P. 1
İlköğretim Dersi Türkçe Dersi Öğretim Programı

İlköğretim Dersi Türkçe Dersi Öğretim Programı

|Views: 713|Likes:
Yayınlayan: yunuss_aka89

More info:

Published by: yunuss_aka89 on Apr 27, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/27/2012

pdf

text

original

T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

İLKÖĞRETİM TÜRKÇE DERSİ (6, 7, 8. SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI

ANKARA - 2006

İLKÖĞRETİM TÜRKÇE DERSİ (6, 7, 8. SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMININ HAZIRLANMASINDA GÖREV ALANLAR

Prof. Dr. Ramazan KAPLAN Prof. Dr. İsa ÖZKAN Hatice DEMİRBAŞ Semra BAYRAKTAR Funda DERİN Nihal ÇALIŞKAN Aliye USLU ÜSTTEN Şahru PİLTEN Betül KORKMAZ Tuba KORKMAZ Ünal ZAL Ruhi İNAN Mustafa KURT İsmail KARAKAYA

Genel Koordinatör Komisyon Başkanı Program Geliştirme Uzmanı Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türk Dili Okutmanı Ölçme ve Değerlendirme Uzmanı

“Türk dili; Türk milletinin kalbidir, zihnidir.”
Mustafa Kemal ATATÜRK

Bu program; sevgi, fikir ve ses bayrağımız olan güzel Türkçemizi sonsuza kadar yaşatacak öğretmen ve öğrencilerimize ithaf edilmiştir.

İÇİNDEKİLER TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. GİRİŞ 1.1. 1.2. Programdaki Temel Yaklaşım . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Programın Yapısı. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.1. 1.2.2. 1.2.3. Genel Amaçlar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Temel Beceriler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... Temel Dil Becerileri ve Dil Bilgisi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.1 Dinleme/İzleme. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.2 Konuşma. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.3 Okuma. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.4 Yazma. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.5 Dil Bilgisi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazanımlar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Etkinlikler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Açıklamalar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ara Disiplinler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Atatürkçülük. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sayfa 1 2 3 3 4 5 5 5 6 6 7 7 8 8 8 8 9 9 10 10 11 12 51 54 55 56 57 57 58 61 72 204 213 244 247 285 288

1.2.4. 1.2.5. 1.2.6. 1.2.7. 1.2.8. 1.3. 1.4. 1.5. 1.6. 2. 3.

Öğrenme ve Öğretme Süreci. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Hazırlanacak Kitapların Forma Sayıları ………………………………………… Temel Dil Becerileri ve Dil Bilgisi Oranı………………………………………. Programda Kullanılan Sembolleri Açıklayıcı Tablo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6, 7 ve 8. SINIF KAZANIMLAR -ETKİNLİK ÖRNEKLERİ -AÇIKLAMALAR PROGRAMLA İLGİLİ AÇIKLAMALAR VE EKLER 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7. 3.8. 3.9. 3.10. 3.11 3.12. 3.13. 3.14. 3.15. Atatürkçülük. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Türkçe Dersi Öğretim Programı Kazanımları ile Eşleşen Ara Disiplin Alan Kazanımları Tablosu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Programın Uygulanmasında Öğretmenin Rolü. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Okuma Metinlerinde Bulunması Gereken Özellikler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dinlenecek/İzlenecek Materyallerin İçeriğinde Bulunması Gereken Özellikler . .

6, 7 ve 8. Sınıflarda Yer Verilmesi Gereken Türler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Temalar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... Yöntem ve Teknikler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Etkinlik Örnekleri. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... Okuma Gelişim Dosyası. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... Ölçme ve Değerlendirme. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ders İşlenişi ile İlgili Açıklamalar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ders İşleniş Örneği. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sözlük. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kaynakça. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’na göre Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları: 1. Genel Amaçlar Madde 2. Türk Millî Eğitiminin genel amacı, Türk milletinin bütün fertlerini; 1. Atatürk inkılâp ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk milletinin millî, ahlâkî, insanî, manevî ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan; insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik; lâik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek; 2. Beden, zihin, ahlâk, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek; 3. İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek, gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak; Böylece, bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak; öte yandan millî birlik ve bütünlük içinde iktisadî, sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı seçkin bir ortağı yapmaktır.

1

yorumlama gibi birtakım düşünme ve ifade etme faaliyetlerinde bulunur. üretme ve tartışma etkinliklerine katılmaları. Bireylerin öğrenmeye ve öğrendiklerini birleştirmeye olan doğal eğilimi. öğretim sürecinde öğretmeni rehber kılmak çağdaş eğitimin geldiği önemli bir noktadır. bireysel farklılık ve ilgilere yönelik olarak öğretim sürecinde hedeflenen kazanımlara ulaşmak amacıyla çeşitli etkinlik ve çalışmalar yer almaktadır.TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI (6. Dil öğretiminin temel hedefi. 7 ve 8. Bu açıdan bakıldığında ilköğretimin 6. düşünce ve hayal dünyalarını zenginleştirmeleridir. Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda. öğrendiklerini uygulama. özelliklerini ve ürünlerini öğretmeyi hedefler. Dil edinimi ve eğitimi belli bir süreç içinde gelişir. Öğrencilerin edindikleri birikimler üzerine yenilerini inşa etmeleri. bir grup içerisinde beraber çalışma bilinç ve cesaretine ulaşmaları. Sözü geçen temel dil becerileri birbiriyle etkileşim hâlinde olduğundan bir bütünlük içinde ele alınmalıdır. 8. muhakeme 2 . Sınıflar) 1. 1-5. bu süreç içinde öğrencileri deneyerek öğrenmeye. öğrencinin okuma. bu bütünlük ve devamlılık göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır. kavramlar ve kavramlar arasındaki ilişkilerle biçimlenir. olay ve durumları kendi deneyimlerinden hareketle doğru olarak anlamaları. dil aracılığıyla kendilerini ifade edebilmeleri. Öğrenmeyle ilgili yapılan araştırma ve gözlemlerde. yazma temel dil becerileri ile dil bilgisinden oluşur. Öğretmen. öğrencilerin. Türkçeyle ilgili becerileri zevkli bir öğrenme ortamında kazanmaları amaçlanmaktadır. Öğrenci bu dönemde. Sınıflar Türkçe Dersi Öğretim Programı. iletişim kurma becerilerinin gelişmesine yönelik olan dinleme/izleme. psikolojik ve zihinsel özelliklerinden kaynaklanan bireysel farklılıklarının dikkate alınması gerekir. GİRİŞ Dil. Bu sebeple 6-8. sınıfları bir geçiş dönemi özelliği gösterir. 7. Bütün öğrenme etkinliklerinde olduğu gibi Türkçe dersinde de öğrenciyi etkin hâle getirmek. Bu durum dil öğretiminde daha somut olarak gözlenebilir. uygun yöntem ve teknikler kullanıldığında geliştirilebilir. değişik bilgi kaynaklarına ulaşarak duygu. Bu etkinliklerle öğrencilerin. öğrencilerin biyolojik. Türkçe öğrenimi. konuşma ve yazma becerilerini dilin kurallarına uygun olarak geliştirmesidir. sınıflarda öğrendiklerini. kavramların bir dil bütünlüğü içinde kazandıkları değerlerle birlikte sosyalleşir ve dil yardımıyla öğrenme. okuma. Sekiz yıllık ilköğretim sürecinde Türkçe öğretiminden beklenen. uygulamayla edinilen bilgi ve becerilerin daha kalıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İnsanın kendisini ve çevresindeki olayları anlamaya çalışırken kurduğu düşünce dünyası. seviyesine uygun Türk ve dünya edebiyatının seçkin örnekleriyle geliştirir ve kendi anlam dünyasını yapılandırmaya başlar. İnsan. karşılaştıkları sorunlara alternatif ve yaratıcı çözümler üretmeleri. Öğrenme sürecinin başarıya ulaşması için. anlama. farklı araştırma yöntem ve tekniklerini kullanmaları. konuşma. yorumlama. dinleme/izleme. insanlar arasında iletişimi sağlayan ve bütün öğrenme faaliyetlerinde anahtar rol oynayan doğal bir araçtır. tarihî süreçte oluşan edebî dilin gelişimini. Bir sonraki aşamayı oluşturan orta öğretim ise. Türkçenin imkânları çevresinde. disiplinler arası bir bakış kazanmaları Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın temel amaçlarını oluşturmaktadır. dilin farklı bağlamlarda aldığı görünümleri kavramaları.

konuşma. etkili iletişim kurması. durum ve bilgileri kendi birikimlerinden hareketle araştırma. izlediklerini ve okuduklarını anlayan. Böylece öğrenciler. 3 . “genel amaçlar. öğrenme etkinliklerine isteyerek katıldığı bir ortam sağlamalıdır. grup çalışmalarına katılması. öğrenme sürecinde öğrencinin birikim ve deneyimlerinden hareketle sorunlara çözümler üretmesini. güzel ve etkili kullanmaları hedeflenmektedir. sorgulama. Bu yaklaşımın temel hedefi. Programın Yapısı Türkçe Dersi Öğretim Programı. estetik zevk kazanmış ve millî değerlere duyarlı bireyler yetiştirilmesi amaçlanmıştır.2. dil sevgisi ve bilinci kazanarak öğrenme sürecinde daha verimli olacak. etkinlik örnekleri ile açıklamalar”dan oluşmaktadır. düşünce ve hayallerini anlatan. okuma. yazma becerilerini geliştirmeleri.1. dilimizin imkân ve zenginliklerinin farkına vararak Türkçeyi doğru. Türkçe öğretiminin daha verimli olabilmesi için. duygu.gücünü geliştirmeye ve iş birliğine özendirmeli. Programdaki Temel Yaklaşım Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda öğrencilerin kazanımlar ve etkinlikler yoluyla dinleme/izleme. girişimci. öğrencinin öğretmen rehberliğinde. kazanılan beceri ve bilgilerin daha verimli ve kalıcı olmasını sağlamak için çeşitli etkinliklere yer verilmiştir. temel dil becerileri ile dil bilgisi ve bu becerilere yönelik belirlenmiş kazanımlar. çevresiyle uyumlu. Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda yaklaşım olarak. dolayısıyla değerlendirmede öğretim sürecindeki gelişimin de önemli olduğu benimsenmiştir. 1. 1. eleştirel ve yaratıcı düşünen. motivasyonunun sürekli olarak desteklenmesi gerekir. Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda. temel beceriler. eleştirme ve yorumlamayı alışkanlık hâline getiren. olay.öğretme etkinliklerinde öğrencinin gelişim düzeyinin dikkate alınmasını. öğrencinin birikim. kendilerini hayata ve geleceğe hazırlayacak birikimi edineceklerdir. öğrendiklerini aşamalı bir biçimde inşa etmesidir. düzey ve ilgilerini dikkate alan. sorumluluk üstlenen. Türkçe Dersi Öğretim Programı’yla dinlediklerini. öğrencinin derse etkin olarak katılmasının sağlanması. öğrenme.

bu araçlardan gelen mesajlara karşı eleştirel bakış açısı kazanmaları ve seçici olmaları. düşünce ve hayal dünyalarını geliştirmeleri. 10. eleştirme. 2. sıralama. 1. manevî ve ahlâkî değerlere önem vermeleri ve bu değerlerle ilgili duygu ve düşüncelerini güçlendirmeleri amaçlanmaktadır.1. 4 . 9. 5. yurt ve dünya sorunlarına duyarlı olmaları ve çözümler üretmeleri. sınıflama. 8. bunları bir alışkanlık hâline getirmeleri. duygu. Genel Amaçlar Türkçe Dersi Öğretim Programı ile Türk Millî Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkelerine uygun olarak öğrencilerin. analizsentez yapma. 3. kültür ve sanat etkinliklerini seçme. Millî. 4. dinlediği ve izlediğinden hareketle. akılcı. Türkçeyi. Yapıcı. Dilimizin. Duygu. düşünce ve hayallerini sözlü ve yazılı olarak etkili ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri. yorumlama ve değerlendirme becerilerini geliştirmeleri. Hoşgörülü. izleme alışkanlığı ve zevki kazanmaları. Seviyesine uygun eserleri okuma. Bilgiye ulaşmada kitle iletişim araçlarından yararlanmaları. 6. insan haklarına saygılı. sorgulama. Türk ve dünya kültür ve sanatına ait eserler aracılığıyla millî ve evrensel değerleri tanımaları.2. doğru ve özenli kullanmaları. Okuduğu. Anlama. söz varlığını zenginleştirerek dil zevki ve bilincine ulaşmaları. 7. yaratıcı. bilim. 11. konuşma ve yazma kurallarına uygun olarak bilinçli. millî birlik ve bütünlüğümüzün temel unsurlarından biri olduğunu benimsemeleri. ilişki kurma. eleştirel ve doğru düşünme yollarını öğrenmeleri. dinleme. tahmin etme.1.

Programla ulaşılması beklenen temel beceriler şunlardır: Türkçeyi doğru. Bu becerinin geliştirilmesiyle. yazma.2.2. ilişkilendirme. Temel Dil Becerileri Türkçe Dersi Öğretim Programı. “okuma. Öğrencilerin düzeylerine yönelik olarak hazırlanan kazanımların. Bu temel dil becerileri hem kendi içlerinde hem de birbirleriyle bir bütünlük içerisinde ele alınmış ve ilişkilendirilmiştir. Türkçe Öğretim Programı içerdiği kazanımlarla bu temel becerilerin gelişmesini sağlayacaktır. öğrencinin toplum hayatına aktif bir dinleyici/izleyici olarak katılmasını sağlayacak.2.3. Aşamalı bir süreç izleyen bu sıralamanın takip edilmesi.3. anlama ve çözümleme. Görsel ve işitsel araçların hayatın her alanında giderek yaygınlaşması ve bu araçların eğitimde kullanılması etkili bir dinleme/izleme eğitimini gerekli kılmaktadır. yorumlama ve değerlendirme becerisidir. Dinleme/İzleme Dinleme/izleme. iletişim kurmanın ve öğrenmenin temel yollarından biri olup verilen iletiyi doğru bir şekilde anlama. Programın bu bölümü “dinleme/izleme kurallarını uygulama. dinleme/izleme. öğrencilerin iyi bir dinleyici/izleyici olabilmesine yönelik olarak hazırlanmış düzeye uygun kazanımlar ile bu kazanımları hayata geçirmeye yönelik etkinliklerden oluşmaktadır. Temel Beceriler Temel beceriler. 5 . dinleme/izleme etkinliklerinin amacına ulaşmasını. eleştirme ve bunlarla ilgili çıkarımlarda bulunma gibi üst becerileri gerçekleştirmesi beklenmektedir. öğrencilerin etkili iletişim kurmalarını ve toplum hayatına aktif birer dinleyici/izleyici olarak katılmalarını sağlayacaktır. 1. sorgulama. sınıflama. öğrencilerin dil becerilerindeki gelişimleriyle bağlantılı. güzel ve etkili kullanma Eleştirel düşünme Yaratıcı düşünme İletişim kurma Problem çözme Araştırma Karar verme Bilgi teknolojilerini kullanma Girişimcilik 1. Programda dinleme/izleme becerisi. öğrencilerin kullanacağı değerlendirme ölçütleri ile yapılan etkinlikleri değerlendirmeye yönelik formlar yer almaktadır. uygun etkinliklerle desteklenerek uygulanması. etkili dinleme/izleme alışkanlığı kazanma” amaçlarından oluşmaktadır.2. Bu amaçla programda. dikey olarak da sekizinci sınıfın sonunda kazanacakları ve hayat boyu kullanacakları temel becerilerdir. öğrencilerden dinlediklerini/izlediklerini sıralama. Bu formların kullanılması dinleme/izleme sürecini verimli kılacak ve öğretmene nesnel bir değerlendirme imkânı sağlayacaktır. konuşma. Dinleme/izleme sürecinin amacına ulaşabilmesi için yapılan tüm dinleme/izleme etkinliklerinin değerlendirilmesi gereklidir. temel dil becerileri” ile dil bilgisinden oluşmaktadır. değerlendirme.1. öğrencilerin iletişim kurma yeteneklerini geliştirecektir.1. söz varlığını zenginleştirme. yatay olarak bir yılın sonunda.

düşüncelerini mantık akışı ve bütünlük içinde sunma. öncelikle öğrencilerin kendilerini veya birbirlerini değerlendirmeleri. kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma” amaçlarına yönelik kazanımlara yer verilmiştir. yazma ve dinleme gibi diğer becerilerle desteklenmesi gerekmektedir. çeşitli görsel ve işitsel materyallerden yararlanma. duygu. Türkçe Öğretim Programı’nda. tartışma. söz varlığını zenginleştirmeye ve araştırmaya yönelik olarak verilen başlıklar. Okuma Okuma. okunan metinlerin değerlendirilmesi ve okumanın bir alışkanlık hâline dönüştürülmesine yönelik olarak çeşitli kazanım ve etkinliklere yer verilmiştir. Programda. eleştirel düşünmeyi sağlayan bir süreci de içine alır. iş birliği yapmaları. sınıflandırma. kendi konuşmasını değerlendirme. konuşma becerisinin geliştirilmesiyle. Türkçeyi bütün zenginlikleriyle ve doğru bir şekilde yansıtması ayrı bir önem taşımaktadır.3. durum ve deneyimlerle karşılaşmasını sağlar. yorumlama.2. Konuşma becerisi.1. güzel. sosyal hayatta karşılaşacakları sorunları konuşarak çözebilmeleri. öğrencilerin Türkçenin estetik zevkine vararak ve zengin söz varlığından faydalanarak kendilerini doğru ve rahat ifade edebilmeleri. Bu nedenle konuşma becerisinin okuma. bilgi ve birikimlerini paylaşmasını. öğrencilerin günlük hayatlarında karşılaştıkları yazılı metinleri doğru. konuşma becerisine yönelik olarak. Okuma becerisi. özetleme gibi anlamayı ve zihinsel becerileri geliştirici çalışmalara yer verilmiştir. okuduklarını değerlendirip eleştirel bir bakış açıcısıyla yorumlayabilmeleri ve okumayı bir alışkanlık hâline getirebilmeleri amaçlanmıştır. bütün dil becerilerini kapsayan bir önem arz etmektedir. etkili konuşan ve konuşulanları doğru anlayıp yorumlayan bireylerin yetiştirilmesi. Hayatın her alanında doğru. Etkinliklerde kullanılacak metinlerin. öğrenme. onların diğer dil becerilerinde de başarılı olmalarına bağlıdır. okunan metinlerin anlaşılması ve çözümlenmesi. okuma becerisini geliştirmek amacıyla çeşitli etkinliklere yer verilmiştir. Programda okuma becerisiyle. sebep-sonuç ilişkisi kurma. okuma kuralları. Bu nedenle derslerde işlenecek metinlerin taşıması gereken özellikler programda belirtilmiştir. Konuşma Konuşma. karşılaştırma yapma.3. Bu nedenle öğretmenin konuşma etkinliklerinde öğrencilerin her birinin ayrı ayrı söz almalarını sağlayarak.3. 6 . Konuşma becerisinin değerlendirme aşamasında. hedeflenen kazanımların daha da kalıcı olmasını sağlayacak. akıcı bir biçimde ve uygun yöntemleri kullanarak okuyabilmeleri. bireyin sosyal hayatında iletişim kurmasını.2. Bu amaçlarla programdaki konuşma etkinlik örneklerinde. Programda yer alan okuma dil becerisinde. birikimlerden. ortak karar vermeleri ve karşılaştıkları sorunları çözmeleri açısından da önemlidir. olay. sesini ve beden dilini etkili kullanma. anlamlandırılması. düşünce. hayal ve gözlemlerini ifade etmesini sağlayan en etkili araçtır. ses organları ve göz yoluyla algılanan işaret ve sembollerin beyin tarafından yorumlanarak değerlendirilmesi ve anlamlandırılması sürecidir. Bununla birlikle. 1. araştırma. “konuşma kurallarını uygulama. Dolayısıyla bu beceri. öğrencinin farklı kaynaklara ulaşarak yeni bilgi. değerlendirme. onları bu çalışmalara katması gerekmektedir. Programda. yorumlayıp değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır.2. öğrencilerin konuşmayla ilgili yeteneklerini geliştirecektir. hazırlıklı konuşmalar yapma. öğrencilerin çevreleriyle iletişim kurmaları.

yazmayı kendini ifade etmede bir alışkanlığa dönüştürmeleri ve yazma yeteneği olanların bu becerilerini geliştirmeleri amaçlanmaktadır. okuma ve dil bilgisi etkinlikleriyle de desteklenmesi gerekmektedir. Türkçenin kurallarıyla ilgili kazanımlar. Türkçeyle ilgili kural ve 7 . farklı türlerde metinler yazma. Programda. Yazma Yazılı anlatım. Dolayısıyla dil bilgisi öğretimi kuramsal bilgilere değil. ilk okuma yazma öğretimiyle birlikte başlayıp ilk sınıflarda kazandırılacağından 6. farklı yöntemlere uygun etkinliklerle yazmayı öğrenciler açısından zevkli hâle getirerek yazma alışkanlığı kazanmalarına yardımcı olmalı. konuşma. roman. Bu tutum öğrencilerin eleştirme. kendi yazdıklarını değerlendirme. birikim ve dili etkili kullanmayı gerektirdiği göz önüne alınarak bu sürecin dinleme/izleme. ancak çeşitli ve özendirici yazma uygulamalarıyla mümkün olur. düşünce. cümle ve metin düzeyindeki uygulamaları amaçlanmıştır. Bu amaçla dil bilgilerinin öğretiminde. hayal ve izlenimlerini doğru. konuşma. kuralların verilmesinin yanında. Yazma çalışmalarının istenen amaçlara ulaşabilmesi. açık.4. öğrencilerin hangi türlerde yazmaya yetenekli olduğunu belirleyerek onları başarılı olduğu türlerde yazmaya yönlendirmelidir. Bu düşünceden hareketle programda yazmayla ilgili olarak yazma kurallarını uygulama. yazma. uygulamaya dayanmalıdır. bu kuralların kelime. Uzun bir süreç isteyen yazma becerisinin kazanılması ve istenen amaçlara ulaşılması.3. Dil bilgisinde kolaydan zora ilerleyen bir sıra izlenmiş olup konuların birbiriyle olan ilişkileri gözetilmiştir. sınıflarda bitişik eğik yazı için bir zaman dilimi ayrılmayacaktır. Öğrenci açısından Türkçenin yapısını oluşturan ve işleyiş kurallarını tanımlayan bilgilere sahip olmak oldukça önemlidir. Yazma becerisinin bilgi. değerlendirme ve yorumlama becerilerinin geliştirilmesine de yardımcı olacaktır. şiir gibi türlerde ürün vermek. 7 ve 8. öğrencinin kendisinin ve arkadaşlarının da bu sürece katılması amaçlanmıştır. ancak daha da önemli olan bu kuralların konuşma. planlı yazma. dinlemeyle ilgili dil etkinliklerinde uygulanmasıdır. öğrencilerin duygu. bitişik eğik yazıyı işlek ve güzel kullanmalarına özen göstermeleri sağlanmalıdır. Dil Bilgisi Dil bilgisi. bir dilin dinleme/izleme. öğrencinin kendi yazdıklarını değerlendirme ölçütlerine yer verilerek yalnızca öğretmenin değil. hayal. Türkçe Öğretim Programı’nda yazma becerisinin geliştirilmesiyle.5.2. bireyin kendini doğru ve amacına uygun olarak ifade etmesinde ve iletişim kurmasında en etkili araçlardan biridir. Ancak öğrencilerin bütün derslerde. yazma temel becerilerini destekleyen kurallar bütünüdür. 1.3. yazım ve noktalama kurallarını kavrama ve uygulama” ile ilgili amaçlara yönelik kazanımlar yer almaktadır. kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma. hem okuma sürecinin değerlendirilmesine hem de öğrencilerin dil gelişimini izlemeye yardımcı olacaktır. Hikâye.Okuma becerisinin hayatın bütün aşamalarına yayılan bir alışkanlık hâline getirilmesi amacıyla hazırlanan etkinlik örnekleri ve formları. anlaşılır ve yazma kurallarına uygun şekilde anlatmaları yazma tekniğine uygun bilgi ve beceriler kazandırılarak sağlanabilir. okuma. Programda.2. düşünce. yapılan etkinliklerin değerlendirilmesiyle mümkündür. tasarı ve izlenimlerini dilin imkânlarından yararlanarak ve yazılı anlatım kurallarına uygun şekilde anlatmaları. 1. Bitişik eğik yazı öğretimi. öğrencilerin düzeylerine uygun olarak ve aşamalı bir biçimde verilmiştir. bireysel yetenek ve yaratıcılık gerektirse de öğrencilerin duygu. Öğretmen.

beceri ve alışkanlıkları kapsamaktadır. 1. bu etkinlikleri olduğu gibi veya çeşitli değişiklikler yaparak uygulayabilir. beceri. Kazanımlar Kazanımlar.6. Girişimcilik. Bu etkinlikler birer öneri niteliğindedir ve birden çok beceriye yönelik olabilir. aynı zamanda bir ders saatinde birden fazla etkinliğe yer verilebilir. Dil bilgisiyle ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. Yapılan etkinliğin veya benzerinin öğrenciler tarafından planlanıp uygulanması gerekmektedir. Bu bağlamda konuların konuşma ve yazma becerileriyle ilişkilendirilmesi gerekmektedir. temalara göre zümre öğretmenlerince yapılmalıdır. Temel dil becerilerine yönelik kazanımların sıralanmasında bu yaklaşım gözetilmemiştir. okul dışı etkinlikler sembolü kullanılarak belirtilmiştir. İnsan Hakları ve Vatandaşlık. Öğrencilerin birbirleriyle ve öğretmenleriyle sürekli iletişim içinde olmaları ve etkinliklerin her aşamasında katılımcı olarak yer almaları programın uygulanması açısından önemlidir. Ayrıca dil bilgisi konularının anlama olan katkısına özellikle dikkat edilmesi. Türkçenin diğer derslerle ilişkilendirilmesi. Kariyer Bilinci Geliştirme. Verilen etkinlikler öğrenci seviyesine uyarlanarak farklı sınıflarda uygulanabilir. uygulamada öğretmene yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. Etkinlikler Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda yer alan kazanımların hayata geçirilmesi ve hedeflenen bilgi. ayrıca öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçları da göz önünde bulundurulmalıdır.4.2. Öğretmen. bu program doğrultusunda hazırlanacak ders kitaplarında farklı etkinliklere yer verilmelidir.bilgilerin örneklerden hareket edilerek verilmesi daha doğru olacaktır. Dil bilgisi ve yazım ve noktalama ile ilgili kazanımlar. Öğrencilerin dil becerilerinde gelişme sağlamaları. Programda yer alan ara disiplin kazanımlarının Türkçe dersinde işlenecek tema/metinlerle ilişkilendirilmesi esastır. öğretim sürecinde öğrencilerin edinecekleri bilgi. Derslerde konularla ilgili farklı uygulama örneklerinin yer aldığı çalışma kâğıtlarının kullanılması ve konuların görsel materyallerle desteklenmesi öğrenimi kolaylaştıracaktır. 8 .2. 1. Programdaki etkinlikler. diğer becerileri desteklemesi açısından oldukça önemlidir. tutum ve alışkanlıkların kazandırılması için çeşitli etkinlik örneklerine yer verilmiştir. Programda yer alan etkinliklerden sınıf-okul içi etkinlikler . Ara disiplinler Sağlık Kültürü.2. 1. Yeni etkinlikler hazırlanır ve uygulanırken bunların hangi kazanımlara yönelik olduğuna dikkat edilmeli. bu kazanımların edinilmesine bağlıdır. Programdaki etkinlikler.2. Afetten Korunma ve Güvenli Yaşam alanlarından oluşur. Ölçme ve değerlendirme ise “ ” sembolü ile gösterilmiştir. öğrencilerin gelişim düzeyine göre altıncı sınıftan sekizinci sınıfa doğru aşamalı olarak verilmiştir. Özel Eğitim. Açıklamalar Önemli görülen noktalar “[!]” uyarı sembolü kullanılarak belirtilmiştir. 1. Başında sembol olmayan açıklamalar kazanımların içeriğine yöneliktir. Rehberlik ve Psikolojik Danışma.5. öğrenci merkezli ve öğrenme sürecinde öğrencinin etkin bir rol üstlenmesini sağlayacak şekilde hazırlanmıştır. konuların birer beceriye dönüşmesine yardımcı olacaktır.7.. Spor Kültürü ve Olimpik Eğitim. kuralların metin veya cümle bütünlüğü ve bağlamı içerisinde ele alınması.

Bu nedenle programda. bu bilgi ve deneyimlerini geliştirerek sosyal çevreleriyle paylaşır. Öğrenciler.3. öğrenme sürecinde öğrencilerin karşılaştığı zorluklarda onlara yardımcı olur ve yapıcı eleştirilerle onları yönlendirir. Öğrenme ve Öğretme Süreci Türkçe Dersi Öğretim Programı. okul dışında da bu becerilerin geliştirilmesini sağlayıcı etkinlikler düzenlemelidir. Atatürkçülük teması. • • • • Öğrenme-öğretme sürecinde. onları kendilerini değerlendirmeye özendirir. öğretim etkinliklerini okul dışına da taşıyan bir nitelik göstermektedir.2. öğrencinin katılımını gerektiren uygulamalara yer verilmiştir. değerlendirir. kendilerini tarafsız gözle değerlendirebilmeleri ancak öğrendiklerini hayata aktarabilmeleriyle mümkün olacaktır. onların yeni bilgi ve çözümler üretmeyi alışkanlık hâline getirmelerini de amaçlamaktadır. öğrenme etkinlikleri bir bütünlük içinde değerlendirilmiş. Öğretmen. • • Öğrenciler. öğrenme sürecinin her aşamasında öğrencilerin ürünlerini dikkate alır ve onları destekler. beceri ve gelişimlerini göz önünde bulunduran ve öğrenciyi merkeze alan bir yaklaşımla hazırlanmış olup. Dil becerileri bir bütünlük ve devamlılık gösterdiğinden. Öğretmen. Bu çerçevede. çeşitli araştırma teknikleriyle bilgiye ulaşmayı. bağımsız olarak öğrenmeyi. öğrencilerin etkinliklere istekle katılmaları. Bu nedenle öğrenciler bütün öğretim etkinliklerine etkin olarak katılmakta. ilgi ve dikkatlerini canlı tutmaları. bireysel farklılıklara duyarlı. karşılaştıkları sorunlara bireysel veya grup olarak yaratıcı çözümler üretir. bütün kazanım ve etkinlikler bu açıdan ele alınmıştır. programda yer alan Atatürkçülükle ilgili konular kapsamında ilgili olduğu belirli gün ve haftalarda işlenmek üzere ele alınacaktır. öğrencilere Türkçeyle ilgili bilgi ve becerileri kazandırmanın yanında. Atatürkçülük Her sınıfta Atatürkçülükle ilgili zorunlu bir temaya yer verilmesi planlanmıştır.1. Bu nedenle bütün öğretim süreçlerinin hayata dönük olması amaçlanmış. Program. değerlendirmeyi. öğretmen ise bu süreç içinde öğrenciyi yönlendiren. 1. ona yardımcı olan ve kendini geliştirmesinde yol gösteren bir rehber konumundadır. sorgulamayı ve yorumlamayı hayatının bütün safhalarında bir alışkanlık hâline getirir. öğrencinin birikim. Öğretmen. değerlendirmede tutum ve davranışlardaki gelişmeler de dikkate alınmıştır. Bu uygulamalar. öğretmen öğrencilerin aileleriyle iş birliği içinde olmalı.8. öğrencilerin öğrenme etkinlikleri içindeki gelişimlerini izler. bağımsız veya grup içinde öğrenmeyi özendiren. 9 .

8.5 19.5 Forma Sayısı 6-8 6-8 6-8 ÖĞRENCİ ÇALIŞMA KİTABI Kitap Boyutu 19. SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI TEMEL DİL BECERİLERİ VE DİL BİLGİSİ ORANLARI TEMEL DİL BECERİLERİ DİNLEME/İZLEME KONUŞMA OKUMA YAZMA ORAN (%) 15 20 30 20 DİL BİLGİSİ SINIFLAR 6 7 8 ORAN (%) 15 15 15 10 . SINIF 7.5 19.5x27.5 Forma Sayısı 10–12 10–12 10–12 ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTABI Kitap Boyutu Forma Sayısı SERBEST SERBEST SERBEST SERBEST SERBEST SERBEST İLKÖĞRETİM TÜRKÇE DERSİ (6. 7. SINIF En az 18 En az 18 En az 18 DERS KİTABI Kitap Boyutu 19.5 19.İLKÖĞRETİM TÜRKÇE DERSİ (6.5 19.5x27.5x27. SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMINA GÖRE HAZIRLANACAK KİTAPLARIN FORMA SAYILARI SINIFLAR Metin Sayısı 6.5x27. 8.5x27.5x27. SINIF 8. 7.

[!] Uyarı İşlenecek konuların sınırlarını. beceri. kuruluş vb. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme 11 13 . kütüphane. yerlerde yapılabileceğini gösterir. çalışma kâğıdı doldurma. grup çalışması. film izleme vb.PROGRAMDA KULLANILAN SEMBOLLERİ AÇIKLAYICI TABLO TEMEL DİL BECERİSİ: OKUMA KAZANIMLAR Kazanımlar Öğrenme süreci içerisinde planlanmış ve düzenlenmiş yaşantılarla öğrencide görülmesi beklenen bilgi.) sınıf içinde uygulanabilecekleri gösterir. tutum ve değerlerdir. mektup yazma. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Sınıf-okul içi etkinlik İlgili etkinliklerden (yaratıcı drama. Okul dışı etkinlik İlgili etkinliklerin ev. dikkat edilmesi gereken noktaları gösterir. AÇIKLAMALAR Ölçme ve değerlendirme Eğitim.öğretim sürecini ve sonucunu izleyerek sorunları zamanında tespit etme ve giderme işidir. konuyla ilgili kurum.

KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR 12 .

dinleyicilerin dikkatini dağıtacak davranışlarda bulunmaktır. bireysel başarılarını arttırmak vb.13 6. 3. gözlem formları kullanılabilir. “Çalar Saat”: Öğrenciler deney ve kontrol grubu olarak ikiye ayrılır. Gözlenen öğrencilerin dinleme sırasındaki tutumları ile ilgili notlar alınır. Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler. öz değerlendirme formları. Dinleme/izleme kurallarını uygulama ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR [!] 1. “Sabır Küpüm Çatlamaz!”: Öğretmen öğrencilerden bir 4. SINIFLAR TEMEL DİL BECERİSİ: DİNLEME/İZLEME AMAÇ VE KAZANIMLAR 1. Dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini tartışma konusu belirlemelerini ister. Tartışma sırasında bu üç kişilik grubun yaptıklarına en güzel yaklaşımda bulunan tartışma grubu başarılı sayılır. saygıyla dinler. Her dinleme/izleme etkinliği belirli bir yöntem ve tekniğe göre yapılmalı. performans değerlendirme formları.). Dinleme sonrası alınan notlar paylaşılır. her etkinliğin farklı bir yöntemle yapılmasına özen gösterilmelidir. Tartışma sırasında grup üye2. Gruplar 10 dakikalık süre sonunda saatin çalmasıyla rol değiştirir. 4. Her grup bir 1. “Kendini İzleme”: Öğrencilerin dinleme sürecindeki görüntüleri kamerayla kaydedilir ve kendilerine izletilir. görüş Kılavuz) bildirmek için uygun zamanda söz alır. (bk. leri dinlediklerinden hareketle konuşmalarını yaparlar. Gruplardan biri dinlerken. belirledikleri kullanır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . diğer grup arkadaşlarını gözlemler. Dinlenenle ilgili soru sormak. Konuşmacının sözünü kesmeden sabır ve sorun (yaşanılan bölgedeki çevre kirliliğine çözüm aramak. batmakta olan şirketlerini kurtarmak. konuyla ilgili bir hafta boyunca araştırma yaparak konuya hazırlanır. 8. Tartışma yapılmadan önce izleyicilerin arasından üç kişilik bir grup oluşturulur (Bu grup gizlice seçilmeli ve seçilenler dışında kimsenin haberi olmamalıdır. 7. süreç gelişim dosyaları. Dinleme/izleme kurallarını uygulamayla ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. Bu grubun görevi tartışma sırasında konuşmacıların heyecanını artıracak. Grup tartışması: Öğrenciler gruplara ayrılır. ) belirleyerek tartışır. Öğrenciler.

kazanım). Doğrudan söylenmeyen yargılar bulunur. Dinlediklerinde/izlediklerinde yer alan öznel ve nesnel yargıları ayırt eder. fark eder. “Ben olsaydım.) hareket edilir. grup içinde kısa konuşmalar yapılır. (bk. Dinlediklerine/izlediklerine ilişkin sorulara cevap nun ortaya çıkmasına sebep olan alt sorunlar belirlenerek soruna çözüm önerilerinde bulunulur (16. ilişkilerini belirler. Kılavuz) Soru bankası oluşturma: Dinlenenle/izlenenle ilgili sorular hazırlanır. Dinlediklerinin/izlediklerinin ana fikrini/ana Kurada seçilen soru nitelikli bulunursa. fikirleri/duyguları belirler. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki yardımcı cevaplandırılır (11. 13. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki anahtar kelimeleri beğenilme sebebinin açıklandığı bir çizelge hazırlanır. vaplayan alkışlanır. 9. Ana fikir/ana duygu Dinlediklerini/izlediklerini kronolojik sıra ve mantık bulunurken öğrencilerin Balık kılçığı oluşturma: Belirlenen bir sorun. kahraman veya konuş.”: Dinlenilenlerin/izlenilenlerin 2. kendi bakış açılarıyla ifade eder (15. zaman. kazanım)..9. 12. ve kelime gruplarının anlamlarını çıkarır. CD vb. varlık kadrosu ve bunlarla ilgili unsurları yondan hareketle doldurulur. kazanım). leneceklere yönelik olarak hazırlanan sorular. çünkü. 2. bir balık kılçığı şeklinin başına yazılır.14 TEMEL DİL BECERİSİ: DİNLEME/İZLEME AMAÇ VE KAZANIMLAR 2.hatırlamayı kolaylaştıran kelimelere Dinlediklerindeki/izlediklerindeki örtülü anlamları macının yerine geçerek onların duygu ve düşüncelerini dikkat edilir. Dinlenenlerde/izlenenlerde önceden oluşturulan gruplara dağıtılır. anlam ile terim Dinlediklerinde/izlediklerinde sebep-sonuç Sorulara yönelik dinleme: Dinleneceklere/iz. konunun Dinlediklerinde/izlediklerinde amaç-sonuç ilişkilerini cevap aramaya yönelik olarak yapılır (12. 2.1. (bk. yer. kazanım). Öğrenciler tahminlerinin doğruluğunu kontrol etmek amacıyla sözlük kullanmaya yönlendirilir. mecaz. Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR [!] Dinleneni/izleneni anlama ve çözümlemeye yönelik kazanımların gerçekleştirilmesinde dinleme/izleme materyallerinden (kaset. 4.özgü bir şekilde ifade etmelerine imkân verilir. Dinlenenin/izlenenin bağlamından hareketle kelime yakın ya da zıt anlamlısıyla eşleştirilir (1.4.. 1.. 11. Öğretmen tarafından sunulan örneklerin yanında öğrencilerin anlamını bilmediği kelime ve kelime gruplarıyla ilgili çalışmalara da yer verilir. 8. Dinleme.. çalışma kâğıtları izlenen çizgi filmden/ filmden/animasşahıs. 10. Hazırlanan sorular bir kutuda toplanır. Okul dışı etkinlik Sınıf-okul içi etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . anlaşılmasına yardımcı olan ve belirler. 3. İzlenenlerden yola çıkılarak belirler. Eşleştirme: Dinlenende/izlenende geçen kelimeler eş. Böylece ana soru. “Beğendim. daha 2. ”: Öğrenciler.anlamı”nı kavramaları sağlanır. Film İzliyoruz: Kazanımlara yönelik olarak hazırlanan 6. Her bir alt sorun düşüncelerini serbestçe ve kendine Dinlediklerine/izlediklerine ilişkin sorular oluşturur. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki olay. 2. bulur. verir. kazanım). Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu belirler. Örneklerden hareketle öğrencilerin “gerçek. Kılavuz) 7. balığın bir kılçığıymış gibi yerleştirilir. sorulara çağrışıma açık. hazırlayan ve ceduygusunu belirler. Bunlar arasından seçilenler 5.2. çizilen akışı içinde özetler.

süreç 19. olayları. Şiirin kendisinde uyandırdığı duyguları ifade eder. verilen çalışma kâğıdındaki boş bırakılan yerler uygun konuşma cümleleriyle tamamlanır (17. 25. 13. dinledikleri/izledikleri 22. Dinlediği/izlediği kişi. 21. kazanım). kavram haritası. konu ya da metnin yazarı/şairi hakkında bilgi edinir. Masalın sonu değiştirilerek sa cevaplı. kı17. Görsel/işitsel unsurlarla arasında ilgi kurar.15 14. (bk. “Kafdağı’na Yolculuk” : Bir masal dinlenerek değerlendirilmesinde. Kılavuz) gelişim dosyaları. Dinlediği/izlediği metne farklı başlıklar bulur. Dinlediklerinde/izlediklerinde ortaya konan sorunlara çözümleme ile ilgili kazanımların farklı çözümler üretir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . yeniden kurgulanır (18. leri. Dinlediklerinin/izlediklerinin başlığı/adı ile içeriği yansıttığını bulmaları istenir. Kılavuz) çalışma kâğıtları. proje de18. İpuçlarından hareketle dinlediklerine/izlediklerine çalışma kâğıtları doldurulur. kazanım). standart testler. 23. eşleştirme testarasındaki ilişkiyi ortaya koyar. performans “Duyguyu Tahmin Et!”: Bir cümle farklı ses sonrasına ait kurgular yapar. dinlenenin/izlenenin devamı tahmin edilir (18. açık uçlu. öz değerlendirme formları. 20. 24. gözlem formları kullanılabilir. Dinlediklerini/izlediklerini kendi hayatı ve günlük hayatla karşılaştırır. Dinlediklerinin/izlediklerinin öncesi ve/veya ğerlendirme formları. doldurmalı sorular. yönelik tahminlerde bulunur. kişisel yorumlarını yansıttığı cümleler ile genel geçer doğruları 15. Konuşmacının görüşlerini ve yapar. kazanım). düşünce ve hayalleri yorumlar. (bk. Dinleneni/izleneni anlama ve 16. Şiir dilinin farklılığını ayırt eder. Kendisini şahıs ve varlık kadrosunun yerine koyarak Diyalog tamamlama: Dinlenen metinle paralel olarak ifade eden cümleler ayırt edilir. Dinlediklerine/izlediklerine ilişkin karşılaştırmalar “Sıra Sende”: Dinleme/izleme süreci yarıda kesilerek 2. duygu. tonlarında kaydedilerek öğrencilerden hangi duyguyu değerlendirme formları.

eşleştirme testleri. gözlem formları kullanılabilir. Dinlediklerini/izlediklerini değerlendirmeyle ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. Dinlediklerini/izlediklerini dil ve anlatım yönünden değerlendirir. dinlenende/izlenende öne çıkan anlatım özellikleri doğrultusunda yapılmalıdır. anlaşılır. 1. kavram haritası. Dil ve anlatım açısından değerlendirme çalışmaları etkinlikler aracılığıyla yapılır. 3. Metnin dil ve anlatım yönünden değerlendirilmesinde uygulanacak etkinlikler. çalışma kâğıtları.16 TEMEL DİL BECERİSİ: DİNLEME/İZLEME AMAÇ VE KAZANIMLAR 3. 2. sade bir dil kullanılmış. açık uçlu. doldurmalı sorular. Dinlediklerini/izlediklerini değerlendirme 1. performans değerlendirme formları. standart testler. AÇIKLAMALAR 3.” gibi basmakalıp ifadelerle değerlendirmesinin önüne geçilmelidir. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Bir de Bana Sor”: Öğretmenle birlikte dinlenenleri değerlendirme ölçütleri belirlenir. Dinlenen bu metinle ilgili olarak bir öğrenci röportaj yapma görevini üstlenir. kısa cevaplı. Öğrenciler görüşlerini söyledikten sonra sınıftaki diğer öğrencilerden bu görüşe katılıp katılmadıklarını belirtmeleri istenir. anlatım etkileyici ve sürükleyici. Dinlediklerini/izlediklerini içerik yönünden değerlendirir. Sınıfta bir mikrofonla dolaşarak dinlenenlerle ilgili ölçütlere dayalı olarak öğrencilerin görüşlerini sorar. Sınıfta bir metin okunur. Dinlediği/izlediği kişiyi sesini ve beden dilini etkili kullanma yönünden değerlendirir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Bu amaçla düzenlenecek etkinlikler ile öğrencinin metni “Açık.

bilmece ve farklılıklarını dikkate alarak kullanır. den yararlanılır. ve deyimler sözlüğü. yelkenli” gibi kelimelere de değinilerek aynı kavram alanına giren bu kelimeler arasındaki anlam farklılıkları da verilir. 4.şim dosyaları. Muhafızın görevi belirsiz sesler çıkararak tekerlemenin 6. kısa cevaplı. me formları. feribot. türkü. Söz varlığını zenginleştirme gibi aynı kavram alanına giren kelimeler verilir. 1. açık öğrenci. 2. 4. 7. Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen kelime. sayışmaca. sayışmaca. kelimelere örnek verir. kazanım). Kılavuz) kullanılabilir.17 TEMEL DİL BECERİSİ: DİNLEME/İZLEME AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR 4. karşıt anlamlılık. seçilen şiiri arkadaşlarına belirlenen süre uçlu. sayışmaca. ayrılan öğrencilerden ezberlediği tekerlemeyi [!] Söz varlığını zenginleştirme söyleyenler muhafızı geçerek Çin Seddi’ni aşar (3. “Çin Seddi”: Ortaya iki paralel çizgi çizilerek 5. Tekerleme. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . mâni veya Söz varlığını zenginleştirme ile ilgili tekerleme türlerinden biri verilir. Her gruptan bir kazanımların değerlendirilmesinde. kavram haritası. Şiir. 2. yakın anlamlılık. kelimenin kavram alanına giren diğer kelimelere de değinilir. Kelimeler arasındaki anlam ilişkilerini kelimelerin ortak ve birbirinden farklı yönlerini kavrayarak birbiriyle anlamca ilişkili belirleyerek kelimeleri tanımlamaları istenir (2. Örneğin. Metin işlenişi sırasında yalnız dinlenenlerde/izlenenlerde geçen kelimelere değil. Aynı kavram alanına giren kelimeleri. eşleştirme testleri. sınıfta fiil çekimi ile ilişkilendirilerek olumsuz anlamın zıt anlam olmadığı vurgulanır. metinde yat kelimesi geçiyorsa “gemi. yanıltmaca gibi sözlü kültür ürünleri derlenir. Dinlediklerinden/izlediklerinden hareketle yeni söylenmesini engellemektir. terimler sözlüğü. tekne. kazanım). hayalî bir Çin Seddi oluşturulur. içerisinde tekrarlayarak okur. doldurmalı sorular. kotra. sal” 4. bilmece ve Öğrencilerden derledikleri tekerleme. süreç geli“Sözlük Oluşturuyorum”: İsim veya fiillerden söz. ansiklopedik sözlük vb. performans değerlendirezberlerse ödüllendirilir (3 ve 4. Bir muhafız seçilir. deyim ve atasözlerini cümle içinde kullanır. şarkı türlerinde metinler ezberler. Her gruba dinleyerek ezberlemeleri için şiir. gözlem formları lük oluşturulur (6. (bk. öz değerlendirme formları. Bu 1. Verilen sürede hangi grup çalışma kâğıtları. atasözleri kazanım). eş seslilik ilişkileri üzerinde durulur. anlam Derleme: Tekerleme. gemi. “Yenilerini Ekledim”: Öğrenciler gruplara ayrılır. çalışmalarında Türkçe sözlük. bilmece ve yanıltmacalardan bazılarını ezberleyerek sınıfta arkadaşlarıyla paylaşmaları istenir (3. kazanım). sandal. Beşer kişilik iki gruba öğrendiği kelimelerden sözlük oluşturur. Gruplama: Öğrencilere “sandal. Eş anlamlılık. kazanım). 3. yanıltmacaları ezberler/kullanır.

kazanım). performans değerlendirme formoluşturur. 2. CD. açık uçlu. Etkili dinleme/izleme alışkanlığı kazanma 1. film vb. kazanılan bilgiler sınıfta paylaşılır. radyodan dinledikleri programların listesini Etkili dinleme/izleme alışkınlığını Çok yönlü iletişim araçlarındaki yayınlardan ilgi. bir hafta boyunca televizyondan izledikleri ya da Şiir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . formları. Aynı programı dinleyen/izleyen değerlendirilmesinde. açıklamaları istenir. 4. hikâye. kazanım). proje değerlendirme Kaset. Yaşına ve seviyesine uygun sanat ve bilim Öğrencilerin okul dışı dinleme/izleme etkinliklerine dinleyici/izleyici olarak katılır.18 TEMEL DİL BECERİSİ: DİNLEME/İZLEME AMAÇ VE KAZANIMLAR 5. çıkarmaları ve bu programları izleme sebeplerini kazanmayla ilgili kazanımların istek ve ihtiyaçlarına uygun olanlarını takip eder. öz değerlendirme formları. süreç gelişim dosyaları. gözlem formları kullanılabilir. 3. kısa cevaplı sorular. ları. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Gezi: Sanat ve bilim etkinlikleri için gezi [!] Okul dışında dinlenerek/izlenerek düzenlenir (1. “Ben Bilinçli Bir İzleyiciyim”: Öğrencilerden etkinlikleri düzenli aralıklarla takip edilir. masal dinletilerine katılır. kaynaklardan kişisel arşiv öğrencilere sırasıyla söz hakkı verilir (3.

Kılavuz) uçlu.” düşüncesinden hareketle olayı kendine yazımı Türk Dil Kurumu tarafından belirlenmiş. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurar. ğerlendirme anketleri. En güzel canlandırma yapan grup kazanımların değerlendirilmesinde. (bk. Her biçimidir. 13. “Bizim Usta’nın Mutfağından”: Geleneksel bir öz değerlendirme formları. 10. Her bir çalışma kâğıtları. “Bizimkiler”: Öğrenciler gruplara ayrılır. “Merhaba. Tekrara düşmeden konuşur. 12. (bk. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Günün sözü/haftanın sözü: Temayla/konuyla 1. günaydın. Konuşmayı uygun ifadelerle bitirir. Konuşma sırasında uygun hitap ifadeleri kullanır. dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin yerine Türkçelerini kullanır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . “Teşekkür ederim. günlük konuşma örnekleri sınıf ortamında Konuşma kurallarını uygulamayla ilgili canlandırılır. aile fertleri arasında geçen konuşmalar veya arkadaşlarıyla harflerin okunuşuna uyulur.19 6. günün veya haftanın sözü olarak hoş geldiniz” vb. görüşmek birini seçerek yazıya geçirir. 11. (8. Standart Türkçe ile konuşur. kazanım). konuşma bir konu seçilerek sınıfta anlatılır. doldurmalı sorular.. Diyalog kurma: Sınıf iki gruba ayrılır. Karşısındakinin algılamakta zorluk çekmeyeceği bir hızda ve akıcı biçimde konuşur. düşündürdükleri hakkında konuşulur. afedersiniz. performans değerlendirme konuşma metni hazırlar. farklı ortamlarda yapılan konuşmalardan (pazara [!] Kısaltmalarda Türk alfabesindeki giden bir ailenin satıcılarla yaptığı konuşmalar. Kılavuz) formları kullanılabilir. 4. Öğrenciler “Ben dilindeki farklılıkları ortadan kaldıran. ifadeler üzerinde durulur.. Konuşmasında amaç-sonuç ilişkileri kurar. 8. eşleştirme testleri. 1. 8. kutlama) yapılan bir formları. iletişimi başlatmak için seçilir. kazanım). yazılan ve konuşulan ideal göre yeniden yorumlar. Yabancı dillerden alınmış. Gruptan iki öğrenci nezaket formları. olsaydım. kısa cevaplı. Konuşmaya uygun ifadelerle başlar. Olayları ve bilgileri sıraya koyarak anlatır. 4. ilgili bir özdeyiş. gözlem yemeğin yapılışı anlatılır (9. proje değerlendirme grup farklı ortamda (tanışma. Konuşmasında sebep-sonuç ilişkileri kurar. SINIFLAR TEMEL DİL BECERİSİ: KONUŞMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 1. deifadeleri içeren diyaloğu canlandırır. 6. Bulunduğu ortama uygun bir konuşma tutumu geliştirir. 3. Yazılanlardan hareketle üzere” vb. süreç gelişim dosyaları. 1. Sınıf panosuna veya tahtaya yazılarak kullanılan ifadeler üzerinde durulur. grup. 2. Konuşmasında nezaket kurallarını uyar. 7. Konuşma kurallarını uygulama 1. 7. açık ödüllendirilir. 13. 9. Standart Türkçe: Türkçenin Yerine geçme: Öğretmen tarafından olaya dayalı toplumda saygınlık uyandıran. gittikleri bir gezi sırasında yaptıkları konuşmalar) 1. 5.

2. Konuşurken gereksiz sesler üstlenen öğrenciler.20 TEMEL DİL BECERİSİ: KONUŞMA AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Sesini ve beden dilini etkili kullanmayla ilgili kazanımların değerlendirilmesinde öz değerlendirme formları. seçtikleri 3. Konuşurken nefesini ayarlar. tonlama hikâye veya efsane ile ilgili ön bilgilerin yer aldığı bir davetiye hazırlar. hikâye veya efsaneyi bölümlere ayırarak aralarında paylaşırlar. kullanma “Arkası Yarın”: Bir tiyatro oyunu belirlenir ve bölümlere ayrılır. bakanın ekibi olarak belirledikleri herhangi bir konuda ve kahramanları çağrıştıracak konuşma metni hazırlarlar. (bk. latırlar. ekibi ödüllendirilir. Sözleriyle jest ve mimiklerinin senaryolar oluşturularak sınıfta canlandırılır. “Tarihî Buluşma”: Tarihteki bir şahsiyet ile günümüzdeki bir ünlünün herhangi bir konu hakkında sohbet etmelerini sağlamak amacıyla iki öğrenci belirlenir. Öğrenci konuya ve canlandırdığı şahıs veya varlığın özelliğine uygun bir üslûpla hikâyeyi anlatır. Bu gruplar. Belirlenen öğrenciler bu iki ünlüyü konuştururlar. Her grup. okulda bulunan ses sistemi kullanılarak yayınlanır. Hacivat ve Karagöz oy2. bazıları da resimleme görevlerini üstlenirler. Her gün bir bölüm. Öğrenciler. Türkünün hikâyesi sınıfta canlandırılarak anlatılır. Canlandırmalarda. Kılavuz) “Meddah Sınıfta”: Öğrencilerden biri tarihî bir olayı veya beğendiği bir hikâyeyi seçer. “Bana Bir Masal Anlat”: Masal anlatma yarışması düzenlenir. Uygun yerlerde vurgu. Her grupta bazı öğrenciler hikâye anlatıcılığı. “Ah Bir Bakan Olsam!”: Bir okul açılışında konuşma yapmak üzere öğrencilerden uyumuna dikkat eder. Kılavuz) ve duraklama yapar. Resimleme görevini 4. Kılavuz) [!] Uyarı Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik Ölçme ve değerlendirme . Kelimeleri doğru telaffuz eder. kukla oynatılır. anlatacakları 5. gözlem formları kullanılabilir. Sınıf arkadaşlarına ve ailelerine hazırladıkları programı sunarlar. Dinleyicilerle göz teması kurar. gruplara ders dışında hazırlanmak üzere dağıtılır. Dönemi yansıtan kıyafet ve müzik de kullanılabilir. “Maymun Gözünü Açtı”: Deyim ve atasözlerinin hikâyesi araştırılarak sınıfta anlatılır. Bakan rolünü ve konuşmasını en güzel yapan öğrenci ve şekilde kullanır. Yapmacıktan. Oynayan Ben”: İşlenen konuyla/temayla ilgili kavramlar. Hikâye anlatıcıları. araştırmaları istenir. “Resimlerle Efsane”: Öğrenciler gruplara ayrılır. İşitilebilir bir sesle konuşur. (bk. sesini varlık kadar gruplara ayrılır. “Duygulu İfadeler”: Bir cümle farklı duygu tonlarıyla söylenir. Anlatımlar içeriğe uygun resimler yapılarak desteklenir. 6. o döneme ait el sanatlarını araştırarak önemli olayları resimlerle ançıkarmaktan kaçınır. Canlandırma: Pandomima yapılır. Gerekli araştırmalar yapıldıktan sonra 7. bakan rolü alan öğrenci sayısı 8. Sesini ve beden dilini etkili natılır/canlandırılır. (bk. oluşturulan uzak bir sesle konuşur. birkaçı Millî Eğitim Bakanı rolünü üstlenir. “Türkülerin Dilinden”: Öğrencilerden yörelerinde söylenen bir türkünün hikâyesini 9. 1. taklit ve özentiden “Gören Ben.

Bir grup öğrenci konuyu tartışırken diğer öğrenciler tarafından hazırlanan sorular konuşmacılara yöneltilir. 5. Konunun özelliğine uygun düşünceyi geliştirme yollarını kullanır. “Dil Yâresi”: Türkçenin doğru. her etkinliğin farklı bir yöntemle yapılmasına özen gösterilmelidir. Kılavuz) AÇIKLAMALAR 3. karşılaştırma. Gruplar. (bk.8. Hazırlıklı konuşmalar yapma 1. Hazırlıklı konuşma yapmayla ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. Konuşmasını bir ana fikir etrafında planlar. Atasözü.21 TEMEL DİL BECERİSİ: KONUŞMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 3. Görevli öğrenciler tanıtacakları mekânlarla ilgili yeterli bilgi toplarlar. Ana fikri yardımcı fikirlerle destekler. değerlendirme anketleri. Konuşmasını belirlenen sürede ve teşekkür cümleleriyle sona erdirir. 9. Münazara: Öğrenciler gruplara ayrılır. açık uçlu. Konuşmasını sunarken görsel. 10. Konuşma sırasında sorulan sorulara açık. kura ile belirlenen konulara hazırlanarak tartışırlar. 3. Konuşma konusu hakkında araştırma yapar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Üç kişilik gruplara ayrılan öğrencilerden ikisi konu ile ilgili sorular sorarken üçüncü öğrenci soruları cevaplandırır. Kılavuz) “Zaman Tüneli”: Tarihteki veya günümüzdeki ünlüler ile hayalî bir sohbet yapmak amacıyla iki öğrenci seçilir. öz değerlendirme formları. konuşma sırasında nelere değinileceği dinleyicilere açıklanır. Konuşma yöntem ve tekniklerini kullanır. 12. 2. deyim ve söz sanatlarını uygun durumlarda kullanarak anlatımını zenginleştirir. Seçilen iki öğrenci bu sohbeti canlandırır. gözlem formları kullanılabilir. örnekleme. kazanım). 12. betimleme. 3. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Ben Bir Rehberim”: Yaşanılan bölgenin tarihî mekânlarına veya doğal güzelliği olan yerlerine gezi düzenlenir. doldurmalı sorular. işitsel materyalleri ve farklı iletişim araçlarını kullanır. 8. Konuşma öncesinde konuyla ilgili açıklamalar yapar.Tanımlama. performans değerlendirme formları. süreç gelişim dosyaları. yeterli ve doğru cevaplar verir. 4. çalışma kâğıtları. Gezi sırasında arkadaşlarına rehberlik yaparak mekânı tanıtırlar (1. Ünlülerin konuşacakları konuların güncel olmasına özen gösterilir. Konuşmasında dikkati dağıtacak ayrıntılara girmekten kaçınır. (bk. Kılavuz) Röportaj yapma: Herhangi bir meslek mensubuyla röportaj yapılır. eşleştirme testleri. güzel ve etkili kullanımına yönelik olarak açık oturum düzenlenir. benzetme ve sayısal verilerden yararlanılarak ana fikir desteklenir. Her konuşma etkinliği belirli bir yöntem ve tekniğe göre yapılmalı. tanık gösterme.Konunun geçmişi. 7. [!] 3. Yapılacak bu sohbetle ilgili konuşma metni hazırlanır. Kılavuz) Çapraz sorgu: Bir konu seçilir. Öğrencilerden biri veya birkaçı rehber olarak görevlendirilir. kısa cevaplı. (bk. 11. (bk. 6. proje değerlendirme formları. Konuşma metni hazırlar.5.

kısa cevaplı sorular. sesini ve beden kullanma yönünden değerlendirir.22 TEMEL DİL BECERİSİ: KONUŞMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 4. performans değerlendirme formları. Konuşmasını değerlendirir. 2. süreç gelişim dosyaları. 4. değerlendirme anketleri. Konuşmasını dil ve anlatım yönünden değerlendirir. Kendi konuşmasını değerlendirme 1. gözlem formları kullanılabilir. Konuşmasını. içerik yönünden ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Kendi konuşmasını değerlendirmeyle ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. 3. açık uçlu. Konuşmasını sunum tekniği yönünden değerlendirir. dilini Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . öz değerlendirme formları.

Konuşmaları sırasında bu öğrenciler cesaretlendirilir. Birine yaşanılan kötü günün olayları. . Kılavuz) 3. [!] Öz güven ve cesaretten yoksun olan öğrencilere konuşma etkinliklerinde özellikle görev verilir. Rüya anlatma: Rüyalar hakkında konuşulur (1. Kılavuz) Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme .23 TEMEL DİL BECERİSİ: KONUŞMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 5. AÇIKLAMALAR [!] Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini serbestçe ifade edebilmeleri için uygun ortam oluşturulur. izlenim ve deneyimlerini Nereye ve kimin yanına gitmek istediklerini sebepleriyle anlatırlar (1. atasözü ve . hayal. öfkelendiren davranışlar nelerdir?” sorusu yöneltilerek böyle durumlarda nasıl tepki gösterilmesi gerektiği tartışılır (3. öz değerlendirme formları. kavram. . açık uçlu. diğerine de bunu güzel bir güne dönüştürmek için neler yapılması gerektiği yazılır (3. (bk. Öğrencilerden kendi hayallerini anlatmaları istenir (1.Beslenmek istenen bir hayvan konusunda anne ve babanın ikna edilmesi için bir 4. Kılavuz) “Ben Olsaydım…” kalıp ifadesinden yola çıkılarak duygu ve düşünceler yazılır. değerlendirme anketleri. kazanım). 2. proje değerlendirme formları. performans değerlendirme formları. Yeni öğrendiği kelime. Duygu. “Güzel Bir Gün”: Öğretmen. kazanım). Öğrencilerin kendilerini zengin bir söz varlığı kullanarak ifade etmeleri üzerinde durulur. aramayla ilgili bir olayı canlandırırlar (3. Sorunlarına konuşarak Diyalog kurma: çözüm arar. yaşadığı güzel ve kötü bir günü sınıfla paylaşır. kazanım).Edinilmek istenen meslek hakkında anne ve babanın ikna edilmesi için bir diyalog yazılır ve sınıfta canlandırılır. gözlem formları kullanılabilir. Öğrencilerden kendi tecrübelerini anlatmalarını ister.Gitmek istenilen bir yer hakkında anne ve babanın ikna edilmesi için bir diyalog deyimleri kullanır. (bk. Kendini sözlü olarak ifade etmeyle ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. yazılır ve sınıfta canlandırılır. İkili liste yapılır. kazanım). (bk. aralarında rol dağılımı yaparak hakkını ettiklerini sorar. Anlamadıklarını ve merak “Hakkımı Arıyorum!”: Öğrenciler. “Bir Kuş Olsaydım!”: Öğrenciler kendilerini bir kuş olarak hayal ederler. Kılavuz) “Beni Affeder misin?”: Öğrencilere “Sizi üzen. sözlü olarak ifade eder. “Çözüm Yolları”: Öğrencilere bir metin okutulur. çalışma kâğıtları. 5. inciten. 4. düşünce. kazanım). kısa cevaplı sorular. Kılavuz). kazanım). Konuşma hataları uygun bir zamanda ve uygun bir dille belirtilir. Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Hayallerim ve Ben”: Hayallerini gerçekleştiren bir kişinin hayatı araştırılarak anlatılır. (bk. diyalog yazılır ve sınıfta canlandırılır. 1. süreç gelişim dosyaları. (bk. Okunan metindeki kahramanın yerine geçilerek karşılaşılan sorunlara çözüm üretilir.

