhu olmayan bir egemenlik biimidir. Askeri ifade olmaktan teye gidememesi de bu nedenledir. Kemalizmin faizme yatknl ok aktr. Aslnda bir Hitler faizmi, bir Mussolini faizmi, Franko, Salazar faizmi kadar ak olmamas, onun faist olmadn deil, daha gizli, daha tehlikeli bir faist yapda olduunu gsterir. Daha sinsi, daha rtldr ki, Trkiye'de buna gizli faizm denilir. Bu rejimin gerek yz biraz kurumlatka, yaplan darbelerle (onlara askeri faist darbeler denilir) gn yzne kmtr. Bu anlamyla da eine ender rastlanan bir rejim tr ortaya kyor. Halk kitlelerini son derece mulak brakan, btn kavramlar tersyz eden, birok kavramn iini boaltan bir rejim olarak ekilleniyor.

Trkiye'de particilik demokrasiye kar faizmdir


Zaten CHP'nin kendisi de cumhuriyet kurulduktan sonra kuruluyor. Yani ilkin cumhuriyet kurulmu, ardndan partisi kurulmutur. Devleti kuruyor, her eyi salama alyor, bir partiyle de takviye edelim diyor. Nedir bu? CHP aslnda bir devlet partisidir. Yani devletin kitleleri uyutma partisidir. Halk ideolojik olarak, siyasi
152

olarak mulaklatrma, uzlatrma, boyun edirme rgtdr. Sylendii gibi cumhuriyet rejiminin, bir halkn partisi deildir. Bu partide halk yok, yesi bile yok, yesi balangta birka paadr. M. Kemal tarafndan byle bir devlet partisi kurulur ve stten halka dayatlr. Kendi karlar temelinde ideolojisini ve politikasn halka dayatr. Maa verilir, ki bugn de yledir. ster DYP, ister SHP olsun ancak maala, karla insanlar balarlar, ynetirler. Yani devlet partisi oluyorlar. Gerekte ise particilik, tamamen farkl bir olaydr. Burjuva demokrasilerinde bile particilik fedakarlk zerine kurulur. Balangta tamamen toplumsal bir tabana dayanr, feodal devleti aar, hatta varsa baka devletleri de aar, yerine halkn veya burjuvazinin cumhuriyetini kurar, demokrasisini gelitirir. Trkiye'de tam tersidir. Halkn o kurtulu sava dedikleri dnemde baka partileri vardr. Komnist Parti var, Yeil Ordu var. Bunlar biraz halk, demokratik nitelikleri olabilecek gelimelerdir. M. Kemal her ikisini de bastrd. Yine Krt ayaklanmas vard. Demokratik admlara zemin olabilirdi. M. Kemal onu da acmaszca bastrd. Hatta bata kendisiyle birlikte olan, ama daha sonra baz yanllar dile getiren Kazm Karabekir gibileri var, onlar da bastrd. Bylece tamamen anti-demokratik, tek partili, hatta tek efli parti denilen sisteme gidildi. Bu ef partisi, Almanya'daki modelin bile ok stnde bir faist parti olarak gelitirildi. Biraz da Sovyet partisinden, komnist partinin dene yi min den de ya rar la nr. M. Kemal'in ey le min de Hitler'den, Mussolini'den ve hatta Stalin'den bile etkilenme vardr. Gelimeleri gn gnne izliyor ve Trkiye iin byle bir model dayatyor. Ve CHP belki de tarihin en arpk, en bastrc, en anti-halk, en antidemokratik parti modeli oluyor. Bilindii gibi bu model daha sonra geliti. Burjuva demokrasilerine benzemek istenildiinde, Serbest Frka gibi, Demokrat Parti gibi baz oluumlar ortaya kartld. Bunlar da devlet partileriydi, emirle kuruldular. Fakat izmeyi atklarnda hemen tasfiye edildiler. 1960 darbesi sonrasnda Menderes idam edildi. Demokrat PartiMenderes, devletin zellikle brokratik modelini, tmyle devlet iinde gelien kapitalizmi, Avrupa ve ABD'nin yardmyla biraz li153

beralletirmek istedi; devleti modeli biraz amak, tarmda kapitalizmi gelitirmek, yani devlet modelinin biraz dna kmak, biraz sivillemek istedi. Demokrat partililer farkl bir sivillemeye adm attklarnda, brokratik devlet bunlar byle ar bir yargyla cezalandrd. Trkiye'deki cumhuriyet yaps byledir. CHP'nin, hatta DP'nin yaps da byledir. Parti datld gitti, kimse sahip kmad. Devlet partisi olduu iin datld ve kimse sahip kmad; bunu ok iyi anlamak gerekir. Ardndan 1960 sonras kurulan partiler var. Yine bir CHP var, devlet partisi var. Adalet Partisi var, o da farkl deildir. 27 Mays cuntas sonrasnda halk yine uyuturmak istiyorlar. O dnemde biraz snf elikileri gelimitir. Tarm kapitalizmi, ticaret kapitalizmi gelimitir. Yine sanayi biraz geliiyor; ii snf, yoksul kyllk, aydn genlik ortaya kyor. Btn bunlar bir sosyal hareketlilie, giderek de devrimci hareketlilie ynelecekken, bunu bastrmak iin, zn boaltmak iin devlet gdml solculuk gelitirilir. AP biraz liberallemeye yknr ama yine devlet gdml ve devletilii esas alan bir partidir. 1960 sonrasnda devletin egemenliini deiik bir biimde planlamaya alr. Buna kar Ecevitilik gelitirilir. Ecevit'in solculuu, devrimci solculuun gelimesini engellemek iin ortaya atlr. Demirel de gerek liberalizmin gelimesini nlemek iin sahte bir liberaldir. Bir de MHP vardr. Bu MHP'yi ordu partisi olarak ilan etmek gerekir. Emekli subaylarn, zellikle kontrgerillaclarn partisidir, onlarn sivil aygtdr. MHP gnlk olarak katliam yapyor. Bu parti bilhassa ordunun kendi eliyle yapmak istemedii cinayetleri, basklar, ikenceleri yapmak gibi bir fonksiyona sahiptir. MHP gelenei, 1960 sonras gelien sola, yine daha sonra gelien ulusal kurtulu hareketlerine kar, bunlar bastrmak iin yaplandrlr. Buna teritoryal diyorlar. Resmi orduyu kartrmadan, onun zel sava aygtlar araclyla sistemi tamamlyorlar. Bu NATO bnyesinde de vardr. Nitekim Trkiye bunu ok kapsaml gelitiriyor. Bilinen PKK mcadelesinin younluundan dolay gelitiriyor. MHP, ordu iindeki zel sava dairesinin sivil aygtdr. kence rgt, faili
154

mehul cinayet rgtdr. Solu, iileri ve Krt yurtseverlerini krma partisidir. Bunlarn yannda o dnemde bir de Milli Selamet Partisi ortaya karlr. Btn belirtiler bu partinin de devlet icad olduunu gsteriyor. Erbakan' generallerin ardn biliyoruz; ona parti kur emrini verdikleri de iyi biliniyor. Basn bunu yazmt. zellikle 1970 sonrasnda kemalizmdeki anma ve MHP'nin deifrasyonu var. Bu anlamda bir ideolojik, siyasi boluk douyor. Bir de slami gelenek var. Bunun kontrol devlet iin elzem grlyor ve bu partiyi kurduruyorlar. Ulusal mcadelenin snfsal mcadeleyi etkilemesini engellemek iin devlet 1980 sonrasnda bu slami eilimi daha da palazlandryor. Bunun dnda baka partiler de kurulur, gelitirilmek istenir. Bunlarn adn fazla vurgulamaya gerek yoktur. Zaten bir varlk da gsteremediler. Devrimci partiler de vard, bunlar yeni gelimelerdi. i partileri de diyebiliriz bunlara. Bunlar, gerekten devlete, kemalizme, kemalizmin ideolojik, siyasi hegemonyasna kar can siparane ortaya km genler veya genlik partileridir. Bu partilerin ne kadar gelitikleri, ne kadar halka mal olduklar ayr bir meseledir. Fakat yeni bir partileme dnemi balattklarn, PKK'nin de byle bir gelimeyle balantl olduunu zenle belirtmek gerekir. Emek cephesindeki halkn devrimci-demokratik partilemesi, halk demokrasisini, halk cumhuriyetini gndemletiren, giderek halkn iktidarn amalayan partilemedir. zellikle bu yaplanmann 1970 sonrasnn partilemesinde byk bir anlam vardr.

12 Eyll darbesi tkenen cumhuriyeti yaatma operasyonudur


1980'li yllar byk geriye ekilme, bastrma, tabii szmona cumhuriyeti kurtarma yllardr. 12 Eyll faizmi, bu anlamda anan cumhuriyeti, cumhuriyetin anan partilerini, san, solunu restore etme veya ondan da te bunlar ykarak yerine yenilerini kurma abasyd. Artk ikinci cumhuriyet midir, kanc cumhuriyetse onun
155

tartmas yrtld, yeni bir biim altnda rejim srdrlmek istendi. Onun iin 12 Eyll ok kkl vurdu. Cunta mevcut btn partilerin ilevsiz kaldn grd. Bu anlamda partileri ortadan kaldrmad. nk bunlar ilevlerini yitiren partilerdi. CHP tmyle gitti; zaten iflas darbeden nceydi. AP'nin durumu da yleydi. MHP ise tmyle aa kmak zorunda kald ve bylece tkendi. Cumhuriyetin askerilemesi, daha sonraki siyasallamas, siyasal yaplanmas tkendi. Parlamentosu, kendileri de ok iyi bilir ki, bir cumhurbakan bile karamyor, kendi kurallarn bile iletemiyor. Hkmet tamamen tkanm, ekonomi ar bir bunalm iinde, 70 sente muhta... Btn bunlar tkenen cumhuriyettir. Tkenen cumhuriyetin asl sahipleri orduyu harekete geiriyor ve ordu da mevcut artklar temizliyor. Yani 12 Eyll darbesi bir bakma tkenii durdurma operasyonudur. Szmona 12 Eyll sonrasnda yeni bir cumhuriyetin temellerini atmak istediler. 1982 Anayasas ve buna dayanan partiler de yeni bir modeldi. Tpk M. Kemal'in 1920'lerde yapt gibi aykr olan ner varsa, hepsini tasfiye ettikten sonra kurduu cumhuriyete benziyor. Aslnda buna ikinci cumhuriyet demek gerekir. Daha sonra zal ikinci cumhuriyetten yana olduunu syledi ama, aslnda ikinci cumhuriyet 1982 Anayasas'yla kurulmutur. zal da, nn de, Demirel de bu ikinci cumhuriyetin iindedirler. Bu ikinci cumhuriyet birincisine gre daha da daraltlm, daha da baskc, daha da demagojik, daha da anti-demokratik ve anti-halk bir karakterdedir. Devrimciler zerinde byk ykm yrten, Krdistan'daki ulusal kurtulu hareketi zerine grlmemi bir savala giden, bunlarn ezilmesi temelinde ilan edilen bir cumhuriyet olduunu rahatlkla syleyebiliriz. Yalnz anayasa veya partiler yasas anlamnda deil, bir btn olarak 12 Eyll hukukundan bahsedilir ve bunun hl alamad belirtilir. Dorudur. 12 Eyll hukuku btn ynleriyle geerlidir ve yine yaam tarzyla egemendir. Biraz daha ayrt edici hususlar unlar olabilir; rejim kendine gre iki buuk parti kurmak istedi. Bir sosyal demokrat, bir merkez sa, bir de merkez parti. Milliyeti Demokrasi Partisi merkez sadr. ANAP biraz orta partiye oynad, Sosyal Demokrat Halk Parti de
156

sol parti olarak dnld. Birisi yorulunca yerine dieri geecekti. Model ok iyi ayarlanmt. Nitekim bu model, bu temelde ilerlie kavumutur. zal'n drt eilimi barndran partisi Cumhuriyet Halk Partisi tr bir partidir. inde sa da, solu da drt eilimi de barndran bir oluum olmas, bir devlet partisi olmas demektir. Nitekim kazanmas da bu ereve dahilindedir. Bilindii gibi 1983'e kadar bizzat niformal olan cumhuriyet, daha sonra ANAP'la tand. Fakat mcadelemiz nedeniyle zorland, anmaya yz tuttu. kinci cumhuriyet anmaya baladka ANAP da g c n kay bet me ye ba la d. Bu g kay be di lir ken, Demirel'in k vard. Aslnda Demirel gibileri ok anmt, bir daha siyaset sahnesine kamayacak durumdaydlar. Bu bizim mcadelemizin ortaya kard bir gelime oldu. Sosyal demokratlarn clzl biraz canland. Aslnda zal ANAP' biraz daha radikalletirmek ve bu anlamda baz reformlar yapmak istiyordu. Bir kii olarak tarihi bir role soyundu. Devlet buna da msade etmedi. ANAP' kendi iinde devlet partisi yapmakta srarlyd. Bunun iin Mesut Ylmaz'n k gelitirildi. Ylmaz' bir devlet k olarak deerlendirmek gerekir. zal'n biraz izmeyi amas, Ben Krt sorununu zeceim, 70 yllk d politikay deitireceim demesi durumu deitirdi. Ki zal, bu sylediklerini Krfez Sava dolaysyla, ABD'nin de yakn desteiyle hayata geirmeye alt. Mcadelemizin de zorlamasyla temel politikalarda deiiklie ynelmek istedi. Bunun zerine devlet, zal'n karsna kendi partisini kartt. Kemalizm partisi bildiimiz gibi zal' sudan km balk gibi yalnz brakt. Hatta bu gelimeler zal', Sen de mi Brts, beni arkadan hanerlediler gibi szlerle kendi kurmaylarna izah etmek zorunda brakt. Ve sonuta da nasl drldn biliyoruz. Yani gelinen noktada ANAP yine bir devlet partisidir, izgi dna kmasna izin verilmemitir. Zaten DYP ve SHP, zal'a kar alamadk sloganyla ve zel sava yntemleriyle koalisyona ekilen partilerdir. Devlet partileri, zel sava partileri olarak iktidara ekildiler. Demirel ve nn, ANAP'n ypranmasyla, hkmeti yrtemez duruma gelmesiyle birlikte toplumsal muhalefeti arkalarna alm kiiler olarak devlet
157

adna iktidara getirildiler. Toplumu biraz daha mulakla, biraz daha teslimiyete, boyun emeye gtreceklerinden emin olunduu iin bu partilere hkmet kurduruldu. Ki bu hkmetin nasl kurulduunu da biliyoruz. ki MT ajannn bu koalisyonun mimar olduu akland. Hala bu hkmet, zel sava hkmeti olarak, i sava hkmeti olarak btn amanszlyla halka dayatlan sava yrtmektedir. MHP zaten bir kontrgerilla partisi olarak, ordu iinden de epey g almaktadr. zel ordunun ok yaknnda, sivil savunma dairesini tmyle kendi kanunlaryla rgtleyerek, her gn onlarca cinayet ileyerek ordunun vurucu gc olma ilevini deiik bir biimde gtrmektedir. Ordu partisidir, vurucu partisidir. zel sava ok kapsaml olduu iin MHP de g kazanyor. Kazanmas da beklenmeli, nk zel sava devrede ve hkmeti kontrol ediyor. Yani MHP'nin ANAP' veya baka bir partiyi eritmesine, hatta SHP'yi eritmesine ve bunlarn da bir MHP gibi ortaya kmalarna amamak gerekir.

Partiler aras birlikler zel sava yrtme birlikleridir


Bugnlerde bir de siyasi birlik diyorlar. Tansu hanm yine azndan kard, nce siyasi birlik, sonra seim diyor. Bu u anlama geliyor: DYP'yi MHP'ye teslim etmek veya DYP iinde MHP'yi hakim klmak. Bunu gemite ANAP iinde yaptlar. Bugn iktidarda arlkl olan parti zaten MHP'dir. zel savan ihtiyalarna gre bu partinin DYP ile birlemesi veya baka bir partiyle birlemesi iten bile deil. Devletin partisi veya zel savan hkmet partisi. Trke bu ii 40 yl gizli yapt, bu sefer ak yapacak. Zaten kadrolar bunu yapyorlar, sadece resmiyet kazanacaklar. Kirli veya gayrimeru ileri, kendi hukuklarna da aykr olan uygulamalar artk daha ak yapacaklar. Faili mehul cinayetler iliyorlar, artk harl harl cinayet ileyecekler. Fark biraz byle olacaktr. Byle bir siyasal birlik geliebilir. Bu DYP ats altnda da olabilir. Seim ittifak da olabilir, partiler ittifak da olabilir. Biim o kadar nemli de158

il. zel sava, kiminin maskesini sarn yapar, kimisinin ko yapar, kimisinin sosyal demokrat yapar, hatta kimisinin solcu yapar... Bunlarn hepsini yrten zel sava kurmaylardr. Trkiye'de siyasi partilerin geldii boyut bu. imdi bunlarn yannda solda da birlik diyorlar. Hangi sol? Bu sol amansz zel sava DYP maskeli partiden daha fazla yrtyor. SHP sol nitelikten ziyade, faizmin veya zel savan en salam dayanaklarndan biri olma ilevini gryor. Deifre oldu, zaten oy oran yzde 10'un altna dt, kitle temelini tamamen yitirdi. Fakat u aka grlmelidir: Ortadaki devleti sosyal demokratlar milletvekilliinden, bakanlktan asla vazgemezler, nk a kalabilirler, bota kalabilirler. Bunlar sosyal demokrat faist kadrolardr. Yine Ecevit'in kendisini Nasyonal sosyalist ilan ettii biliniyor. MHP bile Ecevit bizi solda brakt diyor. Dorudur, yani faizmin soldaki kadrolar, sadaki kadrolarndan daha az tehlikeli deildir. Buna bir nans gzyle bakmak gerekiyor. te Trke iin dnya Trkln biraz fazla dnyor eklinde bir ayrm yaplabilir. Ve bu anlamda Anadolu Trkl yerine dnya Trkln dnmek belki daha az sakncaldr. M. Kemal'in, Evren'in, Demirel'in gmen olarak Anadolu'ya geldiklerini biliyoruz. Cumhuriyetin veya var olan faist milliyetiliin byle bir zellii de var. Bunlar Anadolu'yu ele geirmi olan gmen milliyetiler veya faistlerdir. Rusya'dan atlmlar, Balkanlar'dan atlmlar, imdi btn kilit noktalarda konumlanmlardr. Kozakolu ve Evren Yugoslav gmenidir. Demirel yine yle. nn de gmendir. nn yar Krt, yar da Balkanlardan gelme bir gmendir. M. Kemal'in kendisi Selaniklidir. Yani ne kadar kadrolar varsa hepsi byle. Trke ise Turan' dnr; Kenan Evren ve Ecevit de yle. Kemalist gelenei devam ettirmek isterler. Hepsi de devleti ve faisttirler. te bu nedenle dnya Trkln dnmek belki daha iyidir; en azndan gerekleme ans yok. Dieri, yani Misak- Milli'yi dnmek, onu salama almay dnmek daha gerekidir. Bizim amzdan ve halk asndan bu anlamda en byk tehlike kemalist faistlerdir. u anda sosyal demokrat demagojisini kullananlar (Ecevit veya dierleri olsun) ne kadar sol olabilirler? Bunlar devlet balantl fa159

ist kadrolardr. Sosyal demokratlar iinde drst olanlar da olabilir, ama nn devlet adamdr. nn adeta faist bir MHP kadrosudur. Bir Mmtaz Soysal'n bakanln u anda en ok saclar, faistler destekliyor. Ve bylece gnmzde ister sol, ister sa maske olsun hepsi son derece zel savan emir komuta zincirine balanmtr. Hibir dnemde grlmemi lde bu emir-komutaya baldrlar ve hepsi de zel sava partileridir. Bir de Refah Partisi meselesi vardr. Meseleyi devaml gndemde tutmaya alyorlar. Dediim gibi mcadelemiz karsnda kemalizmin daralmas sonucu metropollere ylan isizler, yine buralara dolan kyl ynlar yeni ideolojilerin aray iindedirler. Artk kemalizm gnmzde gerekten dar geliyor. DYP-SHP, hatta MHP denendi, sonuta etkisiz kaldlar. Denenmeyen bir Refah kald. Yani dzen onu bir alternatif olarak hazrlyor. Biraz ideolojiyi, biraz sol sloganlar kullanyor. Alternatif olabilecek bir program dile getiriyor. Devrimcilerin alma tarzna benzer bir alma tarzn yrtyor. Sk rgtleniyor, belli bir disiplini var. Bylece dzen daha da zora girerse RP'yi devreye koyabilir. zellikle Krdistan'daki boluk biraz onunla doldurulmak istenildi. Metropoldeki boluk, yine slamc kesimler, Refah'la kontrol altna alnacaktr. Sosyal demokratlarn roln Refah stlenecektir. Bylece devlet kendini szmona salama balam olacak.

zel sava deimeyen solun ruhunu fethetmitir


Halkn devrimci-demokratik partilerinin ezildiini belirttik. Bu partiler nve olarak dursalar da kendilerini zel savaa gre ayarlamaktan uzaklar. Devrimci halk partileri haline gelmeleri, teori ve programlar olsa bile rgtlerini ve eylemlerini gelitirmeleri ok zor olmaktadr. zel sava ok etkilidir. zel savan etkisi sadece kaba bask, ikence anlamnda deil, bu rgtlerin ruhlarn fethetmitir. zel sava yle bir kiilik oluturmu ki, onun karsnda devrimci rgt olarak dayanmak kolay deildir. Bunu zenle vurgulamak gerekiyor. nk bu kiilik PKK
160

iinde de savatmz bir kiiliktir. Hatta genelde Krdistan'da savatmz bir kiiliktir. Trkiye'de ise bu durum daha ar bir ekilde yaanyor. Bu kiilik rgte gelmiyor, bir gnlk tketim adna kendini satyor. Bir kk maa verildi mi satn alnamayacak emeki yok. Bu tip bir gnlne midesini kurtarmak iin sonuna kadar dzeni alklyor. 12 Eyll'n yaratt kiilik rgt tanmyor, disipline gelmiyor. Bir gnlk ahsi ve keyfi kar iin her eyi ayaklar altna alp ineyecek kadar batan kartld, faizme, teslimiyete, uzlamaya yatkn bir kiilik haline geldii aka grlyor. Sol, kiilik zmlemesi yapmad iin, 12 Eyll faist rejiminin yaratt tipi, onun roln, yaam tarzn amad iin, hatta kendisi de buna olduka alet olduu iin zm gc olamyor. Solculuk kendisini rejime ok kt entegre etti. zellikle zindanlardaki rehabilitasyon olduka etkili olmutur. Baz rnekler ortaya kyor, dehet vericidir. yle bir entegrasyon gelitirilmi ki, iimizdeki kontra kiilik, 12 Eyll ideologlar ve dzenin nclerinden krk kat daha tehlikelidir. Bu tipler zel sava yntemleriyle yaratlmlardr. rgte gelmek urada kalsn, rgt tasfiye ediyorlar. Bunlar kesinlikle 12 Eyll felsefesinin yetitirmeleridir. Genlik yaygn olarak byledir. Dikkat edin, biz bu zmlemelere kolay ulamadk. Amansz bir savamla ulatk. Trkiye solu bu zmlemeye ulamay hi denemedi. Kendi devrimci tipini yarat mak u ra da kal sn, ya nn dan bi le ge e me di. Za ten halk 12 Eyll'n ar etkisi altndadr. Bir orba iin krk takla atyor, kendini bir maaa on defa satyor. Demokrasiymi, kendi erefi ve onuruymu, zgrlkm vz gelir ona. Yeter ki bir gn kurtarsn. Avrupa da bunu krkledi. Alman emperyalizminin bu eitime nasl destek verdiini biliyoruz, 12 Eyll'le birlikte nasl altklarn, gnmze kadar yaygnca biliyoruz. Dayatlan yaam tarz, dayatlan kiilik tarz ve bunun PKK'ye yansma tarz da ok ilgintir; ok ynl zerinde durmay gerektirir. yle tipler, liderler ortaya kardlar ki drt drtlk zel sava eleman. Sa da, solu da yle. Devrimcisinden yarattklar ilgin tipler var. Zindanda rehabilite ederek yarattklar tipler var. Ordunun subaylarndan 40 kat daha beter, A. Cem Ersever'i (Jandarma istihbarat rgtlenmesinin badr) bile
161

geride brakan, zgn rgtlenmeleri kendi iinde tasfiye eden rgtler vardr, yadrgamyoruz. Bilindii gibi bask dnemlerinde halkta yaygnca gerici eilimler geliir. Bu devrimci saflarda da ortaya kar. Trkiye'de yaanan bunun ok arpc, belki de en u dzeyde seyreden bir modelidir. Gerek nedir? Grlen odur ki, bir PKK partilemesi var. Onun etkisi altnda siyaset yrtlr. Bir de devlet partilemesi var. Yalnz Krdistan iin deil, Trkiye'yi de kapsayan bir tarzdaki partileme, PKK'dir. PKK partilemesi, objekif olarak Trkiye'nin de devrimci partilemesidir. Belki de yarn onun bir kolu geliir. Kol derken yanl anlalmasn, yani bu, PKK'nin Trkiyelilemesi sonucu da olabilir. Trkiye'nin devrimci halk partisi veya Trkiye'nin devrim partisi, PKK'nin dolayl veya direkt destei altnda geliecee benziyor. Byle olaca zaten imdiden aa kmtr. Krdistan'daki partileme de tmyle PKK'nin ortaya kard olanaklar etrafnda geliiyor. te brahim Aksoy partisi, erafettin Eli partisi, tamamen PKK'nin at zemin zerinde k yapmak istiyorlar. te PKK'yi devlet ezerse ortaya byk miras kar, biz bu miras zerinde iddete kart temelde sivil, demokratik bir parti kuracaz diyorlar. Bu hesaplarn iindedirler. Ama dikkat edelim, karmzda hangi zel sava devleti var, hangi hkmetler var. Bu konular hi umurlarnda deil. Belli ki tasfiye partilerini kuracaklar. PKK'nin ezilmesi temelinde ortaya kacak bir parti tasfiye partisidir. Ad ister sosyalist, ister demokratik olsun, tasfiye partisi olmaktan baka hibir anlam olmayacaktr. Ama dostluk temelinde olursa, PKK ile belli bir ittifak esas alrsa, halkn partisi olabilir. Biz de bu partilemelere zaten byk savamzla k yaptryoruz, yol ayoruz. Trkiye iin de bu geerli, Trkiye'nin devrimci partilemesini PKK'nin dnda tutmak, hatta bazlarnn yapt gibi bir partilemeyi PKK'nin tasfiyesine balamak, zel sava partilemesine komaktr. Sol gruplar adna PKK'ye de, devlete de kar klar yaplmak isteniyor. Bunlar safsatadr. Savaan glerden ikisine de kar olmak mmkn deildir. Kald ki yle kar kacak gleri de yoktur. Ne PKK'ye, ne de devlete. Zaten kendilerini bile idare edebile162

cek durumda deiller. Yani bunlar demagojik ifadelerdir. Ya devlet partisi olursun, ya da PKK'nin etkisi altnda, onunla dolayl mttefik olarak ortaya karsn; orta yolculuk olmaz. Devlet bir tarafta, PKK bir tarafta, yle glysen nc g olduunu ilan et, kitleler seni ayaa kaldrsn. Neredesin, bir grubun var m, bir rgtn var m, bir eylemin var m? Yok. Devlet yorulacak, PKK de yorulacak, sra size gelecek! Bunlar safsata! Orta yerdeki insanlar aldatmak, biraz ypranm devrimci sreci ktye kullanmak, yine anan devleti tamir etmek iin ortaya atlan hileli, tehlikeli, oportnist, tasfiyeci arptmalardr. ster sa olsun, ister sol olsun genelde partileme bu erevede geliiyor. smi nemli deil, her gn yeni isimler takyorlar. Yani Ali olmasn, Veli olsun gibi bir ey. Bana u apkay deil de bu apkay geir. Belki apkann rengi deiiyor, ama iindeki kafa ayn. Trkiye'nin realitesi u anda ite byle. Bu ayn zamanda birbirleriyle savaan glerin realitesidir. Deiik duygular, deiik dnceler tayanlar kabilir ama realiteyi deitirebilecek gte deildirler. Bunu iyi kavramak gerekir. Bir nderlik vardr, bu ak bir gerektir. Bunlar kendimi veya PKK'yi, yine PKK militanlarn veyim diye de sylemiyorum. Ortadadr, bir tarafta dzenin militanlar, nderleri var; halk demagoji ve baskyla idare ederler. Dier tarafta bizim nderliimiz, PKK nderlii, PKK militanl vardr ki, hayli etkili; btn yetmezliklerine ramen en ok kendisini gndemletiren nderlik ve militanlktr. ok farkl ve ileri yaam tarzlar vardr.

Kazandran PKK sava militan yaamdr


12 Eyll'n yaam tarz son derece rantiye, almadan el koymay esas alr. Siyasi kiilikleri de ortadadr. Meclisleri tamamen emir-komuta zincirine bal, tam bir aldatmaca meclisi. MGK'nin kard kararlar onaylama yeridir. Hkmet bile aktif hkmet deil, emir kuludur. Deiik propaganda ilerini, halk kandrma ilerini yrtyorlar. Esas grev banda olan zel savan emir-ko163

muta gc, genelkurmay, MGK veya bunlarn da ekirdei olan gizli bir bileimdir. Toplumu muazzam bir psikolojik savala ynetiyorlar. Muazzam bir demagojiyi egemen klmlar. Pavlov'un kpei gibi bir sistemle ekonomiye balamlar, ne kadar peinden koarsan sana o kadar ekmek krnts var! Tam bir maymunlama rejimi. Devrimci militan yaamn da gelitirilmek istendiini biliyoruz. ok ynl bir biimde, muazzam bir sava iin boyutland, baka seenein de olmad aktr. Devrim biraz daha gelime kaydettike, perdeleri yrtar, maskeleri drr; gerek neyse onu ortaya karr. Biraz aa kardk, daha fazlasn nmzdeki dnemde aa karacaz. Bu belirlenen gerekler savam dzeyimizle son derece balantldr. Bir yandan devlet en sradan yurtseveri, kyly katleder ve emekileri byle yaayamaz duruma getirirken, dier yandan DevYol ve benzeri gruplar, eer devlet iinde, toplum iinde serbeste rgtlenebiliyorsa, bunun zel savala balantsn grmek gerekir. Bu kadar rahat, bu kadar zel savan dikkatini ekmeyen rgtlenme mi olur? zel sava rejiminin her alanda ok sk bir tarzda rgtlendiini, toplum yaamn tek tek bireylere dek denetlemeye altn bilmeyen mi var! Durum byleyken zel sava rejiminin bilgisi dnda rgtlenebilmek mmkn m? Eer herhangi bir g byle rgtlenebiliyorsa, o zaman o g zel savan bir mttefikidir, onun bir versiyonudur, trevidir. Bu konuda Trkiye solunun ok eitli kesimlerine ynelik ciddi endielerimiz var. ster eylemcisi olsun, ister byle solcusu olsun, hepsi de son derece devletine bal, son derece devletine zarar vermeyen solculuk trleridir. Bunlara solculuk filan da demiyorum. Bunlar, devletin sol maskeli baz zel rgtlenmeleri, baz ihtiyalar gidermek iin tevik edilen ve dolayl destek verilen baz rgtlenmeleri olarak deerlendirilmelidir. Bunlarn bazlarn gizli yapyor, bazlarn ak yapyor, hatta bazlarn da eylemci yapyor. Devleti glendiren her eylem, yine ak mcadelesi olmayan, en lm-kalm dnemlerinde bile mcadele etmeyen sol rgtlenmeler kukuyla karlanr. Emekilerin en ok smrld ve bastrld bir dnemde sesini karamayan
164

bir rgt, ne zaman sesini karacak? Bylelerine kukuyla bakmak gerekir. 12 Eyll rejimi karsnda kendilerini solcu olarak gren gler ne yapmlardr? Halk, emekileri sonuna kadar ezen bir rejime kar tavrlar ve mcadeleleri nedir? Bunlara cevap veren en szde rgtler kukuyla karlanr. Somut durumu pek yakndan bilemiyorum, ancak eer bu tip rgtlenmeler varsa, bunlar ya kendini aa karr ve devrimci savamla kantlar, emekilerin nne geip onlarn snf savamn, sosyal savamn ve hi olmazsa ekonomik savamn hakkyla verirler, ya da kendilerini kukulu, en azndan pasifist, oportnist rgtler olmaktan kurtaramazlar. Bunlar peinen ajan ilan etmek istemiyoruz, ama bu ynn de gz nne getirmek gerekiyor. Son derece reformist, devrimin ezilmesine, zellikle PKK'nin ezilmesine umut balam baz szmona sol evrelerin var olduunu biliyoruz. Bu evrelerin kendilerine dikkat etmeleri gerekir. Btn iyi niyetimize ve destek verici tutumumuza ramen, bunlarn devlete kar hibir klarnn olmadklar, 12 Eyll dzeninden kopmak bile istemedikleri kesindir. Buna ramen solculuk edebiyat yapmaktan, hatta szmona rgtl bir yap arzetmekten de geri durmuyorlar. Niin byle yapyorlar? Bunun devrimin ezilmesinden, hatta PKK'nin ezilmesinden sonrasna ilikin bir yatrm olduu ak deil midir? Byle yaklam sahiplerinin mevcut konumlarn yeni batan gzden geirmeleri gerekir. PKK ezilemez. Ezilse bile mirasnn kime kalaca ayr bir tartma konusudur. Byle szmona devrimci rgtler yerine, daha gl bir devrimci rgt de kurulabilir. Kald ki PKK dimdik ayaktadr ve gelime hzndan da hibir ey kaybetmi deildir. Bunun Trkiye zerindeki devrimci yansmas da gn getike ortaya kacaktr. Eer bu rgtler gerekten devrimciliklerine inanyorlarsa, PKK'ye kar olsalar bile, PKK gereiyle balantlarn ortaya koymalar ve grmeleri gerekir. Kendi varlklarnn PKK ile balants nedir? Dost mu olmak istiyorlar, yoksa dman m? Birlikte omuz omuza savamak m istiyorlar, yoksa onun ezilmesini mi bekliyorlar? Tm bu konularda akla
165

ihtiya vardr. Ak olmadklar mddete, bizim de onlar karanlkta gezen ve devrimcilerin mirasn kt kemirmek isteyen le kargalar olarak veya zorluklardan istifade ederek gelimeyi akllarna koyan frsat, oportnist ve gafiller olarak deerlendirmemiz doru ve gerekidir. Varsa byleleri bunlarn akla ihtiyac vardr. Hem de devrimci pratikleriyle birlikte ne olduklarn gstermeye kesinlikle ihtiyalar vardr. Aksi halde kendilerini byle eletirilerden ve hatta kukulu olarak deerlendirilmekten kurtaramazlar.

Devrimci sava istediim gibi geliti ve yryor


Toplum 12 Eyll'n etkilerinden hl kurtulamad; ben ise ilere nasl amansz yklendim? Nasl byle savatm? Generaller bile olmaz byle ey, bir kiinin sava byle geliemez diyorlar. Halbuki tek bama savatm ok iyi biliyorlar. Kendimi yaratm da, ok basit bir emek savamdr. Emek adna ideolojiyle, politikayla, rgt ileriyle uramamdr. Toplum tannmaz halde ama bana gre her ey ok basittir. Tam benim istediim gibi oldu bu sava, tam benim istediim gibi de gidiyor. u anda ahane bir sava yrtme tarzm var. Eskiden skntlarm daha fazlayd, yani sava gelitirememe sknts vard. Korkun endieler, korkun elikiler altnda yuvarlanp duruyorduk. imdi ise biraz dzle kardk. Sonuta sava ok kolay, istediimiz gibi yryor. Gerek sava imdi balyor. 12 Eyll'e veya btnyle insanlk dla kar, yeni insan yaam boy veriyor. Byle bir insani savamda herkesin gl yeri olmaldr. Ama bazlar hl 12 Eyllcl veya bitmi bir gereklii yayor. Ayptr artk, bir an nce ondan kurtulmak gerekir. 14 yl boyunca byle kalmak ayp deil mi? Byleleri kendilerine fkelensinler, bu savata neden ksr kaldk diye. Ama ben yle deilim, hl savayorum, yayorum ve baarl olduumu syleyebilirim. En azndan dzene byk zarar verdim, byk tahribatlara yol atm. ok az imkanlarla, bunu da ineyle kazarcasna yaptm. Bu tarz, savalk olarak tanmlayabiliriz. Bu 14 yldan karlacak sonu: nasl iyi bir sava olunur so166

rusuna verilecek yanttr. Grld gibi ben gittiim her yerde savaa gre iimi ayarlarm. Bu zor yllar tek bama karladm. Yurt dna ktmda yanmda tek M. Sait adl bir arkadam vard. Yani yardmcm oydu. Gidiyordu, bana sada solda biraz iliki hazrlyordu. Bu ileri byle baardk ve 12 Eyll'e kar savam byle balattk. rgt balar yoktu. Hepsini yeniden oluturduk. Gryorsunuz imdi ise dzen mthitir. nan adam, dzen adam dediin kii ne yaptn bilir. Ruhunu nasl yaratacak, ideallerini nasl gerekletirecek, bu ileri nasl planlayacak; bunlarn hepsini hesaplar ve sonuta bu gnlere ular. Balangta hibir olanam yoktu. Tutacak kck bir yerim vard; tuttum baz eyleri getirdim. Tabii, dmann nefes allarn ok iyi hisseden, ufak bir imkan grdnde dopdolu yaayan, haddini bilmek kadar, idealini yksek tutan, yce yaamak kadar alakgnll olmay da ok iyi bilen, byle nefes nefese ve sabrla ounun yanndan bile geemeyecei bir savam temposuyla kendini hazr tutan bir kiinin geliim seyridir bu. phesiz herkes iyi bir komutan, iyi bir nder olamaz, ama bu kadar vahet altnda yaayan herkesin iyi bir asker olmas temel grevdir. Ciddi bir sava veriyoruz; artk nizama, disipline gelmenin zamandr, bu tartlmazdr. Disiplin; ama konusunda yntem konusunda, younluktur. ok keskin dnme, are stne are retme bilimidir. Benim gcm ite biraz burada. Kendini aldatmayan bir gereim var. Benim sava tarzm byledir. Benim tarzmda acelecilik yok, bin dnme var, ok ll adm atma var. lerek bierek, sava iin yaama var. Savan amac ve aresi konusunda kendine inanma var. Birbirleriyle savaanlar ortayolculua frsat vermez. nk saflar ok keskinlemitir; ezmeye alrlar, yumruklar hep byle vurulur. Orta yolcular bylesi yumruklar altnda ezilirler. Nasl anlataym bu yllar? Benim bir yaamm var ve ok mthitir. Eiten yn, rgtleyen yn, taktik yn, stratejik yn, sabr yn, inat yn, inan yn, tempo yn, keskinlik yn ortadadr. Bu yllarda benim de yadrgadm bir ey var: Neden mthi korkanlar gelimiyor? Btn savalarmzda byk fedakarlk, cesaret rnekleri var. natla, cesaretle bu ie katlanlar oktur, fakat
167

ok gl bir planla, bir mantkla bu sava yrten yoktur. Sava kiilik ister, sava yiitlik ister, sava byk mantk ister; ocukluk duygularyla sava yrtlemez. Kck yreklerle sava yrmez. Gl sava iin ok byk yrek, byk tutku, ihtiras, hrs, fke, intikam duygusu mthi olacak. Dier ynden mthi mantk olacak, mthi dnce gc olacak. Btn bunlar anlalacak, birletirilecek, yorulacak ve bylece sava kiilik ortaya kacak. Bu ller dorultusunda kendisini yetitiremeyenler 12 Eyll karsnda duramazlar. 12 Eyll kendi savamn dayatrken byk dnd; byk planlar vard. Tabii en azndan eit boyutlarda karlk verilmesi gerekir. Bizim savalar savaa baylyor ama hibir gereini de yerine getirmeden. Ben ise bir savann zerinde kk bir leke olmasn diye, bu kadar faaliyet yrtyorum.

Geen zorlu 14 ylda bizim hikayemiz yazldr


Geen 14 yl, anlaml yllard, zor yllard. Bu yllar anlayn; nk iinde hayat hikayemiz yazldr, kararllk yazldr. Trk ve Krt halk da faizme kar direniin ansna, ehitlerin ansna, bu kadar ikence eken, a-susuz braklan insanlarn ahna bir sayg gerei olarak artk kendini kararlatrsn. Doru bir sz olsun ve bu sefer kendini iyi hazrlasn. Sava u anda en sonu alc eylemdir. Denilebilir ki, bizim toplumsal koullarmzda sava altn sanatdr. Btn gelimelerin, btn retimlerin kendisine baland ana sanat daldr ve her eye zmdr. Bu kadar ycelii olan bir sanata tutkunca sarlmak gerekir. Muhta olunan sevgi dnyasndan tutalm yemek-imek dnyasna kadar hepsine zm gelikin savalktan geer. Ben gemiimi anlattm; herkesten daha zayftm, yoksuldum ve her bakmdan zorlanarak yayordum. Ama savalk mesleini esas aldm iin genelde mcadele ettim ve imde de mevcut savalm bakn ne kadar kudretli hale getirdim. lm herkes iin, her zaman var ama bu savalkta lmszlk var. Artk lsem de gam yemem, nk yapacam yaptm. Kiisel anlamda elikileri168

mi zyorum, bana dnyay cehennem edenlere ben de biraz cehennemi yaatyorum. Bundan daha gzeli, tatmin edeni dnlebilir mi? te sava bunun iindir. yi bir sava olann tm hayalleri gerekleir. Kesin syleyeyim; sava gelitiremeyenler belasn bulur. Benim tecrbelerim var. Yllarca hayal ettiklerimin hepsi imdi gereklemeye doru gidiyor. Daha fazla savalk daha fazla kazanm getirir. nsanlarmz bu konuda ok yoksul ve ok zavalldrlar. ok hayalleri ve tutkular var, fakat hibirisi gereklemez. Bu durumuyla hepsi mezara girecek durumdadr. Bunu nlemek iin sava yeteneklerini ykseltmek gerekir. Yoksa ruhlar lm, derbeder olmular. Zor bela fiziki olarak varlklarn srdrebiliyorlar. Bir i iin bin tanesi frlyor, fakat bir tanesi i buluyor. Salk denilen bir ey yok. Duygu, dnce ve hrmet diye bir ey kalmamtr. Toplumun geneli byle ve maalesef parti iinde de bu durum yansyor. Zengin bir militan yaratmak ok zor oluyor. Zengin bir militan haline gelmek iin sava yeteneinin gelikin olmas gerekiyor. Sorunlara zm gcnde ve baarya giden yolda yetkin olmal.

Yrymz amaca gl tutkuyla ilerliyor


12 Eyll'e verilebilecek en byk karlk, benim yaptm gibi gelimi bir militanlktr. nsanla verilebilecek en iyi karlk, byle insanlk d bir zel sava rejimine kar ok iyi savaan bir militan olabilmektir. Duyguda, dncede, hal ve hareketlerde, hemen her eyde byle bir kiilik olunursa bundan insanlk kazanr. Yalnz Krdistan ulusal kurtuluuluu deil, yine Trkiye'deki demokrasicilik deil, bir btn olarak insanlk kazanr. Bu da ok gzel bir eydir. Her eyden nce buna inanlmaldr. Daha sonra insan kendini vermelidir. Basitten karmaa doru, az bilinenden ok bilinene doru, az imkanlardan geni imkanlara doru byk bir sabr kadar yksek bir tempoyla ve kesin amaca gl tutkuyla bal olan, ondan baka bir yaam seeneine yer vermeyen bir yryn sahibi olunmaldr. Byle yapanlarn bo olan yaam dolu ge169

er, iflas etmi kiilii kesin kazanmaya ynelir. Saygsz ve sevgisiz bir dnyadan saygl ve hrmet dolu bir dnyaya k yapar. Btn bunlar da bir insan iin en deerli ve en yceltici deerlerdir. Bir halkn zgrl ve bir lke ancak byle kazanlabilir. Hi kazanmadan yaayacan sananlar en byk gafillerdir. Bu tutum, insanla yarar m? Aslnda yllardr bunun kavgasn veriyorum. Bu gafiller neden byle yayorlar, bile bile neden gelime yolundan sapyorlar? Doru gelime yoluna neden girmiyorlar? Sz zenginliine, rgt zenginliine, silah zenginliine, ruh zenginliine, sevgi zenginliine neden ulamyorlar diye dnyorum. Aslnda ok ey yaplmak isteniyor, fakat doru olmayan yollarla yaplyor bu. Bizimki doru, tek geerli yoldur. Zordur ama sonu alc yoldur. Kald ki zor dediin ne! Ben en byk zorlua katlanarak rahatl buluyorum. Bunun dndaki rahatlk denilen ey belki de bir tuzaktr. Bu geen yllarda btn bunlar edindim ve btn aklyla da insanla gstermeye altm. 12 Eyll faizminin ok byk ikenceleri oldu. Bunlarn bir tanesini bile aklm almyor. Hatta bir kiiye uygulanan bir ikence biimini bile hafzam kabul etmiyor. Bunlar ikence de deildir. Btn bu katliamlar, korkun kuruna dizilmeler, idamlar, a braklmalar, scak su dklmeler, buz gibi sularda tutulmalar, parampara edilen vcutlar dehet vericidir. Eer biraz insanlk varsa, btn bunlara kar byk bir fke ve intikam duygusuyla hareket edilmesi gerekir. Ve bunlar da byk bir anlama sahip olacaksa, gerekleri yerine getirilir. Bu da rgttr, eitimdir, mevzilenmektir, silah mkemmel kullanmaktr. Bunu yapanlar, kendine yaplanlar biraz karlam olurlar. Bir halk szne gre, intikamn 40 yl sonra alm, fakat yine de ne kadar erken aldm demi. ntikam grevini yerine getiremeyenlere, savamn kesin zafer dorultusunda ilerletmeyenlere ben kesinlikle saygl olamam, onlar ciddiye alamam. Benimki tek ldr ve bu temelde baarya yrr. Hemen anlarm baarya gtren nedir ve derhal ona tutkum geliir. Kafa karkl yaratp, deerlerle oynayanlar dmandan nce bitiririm. Onu da rendim bu yllarda. Kendi savamna soysuzca yaklaan, deerini elden dren, kolayca yenilgiye uratanlara ok byk
170

fkem var. Nitekim bu yaklam halk ayaa kaldrd. imdi herkes sava yoluna giriyor, daha ok yer almaya alyor. imdi ben bunca yllk hazrlktan sonra sava daha nasl gtrrm, onu dnyorum. Byle bir dmana daha zevkle nasl vurulur, insanl bu kadar drm bir rejime nasl insanlk dersi verilir, bunlarn peindeyim. Bu bir tutkudur. Bende byle bir dmanla uramak neredeyse bir zevk haline gelmitir. Sanmyorum dnyada hibir ura bunun kadar zevk versin. Veya srklesin, balasn. in zellii, mahiyeti gerei balanmak zorundaym. nk bu kadar ehit var. Yerde bu kadar kan var, bu kadar ac, ikence var. Birazck namusu, erefi, haysiyeti olanlar bir eyler yapar btn bunlarn karsnda. Savan gereklerini yerine getirmeyenler byk namusuzdur ve ilk darbeyi benden alrlar. Bu kesin savaan insanlk grevidir ve biz bunu temsil edeceiz. Biraz temsil ettim, bundan sonra daha fazla edeceim. Bu gerekiyor; nk oklar mezara dt, oklarna yaplan ikence cevapsz kald. Gc yetmedii iin karlk verememitir. Ama u anda benim biraz gcm var, o halde ne gne duruyorum! nsan dediin biraz byle olmal. Bir kiiye eer vurulmusa, ille o da vuracaktr; yaamn kanunu budur. Yaam kirletmemek gerekir. Bir halka bu kadar yaplmsa, o halk ya lecektir, ya da karln verecektir. Bu kii iin de geerlidir. nsan bu kadar dren bir kirli savatan kendini kurtaramazsa en kt lmle karlar. Grlyor ki bu sava ok etindir. Bu 12 Eyll ad altnda geen yllar ok korkuntur. Onun kural kaidesi insandan ne istiyorsa, onu vermeyi gerektirir. Bizim tarzmz budur ve bu dorudur. Yrttmz bu savata artk yetersizlik olamaz, bile bile savala oynama, taktikle oynama dnlemez. Biz idam fermann yrtp attktan sonra hi kimse bize giydiremez. Artk zgrle yaknlayoruz, hi kimse faist karanl tekrar biza layk gremez. Kurtuluu ve aydnlk niteliimiz, ulamamz gereken kiilii bize gsteriyor. Byle byk savam yldnmlerine verebileceimiz en arpc karlk, byle savaan militann karldr. Baka yaamlar, baka alkanlklar oktan yerin dibine girmitir. Evet iarmz, Zafere kadar savatr ve halkmz, dayatlan bu kirli sava
171

yok edinceye kadar bilinli ve kararl bir ekilde savaacaktr. Mcadelemiz 12 Eyll faizmine byle karlk vererek kazanm ve her ynyle insanl yaratmtr. 12 Eyll faizmine kar direnen bata btn direni ehitleri olmak zere, tm ikencede ac ekenlere, yine inim inim inleyen tm halkmza vereceimiz tek ballk sz, ona byle bir insanlk sava sunmak, byle bir Krdistan ulusal kurtulu savas, byle bir Trkiye demokratik savas olmay salamaktr. Biz bu szmze bal kaldk. Ortaya kardmz gelimeler btn halkmzn bal olmasna imkan sunuyor. Halkmz bu sefer mevcut savama imkanmz iyi deerlendirsin. Kolay dmek urada kalsn, dman mthi drmeye bir kez daha ant isin. zgrle gitmenin tek yolu budur. Ben de hl bu yolda hizmet veren bir sava durumundaym ve bununla da gurur duyuyorum. Ezildim, horlandm diye de herhangi bir ikayetim yoktur. sterdim daha iyi mevzilerde ve daha geni imkanlar iinde savamay ama maalesef btn almalarma ramen bu imkan bir trl bana var olmad. Fakat iddialym, btn yaptklarm hazrlk biiminde deerlendirdim ve mcadeleye sevk ettim. Birok nemli mevziler yarattm. Bir anormallik olmaz ve byle yrtmeye devam edersem, ok daha yakn mesafeden savaa da ulaabilirim. te sz bu temelde verilir, pratik bunu kantlar ve baar da kesin byle ortaya kar. Nereden baklrsa baklsn TC gerei ve onun 12 Eyll'c zel sava rejimi ciddi bir tkanmay yayor. Bu rejimin bunalm olduka derinlemekte, her bakmdan tam bir zmszl yaamaktadr. Mevcut durumuna zm bulma ve kendini yeniden retme imkanlar hemen hemen tkenmi gibidir. Byle bir noktada halk glerinin, devrim ve demokrasi glerinin devreye girmesi, zmszle bir zm olmas, toplumsal drlmlk utancn or ta dan kal dr ma s hem mm kn dr ve hem de ge rek li dir. Trkiye'nin gerekten aydn, ilerici ve hatta kendini sosyalist olarak gren gleri byle bir durumu grmek ve tarihsel grevin zerine gitmek konusunda gereken cesaret ve kararll gstermek durumundadrlar. Gn tarihsel rollere sahip kma gndr. Gn egemen dzenin
172

zmszlne kar, devrimci alternatif zm yaratma gndr. Krdistan'daki dev rim ci ge li me ler den de ya rar la na rak Trkiye'de devrimci seenei gelitirmek; bir devrimci partiyi, deyim yerindeyse Trkiye'nin PKKsini ve PKK tarznn Trkiye koullarna uygulanmasn baarmaktr. Bylece zel sava ynetiminin yaratt aclara kar halk yeni mcadeleci bir yaam yoluna sokmak yce bir itir ve tarihsel bir grevdir. Bunu gerekletirmenin frsat ve olanaklar her zamankinden daha fazla imdi vardr. Bu noktada umutlu olmak, cesaretli olmak, gereklere anlam verip saygl olmak gerekir. Biz de bu tr gelimelere imdiye kadar olduu gibi bundan sonra da yakn ilgi gstereceiz. Elimizden gelen her trl maddi ve manevi destei vermeye alacaz. nmzdeki srete bu ynl gelimeleri ok eitli biimlerde de olsa yaayacamz konusunda her zamankinden daha fazla umutluyuz. alma azim ve cokumuz her zamankinden daha fazladr. Ve bunu Trkiyeli dostlarmzla paylama isteimiz her zamanki gibi gldr. Bu temelde: Kahrolsun 12 Eyll faizmi! Yaasn PKK savam!

173

71. YILDNMNDE CUMHURYET GERE

Bugn Trkiye Cumhuriyeti'nin kuruluunun 71. yldnm. Bu yldnm kutlamalar, szmona sivillemi bir biimde deiik yaplmaya allrken, Anadolu halklar asndan ne anlam ifade ettiini bir kez daha bizim mcadele gereimizin scak atei temelinde ele almak, halklar asndan, onlarn cumhuriyeti nasl olmal sorusuna bir cevap anlamnda da deerlendirmek, hem anlam, hem de yarar itibariyle nemli ve gereklidir. yle bir cumhuriyet ki, nevi ahsna mnhasr, yani rnei olmayan cins ten dir. Ku ru cu la r nn da di le ge tir di i gi bi, Trk'n Trk'ten baka dostu yoktur, Bir Trk dnyaya bedeldir, Ne mutlu Trk'm diyene vb. szler, ancak airet ovenizminde grlebilecek bir sl gsterir. Yine arkadalar, yarn sabah cumhuriyeti ilan edeceiz diyen bir Atatrklk anlayyla, gerek siyaset ve gerekse sosyal bilimle tarihi geliim iinde bu cumhuriyetilik fikrine ve uygulamalarna baktmzda greceiz ki, gerekten de kendinden baka rnei olmayan bir olgu olarak karmza kmaktadr. Trkiye Cumhuriyeti'ni renmeliyiz. nk kaderimizi sand174 175

mzdan daha fazla, hatta btnyle etkilemektedir. Bir tabir vardr; Cumhuriyet ocuu diye sylenir. Bu yle bir ocuktur ki, belki de yalnz 20. yzyl gerei iinde deerlendirildiinde ne sala, ne solla, ne faizmle, ne komnizmle benzer bir yan yok diyeceiz. Bunun yansra, iki temel kamplamadan da kendisine gerekli olan ne varsa alma cambazln gsteren ve bylece de en dknlemi bir ifadeyi tam hak eden bir gerekliktir. Veya ok bymek isteyip de ok kk olann, byk burjuva olmak isteyip de ok kk-burjuva olann, gemiini ok byk sanp da bugnk konumundan daha da kk olann, bu anlamda yanp tutuann btn mantk ve ruh hastalklar bir kiide nasl ifade edilirse, bu Trkiye Cumhuriyeti'nde de aynen byle ifade edilir. Byle ele alrsak, kendimizi doruya daha da yaklatrm olacaz.

Kiilikte zmlediimiz Trkiye Cumhuriyeti'dir


Bugne kadar nemli tip zmlemeleri yaptk. Bu zmlemeler ayn zamanda Trkiye Cumhuriyeti zmlemeleridir de. Siz kendiliinden domadnz. 70 yl geride brakrken, siz birka kuak sonras olarak geliyorsunuz. Bu da, tamamen bu cumhuriyet gerekliinin btn ynleriyle bir yansmas olmaktan kurtulamayacanz anlamna gelmektedir. Hi phesiz buna kar savam var. Bu savamn PKK'de nasl seyrettii ayr bir deerlendirme konusudur ama, cumhuriyetin gerei, mant kadar ufku, ufku kadar gereklemesi nasl seyrediyor ve her kiiye nasl yansyor, kimler ne kadar cumhuriyet ocuu oluyor; bunlar grmekte yarar vardr. Yine bu ekilde ele alrsak, kendimizle cumhuriyet arasndaki ilikiyi biraz daha doruya yakn deerlendirmi olacaz. Gnmzdeki tekelci sermaye, cumhuriyetimizi ok seviyoruz ve koruyacaz diye bir slogan kullanyor. Bu ylki cumhuriyet kutlamalar arlkl olarak Trkiye ekonomisinin kilit ba olan holdingler tarafndan hem finanse edilmi, hem programlatrlmtr. Bylece cumhuriyete kesin damgalarn basmlardr. Denilebilir ki, ilk defa rlplak bir biimde cumhuriyet, holdinglerin ve onla176

rn zel sava hkmetinin, bu sava hkmetinin de bir kontra cumhuriyeti olduu ortaya kmtr. Eer byle bir tanm kullanrsak ve bunun ne anlama geldiini ok ynl deerlendirirsek, cumhuriyet gereine bir kez daha doru yaklam olacaz. Yine halkn son yllarda cumhuriyet bayramlarna az ilgi gsterdii syleniyor. Dorudur. Son yllarda halk cumhuriyet bayramlarna ok az ilgi gstermitir. nk balang yllarnda genel ulusa hitap eden, onun duygularn smren cumhuriyet, imdi rlplak bir tekel cumhuriyetidir. Halk ilk defa bu cumhuriyetin hi de kendi umutlaryla, karlaryla ve kendisiyle ilikisi olmadn grmtr. Bu anlamda halka kartl ilk defa ve ok aka ortaya kmtr. Cumhuriyetin niteliini kavramak bakmndan halk asndan cumhuriyet neyi ifade ediyor sorusu gerei grmemizi salayacaktr. Cumhuriyeti anlamak ve tanmak ok nemlidir. Kimler iin cumhuriyet nedir, ne deildir; kimler iin yarar-kardr veya zarar-ziyandr; kimler iin ikencedir veya yaamdr; kimler iin byklktr veya kklktr ayrmn da, halk hibir dnemle kyaslanmayacak bir biimde imdi yapabilme ansna sahiptir dersek, biraz daha gerei yakndan hissetmi olacaz.

