P. 1
tahkimat_yonergesi

tahkimat_yonergesi

|Views: 203|Likes:
Yayınlayan: kartal757575

More info:

Published by: kartal757575 on Jun 19, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/23/2015

pdf

text

original

YERALTI OCAKLARINDA TAHKİMAT YÖNERGESİ

(Tüzük madde 42: Bütün yeraltı işlerinde, taş, toprak, kömür, cevher vb. maddelerin kayma ve düşmelerini önlemek üzere, uygun ve yeterli tahkimat yapılır. Bu sırada, yıkılma ve düşme tehlikesi bulunan askıdaki bütün maddeler düşürülür veya tahkimatla düşmeleri önlenir. Tavanlarda ve yanlarda boşluklar varsa, bunlar sıkıca doldurulur ve sıkıştırılır. Tahkimatın onarımı, değiştirilmesi, ileri alınması ve sökülmesi sırasında, parça düşmelerini önleyecek özel önlemler alınır. Bu tahkimat fenni nezaretçilerin, işin özelliğine göre belirleyeceği teknik esasları kapsayan yönergeye uygun olarak yapılacaktır. Tüzük madde 48: Her ocakta bu tüzüğün 42. maddesine göre hazırlanacak yönerge, mühendis ve nezaretçilerin rapor defterinde bulundurulur.)

A-GENEL 1- Yeraltında açık tutulması gereken yerlere, tavan kendini taşıyacak kadar sağlam olmadıkça, kesitlerine ve şartlarına uygun tahkimat yapılması zorunludur. 2- Ağaç, Demir, Beton gibi malzemelerle veya bunların birleşimleriyle yapılacak tahkimatın özellikleri ve şekli ; a) Açılacak yerin açık tutulacağı süre, b) Jeolojik yapı, c) Malzeme nakliyatı, d) Nakliyat üniteleri, e) Ayak ve diğer ekipmanların boyutları, f) Açılacak yolların açılma metodu, kullanılacak makina cinsi, dikkate alınarak fenni nezaretçi, yardımcıları ve ocak teknik elemanlarınca belirlenir. Belirlenen tahkimat şekli fenni nezaret rapor defterine yazılarak daimi nezaretçilere bildirilir. 3- Özel Durumlarda belirlenecek olan tahkimat şekli veya tahkimat şeklinde yapılacak değişiklikler fenni nezaretçi veya yardımcıları tarafından belirlenerek daimi nezaretçilere bildirilir. 4- Ocak idaresi ocağın çalışan yerlerinde kolaylıkla kullanılmak üzere yeterli miktarda tahkimat malzemesi bulundurur. Daimi nezaretçiler herhangi bir acil durumda kullanılmak üzere yeteri miktarda tahkimat malzemesini uygun yerlerde bulundururlar. 5- Her kısımda işin idaresi kendilerine bırakılmış teknik elemanlar, ekip şefleri, kazı, hazırlık veya tahkimat usta ve işçileri çalıştıkları yerin tahkimatının kurallara uygun olarak yapılmasından, tahkimatın kontrolünden, gerekiyorsa derhal tamirinin yapılmasından sorumludurlar. 6- Ocakta bütün çalışanlar tahkimatlarda gördükleri eksiklikleri, bozuklukları en kısa sürede amirlerine bildireceklerdir.