Yarışma: Öğretmen tarafından bir haber metni seçilir. nefesini ayarlamasına ve noktalama işaretlerine dikkat ederek okumasına puan vermeleri istenir. Örnek okumadan hareketle telaffuzu zor olan kelimeler. 1. gruplara ayrılan öğrencilere liste hâlinde dağıtılır. Her grubun. Gerekli yerlerde vurgu. Farklı öğrencilere bu metin verilir. 3. 2. fıkra. 8. Sözün ezgisine dikkat ederek okur. Kılavuz) “Şiir Bahçesinden”: Öğrenciler sevdikleri şiirleri seçerek kendi aralarında okuma yarışması düzenlerler. [!] 1. öz değerlendirme formları. Okuma yöntem ve tekniklerini kullanır. nefesi kontrol etmenin önemi vurgulanır.Öğrenciler gruplara ayrılır. Metni en akıcı şekilde okuyan öğrenci ödüllendirilir. Akıcı biçimde okumada noktalama işaretlerinin işlevine dikkat çekilir. 1. Okuma kurallarını uygulama ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. [!] Kısaltmalarda Türk alfabesindeki harflerin okunuşuna uyulur. 7. 5. Okuma kurallarını uygulama 1. vurgu ve tonlama gerektiren cümlelerin okunuşuyla ilgili alıştırmalar yaptırılır. doğru ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Ana Haber Bülteni” : Bir konu belirlenir ve belirlenen konu hakkında öğrencilerden bir haber metni oluşturmaları istenir. 5. 4. (bk. tekerleme. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . şiir. Diğer öğrencilerden okuyan öğrencinin telaffuzuna. Kaset kapağı tasarlanır. atasözü veya özlü sözlerden oluşan bir kaset doldurulur. Kılavuz) “Sözün Ezgisi”: Şiir. 4. tonlama. . verilen tekerlemeyi hatasız okuyan öğrencisi/öğrencileri kendi grubu tarafından belirlenir ve bunlardan yeni gruplar oluşturularak verilen listedeki tekerlemeleri okumaları istenir. Kelimeleri telaffuz eder. Jüri. Sesini mekâna ve dinleyiciye göre ayarlamanın. okuma gelişim dosyası kullanılabilir. (bk. anı. 1. Her okuma etkinliği belirli bir yöntem ve tekniğe göre yapılmalı. “Beni Dinler misin?”: Öğrenciler tarafından seslendirilen hikâye.Tekerlemeler.24 6. öğretmen örnek okuma yapabilir. Bir tekerleme verilerek gruptaki her öğrenci tarafından sırayla okunur. duraklama ve ulama yapılır. “Tekerleme Söyleyelim”: Bu etkinlik farklı şekillerde yapılabilir: . bilmece. Gerekli görülen öğrenciler ses terapistlerine yönlendirilir. metnin niteliğine ve seçilen yöntemin özelliğine göre metnin bütününe yönelik olarak yapılabileceği gibi belli bölüme yönelik olarak da yapılabilir. SINIFLAR TEMEL DİL BECERİSİ: OKUMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 1. tekerlemeyi en iyi okuyan öğrenci belirlenene kadar devam eder ve bu öğrenci ödüllendirilir. Sınıf içerisinden beş kişilik bir jüri belirlenir. Kasete bir isim bulunur. AÇIKLAMALAR [!] Metin öğrenciler tarafından okunmadan önce. 1. içeriğine uygun sözsüz bir müzik eşliğinde okunur. Reklam afişi hazırlanarak satışa sunulur. Sesini ve beden dilini etkili kullanır. Akıcı biçimde okur. Grup oluşturma işlemi. 2. gözlem formları. [!] Sesli ve sessiz okumada hata yapan öğrencilere geribildirimde bulunulur. her etkinliğin farklı bir yöntemle yapılmasına özen gösterilmelidir. elindeki değerlendirme kartlarına göre şiirini en iyi okuyan öğrenciyi belirler. Örnek okuma. Hazırlanan haber metni televizyon hâline getirilmiş karton kutunun arkasından bir öğrenciye okutulur.

ya da 3. Tüm bunlara göre kurgu metinde geçen kahramanlardan bazıları çıkarılırsa nasıl sonuçlar doğabileceği tartışılır (7. 6. Karışık olarak verilen bölümler kronolojik sıraya göre düzenlenir. Beni Düzenle: Metin parçalara ayrılır. kazanım). ancak. kazanım). 12. 11. şahsın) ağzından yapıldığı tespit edilir. 2. … ise” vb. Tamamlama: Metinden cümleler seçilerek sebep ve sonuç bildiren ifadelerle tamamlanır (8. Okuduklarındaki örtülü anlamları bulur. 2. kazanım). anlatıcının özelliklerine ve olayla ilişkisine dikkat çekilir. kelime. Kılavuz) “Kısaca. 2. kazanım).25 TEMEL DİL BECERİSİ: OKUMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 2. 8. ama.”: Sınıfta sesli okuma çalışması yapılır. Ana fikir/ana duygu bulunurken öğrencilerin düşüncelerini serbestçe ve kendine özgü bir şekilde ifade etmelerine imkân verilmelidir. 2. (bk. Okuma sürecinde karşılaşılan. Kılavuz) AÇIKLAMALAR [!] Okuduğu metni anlama ve çözümlemeye yönelik kazanımların gerçekleştirilmesinde okuma metinlerinden hareket edilir. zaman. Metindeki amaç-sonuç ilişkilerini fark eder. Okuduklarını kendi cümleleriyle. 1. 2. 5. 4. kazanım). Doğrudan söylenmeyen yargılar bulunur. Öğrenciler. 4. Metinde kullanılan anlatım biçimleriyle düşünceyi geliştirme yollarının türle ilgisi vurgulanır. Okunanlarda çağrışıma açık. Metnin planını kavrar. Her gruba bir metin verilir. 2. Kılavuz) Röportaj: Metindeki şahıs veya varlık kadrosuyla hayalî röportaj yapılır (7. Bir tema boyunca işlenecek okuma metinlerinin türü farklı olmalıdır. 12. kazanım). kazanım). 17. bir de ne göreyim. 7. Metnin konusunu belirler. varlık kadrosu ve bunlarla ilgili unsurları belirler. şahıs. türün özelliklerini en iyi temsil eden metinler aracılığıyla tür hakkında genel olarak bilgilendirilir. Düzenlenen metin özetlenir (12. Bu karşılaştırma yapılırken karşılaştırma şeması kullanılır. 2. Metindeki sebep-sonuç ilişkilerini fark eder. Kılavuz) Film şeridi oluşturma: Kurgusal bir metin verilerek öğrencilerden metinde geçen olayları kronolojik bir sıraya koymaları ve bu olayları resimlemeleri istenir. (bk. mecaz. Okuduklarındaki öznel ve nesnel yargıları ayırt eder. (bk. 15. 2.. konunun anlaşılmasına yardımcı olan ve hatırlamayı kolaylaştıran kelimelere dikkat edilir. Kılavuz) “Karakterler Bir Arada”: Şahıs ve varlıkların karakter özellikleri tablo üzerinde sıralanır (7. Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler. 13. hâlbuki. (bk. Örneklerden hareketle öğrencilerin “gerçek. okudukları metinde geçen şahıs ve varlık kadrosunu kişilik. fakat. 10. olay ve düşüncelerin yönünü değiştiren “ne var ki. Metindeki yardımcı fikirleri/duyguları belirler. 6. yer. Metnin türüyle ilgili özellikleri kavrar. kazanım). kazanım). (bk. 17. anlam ile terim anlamı”nı kavramaları sağlanır. 2. Kılavuz) Hikâye ağacı oluşturma: Hikâyedeki unsurlar ve birbirleriyle olan ilişkileri gösterilir (7. Kılavuz) “Ya Kahramanım Olmasaydı!”: Öğrenciler. 10. kelime grubu ve Ölçme ve değerlendirme Kelime listeleme: Fikir veya duygu belirten kelimeler şemaya yerleştirilir (1. Her grupOkul dışı etkinlik [!] Uyarı . Resimler bir film şeridi hâlinde sıralanır (12. öte yandan. Kılavuz) Resimleme: Öğrenciler gruplara ayrılır. Metni oluşturan unsurlar arasındaki Sınıf-okul içi etkinlik ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Kelime Harmanı”: Dinlenenlere/izlenenlere yönelik hazırlanmış bulmaca çözülür (1. Metnin bağlamından hareketle kelime ve kelime gruplarının anlamlarını çıkarır. Anlatımın kimin ağzından yapıldığını belirler. Olay. (bk. Öğrencilerden okunan metnin ana fikrini ve yardımcı fikirlerini bularak metni özetlemeleri istenir (4.. Öğrenciler tahminlerinin doğruluğunu kontrol etmek amacıyla sözlük kullanmaya yönlendirilir. kronolojik sıra ve mantık akışı içinde özetler. 9. 14. 16. 15. Metindeki anlatımın kaçıncı şahsın (1. (bk. Metne ilişkin sorular oluşturur. Metne ilişkin sorulara cevap verir. 5. Metindeki anahtar kelimeleri belirler. kazanım). 3. Verilen metinler grup içinde okunur. oysa. fizikî görünüm ve olaya olan etkileri gibi unsurlar yönüyle karşılaştırır. Öğretmen tarafından sunulan örneklerin yanında öğrencilerin anlamını bilmediği kelime ve kelime gruplarıyla ilgili çalışmalara da yer verilir. (bk. Okuduğu metni anlama ve çözümleme 1.

sonuç bölümlerini resimlendirir ve metindeki uygun cümleleri resme yerleştirir. kazanım). kazanım). gelişme. Kendi anlamları dışında kullanılarak şiirde çağrışımlara yol açan kelimeler belirlenir. duygu. kazanım). Kendisini şahıs ve varlık kadrosunun yerine koyarak olayları. tan bir kişi metni özetler. düşünce ve hayalleri yorumlar. 19. düşünce ve hayalleri ifade eden derin bir anlatım olduğu kavranır. Yazarla/şairle yapılan röportaj veya anketlerden de yararlanılır. Şiirin duygu. 27. Eser adının şifreli olmasına dikkat edilir. Metnin öncesi ve/veya sonrasına ait kurgular yapar. Metinde geçen mecaz. (bk. Hikâyenin konusuna ve canlandırdığı şahıs veya varlığın özelliğine uygun kostüm giyerek sınıf ortamında kendi bakış açısından hikâyeyi anlatır (21. canlandırma) ve görsel materyallerle (film. Şiir dilinin farklılığını ayırt eder. 20. Kafiye ve redif terimleri kullanılmaz. kazanım). 22. benzetme. bunların çeşitlerine değinilmez. (bk. Karşılaştırma sonunda şiirin özellikleri belirlenir (25. Kılavuz) “Canlanan Hikâyeler”: Öğrencilerden biri beğendiği bir hikâyeyi seçer. Kılavuz) Çözüm üretme: Metinde ortaya konan sorunlara “Ben olsaydım.) öğrenci seviyesine uygun olarak işlenir. Metinde yararlanılan düşünceyi geliştirme yollarının işlevlerini açıklar. gözlem formları. 18. Daha sonra grup üyeleri bir kâğıdı üç bölüme ayırarak metnin giriş. Okuduğu metni anlama ve çözümleme ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde.. 25. Kendisini hikâyedeki şahıs veya varlık kadrosundan birinin yerine koyar. kişileştirme. Çekilen kartta yazılanlar grup üyeleri arasında tartışılır. Şiirde ses akışını sağlayan kafiye. okuma gelişim dosyası kullanılabilir. çalışma kâğıtları. Metindeki söz sanatlarının anlatıma olan katkısını fark eder. 31. 23. 25.. Metne ilişkin karşılaştırmalar yapar. “Benim Kahramanım”: Her gruptan bir öğrenci seçilerek okunan metindeki bir kişi belirler. Yapılan resimler. Yazarın/şairin hayatı ve yaşadığı dönemin şartları çeşitli etkinlik (drama. açık uçlu. Okuduğu metne farklı başlıklar bulur. Metnin yazarı veya şairi hakkında bilgi edinir. 28.26 geçiş ve bağlantıları fark eder. proje değerlendirme formları. Her grup bir kart çeker. “Şifre Çözücü”: İçinde bilinen bir eser adının saklandığı bir metin yazılır. 30. performans değerlendirme formları. Öğrenciye birtakım sorular yöneltilirken yardımcı olması için öğretmen sorulara önce kendisinin belirlediği bir kahraman aracılığıyla cevap verir (21. 26.” ifadesiyle çözüm aranır (22. Metindeki ipuçlarından hareketle metne yönelik tahminlerde bulunur. Daha sonra şifreyi çözmek için bazı ipuçları verilir. Kılavuz) Tamamlama: Yarıda kesilen fıkra veya hikâye tamamlanır (23. “Farkını Bul! ”: Öğrencilere farklı şiir ve düz yazı metinleri dinletilir. kazanım). redif gibi ahenk unsurları fark edilir. kazanım). kısa cevaplı. 29. (bk. 21. Metnin başlığı ile içeriği arasındaki ilişkiyi ortaya koyar... öz değerlendirme formları. Okuduklarını kendi hayatı ve günlük hayatla karşılaştırır. kavram haritası.”: Konu ile ilgili cümleler kartlara yazılarak kutuya atılır. (bk. kazanım). 2. konuşturma ve abartma sanatlarına dikkat çekilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Kılavuz) ifadelerin kullanım özelliklerine dikkat çekilir. doldurmalı sorular. çizgi roman. (bk. [!] 2. 24. 18. standart testler. Bu metinler söyleyiş ve ahenk unsurları yönünden farklılıkları belirtilerek karşılaştırılır. Kılavuz) “Ne Çıkarsa. 2. Metinde ortaya konan sorunlara farklı çözümler üretir. Öğrenciler bu ipuçlarından yola çıkarak metinde geçen eser adını bulurlar (29. grup üyeleri arasında değiştirilir (12. Metinle ilgili görsel ögeleri yorumlar. 31. Şiirin kendisinde uyandırdığı duyguları ifade eder. resim vb.

Bu tür etkinlikler ile öğrencinin metni “Açık. standart testler.27 TEMEL DİL BECERİSİ: OKUMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 3. yazarın anlatımında öne çıkan özellikler doğrultusunda düzenlenmelidir. Okuduğu metni değerlendirme ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. 2. çalışma kâğıtları. AÇIKLAMALAR 3. kazanım). ikinci gruptan metinde kullanılan sıfatları tespit ederek bunları anlam özelliklerini dikkate alarak gruplandırmaları. kısa cevaplı sorular. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Okuduklarımı Değerlendiriyorum”: Öğrenciler gruplara ayrılır. bunun bir anlatım özelliği olarak karşımıza çıkmadığı metinlerde cümlelerin uzunluk açısından değerlendirilmesi istenmemelidir. Metni dil ve anlatım yönünden değerlendirir. anlatım etkileyici ve sürükleyici. açık uçlu.” gibi basmakalıp ifadelerle değerlendirmesinin önüne geçilmelidir. proje değerlendirme formları. Dil ve anlatım açısından değerlendirme çalışmaları etkinlikler aracılığıyla yapılır. Okuduğu metni değerlendirme 1. gözlem formları. 1. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Birinci gruptan metindeki cümle ve cümlelerdeki kelime sayılarını belirlemeleri. Metnin dil ve anlatımının değerlendirilmesinde uygulanacak etkinlikler. Sonuçlar tartışılarak metnin dil ve anlatımı hakkında genel bir yargıya ulaşılır (1. Metni içerik yönünden değerlendirir. üçüncü gruptan ise metindeki mecazlı kullanımları bulmaları istenir. okuma gelişim dosyaları kullanılabilir. sade bir dil kullanılmış. anlaşılır. Söz gelimi yazar uzun ya da kısa cümleleri belirgin biçimde kullanıyorsa cümle uzunluğuna yönelik bir etkinlik düzenlenebilecekken. öz değerlendirme formları.

Arkadaşıyla aynı cümleyi kuran ve belirlenen sürede cümleleri söyleyemeyen öğrenci oyundan çekilir. deyim ve atasözlerini cümle içinde kullanır. mâni. “Çengel Bulmaca”: Hazırlanan bulmacada numaralandırılmış karelerdeki harfler birleştirilerek atasözü veya deyim bulunur (1. kazanım). Gruplama: Öğrencilere “sandalye. oturak. 1. standart testler. Kelimeler arasındaki anlam ilişkilerini kavrayarak birbiriyle anlamca ilişkili kelimelere örnek verir. Kılavuz) “Ben Hazırladım. Kılavuz) Farkları bulma: Eş sesli kelimelerle ilgili metinler (şiir. küpün farklı yüzlerine yazılır.28 TEMEL DİL BECERİSİ: OKUMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 4. kazanım). Farklı olanı bulma: Temel/mecaz/terim anlamlarında kullanılan/kullanılmayan kelimeler arasında farklı olan bulunur (1. kazanım). karşıt anlamlılık. Sen Çöz”: Kelime ve kavramlar belirlenerek bunları içeren değişik bulmacalar hazırlanır (1. Şema oluşturma: Kelimelerin eş/zıt/yakın anlamlılarıyla ilgili listeler. kazanım). proje değerlendirme formları. 4. Eş anlamlılık. açık uçlu. Kılavuz) Gruplandırma: Atasözleri ve deyimler anlam özelliklerine göre gruplandırılır (3. atasözü vb. kazanım). çalışma kâğıtları. Okuduğu metinde geçen kelime. Öğrencilerden bu deyim ve atasözlerini bulmaları istenir (3. kazanım). kelimenin kavram alanına giren diğer kelimelere de değinilir. hangi anlamlarıyla kullanıldığı yazılır (1. Söz varlığını zenginleştirme ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. Oyun sonunda en çok puan alan öğrenci birinci olur (3. kazanım). Metinde ilk kez karşılaşılan kelimeler. tekne. kazanım). (bk. (bk. ansiklopedik sözlük vb. den yararlanılır. kanepe” gibi aynı kavram alanına giren kelimeler verilir. Her kelimeye farklı puanlar verilir. “Düzenimi Kaybettim Yardım Eder misin?”: Öğrenilen kelimelerin harflerinin yerleri değiştirilerek öğrencilerden bu kelimeleri bulmaları ve cümle içinde kullanmaları istenir (3. yakın anlamlılık. gözlem formları. Kılavuz) “Atasözlerimiz Canlandı”: Metinde geçen bir deyim veya atasözüyle ilgili oyun hazırlanır (3. kısa cevaplı sorular. kazanım). Küp sırayla atılarak öğrencilerden gelen kelimelerle ilgili birbirinden farklı cümleler oluşturmaları istenir. Bu kelimelerin ortak ve birbirinden farklı yönlerini belirleyerek kelimeleri tanımlamaları istenir (2. (bk. 1. atasözleri ve deyimler sözlüğü. Aynı kavram alanına giren kelimeleri. 4. Kılavuz) AÇIKLAMALAR 4. sınıfta fiil çekimi ile ilişkilendirilerek olumsuz anlamın zıt anlam olmadığı vurgulanır. yelkenli” gibi kelimelere de değinilerek aynı kavram alanına giren bu kelimeler arasındaki anlam farklılıkları da verilir. “Kelime Küpü”: Öğrenciler gruplara ayrılarak her gruba bir kelime küpü verilir. Eşleştirme: Kelimeler. kazanım). şemalar düzenlenir (1. kelimelerin anlam farkları söylenir (1. 3. sandal. (bk. Okuduklarından hareketle öğrendiği kelimelerden sözlük oluşturur. 7. Eşleştirme: Atasözleri ve deyimler uygun tutumlarla/davranışlarla eşleştirilir (3. Metin işlenişi sırasında yalnız dinlenenlerde geçen kelimelere değil. 2. kazanım). tabure. eş/zıt/yakın anlamlılarıyla eşleştirilir (1. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . anlam farklılıklarını dikkate alarak kullanır. eş seslilik ilişkileri üzerinde durulur. 2. kazanım). metinde yat kelimesi geçiyorsa “gemi.Söz zenginleştirme varlığını ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Anlamını yazma: Cümlelerdeki kelimelerin altına. öz değerlendirme formları. kazanım). Örneğin.) okunur. koltuk. terimler sözlüğü. (bk. kazanım). [!] Söz varlığını zenginleştirme çalışmalarında Türkçe sözlük. (bk. okuma gelişim dosyaları kullanılabilir. Kılavuz) “Canlan Biraz”: Metinde geçen deyim ve atasözleri değiştirilerek gerçek anlamlarıyla cümle içinde kullanılır. “Sihirli Kareler”: Okunan metinden hareketle hazırlanan bulmacalar çözülür (1. kazanım). kotra.

öğretmen ve öğrenci değerlendirme formlarını. Okuma planı yapar. 3. (bk. Beğendiği ezberler. 5. kazanım). Değerlendirmeler dönem sonlarında yapılır.29 TEMEL DİL BECERİSİ: OKUMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 5. İkişerli gruplara ayrılan öğrenciler ezberledikleri metni kullanarak bir diyalog oluştururlar. 1. beğenilen şiirlerin ve düz yazıların kaynaktan veya ezbere okunması için uygun ortam hazırlanır. Bu çalışmayı en iyi yapan grup ödüllendirilir (9. 5. kazanım). Hangi sınıfta hangi eserlerin okutulacağı Türkçe ve sınıf öğretmenlerinin ortak kararıyla belirlenir. 8. Farklı okur. açık uçlu. resim. Okudukları ile ilgili duygu ve düşüncelerini arkadaşlarıyla paylaşır. 9. kazanım). kitap fuarı ve kitap evlerinden faydalanır. kazanım). yazara. kazanım). Okuma sürecine aileler de dinleyici veya okuyucu olarak katılabilirler (2. Süreli yayınları takip eder. Oluşturulan bu diyaloğu arkadaşlarına sunarlar. performans değerlendirme formları. gözlem formları. [!] Her öğrenci için okuma gelişim dosyası düzenlenir. 6. kazanım). öğrencinin yıl boyunca yaptığı okuma etkinlikleriyle ilgili çalışma kâğıtlarını ve kitap raporlarını içerir. Kılavuz) “Haftanın Ödüllü Kitabı”: Okunan kitaplar tanıtılır. Okuma gelişim dosyası. 2. türlerde metinler ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Kitap sergisi: Sınıfta veya okulda konuya. kazanım). kısa cevaplı sorular. Okunanlarla ilgili duygu ve düşüncelerin paylaşılması. Gezi: Kütüphanelere gezi düzenlenir (5. (bk. kazanım). 6. Sınıf kitaplıkları kitap temin edilerek zenginleştirilir. Şiir ezberler. Öğrenciler beğendiği bir metni birkaç gün içinde ezberler. Soru sorma: Aynı kitap bütün öğrenciler tarafından okunur. Okuma alışkanlığı kazanma 1. Haftanın hikâyesi: Öğrenciler tarafından okunan hikâyeler belirli aralıklarla sınıf ortamında paylaşılır. Arşiv oluşturma: Gazete ve dergi kupürü biriktirilir veya belirli konularda gazete ve dergilerde yayımlanan yazılar toplanır (3. 5. kazanım). öz değerlendirme formları. Kitabı tanıtan öğrenci ödüllendirilir (6. Yorumlama: Herhangi bir fotoğraf. Kılavuz) “Hafızam Beni Yanıltmadı”: Öğretmen sınıfa güzel düz yazılardan oluşan bir seçki getirir. şiir dinletileri düzenler. kısa yazıları Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . ezberlediği şiirleri uygun ortamlarda okur. proje değerlendirme formları. 8. türe göre kitap sergileri düzenlenir (2. Kitaplık. Öğrenciler. Pano düzenleme: Öğrencilerin sınıf veya okul panolarına seçtikleri metinlerle katılmaları sağlanır (6. Kılavuz) “Kitap Torbası”: Birkaç torba hazırlanarak numaralandırılır. okuma gelişim dosyaları kullanılabilir. Pano okuma: Pano okuma yönergesi hazırlanarak öğrencilerden yönergeye uygun okuma yapmaları istenir. Şiir dinletisi: Bir şairin şiirlerinden oluşan dinleti düzenlenir. Öğrenciler her hafta bu torbalardan bir kitap seçerek okurlar. gazete ve dergilerdeki insanların yüz ifadeleri veya düzeye uygun bir karikatür hakkında konuşulur (3. Öğrencilerden biri kitabı tanıtırken diğerleri tarafından kitapla ilgili sorular sorulur (6. 7. AÇIKLAMALAR 5. Belli bir konuda farklı şairlerin şiirlerinden oluşan bir dinleti düzenlenir (7. Okuma alışkanlığı kazanma ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. kazanım). 5. Okuduğu kitaplardan kitaplık oluşturur. en iyi tanıtılan kitap haftanın kitabı olarak seçilir. (bk. kazanım). Ailesi ile okuma saatleri düzenler. 4. “İlköğretim Okulları İçin 100 Eser”i okumaya yönlendirilir. Okuduğu hikâyeyi en güzel şekilde anlatan öğrenci belirlenerek ödüllendirilir (6. Önceden gruplandırılan kitapların adları kâğıtlara yazılarak torbaya konur. kütüphane. 2.

Kâğıdın yalnızca ön yüzüne yazılır. Kılavuz) 4. Öğrencilerden yazma çalışması sırasında yerleşmemiş kelimelerin yerine Türkçelerini yazma kurallarına uymaları istenir. okunan kitaplar ve basılı materyaller incelenir. Yazısında amaç-sonuç ilişkileri kurar. Düzgün. Olayları ve bilgileri sıraya koyarak anlatır. 2. 11. paragraflar. kazanım). kilde yazılmasıdır. Yabancı dillerden alınmış. Kâğıdın kenarlarında. 1. 8. Kılavuz) 1. “Çizgiler Ne Söyler?”: Düzeye uygun bir İşleklik: Yazının hem okunaklı hem de hızlı ve rahat 5. 1. metinlere ya da kitaba düzen vermek amacıyla belirlenmiş. Bunlardan hareketle 2. Yazma kurallarını uygulamayla ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. [!] Türk alfabesindeki harflerin okunuşuna uygun 9. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurar. satırlar ve kelimeler arasında uygun boşluk bırakılır. konuşma dilindeki farklılıkları ortadan kullanır. 4. yazılan ve konuşulan ideal biçimidir. resim verilerek resimleri yorumlama çalışması yazılabilmesidir. mektup ve 1. okunaklı ve işlek “bitişik eğik kâğıt ve sayfa düzeni ile biçim özellikleri üzerinde yazı”yla yazar. Standart Türkçe: Türkçenin toplumda saygınlık uyandıran. 10. Yazma kurallarını uygulama ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR [!] Yazma kurallarının uygulanmasında Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu’nun son basımı esas alınır. çalışma kâğıtları. 3. durulur (1. 8. Yazım ve noktalama kurallarına uyar. gözlem formları kullanılabilir. süreç gelişim dosyaları. SINIFLAR TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 1. olarak kısaltmalara ek getirilir. lerin listesi yapılarak bunlar Türkçe karşılıklarıyla uygun olarak ve başka bir harfi çağrıştırmayacak şeeşleştirilir (6. dilekçe örnekleri getirilir. (bk. Düzenleme: Sınıfa biçim açısından farklı özellikler taşıyan elektronik mektup. Kâğıt ve sayfa düzenine dikkat eder. 7. (bk. imlâsı Türk Dil Kurumu tarafından 7. kazanım). Standart Türkçe ile yazar. 6. Okunaklılık: Her harfin karakteristik özelliğine ilgili kurallara uyar. Tekrara düşmeden yazar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Elektronik ortamdaki yazışmalarda biçim ile Güzel Türkçem: Kullanılan yabancı kelime1. İnceleme: Yazma çalışmaları sırasında kaldıran. dilimize henüz yapılır. öz değerlendirme formları.30 6. Yazısında sebep-sonuç ilişkileri kurar. Çizgisiz kâğıt kullanılır.

seçtiği bir dönemde yaşayan gerçek veya hayalî bir şahsın yerine geçerek hikâyesini anlatır. (bk. poster. alınan notlardan hareketle yazılır (2. Her öğrenci. 4. çizilir. kazanım). 11. velisi ile belirledikleri konulara uyacaklarına dair bir anlaşma imzalar. her etkinliğin farklı bir yöntemle yapılmasına özen gösterilmelidir. “Pilavdan Dönenin Kaşığı Kırılsın”: Her öğrenci. 2. ilgi çekici ve önemli olayların listesini yaparlar. konuyla ilgili kısa ve dikkat çekici bir başlık bulur. Temel ve alt başlıklar gözden geçirilerek birbirleriyle ilişkili olanlar farklı renkte kalemle çizilir (2. süreç gelişim dosyaları. Hazırlanan gazete sınıftaki panoya herkesin okuyabileceği şekilde asılır. Serbest kürsü: Öğrencilerin olaylara farklı açılardan bakabilmelerini sağlamak amacıyla yazma öncesinde. Anahtar kelimeler saat yönünde eklenir. 6. özet. kronolojik sıraya konularak kitap hâline getirilir ve sınıf kitaplığına yerleştirilir. Her iki tarafa verilmek üzere iki nüsha hazırlanır.. (bk. Anlaşma. o başlığı en güzel şekilde ifade edecek sembol. Yazısına konunun ve türün özelliğine uygun bir giriş yapar. hiçbir sınırlamaya tâbi tutulmadan not edilir. Zihin haritası oluşturma: Konunun ana başlığı veya konuyu çağrıştıracak bir simge veya kavram kâğıdın ortasına yazılır. Tanımlama. Yazısını bir ana fikir etrafında planlar. Öğrencilerin yazdıkları. kazanım). 5. Öğrenciler yazdıklarını afiş. Temel başlıkları destekleyici alt başlıklar yazılır. Planlı yazma ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. Yazıya. grafik veya bilgisayardan yararlanarak sunar. Örneğin. Kılavuz) “Sınıf Gazetesi”: Çıkarılacak sınıf gazetesi için gönüllü öğrenciler seçilerek görev dağılımı yapılır. Yazacaklarının taslağını oluşturur. öz değerlendirme formları. tanık gösterme. Dipnot. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Soru hazırlama: Konuyu açıklığa kavuşturmak için yazıda cevabı verilecek sorular hazırlanır (1. 12. çalışma kâğıtları. içindekiler vb. Yazma konusu hakkında araştırma yapar. taraflar tarafından imzalanır. 10. (bk. Kılavuz) “Projem”: Öğrencilere farklı konular verilerek birini seçmeleri istenir. Listede yer alan olaylar arasından bazıları seçilerek zaman çizelgesine yerleştirilir. Kılavuz) “Ben Bir Seyyahım” Gezip görülen yerleri anlatan yazılar bir araya getirilerek “. kaynakça. Gerekli görülen başlıkların yanına. Her öğrenci seçtiği konuyla ilgili bir proje hazırlar. kısımları uygun şekilde düzenler. Kılavuz) “Yaşayan Zaman” Öğrenciler yaşadıkları çevrede meydana gelen. 12. betimleme. (bk. Yazısının ana fikrini yardımcı fikirlerle destekler.. “Atatürk’ü Tanıyorum”: Atatürk’ün hayatını anlatan bir zaman çizelgesi hazırlanır. Yazıyı etkileyici ifadelerle sonuca bağlar. [!] 2. 5. (bk. örnekleme. kazanım). 7. Atasözü. konu hakkında sınıf içi tartışma yapılır (1.31 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 2. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . 8. deyim ve söz sanatlarını uygun durumlarda kullanarak anlatımını zenginleştirir. Konunun özelliğine uygun düşünceyi geliştirme yollarını kullanır. 9. Yazdığı metni görsel materyallerle destekler. karşılaştırma. Planlı yazma 1. bir öğrenci valiyi temsil ediyorsa o dönemde yaşanan bir olayı ve bununla ilgili yaptıklarını anlatır. Kılavuz) AÇIKLAMALAR 2. Beyin fırtınası: Konuyla ilgili düşünceler. Yazılacakların bölümleri. resim. 2. nin Seyahatnamesi” adı verilen bir kitap oluşturulur. kazanım). Yazma yöntem ve tekniklerini kullanır. gözlem formları kullanılabilir. Her yazma etkinliği belirli bir yöntem ve tekniğe göre yapılmalı. şekil vb. başlık ve alt başlıkları belirlenir. 3. Öğrenciler o dönemi yansıtan kıyafetleri giyerek olayı canlandırmaya çalışırlar. resim. 2. Her olay ait olduğu döneme yazılarak resimlenir ve kâğıtlar birleştirilerek sınıf duvarına asılır. benzetme ve sayısal verilerden yararlanılarak ana fikir desteklenir.

1. Farklı türlerde dı/olmasaydı. Yazılan hikâye canlandırılır (1. Her gruba farklı bir cümle verilir. olay ve durumları değiştirerek aktardığı fark edilir. “Yuvarlak Masa Yazarlığı”: Öğrenciler gruplara ayrılır. 6.” atasözü tahtaya yazılır. düşünce yazıları. sınıfta deneme ve söyleşi. olsay- AÇIKLAMALAR [!] 3. Kılavuz) “Renklerin Dünyası”: Her öğrenci bir renk adını alarak en güzel rengin kendisi olduğu konusunda ikna edici yazı yazar (2. 2. iki elin sesi var. Bu konuyla ilgili çağrışım yapan kelimeler listelenir. Olay yazar.2. Öğrencilere 2 dakika süre verilir. Her grup yazdıkları hikâyeler arasından en beğendiklerini seçerek sınıfla paylaşır (1. Öğrenciler. Bu kelimelerden birbiriyle ilişkili olanlar eşleştirilir. [!] 3. Her öğrenci kâğıdını sağındaki arkadaşına verir. olaya tanık olan birini canlandırır. Muhabir. “Adım Adım Dergicilik”: Okul gazete veya dergisi için yazılar yazılır. kazanım). ve tiyatro türlerinde metinler yazma “Perde Açılıyor”: Belirlenen konuda tiyatro metni yazılır veya bir hikâye metni tiyatro metnine 1. kazanım). kazanım). konuşturma ve abartma sanatlarından yararlanılır. Mümkün olduğu kadar çok bilgi edinilerek alınan notlardan haber metni oluşturulur (3. (bk. Kılavuz) “Bir Elin Nesi Var İki Elin Sesi Var”: “Bir elin nesi var. benzetme. Kılavuz) Diyalog yazma: Okunan masal. cümleleri bitmemiş bile olsa yazmayı bırakırlar. Son turda metinler. (bk. yazdıklarının taslağını yanlarındaki arkadaşlarına okutarak görüşlerini alırlar. itfaiye şefini. Verilen cümleler hikâyelerin giriş cümlesi olarak kullanılır. 7. Hikâye ve roman gibi türlerin gerçeklerden hareketle yazılmış olsalar bile. kazanım). [!] 3. Kılavuz) “Denemeler”: Öğrencilere bir konu verilir. sınıfta deneme. fıkra veya anı diyaloğa dönüştürülür (1. (bk. Değişik masal kahramanları tek bir masalda buluşturulur veya masal kahramanının maceraları günümüze uyarlanarak yazılır (1. hikâye. yazıları dönüştürülür ve sahnelenir (1. muhabiri. yaralıyı. kazanım).. yazıları yazıları metinler yazılır. Gerekli düzeltmeleri yaparak yazılarına son hâlini verirler (2. kazanım). 3. [!] 3. “Aynadaki İzler”: Öğrenciler. Yazdıkları atasözlerinden birini seçerek 3-5 paragraflık bir metin oluştururlar (2. Öğrenciler. 1. [!] Mecaz. kazanım). “Gündem Oluşturma:”: Güncel bir konuyla ilgili görüş ve düşünceler yazılır (2.32 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Hikâye yazma: Farklı hikâyelerden tek bir hikâye oluşturulur. ilk yazan öğrenciye döner ve o öğrenci hikâye tamamlanmamışsa hikâyeyi sonlandırır. kazanım). kazanım). Konuyla ilgili bilgiler gözden geçirilir. (bk. 1. kendilerinin 20 yıl sonraki hâlleri ve fizikî görünümleri hakkında düşünce ve hayallerini anlattıkları geleceğe yönelik bir mektup yazarlar (2. anı 3. kişileştirme. ne olurdu?” sorularına cevap veren bir hikâye yazılır. Farklı olasılıklar düşünülerek “Eğer. Düşünce yazar. Okul dışı etkinlik [!] Öğrencilerin yazdıkları metinler (olaya dayalı yazılar. Öğrenciler bu sürenin sonunda. kazanım). Adı geçen türler. “Kulağıma Küpe Olsun!”: Bir metnin ana fikrinden hareket edilerek öğüt verici bir yazı yazılır (2. Senaryolaştırma: Bir Nasrettin Hoca fıkrası senaryolaştırılır (1. Şiir yazar. masal.. deneme. 8. atasözünde anlatılana benzer bir durumla karşılaşıp karşılaşmadıkları hakkında konuşurlar. (bk. Bildirme yazar. söyleşi ve makale türünde metinler yazılır. Bir sonraki öğrencinin yazma süresi artırılır. bildirme yazılarından mektup) en az 150 kelimeden oluşmalıdır. Sınıf iki gruba ayrılarak bildikleri atasözlerini yazarlar. kazanım). Öğrenciler. Öğrencilere ne anlama geldiği sorulur. Günlük dilde ve masallarda kullanılan kalıplaşmış ifadelerden yararlanılır. Masal yazma: Okunan veya dinlenen/ izlenen bir masal kahramanının hayal edilen yeni bir macerası yazılır. Hikâye. kazanım). 4. olayla ilgisi olanlarla görüşerek notlar alır. kazanım). Kılavuz) “Yangın Var!”: Bir yerde yangın çıktığı haberi alınır. belirtilen sınıflarda zorunlu olup diğer sınıflarda da isteğe Ölçme ve değerlendirme Sınıf-okul içi etkinlik [!] Uyarı .

okuma alışkanlığını kazanmasına destek istediğini belirten bir mektup alır. kazanım). “Duyarlı Veli”: Öğrencilerden birinden veli rolü üstlenmesi istenir. kazanım). sınıfta mektup. kazanım). öz değerlendirme formu. Veli rolündeki öğrenci çocuğunun öğretmeninden. Farklı türlerde metin yazmayla ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. Öğrencilerin yazdıkları kronolojik sıraya konularak kitap hâline getirilir ve sınıf kitaplığına yerleştirilir (3. Hazırlanan listelerdeki kelimelerden karşılıklı olarak seçme yapılarak imaj oluşturulur. Yazılan şiirler öğrencilerin kendilerinin bulduğu bir ritimle söylenir (4. öğretmen ve diğer öğrencilere davetiye hazırlanır. Dönüşüm kutusu: Öğrenciler üç veya dört gruba ayrılır. Adı geçen türler. kazanım). dilekçe ve haber yazısı. etkili cümleler kurmaları istenir. kazanım). sınıfta tutanak ve tanıtma yazıları. Oluşturulan imajlar kullanılarak bir şiir yazılır. proje değerlendirme formları. davetiye ve katılım belgesi hazırlanır. bir şiir dinletisi düzenler. 6. diğer öğrenciler ekte öz geçmişlerini sundukları bir dilekçe ile şirkete iş başvurusunda bulunurlar. gözlem formları kullanılabilir. Tutanak tutma: Eğitsel kol faaliyetlerinin tutanağı tutulur (3. Resimle ilgili sorulara cevap vermeleri istenir. İş başvurusu kabul edilenler ile şirket yönetimi arasında anlaşma metni imzalanır (3. “Şair Gibiyim”: Somut kelimelerden ve imajlardan oluşan iki liste hazırlanır. kazanım). Kılavuz) “Toplantı Var”: Öğretmen öğrencilerden. (bk. çalışma kâğıtları. hayvanların dilinden. (bk. performans değerlendirme formları. yazılı anlatım değerlendirme ölçeği. Bulunan sloganlar sınıf panosuna asılır (3. süreç gelişim dosyaları. belirtilen sınıflarda zorunlu olup diğer sınıflarda da isteğe bağlı olarak ele alınabilir. kazanım). kazanım). kazanım). otobiyografi ve rapor yazılır. Kılavuz) Sergi: Düzenlenen sergiye yönelik duyuru metni. “Onu Tanıyorum”: Her öğrenci veya grup. kazanım). Resimden hareketle şiir yazdırılır (4. (bk. Bir grup öğrenci şirketin yönetim kadrosunu oluşturur. Slogan bulma: Öğrencilerden bir ürünü veya etkinliği tanıtmak için kısa. Okul yöneticileri. Yunus Emre’nin hayatından bir dönem seçer ve o dönemle ilgili araştırma yapar. sınıfta biyografi. Dinleti sonunda şiir metinleri tutanakla öğretmene teslim edilir (3. kazanım). (bk. Yazdıkları şiiri müzik eşliğinde sınıfta okumaları sağlanır (4. Yapılan çalışmalar dönem sonunda sergilenir (3. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . kazanım). kazanım). “Şirket Kuruyorum”: Öğrenciler sanal bir şirket kurarlar. Nesneyi yeni işlevine göre tanıtan bir reklam metni hazırlanır (3. (bk. Kendisini o dönemde yaşayan veya hayalî bir şahsın yerine koyarak Yunus Emre’yi tanıtan bir yazı yazar. Hazırlanan afişler okulun çeşitli yerlerine asılır. Çocuğu için neler yapılabileceğini düşünerek öğretmene bir cevap mektubu yazar (3. “Sana Özel”: Öğrencilerden kendilerine bir kutlama konusu belirleyerek arkadaşlarına davetiye yazmaları veya kendilerini öğretmenlerinin yerine koyarak başarılı bir öğrencisi için ailesine tebrik kartı hazırlamaları istenir (3. Kılavuz) [!] 3. “Resimlerin Ezgisi”: Öğrencilere bir resim gösterilir.3.33 bağlı olarak ele alınabilir. 7. Kılavuz) “Ben Bir Organizatörüm”: Öğrenciler. kendi haklarını elde etmek ve uygulamak için bir yasa oluşturmalarını ister. Kılavuz) “Çağrışımlar ve Duygular”: Verilen kavramın çağrıştırdığı duyguyu yansıtan bir şiir yazılır. Her gruba farklı bir nesne verilerek bu nesneyi asıl kullanımından farklı işlevde kullanmaları istenir. Kılavuz) “İlk Harflerine Baksana”: Akrostiş oluşturacak şekilde şiir yazılır (4. kazanım). Bu yasaya hangi maddelerin girmesini isteyebilecekleri sorularak hayvanların ağzından dile getirdikleri maddelerin yer aldığı bir yazı yazmaları istenir (3. “Herkesin Bir Hikâyesi Var”: Yakın çevre veya aileden birinin biyografisi yazılır (3. (bk. kazanım). 8.

proje değerlendirme formları. Kendi yazdıklarını değerlendirme 1. süreç gelişim dosyaları. öz değerlendirme formları. Yazdıklarını yazım ve noktalama kurallarına uygunluk yönünden değerlendirir. 3. gözlem formları kullanılabilir. Yazdıklarını dil ve anlatım yönünden değerlendirir. çalışma kâğıtları. eşleştirme testleri. içerik ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Yazdıklarını değerlendirmeyle ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. açık uçlu. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Yazdıklarını biçim ve yönünden değerlendirir. kısa cevaplı sorular. performans değerlendirme formları. 2.34 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 4. değerlendirme anketleri.

Duygu.) ve öğrenciler bu mekânlara 2. Burada dikkat yazdıkları ve beğendikleri şiirlerden oluşur. “Sınıf Gazetesi”: Çıkarılacak sınıf gazetesi için gönüllü öğrenciler seçilerek görev dağılımı yapılır. Kılavuz) oluşturur. Kılavuz) “Müziğin Gölgesindeki Yazılar”: İki ayrı grup oluşturulur. Kılavuz) 8. 1. Yazdıklarından arşiv kâğıdı dağıtılır. Öğrencilerin yazıları okul panosunda veya dergisinde yayımlanır (1. Her grup kendine düşen karikatürdeki boşlukları doldurur. (bk. kazanım). 4. derler. yazılarını müzik. öğrencilerin kendi ifade eder. 5. Geçen yıl yaşanan sosyal değişimler liste hâline kullanarak ifade etmeleri kazanma getirilir. eş“Bizim Köşemiz”: Okul/sınıf panosu/gazetesi/dergisinde sorunlar ve çözümler köşesi oluşturulur. kazanım). Daha sonra bu ailelerden sınıfa gelerek ilk gençlik yıllarına ait tecrübelerini paylaşmaları defteri ve günlük tutmaları konusunda özendirilir. Öğrencilerden bunlardan kendilerini en çok etkileyen değişimi seçmeleri istenir.) ve çözüm önerileri yazılır. Öğrenciler kavram. kazanım) (bk. Yazma çalışması bitiminde aynı konuda iki farklı bakış açısı çıkacağından öğrencilerin bu tutulabilecekleri gibi yalnızca 3. atasözü ve edilmesi gereken nokta yazma çalışması süresince gruplara iki farklı müzik (hüzünlü-neşeli gibi) her gün günlük deyimleri kullanır. İlgi alanına göre yazar. Bu iki grup için iki ayrı mekân seçilir (Bu defteri. “Geçmişe Yolculuk”: Seçilen bir anı ile ilgili zihin haritası oluşturulur. Hazırlanan gazete sınıftaki panoya herkesin okuyabileceği şekilde asılır. “Kışı Hatırla”: Öğrencilere bir kış resmi gösterilerek “Kışı Hatırlayalım” adlı bir kitap hazırlayacakları 10. kazanım). Beğenilen yazılar ğerlendirme formları. deolumlu ve olumsuz yanları yazılı olarak ifade edilir (1. öz deve onların çalışmaları. Öğrenciler üzerinde durulur. Kitabın kışla ilgili resimlerden ve kış hatıralarından oluşacağı belirtilir. Yazma yarışmalarına söylenir. Okul dergisi ve formları. Kitabın hazırlanma süresi altı ay olacağı için öğrenciler yaşadıkları son kışa ait güzel anılarını da kitaplarına eklerler. Burada yaşamanın hazırlar. performans gazetesi için yazılar (1. Kelimenin çağrışımları tahtaya yazılır. Kılavuz) değerlendirme formları. yerleştirilir. Her grup kendi içinde en güzel yazıyı seçerek diğer gruplarla paylaşır (1. kazanım). Yeni öğrendiği kelime. (bk.35 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR “Ben Büyüyünce…”: Hayal edilen mesleğe yönelik tasarılar yazılır (1. okulun çevre düzenlemesi. resim veya dansla destekleyebilirler. (bk. (bk. çalışma yönelik düşünce. kazanım). Yazma alışkanlığı 6. Şiir defteri tutar. “Balon Doldurma”: Öğrenciler gruplara ayrılarak her gruba üzerinde karikatürler bulunan çalışma 9. proje değerlendirme 7. gelişim dosyaları. başkalarıyla paylaşır Tespit edilen sorunlar (sıra olma. Beğendiği sözleri. Kendini yazılı olarak “Zamanla Değişir Her Şey”: Öğrencilerden iki dakika içinde “değişim” kelimesinin çağrıştırdıklarını zengin bir söz varlığı ifade etme alışkanlığı yazmaları istenir. Hatırlananlar resimlenir ve bu düşüncelerini de yazabilirler. istek ve eleştiriler yazılır (1. hayal. Öğrenciler şiir izlenim ve görevlendirilir. resimlere uygun diyaloglar konuşma baloncuklarına yerleştirilir (1. (bk. kazanım). süreç “Eğer”: Öğrencilerden kişilikleri üzerinde etkili olan bir çevreyi seçmeleri istenir. etkinlik iki farklı Türkçe öğretmeni tarafından aynı anda yaptırılabilir. düşünce. gözlem değerlendirmelerini formları kullanılabilir. Gruplara aynı yazma konusu verilir ve aynı anda yazmaya başlamaları sağlanır. dinletmektir. dikkate alır. Kılavuz) katılır. teneffüslerdeki gürültünün önlenmesi vb. Günlük tutar. arasından seçme yapılarak panoya asılır (8. kazanım). sınıf ve okul başkanlarının seçimi ve leştirme testleri. 5. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . ulaşım.2. hakkındaki duygu ve 5. “Gezip Gördüklerim”: Tarihî ve turistik yerlere düzenlenen gezilerde notlar alınarak izlenimler yazılır kâğıtları. Kılavuz) “Dilek Kutusu”: Sınıfta veya okulda dilek kutusu oluşturularak derslerin işlenişine ya da etkinliklere kazanmayla ilgili kazanımların metinleri ve şiirleri değerlendirilmesinde. Yazdıklarını ğerlendirme anketleri.Öğrencilerin kendilerini 5. etkilendikleri olaylar 4. Birkaç öğrenci yazılarını aileleriyle paylaşmak üzere [!] 5. Şiir deneyimlerini yazarak istenir. farkı anlamaları sağlanır.

• Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra konur. Virgül (. Yazım ve noktalama kurallarını uygulama 1. Noktalama işaretlerini işlevlerine uygun olarak kullanır. kabul veya teşvik bildiren hayır. bağlaç olan de ve ki’nin. • Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar. Rakamla gösterilmesi durumunda ya rakamdan sonra bir nokta konur ya da rakamdan sonra kesme işareti konularak derece gösteren ek yazılır. ünlem. yok. Bu sınıfta ele alınacak yazım kuralları şunlardır: Kalınlık-incelik uyumu. iki nokta. Kılavuz) “Boya! Boya!”: Öğrencilere ünsüzlerin özellikleri kavratılır. kazanım). (bk.36 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 6. her şey vd. ünsüz benzeşmesi ve ünlü düşmesine uğrayan kelimelerin. ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur. öyle. tırnak. dil bilgisi etkinliklerinde yeri geldikçe değinilir.). Bu sınıfta ele alınacak noktalama işaretleri şunlardır: Nokta (. • Tırnak içinde olmayan aktarma cümlelerinden sonra konur. Kılavuz) “Macera Peşinde”: Öğrenciler birer noktalama işareti belirler. Öğretmen bir metin okur. Buradan hareketle çalışma kâğıdında yumuşak ünsüzleri boyayarak gizli resme ulaşmaları istenir. • Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret. Daha sonra ünsüz benzeşmesi ve yumuşamasına uğrayan kelimelerin yazımıyla ilgili kurallar verilir (1. Ek olan sesi temsil eden öğrenci kelimeye yaklaşırken ikinci ünlüyü temsil eden öğrenci yere çöker. • Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır. [!] Ses olaylarına dayalı yazım kuralları verilirken ilgili ses olayları da açıklanır. tamam. soru eki mi’nin. Yazım kurallarını kavrayarak uygular. [!]Birleşik kelimelerin yazımına okuma. kitap ve dergi ciltlerinde ve kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların numaralandırılmasında kullanılabilir. • Sıra sayıları yazıyla ve rakamla gösterilebilir. haydi. (bk. yazma. Büyük harflerin kullanımı • Dizeler genellikle büyük harfle başlar. Noktalı virgül (. hükümdar adlarında. “nokta. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . konuşma çizgisi. hayhay. tarihlerde ayların yazılışında. evet.) • Sayılardan sonra sıra bildirmek için konur. • Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla belirtilir. 2. hiçbir şey. • Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur. • Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime ve kelime gruplarıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için kullanılır. Kılavuz) “Noktalama İşaretleri Görevde”: Sınıftaki tüm öğrencilere. başüstüne. kesme işareti. 6. • Romen rakamları ancak yüzyıllarda. kısaltmalar ve kısaltmalara getirilen eklerin yazımı Sayıların yazımı • Sayılar metin içinde yazıyla yazılır. onu bir kahramanın yerine koyarak maceralarını hikâye şeklinde yazar (2. olur. sınıf AÇIKLAMALAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Geldiğimde Sen Yoktun”: Her öğrenciden verilen kelimedeki bir sesi temsil etmesi istenir. • Konuşma çizgisinden önce konur. • Tarihlerin yazılışında gün.) • Anlama güç kazandırmak için tekrarlanan kelimeler arasına konur. • Özel adlar büyük harfle başlar. pekâlâ. [!] 2. (1. elbette gibi kelimelerden sonra konur. yazımı karıştırılan kelimelerin (hiçbir. kısa çizgi”yi temsil görevi verilir. peki. kazanım).) • Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur. • Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur. herhangi bir. Noktalama [!] 1. kazanım) (bk. [!] Yazım kuralları verilirken okunuşla ilgili hususlara da değinilir.

• Karşılıklı konuşmalarda. İki nokta (:) • Edebi eserlerdeki karşılıklı konuşmalarda. • Tarihlerin yazılışında gün. • Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur.37 işaretinin olduğu yerde. eksik bırakılan cevaplarda kullanılır. durumunu açıklamak ve göstermek için kullanılır. • Alıntıların aktarıldığı eseri veya yazarı göstermek için kullanılır • Bir yazının maddelerini gösteren sayı ve harflerden sonra kapama ayracı konur. [!] Öğrencilere. Eğik çizgi (/) • Yan yana yazılması gereken durumlarda mısraların arasına konur. Kesme işareti (’) • Özel adlara getirien iyelik. konuşan kişinin adından sonra konur. • Dil bilgisinde eklerin farklı biçimlerini göstermek için kullanılır. çalışma kâğıtları. • Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur. [!] Noktalama işaretlerinin İlköğretim 1-5. kazanım). [!] Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili kazanımlar okuma. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. kazanım). Kısa çizgi (-) • Dil bilgisinde ekleri ayırmak için konur. standart testler. • Cümle içerisinde kitapların ve yazıların adları ve başlıkları tırnak içine alınır. yazma. süreç gelişim dosyaları. sınıf içi çalışmalarda. Üç nokta (…) • Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için konur. yazımını bilmedikleri kelimeler için Yazım Kılavuzu’na başvurmaları. eşleştirme testleri. durum ve bildirme eklerinden sonra konur. dil bilgisine yönelik çalışmalar sırasında ilişkili olduğu konularla birlikte verilebileceği gibi bağımsız etkinlikler aracılığıyla da verilebilir. • Eklerin başına konur. özellikle yazılı anlatım etkinliklerinde yanlarında Yazım Kılavuzu bulundurmaları önerilir. yeterli olmayan. • Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için konur. Tırnak işareti (“ ”) • Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır. fiil kök ve gövdelerinin gösteriminde kısa çizginin kullanımına dikkat çekilir (2. Dil bilgisinde noktalama işaretleri: Eklerin yazımında. gözlem formları kullanılabilir. • Fiil kök ve gövdelerini göstermek için kullanılır. Yay ayraç ( ( ) ) • Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini. [!] Noktalama işaretlerinin işlevleri ve yazım kuralları verilirken TDK Yazım Kılavuzu’nun son basımı esas alınır. bu işaretlerin temsilcilerinin ayağa kalkması için duraklar (2. proje değerlendirme formları. ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur. sınıflarda ele alınan işlevleri hatırlatılır. öz değerlendirme formları. • Adres yazarken apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir arasına konur. • Kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine gelen ekleri ayırmak için kullanılır.

Öğrencilerden kendileri için bir noktalama işareti belirlemeleri istenir.nin altında yer alan açıklayıcı yazılar büyük harfle başlar.nde ana başlıkta bulunan kelimelerin ise yalnızca ilk harfleri büyük olarak yazılır. tablo vb. [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik . Bu yayınevinin elemanları noktalama işaretleridir. “İşimi Kaybetmek İstemiyorum”: Hayalî bir yayınevi kurulur.) • Bibliyografik künyelerin sonuna konur. Bu sınıfta ele alınacak yazım kuralları şunlardır: Yazımı karıştırılan kelimelerin (hiçbir. 2. kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer. eser.) yazımı Sayıların yazımı • Notayı niteleyen sayılar ayrı yazılır. Virgül (. tarih vb. Ünlem işareti (!) • Alay. basımevi vb. herhangi bir. makale vb. hiçbir şey. Bu sınıfta ele alınacak noktalama işaretleri şunlardır: Nokta (.) • Bibliyografik künyelerde yazar. 2. İki nokta (:) • Genel Ağ adreslerinde kullanılır. Üç nokta (…) • Kaba sayıldığından veya bir başka sebepten ötürü açıklanmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur. dergi vb. Yazım kurallarını lmamış bir metne uygun noktalama işaretleri konur. çizelge. Büyük harflerin kullanımı • Levhalar ve açıklama yazıları büyük harfle başlar. Noktalama işaretlerini işlevlerine uygun olarak kullanır. kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra ayraç içinde ünlem işareti kullanılır. • Alıntılarda. yazma. [!] 1. ortada veya sonda alınmayan kelime ve bölümlerin yerine konur. durumlar için kullanılır. • Kitap. kavrayarak uygular. Soru işareti (?) • Bilinmeyen. dil bilgisi etkinliklerinde yeri geldikçe değinilir.nde bulunan resim. başta. Yazım ve noktalama kurallarını uygulama 7. her şey vd. Yayınevinin düştüğü zor durumdan kurtulabilmesi için bir noktalama işaretinin işten çıkarılması gerekmektedir. bildiri. [!] Birleşik kelimelerin yazımına okuma. Bulur musun?”: Noktalama işaretleri kullanı1. maddelerden sonra konur. Öğrenciler kendilerinin işten çıkarılmaması konusunda yayınevi yöneticisini ikna etmeye çalışırlar.38 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 6. • Kitap. sınıf AÇIKLAMALAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Yerimi Kaybettim. • Oyun adlarını niteleyen sayılar bitişik yazılır.

39 Kısa çizgi (-) • Kelimeler arasına “–den… -a. eşleştirme testleri. ila. yazma. [!] Noktalama işaretlerinin daha önceki sınıflarda ele alınan işlevleri hatırlatılır. ortada ve sonda alınmayan kelime ve bölümlerin yerine konulan üç nokta. kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem işareti yay ayraç içine alınır. başta. Kesme işareti (’) • Şiirde seslerin ölçü dolayısıyla düştüğünü göstermek için kullanılır. [!]Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili kazanımlar okuma. öz değerlendirme formları. standart testler. Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . • Bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya kesin olmadığını göstermek için kullanılan soru işareti yay ayraç içine alınır. sınıf içi çalışmalarda. arasında” anlamlarını vermek için kullanılır. proje değerlendirme formları. süreç gelişim dosyaları. dil bilgisine yönelik çalışmalar sırasında ilişkili olduğu konularla birlikte verilebileceği gibi bağımsız etkinlikler aracılığıyla da verilebilir. Köşeli ayraç ([ ]) • Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce kullanılır. yay ayraç içine alınabilir. ve. özellikle yazılı anlatım etkinliklerinde yanlarında Yazım Kılavuzu bulundurmaları önerilir. [!] Öğrencilere. yazımını bilmedikleri kelimeler için Yazım Kılavuzu’na başvurmaları. çalışma kâğıtları. gözlem formları kullanılabilir. Eğik çizgi (/) • Genel Ağ adreslerinde kullanılır. Yay ayraç (( )) • Alıntılarda. [!] Noktalama işaretlerinin işlevleri ve yazım kuralları verilirken TDK Yazım Kılavuzu’nun son basımı esas alınır. • Bir söze alay.

