GENEL ve GÜNCEL

SOSYOEKONOMİK KONULAR

TÜRKİYE ve DÜNYA İLE İLGİLİ

1

K. 3. Bulvarı No: 83/A Maltepe . 5. * Türkiye ABD Almanya Çin Japonya Fransa 21. Murat Yayınları Dizgi . fotoğraflarının çekilmesi. 2. Hangi amaçla olursa olsun. ŞTİ. 2010 Bandrol Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5’inci maddesinin 2’inci fıkrası çerçevesinde bandrol taşınması zorunlu değildir. 4.312 231 05 50 yayin@murategitim. Almanya Çin ABD Japonya Fransa 28. 3. 4. 2008 ABD Almanya Çin Fransa Japonya 22. 2010 Online Kitap Satış Sitesi www.M. şirketin yazılı izni olmadan kopya edilmesi.Grafik Birimi Dizgi .facebook.GENEL VE GÜNCEL SOSYOEKOMOMİK KONULAR DÜNYA ÜLKELERİ İHRACAT SIRALAMASI 1.ANKARA Tel: 0.com www. 2009 ABD Çin Almanya Japonya Fransa 22. En az İstanbul Bursa İzmir Ankara Kocaeli Tunceli 2009 İstanbul Bursa Kocaeli İzmir Ankara Tunceli 2010 İstanbul Kocaeli Bursa İzmir Ankara Tunceli 3 2011 2 .312 231 31 21 .com Bu kitabın basım. 5.312 230 30 36 e-posta : bilgi@murategitim.Faks: 0. 2008 Çin Almanya ABD Japonya Fransa 29. yayın ve satış hakları MURAT YAYINLARI LTD.com/murategitim ayrıca kurumlarımızdan ve kitapçılardan temin edebilirsiniz. herhangi bir yolla çoğaltılması yasaktır. 2. 2009 Çin Almanya ABD Japonya Fransa 29.murategitim. TÜRKİYE’DE EN ÇOK İHRACAT YAPAN ŞEHİRLER 1.com Yayın ve Dağıtım Murat Yayınları G. 2. yayınların tamamının veya bir bölümünün.Grafik Baskı * Türkiye Şafak Matbaası • Tel: 0312 229 57 84 DÜNYA ÜLKELERİ İTHALAT SIRALAMASI 1. 4. Öneri ve Düşünceleriniz için 0.’ne aittir. 5. 3.

2. 4. Tunceli Hatay Ardahan 2008 Adana Diyarbakır Hakkari Osmaniye Kırıkkale Ardahan 2009 Adana Hakkari Van Muş Bitlis Bayburt 2010 2011 Yılı TÜİK Dış Ticaret İstatistikleri Verilerine Göre Mayıs Ayında En Çok İthalat Yapılan Ülkeler Sıralaması 1. En az Şırnak Adana Hakkari Siirt. 3. 23.335 milyon dolar İthalat Türkiye’nin en çok ihracat yaptığı ülke ALMANYA. 3. 2. 4. ABD Çin Hindistan Rusya Brezilya Türkiye 5 TÜRKİYE’DE İLLERE GÖRE NÜFUS YOĞUNLUĞU 1. en çok ithalat yaptığı ülke yine ALMANYA’dır. Almanya İtalya İngiltere Fransa Ülke 1. 5.807 milyon dolar 1. 2. Çevreye En Çok Karbondioksit Yayan Ülkeler 1.GENEL VE GÜNCEL SOSYOEKOMOMİK KONULAR TÜRKİYE’DE EN ÇOK İTHALAT YAPAN ŞEHİRLER 1.594 Milyon dolar 1. 4. 2. 4. 4.306 Milyon dolar 1. 5. En az İstanbul Ankara Bursa İzmir Kocaeli Tunceli 2009 İstanbul Kocaeli Bursa Ankara İzmir Tunceli 2010 İstanbul Kocaeli Bursa Ankara İzmir Tunceli 2011 2011 Yılı TÜİK Dış Ticaret İstatistikleri Verilerine Göre Mayıs Ayında En Çok İhracat Yapılan Ülkeler Sıralaması 1.267 Milyon dolar 792 Milyon dolar 694 Milyon dolar 654 Milyon dolar İhracat TÜRKİYE’DE İLLERE GÖRE İŞSİZLİK ORANI 1. 2. En az 4 İstanbul Kocaeli İzmir Hatay Bursa Tunceli 2009 İstanbul Kocaeli İzmir Hatay Bursa Tunceli 2010 İstanbul Kocaeli İzmir Gaziantep Bursa Tunceli 2011 Ülke . 4. 5. • Almanya Çin Rusya ABD Ülke 2. 2. 3. 3. 5. 3. 3.

