P. 1
Okyanus 11. Sınıf Matematik İstatistik Konusu

Okyanus 11. Sınıf Matematik İstatistik Konusu

|Views: 1,001|Likes:
Yayınlayan: Ayhan Parmaksız

More info:

Published by: Ayhan Parmaksız on May 08, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/08/2012

pdf

text

original

11.

SINIF

MATEMATİK
MEB’in 11. Sınıf Matematik Müfredatına Eklediği Yeni Konu

İSTATİSTİK
Konu Anlatımı
Permütasyon, Kombinasyon, Binom, Olasılık Ünitesi Ayrı Bir PDF Olarak Sitemizde Yer Almaktadır.

0 %10 etim Öğr eni gramı Y Pro

Yazar Nihat Eminoğlu

Konu anlatımı k tabınız, Akıllı Öğret m S stem 'nde “İnterakt f Z-KİTAP" olarak yer almaktadır: www.ak ll ogret m.com

İncirli Caddesi Santral Çıkmazı No: 27 Kat: 2 Bakırköy / İSTANBUL Tel: 0212 572 20 00 (pbx) Fax: 0212 572 19 49

İnternet üzerinden siparişleriniz için: www.okyanusokulkitap.com

Genel Yayın Yönetmeni Ali Rıza Bayzan Editörler Erdal Şen Halil İbrahim Küçükkaya Ümit Can

/ Dizgi Servisi (A.O.P)

Nesil Matbacılık Tel: 0212 876 38 68

Baskı Cilt

Yardımcı Ders Kitabı Seti’nin Akademik Sistem Tasarımı’nın her hakkı saklı olup tüm hakları Basım Yayın Tic. Ltd. Şti.’ye aittir. Kısmen de olsa alıntı yapılamaz, metin ve soruları aynen veya değiştirilerek elektronik, mekanik, fotokopi ya da başka türlü bir sistemle çoğaltılamaz, depolanamaz.

.................. 8 .............................28 ..... ÜNİTE: İSTATİSTİK İstatistik ..........İÇİNDEKİLER 1........................................

.

.

.

Ýstatistik Ýstatistik .

Ýstatistik Ýstatistik Araþtýrmalar yapýlmasý. sýnav 3. tabloda verilenleri çizgi ve sütun grafiðinde ayrý ayrý gösterelim. verilerin toplanmasý ve toplanan verilerin belli yöntem ve tekniklerle ifade edilmesine istatistik denir. sýnav 4. Maaþ Yýl 2009 2010 2011 A 650 700 780 B 700 780 850 C 720 800 900 Örneðin Bir dersanenin uyguladýðý dört sýnavda dört öðrencinin yaptýðý net sayýsý aþaðýdaki tabloda verilmiþtir. sýnav 70 95 90 75 80 110 120 90 90 75 125 Çözüm Maaþ(TL) 900 850 800 780 720 700 650 BC A 2009 120 C B C B A A 2010 2011 Yýl Çözüm Öðrencinin neti 130 120 110 100 90 80 70 60 1 2 3 4 Hasan Seren Murat Ali 900 850 800 750 700 650 Maaþ(TL) C B A 2009 2010 2011 Yýl Sýnav no Öðrencinin neti 130 120 110 100 90 80 70 60 1 2 3 4 Sýnav no Örneðin Yetiþtirilen hayvan x (10 000) 30 25 15 10 2008 2009 2010 Yýl Büyükbaþ hayvan Küçükbaþ hayvan Örneðin Tabloda üç memurun 3 yýlda maaþlarýndaki deðiþim görülmektedir. Þekilde 3 yýllýk sütun grafiðiyle verilen küçükbaþ ve büyükbaþ hayvan miktarý dairesel grafikte gösterildiðinde elde edilen sonuç nedir? 8 ~ MATEMATÝK . Sýnav Öðrenci Ali Murat Hasan Seren 1. bu tablodaki verileri sütun ve çizgi grafiðiyle gösteriniz. sýnav 60 100 80 65 2. Buna göre. Buna göre.

D. i  3x A  x F  6x E) Fransýzca Almanca 80° 100° Ýngilizce Çözüm 10x kiþi MATEMATÝK ~ 9 . Çözüm Toplam: 120 bin 120 bin hayvanýn 50 bini küçükbaþ ise 360° ?  3 360 .Baþ 10 bin 15 bin 25 bin +  50 bin Pazartesi günü Salý günü Çarþamba günü Perþembe günü Cuma günü Cumartesi günü Pazar günü 9 saat 6 saat 0 saat 9 saat 0 saat 12 saat 12 saat +  48 saat Buna göre. Fransýzca bilenlerin yarýsý olduðuna göre. Buna göre.Ýstatistik Çözüm B. C. bu grup bir daire grafiðinde gösterilirse aþaðýdakilerden hangisi doðru olur? Örnek Soru 1 A) Fransýzca Almanca 100° 60° Ýngilizce B) Fransýzca Almanca 120° Çalýþma saati 12 11 10 9 6 Gün 50° Ýngilizce C) Ýngilizce Fransýzca 108° 36° D) Almanca 108° Ýngilizce Fransýzca 200° Þekilde verilen çizgi grafiðinde bir dersane öðretmeninin çalýþtýðý saatler verilmektedir.50 « ? =  120 « = 150° Büyük baþ Küçük baþ 150° Örnek Soru 2 Bir grupta Ýngilizce. E þýklarý yanlýþtýr. B þýkký doðrudur. B) Bir hafta içerisinde hafta sonu çalýþtýðý süre. D) Pazar günü hiç çalýþmamýþtýr. A. hafta içi çalýþtýðý süreye eþittir. Ýngilizce bilenler Almanca bilenlerin 3 katý. E) Çarþamba günü 6 saat çalýþmýþtýr. aþaðýda verilenlerden hangisi kesinlikle doðrudur? A) Bir haftada toplam 36 saat çalýþmýþtýr. C) Cuma günü perþembe gününden daha çok çalýþmýþtýr. Almanca ve Fransýzca bilenler vardýr.Baþ 2008 yýlýnda 2009 yýlýnda 2010 yýlýnda 15 bin 25 bin 30 bin +  70 bin K.