[!] Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili kazanımlar okuma. [!] Bu sınıfta özellikle pekiştirmeye yönelik çalışmalara ağırlık verilmelidir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . sınıf AÇIKLAMALAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ [!] 2. süreç gelişim dosyaları. [!] Noktalama işaretlerinin işlevleri ve yazım kuralları verilirken TDK Yazım Kılavuzu’nun son basımı esas alınır.40 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 6. standart testler. kazanım). yazma. sınıf içi çalışmalarda. Bu sınıfta ele alınacak noktalama işaretleri şunlardır: Boşluk doldurma: Noktalama Virgül işaretleri kullanılmamış bir metne • Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur. çalışma kâğıtları. gözlem formları kullanılabilir. [!] Öğrencilere. [!] Noktalama işaretlerinin daha önceki sınıflarda ele alınan işlevleri hatırlatılır. 1. dil bilgisine yönelik çalışmalar sırasında ilişkili olduğu konularla birlikte verilebileceği gibi bağımsız etkinlikler aracılığıyla da verilebilir. 2. Yazım ve noktalama kurallarını uygulama 8. Yazım kurallarını kavrayarak uygun noktalama işaretleri konur (2. Kısa çizgi • Ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için kullanılır. proje değerlendirme formları. eşleştirme testleri. Noktalama işaretlerini • Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan ögeleri belirtmek için konur. özellikle yazılı anlatım etkinliklerinde yanlarında Yazım Kılavuzu bulundurmaları önerilir. yazımını bilmedikleri kelimeler için Yazım Kılavuzu’na başvurmaları. Noktalı virgül • Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur. uygular. öz değerlendirme formları. Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. • Cümlede özel olarak vurgulanması gereken ögelerden sonra konur. • Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur. işlevlerine uygun olarak • Cümle içinde ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için konur. kullanır.

fiilin “-mek/-mak” eki almış biçimine mastar adı verildiği. Tarihî nedenlerle kök ve ek arasındaki anlam ilişkisinin kaybolduğu türemiş kelimeler basit kelime olarak ele alınır. isimden fiil yapma ekleri. [!] Kelimede yapı özellikleriyle ilgili kazanımların verilişinde ilgili oldukları yazım kurallarına değinilir. Yapım eki ile çekim ekini ayırt eder. kazanım ). 5. Gövdeyi kavrar. gözlem formları kullanılabilir. 7. Oluşturulan yeni kelimeler yüksek sesle söylenir (1. Yapım eklerinin işlevlerini ve kelimeye kazandırdığı anlam özelliklerini kavrar. çalışma kâğıtları. kazanım ). kısa cevaplı. Gruplandırma: Okunan herhangi bir kitaptan belirlenen yirmişer kelime (basit. (bk. Kılavuz) AÇIKLAMALAR [!] Bütün dil bilgisi çalışmalarında. kökü taşıyan öğrencinin yanına giderek yeni kelimeler oluştururlar. 3. yapım ekleri kelime türetirken çekim eklerinin var olan kelimeyi kelime grubu ya da cümle içinde kullanılmaya elverişli hâle getirmesi. doldurmalı sorular. konuşurken ve yazarken uygulamalarına ağırlık verilir. 3. Birleşik kelimelerin anlam özelliklerine dikkat çekilir. yani ona son şeklini vermesiyle açıklanır. eşleştirme testleri. Basit. 1. 1. açık uçlu. [!] Türemiş ve birleşik kelimelere mümkün olduğunca çok örnek verilerek öğrencilerin söz varlığının zenginleşmesi sağlanır. 1. kazanım ). süreç gelişim dosyaları. Öğrencilerden biri seçtiği kelimeleri hesabına yatırır. Çekim eklerinin çeşitlerine ilgili oldukları konulara gelindiğinde değinilir. 6. kazanım ). 1. Türkçenin sondan eklemeli bir dil olduğu vurgulanır. 2. fiilden fiil yapma ekleri. (bk. standart testler. fiilden isim yapma ekleri ayrımına gidilir. Hem isim hem de fiil olan köklere örnek verilerek bunların kök çeşidinin aldıkları ekler aracılığıyla belirlenebileceği kavratılır. bileşik ve türemiş) öğrencilerin kendi çizdikleri resimlerin içerisine yazılır. 1. 2. Hangi kelimelere öncelik verilmesi gerektiği konusunda Türk Dil Kurumu tarafından yayımlanan “Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü”nden yararlanılabilir. İsim kökü ile fiil kökünü ayırt eder. Tamamlama: Cümleyi oluşturan kelimelerdeki boşluklar uygun yapım ekleriyle tamamlanır (5. Kök ve eki kavrar. mastarın fiilin adı olduğu belirtilir. 4. 1. Bu kelimeye uygun olan ekleri elinde bulunduran öğrenciler. Birleştirme: Verilen farklı kelimeler eşleştirilerek uygun yöntemlerle birleştirilir (6. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Mıknatıs”: Kelime kökleri ve ekler kartlara yazılarak öğrencilere dağıtılır. Bu amaçla ilgili ses olaylarına değinilir. Bu durum. Kılavuz) Farklı olanı bulma: Altı çizili eklerden farklı olanı (çekim eki/yapım eki) bulunur (3. Öğrenciler verilen metindeki isim ve fiilleri ayırarak çuvallara yerleştirir (2. Fiilden fiil yapma eklerinin işlevleri ve anlam özellikleri üzerinde ayrıntılı olarak fiil çatısı konusunda durulur. Birleşik kelimelerin kuruluş özellikleri konusuna girilmez. Karşılığında yeni kelimeler alır. Birleşik kelimeyi kavrar. Eklerin sesçe farklı biçimlerinin farklı birer ek olmadığı. Burada eklerin kelimeye kazandırdığı anlam özelliklerine ağırlık verilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . okudukları ve dinlediklerini anlamlandırmada kullanmalarına. öğrencilerin edindikleri bilgileri. “Ekleri de Birbirine Ekleyelim”: Yapım eki almış bir kelimeye farklı ekler getirilerek yeni kelimeler türetilir (4. Kılavuz) “Kelime Bankası”: Bir grup öğrencinin görev aldığı hayali bir banka kurulur. 5. (bk. aynı ekin çeşitleri olduğu kavratılır. SINIFLAR DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR 1.41 6. türemiş ve birleşik kelimeleri ayırt eder. kazanım ). Bu çalışmalardan beğenilenler sınıf veya okul panolarında sergilenir (7. 7. 1. 1. 2. kazanım ). Kelimenin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 1. Yapım eklerinin işlevleri kavratılırken isimden isim yapma ekleri. Öğrenciler ellerindeki ek kartlarına bakarlar. 6. Öğretmenin okuduğu metinde geçen kelime kartını elinde bulunduran öğrenci ayağa kalkar. “Çiçekçi”: Çiftçiden pazarda satmak üzere ürünlerini iki çuvala yerleştirmesi istenir. Fiil köklerinin “-mek/-mak” eki ile okunması gerektiği. öz değerlendirme formları. 3. 1. Kelimenin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları uygulamaya yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. kazanım ). Ekler arasındaki hiyerarşik ilişkiye dikkat çekilir.

kazanım). “Ne Hâldeyim?”: Cümlelerdeki boşluklar uygun hâl ekleriyle tamamlanır (3. İsmin hâlleriyle fiiller arasındaki ilişkiye dikkat çekilir. açık uçlu. Zamirlerin bütün çeşitleri örneklendirilir. öz değerlendirme formları. yalnız. standart testler. 2.. 4. cins ismi. 9. sıfatları işlevlerine uygun olarak kullanır.. 1. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir. böylece. Hâl eklerinin işlevlerini kavrar. sınıf AÇIKLAMALAR 2. 4. Yerine koyma: Zamirlerin yerine karşıladıkları isimler yazılır (2. Aynı kelimenin farklı görevlerde kullanıldığı cümle örneklerden hareket edilir. Sıfat tamlamalarının kuruluş ve anlam özelliklerini kavrar. Kılavuz) Tasvir etme: Bir yerin/kişinin tasviri yazılır. 7. teklik. 2. kazanım). (bk.42 DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR 2. 6. uygun eklerle tamlamalar kurulur (5. Boşluk doldurma: Cümlelerdeki boşluklar uygun edat ve bağlaçlarla doldurulur (8. 2. kazanım). İsim tamlamalarının anlam özelliklerine ağırlık verilir. Eşleştirme: Hazırlanan kelime tablolarından birbiriyle ilişkili olan kelimeler eşleştirilir. (bk. İsimlerin cümledeki işlevlerini kavrar. soyut isim konuları ele alınır. 3. anlatımda kullanılan sıfatların altı çizilir (7. sınıfta ele alınan kelime türleriyle sınırlandırılır. kazanım). İsim tamlamalarında belirtili ve belirtisiz tamlama çeşitlerine değinilir. Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama/uygulamaya yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. oysa. Örneklerden hareketle 3. bu kelimeleri işlevlerine uygun olarak kullanır. 2. isimleri işlevlerine uygun olarak kullanır. Eşleştirme: Ünlemlerle. 9. 3. Sıfatların cümledeki işlevlerini fark eder. kazanım). kazanım ). bunların iç içe girmiş biçimlerini bir bütün olarak algılamasına yönelik çalışmalara ağırlık verilir. 5. iç içe geçmiş tamlamalar kurulur (5. 2. Zamirlerin cümledeki işlevlerini fark eder. Birleştirme: Çeşitli isim ve sıfatlarla. kazanım). Tamamlama: Cümleyi oluşturan kelimelerde bırakılan boşluklar uygun tamlama ekleriyle doldurulur (5. ama. 2. süreç gelişim dosyaları. kazanım). bunlardaki anlam özelliklerine değinilir. 4. Edat. Cümle tamamlama: “Hâlbuki. Kelimeleri cümlede farklı görevlerde kullanır. Düzeye uygun metinlerden hareketle zamirlerin hangi kelimenin. Çokluk eki ve işlevlerine değinilir. cins ve topluluk isimleriyle ilgili kelime listeleri yapılır (1. (bk. ünlemlerin işlevlerini ve cümleye kazandırdıkları anlam özelliklerini kavrar.” edatları kullanılarak cümleler tamamlanır (8. kazanım). 6. Örnekler 6. belirtili ve belirtisiz isim tamlamalarının iç içe girmesiyle oluştuğuna dikkat çekilir. Özel isim. Sıfatların bütün çeşitleri örneklendirilir. Kılavuz) Boşluk doldurma: Cümlelerdeki boşluklar uygun iyelik ekleriyle tamamlanır (4. Hâl eklerinin eklendikleri kelimeye kazandırdığı farklı anlam özelliklerine ağırlık verilir. 2. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . kısa cevaplı. (bk. çokluk. topluluk ismi. 6. eşleştirme testleri. kazanım ). Kelime ile eklerin. 6. 8. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Listeleme: Özel isimler. çalışma kâğıtları. ne var ki. 2. bu nedenle. kazanım). 2. 2. somut isim. Şema oluşturma: Hâl ekleriyle ilgili şemalar düzenlenir (3. gözlem formları kullanabilir. ifadenin yerine kullanıldığını belirlemeye yönelik çalışmalara ağırlık verilir. Özel isimlerin yazımına yönelik kurallarla gerekli ilişkilendirme yapılır. 7. Kılavuz) “Nereye?”: Verilen boşluklara uygun sıfatlar yazılır (6. 2. Kılavuz) Dönüştürme: Cümlelerdeki sıfatlar değiştirilerek zamire dönüştürülür (2. doldurmalı sorular. ifade ettikleri duygularla eşleştirilir (8. kazanım). İyelik eklerinin işlevlerini kavrar. 2. 5. 3. Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 1. 7. bağlaç. sadece. teklik kişi iyelik eki ile belirtme hâli ekinin kullanımı kavratılır. Zincirleme isim tamlamasının ayrı bir tamlama çeşidi olmadığı. 3. Şema oluşturma: Hem edat hem de bağlaç olarak kullanılan kelimeler şemayla ifade edilir (8. kazanım ). İsim tamlamalarının kuruluş ve anlam özelliklerini kavrar. fakat. ek ile ekin birleşmesinde ortaya çıkan yardımcı ünsüzlerin işlevi kavratılır. Öğrencilerin cümle ya da metin içinde isim ve sıfat tamlamalarını. 2. kazanım). kazanım). 5. zamirleri işlevlerine uygun olarak kullanır. bundan dolayı.

durum filleri örneklendirilir. 1. 5. konuşurken ve yazarken uygulamalarına ağırlık verilir. eşleştirme testleri. 2. Aynı kelimenin farklı görevlerde kullanıldığı cümle örneklerden hareket edilir. geniş zaman ele alınır. görülen geçmiş zaman). 8. Buradan hareketle yüklem kavramına girilir. Kelimeleri cümlede farklı görevlerde kullanır. Bildirme kiplerinin fiili zaman açısından biçimlendirdiği. kazanım). Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . olumsuz. de” fillerinin “-ecek” ekinden önce ünlü daralmasına uğradığı örneklerden hareketle kavratılır. İlk örnekler. 7. okudukları ve dinlediklerini anlamlandırmada kullanmalarına. “Ben Neyim?”: Öğrencilere farklı cümleler verilir. 3. “Anlam Avcısı”: Geniş zamanın farklı kullanımlarına ilişkin örnek verilerek öğrencilerden bu kullanımlardaki anlam özelliklerini belirlemeleri istenir (4. Gereklilik. gelecek zaman. Geçmiş zaman (duyulan geçmiş zaman. süreç gelişim dosyaları. Altını çizme: Olaya dayalı bir metinde kullanılan zarfların altı çizilir. kazanım ). Haber kiplerinin temel işlevlerine (Ör. 1. “ye-. 1. diğerleri için 3. şimdiki zaman. 4. Bildirme kipleriyle dilek kiplerini ayırt eder. Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 1. 3. 6. Dilek kiplerinin kullanım özelliklerini kavrar. Zarfların bütün çeşitleri örneklendirilir. teklik kişi ile çekimlenmiş fiillerden seçilir. çalışma kâğıtları. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir. kazanım ). 2. bilimsel anlamda kabul görmüş gerçekleri ifade etme gibi) ağırlık verilir. 5. şart. 4. teklik kişi. 3. Fiillerin olumlu. Şimdiki zaman ekinin ünlü daralmasına neden olduğu. dilek kiplerinin ise fiile farklı anlam özellikleri kazandırdığı vurgulanır. istek. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Ne Zaman?”: Zaman ifadeleri dikkate alınarak cümleler uygun zaman ekleriyle tamamlanır (4. İlk örnekler. Kipin mastar durumundaki fiili biçimlendirmesindeki rolü ile çekimli fiilin cümle kuruluşundaki işlevi vurgulanır. Buradan hareketle özne kavramına girilir. 8. Bildirme kiplerinin kullanım özelliklerini kavrar. Örnekler 6 ve 7. Çekimli fiillerin kişisinin cümle kuruluşundaki işlevi vurgulanır. Daha sonra diğer kişilere ve kişi eklerine değinilir. Şart kipi için dilek-şart kipi adlandırması kullanılmaz. öz değerlendirme formları. Bu zamanların hangi eklerle ifade edildiğine değinilir.: Şart kipinin fiilin gerçekleşmesini isteme ve şarta bağlama anlamı gibi) ağırlık verilir. emir kipi için 2. İş. 7. AÇIKLAMALAR [!] Bütün dil bilgisi çalışmalarında. SINIFLAR DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR 1. geniş zamanın alışkanlıkları. 1. Cümlelerdeki kelimelerin hangi görevde kullanıldığı altlarına yazılır (8. türü yazılır (7. 1. gözlem formları kullanılabilir. Kip ve çekimli fiili kavrar. Zarfların cümledeki işlevlerini fark eder. emir kipleri ele alınır. Dilek kiplerinin temel işlevlerine (Ör. kısa cevaplı. teklik kişi ile çekimlenmiş fiillerden seçilir.43 7. 1. Fiillerin anlam özelliklerini kavrar. kazanım ). 1. 1. öğrencilerin edindikleri bilgileri. sınıfta ele alınan kelime türlerinden seçilir.: “-di” ekiyle yapılan geçmiş zamanın fiilin gerçekleştiğini görme veya kesin olarak bilme. zarfları işlevlerine uygun olarak kullanır. oluş. doldurmalı sorular. açık uçlu. soru ve olumsuz soru çekimleriyle ilgili uygulamalar yapar. Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama/uygulamaya yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. standart testler. Bu kiplerin hangi eklerle ifade edildiğine değinilir.

bunların ifade ettikleri “yeterlik. Fiillerin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları uygulamaya yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. Birleşik fiillerin kuruluş özelliklerine değinilir. 1. türemiş ve birleşik fiillerin kuruluş ve anlam Eşleştirme: Kurallı birleşik fiil örnekleriyle özelliklerini kavrar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Basit. 2. 7. eşleştirme testleri. süreç gelişim dosyaları.44 DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR 2. 1. yaklaşma” anlamları eşleştirilir. sınıf Gruplandırma: Farklı kuruluş özelliklerine 2. öz değerlendirme formları. tezlik. doldurmalı sorular. çalışma kâğıtları. Farklı yapı özelliklerinde fiilleri anlam özelliklerini Birleşik Fiiller: Öğrencilerden çalışma dikkate alarak kullanır. sürerlik. standart testler. gözlem formları kullanılabilir. kâğıdındaki fiilleri yapılarına göre gruplandırmaları istenir. Fiillerin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama sahip birleşik fiillerin bulunduğu bir metin verilerek öğrencilerden birleşik fiilleri yapı ve uygulama özelliklerine göre gruplandırmaları istenir. Türemiş fiillerde kök ile gövde arasındaki anlam ilişkilerine dikkat çekilir. açık uçlu. kısa cevaplı. Kurallı birleşik fiillerin anlam özellikleri vurgulanır.

2. geçmiş zaman ve geniş zamanı anlamları ifade edecek şekilde karşıladığı cümleler yazılır. kısa cevaplı. Şimdiki zamanın geçmiş zamanı karşılamak üzere kullanıldığı örneklerde hikâye etmenin ön plana çıktığı vurgulanarak öğrencilerden diğer kullanım özelliklerini bulmaları istenir. Fiil kiplerinde zaman ve anlam kaymasıyla ilgili bilgi ve kuralları zamanları belirleyen zarfların şeması yapılır. 2. kazanım). kavrama ve uygulama 1. Fiil kiplerini farklı zaman ve zaman. Tahtaya şimdiki zaman ekinin gelecek 3. bozukluğu olmadığı. öz değerlendirme formları. eklerinden hareketle fiilin zamanı. sonra da zaman bildiren ifadelerden ve diğer ipuçlarından hareketle cümlenin zamanı bulunur. Zaman ve anlam kaymasına uğramış fiil kiplerinin işlevleri ve kullanım özellikleri vurgulanır. günlük fark eder. Cümlede zaman kavramını “Ben Her Gün. doldurmalı sorular.. Önce kip kullanır. “İşlev ve Kullanım”: Zaman/kip eklerikavrar. 3. Fiil kiplerinde zaman ve anlam kaymalarının bir anlatım 3. eşleştirme testleri. Fiil kiplerinde zaman ve anlam kaymasıyla ilgili bilgi ve kuralları kavrama/uygulamaya yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. açık uçlu. kazanım). gözlem formları kullanılır. süreç gelişim dosyaları. tersine Türkçenin bir zenginliği olduğu örneklerden hareketle açıklanır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . standart testler. nin hangi zamanı ifade ettiği fiillerin altına yazılır.”: Zaman ve anlam belirleyen/destekleyen zarfları kaymasına uğramış fiil kipleri. sınıf Eşleştirme: Türkçede cümlenin ifade ettiği 3. Fiil kiplerinde zaman ve anlam kaymasının nasıl gerçekleştiğini 2.. uygun zamanlarla eşleştirilir (1.45 DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR 7. 2. çalışma kâğıtları. konuşma kalıplarıyla örneklendirilir (2.

Ayırt etme: Ek fiille çekimlenmiş zanımların değerlendirilmesinde. kazanım). standart testler. açısından biçimlenerek çekimlenebildiğini Ek fiille ilgili bilgi ve kuralları uygulamaya yönelik kakavrar. gruplandırılır (3. kazanım). gelişim dosyaları. Ek fiille çekimlenmiş kelimelerin cümle kuruluşundaki isimlerin altı çizilir. 3. açık uçlu. gözlem formları kullanılabilir. dolisimlerin taşıdığı kip ve kişi özellikleri İsimlerin kip eki almasında ek fiilin durmalı sorular. Ek fiille ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 1. süreç kavratılır (2. kazanım). çalışma kâğıtları. “Hangisi?”: Bir metinde geçen bütün 4. Bunlardan kip ve kişi işlevi vurgulanır.46 DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR 4. sınıf 2. kiplerine göre çekimlenebildiğini kavrar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Geçmiş zaman. Ek fiili işlevine uygun olarak kullanır. İsimlerin ek fiil aracılığıyla hangi kiplerde çekimlenmiş olan isimler. 3. 1. anlamı taşıyanlar yuvarlak içine alınır (1. eşleştirme testleri. kısa cevaplı. öz değerlendirme Gruplandırma: Cümlelerde ek fiille formları. rolünü kavrar. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR 7. 4. geniş zaman ve şart kipi ele alınır. İsim türünden kelimelerin kip ve kişi 4.

geniş zamanın hikâyesi. 7. gözlem formları kullanılabilir. 2. 2. eşleştirme testleri. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların işlevlerini ve kullanım özelliklerini kavrar. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların işlevlerinin fiile zamanın yanı sıra farklı anlam özellikleri kazandırmak olduğu vurgulanır. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıları özelliklerine uygun biçimde kullanır. şimdiki zamanın rivayeti gibi adlandırmalar kullanılmaz. 5.47 DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR [!] Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların adlandırılmasında işlevden hareket edilir. 2. sınıf Tamamlama: Yarım bırakılmış cümleler uy5.: “ecek+ti” birleşik yapısının “geçmiş zamanda gerçekleşmemiş niyet” bildirdiği ya da “-r+di” yapısının “terk edilmiş bir alışkanlık” bildirdiği gibi. 1. kısa cevaplı. 1. 5. 2. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapılarda fiilin zamanını ek fiilden sonra gelen zaman ve kip ekinin belirlediği vurgulanır. süreç gelişim dosyaları. 5. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların özellikleriyle ilgili gun birleşik zamanlar kullanılarak tamamlanır. öz değerlendirme formları. standart testler. 3. çalışma kâğıtları. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların kullanım sırasında kazandıkları anlam özelliklerine (Ör. açık uçlu. Fiillerin birleşik zamanlı çekimleriyle ilgili bilgi ve kurallarım uygulanmasına yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların oluşumunda ek fiilin işlevini kavrar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . bilgi ve kuralları kavrama ve “Ek Fiil Nerede?”: Birleşik çekimli uygulama fiillerdeki ek fiil fark edilir. doldurmalı sorular. 5.) ağırlık verilir.

Öğrencilerin cümle ya da metin içinde 2. öğrencilerin 1. eşleştirme testleri. fiil ve isim soylu “Doğru mu Yanlış mı?” Verilen cümlelerdeki yazarken uygulamalarına ağırlık verilir. Kılavuz) 1. ( (bk. Fiilimsiler ile ilgili bilgi ve kuralları uygun fiilimsi ekleriyle tamamlanır. fiilimsiler bulunur. (bk. standart testler. (bk. biçimde kullanır. SINIFLAR DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR “Tamamla ve Birleştir”: Cümlelerdeki boşluklar [!] Bütün dil bilgisi çalışmalarında. fazla cümleyi birleştirme çalışmaları yapılır. “Beni Farket”: Verilen kelimelerin aldıkları eklerin adları yazılır. konuşurken ve 1.48 8. Fiilimsileri özelliklerine uygun çalışmalara ağırlık verilir. Fiilimsilerin işlevlerini ve kullanım “Birleştirelim”: Fiilimsiler kullanılarak iki veya daha fiilimsi ile buna bağlı kelime ya da kelime özelliklerini kavrar.”: Fiilimsilerin cümlelere kattığı ğerlendirme kullanılabilir. kalıcı isim mi. Kılavuz) edindikleri bilgileri. açık uçlu. Kılavuz) “Değiştir”: Verilen cümlelerdeki sıfat fiiller isim yapılır. Fiilimsiyle. değerlendirilmesinde. 4. anlamlar cümlelerin yanına yazılır. öz deformları. kelimeler arasındaki farkları kavrar. Kılavuz) Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Yarışma: Fiilimsi ekleri kullanılarak en doğru ve en uzun cümleyi yazma yarışması düzenlenir. “Dolaylı Anlat”: Verilen cümleler fiilimsi ekleri Fiilimsiler ile ilgili bilgi ve kuralları kullanılarak dolaylı anlatım cümlesine dönüştürülür. (bk. gruplarını bir bütün olarak algılamasına yönelik Kılavuz) 3. gözlem formları “Ben Bu Cümlede. fiilimsi mi olduğu belirlenir. 4.. Kılavuz) süreç gelişim dosyaları. okudukları ve dinlediklerini kavrama ve uygulama anlamlandırmada kullanmalarına. (bk. (bk. kısa cevaplı. (bk. çalışma kâğıtları. Cümlede. dol“Benim Görevim”: Verilen cümlelerdeki kelimelerin durmalı sorular.. fiilimsiye bağlı kelime veya uygulamaya yönelik kazanımların Kılavuz) kelime gruplarını bulur.

kazanım). duygular ele alınır. açık uçlu. eşleştirme testleri. ihtimal.1. kazanım). değerlendirme. kazanım). kararsızlık vb. kazanım). 11. 1. 2.2. 2. noktalama işareti ve anlamca zıtlık ya da paralellik oluşturan kelimelerin kullanımı gibi ilişkilere dayalı bağlantı şekillerine ve içinde fiilimsi bulunan cümlelerin yapı özelliklerine dikkat çekilir.”. “Ben Bir Ögeyim”: Bir cümle verilerek ögeleri bulunur. 10. zarf tamlayıcısı olarak ele alınır. sebep-sonuç. 2. kazanım). karşılaştırma. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Gökkuşağı”: Cümlenin ögeleri değişik renklerle çizilir (1. Cümledeki fiillerin çatı özelliklerini kavrar. ” gibi cümleler ele alınır. amaç-sonuç vb. 1. anlam ve kullanım özelliklerine uygun biçimde kullanır. özlem. öneri. 2. bağlaç. ögelerin yerleri değiştirilerek okunur (1. 7. Cümlenin temel ögelerini ve özelliklerini kavrar. Cümleler arasında öge/ek ortaklığı. Kılavuz) “Yerlerini değiştirelim”: Cümledeki kelime ve kelime gruplarının yeri değiştirilerek vurgunun nereye kaydığı belirlenir (3. anlam ilişkileri ele alınır. olumsuz cümleler ile varsayım. süreç gelişim dosyaları. Cümleyle ilgili bilgi ve kuralları uygulamaya yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. 11. Kurallı ve devrik cümleleri. çalışma kâğıtları. 2. doldurmalı sorular. Cümleyi ögelerine ayırma çalışmaları yapılır. Tamamlama: Cümleyi oluşturan kelimelerdeki boşluklar uygun çatı ekleriyle tamamlanır (4. “Biz Bir Cümleyiz”: Cümlenin ögelerini bulmaya yönelik hazırlanan kartlarla grup çalışması yapılır (1. beğenme. Çekimli fiil ve çekimli fiillerde kişi konusuna gönderme yapılarak yüklem ve öznenin özellikleri kavratılır. Özneye göre etken ve edilgen. Yüklemi belirtilmemiş olan (eksiltili) cümlelerin anlatımda kazandığı özelliklere değinilir. 9. Cümlelerin yapı özelliklerini kavrar. İsim ve fiil cümlelerini. Cümle. 2. 2. 3. Yardımcı ögeler nesne (belirtili ve belirtisiz). Fiilden fiil yapma ekleri ile ilişkilendirilir. kazanım). 7. Yakın/uzak anlamlılık. Cümleler arasındaki anlam ilişkilerini kavrar. Altını çizme: Cümleye hâkim olan duyguyu belirleyen kelimelerin altı çizilir (11. Bu sırada kelime gruplarının bölünmemesine dikkat edilir. (bk. “Şu sokak senin bu sokak benim. Öğrencinin kalıplaşmış cümle yapılarını kullanmasına yönelik çalışmalara ağırlık verilir. 8. Gruplandırma: Metinlerdeki cümleler yapı özelliklerine göre gruplandırılır (7. SINIF DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR 2. nesneye göre geçişli ve geçişsiz çatı özelliklerinden söz edilir.49 8. Cümlede yer alan “ara söz”ler ile bunların ilgili olduğu ögeler vurgulanır. kısa cevaplı.. 2. 5. Her ögeye karşılık olarak bir öğrenci seçilir. kazanım). 2. Cümleyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 1.. Kalıplaşmış cümle yapılarında belli kuruluş ve kullanım özellikleri taşıyan “Ne kadar erken kalkarsan o kadar iyi olur. kazanım). 2. 2. 9. 2. 10. anlam özellikleri ele alınır. 2. Dönüştürme: Geçişsiz fiiller uygun eklerle geçişli yapılır (4. Belirtisiz nesnenin yüklemden hemen önce kullanıldığına dikkat çekilir. 2. Cümlenin ifade ettiği anlam özelliklerini kavrar. kazanım). AÇIKLAMALAR 2. 6. Gez babam gez. öz değerlendirme formları. 2. kazanım). Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . tanımlama. beklenti. yer tamlayıcısı. Olumlu. onaylama. Cümlenin herhangi bir ögesinin açıklaması olmayan ara sözler örneklendirilir. 8. standart testler. Cümleye hâkim olan duyguyu fark eder. Seçilen her öğrenci cümlede kendi görevini anlatır. 4. 2. 2. şaşırma. gözlem formları kullanılabilir. Cümlenin yardımcı ögelerini ve özelliklerini kavrar. anlam ve kullanım özelliklerine uygun biçimde kullanır. 4. Kalıplaşmış cümle yapılarının kuruluş ve kullanım özelliklerini kavrar. Sınıflandırma: Günlük hayatta kullanılan kalıplaşmış cümle yapılarının hangi durumlarda kullanıldığını belirler (3. Gruplandırma: Çeşitli metinlerdeki cümleler yükleminin türüne göre gruplandırılır (5. Cümlede vurgulanmak istenen ifadeyi belirler. Üzülme. pişmanlık vb.

Anlatım bozuklarını düzeltir. öz değerlendirme formları. standart testler. çalışma kâğıtları. anlatım bozukluğu olan cümleler not düzeltme edilir.50 DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR [!] Öğrencinin 8. eşleştirme testleri. doldurmalı sorular. sınıfa kadar öğrendiği dil ve anlatım 8. kurallarının temelini teşkil ettiği anlatım bozuklukları üzerinde durulur. kısa cevaplı. “Neredeyim?”: Kelimelerin cümlede yanlış yerde kullanılmasından kaynaklanan hatalar. sınıfta düzeltilir. kelimeler uygun yerlere getirilerek düzeltilir. Anlatım bozukluklarını belirleme ve rastlanan. “Doğrusu”: Yanlış anlamda kullanılan kelimelerin yerine doğrusu yazılır. gözlem formları kullanılabilir. açık uçlu. 1. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Anlatım bozukluklarını belirleme ve giderme ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. 2. süreç gelişim dosyaları. Cümlede anlatım bozukluğuna neden olan kullanımları belirler. sınıf Araştırma: Basın yayın organlarında 3.

Atatürk’ün fikir hayatı AÇIKLAMA: Atatürk’ün fikir hayatını konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metinin ana fikri. Atatürk’ün müzik ve halk biliminin geliştirilmesine verdiği önem AÇIKLAMA: Atatürk’ün müzik ve halk biliminin geliştirilmesine verdiği önemi anlatan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün Türk müziğinin geliştirilmesi için yaptığı çalışmalar örneklerle açıklanacaktır. 7. 6 • Atatürkçülük konuları metinden hareket edilmesi ve uygun yöntemin kullanılması şartıyla konuşma ve yazma çalışmalarında da işlenebilecektir. Türkler tarafından kurulmuş olan devletlerden metinde geçenlerin adları belirtilecektir. bilimin. • Atatürk’ün vatandaşlık görevlerine verdiği önem açıklanarak Cumhuriyet yönetiminin vatandaşlık görevlerini yeniden düzenlediği belirtilecektir. • Metinden hareketle Atatürk’ün Türk milletinde gördüğü temel özelliklerin neler olduğunu açıklanacaktır. 1. özdeyiş soru vb. Atatürk’le ilgili anılar AÇIKLAMA: Atatürk’le ilgili bir anı okunarak/dinlenerek/izlenerek anıda geçen olaylar anlatılacak ve bir anının ana fikri açıklanacaktır.den yararlanılabilir. 2. metinde geçen vatandaşlık görevlerinin neler olduğu ve vatandaşlık görevlerini isteyerek yapmanın neden gerekli olduğu açıklanacaktır. aklın. okumanın ve araştırmanın Atatürk’ün fikir hayatındaki önemi açıklanacaktır.TÜRKÇE SINIF ATATÜRKÇÜLÜKLE İLGİLİ KONULAR VE AÇIKLAMALAR 1. metinden hareketle örnekler verilecek. konunun verilişinde “Onuncu Yıl Nutku”ndan yararlanılacaktır. konu. bu temaya yönelik metinler. Atatürk’ün kişiliği ve özellikleri AÇIKLAMA: Atatürk’ün kişiliğini ve özelliklerini konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri açıklanacak ve bu metinde Atatürk’ün vatanını ve milletini çok sevdiğini anlatan bölüm bulunacaktır. zorunlu tema kapsamında ele alınacak. da 51 . Atatürk’ün hayatı ile ilgili olaylar DERS İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR • Atatürkçülük konuları. dersi için belirlenen Atatürkçülük konularının metinden hareketle verilmesi esastır. Atatürk’ün millî tarihimize verdiği önem AÇIKLAMA: Türk tarihinin zenginliğini anlatan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek anlatılacak. Türk milletinin insanlığa yaptığı hizmetlere. • Türkçe 3. AÇIKLAMA: Atatürk’ün hayatını konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün çocukluk döneminde içinde bulunduğu toplumun sosyal ve kültürel durumu açıklanacaktır. 5. Vatandaşlık görevleri AÇIKLAMA: Vatandaşlık görevleri ile ilgili bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek anlatılacak. 6. yıl içinde ilgili gün ve haftalarda işlenecektir. Atatürk’ün fikir hayatının oluşmasında içinde bulunduğu sosyal ortamın etkilerine değinilecektir. ancak konulara ilişkin açıklamaların gerçekleştirilmesinde bilgi notu. konuyla bağlantılı olarak ele alınacak. ● 2. ● 4. Atatürk’ün zengin Türk tarihinin araştırılmasına önem verdiği örneklerle açıklanacaktır. 4.

5. 6. Atatürk’ün çağdaş Türk tiyatrosunu geliştirmek için yaptığı çalışmalar ve sanatçılara verdiği önem açıklanacaktır. Atatürk’ün kişiliği ve özellikleri AÇIKLAMA: Atatürk’ün kişiliğini ve özelliklerini konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri ve Atatürk’ün sanata verdiği önemi anlatan paragraf açıklanacaktır.” özdeyişi AÇIKLAMA: Atatürk’ün “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir. Atatürk’ün “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir. 7. Atatürk ile ilgili anılar AÇIKLAMA: Atatürk ile ilgili bir anı okunarak/dinlenerek/izlenerek anıda geçen olaylar anlatılacak ve anının ana fikri açıklanacaktır. • Millî kültür ile dil arasındaki ilişki anlatılarak Atatürk’ün Türk dilini geliştirme konusunda yaptığı çalışmalar açıklanacaktır. 4. Atatürk’ün yazdığı eserler AÇIKLAMA: Atatürk’ün yazdığı eserlerin adları belirtilecek. • Akıl ve bilim arasındaki ilişki belirtilerek bilimin insan hayatındaki yeri açıklanacaktır.TÜRKÇE SINIF ATATÜRKÇÜLÜKLE İLGİLİ KONULAR VE AÇIKLAMALAR 1. • Millî kültürümüzün yaygınlaştırılması konusunda bize düşen görevlerin neler olduğu açıklanacaktır. onun düşüncelerinin pek çoğunu kapsadığı açıklanacaktır. Atatürk’ün Türk tiyatrosuna verdiği önem AÇIKLAMA: Atatürk’ün Türk tiyatrosuna verdiği önemi konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri açıklanacak. • Atatürk’ün sanata ve sanatçıya verdiği önemi belirten sözlerinden örnekler verilecek. metinden hareketle Atatürk’ün insan sevgisini anlatan bölüm açıklanacak ve sanatın barışa olan etkileri belirtilecektir. DERS İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR 7 8 52 . Atatürk’ün millî ahlâk konusundaki görüşleri AÇIKLAMA: Atatürk’ün millî ahlâk konusundaki görüşleri ile ilgili bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek millî ahlâk ve millî birlik arasındaki ilişki açıklanacaktır. Atatürk’ün fikir hayatı AÇIKLAMA: Atatürk’ün fikir hayatını konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün fikir hayatını oluşturan en önemli etkenlerden birinin kültürümüz olduğu fark ettirilecektir. 3. 1. Atatürk’ün eserleri AÇIKLAMA: Atatürk’ün eserlerini konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün en büyük eserinin neden Türkiye Cumhuriyeti olduğu ve çeşitli alanlarda yapılan inkılâpların Atatürk’ün eseri olduğu açıklanacaktır. Atatürk’ün Nutuk (Söylev) adlı eserinin hangi olayları konu aldığı ve Nutuk (Söylev)’un Atatürk tarafından hangi yılda okunduğu açıklanacaktır. Atatürk’ün Türk diline verdiği önem AÇIKLAMA: Atatürk’ün Türk diline verdiği önemi konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri açıklanacak. Türkçenin yaşayan ve zengin bir dil olduğu nedenleri ile belirtilecektir.” özdeyişini konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri açıklanacaktır. Atatürk ilkelerinin. 2. 3. 2. • Atatürk’ün tarih bilgisinin ve sevgisinin neden onun fikir hayatını oluşturan önemli etkenlerden biri olduğu açıklanacak. Atatürk’ün millî kültüre verdiği önem AÇIKLAMA: Atatürk’ün millî kültürün korunması ve geliştirilmesi için yaptığı çalışmaları konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün millî kültür konusundaki görüşlerinden örnekler verilecektir.

Türkiye’nin dünya üzerindeki yerinin önemi AÇIKLAMA: Türkiye’nin dünya üzerindeki yerinin önemini konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metinden hareketle. akılcılığın gerçekçilik ve yapıcılıkla olan ilişkisi açıklanacaktır. Atatürk’ün akılcılık ve bilime verdiği önem AÇIKLAMA: Atatürk’ün akılcılık ve bilime verdiği önemi konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri açıklanacaktır. konunun • Atatürk’ün ideallerini gerçekleştirmek için gösterdiği sabırlı ve disiplinli çalışmaya örnek verilerek Atatürk’ün milletine gerçekleri açıkça anlattığı verilişinde belirtilecektir. işlenecektir. • Bilimin insan hayatındaki yeri ve önemi açıklanacaktır. karma eğitim anlayışının ne olduğu ve eğitimin yaygınlaştırılmasının neden gerekli olduğu açıklanacaktır. “Onuncu Yıl • Atatürk’ün yaptığı çalışmalarda gösterdiği kararlılık örnekler verilerek anlatılacak. Atatürk’ün kişiliği ve özellikleri AÇIKLAMA: Atatürk’ün kişiliğini ve özelliklerini konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün ideallerinin neler olduğu açıklanacaktır. ilgili amaç ve • Türkiye’nin hangi kıtalar arasında bir köprü oluşturduğu. Öğretim birliğinin sağlanmasının neden gerekli olduğu belirtilecek. • Millî birlik ve beraberliğin sağlanmasında akılcılığın önemi açıklanacak. AÇIKLAMA: Atatürk’ün insan sevgisi ve evrensellik konularındaki görüşlerini açıklayan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri açıklanacaktır. Atatürk’ün Türk dili ve edebiyatına neden önem verdiği açıklanacaktır.” sözü açıklanacak. evrensellik. • Atatürk’ün insan sevgisi. Atatürk’ün akılcılık ve bilim konusundaki görüşlerinden örnekler verilecektir. 53 . 6.TÜRKÇE SINIF ATATÜRKÇÜLÜKLE İLGİLİ KONULAR VE AÇIKLAMALAR DERS İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR 8 4. yararlanılacaktır 5. ● 1. zorunlu tema • Türkiye’nin dünya için önem taşıyan petrol kaynaklarına sahip ülkelere komşu olduğu. • Türkiye’nin genç ve dinamik bir nüfusa sahip olduğu belirtilip açıklanacaktır. 8. Atatürk’ün. akılcılığın sorumlulukla olan ilişkisi belirtilecektir. 9. kapsamında • Türkiye’nin hangi uygarlıkların kesiştiği yerde olduğunu. • Türkiye’nin içinde bulunduğu bölgede güçlü bir devlet olduğu. • Atatürk’ün Türk dilinin araştırılması ve gelişmesi için Türk Dil Kurumunun kurulmasını sağladığı belirtilecektir. Atatürk’ün millî eğitim konusundaki görüşleri Nutuk (Söylev) AÇIKLAMA: Atatürk’ün millî eğitim konusundaki görüşleri ile ilgili bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek eğitimin neden millî ve çağdaş olması temel gerektiği açıklanacaktır. Atatürk’ün birleştirici ve bütünleştirici bir insan olduğu örneklerle Nutku”ndan da açıklanacaktır. ● Yukarıdaki • Türkiye’nin hangi bölgede yer aldığı. 10. Türkiye Cumhuriyeti’ni Türk gençliğine emanet etmesi AÇIKLAMA: Atatürk’ün “Gençliğe Hitabesi” okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün “Gençliğe Hitabesi”nde belirtilen Türk gençliğinin görevlerinin neler olduğu açıklanacaktır. ● Bu amaç ve • “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir. kazanımlarda 7. Atatürk’ün insan sevgisi ve evrensellik konularındaki görüşleri . Atatürk’ün Türk dili ve edebiyatına verdiği önem AÇIKLAMA: • Türk dili ve edebiyatının önemini anlatan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek anlatılacaktır. Atatürkçülük ile • Akdeniz ve Karadeniz’i birbirine bağlayan boğazların önemi. alınacaktır. • Akılcı ve bilimsel davranışın önemi belirtilecek. millet sevgisi ve yurt sevgisi ile ilgili konulardaki görüşlerine örnekler verilecektir. • Türkçenin özellikleri. kazanımlar • Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerin diğer denizlere açılmasında Türkiye’nin konumunun önemi.

Hakların ihlâl edildiği durumlar karşısında yetkili kurumlara başvurmanın bir vatandaşlık görevi olduğunu belirtir. Türk sporcularının olimpiyatlardaki başarılarının nedenlerini açıklar. Verdiği kararın sorumluluğunu üstlenir. Olumsuz tutum ve davranışlarla başa çıkabilme becerisi geliştirir. Sınıf 8. Heyelan sırasında kapalı ve açık alanlarda yapılması gerekenleri nedenleriyle açıklar. Sınıf 6. Sınıf 6. işlenecek tema/metinlerle ilişkilendirilerek ele alınır. Sınıf 7. Sınıf 6. Sınıf 7. 15. Başkalarıyla iletişim kurma ve geliştirmede sözlü ve sözsüz anlatım becerilerini kullanır. Sınıf 6. 17. Sınıf 6. Kendi değerlerini örneklerle ifade eder. Liderlerin davranışlarının ve aldığı kararların başkalarının yaşamını nasıl etkilediğini açıklar. 9. 12.Düşünce ve ifade özgürlüğünün önemini fark eder.TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA YER ALAN ARA DİSİPLİN ALAN KAZANIMLARI SINIFLAR 7. Duygu ve düşüncelerini paylaşma biçimlerini açıklar. Sınıf Afetten Korunma ve Güvenli Yaşam Kazanımları 15. Etkili problem çözme yollarını açıklar. Sınıf 6. İnsan Hakları ve Vatandaşlık Kazanımları 6. Hakları ihlâl edilenlere karşı yardımcı olmanın insanî bir davranış olduğunu belirtir. Sınıf 7. Spor Kültürü ve Olimpik Eğitim Kazanımları 6. Kariyer Bilinci Geliştirme Kazanımları 3. Sınıf 6. Yukarıda yer alan ara disiplin kazanımları. Girişimcilik Kazanımları 8. 54 . Sınıf 8. 16. Özel Eğitim Kazanımları 1. 11. Rehberlik ve Psikolojik Danışma Kazanımları 5. İçinde bulunduğu durumu her yönüyle değerlendirir ve fikirlerini belirtir. Yakın çevresindeki ortak miras ürünleri hakkında bilgi toplar. Sınıf 8. Sağlık Kültürü Kazanımları 10.

Öğretmen. bütün bunların dil becerilerinin gelişmesine katkıda bulunacağını vurgular. ayrıca soru sormak veya herhangi bir konuda konuşmak istediğinde. • Çocukların kitap okumayı alışkanlık hâline getirmeleri için öncelikle aile büyüklerinin kitap okuyarak çocuklarına örnek olmaları. • Öğrencilerin ödevlerine ve çalışmalarına nasıl yardımcı olacakları konusunda ailelere bilgi vererek birlikte hazırlanan çalışma planının uygulanmasını sağlar. diğer öğretmen ve velilerle paylaşmak amacıyla sunum yapar. okuma ve yazmanın geliştirilmesinde. • Okuduğu kitaplardan kişisel ve kültürel gelişimi sağlayıcı nitelikte olanları tanıtmak. Bu nedenle öğretmen. • Çocuğa öz güven kazanma ve kendini ifade etme konusunda fırsat vermeleri için aileleri yönlendirir. çocuklarına hediye alırken kitapları da tercih etmeleri konusunda aileleri yönlendirir. Elde ettiği veriler doğrultusunda çözüm önerilerinde bulunur. kütüphanelere gitmeleri ve evde kitaplık oluşturmalarının önemini belirtir. sonda ya da ortada mı olduğu hakkında bilgi alır. • Ailelere.öğrencilere artikülasyon testi yapılmasına rehberlik eder ve artikülasyon çeşidi. • Okul içerisinde öğrencilerin iletişimlerinde. • Okulda yapılan her türlü etkinliğe ilgi göstermeleri. öğrencilerin dil becerilerinin gelişmesi ile ilgili durum değerlendirme anketi uygular. güzel ve etkili kullanılmasını takip eder. aile ile iş birliği yaparak dilin güzel ve bilinçli kullanılması amacıyla aileyi yönlendirmeli ve birlikte hareket etmek için gerekli önerilerde bulunmalıdır. konuşma. Etkinlikleri değerlendirmek üzere çalışma kâğıtları hazırlar. • Öğrencilerin Türkçe dersinde başarılı olabilmesi için onlarla birlikte bir çalışma planı hazırlar. öğrencileri plana uyma konusunda okul içinde ve dışında takip eder. okuldaki öğrenme ve öğretme etkinliklerinin yanında. • Öğrencileri ile yapıcı iletişim kurar. önerilerde bulunur. Çeşitli sorularla çocuğun konuşmasının sağlanabileceğini. • Öğrenci merkezli etkinliklere yer verir. • Dersine girdiği öğrenci grubunun gösterdiği gelişim ile ilgili bilgi edinir. • Seslerin söylenişi ile ilgili bozukluk olup olmadığı konusunda -öncelikle rehberlik ve araştırma merkezlerinden yararlanarak.PROGRAMIN UYGULANMASINDA ÖĞRETMENİN ROLÜ Öğretmen. • Öğrencilerin seviyelerine uygun kitaplardan oluşan bir liste düzenler ve listeyi günceller. Belirleyeceği etkinliklerin uygulanmasında öğrenciyi etkin kılar. • Evde izlenen televizyon programlarında seçici olunması konusunda aileyi yönlendirir. onu dinlemek için mutlaka zaman ayrılması gerektiğini. • Öğrencilerin yazılı ve sözlü ifadelerinden hareketle rehberlik servisi ile iş birliği yapar. Türkçenin doğru. beklentilerine yönelik olarak. hatalı seslerin sayısı ve hatalı sesin başta . 55 . birlikte kitap okuma saatleri düzenlemeleri. Aile ile İş Birliği Dilin dört temel becerisi olan dinleme/izleme. ailenin bu konuda bilinçli olarak hareket etmesi de önemlidir.

Düzenleme sırasında metne cümle ya da paragraf düzeyinde ekleme yapılamaz. 2. öğrenciye eleştirel bir bakış açısı kazandıracak özellikler taşımalıdır. Metinlerde tutarlılık ve bütünlük olmalıdır. duvar yazısı veya sloganlarla desteklenebilir. öğrencilerin duygu ve düşünce dünyasını zenginleştirmek amacına yönelik olarak farklı yazar ve şairlerden seçilmelidir. gazete. Yıl boyunca işlenecek okuma metinlerinin 1/2’si bütün hâlinde alınmalıdır. Metinlerde insan hak ve özgürlüklerine. şiddet vb. 20. ancak bu oran metni oluşturan kelimelerin yüzde beşini geçmemelidir. 12. 11. cümlelerin bütünlüğünü bozmamak kaydıyla en fazla beş kelime. öğrencilerin dil zevkini ve bilincini geliştirecek. Metinler. Metinler. 16. Metinler. resmî İnternet siteleri ile basılı materyallerin çevrim içi sunumlarından seçilebilir. 26. işlenecek süreye uygun uzunlukta olmalıdır. insanî değerlere aykırı ögeler yer almamalıdır. çizgi film kahramanları vb. grafik. 8. Metinler. Metinler. 15. Metinler. Ders kitabında temaları destekleyen serbest okuma metinlerine yer verilebilir. öğrencinin söz varlığını zenginleştirecek yeni öğrenilecek söz ve söz gruplarına yer vermeli. karamsarlık. özdeyiş. Şiir dışında bütün hâlinde alınan metinlerde eğitsel yönden uygun olmayan ifadeler varsa -metnin bütünlüğünü bozmamak kaydıyla en fazla bir cümle. ansiklopedi. Şiirlerin bütün hâlinde alınması esastır. ögeler yer almamalıdır. 24. Yıl boyunca işlenecek okuma metinlerinin 1/3’ünde metnin özünü ve anlam bütünlüğünü bozmamak kaydıyla kısaltma ya da düzenlemeye gidilebilir. 17. biyografik ve otobiyografik eserlerden alınan bölüm kendi içinde bütünlük taşımalıdır. 25. öğrencinin kişisel gelişimine katkıda bulunacak ve onlara estetik bir duyarlılık kazandıracak nitelikte olmalıdır.bir yazardan ikiden fazla metin işlenmemelidir. öğrenciye okuma sevgisi ve alışkanlığı kazandıracak nitelikte olmalıdır. Dünya edebiyatından seçilen metinlerin çevirilerinde. 9. Metinler. yazar ve şairlerin yalnızca edebî yönlerini ön plana çıkarmalıdır. Yıl içinde -dinleme metinleri de dâhil olmak üzere. 22. 21. psikolojik gelişimini olumsuz yönde etkileyebilecek cinsellik. Aynı kaynaktan ikiden fazla metin alınmamalıdır. Metinler kitapların yanı sıra. içeriğe uygun çeşitli görsel materyaller (fotoğraf. anlatım ve içerik açısından türünün güzel örneklerinden seçilmelidir. Metinlerde öğrencilerin sosyal. resim. Metinler.çıkarılmalıdır. karikatür. güzel ve etkili kullanılmış olmasına özen gösterilmelidir. zihinsel. Türkçenin doğru. tiyatro metninden. 56 . 27. Metinlerde millî.OKUMA METİNLERİNDE BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER 1. 18. 7. 4. 19. yıkıcı ve ideolojik ifadeler yer almamalıdır. Metinlerde siyasî kutuplaşmalara ve ayrımcılığa yol açacak bölücü. Ders kitabındaki metinler. dersin amaçları ile kazanımlarını gerçekleştirecek nitelikte olmalıdır. Metinler. afiş. Romandan. 10. 13. milletimizin bölünmez bütünlüğüne aykırı unsurlar yer almamalıdır. 14. 6. hayal dünyalarını zenginleştirecek nitelikte olmalıdır. 3. Her metin. Türk Millî Eğitiminin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olmalıdır. Metinler. 5. Türkçenin anlatım zenginliklerini ve güzelliklerini yansıtan eserlerden seçilmelidir. Metinler. ansiklopedik sözlük. öğrencilerin ilgi alanlarına ve seviyesine uygun olmalıdır. kültürel ve ahlâkî değerlere. dil. Metinler.) in yanı sıra atasözü. dergi. 23. Tek yazarlı ya da birden çok yazarlı ders kitaplarında yazarlar tarafından yazılan ya da hazırlanan metin sayısı ikiyi geçmemelidir.

hayal dünyalarını zenginleştirecek nitelikte olmalıdır. ögeler yer almamalıdır. Türkçenin anlatım zenginliklerini ve güzelliklerini yansıtmalıdır. eleştiri. 10. 7 ve 8. şiddet vb. Türk Millî Eğitiminin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olmalıdır. masal. şiir. fabl. Sınıfta. kültürel ve ahlâkî değerlere. Öğrencilerin dil zevkini ve bilincini geliştirecek. 3. Öğrencilerin ilgi alanlarına ve seviyesine uygun olmalıdır. metnin özünü ve anlam bütünlüğünü bozmamak kaydıyla kısaltma ya da düzenlemeye gidilebilir. Öğrencilerin sosyal. yıkıcı ve ideolojik ifadeler yer almamalıdır. Aynı temada birden fazla dinleme/izleme materyaline yer verilecekse bunları türleri farklı olmalıdır. 11. Düzenleme sırasında metne cümle ya da paragraf düzeyinde ekleme yapılamaz. 8. gezi yazısı. anı. mektup 7. anı. 6. 2. roman. hikâye. 12. Dersin amaçları ile kazanımlarını gerçekleştirecek nitelikte olmalıdır. karamsarlık. hikâye. sohbet (söyleşi). Millî. 7. psikolojik gelişimini olumsuz yönde etkileyebilecek cinsellik. Bu türler dışındaki türlerde de metinlere yer verilerek öğrencilerin farklı türden metinlerle karşılaşması sağlanmalıdır. İşlenecek süreye uygun uzunlukta olmalıdır. 13. şiir. 5. hikâye. Öğrencinin kişisel gelişimine katkıda bulunacak ve onlara estetik bir duyarlılık kazandıracak nitelikte olmalıdır. tiyatro. anı. Sınıfta. 4. tiyatro. Siyasî kutuplaşmalara ve ayrımcılığa yol açacak bölücü. biyografi 8.DİNLENECEK/İZLENECEK MATERYALLERİN İÇERİĞİNDE BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER 1. 57 . Sınıfta. deneme. zihinsel. sohbet (söyleşi). İnsan hak ve özgürlüklerine. SINIFLARDA YER VERİLMESİ GEREKEN TÜRLER 6. 9. şiir. makale. insanî değerlere aykırı ögeler yer almamalıdır. Dinleme metinlerinde. 6. deneme. destan türlerinde metinlere mutlaka yer verilecektir. deneme. milletimizin bölünmez bütünlüğüne aykırı unsurlar yer almamalıdır.

TEMALAR ANA TEMA ALT TEMALAR İnsan sevgisi Aile sevgisi Vatan sevgisi Millet Sevgisi Bayrak sevgisi Dil sevgisi Geleneksel sanatlarımız Türk büyükleri Türk müziği Zanaatlar Seyirlik oyunlar Spor Oyunlar Bayramlar Medeniyet Birey ve toplum Yardımlaşma Komşuluk ilişkileri Küreselleşme Dayanışma Dostluk Konukseverlik Okuma sevgisi Okuma alışkanlığı Kitaplar Süreli yayınlar Kütüphaneler İnsanlarla iletişim Uluslararası iletişim Kültürel iletişim Bilgi iletişimi Aile iletişimi Öğrenci öğretmen iletişimi Diğer canlılarla iletişim Kitle iletişim araçları İletişim becerileri Bireysel haklar İnsan hakları Eğitim hakkı Çocuk hakları Hasta hakları Sevgi Millî Kültür Toplum Hayatı Okuma Kültürü İletişim Hak ve Özgürlükler 58 .

Kişisel Gelişim Bilim ve Teknoloji Alışkanlıklar Hakkını savunma Özgürlükler Kendini tanıma Kendine saygı Kişilik tipleri Empati Sorumluluk Sosyal gelişim Olumlu düşünme Meslek seçimi Karar verme Başarı Girişimcilik Öz eleştiri İletişim araçları Bilgisayar Buluşlar Teknoloji ve hayat Alışkanlık ve insan İyi alışkanlıklar Kötü alışkanlıklar Sağlıklı yaşama Spor Odamız Evimiz Sınıfımız Okulumuz Şehirler Ülkeler Zaman planlaması Geçmiş. gelecek Çevremiz Umut Mutluluk Heyecan Korku Kaygı Üzüntü Yalnızlık Özlem Sitem Veda Kıskançlık Bağışlama Takdir etme 59 Zaman ve Mekân Duygular . şimdi.

bir dinleme/izleme metnine/materyaline yer verilir. 5. 7. sınıfta “Millî Kültür”. 2. Seçilen konu veya temanın farklı yönlerinin ele alındığı metinler işlenir. 6. sonra 1. 4. sınıfta “Sevgi”. Ana temalar altında belirtilen alt temalar zenginleştirilebilir. okuma metinlerinde ele alınan alt temalardan biriyle bağlantılı olabilir. Dinleme/izleme metni. düş. 3. sınıfta “Toplum Hayatı” zorunlu ana temalardır. 60 . Dinleme metinleri öğretmen kılavuz kitabında yer almalıdır. 8. Her temada farklı türlerden en az üç okuma. Zorunlu temalar diğer sınıflarda da işlenebilir. 6.Doğa ve Evren Güzel Sanatlar Kavramlar ve Çağrışımlar Beğenme Mizah Mevsimler İklim Doğa olayları Canlılar Doğadaki fiziksel değişiklikler Doğal afetlerden korunma Çevrenin korunması Manzaralar Kar Yağmur Yıldızlar Renkler Gezegenler Dünya Yeryüzü ve uzay Sinema Tiyatro Resim Müzik Fotoğraf Mimarî Heykel Dans Rüya. hayal Oyun ve eğlence Harfler ve sayılar Estetik zevk Güzellik Zıtlıklar Önce. Her sınıfta biri zorunlu Atatürkçülük teması olmak üzere 6 ana tema ele alınır. şimdi.

Metnin türüne ve metinden elde etmek istenilenlere uygun olarak zihinde “Kim. fikir ve duygularını özetlemek bu uygulamada yapılacaklardandır. konuşmacının rahatlamasını ve iletişimin amacına ulaşmasını da sağlar. yoksa bir açıklama mı getirdiği belirlenir. Dinleyici. Böyle durumlarda not alınarak veya araya girilerek “Söylediklerinizi tam olarak anlayamadım. özgün ifadelerin kullanılması vb. daha kolay anlaşılmasını ve hatırlanmasını Uygulama: Öğrencilerden dinleme/izleme amaçlarına göre notlar almaları istenir. kendini karşısındakinin yerine koyarken o kişiyi iyi-kötü. Uygun yerlerde konuşmacının sözleri özetlenmeli veya söylenmek istenen geri bildirimle verilmelidir. Uygulama: Dinleme sırasında başka bir işle uğraşmamak ve konuşmacı ile göz teması kurmak gereklidir. NOT ALARAK DİNLEME/İZLEME Amaç: Dinlenenlerin/izlenenlerin sağlamaktır. konuşmacının sözlerini ve duygularını geri yansıtmak. duygu ve düşünceleri anlamaları istenir. sözlerinin hangi deneyimleri yansıttığını. KATILIMSIZ DİNLEME/İZLEME Amaç: Dinleme/izleme sürecinde öğrencilerin dinledikleri üzerinde düşünmelerini sağlayarak zihinsel faaliyetlerini etkin kılmaktır.) hatırlatılır. nereye. nasıl?” gibi sorulara cevap bulmaları için öğrenciler yönlendirilir. konuyu daha iyi anlamak.YÖNTEM VE TEKNİKLER DİNLEME/İZLEME KATILIMLI DİNLEME Amaç: Dinleme sürecinde zihinde oluşan soruların konuşmacıya iletilerek dinlenilenlerin daha iyi kavranmasıdır. 61 . Daha açık söyler misiniz? ”gibi açıklama soruları sorulabilir. Bu yöntemle yapılan dinleme/izleme diğer kişi ile aynı fikri paylaşma anlamına gelmez. Bir süre için kendi duygu ve düşüncelerinden sıyrılarak olaylara ve durumlara karşısındakinin bakış açısıyla bakmayı ve onu anlamayı gerektirir. KENDİNİ KONUŞANIN YERİNE KOYARAK DİNLEME/İZLEME (EMPATİ KURMA) Amaç: Dinleyicinin kendisini konuşmacının yerine koyarak onun neler hissettiğini. Uygulama: Öğrencilerden konuşmacının veya dinlediklerindeki/izlediklerindeki varlık ve şahıslardan birinin yerine kendilerini koyarak olayları. çünkü ön yargılı yaklaşım karşımızdakini anlamamızı engeller. Öğrencilere not alabilecekleri çalışma kâğıtları verilir. onun duygu ve düşüncelerini de doğru-yanlış olarak değerlendirmekten kaçınmalıdır. Dinlenilenlerin ve soruların konuşmacıya yansıtılarak karşısındakine dinlediğini hissettirme. istekte bulunmak veya karmaşık bir probleme çözüm sunmak amacıyla da konuşmacıya sorular sorabilir. Not alınırken dikkat etmeleri gereken noktalar (ana fikrin. Konuşmacıdan anlatılanlara açıklık getirmesini istemek. ne. Uygulama: Dinlenilen metnin bir süreçten mi bahsettiği. ne zaman. Öğrenci. önemli ifadelerin. güzel sözlerin not alınması. kendini ve dünyayı nasıl algıladığını anlamaktır.

Örneğin.Katılımsız dinleme/izleme yapılarak konuşmacının sözlerinden yeni düşünce ve hayaller üretilir. Dinleme/izleme amacına veya ilgi alanına yönelik olarak dinlenenlerden/izlenenlerden bir veya birkaç bölüm/ konu seçilerek yalnızca bu kısımlar dikkatle dinlenir/izlenir. hazırlanan bir karşılıklı konuşmada (öğretmen-öğrenci. SEÇİCİ DİNLEME/ İZLEME Amaç: Dinlenenlerin/izlenenlerin içinden ilgi ve ihtiyaca yönelik olanların seçilerek dinlenmesi/izlenmesidir. satıcı-müşteri vb. 1. ELEŞTİREL DİNLEME/ İZLEME Amaç: Öğrencilere dinledikleri/izledikleri hakkında soru sorma alışkanlığı kazandırarak konu hakkında düşünmelerini. 6.Katılımlı dinleme/izleme yapılarak konuşmacının sözlerinden üretilen düşünce ve hayaller ifade edilir. Konuşmacının amacı nedir? Konuşmacı konuyla ilgili yeterli bilgi ve birikime sahip mi? Verilen bilgiler güncel ve geçerli midir? Konu tarafsız bir bakış açısıyla mı ele alınıyor? Eleştiriler doğru mu? Alternatif çözüm önerileri sunuluyor mu? Çözüm önerileri bilimsel mi? 62 .) tarafların birbirlerinin konuşmalarından seçme yapmaları ve bunları sınıfta değerlendirmeleri istenir.YARATICI DİNLEME/İZLEME Amaç: Öğrencilerin dinlediklerini/izlediklerini yorumlaması ve bunlardan yeni fikirler üretmesidir. yoksa bilimsel verilere ve gözlemlere mi dayandığı hızlı bir şekilde analiz edilmelidir. 5. 2. doktor-hasta. Konuşmacının daha rahat ve yaratıcı düşünmesini sağlamak için yönlendirici sorular sorulur veya cesaret verici sözler söylenir. 2. Uygulama: Sunulan bilginin konuşmacının kişisel duygu ve düşüncelerini mi yansıttığı. Uygulama: Bu yöntem iki şekilde uygulanabilir: 1. 4. tarafsız bir bakış açısıyla değerlendirmelerini sağlayarak kendi doğrularını buldurmaktır. Önceden hazırlanmış sorular dağıtılarak öğrencilerden bunların cevaplarını bulmaya yönelik olarak dinlemeleri/izlemeleri istenir. 3. 2. Uygulama: Seçici dinleme/izleme aşağıdaki şekillerde uygulanabilir: 1. Bunun için öğrencilerin konuya yönelik olarak aşağıdaki soruları sorma becerisini kazanmış olmaları gerekmektedir. konuyu olumlu ve olumsuz yanlarıyla.

Uygulama: Konuşmacı. Öğretmen sınıfça seçilecek bir başkan yönetiminde tartışmayı başlatır. sayısal verilere yer vermek. düşünce ve sorularını iletmeleri sağlanır. düşündürücü ve tartışmaya uygun nitelikte olmalı. fikirleri destekleyen kaynaklara. 6. Belirlenen yönteme uygun olarak ortaya çıkan fikirleri oylamaya sunmalı ve rapor hazırlatmalı. Seçilen konu. Bu amaçla konunun ilgi çekici yönleri üzerinde durulmalı. belirli bir sürede ele alınmalıdır. ELEŞTİREL KONUŞMA Amaç: Belirli bir konuyu olumlu ve olumsuz yanlarıyla ve tarafsız bir bakış açısıyla değerlendirerek yorum yapma. Tartışılan konunun nitelik ve sınırlarını dinleyicilere iyice açıklamalı. Başkan. 4. 1. 2. fikir ve çözüm üretme becerilerini geliştirmektir. Bu yöntemin sınıf ortamında uygulanmasında seçilen öğrenciler ya da gruplar konu hakkında farklı fikirleri savunarak karşısındakileri savundukları fikirler konusunda ikna etmeye çalışırlar. Bu yöntem uygulanmadan önce kaynaklara ulaşmaları ve delilleri toplamaları için öğrencilere süre verilmelidir. Yerine göre tartışmaya katılmalı. tartışanların düşüncelerini rahatlıkla söyleyebilecekleri bir ortam oluşturmalı. seçip sınırlandırmış olduğu konu ile ilgili konuşmasını hiçbir eksik kalmayacak şekilde dinleyicilerin bilgisine sunar. Oluşturulan jüri tarafsız olmalıdır. KATILIMLI KONUŞMA Amaç: Dinleyicileri konuşma sürecine katarak konunun anlaşılmasını kolaylaştırmak ve konuya farklı bakış açıları getirmektir. sorular sorularak dinleyicinin konu üzerinde düşünmeleri sağlanmalıdır. Sınıfta herkesin düşündüğünü söyleyebileceği serbest bir ortam oluşturulmalıdır. zaman zaman konuşulanların özetini yapmalı. 63 . güvenilir delillere. tartışan grupların fikirlerine önderlik ederek tarafsız kalmalıdır.KONUŞMA İKNA ETME Amaç: Bir konu hakkındaki fikirlerin dinleyiciler tarafından kabul edilmesini ve benimsenmesini sağlamaktır. Uygulama: Dinleyicileri konuşma sürecine katmak amacıyla konuşma yer yer kesintiye uğratılarak dinleyicilerin duygu. Tartışma sürecinde konu dışına çıkılmadan. Uzun konuşanlara ve konunun dışına çıkanlara uyarılarda bulunmalı. sesini ve beden dilini etkili kullanmak önemlidir. 3. TARTIŞMA Amaç: Öğrencilerin bir konu üzerinde olumlu veya olumsuz fikirler yürüterek benimsedikleri fikirleri savunma becerisini geliştirmektir. 5. Uygulama: İkna etme yönteminde. Kendi duygu ve düşüncelerini belirtmekten kaçınmalı. Beğeni ve tepkilerini tarafsız ve bilimsel verilere dayanarak ortaya koyar ve alternatif çözüm önerileri teklif eder. soru sormalı. Uygulama: Tartışılacak konu öğrenciler tarafından seçilir ve konuyla ilgili gerekli kaynaklar taranarak elde edilen bilgi ve görüşler düzenlenir.