ABD ve Japonya Kyoto Protokolünü imzalamamıştır. Türkiye ikinci olmuştur. 2011 Üniversiade Kış Olimpiyatları İstanbul’da yapılmıştır. Bu şampiyonada ABD birinci. Dr. Kyoto Protokolü 2012’de süresini tamamlayacak yerine “Bali Konferansı” düzenlenecektir. Kyoto Protokolünden ayrılan ilk ve tek ülke Kanada’dır. • Kalkınma Bakanlığı • • • • • • 5 TL nin arkasında Ordinaryus Prof. Sanayi Teknoloji Bak. Aydın Sayılı 10 TL nin arkasında Ordinaryus Prof. Dr. 2010 Dünya Futbol Şampiyonası Güney Afrika’da düzenlenmiştir.GENEL VE GÜNCEL SOSYOEKOMOMİK KONULAR 2012 Bakanlıklar Listesi Adalet Bakanı Sadullah Ergin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin AB Bakanı Egemen Bağış Bilim. Türkiye’de gerçekleştirilen 2010 FIBA Dünya Basketbol Şampiyonasının maksotu Van Kedisidir. • Gümrük ve Ticaret Bak. Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehmet Mehdi Eker Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz Kültür Bakanı Ertuğrul Günay Maliye Bakanı Mehmet Şimşek Millî Eğitim Bakanı Ömer Dinçer Milli Savunma Bakanı İsmet Yılmaz Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu Sağlık Bakanı Ulaştırma Bakanı Recep Akdağ Binali Yıldırım Yeni Kurulan Bakanlıklar • Aile ve Sosyal Politikalar Bak. 2010 Dünya Münazara Yarışması Türkiye’de yapılmıştır. 2014 Dünya Futbol Şampiyonası Brezilya’da yapılacaktır. Sanayi Teknoloji Bakanı Nihat Ergün Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız Gençlik ve Spor Bakanı Suat Kılıç Gıda. 2011 Spor Başkenti İstanbul’dur. • Ekonomi Bakanlığı • Avrupa Birliği Bakanlığı • Bilim. 2011 Doğa Sporları Antalya – Kemer’de yapılmıştır. 2010 Dünya Gençlik Kongresi Türkiye’de yapılmıştır. 2011 Avrupa Gençlik Olimpiyatları Trabzon’da yapılmıştır. 2010 Dünya Verimlilik Kongresi Türkiye’de yapılmıştır. 2011 Avrupa Basketbol Şampiyonası Litvanya’da yapılmıştır. Uluslararası çevre hukukunun temel ilkeleri ilk olarak Stockholm Bildirgesi’nde yer almıştır. 7 • Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 6 . Cahit Arf 20 TL nin arkasında Mimar Kemalettin 50 TL nin arkasında Fatma Aliye 100 TL nin arkasında Itri adıyla bilinen Buhurizade Mustafa Efendi 200 TL nin arkasında Yunus Emre GÜNCEL BİLGİLER İklim değişikliklerine yol açan sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik yükümlülükler içeren Kyoto Protokolü 1997 yılında düzenlenmiştir.