tahkimat yönergesi

1

7- Tahkimatla ilgili usta veya nezaretçi tahkimat veya tamir tarama süresince çalıştıkları yerdeki işçilerin sağlık ve güvenliğinden ve işyerinin güvenliğinden sorumludurlar. 8- Tahkimat bakımından tehlikeli görülen bir yere girmek veya burada çalışmak yasaktır. Bu eksiklik veya tehlikenin giderilmesi maksadıyla, lüzumlu güvenlik tedbirleri almak koşuluyla, nezaretçi veya ustanın kontrolünde tamir veya takviye tahkimat yapılabilir. 9- Böyle durumlarda kazı, hazırlık ve tamir tarama ustaları, nezaretçileri tarafından tarif edilen tahkimat şeklini yeterli görmedikleri taktirde o kısmın bir üst amirine durumu bildirebilir. 10- İlgili nezaretçiler veya tahkimat işinde çalışanlar lüzumlu gördükleri taktirde kararlaştıran tahkimatın daha takviyeli olarak yapabilirler. Ancak fenni nezaretçinin izni olmadan belirlenen tahkimat şeklinden en ufak bir azaltma yapamazlar. 11- Bacalarda veya ayaklarda jeolojik yapıdaki değişiklikler nedeniyle aşırı basınç oluşursa ocak daimi nezaretçileri belirlenen tahkimat şeklinin dışında bir tahkimat şeklini hemen uygulayarak gerekli önlemleri alır ve durumu fenni nezaretçiye bildirirler. 12- Herhangi bir göçük durumunda, göçük açma işleri daimi nezaretçi ve tecrübeli ustalar tarafından yerin durumuna göre, yeterli tahkimat malzemesiyle gerekli tahkimat sağlam bir şekilde yapıldıktan sonra gerekli sağlık ve güvenlik önlemleri alınarak açılır. Bu işler o andaki sorumlu ocak amiri tarafında atanan kişilerin nezaretinde yapılır. 13- Tahkimatın sökülmesi (Tüzük Mad.43)
(Madde 43: Tahkimatın sökülmesi, güvenlik kurallarına uygun yöntemlerle, uygun araç ve gereç kullanılarak, nezaretçinin görevlendirdiği bir ustanın sorumluluğu altında, güvenli bir uzaklıkta ve yerde yapılır.)

ab-

Tahkimatın sökülmesi söküm işlerinde deneyimli usta ve teknik elemanlar tarafından yapılır. Tahkimatın söküm işlerinde gerekli olan araç ve gereçlerle tüm sağlık ve güvenlik önlemleri alınarak, uzaktan söküm gerçekleştirilir.

14- Uzun süre çalışılmamış yerlerde çalışmaya başlardan önce tahkimat kontrol edilerek emniyet rapor defterine yazılacak, yol boyunca yapılacak olan tamir ve taramalar tamamlanarak ileriye gidilecektir. B-BACALARDA TAHKİMAT 1- Bacalarda uygulanacak olan tahkimat şekli ve uygulama esasları fenni nezaretçi veya yardımcıları tarafından belirlenerek fenni nezaret rapor defterine yazılarak, bu işlerle ilgili daimi nezaretçilere bildirilir. 2- Bacalarda yapılan tahkimatta iki bağ arasındaki mesafe 2 m’ yi geçemez. Bu mesafenin ne olacağına ocakta değişen şartlar dikkate alınarak daimi nezaretçiler tarafından uygulanarak, daha sonra fenni nezaretçiye bildirilir. 3- Bacalarda tahkimat malzemesi olarak ağaç kullanılacaksa kasa tahkimatı yapılır. 4- Yapılan tahkimatın üzeri ve yanları tavandan taş düşmelerini önlemek, tahkimatın bozulmasını önlemek ve tahkimatın düzenli yük almasını sağlamak için yeterince kama veya hasır tellerle emniyet altına alınır. Hasır teller birbirine bağlanacak veya