KENDİSİNİ KARŞISINDAKİNİN YERİNE KOYARAK KONUŞMA (EMPATİ KURMA) Amaç: Konuşmada. fikirleri destekleyecek nitelikte olmalı. Uygulama: Öğrenciler seçtikleri konu hakkındaki duygu. Uygulama: Öğretmen tarafından kelime ve kavramların yer aldığı bir havuz oluşturulur. 2. Her öğrenci bir önceki arkadaşının konuyla ilgili söylediklerinden hareketle konuşarak konuya farklı bir bakış açısı getirir. Uygulama: Öğrencilere bir konu verilir. den yararlanılarak seçilen kelimelerle küçük bir hikâye oluşturulur. Her hafta bir konu belirlenerek karşısındakini anlama etkinliği yaptırılır. düşünce ve hayallerini iki dakika içinde ifade etmeleri sağlanır. Verdiği örnekler. 3. atasözü ve deyimleri anlatımlarında kullanmalarını sağlayarak söz varlıklarını ve ifade güçlerini zenginleştirmektir. gerçeği bulmak için bir araç olduğunu akıldan çıkarmamalı.Tartışmacı. Sınıfta konuyla ilgili beyin fırtınası yapılır. karşılıklı saygı ve hoşgörü içerisinde olmasına özen göstermelidir. SERBEST KONUŞMA Amaç: Öğrencilerin herhangi bir konudaki duygu. Hayal gücü. Birkaç öğrenci seçilerek konu hakkındaki duygu. düşünce ve hayallerini anlatırlar. mizah vb. düşünce ve hayallerini sözlü olarak ifade güçlerini geliştirmektir. bir amaç değil. YARATICI KONUŞMA Amaç: Öğrencilerin konuşma yeteneklerini ve yaratıcılıklarını geliştirmektir. Tartışma sırasında konuşmacının sözünü kesmemeli. 1. Konu hakkında öğrenciler bilgilendirilir. duygularını ve düşüncelerini etkili bir şekilde anlatma becerilerini geliştirmektir. doğruyu aramak veya karşısındakinin sevinçlerine ve sıkıntılarına ortak olmak gibi olumlu iletişim becerilerini geliştirmek için konuşma ortamı oluşturulur. kavram. 4. Uygulama: Konuşmanın içeriği düşünce sıralamasına göre düzenlenir. GÜDÜMLÜ KONUŞMA Amaç: Öğrencilerin bir konu hakkındaki bilgilerini. Öğrenciler konuşma konularına bağlı olarak bu havuzdan seçtikleri kelime ve kavramları kullanarak bir konuşma yaparlar. benzetme. KELİME VE KAVRAM HAVUZUNDAN SEÇEREK KONUŞMA Amaç: Öğrencilerin öğrendikleri kelime. Uygulama: Öğretmen tarafından belli bir konu seçilerek sınıfın gündemine alınır. Konu dışına çıkmamalı. Öğrencilere kendilerini ifade etme fırsatı vermek için haftalık ders saatinin bir kısmı serbest konuşmaya ayrılmalıdır. Tartışmanın. duygu ve düşüncelerini anladığını hissettirerek etkili bir iletişim kurmaktır. 64 . karşısındakinin değer yargılarını. Uygulama: Bir sorunu çözmek. abartma. Cümleler düşünce gruplarına göre sınıflandırılır ve oluşturulan kelime listeleri bir kâğıda yazılır. HAFIZADA TUTMA TEKNİĞİ Amaç: Konuşmanın kesintiye uğratılmadan kurallarına uygun olarak yapılmasını sağlamaktır.

Birinci yol. Üçüncü yol ise. okuma süreci kesintiye uğratılmamalı. Sesli ve güzel okuma. aynı parça sebepsiz yere tekrar okutulmamalıdır. Sesli okumada hızlı okumaktan çok. öğrencilerin okuma seviyesini belirlemeye yardımcı olurken. okuma zevki uyandırmak ve konuşur gibi okumaktır. Öğretmen. metinde ilgilerini çeken veya anlamadıkları bölümleri. Okunan metin dikkatle dinlenmeli. sesli okumanın sadece anlamayı değil. uygun yerlerde duraklama yapmak önemlidir. düzeltmeler ve açıklamalar okumanın sonuna bırakılmalı. herkesin duyacağı bir ses tonuyla örnek okuma yaptıktan sonra. göz hareketleri ve beyinde meydana gelen okuma sürecine dayanmaktadır. Öğrencilerin düzgün konuşma yeteneğini geliştirir. 65 . Uygulama: Sesli okuma farklı şekillerde yapılabilir. Metnin konusunu anlamak için gözler hızla metin üzerinde gezdirilir. Ses tonu. sınıfça veya grup içinde metinle ilgili tartışmalar yapılır. öğrencilere metni kavramaya yönelik sorular sorması ve etkinlikler yaptırmasıdır.OKUMA SESSİZ OKUMA Amaç: Öğrencilerin akıcı ve hızlı okumalarını sağlamaktır. metni okurken neler hissettiklerini yazılı veya sözlü olarak ifade ederler. “Bu kitabı arkadaşlarınıza tavsiye etmenizin sebebi nedir?” gibi sorular sorularak öğrencilerin kitapla ilgili görüşleri alınır. ana hatlarıyla kavranmasıdır. dinleyenlerin zihinsel faaliyetlerinin gelişmesine de katkı sağlar. Uygulama: Sessiz okuma. dinleyicilerin konuya ilgi duymasını sağlar ve okuma zevki uyandırır. verilen metnin ana fikrinin bulunması için belirli bir süre verir. öğretmenin örnek okumasından sonra bir öğrencinin sesli okumasıdır. İkinci yol. Bütün sınıf sessiz okuma sürecine katılırken. Sesli okumanın en önemli şartı. kelimeleri doğru telâffuz etmek. Sesli ve sessiz okuma arasındaki en önemli fark. metindeki duygu ve düşüncelere bağlı olarak ayarlanmalıdır. uzunluğu ve biçimi incelenerek metin şekil bakımından değerlendirilir. SESLİ OKUMA Amaç: Öğrencilerin okunan metinde geçen kelimelerin nasıl telâffuz edildiğini ve hangi bağlamda kullanıldığını anlamalarını sağlamaktır. Bu süre sonunda öğrencilerin verdikleri cevaplar tartışılır ve ana fikir söylenir. öğretmen de sessiz okuyarak öğrencilere örnek olur. Öğrenciler. yine öğretmenin örnek okumasından sonra öğrencilerin gruplara ayrılarak her gruptan bir öğrenci veya grubun tamamının sesli olarak okumasıdır. Böylece ayrıntılar atlanarak ana fikre ulaşılmış olur. Zihinde oluşan soruların cevabı olabilecek cümleler bütün olarak okunur. Bu süreçte öğrencilerin başkalarını rahatsız etmeden okumalarına dikkat edilir. GÖZ ATARAK OKUMA Amaç: Konunun ayrıntılara girilmeden. “Kitapta ilginizi çeken noktalar nelerdir?”. Sessiz okuma sürecinin sonunda. öğretmenin açık ve anlaşılır bir biçimde. Uygulama: Metnin içeriğini anlamak ve istenen bilgiye ulaşmak için önce metnin başlığına bakılır. Öğrenciler. “Bu kitabı neden seçtiniz?”. her gün veya haftada bir defa uygulanabilir. Sesli okuma. Sessiz okuma. sınıfta okunacak olan herhangi bir metni veya kendi istedikleri bir kitabı öğretmenin belirlediği bir sürede okurlar. anlatmayı da kapsamasıdır.

Bunun için öğrencilere farklı çalışma kâğıtları verilebilir. TAHMİN EDEREK OKUMA Amaç: Öğrencileri okuma sürecinde etkin kılmak için metinde geçen duygu. Sessiz okuma sırasında öğrenciler. “Metnin giriş ve sonuç bölümlerinde ne tür değişiklikler olmuştur?” gibi sorular yazılır. Uygulama: Not alma yönteminden farklı olarak öğrenciler. Öğretmen. Uygulama: Sesli ve sessiz okuma sırasında öğrencilerden. Metnin kalan bölümü öğretmen tarafından okunduktan sonra metindeki olayların nasıl sonuçlandığı ayrı bir sütuna yazılır. düşünce ve olaylarla ilgili merak uyandırmaktır. 2. Okuma bittikten sonra. Böylece. NOT ALARAK OKUMA Amaç: Öğrencileri okuma sürecinde etkin kılmak. 66 . onların önemli bilgi. metnin türü ve konusu hakkında bilgi verilerek not alma sırasında dikkat etmeleri gereken noktalara değinilir. Öğrencilerde merak uyandıran ifadeler ve bunlarla ilgili sorular tahtaya yazılır. Öğretmen. Okuma sonunda öğrencilerin aldıkları notlar değerlendirilir. düşünce ve olayları hatırlamalarını sağlamaktır. Uygulama: Metni okumaya başlamadan önce. Öğrencilerden metni dinlerken veya okurken bu soruların cevaplarını bulmaya çalışmaları istenir. okuma amaçlarına göre not almaları istenir. kendi cümleleriyle ifade ederek anlamlı bir metin oluştururlar. Sesli okuma öncesinde öğrencilere. her bölümün özetini bir veya iki cümle ile yeniden ifade etmeleri ve bu cümleleri birleştirerek tek bir paragrafa dönüştürmeleri istenir. kartlara veya kâğıtlara önemli gördükleri yerleri not ederler. Metnin devamında soruların cevapları bulundukça üstleri çizilir. Metnin verilen kısmı öğrenciler tarafından okunur. Tahmin ederek okuma çeşitli yollarla yapılabilir: 1. Öğretmen metnin bir kısmını sesli okur. Okuma süreci zaman zaman kesintiye uğratılarak öğrencilere okunan bölümün özetini çıkarmaları için süre verilir. Bunun için öğrencilere her bölümle ilgili düşüncelerini yazmaları için üç sütundan oluşan çalışma kâğıdı verilir.ÖZETLEYEREK OKUMA Amaç: Konunun ana hatlarının kavranmasını sağlamaktır. metinde geçen bazı kelime ve ifadelerin metnin devamı hakkında fikir verebileceği açıklanır. metin ana hatlarıyla kavranmış olur. öğrencilerden “metinde gelişen ve gelişebilecek olayları” iki ayrı sütuna listelemelerini ister. tahtaya “Metinde geçen şahıs ve varlıklar kimlerdir?”. İŞARETLEYEREK OKUMA YÖNTEMİ Amaç: Konuyu anlamaya yardımcı olacak anahtar kelime ve kavramlar ile önemli görülen yerlerin belirlenmesidir. Uygulama: Öğrencilere. önemli gördükleri yerleri metin üzerinde işaretler. “Olaylar nerede ve ne zaman geçmektedir?”. Metin ikinci kez okunur ve öğrenciler gerekli düzeltmeleri yaparlar. Öğrenciler altını çizdikleri veya çeşitli işaretlerle belirledikleri bölümleri. önemli cümleleri veya bölümleri ikinci kez okuyarak öğrencilerin dikkatini çeker.

3. Karşılıklı okuma: Öğrenciler iki gruba ayrılarak metnin belirlenmiş bölümlerinden birini bir grup. Uygulama: Metin okunduktan sonra diyaloglara dönüştürülerek tiyatro metni hâline getirilir. Her öğrenci okuyacağı bölüme hazırlanır. kültürel ve edebî değere sahip metinlerdeki cümle yapılarını ve söz varlığını kavrayarak Türkçeyi doğru. Hep birlikte okuma: Metnin tamamı. 3. Grup olarak okuma: Metin bölümlere ayrılarak her grup bir bölümü okur. konuşma cümlelerinden ve olaylardan hareketle diyaloglar oluşturulur. OKUMA TİYATROSU Amaç: Öğrencilerin metnin yapısını. Metin sesli veya sessiz okunduktan sonra öğrenciler. Öğrenciler. Sesli okuma sırasında duraklamalar yaparak “Sizce bundan sonra ne olabilir?”. Metnin. 4. okudukları bölümde vermeleri gereken duyguyu. Cevaplandırılan soruların üstleri çizilir. 2. Öğretmen. EZBERLEME Amaç: Öğrencilerin hafızalarını güçlendirmek. Aynı zamanda metnin kavranması sağlanmalıdır. metnin başlığı ve görsel unsurlarıyla ilgili zihinlerinde oluşan soruları tahtaya yazarlar. bir arkadaşına soru sorar. öğrencilerden metni okumaya başlamadan önce. Söz korosu dört şekilde yapılır: 1. Nakaratlı metinleri okuma: Öğrenciler gruplara ayrılarak her bölümü bir grup veya bütün gruplar birlikte okur. güzel ve etkili kullanmalarını sağlamaktır. metnin başlığı ve görsel unsurlardan hareketle metnin içeriğine yönelik tahminlerde bulunmalarını ister. 67 . SÖZ KOROSU Amaç: Öğrencilerin okuma ve birlikte çalışma becerilerinin geliştirilmesidir. Öğrenciler gruplara ayrılır. okuma sürecinde zihinlerinde oluşan soruları yazarlar. Uygulama: Bir şiir veya düz yazı bölümlere ayrılarak bir grup öğrenci tarafından birlikte okunur. 2. Her gruptan veya sınıftan bir öğrenci. öğretmen tarafından okunarak anlaşılması sağlanır. Metin okunurken şahıs ve varlık kadrosu. Metnin içeriğiyle ilgili değişiklik yapılmaz. Öğrenciler metni okumadan önce ve okuma sırasında. Uygulama: Bu yöntemin uygulanması iki şekilde gerçekleştirilir: 1. diğer bölümlerini de ikinci grup okur. metnin bağlamından hareketle açıklayabilmelidir. dilini ve metinde yer alan şahıs ve varlık kadrosunun özelliklerini anlamalarını sağlamaktır. SORU SORARAK OKUMA Amaç: Okuma öncesinde ve sürecinde öğrencilere sorular hazırlatılarak metin üzerinde düşünmelerini ve metni anlamalarını sağlamaktır. “Metnin devamında olayların tahmin ettiğiniz gibi gelişmesinin sebebi nedir?” gibi sorularla öğrencinin dikkatini metne yoğunlaştırır. Gruplara ayrılarak bu sorulara cevap ararlar. sınıf veya bir grup tarafından okunur. karakter özelliklerini yansıtacak şekilde seslendirilir.

okudukları metinle diğer metinler arasında ilişki kurmasını sağlayarak düşünme becerilerini geliştirmektir. ilgi ve ihtiyaçlarına yönelik olarak belirlenen metinler (şiirler. “Bu iki kitap arasında şahıs ve varlık kadrosu yönlerinden nasıl benzerlikler bulunmaktadır?” gibi sorularla öğrencilere yol gösterilir. şahıs ve varlık kadrosu. Duygu. METİNLERLE İLİŞKİLENDİRME Amaç: Öğrencilerin.Tartışma sonunda varılan ortak düşünceler not edilerek metin hâlinde sunulur. Metinler arasında yer. Ezberlenen metinler. daha önce okudukları diğer metinlerle ne gibi benzerliklerinin olduğu sorulur.. 68 . katılıp katılmadıkları yerleri belirler ve zihinlerinde oluşan sorulara cevap ararlar. konu. Türkçeyi kurallarına uygun kullanma becerileri ve öz güvenleri gelişir. Kişisel deneyimlerinden hareketle okuduklarını anlamlandırırlar. kısa düz yazılar. düşünce ve olay bakımlarından ilişki kurmaları istenir. Tartışma sınıfça veya küçük gruplar hâlinde yapılabilir.. TARTIŞARAK OKUMA Amaç: Öğrencilerin. konuyu olumlu ve olumsuz yanlarıyla ve tarafsız bir bakış açısıyla değerlendirerek kendi doğrularını buldurmaktır. duygu ve düşüncelerini başkalarıyla paylaşmalarını ve onların bilgi ve görüşlerinden yararlanarak farklı bakış açıları kazanmalarını sağlamaktır. “Bu kitabın konusu ile daha önce okuduğumuz ‘.Uygulama: Öğrencilerin seviyelerine. Uygulama: Metin okunduktan sonra öğrencilere. Bütün öğrencilerin tartışmaya katılması ve birbirlerinin düşüncelerine saygı duyması sağlanır. metin bölümlere ayrılarak uygulanabileceği gibi metnin bütününe yönelik olarak da uygulanabilir. güzel sözler vb. zaman. sınıf içi veya sınıf dışı etkinliklerde sunulur.’ adlı kitabın konusu arasında nasıl bir ilişki vardır?”. düşünce ve olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi kurmaya çalışırlar.). Uygulama: Bu yöntem. ELEŞTİREL OKUMA Amaç: Öğrencilere okudukları hakkında soru sorma alışkanlığı kazandırarak konu hakkında düşünmelerini sağlamak. Uygulama: Metin okunurken öğrenciler. metinde işlenen konuyla ilgili bilgi.. belirli bir süre içinde öğrenciler tarafından ezberlenir.. Böylelikle öğrencilerin söz varlığı zenginleşir.

tekrarlara yer vermemesi. BOŞLUK DOLDURMA Amaç: Öğrencilerin okuduklarını. ÖZET ÇIKARMA Amaç: Öğrencilerin anladıklarını kısa ve öz bir şekilde anlatma becerilerini geliştirmek. SERBEST YAZMA Amaç: Öğrencilerin herhangi bir konudaki duygu. öğrencilerin kendi ifadelerinden oluşması) öğrenciler bilgilendirilir. ayrıntılara girilmemesi gerektiği. 69 . Bunlar kâğıda ya da tahtaya yazılarak öğrencilere verilir. onlara bilinçli ve düzenli çalışma alışkanlığı kazandırmaktır. ana fikri kapsayacak şekilde bütünlük içermesi. Öğrencilerden okurken veya dinlerken/izlerken önemli noktaları not almaları istenir. kişisel görüş ve düşüncelere yer verilmemesi. masal vb. hikâye. atasözü ve deyimleri anlatımlarında kullanmalarını sağlayarak kalıcı kılmak ve böylece söz varlıklarını zenginleştirmektir. Öğrenciler okul dışında yazdıklarını da öğretmen ve arkadaşlarıyla paylaşabilirler. cümleler hâlinde boşluklar bırakılarak öğrencilere dağıtılır. kavram atasözü ve deyimlerden uygun olanlarını seçerek yazılarında kullanırlar. Özet çıkarılırken dikkat edilmesi gereken hususlar konusunda (eserin iyice anlaşılmış olması. kavram. Herhangi bir konuya yönelik bir metin okutulur veya dinletilir. dinlediklerini/izlediklerini anlamaları anladıklarını. Serbest yazma çalışmalarının sınıfta uygulanma zorunluluğu yoktur. dinlenilen veya okunulanın olduğu gibi değil de özgün ifadelerle yazılması gerektiği konusunda bilgi verilir. konunun/metnin bağlamına uygun olarak anlatma becerilerini geliştirmektir. KELİME VE KAVRAM HAVUZUNDAN SEÇEREK YAZMA Amaç: Öğrencilerin öğrendikleri kelime. tiyatro. Uygulama: Sınıf ortamında okunan veya dinlenen/izlenen bir konu öncelikle öğretmen tarafından özetlenir. dinlediklerine/izlediklerine yönelik olarak hazırlanan metinler. Uygulama: Öğretmen tarafından kelime. Öğretmenin rehberliğinde sınıf ortamında yapılan birkaç özet çalışması sonrasında öğrencilere çeşitli metinler verilerek özet çıkarmaları istenir. Öğrenciler boşlukları metnin bağlamına uygun ifadelerle doldurur. kavram. Uygulama: Öğrenciler bir konu seçerler ve seçtikleri konu hakkındaki duygu. süslü ifadelere.) sınırlaması olmadan yazarlar. ve Uygulama: Öğrencilerin okuduklarına. bilgi ve düşüncelerini sınıflandırabilmesini ve sistemli çalışma becerisini kazanmalarını sağlayarak zaman kaybını önlemektir. düşünce ve hayallerini yazmalarını sağlayarak ifade güçlerini ve yazılı anlatım yeteneklerini geliştirmektir. atasözü ve deyimlerden oluşan bir havuz oluşturulur.YAZMA NOT ALMA Amaç: Öğrencilerin okunan veya dinlenilenlerin önemli noktalarını seçebilmesini. Uygulama: Not almanın öncelikli işlevinin hatırlatmak olduğu. düşünce ve hayallerini tür (şiir. Öğrenciler belirledikleri yazma konusuna veya yazacaklarının ana fikrine bağlı olarak bu kelime.

Belirli bir konuda öğretmen veya öğrenciler tarafından hazırlanan sorulara verilen cevaplar bütünlük içinde ele alınarak birkaç paragraflık metin oluşturulur. 1. belirlenen konu boş. okuduklarından hareketle duygu. duygularını ve düşüncelerini etkili bir şekilde anlatma becerilerini geliştirmektir. Dil bilgisi çalışmalarını da pekiştirmeye yönelik olan bu yöntem farklı şekillerde uygulanabilir. düşündüklerinden ve hayal ettiklerinden hareketle yazarlar. cümle ve paragraf düzeyinde yapılan kontrollü yazma çalışmaları. Öğrencilere örnek bir metin verilir. Öğrenciler. Metin tamamlamada esas. öğrencilerin seviyeleri dikkate alınarak cümle ve paragraf düzeyinde ele alınmıştır. düşünce ve hayal dünyalarını zenginleştirmek. Bilinç altından çıkan kelimeler alt alta sıralanır ve kelimeler arasında bağlantı kurulur. Öğrencilerden. Uygulama: Öğretmen tarafından belli bir konu hakkında öğrenciler bilgilendirilir. Herhangi bir noktaya gelindiğinde konunun hangi yönde ele alınacağına karar verilir. Çağrışım yoluyla bilinç altında olan konuyla ilgili her şey. 3. 2. Uygulama: Öğrencilere olay veya düşünce ağırlıklı herhangi bir metnin bölümlerinden birkaçı verilir. duygu.KONTROLLÜ YAZMA Amaç: Kelimelerin. onları etkin duruma getirerek yorum yapma ve fikir yürütme becerilerini geliştirmektir. Öğrenciler konu hakkında edindikleri bilgiler ışığında duygu ve düşüncelerini yazılı olarak ifade ederler. GÜDÜMLÜ YAZMA Amaç: Öğrencilerin bir konu hakkındaki bilgilerini. Öğrenciler metinde geçen anahtar kelimeleri de kullanarak yeni bir metin oluştururlar. Bir paragrafı oluşturan cümlelerin yerleri değiştirilir. YARATICI YAZMA Amaç: Öğrencilerin yazma yeteneklerini ve yaratıcılıklarını geliştirmektir. düşünce veya olayların gelişimine yönelik fikirlerini yazmaları istenir. Uygulama: Bu yöntemde konuyu ve yazılı anlatım türünü öğretmen verebileceği gibi öğrenciler de istedikleri konuyu seçerek yazma çalışması yapabilirler. cümle yapıları ve ifade kalıplarının Türkçenin kurallarına uygun şekilde yazılmasıdır. o konu etrafındaki boş kısımlara yazılır. Öğrenciler. Uygulama: Kelime. şiir ve roman türlerinde kullanılan yaratıcı yazma çalışmalarında. metni hemen yazabilecekleri gibi konu hakkında araştırma yapıp yeterli bilgi sahibi olduktan sonra da yazabilirler. beyaz bir kâğıdın ortasına yazılır. duygu ve düşüncenin akışına göre cümleleri mantıklı bir sıraya koyarak paragrafı yeniden oluştururlar. düşünce ve olayların metnin genel anlamına ve mantıksal bütünlüğüne bağlı kalınarak tamamlanmasıdır. METİN TAMAMLAMA Amaç: Öğrencilerin okuduklarından hareketle duygu. 70 . Daha çok hikâye. Konu çeşitli yönleriyle sınıf ortamında tartışılıp değerlendirilir. Öğrenciler yaşadıklarından.

deneme vb. hayal veya izlenimlerini yazmaları istenir. düşünce. fıkra. böylece kişisel gelişimlerine yardımcı olmaktır. hayal veya olayları geliştirerek ve yaratıcılıklarını kullanarak farklı bir türde metin oluştururlar. dil ve anlatım yönünden birleştirerek tek bir metin hâline getirirler. Gruplar konu hakkında yazdıklarını mantıksal düzen. yalnızca okuduklarının değil. düşünce. konu hakkındaki düşüncelerini olumlu olumsuz yönleriyle ve tarafsız bir yaklaşımla anlatırlar. şiir.) bir metin verilerek okutulur/dinletilir. durum ve düşünce. iş birliği yapmalarını ve birbirleriyle etkileşimde bulunarak grup bilinci kazanmalarını sağlamak. Not: Yöntemlere yönelik uygulamalar örnek niteliğindedir. yorum yapma. Uygulama: Duyuların birini veya birkaçını harekete geçirecek etkinlikler yapılır. Örneğin. Bu yöntemle öğrenciler. dinlediklerinin ve izlediklerinin öncesi. metinde ele alınan duygu. DUYULARDAN HAREKETLE YAZMA Amaç: Öğrencilerin algılama güçlerini ve dikkatlerini geliştirmektir. Uygulama: Metin tamamlamaya yakın olan bu yöntem. Metindeki düşünce ve olayları kavrayan öğrenciler “Ben olsaydım nasıl yazardım?” düşüncesinden hareketle metni kendi ifadeleriyle yeniden kurgularlar. ELEŞTİREL YAZMA Amaç: Öğrencilerin olay ve durumlara tarafsız bakma. fikir ve çözüm üretme becerilerini geliştirmektir. başlangıcı.TAHMİNDE BULUNMA Amaç: Öğrencilerin okuduklarından hareketle duygu. Öğrenciler. düşünce ve hayal dünyalarını zenginleştirmek. Sınıfa getirilen veya öğrencilerden birinin çizmiş olduğu resim hakkında konuşulur. metnin öncesine yönelik tahminleri de içerir. BİR METİNDEN HAREKETLE YENİ BİR METİN OLUŞTURMA Amaç: Öğrencilerin hangi türde yaratıcılıklarını o yönde geliştirmektir. Uygulama: Sınıf küçük gruplara ayrılarak her gruba farklı yazma konuları verilir. Uygulama: Öğrencilere düşünceye veya olaya dayalı bir metin verilerek okutulur/dinletilir. farklı uygulamalar da yapılabilir. GRUP OLARAK YAZMA Amaç: Öğrencilerin çevreleriyle iletişim kurmalarını. Uygulama: Herhangi bir olay. Daha sonra öğrencilerden resimle ilgili duygu. metnin yalnızca gelişimine ve sonucuna değil. onları etkin duruma getirerek yorum yapma ve fikir yürütme becerilerini geliştirmektir. gazete haberi. yazmaya yatkın olduklarını belirleyerek Uygulama: Öğrencilere herhangi bir türde (hikâye. Öğrenciler okudukları metinden hareketle. öğrencilere müzik dinletilerek kendilerinde uyandırdığı duygu ve düşünceleri yazmaları istenir. BİR METNİ KENDİ KELİMELERİYLE YENİDEN OLUŞTURMA Amaç: Öğrencilerin kendilerine özgü ifade şekillerini ve üslûplarını geliştirmektir. sınıfın gündemine alınarak tartışılır. gelişimi ve sonucuna yönelik tahminlerde bulunarak yazma çalışmaları yaparlar. 71 . Grup üyeleri konunun belli bir yönünü ele alarak yazar.

DİNLEME/İZLEME ETKİNLİKLERİ 72 .

Not: Not alarak dinleme/izleme yöntemi kullanılır. ÇÜNKÜ… DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 20 dakika : Eleştirel düşünme. DEĞERLENDİRME 1. Çalışma kâğıdı kullanılır. yaratıcı düşünme : Dinleme : Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme : Kaset. 2. çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. 2. masal veya film dinletilir/izletilir. CD.BEĞENDİM. Dinleme/izleme becerisi gözlem formu kullanılır. 3. Dinlenilenlerin/izlenilenlerin beğenilme sebebinin açıklandığı bir çalışma kâğıdı hazırlanır. 73 . Öğrencilere hikâye. Öğrenciler bu çalışma kâğıdını doldurarak düşüncelerini belirtirler.

Kahraman Mekân Olay Zaman Şahıs kadrosundan biri (özellikleri) Şahıs kadrosundan biri (özellikleri) Diğer mekânlar 74 . çünkü. ADI Beğenmedim.HİKÂYE/MASAL DİNLEME VEYA FİLM İZLEME ÇALIŞMA KÂĞIDI Beğendim. çünkü.

Kazanımlara yönelik olarak hazırlanan çalışma kâğıtları izlenenden hareketle doldurulur. eleştirel düşünme : Dinleme/izleme. konuşma : Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme Konuşma kurallarını uygulama : Çalışma kâğıdı.FİLM İZLİYORUZ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika :Türkçeyi doğru. 2. video SÜREÇ 1. Öğrencilere bir çizgi film/ film / animasyon izletilir. İzlenenlerden yola çıkılarak grup içinde kısa konuşmalar yapılır. CD. DEĞERLENDİRME Çalışma kâğıdı kullanılır. Not: Katılımsız dinleme yöntemi kullanılır. güzel ve etkili kullanma. 3. 75 .

..................................... 2)............ 3)............................... ....................................... .......................................................................... 6)....................................... ....................................................... ............. 3).............................................................................................................................................................................................................................................. .............. 2).............. 1)......................................................................................................................... 4)............................................................................................................................................................................................................................................. 76 ........................................................................................ÇALIŞMA KÂĞIDI Bu filmi izlemeden önceki düşüncelerim Bu filmi izledikten sonraki düşüncelerim 1).................................................................................. ................ DEĞERLENDİRME 1)................................................... .......................... 8)............................................................................................. 3)................................................. .................................................................................................................................................................................. 4).................................................................................................................................................................................................................. 7)....... 4)........................... 5)................................................................................................................................................................................................................................. 2)........................................ .......................................................................................................................................................................................................................... 9)..................................................................... .......................

yaratıcı düşünme : Dinleme/izleme : Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme : Dinleme metni. Zayıf kedi de çıktı.” diye emir vermişti. birlikte saraya gittiler. Bir gün evin damına çıktı. çalışma kâğıtları SÜREÇ Aşağıdaki metin kaset veya CD’ye kaydedilerek öğrencilere dinletilir.. AÇ GÖZLÜ KEDİ Bir zamanlar yoksul mu yoksul bir nine yaşardı. Kendisi yemek için doğru dürüst bir şey bulamayan nine. kaset veya CD. Semiz kedi ile ninenin kedisi iştahla yemek artıklarına saldırdılar. akşam olduğunda durumu nineye anlattı. Fakat sarayda durum hiç de tekin değildi. nineye gülüp geçti. şimdi sen bunu düşünemiyorsun.Ciğer.Sen de her gün padişahın sarayında bulunursan türlü türlü yemekler yersin. Güçsüz kedi. Semiz kedi: . Güçsüz kedinin aklına yattı bu.Vah vah. benim gibi olursun dedi. Semiz kediye: . Her gün miskin miskin oturuyordu.. sen böyle şişman.Ne zaman gidersen haber ver birlikte gidelim. Bunun üzerine okçular harekete geçti. Bizim zavallı kedi tam midesinden bir ok yedi. Padişah yüzlerce kedinin miyavlamasından bıkmış usanmıştı. semizsin?” diye. bakımsızım. ekmek. “Niçin ben böyle güçsüz. hayıflandı.KAFDAĞI’NA YOLCULUK DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Eleştirel düşünme. Ertesi gün yiyeceği türlü yiyecekleri düşünüyordu. Semiz kedi bunu kabul etti. Çok üzüldüm. işkembe gibi yiyecekleri kedi rüyasında bile göremezdi. kedisine artıkları veriyordu. 77 . Günler böyle geçip giderken bizim miskin kedi iyice zayıflamış.. Doğrusu onu kendisinin yanında bir kaplan gibi gördü zayıf kedi. dedi. Hırs insana zarar verir. et. Adamlarına “Bundan sonra gelecek yabancı kedileri öldürün. Yoksul ninenin evinde ne vardı ki? Ne yiyecek ne içecek. Nine: . çelimsizleşmişti. Semiz kedi pencereden “Miyav miyav!” diye seslendi. kendisini şanslı görüyordu. Baktı. Miskin bir kedisi vardı. Bazen bir fare yakalıyor.. orada iri yapılı semiz mi semiz bir kedi var. Kedi. Bunun için özel olarak okçular hazırlatılmıştı. Sabah oldu. dedi.

Metinden hareketle hazırlanan çalışma kâğıtları doldurulur. Kelile ve Dimne. Dinleme/izleme becerisi gözlem formu kullanılır. Gruplar oluşturularak buldukları sonuçları birbirlerine anlatmaları sağlanır. Doldurulan çalışma kâğıtlarını değiştirerek birbirlerinin çalışmalarını görmeleri sağlanır. (15 dakika) 2. 2. (5 dakika) 3. Masalın sonunu kendilerine göre değiştirmeleri istenir. Çalışma kâğıtları doldurulur. Üzerine titriyordu. Sen de elindeki ile yetinmezsen sonun ninenin kedisi gibi olur. Çaylak kendisini çok seviyordu. Hikâyede anlatılanları kendisini sevdiği için örnek olarak vermişti. (15 dakika) Not: Not alarak dinleme/izleme yöntemi kullanılır. 78 . Şefkatliydi. “Aç Gözlü Kedi”.Bu hikâyeyi sana ders alasın diye anlattım. Beydaba 1. Mutluluk sadece yiyip içmek değildir.Anne çaylak bu hikâyeyi şahine anlattıktan sonra: . Gerçek mutluluk erişilmesi güç şeyleri elde etmekle olur. DEĞERLENDİRME 1. Şahin yavrusu anne çaylağın anlattığı hikâyeyi ilgiyle dinledi.

miski Miskin kedi Semiz kedi nine Masala değişik bir sonuç yazar mısın? Ana fikir: Biz kimiz? Aşağıdaki kutucuklara yazınız.ÇALIŞMA KÂĞIDI 1 Masalda geçen şahıs ve varlıkların adlarını ve özelliklerini aşağıdaki kutulara yazınız. 79 .

ÇALIŞMA KÂĞIDI 2

1. “Rüyasında görememek” deyiminin bu masalda kedinin hangi durumunu anlatmak için kullanıldığını yazar mısın? ................................................. ................................................. ................................................. .................................................

2. Miskin kedi hangi hayvana özendi, işaretler misin?

3. Miskin kedi yoksul ninenin yanından ayrılıp nereye gider?

80

Padişah okçulara niçin yabancı kedileri öldürme emri verir? ........................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ...........................................................................................................................................

Şimdi de sen bundan sonra Miskin kedinin başına neler geleceğini aşağıya yazar mısın?

81

SÖZLÜK OLUŞTURUYORUM
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ : Türkçe :6 : Ders yılı süresince : Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma : Dinleme/izleme, okuma, dil bilgisi : Söz varlığını zenginleştirme

MATERYALLER

Kelimelerin ve kelime gruplarının anlam özellikleri ile ilgili bilgi ve kuralları uygulama : Defter
SÜREÇ

1. Dinlenenlerden/izlenenlerden hareketle öğrenilen kelimeler not edilir. 2. Bu kelimelerden isim ve fiil olanlar gruplandırılarak sözlük oluşturulur. Not: Not alarak dinleme/izleme yöntemi kullanılır.

DEĞERLENDİRME

Çalışma kâğıdı kullanılır.

82

ÇALIŞMA KÂĞIDI Kelimeleri alfabetik sıraya koyarak sözlüğe yazınız.

.................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... ....................

.................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... ....................

.................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... ....................

.................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... ....................

83

DUYGUYU TAHMİ ET
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL DİL BECERİSİ ÖĞRENME ALANI AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 15 dakika : Yaratıcı düşünme : Dinleme : Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme : kaset, teyp

SÜREÇ

Öğretmen tarafından basit bir cümle teybe beş defa kaydedilir. Her defasında yeni bir duyguyu yansıtmak için ses tonu değiştirilir. Öğrencilerin, değişik tonlamalarla söylenen cümlelerdeki duyguları belirtmeleri istenir. Öğrenciye doğru olarak tespit ettiği her duygu için bir puan verilir. Yeni bir cümle farklı ses tonlarıyla değişik duygular yansıtılmaya çalışılarak öğrencilere okutulur. Başarılı öğrencilere puan verilir.

DEĞERLENDİRME

Açık uçlu sorular sorulur.

84

3. • Batmakta olan şirketlerini kurtarma. Gruplar.GRUP TARTIŞMASI DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL DİL BECERİSİ ÖĞRENME ALANI AMAÇ : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. girişimcilik : Dinleme : Dinleme kurallarını uygulama SÜREÇ 1. Not: Katılımsız dinleme yöntemi kullanılır. iletişim kurma. grup üyelerinin dakika süre tanınır. kendi aralarında tartışmaları için onar DEĞERLENDİRME Grup değerlendirme formu kullanılır. 2. • Yaşadıkları çevredeki en önemli sorunu belirleme. eleştirel düşünme. • Bireysel başarılarını arttırma konularından birini veya başka bir konu belirleyebilir. Öğrenciler üç gruba ayrılır. Her gruba. güzel ve etkili kullanma. sınıf önünde. 85 .

KONUŞMA ETKİNLİKLERİ 86 .

BİZİMKİLER DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika : Türkçeyi doğru. Grup değerlendirme formu kullanılır. yaratıcı düşünme : konuşma : Konuşma kurallarını uygulama : Çalışma kâğıdı SÜREÇ • Öğrenciler gruplara ayrılır. aile fertleri arasında geçen konuşmalar ve arkadaşlarıyla gittikleri bir gezi sırasında yaptıkları konuşmalar vb. Çalışma kâğıdı kullanılır.) birini seçerek yazıya geçirir. • Yazılanlardan hareketle günlük konuşma örnekleri sınıf ortamında canlandırılır. 2. 87 . • Her grup farklı ortamlarda yapılan konuşmalardan (pazara giden bir ailenin satıcılarla yaptığı konuşmalar. • En güzel canlandırmayı yapan grup ödüllendirilir. güzel ve etkili kullanma. DEĞERLENDİRME 1. Not: Yaratıcı konuşma yöntemi kullanılır.

Öğrenciler anlatımlarını resim vb. 2. DEĞERLENDİRME Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır. Örnek: Yemek adı: Menemen Süre: 10 dakika Malzemeler 3 adet yumurta 1 adet soğan 3 adet domates 2 adet sivri biber Bir çay kaşığı tuz Yarım çay bardağı yağ http://www. 88 . Yemeğin yapılış sürecini doğru anlatmaları beklenir. 5) 2 dakika daha piştikten sonra servis yapabilirsiniz. güzel ve etkili kullanma. araştırma TEMEL DİL BECERİSİ : Konuşma AMAÇ : Konuşma kurallarını uygulama MATERYALLER : Çalışma kâğıdı. Öğrenciler anlatımlarını resim vb. 2. görsel unsurlarla desteklerler. 3. 2)Daha sonra soğanları ve biberleri ince ince.BİZİM USTANIN MUTFAĞINDAN DERS : Türkçe SINIF :6 YAKLAŞIK SÜRE : Her öğrenci için 5 dakika TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru. küp şeklinde kesip kavurunuz. 3)Kısık ateşte 5 dakika pişirip yumurtaları da ekleyiniz. yapılış sırası değiştirilerek verilir. Geleneksel bir yemeğin tarifi . 3.kultur. görsel unsurlarla desteklerler.tr HAZIRLANIŞI 4)Tavaya yağı döküp kızdırınız. 1)Domatesleri kare şeklinde kesip ekleyiniz. Öğrencilerden geleneksel bir yemeğin tarifini araştımaları istenir. Not: Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır. Öğrencilerden bu tarifi sıraya koyarak anlatmaları istenir.gov. Etkinliğin ikinci uygulanışı: 1. fotoğraf SÜREÇ Bu etkinlik iki şekilde yapılabilir: 1.

İstanbul. Gündüzalp Sevim. 2004. Hayvanın canı iyice yandığından bu acıyı unutmamış. araştırma. hayretten donakalmış ve kendi kendine: “Maymun gözünü açtı artık uyutamayacağım. Not: Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır. 89 . DEĞERLENDİRME Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır. maymunun karşısına geçip esnemeye ve uyuklamaya başlamış.MAYMUN GÖZÜNÜ AÇTI DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Türkçeyi doğru.Deyimler ve Öyküleri. Öğrencilerin her birine farklı deyimler verilerek deyimin hikâyesini araştırmaları istenir. Maymunun karşısına geçip esnerken ve onu uyutmaya çalışırken maymun sağ elinin işaret parmağıyla sağ gözünün alt kapağını aşağı doğru çekerek: “ Pişşşt!” yapmış. Bu hareketi gören hırsız. pahada ağır ne bulduysa alıp kaçmış. çekmecedeki paraları ve yükte hafif. bir yerlere gitmesi gerektiğinde dükkânına bekçi olarak bırakırmış.” diyerek çekip gitmiş. Bana burada ekmek yok. Dükkân sahibi döndüğünde durumu anlayınca maymunu bir güzel hırpalamış. Zafer Yayınları. Taklitçi maymun da esnerken esnerken uyumuş. Birkaç gün sonra aynı hırsız yine gelmiş. güzel ve etkili kullanma. kişisel ve sosyal değerlere önem verme TEMEL DİL BECERİSİ : Konuşma AMAÇ : Sesini ve beden dilini etkili kullanma MATERYALLER : Deyim hikâyeleri SÜREÇ Maymun Gözünü Açtı Adamın birisinin maymunu varmış. Bir gün maymun dükkânı beklerken açıkgöz bir hırsız gelmiş. Yukarıdakine benzer şekilde deyim hikâyeleri bulunarak sınıfta anlatılır. Deyimin ne anlamda kullanıldığı tartışılır. Gündüzleri bu maymunu çarşıya götürür. Hırsız.

tr Samsun http://www.tr 1. Görevli öğrenciler tanıtacakları mekânlarla ilgili yeterli bilgi toplarlar.gov. 2.kulturturizm.kulturturizm. güzel ve etkili kullanma.BEN BİR REHBERİM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 80 dakika : Türkçeyi doğru. Kırıkkale http://www.gov. 90 . 4. Gezi sırasında arkadaşlarına rehberlik ederek mekânı tanıtırlar.tr Çorum http://www.gov.gov. Yaşanılan bölgenin tarihî mekânlarına ve doğal güzellikleri olan yerlerine gezi düzenlenir.gov. 3.kulturturizm. Öğrencilerden biri veya birkaçı rehber olarak görevlendirilir.kulturturizm.tr DEĞERLENDİRME Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır.tr Not: Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır.kulturturizm. Erzurum http://www. araştırma yapma : Konuşma : Hazırlıklı konuşmalar yapma : Ansiklopedi SÜREÇ Ürgüp-Göreme (Nevşehir) http://www.

Gezeceğiniz yerin tarihimiz açısından önemi : 4.GEZİ ÖNCESİ HAZIRLIK 1. Gidilecek yerin coğrafi özellikleri ile ilgili bilgi : 91 . Gidilecek yerde yaşamış olan ünlü şahsiyetlerle ilgili bilgi : 5. Gidilecek yerle ilgili tarihî bilgi : 3. Gidilecek yerin seçilme nedeni : 2.

dün hangi kitabı okudun? Cevap veren öğrenci: Ömer Seyfettin’in “Yalnız Efe” adlı kitabını okudum. cevap vermek üzere belirlenen öğrenciye konuyla ilgili sorusunu sorar. yaratıcı düşünme : Konuşma : Hazırlıklı konuşmalar yapma SÜREÇ 1. Öğrenciler üçer kişilik gruplara ayrılır. 4. Grup değerlendirme formu kullanılır. 1. 6.ÇAPRAZ SORGU DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ : Türkçe :6 : Her grup için 5 dakika : Türkçeyi doğru. Öğrenci: Öyleyse. güzel ve etkili kullanma. DEĞERLENDİRME 1. Birinci öğrenci. 7. Birinci öğrenci. Grup sayısınca konu belirlenir. 92 . ikinci öğrencinin sorduğu soruya verilen cevaba göre sorusunu sorar. soru sormak üzere iki öğrenci belirlenir. birinci öğrencinin sorduğu soruya verilen cevaba dayanarak bir soru sorar. Öğrenci: Her gün okur musun? Cevap veren öğrenci: Evet 2. 2. Soru sorma ve cevaplama beş dakikalık süre bitene kadar devam eder. 5. 3. Öğrenci: Okuduğun kitapta en çok beğendiğin bölümü anlatır mısın? ☺ (Birinci öğrenci) ☺ ☺ (İkinci öğrenci) (Cevap veren öğrenci) Not: Yaratıcı konuşma yöntemi kullanılır. Her grupta cevap vermek üzere bir. Grupların hangi sırayla tahtaya çıkacağı kur’ayla belirlenir. 2. Konu: Kitap okuma alışkanlığı 1. İkinci öğrenci. Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır.

Günlük hayatta karşılaşabileceğimiz olumsuz tutum ve davranışlara karşı bizim doğru ve olumlu tepkiler vermeyi öğrenmemizin toplum içindeki diğer insanlarla daha iyi iletişim kurmamızı ve kendimizi mutlu ve başarılı hissetmemizi sağlayacağı vurgulanarak dersin işlenişi tamamlanır. günlük hayatında çeşitli ortamlarda kendisini üzen. Öğretmen. Not: Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır.Bu davranışlardan en uygun olan ″arkadaşının sözlü olarak uyarılması″ tepkisi ele alınarak bunun olumlu yanları ortaya konulur.” Özel Eğitim ara disiplin kazanımı ile ilişkilendirilir. Evde. öfkelendiren bazı tutum ve davranışlarla karşılaşabilir. oyun oynarken bizi üzen.BENİ AFFEDER MİSİN? DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ Not: “Olumsuz tutum : Türkçe :6 : 15 dakika : İletişim kurma. inciten. öğrencilere. otobüste. SÜREÇ Öğretmen. Bu davranış şekillerinden hangilerinin çözüm olabileceği. öğretmene şikâyet etmek. Bu tepkilerin bazıları olumlu bazıları ise olumsuz olabilir. yaratıcı düşünme : Konuşma : Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma ve davranışlarla başa çıkabilme becerisi geliştirir. Öğrencilerden gelen ″otobüse binerken sıraya riayet edilmemesi. onunla aynı davranışta bulunmak gibi olumlu veya olumsuz bir tepkiyi o davranışın karşısına yazar. küsmek. bu davranış örneklerinden ″ bir arkadaşının kendisinden izin almadan eşyasını kullanması”na nasıl tepki göstereceklerini sorar. Bu tip tutum ve davranışlara herkesin gösterdiği tepki de birbirinden farklı olabilir. okulda. ağlamak. bir arkadaşının kendisinden izin almadan eşyasını kullanması. kavga etmek. DEĞERLENDİRME Olumsuz tutum ve davranışlarla başa çıkabilme becerisi geliştirebiliyor mu? 93 . Öğrencilerden gelen. arkadaşını bu konuda sözlü olarak uyarmak. yolda.″ Herkes. öfkelendiren davranışlar nelerdir?″ diyerek öğrencilere düşünme süresi verir.hangilerinin ise yeni sorunlara yol açabileceği sınıfça tartışılır. birçoğu uygun olmayan bu tepkilerin her biri öğrencilere analiz ettirilerek sonuçları hakkında konuşulur. Şimdi biraz düşünelim. inciten. hazırladığı ödevin kardeşi tarafından yırtılması″ gibi davranış örneklerini tahtaya yazar. Daha sonra.

Öğretmen tarafından macera ve olay örgüsünün yoğun olduğu bir metin belirlenerek. 4. Öğretmen. 5. Her öğrencinin kendini metindeki kahramanlardan birinin yerine koyması ve kahramanın yaşadığı problemi belirleyip yazması istenir. SÜREÇ 1.ÇÖZÜM YOLLARI DERS : Türkçe SINIF :6 YAKLAŞIK SÜRE : 30 dakika TEMEL BECERİLER : Problem çözme TEMEL DİL BECERİSİ: Konuşma AMAÇ : Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma Not : “Etkili problem çözme yollarını açıklar. aynı sorunla ilgili farklı çözüm yolları üretilmişse.” Rehberlik ve Psikolojik Danışma ara disiplin kazanımı ile ilişkilendirilir. 3. yaşanan probleme ilişkin alternatif çözüm yolları bulmaları istenir. Buldukları çözümlerden en iyisini belirlemeleri ve gönüllü olanların çözüm önerilerini sınıfla paylaşmaları sağlanır. öğrencilere okutulur. 2. DEĞERLENDİRME Etkili problem çözme yollarını biliyor mu? 94 . Öğrencilerden. bir sorunun farklı çözüm yolları olabileceğini vurgular.

yaratıcı düşünme TEMEL DİL BECERİSİ: Konuşma AMAÇ : Sesini ve beden dilini etkili kullanma MATERYALLER : Resim SÜREÇ 1. 95 . DEĞERLENDİRME 1. Tüm gruplar etkinliği aynı anda yapar. 5. Öğrenciler gruplara ayrılır. Gruplardan ortaya çıkan masallar birer kâğıda yazılır. Öğretmen. 4. Bu süre içerisinde öğretmen bir anekdot anlatabilir. güzel ve etkili kullanma. Öğretmenin başla işaretiyle ilk öğrenci bildiği veya zihninde oluşturduğu bir masalı anlatmaya başlar. 2. 6. bildikleri bir masalı hatırlamaları veya kendilerinin bir masal oluşturmaları için öğrencilere on dakika hazırlık süresi verir. Not : Yaratıcı konuşma yöntemi kullanılır. Öğretmenin işaretiyle diğer öğrenciler sırayla söz alarak masala kaldığı yerden devam eder.BANA BİR MASAL ANLAT DERS : Türkçe SINIF :7 YAKLAŞIK SÜRE : 40 dakika TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru. çeşitli resimler gösterebilir. Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır. Gruptaki öğrencilerin hangi sırayla söz alacağı belirlenir. 3. Grup değerlendirme formu kullanılır. 2.

Sonuçta. bazen de farklı şekillerde yansıtılabildiği. Arkadaşınızın bu başarısından gurur duydunuz ve onu kutlamak istiyorsunuz. önemli olanın düşüncelerin karşı tarafa açık ve net bir şekilde yansıtılabilmesi ve paylaşılabilmesi olduğu açıklanır. böyle bir durumda duygu ve düşüncelerini en iyi nasıl ifade edebileceklerini belirleyerek bir konuşma metni yazmaları istenir. Nasıl bir yol bulurdunuz? Not: Serbast konuşma yöntemi kullanılır. problem çözme TEMEL DİL BECERİSİ: Konuşma AMAÇ : Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma Not: “Duygu ve düşüncelerini paylaşma biçimlerini açıklar.” Sağlık Kültürü ara disiplin kazanımı ile ilişkilendirilir.BEN OLSAYDIM DERS : Türkçe SINIF :7 YAKLAŞIK SÜRE : 40 dakika TEMEL BECERİLER : Eleştirel düşünme. Örnek: Bir arkadaşınız okullar arasında yapılan bir spor yarışmasında birinci gelir ve madalya kazanır. İstedikleri örneği seçmeleri. Uzun zamandır onu görmediğinizi düşündünüz ve biraz da suçluluk duygusu hissettiniz. DEĞERLENDİRME Duygu ve düşüncelerini paylaşma biçimlerini açıklayabiliyor mu? 96 . aynı duruma ilişkin duygu ve düşüncelerin bazen benzer. Arkadaşınıza ve elde ettiği bu başarıya ilişkin duygu ve düşüncelerinizi ona nasıl ifade edersiniz? Büyükannenizin çok hastalandığını ve sizi görmek istediğini öğrendiniz. SÜREÇ Öğrencilere aşağıda verilen örnek durumlar okunur. Öğrencilerin hazırladıkları metinden yararlanarak sınıfta konuşma yapmaları sağlanır. Büyükannenize karşı gerçek düşüncelerinizi ve onu ne kadar çok sevdiğinizi göstermek istiyorsunuz.

DEĞERLENDİRME 1. Resimleme görevini üstlenen öğrenciler. Öğrenciler gruplara ayrılır. 4. Grup değerlendirme formu kullanılır. Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır. O döneme ait kıyafet ve müzik de kullanılabilir. 2. Hikâye anlatıcıları. 6. Not : Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır. 2. dönemi yansıtan kıyafetler giyerek hikâye veya efsaneyi anlatır. Her grupta. bazı öğrenciler hikâye anlatıcılığı bazıları da resimleme görevlerini üstlenirler. seçtikleri hikâye veya efsaneyi bölümlere ayırarak aralarında paylaşırlar. Her grup. 3. Hikâye anlatıcıları. 97 . el sanatlarından örnekler SÜREÇ 1.RESİMLERLE EFSANE DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Yapılan çalışmalar düzenlenen sergide tanıtılır. anlatacakları hikâye veya efsane ile ilgili ön bilgilerin yer aldığı bir davetiye hazırlayarak sergiye katılanlara dağıtır. 5. güzel ve etkili kullanma : Konuşma : Sesini ve beden dilini etkili kullanma : Halk hikâye ve efsaneleri. o döneme ait el sanatlarını araştırarak önemli olayları resimlerle anlatırlar.

Not: Yaratıcı konuşma yöntemi kullanılır. 2. 4. Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır. konuşmaları özetleyerek açık oturumu kapatır. güzel ve etkili kullanma. Sınıftan beş öğrenci seçilir. Her konuşmacı konuşmasını tamamladıktan sonra sorularını sormaları ve görüşlerini belirtmeleri için dinleyicilere on dakika süre tanınır. 7. Öğrencilerden biri yönetici olurken. Yönetici konuya kısaca değinir ve konuşmacıları tanıtır. televizyon. dergi SÜREÇ 1. Konuşmacılar aralarında iş bölümü yaparak Türkçenin günlük hayatta nasıl kullanıldığı ile ilgili neler söyleyeceklerini. Son olarak yönetici. 5. yaratıcı düşünme. dergi ve çevrelerinden araştırırlar. eleştirel düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Konuşma AMAÇ : Hazırlıklı konuşmalar yapma MATERYALLER : Çalışma kâğıdı. gazete.DİL YÂRESİ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Grup değerlendirme formu kullanılır. DEĞERLENDİRME 1. 98 . 8. Türkçenin doğru. 3. diğerleri konuşmacı olarak görev alırlar. Konuşacaklarını not alırlar. 6. 2. gazete. bir hafta boyunca radyo. güzel ve etkili kullanımıyla ilgili bir açık oturum düzenlenir. Öğrencilere üçer dakika konuşma süresi tanınır ve her konuşmacı birbirinin konuşmasından hareketle konuşmasını yapar.

Gazete ve dergi kupürleri sınıfa getirilir. sokak. isimlerde Türkçenin doğru ve yanlış kullanılışına yönelik örnekler not alınır. GAZETE/ DERGİ Belirlenen gazete ve dergiler bir hafta izlenir ve Türkçenin doğru ve yanlış kullanılışına yönelik örnekler not alınır. İSİMLER Çevredeki cadde. Türkçenin doğru ve yanlış kullanılışına yönelik örnekler not alınır. 99 . iş yeri vb.ÇALIŞMA KÂĞIDI RADYO Belirlenen radyo kanalları bir hafta boyunca dinlenir. İyi ve kötü örnekler açık oturum sırasında sınıfa gösterilir. TELEVİZYON Belirlenen televizyon programları bir hafta süreyle izlenir ve Türkçenin doğru ve yanlış kullanılışına yönelik örnekler not alınır.Bu mekânların fotoğrafları çekilir ve açık oturum sırasında öğrencilere gösterilir.

hâkim. 3. eleştirel düşünme. DEĞERLENDİRME Grup değerlendirme formu kullanılır. katip” rolleri öğrencilere dağıtılır ve olay sınıfta canlandırılır. “Şoför. yaya. Yaya. hakkını aramak amacıyla mahkemeye başvurur. SÜREÇ 1. davalı.” İnsan Hakları ve Vatandaşlık ara disiplin kazanımıyla ilişkilendirilir. mübaşir. tanık. Not: Yaratıcı konuşma yöntemi kullanılır. 2. güzel ve etkili kullanma. 4. 100 . savcı. Kırmızı ışıkta durmayan bir araba karşıdan karşıya geçen bir yayaya çarpar. Yaya hafif yaralanır. karar verme TEMEL DİL BECERİSİ : Konuşma AMAÇ : Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma MATERYALLER : Uygun kostümler Not: “Hakları ihlal edilenlere karşı yardımcı olmanın insani bir davranış olduğunu belirtir.HAKKIMI ARIYORUM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. problem çözme. davacı.

4. problem çözme TEMEL DİL BECERİSİ : Konuşma AMAÇ : Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma MATERYALLER : Kâğıt. Gruplar görüşlerini birbirleriyle paylaşırlar. yaratıcı düşünme. Öğretmen. 3. DEĞERLENDİRME Akran değerlendirme formu kullanılır. 5. Öğrenciler. 101 . kalem SÜREÇ 1. güzel ve etkili kullanma.GÜZEL BİR GÜN DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Gruplar beş dakika süreyle kötü günü iyi bir güne dönüştürmek için neler yapılması gerektiğini içinde tartışırlar. Öğrenciler ikişer kişilik gruplara ayrılır. Not: Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır. on dakika süre verilir. 2. kendisini iyi ve kötü etkileyen bir günü öğrencilere anlatır. sonraki beş dakikada da kötü bir günü birbirlerine anlatırlar. Önce öğretmen kendi kötü bir gününü nasıl iyi bir güne dönüştürdüğünü öğrencilerle paylaşır. ilk beş dakikada yaşadıkları iyi bir günü.

102 . karar verme TEMEL DİL BECERİSİ : Konuşma AMAÇ : Hazırlıklı konuşmalar yapma Konuşma kurallarını uygulama SÜREÇ 1. güzel ve etkili kullanma. problem çözme. Not: Tartışma yöntemi kullanılır. Gelenekler. üç veya dört takım belirlenir. Ekonomik kalkınma uğruna çevreden taviz verilebilir. Para. İkişer kişilik iki.8 : 80 dakika : Türkçeyi doğru.MÜNAZARA SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : 6. Doğru. 5. Örnek konular: Çok gezen mi çok okuyan mı çok televizyon seyreden mi yoksa çok uzun yaşayan mı daha bilgilidir? Birey toplumdan önemlidir. Konuşma sürecinde konuşmacının dışındaki tartışmacılara itiraz hakkı verilir. kitleleri uyutur. Münazara sonunda juri tartışmacıları performansına göre değerlendirir ve sıralamayı açıklar. 2. 6. gün geçtikçe kötüye gidiyor. daha fazla televizyon seyretmelidir. Takımların savunacakları ve öne sürecekleri konular kur’a ile belirlenir.7. Gazeteler. yaratıcı düşünme. 3. gelişmenin önünde engeldir. DEĞERLENDİRME Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır. Her tartışmacı kendine ayrılan 7 dakikalık süre içinde sıra ile konuşur. her yerde söylenmelidir. Konu belirlendikten sonra takımlar 15 dakika hazırlık yapar. beyinden daha kullanışlıdır. 4. Spor. Gelecekte ne olacağı değil geçmişte ne olduğu önemlidir. İnsanlar. eleştirel düşünme. Gençlik. her haberi yayımlamalıdır.

...................................................... KONU: ............................ TARTIŞMACILARIN İSİMLERİ 1.............................................................................. 2................................................................ 3......................................................................... GRUP MÜNAZARA DEĞERLENDİRME FORMU (JÜRİ) SINIF: .. Öğretmen kendisi buna benzer başka bir form düzenleyebilir............................................................................................... 2...... 3...... GRUP: .................................... 4...................... GRUP MÜNAZARA DEĞERLENDİRME FORMU (JÜRİ) SINIF: ..............1.......... grup puanı süreyi kullanma 10 puan ikna etme 10 puan beden dilini kullanma 10 puan toplam puan 10 puan Not: Bu değerlendirme formu örnek olarak verilmiştir................................................... KONU: ................ grup puanı süreyi kullanma 10 puan ikna etme 10 puan beden dilini kullanma 10 puan toplam puan 10 puan 2. GRUP: ......................................... 4................................................................................................................. TARTIŞMACILARIN İSİMLERİ 1.............................. 103 .....................................................

OKUMA ETKİNLİKLERİ 104 .

5. öğrencilere bir defa okutulur. Metinde duyguları ifade eden kelimeler listelenir. 4. yaratıcı düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Okuma AMAÇ : Okuduğu metni anlama ve çözümleme MATERYALLER : Çalışma kâğıdı SÜREÇ “ O. Sevmedim zil sesini. En güzel cümleyi kuran öğrenci ödüllendirilir. Listelenen kelimeler farklı anlamlarda cümle içinde kullanılır. saçları okşayan müdürün olduğu bir okul. Not: Sessiz okuma yöntemi kullanılır. Bana sürekli yapılması zorunlu işleri. Zilin hiç çalmadığı bir okul düşünün bir kere. asık yüzleri hatırlatıyor. Çalışma kâğıdı kullanılır. Böyle okulu kim istemez!…” 1.KELİME LİSTELEME DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Türkçeyi doğru. 2. 105 . Metin. güzel ve etkili kullanma. Öğrencilerin isteyerek geldikleri bir okul. uzun ve insanın içini eriten zil sesini duyunca oldum olası irkilirim. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. Çalışma kâğıtları dağıtılır. Yüzleri gülen öğretmenlerin. DEĞERLENDİRME 1. 3. eleştirel düşünme. 2.

ÇALIŞMA KÂĞIDI Duyguları ifade eden kelimeler Benim cümlem: ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………… 106 .

2. Bir balkondan söz ediyorsun mektubunun birinde sen. küpe çiçeği. Belki sizin. Sonra kasımpatı. açelya. yaratıcı düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. sardunya. aşk merdiveni. İlk değil bu. Metindeki olayların ve düşüncelerin yönünü değiştiren ifadeler bulunur. 3. Son mektubunda annene rastladım birden. Anneni anlatan kısacık bir cümle de buldum içinde. Güzel kâğıtlara.. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. Birlikte güzel bir mısraya benziyordunuz.. Çalışma kâğıdı kullanılır.TAMAMLAMA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika : Türkçeyi doğru.. Fakat annen habire düzeltiyordu kelimelerinin dağınıklığını. 107 . Salih ZENGİN Gazoz Kapağı Not: Sessiz okuma yöntemi kullanılır. belki komşunuzun balkonu. Çalışma kâğıdında bulunan.. DEĞERLENDİRME 1. H. Anlatıp duruyorsun balkonda açan tüm çiçekleri: Önce yıldız çiçeği. bilemem. 2. Metin okunur. fesleğen. Bir sürü mektup alıyorum senden. Afrika menekşesi. güzel ve etkili kullanma. güzel yazılarla yazılmış oluyor hepsi de. metinden alınmış ifadelerden yola çıkarak düşüncelerin ve olayların yönünü değiştiren kelimeler yoluyla eksik bırakılan yerler doldurulur.

................................................................................ÇALIŞMA KÂĞIDI 1.................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ Annen habire düzeltiyordu kelimelerinin dağınıklığını BÖYLECE ...................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................Güzel kâğıtlara............................................................. ................................................................................................. Sonra kasımpatı...................… .............................................................................................................................. .......... Afrika menekşesi.............................. ................................................................................................................................................................................................................................................ ................................................................................. .............................................................................. ............................................ ................................................................................... açelya.............................................................................................. 3.. ............................................................................................ .......... aşk merdiveni ............................................................................................. .................................................................................................................................................................................................. ........................ ...... .... ......................... güzel yazılarla yazılmış oluyor hepsi de ....................................................................................................................................................................................................... ........................................................................... .............................................................. ...................................................................................................................................................................... 2................................................. .......................................................... OYSA ................................................................................................................................................................................. 108 ................. .......................................................................................................................................................................... AMA .................................................................................................................................................. ................................... ......................... ........................................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................