Bu cumhuriyet kanldr, kursaa tkanan tatr


Cumhuriyeti renmek zorundayz, nk yaam btnyle kuatan, evreleyen bir ekirdektir. Hi kimse kendi bcr kafasyla, ok s bir siyasi anlayla ekonomi, politika ve rejim ilikilerini anlayacan, salkl bir aydn olabileceini sanmasn, hele bir devrimci olabileceini hi mi hi dnmesin. Bunun ne anlama geldiini, 1970'li yllardan beri gelien devrimci genlik hareketinin zerine cumhuriyetin zinde kuvvetlerinin, ordusunun nasl yrdn ve en ok zgrlk kavramnda dile getirilmek istenen umutlarn nasl yerle bir ettiini grrsek, bu cumhuriyetin yaama hangi biimde cevap tekil ettiini daha iyi anlam olacaz. Bu cumhuriyeti renmek gerekiyor; nk yaamak istiyorsunuz. Eer yaamn bu byk tutucu kalkannn (halklar zerindeki
177

sadece byk bask ve smr kalkan anlamnda deil), halklar, btn tarihine, yreine, beynine kapatan gereklii anlalp delinmeden, yaam tutkularnz sadece heves olarak kalr. Nitekim Trkiye, eer halk asndan soluksuz bir Trkiye ise, eer insanlar en soluksuz kalm bir dnemi yayoruz diye bas bas baryorlarsa, bu, bugn ok sahtekarca kutlamaya koturduklar bu cumhuriyet zrh sayesindedir. Bunu bata Trkiye halk olmak zere, herkes ok iyi anlamak durumundadr. Ruhu, dncesi yaz-boz tahtasna evrilen, dnyann her tarafna koturulan, Avrupa'nn pln en iyi nimet sayan, o eski dnemin igal-istilasnda paral asker gibi kullanlan, muazzam isizlik ve sefaleti yaayan ve belki de uluslararas alanda benzeri olmayan deiik, zgn bir faizmin en youn uygulamalarna maruz kalan bir halk gereklii iinde, eer yaama kap aralanmak isteniliyorsa, bu cumhuriyet tartmalar btn ynleriyle doru yaplmak ve halklar asndan kesin sonular karlmak zorundadr. Baz tartmalar yok deil; birinci cumhuriyet, ikinci cumhuriyet tartmalar var. Ama bunlar stte yaplan tartmalardr. Sol da youn lafazanlkla halkn cumhuriyeti, sosyalist cumhuriyet vb. deyimleri kulland, ama bugn yerinde yeller esiyor. Bu, kaskat kemalist cumhuriyet, belki de bir Hitler, bir Mussolini cumhuriyetinden ok daha halk dman bir rejim olarak varln srdryor. Dierlerinden farkl yan da, kendini gizlemi bir cumhuriyet olmasdr. Anti-halkln, halklk ad altnda gizlemitir. En anti-demokratik, en apulcu kapitalizmiyle kendini yaatmak isteyen ve bu anlamda en byk gericilii yaayan bir cumhuriyettir. Doarken kanl, kendini bytrken kanl ve imdi de en kanl cumhuriyettir. Bunlar anlamak gerekiyor. Aksi halde yaam ansnz doru yaam lehinde kullanmanz mmkn deildir. Bunun iin siyasall yaamalsnz. Trkiye gereini bir de bu anlamda btn ynleriyle grmelisiniz ki, kendinize saygy kazanabilesiniz, doru dnebilesiniz, doru bir davrann ve politik bir yaamn sahibi olabilesiniz. Bunu yapmazsanz her ey kursanzda kalmaya mahkumdur. Bu, gemite de byleydi. Ama gelecekte sadece kursanzda kalmaz, bir talamaya dnr ve sizi paralar. Bu nedenle ok
178

ciddi olmalsnz. nsana, zgr insana deer vermek ok gereklidir. Dier taraftan cumhuriyet, insana ne zamandan beri ve ne zamana kadar kar olacaktr. Bu sorular kendinize sormadan bir yaam iflass olmaktan, kendinizi kandrmaktan ve hatta kartnza oynamaktan kurtulamazsnz. Mutlaka temel insani zelliklere dn gerekletirmelisiniz. Bunun cumhuriyet tartmalaryla ne ilgisi var denilemez. nk bu cumhuriyetilik sizi temel insani zelliklerden koparmtr. Yalnz Krd deil, ondan daha fazla Trk de koparmtr. Salkl dnen bir Trk aydn var mdr? Trk aydn diye bir kavramdan bahsedebilir miyiz? Eer bahsedeceksek, Trk aydnnn temel zellikleri neler olmaldr? Cumhuriyet ve Trk aydn kavram arasndaki irtibat nedir, diye sormalyz. Cumhuriyete aydnlanma a deniliyor. Bunu szmona en kemalist aydnlar sylyorlar. Bu kimin iin bir aydnlanmadr? Kimin gzlerini amtr? Bugn seni ok seviyoruz ve ok iyi koruyacaz diyen holdinglerdir. Bata lhan Seluk gibi baylar olmak zere, cumhuriyetin bir aydnlk rejimi olduunu srarla syleyenlere soruyorum: En byk aydnlanmay holdingler yaamyorlar m? En ok feyz alan, en ok kar salayan, en ok kendi snf karlar temelinde bilinlenen, dolaysyla aydnlanan bunlar deil mi? Tekrar vurguluyorum; bay lhan'a ve bunun gibi yzlerce szmona aydna soruyorum: Eer siz bir kr deilseniz, gerekten aydn zelliklerine bile bile ihanet etmek istemiyorsanz veya kara cahil, bir gafil deilseniz, cumhuriyet aydnlanmas ne demektir? Aydnlanmann snflarla, karlarla balants vardr. Burjuva aydnlanmas, bugn iktidardr, cumhuriyetin ta kendisidir; onun resmi, askeri ifadesidir; kontradr, zel mlkiyetiliktir ve kamu yararna birka iletme varsa, bunun da zelletirilmesidir. Trkiye'de baka tr cumhuriyet var m? O baylara, bayanlara aka soruyorum: Gerekleen kemalist cumhuriyetin baka bir sonucu, baka bir dura var mdr? Yalana methiye dzmeye, olmayacak olana da dua ars yapmaya hi gerek yok. Baka tr kemalist cumhuriyet varsa, ispatlasnlar; nerededir, hangi dnemdedir, halka ne vermitir? Bu kadar smry, basky kendi halkna hangi cumhuriyet uygulamtr?
179

Hibir Avrupa cumhuriyetinde, Amerika cumhuriyetinde bu var mdr? Yok! Yine bu anti-kemalist bir cumhuriyettir denilsin. Ha yr! Bu cum hu ri ye tin ke ma list cum hu ri yet ol du u nu, ikin ci cumhuriyetilere kar (ki o da tartmaya deer ayr bir kavramdr) bugnk cumhuriyeti btn ynleriyle banazca savunanlarn kendileri belirtiyorlar. Nitekim bu, Uur Mumcularn, Emin laanlarn en ok szclne oynadklar bir cumhuriyettir. ster birincisi denilsin, ister hangi dnemdeki zellikleri denilsin, gerek budur. Dier yandan eer bir halk ve emeki karlar asndan bir aydnlanmadan bahsedeceksek; bugn bunlar aydnlatlyor mu, karartlyor mu diye sormak gerekir. Bilinleri, karlar, kiilikleri hibir dnemle (Osmanl dnemi de dahil) kyaslanmayacak kadar en ok bu dnemde karartlmam mdr? Trk halk, tarihindeki en karanlk dnemi, var olan btn toplumsal dokular paralanm, fel edilmi bir durumu imdi yaamyor mu? Halkn karn temel alacak tek bir parti var mdr? Zaten bu baylar da bunlar ok iyi bilirler. Bugn sosyal demokrat diye tabir edilen, szmona emekten yana olan partilerin kendileri, sosyal demokrasiye de en byk ihaneti SHP yapt diyorlar. Bunu diyen cumhuriyetin tarihi partisi CHP'dir, onun yneticileridir. En byk ihaneti bu cumhuriyetin en eski partisinin devam olan SHP yapmsa, sulu kim, hain kim ve ona kar ne yaplmaldr? Bunu syleyenler, cevabn da vermelidirler. Aksi halde bir ikiyzl olarak deerlendirilmekten kurtulamazlar. Varsa bir halkn karlarn kollayan cumhuriyet gerei ve varsa buna ihanet edenler, bir bir ortaya karlmaldr. En nemlisi de uruna amansz bir mcadele verilmelidir. M. Kemal bile kendi mant iinde, cumhuriyet ilannda amanszd. Ne kadar eletirsek de, cumhuriyeti, kendilerine kar ilan ettii gleri, gerektiinde hayatn da ortaya koyarak veya her trl mcadele yntemini gze alarak zerine gidip tasfiye ediyordu. O kendi cumhuriyetini byle kurdu. Bu cumhuriyetin farkl bir tanm varsa, buna bal olduunu syleyenler, en az M. Kemal kadar gl bir kiisel veya partisel k gstermekle sorumludurlar.
180

Trk halknn ufku bu cumhuriyetle karartlmtr


unu ok iyi biliyoruz ki; bu cumhuriyet hi de yle sanld gibi halkn karna, halkn aydnlanmasna ynelik bir cumhuriyet deildir. Lafta bir eyler sylenebilir. Ben iddia ediyorum ki, halklarn, bata da Trk halknn, belki de Osmanlnn ykl dnemlerinden daha fazla ufkunun karartlmas sz konusudur. Hibir Osmanl padiah, yneticisi bu cumhuriyet yneticileri kadar halkn zerinde bir baskc ve smrc g olmamtr. Bugnk holdingler, en deme Osmanl paalarndan daha fazla ikenceci ve smrcdrler. Bu holdingler halkn tarihine, geleceine baraj koymu, onu bu temelde rgtlemi glerdir. Gerekleri doru ortaya koymann zamandr. Emperyalist-kapitalizm bu konuda, insan zerinde smr gelitirmekte ustadr. Hibir tarihi rejim, bugnk emperyalist-kapitalist rejim kadar insan yeteneklerini inanlmaz lde smrye tabi tutmada baarl olmamtr. Bu dnya geleneinde byledir. nsann duygularn, ruhunu, mantn, dnce gcn, gdlerini bile smrmekte hibir tarihi rejim bugnk emperyalist-kapitalizm kadar ne bilinlilik, ne iradelilik, ne gzkaralk, ne ahlakszlk ve ne de lgnlk yapabilecek dzeydedir. Eer bu doruysa (ki doruluu kuku gtrmez) insan, gelimesinin daha doruklarnda imdi ok ar bir tehlikeyle kar karyadr. nsanlk, geliirken doann yrtc glerine, canavarlarna kar ok daha umutlu, ok daha gelecek vaat eden bir konumdayd. imdiki insanla bakalm; ona tehlike doadan gelmiyor; tehlike insana da, doaya da emperyalist-kapitalizmden geliyor. Bugn dtan, hayvanlar aleminden gelen canavarlar yok. Bu canavarlar emperyalist-kapitalist tekellerin tam iinden geliyor ve bunlar eski canavarlarla kyaslanmayacak kadar da ykcdrlar. nsanln tarihinde, gncelliinde ve geleceinde ne varsa silip sprme, adeta bir kanser hastal biiminde tketme durumundadrlar. Bunu herkes tartyor. Emperyalizmin ideologlar bile artk tarihsizlik zamanndan bahsediyorlar. nsan ufkunun kesildii bir sre denili181

yor. Bunun kesinlikle emperyalist-kapitalist mantkla, onun sistemiyle, ileyiiyle ilikisi vardr. En azndan insana saygy, insann toplumsal gerekliine ball, umudu yitirmemisek, bunun zorunluluunu duyuyorsak, kendi yaadmz gereklie baktmzda ne syleyeceiz? Trkiye Cumhuriyeti, kendi insanlarna kar, bugnk emperyalist-kapitalist ykm canavarndan, tehlikesinden ok daha azl bir kym uygulamaktadr. En byk demagog Demirel'e bakp da kimse gereklerin derinliini grmekten kendini alkoymamaldr. Hibir cumhurbakan bugnk TC'nin ba kadar gereklerle alay etmemitir. Hibir cumhurbakan bugnk kadar hokkabazlk yapmyor. Btn cumhurbakanlar ayda-ylda bir nutuk ekerler, Demirel ise gnde on defa nutuk ekiyor. Tarihte ve gnmzde hibir cumhurbakan byle deildir. Bu konuda bir rekordan bahsetmek gerekir. Benden hatrlatmas; Guinnes rekorlar kitabn idare eden kimse, kesinlikle Sleyman Demirel'in hakkn hemen teslim etmelidir. Demirel bu anlamda byk ihtimalle cumhuriyet demagoglarnn rekortmenidir ve krd bu rekorun tarihte bir kez daha krlacan da hi sanmyorum. Kendisini oban Sl diye tantr. Evet, eskiden birka koyuna obanlk etmi olabilir ve o obanla sayg duyulabilir. Fakat bugnk Trkiye halkn, halklarmz sr yerine koyup, hem de faizm adna, kontralar adna obanla soyunmak, herhalde yaplabilecek en byk ktlktr. O imdi obanl bu ktlk anlamnda icra etmektedir. Bu byk bir zulmdr ve hibir Osmanl padiah bu kadar zalim deildi. Ne kadar eletirilse de, bir Abdlhamit krk kat bunlardan daha demokrat ve insancldr. Bu cumhurbakan neden byledir? nk hizmet ettii rejim, onun ekonomisi, sosyal yaps hibir dnemle kyaslanmayacak kadar insanlk ddr. Trkiye'yi tarihiyle, yeralt ve yerst zenginlikleriyle, en nemlisi de insanlaryla hibir rejim bu kadar ucuzca pazarla, sata karmamtr. karabilmek iin, ok byk bir faist rejimin olmas; yine bu faizmin kendi halkn byk bir demagojiyle idare etmesi gerekir. te yaplan da budur. Bu son zelletirme hikayesine bakalm: Hepsi yabancya peke ekiliyor. rnein Fransa sac hkmetine bakalm: Dnyada devrim182

cilik adna ne varsa ona kar sava amtr. Ama birinci srada onlara satyor. Japon kapitalizminin gzkaralna satyor. Alman sac hkmetine satyor. Hibir insani kayglar olmadan ve faizme hizmet etmelerine aldrmadan satabiliyorlar, uzlayorlar ve birlikte ynetiyorlar. Trkiye'deki insan manzaralarna imdi ok daha iyi bakmak gerekir. sterdim ki, Trkiye halk iinde bir aydn olsun. Duyduk, Yaar Kemal Artk kendimi sulu hissediyorum diyormu. Halk adna aydn olduunu syleyen bir yazardr. Sayg duyuyoruz. Gerekten bu son yarglamalar, ikenceleri grdkten sonra kendini su orta biiminde hissetmesi anlamldr ve bu bir aydnn itirafdr. Ben isterdim ki, Trkiye'de hi olmazsa iyi bir aydn ksn, bu halk nereye gtrlyor desin. Osmanl dnemindeki bir Namk Kemal kadar (ki onun ne kadar Osmanlc olduunu biliyoruz) bir aydn olsun. Korkarm bu kadarn da gremeyeceiz. En devrimci solum, devrimci yolum diyen tayfann elebalarna bakalm: Bu holdingler dzeninin kk bir memuru olmay en byk erdem sayyorlar. Yanbalarnda onca ikenceye, idama ramen verdikleri szleri unutan, tkrdn yalayan bu kiilikler bir kiisel kar elde etmek iin krk takla atyorlar. En devrimci solcusu, yolcusu, bilmem necisi byle olursa, burjuva liberal aydnndan ne bekleyebiliriz ki?

Trk egemenliinin halk kartl balang tarihinden gelmektedir


Trk halkn bu cumhuriyet karsnda daha iyi anlamakta, bir anlamda tarihe bakmakta yarar vardr. ster tarihte, ister gnmzde halk gerekliinin hakim snfa (en baskc, smrc snftr) balan d , onun ka r na ko tu rul du u ba ka bir halk gr mek de mmkn deil diye bir tespit yapmak zorunda kalyorum. Daha barbarln yukar aamasnda Ortadou'ya ynelik igal, istila seferlerinde, Trk boy beylerinin ve airet beylerinin en az igal ettikleri alanda yaayan halka olduu kadar, kendi airet yelerine, mensuplarna da amansz bir ekilde yklendiklerini biliyoruz. Yine bilindii kadaryla bu beyler Anadolu'ya geldiklerinde, o eski uygar183

lk alanlarnda birer beylik oluturduklarnda, kendi halkna, Trkmen halkna Toros'un zirvesinde (ancak kltan kurtulurlarsa) bir yaam frsat veriyorlar. Tabii ki eer buna frsat denilirse. Trkmenler (Yrkler) aslnda bir halktr ve hepsi da bandadr veya bozkr lndedir. Byle olmas egemen snfn karakterinden dolaydr. u anda bile dalardaki Trkmene, Aleviye, Yre, Tahtacya bakn; belki de bir Krtten daha beter, ar yaam koullar iindedirler. Bu, egemen snf nedeniyle byledir. Trklerin beylii, sultanl, padiahl kadar, bugnk cumhuriyetilik de halkn kartdr eklindeki deerlendirmeyi kantlamak iin bu rnei veriyoruz. Bi zans la Os man l sul tan la r ko lay an la m lar dr. Da ha Anadolu'ya girdiklerinde birok Bizans yerel feodaliyle olduu kadar, en son stanbul'u igal ettiklerinde de byk bir uzlamay salamlardr. Bunu iyi grmek gerekiyor. Ama stanbul'da uzlamay yapan Fatih, bir Konya'da biraz halkla, Trkmenlerle balantlar olan Karaman beyliini de acmaszca ezmitir. Bunlar bugn cumhuriyetin karakterini anlamak iin nemlidir. Osmanl padiahlar, kendilerine gre beyler biraz daha halka yakn olduklar iin onlarn hepsini amanszca ezdiler. Bir Yavuz Sultan Selim, en byk katliam Trkmen Aleviliine kar yrtt. Tarih; Krk binini yalnzca Kuyucu Murat Paa kuyulara doldurdu diye yazar. Pir Sultan'n deyileri hl canldr. Bunu unun iin sylyoruz: Halk kartl yalnz gnmze zg deil, uzun bir tarihi gemie dayanp gelmektedir. Halklarn, toplumlarn kesin tarihle balantlar vardr. Tarihi yadsyan, tarihle ban ortaya koymayan hibir gr gereklii fazla aklama gcnde deildir. Trk egemen snf tarihinin bu nitelikte bir temel zellie sahip olduunu, hi kimse sahte ve oven bir ulusulukla rtbas etmemelidir. Trk egemen snfnn halk kartl bu denli keskindir. Trk egemen snfnn tarih boyunca byle bir uygulamaya girimesinin nedeni onun zayflndan kaynaklanr. ki ynl bask altndadr. Snflamak istiyor; daha nce igal ettii alanlarda hakim snflar vardr ve onlara kar snfsal bir hakimiyet peindedir; bu anlamda igalcidir. Ayn zamanda hakim snf olmak iin kendi airet yelerinden kurtulmak zorundadr. Airetiliin de, airet orga184

nizasyonunun da almas gerekir. Ouz boylarnn ve bunun iindeki airet balarnn yerine, Trk beylerinin olumas gerekiyor. Bu da kendi airet yelerinin dtalanmas, dolaysyla dmanlk yrtmesi demektir. kiyz yl boyunca byle bir kuatma altndadr. Hala da devam etmektedir. Dolaysyla byle bir egemen snf ok gerici olur ve hl bu nitelii srmektedir. Kendi halkna kar dman olmak zorundadr. te faist, baskc, acmasz olaca da bu gerekle yakndan balantldr. Nitekim bu egemen snfn yzyllar boyunca hep byle bir halk dmanl ve komu hakim glerle, igal etmek istedii alanlarn hakim gleriyle amansz savam devam eder. Osmanl yzyllar, bir yandan halka kar savamla, dier yandan da igal, istila ettikleri alanlarn egemen snflar ve halklaryla dmanlkla doludur. yle bir Osmanl rejimi ki, savamadk bir tek on yl yoktur. Adeta bir sava makinasdr. Sava hem ite, hem dta ok acmaszdr. Hatta iteki daha acmasz yaanmaktadr. Trk halk tarihte biraz da byle ekillenen bir halktr. Eer ille bir halk tarihi yazlmak isteniyorsa, bunu grmek gerekir. Aksi halde gereklerle alay edilmi olur veya hakim snfn tarihi, halk tarihi biiminde anlam bulmu olur ki, bir halka ve bilime yaplabilecek en byk ktlk de budur. Nitekim bu, gnmzde yaplmaktadr. Bu vesileyle bunu amak gerekir. Cumhuriyeti yeniden tanmlamaya alrken, halka kar da hi olmazsa bu ynl grevlerimizin bilincine varmalyz.

Trk egemen snf retici ve yaratc deil, talanc ve taklitidir


unu fazla ama gerei duymuyorum: Anlamadklar bir slamlkla, ta Avrupa ortalarna, Kafkasya'ya, Orta Asyalara kadar nasl at koturdular? u gn gibi ortadadr ki, ne by ne k, slamiyet nedir diye hibir ey anlamamtr. Muazzam bir taklitilik gelitirildi. imdi emperyalizm; Amerika, Avrupa taklidi gibi, o zaman da yaklak be-on yzyl slamiyet taklitiliiyle hem igalinistilann ideolojisi oluturuldu, hem de halkn kreltilmesi saland. slamiyet halka doru bir yaam biimi olarak sunulmad. Bilinme185

yen ne kadar dua varsa, zorla ezberletildi; yine hareket biimleri ve slam hukuku anlalmadan uygulatld. Tabii burada slamiyet'in tamamen bu olduunu sylemek istemiyorum. slamiyet bir devrimdir. Arap yarmadasnda ortaya km en nemli byk devrimlerden birisidir. Kesinlikle tarihe katks vardr, dnemine gre ok ileridir. zellikle iindeki radikalizm noktas bugn de etkisini srdrmektedir. Trk egemenlerinin belki de bin yldr savatklar bir Alevilik de vardr. Her ne kadar bugn sahte bir uzlamaya gidilmek isteniyorsa da, derler ya en oven, en faist diye, ite Trk egemen snf da slamn en sac, en faist rejimidir; en hakim Snnisidir, cahilidir. Ayrca bu en ikenceci, en baskc gcdr de. Tarihe baktmzda u rahatlkla sylenebilir: Trk egemen snf, nasl ki emperyalizmin gnmzde jandarmaln yapan en gerici, en oven ve en insanlk d gcyse, slamiyetin de (o dnemde bir yaylma iindedir) en emperyalist, en smrc, en baskc gc, ite bu Trk egemen snflarnn ahsnda temsil edilmektedir. Bunun da nedenleri sylendii gibidir; yani halkn tasfiye etmek, airet balarndan paralayarak daa srmek, kalann kuyulara doldurmak ve gavurdur ad altnda ne kadar bir baka uygarln egemen snf varsa ona saldrmaktr. Tarihi byle olumu bir Trk egemen snfyla kar karyayz. 19. yzyl sona erdiinde feodal yan ar basan bu snf kabuk deitirmeye, burjuvalamaya zen gsterir. Bakar ki artk slam feodalizminin mr doluyor ve onun yerine dnyaya ykselen kapitalizm egemen oluyor. Gecikmeli de olsa bunu anlyor. Ardndan yava yava Bat'ya yknyor. Bu sefer de onun taklitiliine oynayarak yaam sresini uzatmak istiyor. Bildiimiz o 1. ve 2. Merutiyet hareketleri; Gen Osmanllar, Jn Trkler ve en sonunda kemalist cumhuriyet hareketi, hep bu Trk feodal snfnn stten ve devlet eliyle, kar-devrimci temelde (ki bu biraz Alman tarzdr, tamamen kar-devrim tarzndadr), burjuvalamasdr. Feodal snftan burjuva snfa dnmn en belirgin rnei Trk rneidir. Trk egemen snf gerei bu temelde oluuyor ve hl devam ediyor. Dikkat edilirse, Avrupa'da ykselen burjuvazi, farkl bir snf olan feodallere kar savaarak, hem de yzyllarca kendi kltrn, aydnlanma hareketini, partilerini ve hatta kendi ordularn oluturarak, uzun
186

bir cumhuriyetilik kavgasn vererek gerekleme yoluna girdi. Ekonomik, sosyal, siyasal bir g olmak iin yzyllar gereklidir. Ve burjuvazi hepsini kanla yrtt, biraz devrimle yapt. Byk Fransz burjuva devrimi bu anlamdadr. rili-ufakl hemen her Avrupa ulusunda byle burjuva devrimler yaand. Trk egemen snf byle bir burjuva devrimler ayla karlatnda nasl yapacaktr? Nasl slamiyet en gerici biimiyle, anlamad halde anlar gibi gzkp taklit ettiyse, bu sefer de ayn tarzda burjuva dzenini, burjuva yaamn taklit etmitir. Burjuvazinin en son bir biimi olan, savala kurulan, uruna yzyllar harcanan cumhuriyeti de byle taklit etmitir. M. Kemal en cahil, en gzkara bir cumhuriyet taklitisidir. Bunu ok arpc belirtmekte yarar var. Nasl ki, Osmanl padiahlar halifelie soyunmularsa M. Kemal de Avrupa kltrne yknr. rnein slamiyetin halifeliine soyunan bir Yavuz, sanmyorum Arapay bilsin, Kuran'n tek bir ayetinin doru-drst anlamn bilince karsn. Ama, gitti kendini halife ilan etti. Yani peygamberden sonra gelen, Allah'n glgesi. Byk bir cahil olduu halde, bunu ilan edebiliyor; nk smr, egemenlik var. te M. Kemal'in ve daha ncekilerin de merutiyetilii, cumhuriyetilii tamamen bir kara cehalet rneidir. oka sylendii gibi M. Kemal'in Avrupa kltr yoktur. Bir Avrupa felsefe akmn ne burjuva liberal anlamda, ne de sosyalist anlamda ciddi bir ekilde aratrmas yoktur. Aratrmas olsa bile, siyasi bir eilimi yoktur. Tarih, yine unu gsteriyor: ttihat ve Terakki bir siyasi hareket olarak (o da ok arpktr), Avrupa burjuvazisinin temel kavramlarna kara cahilce bir yaklam iindedir. Ama buna ramen, ilerinde baz apl olan isimler vardr. Bir Ziya Gkalp, ideolog olabilir. Byle baz ideologlar, siyasi ve askeri temsilciler vardr. M. Kemal bunlarn iinde en silik, en cahil olandr. Btn yetenei, baz kyl kurnazlklar veya kent kk-burjuva, mahalle kurnazlklardr.

M. Kemal zmlemesi Trk insannn tip zmlemesi iin arttr


M. Kemal kiiliini zaman zaman tanmlamaya almamz bouna deil ve mutlaka tanmlamak da gerekiyor. Baka trl Trk
187

insannn tip zmlemesi yaplamaz. Geerken, bir posta memurunun olu olduunu belirtelim. Bugn saclarn da oka syledii gibi, babas bile belli olmayan bir anadan domadr. Sanrm bununla u kastedilmek isteniliyor: Selanik'te siyasi akmlar, masonluk ve farkl kltrler vardr. Bu anlamda M. Kemal'in fazla bir kimlii bile yok. Bu dorudur da. Balkanlar'dan gelen biroklarnn fazla bir halk kimlii yoktur. Anadolu Trkmeni'nin kimlii vardr, fakat Balkan gmeninde kimlik yoktur. Sleyman Demirel, Kenan Evren Yugoslav gmenidir, M. Kemal Selanik gmenidir. Bunlarn hepsi de dnmedir. Ne malum, kltrel kimlikleriyle farkl bir ulusal kaynaktan olmadklar; byk ihtimalle yledirler. Ulusal, dinsel, sosyal kaynaklar farkl olabilir. Farkl olduklar iin Anadolu halkna kar da bu kadar oven, zalim, faist olabiliyorlar. Benim bu konuda biraz daha aa karmak istediim bir husus da udur: Bunlar, aslnda Anadolu Trk halk zerine de bir nevi yeniden igalci, tpk Balkanlar'da olduu gibi, yeniden bir bastrma hareketi halindedirler. M. Kemal'in Anadolu'ya gelip szmona bastrd hareketler, rnein bir Anadolu hareketi olan erkez Ethem hareketi ve hatta gerici isyanlar diye tabir ettikleri birok ayaklanma aslnda halk hareketidir. Tarihi yeniden yazmakta kesin yarar vardr ve bu gereklidir; gerei de budur. Birok paa vardr, ama dediim gibi hepsi Balkanlar'dan devirmedir; Arnavut devirmesi, Bulgar devirmesidir. Hepsi de yedi yandan itibaren Yenieri Oca'nda Trkletirilirler. Yoksa bunlarn yle gerek bir Trklkle ilikisi yoktur. Bunlarn says ve gc de fazladr. Osmanl mparatorluu yklrken hepsi isiz, gsz kalr. stelik Balkanlar'dan da srlrler, nk orann halklar uyanr. Bylece hepsi stanbul'a, stanbul'dan sonra da Ankara'ya rler. te bu halk hareketlerinin (birok Krt ve Anadolu halk hareketi var) hepsine gericilik damgasn basarlar. Aslnda kendileri iin bir cumhuriyet oluturmak isterler. te bu Anadolu'da, zellikle Ankara'da ilan edilen cumhuriyeti iyi tanmlamak gerekiyor. Dnecek olursak, bunlar geldiklerinde aslnda halkn hareketi vardr, hem de emperyalist devletlere kar bir harekettir. Bir Mara'ta, Antep'te, Urfa'da zaten bakaldr sz
188

konusudur. Yine Erzurum'da, Karadeniz'de, Toroslar'da, hatta Bat Anadolu'da da hareketler vardr. Bunlar gerici hareketler, ayaklanmalar diye tabir ediliyor ama, gerekte ise biraz daha geliselerdi farkl sonular ortaya kabilirdi. Bir de bilinli komnist hareket vardr. Ekim Devrimi'nin etkileri ok apc bir biimde yansmaktadr. Bir Yeil Ordu olduka gelime kaydediyordu ve hatta taburlara kadar varan (genel Anadolu hareketlilii iinde) rgtlemelere gidebiliyordu. M. Kemal bunlarn hepsini bastrmann addr. Yine emperyalizm, Yunan igalini tevik eder. Halbuki o da bir emperyalist oyundur. Hi de Yunan halkna hayrl, yararl olmad halde, srf Anadolu'daki hakimiyetini salama almak iin Yunan krallarn Anadolu'ya sryor. Daha sonra da Yunan halkna ihanet eder ve onun mah v na yol aar. Tp k Er me ni le ri Os man l mparatorluu'nu sktrma konusunda kullanmak istemesi gibi, karn elde ettikten sonra yzkoyun brakr ve katledilmelerine neden olur. Nitekim burann bin yllk sahipleri olan Ermeniler, Rumlar tmyle katledilir ve kendisine bal M. Kemal gibi kraln ibirlikisi, Yunanistan'da kalr. Olan halklara olur. Tarihi bu temelde grmekte byk yarar vardr ve zellikle halklar asndan dorusu da budur. Biraz daha geriye uzanrsak, Trk egemen snf feodalizmin gerilemesiyle birlikte slam taklitiliini brakp, Bat taklitiliine soyunurken, aslnda bir figran olmaktan teye rol oynamayacann bilincindedir. Tanzimat, 1. ve 2. Merutiyet, aslnda tamamen bu snfn kendisini hem biraz burjuvalamaya dntrmek, hem de dalmaktan kurtarmak iin dzenledii hareketlerdir.

Trk burjuvazisinin douu gericidir ve yenilikilie kardr


Dikkat edilirse, Avrupa'da tersi var. Avrupa'da burjuvazi yeni kyor; ideoloji, politika ve ekonomi retiyor. Tarihin yeni, egemen, uygar snfdr. Buna karlk Trk egemen snf nasldr? Feodaldir, Avrupa burjuvazisine kardr. Yine Osmanl sultanl da byle bir cumhuriyetilik akmna kardr. O zaman ayakta kalmak iin ne gerekiyor? Hem dnmek, hem dalmay nlemek gerekiyor.
189

Osmanl mparatorluu bnyesindeki yenilik hareketleri bu ierii tamaktadr. deologlarna bakalm; hepsi paadr. Mustafa Reit Paa'dan tutalm Namk Kemal'e kadar hepsi paa ocuu ve devletin birer brokratlardr. Zaten istedikleri udur: Biraz dnm salayalm diyorlar. Bunun verdii rahatszlklar edebiyatla, baz Jn Trk hareketleriyle bir ncle kavuturarak, kazasz belasz bir ekilde imparatorluk dalmadan halletmek istiyorlar. Bunun herhangi bir devrimci dnm deeri olmad aktr. Hatta dnrken bile, halk daha fazla bask ve smr altna alma durumu sz konusudur. Darya daha ok balanma, taviz verme ynelimi geliir. Tabii ki bu da lkenin ve halkn zararnadr. Avrupa kapitalizmi bu yllarda Dou'ya doru yayldnda emperyalisttir, smrgecidir. Osmanly da yar-smrge olmaya tam dntrr. Bu halk smrgecilii biiminde adm adm ilerler. Zayflayan Trk egemen snf her trl tavizi verir ve cceleir; ccelii orannda da kendi insan zerine yklenir. Vergiyle, zorunlu askerlik yasasyla (tpk bugn olduu gibi) halka yklenir. Bir taraftan da balandka balanr, dier taraftan ite bastrdka bastrr ve ucube bir egemen snf ortaya karr. ttihat ve Terakki bunun nc partisidir. Kemalist devrime, cumhuriyeti kuran burjuva kesimi olduu iin, burjuva devrimi de denilir. imdi nasl bir devrim olduuna bakalm ve kurduklar cumhuriyetin nasl bir devrimci cumhuriyet olduunu grelim. Bu arada geerken unu da belirtelim ki; cumhuriyet tanm olarak halkn idaresi demektir. Yunanistan'da, yani ilka Romas'nda, Yunan yarmadasnda, yine feodal dnemde ve hatta ortaada cumhuriyetler sz konusudur ve anlam tamaktadrlar. Ama bunlarn en yaygn dnemi, burjuva cumhuriyetler dnemidir. Proletaryann da byle halk cumhuriyetlerini, sosyalist cumhuriyetleri kurmaya aba harcadn biliyoruz. En nemli deneyimi de hl bir sr rneinin bulunduu Sovyet Cumhuriyetler Birlii deneyimidir. Geni halk kalkmalarnn sonucu kurulan cumhuriyetlerdir. Bir padiaha, bir monariye bal olmayan, ya bir geni halk kesiminin seimiyle ya da egemen snflarn, yine konsller dediimiz (ki
190

Roma'da, Atina'da, ortaada byledir) geni bir aristokrat kesimin seimiyle oluan bir ynetimdir. Olduka da tarihte iz brakan ve hl da egemen olan ynetim biimidir. Trkiye'de uzun sren, bin yllk bir gemii olan monari var. Trk egemen snf daha doar domaz mutlakiyetidir (Seluklulardan balar, 20. yzyln balarna kadar devam eder); hem de en gerici bir monariye sahiptir. nce bunu tespit etmek gerekiyor. n k do du u a da ge rek ran'daki, ge rek se Or ta do u ve Anadolu'daki yaylma dnemi, slamiyetin en gerici tarzn yakalad dnemdir. Yine Avrupa'da kapitalizmin ykseldii dneme denk gelen bir Osmanl dnemi vardr. Nitekim bu da bal bana tarihi adan gerici bir dnemi ifade eder. Dolaysyla padiahlar da a oktan gemi dnem padiahlar olacaklar aktr. Zaten yledirler de. Trk cumhuriyetilii asndan da ayn deerlendirmeyi yapabiliriz. Trk cumhuriyeti iin emperyalizmin smrgeciliine kar ulu sal kur tu lu te me lin de ku rul du di ye sy le nir. As ln da, M. Kemal'in nclk ettii hareket, olas bir Anadolu cumhuriyetine kar y nel mi bir ha re ket tir. Anadolu'ya kar ken, ta ma men Vahdettin'den yetki almtr. Ordu mfettilii gibi en yetkili bir grevi devralmtr. Eer byle bir yetki olmazsa M. Kemal'i ldrsen, Pera Palas'tan dar kmaz. Padiah yetkisi ok nemlidir. Bugn Vahdettin'i lkeden attk deniliyor. Gerekte ise Yavuz hrsz misali atlmtr. Yine M. Kemal varln Vahdettin'e borludur. Osmanl paasdr ve zaten son ana kadar, ben Vahdettin'e karym demez. Madem cumhuriyetidir, krk yana gelmi bir general, neden tek bir cumhuriyetilik kelimesini azndan karmaz. Hatta ttihat ve Terakki iinde bile ad hi gemez bir kiilii vardr; siyasi bir eilimi bile yoktur. Tmyle iyi bir asker olarak geinmeye almtr. Sultan Vahdettin bu yetkiyi verirken, onu, siyasete hi bulamam, sultann iradesine tamamen bal general diye deerlendirir. Dorusu da budur. unu sylemek istiyoruz: Bir padiah yetkisini, bir Osmanl devlet yetkisini (ki bu da anti-cumhuriyetidir, bamllktr, halk kartldr) alarak Anadolu'ya geiyor. Verilen grev de udur: s191

yanlar var, gidip bastracaksn. Anadolu isyanlar ok geliiyor. ngilizler bunu padiaha bildiriyor, padiah da bunu sylyor ve o da kabul ediyor. Yani onun bal olduu program ve rgtlenme, padiah program ve rgtlenmesidir. M. Kemal Anadolu'ya byle geti. 19 Mays'ta Samsun'a ayak bast. Basarken de, hibir kurtulu amac ve dncesi yoktu. Tarih sylesin, eer 19 Mays'tan bir gn nce, herhangi bir Anadolu kurtulu plan varsa, herhangi bir arkadana bile gidip, u halk eylemini yapacaz, yle bir halk cumhuriyetini kuracaz demise yalancs biz olalm. Ama hayr, sylememitir. Nitekim o mfettilik grevini drt drtlk yerine getirmek iin Samsun'a kmt. Fakat karken unu grr: Padiah, stanbul'da kstrlmtr, rehinedir. Gelen haberler var (zaten mfettitir, her yerden rapor alyor), Anadolu halk ayaklanmalar geliiyor; Antep, Mara, Urfa, Kogiri, Karadeniz ayaklanma halindedir. Yine Bat Anadolu'da ayaklanmalar vardr. Yani padiahn o dnemdeki otoritesinin pek tutmayaca ok ak ve byk bir siyasi boluk var. Bir general olarak bunu grmesi zor deildir. Sultan iradesinin artk Anadolu'da fazla etkili olabilecei dnlemez, ama kalntlar var. Birok paa, vali var ve g de bunlarn elindedir. syanlar ise henz rgtl deil, rgt salam bir ideolojik, rgtsel ifadeye kavumu olmaktan uzaktr. Komnisti de, Yeilcisi de, aznl da, varsa Ermenisi ve Rum'u da herhangi salkl bir rgtlenmeden uzaktr. Halklar aras bir enternasyonalizm fazla yoktur. Zaten Sovyet rnei o dnemde geliim halinde ve Anadolu'ya da yansyor. Bu arada Mustafa Suphi'ler hazrlk yapyorlar, fakat henz Anadolu'ya ulamaktan uzaklar. M. Kemal, btn bunlar iliklerine kadar hissederek gryor. M. Kemal'in bir paalar grubu var. Daha sonra hemen Amasya'ya giderler. Drt byk paa, orada durum deerlendirmesi yapar. Her eyden nce kendi balarna bir felaket geliyor. Paalklar zaten gitti gidecek, iktidarlar gitti gidecek. Bu dneme kadar tutarl bir milliyetilikleri de sz konusu deildir. Kurtarmak istedikleri salt iktidar ve onun ifade ettii karlardr. Bir tamim karrlar. Amasya Tamimi, burjuva anlamda bile bir
192

siyasi ierie, ulusal ierie sahip deildir. Derin iktidar endieleriyle dolu bir perspektiftir. u durumu daha iyi kavramakta glk ekmezler: syanlar geliebilir, zellikle Bolevizm deneyimi kendileri iin ciddi bir tehdittir. Bunu Trkiye Cumhuriyeti her zaman duymutur ve imdi de duymaktadr. Yine aznlklar da, Krtlk de ciddi bir tehdittir. Anadolu Trkmen isyan da ciddi bir tehdittir. Bu durumda ne lazm? te kendilerine gre (daha sonra buna cumhuriyetilik diyecekler) Kuvay-i Milliye diye bir kavram ortaya atlmtr. Aslnda bu kavram da M. Kemal'in deil, daha nce sz konusudur, ama ittihatlarn olduka taklit ettikleri bir kavram.

M. Kemal komplocu ve ikiyzldr


Dediim gibi, Osmanl askeri ve siyasi brokrasisi isiz kalyor. stanbul dndakiler zellikle bir ba aryorlar. Kolordu komutanlar olsun, valiler olsun genel bey aryorlar, tpk Anadolu beylerbeyi gibi. M. Kemal ite bunu tespit ediyor. Bakyor, sultan kolay kolay stanbul'dan teye etkisini taramaz, isyanlar ise ok zayftr. Geriye nc yol, yani M. Kemal'in yolu kalyor. Nedir bu yol? Osmanl devlet enkazna dayanarak hzla ve dneme gre Anadolu'da bir oven burjuva ulusuluk tutturulabilir. zellikle eraf takm vardr ve bunlar Ermenilerden, Rumlardan olduka korkuyorlar. Yine bir sr subay, vali ve kaymakam art var. Bunlar neredeyse isiz, ulsuz kalacaklar ve bir rgtlenmeye, dolaysyla ideolojiye ihtiyalar var. M. Kemal olanlar hzla burjuva ulusuluunda birletirmeyi kavramakta zorluk ekmez. Dikkat edilirse, son derece eklektik, aceleye gelmi bir durum deerlendirmesidir; zaten bunu aka syler. Bu temelde uydurma bir ideoloji, uydurma bir rgtlenme ve daha sonra uydurma bir cumhuriyet. 19 Mays 1919'dan itibaren alt ay Amasya, Sivas ve Erzurum'da geer. Orada neyi grr? Ayakta kalan bir Kazm Karabekir kolordusunu grr. Yine Ermeni tehlikesini grr. Erafn bu konuda Ermeni maln, mlkn gaspetme ve Ermeni'nin tekrar gelip elinden alma durumu var. te eraf takmnn Ermeni'ye kar bir hareket
193

araynda olduunu grr. Bat'da Rumlarn, Yunanistan'daki kralln desteiyle tehlikeli olma durumlar vardr. Bu sesleri grr. En nemlisi de bir sr valilik var ve onlarn arlarn grr. lkin Erzurum Kongresi'ni, ardndan Sivas Kongresi'ni yapar. Daha sonra ba t s n ve do u su nu bir le tir di i An ka ra Kongresi'ni, ya ni TBMM'yi dnr. Bunlar tespit etmek zor deil. Durum deerlendirmesi yapyor. 1. Kongre, 2. Kongre, ona Dou'nun ne anlama geldiini anlatyor; Ermeni malna konan Krt eraf var, aas var, airet reisi var, Hamidiye Alay artklar var. Yine Ermeni malna, Karadeniz'de Rum malna el koymu Trk eraf var, onlarn desteini salamakta hi glk ekmez. Zaten paalarn ouyla da iliki kurar, valileri hemen balar ve hzla bunlar bu kongre hareketleriyle Ankara'da toplar: te TBMM budur. Bir taktisyen olarak, Yunan igaline kar glerini derleyip toparlamakta zorluk ekmez. Zaten Yunanllarn da Anadolu ilerine koturulmas, bir ngiliz oyunudur. M. Kemal'den nce padiahl tutturmak istiyor. M. Kemal de bunun nemli bir aletidir; ayaklanmay denetim altna almak iin yollanm, orada kalmtr diyor. ok ilgintir; ngiltere daha erkenden M. Kemal'i destekleyen bir lkedir. Lord Kingros, M. Kemal'i kaleme almtr; hi kimse onun kadar M. Kemal'i tanmlamamtr. Ne kadar uak, kapitalist, burjuva taklitisi olduunu grr. ttihatlar veya Enver Paa, Talat Paa, Cemal Paa kanad biraz Almanc olduu iin, muhtemelen bunun onlara biraz kartl, komplekslii var. Almanlara kar da dnya apndaki gler ngiliz ve Franszlardr. ngilizler savatan en gl kanlardr. M. Kemal'in de en ok zendii ngilizlerdir. ngilizler ise Vahdettin olmazsa, M. Kemal'le Anadolu'yu tutalm derler ve daha 1921-22'lerde Bekir Sami ile bir dileri bakanl olutururlar. Tamamen ngiliz yanls olan Bekir Sami ngiltere'ye yollanr. M. Kemal'in btn aray, Bolevikleri de c gibi gstererek, eer benim iktidarm (siz krallm diye anlayn) tanmazsanz, Vahdettin yerine benim egemenliimi kabullenmezseniz, ben Boleviklerle iliki kuracam diyor. Boleviklerle ilikileri srekli byle gz krpma, cilveli bir kadnn veya kendini bu anlamda pazarla karmak isteyenin davranlar gibidir. Boleviklerle
194

flrt var ve hep ngilizlere kar, sen beni kabul etmezsen, ona varacam der. Nitekim Lenin'le mektuplar, Mustafa Suphi'yi bile arr. Daha 1920'de ngilizler gereken dersi almlardr, bu adamn kimliini biraz tanmlardr. Ne kadar zsz olduunu, Boleviklerle ilikilerinin ne kadar sahte olduunu kavramakta glk ekmezler. Ve hzla onu Vahdettin'in yerine geirmeye alrlar. Taze bir gtr ve bunun yarar uzun vadede daha anlamldr. Aslnda ngilizler, isteseler Yunanllar ileri srebilirler; hatta Vahdettin'in sadk glerini kullanabilirler. Ayrca Krt isyanlar var (bir ba Malatya'ya kadar uzanr), isteseler Arabistan'da Lawrence'in yapt gibi bir Krt isyann da kolay dzenleyebilirler. Ama Lawrence'le yazmalar unu gsteriyor: Krt isyanndan elini ek veya M. Kemal'i kazanmak zereyiz, daha fazla sktrp, ikinci Arabistan yaratmaya gerek yok, destekle diyorlar. Daha 1921-22'lerde M. Kemal'e destek geliiyor ve ngilizler srf M. Kemal'i tehdit etmek iin bir-iki subayn Krtler arasnda dolatrrlar ve eer bize gelmezsen halk ayaklandrrz derler. Zaten Rumlar, Yunanllar ileri srm, mahvetmilerdir. Trklere biz Yunanllar desteklemeyeceiz derler. Nitekim destei yarda brakrlar. M. Kemal ise elbette ki buna oktan razdr. Ermeni halkn da, Rum halkn da, Krt halkn da, hatta Vahdettin'i de ve Anadolu isyanlarn da byle brakrken, ncelikle bir tehdit arac gibi kullanmak ister. M. Kemal ncl tam elde ettikten sonra brakr ve 1923'te cumhuriyet ilan edildiinde, drt drtlk ngiliz yanls bir cumhuriyettir. Kapitalizmi tercih etmitir; anti-Boleviktir, anti-Krttr, anti-halkdr ve bu temelde hzla bir g toparlamas sz konusudur. ok nemlidir; altyz yllk bir imparatorluk gelenei alacaksa, var olan isyanlar ezilecekse, bunun iin ne lazm? Hzla Bat yanda, ngiliz yanda olmaya gerek vardr. Nitekim btn o taklitilii de bunun rndr. M. Kemal'in temposunu da yine bu belirler. Bu k dnemi mutlaka bir eyler kurtarmak zorundadr. Yine diktatrln, bir gnde cumhuriyet ilan ediini, bu tarihi temel gereklik belirler. u soruya cevap vermi oluyoruz: Neden uzun siyasi bir temeli yok? Neden bir ideolojik-rgtsel abas fazla grlmyor da, Ar195

kadalar, yarn cumhuriyeti ilan edeceiz, hazrlann diyor? Sanyorum ortaya koyduklarmzla biraz aklk kazandrdk. M. Kemal'in padiaha bir emir kulu olma durumu var. Eer koullar elverse veya biraz sultann lehinde gzkse, cumhuriyetin ilan urada kalsn, padiahlk otoritesini yayacak. Cumhuriyeti dnmesine gerek yok veya yle bir dncesinin doal olarak olmamas gerekir; nitekim yoktur.

Bu, halkn cumhuriyeti deil, tek kiinin imparatorluudur


M. Kemal stanbul'da Pera Palas'ta veya ili'de bir dairede bir tane arkadana sylemi ve onu da yreinde saklam diye hikaye uydurulur. Belki de arkadalar, bir gn biz cumhuriyeti kuracaz dedii de yalandr. Bunun herhangi bir belgesel deeri yok. Szde birisinin kulana fsldamtr. Aslnda byk ihtimalle tarihi temel yaratmak iin bu uydurmalara bavuruluyor. Aslnda padiahn drt drtlk bir emir eridir, adeta yaveridir. Bir yl boyunca onunla alr. Zaten alt ay iinde kesinlikle padiahla ilikisini kesmemitir. Padiahla ne zaman ilikisini keser? Anadolu'da artk yeni bir iktidarn ekillenecei anlaldktan sonra, 1921'de keser. Ve padiahln kurumlarn halklara balamaya alr. Ancak bunu salama aldktan sonra ilikiyi keser. Yine isyanlarn ezilmesi hikayesi ok ilgintir. Bir erkez Ethem deneyimi bile ok reticidir. Balangta erkez Ethem'i, hatta Krt erafn bile kullanr. Bunlarn hepsi taktiktir. Hala Trk saclnda da, solculuunda da bu var; taktik uruna kullanmayacaklar hibir ey yoktur. Bu kemalizmin ta kendisidir. M. Kemal'i anlyoruz da, ondan sonrasna anlam vermekte glk ekiyoruz. M. Kemal tarihi anlamda bunu yapmak zorundadr. Kendi iktidar anlayna cevap vermek iin herkesi kullanr. Gerekirse ezer ve kendi diktasn kurar. Nitekim kendisine omuzdalk eden pa a la r bi le ezer. r ne in Ka zm Ka ra be kir ol maz sa Erzurum'a ayak bile basamaz, yine Sivas'a ayak basmas da imkanszdr. Bir Ali Fuat Cebesoy olmazsa Ankara'ya ulaamaz. Bir er196

kez Ethem olmazsa hibir isyann karsnda adm atamaz. te btn bu gleri kullanr. Cebesoy ordu komutandr. Onun araclyla Palu'ya kadar olan blgeyi denetler. Kazm Karabekir Sivas'a kadar etkili olur. Byle birka paa daha var. Onlar olmazsa nefes bile alamaz. Eraf da olmazsa, yine yle. Ama daha sonra hepsinin zerine saldrr. Diktasn korumak iin buna ihtiya duyar. nk bunlar da bir cumhuriyet isteyebilirler. Yani Trkiye'de bir eraf cumhuriyeti rahatlkla olabilirdi. Nitekim TBMM'de birinci grup, ikinci grup, Terraki Perver Cumhuriyet Frkas var. Bunlar gerekten cumhuriyet isteyen partilerdir. Yine cumhuriyeti biraz isteyen Serbest Frka var. Btn bu partileri, ok gdml olduklar halde, en ufack bir soluk alma frsat vermeden datr. Kazm Karabekir, Bu cumhuriyette biraz da bizim paymz var der. Ayn eyi Ali Fuat Paa da syler. Bunun zerine Ali Fuat Paa'y ora dan uzak la t rp Moskova'ya s rer. Za ten Ka zm Karabekir'i, en byk uygulamaya alr. smet Paa gibi en silik, en emir kulu birisini hepsinin yerine babakan yapar. Bu dier paalar biraz kiilikli ve sanrm onun kadar halk dman deiller. Biraz kendi anlaylar dorultusunda da olsa, cumhuriyetilikleri anlaml olabilirdi. M. Kemal aslnda diktatrlk istiyor. Biraz Napolyon, Cromwel gibi eline g gemi ve acmasz olmak zorunda. Nitekim, biraz burjuva veya eraf anlamda da olsa, olas demokrasicilik yapacaksa bile onlar da ortadan kaldrma gereini duyar. Yine ok vahi bir biimde Krt isyanlarn, komnist hareketi nce kandrr ve daha sonra ezer. nce yeil k yakar, Ankara'ya gelin der (tpk 12 Eyl dneminde komnistleri ve lsne bile gerek duyulmayan Krtleri Ankara'ya ardklar gibi), ama ayn zamanda ezme taktii yrrlktedir. arr, kullanr, sonra hepsini dnemin biraz diri gleri olduklar iin katleder. Drt ba mamur bir tek M. Kemal gerei kalr. Bilindii gibi mr boyunca tek kii cumhuriyeti kurulur. Kim ne derse desin bu tek kii cumhuriyetidir. Cumhuriyet genelde halkn, zelde egemen snfn bir seimidir. Halkn cumhuriyeti demek, tamamen halkn iradesiyle belirlenmi bir cumhuriyet
197

demektir. Burjuva cumhuriyeti ve hatta feodal, eraf cumhuriyeti olmak istenildiinde de, onlarn tercihinin hazrlad bir cumhuriyettir. 1923'te sanrm baz milletvekilleri onurlarn kurtarmak iin biraz eletiri, farkl ses karmaya alrlar. Ama katledilmekten kurtulamadlar. M. Kemal, kr Paa ve dierlerini bana suikast yaptlar ad altnda ne kadar muhalif varsa (hi alakas olmayan da) bu da ittihatdr, benim yerime geebilir kuruntusu nedeniyle hepsini idama gnderir. Kazm Karabekirleri bile idam tehdidiyle susturur ve meydandan uzaklatrr. imdi bu kiiliin cumhuriyetle ne alakas var? Cumhuriyet diktatrlktr denilir. Hayr, diktatrlk olduunda bile yine bir konsl tarafndan tayin edilir. TBMM'de 1920-21-22'de belki byle bir konsl stats sz konusu olabilir. Ama o gruplar dattktan sonra bu nitelii de ortadan kalkar ve tek kii diktatrl kurumlatrlr. Buna denilse denilse, ancak Bonapartizm, Crowelcilik denilir. Bu anlamda M. Kemal 1920'lerde olsa olsa bir Hitler'dir, bir Mussolini'dir. Bunlar ayn adala sahiptirler. Nitekim Hitler, M. Kemal benim retmenimdir der. Yine Mussolini ile ok sk gr alverii iindedir. O ondan renir uygular, o ondan renir, uygular. Yani ayn gnleri, ayn aylar birlikte yaayan arpc faist kimlik sz konusudur. Varsa bunlarn fark Hitler'in Almanya gereinde, Mussolini'nin talya gereinde ortaya kmalardr. M. Kemal belki onlardan daha tehlikelidir. Nitekim zayf ekonomi ve sosyal yap onu daha da acmasz klyor. Kii diktatrl, faizme son derece benziyor. Bonapart diyoruz; ama Bo na part ile ri ci d nem ka pi ta liz mi nin Bonapart'dr. Cromwel ileri dnem kapitalizminin Cromwel'idir. M. Kemal'in ise Trk burjuvazisinin byle ileri dnemini temsil etme gibi bir durumu yoktur. Dolaysyla Bonapartizm bile diyemeyeceimiz ama daha ok, Bonapartizm, faizm veya Mussolini ve Hitler arasnda oynayan bir kiiliktir. te bunun tekil ettii bir cumhuriyet; yani tek kii cumhuriyeti. Aslnda tek kii cumhuriyeti tabiri, kelime anlam itibariyle oulun ifadesidir. Cumhuriyet oul bir anlama sahiptir. Tekliin oldu198

u yerde cumhuriyet olmaz, imparatorluk olur. Bu anlamda M. Kemal'e imparator diyebiliriz. Gerek anlamyla da imparatordur ama, ekonomik, sosyal, siyasal adan faizme tekabl eden, ona hzla koan bir imparatordur. Model bu. Trkiye Cumhuriyeti, tamamen dnemin gncel i ve d koullarn hzla deerlendirerek, olduka da oportnist bir biimde yararlanarak, kapitalizme kar komnizmi (veya Bolevizmi), komnizme kar da kapitalizmi kullanarak, ite de herkesi birbirine kar kullanarak ve en yaknlarn da tam bir g biiminde deerlendirerek syrlm bir diktatrln addr.

