11.

SINIF

MATEMATİK
MEB’in 11. Sınıf Matematik Müfredatına Eklediği Yeni Konu

İSTATİSTİK
Konu Anlatımı
Permütasyon, Kombinasyon, Binom, Olasılık Ünitesi Ayrı Bir PDF Olarak Sitemizde Yer Almaktadır.

0 %10 etim Öğr eni gramı Y Pro

Yazar Nihat Eminoğlu

Konu anlatımı k tabınız, Akıllı Öğret m S stem 'nde “İnterakt f Z-KİTAP" olarak yer almaktadır: www.ak ll ogret m.com

İncirli Caddesi Santral Çıkmazı No: 27 Kat: 2 Bakırköy / İSTANBUL Tel: 0212 572 20 00 (pbx) Fax: 0212 572 19 49

İnternet üzerinden siparişleriniz için: www.okyanusokulkitap.com

Genel Yayın Yönetmeni Ali Rıza Bayzan Editörler Erdal Şen Halil İbrahim Küçükkaya Ümit Can

/ Dizgi Servisi (A.O.P)

Nesil Matbacılık Tel: 0212 876 38 68

Baskı Cilt

Yardımcı Ders Kitabı Seti’nin Akademik Sistem Tasarımı’nın her hakkı saklı olup tüm hakları Basım Yayın Tic. Ltd. Şti.’ye aittir. Kısmen de olsa alıntı yapılamaz, metin ve soruları aynen veya değiştirilerek elektronik, mekanik, fotokopi ya da başka türlü bir sistemle çoğaltılamaz, depolanamaz.

................................................ 8 ...28 .................İÇİNDEKİLER 1........................ ÜNİTE: İSTATİSTİK İstatistik ..........

.

.

.

Ýstatistik Ýstatistik .

sýnav 60 100 80 65 2. Buna göre. Buna göre.Ýstatistik Ýstatistik Araþtýrmalar yapýlmasý. verilerin toplanmasý ve toplanan verilerin belli yöntem ve tekniklerle ifade edilmesine istatistik denir. bu tablodaki verileri sütun ve çizgi grafiðiyle gösteriniz. sýnav 4. Þekilde 3 yýllýk sütun grafiðiyle verilen küçükbaþ ve büyükbaþ hayvan miktarý dairesel grafikte gösterildiðinde elde edilen sonuç nedir? 8 ~ MATEMATÝK . Maaþ Yýl 2009 2010 2011 A 650 700 780 B 700 780 850 C 720 800 900 Örneðin Bir dersanenin uyguladýðý dört sýnavda dört öðrencinin yaptýðý net sayýsý aþaðýdaki tabloda verilmiþtir. sýnav 70 95 90 75 80 110 120 90 90 75 125 Çözüm Maaþ(TL) 900 850 800 780 720 700 650 BC A 2009 120 C B C B A A 2010 2011 Yýl Çözüm Öðrencinin neti 130 120 110 100 90 80 70 60 1 2 3 4 Hasan Seren Murat Ali 900 850 800 750 700 650 Maaþ(TL) C B A 2009 2010 2011 Yýl Sýnav no Öðrencinin neti 130 120 110 100 90 80 70 60 1 2 3 4 Sýnav no Örneðin Yetiþtirilen hayvan x (10 000) 30 25 15 10 2008 2009 2010 Yýl Büyükbaþ hayvan Küçükbaþ hayvan Örneðin Tabloda üç memurun 3 yýlda maaþlarýndaki deðiþim görülmektedir. tabloda verilenleri çizgi ve sütun grafiðinde ayrý ayrý gösterelim. sýnav 3. Sýnav Öðrenci Ali Murat Hasan Seren 1.

A. bu grup bir daire grafiðinde gösterilirse aþaðýdakilerden hangisi doðru olur? Örnek Soru 1 A) Fransýzca Almanca 100° 60° Ýngilizce B) Fransýzca Almanca 120° Çalýþma saati 12 11 10 9 6 Gün 50° Ýngilizce C) Ýngilizce Fransýzca 108° 36° D) Almanca 108° Ýngilizce Fransýzca 200° Þekilde verilen çizgi grafiðinde bir dersane öðretmeninin çalýþtýðý saatler verilmektedir.50 « ? =  120 « = 150° Büyük baþ Küçük baþ 150° Örnek Soru 2 Bir grupta Ýngilizce. Buna göre.Baþ 2008 yýlýnda 2009 yýlýnda 2010 yýlýnda 15 bin 25 bin 30 bin +  70 bin K. Almanca ve Fransýzca bilenler vardýr. B þýkký doðrudur.Ýstatistik Çözüm B. hafta içi çalýþtýðý süreye eþittir. E þýklarý yanlýþtýr. C) Cuma günü perþembe gününden daha çok çalýþmýþtýr. Ýngilizce bilenler Almanca bilenlerin 3 katý. Fransýzca bilenlerin yarýsý olduðuna göre. B) Bir hafta içerisinde hafta sonu çalýþtýðý süre. i  3x A  x F  6x E) Fransýzca Almanca 80° 100° Ýngilizce Çözüm 10x kiþi MATEMATÝK ~ 9 . aþaðýda verilenlerden hangisi kesinlikle doðrudur? A) Bir haftada toplam 36 saat çalýþmýþtýr.Baþ 10 bin 15 bin 25 bin +  50 bin Pazartesi günü Salý günü Çarþamba günü Perþembe günü Cuma günü Cumartesi günü Pazar günü 9 saat 6 saat 0 saat 9 saat 0 saat 12 saat 12 saat +  48 saat Buna göre. Çözüm Toplam: 120 bin 120 bin hayvanýn 50 bini küçükbaþ ise 360° ?  3 360 . D. E) Çarþamba günü 6 saat çalýþmýþtýr. C. D) Pazar günü hiç çalýþmamýþtýr.