Alınan notlardan hangilerinin tam olduğuna karar verilir. gazete veya 500 kelimelik kısa hikâye. Not: Not alarak ve özetleyerek okuma yöntemleri kullanılır. 4. 6. 8. isim veya tarih geçtikçe duraklanarak ve tekrar edilerek okunur. yaratıcı düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Dergi. kalem. Özetin. Öğrenciler öğretmenin verdiği kâğıdın yalnızca ön yüzüne not alırlar. makale. 7. 3. Bunun için üç dakika süre verilir (Sınıf seviyesine göre bu süre uzatılıp kısaltılabilir. 5-7 dakika süreyle sesli okuma yapılır. üç farklı boyutta yapışkan not kâğıtları SÜREÇ 1. 109 . Seçilen bölüm önemli bir yer. Son olarak küçük boy kâğıtlar dağıtılır. metnin konusunu ve ana fikrini kapsayacak şekilde yazıldığı açıklanır. Gönüllü birkaç öğrenci aldığı notu okur. 5.KISACA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika : Eleştirel düşünme. Okuma bittikten sonra gönüllü birkaç öğrenci aldığı notu okur. Öğrencilerden aldıkları notlardan hareketle özet çıkarmaları istenir. Öğrencilere orta boy kâğıtlar dağıtılarak yalnızca önemli yerleri yazmaları istenir. İlk aşamada önemli buldukları her şeyi yazarlar. 2. DEĞERLENDİRME Okuma becerisi gözlem formu kullanılır.).

B. Koştum tuttum dizini. Çocuktum ufacıktım. Kafdağı’ndan aşırdı. Çölde buldum izini. Çalışma kâğıdı kullanılır. Geyik beni görünce. E. A. C. Attı beni bir göle. 2. Doğan yolu şaşırdı. DEĞERLENDİRME 1. anlam bütünlüğü oluşturacak şekilde sıraya konur. Ziya GÖKALP Not: Sessiz okuma yöntemi kullanılır. Ç. Açık uçlu sorular sorulur. çalışma kâğıdında. Buldum yerde bir erik. Gölden çıktım bir çöle.BENİ DÜZENLE DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Karar verme. Düştü büyük sevince. Verilen şiirdeki dizeler. Kaptı bir ala geyik. D. 110 . Sıralaması değiştirilmiş şekilde verilen şiir okunur. problem çözme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. 2. Top oynadım acıktım.

ÇALIŞMA KÂĞIDI Sıraladığınız dizeleri aşağıdaki kutucuklara yazınız.

1

……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………

2

……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………

3

……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………

4

……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………

5

……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………

6

……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………

111

RESİMLEME
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika : Yaratıcı düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Okuma metinleri, kâğıt, kalem, boya kalemleri

SÜREÇ

1. Öğrenciler gruplara ayrılır. 2. Her gruba bir metin verilir. 3. Verilen metinler grup içinde okunur. 4. Her gruptan bir kişi metni özetler. 5. Daha sonra grup üyeleri bir kâğıdı üç bölüme ayırarak metnin giriş, gelişme, sonuç bölümlerini resimlendirir ve metindeki uygun cümleleri resme yerleştirir. 6. Yapılan resimler, grup üyeleri arasında değiştirilir. Not: Sesli okuma yöntemi kullanılır.

DEĞERLENDİRME

1. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. 2. Grup değerlendirme formu kullanılır.

112

ÇÖZÜM ÜRETME
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Problem çözme, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Çalışma kâğıdı

SÜREÇ

1. Öğrencilere aşağıdaki metin okutulur. 2. Metinden hareketle masal kahramanının yerine kendilerini koymaları istenerek metin yeniden kurgulanır. Bilge ona demiş ki: “Sizin köyün başına, yakın zamanlarda, büyük bir felaket gelecek. Bu felaketi ancak sen durdurabilirsin.” Ali’nin ödü kopmuş ama Bilge ona: “Korkma!” demiş “Yalnızca kulak ver dediklerime. Sizin köyün çok yakınından bir dere akar. Sen o dereyi bilir misin?” Ali, başını sallamış. Bilge: “İşte o derenin suyundan, köylüler içmemeli.” demiş. “Çünkü o su zehirli. O sudan içen, yakın zamanda aklını yitirecek. İnsanların o sudan içmelerini önleyebilirsen köyü kurtarırsın.” Ali, hemen köy kahvesine koşup duyduklarını anlatmış ama köylüler Ali’ye gülmüşler, hiç mi hiç inanmamışlar dediklerine. Ne derse desin, derenin suyunun zehirli olduğuna bir türlü inandıramamış köylüyü. Böylece her şey eskisi gibi sürüp gidiyor, insanlar hiç aldırmadan o sudan kana kana içiyorlarmış. Ali umudu kesince köyü terk edip uzaklara, çoook uzaklara gitmiş. Halk Masalı Not: Sessiz okuma yöntemi kullanılır.

DEĞERLENDİRME

1. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. 2. Çalışma kâğıdı kullanılır.

113

ÇALIŞMA KÂĞIDI BEN OLSAYDIM…

……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………. 114

SİHİRLİ KARELER
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika : Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma; problem çözme : Okuma, dinleme : Söz varlığını zenginleştirme : Çalışma kâğıdı

SÜREÇ

1. Bir kelimenin farklı anlamlarda kullanılmasına yönelik bir metin oluşturulur. 2. Metin, öğrencilere okutulur veya dinletilir. 3. Metinde hangi kelimenin farklı anlamlarda kullanıldığı bulunur. 4. Öğrencilerden bulunan kelimenin geçtiği cümleleri yazmaları istenir. 5. Her bir cümlenin başına bir harf konularak belirlenmiş cümledeki kelimenin anlamı, oluşturulan karelere doldurulur. Bazı harfler kutulara yazılarak ipucu verilir.. 6. Bulmacanın sonunda şifreyi ilk bulan öğrenci ödüllendirilir. Not: Sessiz okuma yöntemi kullanılır.

DEĞERLENDİRME

Çalışma kâğıdı kullanılır.

115

............................. Aradan ne kadar zaman geçti hatırlamıyorum.................................................. telefonun acı acı çalmasıyla gözümü açtım.................... Eve girer girmez yanan sobanın sıcaklığını yüzümde hissettim....... Acaba arayan kimdi? a)..... c).......................... O sırada içeri giren annem beni görünce acı bir feryat kopararak hemen yanıma koştu.............. Dışarıda lapa lapa yağan kar.... ç). ç........ TATLI UYKU Hava çok soğuktu.......... c.......... b).. B B L a.... Annemin sesiyle birden irkildim: ...................... annemin sıcaklığı bana ayağımın acısını ve çalan telefonu unutturdu.............. Bütün günün yorgunluğu beynimde uğuldarken tatlı bir uyku sersemliği içinde sobanın yanında kendimden geçmişim..... Yemek yemeden önce biraz kıvrılıp uyumak istiyordum................ÇALIŞMA KÂĞIDI Etkinlikteki yönergeye göre aşağıdaki uygulamaları yapınız.................... Daha sonra yerim......................Biraz uyumak istiyorum anne..... 1 b................................ soğuk havanın sevimli yüzüydü aslında.... ama telefona cevap veren olmadı..... Tam telefona cevap vermek için kalkmışken sehpaya takılan ayağımın acısıyla kıvranmaya başladım................ Bir türlü susmak bilmeyen telefonu annemin açmasını bekledim..... T 5 Ğ Z 3 4 Ü N T Ü 2 Şifre: 116 ................ O an.............. ......Yemek yiyecek misin? Tam senin sevdiğin gibi acılı kuru fasulye yaptım........

6. güzel ve etkili kullanma : Okuma : Söz varlığını zenginleştirme SÜREÇ Aşağıdaki atasözleri ile uygun tutum ve davranışları eşleştiriniz. 5. Yanlışları sınıf ortamında düzeltilir.Mum dibine ışık vermez. e) Üzüm üzüme baka baka kararır. d) Öfkeyle kalkan. sınıf : 15 dakika : Türkçeyi doğru.Ayağını yorganına göre uzat.Lâfla peynir gemisi yürümez.Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur. 4. 5. 2. 7. 3. ç) Demir tavında dövülür.Gönülsüz yenen aş. dağın haberi olmamış.Gün doğmadan neler doğar. 7.Keskin sirke küpüne zarar.Çalma elin kapısını. DEĞERLENDİRME Öğrencilerin verdiği cevaplar kontrol edilir. 1.Tavşan dağa küsmüş. c) Eden bulur.Haydan gelen huya gider.Denize düşen yılana sarılır. yokun hâlinden. çalarlar kapını. 117 .Eğilen baş kesilmez.Ağaç yaş iken eğilir.EŞLEŞTİRME DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ : Türkçe : 6. ya karın ağrıtır ya baş.Kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan. g) Sel ile gelen yel ile gider.Var ne bilsin. f) Terzi kendi söküğünü dikemez.Aç tavuk kendini buğday ambarında sanır. 10. zararla oturur. 8. 2. 9. 4. 1. 6. a) Hâlden anlamama b) Bir işi isteksiz yapma c) Umudunu kaybetmeme ç) Ölçülü davranma d) Boş yere hayal kurma e) Affetme f) Boş konuşmaktan kaçınma ğ) Umursamama h) Çaresizlik içinde kalma ı) Açgözlü olma Aşağıdaki atasözlerini aynı anlama gelenler ile eşleştiriniz. 3. duvar olmaz. a) Ağaç yaprağıyla gürler.Yalnız taş.

Çalışma kâğıdı kullanılır. Bulunan deyim ve atasözleri çalışma kâğıdındaki kutucuklara yazılarak bunların mecaz anlamları ile ilgili birer cümle yazmaları istenir. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. güzel ve etkili kullanma. 3. 118 . Not: Kelime ve kavram havuzundan seçerek yazma yöntemi kullanılır. yaratıcı düşünme : Okuma : Söz varlığını zenginleştirme : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. DEĞERLENDİRME 1. Bilinen deyim ve atasözleri değiştirilerek gerçek anlamlarıyla cümle içinde kullanılır.CANLAN BİRAZ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Türkçeyi doğru. 2. Öğrencilerden verilen bu cümlelerde geçen deyim ve atasözlerini bulmaları istenir. 2.

4. Etekleri tutuşmuştu ki arkadaşı söndürüverdi. oğlunun da şubatı sönmüş. 3. 2. ters yönde olabilirsin. Adamın birinin ocağı sönmüş. 5. Sık sık ameliyat olun ki içiniz açılsın.ÇALIŞMA KÂĞIDI 1. Her şey üstüne üstüne geliyorsa dikkat et. Burnu havadaydı. gözleri yerde. DEYİMLER CÜMLE 119 .

bu harflerin oluşturduğu kelimeleri bularak bir kâğıda yazarlar. harflerinin yerleri değiştirilerek tahtaya yazılır. 2. Gruplar.DÜZENİMİ KAYBETTİM YARDIM EDER MİSİN? DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Türkçeyi doğru. DEĞERLENDİRME Grup değerlendirme formu kullanılır. Tema/konu sonlarında öğrenilen kelimeler. güzel ve etkili kullanma : Okuma : Söz varlığını zenginleştirme : Kâğıt. Birinci gelen grup ödüllendirilir. 3. Bu kelimeleri bağlamına uygun olarak cümle içerisinde kullanırlar. Sınıf 6 veya 7 kişilik gruplara ayrılır. kalem. 120 . tahta SÜREÇ 1. Kelimeleri en kısa sürede bulan ve cümle içinde kullanan grup birinci olur. 4.

Öğrenciler gruplara ayrılarak her gruba bir kelime küpü verilir. 121 . güzel ve etkili kullanma. küpün farklı yüzlerine yazılır. Metinde karşılaşılan kelimeler. 4. 2. Her gruptan en çok cümle kuran öğrenci birinci seçilir. Her grup kendi içinde değerlendirme yapar. Küp atılarak öğrencilerden sırayla üste gelen kelimeyle ilgili. çalı: 20 puan bahtiyar: 20 puan oyun: 15 puan sokak: 15 puan eğitim: 30 puan çalı bahtiyar oyun DEĞERLENDİRME Grup değerlendirme formu kullanılır. birbirinden farklı cümleler oluşturmaları istenir. yaratıcı düşünme : Okuma : Söz varlığını zenginleştirme : Küp SÜREÇ 1.KELİME KÜPÜ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Türkçeyi doğru. Her kelimeye farklı puanlar verilir. Aynı cümleyi kuran ve belirlenen sürede cümleleri söyleyemeyen öğrenci oyundan ayrılır. 5. 3.

Öğrenciler tarafından okunan hikâyeler belirli aralıklarla sınıf ortamında paylaşılır. Oluşturulan hikâye ağacına. 3. Çalışma kâğıdı kullanılır. Hikâyelerden biri “haftanın hikâyesi” seçilir. hikâyenin adı ve yazarı yazılır. Not: Soru sorarak okuma yöntemini kullanır. 2. Çalışma kâğıdı sınıf panosuna asılır. • Hikâyenin konusu • Hikâyenin şahıs ve varlık kadrosu • Hikâyenin geçtiği yer • Hikâyenin geçtiği zaman • Hikâyenin ana fikri 4. Seçilen hikâyenin unsurları tartışılır. çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. DEĞERLENDİRME 1. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. 2.HAFTANIN HİKÂYESİ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Eleştirel düşünme. 5. karar verme : Okuma : Okuma alışkanlığı kazanma : Kitap. 122 .

ÇALIŞMA KÂĞIDI 123 .

DEĞERLENDİRME Grup değerlendirme formu kullanılır. Yönergeler öğrencilere dağıtılarak panoyu okumaları ve yönergeyi doldurmaları için süre verilir. Yönergede yer alabilecek örnek sorular: • Sağdaki sütunda yer alan şiiri bulunuz.” başlıklı yazıda anlatılan olayı özetleyiniz. 4. Ders zili çaldığında öğrencilerin panonun önünde toplanmaları için önceden sınıfa haber verilir. güzel ve etkili kullanma. öğrencilere panodaki ilginç yazılar buldurulur. 124 . 8. yaratıcı düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Okuma AMAÇ : Okuma alışkanlığı kazanma SÜREÇ 1. En fazla puan alan ödüllendirilir. 7. Yönergeye öğrencilerin ilgisini çekecek sorular yazılır. eleştirel düşünme. Okulda hazırlanan pano ve duvar gazetelerinin okunması için panonun içeriğinden ve düzenlenişinden hareketle öğrencilere bir yönerge hazırlanır. Sorular cevaplanarak puanlanır. • Soldan ikinci sütunda yer alan “. Resimdeki kişiyi tanıyor olmalısınız. 2. Kim olduğunu yazınız. 5. Ders başladığında öğrenciler gruplara ayrılır. 6. 3.PANO OKUMA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Türkçeyi doğru.. Şiirin temasını yazınız.. • Orta sütundaki resme bakınız. Belirlenen süre dolduğunda sınıfa dönülür. Not: Not alarak okuma yöntemi kullanılır.

DEĞERLENDİRME Okuma gelişim dosyası kullanılır. Türüne. 2. yaratıcı düşünme : Okuma : Okuma alışkanlığı kazanma : Kâğıt. güzel ve etkili kullanma. şahıs ve varlık kadrosunu. Torbalar numaralandırılır. 4. eleştirel düşünme. torba SÜREÇ 1. kalem. yazarına veya konusuna göre gruplandırılan kitapların adları kartlara yazılarak torbalara yerleştirilir. olayların yeri ve zamanını yazabilmeleri için okuma gelişim dosyasında yer alan hikâye/roman okuma formu dağıtılır. 125 . Birkaç torba hazırlanır. Öğrencilerin seçtikleri kitabın adını. Öğrenciler her hafta bu torbalardan bir kitap seçerek hafta sonunda aileleri ile birlikte okurlar. Not: Not alarak okuma yöntemi kullanılır. konusunu. 3.KİTAP TORBASI DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER ÖĞRENME ALANI AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika : Türkçeyi doğru.

Not: Ezberleme yöntemi kullanılır. 2. 2. Jüri üyesi olarak öğretmenler de davet edilebilir. 3. 4. Çalışma kâğıdı kullanılır. DEĞERLENDİRME 1. Öğrenciler sevdikleri şiirleri seçerek kendi aralarında şiir yarışması düzenlerler. güzel ve etkili kullanma : Okuma : Okuma kurallarını uygulama : Değerlendirme kartları SÜREÇ 1. 126 . Birinci gelen öğrenciye şiir kitabı hediye edilir.ŞİİR BAHÇESİNDEN DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Jüri. elindeki değerlendirme kartlarına göre en iyi şiir okuyan öğrenciyi belirler. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. 5. Sınıf içerisinden beş kişilik bir jüri belirlenir.

“Evet” ler 10 . Arkadaşımın öz güveni tamdı. Arkadaşım okurken uygun yerlerde vurgu. durak ve tonlamaya dikkat etti. Arkadaşım beden dilini okuduğuyla uyumlu olarak kullandı.Jüri üyeleri “evet” yerine Arkadaşım işitilebilir bir ses tonuyla okudu. Adları Yarışmacıların puan üzerinden değerlendirilir. Arkadaşım bütün kelimeleri doğru telaffuz etti. “hayır” yerine 127 işaretini kullanırlar. Arkadaşım okurken duygularını sesine yansıttı. DEĞERLENDİRME KARTI TOPLAM PUAN .

Öğrenciler kahramanların duygu. 4. düşünce. Yazılanlarla ilgili öğrencilerin düşünceleri alınır. hayal ve davranışlarını. 6. hayaller ve davranışlar“ olmak üzere dört bölüme ayrılır. Okunan metinde yer alan şahıs ve varlık kadrosu tespit edilir. 5. 2. Öğrenciler yazdıklarını arkadaşlarıyla paylaşırlar. Tahta veya kâğıt “duygular. 2.KARAKTERLER BİR ARADA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 10 dakika : Eleştirel düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Çalışma kâğıdı kullanılır. kendi okudukları kitabın kahramanlarıyla karşılaştırarak düşüncelerini belirtirler. Şahıs ve varlıkların karakter özellikleri tablo üzerinde sıralanır. Not: Metinlerle ilişkilendirme yöntemi kullanılır. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. 3. 128 . düşünceler. DEĞERLENDİRME 1.

....................... ...................... 2..... ..... DUYGU DÜŞÜNCE HAYAL YORUM 129 ..........ÇALIŞMA KÂĞIDI Metinde yer alan şahıs ve varlık kadrosu şunlardır: 1 ...........

Senin kahramanın kimleri seviyor? • Şu anda Keloğlan çok mutlu. 5. kendilerini okunan metindeki kahramanın yerine koyarak duygularını anlatan birer resim çizerler. gruptaki tüm öğrenciler. Not: Tartışarak okuma yöntemi kullanılır. 3. 2. Öğrencilerin yaptıkları resimler sınıf veya okul panosunda sergilenir. Senin kahramanının ihtiyaçları nelerdir? • Keloğlan ormanda yalnız kalmaktan korkuyor. Öğrenciler gruplara ayrılır. Senin kahramanının neler hissettiğini söyler misin? • Keloğlan’ın kışın yemek için bulgura ihtiyacı var. 130 . Yapılan resimler grup üyeleri arasında değiştirilir. Grup değerlendirme formu kullanılır. Senin kahramanının korktuğu şeyler var mı? • Keloğlan padişahla görüşmek istiyor. Senin kahramanının oturduğu yeri bize tasvir eder misin? • Keloğlan şu anda pazara gidiyor. Öğretmen.BENİM KAHRAMANIM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER ÖĞRENME ALANI AMAÇ MATERYALLER KAYNAKLAR : Türkçe :7 : 80 dakika : Eleştirel düşünme. Senin kahramanının arkadaşları kimler? • Keloğlan annesini. kız kardeşini ve eşeğini çok seviyor. DEĞERLENDİRME 1.) 4. Senin kahramanın kimle/kimlerle oturuyor? • Keloğlan’ın birçok arkadaşı var. Gruplardan birer öğrenci tüm sınıfa yaptıkları resimleri göstererek neler ifade ettiğini anlatır. Senin kahramanının şu anda ne yaptığını söyler misin? • Ben Keloğlan’ın ismini Metin Kıvanç olarak değiştirdim. Etkinliğin ikinci bölümünde. Senin kahramanın kimle görüşmek istiyor? • Keloğlan bir kulübede oturuyor. 2. Sen de kahramanına bir isim koyar mısın? (Bu etkinlikte öğrencinin hayal gücü sınırlandırılmamalıdır. Her gruptan bir öğrenci seçilerek okunan metindeki herhangi bir kahramanı belirlemesi istenir. Öğretmen tarafından belirlenen kahramanla ilgili öğrenciye sorular sorulur. Okuma becerisini değerlendirme formu kullanılır. yaratıcı düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Renkli boya kalemleri : SÜREÇ 1. öğrenciye yardımcı olmak amacıyla kendi seçtiği bir hikâye kahramanı aracılığıyla sorularını yöneltir. • Keloğlan annesiyle oturuyor.

NE ÇIKARSA… DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 10 dakika : Eleştirel düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Kartlar SÜREÇ 1. Bu dünyaya sevmeye geldin. Örnek: YAŞAMAK SEVMEK DEMEKTİR Sevmeyi öğrendin mi insan kardeşini. 2. Her grup bir kart çeker. Çalışma kâğıdı kullanılır. Çekilen kartta yazılanlar grup üyeleri arasında tartışılır. 3. 131 . Kurtlarla kuşlarla aran nicedir? Boş ambar misali tamtakırsa yazık ömrüne Yürek dediğin sevmek içindir. Kemal OR (Cumhuriyet Döneminde Türk Şiiri. Yaşamak sevmek demektir. Grup değerlendirme formu kullanılır. Gayrisi yalan. 2. Ankara. 1990) DEĞERLENDİRME 1. inan! Sevgidir dünyamızın direği. Metinle ilgili kelime ve kavramlardan oluşan cümleler kartlara yazılarak kutuya atılır.

barış dolu bir ortama ulaşmamızı nasıl sağlar? Sevgi denince aklınıza neler geliyor? Hayatınızda nelerin anlamı vardır? 132 .ÇALIŞMA KÂĞIDI Çiftçi niçin bütün yaz boyunca ambarını doldurmak için çalışır? Hayvanları sevmek niçin gereklidir? Sizce bu dünyaya niçin geldik? Kardeşlik.

Öğrenciler gruplara ayrılır. 2. 133 . En fazla sayıda kelime bulan grup birinci seçilir.KELİME HARMANI DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ : Türkçe :7 : 10 dakika : Yaratıcı düşünme. mi k o z ş dan fi nü i ah la ci r tür li ka a y te ni DEĞERLENDİRME Grup değerlendirme formu kullanılır. problem çözme : Okuma : Söz varlığını zenginleştirme SÜREÇ 1. Bir temadan hareketle oluşturulan bulmacada yer alan harf ve heceler kullanılarak anlamlı kelimeler bulunur. 3.

ÇENGEL BULMACA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 15 dakika : Karar verme : Okuma : Söz varlığını zenginleştirme : Bulmaca SÜREÇ 1. 2. Bulmaca çözüldükten sonra numaralandırılmış kutularda yer alan harfler birleştirilerek atasözü veya deyim bulunur. DEĞERLENDİRME Çalışma kâğıdı kullanılır. 134 . Hazırlanan bulmacanın ortasına atasözü veya deyimle ilgili bir resim yerleştirilir.

9. Telefonda söylediğimiz açış sözü. Bir soru kelimesi. dünyanın uydusu. Aynı atadan gelen kimselerin topluluğu. bir toplantıya katılanların bir durum. çocuğu olan kimse. şeylerin kime ait olduğunu 12. sembol. 8. “Kara elmas” da denilen bir yakacak türü. banka. Bir nota. 6. 1 6 13 2 7 8 8 13 1 9 8 2 7 3 4 10 11 1 12 5 2 1 1 14 12 3 1 4 8 3 1 9 135 . Para veya değerli eşya muhafaza etmeye yarayan çelik dolap. rey. dünyanın uydusu. beyaz. Uzaklığı ifade eden bir söz. sorunla ilgili birkaç seçenekten birini tercih etmesi. tarafından yönetilen yer. kadın. Kırmızı. İnce yapılı. istasyon. Hem harf hem de kelime olarak kullanılan bir ses. Dünya. bir işaret zamiri. mağaza ve bazı giriş kapılarında bilet satılan veya para alınan yer. 13. Tahılın tarlaya atıldığından harman oluncaya kadar aldığı 11. nazik.1 2 3 4 5 ÇENGEL BULMACA 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 14 3 12 1 11 4 5 9 2 6 7 10 8 13 YUKARIDAN AŞAĞI SOLDAN SAĞA 1. Bir meyve. 5. erken. 8. Tenis oynarken kullanılan alet. Kemiklerin iç boşluklarını dolduran yağlı madde. miktar. defter vb. Kuzu sesi. 2. 4. 6. fiyat vb. bir kış sporu belirtmek için üzerlerine konulan küçük kâğıt. sinema.anne. Utanma duygusu. 12. Alfabenin dokuzuncu harfi. kazarak yapılan oluk. içinden suyun akması için toprağı 4. Bir malın tür. saçı dökülmüş olan 1. Bir nota. Eskiden savaşlarda kullanılan bir silah. bir seslenme sözü. 11. Bir hece. 9. numaranın kısa yazılışı. ilave. Bir şaşma ünlemi. İlkel bir savaş aleti. nitelikleri veya 10. 7. kadınların omuzlarını örtmek için kullandıkları atkı. bir göz rengi. Su yosunu. bir topluluk oluşturan bireylerden her biri. 10. özel gezinti gemisi. 7. kitap. Ad. 3. cihan. vali 3. 2. 5.

fıkra. Kasete alınacak hikâye. fotoğraf SÜREÇ 1. bilmece. fıkra. bilmece. anı. resim. DEĞERLENDİRME 1. Not: Sesli okuma yöntemi kullanılır. araştırma. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. şiir. girişimcilik TEMEL DİL BECERİSİ : Okuma AMAÇ : Okuma kurallarını uygulama MATERYALLER : Kaset çalar. atasözü ve özlü sözler belirlenir. Kasetin satışını yapmak amacıyla reklam afişi hazırlanır ve satıştan elde edilen gelirle sınıf/okul kütüphanesine kitap alınır. Çalışma kâğıdı kullanılır. 3. 4. 2. 136 . şiir. Belrilenen hikâye. 2. tekerleme. atasözü ve özlü sözler kurallarına uygun olarak okunur. güzel ve etkili kullanma. tekerleme.BENİ DİNLER MİSİN? DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 10 dakika : Türkçeyi doğru. içeriğine uygun bir isim bulunarak kapak hazırlanır. karton. Kasete. yaratıcı düşünme. anı.

137 . tekerleme. anı. şiir.ÇALIŞMA KÂĞIDI Kasete kaydedeceğiniz hikâye. bilmece. fıkra. atasözü veya özlü sözleri yazınız.

ÇALIŞMA KÂĞIDI Kasete bir isim bulunuz. 138 . Kasete bulduğunuz ismi buraya yazın.

139 .ÇALIŞMA KÂĞIDI Kaset kapağı hazırlayınız.

ÇALIŞMA KÂĞIDI Reklam afişini hazırlayınız. 140 .

5. Akran değerlendirme formu kullanılır. 141 . Bir öğrenci seçilen şahıs veya varlığı. güzel ve etkili kullanma. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. eleştirel düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Okuma AMAÇ : Okuduğu metni anlama ve çözümleme MATERYALLER : Kâğıt.RÖPORTAJ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 20 dakika : Türkçeyi doğru. 3. tahta SÜREÇ 1. Diğer bir uygulama biçimi: Her öğrenci bir şahsın veya varlığın yerine geçer. DEĞERLENDİRME 1. 2. Öğrenciler ikili gruplara ayrılır. 4. Her grup verilen sürede röportaj için soru hazırlar. sınıftan gelen sorulara cevap verir. Metindeki şahıs ve varlıkların tasviri yapılır. diğer öğrenci de röportajı yapan kişiyi canlandırır. duygu. düşünce ve davranışları hakkında konuşulur. Not: Eleştirel okuma yöntemi kullanılır. yaratıcı düşünme. Metinde geçen şahıs ve varlıklar tahtaya yazılır. 2. Gruplar hazırladıkları soruları kullanarak sınıfın önünde röportaj yapar. kalem.

Karşılaştırma yapılırken şema kullanılır. DEĞERLENDİRME 1. 3. Okunan metinde geçen şahıs ve varlık kadrosu kişilik.YA KAHRAMANIM OLMASAYDI! DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 20 dakika : Eleştirel düşünme. problem çözme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Karşılaştırma şeması SÜREÇ 1. 2. 2. Kurgu metinde geçen kahramanlardan bazıları çıkarılırsa nasıl sonuçlar doğabileceği tartışılır. fiziki görünüm ve olaya olan etkileri gibi unsurlar yönüyle karşılaştırılır. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. Akran değerlendirme formu kullanılır 142 .

Kişilik özellikleri 3. Kahraman (varlık) 2. Davranış tarzı 3. Fiziksel özellikler 2. Kahraman (varlık) 3. Kişilik özellikleri 2. Davranış tarzı 143 . Kahraman (varlık) 1. Kişilik özellikleri 2. Fiziksel özellikler 1. Fiziksel özellikler 1. Davranış tarzı 3.ÇALIŞMA KÂĞIDI 1.

…b…. a. Yorgun bir günün ardından dudaklarından irili ufaklı birkaç kelime…c…. İlk cümlede.“ asır“ anlamına gelen kelime:…………………………………………. 2. Bulduğunuz eser adını kutucuğa yazınız.. b.. 144 . Not: Sessiz okuma yöntemi kullanılır. İkinci cümlede. 3.ŞİFRE ÇÖZÜCÜ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 10 dakika : Yaratıcı düşünme. İpuçlarından hareketle paragrafta gizlenmiş olan eser adını bulunuz. Üçüncü cümlede. Eser ve yazarla ilgili araştırma yapınız. “uza-” fiilinin geniş zaman çekimi:……………………………… ç.” 1.… c.anılarda. DEĞERLENDİRME Çalışma kâğıdı kullanılır. Yukarıdaki metinde.. araştırma : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Çalışma kâğıdı SÜREÇ “Bu bir ……a……hikâyesidir. 24 saatlik zaman dilimi anlamına gelen kelime:………………. “olmak” fiilinin geniş zaman çekimi:………………………….boyu yaşanmış çileler anlatılır cümlelerde.Tüm yaşanmışlıklar bir geçmiş …ç……. Dördüncü cümlede..

YAZMA ETKİNLİKLERİ 145 .

güzel ve etkili kullanma : Yazma : Yazma kurallarını uygulama : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Tüm gün yürümekten yorgun düşmüştü. Öğrencilerin okudukları metinde yer alan yabancı kelimelerin listesi yapılır. Eksik şeyleri o çek ediyordu. eve gelip ayakkabılarını çıkardığında şoke oldu.GÜZEL TÜRKÇEM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Türkçeyi doğru. Daha sonra metin yeniden oluşturulur. Örnek Metin: Yeni iş yeri. Tüm getir götür işleri ondan soruluyordu. Ofisboy Çek etmek Şoke olmak Off olmak DEĞERLENDİRME Eşleştirmeli sorular sorulur. 146 . Artık ayakları off olmuştu. Not : Kontrollü yazma yöntemi kullanılır. 2. Belirlenen kelimelerin Türkçe karşılıkları bulunur. 3. eskiden çalıştığı fabrikanın hemen yüz metre ilerisindeydi. Ofisboy olarak çalışıyordu.

4. bu anlaşmanın hükümlerine uygun olarak 1. her hafta sonu planda yer alan bölümlerden uygulayamadıklarını. başarı seviyelerini artırmak amacıyla.. 6...tarihinde sınıfta duyurularak yürürlüğe girmiştir. DEĞERLENDİRME Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. 8. Akşam televizyon izleme alışkanlığı. Anlaşmayı bozan taraf. bu anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en aza indirilecektir. uygulayamama sebebini de açıklayan bir raporla velisine sunacaktır. Taraflar. güzel ve etkili kullanma : Yazma : Planlı yazma SÜREÇ 1.. İmza İmza Not:Güdümlü yazma yöntemi kullanılır.. maddede belirtilen amaca yönelik olarak ders çalışma planı hazırlayacaktır...tarihinde imzalanmış ve . 5. 147 . Taraflardan birinin anlaşmayı bozması hâlinde uygulanacak yaptırımlar belirlenir. her hafta sonu ders çalışma planında yer alan bölümlerin uygulanıp uygulanmadığını kontrol edecektir. fiziksel ve ekonomik durumları göz önünde bulundurularak yorumlanmalıdır. Her öğrenci velisi ile aşağıdaki konulara uyacaklarına dair örnekteki gibi bir anlaşma metni hazırlanarak imzalanır.. sınıf öğretmenine bildirecektir. öğretmenin belirlediği yaptırımı uygulayacaktır. Öğrenci velisi.. Anlaşma hükümleri.PİLAVDAN DÖNENİN KAŞIĞI KIRILSIN DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ : Türkçe :6 : 10 dakika : Türkçeyi doğru... başarılı olmak isteyen öğrenci ve velisi için bir ders yarıyılı uygulanacaktır. 4.. öğrencilerin sosyal.. Bu anlaşma iki nüsha olarak hazırlanacaktır.adlı öğrenci velisi arasında başarılı olmak için düzenli ders çalışma ile ilgili anlaşma” . 3.. 9... Öğrenci ve velisi. Her iki taraf. Anlaşma her iki tarafa verilmek üzere iki nüsha hâlinde hazırlanarak taraflarca imzalanır. Öğrenci.adlı öğrenci ve . 2.. anlaşmanın işleyişinde ortaya çıkacak sorunları. 3.. anlaşmanın yürürlüğe girişinden itibaren kitap veya gazete okurken birbirlerini rahatsız edici davranışlarda bulunmayacaktır.... 7... Anlaşmanın geçerli olacağı süre belirlenir... ÖRNEK: ÖĞRENCİ-VELİ DERS ÇALIŞMA ANLAŞMASI “. 2. 1.. Bu anlaşma.

Her gruba farklı bir cümle verilir. kâğıt. kendi kâğıdını alana kadar devam edilir. DEĞERLENDİRME 1. 6. bu sürenin sonunda cümleleri bitmemiş bile olsa yazmayı bırakırlar. Verilen cümleler. saat SÜREÇ 1. İlk yazan öğrencilere iki dakika süre verilir. Her öğrenci. Her grup yazdıkları hikâyeler arasından en beğendiklerini seçerek sınıfla paylaşır. 2.YUVARLAK MASA YAZARLIĞI DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. beşinci yazana altı dakika süre verilir. Her öğrenci kâğıdını sağındaki arkadaşına verir. yaratıcı düşünme : Yazma : Farklı türlerde metinler yazma : Kalem. Süre bittiğinde yazmayı bırakarak kâğıtlar tekrar sağdaki öğrencilere verilir. Üçüncü yazan öğrenciye dört dakika. Üç dakika içinde herkes arkadaşının kaldığı yerden devam eder. dördüncü yazana beş dakika. 148 . Not : Grup olarak yazma yöntemi kullanılır. 4. ilk yazan öğrenciye döner ve o öğrenci hikâye tamamlanmamışsa hikâyeyi tamamlar. 5. Son turda metinler. 2. Akran değerlendirme formu kullanılır. Öğrenciler. 3. güzel ve etkili kullanma. hikâyelerin giriş cümlesi olarak kullanılır. Yazılan hikâyeler resimlenerek sınıf veya okul panosunda sergilenir. Öğrenciler gruplara ayrılır. Grup değerlendirme formu kullanılır.

3. Atasözünde anlatılana benzer bir durumla karşılaşıp karşılaşmadıkları hakkında konuşulur. 2. Öğrenciler yazdıkları atasözlerinden birini seçerek üç veya beş paragraflık bir yazı yazarlar. 4. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. Grup değerlendirme formu kullanılır. “Bir elin nesi var. Öğrencilerin verdikleri örnekler tahtaya yazılır.” atasözü tahtaya yazılır. Ne anlatmak istediği öğrencilere sorulur. eleştirel düşünme : Yazma : Farklı türlerde metinler yazma : Kâğıt. Yazdıklarını resimle de destekleyebilirler. iki elin sesi var. 2. güzel ve etkili kullanma. DEĞERLENDİRME 1. kalem SÜREÇ Öğrencilerin atasözlerini kendi hayatlarıyla ilişkilendirmelerini sağlamak amacıyla. 149 . Sınıf iki gruba ayrılarak bildikleri atasözlerini yazmaları istenir.BİR ELİN NESİ VAR İKİ ELİN SESİ VAR DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Gruplardan. her atasözünün karşısına anlatılmak istenenle ilgili yaşantılarından örnekler yazmaları istenir. 1. Not : Grup olarak yazma yöntemi kullanılır.

DENEMELER DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :6 : 25 dakika : Türkçeyi doğru. Bu kelimelerden birbiriyle ilişkili olanlar eşleştirilir. Bu konuyla ilgili çağrışım yapan kelimeler listelenir. 2. 4. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. 150 . Öğrencilere bir konu verilir. 3. yaratıcı düşünme. Çalışma kâğıdı kullanılır. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. 5. DEĞERLENDİRME 1. güzel ve etkili kullanma. 6. eleştirel düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Farklı türlerde metinler yazma MATERYALLER : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Gerekli düzeltmeler yapılarak yazılara son şekli verilir. 2. öğrenciler arasında okunarak görüş alışverişinde bulunulur. Konuyla ilgili bilgiler gözden geçirilir. Oluşturulan taslak.

Sokak . yiyecek artıkları. Çevre kirliliği nasıl önlenebilir? IV 151 . alternatif enerji kaynakları.fabrikalar . pet şişeler.sigara izmariti Hava kirliliği . hava kirliliği. ağaçlandırma.. egzoz gazı. sokak .filtre III I Çevre kirliliğinin sebepleri nelerdir? Sokakların kirliliğinin sebeplerini açıklayalım. çevre bilinci. filtre. gürültü. fabrika. görüntü kirliliği.çöpler .yiyecek artıkları . eğitim.ağaçlandırma .ozon tabakası . sigara izmariti. çöpler.eğitim .egzoz gazı I II Çevre bilinci . II III Hava kirliliğinin sebeplerini açıklayalım.pet şişeler .ÇALIŞMA KÂĞIDI Konu: Çevre Kirliliği Konuyla ilgili ilk anda akla gelen kelimeler: Ozon tabakası..

Not: Boşluk doldurma yöntemi kullanılır. Bu resimlere uygun diyaloglar konuşma baloncuklarına yerleştirilir. Seçilen bir anı ile ilgili zihin haritası oluşturulur. Hatırlananlar resimlenir. 152 .GEÇMİŞE YOLCULUK DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :6 : 25 dakika : Türkçeyi doğru. 3. 2. güzel ve etkili kullanma. kişisel ve sosyal değerlere önem verme TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma MATERYALLER : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. DEĞERLENDİRME Çalışma kâğıdı kullanılır.

ÇALIŞMA KÂĞIDI BEN DE RESİM YAPABİLİRİM! 2. 3. Önceki öğretmenim resimlerimi hiç beğenmezdi. 3. Hasta olduğum için resim ödevimi yapamadım ve öğretmenim beni azarladı. 2. 5. 4. 1. Resim sergime resim öğretmenimi davet ettim. 153 . Annem evi kirletirim endişesiyle boya kalemleriyle resim yapmama engel olurdu. Yeni resim öğretmenim bir kutu boya hediye etti. 6. 6. 4. Ödevlerimi de arkadaşlarıma yaptırırdım. 1. Resim derslerinde hiç sesimi çıkarmazdım. 5.

154 . Öğrenciler gruplara ayrılarak her gruba üzerinde karikatürler bulunan çalışma kâğıdı dağıtılır.BALON DOLDURMA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Eleştirel düşünme. DEĞERLENDİRME 1. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. Çalışma kâğıtları kullanılır. 2. Not: Boşluk doldurma yöntemi kullanılır. yaratıcı düşünme : Yazma : Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Çalışma kâğıdında yer alan karikatürler dikkatle incelenir. Her grup kendine düşen karikatürdeki boşlukları doldurur. 3. 2.

ÇALIŞMA KÂĞIDI Hakkı USLU 155 .

delikli zımba. güzel ve etkili kullanma. Hatıralarını. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. 3.KIŞI HATIRLA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :6 : 4 ay : Türkçeyi doğru. yaratıcı düşünme. kâğıtları tutturmak için yapıştırıcı veya diğer malzemeler SÜREÇ Öğrencilerin kışla ilgili resim ve farklı türde yazdıkları yazılardan oluşan bir anı defteri hazırlamalarını sağlamak amacıyla. çizdikleri resim veya yazdıkları bir yazıyla desteklerler.. Kitabın kışla ilgili resimlerden ve kış hatıralarından oluşacağı belirtilir.. 2..tarihine kadar açmayın!” uyarısı kitabın kapağına yapıştırılır. 4. 6. Sayfaları zımbayla delerek bir iple birleştirir/yapıştırır. DEĞERLENDİRME Proje değerlendirme formu kullanılır. 1. Her öğrenci kendi kitabı için kapak tasarlar. Kitabın hazırlanma süresi dört ay olacağı için öğrenciler yaşadıkları son kışa ait güzel anılarını da kitaplarına eklerler... eleştirel düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma MATERYALLER : Boya kalemi. “.. Belirlenen tarihte kitap sınıfa getirilerek yazılar ve resimler hakkında tartışılır.. 5. 156 . Öğrencilere bir kış resmi gösterilerek “Kışı Hatırlayalım” adlı bir kitap hazırlamaları söylenir.

GELDİĞİMDE SEN YOKTUN DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ : Türkçe :6 : 10 dakika : Türkçeyi doğru. Öğretmen kelimeyi söylediğinde o kelimede görevli öğrenciler grubun ortasında yer alırlar. 157 . 6. Ünlü düşmesine uğramış kelimelerin yazımıyla ilgili kurallar kavratılır. Öğretmen “Uzun saçları omzuna dökülüyordu. omuz kelimesinin seslerini temsil eden dört öğrenci yan yana dizilir. 2. Türkçe dersinde bilgi düzeyinde öğretilen bu konu. 4. 5. Ek olan sesi temsil eden öğrenci kelimeye yaklaşırken ikinci ünlüyü temsil eden öğrenci yere çöker. Ünlü düşmesine uğrayabilecek kelimeler gruplara dağıtılır. 8. 3. cümleler ve etkinliğin yapılışı beden eğitimi öğretmenine verilebilir. “omuz” daki “u” yu temsil eden öğrenci yere çöker. İki öğrenci de “u” ve “a” seslerini temsil etmek üzere görevlendirilir. Cümle söylendiğinde düşen ünlüyü temsil eden öğrenci yere çöker. beden eğitimi dersinin ilk beş dakikasında bu dersin öğretmeni tarafından uygulatılarak pekiştirilebilir. 1. B. 7. Öğretmen içinde ünlü düşmesinin yer aldığı kelimenin geçtiği bir cümle kurar. güzel ve etkili kullanma : Yazma : Yazım ve noktalama kurallarını uygulama SÜREÇ A. Her öğrenci kelimedeki bir sesi temsil etmek üzere tahtaya çıkarılır. Örneğin. Uygulamanın yapılabilmesi için kelimeler. DEĞERLENDİRME Ünlü düşmesine uğrayan kelimelerin yazımıyla ilgili kuralları uygulama açısından değerlendirilir. ÖĞRETMEN BİLGİ NOTU Türkçenin ses özellikleriyle ilgili bilgi ve kurallar öğrencilerin zihninde somutlaştırılarak verilmelidir. Her öğrenci kendine bir ses seçer.” dediğinde “u” sesini temsil eden öğrenci “z” nin yanına gelirken.

BOYA! BOYA!
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Karar verme : Yazma : Yazım ve noktalama kurallarını uygulama : Çalışma kâğıdı

SÜREÇ

1. Öğrencilere ünsüzlerin özellikleri kavratılır.

ÜNSÜZLER

Sert p, ç, t, k, f, s, ş, h

Yumuşak b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z

2. Bilgiler doğrultusunda çalışma kâğıdında yer alan resme ulaşmaları istenir. 3. Ünsüz yumuşaması ve benzeşmesi olayları kavratılarak bu ses olaylarına uğrayan kelimelerin yazımıyla ilgili kurallara değinilir.

DEĞERLENDİRME

1. Öğrenciler, ünsüzlerle ilgili bilgileri (sertlik-yumuşaklık, süreklilik-süreksizlik) kavrayıp ses olaylarına uğrayan kelimelerin yazımıyla ilgili kuralları uygulayabilme açısından değerlendirilir.

158

BOYA! BOYA!

b y n v c

m

c

s f

k y t ş

l c

ğ v m b y ç d z

d

z y c l

n

l d z r r

r

vh ç s p

g c

g l h k p

z

ğ m d

v l n

t f ş m

k ç h z

v l

Yukarıdaki tabloda yumuşak ünsüzleri boyar mısın? Ortaya çok seveceğin bir hayvan çıkacak. Bu hayvanın adını aşağıya yazar mısın?

159

MACERA PEŞİNDE
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma; yaratıcı düşünme : Yazma : Yazım ve noktalama kurallarını uygulama : Çalışma kâğıdı

SÜREÇ

1. Her öğrenciye noktalama işaretlerinden oluşan bir çalışma kâğıdı verilir. 2. Öğrenciler çalışma kâğıdında yer alan noktalama işaretlerinden birini seçerler. 3. Seçtikleri noktalama işaretini bir kahraman yerine koyarak işaretin maceralarını hikâye şeklinde yazarlar. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır.

DEĞERLENDİRME

1. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. 2. Çalışma kâğıdı kullanılır.

160

ÇALIŞMA KÂĞIDI

Yukarıdaki noktalama işaretlerinden birini seçerek onun başından geçen olayları yazınız. ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………… 161

PROJEM
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :7 : 80 dakika (araştırma dışında kalan paylaşım süresi) : Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma; araştırma, yaratıcı

düşünme
TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Planlı yazma MATERYALLER : Resim, fotoğraf, afiş, poster, grafik, bilgisayar, tepegöz...

SÜREÇ 1. Öğrencilere farklı konular verilerek birini seçmeleri istenir (Sınıf mevcuduna göre

öğrenciler gruplara ayrılarak, her grubun farklı bir proje hazırlaması istenebilir.).
2. Öğrencilere proje hazırlama sürecinde neler yapılacağı ve nelere dikkat edileceği belirtilir.

Proje hazırlanırken; a. Öğrencilerden seçtikleri konuyla ilgili genel bir araştırma yapmaları, b. Konuyu sınırlandırarak ana ve alt başlıklarını belirlemeleri, a. Hazırladıkları sorulara cevap bulmaları, ç. Sorunlara çözüm üretmeleri, b. Yazacaklarını taslak hâline getirerek ön değerlendirmede bulunmaları istenir. 3. Her öğrenci hazırladığı taslak metni kendisinden istenenlere uygun proje hâline getirir. 4. Öğrenciler yazdıklarını afiş, poster, resim, grafik veya bilgisayardan yararlanarak sunarlar. 2. Sunum yapılırken; 6. Materyallerin konuya uygun olmasına, 7. İlgi çekici olmasına, 8. Metne uygun şekilde yerleştirilmesine dikkat edilir.

DEĞERLENDİRME

Proje değerlendirme formu kullanılır.

162

Her olay ait olduğu döneme yazılarak resimlenir ve kâğıtlar birleştirilerek sınıf duvarına asılır. yaratıcı düşünme : Yazma : Planlı yazma : Büyük boy kâğıt. çeşitli kıyafetler : SÜREÇ 1. DEĞERLENDİRME Akran değerlendirme formu kullanılır. 3. 4. Öğrenciler. 2. eleştirel düşünme. Her öğrenci. yaşadıkları çevrede meydana gelen ilgi çekici ve önemli olayların listesini hazırlarlar. seçtiği dönemde yaşayan gerçek veya hayalî bir şahsın yerine geçerek hikâyesini anlatır. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır.YAŞAYAN ZAMAN DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER KAYNAKLAR : Türkçe :7 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. güzel ve etkili kullanma. 163 . Listede yer alan olaylar arasından bazıları seçilerek zaman çizelgesine yerleştirilir. O dönemi yansıtan kıyafetleri giyerek olayı canlandırmaya çalışır.

Dergi için iş bölümüne dayalı aşağıdaki görevlendirmeler esas alınır: Yazı işleri müdürü Editör Düzeltmen Yayın Kurulu Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. 4. Gruplardan biri. Grup üyeleri bu panoya yazı. Akran değerlendirme formu kullanılır. 164 . Sınıf gruplara ayrılır. derledikleri metin ve fotoğraflarla katılırlar. 3. yaratıcı düşünme : Yazma : Farklı türlerde yazma : Resim. 5. fotoğraf. pano SÜREÇ 1. sınıfın gündemini oluşturacak bir konu belirlenir.ADIM ADIM DERGİCİLİK DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Çalışma sürecinde her üyenin etkin olması sağlanır. resim. Grup değerlendirme formu kullanılır. 3. belirlenen gündem maddesine göre bir pano hazırlar. güzel ve etkili kullanma. 2. Her hafta. DEĞERLENDİRME 2.

Sizce bu pencere nereye açılıyor? b. Örnek sorular. Resimden hareketle öğrencilere şiir yazdırılır. güzel ve etkili kullanma. 2.RESİMLERİN EZGİSİ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 20 dakika : Türkçeyi doğru. DEĞERLENDİRME Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. a. 165 . Karşıdaki yuvarlak nesnenin yeni bir dünya olduğunu düşünürsek bu dünyada neler yapmak isterdiniz? c. Balıklar sizin için ne ifade ediyor? 3. eleştirel düşünme : Yazma : Farklı türlerde metinler yazma : Resim SÜREÇ 1. Not: Duyularından hareketle yazma yöntemi kullanılır. Resimle ilgili sorulara cevap vermeleri istenir. Öğrencilere bir resim gösterilir.

GEZİP GÖRDÜKLERİM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 80 dakika : Türkçeyi doğru. Yaşanılan bölgenin tarihî mekânları ile doğal güzelliklerinin bulunduğu yerlere gezi düzenlenir. 2. çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Not: Güdümlü yazma yöntemi kullanılır. 2. Öğrencilerden gezi öncesi gidecekleri mekânlarla ilgili yeterli bilgi toplamaları istenir. Çalışma kâğıdı kullanılır. daha önce elde ettikleri bilgilerle birleştirilerek gezilen yerle ilgili değerlendirme yapılır. araştırma : Yazma : Kendini yazılı olarak ifade etme : Ansiklopedi. güzel ve etkili kullanma. 3. DEĞERLENDİRME 1. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. Gezilen bölgenin özelliklerine dikkat çekmek amacıyla gezi sırasında öğrencilere çeşitli sorular sorulur. Öğrencilerin gezi sırasında gördükleri ve edindikleri izlenimler. 4. İnternet. 166 .

... GEZİ SONRASINDA 1.GEZİ ÖĞRENCİ ÇALIŞMA KÂĞIDI GEZİ ÖNCESİ 1. 2. En beğendiğiniz yer neresi? Niçin? . Gezdiğiniz yeri yaşadığınız çevre ile karşılaştırdığınızda... Gideceğiniz yeri niçin tercih ettiniz? Gezeceğiniz yerde hangi medeniyetler kurulmuştur? Gezeceğiniz yerin tarihimiz açısından önemi nedir? Gezeceğiniz yerde yaşamış olan Türk büyükleri kimlerdir? Gezilecek yerin bitki örtüsü. Gezdiğiniz yerde dikkatinizi ilk olarak ne çekmiştir? 2. Gezdiğiniz yerle ilgili araştırma yaparken eksik gördüğünüz bilgiler nelerdir? . iklimi ve coğrafi koşullarının özellikleri nelerdir? . GEZİ SIRASINDA 1. 167 . Gezi sırasında neler hissettiniz? 3. 3. ne gibi benzerlik ve farklılıklar gördüğünüzü ifade ediniz. 5. 2. 4..

Suya atılan nesnenin meydana getirdiği dalgalanma gözlenerek. DEĞERLENDİRME Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. 4. bir tas veya bir kova su. 6. kişilikleri üzerinde etkisi olan bir çevre seçerler. eleştirel düşünme. 7. Yaşadıkları çevrenin resmini çizerek yazılarına eklerler. 168 . 2. Çevremizdeki bazı küçük değişikliklerin hayatımızda dalgalanmalara neden olabileceği hakkında konuşulur. güzel ve etkili kullanma. İsim verilmeden okunan metinlerin hangi öğrenciye ait olduğu tahmin edilir. Farklı açılardan bakmanın insanların hayatında ne gibi değişiklikler meydana getirebileceği tartışılır.). Cinsiyet. suya atılacak bir nesne. coğrafi bölge ve tarihî dönemin etkileri göz önünde bulundurularak tartışmaya yön verilir. Yaşadıkları çevrenin kişilikleri üzerindeki etkilerini anlatan bir yazı yazarlar.EĞER DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :7 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Öğrenciler. boya kalemleri SÜREÇ 1. Çevrenin kişilik üzerindeki etkisi hakkında beyin fırtınası yapılır. yaratıcı düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma MATERYALLER : Dürbün (Kâğıt veya kartondan da yapılabilir. Algılananlar hakkında konuşulur. Not: Eleştirel yazma yöntemi kullanılır. 9. Bu çevrede yaşamanın olumlu ve olumsuz yönlerini listelerler. Sınıfa bir dürbün getirilerek öğrencilerin çevreye bakmaları sağlanır. 8. öğrencilerden dalganın su yüzeyinde oluşturduğu etkiyi tasvir etmeleri istenir. 3. 5. yaş.

169 . DEĞERLENDİRME 1. 2. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. yaratıcı düşünme : Yazma : Yazma kurallarını uygulama : Resim. güzel ve etkili kullanma. dergi veya İnternetten alınan resim/resimler dağıtılır. Öğrencilerin yorumları okunur. Arkadaşlarından farklı yorum getiren öğrencilerin yazıları sınıf panosuna asılır. 3. Çalışma kâğıdı kullanılır.ÇİZGİLER NE SÖYLER? DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 25 dakika : Türkçeyi doğru. 2. 4. Resimler üzerinde düşünmeleri için öğrencilere beş dakika süre verilir. 5. çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Öğrencilere gazete. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. Öğrenciler resimler hakkındaki yorumlarını yazarak okurlar.

………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… 170 .ÇALIŞMA KÂĞIDI Yukarıdaki resimlerin sizde bıraktığı izlenimleri yazınız.

zaman çizelgesinden bir olay seçerek bununla ilgili araştırma yapar. 4. Bu çizelgeye.ATATÜRK’Ü TANIYORUM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 80 dakika (araştırma dışında kalan paylaşım süresi) : Araştırma. Atatürk’le ilgili kitaplar SÜREÇ 1. yaratıcı düşünme. 171 . Her grup. 2. Çizelgeye. DEĞERLENDİRME Proje değerlendirme formu kullanılır. Not : Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. Atatürk’ün hayatındaki önemli olayların yer ve tarihleri ile Atatürk’ün o tarihte kaç yaşında olduğu yazılır. olayın geçtiği yeri temsil eden bir resim veya fotoğraf yerleştirilir. 6. Araştırdıkları dönemde yaşayan ve Atatürk’ün çevresinde bulunan bir şahsiyetin yerine kendini koyarak onun gözüyle Atatürk’ü tanıtan bir yazı yazarlar. fotoğraf. bilgi teknolojilerini kullanma : Yazma : Planlı yazma : Resim. 3. Yazdıklarını görsel/işitsel materyallerden yararlanarak sunarlar. 5. Tüm grupların ortak çalışmasıyla Atatürk’ün hayatını anlatan bir çizelge oluşturulur. Öğrenciler gruplara ayrılır.

” Girişimcilik ara disiplin kazanımıyla ilişkilendirilir. SÜREÇ Çıkarılacak sınıf gazetesi için gönüllü öğrenciler seçilerek görev dağılımı yapılır. Öğretmen bu süreçte öğrencileri sürekli takip ederek onlara yardımcı olur. Öğrenciler isterlerse kendi çalışmalarını da (şiir. Bütün sınıfa da arkadaşlarının sınıf gazetesi hazırlanması için görev almak istediklerini.) gazeteye alabilirler. hikaye vb. diğer kısmı da şiir. Öğretmen başarılı çalışmalarından dolayı. Öğrencilerden bir kısmı araştırma ve röportaj yaparken. Not: Güdümlü yazma yöntemi kullanılır.SINIF GAZETESİ DERS : Türkçe SINIF :8 YAKLAŞIK SÜRE : 80 dakika (araştırma dışında kalan paylaşım süresi) TEMEL BECERİLER : Girişimcilik TEMEL DİL BECERİSİ: Yazma AMAÇ : Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma Not : “Başkalarıyla iletişim kurma ve geliştirmede sözlü ve sözsüz anlatım becerilerini kullanır. Hazırlanan gazete sınıftaki panoya herkesin okuyabileceği şekilde asılır. DEĞERLENDİRME Başkalarıyla iletişim kurma ve geliştirmede sözlü ve sözsüz anlatım becerilerini kullanabiliyor mu? 172 .resim ve karikatür bulma görevini üstlenir. Öğrencilere bir haftalık süre verilir. bunun sonucunda da çok güzel bir sınıf gazetesi çıkararak başarıya ulaştıklarını açıklar. Her öğrenci yaptığı araştırmalar konusunda diğer öğrencileri bilgilendirir. görev alan öğrencileri tebrik eder. bu davranışlarıyla bir girişimcilik örneği sergilediklerini.

2.GÜNDEM OLUŞTURMA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Not: Kontrollü yazma yöntemi kullanılır. ülke veya dünya sorunlarıyla ilgili bir konu. Okul. Konu sınıf ortamında tartışılarak sorular oluşturulur. cevaplamak üzere. 2. çevre. güzel ve etkili kullanma. sınıfın gündemine alınır. sorulardan birini seçerler. 3. Bu sorunla ilgili düşünce ve çözüm önerilerini yazılı olarak ifade ederler. Konu ile ilgili beyin fırtınası yapılır. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. DEĞERLENDİRME 1. yaratıcı düşünme. problem çözme TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Farklı türlerde metinler yazma MATERYALLER : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Öğrenciler. Çalışma kâğıdı kullanılır. 173 . 4. eleştirel düşünme.

. 4. ……………………………………………………………………………………………….. 2. ………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………….. Kelimelerden birini seçerek bu sorunla ilgili düşünce ve çözüm önerilerinizi yazınız. 6. ………………………………………………………………………………………………. Baloncuklara yazılan kelimelerden hareketle sorular oluşturunuz.ÇALIŞMA KÂĞIDI GÜNDEMİMİZ : TRAFİK Trafik kavramının çağrıştırdıklarını aşağıdaki baloncuklara yazınız. 174 .. 1. 5. ………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………. 3..

güzel ve etkili kullanma. Her öğrenci veya grup. Yunus Emre’nin hayatındaki önemli olaylar ve olayların geçtiği mekânlar belirlenir. 175 . kronolojik sıraya konularak kitap hâline getirilir ve sınıf kitaplığına yerleştirilir. zaman çizelgesinden bir dönem seçer ve o dönemle ilgili araştırma yapar.ONU TANIYORUM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. 4. kendilerini o dönemde yaşayan gerçek veya hayalî bir şahsın yerine koyarak Yunus Emre’yi tanıtan bir yazı yazarlar. araştırma : Yazma : Farklı türlerde metinler yazma : Yunus Emre’nin yaşadığı dönemi yansıtan materyaller SÜREÇ 1. 2. Öğrenciler. Yunus Emre’nin hayatını anlatan bir zaman çizelgesi hazırlanır. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. 3. 5. Öğrencilerin yazdıkları. DEĞERLENDİRME Yazılı anlatımı değerlendirme formu kullanılır.

kabul edilenlerle şirket yönetimi arasında anlaşma metni imzalanır. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. iletişim kurma. 176 . İş başvurusu kabul edilen öğrencilerle görüşülür. 2. DEĞERLENDİRME 1. dilekçe. Çalışma kâğıdı kullanılır. girişimcilik TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Farklı türlerde metinler yazma MATERYALLER : Öz geçmiş. ekte öz geçmişlerini sundukları bir dilekçe ile şirkete iş başvurusunda bulunurlar. Bir grup öğrenci. Diğer öğrenciler. Not: Kontrollü yazma yöntemi kullanılır. anlaşma metni SÜREÇ 1.ŞİRKET KURUYORUM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Öğrenciler sanal bir şirket kurarlar. şirketin yönetim kadrosunu oluşturur. 3. güzel ve etkili kullanma. 2. karar verme. başvuru formu. 4.

ÇALIŞMA KÂĞIDI 177 .Anlaşma metnini yazınız.

Şiir. 7. Açılış sonrası katılım belgeleri katılımcılara dağıtılır. karikatür vb. Sergi için duyuru metni yazılır. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. Dönem sonunda açılış konuşması yapılarak sergi açılır. çalışmalarla katılım olacağı belirtilir. güzel ve etkili kullanma.SERGİ SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER :8 : 1 hafta (yazma çalışmaları dışında kalan paylaşım süresi) : Türkçeyi doğru. 178 . sınıflar). deneme. öykü. karikatür köşeleri oluşturularak çalışmalar gruplara ayrılır. Sergiye şiir. araştırma TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Faklı türlerde metinler yazma KAYNAKLAR : Edebiyat Atölyesi( 6. Çalışmaya katkıda bulunanlar için katılım belgesi hazırlanır. 8. öykü. DEĞERLENDİRME Proje değerlendirme formu kullanılır. Eğitim Gönüllüleri Vakfı SÜREÇ Okul sonu sergisi için bir plan hazırlanır. Sergi günü ve yeri belirlenerek bununla ilgili duyuru hazırlanır. yaratıcı düşünme. deneme.

Not: Kelime ve kavram havuzundan seçerek yazma yöntemi kullanılır. şiirlerinde kullanacakları kelime ve imajları seçerler. Kelime ve imajlar kullanılarak şiir yazılır. Yazılan şiirler müzik eşliğinde okunur. 2. 4. DEĞERLENDİRME Çalışma kâğıdı kullanılır.ŞAİR GİBİYİM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Öğrenciler listeden. Somut kelimelerden ve imajlardan oluşan iki liste hazırlanır. 179 . yaratıcı düşünme : Yazma : Farklı türlerde metinler yazma : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. güzel ve etkili kullanma. Hazırlanan listedeki kelimelerden seçme yapılarak imaj oluşturulur. 3.

GRUP II.ÇALIŞMA KÂĞIDI I. GRUP TATLI SIKI ALTIN KESKİN YÜCE UÇUK SAKİN SAĞLAM ÇARESİZ ÖRNEK RÜZGÂR GÖNÜL ÇİÇEK EVLER HAYAT AĞAÇ BULUTLAR BEN VARLIK İMAJLAR: Hayat. tatlı rüzgâr. sakin evler 180 .

Şiirinize bir başlık bulunuz. 4. 2. 5. yaratıcı düşünme : Yazma : Farklı türlerde metinler yazma : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. güzel ve etkili kullanma.ÇAĞRIŞIMLAR VE DUYGULAR DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Bu duygu ile ilgili aklınıza gelen kelimelerden hareketle bir şiir yazınız. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. • • • • Şiirde ana duyguyu verebildim mi? Çarpıcı ifadeler var mı? Ses uyumunu sağlayabildim mi? Anlam ve ahenk yönünden en uygun kelimeyi seçmiş miyim? DEĞERLENDİRME Çalışma kâğıdı kullanılır. Hoşgörü kavramının çağrıştırdıklarını dondurma toplarının içine yazınız. Yazdığınız şiiri aşağıdaki özellikler bakımından kontrol ediniz. Yazdıklarınızdan hangisi sizde en güçlü duyguyu uyandırır? 3. 181 .