Halklarn kanyla beslenen cumhuriyet gbei patlama srecindedir


te cumhuriyet 71. yln yaasa da kuruluu neyse bugn de odur. Cumhuriyetin geride kalan yllarn daha nasl deerlendirmek gerekir? Cumhuriyetin gerideki yllarn kurumu midenin imesi olarak deerlendirebilirim. Mide ok a, kaburgalar bile birbirine (1923 yllarnda) girmitir. Daha sonra o mide iti iti ve 195060'l yllarda orta gbek, 1960-80'li yllar aras ise i gbek oldu. 1990-2000 yllar arasnda da herhalde gbek patlayacak. Bu anlamda bu deerlendirme yerindedir. Bundan farkl bir gelime sz konusu deildir. M. Kemal'in dnemi, szmona cumhuriyetin ana kurulu esaslarnn, yasalarnn ve kurumlarnn oluturulduu dnemdir. Her eyden nce bu cumhuriyet sahte bir ideoloji temelinde gelimitir. Avrupa'nn en gerici ideolojisi neyse, onu alp taklit eder. Pozitivizm diye tabir edilen olguculuk, szmona bilgiyi esas almaktr. Gerekte ise en gerici bir ideolojik kalntdr. Cumhuriyet ise onu alp taklit eder. Nerede kendine uygun bulduu bir yasa varsa, onu alp taklit eder. Sahte bir tarih ve dil anlayn gelitirir. Btn dnya, Trklkten kmadr diye (1930'larda) bir teoriyi, Gne-Dil Teorisi'ni ve tarihi grn oluturur. Bunun bilimsellikle hibir alakas yoktur. Szmona bununla zayf olan ulusa gven vermek istiyor. Cumhuriyette fazla gl ekonomik bilgi birikimi yok, ekonomide serbest rekabeti denemek ister. Bu da tutma199

ynca bu sefer Sovyetler'de Stalin'in kazanan ekonomik deneyimi var. 1930'larda onu taklit etmeye alr. Son derece eklektiktir. M. Kemal gereklii bu olduu halde bazlar ona methiye dizerler; M. Kemal ne kadar akll, ne kadar i bilendir diye. Dorusu da yledir. O byk bir taklitidir. Al Stalin'den rendiklerini uygula; yine al Hitler'den, Mussolini'den rendiklerini uygula; al kapitalizmden ve sosyalizmden rendiklerinden iine gelenleri uygula. Yani burada din-iman, ahlak, ksacas ilke yoktur, tmyle kendisine gre ayarlama vardr. Burada mthi bir kartrma vardr. Zaten cumhuriyetin kiilikteki buhran da byle balar. Salam bir ideolojik temeli yoktur. Faizmle komnizm birbirine amansz dmandr, ama o, her ikisini de tek parti ierisinde buluturuyor. CHP hl yledir. Yani bugn faist Trke midir, nn mdr, Ecevit midir ayrm ortadan kalkmtr. Yine Karayaln faist midir, sosyal demokrat mdr ayrmna gitmek o kadar nemli deildir. nk cumhuriyetin balangc byledir. 1920'lerde Trkiye Cumhuriyeti ve onun kurulurken bir adamn Roma'ya, bir adamn Moskova'ya gnderiyor. (Tarih bunun belgeleriyle doludur.) Orada bize yararl olan ne varsa getirin diyor ve getirtiyor. Byle emir kullar ok. Osmanl padiahlar da ayn tarza sahipti. Padiah Abdlhamit, M. Kemal'e gre bu alanda ok daha b yk bir re form cu ve a da tr. M. Kemal'in tak lit i li i Abdlhamit'in ok tesinde, ok gerisindedir. te Cumhuriyet Halk Partisi deneyimi bu mantn rndr. imdi bu parti ilerici midir, gerici midir; faist midir, sosyalist midir tartmas yaplyor. Dorudur da, nk iinde hepsi de var; daha dorusu bunlarn eklektik trdr. Tabii komnizm vardr denilemez. Fakat komnizmden idi edilmi, komnist olmaktan km ne varsa oradadr; sahtesi, ajan da vardr. O kurulan sahte komnist partisi, bu sahte halk partisi (CHP) iindedir. Komnizmle alakas yoktur. nk o bir ajan hareketidir. Adn komnist koymusa, srf komnizmi nlemek iindir. Dnya dengelerinden yarar lan mak ama cy la dr. Di er ta raf tan fa izm den; Hitler'den, Mussolini'den de ok ey alm ve ok ey vermitir. nk tarih yle gsteriyor. Bunlarn M. Kemal'den esinlenmeleri (zellikle
200

Hitler'in) gereklii var. Bu anlamda M. Kemal, faizme katks olan bir kiiliktir de. te Hitler'in kurduu tek kii diktatrl. Hitler 1930'larda yapar, Mussolini de 1930'lardan sonra. M. Kemal bunlardan daha nce, 1920'lerde yapar. Dolaysyla bu konuda en ilham veren bir deneyimdir. Bu nedenle M. Kemal faizmin bir kurucusu, bir katkcs olarak deerlendirilebilir. nk kapitalizmi de sosyalizmi de en gerici tarzda kullanyor. Hitler de nasyonal-sosyalizm tabirini kulland. Onun ilk kurucusu M. Kemal'dir. Demek ki, Mustafa Kemal dnemi, byle eklektik, faist bir ideoloji ve onun her dzeydeki kurumsal bir ifadesi oluyor. Ayrca bu dnemde komnistleri de yarglyor. Bu anlamda nasl bir cellat roln oynad aktr. Mustafa Suphilerin tasfiyesinden tutalm Nazm Hikmetlere ve Dr. Hikmet Kvlcmllara kadar hepsinin zerinde oynad oyunlar var. Bunlarn bir ksmn katlederken, dierlerini idi eder. Bugn Trkiye'deki hastalkl sol hareket, M. Kemal'in bu dneminden kalmadr. Nitekim evket Sreyya Aydemir rneinde olduu gibi (bunlarn hepsi komnist partinin sekreterleri, kuruculardr), bir ksmn katlettikten sonra geri kalanlar rktp kadro hareketine, CHP hareketine alr. Ve bunlar kendi rejiminin bir nolu ideologlar haline getirir. Bu gereklik kadro hareketinde ve CHP'de ok somuttur. Krt hareketine kar (Krt halknn o zamanki baz isyanlar vardr) tam bir faist soykrm program uygulanr. Bu, ancak faist bir rejimin uygulayabilecei bir katliam programdr. Bu rejimin faist niteliini grmek iin, bu isyanlarda kullanlan bastrma yntemleri ok iyi birer rnektirler. Yine M. Kemal bata yakn evresini tasfiye eder. Bu, tam bir faist kiiliin yakn evresini temizleme operasyonudur. te byle bir cumhuriyet, byle bir kiilik ahsnda oluuyor. Bu kii de byle bir kurum oluturuyor. Sonuna kadar ovenist, smrc, baskc ve tek kiidir. Roma imparatorlarndan bile daha fazla imparatorluk gc olarak kendisini ifade ediyor. imdi TC, byle bir kiilie braklrsa ve bunun yaam byle ekillenirse, daha sonraki sreci nasl devam edecek? Silindir gibi toplumun zerinden gemi, yine btn toplumu kendi ahsnda ve CHP iinde drmtr. Baz muhalifler eletiri yapmak istiyorlar
201

ama gleri olmad iin yapamyorlar. Aslnda ada kavramlarn ve kurumlarn dknletirilmi tipik biimleriyle kar karyayz. Bu da daha sonra neyi ortaya karyor? Trk insannn, Krt gereinden daha trajik bir durumunu, yani traji-komikliini ortaya karr. ok apsz insan trnn tremesine yol aar. Yalanc insanlar, demagoglar, sahtekarlar, dalkavuklar trer. Bu 1950'lerde nn ile birlikte (nn tamamen emir kulu bir durumun yalnkat paras), 1950'lerden sonraki Menderes dnemidir. Aslnda buna, daha nceki dneme gre kar-devrim derler. Gerekte ise Demokrat Parti hareketi biraz toplumun, biraz kapitalizmin gereklerine kendini uyarlama hareketidir. 1920'lerdeki Terakki Perver Cumhuriyet Frkas'nn bir nevi yeniden canlandrlmasdr. Cumhuriyete biraz yakndr. Biraz kapitalizmin esaslarna gre yaamaya alrlar. Bu anlamda ille de bir ilericilik, gericilik deerlendirilmesi yaplacaksa (ki fazla anlaml deil), 1950'liler sonras 1950'liler ncesine gre daha anlaml, biraz daha ada, biraz daha insan gerekliini dikkate alr. Daha nceki dnem bir klasik-faist tre de, bu dnemin komnist trne de sdrlamyor. En ucube, dolaysyla en tehlikeli, insan ve halklar en ok arpklatran bir dnem oluyor. M. Kemal daha o dnemde halk mziini yasaklam ve Bat mziinin alnmasn dayatmtr. Dil teorisini, tarih teorisini ortaya koymu, kafa taslarn lmeye alm, dine kar bir hareket gelitirmi, bu anlamda kendini din yerine de koymutur. te bu dnem, byle ucubelerle dolu bir dnemdir. Bu kadar kafasyla, yreiyle oynayan bir insandan artk hayr gelir mi? Dolaysyla cumhuriyet ocuunun nemenem bir ocuk olduu imdi daha iyi anlalyor.

Darbeler, cumhuriyeti zrhla korumak iindir


1950'lilerden sonra ortaya kan DP, cumhuriyetin hastalklarn ne kadar at veya onu gerek bir demokratik cumhuriyet haline getirdi mi? Buna olumlu temelde cevap vermek zor. Daha sonra oka sylenildii gibi, 27 Mays aslnda biraz eski kemalizme duyulan
202

bir zentidir. Evet, bir atlaklk oluturmutur. radesi dnda halka doru bir gelime de var, ama ok snrldr. Daha sonra Demirel'in, yani byk demagogun dnemine ulalr. Bu dnemin temel zellii nedir? Biraz kapitalizm geliecek, fakat emekilerin mcadelesi de geliecektir. Dolaysyla devletin faist nitelii devreye girecektir. Buna TC'nin NATO'ya girmesini, ABD'nin dn ya a pn da halk la ra yk len me si ni ila ve eder sek, Trkiye'ye jandarmalk rol biilerek, zellikle Ortadou kontrol edilmek istenilir. Ayrca Sovyetler'e corafik olarak ok yaknlk vardr. Emperyalizmin etkisiyle kar-devrimcilii, faistlii krkleyen Demirel, Amerikan'n adamdr. Trke zaten NATO'ya bal zel Harp Dairesi'nin bakandr. Komnizmle Mcadele Dernei faaliyetlerinin, MHP, (DP yerine) AP, yine CHP'nin kendi tarihine yarar bir biimde biraz klk deitirmesi, dnemin ulusal kurtulu ve sosyal demokrat hareketlerinden esinlenen tipik bir kvrtma hareketiyle kar karyayz. Bu kvrtma solun nn kesmek iindir. Bizim solculuumuz solun nn kesmek iin, tpk 1920'lerde bizim komnistliimizin komnizmin nn kesmesi gibidir derler. Ecevit hareketi de daha 1965'lerde byle bir anlama sahiptir. Btn bunlar devrimci hareketin nne gemek iindir. Rahan'la birlikte antasn, sopasn sallaya sallaya solculuk yapmak istiyorlard. Dev-Gen hareketini karlarna alarak solu nleme solu biiminde bir CHP politikalar sz konusuydu. Daha sonraki srete gelien mcadelenin durdurulamamas, 12 Mart darbesine ramen nlenemeyen (tpk 1920'lerde olduu gibi) devrimci hareketin eitli safhalarda gelimesi, Krt hareketinin gelimeye balamas, ite buna 12 Eyll'n cevab ve bu anlamda da cumhuriyetin bir rme ana girmesi sz konusudur. Yani i gbek cumhuriyetin rmesine engel olmak iin 1970'lerden itibaren patlayacak olan gbei bir askeri zorla, zrhla korumaya alma dnemine girilir: 12 Eyll darbesi budur. Bizzat kendileri syler; bu anayasa geni geliyor, daraltmak gerek diye. Daraltmak demek, toplumu zrh iine almak demektir. Gbek patlasa lr. Ona gre, yeni bir klf yaratlr. te buna baka bir cumhuriyet ad verilir; 12 Eyll cumhuriyeti veya ikinci cumhuriyet.
203

unu da belirtelim: 12 Mart'lar, 27 Mays'lar, 12 Eyll'cler kaskat kemalisttirler. Ama biraz gelien kapitalizme gre kemalisttirler. M. Kemal, kendi dneminde birbirine gemi kaburga kapitalizminin generalidir. smet nn biraz onun sivillemi biimidir. Grsel, onun biraz daha gbek balam generalidir. Bunlar gelien kapitalizme gredirler. Memduh Tama, biraz daha kendisine gvenmi, nk kapitalizm biraz gelimitir. Kenan Evren, biraz daha tedirgin, endielidir. nk kapitalizm biraz sallantdadr. Ama olduka iddial, nk cumhuriyet baya bir birikime sahip olmutur. Bir de, bunlarn iinden en son kan sivil kesim var: nn'den sonraki sivil kesim olan Bayar-Menderes. Bunlarn kesinlikle antikemalizmi yoktur. Sivil lehe, askeri leheye biraz daha maske grevini grmek, biraz daha soluk aldrmak iindir. Sonuta kendileri de, yani sivil klik de yprand. 27 Mays, birka yllna yaanan bu ypranmay tekrar zrhla koruma yoluna gitti. Gbek patlayacakt, 12 Mart geldi. Biraz daha semirdi, bu sefer yine patlayacakt; 12 Eyll geldi. Yani asker ve sivil arasndaki dnm, aslnda cumhuriyetin ypranmasn nlemek iindir. Semiriyor, patlayacak gbei darbelerle korumaya alyor. Biraz sktktan sonra, szmona g kazanyor. Muhalifleri eziliyor, tasfiye ediliyor, tekrar kapitalizm semirmeye balyor. Tekrar bir darbeyle patlamas nlenmek isteniyor.

Kemalist cumhuriyet zal'a bile tahamml edemedi


Bir zal olayn da bu temelde deerlendirmek gerekir. Kapitalizmi biraz daha gelitirmek, ada llere oturtmak istiyordu. Tabii ki, buna Trk kapitalizminin, TC'nin dayanamayaca akt. zal burada biraz ileriye gitti. Kemalizmin temel kurumlarn, kurallarn fazla dikkate almad. Biraz daha fazla emperyalist kapitalizme, Amerika'ya gvendi. Szmona hrsl bir deiim yaratmak istedi. Tabii, TC'ye hakim olan kurallar dur diyecekti. Nitekim, onu belki de cumhuriyet tarihinde en feci bir biimde hem kullandlar, hem de en kt bir biimde drdler. Bir Menderes'ten daha kt drld. Menderes'in yarglama esaslar belli ve daraacna
204

ekildi. Ama zal'n, nasl sktrlmaya alnd, nasl ldrld bugn bile bir srdr. Kemalizmin byle birok cinayeti vardr. zellikle kurulu dneminde saysz cinayetler vardr. Mustafa Suphileri nasl ldrtt de bir srdr. Suphi'yi ldren Topal Osman' nasl ldrtt bir srdr. Birok muhalifi Topal Osman'la ldrtmt ve en son onu da gtrmt; bir srdr. Bakan ldrtmtr, milletvekili ldrtmtr; bir srdr. Szmona buna da kemalist taktikler deniliyor. Hala Trkiye'de bu gelenek yaygndr. Biraz da ittihatlardan kalma gelenektir. Yani ama iin her ey mbahtr! Bu, aslnda en kkl tasfiye biimidir. Demek istediimiz, 1990'lara doru geldiimizde, bu cumhuriyet adamakll sarslmaya doru gidiyor. Zaten zal'n kendisi yeni bir cumhuriyet tartmas balatyordu. Eski cumhuriyetin kapitalizme dar geldiini, anmadan ilerlemenin olamayacan (biraz da Amerika'y arkasna alarak ve Ortadou blgesindeki gelimeleri de hesaba katarak) sylyordu. Ve bir eyi daha yapmak istiyordu: Cumhuriyet, Krt olayn hep ezerek halledeceini sanmtr. Biraz reform veya zerklik de olabilir. En azndan kar olmamalyz, ben karysam da tartlmas zgr olmaldr diyordu. Bu ciddi bir cumhuriyet ihlalidir. te zgr dnce den bahseder. Her ne kadar zal hrszdr deniliyorsa da (bugn baz baylar bunu sylyor), 1970-80'lerin bandan itibaren bakandr, babakandr. Neden o zaman laanlar, Mumcular, zal hakknda ciddi bir faaliyet gstermediler? Zaten bunlar MT adna, genelkurmaylk adna faaliyet yrtyorlar. Neden o zaman zal'n, ailesinin hrszl yoktu da, 1990'lardan itibaren yaygnlat? nk bu yllarda zal onlara gre iyi alyordu. Amerika'nn gvenilir adamyd; kredi salyordu, zor dnemlerde ekonomiyi kurtaryordu, dolaysyla kendilerine gerekliydi. Ama ne zaman ki, klasik kemalist ereveden kt, o zaman byk hrsz ailesi olarak yanstld. Kamuoyu imdi bunu tartyor. Fakat bu, ok ikiyzlce bir tartmadr. Btn hrszlklarn szmona zal hanedanlndan karmak istiyorlar. Nitekim baz gazeteciler, nn hanedannn hemen hemen btn ailelerden daha zengin olduunu ortaya koyuyor205

lar. Kald ki, aile demeye de gerek yok, cumhuriyet zaten onlarndr. Yar yarya Atatrk'ndr, daha sonra da smet nn'nndr ve onun oullarnndr. zal'n ise, kk bir aile saylr. Bir trnak kadar belki almak istemitir, daha sonra da burnundan fitil fitil karmlardr. nk cumhuriyetin sahibi ok gldr. Yaanan budur. Gerekten insan nereye bakarsa aryor. Daha dn ycelttiklerini, bugn yerin dibine batryorlar. Burada snfsal kuvvetler, cumhuriyetin baz kurallarnn konuturulmas vardr. Kemalizmin baz kalplarnn amanszl vardr. Demek ki, bu ikinci cumhuriyet tartmalarna kemalizmin msamaha gstermeyeceini, kat kurallarn konuturacan; buna biraz reformlarla aama yaptrmak ve zl salamak isteyenin sonunun da hsran olacan bir kez daha grm oluyoruz.

Demirel cumhuriyetin zirvedeki demagogudur


imdi, byk demagog Demirel iin banda, bu kiiyi iyi tanmak gerekiyor. Tarihte kime benzetilebilir? Aslnda pek de ei-benzeri yok. Keke, Trk aydn biraz dnmesini bilse, kendi demagoglarn tanyabilse, kemalizmini tanyabilse ve dolaysyla kendi insanna doru bir dnce, bak as kazandrabilseydi. Demirel 30 yldr neyin demagojisini yapyor? Evet, ana hatlaryla baz eyler syleniyor. yle tekelcilie hizmet eden, yle Amerikanc olan, yle faizme yol aan, yle kapitalizme yol aldran olarak deerlendiriliyorsa da, bunlar yetmez, daha fazlasn ortaya koymak gerekir. Bu 30 yl biraz daha iyi deerlendirmek gerekiyor. Btn darbelerin oluumunda hem pay, hem onun sonu var. Ayn ekilde 27 Mays da onun sonudur. Yine 12 Mart, 12 Eyll kendisine kar yaplyor. zal'n drlnn bir nolu tezgahlaycsdr. Bu tip kimden yana, neyin srdrcs, neye kardr? Hi phesiz, Trk kapitalizminin ana zellikleriyle balant kurulabilir. Yine uluslararas gereklikle, zlen Sovyetler Birlii ile, ABDAvrupa ve nc dnya lkeleri gerekliiyle balants kurulabi206

lir. Nasl ki, M. Kemal o dnemin btn temel glerinden ve ona nclk eden ideolojik-kurumsal ifadelerinden paralar alm ve bir eklektizm rnei olmusa, bu da, byk ihtimalle, 1960'lar sonras dnyasnn btn gelimelerinden benzer eklemeler alarak bir eklektik Trk rejimini srdrmeye alyor. Demagogluu bu nedenledir. Bu, dneme gre her yerde var. Rejimi srdrmek iin ne lazmsa, ayb kapatmak iin ne yararlysa, gn kurtarmak iin ne gerekliyse, emei ve onun temsilcilerini soyup-soana evirmek iin neye bavurulacaksa onu yapyor. Faist MHP'yi besler, zel orduyu kurar, sosyal demokrasiyle ittifaa girer, slamclkla uzlar. Yani dneme gre ne yararlysa, ne gerekliyse bukalemun gibi ona uzanr. Deiik bir kemalizm versiyonudur. Onu yapyor aslnda. Ama daha ilkel, daha geri, karikatrn karikatr olarak yapmaya alyor.

Kutlamalar, enlikler cumhuriyetin lm merasimleridir


Bu yl cumhuriyet deerlendirmesini yaparsak: Rejim, szmona sivil cumhuriyet kutlamas yapyor. Bunu Sovyetler de yapyor. Buna zeniyorlar. Avrupa oktan yapm, yzyl ncesinden. Onu imdi tekrarlamaya alyorlar. Ne kadar byk takliti olduklarn gryoruz. Ama ok gecikmi bir taklittir. Daha da tesi bu cumhuriyet kolay kolay iflah olmaz. lmcl dnemini yayor. Bu kutlamalar, bu lmcl hastalktaki varln maskelenmesi, sslenmesidir. Kurulu dneminin enlikleriyle hi alakas yok. Ne kadar enlik gelitirilmek istense de, yaplan cumhuriyetin lm-kalm mcadelesidir. Belki bugn, bu yl, birka yl sonra da gereklemeyebilir, ama bir rejimin kendi toplumu, halk zerinde ifade edecei anlam itibariyle bir ldr. Can ekien varlklardan bahsedilir. te byle bir eydir. Hibir rejim, kendiliinden ben lyorum demez. lrken bile, kendini son derece sesli, ssl gstermeye alr. Yaplan buna benziyor. Birok ynyle salt rme deil, can ekime emarelerinin yaandn gsteriyor.
207

Zaten kontrgerilla cumhuriyeti dememizin nedeni de budur. Bu nasl bir cumhuriyettir ki, her gn faili mehul cinayetler ileniyor; her gn kendi yasalar ineniyor, muazzam yolsuzluk dosyalar rafa kaldrlyor. Bunun yannda politika tkenii, politik partilerin ilevsizlii ve ekonominin tamamen iflas var. Hibir lkede enflasyonun yzde altm, yetmi, seksenlerde yaand grlmemitir. Baka lkelerde enflasyonun yzlerden bine frlamas var m? Hayr, yzde onbe veya onun altna dme var. Dnyada hibir lkede, yzde elli-yz aras olan bir enflasyon rnei yoktur. Bu sadece Trkiye'de vardr. Bu en tehlikeli bir smrme biimidir. Bugn yzde yze yakn seyreden enflasyon oran, hrszlamann, bir halk smrmenin en ince tarzdr. Dnyada rnei yoktur, aratrlsa bulunamaz. imdi yzde bine ksa derhal tedbir alnr ve yzde yirminin altna drlr. Yzde yz, yzde beyze karsa aresi bulunur. Bir-iki yl sonra tpk Arjantin'de olduu gibi, Sovyetler'de olduu gibi aresi bulunur. Yzde yirminin altna indirilse bir eit aredir, smr azalr. Ama Trkiye'de buna da frsat verilmiyor. Dolaysyla gerekten u son onbe-yirmi yldr, cumhuriyetin yalnz ekonomik anlamda bir enflasyonu bile mthi bir smrme politikasdr. Bunun zerine siyasi partilerin nasl demagoji yaptklar, halk nasl aldattklar, hibir yerde grlmemitir. Dediimiz gibi, keke bir Trk aydn olsa da, kendi halk asndan bunu dile getirebilse. Smrnn bu biimi hangi tarihi dnemde ve hangi lkede grlmtr, inceleyebilse. Neden, amac nedir, nasl gerekleiyor? Bunu da kendileri incelesin. nk ok sayda Trk ekonomisti var. Aslnda kimileri baz kelimelerle yaklamaya alyorlar. Hac yatmaz ekonomisi gibi kelimelerle nitelendirilebilecek deerlendirmeler yapyorlar ki, dorudur. Byle ekonomi aslnda yok. Bu, hrszln en gelimi biimidir. Mesela bir rnek verirsek; dolarn art. nceden geni bir menfaat ebekesi tedbir alyor, bir devalasyon patlatyor. Bundan bir evre mthi vurgun yapyor. Sanrm bir trmanta birka trilyonu cebe indiriyor. Baka yerde hibir hrsz birka trilyonu byle bir ekonomik operasyonla cebe indirebilir mi? Hibir banka soyguncusu, hibir igalci bir
208

gnde bu kadar trilyonu cebe indirebilir mi? Ama Tansu iller dneminde indirebilmitir. Ve bunun gibi yzlerce trilyonlar cebe indirme operasyonu vardr. Bu son zel sava hkmeti dneminde, bu kontra cumhuriyetinde ne kadar iadam tasfiye edildi? Kendi aralarnda bugn bir dosyalar sava veriyorlar. Engin Civanlar olay. Aslnda bir hrszn yerine dieri geiyor. Daha ncekiler hzla dtalanyor ve yeni hrszlara yer alyor. Grlmemi bir biimde geliiyor bunlar. Ve en kts de, halk tamamen seyrediyor. stanbul'da lam suyu bile aranyor ve bulunamyor. Yalnz stanbul'da deil, hemen her tarafta byledir. Halk bir orbaya talim ettirilmi, orbay bulan veya bir kuruluuna idare eden, kendini gemisini kurtaran kaptan yerine koyuyor. Maymunlatrma dediimiz olay, byle ortaya kmtr. rnein kpei altrrsn, a brakrsn, bir tane kemik attn m, hem sana yaltaklanr, hem de ok rahatlkla sana balanr. Bu kpein midesi, kaburgalar birbirine gemitir. Halka bu dayatlyor. Nasl dayatlmtr? Kontra cumhuriyetinin ikencesi var, grlmemi bir polis gc var. Kontra cumhuriyeti, polis cumhuriyetidir, hem de zel tim cinsinden. sterse halk sesini karsn. imdi memur, sanyorum ikiyz bin liralk bir maa artyla bir gnlk yemei kurtarm, rezil olmutur. ki adm atmak isteyince n kesiliyor ve u anda inim inim inletiliyor.

Cumhuriyet gereinde yenilgili Trk solculuu


Maymunun gz yalar! Neden? nk kontra cumhuriyeti tm ynleriyle egemenliini kurduunda, bunlar sessiz kaldlar. imdi en tuhaf da, Trke geen kongresinde ar yapt; solcular da gelsin iimize diye. Gidecekler, nk u anda ekonominin kaynaklarn Trke ele ald. Herkes de atr. Solcular eskiden SHP'de, belki baz belediyelerden geinmek iin kaynak salarlard. imdi o yol da kesildi. Paralarn hepsi Trke'te younlayor ve hepsi oraya koacak. Bu Dev-Yol artklar, dier sol artklar nmzdeki
209

gnlerde oraya frlayacaklar. Orada snf mcadelesi yapacaklar! Neyin mcadelesini? Tabii ki maa mcadelesini. Ama bunu rahatlkla kamufle etmek iin teori de uydurabilirler. Trk devlet ve solculuk geleneinde bu tamamen byledir. Btn Abdlhamit dneminde, hatta daha ncesi de dahil, bu byledir. Sultan ok iyi biliyor; buna biraz daha fazla maa lazm diyor. Namk Kemal'i bile o temelde ekmitir. imdi, Dev-Yol'cu artklar m ekemeyecek? Zaten adam biraz skm, biraz da cezaevinde ba arm. Faizm bir gzel maa sunuyor. Hem de dolayl yoldan. Bir iyeri buluyor. Ve karn doyurmayan sosyalizm yerine (ki sosyalizmden anlad da bir apulculuktur) imdi bu kadar grkem vaat eden kapitalizme kouyor ve balatyor... te, sosyalizmin, bilmem stalinizmin diktatrl; kapitalizmin, liberalizmin refah, zgrl... Bunlarn hepsini rahatlkla yapar, yeter ki cebini doldursun. imdi btn eski solcularn, byle devlet maana koturduunu gz nne getirirsek, maan kaynaklar, kontrol imdi Trke'de. Byle bir akm balatlmtr. Ne kadar aydn tasla, sanat tasla varsa, hatta genlikten ne frlamak isteyenler varsa hepsi milliyetilikte, faizmde younlayor. Kontrgerilla cumhuriyeti kendini ancak byle ayakta tutabilir. Demirel, o Hitler'in baa gemesine yol aan mareale benziyor. Demirel faizmi besliyor. Bunu da tabii ki gelien devrimci mcadele karsnda yapyor. Bu durum, TC'nin nasl can ekime srecine girdiini ve nasl bir demagogun lafazanlyla girdii bunalm rtbas ettiini, rejimin ok canlym, sonsuza akp gidecekmi edebiyatyla allandrlp-pullandrlarak, ama gerekte zel sava hkmetiyle, sicilli faistlerin ykseliiyle korunmaya ve salna kavuturulmaya alldn ok aka ortaya koymaktadr. Tabii tm bunlar PKK'nin nclk ettii bir sava karsnda uygulamaya alyorlar. Bu cumhuriyet 20 yldr bu gereklik karsnda bulunuyor ve en nemlisi de son on yln amansz savamyla kar karyadr. Cumhuriyetin can ekimesi en bata bu savam nedeniyledir. Sava karsnda yalnzdr. 70 yllk dnemin deil, btn Osmanl,
210

hatta btn Seluklu dnemi de dahil, bakaldrlara kar yneltilen egemen snf darbelerini bu sefer baarya gtremiyor. 1970'lerden, hatta 1965'lerden balatrsak, 30 yla yakn bir zamandr genelde Trkiye, zelde Krdistan savam vardr ve bu savam bastrlamamtr. Demagog Demirel, bir de bu bastrlmak istenen halk savana, direnie kar elebadr. Bunu iyi bilmek gerekiyor. 30 yllk devrimci savama dayatlan kar-devrimci savam en tepede ayarlayan Demirel'dir. Bu devrimci savam, Trke'in zel sava birikimleriyle, zel orduyla, kontrgerilla birlikleriyle bastrlmaya allyor. Bu savan Trk solunu aa-yukar 1980'lere doru geldiimizde bastrdklar sylenebilir. Fakat Trkiye solunun eletirisini doru yapan ve kendi geliim yasalarn salam zmlemelerle rayna oturtan devrimci hareketimizin karsnda son on ylda bu rejim baarl olamad. Bastrlmaya izin verilmedii iin, 1990'lardan itibaren klasik tenkil politikasyla hareketimizin ezilecei sanld. 1987'lerde, bu mantkla ezeriz denildi. Olaanst Hal ilan edildi. 1990'a kadar bitersiniz denildi. Mcadelemizin bitirilemeyecei anlalnca, topyekn bir savala; faist krmla, yani toptan Krdistan' boaltmay da ekleyerek iin altnda kacaklarn sandlar. Trk sol hareketini de halktan kopararak, yanl ynlendirerek, komplo yaparak, provokasyona getirerek tasfiye etmede baarl oldular. Trkiye solu neden halklamad, neden partilemedi? Bu solun iine dt durum bizim eletirilerimizle epey aa karlmtr. Bu sol tarafndan, dayatlan zel savaa kar, devrimci savam gelitirilemedi. Trkiye solu, nc savamdan, kitle boyutlu savama dnmedi. Kendisini bir grup nderliinden kadro hareketine dntremedi. En bata kendi zmlemesini, toplumun zmlemesini, tip zmlemesini yapamad. Harekette bireysel-grupsal olmaktan teye gidemedi. Tabii bunun ideolojik-siyasi boyutu vardr. Salam bir tarih, toplumsal deerlendirme anlayna, yine btnlkl bir ideolojik-siyasi deerlendirme programna ulalamad. rgt almalar ve zellikle taktik savam zerinde younlalamad. Ve buna benzer daha birok eletiriyle birlikte, en nemlisi de kemalizmin eletirisi yaplamad. Doru rgt ve parti yaamna
211

tip olarak kendilerini hazrlayamadlar. Cumhuriyetin ve dzenin yaam kalplaryla yaadlar. htilalci yaamn, devrimci yaamn neleri gerektirdiini akllarna bile getirmediler. Lafta devrimci ama, pratikte dzeni yaayan kadrolarla devrim yaplamayacan gremediler. Daha buna benzer birok eletiri noktalarnda kendilerini zemedikleri iin, yenilmekten kurtulamadlar. Trkiye'de devrimcilik iddiasnda olanlarn, kurtulabilmeleri iin PKK deneyiminden ok iyi yararlanmalar ve sonu karmalar gerekir. Bizim yapmaya altmz, genelde egemen snf tarihini zmleme, Osmanly zmleme, cumhuriyeti ve dolaysyla kemalizmi zmleme, Trkiye kapitalizmini zmleme, oluan insan, dzeni, yaam zmlemedir. Bunun yannda halk gereini belirleme, halkn yolunun ne olduuna cevap verme, onun ideoloji-politikasn, onun kadrosunu, savasn ortaya karma, bunlarn rgtn ve taktiini gelitirme gibi muazzam grevler vardr. Trk solu bunlara ulaabilirse, ayr bir halk tarihi, ayr bir cumhuriyet tarihi, ayr bir halkn cumhuriyeti de oluabilir. Ama tm bunlar lafta kald. Gereken hakkyla yaplamad.

Cumhuriyet 71. ylnda faist bir karmayla ayakta tutuluyor


Bizim bu duruma bakarak, kendimizi tkezletmeyeceimiz akt. Hzla ayrtk. Bu eletiriler temelinde, en azndan Krdistan somutunda kendi yolumuzu salam, doru bir ekilde bulabildik. Sonuta bu yolun doru nderlik tarz ve zmlemeleri partiye, giderek silahl savama yanstld. Stratejik olduu kadar, doru taktik nderliin de oturtulmas; bunun olduka iyi bir eitim ve yaam anlayyla derinletirilmesi PKK baarsnn zn tekil ediyor. Bu tip yaklamlar, bugn bu savam srdren, gelitiren ve baarya gtren temel yaklamlar deerindedir. Tamamen TC'nin alternatifini, ayr bir seeneini oluturduunu hemen herkes gryor, sylyor. Dzenden kopu nedir? deolojik koputur, rgtsel koputur, yaamsal koputur, eylemsel koputur. Hatta onun zorba glerin212

den kurtulutur. Kald ki, halkn devrimci ordusuna ulalmas ve halk ordusunun gelitirilmesi btn ynleriyle ortaya konulmutur. Ayrca bunun kesintisiz, baarl srdrlmesi de imkan dahiline sokulmutur. Zaten 1990'l yllardan sonra klasik kemalist ordu mantyla PKK'nin nne geilemeyecei anlalnca, zal son bir denemeyle acaba biraz reformlarla uzlamaya gidebilir miyiz biiminde yaklat. Bunun da hsranla sonulanmasndan sonra, topyekn sava dnemine girildi. Yani iinde toptan ky boaltmalarnn olduu, ya faizmi benimsersin, ya da katledilirsin biimindeki yalnkat politika ve imha sreci dayatld. Kemalist politikann 1925-40'l yllarna ta kartrcasna bir politikayla soruna yaklald. Bu temelde cumhuriyetin ii adeta yeniden dolduruldu. zel sava hkmeti, bugnk cumhuriyet ifadesi temelinde tamamen anti-PKK temelinde yeniden rgtlenmi, szmona yeniden yaama kavuturulmutur. Tabii ne kadar yaama kavuturulmutur sorusu tartlabilir. Ekonomi de byle bir hrszlkla faizmin denetimine verilmitir. ster halk soyulup soana evrilsin, ister Trkiye her tarafa satlsn, umurlarnda deil. Faizm iin gerekli olan denetimdir ve kendisinin rgtlenmesidir. Trkiye'de sosyal adan zlmemi hibir toplumsal yan kalmamtr. Her taraftan paralanm bir toplumsal yap vardr. Ahlaktan eser yoktur. Emee, emeki snflara hi sayg kalmamtr. nsanlarn dnyalar allak-bullak edilmitir. ok stten rgtlenmi bir faist holdingci kesim ve orta-snf kapitalistlerin bile kyamet kopard bir sosyal-ekonomik durum. flas etmi siyasi partiler, yine solcusu sacsndan daha faist, sacs solcusundan daha solcu geiniyor. Byle bir faist karm ortaya kyor. Zaten tmyle de zel sava birimlerinin yrttkleri bir hkmet ve zel sava vardr. Yani devletin elik ekirdeiyle kar karyayz. Her eyi faist bir mantkla, btn kurumlara el atarak, her trl kiilikle oynayarak, btn snflarn iine uzantsn yayarak yrtyor. Krdistan'a korucular, korucular yetmezse airetler, airetler yetmezse daha deiik bir sr ajan ve ibirliki rgtlenme gelitiriliyor. Trkiye'nin de byk sendikalarna szdrlm kontrgerilla rgtlenmesi, partilerin tmyle ele geirilmesi, devletin tm kade213

melerine zel sava birliklerinin, yerel savunma birliklerinin oturtulmas ve bylece kontrgerilla veya zel sava cumhuriyetinin yaatlmaya allmas sz konusudur. Btn bunlar hibir dnemle kyaslanmayacak bir biimde, cumhuriyetin yldnm kutlamalarnda veya szmona yaatlmasnda aka grlmektedir. ok trk syleniyor, ok ar, anlamsz bir ekilde ssleme yaplyor, bayraklar mthi sallanyor. Tam da faizmin tanmna denk geliyor. Bu ayn zamanda anormal bir durumu yaayan bir varln gereini gizlemek iindir. Zaten dikkat edilirse, faizm de ke giden kapitalizmin en u noktas, en son aresidir. Almanya da, talya da aslnda dalyordu ve hemen orada da sosyalist bir rejim ibana gelecekti. Bu nedenle faizme geildi. Hala talya, onun hastalklaryla dolu geiyor. Grevini yerine getiremeyen komnist partileri, bunun en kt sonularn yayorlar. En alkantl, en anti-sosyalist devletler, bugnk talya'dr, Almanya'dr. imdi Trkiye bunlarn da tesinde, daha gzkara bir faist modeldir belirlemesi, bu gereklerden dolaydr. Yani onu her an ykma gtrecek dev gibi bir mcadelemiz var. TC'nin kendini byle bir faizme uratmas onun nndeki yoldu.

PKK Anadolu halklar mozaiini canlandryor


imdi nmzdeki dnemde sre nasl bir geliim gsterebilir? Bu cumhuriyetin gidecei yer, bu kadardr. Kendisini ancak bu kontrgerilla yntemleriyle salama alabilir ve biraz mrn uzatabilir. PKK daha imdiden, sadece Krdistan ulusal kurtuluunda deil, halk direnii geleneklerinin, Trkiye gereinde muhalefet anlamna gelebileceklerin de mirasn canlandrma zelliine sahip olduunu gstermektedir. Bugn 1920'lerde bastrlan slami renkli hareketler, PKK sayesinde diriliyorlar; aznlk hareketler vard, diriliyorlar. Yine emek hareketi vard, ancak PKK'ye dayanarak geliebilir. En bata cumhuriyetin, karsnda amansz savat Krt isyancl vardr. imdi en gl bir dnemini yayor ve kendini kurtara gtrmek istiyor. Yani cumhuriyetin bastrd, bu 70 yl214

da da stn betonlayp artk gmdm dedii ne varsa, PKK hepsini aa karyor. Bu, Anadolu halklar mozaiinin canlanmasdr. Ska bahsedilen, kltr mozaiini ortaya karan mcadelemizdir. Yani cumhuriyet tartmalar da bizim etkimizin dier bir sonucudur. Ama henz bunlar, tpk 1920'lerde olduu gibi, tam rgtsel ifadesini bulmu, gcn toparlam deil, eilim halindedirler ve cumhuriyeti de tehdit ediyorlar. Ama en nc rgt, en kendini rgtlemi ve savama ekmi rgt de PKK'dir. Bu anlamda hepsine nclk edebiliyor. Bu ncln daha da gelitirecei anlalyor. Yaplan deerlendirmeler, zellikle pratikte de geirilen on yllk savam, bu can ekien cumhuriyete nasl alternatif tekil edileceini ok daha ak gsteriyor. Krdistan'da baar kazanan devrim, Trkiye'de baar kazanacak devrimdir. Daha imdiden, Krdistan'da datlacak o zel sava birlikleri, bakarsn Trkiye'de daha erkenden bir sosyal cumhuriyet veya emein karlarn esas alan gelimeye yol aar. Zaten imdiden hemen her gn araylar yaygnlayor. Biraz daha gelimi altyap koullar nedeniyle Krdistan'dan daha erken yeni bir siyasal oluuma da yol aabilir. Trkiye'de demokrasiyi zorladmz ok aktr. Can ekien cumhuriyet yerine, ok yaknlatrlm bir demokratik seenek sz konusudur. Her ne kadar zel savan bastrmasndan dolay bu ok gzkmyorsa da, byledir. Yani hzla seenek haline gelmesi iten bile deildir. Bunun u anda Krdistan'da dmlendii aktr. Aslnda eer ovenist zrh delebilselerdi, Trkiye'nin emekten, hatta her trl kltrel haklardan, demokrasiden yana gler Krdistan'a akn etmeli ve orada kendi kurtulularn salamalydlar. Bu, Tr ki ye iin ol du u ka dar Or ta do u iin de by le dir. Krdistan'da kazanacak devrim, bir Trkiye devrimi olduu kadar, ayn zamanda bir Ortadou devrimi olur. Krdistan devriminin hem demokratik, hem tarihi kltrel gerei ortaya karma, hem de anti-emperyalist zellii ok somuttur. Zaten uluslararas ve blgesel gericilik de TC'yi kendi haline brakrsa, rahatlkla lecei gn belli olaca iin, zorla ayakta tutuyor. Ortadou gericiliinin kredi musluklar olmasa, ABD'nin yalnz askeri, siyasi destei deil, ikence215

sel destei de olmasa, bu rejim ka gn ayakta kalabilir? Yine ok demokratik geinen Avrupa'nn zorlamas olmasa, mr ne kadar olur, soruturulmaya deer. Yani TC sanldndan daha fazla bir uluslararas gericilik dayatmasdr. Yalnz bir yerel faizmin dayatmas da deil; bu tekeller ve holdingler, eski dnemin komprador burjuvazisinden daha fazla darya bamldrlar. Dolaysyla onlarn u anda onayladklar cumhuriyeti, tamamen bir yabanc mal cinsindendir ve onlarn karlarn koruyor. Bir siyonizm ite Ortadou'da bara gitmek istiyor. En byk yardmcs, savata olduu gibi, Ortadou'nun yeni bara almasnda da Trkiye'dir. En sk iki dost Orta Asya'ya alm diyor. Bunu birlikte planlyorlar. Nedir bu? Bu, szde TC, znde ise siyo niz min kol tuk de ne i ol mak tr. Yi ne em per ya liz min tek rar Ortadou'ya, Kafkasya'ya, Orta Asya'ya ulama kprsdr. Zaten her gn kendileri bunu sylyorlar. Yani bir uluslararas gericilik olaynn yklmas, o denli bir enternasyonal ilerleme, devrim olay oluyor. Bunu eskiden de sylyorduk. imdi ok daha somut sylyoruz. Gncel gelimeler, bizim devrimimizi artk bir Ortadou devrimi, Kafkaslar'da ve hatta Balkanlar'da etkisi olacak bir devrim olmakla yz yze getirmitir. Eskiden teorik olarak yaplan deerlendirme, imdi pratik olarak gereklemektedir. Bunu gryoruz. Dolaysyla kavga bir Krt-Trk kavgas deildir. Tam tersine, Krt halknn zerine yzyllardan beri reklenmi ve gnmzde de en rm zellikleriyle, o denli de smrc-ikenceci yaklamyla imhay dayatan TC'ye kar yrtlen bir savamdr. Yine her ne kadar ulusal kurtuluu gibi gzkse de, ondan daha fazla enternasyonalist olan bir devrimci hareketin gelimesi sz konusudur. Savan zaten bu denli gelitiini, son yllar deerlendiren herkes ok iyi gryor. Biz sadece ite, egemen snflara dayal bir cumhuriyetle savamyoruz. Btnyle dnya emperyalizminin en ileri geleneiyle, ABD'si, Avrupas, Japonyas'yla desteklenen, birok olanak ve hatta komalk duruma geldiinde bile zel yntemlerle kurtarlmaya allan bir kurumla savayoruz. Bu anlamda en az bir Fransz Devrimi kadar, bir Bolevik Devrimi kadar enternasyonal anlam olan bir
216

devrimci hareketin savam ortaya kmtr. Zaten uluslararas gericiliin bu kadar birlemesi de devrimin bu enternasyonal niteliinden dolaydr. Bunu biraz daha somut grmek ve sylemek mmkndr.

Bu cumhuriyet almaya mahkumdur


nmzdeki dnem iin ne sylenebilir? Eer devrimin mevcut durumda kazand mevziler, savam biimi, onun perspektifleri, ideolojik, siyasi, en nemlisi de yaam tarz itibariyle konumu srekli pekitirilirse, geri adm attrlamayaca, hibir mevzisinden sktrlemeyecei rahatlkla sylenebilir. Bunun yannda, en son desteklerle ayakta tutulmaya allan TC'nin mevzilerinin daha da daralaca, biroklarnn elinden alnaca, zellikle Trkiye sahasnda da kesin kabul edilemezlii (ki imdiden yaygn yaanyor) daha da tahamml edilemez boyutlara ulaaca ve bu cumhuriyetin alaca kesindir. Tam istediimiz devrimci tarzda m alr, reformizme mi tabi tutulup alr, yeni bir (Refah modeli) cumhuriyet mi kurulur, yoksa daha kaskat bir faist cumhuriyet mi baar kazanabilir; btn bunlarn encamn mcadele belirleyecektir. Kendiliinden ne yle olur, ne byle olur diyebiliriz. Devrimci mcadele, esas belirleyici olacaktr. Devrimci mcadele daha da geliip, baarlar arttka, dolayl etkileri de artar. Hatta uluslararas etkileri de byr. Dolaysyla halklar lehine bir seenek daha da gncelleir ve baarya da gidebilir. Ama baaramaz ve kendi iinde bzlrse, Trk solu gibi tkanrsa daha kaskat bir faizmin baa gemesi de beklenilebilir. Veya ikisi de birbirini altedemediyse; Refah gibi modeller daha da hz kazanabilir. Dolaysyla bu netleecektir. Ama devrimci iddiann, devrimci perspektifin, devrimci tarzn da bu hzn srdrmesi halinde, gelimelerin halklarn lehine olaca, Anadolu'da da bu olduka halk aleyhtar cumhuriyet yerine, halk cumhuriyeti lehine doru bir gelimenin salanabilecei belirtilebilir. Krdistan'da kurulacak olan zaten bir halk cumhuriyetidir, onun
217

bir federasyonudur. Ortadou halklar asndan Krdistan'da kurulmu bir federasyon da, Ortadou halklar cumhuriyetinin temelidir. Bunun araylar var, baz almalar Krdistan paralarnda gzlemleniyor. ok yetersiz de olsa, bu nemli bir aamaya gelip dayanmtr. PKK'nin ncl, bu konuda sadece Trkiye'yi bir federasyonlamaya itme anlamnda deil, Ortadou'yu da byle bir federasyonlamaya demokratik tarzda, halklarn cumhuriyeti tarznda gtrme ynndedir. deolojik belirlemeler bata byleydi, imdi pratik gelime yollaryla da bunun salanabilecei ortaya kmaktadr. Dolaysyla 71. yldnmnde kemalist cumhuriyete kar, Ortadou halklarnn drlm gereine kar, PKK'nin nclk ettii halklar mcadelesinin bir halklar cumhuriyetine doru gelimesi sz konusudur. zellikle savamzla kantlanan, bu gerektir. Ama tam zafer iin de gerekten amansz bir izgi savamna, derinleen bir yaratcla, gn be gn byyen bir baarya, her eyi bu anlamda zorlayan bir savama ihtiya vardr. imdiye kadarki savam sradan bir balang olarak grlmelidir. Halklar lehine asl savam bundan sonra verilecektir. Bu temelde baarnn da kesin salanacan belirtmek, kehanette bulunmak deildir. Bugne kadar yaplanlara baktmzda, nmzdeki dnemde neyi nasl yapmamz gerektiini gsterir. Bugne kadar harcanan abalarn bir benzeri, nc rgt iinde, ordu savamnda ve devrimci rgt lsnde yerine getirilse, biz mevcut devrimci baarlarmz temelinde bile unu rahatlkla syleyebiliriz ki; baar halklar lehinde ve onlarn cumhuriyetler gerei biiminde olacaktr. 29 kim1994 e

TC'NN MHACI ZEL SAVAI KARISINDA HALKIN KMLK VE ZGRLEME DURUMU

TC'nin tarihsel ve gncel yaps, zel sava dzeninin gelecei


Savalar esas itibariyle kitleselletiinde nemli sosyal, snfsal kesimleri hedeflerler veya bir btn olarak ulus, halk ve hatta aznlk topluluklarn kapsamlarna alrlar. Kapsamlarna alta da, salt genel bir boyun edirmekten tutalm neredeyse birbirlerine yakn glerden birisinin ok snrl egemenliini kabul etmeye, hatta fiziki veya kltrel kimlik gereini tamamen imha etmeye kadar bir amac kapsarlar. Tarihten gnmze kadar bu hep byle olmutur. lkel komnal dzenden klelik dzenine ynelirken, savalarda ilke, ele geirileni imha etmektir. Ama ne zamanki bir insann kle olarak da verimli kullanlabilecei ortaya kt, o zaman kleletirme imhann yerini ald. lkel klan, kabile koullarnda tabii ki o dzeye henz gelinmemiti. Hangi kabile, klan egemen olursa, dierini bir tek ferdi kalmayncaya kadar imha etmek zorundayd ve bu bir kurald. Bunun nedeni klan, kabilelerin ancak kendilerini besle219

218

yebilecek, yaatabilecek durumda olmalardr. ok zor koullar altnda, bir kabile dierine boyun edirdiinde, onu besleyecek bir imkan yoktu. Dolaysyla ele geirilenler imha edilmek durumundayd veya hi byle durumlar yaanmazd. nk o zamanki corafyada geni alanlar olduu iin ounlukla kavgalara, savalara fazla yer olmazd. Ancak insann retim deeri ortaya knca, art-rne yol aacak kadar verimli bir retim arac haline gelir. Bundan sonra kleleme dnemi balar. te klelemenin z budur. Artk insan, art-rne yol aacak ok nemli bir retim aracdr. Savalar arlkl olarak bu amac gerekletirmek iin gelitirilir. Bylece bilinen byk kle imparatorluklar insan emeinin retici deerini esas alarak kullanlr ve byk kle topluluklar ortaya kar. Bugn hl ihtiam karsnda insann heyecanland byk Msr, Mezopotamya, Roma, Yunan, in, Hint uygarlklar byle bir gelimenin rndrler. Elbette ki savalar bu amala balantl olarak ok vahi geliiyorlar. lkel komnal toplum koullarnda yaayan topluluklar veya halklar esirlii tanmadan son derece bana buyruk bir halde yaarken, onlar kleletirmek ok zordur. Klelik kolay kolay boyun eilecek bir tarz deildir. Klelemeyi salamak, onu bir sistem olarak yeryzne oturtmak iin ok vahi savalar yrtlr. Bu savalarn bilinen kanlmaz sonular vardr. Kanlmaz sonularla birlikte direnen ve klelii hi kabul etmeyen insan topluluklar da vardr. Ama kleleen insan da vardr. Artk ezen-ezilen, kleletiren, kleletirmeyi esas alan savalar dnemi balamtr. Burada da rgtl olan, kendini daha da bilinlendiren hakim kyor. Bu anlamda hem kle sahipleri snf geliiyor, hem de klelememek iin byk bir diren halinde kendilerini rgtleyen ve uygun corafyaya eken, savunan ve dolaysyla zgr olan topluluklar ortaya kyor. Bunlar hl gnmze kadar vardr. Artk byle bir tarihi gelime sz konusudur. zellikle uygarlklarn, kleci imparatorluklarn dz alanlarda kurulmas tesadfi deildir. nsanlarn oralarda kendilerini savunma, klelie kar koyma imkanlar ok snrldr. Buralarda ller vardr ve insanlar bir saldrya maruz kaldklarnda ln derinlikle220

rine ekilirler. Bu durum da onlarn ilkel kabile, airet boylar dzeyini amamalarnn nedeni olur. Afrika'da, Arabistan lnde buna benzer l kabileleri vardr ve bunlar ok geri braklmlardr. lk kle imparatorluklarnn verimli ovalarda gelitiini gryoruz. nk buralarda hem insan ok verimli retime koturulur, hem de kendini savunma imkanlar azdr. Bunun yerine site devletleri, ehir devletleri gibi dar bir ehir alannda, sitede insanlar klece altrarak devletlemek, en anlaml gelime oluyor. Neredeyse byle verimli her alanda bir kle devleti ortaya kyor. Aa Mezopotamya'daki Smerler byledir. Nil kysndaki Firavunlar rejiminde, verimli arazide kurulan Roma'da, Yunanistan'n ve yine Anadolu'nun ok deiik verimli sahalarnda, gelien Atina'da, Hindistan'da, in'de artk insann byle smrlmesine yatkn corafyasyla, savunma dzeniyle, btn uygarlk alanlar kleletirme sistemiyle kuruluyor. Dalar ve ller ise bu anlamda kleletirmeye kar snak yerleri haline geliyor. Bu nedenle buralarda gnmze kadar henz kleletirilemeyen, hatta serflemeyen, proleterlemeyen birok klan, kabile vardr. Gnmzde Krdistan'da bile, henz boyun ememi byle birok airet, kabile topluluklar bulunmaktadr. Toplumlarn kleletirilmesinde snfsallk ile etnik zellikler i iedir. Kleletirme hem snfsallatrmadr, hem de etnik topluluu, yani belli bir milli zellii olan topluluu hedef alr. Kendi soyundan olanlar kleletirilirken, (buna biz snflama diyebiliriz) daha ok da baka etnik topluluklarn olduu gibi kleletirilmesi sz konusudur ki, bu tarihte daha yaygn bir biimdir. Bunlarn iinden elebalar ibirliki olarak kabul edilebilir ama esas kitlesi kleletirilir. Benzer gelimeler ortaa boyunca da devam eder. Burada deien, klelik yerine serfleme kurumu, yani kleye gre biraz daha yumuatlm bir smr biiminin geiidir. Bu kendi evi olabilen, aile kurabilen, az bir topraa sahip olabilen serfin smrlme tarzdr. Biz buna derebeylik, feodal dzen diyoruz. Bu deiikliin temel nedeni ise, insann daha fazla retebilmesi iin, onlara tketimde klelie gre biraz daha fazla pay ayrma gereinin duyulmas221

dr. nk insanlara tketimde biraz daha fazla pay ayrmak zellikle kyllerde ok daha fazla almaya, bu da daha fazla retime yol ayor. Sonu, bildiimiz feodal devrimler dnemi ve ardndan da feodal imparatorluklarn gelimesidir. Bu sefer savalar feodal sistemi gelitirmek, oturtmak iindir. Byk feodal savalar dnemi balar. Balangta bunlar devrimdir. Nitekim feodalizm adna ok nemli devrimler yaanr. Bu devrimlerin en byklerinden birisinin de slamiyet olduunu biliyoruz. Ama byle baka feodal devrimler de vardr. Rus feodalizmi, in feodalizmi ok ciddi devrim sreleri sonucunda geliirler. Yine Avrupa'da benzer birok feodal gelime vardr. nsanlk yeni batan bir snflamaya tabi tutulur. Ksaca serfleme diye tabir edebileceimiz bu dnemde, yaygn olarak ayn etnik topluluklardan kendi iinde bir snflama yaanr. Baz etnik kesimler veya milliyetler, halk topluluklarnda olduu gibi ok az bir ibirliki kesim dnda tamamen serflemeye tabi tutulurlar. Ve bu ok yaygn geliir. Neredeyse insanln buna bulatrlmam tek bir etnik topluluu braklmaz. Bu da geni bir smr imkann ortaya karr. zellikle topraa daha fazla el koymak, toprakta daha fazla insan altrmak, smrnn temel biimidir. Bu dnemde savalar esas olarak toprak iin, toprakta insan iskan edip smrmek iin gelitirilir. Bu temelde byk imparatorluklar ortaya kar. Feodalizm hl kalntlar olan bir sistemdir. zellikle Ortadou blgesinde ve dnyann baka blgelerinde de feodal sistemin kalntlar hl bulunmaktadr. Feodalizme gei ayn zamanda uygarlkta dev gibi bir aamadr. Hem kleci sistemde, hem feodal sistemde bilindii gibi siyaset, kltr, hukuk, sanat geliir. Hatta ilk kleci kurulu neredeyse insanln bu gnn bile artlandran her trl gelimeye imzasn atar. rnein Mezopotamya'daki uygarlamann (ki en eski uygarlama olarak grlr) hukuku, siyaseti, hatta bilimi, sanat daha sonraki btn gelimelerin temelini tekil eder. lk uygarlk kanunlar neredeyse gnmzn uygarlk kanunlarnn esasn tekil etmektedir. Daha sonraki gelimeler biime ilikindir. Byle bir insani gelime var veya uygarlama, snfsallaarak gelime var.
222