EXPO-2020’ye resmen aday gösterilen ilimiz İzmir’dir. 2012 Dünya Atletizm Şampiyonası İstanbul’da yapılacaktır. 2011 BM İnsani Gelişme Endeksi raporuna göre gelişmişlik düzeyi en yüksek olan ülke Norveç. Liberya Cumhurbaşkanı Ellen Johnson – Sirleaf ve yine Liberyalı Leymah Gbowee ile Yemenli kadın hakları ve demokrasi eylemcisi Tawakkul Karman almıştır. 2013 Akdeniz Oyunları Yunanistan’da yapılacaktır. Avusturya. Dünya Su Fuarı 2012’de Fransa’da yapılacaktır. 2011 Nobel Edebiyat Ödülü “İzmir Saat 3”. 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası Fransa’da yapılacaktır. “Hüzün Gondolu” adlı eserleriyle tanınan İsveçli Thomas Tranströmer’e verilmiştir. 2013’te Çin’de Türk yılı olarak kutlanacaktır.GENEL VE GÜNCEL SOSYOEKOMOMİK KONULAR 2011 Dünya Güreş Şampiyonası İstanbul’da yapılmıştır. en düşük olan ülke Kongo’dur. 2011 Türkiye’de Kuzey Kıbrıs yılı ilan edilmiştir. 2013 Üniversitelerarası Kış Olimpiyatları Slovenya (Maribor)’da yapılacaktır. 2016 Yaz Olimpiyatları Rio’da yapılacaktır. Nobel ödülü İsveç tarafından verilmektedir. 2011 Avrupa kültür başkentleri Turku (Finlandiya) ve Tallinn (Estonya) 2011 Nobel Barış Ödülü’nü. 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası Polonya ve Ukrayna ortaklığı ile yapılacaktır. 2011 Dünya Atletizm Şampiyonası Güney Kore’de yapılmıştır. 9 . 2010 Avrupa kültür başkentleri İstanbul. 2012 Dünya Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası Türkiye’de yapılacaktır. 2012 Türkiye’de Çin yılı. Yüzyılın en büyük bilimsel deneyi “Büyük Patlama”. Avrupa Birliğine üye olmamasına rağmen serbest dolaşım antlaşmasını imzalayan ülke Norveç’tir. 2018 Dünya Futbol Şampiyonası Rusya’da yapılacaktır. 2014 Kış Olimpiyatları Rusya’nın Soçi kentinde yapılacaktır. 6. Rusya. 2010 Türkiye’de Japon yılı ilan edilmiştir. İsviçre’nin Cern şehrinde yapılmıştır. 2012 Yaz Olimpiyatları Londra’da yapılacaktır. Dünya Ekonomik Forumu İsviçre (Davos)’de yapılmaktadır. İsviçre. nükleer silahlarını artırmaya devam eden ülke ABD’dir. Federatif yönetime sahip devletler. En fazla döviz rezervine sahip ülke Çin’dir. 8 Nobel Edebiyat Ödülü alan ilk Türk yazar Orhan Pamuk’tur. Pecs (Macaristan) ve Essen (Almanya)’dır. BM Suriye tasarısını reddeten ülkeler Rusya ve Çin’dir. Kanada’dır. 2011 kış saati uygulamasına geçmeyen tek ülke Rusya’dır. Tüm nükleer santrallerini kapama kararı alan ülke Almanya’dır. Nükleer silahların yayılmasını önleme antlaşmasına taraf olduğu halde. Yapılan referandumla camilere minare yapılmasına yasak getiren ülke İsviçre’dir. 11 Mart 2011’de Japonya’da Fukuşima Nükleer Santralinde patlama olmuştur. Dünyada en çok petrol rezervine sahip ülke Suudi Arabistan’dır. 2012 Paralimpik Olimpiyatları İngiltere’de yapılacaktır.