tahkimat yönergesi

2

birbirinin üzerine oturacak şekilde döşenir. Kamalar en az iki bağı birbirine bağlayacak şekilde ve 10 cm dışarı taşacak şekilde olacaktır. 5- Yapılan tahkimatın boyunduruk ve yan direkleri tavana ve yan duvarlara takozlarla iyice sıkılanır. 6- Başyukarılarda fırçalar sıklaştırılır, takviye tahkimatı yapılır. Gerekirse bağ aralıkları düşürülür. Ayrıca tahkimatın tavana ve yan duvarlara, daha iyi sıkıştırılması sağlanır. 7- Tahkimat direklerinin konacağı yerler kaymaları önlemek ve sağlam zemine oturtmak için bir miktar kazılacaktır. Tabanı yumuşak olan zeminlerde direklerin altlarına ağaç, beton veya demirden özel yapılmış plakalar konarak tahkimatın tabana gömülmesi önlenir. 8- Bacalarda yapılan tahkimatlar birbirlerine, fırçalar ile irtibatlanır. Ağaç tahkimatta fırça malzemesi olarak yuvarlak ağaç veya kama kullanılır. Demir tahkimatta ise kullanılan tahkimat malzemesine uygun olarak ağaç veya özel demir fırçalar kullanılır. 9- Her şartta trapez kesitte yan direklere ve boyunduruklara vurulan fırçalar 2’den toplam 6 ‘dan az, dairesel kesitlerde ise toplam 6’dan az fırça vurulamaz. Fırça sayısı galeri kesitine göre düzenlenebilir. Bu durum fenni nezaretçi veya yardımcıları tarafından belirlenerek, daimi nezaretçilere bildirilir. 10- Eğimli bacalarda kullanılan direkler tavan–tabana dik doğrultudan 50 meyil yukarı doğru eğik olarak vurulur. 11- Tavanın bozuk ve akıcı olduğu baca açma işlerinde tahkimat şekli ve kullanılacak malzeme, fenni nezaretçi ve ocak daimi nezaretçileri tarafından belirlenerek uygulama yapılır. 12- Yeni açılacak yolların başlama yerlerindeki tahkimat, kilit tahkimatıyla takviye edilerek yeni bacaya öyle başlanacaktır. Eğer demir bağlı bir bacadan giriş yapılıyorsa sökülen direklerin boyundurukları bu kilit tahkimatıyla irtibatlandırılacaktır. 13- Demir bağlar iki veya daha fazla parçanın uc uca bağlanması suretiyle (rijit-esnekiz bağ) yapılacaksa parçalar birbirine özel hazırlanmış pabuçlarla ve sadece belirlenen kesitteki ve özellikteki cıvatalarla veya özel bağlantı kamaları kullanılarak bağlanacaktır. 14- Demir bağla yapılan tahkimatla parçalar birbirlerinin içine geçen parçalar halinde ise (Esnek –Kayıcı-TH bağ) biri diğerinin içine en az 30 cm geçmiş olacak ve her bağlantıda iki kelepçe olacak, kelepçelerin cıvataları belirlenen kuvvetle özel tork anahtarı ile sıkılacaktır. 15- Yan direk ve boyunduruk arasında mümkün olduğunca boşluk kalmayacak şekilde olacaktır. Eğer boşluk kalırsa bu boşluk uygun malzemelerle doldurularak kelepçelerin cıvataları sıkılacaktır. 16- Eğimi yüksek olan baş yukarılarda insan ve malzeme yolu ayrılır. Ve arın akıcı ise, arına kapak yapılarak ona göre ilerleme yapılır. 17- Tavanın bozuk olduğu, basıncın yüksek olduğu yerlerde bağ aralıkları sıklaştırılarak, gerekiyorsa takviye tahkimatı yapılır. Ağaç tahkimatta kilit sarma, poligon veya orta direk takviyesi, demir bağlarda orta direk, kilit sarma tahkimatı takviyesi yapılır. 18- Meyilli yollarda tahkimat şekli, işyerinin şartlarına uygun olarak fenni nezaretçi ve daimi nezaretçiler tarafından fenni esaslara uygun olarak belirlenip tahkimat rapor defterine yazılıp uygulanır.

tahkimat yönergesi

3

19- Baca eğimi 550 yi geçiyorsa buralarda kelebe tahkimatı kullanılması zorunludur. Bağ aralıkları arazinin sağlam veya çürük oluşu dikkate alınarak fenni nezaretçi veya sorumlu nezaretçi tarafından tayin edilir. 20- Bacada boyunduruk olarak profil, çelik sarma veya ağaç ve yan direk olarak hidrolik direk kullanılacaksa uygun takviye tahkimatı yapılacaktır. C-AYAKLARDA TAHKİMAT I-GENEL 1- Her ayak iki ayrı yolla irtibatlı bulunur. 2- Ayaklarda hiçbir surette kör kısım oluşturulamaz. 3- Ayaklarda yürüyen şilt tahkimatı dışında başka bir tahkimat türü kullanılıyorsa fenni nezaretçi veya yardımcıları tarafından tahkimat şekli ve uygulama aşamaları belirlenir ve tahkimat defterine yazılır, yönergelerle, daimi nezaretçilere duyurulur. 4- Ayak arkalarında göçmeye terkedilmiş yerlere girmek yasaktır. Ancak ayak arkalarının oturmadığı durumlarda nezaretçi veya ustaların kontrolü altında tahkimat aralarından ayak arkasına doğru delik delinebilir. 5- Damar yapısı itibariyle katlı ayak şeklinde çalışan ayaklarda tavan ayağın arkasının oturma süresi ve taban ayak arınında oluşacak basınçların dengelenmesi açısından ayakların arınları arasında uygun mesafe oluşturulur. II-YÜRÜYEN TAHKİMATLI (ŞİLD) AYAKLARDA ÇALIŞMA 1- Bir şildin hareketi, yanındaki (bir üstteki) komşu şild üzerindeki kumanda sistemi vasıtasıyla ile yapılacaktır. 2- Şild operatörü (sürücü) harekete geçireceği şildin hareket alanını gözetleyecek, tehlikeli durumların görülmesi halinde gerekli tedbirleri alarak şildi hareket ettirecektir. 3- Şild harekete geçirilmişse tehlike arz eden yakın çevresinden personel geçmeyecektir. 4- Tavanın iyi tutulabilmesi, desteklenebilmesi için şild ünitelerine yeterli basınç uygulanacaktır. 5- Şildin kumanda tablosundaki çalıştırma sembolleri sökülmeyecek ve hasara uğratılmayacaktır. Bütün hortum bağlantıları kumanda tablosundaki şekillere uygun olacaktır. Bu şekillerin belirttiği hareketler o kumanda valfi tarafından gerçekleştirilecektir. 6- Şild hortumlarının ezilmemesine ve aşırı derecede gerilmemiş olmasına dikkat edilecektir. 7- Şild hortumlarının düzgün bir şekilde sarılmalarına dikkat edilecektir. 8- Hasara uğramış olan hidrolik hortumlar ve hortum bağlantı elemanları derhal değiştirilecektir. 9- Hidrolik hortum ve bağlantılarının bu konuda deneyimli olan işçiler tarafından değiştirilmeleri sağlanacak, diğer işçilerin söküp takmasına kesinlikle izin verilmeyecektir.