Noktalar birbirine yakýn ve bir çizgi boyunca kümelendiklerinden aralarýnda güçlü pozitif bir iliþki vardýr. 10 ~ MATEMATÝK . en küçük deðer. Karþýlýk gelen deðerler bu çizgiye yaklaþtýkça aralarýndaki iliþkinin güçlendiði anlaþýlýr. Kutunun bu uç noktalarýna menteþe adý verilir. alt çeyrek. Böylece gösterim bir kutu ile çeyrekler yani menteþe dýþýndaki veri deðerlerini gösteren býyýklar þekline girmiþtir.  ? = 36° (Almanca bilenler) 360° 10x kiþi ise ? 6x kiþi dir.Ýstatistik 360° 10x kiþi ise Nasýl Oluþturulur? 1. Serpilme diyagramý 7 kalite kontrol aracýndan birisidir. Ýlgili deðiþkenlerle ilgili veri çiftleri toplanýr. Bir öðretmen Matematik ve Türkçe notlarý ara- ? x kiþi dir. Bütün noktalara uzaklýklarý toplamý en küçük olan doðru çizilir. 120° ye 180 ton karþýlýk gelirse 80° ye x ton  60180 . Öðrenci Hakan Mert Ali Zeynep Mine Ayþe 75 60 65 54 85 72 84 70 60 48 64 50 Elif Hatice Necla Hanife 96 80 100 90 85 75 88 72 Örneðin Bir çiftçinin bir yýl içerisinde ektiði ürünlerin miktarlarýnýn dairesel grafikteki gösterimi aþaðýdaki gibidir. Kutu Grafiði Veriler içerisinde medyan. 4. Bu çizgi üzerinde bir kutu çizilir kutunun en küçük deðeri alt çeyrek. Aralarýndaki iliþkinin sebebi görülemese de ilgili iki deðiþkenin arasýnda direk olarak bir iliþki bulunup bulunmadýðýný ve iliþkinin ne derece güçlü olduðu görülebilir. Toplanan verilerdeki karþýlýk gelen noktalar iþaretlenir. Cevap C sýnda bir iliþki olup olmadýðýný öðrenmek için sýnýftan rastgele 10 öðrenci seçiyor. 3. Ýki menteþe noktalarý arasýndaki uzaklýk çeyrekler açýklýðýný verir. Kutu grafiði iskeleti minumum ile maksimum deðerleri arasýnda üzeri ölçekli bir çizgiden oluþur. en büyük deðeri üst çeyrektir. Koordinat düzlemi çizilir ve eksenlere deðiþkenler konulur.  ? = 216° (Fransýzca bilenler) 108° (Ýngilizce bilenler) Þýklardaki grafiklere bakýldýðý zaman cevabýn C þýkkýnda olduðu görülür.80 2 « « x =  = 120 ton 120 « 3 Bu grafiði yorumladýðýmýzda matematik dersinin notlarý arttýkça Türkçe dersinin de notlarý artmaktadýr. Aralarýnda iliþki bulunan iki deðiþkenin deðerleri diyagramda bir çizgi boyunca uzanacaktýr. Bunun için bu grafiðe kutu ve býyýklar grafiði de denir. Örneðin. 180 ton ayçiçeði biçen bu çiftçinin kaç ton soya biçmesi beklenir? Çözüm Soya 80° ye karþýlýk gelir. En son olarak medyan kutu üzerindeki ölçeðe göre yerine konur. Ýki farklý deðiþken arasýndaki iliþkiyi belirlemek için kullanýlýr. Serpilme Grafiði Bir tür kalite diyagramýdýr. Ýki farklý sonucun ayný sebepten kaynaklanýp kaynaklanmadýðý görülebilir. Mýsýr Ayçiceði 120° 70° Pamuk 90° Soya Buna göre. üst çeyrek ve en büyük deðer bulunur. Türkçe Matematik Bu tablo kullanýlarak aþaðýdaki serpilme grafiði oluþturulur. 2.

33.9.6 (en yakýn ve büyük tek sayýya yuvarlanýrsa sayý 3 tür. Nüfus yoðunluðunun yaþ aralýklarýna göre daðýlýmý Bir ailenin 12 ay boyunca kullandýðý elektrik Bir sýnýftaki öðrencilerin not daðýlýmý grafiði Ülkemizde hangi yaþ aralýklarýnýn internet baþýnda ne kadar zaman geçirdikleri ve daha nice örnekler histogram için veri oluþturur.10.44.44 Bu verilere ait 3 grup oluþturarak histogram yapalým.44. – Veri açýklýðý belirlenir.18.13.42.14.8.38.16.9. en büyük deðerden.36.11.44.39.41.41.9.15.14.37. – Histogram çizilir.24.24.21.40.44. Veri açýklýðý = En büyük deðer – En küçük deðer = 44 – 36 = 8 En küçük Alt çeyrek 60 68 Ortanca 66 74 Üst çeyrek 76 80 En büyük 96 115 â = 2. 9.13.28.32.16. Bir histoðramýn çizilebilmesi için aþaðýdaki yöntemler sýrasýyla izlenir. Yani gruplarýn geniþliði 3 alýnýr.32. Öðrenci sayýsý Erkek 6 5 Kýz Nabýz sayýsý Ayakkabý numarasý 55 60 65 70 75 80 85 90 95 100 105 110 115 Histogram Verileri belirli bir geniþliðe sahip veri gruplarý içine dahil edip bu gruplardaki verilerin sayýlarýnýn kullanýlmasý ile oluþturulan sütün grafiklerine histogram denir.17.14. Örneðin Bir sýnýftaki 16 öðrencinin giydikleri.41.15.21 8–10 11–13 24.) 9 Verileri sýralarsak.13.12. 8.32.12.8(Büyük ve en yakýn tek sayý 3 tür.18. ) – Açýklýk.39.19.24.14.44 36–38 39–41 42–44 – Erkek Kýz 56 60 þimdi bunlarý bir histogramda gösterelim.13.41.39.44.30. 28.16.) Verileri sýralarsak.42.40.38.21.16. 3 e yuvarlanýr.12.11. 14–16 17–19 20–22 30.34 Bu verileri 9 gruplu bir histogramda gösterelim.12.37. 36. 36.40. en küçük deðer çýkartýlýr.33. 15. Örneðin Bir doktorun 30 günlük bir zaman diliminde hergün baktýðý hasta sayýsý aþaðýda verilmiþtir.16.Ýstatistik Örneðin Biri erkek biri kýz olan iki kiþinin nabýz sayýlarý ile ilgili aþaðýdaki veriler verilmiþtir. ayakkabý numaralarýna bakýlmýþ ve aþaðýdaki ölçümler elde edilmiþtir.12.21. verilen grup sayýsýna bölünür ve bölüme en yakýn büyük tek sayý veri grubunun geniþliði olarak alýnýr. (Veri açýklýðý belirlenirken. Çözüm Veri açýklýðý=En büyük deðer–En küçük deðer=34–8=26 26  = 2.44. 39.19.10.38.17.15.16.34 32–34 23–25 26–28 29–31 MATEMATÝK ~ 11 .36. 32.40.38. Çözüm Öncelikle veri açýklýðý hesap edilir.12.