• Türkiye 1999 Helsinki Zirvesi’nde aday ülke olarak kabul edilmiştir. 11 . Bilim ve Kültür Örgütü) 2011 yılında Selimiye Cami ve Külliyesini dünya mirası listesine dahil etmiştir. uluslararası hukuk sisteminin temel belgesidir. 2007 yılında “Yeni Avrupa Birliği Anayasası” olarak nitelendirilen kararlar Lizbon kentinden alınmıştır. BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri İngiltere. IMF Başkanı Chiristine Lagarde (Fransa) Uluslararası Para Fonunun (IMF) tarihsel olarak temel görevi kısa dönemli ödemeler dengesi problemlerinin finansmanıdır. • Katma Protokol 1970’te imzalanmıştır. 10 AB ülkeleri arasında serbest dolaşımı sağlayan Şengen Antlaşmasını İngiltere ve İrlanda imzalamamıştır. Birleşmiş Milletler (BM) 24 Ekim 1945’te kurulmuştur ve 193 üyesi vardır.GENEL VE GÜNCEL SOSYOEKOMOMİK KONULAR Türkiye. UNICEF 1960 yılında kurulmuştur. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisinde TBMM’yi Deniz Baykal temsil edecektir. (Bretton Wood’s Kurumları) IMF – Türkiye ilişkilerinde mali ajan Hazine Müsteşarlığı. Türkiye – AB ilişkileri ile ilgili bilgiler. AB üyesi olduğu halde Euro kullanmayan ülkeler İngiltere. depozitör kuruluş ise T. Merkez Bankası’dır. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Mario Draghi’dir. UNESCO (BM Eğitim. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Başkanı Mevlüt Çavuşoğlu’dur. gelişmiş ülkelerin mali olanaklarını gelişme yolundaki ülkelere krediler yoluyla aktaran kuruluştur. BM Anlaşması. UNESCO 2011 Kasım ayı itibariyle Filistin’i resmen tanımış ve tam üyeliğe kabul etmiştir. BM tarafından ozon tabakasını korumak için yapılan anlaşma Montreal Anlaşması’dır. İsveç ve Danimarka’dır. Rusya ve Çin’dir. Avrupa Birliğinin temeli 1951 – Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu’dur. Türkiye’nin AB Başmüzakerecisi Egemen Bağış’tır. Meksika. UNESCO Başkanı İrina Bakova’dır. WB. UNESCO 2011 yılını Evliya Çelebi yılı olarak belirlemiştir. Avrupa Birliği’nin Euro’dan önce kullandığı para birimi ECU’dur. BM’ye son katılan ülke Güney Sudan’dır. Avrupa Komisyonu tarafından “Avrupa Elçisi” olarak seçilen ünlü Türk Sanatçısı) Fazıl SAY’dır. Avrupa Konseyi Başkanı Herman Von Rompuy’dur. IMF ve WB 1945’te kurulmuştur. Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) 1992 Maastricih Antlaşması ile Avrupa Birliği’ne dönüşmüştür. • Gümrük Birliği 1996’da yürürlüğe girmiştir. Türkiye son olarak 2009 – 2010 yıllarında BM Güvenlik Konseyi’nin geçici üyeliğini yapmıştır. Endonezya ve Güney Kore’nin gelişmekte olan ekonomilerini tarif etmek ve bu ülkelerin büyüyen ekonomilerinden bahsetmek için bundan sonra bu ülkelere “MIST ÜLKELERİ” denilecektir. BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’dur. Fransa. UNICEF (BM çocuklara yardım fonu) iyi niyet elçisi olarak Türkan Şoray seçilmiştir. C. Türkiye ile IMF arasında ilk stand-by anlaşması 1961 yılında imzalanmıştır. ABD. • Ankara Antlaşması 1964’te yürürlüğe girmiştir.

