P. 1
METALOGRAFİ RAPOR

METALOGRAFİ RAPOR

|Views: 737|Likes:
Yayınlayan: Senol Tünem

More info:

Published by: Senol Tünem on Jun 02, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/06/2013

pdf

text

original

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ

TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ METAL EĞİTİMİ BÖLÜMÜ

METALOGRAFİ LABORATUARI DENEY RAPORU HAZIRLAYAN: Ahmet TÜNEM OKUL NO: 2009010424009 BÖLÜMÜ : Metal Öğretmenliği 2. SINIF (II) Öğretim RAPORU TESLİM ALAN: Prof. Dr. Ramazan KAÇAR
Arş.Gör. Hayriye Ertek EMRE

Bu tabakalar gerçek yüzeyin görülmesini engellerler. Parlatma işleminden sonra malzeme yüzeyine kimyasal enerji verilerek. kaynak için kaynak masasına hangi tür dikiş atılacaksa o dikişin atılıp.01-1µm) alümina tozu (Al2O3) aşındırıcı olarak keçe üzerine dökülerek numune parlatılır. Bu bakımdan numune alınması işin temelidir. atmosfer ortamında soğutulmaya bırakılır. Dağlama sonrası temizleyici sıvı. Hazır olan parçaların. 7.DENEYİN ADI : METALOGRAFİK NUMUNE HAZIRLAMA VE MİKROYAPI İNCELEMESİ DENEYİN AMACI : Ark kaynak tekniği ile birleştirilmiş Düşük Karbonlu Çeliğin Metalografik İncelenmesi TEORİK BİLGİ: Makine mühendisliğinde %95 civarında metaller kullanılmaktadır. Atmosferik şartlar altında metal yüzeyinde kir. Aynı doğrultudaki geometrik yapılar tane adı verilen gruplar halinde bir araya gelirler. 3. 4. DENEY PARÇASININ HAZIRLANMASI: Ana parçalara kaynak yapılabilmesi için parçaların ilk olarak kir. Bu nedenle metalografik muayene de makine mühendisliğinde çoğunlukla metallere uygulanmaktadır. 10. Kesme cihazı. 9. Reçine. Numune alınırken dikkat edilmesi gereken noktalar özellikle dövülmüş veya haddelenmiş malzemeden enine ve boyuna kesit incelenmelidir. Dağlamak için kimyasal dağlayıcılar. Metal atomları düzgün geometrik yapılar oluşturarak dizilirler. KULLANILAN CİHAZ VE MALZEMELER: 1. Düşük karbonlu çelik. metalografik inceleme için alınacak olan numunenin fiziksel ve kimyasal olarak ana parçayı tam olarak temsil etmesi gerekir. Kaynak makinesi. 360’dan 1200’e kadar zımpara. Bu yüzden muayene parçasının bir yüzü düzeltilir ve parlatılır. pas ve nem tabakaları oluşur. ki buna dağlama işlemi denir. Bakalite alma kalıbı. 8. ince ve . Daha sonra çok küçük boyutlardaki (0. 5. Kaynak yapılan ana parçadan. Düzleme işlemi SiC su zımparası ile zımparalanarak gerçekleştirilir. Dağlama cihazı. 6. pas gibi etmenlerden tel fırça ile temizlenerek hazır hale getirilmelidir. tane sınırlarındaki yüksek enerjili atomlar koparılarak malzeme içerisi oluşturulan bu renk farklılığından dolayı görünür hale getirilmiş olur. 2. Ayrıca incelemenin içeriğine göre malzemenin kenar ve ortasından. Metal mikroskobu DENEY AŞAMALARI: 1.

Bunlar testere. Prensip olarak. kesici tas. zımparalama ve dağlama işlemleri için temizlik ve kolaylık sağlar. Kalıplama işlemi sıcak ve basınç altında kaplama. keski. Çünkü bütün çalışma orijinal malzeme iç yapısının mikroskop altında görülebilmesi içindir. Örnek olarak Şekil 1 ve 2 ‘de yer almaktadır.kalın yerlerinden. Asıl amaç malzemenin orijinal yapısını incelemek olduğu için sıcak ve basınçtan iç yapısı etkilenebilecek malzemelerde soğuk kalıplama veya kelepçeleme tercih edilmelidir. numuneyi alırken yüzeyde en az plastik sekil değiştiren ve en az ısı meydana getiren kesme metodu seçilmelidir. torna. bozuk ve sağlam kısımlarından ayrı ayrı numune alınmalıdır. soğuk olarak kaplama şeklinde olabilir. 1 Polyestere alınmış numune Şekil. 2. Şekil. Numunenin nereden alınacağı tespit edildikten sonra uygun bir alet ile numune kesilir. BAKALİTE ALMA : Zımparalama esnasında küçük ve biçimsiz şekilli numuneleri elle tutmak güç olduğu için kalıplama işlemi yapılır. çekiçle kırma ve oksi-asetilen olabilir. Kalıplama . 2 Bakalite alınmış numune .