Kapitalizm diye tabir edilen sistem de bu uygarlama srecinin en nemli dier bir snfsallk aamasdr. Kapitalistleme insann reticiliinin daha fazla artt bir dnemdir. Bunun temel nedeni de alana biraz daha fazla pay ayrmak, serflie gre daha yumuak bir smr biimiyle daha fazla retime yol amak istenmesidir. Dolaysyla bu deiik bir smrc snfn, kapitalist snfn ortaya kmas anlamna gelir. Burada insan daha iyi bir retim aracdr. Fakat bunun yannda teknikte de bir gelime vardr. Ve daha gelikin bir smrc sistem olarak kapitalizmin douuna yol aar. Bu da yeni batan insanln kapitalizme gre savalara konu olmas, insanlar zerinde snfsal ve ulusal basklarn yeni bir tarihi dneminin ortaya kmas demek oluyor. Bilindii zere kapitalizme dayal muazzam bir snfsallk, snfsallama ve snfa kar snf savam sz konusudur. Kapitalizm zellikle Avrupa'da arlkl olarak byle geliip da ynelik baka etnik topluluklar, halklar egemenlii altna almaya alrken yrtt smrge savalar vardr. Smrge savalarnn amac, halkn tmn kapitalist smrye amak, yeralt-yerst zenginlikleri talan etmek ve bylece ok daha geni bir smr imkann ortaya karmaktr. Bu anlamda hem snfsal, hem ulusal bask ok kapsaml bir biimde kapitalizm dneminde ortaya kar. Ne kadar snfsal bask, smr geliirse o kadar ulusal bask ve smr dzeyi geliir. Bylece kapitalist imparatorluklar a balar. te bunlar zellikle Avrupa'da ngiltere bata olmak zere, Fransa, talya, spanya, Portekiz ve Almanya'dr. En son da gnmzde kapitalist-emperyalist imparatorluk olarak ABD ba ekmektedir ve ABD'nin dnya egemenlii biraz geliim halindedir. Hi phesiz kapitalizme kar snf savam, kapitalizmin douundan ve ilk temel burjuva devrimlerinden beri ard arkas kesilmeksizin vardr. Bunlar zellikle Paris Komn, Bolevik Devrimi ve 20. yzyldaki birok baka sosyal devrimler kapitalist-emperyalist gelimeye kar emein, proletaryann sosyalist toplum amal bakaldrlar, devrimleridir. Hatta Sovyetler sistemi gibi bir sistem de domutur. Gnmzde her ne kadar bu sistem zlm gibi gzkse de, kapitalizmin devlet niteliinde byk deiimleri var223

dr. Gerek snflar, gerekse halklarn smry olduka snrlama ve kendi bamszlklarn, zgrlklerini ok ileri dzeylere getirme gibi bir durum ortaya kmtr. Gnmzde ABD'nin egemenlii ve dier baz kapitalist-emperyalist devletlerin egemenlikleri, gerek snfsal anlamda, gerekse ulusal anlamda eski dnemlere gre, rnein 19. yzyla, genelde klecilie ve feodalizme gre ok yumuatlmtr. Tabii bu, insanln zerinde bu sistemin tehlikesi yoktur demek deildir. Tehlikesi vardr. Belki de klecilikten daha fazladr. Fakat eski tarz smr olduka yumuatlmtr. Tehlike baka alanlarda gelimekte ve doa tahribatnda, toplumun tehlikeli rgtleniinde, tekniin kullanmnda ve buna benzer dolayl birok insanl ykma gtrecek gelimeleri beraberinde retmektedir. Eski smr biimleri sosyalizmin mcadelesiyle almtr. Halklarn kaba smrs diyebileceimiz biimdeki (ki o zaman uluslar zerinde onlarn siyasal, hukuki birok ynyle hibir hak tanmakszn smrgeci rejimler kurulmutur) bu rejimler neredeyse tmyle bizim dmzda (Krdistan dnda) yklm durumdadr. Bunun yerine smrgelerde kurulan devletler vardr. Bunlarn bamllklar olsa da sz konusu egemenlikler 19. yzyl hatta 20. yzyl balanglarna gre ok zayftr. Bunlarn yeni sorunlar vardr. Ve yeni sorunlar, yeni mcadeleleri de beraberinde getirir. nemli olan eski bask, smr biimlerinin toptan almasdr. Byle bir gelimenin de sosyalizm ve ulusal kurtulu mcadelesiyle gnmze kadar muazzam bir ilerleme saladn grmek gerekir. Kapitalizmin yeni bir smr sistemi gelitirilmek isteniyor. ABD'nin yeni dnya nizam ad altnda adlandrmak istedii de budur. Fakat ortaya kard sorunlar ve zm yollar hem kapitalistler tarafndan ve hem de sosyalistler tarafndan yeniden deerlendirilmeye alnmaktadr. Zaten bu konuda youn bir tartma yaanmaktadr. Sosyalizmin bugnk evresindeki veya kurulu dnemindeki reel sosyalizm alrken, onun yerine yeni bir sosyalist sistemin nasl geliebilecei tartlmaktadr. zellikle yeni tehlikeye kar kapitalizmin insanl toptan tehdit eden tekniiyle, bata nkleer silahyla ve giderek evreyi kirletmesiyle, nfus patlamasyla
224

birok yeni hastalk ortaya kyor. Hatta tekniin neredeyse canavarlamas gibi bir durumu da sz konusudur. Eer insanlk yaamak istiyorsa, bunlara kar yeni araylar, yeni teoriler, yeni programlar, yeni rgtlenmeler, yeni mcadeleler, hatta yeni sava biimleri 21. yzyl boyunca gelimek durumundadr. Bu genel anlatm, Trk egemenlik sistemi insanlk tarihi iinde ve gnmz gereinde neyi temsil ediyor, nerede kalmtr; bana neler gelecektir sorularna bilimsel bir gr kazandrmak iindir. Trk egemenlik sistemi ok ilkel klan, kabile dneminin st aamas diye tabir edilen barbarlk aamasndan itibaren Orta Asya'dan karken yar klelik, yar feodal bir uygarlksal gelimeye tabi oluyor. Kendisi kleleiyor ve bunu rendikten sonra bakalarn kleletiriyor. ran koullarnda ve giderek Ortadou'nun dier koullarnda uzun bir klecilik sistemini, feodal sistemi yaamasndan sonra ilerinden syrlan bazlar devletlemeyi yayorlar. zellikle yorulan Pers iktidarlarnn, yine Araplarn yorgun halifeleri, sultanlar yerine Trk sultanlar ve halifeleri gemeye aba gsteriyorlar. Onuncu yzyla kadar geldiimizde gerek Emevi, gerekse Abbasiler slaleleriyle ynlendirilen slam imparatorluu, artk Araplarda belli bir doygunlua yol ayor. Bunun yerine saraylarda byyen klemenler veya Trk boylarnn ileri gelenleri yava yava devlet iinde etkili oluyorlar. Seluklular adyla, ya da daha ok eitli beylikler adyla bir sr beylik kurma dnemine geiyorlar. Zaten feodalizm de buna ok uygundur. Dolaysyla 10. yzyl bu anlamda en verimli dnemi tekil ediyor. Askeri gleri at srtnda olmalar, taze bir kan gibi Ortadou feodalizmine gitmeleri onlara bu ans veriyor. Sonuta olduka savalarla dolu bir dnem ayorlar. Bu savalar sonucunda Trk egemenlerinin devletleme dnemi balyor. Ouz boylarndan, barbarlk efliinden, beylik ve giderek imparatorluk biiminde devletleme geliim gsteriyor. Trk egemenlerinin oluumunu kesinlikle slami gelenek iinde aramak gerekir. zellikle Abbasi saraylarnda yetiiyorlar. Burada baz kle komutanlar ortaya kyor. Bu kle komutanlarla boylarn efleri birleerek beylikleri, devletleri oluturuyorlar. Bu snfla225

mada yeni bir admdr. Trkmen boylarnn kendi iinde ayrmas, Trkmen beylerinin savama dnemi balyor. Bu durum 10. yzyldan gnmze kadar geliim gsterir. En nemlisi de bu egemenlik, zellikle baka topluluklar zerinde geliir. mparatorluun sahibi olan Araplardan tutalm yaygn olarak Krtler, Ermeniler, Rumlar ve benzeri birok etnik toplulua kadar hepsinin zerinde yeni bir Trk feodal egemenlik dnemi balamtr. Bu dnemin egemenliinin bask ve smrsnn kapsamnda imha fazla yoktur. Gnmzdeki kemalist egemenlik biimiyle kyaslandnda, bunun ok snrl olduu da sylenebilir. Topluluklar imha etmek urada kalsn, onlar zerine hafif bir beylik geirme gibi bir amac vardr. Dillerine, kltrlerine, hatta emirliklerine bile fazla dokunma yoktur. En gelikin Seluklu mparatorluu olutuunda birok etnik topluluun bir emirlik olarak kalmasna hem mecbur kalr, hem de bunu rahatlkla kabul eder. Konumuz asndan gz nne getirdiimizde, Krtlerle Trkmenlerin veya Trk boylarnn siyasi adan aralarnda fazla fark gzkmyor, yani birbirlerine yakndrlar. Neredeyse eitler arasnda birinci, ikinci gibi bir sralama sz konusudur. Bunu unun iin sylyoruz: Bugn ulusal imhay en u noktasna vardran zel savala kyaslandnda, Seluklular, Artukoullar, Akkoyunlular, Karakoyunlular ve benzeri Trk etnik yn ar basan beylikler sz konusu olduunda belki de ekonomik, sosyal, kltrel adan Krtler daha egemendir. Eriyen, uydurulan gereklik Trk toplum gerekliidir. Bu 20. yzyla kadar byle devam eder. Yalnz stte hafif bir siyasi egemenlik vardr. Bu siyasi egemenliklerde Krt beyliklerini ortadan kaldrmak diye bir durum sz konusu deildir. Sadece, ben seni byttm, benim elimi persen yeterlidir mant biiminde bir boyun eme vardr, daha fazlas yoktur. En sert Osmanl sultan diye bilinen Yavuz Sultan Selim bile kendisiyle eit bir Krt hkmdar aramak ister. Bilindii zere dris-i Bitlisi Buna gerek yok, sen bize bir beylerbeyi tayin et, biz beylikler, hkmetler biiminde kalalm der ve kurulan ittifaklar be Krt hkmeti, iriliufakl birok Krt emirlii ve hatta beyliinin olduu gibi kalmasdr. Dikkat edilirse, burada neredeyse bir ittifak var. Hatta eit itti226

fak sz konusudur. Savalarla boyun edirilmi Krt beylikleri, emirlikleri sz konusu deildir. Rzaya dayanan bir anlama vardr. Ve Osmanl mparatorluu'nun Krt politikas bu imparatorluun zlne kadar devam etmitir. Baz sistem d veya sisteme bakaldrma olaylar olmusa da esas itibariyle byledir. Ayn zamanda kltr zerinde herhangi bir bask yoktur; normal gelime srdrlr. Yine kendi iinde airet dzenleri gelitirilir. Yani zgrle hayli yatkn bir durumdur; bask biimi snrldr. 19. yzylda bask biraz daha artar. Bu da zayflayan imparatorluun vergi ve asker alma ihtiyacndan kaynaklanr. Ortaya kan isyanlar da Abdlhamit'in yeni Krt alaylarn yaratma politikasyla, yani tekrar bir uzlama politikasyla sonulanr. TC kuruluunda bile M. Kemal, Abdlhamit'in politikasn esas alr. Kurtulu savanda, Krtleri hi karsna almayan bir politika izler. Bu anlay yine tpk Yavuz Sultan Selim, Abdlhamit anlaydr, uzlamadr. Ama daha ok kendi siyasi hakimiyetinde gerekleen bir uzlamadr. liki tarihinin ele alnnda bunu ok iyi grmek gerekiyor. Demek ki bu dneme kadar ok ciddi bir ulusal tehdit yoktur, var olan sadece siyasi ball kapsyor. Siyasi bamllk da yle fazla gelikin deildir. Hele normal toplumsal, kltrel gelime olduu gibi srmektedir. Cumhuriyetin kurulu yllarna kadar bu byledir. Ama ne zamanki Trklerde feodal devlet gelenei yerine (zellikle ittihatlarla balayan) kapitalist devlet gelenei olumaya, Trk-slam ideolojisi yerine kat bir oven milliyetilii gelimeye balar; o zaman ttihat Terakki rgtlenir. zellikle Hristiyanlar biraz haklar kopartr, dier aznlklar biraz bakaldrr. te o zaman sistem olduu gibi dalmakla yz yze kalr ve faizme bile ta kartan bir milliyetilik kasrgas balar. Bilinen Ermeni katliam, Rum katliam ve dier aznlklarn zorla asimilasyon dnemi balar. mparatorlukta Krtler en kkl bir halk geleneini temsil ettii, kolay imhayla sonulanacak bir konumda olmad iin en sona braklr. nk Trk gc Krtlere bu temelde ynelmeye yetmez. Eer ynelirse bu Trk egemenlik sisteminin zararna olacaktr. Bu nedenle uzlama esas alnr. Burada M. Kemal'in de Osmanl sultanlaryla ayn politikay srdrdn gryoruz. nk 1920'lerde Krtlere
227

kartlk, kalan Trk devlet kalntlarnn da yok olmas demektir. Hatta ulusal tehlikenin grtlana kadar gelimesidir. Bunu bildii iin, tm gcyle Trk-Krt kardelii, tarih boyunca birlik-beraberlik gibi bir safsatayla kendi faist-milliyeti amacn gizler. Ama gelien yeni bir devlet biimidir. Hem de en kat ulusuluu, bir anlamda faist ideolojik zrh olarak benimseyen devlet tekelcilii, olduka merkezilemeyi salam Trk burjuva cumhuriyetidir. M. Kemal ie ttihat Terakkicilikle balar. Cumhuriyetin kuruluuyla artk yeni bir dnem geliir. Buna kar tepkilerin geliecei akt. Zaten Ermeniler, Rumlar tasfiye edildikten sonra, son olarak sra Krtlere geliyordu. Onlarn kendi dzenlerini, (dinsel yan ar bassa da) korumak adna gelitirdii isyanlar vesile edilerek acmaszca bastrlr. Bu bastrlmann sonucunda bildiimiz gibi tmyle Krt etnik zelliini hedef alan bir soykrma doru yol alma srecine girilir. Bu yeni bir sretir ve kesin ulusal imha amaldr. Bu, eski Osmanl tarz ayaklanmalar bastrma deildir. Bu isyanlar bu ynyle farkl deerlendirmek gerekiyor. Osmanl dneminde isyanlar ezilirdi. rnein, Bedirxan isyanlar, Ubeydullah isyanlar ezildi. Ama en ufack bir ekilde halkn ulusal imhaya tabi tutulmas gibi bir durum yoktu. Dil yasa, kltr yasa, toplumsal rgtlenme yasa diye herhangi bir bask sz konusu deildi. Ama kemalist tarzda isyanlarn ezilmesiyle birlikte dil yasa, kltr yasa konulur. Hatta her trl topluluk (tekke ve zaviyelere kadar) yasaklanmtr. En ufack geleneksel, toplumsal bir rgtlenmeye bile frsat verilmez. Hatta isim tama hakk bile zorla elinden alnr. Byle bir geme vurulma dnemi balar. Bu da belki de tarihte Hitler'in bile cesaret edemedii veya aklna getiremedii bir soykrmdr. Birok yazar, izer Hitler'in katliamlar, filann katliamlar der durur. Ama Trk tarzndaki katliamn ne boyutlu olduunu hi aratrmaz. Belki Ermeniler biraz szlanrlar, Rumlar ise belki biraz acsn duyarlar ama btn ynleriyle bu katliamcl ortaya karamamlardr. En nemlisi de Krt katliamnda boyutlar henz Krtler tarafndan bile hakkyla anlalm olmaktan uzaktr. Bu ok nemlidir. nk insanlar bir katliam yayorlar ama nasl katledildiklerini bilmiyorlar. Katliam burada yalnz fiziksel anlamda deil228

dir. Fiziksel katliam aslnda kltrel, sosyal, siyasal katliamlara nazaran daha hafiftir. nk fiziksel katliamda vurulan vurulur, kalan ise kaar. rnein, Yahudiler katliamdan katlar. Bugn dnyann en gelikin ekonomik, sosyal, kltrel, siyasal topluluudurlar ve dnyaya hkmediyorlar. Ermenilerin de bir ksm katledildi, gerisi dnyaya savruldu. Onlar da bugn ekonomik, siyasal, ulusal olarak gl topluluklar halinde yayorlar. Yine Rumlar da katledildiler ve geri kalanlar dnyann drt bir tarafna savrulmak zorunda kaldlar. Ama onlar da Amerika'da yine gl ulusal topluluklar olarak varlklarn srdryorlar. Gryoruz ki, fiziksel katliam ardndan kalanlar kendilerini hi olmazsa insana daha yakr bir dzey iinde tutabiliyorlar. Ancak Krt katliamnda bundan daha aa, daha tehlikeli bir durum sz konusudur. Krtler hem fiziksel katliam yayorlar, hem de katliamdan geri kalanlar sosyal, siyasal, kltrel, dilsel bir katliam daha yayorlar. Dikkat edilirse, bu daha ar ve daha tehlikeli bir durum olduu kadar, ayn zamanda bir insan topluluunun zerinde gelitirilebilecek en hayvanlatrma rejimidir de. Hatta bizce hayvanlktan da daha tehlikelidir. nk hayvanlar hi olmazsa gerektiinde azlarn ap diledikleri kadar meleyebilirler. Bizimkilerin byle dillerini, azlarn ap seslerini karmalar, rnein bir trk sylemeleri, gsteri yapmalar, slogan atmalar pek mmkn deildir. Ama hayvanlar mesela bir ahrda, istedikleri gibi anrabilirler. Bir ahr biz bir gsteri gibi ele alrsak, isteyen herhangi birisi istedii kadar barp arabilir. Ama Krt topluluunda buna bile frsat yoktur. Tabii bu ses anlamnda bask dzeyinin bir ifadesidir. Bunun yannda gzkmeyen sosyal, kltrel ynl tahribatlarn, katliamlarn mthi gelikinlii sz konusudur. Mesela sizlere birok eletiri ynelttik. Bu eletirilerin de dayanaklar biraz budur. Yani hayvanlamadan daha geri bir konuma itilmi olmanzdr. rnein, insan byle sizin gibi mi olur, neden hzl dnemiyorsunuz, neden hzl yapamyorsunuz, neden tehlikeyi gremiyorsunuz? Koyunlardan, ahrdan beter edilmisiniz. Nasl doru rgtleneceksiniz, nasl doru sz syleme gcne sahip olacaksnz? Drt bir yannzdan vurulmusunuz. Bunlar vurgula229

yarak sizlere ykleniyorum. Burada derinlii yakalamak gerekiyor. Neden sizlerden ok gl komutanlar kmyor? Biz geen srelerde olduka younlatk. Artk baz eyleri anlamanz gerekiyor. Dnyoruz ve bunlar baz yerlerinden vurulmu derler ya, idi edilmi, baz soydamarlar kesilmi, kmsnz diyoruz. Tahlillerimize gre sizleri normal insanlar olarak ele almak biraz zor. Saflarmzda bile o kadar eitip rgtlememize ramen, yine de ok ucube tipler ortaya kyor. Ben zaten devrimciliimi buna balamtm ve byle bir insan olma durumunuzu dehetle karladm. Hala bu dehetten kamak iin devrimciliimi gelitiriyorum. Sizlerin neden gelimediinizi anlamaya alrken de, yaadklarnzn dehetinin pek farknda olmadnz grdm. Ve hl da bunun sadece halkn deil, sizlerin bile yaygn yaadnz bir durum olduu grlmektedir. Bizim eitim topluluumuzun, partimizin bile ne kadar tehlikeli, geri bir konumda seyrettiini gstermeden salkl bir gelime yoluna giremeyiz. Demek ki, katliam sadece fiziksel anlamda deildir. Zaten dman gnmzde istedii kadar faili mehul ad altnda her gn be-on kyly katledebiliyor. Bunlar fiziksel katliamlardr ve hatta bu o kadar da tehlikeli bir katliam deildir. Tam tersine bu katliam, belki de kar intikam duygularn gelitirme anlamnda olumlulua da zemin tekil edebilir. Katliamn daha kts zelde 12 Eyll'n, genelde cumhuriyetin yaam tarzdr. Bu yaamda dil gc, kltr gc yoktur. Bu gler gittikten sonra namus, onur kalmaz. Zaten vatanseverlik duygusu daha domadan imhaya tabi tutulmu, toplumsal zgrlk dzeyi daha geliim gstermeden yaanamaz klnm, bir halk demokrasisi nefes almasna dahi izin verilmeden ortadan kaldrlmtr. Bunun yannda ekonomik olarak kendini gelitirmen de mmkn deildir. Zaten var olan da elinden alnr. Kendi lkesinin zenginlikleri var mdr, yok mudur diye dnmedii gibi, toplum olarak rettiklerinin elinden nasl ucuzca alndnn farknda bile deildir. Emei ok ucuzdur. Bir insan olarak hamalla bile krk takla atacak bir koturma durumu vardr. Bunun ne kadar drc bir durum olduunu pek fark etmeden, hatta bir i bulduunda,
230

dediim gibi krk takla atarak ne mutlu bana diyecek kadar dknlemitir, dknletirilmitir. Zaten siyasi gelimeden bahsetmeye gerek yoktur. Onun siyasi gelimeden anlad, uaklkta, ajanlkta yartr. Devletin egemenliine koutur. Dman partilerinin aleti olmaktr. Buna benzer dmann her trl etkilerini temsil eden, sosyal veya benzeri yaam tarzlarna kendini koturmaktr. imdi biz genel anlamyla belirtiyoruz. Ama btn bu hususlarda hepiniz dnn: Sizler gururlusunuz ama savata fazla direnmemisiniz, direnseniz de yenilgiye uratlmsnz. Sizin yaadnz, derinliine istenildii kadar bir boyun edirilme ya da vurulan vurulur, kalan dierleri arptlr, saptrlr durumudur. TC'nin faist egemenlik ihtiyacna gre bir asimilasyon, yalnz dil anlamnda deil, faist toplumun btn gereklerine gre bir yeniden yaplanma sreci iine almaktr. Sonuta dnyann hibir halk topluluunda ortaya kmayan, ne smrgeci rejim, ne smrge olma durumu, hatta ondan daha beteri olan hakim ulus iinde erime de diyemeyeceimiz (nk erime fazla gereklemiyor) en geri, en smrye ak olan, en itilip kaklan, ok ucuz ynetilen bir toplumsal dzeyin, ulusal kimlik ve kimliksizliin ok deiik ve hibir toplulukta grlmeyecek biimde gereklemesidir. te siz byle ulusal, toplumsal kimliin ve kimliksizliin rn olarak ortaya kyorsunuz. Halkmzn gerek durumu imdi budur. Bunun ne kadar vahim bir durum olduunu biraz dnrseniz idrak etmemeniz mmkn deil. Keke biraz gcnz olsayd da, kendi kiiliinizde dnp davranma zgrln salayabilseydiniz. Bu konuya biraz daha aklk getirmeden nce cumhuriyetin isyanlar ezmesinin doru anlamn bilmek gerekiyor. Herkes isyanlar oldu, direndik diyor. Halbuki bu isyanlar yle bilindii gibi fazla ulusal isyanlar deildi. syanlarn objektif anlamda ulusall olsa da kemalizmin uygulamalarn anlama bakmndan bir ulusall yoktu. Belki de o isyanlar toplumsal, dinsel, kltrel baz ynlerden kimliklerini korumak istiyorlar ve beraberinde ok geri bir tepki dzeyini ifade ediyorlard. Tabii rgtllk, bilinlilik dzeyi de
231

bu nedenle ok geri olmak durumundayd. Ama en kts de, kemalizm bunu frsat bilmitir. mparatorluk paralanm, ok nemli oranda elinden gitmi, Yunan igali nedeniyle Anadolu da neredeyse elden gitmekle kar karyayken, M. Kemal bunun byk tehlikesini grp, kendisinde yaratt fobiyle bir de Krtler bakaldrrsa, tekrar Trklk biter diye dnerek isyanlar iddetle bastrmaya ynelmesidir. M. Kemal'in Trklk dedii de Osmanl kalnts devletin resmi Trkldr ve bunun bitmesi ona dehet verici geliyor. O adan da tpk bir ylan gibi adeta vurup ldrmekten, srmaktan baka bir politika aklna gelmiyor. Gnmzde hl Trk bask sistemini incelerken ounun anlayamad budur. Anlamaya alsalar da tam anlayamyorlar. Trk egemenleri neden hibir ara zme, reformist zme bile gelemiyorlar? Aslnda buna Amerika da, Avrupa da ayor. Bunun tarihte bir tek rnei bile yoktur. Bunun nedeni, Trk egemenlik sisteminin tarih boyunca olduu kadar (Trk beyleri, Trk sultanlar kemalizme gre ok normal bir siyasi basky, egemenlii esas alrlar ve daha az tehlikelidirler) onun en tehlikeli biimi olarak kemalizmin de vard dzeydir. Bu tehlike Trk halk iin de sz konusudur. Trk halknn en ufack bir demokratik gelimesi yoktur. nk egemenler, smrc bask snf o kadar dardr. zellikle cumhuriyetin kuruluuyla birlikte daraltlmtr ki, acmasz bir snf basks kadar, varsa ezilen ulus veya aznlk topluluklarnn zerine ok acmasz bask ve smr uygulamadan yaayamaz. Egemen snf olarak kendisini retemez. O dnemin yeni gelien komnist hareketini imha eder. Kk bir kyl hareketi vardr, onu da imha eder. Krt isyanlar vardr ve onlara kar imhadan baka bir ey dnmez. Trk egemen snfnn cumhuriyet dnemi bu anlamda incelenmeye deerdir. Hatta bu egemenliin faizmden de teye bir snfsal bask dzenini kurduunu sylemek gerekiyor. Aslnda biz bu konularda imdiye kadar yaptmz deerlendirmeleri yeterli bulmuyoruz. Ama imdi gryorsunuz ki, bu dzene faist demek bile yetersiz kalyor. Trk egemen snf hem kendi halk iin, hem de dier halklar iin bir imhac snftr. Hala da ken232

di egemenlik sahasnda en ufack bir demokrasi krntsna bile frsat vermiyor. Kendi halkna bile hibir ekilde soluk aldrmyor. Bu haliyle dnyada rnei grlmeyen zel bir bask rejimidir. Kendi insanlarn dnyada klelerden daha beter satan bir rejim yoktur. Burada en ufack bir demokrasiye bile ahit olmak mmkn deildir. Yine hibir lkede grlmeyen bir emek smrsn (bunun ok ak bir arac olan enflasyon hibir lkede byle yaanmaz) olduu gibi srdryor. Bunu da tabii ki bir bask rejimiyle gtryor. Devletin stnde demagoglar snf olumutur. Bir de gizli ynetim ekirdei var. Gizli ynetim ekirdeiyle demagoglar (ki bunlar siyasal partilerdir, brokratlardr), yazarlardan-izerlerden meydana gelen bir papaz takm ve srekli yalan reten bir vaazclar topluluu oluturulmutur. Yani byle akta alan bir ideolojik idare topluluu ile gizli bir ynetim ekirdei mevcuttur. Faizmden daha beter, hatta ad vermekte glk ektiimiz bir rejim sz konusudur. Bunun 12 Mart'ta, 12 Eyll'de nasl daha da gelitiini iyi biliyoruz. Aslnda cumhuriyet tarihini tmyle byle kemalizmin esas ynnn tekil ettiini de biliyoruz. Kemalizm gerekten Mussolini'yi, Hitler'i de geriden brakan 1920'lerdeki faist dalgann en gelikin rneidir. Bu dalgada hibir eksilme olmad gibi daha da katlaarak, sertleerek gnmze kadar devam etti. 12 Eyll'de doruk noktasna vard. Toplum, halk zerinde anti-demokratizmin ve Krt halk zerinde ise soykrmn son haddine kadar srdrlmesi bu son faist dalgann esas amacyd. Hala bu amacn tam sonuca gitmek iin amanszca, grlmemi bir biimde srdrlmek istendiini biliyoruz. Biz buna TC tarihinin en son zel sava rejim dnemi veya 12 Eyll faizmi de diyebiliriz. Gnmzdeki ise, Evren dneminden daha tehlikelidir ve iyi anlamak gerekir. zellikle bize ynelik Gre-iller-Demirel diye tabir edilen kliin (ki uak sosyal demokrat diye geineni, sacs, solcusu zaten ayn faist karakterdedir), 1990'lardan beri yrttkleri ok ilgin bir zel sava dnemi var. Bunun topyekn bir zel sava anlamna geldiini kendileri biliyorlar ve adlandrdlar da. Topyekn zel sava demek, hibir sava kuralna kendini bal hissetmemektedir. Yalnz fiziki soykrm, hatta kltrel, sosyal, siya233

sal basklarla da snrl deildir. Mesela kylerin boaltlmas gibi corafik bir soykrm da yapyor. Uygarlk alanlar tahrip ediliyor. Yine ne kadar tarihi kalnt varsa, onlarn da tasfiyesi gerekletiriliyor. Bunun yannda yeni teknikler devreye sokularak asimilasyon grlmemi boyutlarda srdrlyor. te zel sava bu ve benzeri her trl uygulama demektir. zel savan kendini yaygnlatrmada kulland teknik (mesela cumhuriyetin balarnda otuz ylda yaplamayan bir ylda gerekletiriyor) ona byk bir avantaj salyor. zellikle medya, basn-yayn imkanlar, eitim gibi muazzam aralarla, asimilasyon ve boyun edirme gelitiriliyor. Trk eitim sistemi kendi halk iinde de gnlk olarak faizme uygun insan yetitiriyor. Zaten ekonomi diye bir ey yok. Tam bir talanclk sryor. Bu Krk Haramiler dneminden daha tehlikeli bir ekonomik talan anlamna geliyor. u anda yolsuzluklarla dile getirilen talanlar (ki kendileri bizzat sylyorlar) ortaan hibir dneminde ekyalar, Krk Haramiler tarafndan gerekletirilememitir. te byle bir soygun rejimi de sz konusudur. Bask, ikence dzeyi tamamen sistemlidir. Bu btn halka ve emekilere uygulanmaktadr. Ortaada byle bask, ikence sistemlerinin gelitirilmi olduunu sanmyoruz. nk bu, hem ok genel, hem de ok ince bir tarzdadr. nsanln hepsi genel bir stres, ikence altnda tutulmaktadr. Zaten halinize bakldnda, insan sizden korkuyor? nk siz faizmin tannmaz hale getirilen bireylerini temsil ediyorsunuz. rnein neden asgari bir kural bile doru-drst uygulatamyoruz? nk faizm, zellikle 12 Eyll rejimi sizi yle bir hale getirmi ki, laf anlamyorsunuz; laf anlasanz da gereklerini yerine getiremiyorsunuz. Ben bunu PKK koullarn gzlemleyerek sylyorum ki, sizde g yok. Trkiye'nin dier topluluklarn, rnein genliini, hatta sradan halk (burjuva kesimi bir tarafa brakalm) gzlesek, greceklerimizi maymunlama dzeyine varm durum diye deerlendirmek mmkndr. Aslnda ben kendimden de biraz dehetle katm. lk yaam dnemlerimi dile getirirken, bunu gsterdim. Ben krk yldr kendimle
234

urayorum. Zor bela bu direnme veya savama dzeyinde tutuyorum. Siz ise, ok direnmesiz, belki de direnme kavramndan bile habersiz bir durumda yayorsunuz. Tamamen faist egemenlik erevesinden, zihninden tutalm btn ruhsal zelliklerine kadar, sadece bask altna alnm da demeyeceim, teslim alnmsnz, bodurulmusunuz. Bylece karmza bambaka bir kiilik karlmtr. yle deilse, Trkiye'de bu kadar halkn maddi-manevi yaamna saldr dzenlenirken neden hibir tepki yok? Eer maymunlama dzeyinde bir gerekleme olmasayd byle olur muydu? rnein sizler de insan olarak 20 yandasnz, ama kendinizi zorbela ayakta tutuyorsunuz. nk faizmin ilmiinden geirilmisiniz ve biz sizi en son snrdayken yakalyoruz. Zaten bitmi tkenmi olduktan sonra normal insan da deilsiniz. ok aresizsiniz ve dman her eyle zerinize geldiinde, kendinizi bile rgtleyemiyorsunuz. Zaten benim aknlm da buradan ileri geliyor. Bu insanlar neden ilk i olarak birbirlerini rgtleyemiyorlar diyorum. Gnderdiimiz birok kadro doru-drst bir i yapamadan kendi kendini yakalatyor. Kendinizi dnn, yakn bir evrenizi bile rgtleyememisiniz. Ben tm zorluklarma ramen,1970'lerin ortalarnda gnlk olarak etkilediim insanlar, siz mrboyu etkilemiyorsunuz. O zaman tek bamaydm ve hibir ideolojik, siyasi gelime de yoktu. Bununla kendinizin ne halde olduunuzu biraz mukayese edin. Sizler aslnda hastasnz ve baz alkanlklara afyondan daha beter bulatrlmsnz. Ruhunuz kimbilir ne kadar kirletilmi, ne kadar bamllatrlm, ne kadar kleletirilmisiniz. yle olmasa dzeyiniz bu kadar zayf olur muydu? Normal bir gerillac, normal bir rgt bile olunamyor. Sizi bu kadar eittiimiz halde, durumunuz byleyken, halk dnn. Yalnz gnmz deil, buna bir de tarihsel gelime iinde ele aln. Vay halimize demelisiniz. Gnmz anlamak iin tarihi de bu temelde ksaca zetledik. Trkiye Cumhuriyeti'nin bu son zel savam elle tutulur ne brakmtr? Evet, insanlar olarak belki yayoruz ama gerekten (ok ilgintir) herkes imdi hayvanlar daha ok seviyormu. Basavcnn bile bir kpei varm ve yz insandan daha deerliymi! imdi kendileri asndan bu doru bir deerlendirmedir. nk insanlk o ka235

dar deerden drlmtr ki basavcnn, Nusret Demiral'n da nazarnda bu dzeyde yer alyor. Bir de kpei iin iir yazyor. Karsnda da DEP'liler vardr. Ama tabii onlar kendi kpeiyle kyaslamak yle dursun, bin kat daha dk gryor, hatta hi saymyor bile. Onun iin kpek en iyi varlktr, dierleri ise beterin beteri durumda olanlardr. Bu ok tuhaf bir durum. imdi basavcnn deer yargs byle olursa, Trkiye Cumhuriyeti'nin deer yargs nasl olur, siz dnn. Nitekim imdi btn burjuvalar hayvanlar insandan daha ok seviyorlar. Bunun anlam udur: nsanlar hayvanlardan daha kt duruma getirilmilerdir. Onun iin de insanlar sevilmiyor. Sevilmedikleri iin hep faili mehul cinayetler ileniyor. nk sevilme durumu ortadan kalktktan sonra yaanacak olan hayvanlamadr, hayvanlamann da en ktsdr. Bylece insanlar faili mehul cinayetlere rahata kurban gtrlmlerdir. te zel sava budur. Halkn maymunlatran TC, maymunlatrlamayan veya buna frsat vermeyeni de katledip gtryor. Bu bir gerektir. Hani genel bir sz vardr, ya barbarlk, ya sosyalizm diye. imdi Trkiye'de bu slogan sylemek de, bence biraz eksik, hafif kalr. ya barbarlk, ya sosyalizm deil, ya insan olarak kalmak, ya maymunlamaktr. nk baka seenek braklmamtr. Bu dehet verici bir durum ama, ayn zamanda bir gerektir. nsani gelime ortaada bile ok ileri dzeyde ve bask o zaman ok da kabul edilebilir snrlar dahilindedir. Topyekn savaa tabi tutulmak ortaalarda bile yoktur. Cumhuriyetin ilk dnemlerinde de fazla yoktur. nk teknik gelimemitir. M. Kemal ideolojik olarak, ruhi olarak ak fakat teknii olmad iin her eyi yapamyor. Ama gnmzde i teknikle birletiinde ve bir de burjuvazinin kendini retememe durumu ortaya ktnda o zaman varln neyle srdrr? Hayvanlatrmay derinletirmekle, kendi halkn maymunlatrmakla, karsndaki halk topluluklarn ise hem fiziksel, hem de her dzeydeki imhayla kendi varln srdrmeye alacaktr. Yrrlkte olan zel savan karakteri, anahatlaryla byle tanmlanabilir. Zaten u anda Trkiye'deki kriz (hem de acil kriz masalar kurulmu diyorlar) bu nedenledir. rnein bu hkmetin, kendi iinde be-on tane kriz masas vardr. Bunu da ok iyi anla236

mak gerekiyor. Bu zel sava hkmetidir. Emniyet iin kriz, ekonomi iin kriz, d politika iin kriz masalar vardr. Kriz nedir? Komalk durumlar yaanyor ve her an bunlara mdahale edecek operasyon blmleri gerekiyor. te bu masalar onun iin kurulmutur. Zaten Krdistan'da tmyle, gnlk olarak faal bir zel sava blm vardr. Kendi halkn kriz masalaryla ynetiyor. Bizi de gnlk olarak imha, operasyon masalaryla, blmleriyle yok etmeye alyor. te zel savan ynetim biiminin kendisi. Gnlk olarak Trkiye halk nefes bile alamaz durumdadr. Neden hep byle oluyor? Dpedz partiler btnyle yalan sylyorlar, yalan retiyorlar. Politikaclarn hepsinin yalanc olduunu halk da biliyor, ama bir ey yapamyor, nk kriz durumu var. Zaten bizimkilerin de nefes alr hali yok. Acaba Krt halknn durumu nasldr? Zaten halka son fiziki, corafi katliamlardan tutalm toplumsal rgtlenie kadar ne varsa, hepsi son snrlarna kadar dayatlmtr. Kimsenin ailesini atacak bir yeri yok. Ailelere dek baa bela olma durumu genel ve yaygn olarak yaanyor. Brakalm normal ekonomik, sosyal, siyasal gelime yolunu, fiziki olarak kendini yaatma imkan bile bulunamyor. Bu durumda kaan kaana, g eden edene. Kylerden kentlere, kentlerden metropollere, metropollerden Avrupa'ya ve bu byle bir trl bitmiyor. Bu zel savan uygulad bask gc nedir? Topyekn savala bitirme rejimi. Bu yaanyor. Aslnda hepinizin yaad durum bu ve kayorsunuz. Ama banz nereye sokacaksnz, belli deil. Demek ki, halkn ulusal, toplumsal dzeyi nedir dediimizde sadece dayatlan bir smrgeci bask veya sadece ulusal bask, hatta toplumsal bask, smr de deil. Hele ekonomi zaten yok; ne ekonomisi. nsanlarn bir i iin takla atmas da yok. Denilebilir ki, belki ahs olarak ayakta kalabilir miyiz diye bir endie egemendir. Yani herkes acaba kendimi ne kadar kurtarabilirim diye dnyor. Bu bir kaplann veya aslann bir srye daldnda kyamet koparan srnn durumuna benziyor. imdi kald ki, bu bir aslan da, kaplan da deil, bir topyekn sava rejimidir. Srnn iine krk trl aslan, kaplan dalmtr. imdi baran baranadr. Zaten kurtulanlar da tesadfen kurtuluyor. Byk bir ksm vuruluyor ve ye237

niliyor. Yani normal bir sosyal, siyasal durum urada kalsn, bu, srye dalm kaplann saldr dnemini ifade ediyor. Krdistan'da bu durumu yayoruz. te o intikam birlikleri veya saldr birlikleri, zel timler, kendilerine gre resimlerini de zerleri ne, srt la r na, her ta raf la r na yap m lar. Za ten isim le ri boz kurttur. Her gn de vuruyorlar. Bunu bizim tahlil etmememize de gerek yok, kendileri apak yapyorlar. Hem de ok ak, yalnz PKK'liye de deil, btn halka yaplyor. Fukara kylleri hemen vuruyorlar, bakyorlar kendilerine gre deildir. Eskiden esir alrlard, imdi o da yok. nk isiz ok, alp ne yapacaklar? Bu nedenle esir aldklarnda ldryorlar. Hayvanlar bile byle vurulmaz. Ama bu kaplanlar rejimine gre vurulmas gerekiyor. Dikkat edilirse, bu faili mehul her eyden nce ok tehlikeli bir durum. Zaten ounuz bunun iinden geliyorsunuz ve benim fazla amama da gerek yok. Halk aresizdir. Halkn aresizlii urada: Aslnda teslim olmaya da frsat yok. nk dman neyi teslim alsn; besleyemez ki, bir yere de iskan edemez. Eskiden Osmanllarda teslim olan halk alp Orta Anadolu'ya yerletirirlerdi. Ya da uygun grdkleri yerde iskan ettirirlerdi. Hatta cumhuriyetin ilk dneminde de bu byleydi. Katledilen katledildi, gerisini iskan ettiler. Ama imdi yer yok, nfus fazlal var, yani baa bela. Onun iin Avrupa'ya kaabilirsen ka, kaamazsan dozaj gittike artrlan bir katliam. Yani teslimiyetten bile daha tehlikeli bir dayatma sz konusu. Aslnda insanlar teslim olsa, veya boyun emek isteseler bile rejim, bu da bana fazla geliyor diyecek. zel sava artk en barbarla, hayvanla varm aamasn yayor. imdi bu noktada normal bir bask, smr durumunun deerlendirmesini yapmak samadr. Zaten lkenin yeralt-yerst zenginliklerinin smrlmesi diye bir sorun yok; hatta emein smrs var demeye de fazla gerek yok. nk emek smrye bile yatrlmad gibi, smrye yatrlma byk bir nimettir ve bu da yoktur. sizlik yzde seksen dzeyindeyken, bu da bir nimettir. Btn bunlarn sonucu yaanan byk bir katr. Sen ben lkemde kalmak istiyorum, hem de namuslu bir insan gibi kalmak istiyorum desen bile, ona da fazla frsat yok.
238

Adn ne koyarsanz koyun, byle bir rejim Krdistan'da yrrlktedir. Kimlik asndan artk sr olmaktan bile karlan, belki de imhann son srecini yaayan bir halkn durumu sz konusudur. Her ne kadar gnmzde kltr zenginliini, farkl etnik topluluklar zenginliini ifade ediyorlarsa da, bu kaplann, kurdun szne benzer tarzdadr. Yani sen iyi bir kuzusun, senin tyn krmz, seni daha gzel yerim tarznda bir yaklamdr. te Trkiye mozaiktir, kltr zenginlii vardr demek tepedeki faist-milliyeti iin, gzelce semirtilmi kuzularn yenilmesine benzer. te kltr zenginlii, kltre baklar budur. Zaten uygulanan da bundan baka bir ey deildir. Krdistan'da baz zenginliklerin olduunu fark etmiler. Ve acaba onlar da nasl gasp ederiz, malederiz diye dnyorlar. te son smry de bu noktada gelitiriyorlar. Grlyor ki, eer tedbir alnmazsa, yaanacak olan, sadece tarihte bir katliamla ortadan kaldrlma veya tarihte benzeri olan bir biimde bask altna alnma da deil, ei grlmemi bir ortadan kaldrl biimidir. Zaten halkn byk aknl bu nedenledir. Halk, her gn bu bamza gelen nedir? Bunu ne yer kabul eder ne gk; ne Allah kabul eder ne de bakas. Hi kimse bunu kabul etmez diyor. Belirtiyoruz ya, vahi kurt bir defa iin iine girmitir. Her gn bunu gzlerinizle gryor ve yayorsunuz. Peki bunu nereye kadar gtrr? Her eyi bitirme dzeyine. nk kurt kanunu vardr. Kurt kanunu, avn bitirinceye kadar srekli saldrmaktr. Bu durumda yapacamz tek ey kurdu nlemektir. Bunun dnda ne sizin, ne de halkn baka aresi yoktur. Aslnda bunun boyutlar daha da alabilir, ama bu kadar yeterlidir. Yani dalan kabile dneminden beri insani zelliklerin nasl ldrlerek ortadan kaldrldn anlatabiliriz. Aslnda biraz anlattk da. Keza bu anlatmlarmz da tam deil. nk sadece grnte insana benziyoruz. Ama tarih boyunca gelitirilen btn insani zelliklerin (ki buna sosyal, ulusal zellikler de dahildir) hepsi bizden alnmtr. Geriye iskelet de diyemeyeceimiz insan kadavras kalmtr. Belki bundan daha beter insanlar, glge insanlar, sahte insanlar, sahte kiilikler kalmtr. Bu neden byledir? Elbette ki gerein kendisindendir. Hibir
239

lke, kara Afrika ktasndaki ilkel topluluklar dahil, kendi topra zerinde, kendi dili, kltr karsnda Krt halknn durumunu yaamyor. Tarihte de hibir katliam Krtlerde vardrlan snra vardrlmamtr. Peki neden Krde kar byledir? nk bu da zel savan i, d dengesiyle bizzat kendi uygulama gcyle balantldr. Bu iin iinde kapitalist-emperyalist sistem vardr. te Amerika, Sovyetler'i ortadan kaldrmak, srail ise Amerikan desteiyle Ortadou'da Arap direniini ortadan kaldrmak istiyordu. Bu noktada hem sosyalizmi, hem de Ortadou direnilerini krmak iin kendini ok iyi ayarlam bir Trk faist rejime ihtiya vard. TC iin de Sovyetler'in ykl veya Ortadou'daki direnilerin krlmas krl olacakt. Bu, halklarn ortadan kaldrlmasndan bin defa daha tercih edilirdi. Dolaysyla 1950'lerden itibaren NATO, Amerika, Avrupa, srail tarafndan himaye altna alnan bir Trk faist rejiminin gelimesi gereklemitir. Bu ok byk bir destek durumudur. Trk faist rejimi zellikle bu desteklerle basky ok daha gelitirerek katliamlarn gnmze kadar getirebilmitir. M. Kemal'in cumhuriyeti kurma dneminde de bu byledir. O dnem Sovyetler'in yutulma tehlikesi vard. Lenin taktik bir iliki olarak kemalistleri destekledi. Fakat ayn anda unu da biliyoruz ki, kurduu sahte komnist partisiyle, komnizme ilk darbe vuran da bu rejimdir. O zaman baz sosyalistler kemalistlere kar kalm diye kyameti kopardlar. Ama onlara taktik gerekeler gsterildi ve bu taktik gerekeler daha sonra stratejik hale dntrld. Bugn reel sosyalizmin zlnn temelinde Lenin dneminden daha yaygn olarak Stalin dneminde gelitirilen, kemalizme ve benzeri rejimlere kar uygulanacak kapitalist olmayan yoldan gelime, az gelimi lkelerin burjuvazisinin destekleme politikalarnn pay byktr. Sonu, reel sosyalizmin sonu oldu. Byle bir politika iki dnya sava arasnda da uyguland. Bu sefer Stalin'in bu politikaya daha ok ihtiyac vard. Lenin Trkiye Cumhuriyeti'yle byle bir ilikiyi aslnda taktik amal kullanmak istiyordu. Ve yaasayd byk ihtimalle Stalin'in bu politikay kullan tarzna kar kacakt. Snf savamlarndan ve ezilen bir halkn bakaldrsndan yana tavr alacakt. Fakat Lenin'den sonra em240

peryalist tehlike artyor diye, nasl ki ABD, Sovyet tehlikesine kar Trkiye bana ok lazm diyorsa, emperyalist tehlikeye kar Trkiye bana da ok lazm diyen bir Stalin dnemi vardr. Bu dorultuda reel sosyalizm dneminde TC'ye 20 yl karlksz her trl para ve silah veriyorlar. Aslnda M. Kemal bu desteklerin bir rndr de. Bu dnemde M. Kemal kendini satla karmtr. ngilizlere gidiyor, ben Bolevikleri yenilgiye uratacam diyor. Sahte komnist partiyi dayatyor, Anadolu komnistliini imha ediyor ve oradan destek alyor. Stalin'e, Sovyetler'e gidiyor, ben emperyalist tehlikeye kar Trkiye'yi iyi konumda tutabilirim diyor ve ondan da istedii kadar maddi-manevi destek alyor. Bylece M. Kemal 20 ylda bir Hitler'den, Mussolini'den daha iyi beslenen bir faist oldu. Bu da tarihin bir cilvesidir. Her iki sistemden de palazlanmasn bilen kemalizmin bunu yapabilmesinin tabii ki nedenleri vard. ncelikle ngilizler o zaman (Fran sz lar da da hil) Sovyetler'den ok kor ku yor lar. Mut la ka Trkiye'yi kendi yanlarna ekmeye ihtiyalar vard. Ayn zamanda Stalin'in de emperyalizmden ok ekinme ve dolaysyla onun da Trkiye'yi yanna ekmeye alma durumu vard. te bu da bir denge politikasnn uluslararas ortamnn mthi elverili olmas demektir. M. Kemal'in btn gcn bu politikadan alma durumu vardr. Trkiye iinde de ayn ey sz konusudur. Daha kapitalizm iyi gelimemi ve dolaysyla gelimi bir burjuva snf da yoktur. Bunun yannda eraf, feodal artklar ise gldr. Bu durumda M. Kemal her ikisi arasnda bir soytar veya kendine has bir dikta sistemini yakalamakta glk ekmiyor. Bir taraf dierine kar kullanyor. Bunun somut ifadesi olarak kendi evresini idare etme tarznda da grdmz gibi i ve d politikasn ayarlayarak belki de an en tehlikeli diktatrln ina ediyor. Ondan sonraki durum ise, bu sefer de tmyle emperyalizme yatmaktr. O srete Sovyetler emperyalizm iin en byk tehlikeydi ve ayn yllarda srail kurulmutu. srail, Araplara ve Ortadou direnilerine kar Trkiye'nin ok gerekli olduunu dnyor ve ne yaparsa yapsn diyor. srail bugn de Trkiye ne kadar katliam yaparsa yapsn, nk son ana kadar Araplarn karsnda den241

geyi tutmam iin Trkiye'ye ihtiyacm var diyor. Krtleri imha etmesi umurunda deil. nk kendisinin skk durumu zaten bunu ona mecbur eder. Ayrca TC kendi yaratmas olduu iin de onu koruyacaktr. te Trkiye Cumhuriyeti'nin neden bu kadar azgnlatnn uluslararas nedenlerini anlattk ve bunlar anlalmaktadr. Dediimiz gibi ite de Trk burjuvazisi snf olarak ok dardr. Yani Trk bujuvazisinin barbarlk dnemi snfsallndan daha tehlikeli bir gerei temsil ediyor. retim deeri yok, kapitalizmi bir retici sistem olarak gelitirme yetenei de yok ve apulcu bir snftr. Peki bu apulculuu neyle gelitirir? Anti-demokratizmle, her trl snf mcadelesini bastrmakla gelitirir. M. Kemal bunu imtiyazsz, snfsz bir kitleyiz biiminde deerlendiriyordu. Zaten lkemiz milletiyle, devletiyle blnmez bir btndr diye de anayasa maddesi yaptlar. Sonu btnyle ezilmi bir snf mcadelesi, birok ynyle snrsz bir burjuva egemenlik biimi, faizmden daha teye bir baskc devlet ortaya kt. Tabii buna kar isyanlar da yapld. Ancak TC'nin rgtleni tarz ok korkun veya ok sert, kat merkeziyeti ve faist olduu iin bu hareketlerin fazla direnme gc olmad. Gerek snfsal, sosyal ve gerekse ulusal direnmelerin, hepsi daha domadan acmasz bir ekilde birka ay iinde ezildiler. Yani ne kadar bakaldr olduysa, o kadar da ezilme, bastrma oldu. En son olarak bu sisteme kar 1970'lerde bir bakaldrnn olduu biliniyor. Ve bizi esas olarak balayan da biraz buydu. Biz bu direnmeyi kendi apmzda esas aldk ve 1970'lerden beri de gelitiriyoruz.

