P. 1
BOYUT KÜÇÜLTME VE ELEK ANALİZİ raporu

BOYUT KÜÇÜLTME VE ELEK ANALİZİ raporu

|Views: 1,012|Likes:
Yayınlayan: sseerrddaarr

More info:

Published by: sseerrddaarr on May 16, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/26/2013

pdf

text

original

T.C.

HİTİT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI II BOYUT KÜÇÜLTME VE ELEK ANALİZİ

064240005 HATIKE AVCI

MAYIS 2012 ÇORUM

1

Hesaplamalar kısmında ise deneyden elde edilen verilerle kırma işleminin yapıldığı cihazın deneysel ve gücünün hesaplanmasıdır. Katıların tanecik büyüklüklerini esas alarak yapılan.Özellikle elek analizi kullanılarak bir numune içerindeki taneciklerin dağılımını tayin eden metodlar üzerinde durulacaktır. Sanayide parçacık boyutlarının küçültülmesi ve aynı zamanda katıların tepkimeye girme yatkınlığının artması boyut küçültme işlemi olarak uygulanılır. 2 .ÖNSÖZ Bu rapor kapsamında kuramsal bilgilerde katı taneciklerin mekanik olarak parçalanmasını tanımlamak ve bu anlamda kullanılan cihazların anlatımını yapmak. çok sayıda operasyonları anlatılacaktır. katıların ayrılması işleminde kullanılan.

7.ELEK ANALİZİ VERİLERİ 4.5.1.6.KAYNAKLAR 3 .Boyut Ufaltmada Gerekli Güç Hesabı 2.Ortalama Tanecik Boyutu 2.3.2.İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 1.6.KURAMSAL TEMELLER 2.Katı Taneciklerin Özellikleri 2.ELEK ANALİZİ HESAPLAMALARI 5.Karışımın Özgül Yüzey Alanı 2.Karışık Tanecik Boyutu ve Boyut Analizi 2.4.5.GİRİŞ 2.2.2.Tanecik Şekli 2.1.Tanecik Boyutu 2.6.6.YORUM 6.Elek Analizi 2.1.Boyut Küçültmenin Nitelikleri 2.Karışımdaki Toplam Tanecik Sayısı 2.3.Deneyin yapılışı 3.5.Boyut Küçültme Aygıtlar 2.

BOYUT KÜÇÜLTME VE ELEK ANALİZİ AMAÇ: Bilyalı değirmenin deneysel ve teorik gücün bulunması. Burada ufaltma işleminin enerji açısından verimliliği boyuttaki ufaltmaya karşılık elde edilen yeni yüzey miktarıyla ölçülür. Parçacık boyutlarının küçültülmesi.Kapasite büyük olmalı. Yapay kimyasal maddeler toz halinde öğütülür. Lifli maddelerin büyüklüklerinin azaltılması daha kolay işlenmelerini sağlar.Birim miktar ürün için gerekli güç miktarı az olmalı. Plastik levhalar küçük küpler yada baklava dilimleri şeklinde kesilirler. küçük taneli katılar elde etmektir.GİRİŞ Boyut küçültme terimi. Kırıcı ve öğütücülerin temel amacı büyük taneli katılardan. Kırıcı ve öğütücü olarak kullanılacak donatımlarda aranılan temel özellikler şöyle sıralanabilir: 1. 1. Küçük taneli parçacıklar yüzey alanları büyük olacağı için veya şekil. Ticari ürünler çoğunlukla içerdiği parçacıkların büyüklüğü ve bazen de şekli bakımından önemli özellikler gerektirirler.İstenilen boyut dağılımında ürün vermeli. Endüstride katı maddeler çeşitli amaçlar için ufaltılır. 3. istenmeyen kısımların mekanik yolla ayrılmasını sağlar. katı maddelerin kesilerek ya da kırılarak daha küçük parçalara bölünmesi için kullanılır. 4 . Katı tanecikler esas olarak dört yolla daha küçük parçalara ayrılabilirler: a) Sıkıştırma b) Darbe c) Sürtünme d) Kesme Her birinin kullanıldığı yerler ayrı olup donatımlar da amaca uygun olarak yapılmıştır. 2. ve sayılarından dolay isteniyor olabilirler. büyüklük.Elde edilen ürünün boyut dağılımının belirlenmesi. aynı zamanda katıların tepkimeye girme yatkınlığını arttırır. Ham cevher parçaları kırılarak işlenebilir boyuta getirilir.KURAMSAL TEMELLER Kırma ve öğütme katı taneciklerin daha küçük parçalara ayrılmasını sağlayan işlemlerdir. 2. Gerçek kırıcı ve öğütücüler tek düze büyüklükte ürün vermezler. Belli boyut aralığında ürün elde etmek ancak mümkün olabilmektedir.