C. G-20 2010 toplantısı Güney Kore. Marshall Planı İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’nın ekonomik kalkınmasını destekleyen ABD kaynaklı ekonomik yardım paketidir. Ülkemizde bir siyasi parti kurmak için 30 kişi gerekmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. Soğuk Savaş sonrasında ilk askeri operasyonunu Bosna-Hersek’de gerçekleştirmiştir. Türkiye’de kamu çalışanlarına sendika kurma hakkı ilk kez 1961 Anayasası ile verilmiştir. Türkiye’de para basma yetkisi T. Osmanlı Devleti’nin bütçeye ilişkin ilk sistemli belgesi “Bütçe Nizamnamesi”dir. 2013 toplantısı İngiltere. Merkez Bankası’nındır. Avrupa Konseyi’ne bağlıdır ve 1959’da kurulmuştur. Rusya Federasyonu. ABD’den başlayıp tüm dünyayı etkisi altına alan ekonomik kriz gayrimenkul sektöründen kaynaklanmıştır. Irak. NATO 4 Nisan 1949’da kurulmuştur. 13 . ABD’de yapılmıştır. Dünya Günü her yıl 22 Nisan’da kutlanır. RTÜK üyeleri TBMM tarafından seçilir. Malezya. devletin danışma ve inceleme organıdır. D-8 ülkeleri: Türkiye. Mısır. Türk Sanayicileri ve İş Adamları Derneği (TÜSİAD)’nin başkanı Ümit Boyner’dir. Merkez Bankası’nındır. Endonezya. Kanada. BDT (Bağımsız Devletler Topluluğu) 1991’de Rusya. Avrupa Konseyi 5 Mayıs 1949’da kurulmuştur ve 47 üyesi ile Avrupa’nın en geniş katılımlı örgütlerinden biridir. Bangladeş. Kazakistan ve Tacikistan’dır. Danıştay. 2011 toplantısı Fransa. Çalışma hayatı ile ilgili uluslararası düzenlemeler yapan organizasyon Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)’dür. Türkiye’de bankaların açılmasına BDDK izin verir. Dünya Ticaret Örgütü (WTO) Genel Direktörü Pascal Lamy WTO Marshall planı doğrultusunda kurulmuştur. S. Nijerya G-8 2010 toplantısı Kanada. Türkiye’de Polis Haftası her yıl 3 – 10 Nisan tarihleri arasında kutlanır. İslam Konferansı Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu D-8 ülkeleri Necmettin Erbakan önderliğinde kurulmuştur. İran. Vatandaşlara Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası verilmesi uygulamasına 2000 yılında başlanmıştır.GENEL VE GÜNCEL SOSYOEKOMOMİK KONULAR Dünya Bankası Başkanı Robert Zoellik Nisan 2012’de görevini devredecektir. Türkiye’nin dış borçlanmasını yürütmekte görevli kuruluş Hazine Müsteşarlığı’dır. 12 Şangay Beşlisi olarak anılan ülkeler Çin. Kuveyt. Türkiye’de en fazla sivil personele sahip bakanlık Millî Eğitim Bakanlığı’dır. Pakistan. sekreteryası İstanbul’dadır. 2011 toplantısı Fransa. Arabistan ve Venezuella’dır. Petrol İhraç Edilen Ülkeler Teşkilatı (OPEC)’nın kurucu üyeleri İran. En son istiklal madalyası verilen ilimiz Gaziantep’tir. 2012 toplantısı ABD. C. ILO kararları tavsiye kararları niteliğindedir. ILO 1919’da Verssilles Barış Antlaşması’yla kurulmuştur. Dicle ırmağı üzerine yapılacak olan Ilısu Barajı ile Hasankeyf sular altında kalacaktır. Ukrayna ve Belarus tarafından kurulmuştur. WTO 1995’te GATT’ın yerine kurulmuştur. Türkiye’de çok partili hayata 1946’da geçilmiştir. Kırgızistan. NATO Genel Sekreter Yardımcısı Hüseyin Diriöz NATO. Türkiye’de para politikası uygulama yetkisi T.