PKK direnii ve halkn yeni demokratik iktidar sreci


Genelde TC'ye kar ve zel olarak da 12 Mart ve daha sonra 12 Eyll'e kar nasl bir direnme gelitirdiimizi iyi biliyoruz. Bunlar tekrarlamayacaz. Burada bilinmesi gereken udur: Cumhuriyetin btn zrhlarna, onun ideolojik, siyasi ve askeri egemenliine ramen, 1970'lerde bagsteren, ideolojik anlamda bir atlakt. Bu durum siyasi alanda da geliiyordu. te bu ideolojik atlaklkta Krt
242

ulusal sorunu ve yine demokrasi sorunu ortaya kyordu. Maalesef Trkiye solu bunlar fazla rgtleyemedi ve direnie dntremedi, bu konuda bireysel kalmaktan kurtulamad. Onlarn bu durumuna karn, biz, bu atlakl iyi deerlendirerek, bunun hem ulusal ve hem de demokratik ynde gelimesi iin byk bir direnie yol atk. 12 Eyll'n btn kar-devrimci abalar baarl olamad gibi, biz, 1980'lerin ortalarndan itibaren bunu askeri bir atlakla da dntrerek daha da katmerli hale getirdik. Genelde Trk egemenlik sistemi tarihinde, zelde ise Trkiye Cumhuriyeti tarihinde en kapsaml ideolojik, siyasi ve askeri boyutu olan bir direnmeyi ortaya karabildik. Bu direniin her bir boyutu zerinde kapsamlca durulabilir. rnein ideolojik dzeyi nasl bu kadar gelitirdik? te bugn kemalist ideoloji tannmaz hale getirilmitir. Siyasi boyutu ne kadar gelitirdik? te bu smrgeci partiler ve bu demagoglar rejimi de tannmaz haldedir. Askeri alandaki abalarmz da, TC ve rejimin esas gvencesi olan ordunun da fazla are olamayacan gsterdi. Bu vahi ve insanlktan karma rejimine kar bir insan olarak ayakta kalma direnii anlamna geliyor. nsan olmakta, insanlk deerlerine sahip kmakta srar, mmknse insan yeniden yaplandrmaktan tutalm onun ekonomik, sosyal, siyasal ve hatta askeri dzenleniine kadar gidebilmektir. PKK direniinin tanm byle yaplrsa yerindedir ve dorudur. Dikkat edilirse, burada salt ulusal baskya kar bir direnme, hatta demokratik bir savam da sz konusu deil, hayvanlatrlmaya ve insanlktan karlmaya kar insana ilgi, insanda srar ve insan yeniden yaratmaya, yeni insan oluturmaya kadar giden anlaml bir mcadele sz konusudur. PKK'de ina edilen, ideolojik, siyasi, askeri vb. btn ynleriyle gelitirilmek istenen yeni insan, aslnda her bakmdan yeni insandr. Nasl ki Trk egemenlik sistemi, tarihin derinliklerinden gnmze kadar zgr insana kar ilan edilmi bir savasa ve en sonunda onu maymunlatrmakla tamamlamak istiyorsa, PKK'nin savam da, en eski dnemlerden gelen, insanda zgrlk adna ne varsa onu esas almann, bu zgrl en yeni insana mal etmenin ve en kapsaml zgr insan ortaya kar243

mann mcadelesidir. Zaten baka trl de olamaz. nk zel savan amac mademki insan maymunlatrmaksa, yani en geri insana gtrmekse, bizim direniimiz de en yeni insan, en gelikin insan ortaya karmann sava olacaktr. Nasl ki Trk zel sava btn kapitalist-emperyalist sistemi ve kendi tarihindeki kleletirme politikasn arkasna alarak maymun insan yaratmaya gidiyorsa, bizim de insanlk tarihinde zgrlk adna ne yaplmsa, eitlikten, adaletten, emekten, insandan yana olan ne varsa onu kendimize zemin yapyoruz. Bu temelde yeni insan, zgr insan, evrensel apta ortaya karmamz o denli gerekli ve kanlmazdr. Biz bunu ok nceden dnmesek de, uygulanan imha siyaseti ve hayvanlatrma rejimi karsnda bunu gelitirmeye mecburuz. nk insana uygulanan bask dzeyini ve onun istedii durumu anlayamazsanz, zaten sava gelitiremezsiniz. nsan nereye gtrlmek isteniyor onu anlayamazsan, hayvanlatrlan, maymunlatrlan insan gremezsen, o zaman yeni insan yaratamazsn. Mevcut zel savan ekonomik sosyal alanda rgtllk dzeyiyle ne anlama geldiini gremezsen, yeni insann alt ve styapsn oluturamazsn. Yani halkn demokrasisini kuramazsn. Halkn demokrasisinden de nce halkn savamn ve direncini gelitiremezsin. Bunlar birbiriyle bu kadar balantldr. imdi bu kadar geri bir insan topluluu da demeyeyim, toplum olmaktan karlmlk durumlar yaanyor. Yine tamamen kurdun dald bir srnn durumu yaanlyor. Eer siz bu dzene karysanz o zaman bunu durdurmann da ifadesi olacaksnz. te PKK budur. Her trl hayvanlamaya kar insanileme, her trl kurdun aznda yem olmamak iin direnme noktalarn oluturmaktr. Yani bunu herhangi bir direnme ve herhangi bir direni sava gibi ele almamalyz. Biraz bu konular iyi anlamanz gerekir. Eer iddialysanz, direnme biiminde kendinizi doru deerlendireceksiniz. zellikle 5. Kongre srecini veya bu yeni militanlama srecini balatrken, kendinizi bir insan olarak doru tanmlamanz gerektiini syleyeceim. Dzenin insanlar gibi karmza kmanzn bir hayvan dzeyini ifade ettiini hi kulak ard etmeyeceksiniz. Ben, insan olmann kolay olmadn sylerken ve hayvanlatrlyorsu244

nuz derken de bunu kantlyorum. Zaten dier yandan en byk insan yaratmaya da alyoruz. te bu kadar ak. Doru anlayacaksnz. Bunu anlamazlktan gelmeye, sahte ve eksik anlamaya hi kimsenin hakk yok. Eer insan olma kavgasnda samimi ve insan kalmakta srarlysanz, o zaman doru anlayacaksnz. Byle deilseniz ne iiniz var bizim yanmzda? rgtlenmeden anlamamann, direnmeden anlamamann sonucu hayvanlamaktr, maymunlamaktr, yutturulmaktr. Bunun neresi anlalmayacak? Her ey ok ak deil midir? imdi biz bunu btn topluma da yayacaz. Sen bir insan olarak yaamak istiyorsan, ne bu halin, hayvanlardan daha beter edilmisin diyeceiz. imdi sen byle doru iki cmleyi halka syle, o zaman halkn ayaa kalkmamas dnlemez. Zaten bu kadar direnmesinin sebebi de budur. Biraz anlayann bu kadar vahilie kar direnmesi, izahn burada bulur. Ama bizce tehlike biraz daha farkl. Biz hl dayatlan bu zel savamn halk ve hatta iimizdeki insan ne kadar hayvanlatrdn da tam bilemiyoruz. Hayvanlatrmak derken, yani drt ayak zerinde yrmekten bahsetmiyorum. Baz iki ayakl hayvanlar da var. Mesela, drt ayakl hayvanlardan bir kuzu ok sevimli bir yaratktr; bir kedi de sevimli bir yaratk olarak deerlendirilebilir. Ama iki ayakl olup da bir hayvandan beter olann durumu fecidir. te byle hayvanlar da ortada ok. Yalnz dmzda deil, iimizde de epeyce var. Elbette hayvanlatrmay dman yapmtr. nk karmzdaki rejim, hayvanlatrma rejimidir, hayvanlarn rejimidir. imdi daha iyi anlayabilirsiniz insanlamakla PKK'nin ilikisini; PKK devriminin bir insanlama devrimi olduunu. Hi kimse bunu yle abartmal bir propaganda deerlendirmesi olarak grmemelidir. Gerek bir hayvanlatrmann iin iin iletildiini ben gryorum. Onun da en ciddi izah sizin aresizliinizdir. Yani vuruluyorsunuz ama nasl vurulduunuzu bile kestiremiyorsunuz. Dadaki gerilla bile nasl vurulabileceini, nasl anlamsz kayplara yol aabileceini kestiremiyorsa orada hayvanlama var demektir. Dmann vurma gcnden ok, kendisinin bir kurbanlk koyundan daha beter olduunu sylemek gerekir.
245

te iinizde doru drst kendini bile rgtlemeyen devrimciye biz ne diyeceiz? Bu hayvan deilse, nedir? Biz imdi size hl teorik olarak m yaklaacaz? Hayr, teoriyi zaten akladk, ama buna ramen hl kendinizi toparlayamyorsanz, o zaman insan olma davasn siz oktan kaybetmisiniz demektir. Zaten durum biraz da bu noktada seyrediyor. Mevcut dmana kar durumunuza baktmda, eer gerekten direnen insanlarsanz ve dolaysyla rgtlyz diyorsanz, o zaman bin kat daha fazla i yapmak tek seeneiniz olmaldr. Tabii ki iddianzda samimiyseniz ve lafazanlk dzeyinde kalmyorsanz olmas gereken budur. Dikkat edilirse, btn bu anlatmlarda normal siyasi terminolojiyi kullanmyorum ve kullanma imkan da yok. nk yaananlar ok farkl. Biz ok denedik. Yllardr siyasi terminolojiyi kullanyoruz, ama imdi bu deyimler yetmiyor ve fazla gelimeye de yol amyor. Meseleleri daha derinliine ilemek gerekiyor. Bunu da byle ele alyoruz. imdi halkmz iin demokrasi ne durumdadr? u demokrasi paketi denilen yaklamlar var ki, onlar tamamen kurt tuzaklardr. Zaten yle olduu da aa km durumdadr. Gerekte ise gnlk yaanan katliamlar var. Belli ki o yaam kurt kapanndan baka bir ey deildir. te bizim de baz yaam kalplarmz var. Biz dierini hep tuzak olarak gryoruz. Zaten kii olarak benim o yaamlara doru drst tenezzl etmememin nedeni de, onlar tuzak olarak grmemdir. Dorunun da bu olduu imdi daha iyi anlalmtr. Ben sizin gibi asla yaamadm. Hala sizler gibi yaamaktan da nefret ediyorum. Neden? nk o yaam tuzaktr da ondan. Ne sizler gibi yemek yeriz, ne de sigara ieriz. Neden? nk ounun iinde tehlike var. nsanlarla ilikilerimde ve gnlk olarak btn yaammda farklym ve srarla bu fark daha da gelitiriyorum. Neden? nk, bana gre, allagelmi olan, toplumdan ve dzenden katlm olan kiiyi yer ve yutar, dirensiz ve rgtsz brakr. Lafazan, demagojik ve bilinsiz brakr, ksacas sizin gibi brakr. Bu da eittir dzen karsnda gnde bin defa yenilmi insandr. Ben ne yapacam byle insan? Neden yle olaym? Ben kendi nderliimi, kendi militanlm, kendi direniiliimi
246

neye borluyum? te farkmz srekli byle gelitirmeye borluyum. Farkl dnmek, farkl yaamak, sizler gibi kolay kolay kurbanlk koyunlar, hatta balklar haline kendimi getirmememi salamtr. Biliyorsunuz, ufack bir yem atarsn btn balklar zerine rler. Tabii hepsi de aa doldurulup karlr. imdi siz de kendi rgt anlaynza, yaam anlaynza bakn. Bir tane kontra tuzak kursa hepinizi rap diye iine drr. Ama dikkat edin, dman beni hl drmemitir. Neden? nk, sizlere hakim olan yaam felsefesiyle, anlayyla benimki farkldr. Bana hakim olan yaam felsefesi kendini yetitirmi ok temkinli ve kolay kolay her yeme az atmaz, her yaama ilgi duymaz. ok planldr. Yutulmak iin deil, yutmak iin kendini ayarlayan zelliktedir. Biz karmzdakini hep byle koparmaya alan durumundayz. Bunu artk sizlerin de anlamas gerekir. Baka trl halk olarak insanileme, zelde de PKK iinde direnen insan olma salanamaz. Byle de olmazsa, o zaman sizleri ne yapacaz? Bin defa yenilmi insan biz ne yapacaz? Zaten benim isyanm veya sizlere olan fkem bu nedenledir. Dikkat edin, bana hakim olan anlay sradan bir anlay olarak asla grmeyin. Bu anlay yeni insann, direnen insann anlaydr. Her eyden nce insan olmakta direnme anlaydr. ykde kapsaml olarak anlattm, kendimi yedi yandan beri savunuyorum. Aileye kar zgr bir ocuk olarak kalmak iin nasl politika yaptm ana hatlaryla dile getirdim. Burjuva topluluu iine girerken, kendimi zgr tutmak iin gcm orannda nasl bir direnme tutturmusam, daha sonra devlete, emperyalizme ve geri tarihe kar da yle bir direnme iinde tutuyorum. Hala zgr bir insan olarak kendimi tutmakta kararl olduumu sizlere gsterebiliyorum. Siz ise, yedi yandan beri nerede ve nasl, hangi ad veya dahilindeki g tarafndan, ideoloji, siyaset veya alkanlk tarafndan etkilenmi, yenilmi, yutulmusunuz, o bile belli deil. Zaten bunun aa kmas iin bu kadar kapsaml zmleme yapmak zorunda kaldm. Baka trl de sizin derdinize deva olmak mmkn deil. Kendinizi byle ortaya atmsnz, adeta dman vururken can havliyle kendinizi bizim saflara atmsnz. Yoksa bir kurtuluu olarak gelmemisiniz. Bunu zenle vurguladk. Siz bir kurtarmalk olarak
247

gelmisiniz. te bunu da dehetle farkettik. Saflarmza gelenlerin genel olarak bir kurtulu savas olarak deil de, yandm Allah, beni kurtar slogan altnda geldiklerini grdk. Ortaada da byleleri vard; fakat onlar bile sizin gibi deillerdi, hi olmazsa isyancydlar. Sizdeki isyan duygular da epeyce kreltilmi. lgn, oktan lm, kendini zor kyya atm balklara benziyorsunuz. imdi ben kendimi ahm ahm bir direnii olarak grmyorum, ama ayakta kalm bir insan, bir direnii olarak deerlendiriyorum. Btn abalarm da bunu kesintisiz olarak srdrebilmek iindir. Bundan karlacak baz anlamlar vardr. Halk gereimize uygularsak, bu halk insan olarak tutmakta srar etmeliyiz, hem de yeni insana doru gtrmeliyiz. Yeni insan demek, direnen insan demektir; direnen insan demek direnen halk sava demektir. Halk sava da halkn demokrasisi demektir. Zaten bu dayatlan hayvanlatrma, yutma, toptan insanlktan karma savana kar gelitirilecek sava, insan olmaktan direnen insana, direnen insandan savaan insana, savaan insandan savaan partiye, savaan partiden giderek savaan halka, savaan halktan kendini yeniden dzenlemeye ve demokrasisine kavumu topluma doru ilerlemek demektir. imdi bunun abasn yrtyoruz. Mademki zel sava kriz masalaryla, gnlk operasyonlarla, yine faili mehul cinayetlerinden tutalm ky imhalarna kadar her trl katliamla gnlk olarak kendini icra ediyorsa, o zaman insan olmak, direnmek, savamak, sava tmden halka mal etmek, kendi iktidaryla ve halk demokrasisiyle var olmak demektir. Kald ki bunlarn hepsi i iedir. Nasl ki dman hepsini i ie dayatyorsa, bizim de her eyi i ie dayatmamz gerekir. zel savan toplumumuza nasl bir yaam dayatt, onu teslim olmu halde ve egemenlik altnda tutabilmek iin nasl bir sosyal gerilie mahkum ettii bellidir. Aslnda insanmza yaam diye bir ey brakmad halde, sahte bir biimde onu gnlk yaam tutkusu iine, aile, ev-bark ortamna mahkum ettii aktr. Toplumumuzun bu darlatrlm, datlm, drlm, dirensiz braklm olmasnda temel faktr, byle bir yap iine sokulmu olmasdr. Adeta koyun gibi yaratlan toplum dzeni, ayn ekilde gdlr olmutur. Bunu ortaya karmak, buna kar olmak, buna kar yeni ve dire248

nii insan yaratmak gibi bir gelime partimizle olmutur. Biz bunu aa karabilmek iin ciltler dolusu zmleme yaptk. Toplum zmlemesi yaptk, aile zmlemesi yaptk, kadn zmlemesi yaptk. Btn bunlarla toplumumuza nasl bir yaamn reva grldn, insanmzn ne hale getirildiini, buna kar zgr ve yeni insana ulamann giderek zgr toplum yaamna varmann nasl salanacan gstermeye altk. Smrgeci dzene kar, teslim olmu geleneksel-toplumsal deerlere, bunlarn belirledii sosyal yaam dzenine kar yeni, zgr, direnii, dayanmac insan ve toplum yaamn ortaya kardk. Partimizin toplumumuza verdii yeni yn, ona bitii yeni yaam byledir. Bunu iyi anlamak, partinin grlerini iyi inceleyip zmsemek ve gnlk olarak yaama geirmek hayati nemdedir. Topluma rmeyi dayatan zel savaa kar var olmak ve zgrlemeyi dayatmak zorunludur. Bu da ancak parti tarzyla mmkndr. imdi bu noktada parti ile halk ilikisinin nasl olmas gerektii konusuna deinmek gerekir. Halk ok drld iin, hatta halk olmaktan karld iin yle kendiliinden direnecek bir konumda deildir. Zaten kendiliinden isyanlar dnemi de kapanmtr. Ortada kln kprdatacak bir insan bile yok. Byle bir ortamda toplumun direnir hale gelebilmesi iin ilk olarak bir insann direnmesi gerekmektedir. Dikkat edilirse, eer ilk direnen insan yenilmemise ve direniini de zafere gtrmek istiyorsa o zaman kendini tamamyla bizim gibi ele almas gerekir. Bylelerinin bizim gibi olmak durumunda kaldn nce biz syledik, imdi ise herkes sylyor. Dostumuz sayn smail Beiki Hoca bile, bizi kastederek, tek are yle bir kiilii oaltmaktr, baka are gremiyorum diyor. Bir bilim adam olarak bunu grebiliyor ve bu dorudur da. Benim gibi direnmeyi becermek, insan olarak ayakta kalmanza yol aabilir. Baka are yok. Bu zel savan ald tedbirler nedeniyle byledir. Yani ine ucu kadar bile frsat brakmam ki, insan olarak ayakta kalasnz. El vurmadk, teslim alnmadk tek bir hcrenizi bile brakmamtr. Peki ben nasl becerdim? Bunun hikayesini de sizlere anlattm. Dikkat ederseniz, benim durumum yle sradan veya ada bir si249

yasi partileme, nderleme durumuna benzemiyor. Benzemesi de mmkn deildir. nk yle bir topluluk yok. Ne yle bir snf var, ne de yle bir ulus var. Btnyle yenilmi bir ulus ve snf gerei ortada. Tamamen teslim alnm ve hatta kendisine kar ihanet ettirilmi, daha da tesi hain gibi kendi kendisini vurur hale getirilmitir. hanet aile iine kadar, ezilen snfn iine kadar ilemitir. hanet kendini utanmazla kadar ilerletmi, kendi kendini vurmaya kadar gitmitir. Byle bir toplumsal kimlik veya kimliksizlik, ya da hain kimlikli bir halk gereini yaarken, kim bir ulusal veya snfsal parti, cephe kurmaktan bahsedebilir ki. rgtlerin byle kurulamad da ortaya kmtr. Kurulanlarn da iki gnde ajan rgtlere dnt ortadadr. KDP tarihine, dier kk-burjuva gruplarn tarihine bakn, objektif ajan olma konumunu hibir zaman aamadlar. stenildii kadar subjektif ajanla yatrldlar. Trkiye iindeki snf mcadelesinde de durum bundan farkl deildir. Objektif ajanl zaten aamayan sol imdi nemli dzeyde subjektif ajanla da dntrlmtr. Adeta ajanlkta bir yar vardr. Krt kimliinde olduu gibi, Trk halk kimliinde de kendine kar savaan bir hainleme sz konusudur. Krt ve Trk toplumlarnda oklarnn yaad budur. Kendimi vmyorum, ama benimki biraz farkldr. Dikkat ederseniz, kendimi ok deiik ele aldm, ok ynl ele aldm. nk ben ok iddial ve inat bir biimde bu sava srdrdm. TC'nin gncel gerekliine kar benim de kendimi tarihi ve gncel temelde yaratmam gerekliydi. Nitekim bugn kendimi bir devlet halinde, bir ordu halinde tutabiliyorum. Bunun ok ynl deerlendirmesini sizlere sundum, fazla tekrarlamayacam. unu sylemek istiyorum. Bu temelde bir partilileme ne anlama gelir? Belirttiklerim bu soruya, byle bir parti katlmnn nasl olmas gerektiine bir cevaptr. Dayatlan bu zel savan hayvanlatrma, kimliksizletirme, fel etme durumuna son vermek istiyorsanz, o zaman ncelikle kendi kiiliklerinizi de benimki gibi bir insani z kazanmaya, insani direnme yaratmaya ve onun ideolojik, siyasal, rgtsel, askeri tarzna ve temposuna ulamaya alacaksnz. Biz bu temelde PKK ad altnda bir organizma, bir rgt gelitiriyoruz.
250

Bunun ne kadar gelitii ayr bir mesele, ama gelimek isteniyorsa byle bir nderliksel gelimeden baka trl olamayacan da imdi daha iyi gryoruz. Bunu yalnz partilemede deil, halklamada da gryoruz. Dikkat edilirse, biz sadece bir halkn kurtuluu da demiyoruz, yeniden halklama diye bir tabir daha yerindedir. Partililememiz tamamen bu anlamdadr. rnein ben kendimi insan olarak yeniden yaplandrdmda, bunu bir parti olarak gerekletirdim. Bir parti olarak yeniden yaplandrdmda bir halk olarak gelitirdim. Bunu yalnz ben sylemiyorum, dost-dman herkes gryor ve sylyor. Benim bymem bir partinin bymesi ve bir halkn bymesidir. Eskiden Krt halk diye bir ey yoktu. Hatta Trkiye'de demokrasi diye bir ey de yoktu. Benim kendimi bytme tarzm, Krt halknn yeniden yaratl tarz olduu kadar, demokrasinin de yeniden yaratl tarzdr. Eer baarlrsa bu byle devam edip gidecektir. Bu yle basit bir yaratl deildir. Salt bir kiinin zden yaratl da deildir. Yeni insann yaratldr. Bu da sosyal, siyasal ve ulusal bir olaydr. Grnte bir kiide geliiyor, ama znde btnyle bir insanlkta, halkta gelime oluyor. Bugn Krt halknda yarn Trk halknda yaygn olarak geliir. Bu giderek baka halklarda da geliecek. Demek ki gerekleri doru izah etmeyi bilmek gerekmektedir. Belirttiimiz gibi, partileme byle bir kiilikle ilgilidir. Yani kiinin kendisini partiletirmesi ve partinin de kendini halklatrmas sz konusudur. Hi kimse bu balamda PKK'yi yanl kavramamaldr. PKK'nin halka yayl tarz halkn yeniden yaratl tarzdr. Ben kendimi yeniden yarattm, halklatrdm, yeniden bir halk oldum. Elbette bunu parti aygtna dayanarak yaptm. Parti olmasayd veya parti bildiimiz klasik partiler gibi olsayd byle bir gelime yaanmazd. Bizim partilememizin baka partilere benzememesi bu nedenledir. Dolaysyla partimizi, ister komnist partiler gibi, ister burjuva partiler gibi brokratik bir aygta dntrmeye gerek yoktur. Ne buna gcmz yeter, ne de bunda karnz vardr. PKK yeni insan yaratma ocadr. Yeni insan da btn alt ve styapsyla yaratt, kendi iinde demokratik, rgtl ve iktidar olmay bildii, bununla birlikte adm adm halk da yeni bir halk
251

olarak yaratt, bunu da halk iktidar ve halkn yeni demokrasisi biiminde gelitirdii aktr. Dolaysyla kiide gerekleen halk, halkta gerekleen kiidir. Daha somut sylersek, partide gerekleen halk demokrasisidir. Halkn iinde geliecek olan partidir ve bu da giderek parti olmaktan kmaktr. elikili gibi grnse de gerek budur. Partiletiimiz oranda halklayoruz, halklatmz oranda ise parti olmaktan kyoruz. Zaten baka trls de olamaz. nk partileme halklatrr, ama halklama da partisizletirir. Bazlar bu noktada saptrma iinde bulunuyorlar. Her ne kadar halkn kurtulua gitmesinde, yeniden dirilie ve yaratla gitmesinde, parti hatta nderlik ok gerekliyse de bunun srekli olmas, bizim iimizde de egemen snfa benzer bir snflamann yaanmas tehlikesini getirir. Benim iin bu durum sz konusu olmasa da, iimizde dzenin, yine geleneksel toplumun etkilerini tayan ynla kii var, zellik var. Bunlar, daha imdiden belli bir gelimeye yol aan partimizi, halkn banda brokratik bir aygt, hatta daha da geri olan aalk reten bir aygt haline getirmek istiyorlar. Biraz ideolojik ve siyasi g kazanmlar ve ellerine silah almlar, bu genelde yeni egemen snf olarak kendilerini halkn banda tutmak istiyorlar. Bu noktada ben ok ak bir ekilde unu sylyorum: Bilerek veya bilmeyerek byle bir sevdada olanlar varsa, hemen vazgesinler. Aka syleyeyim ki, Sovyetler'deki komnist parti gibi bir asalak brokrasi durumuna gelme frsatn size asla vermeyeceim. Reel sosyalizmin zl, komnist partinin byle brokratlamas ile ilintilidir. Belki emperyalizmin etkisi buna yol at, ite kk-burjuva snf zelliklerinin bymesi giderek burjuvalamay getirdi; bir de yanl devlet sistemi, gelimeyen demokrasi, hatta gelimeyen sosyalist insan nedeniyle byle bir brokrasi geliti. Sonu, yaanan tasfiyedir. imdi biz daha byle bir Sovyet devletini de kurmadk, daha doru drst bir halk iktidar da olamadk, hl imha savan durdurmaya alan bir direni hareketi durumundayz. Ama maalesef iktidarlamada attmz ok snrl admlar bile, daha imdiden birok emizde erken iktidar olma hastalna, erkenden brokratlamaya ve memurlamaya, yeniden aa olma heveslerine mthi yol
252

amtr. Ben kendi yaammdan biliyorum, zel savan yemi olmamak iin diimi trnama takp gnleri geirmeye alrken, yanmda gnlk olarak memur ryor, yeniden aa ryor. Hem de hi almad halde, hi hak etmedii halde. Aalar var alarak ve savaarak aa olurlar. Yine brokratlar yirmi yl okuyarak ve altyapsn hazrlayarak brokrat olurlar, bizimkiler ise parti sayesinde, benim sayemde bir gnde brokrat kesilmek istiyorlar veya bunun tersi oluyor. Bir kiide bir kutup buysa, dier kutup da bir kurtuluunun kiiliiyle hi de benzemeyen lm ve bitmi bir kiiliktir. Olursam, smrgeci arklar zel sava rejimi iinde beslenen bir insan gibi olacam, olmazsam da onun ls olacam, yani dirim onun dirisi, lmm de onun ldr deniliyor. imdi ikisi de yanltr. Siz tehlikeli bir biimde parti iinde bunu yayorsunuz; alta yanstmaya alyorsunuz ve halka da tamaya tevessl ediyorsunuz. Tehlikelidir bu. Buna hi hakknz yok. Ne brokrat ve aa olmaya, ne de kle ve l gibi durmaya hakknz vardr. Birisi hayvanlktan ktdr, dieri de zel savan ajanldr. Vazgeeceksiniz ikisinden de. Madem yeni insan, direnen insan, direnen parti ve yeniden halk olmaya kararlysanz, o halde onun gereklerini ncelikle kendi kiiliklerinizde gerekletireceksiniz. Bundan baka ne areniz var, ne de istediiniz olabilir. imdi bu belirttiklerimizi hi basite almayn. Yani rejim sizi drdke drm, gszletirdike gszletirmi, arttka artmtr. Parti ve nderlik ise bunu dorultuyor ve size g veriyor. Bylece yeni insan yaratyor. Bunlar doru, ama bunu yeni bir aa olasnz veya yeni bir brokrat olasnz diye deil, tam tersine bunlarn olmamas iin yapyoruz. Yeni halka gitmek, halkn yeni demokrasisine gitmek istiyorsak, o zaman parti iindeki bu istismara ve sapmacla son vermelisiniz Nasl son vermelisiniz? Kendinizi partiye doru katarak ve halka doru tararak. imdi u ok aktr: Parti olmadan halkn direnii olmaz, hatta ben olmadan halk olmaz. Bazlar bunu abartl bulabilir, ama gerekleen budur. Benim otuz yllk ayarlamam olmasayd, Krdistan hal k nn by le do u u hi ka yey di. By le ey le mim ol ma dan Trkiye'de herhangi bir demokrasi de gelimezdi. Bunu ben syle253

miyorum, Trkiye'de krk-elli yllk demokrasi sava verenler sylyorlar. Kimse demesin, kendini abartyor. te akl banda olanlar da bunu sylyor. Hatta burjuvalar, zel sava bile demokratikleme paketlerini bize dayandrarak aklamaya alyorlar. Durum bu kadar akken, hl kendini partiye doru katamamak ve doru demokratiklememek kabul edilemez. Dzeni olduka etki altna aldk. Halk zaten etki altna alnmtr. O halde onun nc ve kurtarc gc olan kadro da kendini mutlaka hazrlayacaktr. Erken iktidar olma hastal lanetli bir durumdur. Bu mnafklktr, hatta giderek subjektif ajanlktan daha tehlikeli bir dzen ajanldr. Buna asla frsat verilemez. Parti iinde de herhangi bir yaam tarz ile yaanamaz. Kurtuluu yaamn, yeni insan yaamnn btn zelliklerini edinmeye alacaksnz. Biz bu yeni yaamn zelliklerini ve bu yaam srdren insan ayrntl biimde zmledik. O zmlemelerimizi, yeni insan zmlemelerimizi didik didik edecek ve tam temsiline mutlaka ulaacaksnz. Biliyorsunuz, yeni insan direnen insandr; direnen insan rgtl insandr; rgtl insan savaan insandr ve bu da halk savan gelitirendir. Tabii bunun iin gerekli olan eitimdir, gnlk tecrbedir ve savamn kendisidir. Zaten onlarsz da insan olunamaz. te btn bunlar parti iinde gelime salandnda, sizler halka tarldnzda ve partiyi halka gtrdnzde artk parti halklam demektir. Dolaysyla biz yeni halk yaratm, yeni demokrasiyi yaratm oluruz. te bu da yeni insanlktr. Peki bu neyle yaratlr? Kukusuz halk ordusuyla. Halk ordusu, halkn yeniden yaratlmasnn en temel kurtulu aracdr. Dikkat edelim, sadece bir aratr, yoksa halkn sahibi deildir. ounuzda baka bir anlay gryorum, biz PKK'deniz, dolaysyla PKK halkn stnde en otoriter gtr ve istediimizi yaparz deniliyor. Yani hemen mlk edinme anlay sizde ok gldr. Bir silahl g olarak ordu da en byk gce sahip olduu iin, orduya katlmaktan bunu anlama, orduda bunu yaamak isteme eilimleri ortaya kyor. Bunlarn hepsi yanl ve olduka tehlikelidir. Hibir eyden anlamyorsanz, hi olmazsa biraz bana bakn. Eer bir yoksul kyl olsaydm, u anda belki baz deerlere sahiplik edebilirdim; birka k254

k para orak tarlam, birka aacm olabilirdi. Ama u anda yle bir durumum var m? Ben onu daha ilk isyandan beri brakmadm m? u anda tamamen bir halk hizmetisi gibi alp yaamyor muyum? Biraz dnn! Bir kyl paras olarak kalsaydm, baz deerlerin sahibi olabilirdim, ama imdi yle eylerim yok. inde mlkiyet hrs olanlara sylyorum; ille baz eylere sahip olmak istiyorsan ncelikle kendini bir hizmeti durumuna getireceksin. Nasl hizmeti? zgrlk hizmetisi, bir halk yeniden yaratmann hizmetisi. Bunun karn doru ifade eden dnce gc olmaktr; onun rgt gc ve eylem gc olma hizmetidir. Bunun iinde de sahip olma duygusuna yer yoktur. Bu kadar bana mal, bana mlk, bana yetki, bana ynetim demek yoktur. Hayr, hepsi hizmet kabilindedir ve halk demokrasisinin, halkn ynetiminin yaratlmas iindir. Zaten bu yaratldnda da sen, sen olmaktan kmsn demektir. O zaman ortada sadece halk vardr ve halk olduu oranda da sen varsn. O zamana kadar da sen sadece bir hizmetisin. in gcn savamaktr. Sana verilecek yemek ancak kendini gtrebilecein kadardr. Hi fazla yetki, fazla rahatlk talep etmeyeceksin. Buna hakkn yok! PKK saval diyorsanz, ite byle tanmlayacaksnz: Halkn stndeki PKK deil, halkn hizmetindeki PKK; halkn hakimi olan PKK'li deil hizmetisi olan PKK'li. PKK'yi ite byle anlayacaksnz. Eer elinize bir silah getiyse, bu en kahramanca hizmet demektir; halkn en zor ve en tehlikeli koullardaki savas demektir; halk kahramanl dzeyinde savaa g yetirmek demektir. Bunu en ileri dzeyde hizmet diye de tabir edebiliriz. Savaan gerilla, ARGK savas, bu konuda en ok hizmet eden, en kahramanca alan, en cesaretli davranan, bu anlamda en akll ve en rgtl olan kii demektir. Bunun dnda bir savann yetkim, komutanlm, hakimiyetim diye bir deerlendirmeyi kullanmas yanltr. Her ey hizmetin bykl ile llr. stersen ARGK komutan ol, istersen halkn bakan ol, eer sen yetki zrhna brnp ben egemenlik istiyorum, ben sahiplik istiyorum dersen, bu PKK rgt seni kabul etmez. nk PKK rgt bu konuda tam bir sosyalist rgttr. Yani btn egemen ve smrc snf tarihleri boyunca insana egemen olma adna ne varsa ve yine smr adna uygulanan ne varsa hepsi255

ne kardr. Sonuna kadar insan emeine gre sonuna kadar zgrlk ihtiyacna gre karlk verme hareketidir. Kendini bu temelde eiteceksin. Bu bir ilkedir, PKK'nin esas, z budur. Yoksa bende u snfn etkisi kald, u dzenin saptrmas oldu, ben kendimi aa sandm szleri PKK'nin kenarna bile yaklaamaz. Bunda srar eden snf dmandr ve uzaklap gider. Dier yandan kemalizmin etkisi diye srar edenler ulus dmandr ve cezalandrlr. Eer gerekten devrimciysen, halklarn kardeliine gre kendini yetitir! Halkn demokrasisine gre kendini yetitir! Yetitiremiyorsan bizden uzakla! Bizde byle ok anlalr bir yaklam vardr. Ksaca unlar belirtmek istiyorum: Parti tamamen halkn hizmeti iindir! Ordu halkn hizmeti iindir! Asla egemen olmak iin, malmlk sahibi olmak iin bir parti, bir ordu tanmmz yoktur. lkenin sahibiyiz, insanmzn sahibiyiz demekten ziyade, lkemizin hizmetisiyiz, halkmzn hizmetisiyiz demek en dorusudur. Bu da somutta nasl ispatlanr? Sunulan btn olanaklar hizmetin byklnn gereklerini yerine getirmek iindir. Bunlar temel ilkelerimizdir. yle anlalmayacak bir ynleri filan da yoktur. Hizmetin bykl nasl yerine getirilir? Byk ideolojik faaliyet, byk rgtsel faaliyet, byk sava faaliyeti yrttn m, o zaman byk hizmetin vardr. Byk hizmetin olduu iin de byk yneticisin, byk yetkilisin, byk bir otoritesin. Dikkat edin; byklk sadece bu anlamdadr, baka hibir anlamda deildir. Zaten byle byklklere ulatktan sonra da sen halkn ta kendisi olursun. Kendini halktan ayr ve ondan stn grmene de hi gerek yok. imdi bize gerekli olan byk hizmet savatr. Kim en byk sava gelitiriyorsa o en byk hizmetkardr; dolaysyla en byk otoritedir. Halk da bu duruma getirdiimizde bu o halk artk kendi demokrasisine ve kimliine kavumu demektir. Yine ulusal kimlik edinmi ve toplumsal zgrlk salanm demektir. Bu, insanlk asndan da arzulanan bar temsil eder. Barn kkeninde eitlik ve zgrlk vardr. Uluslararas ilikilerde bar isteniyorsa halklarn kendilerini zgrletirmesi gerekir. Bir halkn zerinde dnya bir bask arac olmusa, o halk sahtekar bir biimde kendisine barl olma sfatn yaktramaz.
256

Halkn iktidarlama srecinin gelimesinde bir de ekonomik dzenleni sorunu vardr. Hem yrtlen mcadele asndan ve hem de yeni demokratik iktidarlamay temsil etmesi bakmndan bu ekonomik dzenleni nemlidir. imdi bizim esas almamz gereken ekonomi ne olmal denilirse, bir lm-kalm sava yrttmze gre biz buna sava ekonomisi olmaldr deriz. Sava ekonomisi, deerlerin azami lde merkeziletirilmesi, yaam iin yaplan harcamalarn en asgariye indirilmesi ve dier btn deerlerin yrtlen sava iin kullanlmas demektir. Son gelimeler devrimimizde byk bir deer birikimini ortaya karmtr. Halk neredeyse boazndaki lokmay bile keserek, varn younu ulusal kurtulua vermektedir. Byle bir deer birikimini baka mcadelelerde bulmak mmkn deildir. Fakat bu birikimlerin kullanm hi de parti anlaymza uygun olmamakta, deerlerimiz adeta arur edilmektedir. Kimisi adeta rmeye terk ediliyor, kimisi ok ucuz bir biimde dmana kaptrlyor, kimisi gereince bir araya getirilmiyor, kimisi yerli yerinde iletilmiyor. Bylece ok yoksul drlm halkn byk bir fedakarlkla yapt katklar ounlukla hoyrata arur ediliyor. Deerlere yaklam devrime yaklamdr, devrime yaklam da yeni bir yaama yaklamdr. Oysa partimizin batan beri bu konuda ok titiz ve her eyi en snrl bir biimde ve yerli yerinde kullanmay ngren bir yaklam vardr. 5. Kongre partinin bu yaklamn pratik sahaya yeniden egemen klmay, sava ekonomisinin btn kural ve kararlarn aka belirleme durumundadr. Deerlerin elde edilmesinden kullanlmasna kadar, bir yerde korunmasndan baka yere aktarlmasna kadar savan btn ihtiyalarna cevap verecek bir ekonomik politikay kararlatrmakla yz yzedir. Yine iktidarlamaya bal olarak mcadeleye katlan halkn ekonomik yaamnn yeni demokratik yaama bal olarak dzenlenmesi de gerekir. Bunun iin gelien etkinliimize paralel bir biimde lke deerlerine sahip kma, onlar savan ve halkn karlar dorultusunda iletme, bunun iin gerekirse baka politik glerle ilikiler iinde olma gerei vardr.

257

TRK MLLYETLNN DOUU VE YKSEL

Trk milliyetiliinin kkeni Balkanlar'daki milliyetilik cereyanlarndan epey kaynak bulmaktadr. Buna ek olarak eski Sovyetlerde Trke aksanlaryla konuan baz halklarn da milliyetilik mcadelesinden etkilenen ve arlk basklarndan kap gelenlerin de bunda etkisi byktr. Hi phesiz Balkanlar da Fransz ihtilalinin burjuva milliyetiliinden etkilenmilerdir. Trk uluslamasndan nceki bir milliyetin halk olarak geliimindeki tarihi zellikleri bilmekte byk yarar vardr. Buna ncelikle aklk getirmeyi de nemli gryorum. zellikle gnmzde Trk-slam Sentezi ad altnda gelitirilmek istenen bir milliyetilik tr vardr. Trkler, Orta Asya steplerinden yayldklarnda herhangi bir milli dnceye sahip deillerdi. Airet boylar biimindeydiler. Hala bizde yaanan airet boylarna benzer bir sosyal gereklikleri sz konusuydu. Trklk bilinci 19. yzyl sonlar ve 20. yzylda geliir. Aslnda Seluklularda ve Osmanllarda bir milli bilin yoktur. Hatta milli bilinci idrak ad altnda hor grme durumu vardr. Yani Trklk kelimesiyle dile getirilen her eye bir tepki duyma sz konusudur. Nitekim, ezelden beri hr yaam bir ulusuz biiminde
258 259

bir demagoji de gelitirilir. Yani 19. yzyln ikinci yarsndan nce bile byle bir duygu yoktur. Bu, daha sonraki bir gelimedir. Fakat Trk-slam Sentezi veya slamla Trk boylarnn karlamasnn ortaya kard durumlar ok daha nemlidir. Trkler bu dnemde ok ilkel bir aman dinine bal olarak yayorlar. Milli ynden yle herhangi bir gelime belirtisi yoktur. Tmyle airet kltrnn biraz gelimi biimini veya adna barbarlk dnemi denilen bir aamay yayorlar. ran ilerine doru yayldklarnda atldrlar. Biraz sava zellikleri var. Yerleik olma durumlar yok, gebedirler. Bu onlara muazzam bir hareketlilik frsat veriyor. O bilinen Orta Asya kurakl ve baz dier doal olumsuzluklar, Trk boylarn batya, ran'a doru bir saldrya itiyor. Buna hi phesiz ran'daki, Ortadou'daki gl uygarlklarn itah ekici zelliklerini de eklemek gerekiyor. Hatta tarihten bir rnek vermek gerekirse; bunu mehur Roma'nn ve hatta Yunan uygarlnn durumuyla karlatrmakta byk yarar vardr. ok iyi bildiimiz gibi Roma, kuzeyde nce Rumlarn, daha sonra Germenlerin istilas altnda yzyllarca kalarak darbelene darbelene ykld. Ayn ey Yunan uygarl iin de geerlidir. Onlar da Trakya'dan gelen eitli Balkan boylarnn saldrlar altnda g kaybettiler. Tarihte yle bir gereklik vardr: Yerleik kent uygarlna ulam toplumlar; gebelikle, at srtnda talanclkla, yamalamakla geinen topluluklarn itahn ekerler. Yerleik toplum bilindii gibi gelimi bir uygarl ve yaam tarzn ifade eder. Zengindir, gelimi bir yaamn alt ve styapsna sahiptir. Fakat barbar saldrlara kar koyacak gten de yoksundur. te o bin yllk muazzam bir Roma mparatorluu byle saldrlar sonucu ykld. Germenlerin, Rumlarn ve buna benzer barbar boylarn Roma'y ykma sreci ardndan gelen byk karanlk dnem, ayn zamanda bin yllk geriliktir. Daha sonra Roma mparatorluu kalntlar arasndan bir feodalizm doar. Bir feodal uygarlk da geliir ama bu hibir zaman Roma uygarlnn, Yunan uygarlnn seviyesine ulaamaz. Roma ve Yunan uygarlnn da benzer zellikleri vardr. Hala imdi bile harabelerinin kalntlarn grdmzde byk bir hay260

ranlk duyduumuz bu uygarlklarn ykln, Ortadou uygarlklar asndan da deerlendirmekte byk yarar var. zellikle de Trk boylarnn Ortadou uygarlklarna saldrlaryla kyaslamakta byk yarar vardr. Nasl barbarlk, bu byk uygarlk zerine byle bin yla yakn bir tarihi sre boyunca ullanp, nefes alnamaz karanlk bir srece yol at? Gerekten bu nasl muazzam bir ykc rol oynad; nasl retim glerinin gelimesini durdurdu? Avrupa (ancak biraz feodal diyeceim, tam deil) esas itibariyle kapitalist bir toplum biimiyle bunu aarken, Ortadou hl bu barbar saldrlarn etkisini yaamaktadr. Trk boylarnn saldrlar, o tarihte birok barbar saldrlardan daha ykc bir anlama sahiptir. Germen saldrlar her ne kadar Roma'y ykla gtrp geriletse de, ok sonralar bir feodal uygarln ekillenmesine yol at. Trklerinki bunun kadar da deil. imdi bile hl Germenler ile Trkler birbirlerine ok benzetilir. Zaten Trk-Alman dostluu ad altnda da bu benzerlik gklere karlmak istenir. yi tanmak gerekiyor; uygarlklar ykmada, talan etmede benzer zellikleri var ve buna benzer zellikler daha da sralanabilir. Yine faizme yatknlklar asndan da benzerlikleri sz konusu. Belki bunlar pek konuyu ilgilendirmez ama Ortadou uygarlklarnn bu kyaslamadan alaca ok ey var. Trkler, ran ilerine doru geldiklerinde muazzam bir Fars, hatta Krt k ken li bir uy gar lk la kar kar ya ka lr lar. Yi ne Arabistan'da k yapan slamiyet am'da, Badat'ta byk bir uygarlk gelitirir. Bu uygarlk aa-yukar beyz yla yakn bir tarihi sreci yaar. Ve olduka da grkemlidir. Dolaysyla en az bir Roma mparatorluu kadar, Ortadou imparatorluklarnn da grkemlilii var. Zaten Pers-Sasani imparatorluu da en az bin-iki bin yla sahip olan bir uygarlktr. Gerek Anadolu'daki, gerek Suriye ve Irak'taki uygarlklarn (Mezopotamya'nn uygarln beii olduunu dnrsek) zerinde Roma'nn, Yunan'n kendini nasl ina ettiini gz nne getirirsek, bunda -drt bin yllk bir uygarln temeli sz konusudur. Trkler Ortadou'ya geldiinde, Orta Asya'nn ok ilkel kabile kltrlerinin tesine pek fazla gidememi bir yaplar vardr. Btnyle ykc, talanc tutumlarndan baka bir zellii olmayan bu boylar, sz konusu uygarlklarla karlatklarnda al261

tst olacaklard ve nitekim yle de oldu. Tabii kapsaml aratrmalarla bu karlamalar ortaya dklebiliyor. Ama ana hatlaryla savaan bir g olduklar iin, Trk boylarnn ileri gelenleri Arap saraylarnda uzun bir sre kle olarak kullanlyor. Klelikten general olmaya kadar ykseliyorlar. Daha sonra bunlar devletten, imparatorluktan aldklar gle etkinlik kuruyorlar. Bu etkinlik yle bir duruma geliyor ki (bu hem Badat saraylarnda, hem de Bizans saraylarnda byledir), artk bir ordu komutan olacak, halifeyi kontrol altna alabilecek kadar gleniyorlar. Sultan Seluk, Badat'a doru geldiinde halife bir oyuncak gibidir. Ona her dediini yaptrabiliyor. Tabii bunu yaparken de, zellikle bu saraylarn bir ordulama gelenei var. Hep yabanclardan, barbar boylardan asker deviriyorlar. (Osmanllarda da bu Yenieri biimindeydi.) Kendi boylarndan asker almyorlar. Kendi boylarndan, Arap slalelerinden, airetlerinden derleyecekleri g atmaya yol ayor. Araplarda asabiyet, airetilik ok gl olduundan gvenemiyorlar; dardan alyorlar. Ama dardan ordular byle derleye derleye, bu tip askeri kurumlamalar byte byte bunlara kar yenik dyorlar. mparatorluklarn dou ve bat sreci biraz byledir. Dier bir deyile imparatorluklarn dou ve batnda bu tip askere almann, kurumlamann pay son derece byktr. te byle bir askeri kurumlama iinde yetien Trk ileri gelenleri daha sonra yava yava ran'da, Irak'ta iktidar erkini ele geiriyorlar. Geirdike boylar daha byk ynlar halinde ran'n ilerine, Anadolu'ya, Krdistan'a, Suriye'ye kadar yaylyorlar. Bu arada birok ittifak ve atmalar da oluyor. Habire Orta Asya'dan birka yzyl boyunca ard arda gmen aknlar balyor. Birok alan igal ediyorlar. Sonuta birok yeni beylikler oluarak, devletikler kuruyorlar. Daha sonra Seluklularn dalmasyla Atabeyler ve Anadolu'da birok beylik ortaya kar. Yine tekrar Anadolu Seluklu Beylii ortaya kar. Anadolu beylikleri en son bildiimiz gibi Osmanl beyliiyle byk imparatorlua dnr. Hi phesiz bu srete Trklerin milli ynden salayacaklar deimeye de iyi bakmak gerekiyor. Gerekten feodal dnemden bile daha nceki bu ilk barbarlk dneminde herhangi bir halk bile
262

diyemeyeceimiz geri bir milli durum sz konusudur. Bir Trk halkndan bahsetmek mmkn deil, ancak Trk boylarndan bahsedilebilir. Ama dier taraftan Araplarn, Farslarn, Krtlerin, Ermenilerin milli gelimesi ok gldr ve Trklerin ok ilerisindedir. Krtler o dnemde ulusal zellikler, milli kltr, ekonomik olarak ve hatta din ynyle bile Trkleri rahatlkla ilerinde eritebilecek durumdadrlar. Bugn de Krdistan'da birok Trk boyunun Krt mil li ger ek li i iin de eri di i ni ra hat lk la sy le ye bi li riz. Karacada'n eteklerinde Karakeili diye bir airet vardr. Tarih bu airetin, Krtlerle kaynam Trk aireti olduunu syler. Sanrm byle rnekler daha da oaltlabilir. 19. yzyla kadar geldiimizde, Krdistan'da erime Krtlerin iindedir. Yani esas olarak eriten g Krtlerdir, eriyen g ise Trklerdir. Neden? nk, Krtlerin milli gelime ynleri ok daha gl; Trk dili, Trk kltr ok dar, yle eritecek fazla bir zellii yok, gelimi deildir. Bunun altn iyi izmek gerekir. Aslnda Krtlerin erime srecine girmeleri son 50 ylda gereklemitir. Yani daha nceleri sre tersine iliyordu. Fakat Trklerin igal, istila, talanda byk bir gc vard. nk at srtndaydlar. Ayrca ok da yoksul olduklar iin o byk zenginliklere gz dikip srekli saldryorlard. Bir ehri almak demek; byk bir ganimet demekti. Bir ovay almak, byk bir rne el koymakt. Ve onlarn da ii gc buydu. Zaten Krtlerin youn yaad yerlerde, zellikle ovalk kesimlerde byk saldrlar var. Buralarda bir sr Trk beyi (aslnda ad Trk beyliidir), Krt beyinin yerine gemitir; ama ulusal gelime yine Krt zelliklidir. Krdistan diye tabir ettiimiz corafyada eriyen yine Trk boylardr. Ksaca, Krtlk ve Trklk asndan bu dnemde anlalmas gereken udur: Milli gelimesi gl olan Krtlerdir, milli erime srecinde olan ise Trklerdir. Peki, Trkler bunu nasl nlediler? te burada tarihin bir paradoksu var. Trkler, Ortadou'da gelimek iin slamiyeti seiyorlar. Zaten slamiyeti semeden ran'n ilerine girmek mmkn deildir. Neden Trkler Mslman oldular? Son derece basittir; maddi kar iin. Yani yle Allah mefkuresinin anlamn ok iyi bildikleri iin, yine slamiyetin yceliini ok iyi kavradklar iin deil; kesinlikle
263

deil. Sadece eer bu byk uygarlklara ulamak istiyorsan; talan etmek veya sahiplenmek istiyorsan slamiyeti seeceksin. O dnemde slamiyet, devlet olmann; hatta ganimet koparmann addr. Yine slamiyet, g olmann ve toprak edinmenin de addr. te Trkler de tamamen bu nedenle Mslmanl semilerdir. Kesinlikle Allah'la filan alakalar yok. Fakat kendileri iin bir semboldr. Ya Allah demek; ya devlet demektir, ya toprak demektir, ya kar demektir. Trk olaynda bunu ok iyi grmek gerekir. Hi phesiz dini buna indirgemek, tmyle bu temeldedir demek istemiyorum; ama sultanlarn slamiyeti byledir. Devlet slamiyeti veya Trklerin slamiyet ile karlamasnn ar basan yn budur. Bylelikle slamiyete girmekle kendilerine devlet kaps alyor. Belirttiimiz gibi, saraylarda iyi bir Mslman haline gelmeden, devirilmeden zaten herhangi bir komutanlk elde etmeleri mmkn deil. Bunun kaps ak; sultanlar ak tutuyorlar. Bundan dolay Trk boylarnn ileri gelenleri iyi terbiye alyorlar. Bakalarnn elinde iyi terbiye grmek Trklerin bir zelliidir. Bunu Almanlar da iyi bilir. Hitler de, Trklerin en nemli zellii takliti olmalardr der. Doru bir sz aslnda. Egemenler asndan sylyorum tabii. Egemenlerin bugn de Amerika'y mthi taklit ederek nasl politika yaptklarn ok iyi biliyoruz. slamiyetle karlama Trklerde bir altst olua yol at. Boy beylerinde airet topluluklarnn ileri kesimleri devletleme yoluna girerken, dierleri Trkmenleme biiminde bir sreci yaadlar. Yani Trkmen denilen tabir de burada karmza kyor. Bu bir snflama olayn ifade ediyor. st kesim devletleip sultanla, beylie kadar trmanrken (atabeylie kadar byle bir sr olay var, onu anlamak asndan tekrarlamaya gerek yok), alt kesim ise Trkmenleiyor. Yani Trk man demek, zaten Trk adam olmak demektir. te Trk halknn oluumu, Trkmen ad altnda sz konusu. Trkmenle kastedilen Trk halklamasdr. Bu daha ok beyliklere, devletleen kesime isyan biimindedir. Snflamaya kartlk temelinde bir Trk halknn gelimesi sz konusudur. zellikle o da dalk alanlarda, Toroslarda, Karadeniz dalarnda, yine Ege, Anadolu dalarnda byle bir gelime ortaya kyor. imdi de
264

Trkmen topluluklarnn anti-Osmanlcln grmemek, anti-beyliini grmemek mmkn deildir. Demek ki, bir Trk halklamasn incelemek istiyorsak, onu byle bir snflama temelinde grmek gerekiyor. Tabii o dnemin hakim slam biimi Snnilikti. Yani devletin resmi mezhebi Snnilikti. Muhalif olan slamn mezhebi de ran'da ialkt, Anadolu'da ise Alevilikti. Daha nceki tarih temeli de zaten byledir. Dolaysyla halk Alevilie ynelirken, devletleen boybeyler, beylikler ise Snnilie yneliyorlar. Ve ayn zamanda tarihte byle bir snfsal atma, Alevi-Snni atmas biiminde de karmza kyor. imdi daha iyi grlyor ki, dine yaklam, dinin semboller veya dini mezhepler biimindeki atma aslnda bir milli gelime, bir milli atma oluyor. Yine sosyal gelime, bir sosyal atma oluyor. st boylarn st kesimleri, beylikler biiminde feodal bir kast olutururken, alttaki halk, muhalif bir mezhebe veya halklamaya doru bir milli, bir sosyal, snfsal nitelie doru dnm geiriyor. Trk boylarnn btn ortaa boyunca yaadklar gereklik budur. Trkmenlerde bir halklama, milliyet haline gelme dank bir biimde de olsa, blk-prk de olsa ve elikili bir temelde de olsa byledir. stte ise, tamamen Trklkten kopu yaanrken, Arapa ve Arap arlkl slamiyette esas olduu iin byle bir Mslmanlama, Araplama, hatta Farslama da ok etkiliydi. Balangta, zellikle Farslama Seluklularda ok glyd. Anadolu Seluklular Farsa konuurlard. Mevlana, o bilinen byk mesnevisini Farsa yazar. Bylelikle kendi halkndan kopu sreci geliir, gayri-milli bir kesime dnm olur. Bu ok nemli bir gelimedir. Trk milli gerekliini, yine Trk sosyal gerekliini anlamak istiyorsak, 19. yzyla kadar geldiimizde aa-yukar srecin hakim zellikleri byleydi. imdi 19. yzyla doru gelmeye altmzda aslnda nemli olan ve giderek belirleyici bir nitelik kazanan Avrupa'da ykselen kapitalizmdir. Ykselen kapitalizmi biliyoruz: Feodal uygarln yerine kapitalist uygarln geliimidir. O ok bilinen nedenlerle feodal ortaa Avrupas'nda, retim gleriyle retim ilikileri arasnda eliki
265

vardr. Yine o merkantilizmden, ticaret kapitalizminden giderek sanayi devrimine yol amas ve sanayi kapitalizminin bir milli pazara doru gtrmesi, milli pazar ihtiyacnn karlanmas, bir ulusal devrime, ulusal devrimin de ulusal devletlere yol amas sz konusudur. zellikle Fransz htilali'nin uluslararas apta byk bir devrim olarak patlak vermesi bu srecin belli bal zellikleridir, gelime duraklardr. Kapitalizm, feodal itlemeyi ortadan kaldrr. zellikle toplumsal rgleri kaldrarak, yerine milli pazar etrafnda ulusal balara yol aar. Bunlar ulusal dildir, ulusal kltrdr, ulusal pazardr, ulusal corafyadr ve en son olarak da ulusal devlettir. Ulusal devlet bu anlamda uluslamann btn faktrlerinin bir araya gelmesiyle ortaya kan bir oluumdur. ok st dzeyde bir kurumdur. Bir milliyetin kaba taslak iinde yaad corafyada nce bir milli pazar, bu milli pazarda bir milli dile, bir milli kltre, bir ulusal ruhi ekillenmeye yol aar. Ardndan ulusal partiler, ulusal hareketler, ulusal devrimler ortaya kar. Bu devrimlerle de giderek bir feodalizmin, kralln almas, yklmas sz konusudur. Bu gelimeler kanl ve kansz olur. Yani her ulusun tarihi zelliklerine gre bir ekil altnda geliir. Bu en arpc ifadesini Fransz Devrimi'nde bulur. Ve bylece bir burjuva cumhuriyeti geliir; burjuva tarz devlet ortaya kar, ardndan milliyetilik dalga dalga btn Avrupa'ya yaylr. 18. yzyl ayn zamanda bir milliyetilik adr. ncelikle Bat Avrupa'da yaylma imkann bulur. Almanya 19. yzylda bu srece girer. ngiltere'nin bu srece girmesi daha erken olur. Yine spanya yarmadas daha sonra ve daha ncesinde bu sreci yaar. talya'da 19. yzylda geliir. Aslnda 19. yzyln ilk yarsnda Fransz Devrimi'nin etkileri aa-yukar btn Bat Avrupa'ya ve hatta Akdeniz kylarna vurmutur. Douya doru ise yzyln ikinci yarsnda yaylmaya balar. Yine Avusturya-Macaristan mparatorluu (ki sanrm birleik trler) sarslr. te yandan Rus arl vardr. Onun da eteklerinden ieri girerek, arl sarsmaya balar. Bu bir milliyetilik dnemidir. Giderek Balkanlara doru gelir. 19. yzyln sonlarnda gerekten muazzam milli ekimeler dnemi balar. Burada bu dnemde egemen olan g Osmanl mpara266

torluudur. ncelikle gelikin bir kltr, milliyet olarak Yunanllar vardr. Onlarn yzyln balangcnda bir isyan vardr. Bu isyan, 1820'lerde bir Yunan zerkliinin ortaya kmasna yol aar. Ardndan Polonya'dan balamak kaydyla giderek birok beylik Osmanllardan ayrr. Bunlar yar-feodal, yar-kapitalist oluumlardr. En son 19. yzyln sonlarna doru geldiimizde, bu, Makedonya'da, Bulgaristan'da, bugnk Bosna, Srbistan, Karada alanlarnda byk bir ekimeye yol aar. Osmanllarn buna verdikleri karlk, ayaklanmalar sert bir biimde bastrmaktr. Tabii Osmanl ordusu ve bu arada subaylar bu ayaklanmalar bastrrken, milliyetilii ok iyi renirler. Trk milliyetiliinin okulu Balkanlardr. Onlar milliyetilii esas itibariyle bu ayaklanan halklarn gereinden renirler. zellikle ttihat ve Terakki, bir Trk milli akm olarak gelitiinde, Balkan komitaclaryla yrtlen savata ekillenir. Yine Namk Kemal, inasi gibi ilk Trk milliyetileri de Balkan kkenlidir ve oradan ideolojik gdalarn alrlar. Biraz Fransa'dan alrlar ama daha ok da pratikleri Balkanlar'da getii iin Jntrk, Gen Osmanllar olarak geliimlerini bu altst olularda salarlar. Grlyor ki, kapitalizmin etkileri, zellikle milliyetilik cereyanlar Balkanlara vurduunda, Osmanllarda Gen Osmanllar, giderek Jn-Trkler biiminde ekillenme, gelime sz konusu. Bu, milliyeti ve devletten gcn alan bir ekillenmedir. yle feodal devlete kar bir ekillenme deildir. Fransa'daki monariye kar bir burjuva hareketi deil, tam tersine devletin fideliinde ortaya kar. Devletin zellikle Balkan halklarnn isyanlarn ezmede kulland bir kart ideoloji olarak Trk milliyetilii geliiyor. Yani oven bir milliyetiliin gelimesi ortaya kar. Ezilen bir ulusun milliyetilii veya kendi feodalizmine, sultanlarna kar bir milliyetilik deil. Tam tersine ezilen halklarn milliyetiliine kar hakim devletin, feodal monarinin emrinde olan bir milliyetiliktir. Byle tersine bir durum geliiyor Trklerde. Yani ttihat Terakki, Gen Osmanllar, Jn Trkler milliyetilii kesinlikle bu izgide geliir. ttihat Terakki milliyetilii ezilen Trk halknn milliyetilii deildir, devlet milliyetiliidir. Devletin halklara (kendi halk
267

da dahil) kar koymann bir tarz oluyor. Bu arada bunun bilinen klasik formlleri vardr. Yani ttihat Terakkiciler slamiyeti tekrar slam halklarna kar kullanmak isterler. Yine Hristiyan halklar sz konusu olduunda, hem slamiyete, hem de giderek yava yava hakim ulus milliyetiliine snrlar. Burada eskiden olduu gibi stten bir milliyetilik dayatmasn gelitirirler. Devlet fideliinde bymedirler. Bu milliyetilik ok iyi bildiimiz gibi harp okullarnda, askeri tbbiyelerde geliir. rnein bir Enver Paa, Talat Paa, Cemal Paa, Mustafa Kemal hepsi devletin adamlardr. Bunlar yedi yandan itibaren devlet okullarnda ve giderek devlet kademelerinde yetiirler. Devletten baka hibir gerekliin sahibi ve tan deildirler. Dolaysyla bu byk Trk milliyetileri, devlet milliyetileridir. Balkanlardan devirilen btn Trk milliyetilerinin aslnda kkenlerinin bile ne kadar Trk olduu tartmaldr. Osmanllarda bir Yenierilerin derlenmesi, baka halklardan 7 yandaki ocuklarn alnp devirilmesidir. Trklkle hibir alakas yok. Trk boylarndan, Trkmen boylarndan hibir zaman Yenieri alnmaz. Hepsi yabanc halklarn ocuklarndan, Hristiyan halklarn ocuklarndan alnr. Sultanla, Osmanl hanedanna kar bir Trk hanedan ortaya kmasn diye buna ok dikkat edilir. Hatta kendi iinde, Osmanl ailesinde bile kardelerin ldrlme hakk gz nne getirildiinde, iktidar teklii ve merkeziyetiliin sal iin kendi aile fertlerinin iki aylk bile olsa bodurulmasn normal karlayan bir rejimin, dier Trk boylarndan gelme elere kar ne kadar hassas olacan dnmek o kadar zor deildir. te bu temelde bir Yenierilik ordulamas ile sultanln kendisini korumas byk nem tayor. Ardndan ayn ey Trk milliyetilii iin de geerlidir. Trk milliyetiliinin iine girenler, sanldndan daha fazla gayri Trktr. ttihat Terakki'nin gereklii de yle. Kurucu kadrolarna bakalm; hepsi Arnavut'tur, Krt'tr, Arap'tr. Hatta dier Hristiyan halklardan bunun iinde olanlar da; Ermeni de, Rum da vardr. ok az Trk vardr. Fakat devlet bir kar ebekesi olduu iin ve bu kar ebekesi de kendini korumak zorunda olduu iin, bir oven milliyetilie
268

ihtiya vardr. Nedir bu? te, hl zmeye altmz Trk milliyetiliidir. Bu Trk milliyetiliinin Selanik'te mason localarnda retildii, zellikle o Yahudi tccarlarnn icad olduu da sylenir ve bunun gereklik pay da az deildir. Mustafa Kemal'in de bu localarda yetitiini biliyoruz. En st dereceye kadar da (sanrm 33. derecedir) ulatn tarih yazmaktadr. Yani hl ite, Trkiye'de iktidar heyeti masondur; Demirel de masondur ve bu ispatldr denilmesi bouna deildir. Trk milliyetiliinin kkeninde Selanik tccarlarnn; bunlarn mason localarnn pay ok byktr. imdi de Trk devleti yklmaya doru giderken srail st dzey yetkilileri ziyaret ediyorlar; Tansu iller'e Amerika'nn kapsn ayorlar. Yine srail'in ekonomiden sorumlu yetkilisi Trkiye'ye giderek, kriz paketini, krizden kurtulu paketini hazrlyor. Dikkat edelim; TC'nin nc kadrolar oluurken, kurucular masonlardr. imdi ke doru giderken de kurtarmak isteyen yine masonlardr. ok ilgin bir gelime, fakat gerektir. Yani insann dnesi geliyor: Acaba bu Trk milliyetilii gerekten bir Yahudi icad olmasn? Bu bakmdan Selanik localarnda gelien milliyetilii ok iyi anlamak gerekir. Yahudi tccarlar neden bir Trk milliyetiliine ihtiya duyarlar? Tarih unu ok aka sylemeye alr: Bu yllarda ilk defa bir Yahudi-siyonist kongresi toplanr. Sanyorum 1896'dadr bu kongre. Bunlarn bu dnemde Filistin'e ilk defa insan akn dzenlemek istedikleri biliniyor. O zaman Abdulhamit de Pan-slamc kesiliyordu. Abdulhamit engelini krmak iin (ki Trkiye slamclar bunu ok iyi ilerler, ben fazla ama gerei duymuyorum) bir ypratma hareketi olarak ttihat Terakki'yi gelitirmeye alrlar. Hi phesiz, ttihat Terakki tmyle buna indirgenemez. Ama iinde Selanik localarnn, mason localarnn etkisini ok iyi grmek asndan bunu iyi vurgulamak gerekiyor. Onlara gre Filistin'e Yahudi aknn hzlandrmak iin Abdulhamit'i zayf drmek gerekiyor. Zayf drmek iin de bir rgte ihtiya var. te o rgt Selanik'te gelitirilir. Bata Mustafa Kemal ve Enver Paa olmak zere, bilinen tm ittihat nderler burada yetitirilir. Deneyimlerini yine Balkan halklarnn milli isyanlarn krmaktan edinirler. Tabii tmyle de devlet iinde yetitikleri iin devleti
269

kurtarmaya byk zen gsterirler. Burada Trk halk akla gelmez. zellikle bu gerei vurgulamak gerekiyor. Neden Trkmenlik, yine Anadolu Alevilii devletle bark deildir? Gnmzde bunu tamamlamaya alyorlar. Yani Trklerde de bir egemen snf ile bir ezilen snf veya devleti kesim ile Trkmeni olduka ayrt etmek gerekiyor. Doru bir tarih anlayna ulamak asndan bu hayli nemlidir. Bu milliyetiliklerin iinde Yahudi-siyonist politikasnn ok somut bir etkisi var. Devlet ebekesinin ok somut kar etkisi vardr. Devlet kimin elindeyse etkili olan, vurgun vuran odur. Evet, Abdlhamit'in baz engellemeleri var. Bu engellemelerden kurtulmak istiyorlar. rnein, Krtler de kurtulmak istiyorlar. Bunun sonucu olarak biraz ittihat kesilmek zorundadrlar. te Abdullah Cevdet, shak Sukuti biraz da bu nedenle ittihatlarla birlikte hareket ederler. Mesala hl bir Hikmet etin de Krt olduunu syler, ama onun Krtl SHP-CHP iindedir. Ve devleti tayarak szde kendisinin de Krt olduunu syler. Aslnda en tehlikeli bir ajanlk konumunu yayor. O dnemde de buna benzer bir durum var. Bunlar ttihat Terakki'ye girerek kendi Krtlklerini herhalde canl yrteceklerini sanrlar. ttihat Terakki aslnda dolayl bir Krt milliyetiliini de temsil eder. lk balarda sadece bir Trk milliyetisi rgt deildir. En az Trk milliyetilii kadar biraz da Krt milliyetisi bir rgttr. Baka eyler de var: Araplar da aslnda ilk milliyeti kulplerini ttihat Terakki iinde yetitirirler. Hatta Ermeniler az ok etkilenirler. Geri Ermeniler milli olarak gldr. Hnak-Tanak Partisi 1890'larda kurulur. Ama yine de ilgileri ve ittifaklar var. ttihat Terakki gereinde karmza kan udur: Kozmopolit bir yaps bulunan ve Abdlhamit'in slamclndan sknts olan, arlkl olarak mason localarnn iinde yetierek masonlaanlarn etkilemesiyle gelitirilen burjuva bir rgtlenme. Ama herkesin amac biraz deiik. rnein bir Arnavutlar, Arnavut milliyetiliini; Krtler, Krt milliyetiliini; Araplar, Arap milliyetiliini yapar ve geriye en oven olmak durumunda kalan Osmanl paa milliyetiliidir. Bu oven milliyetilii de Mustafa Kemal gibi, Enver
270