16. Test Ýstatistikleri Çözüm Veri açýklýðý = En büyük deðer – En küçük deðer = 24 – 13 = 11 11  = 2.21.43.3.54.91.86. Standart sapma Merkezi Eðilim (Yýðýlma) Ölçüleri Verileri sýralarsak.5.75.4. Medyan (Ortanca) 3. Örneðin 1.24.45.16.13. 5+6+7 Bunlarýn aritmetik ortlamasý:  = 6 dýr. 3+4 Modu  = 3.15 Buna göre.17.2.5. notlarýn ortalamasý aþaðýdaki gibidir.3. Dolayýsýyla en çok tekrarlanan deðer 2 dir. Çözüm Veri açýklýðý=En büyük deðer–En küçük deðer=92–43=49 49 Grup geniþliði =  = 9. Veri daðýlýmýnda en fazla tekrarlanan deðer ardýþýk iki Örneðin Bir sýnýftaki 25 öðrencinin matematik dersinin sýnavlarýndan aldýklarý.18. eþit sayýda ve diðerlerine göre daha çok tekrar etmiþse bu durumda mod.5.) 5 Örneðin 3.8 (grup geniþliði 10 olur.21.Ýstatistik Örneðin Bir anketörün bir gün boyunca anket uyguladýðý 20 kiþinin yaþlarý aþaðýdaki gibidir.2.15.64.18.20. 2 Veri daðýlýmýnda en çok tekrar eden ardýþýk ikiden fazla veri.2.4.13.7. Hiç bir iþlem gerektirmez.3. 13.84.50. Aritmetik ortalama Merkezi Daðýlým (Yayýlma) Ölçüleri 1. grup sayýsýný 5 alarak histogram oluþturalým. Mod (Tepe deðer) 2.52.20.17.17.3.48.4.7 þeklinde verilen bir sayý dizisinin modu kaçtýr? Çözüm En çok tekrar eden 5.72.7 O halde.6 þeklinde verilen bir sayý dizinin modu kaçtýr? Çözüm 3 ve 4 deðerleri en çok tekrar eden ardýþýk iki deðerdir.15.6.92. 17.6.16.2. 17. 4 Merkezi Eðilim (Yýðýlma) Ölçüleri 1.18.2. 1.72.4.4.3. bu sayý dizisinin modu kaçtýr? Çözüm Mod en sýk tekrarlanan deðerdir.54.4. 60. 7 deðerleridir.20.90.2 Buna göre.5.21.60. Örneðin Bir sýnýftaki 15 öðrencinin matematik dersinden aldýklarý notlar aþaðýda verilmiþtir.70.6.15. 6.24 13–15 16–18 19–21 22–24 MOD (Tepe Deðer) Bir veri dizisinde en çok tekrar eden deðere tepe deðeri (Mod) denir.15.14.80.15. ardýþýk verilerin ortalamasýdýr.13.14.84.3.5 tir.5. 12 ~ MATEMATÝK .1.21.17. grup geniþliði 3 tür. 3 Bir veri daðýlýmýnda ayný sayýda fakat ardýþýk olmayan birden fazla deðer varsa mod bu deðerlerin herbiridir.16.66 Buna göre. Alt çeyrek.86.24. Ranj (Açýklýk) 2. 84.1. üst çeyrek çeyrekler açýklýðý 3.20. deðer ise mod bu iki deðerin aritmetik ortalamasýdýr.4.3. veri grup sayýsýný 4 alarak histogram oluþturalým.20.5.20.18.7. En kolay hesaplanabilen merkezi eðilim ölçüsüdür.78.24.

4. Matematik Aldýðý not Kiþi sayýsý 100 80 70 60 50 2 5 4 3 6 100 90 80 75 70 Türkçe Aldýðý not Kiþi sayýsý 2 6 2 6 4 Tabloda bir firmanýn sattýðý ve fiyat aralýðý verilen araçlara.5. tabloda verilen deðerlerin modu kaçtýr? Çözüm Grup aralýðý olarak verilen daðýlýmlarda mod en yüksek deðere ait grup aralýðýnýn ortasýdýr.7. Yani.6. Bu daðýlým iki modlu bir daðýlýmdýr. mod 67 bulunur. 5. Ve deðeri de 2 dir. Türkçe dersi için.6.3.3. 90 ve 75 notlarý en fazla ve eþit sayýda alýndýðýndan iki modlu bir dizidir. Daðýlýmýn modu ise 3 ve 6 dýr. Örneðin Bir sýnýftaki öðrencilerin Matematik ve Türkçe derslerinden aldýklarý notlar tabloda verilmiþtir.6. 2 Çözüm Sayý dizisinde en fazla ve eþit sayýda tekrar eden 3 ve 6 rakamlarýdýr.6.5.4.7. Dolayýsýyla mod bunlarýn aritmetik ortalamasýdýr.3.6. 15+21 mod =  = 18 dir. 6 dýr. bu derslere ait not daðýlýmlarýnýn modu kaçtýr? Çözüm Matematik dersi için mod 50 dir.6.7 þeklinde verilen bir sayý dizinin modu kaçtýr? Tabloda verilen puan aralýðýndaki öðrenci sayýlarýna ait daðýlýmda mod en çok kiþinin yer aldýðý 15 – 21 aralýðýnýn orta noktasýdýr. tabloda verilen deðerlerin modu kaçtýr? Çözüm En çok talep 15 kiþi sayýsýyla 64 – 70 aralýðýndadýr.Ýstatistik Örneðin 2.5.5. Örneðin Puan aralýðý Kiþi sayýsý 1–7 8 – 14 15 – 21 22 – 28 29 – 35 36 – 42 3 5 6 4 2 3 Örneðin Þekildeki grafikte bir yýl içerisinde trafiðe kaydý yapýlan araç sayýsý verilmektedir. Gruplandýrýlmýþ daðýlýmlarda mod bulunurken en çok tekrarlanan deðere sahip olan aralýðýn orta noktasý alýnýr. Tabloda verilen ifadelerin modu kaçtýr? MATEMATÝK ~ 13 . Buna göre. Yani.3. Yani. kiþilerin gösterdikleri talepler verilmiþtir. Bu sayý dizisi iki modlu bir dizidir. 64 – 70 aralýðýnýn orta noktasý 67 dir. Dolayýsýyla mod 3 ve 6 dýr. Örneðin Fiyat aralýðý (Bin TL) Kiþi sayýsý 50 – 56 57 – 63 64 – 70 71 – 77 78 – 84 85 – 91 92 – 98 12 10 15 11 9 8 13 Örneðin 1. Aralýk olarak verilenlerde mod hesaplanýrken aralýðýn orta noktasý alýnýr. Çünkü 50 alan kiþi sayýsý en çoktur. kiþi sayýsý 90 ve 75 notlarýnda vardýr. Buna göre.7 þeklinde verilen bir sayý dizinin modu kaçtýr? Çözüm Sayý dizisinde en fazla ve eþit sayýda tekrar eden 3 deðer vardýr. 6 ve 7 deðerleri ardýþýk olduðundan bunlarýn modu aritmetik ortalamasýdýr.3. Buna göre.3. Yani mod 1 – 3 aralýðýnýn ortasýdýr.

70 ve altýnda not alanlar kalmýþtýr. Tepe deðerin üstünde not alanlar bu dersten geçeceklerine göre sýnýfta kaç öðrenci bu dersten kalmýþtýr? 3 13 3 12 3 11 2 10 1 9 3 8 Örneðin Aile hekimi sayýsý Hekime baðlý sokak sayýsý Çözüm Mod (tepe deðer) bir puan daðýlýmý grafiðinde grafiðin en yüksek olduðu puandýr. 60 puan alan 10 kiþi 70 puan alan 8 kiþi 80 puan alan 4 kiþi 90 puan alan 6 kiþi Dolayýsýyla mod = 50 dir. Þekildeki grafikte bir sýnýftaki öðrencilerin bir dersten aldýklarý puan daðýlýmý verilmiþtir. 70 in üstünde not alanlar geçmiþ.Ýstatistik Örneðin Çözüm Tabloda mod olmaya aday 13. Buna göre.11 deðerleri ardýþýk deðerler olduðundan bunlarýn ortalamasý olan 12 mod dur. Tabloda bir mahalledeki aile hekimi sayýsý ve bu hekimlerin her birine baðlý sokak sayýsý verilmiþtir. Bir dizide bütün veriler eþitse bu daðýlýmýn modu yoktur denir. 8 1 0 2 4 10 15 20 25 30 35 40 45 Firma sayýsý Þekildeki grafikte bir sanayi sitesindeki firmalar ve firmalarda çalýþan iþçi sayýlarý verilmiþtir. bu daðýlýmýn modu kaçtýr? Örneðin 10 Çözüm 10 puan alan 6 kiþi 20 puan alan 4 kiþi 30 puan alan 8 kiþi 40 puan alan 6 kiþi 50 puan alan 12 kiþi En çok tekrar eden deðer 50 dir. Bu nedenle bu daðýlýma iki modlu daðýlým ya da bimodal daðýlým denir. Burada iki modlu bir daðýlým vardýr. Çünkü hepsi en çok ve eþit sayýdadýr. Burada 13. Þekildeki grafikte bir sýnýftaki öðrencilerin fizik dersinden aldýklarý notlarýn daðýlýmý verilmiþtir. Buna göre. 8 deðeri kesinlikle moddur. Dolayýsýyla 8 ve 12 bu daðýlýmýn modudur. Örneðin Puan 40 50 60 70 80 90 Kiþi sayýsý 5 5 5 5 5 5 Örneðin Tabloda verilen puan daðýlýmýnýn modu kaçtýr? Çözüm Kiþi sayýsý hepsinde ayný olduðundan burada verilen daðýlýmýn modu yoktur denir. Buna göre.12.11 ve 8 deðerleridir.12. Bu grafikte verilen not daðýlýmýnda tepe deðeri 70 tir. grafikte verilen bu daðýlýmýn modu kaçtýr? Çözüm Mod deðeri 10 ve 30 deðerleridir. bu tablodaki daðýlýmýn modu kaçtýr? 14 ~ MATEMATÝK .