ÇALIŞMA KÂĞIDI ÇALIŞMA KÂĞIDI 2 182 .

ÇALIŞMA KÂĞIDI Şiirinizi buraya yazınız. 183 .

Öğrencilerin yazıları okul panosunda veya dergisinde yayımlanır. yaratıcı düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma MATERYALLER : Kâğıt. DEĞERLENDİRME 4. Birkaç öğrenci yazılarını aileleri ile paylaşmak üzere görevlendirilir. 6. 4. 3. kalem SÜREÇ 1. Ailelerden. Yazı. Öğrencilerden. 184 . “Değişimi reddedebilir miyiz?. 9. değişimin ne olduğunu (değişimi tarif eden). resim veya dansla destekleyebilirler. hayatlarını nasıl etkilediğini ve kendilerinde uyandırdığı duyguları anlatan bir yazı yazarlar. Öğrenciler yazılarını müzik. Not: Güdümlü yazma yöntemi kullanılır. kısa hikâye veya şiir türünde de olabilir. 2. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. Kelimenin çağrıştırdıkları daha sonra tahtaya yazılır. Öğrencilere. “Hayatınızda bir değişiklik olduğunda ne hissedersiniz?” gibi açık uçlu sorular sorularak tartışma ortamı oluşturulur. 5. 5. Öğrenciler. sınıfa gelerek ilk gençlik yıllarına ait tecrübelerini paylaşmaları istenir. “Yetişkinlerin yaşadığı olumlu ve olumsuz değişimler nelerdir?”. iki dakika içinde “değişim” kelimesinin çağrıştırdıklarını defterlerine yazmaları istenir.ZAMANLA DEĞİŞİR HER ŞEY DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Akran değerlendirme formu kullanılır. eleştirel düşünme. 7. güzel ve etkili kullanma. Öğrencilerden bir önceki yıl yaşadıkları sosyal değişimleri liste hâlinde yazmaları ve bunlardan kendilerini en çok etkileyeni seçmeleri istenir. 8.

DİL BİLGİSİ ETKİNLİKLERİ 185 .

Kelime köklerinin/gövdelerinin türünü (isim/fiil) tespit edebiliyor mu? 2. ikinci grup fiilleri bulmakla görevlendirilir. sınıf YAKLAŞIK SÜRE : 20 dakika TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru. Öğrenciler verilen metindeki isim ve fiilleri ayırarak çuvallara yerleştirir DEĞERLENDİRME 1. 186 . Birinci grup metindeki isimleri. Öğrenciler iki gruba ayrılır. Öğrenciler çiftçi rolünü üstlenir. güzel ve etkili kullanma AMAÇ : Kelimenin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve MATERYALLER uygulama : Çalışma kâğıdı SÜREÇ Bir metin belirlenir.ÇİÇEKÇİ DERS : Türkçe SINIF : 6. Çiftçiden pazarda satmak üzere ürünlerini iki çuvala yerleştirmesi istenir. Çalışma kâğıdı kullanılır.

çamurdan kurtardı. Büyülü. Boyu aşınca bulutları. Kokulu. Kirden. Komşu olunca yıldızlara. Uzuyordu damarlarına giden kanla.. Çekti köklerini. Bıraktı kendini rüzgârlara. Kendini güneşe akraba sandı. tozdan. Yaprakları dağıldı. Güzel. Fiil köklerini yazınız. . Yaşıyordu topraktan aldığı gıdayla. Yaklaştığı güneşten yandı. Sonra üşüdü birden. Aşağıdaki metni okuyarak ona yardımcı olur musun? BİR ÇİÇEK VARDI Bir çiçek vardı.ÇALIŞMA KÂĞIDI Çiçekçi Hasan.. Yağmurlarda ıslandı. Beslendiği toprağından utandı. Kâmil Ozay (Yaralı Bahar) İsim köklerini yazınız.. Baktı aşağılara. 187 . Isınmak istedi. bu yılki ürünü çuvallara doldurarak pazarda satacaktır.

. …………..…. ………. BİRLEŞİK …………… …………… …………… .GRUPLANDIRMA DERS : Türkçe SINIF : 6. …………. BASİT …………… …………. ………. karar verme AMAÇ : Kelimenin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve MATERYALLER uygulama : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1.. …………. 3.. …………. birleşik ve türemiş) belirlenir. Öğrencilerin okudukları herhangi bir kitaptan yirmişer kelime (basit. güzel ve etkili kullanma. 2.. TÜREMİŞ …………. ………….. Öğrencilerden her kelime grubu için bir resim çizmeleri istenir. …………… Beğenilen çalışmalar sınıf veya okul panolarında sergilenir.…………. sınıf YAKLAŞIK SÜRE : 10 dakika TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru.. Karışık hâlde verilen kelimeler resimlerin içerisine yazılır.…. DEĞERLENDİRME Kelimeleri yapılarına göre gruplandırabiliyor mu? 188 .

beş dakika sonra bankaya giderek yeni kelimelerini alır. BÖREĞİ. ÇALAR. Kelime birleştirmekle görevli hayalî bir banka kurulur. sınıf YAKLAŞIK SÜRE : 20 dakika TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru. 4. İÇİ. KASET. SÖZÜ. BİÇER. Bir öğrenci bankaya giderek seçtiği kelimeleri hesabına yatırır: Örnek. SU. GECE. SAYAR. Öğrenci. güzel ve etkili kullanma. DÖVER. HANIM. ATA. BOĞAZ. Bankanın birleştirdiği kelimeler tahtaya yazılarak sınıfla paylaşılır. BİLGİ. AYAK. KABI. KALE. yaratıcı düşünme AMAÇ : Kelimenin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve MATERYALLER uygulama : Kelime listeleri SÜREÇ 1. Bir grup öğrenci bu bankada görev alır. 2.KELİME BANKASI DERS : Türkçe SINIF : 6. 3. KONDU. DEĞERLENDİRME Birleşik kelimelerin anlam özelliklerini kavrayabilmiş mi? 189 . KIRIK. ELİ.

.Misafirler siz... 1... 9..........Oda.. oynuyorlar.. yapamadın mı? 15.. 6. sınıf..... pencere.... soru... 2........ sınıf : 25 dakika : Tamlama ve Hâl Ekleri : Türkçeyi doğru....Sen.. bekliyorum................. 12..... yatağın altında buldum.........Çocuklar okul.............. seni okul.............. 3. 8... güzel ve etkili kullanma : Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki boşluklara önce tamlama eklerini. anlamadım..NE HÂLDEYİM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE KONU: TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe : 6.......... bakışlar. 2.. cevap.. kırdın........ 13.... 14.......... 10. bana ver..................Soruya yanlış cevap verdiğimizi öğretmen..........Ayten........... kapı. anladık...Öğretmen.. 7... dışarıya bakıyorum... gözlük...........Yazar.. ilk roman.... DEĞERLENDİRME 1. hep.. kalp...Bu soru... Öğretmenin verdiği cevaplar doğrultusunda öğrenciler............ artık hiç kimse inanmıyormuş............ Hâl eklerini işlevlerine uygun kullanabiliyor mu? 190 .....O.......Kitaplarını Ayşe...... üç kez vurdu.. 4..........Ödevler... resim.. 11. oda. sonra da gerekli hâl eklerini getiriniz.............. koyabilirsin. kalacaklar..... dolap. birbirlerinin kâğıtlarını değerlendirir..........Ben...kapı.... bilmiyorum.... sözler. 5.Derse geç kalan öğrenci... hiç beğenmemiştim.....Yalancı Çoban........... bahçe...

kömür.. oğul... Tamlama eklerini kavrayabildi mi? 191 ... bir başka..Kış.. 8... renk. bizim sınıfta... tat...... 10.. 5. halk arasında “kara elmas” diye anılır. geldi işte...... söz.. 2... de gülü de bazen insanı kırar. 9. 6..Seksen beşindeki yazar...Onlar. kitap. DEĞERLENDİRME 1.Yazar........... 4. sabır..... biz çocukları şaşırtacak kadar çoktur.Zonguldak..... 3....... güzel ve etkili kullanma : Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki boşluklara tamlama ekleri yazarak belirtili isim tamlamaları yapınız....” diyor...... orta... sokak. var mıdır?” diye sordu öğretmenimiz.......TAMAMLAMA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE KONU TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe : 6 sınıf : 25 dakika : İsim Tamlaması : Türkçeyi doğru. beklenen ilgiyi gördü..Eylül.“Su. o kadar güzel ki. dört... okulların açılma günü... anılarında “Yaşlılık.. Öğrencilerin verdiği cevaplar kontrol edilir.. 7..Dost.. 2..... Yanlışları sınıf ortamında düzeltilir....... 1.....Ahmet Bey.Anneler.............

NEREYE? DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE KONU TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe : 6........... 5... düşüncelere saygı gösteren hayata ............ bu güzel yerde ... 4.............. bakar...................... 2.......... 192 .... yaşıyordu güzel başka kısa hızlı hızlı yalnız DEĞERLENDİRME Öğrencilerin verdiği cevaplar kontrol edilir........ arabalar yanımızdan .............Uzun boylu ve ... Yanlışları sınıf ortamında düzeltilir.. 3............... geçti........... geçiyordu. güzel ve etkili kullanma : Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Yanda verilen kelimeler hangi boşluklara yazılırsa sıfat görevi üstlenir? 1.............. sınıf : 15 dakika : Sıfat : Türkçeyi doğru.... konuşur ve ............. cümlelerle derdini anlatır.......... adam... günlerim hep burada ...

............................................. ........ 4............................................Bu küçük şehirde hiçbir sinema açık değilmiş..... 5...Bir adam karşı caddeden bize doğru geliyordu.......Senenin başında işlediğimiz pek çok konuyu tekrar etmemiz gerekli....... 1..................................Denizden topladığı birkaç taşı çalışma masasının üzerine bıraktı... Örnek: Son günlerde okuduğum birçok kitabı okulun kütüphanesinden aldım.................... ...................................................................DÖNÜŞTÜRME DERS : Türkçe SINIF : 6 sınıf YAKLAŞIK SÜRE : 25 dakika KONU : Zamir ... 8............... güzel ve etkili kullanma AMAÇ : Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Cümlelerdeki sıfatları örnekteki gibi değiştirerek zamire dönüştürünüz.................................... ............................... 9. 2...................Sıfat TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru.......... Son günlerde okuduğum kitapların birçoğunu okulun kütüphanesinden aldım....................................................... Yanlışları sınıf ortamında düzeltilir...... 7............ ......... 3.................. Öğrencilerin verdiği cevaplar kontrol edilir...............................................................................................................Kaç arkadaş senin bu görüşüne destek verdi? ........Bazı arkadaşlarım benim bu konuda önyargılı olduğumu söylüyor.. .........................................Kimi insanlar yeşil alanların korunması konusunda oldukça duyarsız................................Okulun bahçesinde toplanan bütün öğrenciler sınıflarına girmeyi bekliyor.......................... .. 1.............. 6.... .............................................................................................................................................................................. 2.......................Hangi geziye katılmayı düşünüyorsun? .... Zamir ve sıfatları işlevlerine uygun kullanabiliyor mu? 193 ............

karar verme AMAÇ : Fiillerin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama MATERYALLER : Çalışma kâğıdı SÜREÇ Çalışma kâğıdı dağıtılarak öğrencilerden buradaki fiilleri yapılarına göre gruplandırmaları istenir. güzel ve etkili kullanma. sınıf YAKLAŞIK SÜRE : 10 dakika TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru.BİRLEŞİK FİİLLER DERS : Türkçe SINIF : 7. DEĞERLENDİRME Fiilleri yapılarına göre gruplandırabiliyor mu? 194 .

ÇALIŞMA KÂĞIDI görememek Abayı yakmak gözlemek sormak çözülmek bakakalmak görmek alınmak Yardım etmek taşlaşmak Göze girmek Selam vermek sevinmek ……… ……… ……… ……… Basit Fiiller ……… ……… ……… ……… Birleşik Fiiller ……… ……… ……… ……… Türemiş Fiiller 195 .

...... eve gider……................ Eski mahallemize git. Her sabah yarım saat yürü..................................................................... Ali’nin [yarın okula gelmeyeceği]ni biliyorum........... ...... Ali yarın okula gelmeyecek..................................... Sizin benden hiç hoşlan...................... gör….TAMAMLA VE BİRLEŞTİR DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ Türkçe :8 : 20 dakika : Türkçeyi doğru......... O beni gör........................................................................... ........................ Dün biraz rahatsızmış.............. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama : SÜREÇ Aşağıdaki boşlukları uygun fiilimsi ekleriyle doldurunuz.. Örnek: Ben biliyorum.... ............ Eve git…… kitaplarımı alacağım........ Onun anlat...... Bazı güller kurutulmuş.. sağlık için çok faydalıdır.............. arkadaşlarıma uğrarım.... O çocuk benim arkadaşım............. yürü........... Bizim ders çalış..................................... Karşıdan uzun boylu...... çiçekler ne kadar güzel! Onu birden karşımda gör.......... ................................ O kazağı bugün giymiş. Okuldan çık…....................... O..... Ben o filmi daha önce gördüm......................... Yarın gece televizyonda bir film gösterilecek................................. Dersten sonra eve yürü. Örnek: Büyük şehirlerdeki oyun alanları giderek azalıyor...................... Çocuk annesini gör…....................... Aşağıdaki cümleleri uygun fiilimsi ekleriyle birleştirip tek cümle olarak yazınız............... onun boynuna sarıldı........ İlkbaharda aç.... odada yüksek sesle konuşulmaması gerekir..... sarı saçlı bir çocuk geliyor............................... dün bir kazak almış.... zaten biliyordum.............................. Bu yüzden okula gelmedi...... O gülleri vazoya koymuş.................. hikâyeyi dikkatle dinledim.......... .............................. hemen geriye döndü.. gittim... yolda arkadaşıma rastladım..................................... çok şaşırdım......... DEĞERLENDİRME Fiilimsi eklerini işlevlerine uygun olarak kullanabiliyor mu? 196 ..........................................

sıfat ve zarf görevlerinde kullanılır.DOĞRU MU. ( ) 5. Oluşturulan bir roman kahramanı ne kadar karmaşık olursa olsun gerçek bir insan gibi olamaz. “Bazı yazarlar. Bazı filimsi ekleri biçim olarak zaman ekleriyle benzerlik gösterir. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki ifadelerden doğru olanın yanına (D). ( ) 1. Fiilimsiler yardımıyla çok uzun cümleler kurabiliriz. ister istemez. Sonra da içine girdiğimiz bu masal dünyasında doya doya gezeriz. ( ) 7. ( ) 10. Bizler kitapları okurken. Fiilimsiler cümle içinde isim. Fiilimsi olan cümlelerde genellikle birden fazla yargı bulunmaktadır. günlük hayatta yaşanan pek çok şeyi de o kitaplara katarız. ( ) 3. yanlış olanın yanına (Y) işareti koyunuz. masalarının başına oturup gerçek dünyayı hatırlamaktan başka bir şey (zarf fiil) (isim fiil) yapmazlar. Aşağıdaki cümlelerde fiilimsilerin altını çizip hangi tür fiilimsi olduklarını yazınız. ( ) 6. bir zamanlar gazetede şöyle bir söz okumuştum: “Hiçbir şey hayat kadar ilgi çekici olamaz. cümleye zaman ve durum anlamı katar. Fiilimsi ekleri fiil kök veya gövdelerine gelir. kitaplar hariç…” DEĞERLENDİRME Fiilimsi türlerini kavrayabilmiş mi? 197 . YANLIŞ MI? DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe :8 : 20 dakika : Türkçeyi doğru. Fiilimsilerden sonra hiçbir ek gelmez. ( ) 8. Zarf fiiller. Fiilimsi eki almış bazı kelimeler isim görevinde kullanılır. Fiilimsilerin olumsuz biçimleri yoktur. ( ) 2. Onların yazdıkları birçok kitap aslında gerçek hayatlarımızdaki unutuşlarımızı ele alır. Belki de yazarları unuttuklarımızı bize hatırlattıkları için çok severiz. Çok iyi hatırlıyorum. ( ) 4. Fiilimsiler her zaman cümlenin ortasında bulunur. ( ) 9. Ancak hepimiz bir kitabın ilk sayfasını açar açmaz oradaki kahramanların gerçek olduğuna inanmaya başlarız.

Örnek: Ben sınava hazırlanıyordum. O zamandan beri çok mutluyum.. Çevremiz her geçen gün daha da kirleniyor. Hemen bana telefon et.. (-alı) DEĞERLENDİRME Zarf fiilleri işlevlerine uygun olarak kullanabiliyor mu? 198 .(-ken) Ben sınava hazırlanırken arkadaşlarım da televizyon seyrediyordu.(-ken) Sabah başlayan yağmur hiç durmuyor. sürekli yağıyordu. Tam o sırada çocukluk günlerimi hatırladım.. (-arak) Sen bizim eve geldin.. (-dıkça) Eski eşyalarımı karıştırıyordum. (-ınca) Eve git. (-ıp) Şemsiyesi yere düşmüştü.BİRLEŞTİRELİM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. O sırada arkadaşlarım televizyon seyrediyordu. -mez) Eve gideceğim ve çantamı alacağım. Bununla birlikte insanların sağlığı da bozuluyor. Eğildi ve onu yerden aldı. (-ır . (-madan) Kapının zili çaldı. o zaman çok korktum. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki cümleleri yanlarındaki zarf fiil eklerini kullanarak birleştiriniz.

Ünlü bir tiyatrocumuz “Hayat bir sahnedir. annesine “Benim ödevlerime yardım eder misin?” dedi. Öğretmen. Bir atasözümüz şöyle der: “Yalnız taş. Ayşe. …………………………………………………………………………………… Arkadaşıma “Sınavın ne zaman olacağı hakkında hiçbir bilgim yok. ………………………………………………………………………………….” dedim.. öğrencilere “Biraz sonra sizlere ilginç bir olay anlatacağım. DEĞERLENDİRME Fiilimsi eklerini işlevlerine uygun olarak kullanabiliyor mu? 199 .. ………………………………………………………………………………… Çocuklar hep bir ağızdan bana sordular: “Bütün bu güzel dergiler senin mi? ” ………………………………………………………………………….DOLAYLI ANLAT DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ Türkçe 8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru.. annesinden ödevlerine yardım etmesini istedi.” der. duvar olmaz. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama : : SÜREÇ Aşağıdaki cümleleri fiilimsi eklerini kullanarak dolaylı anlatım cümlesine dönüştürünüz. Örnek: Ayşe..” ………………………………………………………………………….” dedi. ………………….…………………………………………………………… Kırlardaki güzel çiçekler “Renklerimiz ne kadar da canlı değil mi?” diye sordu.

Ateş yakmak isteyen gençlerden birisi çakmak istemek için yanımıza geldi.) Bu bölgede güzelliğiyle ünlenen birçok çağlayan bulunmaktadır. İş makinelerinin yaygınlaşması kazma. fiilimsi değil isimdir. Ekmek alması için babasının verdiği parayı düşürmüş. Baharın ilk günlerinde çokça yenilen dondurmanın sağlık için bazı sakıncaları olabilir. Tarlalarına buğday ekmek isteyen çitçiler yağmurun yağmasını bekliyor. eylemlerin adıdır. çünkü bir varlığı karşılıyor. Birçok yazar bu şehrin güzelliklerini kitaplarına konu etmiş. avlanmak için denize çıkan balıkçıları görüş mesafesi konusunda uyardı. Besinleri dondurma onları uzun süre saklamak amacıyla kullanılan yaygın bir yöntemdir. fiilimsi midir? Niçin? Örnek: Niçin kondun a bülbül / Bahçemdeki asmaya (Bu cümledeki “asma”. DEĞERLENDİRME Fiilimsiyle isim fiil arasındaki farkları kavrayabilmiş mi? 200 . Oysa isim fiiller. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimeler isim mi. kürek gibi el aletlerinin pabucunu dama attı. Senin bu konudaki görüşlerine kesinlikle katılmıyorum. Uzmanlar.BENİM GÖREVİM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe :8 : 40 dakika :Türkçeyi doğru.

Zirveye giden yolda tükenmez bir azimle çalışmak gerekir. her sabah denize doğru uzanan geniş bir yolda.BENİ FARK ET! DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe :8 : 25 dakika : Türkçeyi doğru. Çarpık yapılaşmayla bu güzelim yer. yavaş adımlarla saatlerce koşar. Başarıya susamış bir insanın kazanma azmi. 19 Mayıs törenleri için hazırlanan öğrenciler. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimeleri ve aldıkları ekleri inceleyiniz. geleceğini söylemesine rağmen gelmedi. Arkadaşım. Eklerin adlarını yazınız. (zaman eki) Tanınmış bir yazarla karşılaştınız mı hiç? (sıfat fiil eki) Yarın öğleden sonra arkadaşım gelecek. Okulumuzun düzenlediği bu önemli toplantıda. benim tanıdığım kasaba olmaktan çıkmıştı. hiçbir zaman tükenmez. DEĞERLENDİRME Fiilimsilerin işlevlerini kavrayabilmiş mi? 201 . Sonbaharın gelmesiyle birlikte ağaçların bütün yaprakları sararmış. Tren istasyonunda beklerken tanıştığımız bu adamı hepimiz tanıdık. koşar adım yürüyorlardı. Örnek: O. öğrencilerin geleceği tartışılacakmış. dergilerde yazdığı çocuk şiirleriyle tanınmış. Yarın öğleden sonra gelecek arkadaşımı uzun zamandır görmemiştim. O. Bu koskoca şehirde tanıdık bir yüze rastlayamamak benim için çok doğaldı. Altın gibi sararmış yapraklara basa basa küçük bir dağ yolundan ilerliyoruz.

DEĞİŞTİR DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Hayatta yaşanan şeyler bazen rastlantı olabilir. yiyeceklerin üzerini her zaman kapalı tutmalıyız. ancak romanda anlatılan şeyler tutarlı olmalıdır.” der. Karşı kaldırımda yürüyen adam bizim öğretmenimiz değil mi? Size önerdiğim kaynaklara mutlaka bakın. Kitabın ilk cümlesi şöyleydi: “Uzaklardan gelen insanların anlatacağı şeyler vardır. Senin yazdığın şiirler bence çok etkileyici. Yazarın anlattıkları kendi çevresinden izler taşıyor. Örnek: Yazarın anlattığı hikâyeler kendi çevresinden izler taşıyor. derdi. Annem. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki cümlelerdeki sıfat fiilleri isim yapınız.” dedi.” Evimizin penceresinden bahçede top oynayan çocukları seyrediyorum. DEĞERLENDİRME Sıfat fiillerin işlevlerini kavrayabilmiş mi? 202 . İngilizce öğretmenimiz daha ilk derste “Yabancı dil öğrenmek isteyen bir kişi. Bir atasözümüz “Erken kalkan kişi yol alır. Kırlardan topladığımız çiçekleri masanın üzerindeki vazoya koyalım. öncelikle ana dilinin inceliklerini çok iyi bilmelidir.

“Bu cümlede olayın gerçekleşeceği ‘yer’i vurgulamak istersek cümlede nasıl bir değişiklik yapmalıyız?”. Öğrencilere cümlenin ögeleri ve cümlede vurguyla ilgili temel bilgiler verildikten sonra. sınıfın düzeyine uygun olarak kolaylaştırılıp zorlaştırılabilir. 4. 2. Bu etkinlikte kullanılacak cümle örnekleri. Kürsüye veya tahtaya davet edilen öğrenciler tarafından bir düzen içinde tutulur. Öğrencilerin verdiği cevaplara göre kartların arkası çevrilir ve konu. “Hangi arkadaşlarınız yer değiştirirse zarf tümleci en önemli öge hâline gelir?” gibi sorularla anlamın/vurgunun nasıl değiştiği öğrencilere görsel olarak verilmeye çalışılır. 1 Ünlü yazar 2 yarın sabah 3 kitap fuarında Kartların ön yüzü 1 Özne (Kim?) 2 Zarf tamlayıcısı (Ne zaman?) 3 Yer tamlayıcısı (Nerede?) 4 Belirtili nesne (Neyi?) 5 Yüklem (Ne yapacak?) 4 son kitabını 5 imzalayacakmış. Öğrencilere “Bu cümleyi nasıl düzenlersek ‘zaman’ kavramı cümlenin en önemli ögesi hâline gelir?”. bir grup çalışması olarak düzenlenir. Kartlar her bir sayfaya cümlenin bir ögesi gelecek şekilde kesilir. çeşitli yer değiştirmelerle pekiştirilir.BİZ BİR CÜMLEYİZ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 25 dakika : Türkçeyi doğru. 3. kartların arka yüzleri DEĞERLENDİRME Cümlede vurgu ile ilgili kuralları uygulayabiliyor mu? 203 . 5. öğretmen ve öğrenciler tarafından aşağıdaki örneğe benzer kartlar hazırlanır. Etkinlikte şu aşamalar izlenir: 1. güzel ve etkili kullanma : Cümleyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama : Kartlar SÜREÇ Bu etkinlik. Kartların öğrenciler tarafından rahatça görülebilmesi için dosya kâğıdı büyüklüğünde olması gerekir. cümlenin ögelerinin daha iyi kavranması amacına yönelik olarak sınıf ortamında.

OKUMA GELİŞİM DOSYASI 204 .

öğrencilerin okudukları kitapları değerlendirmekle kalmamalı. algılama. kişisel deneyimi önemli rol oynar. öğrencilere bir kitabı değerlendirmede dikkat edecekleri noktaları. Öğrencilerin okuma alışkanlıklarının geliştirilmesinde sınıf kitaplıkları da oldukça önemlidir. Her öğrenciye okuma alışkanlığı kazandırılabilir. ilgisini çekebilecek türde kitaplar okumaya yönlendirmesi gerekir. okuma alışkanlığı kazandırmada velilerle iş birliği yaparak öğrencilere evde de okuyabilecekleri kitaplar önermelidir. kitap okumaktan hoşlanmayan öğrencileri kısa. çocuğa ait bir kitaplık oluşturmaları. Zengin ve düzenli bir sınıf kitaplığı öğrencilerde okuma isteği uyandıracaktır. zihinsel ve duygusal durumları göz önünde bulundurulmalıdır. Bütün derslerin okumayı gerektirdiği göz önünde tutulacak olursa. Öğretmen. Bunun için öğretmenin. öğrencilerin sınıf dışında okuyup okumadıklarını belirleme imkânı verir. Öğretmen.). Öğretmen yalnızca. • • • • Öğrencinin kimlik bilgisi. öğrenciler tarafından doldurulacak okuma gelişim dosyasını dönem sonlarında değerlendirir (öğrencilerin okuma alışkanlığı. çocuklarına örnek olacak şekilde kitap okumaları. Evde okunan kitapların sınıf ortamında tartışılması öğretmene. kültürel. düşünce yapısı ve olumlu/olumsuz yönlerini belirlemeleri konularında yol göstermelidir. Öğrenci değerlendirme formları. Yeri geldiğinde yapılan küçük yardımlar ve özendirmeler. okuma alışkanlığı ve sevgisi kazanmış bir öğrencinin diğer derslerde de başarılı olacağı açıktır. toplumsal çevresi. kelimeleri. kavrama ve anlamlandırma etkinliğidir. Okuma etkinlikleriyle öğrencilere. resimli ve onların ilgisini çekebilecek kitaplar okumaya teşvik ederken okuma alışkanlığı kazanmış öğrencileri de edebî değer taşıyan eserleri okumaya yönlendirmelidir. Yapılan bu çalışmanın verimli olabilmesi için evde okunan kitapların mutlaka sınıfta değerlendirilmesi gerekir. yapıcı eleştirilerde bulunma gibi beceriler kazandırılabilir. Öğretmen değerlendirme formları. okuma süresi vb. ekonomik. Bunun yanında öğretmen. onları ödüllendirmeleri ve onlara özel günlerde kitap hediye etmeleri konusunda bilgilendirmelidir. evde kitap okuma saatleri düzenlemeleri. Bu nedenle okuma çalışmalarında öğrencilerin sosyal. Öğrenme sürecinde okumanın payı büyüktür. Öğrencinin seviyesini gösteren bilgi formu.OKUMA ALIŞKANLIĞININ KAZANDIRILMASI Okuma. okunan kitapların türü. eserlerin planı. Bu amaçla da velileri. öğrencilerle birlikte bir kitap değerlendirerek öğrencilerin okuyacakları eserleri kendi başlarına nasıl yorumlayacaklarını ve bu eserlerden nasıl yararlanacaklarını göstermelidir. 205 . çok yönlü ve yaratıcı düşünme. cümleleri veya bir yazıyı bütün unsurlarıyla görme. Öğretmen. fiziksel ve psikolojik durumu. Öğrencilerin okuma alışkanlığı kazanmasında zekâ seviyesi. Okuma gelişim dosyasında. düzenlenen yarışmalarda verilen ödüllerle öğrencilerin okuma zevki ve alışkanlığı kazanmaları sağlanmalıdır. öğrenciyi. okuduğunu daha hızlı ve doğru anlama. farklı duygu ve düşüncelere saygılı olma. çocuklarıyla okudukları kitapları değerlendirmeleri.

• • Okunan her kitabı tanıtıcı bilgi. Bu öğrenme seyrine bakılarak ailelere yıl boyunca bilgi verilir. yazarları ve okuma seviyelerini tespit eder. Bu sırada grup üyelerinin her biri söz alırken öğretmen de yapılan sunumla ilgili notlar alır. değerlendirme formunu doldurarak yapılan sunumu değerlendirir. Bu tartışmalar ve etkinlikler süresince okuma alışkanlığı kazanmış öğrenciler ve her öğrencinin anlama seviyesi belirlenir. 6. Öğrencilerin seviyelerini belirlemede sınıf içi etkinlik ve tartışmalar da önemlidir. Sözlü anlatımda güçlük çeken öğrencilerin kitapla ilgili duygu ve düşüncelerini değerlendirmede. sınıf öğrencilerinin okudukları kitapları algılama ve değerlendirme seviyeleri ilk beş yıla göre daha üst düzeydedir. • Grup üyelerinin her biri farklı bir kitap okur ve grup içinde okudukları kitabı tanıtır. Okuma dosyası 8. Okunan her kitapla ilgili duygu ve düşünceler yer almalıdır. Öğrencilere her iki dönem başında uygulanan anketler dönem sonlarında ailelere gönderilir. Bu nedenle öğretmen. Öğrenciler bu şekilde her yıl kendileri için okuyacakları temel kitapların listesini yaparak okuma planı oluştururlar. 7 ve 8. • Okudukları kitapları tanıtmaları için dört ya da beş öğrenciye söz verilir. Beğendikleri bir bölümü sesli okurlar. Öğrencilerin doldurdukları değerlendirme formları. grup tartışmaları ve öğretmenin rehberliği öğrencilerin kendilerini değerlendirmelerine ve ileriye yönelik hedeflerini belirlemelerine yardımcı olur. 206 . kitabın özetini ve kitap hakkındaki genel düşüncelerini sınıfla paylaşırlar. Gruplar okudukları bir kitabı sınıfta tanıtır. sınıfın sonunda öğrencilere verilir. onlardan kendilerini okuyucu olarak nasıl gördüklerini anlatan bir yazı yazmaları istenir. Öğrencilerin okuma seviyelerini tespit etmek amacıyla. • Kalabalık sınıflarda öğrenciler gruplara ayrılır ve iki hafta aralıkla bir veya iki grup seçilir. sınıflara ait bilgileri içeren “okuma dosyası”nı inceleyerek öğrencilerin sevdikleri türleri. Eğitim öğretim yılının ilk ayı öğrencilerin okuma seviyelerini ve okumakta zorluk çeken öğrencileri belirlemede önemli bir dönemdir. Bu tartışmalar sırasında öğretmen her öğrenci için beş altı cümlelik notlar alır. Ayrıca öğretmen. Öğrenciler neden bu kitabı seçtiklerini. Öğrencinin yıl içinde okuduğu kitapların isimlerinin yer aldığı liste tutulur. öğrencilerin okudukları metni diğer metinlerle ve kişisel deneyimleriyle ilişkilendirme becerilerini tespit eder. Bu amaçla her on beş günde bir. 1-5. Grup üyeleri. yazdıkları göz önünde bulundurulmalıdır.

............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 5........................... 9............................................................. 16....................................... 6............................................................................... ....................... 12............. ......................................................................................................................................... 22.................................. 3.................................KİTAP OKUMA LİSTESİ Kitabın adı Yazarı Okunduğu tarih 1............................................................................................................................................................................................................................................ 24...... 30........................................................ 18.................................................................... ... ......... 26...... 27.......................................... . ...... ................................................................................ 21............................................................................... 11...................................................... 14....... ........................................................................................................................... .............................................................................................................................................................. 8...................................... 7............................................................................................. 28............................................. ..................................... ........................... .............................................................................................. ..................................... ................................................................................................ ............................. 23.............................................. ... 17............................................................................. ................................................................. .................................... 13................................................................. 20................................... 15............................................ ................................. 207 ............................................................................................................................ ..................... 25................................................................................................................................................................................................................................................... 4......................................... .......................... .................................................. 29.......................... ................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................. ........................................................................................................................................................................................................................................................................ ............................................. ............. 2.................................................... .................................................................................................................................................. 10................................................. ............................................................................................................................. 19..................................

....... ................................................................. ....... .........................................................yerinde olsaydım .......................... .................................. ................................ .............. ....................... ........................................................................................... .... ................................................................................................................................................................................................................. ....................................................................................................... .............................................................. Kitabı ben yazsaydım .......... ...... ................................... ..................... .............................................................. ..................................... .................................................. ......................................... 208 Kitabı ben tamamlasaydım .................. ....... ...................... .... . En sevdiğim kahramanlar Ana fikri belirleme ........ .......................................KİTAP OKUMA BALONU Bu kitapta en çok beğendiğim bölüm ☺ Kitabı okurken hissettiklerim Ben.......................................... . .......... . .................................................. ............... .............................................................. ........... ................................... Kitapta beğenmediğim bölüm ............................................................................................................. ........... ........................... ...........................................

basım yılı ve yeri: Kahramanlar: Beni en çok etkileyen kahraman ve özellikleri: Olayın geçtiği yer: Olayın geçtiği yerlerden birini kendi cümlelerimle anlatıyorum: Kitapta anlatılanların gerçekte olup olamayacağı ile ilgili düşüncelerim: 209 .HİKÂYE /ROMAN OKUMA FORMU Kişisel Bilgiler Öğrencinin adı soyadı: Sınıfı Nu : : Kitapla İlgili Bilgiler Kitabın adı : Yazarı Türü : Okumaya başladığım tarih: Okumayı bitirdiğim tarih : Sayfa sayısı : Aynı yazardan okuduğum diğer kitaplar: Kitapla İlgili Duygu ve Düşünceler Konusu: : Yayınevi.

..yerinde olsaydım... bölümü değiştirip şöyle yapardım: Ben .... Kitabı ben tamamlasaydım.. Kitabı beğendim/beğenmedim..Kitaptan çıkardığım sonuç: En çok sevdiğim bölüm: Kitaptaki .. çünkü.. Kitapta en çok beğendiğim cümle veya paragraf: Kitapta geçen bilmediğim kelimeler ve anlamları: 210 .

. Bu kitabı okumakla ne kazandım?: Kitapta geçen bilmediğim kelimeler ve anlamları: 211 . çünkü. basım yılı ve yeri: Kitabın niçin yazıldığı hakkındaki düşüncem: Kitapta en çok beğendiğim cümle veya paragraf: Kitabı beğendim/beğenmedim.DÜŞÜNCEYE DAYALI KİTAP OKUMA FORMU Kişisel Bilgiler Öğrencinin adı soyadı: Sınıfı Nu : : Kitapla İlgili Bilgiler Kitabın adı : Yazarı Türü : Okumaya başladığım tarih: Okumayı bitirdiğim tarih : Sayfa sayısı : Aynı yazardan okuduğum diğer kitaplar: Kitapla İlgili Duygu ve Düşünceler Konusu: Kitapta anlatılanları kısaca şöyle ifade edebilirim: Kitaptan çıkardığım sonuç: Sevdiğim cümleler : : Yayınevi..

ŞİİR KİTABI OKUMA FORMU Kişisel Bilgiler Öğrencinin adı soyadı: Sınıfı Nu : : Kitapla İlgili Bilgiler Kitabın adı : Şairi : Yayınevi.. basım yılı ve yeri: Okumaya başladığım tarih: Okumayı bitirdiğim tarih : Sayfa sayısı : Tutarı : Kitapla İlgili Duygu ve Düşünceler Kitaptaki şiirlerde işlenen temalar: En çok sevdiğim şiirler ve sebebi: Kitaptan ezberlediğim şiirin adı: Kitabı beğendim/beğenmedim.. Kitabı okurken hissettiklerim: Kitapta geçen bilmediğim kelimeler ve anlamları: Kitapta beğendiğim şiir: 212 . çünkü... Ben şairin yerinde olsaydım.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 213 .

öğretim yılı sonunda öğrencilerin nereden nereye geldiklerini görebilmemiz açısından önem taşımaktadır. gözlem formları vb. Kan. Çoklu değerlendirme yoluyla sağlanan bütüncül bakış ise öğrencinin. Burada yapılacak değerlendirme. gözlem formları. Amaca ve zamana göre yapılan değerlendirmelerden bir diğeri de çıktıların (başarının) değerlendirilmesidir. Bunlar öğretimin başında. öğretim açısından yararlı olacaktır. Değerlendirme. H. 2006). öğretimin değerlendirilmesi ve öğrenme eksikliklerinin belirlenmesidir.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Eğitim ve öğretim etkinliklerinin en önemli ögelerinden birisi de değerlendirmedir. öğrencileri daha iyi gözlemlemek. yazma dil becerileri ile dil bilgisindeki durumları belirlenebilir. ve Doğan. öğretim sürecinin başında girdiler. Türkçe Dersinde Ölçme ve Değerlendirme Türkçe dersinin öğretim sürecinde ölçme ve değerlendirme uygulamaları üç boyutta ele alınabilir. okuma. konuşma. Öğretim sürecinde değerlendirme iki amaçla yapılır. Bunlar amaca. değerlendirmek açısından yapılan değerlendirme “süreç değerlendirmesi” olarak ifade edilmektedir. Bu değerlendirme de öğrencilerin öğretim süreci sonundaki başarılarının belirlenmesi amacıyla yapılır. öz değerlendirme formu. dinleme. performans ödevleri vb. Bu türde bir değerlendirme için izleme amaçlı testler. Öğrenme süreci içinde. Değerlendirmenin temel amacı sistemin doğru işleyip işlemediğini ortaya koymak ve buna dayanarak sistemdeki eksikliklerin tamamlanmasını ve yanlışlıkların düzeltilmesini. sürecinde ve çıkışında çeşitli ölçme araçlarını kullanabilir ve öğrencilerin kullanmasını da sağlayabilir. Öğretim sürecinin başında öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerinin veya durumlarının belirlenmesi. öğrenme. süreçte öğretim ve öğrenme. Bu amaçla. Süreç içerisinde yapılan ölçme ve değerlendirme çalışmalarıyla öğretim sürecine ilişkin geri bildirimler alınır ve varsa öğrenme eksiklikleri tamamlanır. okuma. Bunlar. Değerlendirmenin farklı türleri vardır. Ayrıca süreç içerisinde öğrenmenin ne ölçüde ve nasıl gerçekleştiğini belirlemek amacıyla kontrol listeleri. kısaca sistemin onarılmasını sağlamaktır. Öğrencilerin. 2005). akran değerlendirme formu.öğretme sürecinin daha etkin geçmesine katkı sağlayacaktır. dereceli puanlama anahtarları gibi araçlar kullanılır. Bu amaçla eğitim ve öğretim süreci başında öğrencilerin derse karşı tutumları.. A. eğitim sisteminin belirlenen hedeflere ulaşmasında önemli bir rol oynamaktadır. Öğretim sürecinin sonunda yapılan değerlendirmeler ürün 214 . sonuçta çıktılar değerlendirilir. öğrenmenin hangi boyutunda eksiklikleri ya da yanlışlıkları olduğunu belirlemek ve bunları gidermek açısından yararlı. öğrencilerin daha iyi öğrenmelerine ve ne öğrendiklerinin farkına varmalarına da yardımcı olmaktadır. güvenilir ve doğru bilgiler sunacak (Kutlu ve Ahioğlu. dinleme. Süreç içerisindeki değerlendirmeye öğretmenin ve öğrencilerin birlikte katılması. N. araçlar kullanılır. konuşma. öğretim sürecinde ve sonunda yapılacak değerlendirmelerdir. farklı zamanlarda ve farklı ölçme araçları kullanılarak yapılabilir. Ayrıca bu uygulamalar. Öğrencilerin değerlendirme sürecine katılmasıyla da ölçülen özellikle ilgili farklı kaynaklardan bilgi edinilmiş olur. kullanılabilir. herhangi bir durum hakkında bütüncül bir bakış açısını ve çoklu değerlendirmeyi de beraberinde getirir. Bu belirlemeler için tutum ölçekleri. yazma ve dil bilgisi alanlarına ilişkin performansları çeşitli ölçme araçları kullanılarak ölçülebilir. yapıldığı zamana ve kullanılan ölçüte göre sınıflandırılabilir (Atılgan. Bunlar aşağıda kısaca açıklanmaya çalışılmıştır. başarı testleri. Öğretmenler eğitim öğretimin başlangıcında. Türkçe dersinde ölçme ve değerlendirme. öğrenci ürün dosyaları. farklı amaçlarla.

1991). aynı zamanda öğretimin verimliliği hakkında da bilgi verir. 215 . öğretmeni ve kurumlarca hazırlanan araçlarla bilgi elde edilir. Süreç değerlendirmesinde. Burada öğretmen birden fazla araçla öğrenci başarısı hakkında daha gerçekçi değerlendirmeler yapacaktır. öğrencilerin neler öğrendikleri ölçülür. Değerlendirme sürecine öğretmen ve öğrenci birlikte katılmaktadır. Böylece öğretimin aksayan ve eksik yönlerini tespit etme olanağı elde edilir. Ürün değerlendirmesinde ise programda belirlenen kazanımların öğrenciler tarafından ne ölçüde kazanıldığı. testler akran / grup öğretmen öğrenci kendisi anne baba / veli Şekilde de görüldüğü gibi öğrenci hakkında. Öğrencilerin belirlenen hedefe ulaşıp ulaşmadığının yanı sıra öğrenmenin ne düzeyde gerçekleştiğinin belirlenmesi de önemlidir. Yukarıda da değinilmeye çalışıldığı gibi Türkçe dersinde. öğrencinin kendisi ve akranları. çoklu bir değerlendirme sistemidir. Türkçe dersinde uygulanan sistem. Ürün odaklı değerlendirmelerde genellikle başarı testleri kullanılmaktadır. Ölçme ve değerlendirme yoluyla elde edilen bilgiler sadece öğrenenin kazanımlarını yansıtmakla kalmaz.odaklı değerlendirmelerdir. öğretimin geliştirilmesi için düzenlemelerin yapılabilmesi ve önlemlerin alınabilmesi açısından önemlidir (Tekin. Değerlendirme sürecinde öğrenci başarısının değerlendirilmesinde birkaç yöntemin bir arada kullanılması da yararlı olacaktır. öğrencilerin süreç içerisindeki performanslarındaki gelişimleri izlenir. hem süreç değerlendirmesi hem de ürün değerlendirmesi birlikte yapılmalıdır. Eğitimin aksayan ve eksik yönlerinin belirlenmesi ise geleceğe yönelik hedeflerin belirlenmesi. Türkçe dersinde öğrencilerin bir döneme veya yıla ait genel başarılarını değerlendirmek için çeşitli soru formatlarının kullanıldığı başarı testleri kullanılarak ürün amaçlı değerlendirmeler yapılabilir. Ayrıca başarı testleri yanında öğrenci ürün dosyaları ürün değerlendirme amaçlı olarak kullanılabilir. velisi.

.. Çoktan Seçmeli Maddeler Çoktan seçmeli maddeler.... “Ne zaman?” “Neler?” gibi sorular bu amaçla sorularak cevaplar istenebilir. Madde... Puanlama anahtarı hazırlanırken üzerinde fazla durulmamış cevaplarla karşılaşılabilir. ÖRNEK: 1. Çoktan seçmeli testler. Çoktan seçmeli testler.... Kısa Cevaplı Maddeler Öğrencilerin bir konuya ilişkin salt bilgi basamağındaki bilgilerini ölçmek amacıyla kullanılır.... 2.. daha karmaşık konuları bu maddelerle ölçmek mümkün değildir.........DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ Türkçe dersinde yapılacak ölçme ve değerlendirme çalışmaları.. • Sınavdaki sorular başka sorulara ipucu olmamalıdır... • Soru cümlesi....... cevaplayıcının tanıdığı bir kaynaktan aynen alınmamalıdır. “Ne?”.’dir/dır... Bu cevaplar cümle tamamlama.. Ancak... Kısa cevaplı sorular iki türlüdür... tanımlama.. maddelerin birleşmesinden oluşur............ genellikle soru şeklinde ifade edilir...... Kısa cevaplı sorular hazırlanırken aşağıdaki esaslara dikkat edilmelidir: • Sorunun ifadesi belirsiz olmamalıdır.... Birisi soru cümlesi. b) . Bu madde türünde sorular çok dikkatli bir şekilde hazırlanmalıdır.. verilen açıklama ve soru köküne göre en uygun veya doğru cevabı seçer. eğitim ve psikolojide çok sık kullanılan ölçme araçlarındandır. hedef davranışların 216 . kısa açıklamalar ya da tablo / grafik ile açıklamalar şeklinde olabilir... Bir sorunun doğrudan yöneltilmesi cümle tamamlamadan daha etkili olacaktır. az zamanda güvenirliği ve kapsam geçerliği yüksek testler hazırlanabilmesidir. Bu çeşit bir soruyu cevaplandıracak bir öğrenci. a) . öğrenme eksikliklerini tamamlamak amacıyla kullanılacaktır. Bu avantajlardan en önemlisi......... Ayrıca bilgiyi hatırlama düzeyinin yanı sıra daha karmaşık olan düzeylere kadar.. • Sorunun cevabı kesin olmalıdır.. bir soru kökü ve bunu izleyen bir seri olası cevaplardan oluşur.. c) ... çünkü çoktan seçmeli testlerin birçok avantajı vardır. • Her soru.. ölçülmesi planlanan bir kazanımı yoklamalıdır. Değerlendirmeler sırasında esnek olunmalıdır... davranışları arasındaki farkı kısaca açıklayınız. Bu maddeler için standart bir puanlama anahtarı oluşturulmalıdır. diğeri eksiltili cümle türündedir. 2... • Bir sorunun ifadesinde.. Kısa cevaplı maddeleri puanlamak kolaydır. sorunun cevabının bulunmasında işe yarayacak ipuçları verilmemelidir.. Aşağıda Türkçe programı kazanımlarının değerlendirilmesinde öğretmen ve öğrenciler tarafından kullanılabilen bazı ölçme araçları ve yöntemleri hakkında kısa bilgiler ile form örnekleri verilmiştir: 1. öğrenci başarılarını belirlemek. bir testin puanlanabilen en küçük birimidir.. Hikâyedeki kahramanlar.. Metindeki kahramanların .... Soru kök. Öğrencilere “Kim?”..

dün de böyle düşünüyordum. Öğrencinin sorunun cevabının başka bir sorudan bulması engellenmelidir. Çok ayrıntılı veya çok kapsamlı bilgileri içeren sorulardan kaçınılmalıdır. Seçeneklerde “hiçbiri”. testle belirlenir. Unuttunuz nicedir paylaşmanın mutluluğunu. Kıyıda köşede kalmış bilgilerden kaçınılmalıdır. Seçeneklerin uzunlukları eşit olmalıdır. Mümkün olan en kısa anlatım kullanılmalıdır. Olumsuz ifadelerden kaçınılmalıdır. Ne bir dostunuz var acınızı alacak. C) İnsan tek başına yaşayamaz. Parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir? A) İnsanlar düşüncelerini ifade etmekte çoğu zaman güçlük çekerler. Puan dağılımı değerlendiren kişi tarafından değil. Doğru cevaba ipucu verilmemelidir. D) Fikirleri değişse de insanların bunu dile getirmesi zordur. Ne bir ortak sevinciniz kaldı sizi çoğaltacak. Cevabı kişiye göre değişen sorulardan kaçınılmalıdır. Her bir soru bir tek kazanıma yönelik olmalıdır. değiştiğimi sananlar beni anlamamış. Çoktan seçmeli test soruları hazırlanırken aşağıdaki esaslara dikkat edilmelidir: • • • • • • • • • • • • • • • • • • • Sorular sınav kapsamına uygun olmalıdır. Bu testler aynı anda derse ilişkin farklı konuların ölçümünü sağlar.ölçülmesinde oldukça büyük bir beceriye sahiptir. Doğru cevaplar seçeneklere eşit dağıtılmalıdır. (Şükrü Erbaş) Bu dörtlükte vurgulanan düşünce aşağıdakilerden hangisidir? A) Yaşamı anlamlı kılan dostluklardır. Ana fikir seçeneklerde değil. ÖRNEK: Gittikçe yalnızlaşıyorsunuz insan kardeşlerim. D) Birlikte yaşamanın temelinde sevgi vardır. (OKS 2003) “Ben fikrimi değiştirdim.” diyen adam az görülür. Her bir soru öğrencilerin öğrenmeleri açısından önemli bilgi ve becerileri yoklamalıdır. Bugün söyledikleri dün söylediklerine uymayanlar bile: “Ben değişmedim. şimdi eskisi gibi düşünmüyorum.” derler. (OKS 2006) 217 . B) Sorunlar azaldıkça mutluluk artar. Tamamlatma yerine soru formatı kullanılmalıdır. Seçeneklerin mantıksal veya sayısal sıralanmasına dikkat edilmelidir. Nesnel ve güvenilir puanlama sağlar. C) Yaşam şartları değiştikçe insanların düşünceleri de değişir. madde kökünde verilmelidir. Çoktan seçmeli testlerin bir diğer avantajı ise büyük gruplara rahatlıkla uygulanabilmesidir. Dil bilgisi – yazım kurallarına uyulmalıdır. B) İnsanların düşüncelerinde günden güne değişiklikler görülebilir. Tek bir doğru seçenek olmalıdır. Cevapları kitaplarda bire bir yer almayan sorular sorulmalıdır. “hepsi” ifadeleri kullanılmamalıdır.

Anası. .. Bu maddeler... ………. eşleştirilmesi ile yapılandırılır... Doğru / Yanlış Maddeleri Verilen bir cümlenin. Nerede?” gibi soruların cevabını oluşturan olgusal bilgilerin ölçülmesinde daha kullanışlıdır. varlıklı bir ailenin güzel bir kızı varmış. Eşleştirme maddeleri “Kim?.3.. ellerini sıcaktan soğuğa vurdurmazlarmış. 2.. Aksi takdirde öğrenciler tahmin etme eğilimi göstermekte ve tüm maddelerle seçenekleri birbirleriyle eşleştirmeye çalışmaktadırlar. önemsiz.. öteberi Şaka.. prensiplerin öğrenciler tarafından anlaşılıp anlaşılamadığının ölçülmesinde etkilidir.. babası gözlerini gözlerinden ayırmaz. çeki Üzerinde renkli biçimler bulunan pamuklu kumaş. Metinle ilgili ifadeleri dikkatlice okuyunuz. yanlış olduğunu düşünüyorsanız “Y” yazınız. ufak tefek şeyler.. Eşleştirmeli sorular hazırlanırken aşağıdaki esaslara dikkat edilmelidir: • Bir eşleme takımında verilen seçeneklerle eşleştirilmesi istenilenler eşit sayıda olmamalıdır. çoğu zaman yanlış cevapların doğru cevaplardan daha güvenilir olması nedeniyle eleştirilere maruz kalmaktadır. kalbur saman içinde. mevcut bilgilere bağlı olarak doğru mu yanlış mı olduğunun belirlenmesinin istendiği madde türüdür. Bu nedenle bu tarz maddeler önerilmemekle birlikte yeri ve zamanı geldiğince ender de olsa kullanılabilir... Genellikle eşit olmayan sayıda madde ve seçenek oluşturulmalıdır. Metnin türü destandır. entari İki yüz elli kiloya eşit olan ağırlık ölçüsü. ifadenin yanına “D”. • Eşleştirme için iyi bir yönerge yazılmalıdır. bir yokmuş. Ne?. okka Ağırlık ölçüsü. basma 4. ÖRNEK: Bir varmış. 1. 218 . Etkili ve nesnel bir puanlamaya imkân sağlar. Öğrencinin okumak için harcayacağı zamanı azaltır. sayı. latife Türlü. tarihten oluşuyorsa büyüklük sırasına göre düzenlenmelidir. dil ile tarif edilmez ki edeyim. Bu madde türlerinin hazırlanması oldukça kolaydır. Eğer ifadenin doğru olduğuna inanıyorsanız. • Cevap listesi. bir kavramın ilişkili olduğu diğer kavram ya da kavramlarla vb. cinler cirit oynarken eski hamam içinde. Zaman zaman içinde. Metinin girişinde kullanılan kalıp ifadeler tekerlemedir. Benzer seçeneklerin iki ya da daha fazla maddede kullanılabileceği durumlarda tercih edilmektedir. rakam. Bu tarz maddelerin nasıl yazılacağına ilişkin birçok öneri bulunmaktadır. bir kelime listesi ise alfabetik.. Allah’ın kulu çokmuş. Eşleştirme Maddeleri Eşleştirme maddeleri bir sütundaki soruların diğer sütundaki cevaplarla. Kavramların. ÖRNEK: Aşağıdaki kelimeleri uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Bu sınavlarda öğrencilere duruma göre belirli sayıda (örneğin beş) soru sorulur. Puanlamada puanlayıcı kanaati. Görüşmeler genellikle öğrencilerin ihtiyaçlarını tespit etmek amacıyla yapılır. puanlama işlemi ise puanlayıcının çok zamanını alacağından sorulabilecek soru sayısı sınırlıdır. • Sınavdaki sorular birbirinden bağımsız olmalıdır. puanlama işleminde hataya neden olur. Ancak. Cevabı yazılı olarak ifade etmek zorunlu olduğundan hız vb. değişkenler de puana karışır. 219 . tarihlerini bilmek zorunda mıdır? Açıklayınız. • Sorular açık ve anlaşılır olmalıdır. Cevapları tamamen doğru ya da tamamen yanlış olarak sınıflamak mümkün olmadığından cevapların doğruluk derecesini tayin etmek puanlayıcıya düşer. Sınavlarda açık uçlu sorular öğrencilerin yaratıcı düşünmelerini. niteliklerin değerlendirilmesinde kullanılır. Görüşme Görüşmeler öğrencilerin anladıkları. ÖRNEK: Bir millete mensup insanlar. • Sorularda ifade ve yazım hataları olmamalıdır. tartışma yeteneği vb. • Sorular mutlaka belli davranışı yoklayan nitelikte olmalı. Cevaplama işlemi cevaplayıcının. Ayrıca açık uçlu soruların güçlük derecesini tayin etmek de zordur. düşündükleri ve hissettikleri ile ilgili değerli bilgiler sağlar. Bu sınırlılıkları en aza indirgemek için açık uçlu sorular hazırlanırken aşağıdaki esaslara dikkat edilmelidir: • Sorular sınırlandırılmalı. güvenilirliği düşüktür ve değerlendirmeler nesnel olmayabilir. Öğrencilerde strese neden olabilir ve bu da unutmaya yol açabilir. genel sorular sorulmamalıdır. kitabın belli yerlerinden aynen alınmış ifadeleri içermemelidir. kendine güven. • Uzun ve az sayıda soru yerine kısa ve çok sayıda soru tercih edilmelidir. Açık Uçlu Sorular Türkçe dersinde öğrencilerin başarılarını değerlendirmek amacıyla öğretmenler tarafından klasik sınavlarda yaygın olarak kullanılan bir madde türüdür. ilgi ve tutumunu daha ayrıntılı ölçmektedir. planlı birtakım soruların sıralanması ile yapılır. Resmî görüşmeler. ………………………………………………………………………………………… Atalarımızın insanlığa hissettiriyor/düşündürüyor? birçok hizmette bulunmuş olması size neler ………………………………………………………………………………………… 6. yazılı anlatım becerisini. Konuşmada akıcılık. Açık uçlu soruların olumlu yönlerinin yanı sıra bazı sınırlılıkları da bulunmaktadır. Resmî olmayan görüşmeler ise ders sırasında öğrenciye sorular sorularak yapılabilir Sözlü sınavlar öğrenci ve öğretmen arasında sözlü iletişim gerektirir.5. Öğrenciden soruların cevabını düşünüp hatırlaması ve bulduğu cevabı yazılı olarak ifade etmesi beklenir.

8. Ayrıca sınıfa yeni gelen öğrencilere bireysel olarak da uygulanabilir. akranlarının çalışmaları hakkında çeşitli kararlar verirler. belli amaçlara ulaşmada gerekli becerilerin değerlendirilmesi için veriler sağlayabilmektedir (MEB. Uygulama sonucunda Türkçe dersine karşı olumsuz tutuma sahip olan öğrencilere. Böylece her cevaplayıcı. Tutum bir bireye atfedilen bir eğilimdir. Öz değerlendirme Öğrencilerin kendi çalışmaları hakkında kararlar vermesidir. Bailey. Matematik. eleştiri yapma becerisi kazanmalarına yardımcı olunmaktadır. ölçekte bulunan maddelerden aldığı puanların toplamından oluşur. Bunlar kontrol listeleri. ölçekteki her ifadenin kapsadığı tutum objesine katılma / katılmama derecesini bildirmiş olur. EK 15).& Duncn. kapsamlı ve zamana yayılmış bir resim elde etmek istemesi hâlinde gözlem yöntemini kullanabileceğini ifade etmektedir (Akt. duygusal bir hazır oluşluk hâli veya eğilimdir. Türkçe dersinde öğrencilerden öz değerlendirme sırasında istenen. Gözlenebilen. 220 . fen bilimleri. işlenen metin ve temalara.EARGED. Öz değerlendirme uygulamaları ile öğrencilere çalışmaları hakkında dönütler verilmekte. Tutum Ölçekleri Tutum. 9. açık uçlu sorular ve dereceli puanlama anahtarları olabilir. çeşitli öz değerlendirme formları kullanılabilir. 2003). “Tamamen katılıyorum”. Gözlem Gözlem. “Kararsızım”. ortaya konan davranış değil. bireylerin belli bir kişiyi. davranışa hazırlayıcı bir eğilimdir. R. Türkçe dersinde. öğretmenin ilk defa girdiği sınıfı tanıması amacıyla tutum ölçekleri uygulanır. kurumu veya bir düşünceyi kabul ya da reddetme şeklinde gözlenen. Bir kişinin ölçekten aldığı puan. “Katılmıyorum” ve “Kesinlikle katılmıyorum” biçiminde tepkide bulunulur. herhangi bir ortamda oluşan bir davranışa ilişkin ayrıntılı. Akran değerlendirme Akran değerlendirmede öğrenciler. Süreç değerlendirmesinde kullanılan akran değerlendirme. katıldıkları etkinliklere. 2005). tüm bilim dallarında eskiden beri en yaygın olarak kullanılan bir bilgi toplama tekniğidir. Akran değerlendirmesi herhangi bir çalışmanın ardından tek bir öğrenci tarafından yapılabileceği gibi birçok kişi tarafından aynı anda da yapılabilir (EK 14).7. bu tutumlarını gidermeye yönelik tedbirler alınır (EK 6). öğrencilere eleştirel bakış açısı kazandırmakta ve yapılan herhangi bir çalışmayı ölçütlere göre değerlendirebilme becerisinin kazanmasında etkili olmaktadır (Noonan B. ölçülmek istenen tutumla ilgili çok sayıda olumlu ve olumsuz ifade yazılır. 10. “Katılıyorum”. Eğitim öğretim süreci içerisinde öğrenci performanslarını değerlendirme ve öğrenme eksikliklerini belirleme amacıyla yapılan değerlendirmeler için kullanılan klasik ölçme araçlarından farklı olarak süreç değerlendirilmesinde kullanılan yöntem ve araçlar aşağıda kısaca açıklanmaya çalışılmıştır. Likert tipi ölçeklerle. karşı eğitim öğretim sürecinin ilerleyen dönemlerinde. güzel sanatlardaki performansın değerlendirilmesi gibi konularda kullanılabilmekte.. performans ödevlerine ilişkin kendilerine soru sorarak güçlü ve zayıf yönlerini belirlemeleridir (EK 12. Tutumların ölçülmesinde en çok kullanılan yöntem Likert ölçeğidir. grubu. Bu ifadeler için. öğrencilerin kendilerini değerlendirmesi amacıyla. Öğrencinin Türkçe dersine ilişkin tutumlarını belirlemek için eğitim öğretim sürecinin başında. herhangi bir araştırmacının.

Dereceli puanlama anahtarlarında. 2003). kontrol listelerini ve dereceli puanlama anahtarlarını kullanarak uygulayabilir. Kontrol listeleri gözlenecek performansın varlığının evet. çalışma kâğıtlarına verdikleri tepkileri vb. Türkçe dersinde öğretmen gözlem yöntemini. Öğretmenlerin puanlama için harcadıkları zamanın azalmasına katkıda bulunur. Bunun yerine dereceli puanlama anahtarlarının kullanılması daha uygundur (Berberoğlu. 1997). Kontrol listeleri. öğrencilerin performanslarını ölçmek amacıyla sınıf içi ve sınıf dışında her zaman kullanılabilir. 221 . var. Öğrenciler dereceli puanlama anahtarı kullandıkça ürünlerinin sorumluluğunu daha fazla duyarlar. Atılgan ve diğerleri. Öğretmen kendi açısından incelediğinde bir daha değinilmesi gereken kazanımları görebilmektedir (EK 1). doğru ve çabuk bilgiler sağlamak ve öğrencilerin sınıf içi katılımlarını. Öğretmen doldurmuş olduğu gözlem formu ile öğrencilerin kazanımları ne derece kazandıklarını ve sınıf genelinde kazanımların ne kadarının kazanıldığı görülebilir. gösterdikleri performansları. öğrencilerde gözlemlenecek performansa veya ürüne göre iki farklı türü. Örnek olarak EK 3’te verilen “Okuma Becerisi Gözlem Formu” incelendiğinde A öğrencisi kazanımları genel olarak kazandığı. Kontrol listeleri Türkçe dersinde. daha önceden geliştirilen veya kendisinin geliştireceği gözlem formlarını. Öğretmenin öğrenci çalışmalarını değerlendirmesini kolaylaştırır. bir kişinin aynı performansı için birçok defa kullanılabileceği gibi birçok kişi için de kullanılabilir. durumlar dikkate alınarak doldurulabilir. kazanımları ne derece kazandıkları hakkında bilgiler elde etmek istiyorlarsa doğrudan gözlem yöntemini kullanabilirler. Dereceli Puanlama Anahtarı Kullanmanın Nedenleri Dereceli puanlama anahtarları. Türkçe dersinde öğretmenler. analitik ve bütüncül puanlama anahtarları kullanılabilir (EK 4. öğrenciler hakkında ayrıntılı. dereceli puanlama anahtarları verilmiştir. • • • • Öğretmen ve öğrenci için açık bir kalite tanımı verir. EK 8). Dereceli puanlama anahtarlarının. Dereceli puanlama anahtarları.Yıldırım ve Şimşek. Gözlenecek nitelikte belli bir performans var ise iki kategoride puanlama gerektiren kontrol listelerinin kullanılması uygun olmaz. Ayrıca EK 1 ve 2’de dinleme/izleme ile konuşma becerisi gözlem formlarına da yer verilmiştir. gözlenen performansın belirlenen her bir düzeyi için tanımlamalar yapılır veya puanlar verilir. Gözlem formları. 2006). 2006) (EK 5). kapsamlı ve uzun bir sürece dayalı olarak. 2001). kontrol listesi. x… gibi bir işaret veya kelime ile gösterilmesine olanak veren bir araçtır (Turgut. Kontrol listelerinin kullanılması kolay olduğu için öğrencilerin kendilerini ve akranlarını değerlendirmeleri amacıyla da uygulanabilir. Kontrol listeleri. herhangi bir konu ya da beceriye ilişkin performansı oluşturan elementlerin ne kadarının öğrenciler tarafından gösterildiğinin belirlenmesi için uygun bir tekniktir. Bu amaçla örnek olarak gözlem formu. öğrenenin herhangi bir performansını veya ürünü değerlendirmek amacıyla kullanılan bir puanlama anahtarıdır (Mertler. Performans düzeyleri ya da ölçütlerin ne derece karşılandığı hakkında bilgi vermezler (Akt. D öğrencisinin ise kazanamadığı görülmektedir. öğrencilerin ders içerisindeki durumları.