kırıcılar. boyut küçültme makinelerinde bunların yalnızca dördü yaygın olarak uygulanır. Boyut küçültme aygıtlar . aşırı ince öğütücüler ve kesme makineleri olarak gruplara ayrılır. törpü ve makas bu dört türe örnek olarak verilebilir. aşındırma ve kesmedir. balyoz. Vurma. kaba. bölmeli değirmenler 3) Aşırı ince öğütücüler A) İç sınıflandırmalı çekiçli değirmenler B) Akışkan enerjili değirmenler 4) Kesme makineleri 5 . Boyut küçültme aygıtlarının başlıca türleri şunlardır. kat maddelerden daha küçük taneler elde etmek için uygulanan kaba kırmada uygulanır.Boyut Küçültme Aygıtlar Katılar sekiz ya da dokuz değişik yolla ufaltılabilirse de. Bunlar. baskı . Genellikle sert. Kesme işlemi belirli parçacık büyüklüğü ve bazen belli şekiller verir. öğütücüler.1.2. Aşındırma ile yumuşak ve aşındırıcı olmayan maddelerden çok ince ürünler elde edilir. çakıl taşlı değirmenler c) Borusal değirmenler. vurma. Fındık kırıcı. 1) Kırıcılar(kaba ve ince) A) Döner kırıcılar B) Kırma silindirleri C) Çeneli Kırıcılar 2) Öğütücüler(orta ve ince) A) Yuvarlanan baskı değirmenleri a) Toplu değirmenler b) Tekerli değirmenler B) Çekiçli değirmenler C) Aşındırıcı değirmenler D) Döner değirmenler a) Çubuklu değirmenler b) Bilyalı değirmenler. orta ya da ince ürünler verir.

Belirli bir büyüklükte ya da istenen boyut dağılımında ürün vermeli 6 . İdeal bir kırıcı ya da öğütücü.ÇENELİ KIRICI: DARBELİ KIRICI: KONİK KIRICI: 2. 1.Boyut Küçültmenin Nitelikleri Yukarda bahsedilen makineler boyut küçültme aygıtlarının başlıca ideal tipleridir.Büyük kapasitede olmalı 2.Birim nicelikte ürün elde için küçük bir güç gerektirmeli 3.2.

standart olarak ideal bir işlem ortaya koymak ve elimizdeki aygıtın özelliklerini bu ideal birimle karşılaştırarak ikisi arasındaki farklara cevap vermektir. Kırıcı ve öğütücülerin temel amacı büyük taneli katılardan. büyüklük sayılarından dolayı isteniyor olabilirler.Boyut Ufaltmada Gerekli Güç Hesabı Katılarda boyut ufaltma işlemlerinde genellikle güç hesabı için çeşitli teoriler ortaya atılmıştır. Bu ifadenin genelde küçük tanecikleri öğütme işlemleri için daha doğru sonuç verdiği gözlenmiştir. Geliştirilen teoriler “X” boyutundaki bir tanecikle dx’lik bir değişim yapılabilmek için gerekli “E” enerjisinin X boyutunun üssüyle orantılı olduğunu varsaymaktadır.n: sabitler(maddenin boyutuna. küçük taneli katılar elde etmektir.Yukarıdaki ifade buna göre integre edilirse aşağıdaki ilişki elde edilir: E = KR [1/X2 – 1/X1] KR E :Sabit .C/Xn X: tanecik boyutu. X1 : Beslemenin ortalama çapı (1) (2) :Birim miktar beslemenin boyutunu X1 den X2 ye indirmek için gerekli iş. 2. 7 . mm C. Ancak bunların hiçbiri pratik sonuçlara yeterince uymamaktadır.Kullanılan aygıtların iş gücünü incelemek için yaygın bir yöntem. Alan uzunluğunun kesitiyle orantılı olduğu için bu varsayıma göre n=2 olmaktadır. Burada ufaltma işleminin enerji açısından verimliliği boyuttaki ufalmaya karşılık elde edilen yeni yüzey miktarıyla ölçülür. dE/dX = . cinsine makinenin tipine bağlı ) Rıttınger gerekli gücün yaratılan yeni düzeyle orantılı olduğunu önermektedir. Küçük taneli parçacıklar yüzey alanları büyük olacağı için veya şekil. Gerçek kırıcı ve öğütücüler tek düze büyüklükte ürün vermezler.3. Belli boyut aralığında ürün elde etmek ancak mümkün olabilmektedir. Bu yöntem boyut küçültücülere uygulandığında ideal ve gerçek arasındaki farklar önemli ölçüdedir ve bu farklara kuramsal olarak tümüyle cevap verilemez. X2 : Ürünün ortalama çapı .