Zımparalama işlemi bir önceki zımparanın çiziklerinin yok edildiği sürenin iki katı olmalıdır. Örnek olarak şekil 3’de gösterilmektedir. 1200 nolu zımparalar kullanılır. 600. 800. PARLATMA: Parlatma işleminin temel amacı. ZIMPARALAMA: Kaba ve ince zımparalama seklinde ayrılabilir. ince zımparalama ve parlatma kademeleri için ilk düz yüzeyi elde etmektir. . Kaba zımparalama kademesinin amacı. 3’de 300’lük zımpara Şekil 4’de 800’lük zımpara 4. Zımparalamada bir önceki izin silinmesi için numunenin 90O çevrilmesi Şekil. Geçişlerde numune bir önceki zımparalama yönüne göre 90° çevrilirse. Kaba zımparalama kademesinin amacı. 400. ışığı iyi yansıtan bir yüzey elde etmektir. bir önceki kademedeki çiziklerin yok edilip edilmediği daha kolay anlaşılabilir. yüzey pürüzlülüğünü azaltmak suretiyle. ince zımparalama ve parlatma kademeleri için ilk düz yüzeyi elde etmektir. Parlatma işlemi son zımparalama işlemi sırasında yüzeyde bırakılan izlerin yok edilmesi hedeflenmektedir.3. Böylece daha kaba zımpara tanelerinin bir üst kademeye geçmesi önlenmiş olur. İnce zımparalamada 320. Bir zımparadan diğerine geçerken el ve numune iyice yıkanmalıdır.

En son ince zımparadan sonra keçe üzerine dökülen aşındırıcı (çoğunlukla elmas olarak adlandırılır) ile numune parlatılır. Dağlama sonrası yapıdaki bazı fazlar dağlayıcıdan etkilenerek parlaklığı bozulur (çukurlaşır). 5. böylece optik metalurji mikroskobunda daha koyu renkli görülürler. . Parlatmada sert parçalarda yüksek devir. Özellikle kaynaklı imalat yapılmış parçalar Stereo mikroskop ile incelenir. bu durum aşırı dağlamadır. parlatma işleminde çok ince (0. . Burada temel amaç o incelenen bölgenin dokusu hakkında bilgi edinmektir. Metal mikroskoplar ile bir numunenin belirli bir bölgesinin iç yapısı mikroskobik olarak incelenir. yumuşak parçalarda düşük devir seçilmelidir. Fe2O3. DAĞLAMA Gerçek iç yapı özelliklerini ortaya çıkarmak için numunenin uygun bir kimyasal reaktifle dağlanması gereklidir.01-1µm) alümina tozu (Al2O3. Cr2O3) vb aşındırıcılar kullanılmaktadır. Dağlama işleminin gereğinden uzun süre yapılması halinde numune yüzeyinin tamamı dağlayıcıdan etkilenerek kararabilir. İkinci optik mikroskop ise günümüzde 2500 büyütme oranına kadar çıkabilen metal mikroskoplarıdır. 6. tekrar 1200’nolu zımpara veya parlatma kademesine dönülerek dağlamanın etkisi giderilene kadar numunenin parlatılmasıyla giderilebilir. Aşırı dağlama.Bu bakımdan. Elmas. MİKROSKOPLA İNCELEME Mikroskop ile inceleme: Metalografik muayenede iki tip optik mikroskop kullanılmaktadır. Nital = %1-5 Nitrik asit(HNO3) + %95-99 Alkol(CH3OH). Stereo mikroskop ile tane yapısından ziyade belirli bir bölge makro olarak incelenir. Bunlardan birincisi 50 büyütme oranına kadar büyütme yapabilen Stereo mikroskoplardır. SiC.