TBMM kararıyla.GENEL VE GÜNCEL SOSYOEKOMOMİK KONULAR Türkiye’de kamusal sermayeli mevduat bankası “T. • Garanti Antlaşması (1960) ile Yunanistan. • Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu’daki etkisinin artması • Mısır’ın. • Lozan Antlaşması ile İngiltere’nin adadaki egemenliği tanınmıştır. açığa satış ve repo işlemlerini düzenleme görevi Sermaye Piyasası Kurulu’na aittir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı’nın görev süresi 5 yıldır. İsrail. İngiltere ve Fransa’nın 1956’da Süveyş Sorunu yüzünden Mısır’a düzenledikleri saldırının siyasal sonuçları. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) görevleri. • Kredi kuruluşları nezdindeki tasarruf mevduatını sigorta etmek • Kredi kuruluşları nezdindeki gerçek kişilere ait katılım fonlarını sigorta etmek • Faaliyet izni kaldırılan bankaların yönetim ve denetimlerini devralmak • Fona devredilen bankaların devir. Süveyş Kanalı üzerinde tam denetim sağlaması • İngiltere ve Fransa’nın Orta Doğu’daki etkisinin büyük ölçüde azalması • ABD’nin Orta Doğu’da daha etkili duruma gelmesi Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki Kanun 25 Şubat 1930 tarihinde çıkarılmıştır. kimlik numarası 01-11-2006 tarihinden itibaren vergi numarası olarak da kullanılmaya başlanmıştır. Türkiye ve İngiltere garantör devlet statüsüne kavuşmuştur.C. “Stratejik derinlik” kavramı Dışişleri Bakanlarından Ahmet Davutoğlu tarafından ortaya atılmıştır. 15 . kişi başına düşen geliri çok yüksek olduğu halde “gelişmiş ülkeler” grubunda yer almaz. Türkiye. 1571’de Osmanlı egemenliğine geçmiştir. Kıbrıs’ın tarihi ile ilgili bilgiler. Türkiye’nin sanayisi en çok gelişmiş coğrafi bölgesi “Marmara Bölgesi”dir. • Kıbrıs Cumhuriyeti 1963’te kurulmuştur. 1 Ocak 2005 tarihinde Türk lirasından (TL) 6 sıfır atılmıştır. Türkiye’nin ekonomik kalkınmasını hızlandırma. Suudi Arabistan. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu’dur. C. mevcut kaynaklarını belirlenen önceliklere göre kullanma ve ekonomik kaynakların işletilmesini düzenleme konularında Bakanlar Kurulu’na yardımcı olmak amacıyla 1960 yılında Devlet Planlama Teşkilatı kurulmuştur. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu gözetim ve denetiminde çalışır. Gaziler Günü her yıl 19 Eylül’de kutlanır. • Kıbrıs adası. Bir hükümlünün cezasının infazı veya bir sanığın yargılanması için iadesi maksadıyla görüldüğü yerde tutuklanması amacıyla uluslararası düzeyde Kırmızı bülten yayınlanır. Ziraat Bankası”dır. satış ve birleştirilme işlemlerini yürütmek Soğuk Savaş döneminde “barış içinde birarada yaşama” politikası SSCB Devleti hangisi tarafından ortaya atılmıştır. 14 Türkiye’de menkul kıymetlerin ödünç alma ve ödünç verme. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu. 1974’te Kıbrıs’a yaptığı askerî müdahaleyi 1960 Garanti Antlaşması’na dayandırmaktadır. Bir ekonomide “ikiz açıklar” olarak nitelenen olgular Bütçe açığı ve dış açıktır. “T.

GENEL VE GÜNCEL SOSYOEKOMOMİK KONULAR 16 .