üst çeyrek ve en büyük deðer bulunur. Ýki farklý deðiþken arasýndaki iliþkiyi belirlemek için kullanýlýr. Ýki menteþe noktalarý arasýndaki uzaklýk çeyrekler açýklýðýný verir. 3. Bütün noktalara uzaklýklarý toplamý en küçük olan doðru çizilir. Kutu grafiði iskeleti minumum ile maksimum deðerleri arasýnda üzeri ölçekli bir çizgiden oluþur. Cevap C sýnda bir iliþki olup olmadýðýný öðrenmek için sýnýftan rastgele 10 öðrenci seçiyor. Bir öðretmen Matematik ve Türkçe notlarý ara- ? x kiþi dir. Bunun için bu grafiðe kutu ve býyýklar grafiði de denir. Koordinat düzlemi çizilir ve eksenlere deðiþkenler konulur.  ? = 36° (Almanca bilenler) 360° 10x kiþi ise ? 6x kiþi dir. 10 ~ MATEMATÝK . Ýki farklý sonucun ayný sebepten kaynaklanýp kaynaklanmadýðý görülebilir.80 2 « « x =  = 120 ton 120 « 3 Bu grafiði yorumladýðýmýzda matematik dersinin notlarý arttýkça Türkçe dersinin de notlarý artmaktadýr. Aralarýndaki iliþkinin sebebi görülemese de ilgili iki deðiþkenin arasýnda direk olarak bir iliþki bulunup bulunmadýðýný ve iliþkinin ne derece güçlü olduðu görülebilir.Ýstatistik 360° 10x kiþi ise Nasýl Oluþturulur? 1. Aralarýnda iliþki bulunan iki deðiþkenin deðerleri diyagramda bir çizgi boyunca uzanacaktýr.  ? = 216° (Fransýzca bilenler) 108° (Ýngilizce bilenler) Þýklardaki grafiklere bakýldýðý zaman cevabýn C þýkkýnda olduðu görülür. en küçük deðer. Karþýlýk gelen deðerler bu çizgiye yaklaþtýkça aralarýndaki iliþkinin güçlendiði anlaþýlýr. 180 ton ayçiçeði biçen bu çiftçinin kaç ton soya biçmesi beklenir? Çözüm Soya 80° ye karþýlýk gelir. Kutunun bu uç noktalarýna menteþe adý verilir. Mýsýr Ayçiceði 120° 70° Pamuk 90° Soya Buna göre. Ýlgili deðiþkenlerle ilgili veri çiftleri toplanýr. 120° ye 180 ton karþýlýk gelirse 80° ye x ton  60180 . 4. Türkçe Matematik Bu tablo kullanýlarak aþaðýdaki serpilme grafiði oluþturulur. Toplanan verilerdeki karþýlýk gelen noktalar iþaretlenir. Serpilme diyagramý 7 kalite kontrol aracýndan birisidir. 2. Böylece gösterim bir kutu ile çeyrekler yani menteþe dýþýndaki veri deðerlerini gösteren býyýklar þekline girmiþtir. Öðrenci Hakan Mert Ali Zeynep Mine Ayþe 75 60 65 54 85 72 84 70 60 48 64 50 Elif Hatice Necla Hanife 96 80 100 90 85 75 88 72 Örneðin Bir çiftçinin bir yýl içerisinde ektiði ürünlerin miktarlarýnýn dairesel grafikteki gösterimi aþaðýdaki gibidir. Noktalar birbirine yakýn ve bir çizgi boyunca kümelendiklerinden aralarýnda güçlü pozitif bir iliþki vardýr. en büyük deðeri üst çeyrektir. Bu çizgi üzerinde bir kutu çizilir kutunun en küçük deðeri alt çeyrek. En son olarak medyan kutu üzerindeki ölçeðe göre yerine konur. Örneðin. alt çeyrek. Kutu Grafiði Veriler içerisinde medyan. Serpilme Grafiði Bir tür kalite diyagramýdýr.

15. Örneðin Bir sýnýftaki 16 öðrencinin giydikleri.17. Veri açýklýðý = En büyük deðer – En küçük deðer = 44 – 36 = 8 En küçük Alt çeyrek 60 68 Ortanca 66 74 Üst çeyrek 76 80 En büyük 96 115 â = 2.14.13.Ýstatistik Örneðin Biri erkek biri kýz olan iki kiþinin nabýz sayýlarý ile ilgili aþaðýdaki veriler verilmiþtir.9.16.14.10. 15.14.44.42.13.21.8.40.33.38.12.24.10. en büyük deðerden.24.36.42.12. Öðrenci sayýsý Erkek 6 5 Kýz Nabýz sayýsý Ayakkabý numarasý 55 60 65 70 75 80 85 90 95 100 105 110 115 Histogram Verileri belirli bir geniþliðe sahip veri gruplarý içine dahil edip bu gruplardaki verilerin sayýlarýnýn kullanýlmasý ile oluþturulan sütün grafiklerine histogram denir. 39.16.40.17. – Histogram çizilir.32.24.9.12. Yani gruplarýn geniþliði 3 alýnýr.19.44.38. ) – Açýklýk.41.21 8–10 11–13 24. 3 e yuvarlanýr.41.36. 14–16 17–19 20–22 30.16.12. 36. Çözüm Öncelikle veri açýklýðý hesap edilir.39.6 (en yakýn ve büyük tek sayýya yuvarlanýrsa sayý 3 tür.) 9 Verileri sýralarsak.33.15. Çözüm Veri açýklýðý=En büyük deðer–En küçük deðer=34–8=26 26  = 2. verilen grup sayýsýna bölünür ve bölüme en yakýn büyük tek sayý veri grubunun geniþliði olarak alýnýr.28.15.12.32.44 36–38 39–41 42–44 – Erkek Kýz 56 60 þimdi bunlarý bir histogramda gösterelim.18.16.32.13. en küçük deðer çýkartýlýr.38. 32.19. 8. ayakkabý numaralarýna bakýlmýþ ve aþaðýdaki ölçümler elde edilmiþtir.13.34 Bu verileri 9 gruplu bir histogramda gösterelim.34 32–34 23–25 26–28 29–31 MATEMATÝK ~ 11 .21. Örneðin Bir doktorun 30 günlük bir zaman diliminde hergün baktýðý hasta sayýsý aþaðýda verilmiþtir.) Verileri sýralarsak.44.8(Büyük ve en yakýn tek sayý 3 tür.11.16. – Veri açýklýðý belirlenir.21.30.44.37. Bir histoðramýn çizilebilmesi için aþaðýdaki yöntemler sýrasýyla izlenir.14.16.11. 28.44 Bu verilere ait 3 grup oluþturarak histogram yapalým.44.41.9.41. 36.38.44.39. Nüfus yoðunluðunun yaþ aralýklarýna göre daðýlýmý Bir ailenin 12 ay boyunca kullandýðý elektrik Bir sýnýftaki öðrencilerin not daðýlýmý grafiði Ülkemizde hangi yaþ aralýklarýnýn internet baþýnda ne kadar zaman geçirdikleri ve daha nice örnekler histogram için veri oluþturur. 9.12.40.40.39. (Veri açýklýðý belirlenirken.18.37.