tahkimat yönergesi

4

10- Şiltlerde bulunan aydınlatma lambalarının, yanar halde bulunmasına dikkat edilecektir. 11- Ayak içerisinde haberleşme alıcı-verici konuşma cihazlarıyla yapılacaktır. 12- Ayak içi konveyöründe hareket ikaz donanımı ile yapılacak, durdurma ve kapama donanımları mutlaka bulunacak ve çalışır halde olacaktır. 13- Yaya yolunda pasa, ince kömür ve diğer malzemelerin bulunmasına izin verilmeyecek, şayet varsa derhal kaldırılacaktır. 14- Ayak içerisindeki yaya yolunun genişliği geçişe uygun olacaktır. 15- Ayak arınında personel çalışacak ise kazı ve nakliyat üniteleri tamamen durdurulacaktır. 16- Ayak içinde konveyör, kesici yükleyici makinelerin çalışması ve şilt çekimi sırasında, yürüme yolu haricinde kablo kanalında, konveyör içinde veya arındaki kısımda yürümek ve bulunmak yasaktır. 17- Şildlerde hidrolik bakım ve onarım çalışmaları yapılması sırasında tamir edilecek bölüm mutlaka basınçsız hale getirilecektir. 18- Pano üretimi bitince veya başka sebeple şilt tahkimatlı ayaklarda yapılacak sökümün şekli, ilgili kişilerin katılacağı bir toplantı ile belirlenip plan hazırlanır. 19- Sökülen ve taşınan ünitelerin, mekanik araçlar ile taşınması sırasında gerekli önlemler alınır. 20- Şildlerin kullanılması bu konuda eğitim almış kişiler tarafından yapılacaktır. 21- İki şild arasındaki açıklık tavandan taş-kömür düşmesine olanak vermeyecek şekilde olacaktır. Zorunluluk hallerinde şildler arasında oluşan boşluk uygun şekilde tahkim edilecektir. 22- Kesici yükleyici makinede arın tarafında yapılacak bakım ve onarım çalışmalarında çalışanların güvenliklerini sağlamak amacıyla tahkimatla ilgili gerekli bütün önlemler alınır. III-TAMBURLU KESİCİ –YÜKLEYİCİ MAKİNA İLE ÇALIŞMA Yürüyen tahkimatlı ayaklarda kazı işlemini yapan makine ile ilgili tedbirler: 1- Çift tamburlu kesici-yükleyici makine, eğitim görmüş ve yeterlilik belgesi almış iki kişi tarafından kullanılacaktır. 2- Operatör tamburlu kesici yükleyici makinenin çalışmasına engel bir durumu olmadığına, tamburlu kesici ve zincirli konveyörün çalışma alanı içinde personel bulunmadığına emin olduktan ve gerekli güvenlik tedbirlerini alarak makineyi çalıştıracaktır. 3- Makine çalışırken su fisketelerinin faal durumda olmasına dikkat edilecektir. 4- Tehlike halinde makineyi acil olarak durduracak sistemler faal halde olacaktır. 5- Tamburlu kesici operatörleri kesim güzergahını dikkatli takip edeceklerdir. 6- Üretim sırasında ayak içi konveyörü aşırı yüklendiği zaman (aşırı yük sinyali devreye girince) makinenin kesme işlemi durdurulacak, ses kesilince tekrar üretime devam edilecektir.