%80’i XF μm’den geçen birim miktar beslemeden %80’i XP μm’den geçen ürün elde etmek için gerekli enerji miktarı olmaktadır. hp :Besleme hızı . DP :Ürünün çapı .4.34 ile çarpılmalıdır. Elek analizi ile tanecik büyüklüğünü tanımlarken taneciğin en son geçtiği elek büyüklükleri verilmelidir. Son olarak Bond tarafından önerilen modelde gerekli işin ürünün yüzey alanı/hacim oranının karekökü ile orantılı olduğu varsayılmaktadır (n=1.Elek Analizi Çeşitli boyuttaki taneciklerden oluşan bir karışımdaki boyut dağılımını belirlemek için kullanılan yöntemlerden bir tanesi elek analizidir. Bu durumda ise n=1 olacak ve integre edilmiş ifade aşağıdaki şekilde olacaktır: E = C ln (X1 / X2) = KK log (X1 / X2) KK : Sabit. Her bir elekte kalan madde miktarları.45 11. Ei çalışma indeksini önermiştir.5) E =KB 1 / √X2 (4) Bu eşitliği kullanmak için Bond. Buna göre E. ton/dak . 2.Kick ise öğütmede gerekli enerjinin doğrudan boyut ufaltma oranı ile orantılı olduğunu öne sürmüştür. Eİ değerleri Madde Boksit Kömür Granit • Eİ 9. Tablo 2 de örnek bir 8 . ft (3) Eİ için tipik değerler aşağıdaki tablo 1 de verilmiştir: Tablo 1. Ei olarak birim ağırlıktaki iri taneler 100 μm elekte %80’i geçecek şekilde ufaltmak için gerekli Kw-h/ton cinsinden enerjiyi tanımlamıştır. Bu yöntemde eldeki karışım seri haldeki eleklerden geçirilerek kısımlara ayrılır.1/√DF ) P T :Güç . tartılarak bulunur.37 14.39 Bu değerler maddenin kuru olması durumunda 1. Bu değerler kullanılarak kütle kesri halinde tek bir elekte kalan miktarı ifade edilir.46Eİ ( 1/√DP . ft . Bu tür analiz ‘türevsel analiz’ olarak bilinir. DF :Beslemenin çapı . İngiliz birim sisteminde Bond eşitliği en son aşağıdaki şekle dönüşmektedir: (5) P/T = 1. örneğin 14/20 ifadesi taneciğin 14 nolu elekten geçip 20 nolu eleğin üzerinde kaldığını göstermektedir.