15 Buna göre. deðer ise mod bu iki deðerin aritmetik ortalamasýdýr.6.21.72.7. 60.21.17. 4 Merkezi Eðilim (Yýðýlma) Ölçüleri 1. Çözüm Veri açýklýðý=En büyük deðer–En küçük deðer=92–43=49 49 Grup geniþliði =  = 9. En kolay hesaplanabilen merkezi eðilim ölçüsüdür.8 (grup geniþliði 10 olur.) 5 Örneðin 3.14.64.4.2. eþit sayýda ve diðerlerine göre daha çok tekrar etmiþse bu durumda mod. Standart sapma Merkezi Eðilim (Yýðýlma) Ölçüleri Verileri sýralarsak.5.54.20.17.5.7 þeklinde verilen bir sayý dizisinin modu kaçtýr? Çözüm En çok tekrar eden 5.16.5. grup geniþliði 3 tür.3.20.1.20. 3+4 Modu  = 3. Örneðin Bir sýnýftaki 15 öðrencinin matematik dersinden aldýklarý notlar aþaðýda verilmiþtir. Veri daðýlýmýnda en fazla tekrarlanan deðer ardýþýk iki Örneðin Bir sýnýftaki 25 öðrencinin matematik dersinin sýnavlarýndan aldýklarý.3.60.75. ardýþýk verilerin ortalamasýdýr.3.84. 2 Veri daðýlýmýnda en çok tekrar eden ardýþýk ikiden fazla veri.86. Test Ýstatistikleri Çözüm Veri açýklýðý = En büyük deðer – En küçük deðer = 24 – 13 = 11 11  = 2. Örneðin 1.20. Dolayýsýyla en çok tekrarlanan deðer 2 dir.21. 12 ~ MATEMATÝK .2.Ýstatistik Örneðin Bir anketörün bir gün boyunca anket uyguladýðý 20 kiþinin yaþlarý aþaðýdaki gibidir.80. 5+6+7 Bunlarýn aritmetik ortlamasý:  = 6 dýr.18. Ranj (Açýklýk) 2.4.13.50.43. Medyan (Ortanca) 3.15.15.91.24.3.16.78.6.4.16.15. 17. Alt çeyrek.2 Buna göre. notlarýn ortalamasý aþaðýdaki gibidir.15.5.84.86.45. 84.52.54.2.18.92. üst çeyrek çeyrekler açýklýðý 3.72. grup sayýsýný 5 alarak histogram oluþturalým.70.4.14.4. 13.15.24 13–15 16–18 19–21 22–24 MOD (Tepe Deðer) Bir veri dizisinde en çok tekrar eden deðere tepe deðeri (Mod) denir.6 þeklinde verilen bir sayý dizinin modu kaçtýr? Çözüm 3 ve 4 deðerleri en çok tekrar eden ardýþýk iki deðerdir.1.5 tir.18.13. Aritmetik ortalama Merkezi Daðýlým (Yayýlma) Ölçüleri 1.18.13.3.4. 3 Bir veri daðýlýmýnda ayný sayýda fakat ardýþýk olmayan birden fazla deðer varsa mod bu deðerlerin herbiridir.66 Buna göre. bu sayý dizisinin modu kaçtýr? Çözüm Mod en sýk tekrarlanan deðerdir. 1.24.90.2.4.48. veri grup sayýsýný 4 alarak histogram oluþturalým.21.16.24.3.3. Hiç bir iþlem gerektirmez. Mod (Tepe deðer) 2. 6.7.5.20.5.17.2.17.20.7 O halde. 7 deðerleridir. 17.6.

Buna göre. Örneðin Fiyat aralýðý (Bin TL) Kiþi sayýsý 50 – 56 57 – 63 64 – 70 71 – 77 78 – 84 85 – 91 92 – 98 12 10 15 11 9 8 13 Örneðin 1.5. 64 – 70 aralýðýnýn orta noktasý 67 dir. Yani.6.5.5. Yani.6. Örneðin Puan aralýðý Kiþi sayýsý 1–7 8 – 14 15 – 21 22 – 28 29 – 35 36 – 42 3 5 6 4 2 3 Örneðin Þekildeki grafikte bir yýl içerisinde trafiðe kaydý yapýlan araç sayýsý verilmektedir.3.3. Buna göre.4. kiþi sayýsý 90 ve 75 notlarýnda vardýr. 6 dýr. Yani mod 1 – 3 aralýðýnýn ortasýdýr. Daðýlýmýn modu ise 3 ve 6 dýr. Örneðin Bir sýnýftaki öðrencilerin Matematik ve Türkçe derslerinden aldýklarý notlar tabloda verilmiþtir. tabloda verilen deðerlerin modu kaçtýr? Çözüm Grup aralýðý olarak verilen daðýlýmlarda mod en yüksek deðere ait grup aralýðýnýn ortasýdýr. 6 ve 7 deðerleri ardýþýk olduðundan bunlarýn modu aritmetik ortalamasýdýr. 90 ve 75 notlarý en fazla ve eþit sayýda alýndýðýndan iki modlu bir dizidir.Ýstatistik Örneðin 2. Buna göre.7 þeklinde verilen bir sayý dizinin modu kaçtýr? Tabloda verilen puan aralýðýndaki öðrenci sayýlarýna ait daðýlýmda mod en çok kiþinin yer aldýðý 15 – 21 aralýðýnýn orta noktasýdýr.7.6.3. Çünkü 50 alan kiþi sayýsý en çoktur.3. Matematik Aldýðý not Kiþi sayýsý 100 80 70 60 50 2 5 4 3 6 100 90 80 75 70 Türkçe Aldýðý not Kiþi sayýsý 2 6 2 6 4 Tabloda bir firmanýn sattýðý ve fiyat aralýðý verilen araçlara.6.7 þeklinde verilen bir sayý dizinin modu kaçtýr? Çözüm Sayý dizisinde en fazla ve eþit sayýda tekrar eden 3 deðer vardýr. Bu sayý dizisi iki modlu bir dizidir.7. Gruplandýrýlmýþ daðýlýmlarda mod bulunurken en çok tekrarlanan deðere sahip olan aralýðýn orta noktasý alýnýr. Bu daðýlým iki modlu bir daðýlýmdýr.5. Ve deðeri de 2 dir.6. 5.4. tabloda verilen deðerlerin modu kaçtýr? Çözüm En çok talep 15 kiþi sayýsýyla 64 – 70 aralýðýndadýr. Dolayýsýyla mod bunlarýn aritmetik ortalamasýdýr. 15+21 mod =  = 18 dir.3. Türkçe dersi için. Tabloda verilen ifadelerin modu kaçtýr? MATEMATÝK ~ 13 . Yani. kiþilerin gösterdikleri talepler verilmiþtir. Dolayýsýyla mod 3 ve 6 dýr. Aralýk olarak verilenlerde mod hesaplanýrken aralýðýn orta noktasý alýnýr. 2 Çözüm Sayý dizisinde en fazla ve eþit sayýda tekrar eden 3 ve 6 rakamlarýdýr.6. bu derslere ait not daðýlýmlarýnýn modu kaçtýr? Çözüm Matematik dersi için mod 50 dir. mod 67 bulunur.3.

70 ve altýnda not alanlar kalmýþtýr. Örneðin Puan 40 50 60 70 80 90 Kiþi sayýsý 5 5 5 5 5 5 Örneðin Tabloda verilen puan daðýlýmýnýn modu kaçtýr? Çözüm Kiþi sayýsý hepsinde ayný olduðundan burada verilen daðýlýmýn modu yoktur denir. Burada 13. bu tablodaki daðýlýmýn modu kaçtýr? 14 ~ MATEMATÝK . Tepe deðerin üstünde not alanlar bu dersten geçeceklerine göre sýnýfta kaç öðrenci bu dersten kalmýþtýr? 3 13 3 12 3 11 2 10 1 9 3 8 Örneðin Aile hekimi sayýsý Hekime baðlý sokak sayýsý Çözüm Mod (tepe deðer) bir puan daðýlýmý grafiðinde grafiðin en yüksek olduðu puandýr. grafikte verilen bu daðýlýmýn modu kaçtýr? Çözüm Mod deðeri 10 ve 30 deðerleridir. Þekildeki grafikte bir sýnýftaki öðrencilerin fizik dersinden aldýklarý notlarýn daðýlýmý verilmiþtir. 8 1 0 2 4 10 15 20 25 30 35 40 45 Firma sayýsý Þekildeki grafikte bir sanayi sitesindeki firmalar ve firmalarda çalýþan iþçi sayýlarý verilmiþtir. Buna göre. Tabloda bir mahalledeki aile hekimi sayýsý ve bu hekimlerin her birine baðlý sokak sayýsý verilmiþtir. Burada iki modlu bir daðýlým vardýr. Bu nedenle bu daðýlýma iki modlu daðýlým ya da bimodal daðýlým denir. bu daðýlýmýn modu kaçtýr? Örneðin 10 Çözüm 10 puan alan 6 kiþi 20 puan alan 4 kiþi 30 puan alan 8 kiþi 40 puan alan 6 kiþi 50 puan alan 12 kiþi En çok tekrar eden deðer 50 dir. 70 in üstünde not alanlar geçmiþ.12.12. Buna göre. Bir dizide bütün veriler eþitse bu daðýlýmýn modu yoktur denir. Bu grafikte verilen not daðýlýmýnda tepe deðeri 70 tir.Ýstatistik Örneðin Çözüm Tabloda mod olmaya aday 13. Þekildeki grafikte bir sýnýftaki öðrencilerin bir dersten aldýklarý puan daðýlýmý verilmiþtir.11 ve 8 deðerleridir. Dolayýsýyla 8 ve 12 bu daðýlýmýn modudur.11 deðerleri ardýþýk deðerler olduðundan bunlarýn ortalamasý olan 12 mod dur. Buna göre. 8 deðeri kesinlikle moddur. Çünkü hepsi en çok ve eþit sayýdadýr. 60 puan alan 10 kiþi 70 puan alan 8 kiþi 80 puan alan 4 kiþi 90 puan alan 6 kiþi Dolayýsýyla mod = 50 dir.