Paa gibi kiiler yapar. Bu milliyetilii bu ynyle, bu orijiniyle kavramakta byk yarar vardr. Bilindii gibi merutiyette de byle olur. Nitekim I. Merutiyet de buna benzer bir yaklam iindedir. II. Merutiyet halklarn eitlii, kardelii, zgrl adna yaplr. lk aylar tamamen byle geer. Neredeyse bir devrim gereklemi gibi halklarn eitliine nem verilir. Herkes kendi adna gazete karr, parti kurar. Aslnda balangta bir devrimdir. Ama devlette en rgtl olan, en hakim olan ve biraz da kendini artk Trk yapmak zorunda olan subaylar olduu iin, arlkta kazanan taraf bunlar olur. Giderek Trk mil li yet i li i bi i min de bir akm ge li ir. Bu na, o Rusya'dan gelen Yusuf Akura (ki ideologtur) gibi aydnlar da eklersek, yine Krt milliyetiliinin fazla geliemeyeceini grdnden ve Ziya Gkalp'in de mthi bir Trk milliyetisi kesilmesiyle birlikte ibre yava yava Trk miliyetilii lehine dner. zellikle merutiyetten sonra Hristiyan halklarn kopu sreci tamamlanr. Geriye biraz Arap, biraz da Krt kalr. Yine bu arada Ermeniler serte bastrlr. Almanlarn tavr ilgintir; daha ok kendilerine son derece bal, biraz da Yahudi kart olan Trk eilimini oluturmak isterler. Byle bir elikiye yol aarlar. Aslnda biraz Abdlhamit'i tutarlar; yine onu biraz dengelemek iin Enver Paa'y gelitirirler. ngilizler Mustafa Kemal'i biraz destekleyerek o taraftan bir kanat oluturmak isterler. Byle bir denge anlayna bavurulur. 1. Dnya Sava'ndan sonra imparatorluk dalr. Dalmayla birlikte ttihat Terakki kadrolar, aslnda en gl kadrolar ulusal kurtuluu, Kuvayi Milliye denilen akm gelitirirler. Mustafa Kemal ise gerekten ok silik ve fazla gze batmaz, hatta Vahdettin'in gznde en az tehlikeli olan bir paa gibi gzkr. Yani Vahdettin, ttihat Terakki paalarndan ekindiinden, onlara grev-yetki vermiyor, ama Mustafa Kemal gibi herhangi bir rgt olmayan, herhangi bir evresi (bir ahbap-avu evresi olabilir) olmayan birisine, gel paa, sen git u isyanlar ez diyor. Bu isyanlar aslnda Anadolu halknn isyanlardr. Giderek btn Anadolu'da d igale kar isyan geliiyor. Git, hemen o isyanlar kontrol altna al der; ki, n271

gilizler bunu istiyor kendisinden o da Mustafa Kemal'den istiyor. Mustafa Kemal bu temelde harekete geiyor. Kesinlikle milli kurtuluu rgtlemek iin Samsun'a kmyor. Tam tersine isyanlar bastrmak iin kyor. Tarih bu konuda gerekten byk bir yalanclk biiminde bir syleme sahip klnmtr. Mustafa Kemal'in Samsun'a k yle bir gne gibi dou filan deil de, tam tersine halk isyanlarn bastrmak iin bir Osmanl paas rolndeki bir ktr. Fakat Mustafa Kemal'in grd udur: Bu isyan artk kesmek ve sultan kurtarmak mmkn deildir. Nitekim bu ayn denemeyi Krdistan'da da yapar; 1917'de Silvan, Diyarbakr'da. O zaman bir Krt isyanclna bile soyunur. Yani ite, acaba Krtler isyan edip de ben de ba olursam, bir paadan bir kral olamaz mym? hayalini bile yaadn tarih syler. Kendisi iin iktidar aryor. Yani Araplar'da bulursa Araplarn milli kahraman, Krtlerde bu imkan bulursa Krtlerin milli kahraman olacak. Gerekten de bunun frsatn aryor. Samsun'a ktktan sonra bunun pek mmkn olmadn gryor: Sultan stanbul'dan kacak durumda deil, k srecindedir. syanlar taze bir g, yine bolevizm var; Yunan igali batda halk epey rahatsz ediyor; douda Ermeni saldrlar var, bunlar rahatsz ediyor. te, bunlar sonucunda kendisine bitii rol udur: Anadolu halk bir lider aryor, bu lider ben olabilirim diyor. Bunu aslnda ktktan sonra dnyor. Daha nce stanbul'dayken, Mustafa Kemal'in milli kurtulua ilikin hibir dncesi yoktur. Trk tarihine gre,biz cumhuriyet kuracaz demitir o kadar. Zaten belge yoktur. Aslnda bu kendi icatlardr. Samsun'a kmadan da, ktktan sonra da, zellikle son durumu grnceye kadar Anadolu halknn kurtuluuna ilikin tek bir szc, tek bir rgtlemesi, tek bir plan sz konusu deildir. Somut durum anlaldktan sonra milli kurtuluu kesilir. Ardndan ncelikle taktiklerle urar. Tabii Krtlere ihtiyac var. Bunun iin Krt-Trk dostluu ve kardelii der. slamcla ihtiyac olunca, slamc kesilir. Gider eyhlerin elini per; yine mftlere deer verir, erafa ilgi gsterir. Yani bilinen tm taktik tutumlar taknr. zellikle de Boleviklerin desteiyle Ruslarla da yaknlk kurar. Oradan da biraz g alr. Bu ilikiyi Bat'ya kar kullanr. Bat'nn
272

desteini kazanmak iin Boevik tehlikesini kullanr. Mustafa Kemal'in bildiimiz o kurnazl m diyelim, taktikilii mi diyelim, ok nemlidir ve yle olmak zorundadr. Neden byle taktiki olmak zorundadr? nk, bir paa gc var, bir eraf var, bir Krtler var, bir Bolevikler var, bir Bat var, bir Yunanllar var, bir i isyanlar var, bir gericilik var. Mustafa Kemal btn bunlar dengelemek iin baya taktik gelitirmek zorundadr. Bilindii gibi bu taktikleri gelitire gelitire kendisini tek kii, sultandan daha fazla etkilli kii durumuna getirir. Ve bundan sonra da Trk milliyetilii adna kyametler koparr. Mustafa Kemal'in balangta yle bir Trk milliyetisi olduunu sanmyoruz. nk 1919'a kadar Trk milliyetilii adna 5 sayfalk bir deerlendirmesi yoktur. Trkler yle bir ulustur; Trkler yle kurtarlmaldr; Trk milleti yle ycedir diye bir almas yok. Gerekten 10 sayfalk bir deerlendirmesi yoktur. Aslnda bunu bile dnmez. Onun tek dnd rtbesidir. Rtbesi Araplarda i yapacaksa Arap paas, Krtlerde i yapacaksa Krt paas, Trklerde i yapacaksa bir Trk paasdr. Nitekim yle de oluyor. Paa geleneinde bu durumu ok iyi grmek gerekir. Bu dnemde ok iddetli bir milliyetilie ihtiya vardr. Neden? Belirttiimiz bu olumsuzluklar amak iin mthi milliyeti kesilmek zorunda. oven milliyetiliin kayna da bundan ileri geliyor. Sultana kar mthi Trk ulusuluuna sarlyor. nk sultan ancak bu milliyetilikle geriletebilir. Aslnda hakimiyet, kaytsz artsz milletindir szyle de sultan hedefliyor. Dikkat edelim burada bir ulus kavram, yani pazar etrafnda, Trk dili ve kltr etrafnda bir ulus yoktur. Tam tersine sultandan duyduu bir korku var. Egemenlik sultandadr. O da, Hayr, egemenlik sultanda deil millette, Trk ulusunda olacaktr diyor. Trk ulusundan bahsederken, aklna gelen nokta sultan tehlikesidir. Baka trl Trklk Mustafa Kemal'in aklna gelmiyor. Btn dnya, kaynan yle tarihi olan (bunu 1930'larda dnyor), yle dili olan (o da gne dil teorisidir) Trklerde bulmutur gibi ok sama tezlere sarlr. Tabii daha nce bu da yoktu. Daha sonra kitaplar okuyunca kafas karr ve bu tip teorilere bel
273

balar. Trk Tarih Kurumu 1930'larda kurulur. Trk Dil Kurumu da ondan sonra kurulur, daha nce yoktur. nceleri bilinsizdir, cahildir. Ayp deildir cahil olmak ama gerei vurgulamak asndan bunlar belirtmekte yarar vardr. Kendi paal iindir, hakimiyet, kaytsz, artsz milletindir slogan. nk kendisi cumhurbakan olmak istiyor. Aslnda bir yerde Osmanl sultannn yerine gemek is ti yor. Os man l sul tan l iin ik ti dar, ai le ml ki ye tin den ve Allah'tan geliyor. Bu da sultanlk ne ailedendir, ne de Allah'tandr; milletindir, millet de Trktr diyor. Bunu byle salama aldktan sonra ne kalr? Trklere de bir cumhurbakan, diktatr gerekir; o da benim der. Ve bylece de Mustafa Kemal ile Trklk kavram ortaya kar. Bir de soyadn Atatrk yaparlar; yani Trklerin atas. Aslnda Trklerin atas diye bir kavram da samadr. Binlerce Trk atas vardr. Ve 1923 ncesinde aslnda byle bir ata-mata yoktur. Nereden atas oluyor? Binlerce yllk bir tarihte binlerce ata vardr. Ama atalarn atas Atatrk ite! Yani adeta Osmanl hanedan gibi bir hanedan oluyor, Atatrk hanedan. te Atatrk kltr ardndan onu byle ahsi diktatrle dntryor. Bunun iin de zaten etrafn temizler. Sultan nasl kardelerini boarak veya 7 yandaki bebei bile boup tek kii olarak kalyor ve ondan sonra oullar arasnda yerine adaylar, ehzadeler hazrlyorsa, benzer tarz o da uyguluyor. Yani Mustafa Kemal de bu ok ilgin tarihi tecrbe temelinde etrafndaki btn paalar, btn brokratlar temizleyerek kendi kiiliini padiahla dntrerek kullanr. Ve Trk ulusuluu da byle geliir. Trk ulusuluu aslnda Osmanl hanedanln ve slam halife kaynan kurutmak iin ortaya karlr. Hi phesiz buna masonik etkiyi de eklemek gerekiyor. nk slamn devletten dtalanmasnn bununla ok sk ilikisi vardr. te Trk milliyetiliinin Mustafa Kemal'in deneyiminde kazand byle bir anlam vardr. Birok ulusta olduu gibi, pazar etrafnda Misak- Milli diye bir corafya da belirlenmeye allr. Misak- Milli, Trk milliyetinin erevelendii bir harita deildir. Arlkl olarak iinde (bata Krtler olmak zere) baka halklar da vardr. Misak- Milli, milli bir ereve deil aslnda, gayri milli bir erevedir; zorla oturtul274

mu bir erevedir. Ve o daha sonraki byk ovenizm de bu gayri milli erevenin doal bir sonucudur. Aslnda milliyetilikten bir ey anlamadn, byle bir Misak- Milli'yi ilan etmekle de gsteriyor. Misak- Milli, Osmanl ordular nerede kalmlarsa orasdr demi. Mondros Mtarekesi yapld zaman askerler nerede kalmsa oras Misak- milli olarak belirlenmi. Yani bir milli gereklie, bir pazar gerekliine dayanmas sz konusu deildir. Gayri milli bir Misak- Milli'dir; zora dayal bir Misak- Milli'dir. Ve belirttiimiz gibi bylece daha sonraki katliamlarn da erevesini oluturur. Dikkat edilirse Mustafa Kemal milliyetiliinde salam bir tarih bilinci yoktur. Ekonomi-pazar bilinci yok; kltr-dil bilinci yok; corafya bilinci yok. Bir paalk var. Paal, diktatrle evirmek istiyor. Onun iin de sultan, sultann halifeliini inkar edecek. Bunun yerine ok havadan bir Trk ulusu icat edecek ve yine ok havadan hakimiyet, kaytsz-artsz milletindir diyecek. Bununla hakimiyet kaytsz-artsz Mustafa Kemal'indir denilmek isteniyor. Kaytsz-artsz olmak aslnda demokrasiyi, hukuku inkar etmek demektir. nk yapt kaytsz-artsz bir diktatrlktr. Kii diktatrl ve o da Mustafa Kemal diktatrl oluyor; anti-demokratik Trkiye Cumhuriyeti oluyor. Aslnda cumhuriyet de deil; nk cumhuriyetin kelime anlam halk idaresi demektir. Burada cumhuriyet tamamen bir klftr. Yani anti-cumhuriyeti, anti-demokratik kaytsz artsz kii diktatrlne dayanan ve ok sahte bir Trk milliyetilii zrhna brnen yeni bir Osmanl padiahl gibi bir gelimeyle kar karyayz. te Trk milliyetiliindeki bu ok stten gelime 1920'lerde by le or ta ya k m tr. Da ha n ce Krt ler, as ln da bu Ku va yi Milliye'de neredeyse eit halk statsndeydiler. Kuvayi Milliye veya Ana do lu ih ti la li iki halk ad na y r t l yor du. Ta bii, Mus ta fa Kemal'in zihniyeti buna kar olduu iin, bunun ok kt bir biimde Krtlerin kullanlmasyla sonulanaca aktr. Yine ok ar bir milliyetilie ynelip, Krt milliyetiliini tasfiye edecei de aktr. Nitekim eyh Sait isyannda bu frsat ortaya kyor. Mustafa Kemal isyann geri-zayf konumunu ok iyi kullanarak amansz yklenir275

ken, mthi bir Trk milliyetisi kesiliyor. Daha nce, kesinlikle bu devlet ve bu meclis Trklerin, Krtlerin ortak meclisidir, ortak devletidir diyorlard. Tabii imdi de yneticileri sktnda bunu sylerler. Fakat en ufack bir Krtlk kelimesi bile ortaya ktnda, acmasz katletmekten ekinmezler. Evet, byle ilgin bir gelime var. te yandan Osmanl'da ok gl olan Krtlk, eriten hakim millet durumundadr. Hem kltr olarak, hem, corafya olarak. Krdistan, Trk toprandan daha fazla Krt topradr. Krt corafyas azok belirlenmitir. Tarihi kkeni de ok uzun bir gemie dayanr. Trk eli byle deildir. Yemen'den balayp Polonya'ya kadar gider. Ama Krtler yle deildir. Krtlerin ekillenmesi belli bir corafya stndedir. Ve buray aa-yukar M.. 500 yllarnda tutar, gnmze kadar da gelir. Bu srede ok az bir deiiklie uramtr. Ama Trklerinki gnmzde de belli deildir. Hala Bosna da Trktr derler. in Seddine kadar gider dmdz. Trk egemenlerinde byle gayri milli, gayri bilimsel bir ekilde snrlar esas alma sz konusudur. Ayn ekilde Trkmenler de bir halk olarak geliirken, dalara serpitirilir, onlara gz atrlmaz. Daha ok bir devlet biiminde birleen yenierilik vardr ve bu gayri millidir. Daha sonra ttihat-Terakki vardr, o da gayri millidir. Ama devlet karlar, brokratik karlar sz konusu olduunda, mthi milliyeti kesilmeleri sz konusudur. Bu milliyetilik, Trk adna olmusa, gayri Trk diye tabir edilen herkesi asar keser. Byle milliyetilikler aslnda 20. yzylda birok yerde var. Afrika'da da, Asya'da da var. Anadolu'da ise en gerici, en oven bir biimi geliir. Dolaysyla tarih, bu yllarda Krtler asndan hzla baaa gitmeye balar. nk gelien milliyetilik ok faisttir, ok tekelcidir, ok devletidir, ok eli kanldr. Nitekim isyanlar bahane edip bunu giderek ar bir biimde yayar. Krtlk tmyle silinmeye; ky adlar, da adlar bile deitirilerek tasfiye edilmeye allr. Zaten 1970'lere doru geldiimizde Krtlk adna bu TC snrlar dahilinde herhangi bir yer kalmamtr. Yani o Mool'un, Timur'un istilasndan bin kat daha beter bir ekilde Krdistan' kasp kavurmu, harabeye evirmitir. Krdistan gerei, tarihi, corafyas, milli ve
276

ekonomik her trl gelime imkanlar bu cumhuriyet tarafndan sndrlmtr. ok zoraki bir asimilasyonla her eye Trklk mhr ile damga vurulmutur. Her eye zorla Trk dedirtilmitir. Bu bir yerde, tarihin eine ender rastlad trden bir soykrmdr. Ermeni katledilmitir, aznlklar tamamen bastrlp Trk saylmtr. Krt de byle ok ilgin bir biimde bastrlp Trk yaplmtr. Bylece lkesiyle-milletiyle blnmez mthi bir Trk milleti ortaya karlmtr. Bu milliyetilikten karlacak nemli sonular vardr. Gelitirilen bu milliyetilik taeron milliyetilik veya bakalarnn yaptrd bir milliyetiliktir. Hem de ok tarihi bir ereve iinde ortaya karlmtr. ok ilgin ve gerekten kiilere hizmet etmek iin uydurulmu bir milliyetiliktir, ulus iin deil. Bunu ilk defa burada ok derli toplu aklama ihtiyacn duyuyorum. Trk milliyetilii, Trk halkna hizmet etmek iin oluturulmu bir miliyetilik deildir. Dadaki Trkmene, yine ezilen ii snfna, yoksul kylle hizmet temelinde ortaya karlm bir milliyetilik deildir. Tam tersine Trk milliyetilii, Kafkasya'dan gelmi birka tane asilzade, Balkanlar'dan sklp atlm birka tane paa, bey ocuklar milliyetiliidir. Yine devletin Yenieri devirmesi temelinde yetimi baz paalar vardr. Onlarn paalk kar temelinde kurulmu bir milliyetilikle kar kayayz. Bu, aslnda ok mutlu bir aznlk milliyetilii, ok gayri milli diyebileceimiz bir milliyetiliktir. Yani gereki bir Trk milliyetiliiyle alakas yok. Yine bu milliyetilii gelitirenlerin ne kadar Trk olduklar da tartmaldr. Adamn Rus devrimiyle elikisi olmu, gelmi. Rus devrimiyle elikisi olanlarn hepsinin de azgn birer gerici olduunu biliyoruz. Bunlar ayn zamanda Balkan halklarnn isyanlarna kar savamlardr. ou da Yenieri devirmesidir. Aslnda yle Trk de deil, bu paalarn ounun daha sonra Trklemi olmas sz konusudur. Trk deiller, ama bir ideolojiye ihtiyalar var. Nedir bu ihtiya? Devletin dayanaca yle bir ideolojisi olsun ki, hep si nin kar la r n ifa de edi le bil sin. Be lirt ti im gi bi n ce Selanik'e, daha sonra stanbul'a dolumulardr, devleti kurtarmak istiyorlar.
277

Dikkat edin ok nceleri Osmanl ideolojisi diye bir ideoloji icat edildi. Trk demiyorum, Osmanl. imdi Osmanl ideolojisi olur mu? Olmaz. nk Osmanl bir ailenin ad. Aile ideolojisi olur mu? Ama, Osmanl yle ycedir, Bab- Ali yle ycedir deyip ciltler dolusu kitap yazld. O da bir aznlk milliyetiliidir. Gayri milli, ama yine de bir kesim. ovenizm diyelim, airet diyelim buna. Osmanl aireti, Osmanl ailesi, Osmanl hanedan; ama bir sr paas, bir sr brokrat var. Szmona ilmiye snf, hukuk snf ve eriats var. Hepsi birleip Osmanl ideolojisi oluturmulardr. Ama bu tutmad. zellikle gelien halk milliyetilikleri, ulus milliyetilikleri karsnda bu sefer Jn Trk kavram ortaya karld. Ayn devletin iinde gayri milli ne kadar Krt varsa hepsi Trk olmular. En ok Trk kar diyenin, Trklkle fazla alakas olmadn vurgulamak gerekir. Trk kar, Trk btnl diyenin de aslnda bir paralayc e olduunu iyi anlamak gerekiyor. Neden bu kadar vurgu yaplyor? Aslnda, yle olmad iindir. Sanrm bu kavramlar Trkiye'de yeni yeni tartlmaya balanacaktr. Mustafa Kemal'in Trkl, ttihat Terakki'nin Trkl ok iyi tartlmaldr. Bu deerlendirmeler gelitirildiinde grlecektir ki, aslnda Trk milliyetilii ad altnda yutturulmaya allan bir kozmopolitizmdir. Hakiki bir Trk milliyetilii sz konusu deildir. Trk halknn bu milliyetilikte hibir kar ve ba yok. Bunlar devlet karlar kmesidir. lerine gelirse slamc, ilerine gelirse Hristiyan, ilerine gelirse mason olurlar, yine ilerine gelirse alm Nakibendi tarikatndan olurlar. Yeter ki karlarna el versin. Yarn hepsinin Krt olmas da sz konusu olabilir. kar neredeyse bunlar orada. Dolaysyla halk gereiyle, tarih gereiyle fazla balar yoktur. Bunlar ayn zamanda feodal bir kalntdr. Gnmzde bunlar, hep feodal kalntlar koruduu iin emperyalizmle ilikileri ok youn. te stanbul dkkas; ite u anda TC'nin temsilcilerinin emperyalizmin ibirlikiliine bu kadar daldklarnda gelitirdikleri milliyetilik... Bu sonuna kadar Anadolu halknn aleyhine olan bir milliyeti278

liktir. Gnmzde kendi ii snfn, kendi emekilerini nasl soyup soana evirdiini gryoruz. Dnyada hibir milliyetilik, hibir ulusal birlik-btnlk akm, kendi halkna bu kadar soygunu, talan dayatmam; bu kadar emperyalizmle birleip yklenmemitir. Ama Trkiye'de Trk halk adna, Trk ulusuluu adna ate kesilerek bunu salayabiliyor. Grlyor ki, Trkiye'de ulusuluk, resmi ulusuluk, Atatrklk; aslnda kavram kargaasna ve korkun bir ovenist histeriye kaplarak gereklerin anlalmaz klnmasnda ok tehlikeli bir ilev grmtr. Geerken belirteyim ki, deerli dostumuz sayn Beiki Hoca'nn da biraz aa karmak istedii, Trkiye'deki milliyetiliin bu yandr. Epey deerlendirme gelitiriyor; hl da btn ynleriyle ortaya karm deildir. Yine Trk gerekliini ortaya karma konusunda baz deerli abalar grlyor. Tabii henz yeterli deil, nk gerein ancak ok snrl ksmlar aa kavuturulmutur. Tarihilerin, sosyologlarn, hatta toplum bilimiyle ilgili ne kadar bilim dal varsa hepsinin elbirliiyle urap ancak aydnla kavuturacaklar bir byk tarih bozulmasyla, halklar gereinin bozulmasyla kar karyayz. Ben de burada kendi tecrbelerime dayanarak biraz aklk getirmeye alyorum; biraz devrimin diliyle bunu belirtmeye alyorum. Tabii Trk egemenlerinin karakterini ekillendiren koullar ve zeminler vardr. Hi phesiz kalc bir kleci uygarlk, yine kalc feodal bir krallk olarak yaamamalar bu talanc, igalci, gasp olma niteliklerine zemin sunmutur. Eer ok kkl bir uygarln sahibi olsalard, herhalde byle talanc boylar halinde gnmze kadar kasp kavurmazlard. Bunun kkl bir uygarla sahip olmamakla balants vardr. Ama Krtler, Krdistan Mezopotamya'da yer ald iin, naml ve ok gl bir uygarlk olutuu iin, yine emee, topraa, doaya ok iyi baland iin, retim aralarna ok iyi baland iin talan etme gereini duymazlar. Emei derinletirme, emekle yaama gereini duyarlar. Yerleik halklarn, uygar halklarn da byle bir kimlii vardr. Bu erevede de, Krtlerin daha uygar olduklar,
279

en azndan 19. yzyln sonlarna kadar Trk boylarna gre daha ile ri bir d zey de ol duk la r sy le ne bi lir. Ka pi ta liz min bi raz Anadolu'da gelitirilmesiyle birlikte Trkler bu talanclk yerine, emek smrclne baladlar. Aslnda dnya apnda 19. yzyla geldiimizde, gasp ve talann snr daralmt. Gasp edilecek, talan edilecek hibir dnya paras kalmamt. En son talan hl Krdistan'da yrtyorlar. Onun da imkanlar elinden alnmtr. Geriye ne kald? Emek smrcl. Bunu da, Anadolu emekilerini, Anadolu Trk halkn dnyann drt bir tarafna savurarak, bylece deiik bir talan hayata geirerek gerekletiriyorlar. Yani bu emek sahiplerinin dnyann drt bir yanna savrulmasn da talan ideolojisiyle balantl olarak dnmek gerekir. Eskiden halklar talan edilirdi. imdi Anadolu halk savrularak talan ediliyor. Son zamanlarda da grdmz gibi, dnyann hibir yerinde cesaret edilemeyecek zamlarla Trk halk talan ediliyor. Hi phesiz bunun barbarlk geleneiyle ilikisi vardr. Hep byle ite vur, kr, talan et ve yaa! Bunun byle bir egemen snf ideolojisiyle de ilikisi vardr. Trk halk zerinde bunun nasl srdrldn ok iyi biliyoruz. Bu talanclk, Anadolu halk, Trkmen halk zerinde yzyllarca srdrlmtr. imdi de Anadolu iisi, kyls zerinde bu talan srdrlmektedir. Balants ok kesindir. Trk egemenlii, vahi talan Krdistan'da hl srdryor. Ama bunun da byk bir mcadeleyle nlenmeye alldn ve PKK direniiliinin bu talancln son lkesini ellerinden almaya alt da gz nne getirildiinde, herhalde Trk olaynda artk barbarlk dnemi bir daha dirilmemecesine tarihin derinliklerine gmlecektir. En son bir barbar gelenek olarak tarihin p sepetine atlacaktr. Bu milliyetilik olaynda baka baz kiiliklerin gereini de ortaya koymak gerekir. Bir Ziya Gkalp, bir Ahmet Cevdet, Krtlklerini balangta ok iyi biliyorlar. Fakat devlet olaynda birletikleri iin Krtle fazla dokunma gereini duymuyorlar. Trk kar, devlet kar olduunda; devlet de kii karna dntnde bunlar mthi Trk kesilirler. Ziya Gkalp, byk bir Trk ideologu haline gelir. Biz buna Krt milliyetilerinin prototipi de diyebiliriz.
280

Onlarn yaadna benzer bir konumu solculukta da grmek gerekiyor. Geerken unu belirtelim; Trk solcular da aslnda kemalist zihniyetten ayr bir solculuk deildir. Mustafa Suphi, biraz da Mustafa Kemal'in daha Bolevizm yanls veya onun iinde yetimi tipidir. Ayn tarih anlay, ayn milliyetilik anlay sz konusudur. Nitekim bu krlk, onu imhaya gtrmtr. Saftr, drsttr, sayg duyuyoruz; ama temel tarih ilkesi, temel milliyetilik anlay Mutafa Kemal'inkinden farkl olmad iin kr olmutur. Ve sonuta Mustafa Kemal tarafndan imhaya uratlmtr. imdi Mustafa Suphiler gibi komnizmin, Anadolu komnizminin kurucusu olduunu iddia eden birisinin konumu byleyken, Krt solcusunun durumu nasl olacak? Yrekler acs olacaktr. Nitekim Krt solcusunun Mustafa Suphi kadar bile herhangi bir etkinlii sz konusu deildir. O gnden bugne dek gerek Krt milliyetiliinde, gerekse Krt solculuunda mthi bir kemalizmin silik kopyalar olma durumu sz konusudur. imdi burada Krt isyanclarnn durumuna birka cmleyle aklk getirmek yararl olabilir. Bata eyh Sait nderlii olmak zere, bunlar gerekten de Osmanl kltryle biraz bytlmler, fakat Krtlkle de ilikileri ok gl. Ekonomik olarak, kltr olarak ilikileri ok gl. Mustafa Kemal, Osmanl anda bunlarn karna bir darbe vuruyor. Ve en nemlisi de Krdistan' yeni batan istila-igal ettiinde bunlarn karlarna (ayn zamanda onlarn millilikleri de sz konusu), bunlarn o milli karlarna da darbe vuruyor. Pazar karlar var. eyh Sait, nemli bir tccar ailesidir. Ama Krt halkyla da ban koparmam birisidir. Bu kara darbe indiriliyor. Buna bir tepki vardr. Bu tepki phesiz dini renge brnecektir, ama aslnda millidir. Baka bir biimde de olmas sz konusu olmaz. Tabii, Trk milliyetiliinin ok mthi bir ovenist tarzda yeniden rgtlenmesi, hem de devlet erevesinde sz konusu olduuna gre mthi ezecektir. Yine bu milliyetiliin d politikas, i politikas ok youn. eyh Sait henz Osmanlnn da ne durumda olduunu bilmiyor. Dolaysyla ok zayf, rahatlkla ezilebilecek bir sosyal temelde
281

hareket ediyor. Hazrlksz ve rgtszdr. Nitekim ok vahi bir biimde bastrlyor. Zaten bu isyan bir nevi provoke edilmi, erkenden patlatlmtr. Ardndan ne kadar Krt varsa, (ta stanbul'daki Seyit Abdulkadir'i getirir) idam ettirir. Cibranl Halit Bey idam ettirir; Krt milletvekilleri olarak bunlar idam ettirir. Ksacas bu isyan bahane ederek Krtlk adna ne kadar deer varsa hepsini tasfiye eder. Geriye kalanlar da tamemen ibirlikidir. Hatta kendilerine bu ibirlikilik temelinde hizmet edenleri de ok kirli kiiler olduklar iin ldrr. Ulusuna bu kadar hiyanet edenlerin bana da yarar olmaz der ve onlar da yerle bir eder. Byle ilgin bir bask trn gelitirir. Sonuncusu ne olacak? TKP'si byle olduktan sonra, dierlerinin sonu ne olacak! TKP, Mustafa Kemal TKP'sidir. Zaman zaman Sovyetler'e kar kullanmak istedii bir ara durumundadr. Sovyet desteini almak iin bazen ilgi gsterir. Bazen de Bat desteini almak iin sert yzn gsterir. TKP bir maa olarak gerekten kemalizmin kendisini yetkinletirmesinde, glendirmesinde kullanlr. Kullandktan sonra Trk milliyetilii adna bastrr, ortadan kaldrr. nk karna o geliyor. imdi TKP'nin okulunda yetien Krt solcular var m, diyeceksiniz. Bu solculuklar da gerekten varsa bile, Krt ulusal gereine, uluslama bilincine herhalde bir Abdullah Cevdetlerden, Ziya Gkalplerden daha fazla zarar vermilerdir. nk bunlar enternasyonalizm etiketini yaptrmlardr. Asla Krtl dile getirmezler. Neden? nk komnizm bunu byle istiyor! Halbuki komnizmin doru uygulanmas tutarl yurtseverlii ifade eder. Bunlar ise, komnizmin enternasyonalizmi ad altnda ulusal inkarcl esas aldlar. Dolaysyla srekli inkarclk, solun karakteri haline geldi. Aslnda en ok ulusal soruna sahip kmas gerekenler, komnistler olmalyd. Tutarl Krt yurtseverlii bu komnistler iinde ortaya kabilirdi. Bunu engellediler. Byle engellemekle herhalde kemalizme en byk yardm yaptlar. nk Krt milliyetilii tasfiye edilmi, ilkel milliyeti nderlikli Krt isyanlar ezilmi, boluk domutu. Bu boluu kim doldurabilirdi? Komnist kkenli yurtseverlik doldurabilirdi. Onlar da enternasyonalizm adna bunu, hi
282

yaklalmamas gereken en byk bir komnizm gnah olarak deerlendiriyorlar. Yalnz Trkiye'de deil, Irak'ta, ran'da ve Suriye'de de, yani her tarafta, Krtlerin etkili olduklar neresi varsa komnizm adna bunu yapyorlar. Sonuta komnizm adna, komnist ideolojinin ok gelitii veya reel sosyalizmin (yanllklar da olsa) nemli gelime salad bu yllarda yaplanlarn Krt meselesine etkisi btnyle olumsuzdur, ovencedir. Bir yerde bu komnistlik, Mustafa Kemal'in komnistlii gibidir. Bu anlamda reel sosyalizm, Mustafa Kemal komnizmidir. Bunun byle bir yansmas sz konusudur. Eskiden, feodal dnemden ayakta kalm ulusal deerler adna ne varsa hepsini silip sprmtr. Komnizm adna yenisi inkar edilmitir. Sonuta Krt milli gerekliine ilikin kurtulu ideolojisi olmas gereken sosyalizmle de bir ey yaplamad. Trk milliyetilii ok ters bir ileve sahipti. Zaten Krt yok biiminde kat bir inkarla da karlalnca, o bildiimiz byk karanlk dnem balar. syanlar tamamen ezilir. Daha sonra zellikle zoraki asimilasyonla balatlan byk bir kimlik inkar, bask, smr dnemine girilir. O yllarda Trk kapitalizmi ok vahidir. Gen Trk kapitalizminin, Trk burjuvazisinin yz kara oluum dnemidir. Bu yllar ayn zamanda CHP dnemidir, ardndan DP dnemi gelir. Tek bir Krt kelimesine bile izin verilmez. ok daraltlm gayri milli bir Trk ibirlikiliinin geliimi vardr. Tamamen inkar edilmi bir Krt ve tamamen devletin silik bir kiilii, hem de ok iyi kulland bir glgesi gelimitir. Trk egemenliinin bu katliamcl, Trk solculuu, reel sosyalist gler tarafndan grlmedi. Krt isyanlar gericilik olarak deerlendirildi. Enternasyonal toplantsnda da bu isyanlar gerici isyanlar olarak deerlendirildi. Tabii, bunda da yadrganacak bir durum yok. Kemalizm, zellikle Stalin dneminde srf biraz ngilizlere kar tutum ifade ettii iin, Franszlara kar veya ite Bat'ya kar bir dengede tutulmak istenildii ve TKP de buna yardaklk yapt iin enternasyonalin fazla yapaca bir ey yoktur. Bu ok nemlidir. O dnemde buna dikkat ekilir, Molinovski tarafndan, Roy tarafndan, Bu ciddi bir sapmadr denilir. Bu sapma kemalist hareketin
283

niteliine ilikin yaplan tartmalarla ilgilidir. Bir ksm anti-emperyalizmi destekleyelim diye gr belirtir. Neticede destekleme yanls gr, komnist enternasyonalin resmi tutumu olur. TKP, zellikle efik Hsn nderlii buna nclk eder. Sonu; ulusal sorunun daha o zamandan inkardr veya Krtler adna yaplan btn isyanlarn gericilik olarak deerlendirilmesidir. Dolaysyla bunlar bir de, Krt isyanclar, bu kadar insanlk d bir tutumla yarglandklarnda kraldan daha kralc bir tavrla gericiler idam ediliyor, kemalistlerin byk devrimci eylemi diye bir gafta da bulunurlar. imdi bunun ne kadar vahim bir yanlg olduunu reel sosyalizmin zlnde de gryoruz. Reel sosyalizmin zlnde bu milliyeti yaklamn byk etkisi var. Reel sosyalizmin bir milliyetilik olduu ortaya kt. Reel sosyalizm ne kadar sosyalistse, Mustafa Kemal'in de o kadar sosyalist olduu ortaya kt. imdi, Trk kapitalistleri unu tartyor: Bu Mustafa Kemal sosyalist olmasn m? Zaten TKP'nin de solculuktan anlad veya sol kemalizmden anlalan, Mustafa Kemal solculuu, devletiliidir. imdi bu devletiliin de faist olduu ortaya kyor. Nitekim bugn Rusya'da da ok nemli bir faist gelimenin olduu syleniyor. Ne kadar faist olduu tartmaya deer ama, yle bir gelime var. imdi kemalizmin bu solculuunun da faist olduu ortaya kyor. Kemalizmin kendisinin bir Hitler faizmini aratmayacak karakterde olduu ortaya kyor. Rusya'da da reel sosyalizmin birok ynyle, zellikle tekelci devlet kapitalizmini gelitirdii oranda bir faist rejim olduu ortaya kyor. te en son Kruev, Brejnev, Gorbaovlarn ne kadar sosyalist olduklar, ne kadar Rus milliyetisi olduklar tartlyor. Hatta Stalin hakknda da, Lenin'in lmeden nce Stalin'in Rus milliyetiliine kayma durumu var, bundan ok endie duyuyorum eklinde bir deerlendirmesi var. Nitekim daha sonra Stalin nemli oranda byk Rus milliyetisi kesilir. Ve bu reel sosyalizm biiminde bir ifadeye kavutuunda, gelen Rus milliyetiliini gelitirir. Byk Rus ulusu (ki Lenin'in bahsettii tehlikedir) ve bu ezen byk Rus tehlikesi, ezilen uluslarn milliyetiliini de dourur. Sonuta o bildiimiz boazlamalar yaanr. Yugoslavya'da da buna benzer bir durum vardr.
284

Mustafa Kemal de bir yerde bunlarn silik kopyasdr. Daha da byk bir tehlikesi ise Mustafa Kemal'in, bir de Hitler ve Mussolini rneini uygulamasdr. Yani komnizmin sa bir yorumunu ald gibi (ki bu TKP rneinde ok somuttur), bir de Hitler'e de verdikleri, aldklar vardr. Mussolini'den aldklar vardr. Hepsini birletirip TC biiminde bir faist rejimi ortaya karr. imdi bu faist rejimin en tuhaf taraf, en sradan halk ayaklanmasn gericilik olarak damgalamasdr. Aslnda bir faistin (ki en gericisidir, en kanlsdr) kendisi dnda olan her eye gerici demesi gibi bir ey. eyh Sait bin defa Atatrk'ten ilericidir, insanidir diyelim. Evet, bunun dnda erkez Ethem bin defa demokrattr. Hatta tasfiye edilen dier btn o eler bin defa demokrattr, ahsiyet sahibi olan onurlu kiiliklerdir. imdi daha iyi anlalyor ki, en gerici olan Mustafa Kemal'in kendisiymi. En eli kanls kendisiymi. En anti-demokrat, en anti-sosyalist Mustafa Kemal'in kendisiymi. imdi aa kmtr. Neden? nk onun ardllar olan Atatrkler u anda en ibirliki, en faist, en halk dman, en anti-demokratik temelde onun bu mirasn srdryorlar. spatlanan gerek budur. Dolaysyla yadrgamyoruz. Yani o yllarda isyanlar gerici olarak ilan etmeyi ve btn isyanclarn amansz imhasn da devrimci atlm biiminde deerlendirmeyi de yadrgamyoruz. Dnya genelinde, reel sosyalizmde byle bir hastalk var. Milliyeti hastalk, sa sapma. Trkiye somutunda bu ok arpc; zellikle TKP rneinde bu ok somut. Mustafa Kemal'in gelitirmek istedii komnist partisinde bu ok somut. Nitekim resmisi de, gayri resmisi de birletirilmiti daha sonra. Bu, kemalizmin zellikle bir kar ilikisi biimine dntrlmdr. Hala da TKP'nin artklar bu cumhuriyete hizmet etmektedirler, hl da ii snfna kart bir konumdadrlar. Tek bir iiyi ayaa kaldrma yok, hep devletle btnleerek bastrma tutumlar vardr. Zaten hl bize de saldryorlar. PKK'ye de en byk saldry, zellikle Sovyetler'in imkan-olanaklarn kapatarak, bu parti srdrmtr. 1994

285

YZYILLARDIR KAZANILAMAYANI KAZANMA FIRSATI YAKALADIK! (*)

Bakanm, ilk olarak ierisine girdiimiz yeni dnemin zelliklerinin neler olduunu renmek istiyoruz. Newroz gnn geride brakrken, belirtilecek en nemli husus; kyasya bir savamla bu yln baladdr. Yeni mcadele ylna, parti tarihimizin en kapsaml bir almas olan ve baaryla tamamladmz, 5. Kongremizin aydnl altnda yryoruz. Yeni bir bahara, canl ve diri bir dneme giriyoruz. Savammzn, bu temelde halkmzn gelecei asndan nemli sonulara ulaan bir parti zirvemizin verdii gle, yine herkese, baar iin yksek yaratc abalar bir an bile eksik etmeyecek tarzda ykledii ar sorumluluklarla giriyoruz. Yllarn aba ve emeinden sonra ulatmz 5. Kongre atlm ile balayan yeni dnemin, Krdistan'da ve dolaysyla Trkiye'deki savamn ya iktidarlama, ya kaybetme keskinliinde bir sava dnemi olaca bugn, daha iyi aa km bulunmaktadr. Partimizin 5. Kongre atlm, ya bu sava kazanma temelinde iktidara ulamay baarmak, ya da ar bir yenilgiye hazr olmak, daha geri konumlara dmek gerekliini ortaya koymutur.
(*) Trk zel sava ordusunun Mart 1995 tarihinde Gney Krdistan igali daha devam ederken Berxwedan gazetesi taraf dan Bakan APO'yla yap rportaj n lan

286

287

Kazanmak iin her ey mevcuttur. Dman en zor dnemini yaamaktadr. Bizim ise baar imkanlarmz olduka artmtr. Kapsaml siyasi ve askeri grevler doru bir ekilde yerine getirilirse, 5. Kongre ile balayan dnemin bir zafer dnemi olacan rahatlkla syleyebiliriz. Bugn devrimde ne denli bir zafer ansn yakalam durumda olduumuzu ok iyi gryoruz. Belki de tarihimizde en derlitoplu ve mutlaka baaryla kullanlmas gereken bir ans olduunu syleyebiliriz. Baka bir seeneimizin olmadn da ok ak grebiliyoruz. O zaman, geriye kalan, buna laykyla karlk vermektir. Bunun yaplmamas iin hibir neden yoktur. zellikle bu yl, byk kazanmaya adaydr. TC'nin btn iddial saldrlar boa karlmtr. Mevzi kaybedilmedii gibi mevzilere yeni mevziler eklenmitir. En son gerekletirilen 5. Kongre, bunlarn bir bilekesi olmutur. Dmann en kapsaml ve topyekn diye tabir edilen sava dneminde bunlar salandna gre TC'nin tam bir kmaz ve zayflk ierisine girdii grlmektedir. Bu koullarda, kazanma nedenlerine smsk sarlrsa ve yeterince cevap verilirse bundan sonrasnn, nmzdeki yl veya yllarn byk kazanlmamas dnlemez. 5. Kongre srecimiz ve 1995'li yllar, stratejik nderlik kadar, taktik nderlii de rayna oturtarak, kendini kurumlatrarak, tarza, tempoya ve sluba kavuturarak kazanlacak yllardr. Baar tarzn esas alan yryn, savamn az hatal, kusursuz geliecei yllardr. ddial olmak kadar, tedbirler de yerindedir. Engeller ksa bile, eskisiyle kyaslanamaz bir biimde hzla alacaktr. PKK'nin tedbir gc, stratejik nderliin kendini rgtleme dzeyi, taktik nderlikten gelebilecek engelleri en gl bir biimde ve hzla almaya gtrebilir. Bir de taktik nderliin olanaklar artmtr, mevzilenmesi salanmtr. Bu anlamda 5. Kongre atlm ile balayan dnemin zellikle taktik nderliin hkmetmesi gereken tarzn, temponun ve slubun, hitabn eksikliini giderip kendisini gerekletirerek roln oynayabilecei bir dnem olduunu rahatlkla syleyebiliriz. Bu rol oynamak kazanacak ve kazandracaktr. Nitekim bu geli me ola nak la r na kar TC, z gr l n ifa de si olan 1995 Newroz'una saldryla cevap veriyor ve iddetli bir sava geliiyor. zgrlk ve bar temelinde bir Newroz'un, barl bir formln,
288

(ki zgr olmas gerekir; zgrlk olmadan bar olmaz) ancak bu kyasya savamn sonucuyla belirlenecei, halkmzca da ok iyi anlalmtr. zgrlk savamnn baars olmadan, Newrozlarn fazla bir anlam ifade etmeyeceini, baharn deil kn geerli olacan, scan deil souun, n deil karanln hkm sreceini ok iyi anlamaktayz. Bu anlamda, scaklk, k, yenilik ve diriliin ancak savala, onun baarsyla mmkn olaca ok iyi anlalmtr. Zaten dman da bunun bugne dayatt en byk sava operasyonu olduunu ok aka ifade etmektedir. Hi kimse tm yaamna, yaamn gl bir diriliine tanklk eden Newroz'a baka bir biimde yaklam gsteremez. nemli olan bizim, hi olmazsa, tarihimiz olmaktan karlan Newroz'a benim z tarihimdir deyip, her eyde olduu gibi, onu kendine mal ederek, asimile ederek ve bir de bu ynyle inkar ve imha politikasn dayatarak sonu almak istemesine kar, bizim direnite iddial olmamz, bir savaa gs gerecek kadar bir gelime iinde olmamz nemlidir. Yaamda bir onur ve gelime salamak istiyorsak, sava iyi anlayacaz. Sava iyi anlamadan, nasl yaplmas gerektiini bilmeden her trl hayal ve yaam alkanl, bir hilikten ve alaklktan baka anlama gelmez. Bouna sava zerinde bu kadar durmadk. Yllarmz savan etrafnda byle amanszca vermemiz, sadece ve sadece yaamn doru bir tarznn ucundan yakalayabilmek iindir. imdi, yakalamaya altmz veya biraz da yakaladmz syleyebiliyoruz.

Tarih deiti
Buna karlk dmann dayatt imha hareketi nasl deerlendirilebilir? zellikle son Gney operasyonunun tarihsel ve gncel ynleri nedir? Dman, lkemiz ve halkmzn zerindeki zulm hareketinin en kapsamlsn bu 1995 Newroz gnne dayatt. Direni mevzilerimize, darda emperyalizmi arkasna alarak, ieride ise kendi halkn soyup soana evirerek, elinde ne varsa gaspederek, yine devleti trilyonlarca borlandrarak aylarca hazrln yapt kapsaml bir seferi daha balatt.
289

Bunun tarihi ve siyasi anlam zerinde durmak gerekir. Trk egemen snf, cumhuriyetin kurulu dneminde, hem halk burjuva egemenlii altna almak, hem de adeta igale kar igal gelitirmek gibi ikili anlama gelen bir sava yrtt. Her ne kadar Yunan igaline kar yrtlen savaa bir ulusal tavr, bir ulusal kurtulu sava deniliyorsa da ok iyi biliyoruz ki, bu yllarda, Krdistan'da sinsi bir igal gelitirildi. Dolaysyla Kogiri syan'nn balatlp gelitirilmesi bu yllara denk geldi. Yine daha sonraki igaller de vard. Ksacas Trkiye'de bu yllarda verilen savam, sadece ulusal kurtulu sava olarak deerlendirmiyoruz. Ayrca bu dnemde ieride de sert bir snf savam verildi. Bu yllardaki savan, ulusal kurtulu ynnden daha arlkl olan yan, sosyal bastrma, bu temelde egemenlii gelitirme mcadelesidir. te bugnk iktidarn arkasndaki snf, onun siyasi gc ve nderlii, TC ad altndaki bu oluumu, verilen bu savalarla balantl bir ekilde gelitirdiyse, batda bunu nasl yaptysa szmona, doudaki ikinci kurtulu savan da, tamamen igale, hatta bundan da teye soykrma, bir halkn bitirilmesine dayal bir ekilde gelitirdi. Bu, kendisi iin bir hayat alan bulmaya, zellikle sermayenin ar sorunlarn zorla zmeye ynelik bir amac ifade etmektedir. yle ki, iinde bulunduu krizden kamayarak boulmasn nlemek iin, dnyada en byk devletler de dahil, ok az gcn bavurabilecei bir igali, gerekletirmek istemektedir. 15 Austos Atlm'na dayatlan operasyonlar, yine hudut tesi operasyonlar ad altnda yaplan seferler, tamamen PKK direniine yneltilen saldrlar bu anlama sahiptir. Bu en sonuncusu da, kendilerine gre yeni bir 30 Austos anlamna gelmektedir. Gya uzun sreli sava vere vere bunu en son olarak bir zaferle tamamlamak istiyorlar.

Gemiteki operasyonlarn toplam


imdi askeri operasyon ile gemitekiler arasndaki fark nedir? Olas sonular ne olur? Daha nce de byle seferleri sz konusuydu, 1992'de, hatta 1986'da da buna benzer kapsaml operasyonlar vard. Ama bu sefer; mutlak sonu alnmal, baar kesin olmal, sonu alnncaya
290

kadar Gney Krdistan'dan karlmal diyorlar. Ekonomik ve siyasi adan ar bir bunalmn yaanmas, Trkiye halknn artk bu na ta ham ml g c nn kal ma ma s ve son stanbul'daki halk ayaklanmasnda grld gibi ve belki de sadece son yllarn deil, btn bir cumhuriyet tarihinin en nemli bir halk kalkmasnn ortaya kmas ve onu saptrma girimelerinin netice vermemesi, byle bir operasyonun daha hzl bir ekilde gelitirilmesine yol at. Bununla halkn, kamuoyunun dikkatlerini sosyal-siyasal krizden Gney igaline ekmenin yansra, bir trl istenildii gibi gelitirilemeyen hkmet sorununa da zm bulmak amalanmtr. Bylece hem iteki kriz darya tarlmak, hem de halkn ok artan direnme olanaklar bu askeri seferle boa karlmak istenmitir. Ksaca, elinde kalan son askeri gcn sonuna kadar kullanarak, son bir umutla nefes nefese kendi varln biraz salama balamay hedeflemitir. Ak ki btn bunlar, bir tala birka kuu birden vurmak gibi bir taktiin hayata geirilmesi demektir. Byle bir operasyon, TC'nin kendi varlnn tartlr olduunu gstermitir. Gerici, tutucu kesimin kemalist cumhuriyet politikalarnda srar etmesine karlk, giderek ikinci cumhuriyet tartmalar da younlamaktadr. Cumhuriyetin mrn uzatr myz, uzatmaz myz, uzatrsak bu, yeni bir cunhuriyet temelinde mi olabilir trnden gelimelerin olduka yaand grlyor. Kendi iinde byle bir kaosun var olduu bir dnemde bu operasyonun yaplyor olmasnda, ieride halk, kamuoyunu ovenizmle beslemeye, dikkatleri darya tarmaya ve bylece gn kurtarmaya ynelik de siyasi bir ama vardr. Tkenen TC'nin mrn uzatmak iin, 27 Mays, 12 Mart ve 12 Eyll askeri darbeleri, yine daha sonraki hemen hemen tm darbe benzeri giriimlerde olduu gibi askeri gce ve savaa younca yklenmesi, karsnda tek are olarak duruyor. Ekonomik, sosyal ve siyasal yapdaki byk tkanmaya karlk, ancak byle bir ordu gcyle ayakta kalmas, varln bu temelde srdrmesi vardr. te son operasyonun bu kadar kapsaml olmasnn en temel nedenleri bunlardr. Tarihi adan cumhuriyetin tkenii, gncel adan yaa291

nan ar ekonomik, sosyal-siyasal sorunlar byle bir operasyonu zorunlu klmtr.