• •

Öğrencilere bir ödevi tamamlarken kendi performanslarını değerlendirebilecekleri standartlar ve ölçütler sağlar. Ölçeklerde belirlenen ölçütlerin velilere bildirilmesi, çocuklarına yardımcı olması konusunda onlara kolaylık sağlar. Ne amaçla geliştirileceğini belirleyin. Nelerin değerlendirileceğini açıkça belirleyin. Yeterlik düzeylerine karar verin. Ödevin ölçmeye çalıştığı kazanımların, ürünlerin veya becerilerin anahtarını oluşturun. Kazanım, ürün veya her bir becerinin yeterlik düzeyi için kısa ölçütler yazın. Burada önemli olan düzeyler arasında ölçütleri iyi ayırt edebilmektir.

Dereceli Puanlama Anahtarı Geliştirme Aşamaları • • • • •

11. Öğrenci Ürün Dosyaları Öğrenci ürün dosyası, öğrencilerin bir veya birkaç alandaki çalışmalarını gösteren bir çalışma dosyasıdır. Öğrenci ürün dosyası, veli ve öğretmenlerin, öğrencinin gelişimini izleyebilmesine imkân verir. Sınıf içi etkinliklerin bir araya getirilmesiyle oluşan öğrenci ürün dosyası, aynı zamanda hem öğretmen hem de öğrenci için bir değerlendirme yöntemidir. Öğrencilerin dönem veya yıl boyunca yaptıkları çalışmaların belli standartlara göre organize edilmiş bir koleksiyonu olan öğrenci ürün dosyası, öğrencinin bir veya birden fazla konu alanında yaptığı çalışmaların sistematik, amaçlı ve anlamlı bir koleksiyonu olarak tanımlanabilir. Kullanım amacına göre içeriği de değişen öğrenci ürün dosyası sergileme, çalışma ve değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Değerlendirme amaçlı öğrenci ürün dosyasında tüm maddeler puanlanır, sıralanır ve değerlendirilir (EK 11; EK 12, 13). Öğrenci ürün dosyasının amacı nedir? • • • • • • • • • • • • Öğrencinin öz disiplin ve sorumluluk bilincini geliştirmek ve öğrenciye kendi kendini değerlendirme becerisi kazandırmak, Programa bağlı olarak gerçekleştirilen yazılı ve sözlü değerlendirmeler ve standart testler dışına çıkarak alternatif bir değerlendirme yöntemi geliştirmek, Öğrencinin gelişimini, kanıtlara dayanarak daha sağlıklı izleyebilmek, Öğrencinin gelecekteki öğrenme etkinliklerine ışık tutmak, Öğrencilerin yeteneklerini sergilemek ve ilgi alanlarını geliştirmek, Öğrencilerin, arkadaşlarının gelişimini izleyip birbirlerine yardımcı olmalarını sağlayarak gelecekte yapacakları ekip çalışmalarına başlangıç oluşturmak, Öğrencilerin kendi çalışmalarını değerlendirmelerine yardım etmek, Öğretmene eğitsel kararlar vermede yardımcı olmak, Aile ile iletişimi sağlamak, Ürünü ve süreci değerlendirmek için bilgi toplamayı sağlamak, Programın amaçlarını değerlendirmek için eğitimcilere yardımcı olmak, Öğrencilerin çalışmalara katılımlarını sağlamak ve bunları değerlendirmektir. 222

Öğrenci ürün dosyasının içeriği nedir? • • • • • • • • • • • • • • • • • • Öğrencilerin yazmış olduğu ödevler (taslak veya son şekli), Araştırmalar, Fotoğraflar, resimler, Ses kayıtları, Grup ödevleri ve projeler, Öğretmen anektotları, Kelime geliştirme çalışmaları, Öğrencilerin mektupları, Öğretmen kontrol listeleri, Öğrencilerin zorlandıkları ve tekrar yapmak istedikleri ödevler, Özel ödevlerin içinden seçtikleri örnekler, Değerlendirme kâğıtları, Kitap okuma listeleri, Okuma gelişim dosyalarıdır. Öğrenci ürün dosyası çalışmalarında öğretmenin rolü nedir? Öğretmen, öğrenci ürün dosyası çalışması sürecinde öğrencilere rehberlik eder ve yardımcı olur. Öğrenci ürün dosyasının kapsamının ne olacağı konusunda ışık tutar. Öğrenci ürün dosyasına hangi çalışmaların dâhil edileceği sorumluluğundadır, kararları öğretmenle öğrenci birlikte alabilir. öğrencinin

Öğrenci ürün dosyasının değerlendirilmesi öğretmenin sorumluluğundadır; ancak değerlendirme ölçütleri baştan belirlenmeli ve bu ölçütler açık ve anlaşılır bir biçimde öğrenci ve veliye sunulmalıdır. Öğrenci ürün dosyası çalışmalarında öğrencinin rolü nedir? Öğrenci ürün dosyası, öğrenciye ait bir çalışma olduğundan, bu çalışmanın en önemli aşamasını, öğrencinin dosyaya hangi çalışmaları dâhil edeceğini saptaması oluşturur. Bu konuda öğretmen yardımcı olacaksa da karar öğrenciye ait olacaktır. Öğrenci ürün dosyası kapsamına girecek olan çalışmaların belgelenmesi çok önemlidir. Öğrenci yaptığı çalışmayı resimlerle desteklemek gereğini duyabilmelidir. Ölçek listesinin öğrenci tarafından çok iyi kavranması, öğrencinin çalışmalarını sağlıklı değerlendirebilmesi açısından çok önemlidir. Öğrenci ürün dosyası çalışmalarında velinin rolü nedir? Öğrenci ürün dosyası çalışmasında velinin rolü çok önemlidir. Veli, öğrenci ürün dosyasının öğretmen için anlamını, programın ve değerlendirmenin bir parçası olarak nasıl kullanıldığını, öğrenciler için önemini çok iyi kavramalıdır.

223

Öğrenci ürün dosyası hazırlama sürecinde öğretmenin yapacakları nelerdir? • Öğrenci ürün dosyasını hazırlamadan önce, öğretimin genel hedeflerini ve kazanımlarını belirleyiniz. Kendinize, bu kazanımlardan hangilerini öğretmek istediğinizi, öğrencilerinize de hangilerini öğrenmek istediklerini sorabilirsiniz. Öğrenci ürün dosyasını sınıfınıza tanıtınız. Elinizde örnek varsa öğrencilerinize gösteriniz. Öğrencilerinize öğrenci ürün dosyasının bir değerlendirme aracı olduğunu söyleyiniz. Öğrenci ürün dosyasında nelerin bulunabileceğini belirtiniz (sınavlar, projeler, değerlendirme ölçekleri, yazılar vb.). Dosyaya fazla ürün koyarak öğrencilerin cesaretini kırmayınız (başlangıçta 4-5 madde). Her aşamanın nasıl değerlendirileceğini açıklayınız (Öğrencilerinize dereceli puanlama anahtarı hakkında bilgi veriniz.). Yapılan her çalışmanın değerlendirilmesi ile ilgili dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi veya öz değerlendirme formları vb. araçlar kullanabilirsiniz. Öğrenci ürün dosyasıyla ilgili öğrencilerinize geri bildirimde bulunabilirsiniz. Örneğin, öğrencilerin yeteneklerinin bir profilini çıkarıp, dosyaya ekleyebilirsiniz.

• • • • • • •

12. Performans Ödevi Performans ödevi; öğrencilerin üst düzey zihinsel becerilerini ölçmek amacıyla kullanılmaktadır. Performans ödevleri öğrencilerin kazandıkları bilgileri günlük hayatta ne ölçüde kullanabildiklerini belirlemek amacıyla hazırlanan ödevlerdir. Öğrencinin hayatındaki problemleri nasıl çözeceğini ve problem çözmek için sahip olduğu bilgi ve becerileri nasıl kullanacağını gösterir. Performans ödevleri birkaç günde yapılabileceği gibi birkaç hafta da sürebilir. Bu nedenle öğrencilere, sınav saatleriyle sınırlandırılmaksızın geniş bir zaman diliminde çalışma ve tekrar etme, oluşturulan ölçütlere göre yeterlik derecelerini ortaya koyma imkânı verir. Öğrencilerin gerçek performanslarını ölçmek açısından uygun araçlardır. Performans ödevleri kimlik bölümü (sınıf düzeyi, tema, beklenen performans), görev, yönerge ve puanlama araçlarından oluşur. Proje ve performans ödevlerinin değerlendirilmesinde özellikle dereceli puanlama anahtarları kullanılmaktadır (EK 6). 13. Proje Ödevi Proje, öğrencilerin gerçek yaşama benzer işler üzerinde, özgün bir ürün ortaya koymak amacıyla yaptıkları bağımsız konu araştırmaları ve etkinliklerdir. Öğrenci merkezli olan bu yöntemde, öğretmen etkin değildir; sadece öğrenciye rehberlik etme ve değerlendirme görevini üstlenebilir. Proje türleri şu şekilde sıralanabilir: • • • Kısa Süreli Projeler: Birkaç saatlik ya da bir-iki haftalık projelerdir. Uzun Süreli Projeler: Birkaç aylık ya da uzun dönemli projelerdir. Eylem projeleri: Toplumdaki sorunların çözümüne yönelik projelerdir.

224

Araştırma- İnceleme Projeleri: Belli bir konuda bilgi toplamaya ve toplanan bilgileri çözümleyerek sunmaya yönelik projelerdir.

Öğrencilerin ilgilerini çekecek ve çözmeyi amaçladıkları herhangi bir problem proje konusu olabilir (EK 9): • • • • Mektup yazma, rapor yazma, okulda ya da başka bir yerde sergilemek amacıyla piyes yazma, Okul dergisi çıkarma, Okulda çalışacak yeni eğitsel kollar kurma, Belirli konularda bir inceleme raporu hazırlama.

Proje genel hatlarıyla şu aşamalardan oluşabilir: Amacın Belirlenmesi: Bu aşamada, projede incelenecek olan konular, cevaplanması gereken sorular belirlenir. Konu, beyin fırtınası yoluyla sınıfta belirlenebilir ya da öğretmen tarafından önerilebilir. Ancak konu öğrencileri açmaza düşürmemeli, sorular da konuya yönelik olup doğrudan sorulmalıdır. Ölçütlerin Belirlenmesi: Projenin amacına ulaşabilmesi için ölçütler öğretmen tarafından belirlenir. Planlama: Planlama, gerekli malzemenin belirlenmesi (Hangi kaynaklardan yararlanılacağı, kimlerden yardım alınacağı ve projenin tamamlanması için gerekli ihtiyaçlar belirlenir.); izlenecek yolun belirlenmesi (Proje sırasında yapılacaklar sıralanır. Önce kaynakların okunması, konunun ana hatlarının çıkarılması, uzmanlarla görüşme gibi işlemlerin sırası belirlenir. Bu aşamada projenin nasıl sonuçlanacağını tartışmak ta gereklidir.); zamanlama (Tahmini başlama ve bitiş süresi belirlenir. Bu yapılırken yapılacak işlerin tahmini süresi göz önünde bulundurulur.) alt bölümlerinden oluşmaktadır. Araştırma ve Eylem: İstatistiksel bilgi toplanması, okuma, uzmanlarla görüşme, fotoğraf çekme, elde edilen bilgilerin analizi bu aşamada gerçekleşecektir. Öğretmen bu aşamada sorularına cevap vererek öğrencileri yönlendirebilir. Ancak çalışmayı yapmaktan tamamen öğrenciler sorumludur. Proje Sunumu İçin Hazırlık: Projenin nasıl sunulacağı tasarlanır ve sunum uygun kişilerin gözetiminde denenerek geri bildirim alınır. Ürün ve Sunumu: Çalışmanın sonucu öğrencilerin bulgularını ve projenin aşamalarını göstermelidir. Projenin ürünü bir rapor, sergi, seminer, resim, şiir vb. olabilir. Eğer yeterli zaman varsa sergi uygulaması- öğrencileri motive edici özelliğe sahip olduğu için- tercih edilebilir. Bu durumda öğrenci ürününün yanında durarak sorulan soruları cevaplandırabilir. Eğer zaman kısıtlıysa ürünler sınıfta elden ele dolaştırılarak herkesin görmesi sağlanmalıdır. Değerlendirme: Proje sırasında başvurulan becerilerin değerlendirilmesine yönelik olmalıdır. Daha önceden belirlenmiş olan ölçütlere göre değerlendirme gerçekleştirilir (EK 9). Proje çalışmasını yönetmede öğretmene de birtakım görevler düşmektedir: • • • Öğrencilerin çalışma ve iş bölümüne dair yaptıkları plana uyup uymadıklarını denetlemek, Öğrencilere inceleme ve araştırma yöntemleri önermek, Öğrencilere, karşılaştıkları güçlüklerin giderilmesinde yardım etmek, 225

• • • • • • • • •

Kaynak kitaplardan, öğrenim ve öğretim araç ve gereçlerinden yararlanılmasına yardım etmek, Varsa öğrenciler arasındaki anlaşmazlıkları gidermek, Öğrencileri kendi başlarına çalışabilir hale getirmek, Öğrencilere başarı duygusunu aşılamak ve kendilerine olan güvenlerini artırmaktır. Proje yöntemi öğrencilerin; Kendi çevreleri ve dış dünya arasındaki bağlantıları görmelerine, Toplumdaki farklı insanlarla iletişim kurmalarına, Kendilerini bir etkinlik için organize etmelerine, Kendi zamanlarını planlamalarına ve bir plana göre çalışmalarına, kendi bulgularını toplum içinde sunmada ve savunmada pratiklik kazanmalarına, Öğretmenlerinin rehberliğinde kendi öğrenme durumlarını kontrol edebilmelerine yardımcı olur.

Kısacası bu yöntem sayesinde öğrencilerin araştırma, problem çözme, öğrendiklerini kullanma gibi üst düzey düşünme gerektiren beceriler kazanması sağlanacaktır. Proje yönteminin birtakım zorlukları ve tehlikeleri de vardır. Öğrenci sadece bilişsel düzeydeki etkinlikleri ya da amaca uygun olmayan projeleri seçebilir. Bu yöntem kimi zaman bireyciliğe aşırı vurgu yapabilir. Kimi zaman verilen probleme ilişkin malzeme bulunmayabilir. Kimi zamansa öğrenciler tarafından yazılı materyali okuyup özetleme ya da aynen yazma olarak algılanıp uygulanabilir. Ancak bütün bunlara rağmen ezbercilikten uzak bir yöntem olduğu için riskleri en aza indirmeye özen göstererek kullanılabilir.

226

akran değerlendirme ve grup değerlendirme uygulamalarını yapılabilir. öz değerlendirme ve akran değerlendirme vb. eleştirel düşünme becerileri gibi bazı temel becerilerin gelişmesinde etkili olan öz değerlendirme.Türkçe dersinde ölçme ve değerlendirme çalışmaları özetlendiğinde. birikimlerini belirlemek amacıyla ölçme araçları kullanılır. performans değerlendirilmesinde karar verme. 5. Ayrıca tema başlangıcında da öğrencilerin temayla ilgili durumlarını. Öğretim süreci içerisinde. ) sınıflarda ilk defa uygulanıyorsa öğrencilere ve velilere. Türkçe dersinde öğrenci başarılarının ölçülmesinde kullanılan sınavlarda. ölçülen özelliğin değerlendirilmesi açısından yararlı olacaktır. yazma ve dil bilgisi alanlarına ilişkin durumları sürekli ve sistematik olarak gözlemlenir ve gözlem sonuçları gözlem formlarına kaydedilir. Öğretimin bütün aşamalarında. Bunun için de öz değerlendirme formları. 2. 3. grup ve akran değerlendirme formları kullanılır. yukarıda açıklanan farklı türdeki maddelerin olabildiğince yer alması. 1. okuma. Eğitim ve öğretim sürecinin başlangıcında öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri veya durumları belirlenmelidir. Öğrencilerin Türkçe dersine ilişkin tutumları merak ediliyorsa tutum ölçekleri kullanılarak ölçülür. öğrenci ürün dosyaları. konuşma. 227 . Metin işleme sürecinde ve iş birliği içerisinde yapılan etkinliklerde öz değerlendirme. Derse karşı olumsuz tutuma sahip öğrencilere yönelik tedbirler alınır. grup değerlendirme ve akran değerlendirmelerin yapılması gerekmektedir. yararları ve uygulanma süreci gibi uygulamaya ilişkin durumlar açıklanmalıdır. 4. Öğretim sürecinde öğrencilerin dinleme. 6. özellikle süreç değerlendirme amacıyla kullanılacak ölçme araçları (performans ödevleri. 7.

Dinlediklerindeki/izlediklerindeki olay. yer. Kendisini şahıs ve varlık kadrosunun yerine koyarak olayları. Dinlediklerinde/izlediklerinde ortaya konan sorunlara farklı çözümler üretir. Dinlediklerinde/izlediklerinde amaç-sonuç ilişkilerini belirler. Dinlediklerinin/izlediklerinin ana fikrini/ana duygusunu belirler. . zaman.Dinleme/izleme kurallarını uygulama Konuşmacının sözünü kesmeden. Dinlediklerini/izlediklerini kronolojik sıra ve mantık akışı içinde özetler. Dinlediklerinde/izlediklerinde yer alan öznel ve nesnel yargıları ayırt eder. Dinlediği/izlediği kişiyi sesini ve beden dilini etkili kullanma yönünden değerlendirir. Dinlediklerini/izlediklerini değerlendirme Dinlediklerini/izlediklerini dil ve anlatım yönünden değerlendirir. varlık kadrosu ve bunlarla ilgili unsurları belirler. Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler. Dinlenenle ilgili soru sormak. Dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini kullanır. Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme Dinlenenin/izlenenin bağlamından hareketle kelime ve kelime gruplarının anlamlarını çıkarır. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki örtülü anlamları bulur. Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu belirler. duygu. Dinlediklerini/izlediklerini içerik yönünden değerlendirir. Öğrenci adı EK 1: DİNLEME/İZLEME BECERİSİ GÖZLEM FORMU A B C Ç Not: Öğrencinin yukarıda yer alan kazanımları gerçekleştirme düzeyine göre (Evet:3 Kısmen:2 Hayır:1) puan verilir. sabır ve saygıyla dinler. 228 Dinlediklerinde/izlediklerinde sebep-sonuç ilişkilerini belirler. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki yardımcı fikirleri/duyguları belirler. düşünce ve hayalleri yorumlar. görüş bildirmek için uygun zamanda söz alır. şahıs.

amaca. anlaşılır ve konuya hâkim bir şekilde konuştu mu? Konuşmasında uygun yerlerde vurgu. tonlama ve duraklama yaptı mı? Sözleriyle jest ve mimikleri birbirine uygun mu? İçerik Konuşması konuya. açık. özdeyiş. alıntı ve örneklerle zenginleştirdi mi? Konuşmasını günlük hayatla ilişkilendirdi mi? Sunum Konuşmasını verilen sürede tamamlayabildi mi? Konuşma sırasında ölçülü ve rahat mıydı? Konuşmasını sunarken görsel. atasözü.Dil ve anlatım İşitilebilir bir ses tonuyla konuştu mu? Konuşmasında standart Türkçeyi kullandı mı? Kelimeleri doğru telaffuz etti mi? Kelimeleri anlamına ve bağlamına uygun kullandı mı? Dil bilgisi kurallarına uygun cümleler kurdu mu? Güven verici. tür ve seviyeye uygun mu? Olaylar ve bilgiler sıraya konularak anlatıldı mı? Konuşma bütünlük ve tutarlılık içinde sürdürüldü mü? Konuşmasında ana fikir ve duyguyu yardımcı fikir ve duygularla destekledi mi? Konuşmasını deyim. işitsel ve çok yönlü iletişim araçlarından yeterince yararlandı mı? Konuşması boyunca nezaket kurallarına uydu mu? Öğrenci adı EK 2: KONUŞMA BECERİSİNİ DEĞERLENDİRME FORMU Not: Öğrencinin yukarıda yer alan kazanımları gerçekleştirme düzeyine göre (evet:3 kısmen:2 hayır:1) puan verilir. 229 .

varlık kadrosu ve bunlarla ilgili unsurları belirler. Sözün ezgisine dikkat ederek okur. Kendisini şahıs ve varlık kadrosunun yerine koyarak olayları. Sesini ve beden dilini etkili kullanır. Metni içerik yönünden değerlendirir.şahıs. Metindeki yardımcı fikirleri/duyguları belirler.zaman. Kelimeleri doğru telaffuz eder. Metinde ortaya konan sorumlara farklı çözümler üretir. Not: Öğrencinin yukarıda yer alan kazanımları gerçekleştirme düzeyine göre (Evet:3 Kısmen:2 Hayır:1) puan verilir. Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler. . 230 Okuduklarında yardımcı fikir ve duyguları belirler. Okuduklarındaki örtülü anlamları bulur. Metnin planını kavrar.EK 3: OKUMA BECERİSİ GÖZLEM FORMU Öğrenci adı A B C Ç Okuma kurallarını uygulama 3 3 3 1 3 3 3 1 3 2 3 2 3 3 2 1 3 2 2 1 3 2 2 2 3 2 2 2 3 3 2 2 3 2 2 1 Akıcı biçimde okur.yer. Okuduğu metni değerlendirme Metni dil ve anlatım yönünden değerlendirir. duygu. Metnin konusunu belirler. Okuduklarındaki öznel ve nesnel yargıları ayırt eder. düşünce ve hayalleri Metnin başlığı ile içeriği arasındaki ilişkiyi ortaya koyar. Metindeki sebep-sonuç ilişkilerini fark eder. Okuduğu metni anlama ve çözümleme Metnin bağlamından hareketle kelime ve kelime gruplarının anlamını çıkarır. Metindeki amaç-sonuç ilişkilerini fark eder. 2 2 2 1 2 2 2 1 3 2 2 1 3 2 2 1 3 3 2 2 3 3 2 2 3 2 2 2 3 2 2 1 3 2 2 1 1 1 1 1 3 3 2 2 3 3 2 2 Metinde olay. Okuduklarını kendi cümleleriyle kronolojik sıra ve mantık akışı içinde özetler.

mantıksal tutarlılık ve bütünlük içinde anlatılmıştır. Cümlede kelime tekrarları yapılmamıştır. Kelimeler yerinde ve doğru anlamda kullanılmıştır. Dil ve Anlatım Ana fikir ve duygu. örnek ve benzetmeler yeterli olup içeriğe uygundur. NOT: Ölçekte belirtilen puanlama örnek olarak verilmiştir.EK 4: YAZILI ANLATIMI DEĞERLENDİRME FORMU Öğrencinin. Başlık konuyla ilgilidir. Cümle kuruluşları dil bilgisi kurallarına uygundur. Adı ve soyadı: Sınıfı: Yazılı anlatımda aranacak özellikler Kâğıdın kenarlarında. Öğretmen tarafından değiştirilebilir. 231 . paragraf ve satır aralarında uygun boşluklar bırakılmıştır. yardımcı fikir ve duygularla desteklenmiştir. Konu. Alıntı. Sonuç ifadesi konuyu bağlayıcı ve etkileyicidir. okunaklı ve işlek bir yazı kullanılmıştır. Yazıda verilmek istenen ana fikre ulaşılmıştır. Konuyla ilgili kaynaklara başvurulmuş ve yeterince yararlanılmıştır. Konuyu kendine özgü ifadelerle anlatmıştır. Noktalama işaretleri doğru yerde kullanılmıştır. Paragraflar arasında uygun geçiş sağlanmıştır. Her bir paragrafta tek bir duygu ve düşünce işlenmiştir. Düzgün. Yazım ve Noktalama Verilmesi gereken puan 5 5 5 5 5 5 10 10 10 5 5 5 5 5 5 5 5 Öğretmenin vereceği puan Biçim Yazıda yazım kurallarına uyulmuştur.

Sınıfta yüksek sesle okumaya isteklidir. 2. 11. 5. Gazetelerde okumuş olduğu haber ve yazıları anlatır. Bilmediği bir kelimenin anlamını bulmak için sözlük kullanır. Sınıf ve okul kütüphanesinden kitaplar okur. belirli bir zaman aralığında.EK 5: OKUMA BECERİSİ KONTROL LİSTESİ Öğrencinin Adı: ________________ Sınıf: Öğretmenin Adı: Gözlem Zaman Aralığı: __/__/200_ ’den __/___/200_’e Değerli Öğretmenler. Yüz temel eserden seçtiklerini okur. 3. Okuduğu kitaplardan beğendiği bölümleri arkadaşlarıyla paylaşır. Öğrencilerinizin söz konusu becerileri gerçekleştirip gerçekleştirmediklerini aşağıdaki ifadelerin karşılarına (√) işareti koyarak belirtiniz. Paylaşılan metinler yönelik sorular sorar ve soruları cevaplandırır. 6. Kitap okumaktan hoşlanmaktadır. öğrencilerinizin okuma becerilerine ilişkin davranışlarını gözlemlemede kullanınız. Bu formu. Okumuş olduğu bir kitabı başkalarıyla tartışabilir. Gözlenecek Davranışlar 1. Yorumlar: ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ _____ _____ _____ _____ _____ _____ _____ _____ _____ _____ _____ 232 . Konuyla ilgili daha ayrıntılı bilgi öğrenmede isteklidir. Bu form. 4. Özel ilgi alanına giren konularda tartışmalara etkin biçimde katılır. 9. 10. 8. 7. öğrencilerin okuma becerilerini değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır.

dergi vb. Bu ölçek. 1 Kaynak: EARGED 233 . Türkçe dersinde genellikle çok sıkılırım. Türkçe dersi için. Türkçe sınavlarında. Katılmıyorum. Türkçe dersi hiç olmasa daha iyi olurdu. diğer derslere göre daha çok severek çalışırım. Türkçe bana göre gereksiz bir derstir.EK 6: TÜRKÇE DERSİNE YÖNELİK TUTUM ÖLÇEĞİ 1 Sevgili Öğrenciler. DERECELER Hiç Katılmıyorum. Türkçe dersini dört gözle bekliyorum. Türkçeyi. Televizyon ve radyoda yayımlanan Türkçe konulu programları kaçırmak istemem. Boş zamanlarımın çoğunu Türkçe dersine ayırmak isterim. Kararsızım. sizlerin Türkçe dersine yönelik görüşlerinizi almak amacı ile hazırlanmıştır.. Okul :…………………………. Katılıyorum.. Türkçe ile ilgili bir bölümde okumak isterim. Türkçe ile ilgili ödevleri yapmaktan zevk alıyorum. Türkçe derslerinde metin inceleme keyif vericidir. Sınıf/Şube :………………. diğer derslerin sınavlarına göre daha huzursuz oluyorum. Türkçe derslerine daha fazla zaman ayrılmalıdır. Cinsiyetiniz: ( )Kız ( )Erkek Türkçe Dersi ile İlgili Görüşler 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Türkçe benim için eğlenceli bir derstir. yayınları takip etmek isterim. Türkçe dersinde genellikle huzursuz olurum. İleride. Her cümleyi dikkatle okuduktan sonra DERECELER sütunundaki seçeneklerden size en yakın olanını (X) ile işaretleyiniz. Türkçe dersi ile ilgili konuları tartışmaktan mutlu oluyorum. Türkçe derslerindeki okuma parçaları çok can sıkıcıdır. Türkçe dersinin günlük yaşamda önemli bir yeri var. Tamamen Katılıyorum. Türkçe dersi ile ilgili kitap. Türkçe dersi kadar sıkıcı bir ders yoktur. ders dışında çalışma zamanı ayırmaya gerek yoktur.

eğitim durumu nedir? b) Hayatta nelerle mücadele etmiştir? c) Ne tür yazılar yazmıştır? ç) Yazılarında genel olarak nelere değinmiştir? d) Yazarın yazmış olduğu eserler nelerdir? Yönerge: • • • • Araştırmaya başlamadan önce plan yapabilirsin. 234 . Araştırma raporunu resim ve fotoğraflarla süsleyebilirsin. içerik. 6. Yazarla mümkünse görüşme yapabilir. Umarım sizler de bu yazarların kimler olduğunu merak ediyorsunuzdur. materyal kullanımı açılarından değerlendirilecektir. onunla iletişime geçip hayatıyla ilgili ayrıntılı bilgilere ulaşabilirsin. Seçtiğin yazarla ilgili çeşitli kaynaklardan yararlanabilirsin. Değerlendirme ve Çalışma Bitirme Tarihi: • • Çalışman. Sınıf Sevgili Öğrenciler! Türkçe derslerinde kullanmış olduğumuz metinlerden bazıları ünlü yazarların eserleridir. Seçmiş olduğunuz yazarla ilgili olarak aşağıdaki soruları cevaplandırabilecek şekilde araştırmanızı tamamlayınız. a) Kişisel özellikleri.EK 7: PERFORMANS ÖDEVİ İçerik Alanı Sınıf Düzeyi Beklenen Performans Araştırma becerisi Yazma becerisi İletişim becerisi Puanlama Yöntemi Dereceli Puanlama Anahtarı 0 Bütünsel 0 Analitik Tema:…………………….tarihine kadar teslim etmiş olman gerekiyor. Sizlerden kitabımızda bulunan metinlerin yazarlarından istediğiniz bir kişiyi seçerek onunla ilgili araştırma yapmanız istenmektedir. Çalışmanı ………………. kaynak kullanımı.

GELİŞTİRİLEBİLİR 1 1. 4. Kullanılan yazılı. Çok sayıda kaynaktan yararlanılmıştır. açıklayıcı ve etkileyici değildir. 3. 2. Yazarla herhangi bir şekilde iletişime geçilmiştir. Yazarla herhangi bir şekilde iletişime geçilmiştir. noktalama ve dil hataları içermektedir. 7. 4. açıklayıcı ve etkileyicidir. Yazarla herhangi bir şekilde iletişime geçilmemiştir. noktalama ve dil hataları bulunmaktadır. görsel ve işitsel materyaller konuya çok uygun ve dikkat çekicidir. 4. Araştırmasını belirlediği plana göre yürütmemiştir. Araştırmasını belirlediği plana göre yürütmeye çalışmıştır. Araştırılan dönemle ilgili kanıt ve bilgilere ulaşılmamıştır. Kullanılan yazılı. 2. Öğrencinin. 6. 2. 7. 3. Raporda yazım. Çok sayıda kaynaktan yararlanılmıştır. Raporda çok sayıda yazım. Çok az sayıda yazılı. açıklayıcı ve etkileyici değildir. Araştırmasını yürütürken planda bazı sapmalar olmuştur. Çok az sayıda kaynaktan yararlanılmıştır. 5. Hazırlanan çalışma dikkat çekici. noktalama ve dil hataları bulunmaktadır. 6. Araştırılan dönemle ilgili yeterince kanıt ve bilgilere ulaşılmamıştır. 3. 3. 7. Yazılı. Hazırlanan çalışma yeterince dikkat çekici. 5. AZ BAŞARILI 1. görsel ve işitsel materyaller kullanılmamıştır. Araştırılan dönemle ilgili kanıt ve bilgilere ulaşılmıştır. 4. 2. 7. 6. Adı soyadı:_____________ Sınıfı: _____________ ÇOK BAŞARILI 1. Araştırılan ödev ile ilgili çarpıcı kanıt ve bilgilere ulaşılmıştır. 5.EK 8: DERECELİ PUANLAMA ANAHTARI AÇIKLAMA: Yukarıdaki performans ödevini aşağıdaki ölçütler doğrultusunda puanlayanız. Rapor herhangi bir yazım. Sınırlı sayıda kaynaktan yararlanılmıştır. noktalama ve dil hatası içermemektedir. görsel ve işitsel materyal kullanılmıştır. Hazırlanan çalışma dikkat çekici. 6. Hazırlanan çalışma dikkat çekici. 5. 235 Tarih:___/____/200_ 4 3 2 . Araştırmasını belirlediği plana göre yürütmüştür. açıklayıcı ve etkileyicidir. görsel ve işitsel materyaller konuya uygun ve dikkat çekicidir. BAŞARILI 1. Yazarla herhangi bir şekilde iletişime geçilmemiştir. Rapor yazım.

Raporunuzu yazmadan önce çevre sorunları ile ilgili bir araştırma yaparak yaşadığınız bölgedeki sorunların neler olduğunu tespit etmeniz. 4. tespitlerinizi ve çözüm önerilerinizi görsel materyallerle destekleyerek sınıfta rapor olarak sunmanız beklenmektedir. Çalışmalarınız doğrultusunda sınıfta sergileyeceğiniz materyalleri (poster ve bu posterde yer almasını düşündüğünüz görsel materyaller vb..EK 9: PROJE ÖDEVİ Sevgili Öğrenciler. Anket ve görüşme sonuçlarını ana hatlarıyla özetlemelisiniz.. 2. 3. 1.. kitaplar. 236 .. 8. Sizden çevre sorunlarının neden kaynaklandığını açıklayan ve bu konuda çözüm önerileri sunan bir rapor yazmanız beklenmektedir.. sunacağınız raporu hazırlamalısınız. Araştırmalarınıza dayanarak konu ile ilgili sunacağınız raporda hangi bilgilere yer vereceğinize karar vermelisiniz. gazete haberleri. Çalışmanızı rapor olarak . Çalışmalarınız doğrultusunda. Çalışmanız için aile bireyleri. 7. bu konuda çözüm önerisi üretmek amacıyla anket ve görüşme yoluyla etrafınızdaki kişilerin bu konudaki görüşlerini almanız. / 2005 tarihinde teslim etmeli ve sınıfta görsel materyallerinizi sunmalısınız. / .) hazırlamalısınız.. Görüş almak amacıyla yapacağınız anket ve mülakatlarda soracağınız soruları önceden hazırlamalı ve konunun içeriğine uygunluğunu kontrol etmelisiniz. kaynaklardan yararlanabilirsiniz. Verilen konu ile ilgili araştırma yapmalısınız. Bu çalışmayı başarıyla tamamlayabilmeniz için aşağıdaki adımları izlemelisiniz. 5. 6. İnternet vb.

hem bireysel hem de grup proje çalışmalarını değerlendirmek amacıyla kullanılabilir. PROJE HAZIRLAMA SÜRECİ Projenin amacını belirleme Projeye uygun çalışma planı yapma Grup içinde görev dağılımı yapma İhtiyaçları belirleme Farklı kaynaklardan bilgi toplama Projeyi plana göre gerçekleştirme TOPLAM II. : DERECELER GÖZLENECEK ÖĞRENCİ KAZANIMLARI I.EK 10: PROJE DEĞERLENDİRME FORMU Öğrencinin adı ve soyadı: Projenin adı : Sınıfı : Nu. Çok İyi 5 İyi 4 Orta Zayıf Çok Zayıf 3 2 1 237 . SUNU YAPMA Sorulara cevap verebilme Konuyu dinleyicilerin ilgisini çekecek şekilde sunma Sunuyu hedefe yönelik materyalle destekleme Sesini ve beden dilini kullanma Verilen sürede sunuyu yapma Sunum sırasında öz güvene sahip olma Sunuya istekli olma TOPLAM GENEL TOPLAM Öğretmenin yorumu: …………………………………………………………………… Not: Proje değerlendirme formu. PROJENİN İÇERİĞİ Türkçeyi doğru ve etkili kullanma Bilgilerin doğruluğu Toplanan bilgilerin analiz edilmesi Elde edilen bilgilerden çıkarımda bulunma Toplanan bilgileri düzenleme Yazılı ve görsel unsurların birbiriyle bağlantısını sağlama Eleştirel düşünme becerisini gösterme Yaratıcılık yeteneğini kullanma TOPLAM III.

............................ ............... ............................................................................................................................................................................ 6................................................................................. 8........ ............................................................................................................................................................................. 2.................................................................................................................................................. ............................................ 3...................................... ................................................................... 9.............................................................................................................. 7................... ............................................................................... 5......................................................... .................................................... 4................ ..... 238 ................................................ ...................................................................................................................... .........................................................................EK 11: ÖĞRENCİ ÜRÜN DOSYASI Öğrencinin adı ve soyadı: Tarih: ÖĞRENCİ ÜRÜN DOSYASI İÇİNDEKİLER Çalışmalarım: 1...................................................

... .................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................ Çalışmamı yaparken beklemediğim nelerle karşılaştım? ... .................................................................. .................................................................................................................................................................................... .................................................. öz değerlendirme yapmalarına imkân vererek kişisel gelişimlerine katkı sağlayacaktır..................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................... öğrenci ürün dosyasındaki çalışmalarına yönelik yorumları.................................................................. Tarih: Neden bu çalışmayı saklıyorum? .................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................EK 12: ÖĞRENCİ ÜRÜN DOSYASINA İLİŞKİN ÖZ DEĞERLENDİRME FORMU* Öğrencinin adı ve soyadı:................................................................................................................................. ................................................................................................................................... ........................................ Çalışma sırasında neler öğrendim?........................ ..................................... ............................................................... .................................................. ....................... ... Bu çalışmayı arkadaşlarımla neden paylaşıyorum?..................... Benim için bu çalışmanın anlamı :........................................ 239 ............................................................................................................................................................................ ...................................................................... daha sonraki çalışmalarına ışık tutacak........................................................................................................................................................................................................... .......................... .......................................................................................................................................................... ..................................................... Bu çalışmayı tekrar yapsaydım şu şekilde yapardım: ..................................... ............................................................................................................................................................................................................................................. *Öğrencilerin.......................................................................... Çalışmanın adı:............................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................... ..............................

................................. Yaratıcı düşüncenin ürünüdür................... güzel ve etkili kullanılmıştır............................................................................................................................................................................................................ Dosya düzenlidir............................ Görsel materyallerle desteklenmiştir................................................... .............................................. .. ÖLÇÜTLER Çalışmaların içeriği tamdır......................................................... EVET KISMEN HAYIR YORUMLAR/ÖNERİLER:........................ ............................... Çalışmalar amaca uygundur.............................................................................................................................. .................................................................... Öğrencinin gelişim düzeyini gösterir......................... Çalışmalar araştırma ürünüdür.................................................................................................................. .............................: Yönerge: Aşağıdaki her bir ölçütün yeterliliğini göz önüne alarak dosyayı değerlendiriniz..................................................................................................... ........... 240 ...................................................................................EK 13: ÖĞRENCİ ÜRÜN DOSYASI DEĞERLENDİRME FORMU Öğrencinin adı ve soyadı: Sınıfı: Nu................................................ Farklı türde çalışmalar yer almaktadır........................................................................................................................................................................................... ............ Türkçe doğru...... ..................

Değerlendiren öğrencinin. 2. Seçeneklerden değerlendirmelerinize en uygun olanı işaretleyiniz. Arkadaşlarının görüşlerine saygılıdır. Çalışmalara istekli katılır. Bazen Hiçbir zaman Öğretim yılı : 241 . 7. güzel ve etkili kullanır. 2. Farklı kaynaklardan bilgi getirip sunar. Temiz ve düzenli çalışır. Arkadaşlarını uyarırken uygun bir dil kullanır. Görevlerini zamanında yerine getirir. Çalışmalarda Türkçeyi doğru. Arkadaşlarının çalışmalarına destek olur. grubunuzdaki arkadaşlarınızla ilgili değerlendirme maddelerini içermektedir. Etkinlik öncesi hazırlık yapar. 5. 8. 4. 6. 3./adı : Sınıfı Tarih : : DERECELER Her zaman 1.EK 14: AKRAN DEĞERLENDİRME FORMU Bu form. Adı ve soyadı : Grup nu.

............................ Grupta uyum içinde çalıştık... 3............................ ....... Grup olarak daha iyi olabilirdik........................................ ..................................................................................................................... Çalışmalar sırasında karşılaştığımız en büyük sorun....................................... DEĞERLENDİRİLECEK TUTUM VE DAVRANIŞLAR Araştırma planı yaptık.......................................................................................................................................................................... 1...... Birbirimizin görüş ve önerilerini dinledik.....................................................................................EK 15: GRUP ÖZ DEĞERLENDİRME FORMU Grubun adı: Gruptaki öğrencilerin adları: Açıklama: Aşağıdaki tabloda grubunuzu en iyi şekilde ifade eden seçeneği işaretleyiniz............................... 242 .... Çalışmalarımız sırasında birbirimizi cesaretlendirdik................. DERECELER Her Zaman Bazen Hiçbir Zaman Aşağıdaki soruları grubunuza göre cevaplayınız...................................................... Grubumuzun en iyi olduğu alan ......... .......... .................... 2................................................................................................ ........................................................ ....................... Grupta birbirimizi takdir ettik.............................................................................................................. Sorun nereden kaynaklanıyordu? ............................ Araştırmada çeşitli kaynaklardan yararlandık......................................................................................... Çalışmalarımızı etkili bir biçimde sunduk............................................................... 4................. Görüşlerimizi rahatlıkla söyledik............................................................................................................................................................................................... Etkinlikleri birlikte hazırladık... ............................ Grupta birbirimize güvenerek çalıştık............................................................................................................ . Görev dağılımı yaptık..... fakat ............................. Sorumluluklarımızı yerine getirdik....................................

C. Practical Assessment. ve Ahioğlu.KAYNAKÇA Atılgan. (OKS 2003) (OKS 2006) 243 . (1997). (2003). Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. (1991). Ankara. Turgut.& Duncn. H. Anı Yayıncılık. (2006). (2006). A. "Designing scoring rubrics for your classroom. N. Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Metotları.. İstanbul. Eğitimde İyi Örnekler Konferansı. Ankara. Morpa Kültür Yayınları Ltd. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Research & Evaluation. Ankara: Tıpkı Basım (10.asp? Yıldırım." Practical Assessment. N. Berberoğlu. Kan. Ö. Ankara: Seçkin Yayıncılık. 7(25). Sabancı Üniversitesi. Volume: 10 MEB -EARGED (2003). Research & Evaluation. İstanbul. Mertler. Yükseköğretimde Ders Kazanımlarının Çoklu Değerlendirilmesi Örneği: Cinsel Sağlık Bilgileri Eğitimi Dersi.(3. (2005).Şti. Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. Ankara: Milli Eğitim Basım Evi. Kutlu. ve Şimşek. (2001). Tekin. A. ve Doğan. F.net/getvn. G. Available online: http://pareonline. Öğrenci Merkezli Eğitim Uygulama Modeli. A. Basım). Noonan B. H. Peer and Self Assessmentin High Schools.(2005). Basım). R. H (Editör). Yargı Yayınları. Sınıfiçi Performansın Değerlendirme Teknikleri.

SINIFLAR) 244 .DERS İŞLENİŞ ÖRNEĞİ (6. 7. 8.

Etkinlikler belli bir yöntem dâhilinde yapılmalı. fıkra. Öğretmen. Okuma metinleri ile dinleme/izleme materyallerinin işlenişinde “metnin belli bir yöntem dâhilinde okunması.DERS İŞLENİŞİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR • • • Programdaki ders işleniş örneğinin başında yer alan kazanımlar sadece o işlenişe yönelik olarak belirlenmiştir. Verilen ders işlenişi bir örnektir. öğrencinin derse. 2. kısa filmler izletebilir. farklı bilgiler edinmesini. metinlerin özelliği. DİNLEME/İZLEME Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu’nda her tema kapsamında en az üç okuma metni ile bir dinleme/izleme materyaline yer verilmesi öngörülmüştür. dinleme/izleme materyalleriyle ya da temayla bağlantılı veya bağımsız okuma ve dinleme/izleme etkinlikleri düzenlenebilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta. Bu amaçla öğretmen. “kelime ve cümle çalışmaları” ile “metni anlama. ilgi ve motivasyonu arttırıcı anekdot. okuma metni ya da dinleme/izleme materyali olmakla birlikte öğrencinin duygu ve düşünce dünyası bununla sınırlandırılmamalı. OKUMA. Kazanımın 245 . dikkatini metne yoğunlaştırması hedeflenmektedir. Temanın işleniş süresi. çözümleme ve yeniden yapılandırma çalışmaları”na yer verilir. Bu çalışmalarda odak noktası. KONUŞMA Her okuma metni ya da dinleme/izleme materyalinin içeriğinin işlenişinden sonra metne ya da temaya bağlı bir konuşma etkinliği düzenlenir. HAZIRLIK İşleniş sürecinin ilk basamağında. canlandırma etkinlikleri yaptırabilir veya benzeri etkinlikler düzenleyebilir. kısa hikâye vb. Kazanımların ilk ele alındığı yerde. kazanımın niteliğine göre öğrenciye gerekli açıklamalar yapılmalı veya bununla ilgili etkinlikler düzenlenmelidir. 3. dinlenmesi/izlenmesi”. teknik ve etkinlikler kullanabilir. yapılacak etkinlikler ve bir yıl boyunca işlenecek tema ve metinlerin sayısı dikkate alınarak belirlenmelidir. konuyla ilgili beyin fırtınası yaptırarak çağrışımların ifade edilmesini sağlayabilir. konuyla ilgili birikimlerini harekete geçirmesi. DERS İŞLEME SÜRECİ 1. Böylelikle konuya güdülenen öğrenci herhangi bir kopukluk yaşamadan sürecin diğer basamağına uyum sağlayabilecektir. Bunların yanı sıra söz varlığını zenginleştirme ile alışkanlık kazanma boyutundaki kazanımların verilişinde. sağlayıcı nitelikte çalışmalara da yer verilmelidir. müzik dinletebilir. okuma veya dinleme/izleme etkinliğine hazırlanması. öğrencinin metin aracılığıyla söz varlığını zenginleştirmesini. hazırlayacağı metin işlenişlerinde farklı yöntem. konunun anlaşılmasını kolaylaştırıcı bilgiler edinmesi. okuma metinleriyle. temayla ya da metinle ilgili görsel unsurların yorumlanmasını isteyebilir. hazırlık aşamasının işleniş sürecinin diğer basamaklarına göre daha kısa sürede gerçekleştirilebilir biçimde planlanmasıdır.den yararlanabilir. metinden hareketle araştırma yapmasını vb. yıl boyunca mümkün olduğunca çeşitli yöntemin kullanılmasına özen gösterilmelidir.

Her öğrencinin yıl içinde en az bir kez hazırlıklı bir konuşma yapması. Kazanımların ilk ele alındığı yerde. YAZMA Her okuma metni ya da dinleme/izleme materyalinin içeriğinin işlenişi ve konuşma etkinliğinden sonra metne ya da temaya bağlı bir yazma etkinliği düzenlenir. Dil bilgisi kazanımları Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu’nda verilen sıraya göre ele alınmalıdır. 246 . 5. DİL BİLGİSİ Dil bilgisi kazanımlarının verilişinde okuma metinlerinde hareket edilebileceği gibi bağımsız metinlerden ya da çalışma kâğıtlarından da yararlanılabilir. Çalışmalar sonrasında verilecek dönütlerle öğrencinin kendini geliştirmesine katkıda bulunulmalıdır. Etkinlikler belli bir yöntem dâhilinde yapılmalı. Bir önceki yıl ele alınan dil bilgisi konularına yönelik hatırlatma niteliğinde etkinlikler düzenlenebilir. Kazanımın ele alındığı diğer etkinliklerde öğrenciye hatırlatmalarda bulunulmalıdır. yıl boyunca mümkün olduğunca çeşitli yöntemin kullanılmasına özen gösterilmelidir. kazanımın niteliğine göre öğrenciye gerekli açıklamalar yapılmalı veya bununla ilgili etkinlikler düzenlenmelidir. Çalışmalar sonrasında verilecek dönütlerle öğrencinin kendini geliştirmesine katkıda bulunulmalıdır. 4.ele alındığı diğer etkinliklerde öğrenciye hatırlatmalarda bulunulmalıdır. diğer konuşma etkinliklerine de mümkün olduğunca çok öğrencinin katılması sağlanmalıdır.

sayışmaca. kuruluş ve anlam özelliklerini kavrar. kurar. 2. Olay yazıları yazar. 6. düşünce. 3. Dinlediği/izlediği metne farklı başlıklar bulur. çekmeyeceği bir hızda ve akıcı biçimde konuşur. varlık kadrosu ve bunlarla ilgili unsurları belirler. Standart Türkçe ile konuşur. 5. 19. Sıfat tamlamalarının yazı”yla yazar. Yazma kurallarını uygulama 1. 5. 2. Türkçenin kurallarına uygun cümleler 2. Kendini sözlü olarak ifade etme 3. zaman. Tekrara düşmeden konuşur.Karşısındakinin algılamakta zorluk kullanır. Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler. Farklı türlerde metinler yazma 3.Yazım ve noktalama kurallarına uyar. 12.SINIF SÜRE :6 : 8 saat ORAN: %30 ORAN:%20 ORAN: %20 ORAN:%15 DİNLEME/İZLEME 1. 4. Kendini şahıs ve varlık kadrosunun yerine koyarak olayları. Konuşma kurallarını uygulama 4. Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme 5. düşünce ve hayalleri yorumlar. 11. Yazdıklarını değerlendirir.Dinlerken/izlerken olay. Konuşmasında nezaket kurallarına uyar. duygu. 4. deneyimlerini sözlü olarak ifade eder. Kendi yazdıklarını değerlendirme ve 2. bilmece yanıltmacaları ezberler/kullanır. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurar. alışkanlığı kazanma 1. DİL BİLGİSİ 1. 7. Düzgün. Söz varlığını zenginleştirme 3. dil ve anlatım yönünden 247 . şahıs. Dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini 7. 14. okunaklı ve işlek “bitişik eğik 7. hayal. Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama/uygulama 2.1. Tekerleme. Kâğıt ve sayfa düzenine dikkat eder.Duygu. Sorunlarına konuşarak çözüm arar. 8.Dinlenenin/izlenenin bağlamından hareketle 1.Dinlediklerinde/izlediklerinde sebep-sonuç ilişkilerini fark eder. izlenim ve kelime ve kelime gruplarının anlamını çıkarır. Dinleme/izleme kurallarını uygulama KONUŞMA YAZMA 1. yer. 4.

üstlerine birer entarilik basma aldım.İyi ya işte. Güle güle yakınız. Üstlerinde başlarında paralansın.Aman birader. Sen ise başladın abuk sabuk söylemeye.Öyle değil efendim. Hacivat-Eksik olma Karagöz’üm.Güle güle giysinler derler! Karagöz. şöyle bir tatlı tatlı konuşayım. ben kömür.Onu öyle demezler Karagöz’üm. Karagöz. üstlerinde başlarında paralansın. Karagöz. Malum ya önümüz kış.Güle güle yakınız.KARAGÖZ Hacivat.Ya ne derler? Hacivat.Ne! Ben Edip Bey’le haşlama yemedim.Neyi? Karagöz. Karagöz. Hacivat.Canım Karagöz’üm. Karagöz. Hacivat. bana ne! Hacivat. Hazır elimde beş on kuruş param var iken hemen çarşıya gittim. karşısında çoluk çocuk güle güle ısınınız. 248 .Dedim bu gece Karagöz’üme gideyim. Malum ya önümüz mübarek bayram.Peki öyle derim. Karagöz. 500 okka kömür.Kavuk. sarık.Karagöz’üm öyle mi derler! Karagöz. ne bulursam. Üstümüzde başımızda yok dediler. Eve getirdim. gidiyor.Güle güle giysinler. külü beyaz olsun. mübarek ramazan geldi. Cenabı Hak cümlemizi elemsiz kedersiz nice senelere yetiştirsin.Âmin! Hacivat. iki çeki de odun aldım. Külü beyaz olsun. Hazır param varken doğru odun iskelesine gittim. şimdi latifeyi bırak da dinle. Hacivat.Bulsam kaparım. Hepsinin ayaklarına birer pabuç. Önümüz bayram.Kimin umurunda. Karagöz.Bak Karagöz’üm. Hacivat. Aman Karagöz’üm ne sevindiler! Karagöz. Hacivat. Çoluk çocuk başıma toplandılar. yani birtakım edepsiz sözlere başladın. odun aldım.

Karagöz. güle güle oturun. Onlarla birlikte beni de kavga ediyor sanarak yakaladılar. arlanmazlar. Hacivat. Allah nazardan saklasın derler.A birader. iftarlık öte beri alayım dedim.Evet… sizi utanmazlar. Bir usta getirdim. 249 . gözümün biri çıktı. Bazı ufak tefek yerleri de tamir ettirdim. Yanlarına gittim: “Ayıptır. küreği çekince sapı gözüme değdi. Karagöz. Karagöz’üm. dostun biri çıkarmazsa biri çıkarır. benim gözüm çıktı. benim suçlu olmadığım anlaşıldı. İleride.Fırıncıyı tokatlıyorum.Esef etme Hacı Cavcav.Esef etme Hacı Cavcav. arkanıza bakın. onu öyle demezler. Karagöz. Karagöz. çoluğunuz çocuğunuzla oturun. tam bizim evin köşesinde iki kişi kavga ediyorlar. Hacivat. Karagöz. Esef etme kardeşim.A birader.Aman birader ne yapıyorsun? Karagöz. Karagöz.İyi ya işte. yepyeni bir ev oldu. Karagöz. Hacivat. Fırıncıya çıkışırlar. Güle güle oturun. Bir de güzel yağlı boya vurdurdum.Esef etme Hacivat. Önüne ardına baksın. çoluğunuz çocuğunuzla oturun. Külü beyaz olsun.) Hacivat. mübarek günde kavga olur mu? Yapmayın. Hacivat.Eksik olma Karagöz’üm. güle güle yansın. Fırının önünde dururken pişirici. dostun biri çıkarmazsa biri çıkarır. Kör müsün? Görmüyor musun? Önünüze. Kiremitleri aktardım.Karagöz’üm. terbiyesiz utanmazlar sizi. Hacivat. dostun biri çıkarmazsa biri çıkarır diyerek beni teselli edecek yerde gönlümü kırıyorsun. Görme. etmeyin!” dedimse de kim dinler! Öteden zaptiyeler geldiler.Güle güle yansın. Karagöz.Karagöz’üm. Alevi gökyüzüne çıksın. şöyle bir sokağa çıkayım. doğru hapishaneye attılar.Derken Karagöz’üm. Karşısında çoluk çocuk güle güle ısınsın.Onu öyle demezler.Hacivat. Hacivat. Hayalî Küçük Ali’den kısaltarak alınmıştır.Güle güle oturun. onu öyle demezler.Güle güle oturun. (Hacivat’a bir tokat atar. sen ne söylüyorsun! Ben evimi tamir ettirdim.Derken efendim. Hacivat. hapishaneden çıkardılar. Eve giderken bizim pideci fırınına uğrayıp bir iki pide alayım dedim. derler. Geçen kış bizim evin damı akıyordu.

İşin geciktiğine inandırılan devrin padişahı onları öldürtmüş. Günlük hayatta çeşitli durumlarda söylenen ifade kalıplarının çevremizdekilerle iletişim kurmamızdaki önemi nedir? 3. metinde geçen ve günlük hayatta olumlu ve olumsuz durumlarda söylenen kalıplaşmış ifadelere dikkat ederek dinlemeleri istenir. padişah yaptığı işin yanlışlığını anlamış. Karagöz’ün anlayışsızlığı karşısında nasıl bir tepki gösterirdiniz? 5. “dinleme/izleme yöntemini” uygulayıp uygulamadıkları gözlemlenir. Anadolu’da ilk defa Bursa’da ortaya konmuştur.Tema : İletişim Sınıf : 6 Süre : 8 ders saati A. METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME • Öğrencilerden verilen kelimeleri. Ulu Cami yapılırken duvarcı olarak çalışan Hacı İvad Kalfa (Hacivat) ile demircilik yapan Karagöz karşılaştılar mı gevezeliğe. Karagöz ile Hacivat’ın etkili bir iletişim kuramamalarının nedeni nedir? 2. şakaya dalıp işi unuturlarmış. halkın kısaca “ Karagöz oyunu” dediği bu temsil. Karagöz. arkadan ışık verilip bir beyaz perde üzerine yansıtılarak oynatılan bir hayal oyunudur. Metin ikinci kez dinletilmeden önce öğrencilerden seçici dinleme/izleme yöntemine uygun olarak. Padişahın görevlendirdiği bir kişi tarafından Karagöz ve Hacivat bir perdeye yansıtılarak oynatılmaya başlanmış. • Öğrencilerden. Öğrencilerden Karagöz ve Hacivat’ın kişilik özelliklerini karşılaştırmaları istenir (Çalışma Kâğıdı 3). deriden ve mukavvadan biçilip boyanmış şekillerin. Dinlediklerinize ilişkin nasıl bir sonuca varıyorsunuz? 6. DİNLEME VE ANLAMA • Metin bir kez dinletilir. belirtilen durumlarda söylenebilecek sözlere örnekler vermeleri istenir (Çalışma Kâğıdı 2). İşçilerin çok üzülüp işi bırakmaları üzerine. Hacivat’ın yerinde olsaydınız. Karagöz ve Hacivat ile ilgili aşağıdaki bilgiler aktarılarak öğrenciler metnin dünyasına hazırlanır. DİNLEYELİM ANLAYALIM HAZIRLIK • Ulaşılabilen Karagöz ve Hacivat resimleri sınıfın uygun yerlerine asılır. uygun olan açıklamayla eşleştirmeleri istenir (Çalışma Kâğıdı 1). Yazılı kaynaklarda çeşitli adlarla anılan. Öğrencilere Karagöz ve Hacivat ile ilgili neler bildikleri sorularak sınıf içi sohbet ortamı oluşturulur. Bu sırada öğrencilerin “başkalarını rahatsız etmeden” dinleyip dinlemedikleri. Öğrencilere aşağıdaki sorular yöneltilir: 1. Siz olsaydınız metne nasıl bir başlık verirdiniz? 250 . Bunların nükteli konuşmalarını duyan öbür işçiler de işi bırakır onları dinlermiş. Sizce etkili bir iletişim kurabilmek için nelere dikkat etmeliyiz? 4.

huppur yiyelim. kırkının da kulpu kırık küp. çatal satar. şu köşe kış köşesi. ortada su şişesi. satar. Happur huppur. Bir iki üç Söylemesi güç Sana verdim bir elma Adını koydum Fatma Hop hop hop Bir büyük altın top Eveleme develeme Evvel altı elma yedi Seren sekiz serçe dokuz Tarmanın topu kara A devenin çatı kara Bir iki tombul tekir Camdan bakar Başına takar Hop hop. ben bademden bıktım. Bir tavuk alalım. Çatalca'da topal çoban çatal yapar. 251 . Sizin damdaki beş boz başlı beş boz ördek bizim damdaki beş boz başlı beş boz ördeğe” Siz de bizcileyin beş boz başlı beş boz ördek misiniz?” demiş. tekerleme ve yanıltmacaları ezberlemeleri ve kendi aralarında bir “Kelime Oyunu” düzenleyerek en çok sayışmaca.Öğrencilerden aşağıdaki sayışmaca. Bir tavuk alıp ne yapalım? Gıt gıdak diyelim. tekerleme ve yanıltmacayı hatasız söyleyen arkadaşlarını belirlemeleri istenir. öteki dişi kürkü yırtık kel kör kirpi. Pazara gidip. Paşa tası ile beş tas has kayısı hoşafı. Sizin bacaya konmuş allı ballı kabaklı baykuşa kürkü yırtık kel kör kirpi. Bilmem parası var mı da çatal sapan yapar. Kürkü yırtık erkek kel kör kirpinin yırtık kürkünü. altın top Kuzu kuzu me Bin tepeme Haydi gidelim Ayşe teyzeme. ne kapı gıcırdatıcılardanım. kapı gıcırdatıcılardan kıvılcımlandırıcılardanım. Bizim bacaya konmuş allı ballı kabaklı baykuş demiş ki: "Nasılsın allı ballı kabaklı bay kuş? " Şu köşe yaz köşesi. kürkü yırtık dişi kel kör kirpinin yırtık kürküne. badem benden bıktı. Bizim damda var beş boz başlı beş boz ördek. mısın? Ne ocak Sizin damda var beş boz başlı beş boz ördek. satar. Sayışmacalar . Ben bademe baktım.Tekerlemeler – Yanıltmacalar Pazara gidelim. Ocak kıvılcımlandırıcılardan mısın. Kırk küp. Happur. bilmem parası yok mu da çatal sapan yapar. kürkü yırtık erkek kel kör kirpinin yırtık kürküne eklemişler. badem bana baktı. kürkü yırtık dişi kel kör kirpinin yırtık kürkünü.

inciten. onunla aynı davranışta bulunmak gibi olumlu veya olumsuz bir tepkiyi o davranışın karşısına yazar. bu davranış örneklerinden ″ bir arkadaşının kendisinden izin almadan eşyasını kullanması”na nasıl tepki göstereceklerini sorar. Bu davranış şekillerinden hangilerinin çözüm olabileceği. KONUŞALIM İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu’nun “Konuşma” becerisi “Konuşma kurallarını uygulama ve kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma” amaçlarına bağlı kazanım tablosunda belirtilen kazanımları gerçekleştirmek için verilen “Beni Affeder misin etkinliğini yaptırılır. Öğrencilerden gelen. otobüste. Alternatif bir etkinlik olarak “Karagöz” metnini canlandırma etkinliği de yaptırılabilir. öfkelendiren bazı tutum ve davranışlarla karşılaşabilir. hazırladığı ödevin kardeşi tarafından yırtılması″ gibi davranış örneklerini tahtaya yazar. öğrencilere. 252 . Daha sonra.″ Herkes. küsmek. okulda. Bu tip tutum ve davranışlara herkesin gösterdiği tepki de birbirinden farklı olabilir. Gönüllü öğrenciler metni canlandırırken diğer öğrencilerden arkadaşlarını “sesini ve beden dilini etkili kullanma” açısından değerlendirmeleri istenir. SÜREÇ Öğretmen. Öğrencilere konuşmalarına başlamadan önce kazanım tablosunda verilen kurallar hatırlatılarak bunlara uymaları istenir. BENİ AFFEDER MİSİN? DERS : Türkçe SINIF :6 YAKLAŞIK SÜRE : 1 ders saati TEMEL BECERİLER : İletişim kurma. hangilerinin ise yeni sorunlara yol açabileceği sınıfça tartışılır. ağlamak. yolda. bir arkadaşının kendisinden izin almadan eşyasını kullanması. oyun oynarken bizi üzen. Öğretmen. arkadaşını bu konuda sözlü olarak uyarmak. Şimdi biraz düşünelim. öfkelendiren davranışlar nelerdir?″ diyerek öğrencilere düşünme süresi verir. yaratıcı düşünme ÖĞRENME ALANI : Konuşma AMAÇ : Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma Not: “Olumsuz tutum ve davranışlarla başa çıkabilme becerisi geliştirir. Bu tepkilerin bazıları olumlu bazıları ise olumsuz olabilir. birçoğu uygun olmayan bu tepkilerin her biri öğrencilere analiz ettirilerek sonuçları hakkında konuşulur. Günlük hayatta karşılaşabileceğimiz olumsuz tutum ve davranışlara karşı bizim doğru ve olumlu tepkiler vermeyi öğrenmemizin toplum içindeki diğer insanlarla daha iyi iletişim kurmamızı ve kendimizi mutlu ve başarılı hissetmemizi sağlayacağı vurgulanarak dersin işlenişi tamamlanır.” Özel Eğitim ara disiplin kazanımı ile ilişkilendirilir. Öğrencilerden gelen ″otobüse binerken sıraya riayet edilmemesi. Evde. günlük hayatında çeşitli ortamlarda kendisini üzen. Not: Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır. Öğrencilere hazırlanmaları için bir ders saati süre verilir. inciten. Bu amaçla metnin fotokopisi öğrencilere dağıtılarak ikişerli gruplar oluşturmaları istenir.B. kavga etmek.Bu davranışlardan en uygun olan ″arkadaşının sözlü olarak uyarılması″ tepkisi ele alınarak bunun olumlu yanları ortaya konulur. öğretmene şikâyet etmek.

metnin aynı bölümü konuşma çizgisiyle verilir. duygu ve düşüncelerini ifade etmeleri istenir. öğrencilerden yazdıklarını dil ve anlatım yönünden değerlendirmeleri istenir. zamanını. şahıs ve varlık kadrosunun özelliklerini. Öğrencilere aşağıdaki durumlar örnek olarak verilebilir: Alışverişe giden bir öğrencinin satıcılarla yaptığı konuşmalar Aile bireyleri arasında geçen konuşmalar Arkadaşlarla gidilen bir gezi sırasında yapılan konuşmalar Biriyle tanışma sırasında yapılan konuşmalar Öğrencilerden kahraman sayısına göre gruplar oluşturmaları istenir. Öğrencilere “Sizce bu işaretin işlevi nedir?” sorusu yöneltilerek konuşma çizgisiyle ilgili önceki bilgiler hatırlatılır. düğüm.C. Öğrencilere. “Yazılı Anlatım Dereceli Puanlama Anahtarı" kullanılarak değerlendirilir. Bunun için öğrencilerden “yaşanmış veya yaşanması muhtemel bir olayı anlatmaları. Sıfat tamlamalarını kavratmak amacıyla çalışmalar yaptırılır (Çalışma Kâğıdı 5). Ç. Belirlenen öğrencilere yazdıkları metin okutularak en güzel metni yazan grup ödüllendirilir. Öğrencilerin. Öğrencilere metnin karşılıklı konuşmalardan oluştuğunu belirtilerek hangi konuşmayı kimin yaptığının nasıl anlaşıldığı sorulur. Öğrencilerin yazdıkları. DİL BİLGİSİ Öğrencilere sıfatlar hatırlatılır (Çalışma Kâğıdı 4). Yazma çalışmaları sırasında öğrencilere kâğıt ve sayfa düzenine dikkat etmeleri. kendilerine bir sembol veya işaret belirleyerek konuşmaları belirtmede isim yerine bu sembol veya işareti kullanmaları söylenir. şahıs ve varlık kadrosunu belirleyerek bunlar arasında ilgi kurmaları. Türkçenin dil bilgisi kurallarına uygun cümleler kurmaları. çözüm bölümlerini belirlemeleri. Aşağıdaki resimlerden hareketle öğrencilerden sıfat tamlamaları oluşturmaları istenir. İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu’nun “yazma” becerisi “farklı türlerde metinler yazma” amacına bağlı “Olay yazıları yazar. 253 . serim.” kazanımını gerçekleştirmek üzere öğrencilerden farklı ortamlarda yapılan konuşmalardan birini seçerek yazıya geçirmeleri istenir. olayların yerini. YAZALIM “ Karagöz” adlı metinden bir bölüm seçilerek tahtaya yazılır. karakterlerin isimlerinin verildiğini belirtmelerinden sonra. yazma ve noktalama kurallarına uymaları.