95.35.C basketçilerinin 7 maçta attýklarý sayýlar verilmiþtir.terim 2 26+28 5. 6. 81. 61. x1+x2+. 81. 59. 53. 33 5.11. Veri sayýsý çift olduðunda medyanýn bulunmasý: Ortanca. 49. Aritmetik ortalama merkezi eðilim ölçüleri içerisinde en istikrarlý olanýdýr. 24.13. xn gibi n tane sayýsýnýn aritmetik ortalamasý. 19 Buna göre.B.. 30. 83. 30. n+1 Ortanca =  . ve 6. Örneðin Çözüm Veriler küçükten büyüðe yazýlýrsa. 72.13.. veriler sýralandýðýnda ortada yer alan iki verinin orta noktasýdýr. 59. n MATEMATÝK ~ 15 . terim 2 Þekilde A. 28. 75 ortanca 77. x+y+z toplamý kaçtýr? 10  + 1 = 6. 58. Daha sonra toplam veri sayýsýnýn yarýsýnýn 1 fazlasý alýnýr.15.12. 72. 69. A: 9. 96 bulunur. Buna göre. ortanca terim kaçtýr? Örneðin Çözüm Terimleri küçükten büyüðe doðru sýraladýðýmýzda. 64.12. x1. 75.9. 75. 54.12. 73. A x+y+z = 12+11+13 = 36 olur. 83. 23. 96 Buna göre.Ýstatistik Bu nedenle. 31. Yani 35 tir. 2 Çözüm A. 68.35. 24. 26.70 7+1 Ortanca  = 4 terimdir. 68.45.15 x B: 10. Bunun için aþaðýdaki iþlemler yapýlýr. 75. Örneðin Bir öðrencinin 7 sýnavdan aldýðý notlar. 61.13.30. Veriler içerisinde bunlara ait olan deðerlerin ortalamasý ortancayý verir. 24. 30.65. 28. 26. 2 Veriler küçükten büyüðe doðru sýralandýðýnda. terim terim 10  = 5.15 z Aritmetik Ortalama Verilerin toplanýp veri sayýsýna bölünmesi ile elde edilen deðerdir. ortanca kaçtýr? 30 puan alan 4 kiþi  32 kiþi kalmýþtýr. 94. 65.12. Öncelikle toplam veri sayýsýnýn yarýsý alýnýr.45. 53. 81. 2 24. 31. 57. 30. terimin ortalamasý = 27 yani ortanca 27 dir. 58. 69. x2. 15. 81. 77. 69.30. 94. 95. 49.14.12. ortanca kaçtýr? Rize ilinin aðustos ayý içerisinde 10 günlük hava sýcaklýklarý aþaðýda verilmiþtir. 58. B ve C basketbolcularýna ait veriler küçükten büyüðe doðru sýralandýðýnda.25. terim dir. 23. 64. 69. 78. Buna göre. 54..+xn Ortalama =  þeklinde bulunur.12. 70 puan alan 60 puan alan 50 puan alan 40 puan alan 10 kiþi 4 kiþi 8 kiþi 6 kiþi Örneðin Aþaðýda bir futbol takýmýnýn son 25 sezonda attýðý gol sayýlarý verilmiþtir.15. 65. Çözüm Medyan (Ortanca) Bir dizide yer alan verilerin büyükten küçüðe.65.10. 25. Veri sayýsý tek olduðunda medyanýn bulunuþu: Veri sayýsý n ve n bir tek sayý olsun..10. ya da küçükten büyüðe sýralanmasýndan sonra bu verilerin tam ortasýnda yer alan deðere ortanca ya da medyan denir. 78.. 19.70 olsun. 58.13 y C: 11.. 73. 57. 33.

15 20 16 ~ MATEMATÝK . Bunu anlamlý sayýya yuvarlarsak sýnýfýn boy ortalamasý 171 cm olur. 8 Tabloda 20 öðrencinin 70 puanlýk bir sýnavdan aldýklarý puanlar puan aralýðý olarak gösterilmiþtir. bu sýnýfýn puan ortalamasý kaçtýr? Çözüm Puan aralýðý olarak verildiðinde her bir puan aralýðýnýn orta noktasý bulunur ve orta nokta öðrencinin puaný olarak alýnýr.1111. 8 yýllýk ortalama ihracat kaç milyon TL dir? 50 – 52 53 – 55 56 – 58 59 – 61 Kiþi sayýsý 1 2 3 2 3 4 1 3 1 Çözüm 2003 yýlýnda 210 milyon TL 2004 yýlýnda 240 milyon TL 2005 yýlýnda 150 milyon TL 2006 yýlýnda 300 milyon TL 2007 yýlýnda 210 milyon TL 2008 yýlýnda 600 milyon TL 2009 yýlýnda 300 milyon TL 2010 yýlýnda 240 milyon TL +  Toplam ihracat: 2250 milyon TL 2250 Ortalama ihracat =  = 281..=  =  27 27 = 171.Ýstatistik Örneðin Boy (cm) 160 165 170 175 180 185 Kiþi sayýsý 5 6 4 4 6 2 Örneðin Þ ekilde bir sýnýftaki öðrencilerin boylarý verilmiþtir. Örneðin Örneðin Puan Aralýðý 35 – 37 38 – 40 41 – 43 44 – 46 47 – 49 Þekildeki histogramda 8 yýla ait ihracat rakamlarý verilmiþtir. Buna göre. 10 160x5+165x6+170x4+175x4+180x6+185x2 4620 Ort.25 milyon TL dir. Buna göre. = = 48. bu sýnýfýn boy ortalamasý kaçtýr? Þekilde bir sýnýftaki öðrencilerin bir dersten aldýklarý notlar verilmiþtir. Buna göre.. (36x1)+(39x2)+(42x3)+(45x2)+(48x3)+(51x4)+(54x1)+(57x3)+(60x1) Ort. Buna göre. sýnýfýn not ortalamasý kaçtýr? Çözüm 800 990 680 700 1080 370 Çözüm 10 alan 2 kiþi 20 alan 1 kiþi 30 alan 4 kiþi 35 alan 2 kiþi 60 alan 1 kiþi Notlar toplamý = 20+20+120+70+60 = 290 290 Ortalama =  = 29 olur.