Kümülatif elek analizi türevsel elek analizinden yararlanılarak bulunur.9616 0.türevsel elek analizi verilmiştir. Türevsel elek analizi ‘Mesh’ 4/6 6/8 8/10 10/14 14/20 20/28 28/35 Δφn 0.0208 Ф 0. cm 0.Ф aşağıdaki eşitlikle tanımlanır: Φ = ∆Ф1 + ∆Ф2 + ……….3327 0.0417 ‘Mesh’ 35/48 48/65 65/100 100/150 150/200 Kapta Δφn 0. = ∑ ∆Фn (7) Toplama elek analizi Ф ile Dp (elek “n” nin delik büyüklüğü) arasındaki ilişkiyi verir.3207 0.0251 0.0075 Dpn .0104 0. burada Δφn ‘n’ numaralı elekte kalan katı madde kütle kesrini göstermektedir. Dpa ise ‘n’ numaralı elek açıklığına eşit olan çap olarak alınmaktadır. Ф miktarı Dp’ den daha büyük çapta olan katı taneciklerin miktarını tanımlamaktadır.2362 Ф 0.0208 0.0295 0.0077 0.0833 0.Bu toplam değerler toplamın alındığı son “mesh” değerine karşılık tablo halinde verilir.125 0. cm 0.0295 0.257 0. cm 0.1168 0.0058 0.0074 Elek analizinde ikinci yöntem kümülatif elek analizdir.9795 9 .1651 0.4699 0.2362 0.0251 0. “Mesh” 4 6 8 Dpn.0589 0.de verilmiştir.0041 0. Tablo 2.Her bir elekte kalan madde miktarı en büyük elekten başlayarak birbiri üzerine ilave edilir.9718 0.0102 0. cm 0.Tablo 2.de türevsel elek analizi verilen sistem için hesaplanan toplama elek analizi Tablo 3.0031 0.159 0.0417 0.0147 0. Elekler yukarıdan başlayarak numaralandırılır.Kümülatif elek analizi. Tablo 3.3327 0.Tüm örnek için Ф’ nin değeri bire eşit olacaktır.0538 0.0210 Dpn .00 0.1501 “Mesh” 35 48 65 Dpn.

6 ile 0. 0.Bu nedenle literatürde şekil ve boyut için farklı tanımlara rastlamak mümkündür.de çeşitli maddeler için şekil faktörleri verilmiştir.10 14 20 28 0.9925 1. 2. Vp :Tek taneciğin hacmi Eşdeğer çap bazen aynı hacimdeki küpün çapı olarak tanımlanır.7278 0.Tablo 4.Katı Taneciklerin Özellikleri Tek başına bir katı madde büyüklüğü şekli ve yoğunluğu ile tanımlanabilir.1168 0.1. Dp :Eşdeğer çap veya nominal çap (8) Tablo 4.0147 0.5.Yüzey alanı adsorpsiyon deneylerinden veya dolgulu kolondaki basınç düşüşünden yararlanılarak bulunur. Küre küp veya kısa silindir Kum tanesi Kömür tozu Kırılmış cam Mika kırıkları Фs 1.Tanecik Şekli Tek bir katı taneciğin şekli şekil faktörü Фs ile tanımlanır: Фs = 6Vp/ DpSp Sp : Tek taneciğin yüzey alanı.9406 100 150 200 Kapta 0.Şekil faktörleri.9894 0.65 0.0589 0.5.83 0.28 10 .4708 0.0074 0.Büyük katı parçaların kırılmasıyla elde edilen daha küçük boyutlu ancak homojen olmayan katı tanecik karışımı için ise bu özeliklerin tanımı mümkün olmayacaktır.Kırılmış katı tanecikler için Фs 0.95 değerine kadar çıkar.73 0.1651 0.9853 0.0000 2.Bu durumda Dp elek analizine dayalı olarak belirlenen nominal çap olmaktadır.Bu durumda uygun şekilde tanımlanmış şekil faktörleri ve boyutlar kullanılmaktadır.0104 0.0833 0.8868 0.Ancak bu terimler bir ölçüde rasgele tanımlardır.8 aralığındadır.Ancak taneciklerin aşınmaya uğraması durumunda Фs 0.Ancak çok ufak tanecikli karışımlar için hacmi tam doğru olarak bulmak mümkün değildir.