65.12. veriler sýralandýðýnda ortada yer alan iki verinin orta noktasýdýr. 69. 70 puan alan 60 puan alan 50 puan alan 40 puan alan 10 kiþi 4 kiþi 8 kiþi 6 kiþi Örneðin Aþaðýda bir futbol takýmýnýn son 25 sezonda attýðý gol sayýlarý verilmiþtir. 53. 68. Örneðin Bir öðrencinin 7 sýnavdan aldýðý notlar.25.. ortanca kaçtýr? 30 puan alan 4 kiþi  32 kiþi kalmýþtýr. 64. 26. Buna göre.70 olsun.45. 2 Çözüm A. 58.13 y C: 11. 77.35. 78. 23..terim 2 26+28 5. terim dir. x1+x2+.13. A: 9. 30. 2 Veriler küçükten büyüðe doðru sýralandýðýnda. 78. 75.70 7+1 Ortanca  = 4 terimdir. 75 ortanca 77. 24. 81. Çözüm Medyan (Ortanca) Bir dizide yer alan verilerin büyükten küçüðe. 69. 30..30. 31. Veri sayýsý tek olduðunda medyanýn bulunuþu: Veri sayýsý n ve n bir tek sayý olsun. 28. 57. 24. ortanca terim kaçtýr? Örneðin Çözüm Terimleri küçükten büyüðe doðru sýraladýðýmýzda. 58. 61. Öncelikle toplam veri sayýsýnýn yarýsý alýnýr.12. 2 24. Veriler içerisinde bunlara ait olan deðerlerin ortalamasý ortancayý verir. 73. Buna göre. x1. terimin ortalamasý = 27 yani ortanca 27 dir. Veri sayýsý çift olduðunda medyanýn bulunmasý: Ortanca. 54. 94. 72.9. 83.13.15.Ýstatistik Bu nedenle. 61. 19 Buna göre. 31.15 z Aritmetik Ortalama Verilerin toplanýp veri sayýsýna bölünmesi ile elde edilen deðerdir. Örneðin Çözüm Veriler küçükten büyüðe yazýlýrsa. 49.30.35. 73. ya da küçükten büyüðe sýralanmasýndan sonra bu verilerin tam ortasýnda yer alan deðere ortanca ya da medyan denir. 25. 33 5. 59.B. A x+y+z = 12+11+13 = 36 olur.14.12. n+1 Ortanca =  . 69. 33. ve 6. 54.10. 65. 81. 58. Bunun için aþaðýdaki iþlemler yapýlýr.C basketçilerinin 7 maçta attýklarý sayýlar verilmiþtir. 64. 15. 53. 58. 65.+xn Ortalama =  þeklinde bulunur. 49.15..10.45. Aritmetik ortalama merkezi eðilim ölçüleri içerisinde en istikrarlý olanýdýr.11. 75. 68. xn gibi n tane sayýsýnýn aritmetik ortalamasý. 23. 19. 96 Buna göre. n MATEMATÝK ~ 15 . x2. 26. 96 bulunur.12.12. 59. 95. B ve C basketbolcularýna ait veriler küçükten büyüðe doðru sýralandýðýnda. 94. Yani 35 tir. 75. 30. 24. terim terim 10  = 5..65. 95. 83. 81. Daha sonra toplam veri sayýsýnýn yarýsýnýn 1 fazlasý alýnýr. 6. 72. ortanca kaçtýr? Rize ilinin aðustos ayý içerisinde 10 günlük hava sýcaklýklarý aþaðýda verilmiþtir.15 x B: 10. 57. 81. x+y+z toplamý kaçtýr? 10  + 1 = 6. terim 2 Þekilde A.12. 30.13. 69.. 28.

. 8 yýllýk ortalama ihracat kaç milyon TL dir? 50 – 52 53 – 55 56 – 58 59 – 61 Kiþi sayýsý 1 2 3 2 3 4 1 3 1 Çözüm 2003 yýlýnda 210 milyon TL 2004 yýlýnda 240 milyon TL 2005 yýlýnda 150 milyon TL 2006 yýlýnda 300 milyon TL 2007 yýlýnda 210 milyon TL 2008 yýlýnda 600 milyon TL 2009 yýlýnda 300 milyon TL 2010 yýlýnda 240 milyon TL +  Toplam ihracat: 2250 milyon TL 2250 Ortalama ihracat =  = 281. 8 Tabloda 20 öðrencinin 70 puanlýk bir sýnavdan aldýklarý puanlar puan aralýðý olarak gösterilmiþtir..Ýstatistik Örneðin Boy (cm) 160 165 170 175 180 185 Kiþi sayýsý 5 6 4 4 6 2 Örneðin Þ ekilde bir sýnýftaki öðrencilerin boylarý verilmiþtir. Buna göre. Örneðin Örneðin Puan Aralýðý 35 – 37 38 – 40 41 – 43 44 – 46 47 – 49 Þekildeki histogramda 8 yýla ait ihracat rakamlarý verilmiþtir.1111. sýnýfýn not ortalamasý kaçtýr? Çözüm 800 990 680 700 1080 370 Çözüm 10 alan 2 kiþi 20 alan 1 kiþi 30 alan 4 kiþi 35 alan 2 kiþi 60 alan 1 kiþi Notlar toplamý = 20+20+120+70+60 = 290 290 Ortalama =  = 29 olur. Buna göre. Bunu anlamlý sayýya yuvarlarsak sýnýfýn boy ortalamasý 171 cm olur. (36x1)+(39x2)+(42x3)+(45x2)+(48x3)+(51x4)+(54x1)+(57x3)+(60x1) Ort.15 20 16 ~ MATEMATÝK . bu sýnýfýn puan ortalamasý kaçtýr? Çözüm Puan aralýðý olarak verildiðinde her bir puan aralýðýnýn orta noktasý bulunur ve orta nokta öðrencinin puaný olarak alýnýr. = = 48. 10 160x5+165x6+170x4+175x4+180x6+185x2 4620 Ort.=  =  27 27 = 171. Buna göre. bu sýnýfýn boy ortalamasý kaçtýr? Þekilde bir sýnýftaki öðrencilerin bir dersten aldýklarý notlar verilmiþtir. Buna göre.25 milyon TL dir.