üst çeyrek. +  36 kiþi Çözüm En büyük deðer 70 Toplam 4 12 24 40 40 +  120 Öðrenci A B C D E F G En küçük deðer 35 A Ranj (açýklýk) = 70 – 35 = 35 tir.4 arasýnda yoðunlaþmýþtýr. D) Sýnýftaki öðrenciler genelde 3 . Sýnýfýn genel baþarý düzeyi yüksektir. – Ranjýn küçük çýkmasý grubun homojen olduðunu. alt çeyrek. Bilen öðrenciyle bilmeyen öðrencinin ayýrdedildiði bir Örnek Soru 3 Þekildeki grafikte bir sýnýftaki öðrencilerin fizik dersinden aldýklarý notlarýn daðýlýmý verilmiþtir. C) Uygulanan sýnavýn zorluk düzeyi orta düzeydir. Cevap D Tabloda 7 öðrencinin 10 soruluk bir sýnavda sorulara verdiði cevaplarda aldýklarý puanlar verilmektedir. 2 alan 6 kiþidir. Dolayýsýyla B þýkkýda doðrudur. 5 alan 8 kiþidir. 36 Sýnýf ortalamasýnýn üstünde not alan 4 ve 5 alanlardýr. E) Sýnýfýn genel baþarý düzeyi yüksektir. Buna göre. 50. öðrencilerin öðrenme düzeyleri arasýndaki farklýlýklarýn az olduðunu söyler ve bilen öðrenciyle bilmeyen öðrencinin ayýrt edilemediði bir test olduðunu söyler. Bir veri grubunda ranj büyüdükçe standart sapma da büyür.50. =  = 3. ortalamadan ne kadar uzaklara yayýldýðýný gösterir. 10 8 6 Öðrenci sayýsý test olduðunu söyler. çeyrekler açýklýðý standart sapma gibi deðerlerdir. aþaðýda veri. Yayýlma ölçüleri ölçümlerin homojen ya da heterojenliðini.3 tür.70. B) Sýnýf ortalamasýnýn üstünde not alan 18 kiþi vardýr. 4 alan 10 kiþidir.Ort. Toplam 18 kiþidirler.60.45.Ýstatistik Sonuç Kutusu Aritmetik ortalama ile aþaðýda verilenler yorumlanabilir. 3 alan 8 kiþidir. Aritmetik ortalama 3. öðrenme düzeyleri arasýndaki farkýn çok olduðunu söyler. Fakat yoðunluk 3 – 4 arasý deðildir.50.65.55. – Grubun ortalama baþarý düzeyi – Grubun genel baþarý düzeyi – Grubun yoðunlaþtýðý yer (aðýrlýk merkezi) – Uygulanan testin güçlük düzeyi Deðerli arkadaþlar! Merkezi eðilim ölçülerinden olan aritmetik ortalama verilerin tamamý dikkate alýnarak hesaplandýðýndan mod ve medyana göre daha fazla bilgi verir.65.55.4 lenlerden hangisi kesinlikle yanlýþtýr? 0 1 2 3 4 5 Not – A) Sýnýfýn aritmetik ortalamasý 3. – Ranjýn büyük çýkmasý grubun homojen olmadýðýný.35.3 Dolayýsýyla A þýkký doðrudur.3 çýktýðýnda sýnavýn zorluk düzeyi orta düzeydir.      Örneðin Soru 1 1 2 1 1 1 2 1 2 0 1 1 2 1 1 1 3 2 0 2 1 1 2 1 4 2 0 1 0 1 1 2 5 1 1 1 1 0 1 1 6 1 1 2 1 1 0 2 7 1 1 1 1 2 2 1 8 0 2 0 1 1 2 1 9 10 2 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 120 – Arit. Örneðin 15 öðrencinin bir sýnavdan aldýðý notlar aþaðýdaki gibidir.40.45 Bu sayý dizisinin ranjý (açýklýðý) kaçtýr? Çözüm 1 alan 4 kiþidir. Merkezi Daðýlým Ölçüleri (Yayýlma Ölçüleri) Yayýlma ölçüleri ranj(açýklýk).60. Ranj (Açýklýk) Verilen dizi de en büyük deðer ile en küçük deðer arasýndaki açýklýk ya da farktýr. Bir veri grubunda ranja bakýlarak aþaðýdaki yorumlar yapýlabilir. öðrencilerin bu sýnavdan aldýklarý puanlarýn geniþliði kaçtýr? MATEMATÝK ~ 17 . Buna göre.50.

Grup homejen deðildir.40.120. Açýklýðýn büyük çýkmasý daðýlýmýn homojen olmadýðýný söyler.124.140 Buna göre. bu daðýlýmýn standart sapmasý kaçtýr? 18 ~ MATEMATÝK . 1. üst çeyreðini. veri sayýsýnýn 1 eksiðine bölünüp karekökü alýnýr. Çeyrekler Açýklýðý Standart Sapma Veriler küçükten büyüðe sýralandýðýnda ortanca veri alt grup ve üst grup olmak üzere grubu ikiye ayýrýr. Bulunan toplam. Alt grup Üst grup  20 24 26 30 30 40 45 50 54 60 60 75 80 80 80 en küçük deðer Örneðin Bir dersin sýnavýna girmiþ 15 öðrencinin aldýðý puanlar aþaðýdaki gibidir.  alt çeyrek  ortanca  üst çeyrek  en büyük deðer  Çeyrekler açýklýðý = 75 – 30 = 45 tir. alt çeyreðini. 20 24 26 30 30 40 45 50 54 60 60 75 80 80 80 Buna göre.45. Üst Çeyrek.50. Alt grubun ortasýndaki deðere alt çeyrek. 24. Örneðin Fizik dersine giren 5 öðrencinin aldýklarý puanlar: 56. çeyrekler açýklýðýný bulunuz. Standart sapma uygulanýrken.72. 24 30 36 40 45 48 50 56 72 100 120 124 140 en küçük alt deðer çeyrek 38   ortanca  üst çeyrek 110  en büyük deðer  Çeyrekler açýklýðý = 110 – 38 = 72 bulunur. aþaðýdaki yöntemler sýrasýyla uygulanýr.84 ve 88 dir. bilenle bilmeyenin ayýrdedildiðini söyler. Verilerin aritmetik ortalamasý bulunur. Herbir veri ile aritmetik ortalamanýn farkýnýn karesi alýnýr ve bulunan deðerler toplanýr.72. Çözüm Ranj (açýklýk) = En büyük deðer – En küçük deðer sx = (xi – x) 2 n–1 – Standart sapma bulunduktan sonra aþaðýdaki yorumlar yapýlabilir. 3. xi: Her öðrencinin puaný n: Sýnava giren öðrenci sayýsý – x : Aritmetik ortalama sx: Standart sapma = 80 – 20 = 60 týr. Alt çeyrek ve üst çeyrek deðerlerin arasýndaki farka çeyrekler açýklýðý denir. Grup homejendir. üst çeyreðini ve çeyrekler aralýðýný bulunuz. Yapýlan test bilen ve bilmeyen öðrenciyi ayýrt etmemiþtir. 2. Standart sapma bir veri grubundaki verilerin aritmetik ortalamadan ne kadar uzaklaþtýðýnýn ortalama ölçüsünü veren bir deðiþim ölçüsüdür. Yapýlan test bilen ve bilmeyen öðrenciyi ayýrt etmiþtir.56. Alt Çeyrek. Buna göre. bu daðýlýmýn açýklýðýný. Öðrenciler arasý farklýlaþma fazladýr. bu daðýlýmýn. alt çeyreðini. açýklýðýný.30. Standart Sapma: Büyük çýkan gruplarda. Açýklýðýn büyük çýkmasý grubun homojen olmadýðýný ve testin ayýrdediciliðinin iyi olduðunu.36.100. Çözüm Açýklýk = En büyük deðer – En küçük deðer = 140 – 24 = 116 dýr.Ýstatistik Çözüm A 11 B 10 C 11 D 11 E 10 F 13 G 12 En büyük deðer 13 En küçük deðer 10 A Ranj (açýklýk) = 13 – 10 = 3 tür. üst grubun ortasýndaki deðere de üst çeyrek denir. Öðrenciler arasý farklýlaþma azdýr. Standart Sapma: Küçük çýkan gruplarda. Örneðin Bir þirketin son 13 yýlýna ait hesap edilen cirolarý aþaðýda milyon TL olarak verilmiþtir.60.48.