(a)en yaygın kullanılan hacim yüzey ortalama çapı DS dir.1.Tek bir taneciğin hacmi VP olduğuna göre numunede ki toplam tanecik sayısı N= m / VPSP Toplam yüzey alanı ise A=NSP= mSP / VPρP = 6m / ΦSρPDP (10) (9) Eşitlik (9) ve (10) dan çeşitli boyut ve yoğunluktaki karışımlara uygulamak için karışım önce yaklaşık olarak sabit yoğunluk ve boyutta kısımlara ayrılır.6.Eşit boyutlu olmayan sistemlerde ise en büyük iki boyut sistemi tanımlamada kullanılır.Tanecik Boyutu Eşit boyutlu tanecikler için tanımını kullanmak uygun değildir.Her bir kısım için eşitlik (9) ve (10) dan hesaplanan N1 ve A1 değerleri toplanarak numune için A ve N değerleri bulunabilir.Karışımın Özgül Yüzey Alanı Tanecik yoğunluğu ρP ve küreselliği (şekil faktörü). 2. 2.2.6.Karışık Tanecik Boyutu ve Boyut Analizi DP çaplı taneciklerden oluşan bir numunede taneciklerin toplam hacmi m/ρP olur.6.Ortalama Tanecik Boyutu Bir karışımın ortalama tanecik boyutu farklı şekillerde tanımlanır. ΦS bilinen bir numune için her bir kesrin yüzey alanları eşitlik (10) dan bulunur ve bunların toplamı özgül yüzey alanı AW olarak tanımlanır. AW = 6X1 / ΦSρPDP1 + 6X2 / ΦSρPDP2 + ………… = 6 / ΦSρP Σ Xİ / D Pİ (11) Xİ n DPİ : Verilen aralıktaki kütle kesri :Aralık sayısı : ortalama tanecik çapı (en küçük ve en büyük çapların aritmetik ortalaması) 2.2.2. DS = 6Xİ / ΦSAWρP (12) 11 .5.

DN DN = Σ (NİDPİ) / NT (c)Kütle Ortalama Çapı DW DW = Σ XİDPİ (d)Hacim Ortalama Çapı DV DV = [ 1 / Σ ( Xİ / DPİ3 ) ] 1/3 2. Kısa bir teori bilgi ek olarak verilmiştir.Her bir kesirde tanecik sayısının bilinmesi durumunda aşağıdaki eşitlik kullanılabilir DS = Σ NİD3Pİ / Σ NİDPİ (b)Aritmetik Ortalama Çap.  300 gr kadar taş tartılarak değirmene yülenir 12 .Tanecik hacmi DP ile orantılıdır.6. VP = аDP3 (17) (16) (15) (14) (13) 2.7.Deneyin yapılışı Ön çalışma: boyut küçültme elek analizi konusunda temel prensiplerin tekrar edilmesi.Karışımdaki Toplam Tanecik Sayısı Türevsel analizden giderek karışımdaki tanecik sayısını bulmak için her bir karışımdaki tanecik sayısı bulunur ve bunların toplamıN (toplam tanecik sayısı / birim kütle) değerini verir.3.  25-30 adet farklı büyüklükteki bilya değirmene konulur.  Değirmene yükleme yapılmadan watt-metre yardımıyla 1 saniyedeki devir sayısı okunur.

76 1.1518 0.96 3.7 27.  Eleme işlemi sonunda her bir elekteki miktar tartılarak belirlenir.ELEK ANALİZİ VERİLERİ 4 mm 2 mm 1 mm 0.6 26.00 0.09 0.25 0.063/0.4 14.20 0.032 mm Elek altı 5 dakika 38.73 20 36.67 0.6 14.9/0.5 mm 0.76 4.37 1.92 8.50 1.25 0.4 27. 3.032 ΔP.20/0.063 mm 0.063 0.7 8.0047 0.ELEK ANALİZİ HESAPLAMALARI Taş Elek No: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Elek Altı TOPLAM Ayrımsal Elek Analizi Mesh A/4 4/2 2/1 1/0.74 1.0149 0.5 0.09 0.591 0.001 13 .76 0.86 5.4 10.72 7.56 4.48 1.58 0.86 1.090 mm 0.2828 0.25 mm 0.8 0.125 0.0877 0.71 0.68 10 dakika 37.063 0.6 25.125 0.8 12.25/0.82 8.591 0.125/0.74 1.5 0.00737 1.46 1.62 7.68 0.64 7 dakika 37.125 mm 0.20 mm 0.46 1.80 0.57 5.38 1.8 0.65 0.78 0.2 0.4 26.32 0.00819 0.70 0.04919 0.032 ΔΦN 0.5/0.3832 0. Kırma işlemi devem ederken watt-metre’den devir sayısı okunur  Elle kırma işlemi tamamlandıktan sonra elek analizi yapılır.24 1.49 1.72 15 dakika 36.51 1. mm 4 2 1 0.0172 0.00727 0.73 4.48 0.8 14.96 0.