55. E) Sýnýfýn genel baþarý düzeyi yüksektir. Bir veri grubunda ranj büyüdükçe standart sapma da büyür.45. 3 alan 8 kiþidir. Bir veri grubunda ranja bakýlarak aþaðýdaki yorumlar yapýlabilir.40. Bilen öðrenciyle bilmeyen öðrencinin ayýrdedildiði bir Örnek Soru 3 Þekildeki grafikte bir sýnýftaki öðrencilerin fizik dersinden aldýklarý notlarýn daðýlýmý verilmiþtir.50.3 tür. – Ranjýn küçük çýkmasý grubun homojen olduðunu. aþaðýda veri. Aritmetik ortalama 3. Buna göre.45 Bu sayý dizisinin ranjý (açýklýðý) kaçtýr? Çözüm 1 alan 4 kiþidir. +  36 kiþi Çözüm En büyük deðer 70 Toplam 4 12 24 40 40 +  120 Öðrenci A B C D E F G En küçük deðer 35 A Ranj (açýklýk) = 70 – 35 = 35 tir.4 arasýnda yoðunlaþmýþtýr. öðrencilerin öðrenme düzeyleri arasýndaki farklýlýklarýn az olduðunu söyler ve bilen öðrenciyle bilmeyen öðrencinin ayýrt edilemediði bir test olduðunu söyler.35. D) Sýnýftaki öðrenciler genelde 3 .Ýstatistik Sonuç Kutusu Aritmetik ortalama ile aþaðýda verilenler yorumlanabilir. ortalamadan ne kadar uzaklara yayýldýðýný gösterir. – Ranjýn büyük çýkmasý grubun homojen olmadýðýný.      Örneðin Soru 1 1 2 1 1 1 2 1 2 0 1 1 2 1 1 1 3 2 0 2 1 1 2 1 4 2 0 1 0 1 1 2 5 1 1 1 1 0 1 1 6 1 1 2 1 1 0 2 7 1 1 1 1 2 2 1 8 0 2 0 1 1 2 1 9 10 2 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 120 – Arit.4 lenlerden hangisi kesinlikle yanlýþtýr? 0 1 2 3 4 5 Not – A) Sýnýfýn aritmetik ortalamasý 3. Buna göre. C) Uygulanan sýnavýn zorluk düzeyi orta düzeydir. =  = 3. öðrenme düzeyleri arasýndaki farkýn çok olduðunu söyler. 10 8 6 Öðrenci sayýsý test olduðunu söyler. Sýnýfýn genel baþarý düzeyi yüksektir. Cevap D Tabloda 7 öðrencinin 10 soruluk bir sýnavda sorulara verdiði cevaplarda aldýklarý puanlar verilmektedir.Ort.60. B) Sýnýf ortalamasýnýn üstünde not alan 18 kiþi vardýr. 4 alan 10 kiþidir.3 Dolayýsýyla A þýkký doðrudur.55. üst çeyrek. 5 alan 8 kiþidir.65.70. çeyrekler açýklýðý standart sapma gibi deðerlerdir. Örneðin 15 öðrencinin bir sýnavdan aldýðý notlar aþaðýdaki gibidir. alt çeyrek.60. öðrencilerin bu sýnavdan aldýklarý puanlarýn geniþliði kaçtýr? MATEMATÝK ~ 17 . – Grubun ortalama baþarý düzeyi – Grubun genel baþarý düzeyi – Grubun yoðunlaþtýðý yer (aðýrlýk merkezi) – Uygulanan testin güçlük düzeyi Deðerli arkadaþlar! Merkezi eðilim ölçülerinden olan aritmetik ortalama verilerin tamamý dikkate alýnarak hesaplandýðýndan mod ve medyana göre daha fazla bilgi verir.65. Dolayýsýyla B þýkkýda doðrudur. Fakat yoðunluk 3 – 4 arasý deðildir. Toplam 18 kiþidirler.50. Yayýlma ölçüleri ölçümlerin homojen ya da heterojenliðini.3 çýktýðýnda sýnavýn zorluk düzeyi orta düzeydir.50. Merkezi Daðýlým Ölçüleri (Yayýlma Ölçüleri) Yayýlma ölçüleri ranj(açýklýk). 36 Sýnýf ortalamasýnýn üstünde not alan 4 ve 5 alanlardýr. 2 alan 6 kiþidir. 50. Ranj (Açýklýk) Verilen dizi de en büyük deðer ile en küçük deðer arasýndaki açýklýk ya da farktýr.

alt çeyreðini. bu daðýlýmýn açýklýðýný. Standart Sapma: Büyük çýkan gruplarda.30. Standart Sapma: Küçük çýkan gruplarda. Alt çeyrek ve üst çeyrek deðerlerin arasýndaki farka çeyrekler açýklýðý denir. Yapýlan test bilen ve bilmeyen öðrenciyi ayýrt etmemiþtir. bu daðýlýmýn. Herbir veri ile aritmetik ortalamanýn farkýnýn karesi alýnýr ve bulunan deðerler toplanýr. aþaðýdaki yöntemler sýrasýyla uygulanýr. Çeyrekler Açýklýðý Standart Sapma Veriler küçükten büyüðe sýralandýðýnda ortanca veri alt grup ve üst grup olmak üzere grubu ikiye ayýrýr. Alt Çeyrek.40. açýklýðýný.36.72. Alt grup Üst grup  20 24 26 30 30 40 45 50 54 60 60 75 80 80 80 en küçük deðer Örneðin Bir dersin sýnavýna girmiþ 15 öðrencinin aldýðý puanlar aþaðýdaki gibidir. bilenle bilmeyenin ayýrdedildiðini söyler. Yapýlan test bilen ve bilmeyen öðrenciyi ayýrt etmiþtir. 24. Standart sapma uygulanýrken. Öðrenciler arasý farklýlaþma azdýr. Açýklýðýn büyük çýkmasý daðýlýmýn homojen olmadýðýný söyler. Bulunan toplam. Öðrenciler arasý farklýlaþma fazladýr. Verilerin aritmetik ortalamasý bulunur.124. Buna göre. veri sayýsýnýn 1 eksiðine bölünüp karekökü alýnýr. bu daðýlýmýn standart sapmasý kaçtýr? 18 ~ MATEMATÝK .140 Buna göre. Örneðin Fizik dersine giren 5 öðrencinin aldýklarý puanlar: 56. 2.100. xi: Her öðrencinin puaný n: Sýnava giren öðrenci sayýsý – x : Aritmetik ortalama sx: Standart sapma = 80 – 20 = 60 týr.Ýstatistik Çözüm A 11 B 10 C 11 D 11 E 10 F 13 G 12 En büyük deðer 13 En küçük deðer 10 A Ranj (açýklýk) = 13 – 10 = 3 tür. Açýklýðýn büyük çýkmasý grubun homojen olmadýðýný ve testin ayýrdediciliðinin iyi olduðunu.84 ve 88 dir. Standart sapma bir veri grubundaki verilerin aritmetik ortalamadan ne kadar uzaklaþtýðýnýn ortalama ölçüsünü veren bir deðiþim ölçüsüdür.50. Alt grubun ortasýndaki deðere alt çeyrek. Örneðin Bir þirketin son 13 yýlýna ait hesap edilen cirolarý aþaðýda milyon TL olarak verilmiþtir. 24 30 36 40 45 48 50 56 72 100 120 124 140 en küçük alt deðer çeyrek 38   ortanca  üst çeyrek 110  en büyük deðer  Çeyrekler açýklýðý = 110 – 38 = 72 bulunur. Grup homejen deðildir. Üst Çeyrek.48. alt çeyreðini. üst grubun ortasýndaki deðere de üst çeyrek denir. üst çeyreðini ve çeyrekler aralýðýný bulunuz. 3.72. Grup homejendir.  alt çeyrek  ortanca  üst çeyrek  en büyük deðer  Çeyrekler açýklýðý = 75 – 30 = 45 tir. 20 24 26 30 30 40 45 50 54 60 60 75 80 80 80 Buna göre. Çözüm Ranj (açýklýk) = En büyük deðer – En küçük deðer sx = (xi – x) 2 n–1 – Standart sapma bulunduktan sonra aþaðýdaki yorumlar yapýlabilir. 1.60.45.56. üst çeyreðini.120. Çözüm Açýklýk = En büyük deðer – En küçük deðer = 140 – 24 = 116 dýr. çeyrekler açýklýðýný bulunuz.