=  =  = 58 6 6 Sx = 18 2 +8 2+2 2+6 2+10 2+12 2 = 5 324+64+4+36+100+144 11. uygulanan testin de bu öðrenciler için ayýrt edici olduðunu göstermiþtir. Test III. Örneðin 6 öðrencinin matematik dersinden aldýklarý notlar: 40. Tabloda bir okuldaki 5 farklý sýnýfta uygulanan matematik testlerinin aritmetik ortalamalarý ve standart sapmalarý verilmiþtir. Tabloda bir sýnýftaki öðrencilerin 6 dersten aldýklarý puanlara ait istatistiki bilgiler verilmiþtir.70 tir. öðrencilerin sýnýfta en baþarýlý ve baþarýsýz olduklarý dersler hangileridir? Örnek Soru 4 Çözüm Uygulanan Test Aritmetik ortalama Standart sapma I. I. Cevap E = 200 = 10 2  17 Burada standart sapmanýn büyük çýkmasý grubun homejen olmadýðýný öðrenciler arasýnda farklýlýklarýn olduðu uygulanan testin de bu öðrenciler için ayýrt edici olduðunu göstermiþtir. testten elde edilmiþtir. Buna göre.  = 0. =  =  = 72 5 5 Sx = (56 – 72) 2 +(60 – 72) 2 +(72 – 72)2 +(84 – 72) 2 +(88 – 72) 2 4 Çözüm Standart sapmanýn yüksek olduðu yerde öðrenciler arasýndaki farklýlýk en çoktur.  = 0. Buna göre.8 50 30 Türkçe dersi baþarý oraný. Baþarýyý gösteren aritmetik ortalamadýr. Test II. 5 50 60 40 50 60 30 40 30 24 30 45 21 6 4 2 4 6 2 45 35 30 36 50 40 45 40 30 32 50 30 Burada standart sapmanýn büyük çýkmasý grubun homejen olmadýðýný öðrenciler arasýnda farklýlýklarýn olduðu.7 30 Bu oranlardan görüldüðü gibi sýnýftaki öðrencilerin en baþarýlý olduklarý ders Matematik. düþük olduðu sýnýfta baþarý düþüktür.. 40 Matematik dersi baþarý oraný. Test 70 65 55 62 68 3 5 7 10 6 Dolayýsýyla. testin standart sapmasý düþüktür. testin uygulandýðý bir sýnýfa giren öðretmen en az zorlanýr.  = 0.. Dolayýsýyla grup homejendir ve öðrenciler arasý farklýlýklar en azdýr.64.6 40 30 Fizik dersi baþarý oraný.50. Test IV. testin uygulandýðý sýnýfta vardýr. Çünkü. Test V. Buna göre. testin uygulandýðý sýnýfta öðrenciler arasýndaki farklýlýk en çoktur. E) I.56.75 60 21 Biyoloji dersi baþarý oraný. Soru sayýlarý farklý olduðunda baþarý oraný aritmetik ortalamanýn soru sayýsýna bölünmesiyle elde edilir.  = 0. D) Öðrenciler arasýndaki en az farklýlaþma I. bu daðýlýmýn standart sapmasý kaçtýr? Örneðin Dersler Matematik Türkçe Tarih Fizik Kimya Biyoloji Soru sayýsý Aritmetik ortalama Standart sapma Mod Medyan Çözüm 40+50+56+64+68+70 348 Aritmetik ort. B) Bu sýnýflara giren öðretmenlerden I. en baþarýsýz olduklarý ders Türkçe’dir.5 60 24 Tarih dersi baþarý oraný.Ýstatistik Çözüm 56+60+72+84+88 360 Aritmetik ort.68. C) En yüksek baþarý I.  = 0. MATEMATÝK ~ 19 . aþaðýdakilerden hangisi yanlýþtýr? A) IV. testin uygulandýðý sýnýfta öðrenciler arasýndaki farklýlýk en çoktur.  = 0. Ancak bu soru sayýlarýnýn eþit olduðu durumda geçerlidir.6 50 45 Kimya dersi baþarý oraný. O halde E þýkký yanlýþtýr. Ortalamanýn yüksek olduðu sýnýfta baþarý yüksek.

A. 2 b) = Tepe deðeri.7.  = 7 dir. = x =  =  = 16 7 7 A marketi için..9 6 6 3 150° ? A her 30° ye 1 kiþi karþýlýk gelir. Cuma C.ort. B. B marketi için. 6 saat uyuyan 2 kiþidir.12  = 5 kiþi 8 saat uyuyan 5 kiþidir. verilerin.8 Medyan.7.7.  Dolayýsýyla..ort.8.7. 7+7 Yani.Ýstatistik Örneðin P . a) Medyaný kaçtýr? b) Tepe deðeri kaçtýr? c) Aritmetik ortalamasý kaçtýr? d) Standart sapmasý kaçtýr? 12 14 9 15 16 16 24 16 13 13 18 15 10 18 17 20 21 19 18 23 23 Yukarýdaki tabloda üç marketin 1 haftada yaptýðý toplam satýþ adedi gün gün verilmiþtir. = x =  =  =18 7 7 C marketi 9+16+13+15+17+19+23 112 – Arit. en çok tekrar eden 8 olduðundan 8 dir. Buna göre.tesi A Marketi B Marketi C Marketi Salý Çarþ.8.6. 360 7 saat uyuyan 4 kiþidir. C marketlerinin sattýðý ürün adetlerinin standart sapmasý kaçtýr? Çözüm a) 360 ° 12 kiþi ise 150° ye 5 kiþi karþýlýk geliyorsa Çözüm A marketi 112 – 12+15+24+13+10+20+18 Arit.1 3 c) 4 12 28 40 = 84 – 4+6+6+7+7+7+7+8+8+8+8+8 x =  =  = 7 12 12 d) sx = 9+1+1+1+1+1+1+1 16 2  1. 3 2 +(16–23)2 = 20 ~ MATEMATÝK . 150. Deðerler sýralanýrsa: 4. Perþ. Yani. terim sayýsý çift olduðundan ortadaki iki terimin ortalamasýdýr. sx = (16–12)2 +(16–15) 2 +(16–24) 2 +(16–13) 2+(16–10) 2+ (16–20)2 +(16–18)2 6 16+1+64+9+36+16+4 146 73 = =  4. sx = (16–9)2 +0+(16–13)2 +(16–15) 2 +(16–17) 2+(16–19) 6 49+9+1+1+9+49 = 6 118 = 6 59  4.tesi Pazar Örneðin 12 kiþilik bir grubun bir günde kaç saat uyuduklarý yandaki daire grafiðinde verilmiþtir.8. = x =  = =16 7 7 B marketi 126 – 14+16+16+18+18+21+23 Arit.1 = = 12 12 3 C marketi için. 4 saat uyuyan 1 kiþidir. mod = 8 dir.ort.6. Buna göre.8. sx = (18–14)2 +(18–16)2 +(18–16) 2 +(18–18) 2 +(18–18) 2+ (18–21)2 +(18–23)2 6 16+4+4+0+0+9+25 = 6 58 = 6 29  3.