Esas hedef PKK


Operasyonun ynelimi nasl izilebilir? Bu operasyonunun yneldii esas hedef partimizdir. PKK'nin btn bu gelimelerin devrimle karlk bulmasnda nasl tayin edici, nc bir rol oynadn biliyoruz. Yllardan beri TC gereini ortaya karmada ve onun almasnda temel belirleyici etkendir. Devrimi derinletirmesi ve tm Krdistan'a tarmas sz konusudur. Ak ki bundan rahatsz olan emperyalist ve smrgeci gler vardr. Dolaysyla TC, ulusal sorunu onlara da havale ederek, Irak ve ran rejimine, ABD'ye, Almanya'ya ve daha birok irili-ufakl emperyalist gce snp, kontrol elimden kayor, bu durum banza da bela oluyor; onun iin kar kmayn; ne kadar gncel siyasal geree aykr olsa da baka aremiz yok; yoksa sizin karlarnz da epey darbe alabilir diyerek bu operasyonu gelitirmek istiyor. Bunun diplomatik seferberliini zaten srekli yapyordu. Bir o kadar daha bu seferde yapt. Ve kendine gre bir d ortam yaratt. Bata ABD'nin o eski destek politikasnda srarl tavr bilinmektedir. TC, Avrupa ve Rusya'y da benzer bir konuma getirmek istemektedir. Tabii buna eskisi kadar destek bulamadklar aktr. Bu konuda daha imdiden elikilerin olduu aktr. Ne Rusya, ne de Avrupa bu tip bir operasyona fazla destek olmaz. Dier smrgeci glerin de fazla destek olacaklarn sanmyoruz. Nitekim daha imdiden bunun byle olduunu gryoruz. Dolaysyla, operasyonun daha ok ksa sreli olacan, bu d nedenlerle buna zorlanacan rahatlkla gryoruz.

ya kendi ibirlikilerine doldurtmay amalyor. Ya Irak doldurur, ya da ben veya benim adma ibirlikilerim doldurur diyor. birliki gler de doldurmaynca, bizzat kendisi doldurmak istiyor. Bu da fazla tepki alnca bir aresizlik iinde kalyor. En temel elikisi budur. Uluslararas siyasal durum TC'nin bu igalini fazla kaldramyor. Uzadka daha da tepki alacaktr. Yine Gney'deki halk da bunu fazla kaldramaz. Gittike halktan da tepki toplar ve ibirliki gler tecrit olur. Operasyonun uzun srmesi, uluslararas dengeyi ve blge dengesini zorlar. Bu da rejimi hzl bir biimde sonu almaya zorlar. Hzla sonu alma mmkn olmaynca da, baarszl ortaya kar. Baarszlk ise ona ok pahalya patlar. Ak ki bunu da kendisi kabul etmek istemez. Ve bu eliki iinde giderek skr. Rejimin bu durumu yaayaca aktr. Dman Gney'de daha fazla kalmak iin belki pervasz da davranabilir ve dengeleri biraz daha zorlayabilir. Bu da beklenebilir, ama ne zamana kadar! Zamann gittike aleyhine geliecei aktr. Bu sadece diplomatik sahada deil, askeri sahada da byledir. Askerin belki de 15 gn iinde olduka ypranaca, dmann bunu gidermek iin yapaca yeni g takviyesinin mali yk muazzam arttraca, belki de gnde trilyonluk masraflara girimek zorunda kalaca, dolaysyla bu temelde hem askeri, hem de siyasi ynden zamann onun aleyhine geliecei bir gerektir. Yani zamanlama bu konuda nemlidir. Bunun iin kestiremiyor. Bir ay m, ay m? Bu konuyu younca deerlendiriyor. Belirsiz olmasnn nedeni, bu eliki nedeniyledir.

Final karlamas
tepkiler da yneltildi. Ama bu operasyonun ekonomik harcamalar ieride kendi halkna ek skntlar getirmeyecek mi? Operasyonun ar masraflarla yrtlmesi ieride TC'nin krizini daha da derinletirecektir. Dolaysyla ksa srede halledilemezse, operasyonun uzun sreli olmas, ieride halkn tahamml gcnn patlama noktasna gelmesine de yol aabilecektir. D293

Gney boluu
Gney Krdistan zeminiyle balants kurulursa... Dman, bu operasyonla, Gney Krdistan'daki nemli bir siyasal boluu, ya kendisi doldurmak istiyor, ya da Irak rejimine ve292

mann baka aresi olmad iin bu operasyonu, ne kadar zarar verirsek krdr mantyla, ar teknik ve say gcne dayanp yldrm tarzyla yklenerek sonu almak, kapatmak isteyecei aktr. Bu anlamda operasyon, mevcut hkmet ve hatta TC iin son bir are oluyor. Kendileri de, bunu byle ilan ediyorlar. Final karlamas, sonu aamas deniliyor. Artk tarih yle bir noktaya geldi ki, ya onlar bu finali kazanr, ya da PKK ncl bunu lehine evirir. Dolaysyla ortayol pek gzkmyor. Bir ortayol iin iten ve dtan epey ses ktysa da, bu seslerin fazla etkili olmamas, kendilerine gre askeri yntemin tek kar yol olarak grlmesi ve bunun dnda nefes alacak durumlarnn olmamas, bu gelimeyi dier ynyle de izah ediyor.

Yeni gler
Baarszlk durumunda geliecek olan nedir? yle anlalyor ki, eer bu sefer tam baarl olamazlarsa, reformist gleri devreye sokarak, PKK ile diyaloglar gelitirme yoluyla siyasi zm araylarna gireceklerdir. Bunun da baz ipular ortaya kyor. Eer imhayla sonulandrrlarsa ne l, ama bunu yapamazlarsa, baka gler devreye girecektir. Byle bir gelime de imdiden grlebilir. Veya byle bir durum ortaya karsa bu, kimseyi artmamaldr. Bu sava politikasnda en kat faist temsilcilii, zel savan en temel gcn tekil eden MHP'nin nderi Trke yapyor. Trke ok iddetli bir yaklam iindedir. Onun nderlik gereinden birtakm nemli sonular karmak mmkndr. Son yllarda bir siyasi diyalog mmkn mdr diye ska syleniyor. Trke buna kar neredeyse kuduracak. nk kendisinin lmn yzde yz burada gryor. TC'nin eilimi, onun ve ordunun arlkl bir kesiminin ifadesi oluyor. zel savan geni bir kar ebekesi var. Trke bizim ahsmza ynelik olarak da gittike artan bir hezeyan iindedir. imdiye kadar bin defa ldrlmeliydi demesinden tutalm, bu, eytandan daha alaktr ve o, eytandan kurnazdr demesine kadar birok ey sylyor. Tabii bunlar kendi savamlarn iyi bilirler. Bizim eytandan daha alak veya daha kurnaz olmamzn, yine bin defa ldrlmemiz gerektiinin ne anlama geldiini iyi bilirler. Bu adamn, otuz yldr o kadar darbeye ve faili mehul cinayete imza atmas, yine emeki ve sosyalist hareketleri ezmesi sz konusudur. Bunu bizimle tamamlamak istiyordu, ama baaramad iin kuduruyor. Yine bu operasyonu yneten resmi bir faist nder vardr. Tam yetkili komutan Hasan Kundak. Kbrs'ta uzun sre zel savan yrtlmesinden sorumluydu. Kore'den Kbrs'a kadar btn zel savalarda rol oynam bir kontra generali. O da diyor ki; bu sefer baaramazsak veya tam zaferi grmeden lrsem, gz ak giderim. Bunlar, bu soykrm politikasnn gzkara temsilcileridirler. Niyetlerini de byle aka dile getiriyorlar.
295

Hkmetin son ans


Operasyonun veya askeri yntemin hkmetle ilikisi nedir? Mevcut hkmetin ataca baka bir adm yoktur. Bu kirli sava bata kendi varl, meruiyeti iin esas almtr. Ve 4 yldr bunu yrtyor. Bilindii zere zal'n bir siyasal yntem aray vard. Bu yntem araynn onun sonu haline getirilmesi ve yeni hkmetin de varlk nedeni saylmas sz konusudur. Dolaysyla siyasal bir yntem aray bu hkmetin ii olamaz. ansn sonuna kadar mevcut askeri yntemle deneyecektir. te bu en byk seferi de, yaama anslarn byle srdrmek iin yapyorlar. Hkmete ilikin olarak bunlar sylenebilir. Bu hkmetin son ansdr. Baaramazsa, arkasndaki partilerle birlikte kesin gider. Dolaysyla 70 yllk CHP, DYP, DP gelenei kesin alr. Gerekten bu adm baarl olmazsa, gidecek olan, sadece bir hkmet deil, 70 yllk btn bir siyasi yapdr. Yani devletin kendisidir. Belki devlet tmyle yklmayacak veya Trk burjuva egemenlii tamamen paralanmayacaktr, ama 70 yllk mevcut ekonomik ve siyasal politikalar artk srdrlemeyecektir. Ortaya yeni bir ortam, dolaysyla bu temelde yeni bir gelime kacaktr.
294

TC'nin kendi deyiiyle bu operasyon tarihinin en byk operasyonudur. Aslnda en byk operasyon olup olmad tartlabilir. Krdistan'da belki daha da byk operasyonlar vardr. Belki de dman, psikolojik amala srekli byle isimler takyordur. te elik harekat, afak harekat veya bilmem ne harekat ad altnda abartl bir yaklam vermeye alyor. yle de olsa, byle de olsa, bu operasyonun baz nemli hedefleri kadar, sonular da olaca aktr.

Nasl kaybediliri de dnrz


Bakanm, her eye ramen gerilla glerimizin avantajlar ne olursa olsun, dikkat etmeleri ve tedbirli olmalar gereken hususlar nelerdir? Trk ordusunun olduundan daha etkili darbelenmesini engelleyen yetersizlikler var mdr? Hibir sava tamtamna nceden planland gibi yryemez. Sava anlk bir irade olaydr. Gnlk bir taktik olaydr. Savata, balangta ok planl ve hazrlkl olan g kaybedebilecei gibi, durumu en umutsuz olan tarafn, gne iyi bir hakimiyeti salamas, bir arpmaya, bir taktie doru ilerlik kazandrmas halinde byk bir baarya ulaabilecei de grlmtr. Vietnam'da buna benzer birok atma yaanmtr. Ve Vietnamllar ok byk zaferlere ulamlardr. Bilinen mehur Dien Bien Phu zaferi de bu temeldedir. Dmanlarnn yzde yz kendine gvendii yerde, Vietmanllar en byk zaferlerini kazanmlardr. Tabii bu, taktik ustala baldr. Gerilla taktiklerinin ok yaratc uygulanmasna baldr. Aksi halde kaybedilebilir. Biz bu operasyonda veya savan bu nemli dnemecinde, hl baarmak kadar baarszla gidebilecek durumlarla da yz yzeyiz. Mevcut koullarda, Gney'i dman iin bataa ekmek mmkn olduu gibi, gerekenler yerinde ve zamannda yaplmazsa, bir kuatma ile birlikte baz tasfiye durumlar da yaanabilir. Dman be aydr hazrlanyorum diyor. Biz de hazrlanyoruz. Bu k boyu, Gney konusuna biz de ilgiyle yaklatk. zmlemeler deerlendirildiinde, olas btn gelimeleri gz nne getire296

rek, bizim bu konuda nasl bir younlamay yaadmz grlr. Olas gelimeleri hi kimsenin kestiremedii kadar kestirmemiz, en nemlisi de bunun btn hazrlklarn yapmamz ve btn almalarn merkezine oturtmamz sz konusudur. Bunun iin 5. Kongre'yi oturttuk. Nicelik olarak da, her trl savama yetebilecek bir gc srekli takviye ederek oturtmaya altk. Sava baka trl gelitirilemez. ok nceden hazrlklarn yapacaksn. Dmann hazrlk dzeyini deerlendirirken, kendi hazrlk dzeyimize de bakacaz acaba ciddi yetmezliklerimiz, yine frsatlar deerlendirmeme durumumuz sz konusu oldu mu diye sorarsak, bunun cevab mmkn deil eklinde olacaktr. Biz tm gcmzle yklendik. Sava glerin eitimi bata olmak zere, slenme, lojistik ve komuta gcn yeniden hazrlama, tayinleri yapma vb. gerekenler neyse, tm gcmz harekete geirerek, bunlar belli bir seviyeye getirmek istedik. Baz pratik admlar da atmak istedik. Gneyli glerin aralarndaki elikileri iyi deerlendirmeliydik. Bu konuda bizim oradaki taktik nderliimiz, eskiden beri inisiyatifi, frsat kullanamama durumunu, sanyorum bu sefer de biraz yaad. Buna eskisi gibi frsat vermemekle birlikte, Gney'de, dmanla iliki iinde olan evreler vard. Biz, bir an nce bunlarn zerine gidilmesi gerektiini syledik. Ve hatta, en kritik anda baz nemli taktik admlar atabileceimizi syledik. Bugn, dmann girdii Silopi-Zaxo hattna yklenebileceimizi syledik. Ama maalesef faaliyet iinde bulunan baz alanlarmz var ki, lafta anlar gibi grnyorlar, ama pratikte yeterli deiller. Bugnleri karlayacak hazrlktan, rgtllkten uzaklar. Bunun bir kez daha ortaya kmas sz konusudur. Bu ynyle hazrlklarda bir eksiklik var gibime geliyor. Zaxo'da yllardr alan glerimizin, eer birka yeralt tekilat, yine milis gc oluturamamalar sz konusuysa, demek ki grevlerine yeterince ciddi yaklamamlardr. Yoksa dmana, bu operasyon dolaysyla darbe stne darbe vurabilirlerdi. Biz aylardr bu sahann nemini gz nne getirerek, tamamen gerillaya hazrlanlmas gerektiini vurguladk. Ne kadar hazrlklar gelitirildi, bu ayr bir deerlendirme konusudur. Muhtemelen slenmelerde, yeralt sisteminde yetersizlik vardr. Yine gcn doru
297

yayma, taktie uygun bir ekilde tutma gibi konularda da ihmalkarlklar olabilir. Zamannda vurulmas gereken darbelerin vurulmamas da sz konusu olabilir. lkel miliyetiler, proleter devrimcilii, halk devrimciliini krk yl dr en gel le mek le me gul. On la rn der di dev rim yap mak, Krdistan'da bir gelimeyi salamak deil, krk yldan beri douu beklenen halk nderliinin nne engel dikmektir. Hala da en temel grevleri budur. Bugn smrgeci devletler bata olmak zere, emperyalizmle anlaarak birlikte yrmeye alyorlar.

Byk Krdistan devrimi


PKK izgisi belli. Kazandran bu izgiye parti iindeki baz anlaylarn ve ilkel milliyetilerin dayatmak veya baarmak istedikleri nedir? PKK, halk nderliini temsil ediyor. Onlar ise federal devleti bile politik isyanla karmza dikip byk Krdistan devrimine ulamamak iin ittifaklarn, ilikilerin iine giriyorlar. Bu bizim geliecek alternatif devrimci hkmetimize kar alnan bir tedbirdir. Biz bunu eskiden de syledik. Federal devlet ilan edildiinde ilk seferi Gney Sava'n balatmak, oradaki gcmze saldrmak oldu. ok geni bir uluslararas koalisyon vard. En az Irak rejimine kar gelitirdikleri koalisyona benzer bir koalisyonu 1992'de bize kar gelitirdiini herhalde bilmeyen yok. Saddam'la yaptklarn gizli yaptlar. nk bu bir ihanetti. Hainlerin maskesinin fazla aa kmamas iin alavere dalavere usulyle yrttler. Bunlar unutmak mmkn deil. Yine bizimkilerin iine dt teslimiyet durumu var. Sa tasfiye dediimiz, ardndan teslimiyet ve hl nn alamadmz olumsuzluklar var. Biz bu konuda gemite yaanan Lolan pratiini de eletirdik. Aslnda o taktik iliki bir frsatt, ama o taktik ilikinin onlar tarafndan nasl saa yatrlmak istenildii, Hakkari'ye yaklamamann tedbirlerini nasl aldklar, ok kurnazca MT'le, o dnemin smrgeci gleriyle anlaarak, bizi stratejik yerlere yerlemekten alkoyduklar, daha da Gney'e ekme ad altnda esas s298

lenmemiz gereken alanlardan bizi uzaklatrdklar biliniyor. O gn bugndr bu politikay srdryorlar. Taktik nderlik gereklerini yerine getirmekle sorumlu baz arkadalarn taktik nderliin gereklerine bir trl ulamadklar, hatta anlayamadklar, olanaktr deyip parastn (koruma) ad altnda dmann oyununa gelme durumu vard, onu bile aamadklar ok ak grld. Politikada frsat grmek ve ona gereken darbeyle karlk vermek, baar kazanmak iin ok nemlidir. Bu bir trl gelimiyor bizim glerimizde. Ama bu eksiklik yine de esas belirlemeyecektir. Belirttiimiz yetersizliklere ve baz grevlerin zamannda yerine getirilmemesine karn, mevcut gcmzn bu operasyona dayanabilecei ve hatta taktie hakimiyet orannda baarl olabilecei de sylenebilir.

Bata kurutacaz
Partimiz Gney'e ynelik operasyonu hangi taktiklerle ve ynelimlerle boa karmay hedefliyor? Partimizin, bu operasyona ynelik olarak amacn, devrimci savan yle zetlemek mmkndr: Her eyden nce alann corafi zelliklerine, gcmzn araziye serpitirilme durumuna, yine bata vurguland gibi eitim ve rgtlenme dzeyine dayanp, burada ok etkili bir gerilla sava ve hatta hareketli sava ile gerillann birletirilmi sava tarzn uygulayarak, dmana bu saldry pahalya detmek, Gney'de arad kurtuluu byk bir yenilgiye gtrmek, kendi deyileriyle sivrisinein batan kurutmak, onu burada byk bir bataa ekmek ve cumhuriyetin en ar yenilgisiyle kar karya getirmek, yklna giden yolu buradan balatmak. Bunun iin deerlendirmelerimizi gelitirirken gereki olmalyz. Her eyden nce, dmann saysal ve teknik stnln grmek kadar, Gney'in corafyasn, bizzat oradaki halkn durumunu gereki deerlendirmek iyi bir taktik dzenleme iin nde gelen hususlardr. Yine kendi deney ve tecrbelerimizi, nicelik ve niteliimizi doru deerlendirmek nemlidir. Dman, Gney'e ynelik operasyonu, Kuzey'deki operasyonlardan daha gl bir operasyona
299

dntremez. nk Kuzey'de hem diplomatik, siyasi nedenler, hem de araziye hakimiyeti ve uzun sreli hazrlklar daha avantajl olmasna yol ayor. Byk bir grltyle ite Gney'i kuattk, kskaca aldk; ya lrler, ya teslim olurlar demeleri, arlkl olarak psikolojik amaldr. Kendi korku ve kayplarn hem gizlemek, hem de azaltmak iindir. Hi phesiz, alann zelliklerinden dolay dman psikolojik savaa, onun her trl demagojik yalan zelliine arlk verir. Bir savunma bakan bile ilk gn 200 kiiyi ldrdk derken, bunu kendi kayplarn hi sylemeden belirtiyordu. Tabii ki psikolojik bir etki yaratr diye. Bakan dzeyinde birisi bile, ok normal bir ekilde rahatlkla, hibir kaybmz olmad halde, ikiyz kayptan bahsedebiliyor. Buna benzer haberleri daha da gelitirebilirler. Ama dman, bazen dorular da syler. Yani her eye yalandr gzyle bakamayz. Bir kuatma durumu geliebilir ve baz yerler tecrite alnabilir, yine baz imhalar gerekleebilir. Bunun byle olmamas, kar tarafn veya savan dier tarafnn tedbirlilik dzeyine baldr. Savata kendiliindenlik, hareketsizlik lm demektir.

'92 yanlgs
Dmann beklentileri nedir? Bu beklentilerini nereye dayandryor? Bu beklentilere karlk bizim beklentimiz nedir? Dmann tm beklentisi, bizi hazrlksz yakalamaktr. Sanyorum 1992'deki operasyonlardan, kendilerine gre biraz ders karmlar. Sktrmtk, sonu alabilirdik diyorlard. Bu seferde ayn taktii gtmek istiyorlar; bir ay sktrdk m bountuya gtrebiliriz diye dnyorlar. Ama bu sadece bir umut. O zamanki daralmalar, bizim i nedenlerimizden tryd. Gerilla taktiklerini bir tarafa brakan, kendi kendini boulmakla yz yze brakan bir ynetim anlay, elbette ki dmana, umut ettiini gerekletirme frsat verir. Bu sefer, arlkl olarak byle bir duruma dleceini sanmyoruz. Dman, bu noktada yanlgya decee benziyor. Bizi eski durumla karlatrmas ve gcmz hem nicel, hem de nitel adan tam kestirememesi, onun nemli bir dezavantaj oluyor. zellikle
300

araziye yerleme dzenimiz, birliklerin hazrlk dzeyi, 1992 ile kyaslanamaz derecede ileridedir. Kald ki, o zaman bile doru taktikle savalsayd, ileri dzeyleri yakalayacaktk. Bu biliniyor. imdi ynetim sorunu nemli dzeyde ilerleme kaydetmitir. Yapnn tecrbe ve corafyay deerlendirme dzeyi epey gelimitir. Dolaysyla dmann bu beklentisi fazla gereki olmayacaa benziyor. Ayrca Gney Krdistan'n i elikileri var. Gneyli ibirlikiler bize kar deiller. En azndan, baz pemergeler dmana klavuzluk etseler de, arlkl bir kesimi savaa giremez. Girecek halden de yoksundurlar. YNK gleri zerimize hi gelemezler. KDP'de zaten resmen savama durumuna geemez. Bu da, dman iin nemli bir deza van taj dr. Kal d ki, TC, hal kn e li ki le ri nin yo un ol du u Gney'in fiilen sorumluluunu stleniyor. Ya btnyle onlarn ihtiyacn karlar, ya da tepkilerini alr. Bu da onu epeyce sktrr. Demek ki dmann tm avantaj teknik stnl oluyor. Bir de sr halinde geliyor. Bunun da tamamen boa karlmas, yerinde taktiklerle mmkndr. Dmann tekniini, corafyann iyi deerlendirilmesi, yine birliklerin hareketlilik dzeyinin iyi deerlendirilmesi ile boa karabiliriz. Hakeza niceliini de onun iin bir dezavantaja dntrebiliriz. Bunu, hareketliliini, dmann kontrol edemeyecei tarzda gelitireceimiz bir gerilla ile yapabiliriz. Dmann ar zrhl aralar olsun, say kalabal olsun, teknik ve nicelik stnl, nerede, nasl davranaca, nerede nasl grnecei, nerede nasl saldraca, nerede nasl gizlenecei belli olmayan, kontrol edilmeyen gizli ve hareketli gerilla sava ile rahatlkla tersine evrilebilir. Bu ekilde dmann avantajlarn dezavantaja dntrmek mmkndr.

nisiyatif bizde
Gney'i igal harekatnn baarl olup olmamasnn gerilla glerimize bal olduu sonucu mu kyor? Burada nemli olan, bizim sava ynetimimiz oluyor. Yani birliklerimizin dzenlenmesi, komuta, sevk ve idaresi oluyor. Arazinin
301

iyi deerlendirilmesi, hareket tarzlarnn gece-gndz iyi ayarlanmasn, yine niceliin iyi kestirilmesi ve eldeki tekniin iyi kullanlmasn baarabilirsek, buray dman iin bataa dntrebiliriz. Ama yok, eer bizde oka yaand gibi birlikler atl, hareketsiz, dncesiz, plansz kalp ve giderek sa savunmac bir anlay iine girerlerse tabii ki dman sonu alabilir. Byle olmamas iin, kesinlikle, gizlilik yan esas alnan en seri gerillay uygulamak gerekir. Dediim gibi, ok hzl hareket eden, btn beklentilerin tersine dman, nerede nasl saldracamz kestiremez duruma getirmemiz halinde en nemli baarlarmz, Gney'deki bu TC birliklerine kar salayabiliriz. Gnlk sava ynetimi bu konular zerinde durmak zorundadr. Komutas ve yapsyla birlikte tm sava birlikleri, gecesini gndzne katarak, dmann ok eitli olan zaaflarn ok iyi grr, ok iyi izler ve en gl ekilde vururlarsa stnlk salanr. Araziye hakimiyet, dayankllk, fedakarlk, gl vuru, cesaret savata belirleyici olan zelliklerdir. Baary %50 belirleyen bu etmenlerdir. Bunlar da bizde vardr. Bunlar iyi kullanabilirsek, bu arada milis dzenlemesini de iyi yapabilirsek ve dmann zellikle bizi getirmek istedii bir taktie, yani kendi kontrol altnda giderek cephe tarz bir savaa srkleme taktiine dmezsek, tam tersine dman gleri daha da datr, yayar ve giderek kendi glerimizi arkasndan, nnden, sandan, solundan harekete geirerek ynelirsek, dman fel edebiliriz. Bu operasyona kar gelitireceimiz sava, bu tarzda bir savatr. nemli olan doru taktii gelitirmektir. Taktik iler mi, ilemez mi? Bunun iin nceden bir ey sylenemez. Hi phesiz bunu, pratik hazrlk dzeyi belirleyecektir. izgi konusundaki doru yaklam, eitim, rgtlenme, denetim esas belirleyici rol oynayacaktr. Zaaflar, yanllklar younca yaanrsa dmann ba a r im ka n ar tar. ok et ki li bir ge ril la sa va ve rir sek, gerekten dman giderek hareket edemez duruma getirirsek, onu ok e it li yn tem ler le ii mi ze ek mek, par a par a vur mak ve ya top lu g le ri ni ta ciz et mek, yp rat mak, yi ne e it li yanltma yntemleriyle, pusularla, gece harekatlaryla sabote et302

mek mm kn dr Gney'in ken di si b tn bu ko nu lar da da ha fazla darbelemelere aktr. Byle etkili taktikleri gelitirebilirsek, dman salkl bir geri ekilmeyi bile yapamaz. Gcnn nemli bir ksmn kaybedebilir. Byk maddi kayplar yannda, can ka yp la r, yi ne mo ral d ze yin de an ma du ru mu git tik e geliebilir. Bu gnlk taktiklerin karlkl olarak gelitirilmesine baldr. Objektif olarak bir gerillann dayanma imkanlar Gney asndan doyurucudur. bine yakn ve donanml bir gerillann s len me si da ha im di den var dr. Bu sa y da ha da ar t r la bi lir. Az ok lo jis tik ha zr lk var, co raf ya ok m kem mel. Mo ral, tec r be var, ce sa ret-fe da kar lk d ze yi d man dan da ha faz la. Btn bunlar da gerilla tarzyla kazanmak iin yeter de artar bile. te yandan dman imha konusunda son derece acmaszdr. ok younluklu ve ne yaptn ok iyi biliyor. Yine baz ibirliki glerin klavuzluunda hareket ediyor. Bizim baz endielerimiz de var. Yani bizimkilerin gn, hatta saati ok iyi deerlendirmemeleri, ska dtkleri gafleti yaamalar, savan gerek birer ustas gibi hareket edememeleri onlarn sonunu da getirebilir. Bunun byle olmamas iin sava taktiklerine ok byk yklenmek gerekir. Nerede, ne zaman, hangi gn, hangi admn atlaca ok iyi kestirilirse tam bir taktik ustas gibi hareket edilirse, dman att her admda bataa saplanrcasna bir konuma getirilebilir ve en ar darbeler indirilebilir.

Askeri zm bitti
Eer dman baarrsa ne olur, baarmazsa ne olur? Baarrsa bu hkmetin kendisine bitii hedef gerekleir. Yani TC'nin kemalist kesiminin, bir btn olarak Trk burjuva egemenliinin kendine bitii mr uzatma sresi artar. Kendi deyileriyle; belimizi dorultamayacak kadar darbelerle marji nal bir g ha li ne ( Trkiye'deki Dev-sol, TK KO ve ben ze ri baz etkisiz eylem rgtleri gibi) getirme gibi bir durumu sala303

yabilirlerse, bu hkmet, dolaysyla TC kazanm saylr. Hem de TC'nin 70 yllk tarihindeki en ciddi kazanmlardan biri olur. Za ten Kb rs se fe rin den da ha b yk se fer, Kbrs'n ka za n mndan daha byk bir kazanm diyorlar. Bu seferle amaladklar budur. O zaman faist hkmet 1996 seimlerini de kendi ne g re d zen ler. Ve 2000'li yl la ra do ru tr ma nr. Bu Trkiye'de de btn demokrasi glerinin kaybetmesi demektir. PKK'nin kay bet me si de mok ra si g le ri nin de kay bet me si de mek tir. Ne ka dar biz de mok ra si bom ba s n pat la ta ca z di yorlarsa da, bu demokrasi bombas deil faist bombann Trki ye emek i le ri ze rin de da ha sert pat la tl ma s dr. Ni te kim stanbul'daki halkn bana patlattklar da demokrasi bombas deil, faist bombayd. Eer dman baarmazsa ne olur? Baaramazsa yalnz hkmetin zl deil, TC'nin de zl ileri boyutlara ular. TC'nin yeniden reformlarla, hem demokratik gelimeye hem de ulusal sorunun zmne gidilmesini isteyen gler ne atlr. Bu hkmet byk ihtimalle ister seimlerle, ister baka yolla olsun hzla alr. Yeni gler devreye girer. Bunlarn en belirgin zellii reformcu olmalardr. imdiye dek ne kadar avata ibirlikilik yapp, zel sava desteklemi olurlarsa olsunlar, ar yenilgi onlar da byle toptan kaybetmekle kar karya brakr. Sermayenin bir kesimi veya sermayenin yeni eilimi, rnein Cem Boyner buna biraz benziyor. Sermaye onu bunun iin hazrlyor. Sermaye kesimleri, imdiye kadar zel sava desteklediler. Bir de sava onlar ok tkyor, ok zorluyor, nerede ise ekonomiyi yeniden retemez duruma, gelecekten ok endieli hale getiriyor. Toptan kaybetme tehlikesini gze alamadklar iin bir reformcu kanat veya eilim gelitirmek istiyorlar. te baarszlk halinde bu eilime destek vereceklerdir. Sermayenin destek vermesi, tabii dier halk kesimlerinin de destek vermesi ve hatta bu destei hzl vermesi anlamna geliyor. Bu durumda yeni bir eilim ortaya km oluyor. Bu eilimin temel zellii; PKK ile artk askeri yolla deil de siyasi yolla zme gitmektir. Dmann baarszl halinde veya bizim ezilmeyip daha da g
304

kazanmamz halinde bu eilimin Trkiye'de rahatlkla geliim gsterecei sylenebilir. Demek ki TC'nin yakn geleceini belirleyecek olan bu operasyondur ve operasyonun iki nemli sonucudur.

Siyasi zm yolda
Bir anlamda bu operasyonun sonucu bir yeni dnemin balangc saylabilir mi? rnein siyasi zm yolunun almasna neden olabilir mi? Partimizin yenilmezlii temelinde artk siyasi zm yolundan baka bir yolun kalmadn, dmana bu sava sonucu dayatabiliriz. rnein bu operasyon, bir 1985 bandaki operasyona benzemiyor. O zaman sadece dman iin bitirme, bizim ise ayakta kalp kal ma ma so ru nu nem liy di. 1987 ope ras yo nu iin de y ley di. 1990 ba operasyonlar iin de yleydi. Tmyle dman baarszla veya tam baarya gitmeme halinde, ite kalcym demiyordu. Bu sefer yle deil. Tam baarya gitmezse, baarszl geliirse, sistemin, hatta cumhuriyetin tamamen gzden geirilmesi sz konusudur. Tkenmek kadar, yeni bir balangcn zorunluluu ortaya kacaktr. Reform srecinin ciddi olarak gndeme girmesi olasdr. Yine devrim srecinin ok ciddi olarak Trkiye'nin gndemine girmesi beklenebilir. Bu arada bizim kendimize ok gvenerek srece yklenmemiz gndeme gelecektir. Ama dmann baarl kmas durumunda, statkocu, faist zel kirli sava yanls gler, bundan sonraki yllar, Krdistan'daki soykrm derinletirmek, direnme olanaklarn tamamen tasfiye etmek, Trkiye halknn tm klarn darbelemek, demokratik gelime yollarn tkatmak dnemi olarak deerlendirirler. Bu eilimin arkasndaki gler, baarl olmalar halinde byle yaparlar. Baarszlklar halinde ise, yeni bir siyasi program ve onun arkasndaki gler devreye girer. Bu da Trkiye Cumhuriyeti'nin dnmdr, kemalizmin al ma s dr, de mok ra tik yn tem le rin dev re ye so kul ma s dr. En nemlisi de Krdistan ulusal kurtulu gcyle bir siyasal zm yoluna girilmesidir.
305

Gerilemeye tahammlmz yok


Eer PKK bu harekat karnda baaramazsa kaybn dzeyi ne olur? PKK cephesi asndan ise; eer bu operasyonu, bu seferi baaryla karlayamazsa (rnein 1992'deki gibi, hatta daha nce ieride de birok alan buna benzer daralmalar yaad), daha da daralma, daha da baarszla ve kayplara urama durumu ortaya karsa, en azndan belini birka yl dorultamaz bir duruma da gelebilir. Veya en azndan baz alanlar olduka gerileme srecine girebilir. phesiz Parti nderlii, partiyi tmyle bu operasyonun kapsamnda tutmamakta, yine sava da tmyle bu alanla snrlamamaktadr. Fakat bu alann temel ordulama sahas olduu ve gcn arlkl bir blmnn buraya seferber edildii gz nne getirilirse, bunun (tmyle kaybetme olmasa da) partinin ncl asndan da ar bir kayp olaca sylenebilir. Hele dmann tamamen hakimiyetiyle sonulanan bir operasyon olursa, Botan ve Behdinan'da tamamlanmas salanrsa, dmann hedefledii marjinal dzeye gelme, yani halk savamna yaklaan bir g olmaktan kp, mevzi eylemleriyle yetinen g durumuna dme geliebilir. Bu da dman iin baar, PKK'nin taktik hedefleri asndan baarszlk anlamna gelecektir. Bu da her eyden nce o alandaki glerin imhasyla sonulanr. Yani taktie hakim olmazlarsa, gelitiremezlerse imhalarn beklemeleri gerekir. Ya baarrlar, ya imha olurlar! Bir sa sapmaya da frsat yoktur. Kald ki bu koullar da fazla yoktur. Yine Dou'ya ekilmek veya daha kuzeylere ekilmek de pek anlaml deildir. Ya olunduu yerde baaracaklardr ya da kaybedeceklerdir. Eer buradaki gler en elverili yerlerde baaramazlarsa, baka hibir yerde baaramazlar. Yine bu hazrlklarla, bu olanaklarla baaramazlarsa, baka hibir yerde, hibir olanakla kazanamazlar. Demek ki, buradaki sava glerimizin ve oradaki ynetimin de gerei byle kavramas gerekir. Baarmalar iin her eylerini ortaya koymalar gerekir. Baarszlk halinde, bu alan glerimizin nemli oranda tahribi sz konusu olacaktr. Genelde de partinin ok nemli bir halk savan gelitirme ansn darbelemi olacaklardr.
306

Yine halkmzn 1995 hedefleri vardr, onlara da bir darbe tekil edeceklerdir. Tmyle darbelenmesine yol amazlarsa bile, Krdistan ulusal sorununun siyasi platformda gl kazanma ihtimalini zayflatacaklardr. Askeri denge konumuna gelme srecini ok ok geriye itecekler. Yine diplomaside salanan gelimelerin de TC'nin lehinde olmasna yol aacaklardr. Grlyor ki, bu ynl kayplar da az deildir. Stratejik bir kayp olmasa da, ok nemli taktik mevzi kayplar olacaktr. Tmyle kaybetseler bile, bu partimiz iin kesin bir kayp olamaz. nk partinin ok yaylm mevzileri ve orada g mevzilendirmeleri sz konusudur. Bunlar, kendini rahatlkla retebilecek, glendirebilecek mevzilerdir. Ama en temel mevzide, sava mevzilerinde kaybetmenin geriletici zellii de ok aktr. yle bir geri adm, yllarn emeini kaybettirecei gibi, ancak yllar srecek bir abayla telafi edilebilecektir. Demek ki, daha da somut olarak; baarl olmama halinde ulusal sorunun siyasi zmnde gerileme olur, askeri dengeye kavumada gerileme olur, diplomaside gerileme olur. zellikle halk savann hem kitlesel serhildan boyutunda, hem de gerilla boyutunda gerileme olur. Baarl olunmas halinde, en azndan bir denge hali yaanlrsa, durum eskisi gibi devam eder. Ne dman tam baarl olur, ne de biz baarl oluruz. imdiye kadar olduu gibi bundan sonra da byle devam eder. Bu tipik bir denge durumudur. Her iki tarafn da tam istediini elde edememesi, belki de arlkl olarak geliecek olandr. nk imdiye kadar bizim zor bela ynettiimiz bu savata, ne dman tam baarl, ne biz tam baarlyz. Belki bu orta eilim daha da ortaya kabilir. nk btn operasyonlarda az ok bizim verdiimiz karlk, bu denge dzeyine getirebilmektir.

Gney de deiecek
Bu harekatn sonular Gney Krdistan' da etkiledii veya etkileyecei aktr. Bu nasl izah edilebilir? phesiz bu operasyonun Gney Krdistan asndan yarataca307

sonular vardr. Sava Gney Krdistan'da veriliyor. Gney Krdistan'daki mevcut federal meclis veya hkmetin zl ve kaosu yaad biliniyor. Yine KDP iinde en azndan arlkl bir kesimin gizlice TC ile anlat ve bu operasyona davetiye kard biliniyor. Tpk 1992 ve hatta daha nceki Gney operasyonlarnda olduu gibi. 1980'lerden, hatta daha ncelerinden gizli anlamalar var. Bunu bu sefer de yrttkleri anlalyor. Eer bu operasyonda dman baarl olmazsa, siyasal gelimeler Gney'de de baka trl geliecektir. Bizim Gney Krdistan'da dayattmz bir gelime, ulusal demokratik bir cephenin oturtulmasdr. Bunun askeri, siyasi temsilinin yaplmasdr. Bunu desteklememiz daha da hz kazanr ve Gney Krdistan'da da yeni bir siyasal gelime sreci, meclis ve hkmet gelimesi sz konusu olur. Tabii bunun da blge zerindeki etkisi ve uluslararas yanklar byk olur. Baarl olmamz halinde, Gney Krdistan'da en az Kuzey Krdistan'dan aa kalmayacak ciddi bir siyasi gelime, halk iradesi lehinde bir gelime olabilir. Baarszlk halinde ise, ilkel milliyeti, ibirliki g, tampon blgeyi de gelitirir. Yine Gneyli demokrat-ilerici gler zerindeki egemenliini de gelitirir. Irak ve Trkiye rejimleri ile de anlaarak, 1970'lerdekinden bile daha gerici bir otonomi anlayyla aile karlar, ibirliki glerin karlar dorultusunda bir statye yol aarlar. Bu Gney'deki tm savamn ve onun kazanmlarnn boa karlmas demektir. Dola y sy la d ma nn ba a r l k ma s, en az Kuzey'deki ka dar, Gney'deki halkn da ulusal demokratik taleplerinin bastrlmas anlamna gelir. Faist smrgeciliin ve ibirlikilerinin artan zulm, basks ve halk direniiliinin bir daha da bakaldrmayacak kadar ezilmesi anlamna gelir. Bu da ok tehlikeli bir srecin balamas demektir. Bunun blgenin ilerici gleri asnda da sakncalar vardr. Krdistan'n dier paralarna, yine zellikle ran'a ynelik olarak daha olumsuz gelimeler hz kazanabilir. Suriye asndan da daha sakncal durumlar ortaya kabilir. Tabii bu durumlar bizim nemimizi daha da fazla ortaya koyabilir. ki izgi atmas, bizim lehimize baz atlaklklara, dolaysyla politik ma308

nevra imkanlarna ve PKK'yi imdiye kadar olduu gibi bundan sonra da daha glenerek karma gibi bir duruma da yol aabilir.

Seyir bizden yana


Bakanm, kim kazanabilir? Savan karmak sre etmenlerini, kendi lehine kim iyi kullanrsa o kazanr. Kazanma imkan 1992'de de, ncesinde de vard. Ama taktik nderlik gcnn buna doru cevap vermeyii ortaya kt. zellikle bizim abalarmz, partinin tam ezilmemesi, sava imkanlarnn tam boulmamas temelindeydi. Ama bu sefer, taktik nderlikte de bir srama yaplrsa ve yeni sava sahamzda da byk ba a r lar ger ek le ti ri lir se PKK ta ri hin de, 15 Aus tos Atlm'yla balayan 11 yllk sava srecinin en ciddi gelimesi olabilir. Zaten hazrlklarmzn temelinde bu operasyonu boa kararak ve hat ta ge re kir se d ma n ze ri mi ze e ke rek ba ar mak, PKK'nin son d nem ler de ki en te mel tak tik le rin den dir. He le Gney'e ekilmesi halinde, dmann kaybetme ihtimalinin daha da ykselebileceini deerlendiriyorduk. Dolaysyla buna yabanc deiliz. Gney'e ekilmesi, biraz taktik beklentilerimize uygun da olabilir. Operasyonun mevcut seyri bizim iin bir avantajdr. Savan geni bir sahaya, corafya asndan da fazla hakim olunamayacak bir sahaya yaylmas, bizim taktik baar olanaklarmz artryor. Kullanrsak ve de pe pee biraz dman bataa ekersek, kendisinin de itiraf edecei bir baarszla doru gtrrsek, her eyden nce Krdistan'da da gerilla savanda patlama olur. Kesin gerilla savanda bir geliim, halkn yeniden ayaa kalkmasnda ciddi bir balang, diplomaside ciddi bir gelime ortaya kar. En nemlisi de bu Trkiye'nin reformist eilimlerinin, hatta devrimci eilimlerinin gelimesinde etkili olur. Hem reformcu eilim, hem devrimci eilim ok hzl geliir. Ve bu da siyasi zm yolunda byk bir srara yol aar. Hi phesiz hem askeri, hem de siyasi olarak gelime hzl olur.
309

Yaptmz hazrlklarn bu sefer daha derli-toplu, tecrbenin daha gl olduu, yine dmann olduka ypratld sylenirse, byle kazanma yan ar basan bir sonuca da ulaabiliriz. Ama her ey gnlk olarak bu savan taktik yrtlmesine baldr. Baary belki 24 saat, belki de bir hafta belirler. Bu geen bir haftalk sre ne bizim direnme ve saldr gcmz tam ifade eder, ne de dmann saldr durumunu. Daha ok balang safhasna benziyor. Dmann ilk yapt kendini biraz yerletirmek, noktalar tutmak, kendi deyiiyle geitleri tutmak, keif yapmak, ieriye biraz kol uzatmak, ar hava ve topu saldrlaryla buray yumuatmaktr. Topla, uakla yumuatarak kollarn yollamay biraz denedi ve girdi. Fakat yle ciddi bir baars olduu sylenemez. Bizim gelitireceimiz dzenleme bu haftay onlar iin daha da zorlu, ypratc bir haftaya dntrebilir. Olaca da biraz buna ben zi yor. G c m zn nem li oran da ku at ma ya aln ma s pek mmkn deildir. Baz hazrlksz birimler adeta kendi kendilerini kuatmaya sokarlarsa, baz ahmaklklar, gafletler iine girilirse, belki birka birim imha olabilir. Ama arlkl bir blm kendini araziye uyarlayacaktr. stenilen biimde ynelirsek daha fazla darbeler indirebiliriz. Belki dman daha fazla ypranr. Eer gerekten dman ezici operasyonlaryla bizi biraz cephe savana ekerek, nerede, ne kadar, nasl olduumuzu bilip yklenerek, ember stne ember izerek ynelirse (ki bunlar biraz imkansz gibi) belki baz birimlere kar baarl olabilir. Tabii sava tahmini olarak deerlendirmek mmkn deildir. Dediim gibi sava gnlk duruma gre deiiyor. Sava fizik bilimi gibi deildir. unlar yle olursa sonu yle olur diyemeyiz. Sava irade olaydr. rade de an be an ortaya kar. Genel izgi verimlilii, genel azim, irade var. Ama gnn 24 saati yeterli bir ynetim gc olabilmesi, o anki komutana baldr. Sava en azami baarya gtrmek, gerekten kiinin o an yeteneklerini aa karp sergilemesine baldr. Savan ilk ay dolarsa ve de bizim artk sklemeyeceimiz, tam tersine iyice oturup dman darbeleyeceimiz anlalrsa, bu dman iin baarszla gitmenin en nemli bir adm olabilir. rnein Nisan ayn da lehimize deerlendirdik
310

mi, dmann daha da ypranma srecine girmesi balar. Mays ayn da eer burada geirmek isterse, ok ar elikilerle kar karya kalaca aktr. Btn olumsuz etkenlerin hzla aleyhine ilemesi ve bizim de gl ynlerimizin ortaya kmas halinde, ok nemli bir baar salayacak duruma geliriz. Byle olabilmesi, Nisan ayn baarl bir temelde geirmemize baldr. Nisan ay bu savata gerekten en hayati bir aydr.

Hayatmzn sava
Bakanm, bu temel deerlendirmeler nda glerimiz iin hangi temel hususlar vurgulanabilir? Taraflar iin sonular byle byk sava adm olabilecek bu operasyon karsnda her savamz ve komutan kiiliimiz, tarihi roln ok iyi gzler nne getirmelidir. nmze bir grev verildiinde belki de bin yllk tarihin en sonu alc bir ayn, birka ayn yakaladmz, baarlmas halinde yzyllarn kayp durumunu tersine evireceimizi bilerek stne yrmeliyiz. Yzyllardr kazanlmayan kazanma durumu var. nemli bir ansn deerlendirilmesi sz konusudur. Bu olaanst bir durumdur ve olaanst bir yaklam gerektirir. Olaanst kiilik, olaanst hareket, olaanst yetenek, olaanst zekay birka aya sdrmay gerektirir. Kendinde patlamay, btn yeteneklerini aa karmay, ksaca derler ya hayatmn savan vermeyi gerektirir. Bu hem bir anstr, hem de risklerle doludur. Byk bir yaam ans oluyor, byme ans oluyor. Yzylda salanlamayacak bir ans veya byme imkann yakalamak anlamna gelir. Ama riskleri de byktr. Bir rpda kaybedilebilir de. nemli olan, kazanmasn bilmektir. yi bir sava srecini yakalamz. Savan yakalanmas, bu dzeye getirilmesi bile bizim iin byk bir baardr. Savan geliiminden korkmamak, onun sorunlar ardr biiminde savatan ekinmemek gerekir. Savan geliimi kesinlikle baarnn yarsdr. Sava gelimedike baars da gelimez. Sava gelitike baarnn olanaklar artar. Sava bymtr. Byyen sava, byyen kiilik, byyen kapasite ister. Byk ufuk, byk gr, byk irade
311

ister. Bunun iin; yaamnzn en olaanst dnemine en hazrlkl, en kapasiteli, en iddial, en azimli, yine en bilinli, en planl yaklam, tarz, tempoyu, slubu dayatn. Btn komuta ve birlik yaplarmz tarihe yarar bir biimde, son derece yaratclkla ve keskin irade kadar, tam bir taktik ustalkla kendilerini baarya yatrmaldrlar. Kii, gerekli olan neyse, onu dnce ve yreinde, fiziinde gerekletirmelidir. Ama asla kt bir yenilgiye frsat vermemekle birlikte, kendini ok gerekli olan bir baarnn da uzanda grmemeli ve baarsz yaayamam diyebilecek bir konuma getirmelidir. yle olmal ki; olumsuzluklar nedeniyle yenilgiye doru oldu mu, hcrelerine kadar sarslmal, ruhu asla bunu kabul etmemeli ve beyni de kesin aresizlie dmemelidir. Bunun yannda, ben artk baar olmadan yaayamyorum diyerek hcreleri ve ruhunu, baarnn temel gdas yapmaldr.

TC'NN KNC 19 MAYIS IKII VE DEVRMC-MLTAN GREVLERMZ

Son gelimeler incelendiinde, TC'nin yeni bir k veya krce yeni bir denemesini grmek mmkndr. Buna aklk getirmeye alacaz. Anlald kadaryla her bakmdan tkenen ve zlen TC, bir tarihi hatray canlandrmak veya balang tarihini hatrlamak istiyor. Tabii buna kar bizim de yaadmz bir gereklik var. Daha byk bir dikkatle zerinde durup mutlaka yerine getirmemiz gereken grevlerimiz var. TC'nin ikinci 19 Mays atlm ruhu ve buna kar devrimci savamn yerine getirmesi gereken mutlak grevleri sz konusu. Tarihi boyunca binbir hile ve zorbalkla halklarn aleyhine dzenlenmi ibirliki Trk barbar sistemi son olarak Osmanl mparatorluu biiminde roln oynarken, Birinci Dnya Sava'nn iinde boularak ve yenilerek kt. TC gerei bu imparatorluun ykntlar arasnda dodu. Gnmzde Trkiye Cumhuriyeti ne kadar ulusu ve Trk olduunu sylerse sylesin, yine ne kadar ada uygarlk dzeyinden bahsederse bahsetsin, alabildiine inkarc ve bir o kadar da bireyci asker bir cumhuriyettir. Sivil brokratik ve burjuvalamaya doru giden kesimlerin, yine imparatorlu312 313

un feodal kalntlarnn el ele vererek yaptklar bir k vardr. Byk bir tarih arptmas biiminde yanstlmak istenen, kemalizm veya Atatrklk diye tabir edebileceimiz bir ktr 19 Mays. Bu k olduka tahrif edilerek halklara yanstlmak istenmektedir.

Mustafa Kemal gerei peygamberlerden daha fazla fiktiftir


Kendimizi tandmzdan beri bu edebiyatla bytldk ve bu hzndan da hibir ey kaybetmi deildir. Biraz daha bilimsel dnmeye altmzda, 19 Mays ruhu denilen k, o dnemin dnya ve a gerekliini dikkate alarak, yenilmi bir imparatorluk enkazn yeni bir ideolojiye ve snfsal temele kavuturmay amalamtr. ok frsat bir yaklamla ve arlkl olarak bir kiinin dikta heveslerinin snrsz ve kontrolsz bir tarzda kendini hakim klarak gelitirmek istedii bir tarihe balang tekil ediyor. 19 Mays'n bundan baka bir anlam yoktur. Bu Trkiye gerekliinin byk tahribat ve hl iinden klamaz durumu, bu tarihi balagcn arptlmasyla ilgilidir. Hibir zaman byle bir tarihi balang olmamtr. Aslnda 19 Mays k diye bir k da yoktur. Mustafa Kemal'in kendisi bile Samsun'a ktnda bunun bir kurtulu k olduunu hi dnmez. Bunun iin ne bir plan, ne bir program, ne de bir rgt vardr. Bu bir yaktrmadr. Tarihi bir balang yapmak daha sonralar olmutur. Karadeniz'den doan gne, byk kurtulu adm tanmlamalar ise birer safsatadan ibarettir. Mustafa Kemal'in ngiliz ibirlikisi Vahdettin'den ald bir mffetilik yetkisi vardr. Anadolu'da halk ayaklanmalar gelimektedir. Mustafa Kemal gidip bu ayaklanmalar bastracaktr. Samsun k tamamen kar-devrimci temelde gereklemi bir ktr. Bu dnemde ngiliz igali gelitirilmek istenmektedir. Bir de buna kar gelien Kuvayi Milli'ye hareketleri vardr. Her tarafta halkn rahatszl grlmektedir. Osmanl ordusu dalm, askerler kylerine dnmlerdir. Belki de kyllerin aalara kar bir direnmesi vardr, baz aznlklarn direnmesi vardr, Krt isyanlar geliebilir. Zaten Krt halknn kendisi isyan halindedir. Mustafa Kemal
314

Samsun kyla bunu bastrmaya gelmitir. Ama bu imdi byk bir kurtulu balangc yaplmaktadr. Daha da tesini aratrdmzda, Mustafa Kemal'in deneyimi ve gerei nedir? Kendisi bir eyler yapmtr. Hatta ok nemli eyler de yapmtr. Yapt olduka khnemi ve mr zoraki olarak uzatlan bir feodal devlet sistemi ve bunun dayand sosyal zemin alrken, burjuvazi henz kendi iktidarn kuramayacak kadar arpktr, gelime olana bulamad bir gei aamasndadr. Bir snfn zlp iktidarn ykld, dierinin ise iktidarn oluturmaya g yetiremedii koullarn yaand bir srete, askeri-sivil brokratik kesim hem bu koullarn kokusunu alarak, hem de o an zelliklerini kullanarak frsatlar deerlendirmitir. Mustafa Kemal byle bir srecin iinden frsatlar kullanarak ortaya kmtr. Yine o srete bir dnya sava vardr, taraflar savatan bitkin kmtr. zellikle Ekim Devrimi'yle birlikte Anadolu'yu igal eden Rus ordular geri ekilmitir. Ayrca ngiliz ve Fransz ordular da ok ypranmtr. Anadolu'da ak bir igal hareketini yrtemeyecek kadar zayflamtr. Bu asker-sivil brokratik kesim byle elverili d koullar ortamnda en rgtl ve en bilinli kesim olmaktadr. Mustafa Kemal tmyle ite ve dta ortaya kan bu boluun nderidir. Ama siyasette Makyavel'den ok daha tehlikeli bir biimde iktidar iin her eyi mbah sayar, hibir ahlaki ve siyasi ilkeye bal deildir. Kendi ahsi iktidarndan baka hibir eye yer vermez. ktidar olmak iin her eyi mbah grerek, ast astk kestii kestik ve gerektii kadar ibirliki, uzlamacdr. Bu nedenle ok karmak olan bir kiiliktir. Hatta buna bir ideoloji demekte de zorlanyoruz. Aslnda Mustafa Kemal'in herhangi ideolojik bir yan yoktur. Kemalistler de bunu belirtirler, kemalizmin pragmatist yanna ar vurgu yaparlar. Gerektiinde faist pratie ynelecek, gerektiinde komnistlik taslayacak kadar ilkesizdir. Bu kendi iinde byk bir tahrifattr. Byk bir yalann, byk bir yanlln rgtlenmesi veya ok elikili olan durumlarn bastrlarak bir sistem diye yutturulmas oluyor. Hi kukusuz bunun iin bir ulusuluk klf gerekmitir. Yaplan her ey byk Trk ulusu adna yaplr. Bu eskiden Osmanl hanedan adna yaplrd. Bu sefer Osmanl hanedan
315

adna deil, kemalist hanedan adna, Trk ulusu adna byk deyimler kullanlarak yaplmaya allr. Burada z ayndr, deien sadece sloganlar olmutur. Hanedann ismi deimi, Osmanl hanedannn yerine bir kemalist hanedan gemitir. t gibi birbirlerini tutmular ve brakmyorlar. Bu durum bizi olduka aydnlatyor. Son olarak iine girdikleri ve ulusal mutabakat diye adlandrdklar olayda, aslnda kemalist hanedan mutabakatdr. Osmanllk yerine bir de byk Trk ulusuluu gerekiyor. nk hanedann karlarn en iyi bu kavram rtbas edebilir. Ve yklendike ykleniyor. Hazreti Muhammed'in ayetleri bile bu kadar tanrsal deildi. Muhammed'de bir gerekilik arar bulursunuz, herhangi bir peygamberde de bunu bulabilirsiniz. Ama Mustafa Kemal gerei peygamberlerden daha fazla fiktiftir, yani gerein dndadr. Gerei olduka zoraki ve faist bir biimde arptmtr. Baz lmpenler vardr veya baz ikenceci polisler vardr; byk bir ikence ve dayakla gerei deitirmek isterler. Eer kendisine mutlaka bir ad takmak gerekirse, kemalizm, halklar gereini, tarih gereini ve ulusal gerekleri faist ikenceyle deitirmenin addr. Bu, halklar adna byk bir talihsizliktir, byk bir yalann veya faist demagojinin korkun bir hanedan biiminde iktidarlamasdr. TC denilen olay budur. te 19 Mays da bunun bir balangc oluyor. Daha dorusu bu yaktrma sonralar geliiyor.

ebilir ki? Miadn dolduran, devrini tamamlayan bir ideoloji ancak hatralarda ve tarih kitaplarnda dile gelebilir. Demek ki TC o kadar karanlk, o kadar ikenceci, o kadar yaam kart bir olay haline gelmi ki, ok geri gibi gzken, bin yl tesinin yaam tarz bile ok kutsal bir yaam olarak halklarn gndeminde tartlyor ve olduka da benimsenebiliyor. Bu da kemalizmin niteliini ele veriyor.

Kemalizm tahlil edilmeyen bir faizm trdr


Burada 75 yllk cumhuriyet tarihini aacak deiliz. Bunun zerinde epeyce durmutuk. Fakat bugnk sonularna baktmzda ve zel savan anlamn daha da netletirmek istediimizde, kemalizmin belki de dnyada henz tahlil edilmeyen bir faizm trnn kendisi olduunu gryoruz. yle ki, Osmanl ile kyasladmzda TC'nin kendisi bir ilerleme deil, arpklaan bir gerilemedir. Biraz demokrasi uygulanrsa, bu cumhuriyetin iinde sandktan binbeyz yl nceki ideoloji ve iktidar anlay kar. Demek ki kemalizm bu kadar kara bir gereklik oluyor. Peki, dierleri kar-devrimci mi? Hayr. Bu devrimcilik yetmi yldr neden bu kar-devrimi nleyemedi? Demek ki bunun iin her eyden nce kemalist tarih tahrifatn amak gerekiyor. ok fiktif ve yapay bir tarih anlatmyla kar karyayz. Bu sadece kitaplarda geen bir tarih anlay deil. En ac taraf da hepinizde etkisi grlen ve bu tarzda yaplanm olmanzdr. Btn abalara ramen, yle bir kiiliiniz var ki, zemiyorum. Kendimizi amansz vermemize ramen, bu kemalist yaplanmay skemiyoruz. nk kemalizm insann en zayf, en arpk yanlarna, faizme meyil veren gdlere hitap eder. Sosyal gerekliin en gnbirlik yann ve gnceli kurtarmakla yetinen en anti-demokratik, ruhsal anlamda en boucu ve en daraltc bir olgudur. Yine beyinlere, ruhlara yalann eitimini mthi rngalayarak ve alayarak bir insan yapma olay oluyor. Belki de bu yzden baz temel gerekleri anlayamyorsunuz. Reel sosyalizm bile baz kusurlar nedeniyle hzla zlyor da, yetmibe yldr bu kemalizm neden zlmyor? Hitler faizmi bi317

Kemalizm bir dknleme olaydr


Mustafa Kemal'e bouna deccal denilmemitir. Hala Trkiye'de gelien bir slami hareket var ve olduka da g kazanyor. Bunun nedenleri anlattm bu gerekler iindedir. Kemalizm bu kadar kara cahil ve faist yan olan bir dknleme olaydr. slami seenek binbeyz yl ncesine kadar gidip dayanyor. Buna ramen Trk halknn sarlmak istedii bir seenek haline gelebiliyor. Bundan hi rkmemek veya gericilik hortlad diyerek, kyamet koparmamak gerekiyor. Bu hareketin herhalde kemalizmden daha olumlu bir yan var ki, Trkiye halk buna yneliyor. Yoksa bu hareket nasl geli316

le zld halde, neden bu zlmyor? ok tarihi ilkeleri olduundan m? Kemalizmin byle ilkeleri olmad ak. Halklarn karlarna denk geldii iin mi? Halklarn karlarna en kart bir rejim varsa, o da kemalizmdir. Bundan da deil. Peki, neden? Bunun nedenleri siyasette grlmemi bir lmpenizmin gl olmasnda aranmaldr. Zaten kemalizmin balangta dayand o gruplarn lmpenlikleri bellidir. Yine bir ideolojisizlik ve ilkesizliin varl bellidir. kence yntemleriyle en yaknlarn bile tasfiye etmesi de bellidir. Biz byle bir olayn iktidarlamasyla kar karyayz. Bu iktidarn tecavz etmedii tek bir insan bile kalmamtr. Bu iktidar insanlarn ruhunu ve bilincini kirletmitir. Bu tarihi byle deerlendirmek abartma deildir. Ben ana hatlaryla biraz vermeye alyorum. Zaten bu konudaki aratrmalar herhalde daha da gelitirilecektir. Bunun almas gerektiini sadece ben sylemiyorum, herkes sylyor, dzenin iindekiler de sylyor.