testin standart sapmasý düþüktür. =  =  = 58 6 6 Sx = 18 2 +8 2+2 2+6 2+10 2+12 2 = 5 324+64+4+36+100+144 11.70 tir.. düþük olduðu sýnýfta baþarý düþüktür. Test 70 65 55 62 68 3 5 7 10 6 Dolayýsýyla. Test IV. Buna göre.  = 0. Örneðin 6 öðrencinin matematik dersinden aldýklarý notlar: 40.68.  = 0. öðrencilerin sýnýfta en baþarýlý ve baþarýsýz olduklarý dersler hangileridir? Örnek Soru 4 Çözüm Uygulanan Test Aritmetik ortalama Standart sapma I. D) Öðrenciler arasýndaki en az farklýlaþma I. Baþarýyý gösteren aritmetik ortalamadýr.8 50 30 Türkçe dersi baþarý oraný.  = 0.  = 0. Tabloda bir sýnýftaki öðrencilerin 6 dersten aldýklarý puanlara ait istatistiki bilgiler verilmiþtir. Buna göre.50. 5 50 60 40 50 60 30 40 30 24 30 45 21 6 4 2 4 6 2 45 35 30 36 50 40 45 40 30 32 50 30 Burada standart sapmanýn büyük çýkmasý grubun homejen olmadýðýný öðrenciler arasýnda farklýlýklarýn olduðu.7 30 Bu oranlardan görüldüðü gibi sýnýftaki öðrencilerin en baþarýlý olduklarý ders Matematik. bu daðýlýmýn standart sapmasý kaçtýr? Örneðin Dersler Matematik Türkçe Tarih Fizik Kimya Biyoloji Soru sayýsý Aritmetik ortalama Standart sapma Mod Medyan Çözüm 40+50+56+64+68+70 348 Aritmetik ort.Ýstatistik Çözüm 56+60+72+84+88 360 Aritmetik ort.64. testin uygulandýðý bir sýnýfa giren öðretmen en az zorlanýr.75 60 21 Biyoloji dersi baþarý oraný.56. aþaðýdakilerden hangisi yanlýþtýr? A) IV. C) En yüksek baþarý I.6 40 30 Fizik dersi baþarý oraný. testin uygulandýðý sýnýfta vardýr. uygulanan testin de bu öðrenciler için ayýrt edici olduðunu göstermiþtir. Tabloda bir okuldaki 5 farklý sýnýfta uygulanan matematik testlerinin aritmetik ortalamalarý ve standart sapmalarý verilmiþtir.  = 0. testin uygulandýðý sýnýfta öðrenciler arasýndaki farklýlýk en çoktur. Cevap E = 200 = 10 2  17 Burada standart sapmanýn büyük çýkmasý grubun homejen olmadýðýný öðrenciler arasýnda farklýlýklarýn olduðu uygulanan testin de bu öðrenciler için ayýrt edici olduðunu göstermiþtir. testten elde edilmiþtir.  = 0. O halde E þýkký yanlýþtýr. Çünkü.5 60 24 Tarih dersi baþarý oraný. I.. en baþarýsýz olduklarý ders Türkçe’dir. MATEMATÝK ~ 19 . E) I.6 50 45 Kimya dersi baþarý oraný. testin uygulandýðý sýnýfta öðrenciler arasýndaki farklýlýk en çoktur. =  =  = 72 5 5 Sx = (56 – 72) 2 +(60 – 72) 2 +(72 – 72)2 +(84 – 72) 2 +(88 – 72) 2 4 Çözüm Standart sapmanýn yüksek olduðu yerde öðrenciler arasýndaki farklýlýk en çoktur. Test V. Test III. 40 Matematik dersi baþarý oraný. Test II. Buna göre. Ortalamanýn yüksek olduðu sýnýfta baþarý yüksek. Dolayýsýyla grup homejendir ve öðrenciler arasý farklýlýklar en azdýr. B) Bu sýnýflara giren öðretmenlerden I. Ancak bu soru sayýlarýnýn eþit olduðu durumda geçerlidir. Soru sayýlarý farklý olduðunda baþarý oraný aritmetik ortalamanýn soru sayýsýna bölünmesiyle elde edilir.

12  = 5 kiþi 8 saat uyuyan 5 kiþidir. B marketi için.tesi Pazar Örneðin 12 kiþilik bir grubun bir günde kaç saat uyuduklarý yandaki daire grafiðinde verilmiþtir. Yani.  = 7 dir. B.Ýstatistik Örneðin P . = x =  = =16 7 7 B marketi 126 – 14+16+16+18+18+21+23 Arit.7. = x =  =  =18 7 7 C marketi 9+16+13+15+17+19+23 112 – Arit. Buna göre..1 = = 12 12 3 C marketi için.9 6 6 3 150° ? A her 30° ye 1 kiþi karþýlýk gelir.7.ort.ort. sx = (16–9)2 +0+(16–13)2 +(16–15) 2 +(16–17) 2+(16–19) 6 49+9+1+1+9+49 = 6 118 = 6 59  4.8 Medyan.. Perþ. C marketlerinin sattýðý ürün adetlerinin standart sapmasý kaçtýr? Çözüm a) 360 ° 12 kiþi ise 150° ye 5 kiþi karþýlýk geliyorsa Çözüm A marketi 112 – 12+15+24+13+10+20+18 Arit.1 3 c) 4 12 28 40 = 84 – 4+6+6+7+7+7+7+8+8+8+8+8 x =  =  = 7 12 12 d) sx = 9+1+1+1+1+1+1+1 16 2  1.8.8. 6 saat uyuyan 2 kiþidir.6.8. 360 7 saat uyuyan 4 kiþidir.6. mod = 8 dir.8. sx = (16–12)2 +(16–15) 2 +(16–24) 2 +(16–13) 2+(16–10) 2+ (16–20)2 +(16–18)2 6 16+1+64+9+36+16+4 146 73 = =  4. = x =  =  = 16 7 7 A marketi için.tesi A Marketi B Marketi C Marketi Salý Çarþ. verilerin. sx = (18–14)2 +(18–16)2 +(18–16) 2 +(18–18) 2 +(18–18) 2+ (18–21)2 +(18–23)2 6 16+4+4+0+0+9+25 = 6 58 = 6 29  3. 2 b) = Tepe deðeri. terim sayýsý çift olduðundan ortadaki iki terimin ortalamasýdýr. Buna göre.7. en çok tekrar eden 8 olduðundan 8 dir.  Dolayýsýyla. 150.ort. Cuma C. A. 3 2 +(16–23)2 = 20 ~ MATEMATÝK .7. 4 saat uyuyan 1 kiþidir. a) Medyaný kaçtýr? b) Tepe deðeri kaçtýr? c) Aritmetik ortalamasý kaçtýr? d) Standart sapmasý kaçtýr? 12 14 9 15 16 16 24 16 13 13 18 15 10 18 17 20 21 19 18 23 23 Yukarýdaki tabloda üç marketin 1 haftada yaptýðý toplam satýþ adedi gün gün verilmiþtir. Deðerler sýralanýrsa: 4. 7+7 Yani.