tahkimat yönergesi

5

7- Tamburlu kesici makine ile çalışma sırasında, konveyörünün arına itilmesi makineden 12-15 şild geriden yapılacaktır. (Arın ve tavanın akıcı olduğu durumlarda yeterli mesafeden itme işlemi yapılır) 8- Kablonun hareket ettiği kanal temiz tutulacak ve kablo serbestçe hareket edecektir. 9- Meyilli ayaklarda kaburga (enerji kablosu ve su hortumu) kaymasına karşı önlem alınır. 10- Üretim sonunda tamburlu kesici emniyetli bir şekilde bırakılıp, bütün elektrik bağlantısı devreden çıkarılıp, kavramalar ayrılacaktır. TAMİR VE BAKIM ANINDA; 1- Kesici tamburlar serbest halde döndürülebilecek mesafede tabana indirilecek, fakat kesici uçlar yere değmeyecektir. 2- Makinenin elektriği hem makine hem de yolvericiler üzerinden kesilecektir. 3- Kesici uçlar değiştirilirken tamburların kavramaları boşa alınacaktır. 4- Makine bakımları mümkün olduğu kadar ayağın yüksek ve sağlam olduğu kısımlarda yapılacaktır. 5- Makine üzerinde işlem yapılırken ayak konveyörünün sivici çekilecektir. 6- Uç yuvaları kontrol edilecek, eksiklikler ilgili kişiye bildirilecektir. 7- Üretim sırasında uygun zamanlarda, vardiya başı ve sonunda uçlar kontrol edilecek ve kırık uçlar değiştirilecektir. 8- Tamburlar üzerinde bulunan su fisketeleri makinenin bakımı esnasında temizlenip, tıkanıklıkları giderilecektir. 9- Makine bakımında yağ göstergelerinden makinenin yağı kontrol edilecek, eğer eksikse tamamlanacaktır. III-HİDROLİK DİREK VE ÇELİK SARMA TAHKİMATLI AYAKLAR 1- Hidrolik direkli ayaklarda sarmalar en fazla 100 cm. aralıklarla arına dik olarak konulur. 2- Hidrolik direk vurulurken sağlam zemine oturtulacaktır. 3- Hidrolik direkler tavan taşına dik olacak şekilde vurulacak, direk başı sarmaya dik olarak oturtulmuş olacaktır. 4- Direk valflerinin bozuk olup olmadığı kontrol edilecek, bozuk olanları yenileri ile değiştirilecektir. 5- Arızalı direk kesinlikle kullanılmayacaktır. Böyle durumlarda arızalı direkler dışarı çıkarılarak, yeni ve test edilmiş olan direklerle değiştirilecektir. 6- Hidrolik direk, yüke verilmeden önce hidrolik tabanca kullanan kişi sarmayı tutana uyarıda bulunacak ve emin olduktan sonra emniyetli şekilde hidrolik verecektir. 7- Çelik sarmalar birbirlerine pimler ve kamalarla bağlantılı olacaktır. (Özel bağlantı elemanları ile)

tahkimat yönergesi

6

8- Direk vurulan sarma üzerleri boşalmışsa; boşluk uygun tahkimat malzemesi ile doldurulacak, bilahare tahkimat yapılacaktır. 9- Çelik sarmayı tutan kişi ellerini sarma ile tavan arasında bulundurmayacaktır. 10- Hidrolik direk sökümü, emniyetli bir şekilde yapılacaktır. 11- Hidrolik direklerin yükten boşalmalarına karşı emniyete alınacaklardır. 12- Hidrolik direk ve çelik sarma tahkimatının yapılması ve sökülmesi sırasında usta ve deneyimli işçiler iş ve işyeri emniyetinden sorumludurlar. 13- Metal üzerine hidrolik direk vurulması zorunluluğunda direk ile metal arasına uygun ağaç malzeme konularak kayma riski önlenecektir. 14- Çelik sarmalar kullanıcılar tarafından kullanım öncesinde kontrol edilecektir.

tahkimat yönergesi

7

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->