Trkiye'yi byk bir maymun taklitilii ynetiyor


Daha da tesi iktidar ve muhalefetiyle bir komediyi oynuyorlar. May mun tak li din den te ye ge me yen bir st ya p sz ko nu su. Trkiye'yi u anda byk bir maymun taklitilii ynetiyor. Kendileri bunu sylyor, ben sylemiyorum. ok kirli bir zel sava yrttkleri halde, bunu byk vatanseverlik diye, btn Trkiye halkna yutturabiliyorlar. Yrtlen savan niteliklerini iyi biliyorum. Uluslararas kamuoyu, yine en ok dayandklar mttefikleri bile ayaa kalktlar, bu byle gitmez dediler. nsan haklarna ve demokrasiye biraz sayg gsterilmesini istediler. Ama onlar kimseyi dinlemiyorlar. Trk halk her gn neredeyse deliriyor. lgnlk dizboyu. yle bir insan tipi yaratlm ki, medyaya bakn, sradan yzlerce haberle alkalanyor. Trafik canavarndan bahsediyorlar, her trl insanlk d cinayet ileniyor. Sadece siyasi anlamda da deil, ke balarnda treyen mafya eteleri her gn adam ldryor. Hukuk adna byk bir hukuksuzluk var. Hukukun kendisi zaten bir mafya tekeline dnm. Hi kimse kendi yaamndan emin deil.
318

Mthi bir vurgun sistemi yaratlm. TC bir sonu aamasyla kar karya gelmitir. Bu devlet kendi halkn ve uluslararas alanda kendisiyle ilgilenen evreleri aldatarak, yanltarak, arptarak ve hatta delirterek idare etmeyi ba siyaset biliyor. imdi bunu herkes gryor. En bata da Trkiye halknn kendisi bunu gryor. Trkiye'de u anda ok ilgin bir ynetim biimi sz konusudur. Tabii bu her gn gndem deitirmekle icra ediliyor. Halk byk bir mantkszlk iine yuvarlayarak, yreini, moralini gnde bilmem ka defa yerle bir ederek ve ldrtarak ynetme sanatdr. Acaba tarihte bunun bir rnei daha var m? Kim byle yapyordu? Tarihte grlen o tiranlklar da halklarn bu kadar delirtmiler miydi? Hi sanmyorum. Bu kadar gndem deitirerek, morali bu kadar yerle bir ederek veya moralle bu kadar oynayarak, en basit mantk kurallarn bile bir yana iterek bir ynetim gerekliine ulamak dnyann hibir yerinde grlmemitir. Bu Trkiye Cumhuriyeti'nin, dolaysyla kemalist ruhun byk icaddr. nanlmas g, ama bu bir gerektir. Buna kar baz bakaldrlar olmad deil, cumhuriyetin kuruluu s ra sn da ge li en ba z ba kal d r lar ol du. Bu ba kal d r lar Hitler'i bile aratacak cinsten yntemlerle bastrld. Sadece halklarn bakaldrlar deil, toplumsal hareketler, ulusal ve sosyal savamlar daha domadan acmasz katliam yntemleriyle biildiler. Kemalizm kartn bastrmakta ok acmaszdr. rnein dnem ilericilie prim mi veriyor? Kendisini en ilerici, kar taraf en gerici olarak dnyaya kabul ettirebilir. Hatta bir zamanlar Sovyetler Birlii'ne yapt gibi. Kendisi kocaman bir yalan olduu halde, o zaman Leninleri ve Stalinleri bile kandrabiliyor. Bu ayn zamanda reel sosyalizmin de en temel bir hatas oluyor. Bu konuda kemalizmi hi de kmsememek gerekiyor. Kapitalizmi aldatyor. u anda Bat kapitalizmini en ok aldatan Trk zel sava rejimidir. Geenlerde Avrupa Parlamentosu'nun bizzat yapt bir tartma vard. Bunlar srekli bizi aldatyorlar deniliyordu. Dorudur, kemalizm ve TC sadece kendi halkn deil, sadece sosyalizmi deil, kapitalizmi de aldatmann ampiyonudur. Nitekim bunu baaryor. Zaten TC elebalarnn gnlk pratii incelendiinde de bu grle319

bilir. Dn dndr, bugn bugndr mantnn sahibi olan ve otuz yllk bir politik gemii bulunan Demirel, u anda bu politikann en anl anl temsilcisidir. Bunlar iin her ey mbahtr. Ylan bile yalanlar temelinde bu kadar kvrlamaz ama, bunlar kvrlabiliyor. Biri imdi Amerika'da, dieri in'de. Yine bunlar ztlklar kendi karlar temelinde en iyi birletirme ampiyonlardr. Bunlar btnyle kemalist hanedann zellikleridir. Balangta da byleydi, yetmi yllk gelimede de, ke giderken de byledir.

Zaten halkn yaamn da bir yalan yaam haline getirdiler, tahrip ettiler. Bizim yenilmeyen bir gerekliimiz var. Hala ok ynl olarak gtrmekte olduum bir mcadele var. Buna ynelik byk saldrlara anlam vermeye alyorum. Yalnz fiziki terr anlamnda deil, zaten bu kavramn anlam biraz ortaya konuldu.

En byk terrist g TC'dir


Tarihte en byk terrist g kimdir? Eer terre mutlaka bir anlam vereceksek o da udur: nsanlarn ya da halklarn temel karlarna kuralszca ve sonuna kadar acmasz bir biimde iddetle saldrmaya terrizm denilir. Buna bir de hakszl eklemeliyiz. Hakszca, kuralszca, gerektiinde bir hi uruna bir kiinin veya dar bir evrenin karlarna kar iddeti amanszca kullandn m en byk terrist oluyorsun. Bunda kim en ileriyse, o en byk terristtir. Bunun dnda kutsal savunma savalar vardr. Bir insann olduu kadar, bir halkn, bir ulusun, bir snfn, bir cemaatin, bir kltrn, hakl olarak yaanmas gereken herhangi bir yaam tarznn zerine byk bir bask ve smr ile bir inkar ve ykmla gidildiinde, buna kar gsterilen direnmeye kutsal direnme hakk, direnme sava denilir. Hele bu bir de jenoside kadar varan bir saldrysa, bir halk, bir bireyi, bir yaam tarzn sonuna kadar yok etmeye gtryorsa, buna kar gsterilen direnie de kutsal sava deniliyor. Bu direnmeler yeni bir yaam hakl, eit ve bara uygun bir tarzda yaratmaya ynelikse, bu konudaki zellikleri ne kadar belirginse, o denli kutsal nitelik atfedilen bir direnme sava olarak deerlendiriliyor. Bu tanmlar gz nne getirdiimizde, en byk terrist olgunun TC'nin kendisi olduu grlecektir. TC'nin u anda snr tanmadan en haksz, en kuralsz ve zincirlerinden boalm bir tarzda yrtt zel sava en byk terrist savatr. Bunun karsnda bir halkn emekilerinin yrtt sava ise kutsal bir savatr. nsan haklarnn bu terrizmle en amansz biimde tehdit edildii, yaam hakknn tamamen elinden alnd, hatta sadece yaam hakknn da deil, onun gerekli kld doasnn da
321

Trkiye'nin en byk yalanclar bilim adamlar, aydn ve sanat evreleridir


Ben halklar severim. Halklar iin her trl eylemi de dzenliyoruz. Ama Trk halknn bugn iinde bulunduu durum son derece kt bir irenlii ifade ediyor. Kendi egemenlerinin yalanlarna bu kadar alet olan bir halk ne tarihte, ne de gnmzde grebilmek mmkndr. Trk egemenleri bizimle savatklar, Trkiye halk bu savaa alet edildii iin ya da szmona aydnlar ve ilericileri bu savata kullanld iin deil, baka nedenlerle iren buluyorum. Bu kadar ak yalanlara nasl inanabiliyor lar? Na sl bu ka dar ken di kar la r nn aley hin de ya a yabiliyorlar? Osmanllarn da bir ulemas vard ve halka yalan alyordu. Ama tarihin hibir dneminde ve hibir lkede halklarn yaamsal karlarn bu kadar baka trl gsteren bir ulema ta k m, bir bi li m a da m ve ay dn ta k m g rl me mi tir. Trkiye'nin u anda en byk yalanclar bilim adamlar ve aydn-sanat evreleri oluyor. Bunun en ak rnei yrttmz savatr. Rejim bu sava en byk terrizm olarak adlandryor. Bu savata Trkiye halknn baz temel karlar var, bunlar da yerle bir edilebiliyor. Biri kalkp da bu doru deildir diyemiyor. En temel bir sosyolojik tespite gre bile bunun doru olmadn sylemiyor. Terrizm nedir, nasl yenilir? u anda ne halktan, ne bilim adamlarndan, ne de aydnlardan buna alet olmayan tek bir kii kalmam. Hepsi bu tezi kantlamakla megul, tarihi bu temelde bir tahrifat tarihine dntrmeyi baardlar.
320

yerle bir edildii ve bylece terrde snr tanmad bir aamada buna kar verilen savamn en kutsal trden bir sava olduu aktr. Bu tanm ok nettir. Sradan bir bak bile terrizmin byle ele alnabileceini herkese gstermek iin yeterlidir.

zel savan arkasnda Yahudi sermayesi var


u faist demagojiye bakn, bizi en byk terrist olarak lanse ediyor, kendisini de insan haklar uruna savam veren bir g olarak gsteriyor. Kemalistler bu utanmazca dnceyi terre kar nclk eden gler sfatyla dnya apnda herkese yutturmaya alyorlar. Bu noktada hemen buna arka kan bir Amerikan desteinden bahsetmek gerekiyor. Btn incelemeler unu gsteriyor ki, dnyada bu terre en ok arka kan ABD'dir. Bu inceleme daha da ileri gtrldnde, bu devletin iinde bu politikay destekleyen bir Yahudi lobisinin bulunduu grlecektir. Kirli ittifaklarla bunu yrtyorlar. Daha da incelediimizde, Mustafa Kemal'i ortaya karan Selanik mason localar vardr. Yine Yahudilikten dnmeler var dr. Selanik'te ma son lo ca s kur mu lar dr. Sa n rm Mus ta fa Kemal'in babasnn belli olmadndan bahsedilmektedir. Ben bunu fazla incelemedim. Ama baz Mslman evreler bunu olduka incelemiler ve kantladklarn iddia ediyorlar. Bu adamn bir Yahudi bozmas olmas ihtimali yksektir. Tipinin de Trke pek benzemediini biliyoruz. Aslnda normal Trk tipi, Trkmen tipi bellidir. Bu ise son derece farkldr. Yani Trk tipinden ok farkl zellikleri var. Kltrel olarak, yetime tarz olarak zenle yetitirildiini, kendisinin en st derece olan 33. dereceden bir mason olduunu tarih ispatlamtr ve yazmaktadr. Bunu bilmeyen yoktur. Yine TC'nin srail'in oluumundaki temel bir ara olduu, hatta onun n oluumunu salad, daha sonra srann srail'e geldii bugn tarih tarafndan yazlmaktadr. TC'nin oluumunun byle bir dnme Yahudi olayyla ilikisi ok somuttur. Bunu gizli yrtmlerdir. Zaten ittihatlk bir dnme Yahudi kurumu olarak ekilleniyor. Mustafa Kemal bunun iinde en dnmesi oluyor. O zaman bun322

lar ngiltere'de biraz gller, ABD'de gller. Giderek bu devletleri de kullanp Mustafa Kemal'i ve onun Trkiye Cumhuriyeti'ni ortaya karyorlar. Bunu yetmi yldan beridir de besliyorlar. Gnmzde TC ykla ve zle doru giderken, srail'e ziyaretlerin ve ilikilerin sklatn gryoruz. TC Babakan biz kaldramyoruz, bu devleti siz kurtarn diyorlar. Baz ibirliki Trkler var ve bunlar Trkiye Cumhuriyeti'ni idare edemiyorlar. Bizzat bu devlet sizin de devletinizdir, idare edin diyorlar. imdi ok daha iyi tespit ediliyor ki, Amerika'y, ngiltere'yi ve etkiledikleri baz evreleri kullanarak, zelletirme ad altnda Trkiye'yi daha fazla Yahudi kontrolne ekmeye alyorlar. Yine medyay, turistik sahalar tamamen kontrole ekiyorlar. Bylece devletin asl sahiplerinin kimler olduu, yardaklarnn kimlerden olutuu biraz daha aa kyor. Burada da byk bir yanltma var, dnyay yanltmlar. Koca ABD toplumunu, Avrupa'y, Rusya'y, hatta baz slam lkelerini yanltarak, TC denilen bu ucubeyi veya kemalizmi zellikle slam lkeleri arasnda tek demokratik seenekmi gibi yutturuyorlar. Oysa alakas yok. u anda dnyada en ok faili mehul cinayetleri ileyen ve zel sava trmandran rejim bu olduu halde, kendisine tek bir eletiri dahi yneltilmiyor. Eletiri ynelten evreler de susturuluyor. Ya da bu eletiriler hibir anlam ifade etmiyor. Neden? nk Yahudilik bir dnya gcdr, gizli gtr ve hakimdir. Bu gcn reel sosyalizmin zlnde de rol belirgindir. Yine u da sylenir ve belki de dorudur: Yahudilik her ulusun neredeyse bir gizli ynetim gcdr ve ounda da yrtr. Bu, Trkiye Cumhuriyeti'nde daha fazla byledir. Demek ki bu gizli gcn etkisini ok byk bir nemle gz nne getirmemiz gerekiyor. nk PKK'nin dnya apnda en tehlikeli terr rgt olarak ilan edilmesinde bu gcn belirleyici rol vardr. Yoksa bu Trk ibirlikileri tek balarna insani, demokratik ve sosyalist olan hareketimizi terrist ilan ettirecek gte deildirler. Byle bir gizli gcn destei olmakszn, dnyada bu propanganda yryemez. Kald ki bunu ak yapyorlar. Tabii bu g Clinton'u idare ediyor. Clinton da biraz dnyay idare ediyor. Bir ufack Kbrs, TC tarafndan igal edilmitir. Bizi biraz desteklemek
323

durumunda kaldnda, ikinci gn ABD elisi devreye giriyor. PKK ile tek bir resmi iliki gelitirmeyeceksiniz, yoksa gznz karrz diyor. Yine TC'den en ok zarar gren Yunanllar var, onlar da susturuyorlar. En byk bir g olarak imdi Ruslar var. Bunlarla ilikiyi resmi dzeye getirmek istiyoruz. Bir bakyor ABD olmaz diyor. Bunun arkasnda kesinlikle Yahudi gc var. Mustafa Kemal'in slamiyeti ortadan kaldran bir kiilik olduu biliniyor. Uluslararas alanda kemalizme bu dayana salayan, ona bu karar aldrtan Yahudilerdir, siyonizmdir, masonlardr. Neden? slam dnyasn zayflatmak, Filistin'deki gelimeleri ortaya karmak iin. Trkiye bugn srail ittifakyla btn slam lkelerini kendi nizamlar altnda toplamak istiyor. Bu nedenle srail TC'nin zel savan olduka destekliyor. Sadece desteklemekle de yetinmiyor. TC iin Dnyann en demokratik rejimi diyor.

ulamasna amansz bal olan bir harekettir. Kukusuz buna dnyamzn en kutsal devrimci savam diyeceiz. Amalarnda halklarn karlar ok nettir. Yine son derece amansz bir zel savaa kar yiite savat iin, kutsal bir direnme hareketidir.

TC'nin kendisi bir 19 Mays'tr


imdi savatnz gerei btn ynleriyle anlayacaksnz. Aslnda ikinci bir 19 Mays'a hi de gerek yok, nk TC'nin kendisi bir 19 Mays'tr ve bu her gn srp gidiyor. Her yerde kutlanyor. Ne den? Bu yl ikin ci 19 Ma ys ru hu, at l m de di ler. Bu nu 19 Mays'n kendisiyle biraz karlatrrsak daha iyi anlayabiliriz. Bilindii zere o zaman devlet zlmt. ok zor koullar altnda yayorlard. Bu kemalist kesim veya bu temelde rgtlenecek olanlar daha sonra bu tarihi balangc yaptlar. Kendi rejimlerinin balangc haline getirdiler. imdi de zorluklar yayorlar. Devlet biraz dalyor. En azndan bu duyguya kaplmlar. Zaten Demirel'in kendisinin ikinci bir Sevr ile kar karya olduklarn sylemesi bouna deildir. Aslnda Sevr Antlamas 1920'de uluslararas bir gereklik temelinde sava sonrasnda Anadolu zerinde uzlama arayn ifade ediyordu. Mevcut uluslararas gereklikte mcadelemiz olduka etkilidir. Zaten Sevr Antlamas da arptlyor. Kemalist tahrifata, yalana ve sahte tarih dzenlenmesine, halklarn aldatlmasna kar halklarn lehine bir uzlama sreci yaratlyor. Biz bata blge halklar ve aznlklarn karlaryla, ezilen emeki kesimlerin karlaryla uygun bir dzenlenii dayatyoruz. Siyasi zm dediimiz olay da budur. Gnlk olarak bunu hem Trkiye kamuoyuna, hem de uluslararas kamuoyuna srekli vermeye alyoruz. Pratikte sava bunun iin gelitiriyoruz, diplomatik ve politik gsterileri, hamleleri bunun iin gelitiriyoruz. 1995'i yakaladmzda bu biraz daha trmandrlmt. Btn amansz imha seferlerine ramen, zel sava baarya ulamamt. Dikkat edilirse, zel savan en ok trmandrld ve kesin sonu alacaz dedii bir dnemde, bu ikinci 19 Mays ruhu devreye giriyor. Yine bu zel savaa ve zellikle Gney Krdistan operasyonlarna kar geliebi325

Dnyann en kutsal devrimci savan veriyoruz


Kemalizm aslnda siyonizmin bir biimidir. Ama gl olduu ve dnya medyasn elinde tuttuu iin yutturmay nemli oranda baarabiliyor. in bir de bu yn var. Bunu ortaya koyduumuzda, mcadelemizi daha iyi anlayabiliriz. Bizim ne kadar insani, demokratik, ulusal ve sosyalist amalarla ve yine enternasyonalizme dayal olarak bir mcadeleyi gerekletirip gelitirdiimizi herkes biliyor. 1970'lerden beri gelitirdiimiz bir mcadelemiz var. Bu nitelikleriyle kendini halkna ve hatta Trkiye halkna son derece kabul ettiren kutsal devrimci bir sava hareketidir. Denilebilir ki en insani hareket, ulusal ve kltrel baskya, ksacas kemalizmin tketmek istedii her eye kar var olma ve yaama hakk veren bir harekettir. Tarihin tamamen inkar yerine tarihin doru yaplanmas, toplumlarn ok arpk ekillendirilmesine kar olduka zgr ve ak toplumlarn gelitirilmesi, faizmin her yere szd bir sistem yerine en demokratik bir sistemi gelitirme hareketidir. Mthi bir eitsizliin ve borsa oyunlaryla neredeyse soyulup soana evrilen bir halkn kendi temel haklarna kavumasna, eitlie ve zgrle
324

leceimiz ortaya knca, ikinci 19 Mays atlmndan sz edilmeye baland. Bunun nedensiz olmad anlalyor. Her iki neden de dorudur. Gney'de olsun, kuzeyde olsun gelime ansmzn bastrlamayaca ve srp gidecei aktr. Ayrca uluslararas alanda Trk devletinin itibarszlamas btn destekilerine ramen, giderek tehir olmas ve kendi iinde de halkn artk ldrmas sz konu su ol du un dan, bu 19 Ma ys ru hu can lan d rl ma ya a l l d. Mehmetikle dayanma kampanyas dzenlendi. imdi hepsini birletirdi. Sanyorum birok komutanmzn anlayamad Cudi'deki son operasyonda bence bu ok nettir. 19 Mays' 20 Mays'a balayan gece operasyon yapld. Yine 20 Mart' 21 Mart'a balayan gecede, yani Newroz'da bir Gney operasyonu vard. Bunun bir 19 Mays ruhu olduu sylenebilir. Zaten bu ruhla kirli sava devam ediyor. En nemlisi de 19 Mays' 20 Mays'a balayan gece gelitirilen bir Cudi taarruzu var. Gelen haberler unu gsterdi: Her taraf tutulmu. Da-ta as ker do lu. Ar dn dan Gabar'da, Dersim'de, Amed'de, Garzan'da, Serhat'ta ve Toroslar'da her taraf asker kaynyor. Aslnda gizli yrtmler. Yeni Atatrk'n ad belli: Hasan Kundak. Silopi ovasnda tpk Atatrk gibi sylevini verdi. Byle Atatrkler ok. Kendini ele veren gereklik, moral rngalamak iin bir ikinci 19 Mays'a ihtiya duyduklardr. Veya utanarak da olsa, byle bir ad vermeyi karlarna uygun buluyorlar. Baka seenekleri yok. Tarihin kr kmaz, tarihin byk tahrifat ite buna denilir. Birinci 19 Mays'n sonular bellidir. Bununla Bat Anadolu'daki en eski halkn kalntlar, yine Helen halknn kltrn denizin dibine gmd. Onlar belki de aznlkt, bir de ngilizlerin oyununa gelmilerdi diyelim. Haydi orada bir ibirliki kesim sorumluydu. Kralclar vard. Onlarn yznden Anadolu, Grek, Helen halk ve kltr byk zarar grd. Bunu anlyoruz, zmleyebiliyoruz fakat, kinci 19 Mays dedikleri ey ise Dou'da Cudi Da'nda balad. Veya Dou'daki gelimelere kar ortaya kt. Yani biz adeta Dou'dan giriyoruz. Bir Yunan i gal ci g gi bi g r l yo ruz. Ankara'ya doru gideceiz. TC'yi tehdit ediyoruz. Bunlar da bu sefer Ankara'dan Dou'ya doru ikinci 19 Mays kn yapacaklar.
326

Dou Anadolu'daki igalci gc, bizi, yani Krdistan'daki halk srp karacaklar. Ortada dklecek deniz var m? Hayr, bir Van gl var. Van glne dklecek fazla bir gcmz yok. Dou'da Urmiye gl, Gney'de de Basra Krfezi var. Denizler de pek yle bitmez. Olsa olsa dalarda a susuz brakarak bitirmek isteyecekler. Bunu da bizzat kendileri sylediler. imdi anlyoruz ki kendilerini bu ideolojiye baya inandrmlar. Korkun bir yalan ideolojisi. Kendisi bir igalci, en ktsnden faist bir smrgeci. Krt halk tarihin en eski ve burann yerleik halkdr. Yine PKK igalci deil, bu vatann ve halkn lmne bal olduu harekettir. Hatta Anadolu genlerinin katld, blgenin en eski halklarnn dayanmas iinde yrtlen bir harekettir. Nasl igalci oluyor? Ama kemalist manta veya bu ikinci 19 Mayslara gre nereden geldii belli olmayan bir igalci gtr. Belki de Amerika destekliyor. Halbuki bunlarn nasl ABD himayesinde yaadklarn herkes biliyor. Belki de Ruslar diyecekler. Ama Ruslar da onlarn yannda, kendileri daha dn gidip Yeltsin'i ziyaret ettiler, anlatlar. Belki Franszlar denilebilir. Ama Fransa'nn yeni seilen yneticilerini en iyi dostlarmz diye takdim edenler de kendileridir. ngilizler ve Almanlar dersek, bunlar kendilerinin kadim dostlardr. Peki, dardan hangi igalci g destekliyor? Baz Arap eyhleri dersek, onlar zaten kendi yanlarnda. ran dersek, Demirel'in dostlardr. Suriye dersek, varn younu srail'e kar seferber ediyor. Bizi destekleyecek tek bir askeri bile yok. O zaman ne oluyor? Byk bir yalan ortaya kyor. Yabanclarn maas olan szmona bizler oluyoruz. Kendileri de evvel ahir bu topraklarn sahibi... Byk bir yalan nasl dzenliyorlar? kinci byk Kuvayi Milli'ye veya 19 Mays yalan ama, Trkiye halkn inandrmlar. Krt ibirlikileri de en iyi Trk biziz diyorlar. Trk bay ra n sal la ya sal la ya Cudi'nin te pe si ne k yor lar. rnak'n iini batan baa Trk bayraklar ile donattlar. stanbul bile bu kadar bayraklarla donatlmamtr. Hatta Gney topraklarnda bile Trk bayraklar diktiler. Artk adna yeni bir ruh mu dersiniz, byk bir yalann ruhu mu dersiniz, byk bir inkarclk ruhu mu, yoksa byk bir faist sr ruhu mu dersiniz, adn ne koyarsa327

nz koyun, byle bir gelimeyle kar karyayz. yle anlalyor ki, bu zel sava hem ok gizli, hem de ok kirli yrtlyor. Biz bile yeni yeni fark ediyoruz. Bize kar nasl rgtlendiklerini, kampanya adlarn nasl taktklarn yeni yeni fark ediyoruz. Biraz izledik: Mehmetikle elele kampanyasn bir ay boyunca srdrdler, medyay alabildiine kullandlar. Konuturmadklar ve desteini almadklar tek bir ilkokul rencisi bile kalmad. Birinci 19 Mays'ta bile halk bu kadar ayaklandrlmamt. Bu kadar gsteri ve miting yoktu. Avrupa'da bile ilk defa en byk mitingi yaptklarn sylyorlar. Avrupa'da Trk'n byk ahlan ilk defa byle oluyor. Zaten ieride de binlerce gsteri yaptlar.

Btn nemli gnlerde 19 Mays atlm var


Anl anl TC'nin dalmasn nlemek veya Dou'da ikinci bir kurtulu hamlesini baarya gtrmek iin byk bir tarihi saptrma, byk bir yalan dzenleme, bu temelde kamuoyunu ve dnyay aldatma, kirli sava ve terr amanszca uygulama yoluna giriliyor. imdi daha iyi anlyoruz ki, bu biraz da bizim dar yaklammzn bir sonucudur. rnein biz 19 Mays' byle bir balang yapacaklarn anlamalydk. Hatta Piran'daki birliklerimizin yaadklar bir kayp vard. 13 ubat' 14 ubat'a balayan gece (ki bu tarih eyh Sait ayaklanmasnn yldnmyd), eer o birimimiz duyarl davransa ve bu tarih kendisinde gerekli olan artrsayd, belki yle gafilce bir imhay yaamazd. Burada otuzbe kiilik bir imha yaand. Btn bunlar ikinci 19 Mays ncesi hazrlklar oluyor. Yine 20 Mart' 21 Mart'a balayan gece bizim tarihsel Newroz geleneimiz oluyor. O gece Gney operasyonu balad ve bunu da daha iyi hesaplamalydk. Aslnda byle btn nemli gnlerde bir 19 Mays atlm var. Kirli zel sava kendi iinde habire ideoloji retiyor, gsteri dzenliyor, halk aldatyor, snrsz bir terr gelitiriyor. Her gn acayip cinayetler var. Sindirilmi Trkiye halk mal gibi emre hazr bekliyor. Zaten Krdistan halknda da bizim dmzda ya mutlak ibir328

liki ya da her gn bir krmla kar karya olma var. Btn bunlar byle tespit ettiimizde, yrttmz devrimci savan anlam btn ynleriyle bir kez daha karmza kyor. Gerekten yaamsal bir sava, kutsal m kutsal, hakl m hakl, mutlaka baarlmas gereken bir sava. nk insanlk ancak bu savala kazanlabilir. imdi bu savan baarlmamas ve kaybedilmesi halinde banza neyin geleceini acaba dnebiliyor musunuz? nsanlar biraz geleceini kestiren, en azndan yakn bir tehlikeyle balarna nelerin geleceini tasavvur edebilen varlklardr. Mutlaka biraz dnebilmelisiniz. Baarszlk halinde acaba ne gider? Birinci 19 Mays atlm, kurulan cumhuriyet ve yetmi yllk tarih neyi getirdi, size neyi kazandrd? Bunun altnda yaayan bir halk gereklii bugn ne haldedir? Biz buna tamamen maymunlam bir halk gereklii diyoruz. Krdistan'da daha da beterin beteri bir durum var. Eer ikincisi baarya ularsa, daha da geri bir durum ortaya kar. Maymun da deil, belki empanzeler topluluu haline dnrz. Zaten kimseyi beenmiyoruz, deil mi? Birbirimizi beenmiyoruz. Neden? Maymunlar beenilmez. Bilimin iddiasna gre, maymunlar belki de insanln en primitif kaynaklar oluyorlar. empanze daha da ilkeldir. Tabii insan olmak kolay deildir. Neden bu kadar yaamn dndasnz? Neden hakknz olan kazanamyorsunuz? Neden bu kadar irkinlik, neden bu kadar baarszlk? Evet, bunun maymunculuk gereiyle ilikisi vardr. Byle olursanz, empanzeler topluluundan teye bir haliniz kalmaz. Kar taraf bunu yaptrr ve yaptryor da. Kendi halkna yaptrm, sana neyi yaptrmaz ki.

Kazanmak insan olmaktr


Kendi halk derken yanl anlamamak gerekir. Onun daarcnda btn insanlar en kt biimde kullanlacak ve harcanacak mallardr. Durum byleyken, eer biz doruysak ve baarszln sonularn anlyorsak, baarmann neyi kazandracan bilmekte bir o kadar zorluk ekmemeliyiz. Baarmak; insan olmaktr. Baarmak insanl kendine yaktrmaktr, insansal gelimeye adm atmaktr, ulus olmaktr, halk olmaktr, eit ve zgr insan olmaktr. Baar329

mak; kltr sahibi, ekonomi sahibi, siyasi g sahibi olmak demektir. Baarmak; sayg ve sevgi dolu, moralli olmak, bir ahlakn sahibi olmaktr. Yine baarmak eitlie ve zgrle yakn bir yaamn gelitii bir topluma sahip olmak demektir. Baar budur. Eer bunlar doruysa, ki doru olduu tartma gtrmez, savan iinde olanlarn devrimci sava vermekte olduklarna emin olanlarn grevlere nasl yaklamalar gerektii aktr. Madem ki kaybetmenin sonucu en kt bir hayvanlamadr, gereklere doru yaklalmak zorundadr. Aslnda hayvanlama bile yetersiz kalyor. Zaten yakyorlar, parampara ediyorlar. Keke hayvanlamaya da frsat verselerdi. Bu ideolojiye gre, direnenler doranacaktr. Bir maymun olarak kalmalarna bile frsat verilmeyecektir. Eer btn bunlar da doruysa, o zaman bu sava yaamn ad olur. lk bata fiziki olarak yaamak iin savaacaksn. Baarrsan insanlama yoluna gireceksin. Bunu baarrsan daha eit ve zgr bir toplum ve ulusu, onun kltr ve moralini elde edersin. Yaam da btn bunlarn toplamna eittir. O zaman bu da baaryla balantldr. Savata baarrsan, bu yaam belirtilerini elde ediyorsun. Baarmak iin ne yapmak gerekiyor? Devrimci grevlerden bahsediyoruz. Devrimci grevler nedir? Grevler; eitim, rgtlenme ve eylemdir. Daha da aarsak partileme, ordulama ve savatr, daha da aarsak parti yaam, partinin i rgtlenmesi, partinin yaam tarzdr. Daha da aarsak ordulama, bunun gerillas, gerillann temel taktikleridir, daha da aarsak mevzilenme, hareketlenme, baarl eylemlerin planlanmasdr, daha da aarsak hemen her admn kurallarmza gre yrtlmesi, bunun iin eitim, gerektii kadar amansz bir eitimdir. Madem ki parampara edilmek istenilmiyor, o zaman devrimci savan btn gereklerine yklenmek gerekiyor. Gerekliin byle olduundan hibiriniz herhalde kuku duymuyorsunuz. O zaman grevlere, yetkilere ordu ve partinin kendisine sa, sekter ve keyfi yaklamnz nedir? Bunu nasl ifade edeceksiniz? Biz byle amansz bir terre kar kutsal savamz gelitirirken; bu darlklar, hep yanlmalar, saa savrulmalar, deerleri arur etmeler, kendisini bile doru drst rgtleyememe, eitememe, en temel sava kuralla330

rna uyum gsterememe, denetleyememe, yine ok rahatlkla baarlacak bir eylemi dzenleyememe nedir? Kendinize biraz saygnz varsa, dmannz ve kendi savamnz doru anlamsanz, o zaman bu yetmezliklere, bunlarn dourduu baarszlklara ve kayplara ne ad vereceksiniz? Savan ortaya kard deerlere kar tutarl olmakta iddialysanz, ulusal kurtulu sava vermekte olduunuzdan eminseniz, bunun PKK nclnde ve kutsal direnme sava biiminde yrtldne sonuna kadar inanyorsanz, o zaman bu gayri ciddilik, kendini bu kadar aldatma nedir? En nemlisi de zel savaa baar ans veren keyfi tutumlar ne oluyor?

Ya zgr yaadn sanarak, ya da maymunlaarak kendisini yanltyor


Doru drst bir slenme, mevzilenme yok, bir gc doru drst rgtleme yok, doru drst ynetme yok. Bu lm-kalm savamnda zorbela elde edilen en kutsal deerleri bir rpda yok edercesine bir keyfilie tabi tutma, sradan bir dnce ve tedbirle rahatlkla gelitirilebilecekken, gelitirmeme ve szmona keyfiliini yaatma. Hayr, bu keyfilik deildir, insan buna ad vermekte zorlanyor. Buna sadece byk bir sorumsuzluk ya da byk bir gaflet deil, maymunlamaya zlem diyebiliriz. Tabii saflardaki maymunculuk bir hayaldir, ona uygulanacak olan kural soykrmdr, parampara olmaktr. Bazlar bunu da anlamak iin, biz hi dnmeyiz diyorlar. Anlald m imdi sizin hi dnmemeniz? imdi saflarmzda haddinden fazla dnmeme var, bana nelerin geleceinin kestirememe var. Bir koyun bile boynunu kasaba byle uzatamaz. Kanmca dnmeme size u kolayl salyor: Tehlikenin bykln grmem, bunu grmedim mi abann bykln de grmem ve gstermem. Bir de zorluklar sizi yldrm. Bunun sonular konusunda oral bile olmuyorsunuz. te bunun sonucu keyfiliktir. Ne kadar yaarsam o kadar krdr, diyorsunuz. Bu ok tehlikeli hastalk sizin yaam diyalektiinizde etkili oluyor. zel sava karsnda baarl olmayan bir kiilik bu duruma der sanyorum.
331

Onun dier bir biimi de u olabilir: Ayn madalyonun tersi yn olan bu kiilik direnme imkann yakalamtr, biraz zgr yaama ansn elde etmitir. Bu onun ban dndrmtr ve bir gnlk paalk meselesidir: Bir gn byle zgrce, keyfimce yaarm, ne olursa olsun. Dikkat edilirse, bu ayn kiiliin iki lehesidir. Ya zgr yaadn sanarak, ya da maymunlaarak kendisini yanltyor. Sonu felakettir. Keyfilik gerekten ya ok sahte bir zgrlk aldatmacas, ya da kt bir maymunculuktur. Hi kimse bunun aksini iddia edemez. Burada u ortaya kyor: Gerekli olan doru dnmektir. Bu da sava dncesidir, devrimci dncedir, bunun gereklerini yerine getirmektir ve bu da devrimci pratiktir, rgt ve onun eylemidir. Bunlar yerine getirmekten baka bir ey kurtarmyor. Yani siz dncesizlii dayatarak m beni kandracaksnz? Maymunculuun bir kader olduuna m, ya da sahte bir zgrlk keyfiliinin yaanmaya deer olduuna m beni inandracaksnz? Yoksa dman byle tanmlayan ve kendi gereini byle ortaya karan gerekliin ben de ki ifa de si ni mi ya lan la ya cak s nz? Bu nu mu or ta dan kaldracaksnz? Size mi inanacam, kendime mi? Bizim gerekliimiz, yaam gerekliimizdir. ne ucu kadar bir frsat buldu mu bunu savaa ekme gerekliidir. arur etme urada kalsn, her eyi ok yerinde kullanma gereidir. Haddini bilerek, kendine saygya byk bir deer vererek ve uruna mcadele ederek gstermenin gereidir. Dikkat edin, siz byle misiniz? Byle deilseniz, siz neyin gereisiniz? Anlamakta byk yetersizlik, pratiklemekte byk yetersizlik. Anladm deniliyorsa da beylik yaplyor. Bu durum ancak maymunluk teorisine gre ya da sahte zgrlk keyfiliine gre tanmlanabilir. Kendinizi gizleyemezsiniz. Dmann doru tanmlamayarak, yine kendi savamnz doru tanmlayarak, dmann ya ok abartarak ya da hi bilincine varmayarak kendinizi insan olarak tanmlayamazsnz. Hele bir sava militan olarak hi mi hi tanmlayamazsnz. Onun iin de yaam hakknz olmaz; yaam hakknzn doabilmesi iin, tanm gerei savama gcnzn bu erevede olumas ve gelimesi gerekir. Bizim yaam ile sava balantsn kurmanz tartma gtrmez
332

bir gerekliktir. Biz savala yaamn ve yaamla savan nasl i ie olduunu olduka iyi gsterdik. Yine bunun kiiliinin kendini nasl hazrlayp yaama ve savaa vermesi gerektiini de ortaya koyduk. Ortada bir dman var, onun her trl vurucu gc ve ibirlikileri var. Tabii bir de ortayolculuk var diyeceksiniz. Keyfilik ite budur. Bildiimize ve keyfimize gre demekle; dman abartmak veya kmsemekle, hakeza pratiinde yle karmakark ve arur eden tutumlarla hibir yere varamazsnz. Dnmekte ve anlamakta zorlanyorum demek, ben maymunculuk yolunda ilerlemek, hatta empanzeye doru yol almak istiyorum demektir. Sahte zgrlk anlaynn hibir olumlu sonuca yol amayaca ortadadr. Sen zgrlk deerleri sayesinde aslnda bir lmpen gibi serserice yaamak istiyorsun. Bunun zgrlkle alakas yoktur. Dikkat edilirse, hi kimsenin herhangi bir gerekeye sarlarak keyfi komuta ve ynetim tarzn yrtemeyecei aktr. Bu lanetli tarz, bu dncesiz mi dncesiz, maymunsu mu maymunsu tarz ortadan kaldrmak gerekiyor. Dman byk bir gizli soykrm yrtyor. zmseyebildiini zmsedi, srebildiini srd, kyleri ve yerleim birimlerini boaltt. Geride kalanlar ise dalarda ala mahkum ederek yok etmeye alyor. Balangta bu dman Yunanllar denize dkm, Bat Anadolu Grek kltrnn sonunu getirmiti. Yunanllara bile yapmadn imdi bize yapmak istiyor. Dman byk oynuyor, byk bir bitirme hareketi srdryor. Bizi bekleyen tehlike alabildiine byktr. Sen de byk dneceksin. Senin ar ve karmak sorunlarn var. Bu sorunlarn zerinde derin dneceksin. Yapma eylemin zayf, onu son derece gl klacaksn. nsan olmak istiyorsan, temel insani dnme yeteneklerine ve yapma iradene ykleneceksin. nsan olmak ve yaamak istiyorsan, yaama hakkna mutlaka sahip kmak istiyorsan; bunun iin engel tanmayacaksn. Olumsuzluklarna gereke aramayacaksn. Bunun iin sonuna kadar rgt kurallarna uyacak ve onlar uygulayacaksn, rgt yaamna sonuna kadar bal kalacaksn, ordunun kurallar ve ordu yaamnn sonuna kadar takipisi olacaksn, sava taktiklerini sonuna kadar gelitirecek ve hayata geireceksin. ne ucu kadar imkana ve ola333

naa anlam verecek ve savaa gre dzenleyeceksin. Bundan taviz vermeyeceksin. eriden ve dardan kacak engelleri tanmayacak ve bunlar mutlaka aacaksn. Ben imdi kendi sava tecrbelerime mi inanacam, sizin kendinizi de perian eden kandrmacanza m? Benim yaama gelen, henz yenilmeyen tarzma ve tempoma m gveneceim, yoksa sizin gnde bin defa yenilip yerle bir olmaktan kendini kurtaramayan tarznza m? Doru drst gerekleri dile getirmeyen slubunuza m gveneceim yoksa gereklerin amansz dili olan kendi slubuma m? Bu konuda biraz adil ve farkl olana ve gelitirene meyil gstermek gerekir. Mmknse bunu gerekten temel bir militan zellik olarak kendi benliinize kazmanz gerekir. Bu sava baka trl verilemez, verilmedii dzeyde de yaanamaz. Geldiiniz koullar grdnz ve biliyorsunuz, maymun toplumunu da grdnz. Kald ki daha da kt durumlara dlebilir. kinci TC ekillenmesi bunu bile bize ok grecektir. Neden gerekleri grmeyelim? Zayfz, diyeceksiniz. Anladk, gsz ve rgtszz. Ama are de var. rgtlenebiliyoruz. Bir sava iin gerekli olduu kadar hem dnyor, hem de kendimizi hazrlayabiliyoruz. Kk birliklerin gerilla tarzyla en deme dzen ordularn yenilgiye urattn biliyoruz. Dnya karsna dikilse bile, halkmzn doru bir rgtlenmeyle ve gerillayla Krdistan dalarnda asla yenilmeyeceini biliyoruz. Peki, bu bildiklerimizi neden derinletiremiyoruz?

Kendini aldatmay brak, daha derin gr


Ellerinde dalar olanlar, o dalarda destanlar yaratacak birlikleri olanlar kendilerini biraz katsalar, bu temelde ve bu ereve dahilinde birka dman tugayn rahatlkla yerle bir ederler. Bunu yapabilmek kadar gerilla birlikleri olanlar neden doruya anlam veremiyorlar? Neden kendilerini bir trl doru katamyorlar? Nedir kendilerini bekleyen gelecek? Bu keyfilik onlara ne getirecek? Bunlar imdiye kadar yaadklaryla ne kazandlar? Parti deerlerini bu kadar kullanma ve arur etme onlara ne veriyor? Bu konuda vicdan biraz
334

devreye sokmak gerekir. Kiiliine saygy, olgunluu, ciddiyeti kendine yaktrmak gerekir. Yoksa Ben anlamam, ya ok abartrm, ya ok kmserim ve ciddiye almam deyip ukalalk etmemek gerekir. Savata ve askeri birliklerde bu tr szcklere asla yer yoktur. Bazlar kendilerine bu dogmatizmi yaktrmlar. Bu kylnn gnbirlik Rabbim sana bin kr, bugn de kurtardm, ne mutlu bana biiminde yansyan kstahln da artk terk etmek gerekir. Ortada kredilecek, gnn kurtarlmas diye bir durum da yoktur. Kendini aldatmay brak, daha derin gr, uza gr. Salam yaamn tedbirlerini al. Tehlikenin bykln gr ve ona gre are gelitir. Neden bunlar dnmyorsunuz? Beyin almaz ve altrlamaz bir madde midir? Beyin en byk icatlar karmam mdr? Bu beyin ulusal kurtulu gibi sradan bir icad m, gerilla gibi bir icad m yaratmayacaktr? nsafa gelelim, o dalarda taktik gelitirmemek ne demektir? Engel varm, hangi komutan sava engelliyormu. Bir defa engel dmann iidir. Sava gelitirmiyormu. Sava gelitirmeyenin iimizde ne ii var? Hani yaratc eylem, hani yeterince dnce? Devrimcilikte korku var mdr? Kald ki endieler bile engelleri yerle bir etmeye yeterlidir. Neden engellerin zerine yrmyorsunuz? Bana dayanyormusunuz. Benim nasl yaadm, endielerimle, korkularmla ve cesaretimle, abalarmla hedeflere ve dmana nasl bir anlam verdiim ortadadr. Neden doru kavramyorsunuz? Neden kendinizi zorlayp zm gc olamyorsunuz? Neden iin kolayna kap nderlie ballk adna her eyi nderlie havale ediyorsunuz? Havale ettiiniz eyler aslnda kendi yetmezlikleriniz ve bunun sonucunda ortaya kan sorunlarnzdr.

Bountuya getirilen insann byk ufkunu aacaz


Ak sylyorum: Benim komutam altnda savamak isteyenler, benim bu sylediklerimde btn ynleriyle dman da, kendimizi de koyduumuz gibi anlayabiliyorlarsa kalmal ve savamaldrlar. Anlamyorsanz gidin, bir gn dahi kalmayn. nk buras sizin is335

tediiniz gibi yaanlacak bir yer deildir. Oyun oynarm, yanltrm, kullanrm demeyi brakn, bunu uygulamanz mmkn deil. Byle dnmeye, yapmaya, yanlmaya ve yanltmaya gerek yok. Drst olun, doru kavrayn ve insani yeteneklerinizle savaa katlm salayn. Bunun iin rgt llerini sonuna kadar uygulayn. Savan kullarn sonuna kadar uygulayn, bunda engel tanmayn. Engel olan ben olsam bile, beni de yerle bir edin. Hibirimizin savann savam, rgtnn rgtlenmesi, eitimcinin eitmesi nnde engel olmaya hakk yoktur. Gryorsunuz ki, ben engel tanmyorum ve gelitiren de bu tutumun kendisidir. Kald ki, artk anlalmayacak temel bir sorun da yoktur. Biz birok zmlemede her eyi mkemmel anlattk. Bir rgt manifestosu kadar, bir sava manifestosu kadar, bir kurulu bildirgesi kadar aktr. Sradan bir anlam yeteneiniz olsa bile bu ii bir dersle de kavramaya yeter. Madem ki dman bir kez daha ok ak bir biimde ve dnlmesi bile insan rpertecek bir tarzda faist bir sahneyi, tarihin tahrifatn, gelecei karartmay ve insanlktan karmay amalyor. Buna karlk sen de Ben tarihte yapamadm imdi yapacam, gemii bu kadar karartlan ve gnceli de bountuya getirilen insann byk ufkunu imdi ben aacam. Ne mutlu bana ki, byle bir hesaplama gnn yakaladm diyeceksin. Devrimcide grev tutkusu, greve yaklam byle olmaldr. Ve yine Ne mutlu bana ki, bu zgrlk silahn yakaladm, bu dalara ulatm. Bir kurunu bile hedefe isabet ettirmeden atmam, bir tek kaya parasn bile doru kullanmadan yerimde rahat durmam diyeceksin. Bir gerillay, bir orduyu bozmayacaksn, iyi kullanacaksn, harcamayacaksn. Yetkiye verecein anlam budur. Byle olursanz hangi grevi baaramazsnz ki? Soruyorum: Neden imdiye kadar kendinizi bu temelde gelitirmediniz? Maymunsu yanlara arlk vererek, kendinizi sahte zgrlk havalarna kaptrarak neyi kazandnz? Hala bunlarla bir eyler kazanlabileceine mi inanyor musunuz? Yaama hakknz olduuna inanyorum ama, savaarak zgr yaamaya da ok daha fazla layk olduunuza eminim. Fakat savan btn kurallarna ve moral deerlerine sahiplenerek, en nemlisi de onun abasn baarl bir
336

biimde gstererek bu hakk kazanabilir ve laykyla kendinize mal edebilirsiniz. Ben de bu yaam iin savayorum. rgtlenmeye ihtiya duyuyorum, sizinle rgtsel ilikiler iinde olmak istiyorum. Kabul ederseniz, benim de bir abam var, bunu sizin abanzla birletirmek istiyorum. Hepinizle ilikilerim kesinlikle bu erevededir. nderlik budur. Ne fazlas, ne eksii, budur. Hi abartmaya, keyfi yorumlara girmeye gerek yok. Bir ortak emek bileeni, bir ortak dnce, bir ortak eylem bileeni olarak ne isteniliyorsa gcme gre gereklerini yerine getirmeye alyorum. Beni ne her eye gc yeten bir ilah gibi deerlendirebilirsiniz, ne de kendi rgtsel anlaynz gibi kuralsz ve keyfi bir rgt olarak anlayabilirsiniz. Hayr, nderlik rgt anlayn, onun emek ve abayla balantsn grebilen ve uygulamaya mutlaka g yetirmek iin her eyini ortaya koyabilen bir grev adam, bir parti yesidir. Yetkisini de, en st dzeyde kendisine tannan nderlik roln de byle kavrayp uygulamaya alyor. Neden bunu anlamayacaksnz? Anlayp da doru temellerde gereken ball neden oluturmayacaksnz?

Tarihin en byk intikam frsat domutur


Btn bunlar bizi partililemede ve onun scak savamnda doru olan buldurtmaya, dzenlemeye, yetkinletirmeye ve tamamlamaya zorluyor. Madem ki bu nmzdeki yaza byle bir faist hamle dayatlyor, bizim de buna dayatmamz gereken bir devrimci sava ve gerilla hamlemiz vardr. Dman yeni bir toparlanma ve Dou'da ikinci bir ulusal kurtulutan sz ediyorsa, bizim iin de tarihin en byk intikam frsat domutur. Hem de bundan sonraki btn yaammzn baland bir sava ve onun nemli bir adm anlamna geliyor. nsanlar yeni bir dneme girerlerken, nemli aamalara geldiklerinde ve byle dnemlerin sava sorunlaryla ilgilenirlerken gelecee gl bakabilmelidirler. Dman baarrsa gelecek btnyle karartlr ve gncel yok edilir. Eer devrimci savam baarrsa, yzyllarn bastrlm yaam umutlar kadar, gelecein byk ufku ve zgr yaam ok salam bir temele kavuabilir.
337

Onun iin savaa byk bir tutkuyla ve dorular amansz klarak ykleneceksiniz. Kar taraf hakszlyla, rmlyle ve azgn terryle nasl zerine geliyorsa, sen de hakllnla, yaamaya mutlak hakk olann diriliiyle ve amansz kutsal devrimci eyleminle karlk vereceksin.

Tarihin yerine getirilmeyen btn grevlerini yapmann zaman


nmzdeki sreci ve atlm byle kavramak zorundasnz. Dmann tahrifatla rlm tarihi balangcn ikinci bir kurtulu olarak size dayatmasna karlk, siz de tarihin yerine getirilmeyen btn grevlerini yerine getirmek iin gemite yapmak isteyip de daraacna ekilenlerin vasiyetini devralp devam edecek ve yerine getireceksiniz. Yaama gz amam bebeklerin, her trl yaam hevesi kursanda kalm insanlarn ahn ve tutkularn biraz olsun beyninize ve ruhunuza sdrarak, Ben bugnler iin domuum, bu gnler intikam gnleridir, gerekleri ancak byle gnlerde yerine getirilir deyip balayacaksnz. Bunun gerekli kld dnce beyinde istenildii kadar oluturulur; askeri dnce, gibi bir iradenin nnde durulamaz bykl akarsular gibi oluturulur. Kald ki yle ok korkak, yaamnza ok dkn olduunuzu da sanmyorum. Byle bir durum yok. O zaman gerisi dneme yklenmektir, parti ve ordu tarzn olduka dzeltmi ve dzenlemi bir biimde oturtmaktr. Bilmem engelmi, u kii nlemi, u arkadan ekmi, u saa sola yatrm, u intihara gtrm trnden szcklerin artk kullanlmamas gerekiyor. Kendinize saygnzn bir gerei olarak ve sayg grmek istiyorsanz, yaamnza biraz anlam katmak istiyorsanz, yaamnzda bu szcklere yer verdirtmeyeceksiniz, vermeyeceksiniz. Yoksa, bizler baka neye yararz? Maymunsu bir topluluk olarak bile yaamaya hakkmzn olmad, oynatlacak maymunlar kadar yararl olmadmz syleniyor. Yine de sizin sndnz en byk silah, Ben dnemem, alkanlklarm var, keyfiliim var oluyor. Bunlar neyin nesi? O zaman benim bamda ne geziyorsunuz? Benim gerekliim buna kardr ve ii ge338

reklerine gre yapma gerekliim budur. Herhalde sizler bunlar renmeye ve grev paylamaya geldiniz. Hele komuta ekibi, ynetim dzeyinde olanlar tamtamna byle anlamaya ve amansz uygulamaya gelmilerdir. Bu temelde bize baldrlar. Bunlarn tanm gerei drstlklerini bilmeleri gerekir. i anlamazla vurmamalar gerekir. Neden? nk en yanlmayacak yer burasdr da ondan. Yaanan savan tanm ortadadr. Eer oktan yenildiklerini ve teslim olduklarn dnyorlarsa bunu aka yapsnlar. imizdeki gizli bir teslimiyeti ve rmeyi yaatmasnlar. Salam olanlar da bunlara gz yummasnlar. Bunlar nemle vurguluyorum. nk salam olanlarn yaamaya hakk vardr. Yenilgiyi temsil eden kiilik neden komutannz olsun? Komutan yenilgiyi ve rmeyi kendi almasnn kapsamnda neden tutuyor? Neden zayfa ve re rza gsteriyor, o komuta ve yap kimin iin, neye yarar salayacak? Uzlatk, bozumak istemedik deniliyor. Bu neyin uzlamasdr? Ylanla uzlayorsun, en kara bir lmle uzlayorsun. Bu szckleri kendinize nasl yaktryorsunuz? Dknlkle uzlayorsanz, maymunculukla da uzlayorsunuz demektir. Bu uzlamay kendinize nasl yaktryorsunuz? Cahilin, cahil olann burada ne ii var? Kurala gelmeyen, keyfi ve serseri adamn burada ne ii var? Dncesi byk, pratii byk, yakc m yakc bir ilkokul ocuu bile bunu ok iyi anlar. Siz neden buna gelmiyorsunuz? Bazlar yanl m belletti? Bunlarn canna okuyun. Sahte nderlik mi ettiler, yerle bir edin. Ben bile olsam byle yapn. Her eyden nce herkes yaamn en esasl yan olan salam devrimci duruu, onun askeri ve siyasi duruunu esas alacaktr. Bunu esas aldktan sonra kii benden her eyi isteyebilir. Yaam istesin, ne istiyorsa vereyim. Ama, askeri ve siyasi kiilii temel almak artyla. Yok, bunu dtalayacanz sylyorsanz, askeri ve siyasi yaamn, parti ve ordu yaamnn dna kaacanz belirtiyorsanz, buna zgrlk ve bunun iin uzlama istiyorsanz, bu, maymun taklitiliine ve kr lme izin istemektir. Buna izin vermem. Herhalde bununla beni uzlatramazsnz. Bu, nderlik gereine vurabileceim en byk darbe olur. Her eyi istemelisiniz. Her eyi ka339

bul edebilirsiniz, ama parti iinde ve ordu yaamnda bunlar kabul etmemelisiniz. G gerekiyor diyeceksiniz. Gc oluturmak ve oturtmak iin yardm ve dayanma istiyorsunuz. Gayet tabii, dayanacaksnz. Anlamakta kolaylk istiyorsunuz bunu da gsterebiliriz. Kuralda netlik gerekiyor, gsterebiliriz. Kald ki verilen eitim sradan bir kiilii bile general yapabilecek kadar aktr. lgi gsterin, anlam verin, iddial ve biraz da amansz olun. Bunlar savasz olmaz, her eyi savala ve savaarak skersiniz. Benim dmandan da, kendi savam gereimizden de anladm budur. Fakat ben sizden, lmnzden de, yaam tarznzdan da bir ey anlayamyorum. En nemlisi bu zavall aresizliinizden bir ey anlayamyorum. Benden daha fazla gensiniz, sava ve yaam olanaklaryla da kar karyasnz. Size hazr birok olanak sunulmu. Bunlar deerlendi re mi yor su nuz, ken di ni zi b y te mi yor su nuz. Yan l n yannda duruyorsunuz. zellikle sava alanlarnda etkili bir kiilii ortaya koyamyorsunuz. Bunu anlamakta da ok glk ekiyoruz. Byk sava olanaklaryla yz yzesiniz. Ama bunlar hi kullanamadnz. Buna ayorum. Gerekten anlalmas g yetirmezlii mi dersiniz, olumsuzluk mu dersiniz, dncesizlik veya arpk yaam tarz m dersiniz, ne derseniz deyin; bir an nce onlardan kurtulun. Grebildiim kadaryla sizde savama istei de, cesareti de var. Benden daha fazla fedakarsnz. Sizde olmayan eyleri de ben size syledim. Kendinizi onlarla btnletirirseniz, ikinci 19 Mays ruhu ve atlmna kar da, ncs ve drdncsne de gereken karl verebilir, sadece bu nmzdeki dnemde deil, zafer dnemine kadar gerekli olan her eyi kendinize egemen klar, onunla savar ve baarrsnz. 28ma s1995 y

340

341