–2 30 10(–2)+50 –1 40 10(–1)+50 0 50 1 60 2 70 3 80   10. biyoloji ve geometri derslerinden aldýðý notlar bu derslere ait sýnýf ortalamalarý ve standart sapmalarý verilmiþtir.1+50 10. Çözüm Matematik Z puaný 85 – 80 Z =  = 0. s 12 Z puanýnýn +1 çýkmasý öðrencinin sýnýfýn yaklaþýk % 84 ünden daha baþarýlý. kimya. Z puaný –2 olan öðrenci grubun % 2 sinden baþarýlý. Z puaný +1 olan bir öðrenci ise grubun yaklaþýk % 84 ünden baþarýlý. Örneðin Ders Matematik Geometri Fizik Kimya Biyoloji Öðrencinin puaný 85 70 75 75 90 Sýnýf ortalamasý 80 60 70 70 75 Standart sapma 10 5 10 5 10 Bir öðrencinin matematik. Z puaný –1 olan bir öðrenci grubun yaklaþýk olarak % 16 sýndan baþarýlý. fizik. Sonuç olarak Z puaný büyük olan daha baþarýlýdýr. En baþarýlý ders geometridir. T puaný: T puaný Z puanýnýn özel halidir.5 10 70 – 60 Geometri Z puaný=  = 2 5 1. 3.3+50 Çözüm Öðrencinin aldýðý not (x) = 72 – Sýnýfýn not ortalamasý (x ) = 60 Standart sapma (s) = 12 – x–x 72–60 O halde z =  =  = 1 dir. Z puaný en küçük olan ders en baþarýsýz derstir.2+50 10. MATEMATÝK ~ 21 . % 98 inden daha az baþarýlýdýr.0+50  10. Z puaný +2 olan öðrenci ise grubun % 98 inden daha baþarýlý. % 2 sinden daah az baþarýlýdýr.Ýstatistik Standart Puanlar Bir öðrencinin grup içindeki baþarýsý hakkýnda yorum yapýlmak istendiðinde kullanýlýr. En çok kullanýlan Z ve T puanlarýdýr.5 10 Z puaný en büyük olan ders en baþarýlý derstir. Buna göre. % 16 sýndan daha az baþarýlýdýr. Z puaný x: Öðrencinin ölçme sonucu (puaný) – x : Aritmetik ortalamasý s: Standart sapmasý – x–x Z =  þeklinde hesaplanýr. Bu durumda 72 alan bir öðrencinin Z puanýyla sýnýf içerisindeki baþarýsýný yorumlayýnýz. Matematik ve Fizik en baþarýsýz derslerdir.Z+50 þeklinde hesaplanýr. % 16 sýndan daha az baþarýlý olduðunu söyler.5 10 75 – 70 Kimya Z puaný Z =  = 1 5 90 – 75 Biyoloji Z puaný =  = 1. s Z puanýnýn yorumlanmasý. Z puaný T puaný –3 20 10(–3)+50 Örneðin 20 öðrencinin 30 soruluk testte aldýklarý puanlarýn aritmetik ortalamasý 60. Z puaný 0 olan bir öðrenci sýnýfý % 50 sinden daha baþarýlý diðer % 50 sinden daha düþük baþarýya sahiptir. T puanýnýn yorumlanmasý: T puanýnýn yorumu ayný Z puanýndaki gibidir. 75 – 70 Fizik Z puaný Z =  = 0. T = 10. standart sapmasý 12 dir. T puaný daha büyük olan daha baþarýlýdýr. 2. bu öðrencinin hangi dersten en baþarýlý ve hangisinden en baþarýsýz olduðu Z puaný yardýmýyla bulunuz. % 84 ünden daha az baþarýlýdýr.

00 ile +1.20 D) 0. Cevap E 22 ~ MATEMATÝK . –1. Cevap A Örnek Soru 6 Aþaðýda verilen ikililer arasýnda hangisinin korelasyon kat sayýsýnýn en düþük olmasý beklenir? A) Zeka . Buna pozitif korelasyon denir.90 B) –0. Dolayýsýyla korelasyon kat sayýsý 0 dýr.40 C) 0. Ýliþki yok: Ýki deðiþkenin birbiriyle iliþkisi yoktur. Zayýf negatif iliþki (korelasyon): Bir deðiþkenin deðeri artarken diðeri azalýr fakat noktalar daðýnýk haldedir. Yani deðiþkenlerin ikisi de artar ya da ikisi de azalýr. Deðiþkenlerden biri artarken diðeri azalýr. C) Deniz seviyesinden yükseldikçe yaðýþýn da arttýðý görülmektedir. D) Paranýn insana bir çok þeyi elde etme gücü verdiði bilinmektedir. Güçlü pozitif iliþki (korelasyon): Ýki deðiþkenin deðerleri ayný anda artar ve noktalar çizginin yakýnýnda kümeleþir.yaðýþ D) Para . E) Kilosu artan ya da azalan insanlarýn daha zeki olduklarý ya da zekalarýnda bir deðiþme olduðu hakkýnda birþey söylenmez.zekâ Çözüm A) Zeka ile kalýtýmýn birbirini etkilediði ve aralarýnda bir iliþki olduðu kanýtlanmýþtýr. Çözüm Örneðin Saðlýklý beslendikçe hastalýða yakalanma riskinin azalmasý. Güçlü negatif iliþki (korelasyon): Bir deðiþkenin deðerleri artarken diðeri azalýr ve noktalar çizginin yakýnýnda kümelenmiþtir. B) Yetenekli insanlarýn daha baþarýlý olduðu kanýtlanmýþtýr.baþarý C) Yüksek . –1 iliþki artar 0 iliþki artar +1 Sýfýrdan uzaklaþtýkça korelasyon (Ýliþki) artar.Ýstatistik Korelasyon Deðiþkenler arasýndaki iliþkinin sayýsal deðeridir.00 arasýnda deðiþken deðer alýr. Dolayýsýyla doðru cevap A dýr. Zayýf pozitif iliþki (korelasyon): Ýki deðiþkenin deðerleri de ayný anda artar fakat noktalar daðýnýk haldedir.kalýtým B) Yetenek .60 E) 0.güç E) Kilo . Korelasyon +1 e yaklaþtýðýnda yükselir.70 Aþaðýda korelasyon katsayýsý verilenlerden hangisinde iliþki en fazladýr? Örnek Soru 5 Örneðin Sigara ve alkol kullandýkça saðlýk problemlerinin artmasý Korelasyon –1 e yaklaþtýðýnda korelasyon yükselir. Karmaþýk iliþki (korelasyon): Deðiþkenler arasý bir iliþki görülmekte ama iliþkinin yönü tam olarak tespit edilememektedir. A) –0. Ýki deðiþken arasýnda bir iliþki yoksa korelasyon katsayýsý sýfýrdýr denir.