standart sapmasý 12 dir. Z puaný –2 olan öðrenci grubun % 2 sinden baþarýlý. fizik.2+50 10. biyoloji ve geometri derslerinden aldýðý notlar bu derslere ait sýnýf ortalamalarý ve standart sapmalarý verilmiþtir. T = 10. –2 30 10(–2)+50 –1 40 10(–1)+50 0 50 1 60 2 70 3 80   10. Buna göre. % 16 sýndan daha az baþarýlý olduðunu söyler.3+50 Çözüm Öðrencinin aldýðý not (x) = 72 – Sýnýfýn not ortalamasý (x ) = 60 Standart sapma (s) = 12 – x–x 72–60 O halde z =  =  = 1 dir.Ýstatistik Standart Puanlar Bir öðrencinin grup içindeki baþarýsý hakkýnda yorum yapýlmak istendiðinde kullanýlýr. 3.5 10 75 – 70 Kimya Z puaný Z =  = 1 5 90 – 75 Biyoloji Z puaný =  = 1. Z puaný –1 olan bir öðrenci grubun yaklaþýk olarak % 16 sýndan baþarýlý. 2. bu öðrencinin hangi dersten en baþarýlý ve hangisinden en baþarýsýz olduðu Z puaný yardýmýyla bulunuz. Z puaný +1 olan bir öðrenci ise grubun yaklaþýk % 84 ünden baþarýlý.0+50  10. T puaný daha büyük olan daha baþarýlýdýr.1+50 10. Çözüm Matematik Z puaný 85 – 80 Z =  = 0. Bu durumda 72 alan bir öðrencinin Z puanýyla sýnýf içerisindeki baþarýsýný yorumlayýnýz. Z puaný en küçük olan ders en baþarýsýz derstir. 75 – 70 Fizik Z puaný Z =  = 0. En çok kullanýlan Z ve T puanlarýdýr. Z puaný x: Öðrencinin ölçme sonucu (puaný) – x : Aritmetik ortalamasý s: Standart sapmasý – x–x Z =  þeklinde hesaplanýr. T puanýnýn yorumlanmasý: T puanýnýn yorumu ayný Z puanýndaki gibidir. Sonuç olarak Z puaný büyük olan daha baþarýlýdýr. s 12 Z puanýnýn +1 çýkmasý öðrencinin sýnýfýn yaklaþýk % 84 ünden daha baþarýlý.5 10 70 – 60 Geometri Z puaný=  = 2 5 1. s Z puanýnýn yorumlanmasý. Z puaný 0 olan bir öðrenci sýnýfý % 50 sinden daha baþarýlý diðer % 50 sinden daha düþük baþarýya sahiptir. Z puaný T puaný –3 20 10(–3)+50 Örneðin 20 öðrencinin 30 soruluk testte aldýklarý puanlarýn aritmetik ortalamasý 60.Z+50 þeklinde hesaplanýr. T puaný: T puaný Z puanýnýn özel halidir. % 16 sýndan daha az baþarýlýdýr. kimya. % 98 inden daha az baþarýlýdýr. Örneðin Ders Matematik Geometri Fizik Kimya Biyoloji Öðrencinin puaný 85 70 75 75 90 Sýnýf ortalamasý 80 60 70 70 75 Standart sapma 10 5 10 5 10 Bir öðrencinin matematik. MATEMATÝK ~ 21 . En baþarýlý ders geometridir. Z puaný +2 olan öðrenci ise grubun % 98 inden daha baþarýlý. Matematik ve Fizik en baþarýsýz derslerdir. % 84 ünden daha az baþarýlýdýr. % 2 sinden daah az baþarýlýdýr.5 10 Z puaný en büyük olan ders en baþarýlý derstir.

yaðýþ D) Para . Ýki deðiþken arasýnda bir iliþki yoksa korelasyon katsayýsý sýfýrdýr denir.zekâ Çözüm A) Zeka ile kalýtýmýn birbirini etkilediði ve aralarýnda bir iliþki olduðu kanýtlanmýþtýr. Çözüm Örneðin Saðlýklý beslendikçe hastalýða yakalanma riskinin azalmasý. Güçlü negatif iliþki (korelasyon): Bir deðiþkenin deðerleri artarken diðeri azalýr ve noktalar çizginin yakýnýnda kümelenmiþtir.güç E) Kilo . Cevap A Örnek Soru 6 Aþaðýda verilen ikililer arasýnda hangisinin korelasyon kat sayýsýnýn en düþük olmasý beklenir? A) Zeka . –1. Ýliþki yok: Ýki deðiþkenin birbiriyle iliþkisi yoktur. A) –0.70 Aþaðýda korelasyon katsayýsý verilenlerden hangisinde iliþki en fazladýr? Örnek Soru 5 Örneðin Sigara ve alkol kullandýkça saðlýk problemlerinin artmasý Korelasyon –1 e yaklaþtýðýnda korelasyon yükselir. Cevap E 22 ~ MATEMATÝK . B) Yetenekli insanlarýn daha baþarýlý olduðu kanýtlanmýþtýr. Korelasyon +1 e yaklaþtýðýnda yükselir. Yani deðiþkenlerin ikisi de artar ya da ikisi de azalýr. Karmaþýk iliþki (korelasyon): Deðiþkenler arasý bir iliþki görülmekte ama iliþkinin yönü tam olarak tespit edilememektedir. –1 iliþki artar 0 iliþki artar +1 Sýfýrdan uzaklaþtýkça korelasyon (Ýliþki) artar.20 D) 0.kalýtým B) Yetenek .baþarý C) Yüksek .Ýstatistik Korelasyon Deðiþkenler arasýndaki iliþkinin sayýsal deðeridir.60 E) 0. C) Deniz seviyesinden yükseldikçe yaðýþýn da arttýðý görülmektedir.00 ile +1. E) Kilosu artan ya da azalan insanlarýn daha zeki olduklarý ya da zekalarýnda bir deðiþme olduðu hakkýnda birþey söylenmez. Buna pozitif korelasyon denir. Deðiþkenlerden biri artarken diðeri azalýr.40 C) 0. Zayýf negatif iliþki (korelasyon): Bir deðiþkenin deðeri artarken diðeri azalýr fakat noktalar daðýnýk haldedir. Güçlü pozitif iliþki (korelasyon): Ýki deðiþkenin deðerleri ayný anda artar ve noktalar çizginin yakýnýnda kümeleþir. Zayýf pozitif iliþki (korelasyon): Ýki deðiþkenin deðerleri de ayný anda artar fakat noktalar daðýnýk haldedir. D) Paranýn insana bir çok þeyi elde etme gücü verdiði bilinmektedir. Dolayýsýyla doðru cevap A dýr.90 B) –0. Dolayýsýyla korelasyon kat sayýsý 0 dýr.00 arasýnda deðiþken deðer alýr.