Tokluğu düşüktür. C atomları Fe atomları arasında az miktarda yer alan atomlar olarak bulunur. İç yapısı aşağıdaki gibi görünür. 600.7. uzaması %40 ‘a kadar varır. 2. ardından alkolle yıkayıp kuruttuk. Demir-karbon denge diyagramının en yumuşak yapısıdır. dağlama işlemi tekrarlayabilirdik. Ferrit yapı nedir? α-demiri olarak bilinir. 800 ve 1200’nolu zımpara kağıtlarıyla zımparalama yaptık.Parlatma kademesinde numune parlatma diskine tutup belirli bir süre parlattık.Dağlama durumuna bakıp eğer yeterli değilse.Kalın zımpara ile bakalite kalıbının çapaklarını temizledik.Sıra ile 300.Eğe yardımı ile çapaklarını temizledik. 7. 6. 9.Bir parça pamuk ve maşa ile tutarak Nital dağlayıcı reaktifine batırıp numune yüzeyine parlak yüzeyin matlaştığı görülene kadar sürülür (Aşırı dağlamamaya dikkat!) Nital = %1-5 Nitrik asit(HNO3) + %95-99 Alkol(CH3OH). 5. 3.Bakalite alma yöntemiyle kalıplanır.Dağlama görülünce numune derhal bol su ile yıkadık. 4. 400. DENEY SONUÇLARI DEMİR KARBON DENGE DİYAGRAMI 1.Numune alkolle yıkanıp kurutulur.Ana malzememizden yaklaşık 2cm boyunda numune kestik. Aşırı dağlama durumunda parlatma kademesine dönülmelidir. 10. 8. Kristal kafes yapısı HMK şeklindedir. . 8. DENEYİN YAPILIŞI 1.

g-Demiri olarak bilinir. Östenit yapı nedir? Demirin yüzey merkezli kübik halidir. İç yapısı aşağıdaki gibidir. Tokluğu yüksektir.2. . C ‘nun yapı içersinde katı arayer atomu olarak çok miktarda bulunduğu yapıdır. Sertliği 40 RC civarındadır.

MARTENZİT YAPI: Östenit ve karbonun yarı. Kristal kafes yapısı. Taneler kaynak bölgesine doğru boyuna bir uzantı sergilemektedir. Çekme mukavemeti düşük ama basma mukavemeti fazladır. Max % 6.3. Kaynak esnasında yüksek sıcaklıkta iken ani soğumaya bağlı olarak oluşmaktadır. 4. Şekil 1 1. Çok sert ve kırılgan bir yapısı vardır. Sementit (Fe3 C) yapı ne demektir? Demir karbid olarak bilinir. Oldukça sert ve gevrek bir yapısı vardır. Bir anda soğutulan ve tanelerin eski haline gelmesine izin verilmeden oluşmaktadır. Isı tesiri altında kalan bölge ise yeniden kristalleşme sıcaklığına ulaşmadığı için tanelerin sınırlarında değişikliğin olmadığı görülmektedir.kararlı versiyonudur. Resimde görülmekte olan (şekil 1) kaynak bölgesi ve ıtap bölgesini gözlemekteyiz. . Çeliğin sert olmasını sağlar. g bölgesindeki YMK yapıdan çarpık tetragonal yapıya dönüşmüştür.67 C ihtiva eder.

(Suda soğutularak) Yüksek hızda soğumaktan dolayı C atomları içyapıda sementit içinde bulunur. Bu resimde görülmekte olan (Şekil 2) tane büyüklüğü (OK) yönünde gidildikçe tane yapısının büyüdüğü görülmektedir.Şekil 2 2. Kaynak esnasında yüksek sıcaklığa çıkmasından dolayı atomlar birbirlerine daha sıkı ve grup oluşturmalarına izin vermeden soğutma neden olmaktadır. Resimde görülmekte olan (Şekil 3) yeniden kristalleşme sıcaklığına ulaşan kaynak bölgesinde. içinde bulunan C miktarının bir kısmı Fe YMK’ nin içinde hapsolarak oluşmaktadır. Şekil. Yalnız bu oluşumlar çok az miktarda olmaktadır. Şekil 4. . Ama gruplaşmalardaki ve tane sınırlarında küçülme gözlenmektedir. 3 3.

Şekil. Beyazlar ferritik (a-Fe) Şekil . 6 6. 5 5. Siyahlar sementit (Fe3C). . ısı tesiri altında kalan bölgeye geçiş noktalarında ani soğumadan dolayı C atomlarının YMK’nın içerisinde yer almasından dolayı gevrek kırılma gerçekleşmiş olabilir.4. Resimde gösterilmiş olan bölgede.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->