...... Bir veri grubunda alt çeyrek ile üst çeyrek arasýndaki farka .. denir.... 3.... 50 aritmetik ortalama ve 10 standart sapmayla 50+10.. denir........... –1 den +1 e kadar deðer alabilen ifadeye ................................... MATEMATÝK ~ 23 ........... 5.. denir...... Bir veri grubunda en küçük deðer ile ortancanýn tam ortasýndaki deðere ....... 8...................... 10. Bir veri grubunun tam ortasýndaki deðere ................................ denir............ Bir veri grubunda en büyük ve en küçük deðer arasýndaki farka .Sýnavlarýn yoðunluðu ve stres arasýndaki iliþkiyi ifade eden korelasyon katsayýsý . belirtilebilir.......................z þeklinde hesaplanan deðere .............. 4.... 7..........................Ýstatistik BOŞLUK DOLDURMA 1................................. dir............... ya da ....................... denir... Standart sapma ile bir sýnýfýn ......................................... denir.. denir.................................................... 6. Bir veri grubunda en çok tekrarlanan deðere .. denir. 2............ Ýki deðiþken arasýndaki iliþkinin sayýsal deðerine ..... 9............

Hiç çalışmadan bu dersten 75 aldım. 24 ~ MATEMATÝK . Çalıştığım dersten istediğim notu aldım.Ýstatistik ALIŞTIRMALAR Standart sapma küçük ise Standart sapma büyük ise Öðrenci Grubu Homejen Heterojen Öðrencilerin öðrenme düzeyleri Benzer Farklý Öðrenciler arasýndaki farklýlaþma Az Çok Puanlarýn aritmetik ortalamaya yakýnlýðý Yakýn Uzak Uygulanan testin ayýrtediciliði Düþük Yüksek Bilen öðrenci ile bilmeyen öðrencinin birbirinden ayrýlmasý Ayýrmamýþ Ayýrmýþ O kadar çalıştım ama yine de 75 aldım. Ulen bu dersten çakacağız galiba kopyada çekemedim.

Ýstatistik Aritmetik Ortalama Standart Sapma MATEMATÝK ~ 25 .

Bütün öðrencilerin ayný notu aldýðý bir testin standart sapmasý 0 dýr. Standart sapmanýn büyük olmasý testin güvenilirliðinin iyi olduðunu gösterir. Ýstatistik Medyan bir veri grubunun tam ortasýndaki deðerdir. 26 ~ MATEMATÝK . Bir veri grubunda birden fazla mod olabilir.Ýstatistik ALIŞTIRMALAR Standart sapmanýn küçük olmasý sýnýfýn homojen olduðunu söyler. Ranjýn sýfýr olduðu bir veri grubunda bütün deðerler aynýdýr. Aritmetik ortalama bir veri grubundaki bütün verilerin toplamýnýn veri sayýsýna bölünmesidir. Üst çeyrek ile alt çeyrek arasýndaki farka çeyrekler açýklýðý denir. Veri daðýlýmýnda en çok tekrarlanan deðer ardýþýk iki deðer ise mod bu iki deðerin aritmetik ortalamasýdýr. Mod bir veri grubunda en çok tekrar eden deðerdir. Standart sapmada bütün veriler dikkate alýnýr. Bütün öðrencilerin ayný notu aldýðý bir grupta mod yoktur.

34. Bu öðrenci grubunun yaptýðý netlerin tepe deðeri (Modu) kaçtýr? A) 30 B) 32 C) 36 D) 40 E) 45 olur? 2. Bu veriler 5 gruba ayrýlýrsa grup geniþliði aþaðýdakilerden hangisi olur? A) 3 B) 5 C) 6 D) 7 E) 8 rilmiþtir.35 E) 27.30.36 Bu verilere göre ilk beþ soruyu cevaplayýnýz.36.40.26.42.36. Buna göre. bu grubun yaþ ortalamasý kaçtýr? A) 26.Ýstatistik 5. Þekilde verilen not daðýlýmýnýn modu kaçtýr? A) 94 B) 83 C) 72 D) 61 E) 51 Þekildeki grafikte bir gruptaki kiþi sayýsý ve yaþlarý ve4.36.24.40 C) 26. Verilen grubun veri açýklýðý kaçtýr? A) 20 B) 24 C) 26 D) 27 E) 30 7. 1.15 B) 25. Veriler bir histogramda gösterilirse hangisi doðru ALIŞTIRMALAR 20 öðrencinin 50 soruluk bir deneme sýnavýnda yaptýðý netler aþaðýdaki gibidir.24.45.30.48.32. Not aralýðý 45 – 55 56 – 66 67 – 77 78 – 88 89 – 99 Öðrenci sayýsý 2 5 4 3 1 3.30.28.65 MATEMATÝK ~ 27 .27. Verilen grubun ortancasý (Medyaný) kaçtýr? A) 30 B) 32 C) 33 D) 34 E) 35 6. 32.55 D) 27.45.

kimya ve biyoloji derslerinden yaptýðý netler. Buna göre. D) Öðrenci fizik dersinde dersanenin %2 sinden daha az baþarýlýdýr. C) Öðrenci biyoloji dersinde dersanenin %2 sinden daha az baþarýlýdýr. C dersinden geçenlerden 12 fazla ise sýnýf mevcudu kaç kiþidir? B) D C) C D) B E) A A) 21 B) 24 C) 36 D) 40 E) 45 Þekilde 5 öðrencinin bir derse ait T puanlarý verilmiþtir. E) Öðrenci biyoloji dersinde dersanenin %2 sinden daha baþarýlýdýr. B) Öðrenci kimya dersinde dersanenin %16 sýndan daha az baþarýlýdýr. en baþarýsýz öðrenci aþaðýdakilerden hangisidir? A) E 28 ~ MATEMATÝK . Aþaðýda grafiði verilen ikililerden hangileri arasýndaki iliþkinin negatif yönlü ve en çok olduðu söylenebilir? 25 27 20 15 22 6 5 5 7 Þekildeki LYS deneme sýnavýna giren bir öðrencinin fizik. aþaðýdaki yorumlardan hangisi yanlýþtýr? A) Öðrenci fizik dersinde dersanenin %98 inden daha fazla baþarýlýdýr. A dersinden geçenlerin sayýsý. Buna göre. Fizik Kimya Biyoloji Öðrencinin neti Dersane ortalamasý Standart sapma 10.Ýstatistik 8. C ve D derslerinden geçenlerin yüzdeleri verilmiþtir. B. bu derslere ait dersane ortalamasý ve standart sapmalarý verilmiþtir. 9. 11. Öðrenci A B C D E T puaný 50 60 65 45 70 Þekilde dairesel bir grafikte bir sýnýftaki öðrencilerin A.