........z þeklinde hesaplanan deðere ......... belirtilebilir... denir......... denir. denir........ 6................................ –1 den +1 e kadar deðer alabilen ifadeye .............................. denir......... Ýki deðiþken arasýndaki iliþkinin sayýsal deðerine ...... 8. denir.................. 9.... Bir veri grubunda alt çeyrek ile üst çeyrek arasýndaki farka ........... denir... ya da . Bir veri grubunda en çok tekrarlanan deðere ............................ Bir veri grubunun tam ortasýndaki deðere .......Ýstatistik BOŞLUK DOLDURMA 1......... MATEMATÝK ~ 23 .. 5........... dir........... denir............................... 3............. Bir veri grubunda en büyük ve en küçük deðer arasýndaki farka ...................Sýnavlarýn yoðunluðu ve stres arasýndaki iliþkiyi ifade eden korelasyon katsayýsý .. 50 aritmetik ortalama ve 10 standart sapmayla 50+10...... 7....................................... denir........... Bir veri grubunda en küçük deðer ile ortancanýn tam ortasýndaki deðere .................. 2...... 10................. Standart sapma ile bir sýnýfýn .............. 4...............................

Ulen bu dersten çakacağız galiba kopyada çekemedim.Ýstatistik ALIŞTIRMALAR Standart sapma küçük ise Standart sapma büyük ise Öðrenci Grubu Homejen Heterojen Öðrencilerin öðrenme düzeyleri Benzer Farklý Öðrenciler arasýndaki farklýlaþma Az Çok Puanlarýn aritmetik ortalamaya yakýnlýðý Yakýn Uzak Uygulanan testin ayýrtediciliði Düþük Yüksek Bilen öðrenci ile bilmeyen öðrencinin birbirinden ayrýlmasý Ayýrmamýþ Ayýrmýþ O kadar çalıştım ama yine de 75 aldım. 24 ~ MATEMATÝK . Çalıştığım dersten istediğim notu aldım. Hiç çalışmadan bu dersten 75 aldım.

Ýstatistik Aritmetik Ortalama Standart Sapma MATEMATÝK ~ 25 .

Üst çeyrek ile alt çeyrek arasýndaki farka çeyrekler açýklýðý denir. 26 ~ MATEMATÝK . Mod bir veri grubunda en çok tekrar eden deðerdir. Ranjýn sýfýr olduðu bir veri grubunda bütün deðerler aynýdýr. Bütün öðrencilerin ayný notu aldýðý bir grupta mod yoktur. Ýstatistik Medyan bir veri grubunun tam ortasýndaki deðerdir. Standart sapmada bütün veriler dikkate alýnýr. Standart sapmanýn büyük olmasý testin güvenilirliðinin iyi olduðunu gösterir. Veri daðýlýmýnda en çok tekrarlanan deðer ardýþýk iki deðer ise mod bu iki deðerin aritmetik ortalamasýdýr. Aritmetik ortalama bir veri grubundaki bütün verilerin toplamýnýn veri sayýsýna bölünmesidir. Bütün öðrencilerin ayný notu aldýðý bir testin standart sapmasý 0 dýr.Ýstatistik ALIŞTIRMALAR Standart sapmanýn küçük olmasý sýnýfýn homojen olduðunu söyler. Bir veri grubunda birden fazla mod olabilir.

34.40 C) 26.45. Verilen grubun ortancasý (Medyaný) kaçtýr? A) 30 B) 32 C) 33 D) 34 E) 35 6.36. Buna göre.Ýstatistik 5. Verilen grubun veri açýklýðý kaçtýr? A) 20 B) 24 C) 26 D) 27 E) 30 7.65 MATEMATÝK ~ 27 .26. 32. Veriler bir histogramda gösterilirse hangisi doðru ALIŞTIRMALAR 20 öðrencinin 50 soruluk bir deneme sýnavýnda yaptýðý netler aþaðýdaki gibidir.55 D) 27.36.45.42.24.36.32. Þekilde verilen not daðýlýmýnýn modu kaçtýr? A) 94 B) 83 C) 72 D) 61 E) 51 Þekildeki grafikte bir gruptaki kiþi sayýsý ve yaþlarý ve4. Bu veriler 5 gruba ayrýlýrsa grup geniþliði aþaðýdakilerden hangisi olur? A) 3 B) 5 C) 6 D) 7 E) 8 rilmiþtir.48.30.36 Bu verilere göre ilk beþ soruyu cevaplayýnýz. 1.40.27. bu grubun yaþ ortalamasý kaçtýr? A) 26.24.30.35 E) 27.30.28. Bu öðrenci grubunun yaptýðý netlerin tepe deðeri (Modu) kaçtýr? A) 30 B) 32 C) 36 D) 40 E) 45 olur? 2.15 B) 25. Not aralýðý 45 – 55 56 – 66 67 – 77 78 – 88 89 – 99 Öðrenci sayýsý 2 5 4 3 1 3.

9. 11. C dersinden geçenlerden 12 fazla ise sýnýf mevcudu kaç kiþidir? B) D C) C D) B E) A A) 21 B) 24 C) 36 D) 40 E) 45 Þekilde 5 öðrencinin bir derse ait T puanlarý verilmiþtir. C) Öðrenci biyoloji dersinde dersanenin %2 sinden daha az baþarýlýdýr. A dersinden geçenlerin sayýsý. Aþaðýda grafiði verilen ikililerden hangileri arasýndaki iliþkinin negatif yönlü ve en çok olduðu söylenebilir? 25 27 20 15 22 6 5 5 7 Þekildeki LYS deneme sýnavýna giren bir öðrencinin fizik. Buna göre. D) Öðrenci fizik dersinde dersanenin %2 sinden daha az baþarýlýdýr. C ve D derslerinden geçenlerin yüzdeleri verilmiþtir. Buna göre. aþaðýdaki yorumlardan hangisi yanlýþtýr? A) Öðrenci fizik dersinde dersanenin %98 inden daha fazla baþarýlýdýr. B. Fizik Kimya Biyoloji Öðrencinin neti Dersane ortalamasý Standart sapma 10.Ýstatistik 8. Öðrenci A B C D E T puaný 50 60 65 45 70 Þekilde dairesel bir grafikte bir sýnýftaki öðrencilerin A. kimya ve biyoloji derslerinden yaptýðý netler. bu derslere ait dersane ortalamasý ve standart sapmalarý verilmiþtir. en baþarýsýz öðrenci aþaðýdakilerden hangisidir? A) E 28 ~ MATEMATÝK . B) Öðrenci kimya dersinde dersanenin %16 sýndan daha az baþarýlýdýr. E) Öðrenci biyoloji dersinde dersanenin %2 sinden daha baþarýlýdýr.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->