44 1.46 1.4 5 7 10 süre 15 20 14 .48 1.58 1.57 1.54 5 7 10 süre (dakika) 15 20 2 mm için elek analizi elek üstü miktar 1.42 1.59 1.55 1.4 mm için elek üstü miktar elek üstü miktar 1.56 1.

0382)/(10-5)] Y=1. Y=1.16 (gr) / 0.1708=14.0382+(7-2)*[(1.3843=24.22 Toplam Yüzey Alanının Hesaplanması (A) : A=NSP= mSP / VPρP = 6m / ΦSρPDP A=61.411-1.79 25.0533 gr/cm3 *0.73*1.dakika ve 10.5 0 5 7 10 süre (dakika) 15 20 7. Y=1.1 mm için elek üstü elek üstü miktar 1.Ve 2 mm’lik mesh göz önünde bulundurulmuştur.Ve 2 mm’lik mesh göz önünde bulundurulmuştur.1708-1.dakika ve 25.dakika arasında yapılmıştır. Dakikadaki bulunan değerin doğrulanması için yapılan ekstrapolasyon: 20.dakika arasında yapılmıştır.1708 Y=antilog 1.4377)/(20-15)] Y=1.4(cm) 15 .6457 cm2 ΦS Taş= 0.73 (10) A= 6*3.Dakikadaki bulunan değerin doğrulanması için yapılan interpolasyon: 5.5 1 0.411+(25-20*[(1.3843 Y=antilog 1.

Elek topluluğu elle ve ya mekanik olarak belirli bir şekilde ve belirli bir süre sarsılır.5.YORUM Boyut küçültme ve elek analizi deneyinde parçacık boyutlarının küçültülmesi ve aynı zamanda katıların tepkimeye girme yatkınlığının artması ( boyut küçültme işlemi ) ile çeşitli boyuttaki taneciklerden oluşan bir karışımdaki boyut dağılımını belirlemek için elek analizi yöntemlerini uygulanır. Elde edilen verilere göre türevsel elek analizi ve türevsel analiz verilerinden de yaralanarak 16 . numuneyi en büyük delik açıklığı bulunan elek üzerine koymak suretiyle başlatılır. Bu eleğin altında elek numaraları gittikçe küçülen serinin diğer elekleri yer alır.Serbestçe akan ufak taneciklerden oluşan katı maddeler kendilerini elek analizleri ile karakterize ederler. Bu şekilde ki bir madenin elek analizi. Her elek üzerinde toplanan madde topluluğu alınıp tartılır.

716.Literatürden araştırılan verilere göre bu değerler sınır koşullarının içerisinde yer almaktadır. İnkilap Kitabevi . Deney Föyü 17 .atauni.tr/RAPOR.edu. İhsan ÇATALTAŞ Üçünçü Baskı . http://cevresorunlari.Büyük katı parçaların kırılmasıyla elde edilen daha küçük boyutlu ancak homojen olmayan katı tanecik karışımı için bu özeliklerin tanımını içermez.Elek analizi uygulamalarında kömür için pP ve A değerleri hesaplanmıştır. Sayfa. Bu deney kapsamında yapılan hatalar genellikle eleklerin tartımı sırasında taş miktarındaki azalma yada bir önceki tartımdan sonra eleklerin çokta iyi temizlenmemiş olması olarak düşünelebilir 6. Tek başına bir katı madde büyüklüğü şekli ve yoğunluğu ile tanımlanabilir. Çeviren Prof. Dr.KAYNAKLAR 1. Kimya Mühendisliğine Giriş .kümülatif elek analizi uygulanmış olunur.htm 3. Kimya Mühendisliği Laboratuarı II.717 2.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->