Çocuğunu uzak bir yere gönderen anne babaya………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………. basma Türlü. önemsiz. İki yüz elli kiloya eşit olan ağırlık ölçüsü. Zor bir işi yapmak zorunda olan kişiye………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………. latife b. ufak tefek şeyler. Şaka.ÇALIŞMA KÂĞIDI 1 Aşağıda dinlediğiniz metinde geçen bazı kelimeler verilmiştir.. Ağırlık ölçüsü. çeki c. a. öteberi e.. okka f. Osmanlı İmparatorluğu’nda toplum güvenliğini sağlamakla görevli askeri polis kuruluşu ve bu kuruluştan olan er.. Genellikle tek parçadan oluşan kadın giysisi.. zaptiye d. entari ç. ÇALIŞMA KÂĞIDI 2 Aşağıdaki durumlarda söylenen kalıplaşmış ifadelere örnekler veriniz. 254 . Hasta olan bir kişiye…………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………. Üzerinde renkli biçimler bulunan pamuklu kumaş. Yeni evlenen bir çifte…………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………. Bu kelimeleri uygun olan açıklamayla eşleştiriniz.

ÇALIŞMA KÂĞIDI 3 Aşağıdaki kutucuklara Karagöz ve Hacivat’ın kişilik özelliklerini yazınız. Hacivat Karagöz 255 .

atının üzerinde gezintideydi. Bilge. bu bölüştürme işlemini köyün yaşlılarının gıpta ve hayranlık dolu bakışlarının altında yaptıktan sonra oradan uzaklaştı. Birlikte köye gittiler. dörtte birinin sadaka olarak fakirlere. Daha sonra. Sonunda. …………………. Geriye kalan yirminci at da zaten kendi atıydı. …………………. 1. atların yarısı olan 10 atı adamın oğluna verdi. dörtte biri olan beş atı sadaka olarak fakirlere vermek üzere kenara ayırdı. Bu adam günün birinde öldü.Tembel çocuk ödevini yapmamış. geriye kalan atı ikiye bölemeyeceklerine göre. Bu tamlamaları tamlayan ve tamlanan açısından karşılaştırarak gruplar arasında ne gibi bir farklılık olduğunu tespit ediniz. e. Adam vasiyetinde. Ağaçlar çiçek açtı bile! d. beşte birini de uşağa vermeleri gerekiyordu. SIFAT …………………. AD a. Yaşlı insanlara yer veriniz. atlarının yarısının oğluna. Bilge 19 atı yan yana dizdirdi. VASİYET Eski zamanlarda. Çocuklar parkta oyun oynuyor. bu vasiyeti nasıl yerine getireceklerdi? İki haftadan fazla bir zaman bu işin üzerinde düşündüler. Ardında on dokuz cins at bıraktı. adamlar geldiğinde. f. …………………. …………………. ………………….Grup 2. komşu köyde yaşayan bilgenin yanına gidip ondan yardım istemeye karar verdiler. Onlarda ölen adamın vasiyetini anlattılar: 19 atın yarısını oğluna. …………………. Sonra en başa kendi atını getirip sıraya dahil etti. 19 atın yarısını adamın oğluna nasıl vereceklerdi? Oğlana 9 at verseler. Kaçıncı sınıfa gidiyorsun? ç. Bilge problemi hemen çözeceğini söyledi. Şimdi atların sayısı 20 olmuştu. …………………. beşte birinin de uşağına verilmesini istiyordu. Bilge. b. Beşte bir olan dört atı da uşağa verdi. …………………. …………………. ama bunu başaramamışlardı. Metinde eğik yazılan tamlamaları gruplandırınız. …………………. Böylece vasiyet gereği dağıtılması gereken atların sayısı 19’u buluyordu. Küçük adam nasıl bakalım. …………………. …………………. …………………. ama çıkar bir yol bulamadılar.Grup İki grup arasındaki tamlama farklılığı ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… 256 . Köyün yaşlıları işin içinden çıkamadılar. Onlara nasıl yardım edebileceğini sordu. atları çok seven ve aynı zamanda akıllı bir adam vardı.ÇALIŞMA KÂĞIDI 4 Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerin sıfat mı yoksa ad mı olduğunu karşılarına (x) işareti koyarak belirtiniz. Her sabah güneş mutlaka doğacaktır. dörtte birini fakirlere. ÇALIŞMA KÂĞIDI 5 Aşağıdaki metni okuyunuz. c.

Yeni öğrendiği kelime. Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 4. 2. ORAN:%15 DİL BİLGİSİ 2. varlık kadrosu ve geliştirme yollarını kullanır. okunaklı ve işlek bitişik eğik yazıyla yazar. Metne ilişkin sorulara cevap verir.Kelimeler arasındaki anlam ilişkilerini kavrayarak birbiriyle anlamca ilişkili kelimelere örnek verir. 5. zaman. Tekrara düşmeden konuşur. Kâğıt ve sayfa düzenine dikkat eder. atasözü ve deyimleri kullanır. 5. Olay. 14. Yazdıklarını başkalarıyla paylaşır ve onların değerlendirmelerini dikkate alır. Farklı türlerde metinler yazma 1. kelime gruplarının anlamlarını çıkarır. Olay yazıları yazar. Farklı türlerde metinler okur. ORAN: %20 YAZMA 1. Okuma yöntem ve tekniklerini kullanır. Konuşma kurallarını uygulama 4. 257 . bunlarla ilgili unsurları belirler. kavram. 1. Konuşmasında sebep-sonuç ilişkileri kurar.SINIF SÜRE :6 : 6 ders saati ORAN:%20 KONUŞMA 1. ORAN: %30 OKUMA 1. Kelimeleri doğru telaffuz eder. 12. 5. 11. Söz varlığını zenginleştirme 1. Düzgün. Konunun özelliğine uygun düşünceyi 7. Metindeki sebep-sonuç ilişkilerini fark eder. şahıs. Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma 2. 8. Hazırlıklı konuşmalar yapma 3. 7. Ana fikri yardımcı fikirlerle destekler. Standart Türkçeyle yazar. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurar. İyelik eklerinin işlevlerini kavrar. 4. Metnin bağlamından hareketle kelime ve 4.Okuma kurallarını uygulama 3. 5. Standart Türkçe ile konuşur. 5. 2. Okuduğu metni anlama ve çözümleme 3. yer. Konuşmasında amaç-sonuç ilişkileri kurar. 8. Olayları ve bilgileri sıraya koyarak anlatır. 11. 4. 10. Okuma alışkanlığı kazanma 2. Yazım ve noktalama kurallarına uyar.Yazma kurallarını uygulama 1.

hani Harikalar Ülkesi’ne gitmişti. Her sabah yanardağının lavlarını süpürüyor. ha! Bozuşuruz da ne olur. Güliver’in Yolculuklarını. Bunları söylüyorum ya. Ha. uzayda bir gezegen. demeyin. Sonra bir gün. Nasıl bir ada burası? Bir de keçi var. Şeyi de okuyun.. Tarla faresi neler anlatmıştı ona? Kupa Kraliçesi ne biçim kraliçeydi? Yoksa bozuşuruz. o da oraya gidiyor.. O zaman da. otobüs biletçisi.. Küçük Prens de küçük elbet. canım. Ama o çocuklardan birinin attığı serseri bir taşla patlayıveriyor. Define Adası’nda bir adam var. para hesapları yapan bir işadamı. kırmızı giysili bir kral. bana mektup yazın. O da çengel gibi demirden bir şey takmış koluna. aslında elinize ne geçerse onu okuyun. çiçeğini suluyor. sizin adınıza ben bir kez daha okurum o kitabı. Daha sonra bir sürü balon geliyor. Kimseye acımıyor. Sokak çocukları Paskal’ı döverlerken onu yalnız bırakmıyor. sokak çocukları. Cüceler ne yapmış? Devler nasıl yaratıklarmış? Kırmızı Balon’a ne dersiniz? Umarım. Bir yanardağı. Bindiği gemi batınca ıssız bir adaya düşüyor. Altın saçlı bir çocuk. bir de çiçeği. bilmiyorum. sahibi nereye giderse. İyi bir balon kırmızı balon. kendini beğenmiş bir adam. Kimler yok ki kitapta! Aynı zamanda mert bir balon Paskal’ın balonu. Aritmetik İyi.. aklına esiyor. Ayrı ayrı gezegenlerde bir sürü adama rastlıyor. bir koyunu var. sürekli olarak sayılarla uğraşan. Kürklü. bir de Robinson var. oturun. Başöğretmen. Nedenini sorarsanız. Yani ölüyor. Ama nasıl küçük! El kadar bir yer. Cemal Süreya. Ya bir şey geçmezse. bir sokak feneri bekçisi. Korkunç bir adam.. Eli kesik. İşte.ALTI KİTAP Ne kitaplar var! Küçük Prens’i okudunuz mu? Küçük bir gezegeni vardır Küçük Prens’in. Bu arada Küçük Prens’in yolu Dünya’ya düşmez mi? Alis’i tanıyor musunuz? Alis. okumuşsunuzdur o kitabı. Ben o keçiyi çok sevdim. Kuşlar Pekiyi 258 . uzayda yolculuğa çıkıyor. Küçük Paskal’ın ve balonunun serüveni anlatılıyor. koyununa ot veriyor..

• Metnin okunması a. Öğrencilerden tuttukları notlardan hareketle metinden anladıklarını belirlenen yerlere yazmaları istenir (Çalışma Kâğıdı 1). Küçük Prens’in günlük yaşantısı nasıl geçmektedir? b. Öğrencilerin hayal güçlerini geliştirmek amacıyla “Benim Kahramanım” etkinliği uygulanır. çocukların zamanlarını nasıl değerlendirmelerini istiyor? Aşağıdaki cümlelerin metne göre doğru olanlarının başına (D). Kılavuz) Öğrencileri kitap okumaya yönlendirmek amacıyla aşağıdaki kitaplar önerilir.Tema : Kitaplar Benim Dünyam Sınıf : 6 Süre : 10 ders saati A. Öğretmen not alma tekniği ile ilgili olarak öğrencilere rehberlik eder.. Çalıkuşu . ( ) Yazar zamanımızı okuyarak ve yazarak değerlendirmemizi istiyor. 1. b. ç.. Kelime ve cümlelerin anlamlarına yönelik çalışmalar yapılır (Çalışma Kâğıdı 2 ve 3). çözümleme ve yeniden yapılandırmaya yönelik aşağıdaki çalışmalar yapılır. Nasrettin Hoca Fıkraları 4.OKUYALIM ANLAYALIM • a. Öğretmen. a. ( ) Yazara göre bu altı kitabı okumamız yeterlidir. öğrencilerin kelimeleri doğru telaffuz etme becerilerini geliştirmek amacıyla yardımcı bir materyal kullanılarak dinletilir. • Metni anlama. Yazar “Bozuşuruz. Öğretmen. Keloğlan Masalları 3. yanlış olanlarının başına (Y) yazınız. Dede Korkut Hikâyeleri 2. Öğretmen. öğrencilerden metnin adına ve metinle ilgili resimlere bakarak metinde neler anlatıldığını tahmin etmelerini ister. 259 . c. Mevlana’dan Hikâyeler 5. öğrencilerin kütüphaneye veya kitap evlerine giderek ilgilerini çeken kitapların adlarını yazmalarını ve içlerinden birini seçmelerini ister.” dediği hâlde kitapları neden yeniden okumak istiyor? ç. Öğretmen metni yer yer kesintiye uğratarak okur ve öğrencilerden not almalarını ister. Metne yönelik farklı tür ve tiplerde hazırlanmış sorular cevaplanır. ( ) Kitap okuduğumuzda kahramanları daha iyi tanırız. Öğretmen metni bir kez sesli okur. • b. Metnin tamamı ya da bir bölümü. (bk. Yazar. “Altı Kitap başlığı niçin seçilmiş olabilir? Aşağıdaki resimler hangi kitapların kapakları olabilir?” gibi sorularla öğrencileri metne yönlendirir. Pascal ile Kırmızı Balon arasındaki dostluk için neler söyleyebilirsiniz? c. Seçilen kitabın adından ve kapağındaki resimlerden hareketle içeriği tahmin ettirilir. Aşık Veysel’den Şiirler 6. Seçilen kitapların okunarak sınıfla paylaşılması sağlanır. ( ) Yazar artık büyüdüğü için bu kitapları okumuyor.

DİL BİLGİSİ Öğrencilerinizden “Perili El” adlı masaldaki altı çizili kelimeleri uygun eklerle tamamlamalarını isteyiniz. arabası. Standart Türkçe ile konuşmaları. D.C. Kılavuz). Buradan hareketle iyelik eklerini kavratınız (Çalışma Kâğıdı 5). İsmin hangi şahsa ait olduğunu belirten eklere iyelik eki adı verildiğini belirttikten sonra seçeceğiniz isimlerle iyelik çekimi (evim. evi. arabamız. arabaları gibi) yaptırınız. Küçük Prens’in Dünya’ya geldiğini ve kendileriyle karşılaştığını hayal etmeleri istenir. KONUŞALIM “Çok okuyan mı çok gezen mi bilir?” konusunda tartışma yapılır. eviniz. tanık gösterme. YAZALIM Öğrencilerden. Düşünceyi geliştirme yolları ile ilgili olarak örneklerden hareket edilerek öğrencilerin ele alınan düşünceyi destekleyen unsurları öncelikle kendilerinin sezmesi sağlanır. 260 . sebep-sonuç ve amaç-sonuç ilişkileri kurmaları. evi. arabanız. araban. Şahıs zamirlerinin tamlayan eki almış biçimlerini tahtaya yazarak öğrencilerinizden uygun eklerle tamamlanan isimlerin bu şahıslardan hangilerine ait olduğunu belirlemelerini isteyiniz. karşılaştırma gibi düşünceyi geliştirme yollarından yararlanarak ana fikri desteklemeleri belirtilir. Öğrenciler birbirlerinin yazılarını değerlendirme ölçütlerini kullanarak okuyup değerlendirir (Çalışma Kâğıdı 4). tekrara düşmemeleri istenir. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurmaları. evimiz. Öncelikle savunacakları fikri yardımcı fikirlerle geliştirmeleri ve örnekleme. Ç. evleri. Münazara etkinliği uygulanır (bk. İyi bir konuşmanın her şeyden önce dilin etkili kullanımına bağlı olduğunu belirtilerek öğrencilerden konuşmaları sırasında. Öğrenciler. Etkinliğin uygulanmasından birkaç gün önce öğrenciler tartışma konusunda bilgilendirilerek aşağıdaki noktalara dikkat etmeleri istenir. bir metinden hareketle yeni bir metin oluşturma yöntemini kullanarak Küçük Prens’le aralarında geçen konuşmayı yazarlar. arabam. İyelik ekinin şahıslara göre nasıl değiştiğini ve bu değişimin nedenlerini sorarak kalınlık-incelik uyumu ve yardımcı ünsüzlerle ilgili bilgileri hatırlatınız.

.. Küçük Prens ………………… ………………… ………………… Kırmızı Balon ………………… ………………… ………………… Alis Harikalar Ülkesinde ………………… ………………… Define Adası ………………… ………………… …………………........... bir sürü Metinden yararlanarak aşağıdaki cümlelerle aynı anlama gelen cümleler kurunuz... 1..................... 3........................................... 1.............................................. Bu arada Küçük Prens’in yolu Dünya’ya düşmez mi?. Güliver’in Yolculukları ………………… ………………… Robinson ………………… ………………… ………………… ÇALIŞMA KÂĞIDI 2 Aşağıda verilen kelimelerin anlamını tahmin ediniz ve sözlük anlamını da bularak yazınız. KELİMELER TAHMİN SÖZLÜK gezegen lav fener serüven mert bozuşmak çengel ÇALIŞMA KÂĞIDI 3 Aşağıdaki kelimeleri aynı anlama gelen ifadelerle eşleştiriniz......... çok 4..... el kadar c.......... Ne kitaplar var!........... uğramak a....................... yolu düşmek d............... Sizin adınıza ben bir kez daha okurum o kitabı........ 2........ÇALIŞMA KÂĞIDI 1 Tuttuğunuz notlardan hareketle metinden anladıklarınızı yazınız....... 261 ... altın saçlı b........... sarışın 3... küçük 2...

Gün gelmiş. Bereket versin ki sağlığında yetim görse yedirir. Allah’a yalvarırmış: “Hey Allah’ım. ama elden ne gelir? Allah sabır versin. bir yokmuş. “A Gül Kız’ım. Ev. Gül Kız el üstünde büyütüldüğü için ne eller… işe yarıyormuş. yaratırken senin de parmağ…a bir hüner vererek yaratmış. bu duruma katlanırmış.” diye söylenirken evin içinde nur yüzlü bir kadın görünmüş. işin farkında olduğu için üzülür. anası ile babası ölmüş. Gel gelelim. baba… gözlerini gözlerinden ayırmaz. Zaman zaman içinde. okunaklı ve işlek bitişik eğik yazıyla yazmış mı? Standart Türkçeyle yazmış mı? Yeni öğrendiği kelime. yazdıklarını aşağıdaki değerlendirme ölçütlerini kullanarak DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ Kâğıt ve sayfa düzenine dikkat etmiş mi? Düzgün. on parmağ… var. fakat Gül Kız.ÇALIŞMA KÂĞIDI 4 Arkadaşlarınızın değerlendiriniz. Hayırlı bir kısmet çıkmış. elini sıcaktan soğuğa vurdurmazlarmış. Allah’ın kul… çokmuş. Kız üzülmüş. kir toz içinde kalmış. Bu gidişle ev… baş…a yıkılacak. yoksul görse giydirirdi. ama işe güce yaramıyor. ne parmakları… dikişe. varlıklı bir ailenin güzel bir kızı… varmış. kız gelin olmuş. 262 . Kocası evin dirliğ… bozulmasın diye hiç ağzını açmaz. Ana…. kavram. ne diye gözlerini sele veriyorsun? Yaratan. dil ile tarif edilmez ki edeyim. ama demir bile paslanır işlemeye işlemeye. Ana… rahmetli. cinler cirit oynarken eski hamam iç…nde. kalbur saman içinde. Talihinden koca… da iyi bir adammış. atasözü ve deyimleri kullanmış mı? Yazım ve noktalama kurallarına uymuş mu? Evet Kısmen Hayır ÇALIŞMA KÂĞIDI 5 Aşağıdaki metinde verilen noktalı bölümleri uygun eklerle tamamlayınız. Perili El Bir varmış. Onların hayrına on peri getirdim sana. iki elim. önüne iş verip parmaklar…ı işletseydi ellerin her işe yarardı şimdi.

Akıcı biçimde okur. Şiir yazar. 8. Kendini yazılı olarak ifade 1. yazma bilgi ve kuralları 5. İşitilebilir bir sesle konuşur. kullanım özelliklerini 12. Metnin bağlamından hareketle kelime ve kelime kullanma etme alışkanlığı kazanma 2. Okuma kurallarını uygulama 2. Bildirme kiplerinin cümleler kurar. Standart Türkçe ile konuşur. Metindeki söz sanatlarının anlatıma olan katkısını çıkarmaktan kaçınır. kavrar. uygulama 4. 4. 27. Metindeki sebep-sonuç ilişkilerini fark eder. 26. Söz varlığını zenginleştirme 1. 4. Kelime türleriyle ilgili 1. Metinle ilgili görsel ögeleri yorumlar. 3. 3. Türkçenin kurallarına uygun 3. Farklı türlerde metinler 1. 263 . 19. Kelimeleri doğru telaffuz eder. gruplarının anlamlarını çıkarır. Tekrara düşmeden konuşur. 2. Konuşurken gereksiz sesler 14. 4. Şiirin kendisinde uyandırdığı duyguları ifade eder. Okuduğu metni anlama ve çözümleme 5. 4. Sözün ezgisine dikkat ederek okur. Şiir defteri tutar. Sesini ve beden dilini etkili 2. Konuşma kurallarını uygulama 4. fark eder. Metne ilişkin sorulara cevap verir. Kelimeler arasındaki anlam ilişkilerini kavrayarak birbiriyle anlamca ilişkili kelimelere örnek verir.SINIF SÜRE : 7 : 7 saat ORAN: %30 OKUMA ORAN:%20 KONUŞMA ORAN: %20 YAZMA ORAN:%15 DİL BİLGİSİ 1.

Palmiyeler zümrüt tacı Hatay'ın Çukurova cennetidir bu ayın Aydın ili efelere dar şimdi. sessiz duran yuvalar. Gönül dile gelir kaval sesinde. Aşıklar diyarı Elbistan ili. Abdurrahim KARAKOÇ 264 . Eğri yollar yaylaların kuşağı Çayır. Durgun çayı köpüklendi Daday'ın. gel.ANADOLU’DA BAHAR İlkbaharı geldi Anadolu'nun. Çıkıp baksan Çamlıca'nın başına. Her tarafı yeşillendi Bolu'nun. İki kıt'a bir boğazda aşina. Olur bu mevsimin bağ-ı İrem'i. Halı gibi nakışlandı ovalar. Sultandağı benek benek kar şimdi. Hora teper Sürmene'nin uşağı. Bölük bölük sarı. çimen sevgililer döşeği. yeşil. Kelebekler birbirini kovalar. yorulma boşuna. Cıvıl cıvıl. Her çeşmenin üç-beş tane güzeli. mor şimdi. Dadaşların oynadığı bar şimdi. Boz martılar düğün yapar Mersin'de. İstanbul'u tarif etmek zor şimdi. Her çiçeğin bir arısı var şimdi. Silifke'de çiçek açtı nar şimdi. Karakoç'um. Isparta'nın renk renk gül bahçesinde Bülbüllerin neşesini gör şimdi.

Metinde geçen bazı kelimelerin anlamları verilerek eşleştirme çalışması yapılır (Çalışma Kâğıdı 2). “Boz martılar düğün yapar Mersin’de” dizesinden hareketle aynı anlamı veren farklı cümleler yazılır. çözümleme ve yeniden yapılandırmaya yönelik olarak aşağıdaki çalışmalar yapılır. Belirlenen öğrencilere sesli okuma yöntemiyle şiir okutulur. 265 . Şaire göre İstanbul’u tarif etmek neden zordur? Öğrencilerden şiirin kendilerinde uyandırdığı duyguları sözlü olarak ifade etmeleri istenir. • Öğrencilerden metnin görsellerini yorumlamaları istenir. Sınıfa bir haritayla girilir. • Metni anlama. Metindeki yer adları haritada bulunarak bu yerler üzerine konuşulur. Aydın ili niçin efelere dar gelmektedir? 6. Öğrencilerin okumaları akıcılık ve sözün ezgisine uygunluk yönünden sınıfça değerlendirilir. Kelimelerin zıt ve yakın anlamlıları bulunur. Şiirde Anadolu’nun hangi özellikleri üzerinde durulmaktadır? 3.Tema : “Yurdumu Seviyorum” Sınıf : 7 Süre : 10 ders saati A. Şiirde hangi yörelerin halk oyunlarından söz edilmektedir? 5. şiirde Anadolu ile ilgili hangi duygularını dile getirmiştir? 2. Örnek sorular: 1. Şiirde baharın en geç geldiği yer neresidir? 4. Metinden seçilen kelimelerle şiirdeki ana duyguya uygun cümleler yazılır (Çalışma Kâğıdı 3). Metni anlamaya yönelik aşağıdaki sorular cevaplanır. Hataların neden kaynaklandığı tartışılarak şiir okumada noktalama işaretleri ile vurgu ve tonlamaya uymanın önemi vurgulanır. Metinde yer alan benzetmeler çözümlenir (Çalışma Kâğıdı 4). Metnin okunması Şiir öğretmen tarafından örnek olarak okunur. Bilinmeyen kelimelerin anlamları metnin bağlamından hareketle tahmin ettirilir (Çalışma Kâğıdı 1). OKUYALIM ANLAYALIM • Öğrencilere çeşitli yörelerden türküler dinletilir. Bülbüller neden neşelidir? 7. Şair.

C. -r “ eklerinin fiillerin zamanına yaptığı etkiyi ve cümleye eylemin geçmişte. Öğrenciler konuşmaları sırasında gözlemlenerek Standart Türkçeyle konuşma. Anadolu’nun güzelliklerini yansıtan fotoğraflar sınıf panosuna asılır. (Çalışma Kâğıdı 5) Ç. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurma. Öğrencilerinizden metindeki fiilleri ve bu fiillerin hangi zaman ekiyle çekimlenmiş olduğunu belirlemelerini isteyiniz. Yazılan şiirler müzik eşliğinde sınıfta okunur. KONUŞALIM Öğrenciler tarafından sınıfa getirilen. konuşurken gereksiz sesler çıkarmaktan kaçınma yönünden değerlendirilir. Öğrenciler bu kazanımlara yönelik düzenlenecek bir formla değerlendirilebilir. kelimeleri doğru telaffuz etme. -yor. gelecekte ve her zaman yapıldığı anlamını kattığını vurgulayınız. 266 . düşünce ve hayalleri ifade eder. DİL BİLGİSİ 6 ve 7. “Gezip Gördüklerim” etkinliği uygulanır (bk. işitilebilir bir sesle konuşma.B. Kılavuz). Öğrencilerinizden belirlediğiniz fiil köklerini haber kiplerinde şahıslara göre çekimlemelerini isteyiniz. -ecek. YAZALIM Kelime ve kavram havuzundan seçerek yazma yöntemiyle verilen kelimelerden hareketle şiir yazılır. Yaratıcı konuşma yöntemi ile her öğrenci bir önceki arkadaşının konuşmasından hareketle bir fotoğrafın kendinde uyandırdığı duygu. Çeşitli fiil kökleri belirleyiniz. Alternatif bir etkinlik olarak çevredeki doğal ve tarihî güzelliklerin olduğu bir mekâna gezi düzenlenerek öğrencilerin gezi sonrasındaki duygu. Öğrenci beğendiği şiiri/şiirleri. Tema ile ilgili şiirler araştırılır. şiir defterine yazar. düşünce ve izlenimlerini sınıfla paylaşması sağlanır. şimdi. çalışma kâğıdında öğrencilerin dikkatini bildirme kiplerine çekerek fiil köklerine gelen “-di. -miş.

Ülke...... özellikle Batı Anadolu’da köy yiğidi.. ....” cümlesinde il kelimesi yerine kullanılabilecek kelimeyi yazınız..... 3...” cümlesinde durgun kelimesinin yerine zıt anlamlısını bulunuz. 2........ Yiğit.... .. “Durgun çayı köpüklendi.... Bele sarılan uzun ve enli kumaş... Karadeniz bölgesinde birçok kişi tarafından el ele tutuşarak oyun müziği eşliğinde oynanan bir halk oyunu... ..... “Âşıklar diyarı Elbistan ili..... hora...ÇALIŞMA KÂĞIDI 1 Aşağıdaki kelimelerin anlamlarını sözlükten bularak karşılarına yazınız... Benzeyen Çukurova halı bağ-ı irem palmiye Kendisine benzetilen kuşak Benzetilme nedeni Tahmin Sözlükteki anlamı 267 . Yeni kelimeler ekleyerek aşağıdaki kelimeleri de kapsayan cümleler yazınız. Kelimeler bar dadaş uşak âşık döşek ÇALIŞMA KÂĞIDI 2 “İl... diyar. neşe/ arı/ mevsim/ mor/ çimen/ cennet ÇALIŞMA KÂĞIDI 4 Şiirde yer alan benzetmeleri bularak benzetilme nedenlerini açıklayınız............. tanıdık.. ..... Ülke.. aşina” kelimelerini aşağıdaki uygun yerlere yazınız..... Bildik........ efe. memleket. ... kuşak.... ... ÇALIŞMA KÂĞIDI 3 1.. a......... bahar/ yeşil/ bahçe/ kelebek/ çeşme b... el... yurt...

.......................................................................................................... .... deli divane........................................................... yemyeşil......................... . ..................................... ............. gece gündüz.............................. türkü kelimelerinin geçtiği bir şiir yazınız......................................................... .......................................... ......................... ........................................................ 268 ..... ........... .............. ........................................................................ .................................... .................................................................... ....................... ............................ halay........................................... .......................................................................... deniz....................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................................................................................................................................ÇALIŞMA KÂĞIDI 5 Işıl ışıl.............. sarı.............................................. ....................................... ...................... ................... .................................................................................................................... ............. .................................................................................................................................................................................................... serin............................................... ....................................................... dağ............................

Dersten sonra neler yapacaksınız?………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… Okulda her gün neler yapıyorsunuz?........................... 269 .......................... ALİ’NİN YAPTIĞI İŞLER Okul gezisi Evde dinlenmesi Okula gitmesi ALİ’NİN YAPTIĞI İŞLERİN ZAMANI Aşağıdaki soruları okulda yaptığınız eylemlerden hareketle cevaplayınız...... bugün evde dinleniyorum. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..... Bu nedenle...... Ormanda yürüyüş yaptık. “ Aşağıdaki tabloda boş bırakılan satırlara Ali’nin yaptığı işlerin zamanını yazınız.......... çeşitli oyunlar oynadık ve çok eğlendik............. Çok terlediğim için biraz üşümüştüm. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....ÇALIŞMA KÂĞIDI 6 Ali telefonda amcasına şöyle diyordu: “Amcacığım aradığınız için çok teşekkür ederim... Yarın okula tekrar gideceğim.. Dün yaptığınız sınıf gezisi çok güzel geçti..... Okuldan dönerken size uğrarım. Dersten önce neler yaptınız?…………………………………………………………………………………………………………... ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… Şu anda neler yapıyorsunuz?………………………………………………………………………………………………………….

. 5. Kar yağarsa kayakçılar sev……………… 10. 2. Can rüyasında denizde yüz…………. Polis hırsızı yakala…………… 9. Yarın hava soğuk ol…………… 6. 3. 1. Tatilde Antalya’ya git…………. Çalışmış. 270 . Arkadaşım şu an kitap oku………. Ayşe ile yarın sinemaya git……………... Para biriktiren sonunda rahat ed………… 8.ÇALIŞMA KÂĞIDI 7 Aşağıdaki cümlelerin yüklemlerini uygun zaman ve kişi ekleriyle tamamlayınız. Mustafa Kemal küçük yaşta öksüz kal………... 7. sonunda kazan…………… 4.

271 .SINIF SÜRE : 8 : 10 saat ORAN:%20 KONUŞMA 2. ORAN: %20 YAZMA 1. ORAN: %30 OKUMA 1. Kelimeleri doğru telaffuz eder. 3. Yazma kurallarını uygulama 1. Uygun yerlerde vurgu. Canlandırmalarda. Metindeki sebep-sonuç ilişkilerini fark eder. 21. 2. Sözleriyle jest ve mimiklerinin uyumuna dikkat eder.Yazım ve noktalama kurallarına uyar. Konuşurken nefesini ayarlar. Metnin öncesi ve/veya sonrasına ait kurgular yapar. düşünce ve hayalleri yorumlar. Metni dil ve anlatım değerlendirir. Düşünce yazıları yazar. 4. 2. Okuma yöntem ve tekniklerini kullanır. Metinle ilgili görsel ögeleri yorumlar. İşitilebilir bir sesle konuşur. 3. Konuşurken gereksiz sesler çıkarmaktan kaçınır. 3. Okuduğu metni anlama ve çözümleme 1. Fiilimsilerin işlevlerini ve kullanım özelliklerini kavrar. Sesini ve beden dilini etkili kullanma 1. Standart Türkçe ile yazar. 19. tonlama ve duraklama yapar. Kendisini şahıs ve varlık kadrosunun yerine koyarak olayları. 8.Metnin bağlamından hareketle kelime ve kelime gruplarının anlamlarını çıkarır. Okuduğu metni değerlendirme 1. Okuma kurallarını uygulama 5. Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 2. 27. duygu. ORAN:%15 DİL BİLGİSİ 1.Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurar. 8. 11. Farklı türlerde metinler yazma 2. Metindeki söz sanatlarının anlatıma olan katkısını fark eder. Noktalama işaretlerini işlevlerine uygun olarak kullanır. 5. Yazım ve noktalama kurallarını uygulama 2. sesini varlık ve kahramanları çağrıştıracak şekilde kullanır. 7. 5.Kâğıt ve sayfa düzenine dikkat eder. 4. 24. yönünden 6.

272 .

273 .

274 .

275 .

276 .

277 .

YKY. editör:Ayfer Tunç. Resimleyen: Levent GÖNENÇ 278 .Kaynak: Belki Varmış Belki Yokmuş. İstanbul 2003.

Kelime ve cümle çalışmaları yapılır (Çalışma Kâğıdı 1. Metni anlamaya yönelik farklı tür ve tiplerdeki sorular cevaplanır. Öğrencilerden metni dil ve anlatım yönünden değerlendirmeleri istenir. akçaağaçların önerilerini kabul etselerdi ormandaki yaşam nasıl olurdu? Sorunun kaynağı akçaağaçlar olsaydı. Metnin okuma süreci yer yer kesintiye uğratılarak okunan bölüm ile ilgili olarak tartışılır. Bunlarla ilgili kısa bir yazı yazılarak sınıf/okul panosuna asılır. Örnek sorular: 1. KONUŞALIM Metin diyaloğa dönüştürülerek “Canlandırma” etkinliği yapılır. • 279 . akçaağaçların yerinde olsaydınız nasıl bir çözüm bulurdunuz? Meşeler. Bütün öğrencilerin tartışmaya katılması ve birbirlerinin düşüncelerine saygı duyması sağlanır. B. Tartışma sınıfça veya küçük gruplar hâlinde yapılabilir. Öğretmen tarafından okuma süresince sözsüz müzik dinletilir. Meşeler “gün ışığını” neden kendi hakları olarak görmektedir? 4.Tema : Toplum Hayatı Sınıf : 8 Süre : 10 ders saati A.OKUYALIM ANLAYALIM • Gazetelerden dayanışmayla ilgili haberler bulunur. Akçaağaçlar meşe ile konuşmaya gittiği hâlde savaşın çıkma nedeni nedir? 3. çözümleme ve yeniden yapılandırmaya yönelik olarak aşağıdaki çalışmalar yapılır. olaylar nasıl gelişirdi? gibi sorular sorularak öğrencilerin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerileri geliştirilir. Metni anlama. Tartışma sonunda varılan ortak yargılar not edilir. İlk resimle son resim karşılaştırılır. Siz. Öğrencilerin bir kısmı metni diyaloğa dönüştürürken diğer öğrenciler canlandırmada görev alırlar. Meşeler ile akçaağaçlar arazındaki sorun nedir? 2. Akçaağaçlar ile meşelerin “kör bir balta”ya yenik düşme nedeni nedir? Öğrencilere. Resim ve başlıktan hareketle metnin içeriğiyle ilgili tahminde bulunulur. Öğrenciler canlandırma etkinliği yaparken diğer öğrencilere “Kazanım Tablosu”nda verilen kazanımlar fotokopi hâlinde dağıtılarak arkadaşlarını “sesini ve beden dilini etkili kullanma” yönünden değerlendirmeleri istenir. Metnin okunması • Tartışarak okuma yöntemiyle metin okutulur.2).

kuş cıvıltılarıyla beraber insan iniltileri ve hırıltılarıyla dolu. yaşayanların toplamından durmadan çıkarıyor. YAZALIM Öğrencilerden metinde virgülün geçtiği yerleri belirleyerek defterlerine listelemeleri istenir. Konuyla ilgili çalışmalar yapılır (Çalışma Kâğıdı 4). Metinler okutularak en güzel metni yazan grup ödüllendirilir. Baharın hastalıkları saymakla tükenmez ki. Bize Göre 280 .” Ahmet Haşim.C. Öğrenciler dört gruba ayrılır (Çalışma Kâğıdı 3). cümlede özel olarak vurgulanması gereken ögeleri vurgulamak. Gruplar kendi içlerinde kelime ve atasözlerini tartışırlar. “Mart başlayalı. bazılarının romatizması azmış. konuyla ilgili anahtar kelime ve atasözleri verilerek metin içinde kullanacakları belirtilir. konuyla ilgili duygu ve düşüncelerini grup olarak yazarlar. Bu yolla virgülün sıralı cümleleri birbirinden ayırmak. kırkını geçmiş nice tanıdıklarım hastalandı. Bazılarının bronşiti. cümle içinde ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için kullanıldığı kavratılır. Bahar bir muhasip gibi hayata yeni kavuşturduğu varlıkların sayısını. toprağın yeniden gençliğe kavuştuğu bu mevsimde hava. Grup olarak yazma yöntemi kullanılarak “birlik ve dayanışma” konulu düşünce yazısı yazılır. Mart güneşi organizmada çöreklenip yatan bütün yılanları uyandırıyor. Her gruba. Ç. Metni gözden geçirerek gerekli düzeltmeleri yaparlar. DİL BİLGİSİ Aşağıda verilen metinden hareketle fiilimsiler kavratılır. Öğrencilerden bu ifadelerde virgülün hangi işlevlerde kullanıldığını belirlemeleri istenir.

beli bükülmüştü. Yüzünü göstermek Kana kana içmek Tuzla buz olmak İki büklüm olmak Kolu kanadı kırık Ayakta tutmak Her kafadan bir ses çıkması Onu son gördüğümden beri yaşlanmış. Koruyacak. • Korku çiçeğinin tohumları bir kez düştü mü toprağa bir anda sarıverir ortalığı. herkes yalnızca kendi fikrini söylüyordu... Örnek: • Bir anda tuzla buz olmuştu mutluluğun sırça kaleleri / Mutlulukları birden bire bozulmuştu. Metinde yer alan aşağıdaki cümleleri aynı anlama gelen farklı cümlelerle ifade ediniz. yardım edecek kimsesi Gurbette memleketimin hayali beni yaşattı. …………………………………………………………………………………………. oldukça Tepsi düşünce bardaklar binlerce parçaya bölündü. suratı renkten renge giriyor. Sizce bu anlatım tarzı metne ne kazandırmaktadır? ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… 281 . 2. …………………………………………………………………………………………. • Güneş her sabah gökyüzünü mutluluğun yedi rengine boyuyordu. …………………………………………………………………………………………. • Zavallı akçaağacın göğsü körük gibi inip kalkıyor. kalmamıştı. Kimse kimseyi dinlemiyor. Günün ilk ışıklarıyla doğanın güzelliği ortaya çıktı.ÇALIŞMA KÂĞIDI 1 1. Aşağıdaki deyimleri gerçek anlamlarının geçtiği cümlelerle eşleştiriniz. • Her çığlık bir harçer gibi saplanıyordu ormandaki sessizliğe …………………………………………………………………………………………. Pınar suyundan doyasıya içti.

engel. 5. Ateşi canlandırmak için kullanılan ve açılıp kapandıkça içindeki havayı üfleyen araç.ÇALIŞMA KÂĞIDI 2 Metinde geçen kelimelerle oluşturulan aşağıdaki bulmacayı çözünüz. Duru ve temiz kesme cam. 4. Ülke. 3. 282 . Toprağın kayıp akmasını veya suyun yayılmasını önlemek için yapılan kalın duvar. Havada buğu durumunda iken akşamın ve gecenin serinliği ile yerde veya bitkilerde toplanan küçük su damlaları. memleket. acayı BULMACA 4 2 5 1 6 3 Sorular: 1. Cam. 6. camdan yapılmış. 2.

GRUP güven mutluluk Ağaç yaprağıyla gürler. GRUP sevgi güç 2. El elden üstündür.ÇALIŞMA KÂĞIDI 3 1. 3. GRUP yardım neşe 4. 283 . Yalnız taş duvar olmaz. GRUP saygı huzur Birlikten güç doğar.

...... Ali yarın okula gelmeyecek... çok şaşırdım............. gör….... Bazı güller kurutulmuş...... yaşayanların toplamından durmadan çıkarıyor............. dün bir kazak almış...................................... Çocuk annesini gör…......... Aşağıdaki boşlukları uygun fiilimsi ekleriyle doldurunuz........................................................................ hemen geriye döndü.. Bahar bir muhasip gibi hayata yeni kavuşturduğu varlıkların sayısını....................... 284 ....... yürü....................... Aşağıdaki kelimeleri değiştirerek cümleyi aynı anlamı verecek şekilde yeniden yazınız...... Ben o filmi daha önce gördüm.... Ali’nin [yarın okula gelmeyeceği]ni biliyorum....... Sizin benden hiç hoşlan................................ Her sabah yarım saat yürü...... Bu yüzden okula gelmedi............................................. kırkını geçmiş nice tanıdıklarım hastalandı .......................... hikâyeyi dikkatle dinledim........... gittim...... .. Karşıdan uzun boylu............. yolda arkadaşıma rastladım............. Yarın gece televizyonda bir film gösterilecek................ Mart başlayalı................ çiçekler ne kadar güzel! Onu birden karşımda gör. sarı saçlı bir çocuk geliyor....... sağlık için çok faydalıdır................. Eve git…… kitaplarımı alacağım.............. arkadaşlarıma uğrarım... 2.............. Dersten sonra eve yürü..................... O kazağı bugün giymiş......................... Eski mahallemize git...................................................... ......... O beni gör..................... onun boynuna sarıldı..................... ......... Onun anlat.... kuş cıvıltılarıyla beraber insan iniltileri ve hırıltılarıyla dolu... Aşağıdaki cümleleri uygun fiilimsi ekleriyle birleştirip tek cümle olarak yazınız........ İlkbaharda aç...................... Baharın hastalıkları saymakla tükenmez ki................. Örnek: Ben biliyorum...... ............................. Okuldan çık…............. odada yüksek sesle konuşulmaması gerekir......... Dün biraz rahatsızmış.............................. zaten biliyordum...............ÇALIŞMA KÂĞIDI 4 1... Toprağın yeniden gençliğe kavuştuğu bu mevsimde hava.............. O gülleri vazoya koymuş.. O çocuk benim arkadaşım....... . Bizim ders çalış. eve gider……......... Örnek: Büyük şehirlerdeki oyun alanları giderek azalıyor..... O........... 3....

ana düşünce: Bir yazı veya konuşmada çeşitli yardımcı düşüncelerle desteklenen ve metnin tamamında verilmek istenen düşünce. Aydın ağzı. tasvir edici. olayı ve durumu daha etkileyici göstermek amacıyla. tahlil edici. ironik vb. bilmece. bakış açısı: Bir olayı veya durumu değerlendirme yönü. benzetme: Bir konuşma veya yazıda bir varlığı. olay anlatımına dayalı metinlerde olayları. ağız: Bir dilin veya lehçenin daha küçük yerleşim bölgelerinde yazı diline oranla birbirinden az çok ayrılan konuşma biçimleri. masal vb. olayların gelişiminden. mekân ve kişilerin kimin tarafından görüldüğünü ve anlatıldığını belirten kavram. yöntemi. anlatımı bir anlatıcıya devredebilir. bağlam: En az iki kelimenin bir araya gelmesiyle oluşan anlam birliği. anlatıcı: Bir olayı anlatan. halka mâl olmuş mâni. durumla. mutluluk. beden dili: İnsan vücudunun çeşitli hareketlerinden oluşan ve genellikle de bulunulan duruma karşı verilen olumlu veya olumsuz tepkilerin bütünü. Bu tutum.) olay. olayla anlatılması. Şiirde ahenk. onların kendinden güçlü veya zayıf bir varlıkla.SÖZLÜK abartma: Anlatımı etkili kılmak amacıyla bir duyguyu. Bakış açısı kavramı ‘anlatıcı’ kavramı ile beraber değerlendirilir. türkü. anlatım tutumu: Bir yazarın kişi. ritim. özgünlüğü olmayan cümle veya ifade. müzikalite. Kelimeler veya ifadeler farklı bağlamlarda değişik anlamlar içerebilir. söyleniş yönünden hiçbir engele takılmayan bir doğallıkta olması. ses benzerlikleri. ana duygu: Bir edebî metnin geneline yayılan ve temayı besleyen sevinç. Olay anlatımına dayalı türlerde (hikâye. anlatıcının bildikleri kahramanın bildikleri kadardır. kelime ve seslerin belli bir düzen içinde verilmesi veya tekrar edilmesiyle ortaya çıkan ses akışı. sorgulayıcı. kişileri. olay veya durumlara karşı takındığı tavır. kahramanların neler düşündüklerine kadar her şeyi bilir. İstanbul ağzı. Örnek. anahtar kelime: Bir cümlenin veya sözün yansıtmak istediği anlam için en büyük ipucunu veren ana kavram. mekânı okura anlatan kişi. kahraman anlatıcının bakış açısı ve gözlemci bakış açısı. çünkü yazar. Bu tür metinlerde üç tür bakış açısından söz edilebilir: İlâhî bakış açısı. basmakalıp: Herkesçe çok iyi bilinen ve bu sebeple de hiçbir çarpıcılığı. Anadolu ve Rumeli ağızları vb. türler. roman. eleştirici. üzüntü gibi temel duygular. Kahraman anlatıcı. İlk bakış açısındaki anlatıcı. mübalağa. Şiirde/düz yazıda cümle. Gözlemci bakış açısında ise anlatıcı tarafsız bir gözle olayları veya durumları anlatır. atasözü vb. düşünceyi veya olayı olduğundan büyük ya da küçük gösterme. unsurlarla sağlanır. perspektif. aktaran kişi. kelime. akıcılık: Bir konuşma veya yazının anlam yönünden anlaşılır. 285 . anonim: Yazanı veya söyleyeni belli olmayan. Dolayısıyla metnin yazarı her zaman olayları anlatan kişi değildir. yaklaşımları beraberinde getirir. ana fikir. ölçü vb. ahenk: Uyum.

ironi: İnce alay. kurgulanmış metinler: Kurmaca. “olay” kelimesinden farklı olarak yalnızca edebiyat eserlerinde karşımıza çıkar. Bir kavramın veya sözün hatırlattığı kişi. zıt anlamlarını ifade edecek şekilde kullanarak söze konu edilen kişi. roman ve masal gibi türlerde çatışma itici bir güçtür. bu tür yüklemleri cümlenin akışından anlar ve zihninde tamamlar. gelecek nesillerin öğretmenlerin eseri olacağını söylemiştir. durum veya olayın insanın zihninde canlandırdığı her türlü unsur.” cümlesi dolaylı bir anlatımdır. didaktik: Öğretici. oysa günlük hayatta pek çok olayla karşılaşılabilir. ipucu: Bir sorunu çözmede yardımcı olan veya yol gösteren işaret ve simgeler.beyin fırtınası: Fikir üretmek. durak: Konuşmada veya okumada anlamın daha anlaşılır ve etkileyici olması için gerekli yerlerde verilen kısa ara. geliştirmek ve karar almak için kullanılan herkesin katılımının sağlandığı. anlaşmazlık nedeniyle insanlarla. ses gibi uyaranların çıkış noktası. Okur. olay örgüsü: Olay anlatımına dayalı metinlerdeki olayların bütünü. gönderme: Atıf. vak’a. haber. kişinin kendi ifadesiyle aktarması. çağrışım: Bir söz. görsel unsur: Resim. hayal gücüne dayalı edebiyat metinleri. Giriş. konuşma dili: Çeşitli söyleyiş özellikleri olan ve yazı dilinden farklı olan dil. çelişki: Uyumsuzluk. Metin bağlamında düşünüldüğünde. durum veya olayın alaya alınması. fotoğraf. destana özgü. materyal: Eğitim ve öğretim etkinliklerinde kullanılacak yazılı.. drama: Oyunlaştırma. görsel tasarım gibi tamamen görmeye dayalı ögeler. kaynak: Herhangi bir bilgi. mekân ve zaman gibi ögeleri yazar tarafından belirlenen. gelecek nesil sizin eseriniz olacaktır. Hikâye. epik: Kahramanlıkla ilgili. destana ilişkin. çizim. Bir metinde geçen cümlelerle onları izleyen ifadelerin anlam veya bilgi bakımından aykırı olması. işitsel vb. bitki veya cansız varlıklar arasında geçen hayalî olayları konu edinen hikâyeler. Masanın üstünde kitaplar. anlamın/olayların çözümlenmesine yardımcı olan sözler veya ifadeler. görsel. yanında da eski dergiler. tutarsızlık. sonuç gibi unsurları ile şahıs ve varlık kadrosu. gelişme.” sözü doğrudan/dolaysız bir anlatımken “Atatürk. malzemeler.. fabl: Hayvan. Anlatımda kelimeleri. doğayla ters düşmeleri. karikatür. çatışma: Bir metindeki kişinin veya kişilerin herhangi bir uyumsuzluk. fikirlerin özgür bir şekilde ortaya konulduğu yaratıcı düşünme tekniği. olaylar ancak bu çatışmaların sonuca bağlanmasıyla sona erer. dolaylı anlatım: Başkasına ait bir sözü. Olay örgüsü kavramı. Atatürk’ün “Öğretmenler. 286 . durum veya olay. eksiltili cümle: Yüklemi söylenmemiş cümle. görüntü. Örneğin. boğumlama: Boğazdan çıkan sese konuşma organlarınca biçim verilmesi.

ifadeler. taslak: Herhangi bir çalışmayı/ürünü ana çizgileriyle. deyim. çatışmalardan veya konuşmadaki ifadelerden çıkarılabilecek kavram. cümlelerde bilgi veya anlam bakımından herhangi bir aykırılığın bulunmaması. okunması. zihin haritası: Anlamanın daha hızlı ve kolay olması için anahtar kelime. cümle veya ifadenin doğru telâffuzunu ve vurgusunu sağlayacak olan duraklama. müzikalite. boğumlama gibi söylenişe yönelik unsurların bütünü. satirik: Eleştirel. yergici. duygu. sözün ezgisi: Bir kelime. tema: Bir metindeki olaylardan.” sözü örtülü bir şekilde yer alır. yazı dili: Bir lehçe veya ağız üzerine kurulan ortak dilin yazıda kullanılması sonucunda ortaya çıkan dil. atasözü ve diğer sözlerin oluşturduğu bütün. düşünce. şahıs kadrosu: Olaya dayalı metinlerde. nesnelerin tümü. söz varlığı: Bir dilde var olan kelime. sunum: Herhangi bir konunun görmeye veya duymaya dayalı ögelerden de yararlanılarak bir ortamda dinleyicilere aktarılması. çeşitli bölümleriyle belirten ön çalışma. vurgu: Konuşma/okuma sırasında bir kelime veya hecenin diğerlerine oranla daha baskılı söylenmesi. Bir metindeki sonucun en kısa ifadesi.” cümlesinden çıkarılabilecek “Toplantıda Ali’den başkaları da vardı. hayal ve tasarıların mantıksal bir akış içinde birbirine bağlanması. varlık kadrosu: Bir metinde geçen varlıkların. abartma. pastoral: Kır yaşantısını ve özellikle çobanların aşk ve yaşayışlarını anlatan şiir türü. söz sanatları: Anlatımı etkili kılmak amacıyla kelimelerin sanatlı kullanımları. ritim: Bir düz yazı veya şiirde çeşitli tekrarlarla sağlanan akış. Benzetme. 287 . “Toplantıya Ali de katıldı. kişileştirme vb. kavram ve cümlelerle oluşturulan grafik.örtülü anlam: Bir cümlenin anlamından çıkarılabilecek diğer anlamlar. Örneğin. olayların gelişiminde herhangi bir rolü bulunan kişilerin tümü.. tutarlılık: Duygu.

2002. 1999.KAYNAKÇA 1. 2. AKTAŞ. Ömer Asım. Yusuf. Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği. Özyürek Yayınevi. 7. Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi.2. Gülten. Usem Yayınları. İstanbul. DEMİREL. Bursa. Ian. 3. Ankara. Fatih ERDOĞAN Cumhuriyet Dönemi Çocuk ve Gençlik Öyküleri Seçkisi 1. Ayhan. 288 . 11. 1988. Beyaz Yayınları. AYDIN. 1993. AKSOY. BAZEN GCSE English Classbook.3. 8. A. 2001. Benjamin S. 1999. 2000. 5. Remzi Kitabevi. Plandan Uygulamaya Öğretim. İstanbul. İlköğretim Okullarında Türkçe Öğretimi. H. İnkılâp Yayınları. Doğan. 4. Özcan. Kültür Bakanlığı Yayınları. 1996. AYDIN. CEMİLOĞLU. Öğrenme Stilleri. Yaratıcı Okuma-I. Ankara. Sınıf Yönetimi. DAYIOĞLU. Türkçe Programı ve Öğretimi. Anı Yayınları. Ankara. David. BİLEN. ÇOTUKSÖKEN. Roman İncelemesine Giriş. 1998. Hülya DİLEK. 9. CÜCELOĞLU. Ankara. 1999. London. Ankara.. Deyimler Sözlüğü 1. Dil ve Edebiyat Terimleri Sözlüğü. Uludağ Üniversitesi. Cem Yayınevi. 2000. 10.. Şerif. Mürüvvet. BLOOM. 12. BOYDAK. Akçağ Yayınları. Anı Yayınları. MEB Yayın Evi. BARR. Ayhan. 1996. 6. İstanbul. 1995. 14. Mustafa. Meral ALPAY. 1992. 13. Ankara. Keşke’siz Bir Yaşam İçin İletişim Donanımları. İstanbul. İnsan Nitelikleri ve Okulda Öğrenme. Ankara. İstanbul.

HELLSTROM. İnkeri. Pegem Yayın Evi. İstanbul. Olli MAATTA. 8. Aleksis 7 Harjoituksia Ussıa Aıdınkıeli Ja kırjallısuus. Öğretimi Planlama Uygulama ve Değerlendirme. İstanbul. Rita MC CARTHY. Gramer Terimleri Sözlüğü. United States. Özcan. GÜLERYÜZ. Sınıflar). 23. Reading and All That Jazz: Tuning Up Your Reading. Sarı LOTTONEN. Jari KUUSENTO. Sarı LOTTONEN. Eğitim Programları ve Öğretimi. Aleksis 7 up Aıdınkıeli Ja kırjallısuus. 289 . Gazi Kitap Evi. MEB. 28. Ingrid. Usem Yayınları. 1999. Anders NORDGREN. Anı Yayınları. Leyla. İlköğretimde Etkili Öğretme ve Öğrenme Öğretmen El Kitabı Modül 1. 7. 19. Helena RUUSKA. 21. Jari KUUSENTO. Raija LEHTO. Ankara. Edebiyat Atölyesi (6. GÜLERYÜZ. 1999. Thinking and Stady Skills. G.4 Ankara. 17. Zeynep. HALLGREN. HELLSTROM İnkeri. 22. 27. Otava. EARGED Taslak Programı. Helena RUUSKA. Ergin. 1992. 20. 2003. Türk Dil Kurumu Yayınları.Ü. ERGİNER. 2000. 1998. 2001. Ankara. Ankara. Peter. Ankara. Helsinki. Ankara. MEB.2. Eğitim Programlarının Dili ve Yaratıcı Öğrenme. DEMİREL. Eğitim Gönüllüleri Vakfı Yayınları. 16.15. 18. 2003. Dags 2 Nyavyer Kurs. MATHER.3. 25. KORKMAZ. Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Program Geliştirme. 1992. Leyla. Öğretim İlke ve Yöntemleri. 24. 1997. 2003. KÜÇÜKAHMET. 2003. 26. 1997. Basın Yayın Yüksek Okulu Matbaası. EARGED İlköğretim Kurumları Türkçe Programı İhtiyaç Analiz Raporu. Hasan. Hasan. Otava. Merja SAARİAHO. Ankara. KÜÇÜKAHMET. Eğitim Gönüllüleri Vakfı. Ankara.

41. MEB Yayınları. SELÇUK. Ankara. Metis Yayınları. PİAGET. MEB. Ankara. İstanbul. 1977. 1938. Ankara. Ankara. 30. Feyzi. M. MEB Komisyon. Ziya ve Diğerleri. MEB İlköğretim Genel Müdürlüğü Temel Eğitim Pilot Projesi Türkçe Dersi Öğrenci Çalışma Kitapları 4. Ortaokul Programı. Millî Eğitim Bakanlığı Devlet Kitapları Basım Evi. Çoklu Zekâ Uygulamaları. 32. Uygulamalı Türkçe Öğretimi. Türkçe Öğretiminde Tam Öğrenme. 1995. MEB Yayınları. 1997. MEB. 1995. Sınıflar. Ankara. MEB Yayınları. Sedat. MEB. 35. Kademe). 31. 1999. Anı Yayıncılık. Walter J. Ankara. 42. 290 . Nobel Yayın Dağıtım. 37. Sözlü ve Yazılı Kültür. Alev. ve 5. Anı Yayınları. (çev: Aslı Çıngıl Çelik). MEB. MEB Yayınları. Ortaokul Programı. Hızlı Düşünme ve Cevap Verme Yöntemi. MEB. Rota Yayınları. İlköğretim Kurumları Türkçe Eğitimi Programı (II. Ankara. Millî Eğitim Basım Evi. Epsilon Yayıncılık. 1990. MEB. 1999. İlkokul Programı ve Beş Sınıfın Yıllık Planı. 2001 40. Die Psychologie des Kindes. 1997. EARGED İlköğretim okulu Türkçe Dersi Taslak Öğretim Programı Alanda Deneme Uygulama Raporu. ONG. Millî Eğitim Basım Evi. 1999. ÖNDER. Sayı 2518. İstanbul. Yaratıcı Öğrenme İçin Eğitici Drama. Tebliğler Dergisi Cilt 63. Millî Eğitim Basım Evi. Ankara.29.. 38. Patrick. 1962. 36. Millî Eğitim Basım Evi. Frankfurt. ÖZ. SEVER. MEB Yayınları. Millî Eğitim Basım Evi. QUİNN. Jean. 39. 43. İstanbul. Barbel İNHELDER. İstanbul. 2000. Ankara. 2002. Ankara. MEB. Ortaokul Programı. 33. 34.

Ciltler. YILMAZ. Ankara. 54.. Türk Dil Kurumu Yayınları. Türkçe Öğretiminde Alternatif Yöntemler. 52. 58. Süleyman Kaan YALÇIN. 2003. 1998. Eğitim ve Gelişim Özellikleriyle Okul Çağı Çocuğu. İstanbul. 1. 45. Türkçe Sözlük. TOPÇUOĞLU. Eğitim Dünyası Yayınları. 46. TDK. Konuşma Eğitimi. Ankara. İleri Yayıncılık. 2003. Refining Composition Skills. Öğretmenim Lütfen Bu Kitabı Okur musun?. 291 . Ders Kitaplarında İnsan Hakları: Tarama Sonuçları. Nobel Yayınları. 36-58. Çocuk Edebiyatı. 2000. Alemdar. Hasan. Çizgi Kitap Evi. Joann Rishel Kozyrev. İstanbul. Ankara. 49. 51. Ankara. Ankara. İzmir. Tarih Vakfı Yayınları. London.44. 2004. YALÇIN. Sayı 589. 2003. 50. Sınıf. America. Murat. TAŞER. Millî Eğitim Dergisi. ŞENGÜL. YILDIZ. 1992. Tarih Vakfı Yayınları. Remzi Kitap Evi. TDK. İzmir. Hamdi. 2003. Ruetten. Tarih Vakfı. s. 53. 48. İstanbul. Güz 2004. Türk Dili Dergisi. Aktif Öğrenme. 1999. Okuma ve Anlama Becerilerinin Artırılmasına Yönelik Olarak Hazırlanan Bir Model Önerisi. Sayı: 164. Anı Yayıncılık. TDK. 56. YAVUZER. Konya. Ankara. 2003. 2. ÜN AÇIKGÖZ. The National Curriculum Handbook For Primary Teachers İn England (Key Stages 1 and 2). Haluk. 2002. 2000. Mary K. İmlâ Kılavuzu. Tema Destekli Türkçe İlköğretim 6. Türk Tarih Kurumu Basım Evi. Tarih Vakfı. SMALLEY Regina L. 2001. Cemal. 47. Ders Kitaplarında İnsan Hakları: İnsan Haklarına Duyarlı Ders Kitapları İçin. 2002. Suat. Akçağ Yayınları. Kamile. 57. 55.

Yeni Hâli Kazanım ifadesi çıkarılmıştır. Kalıplaşmış cümle yapılarında belli kuruluş ve kullanım özellikleri taşıyan “Ne kadar erken kalkarsan o kadar iyi olur. tekne. sınıf öğrencilerinin dikkat süresinin en fazla 10 dakika olduğu göz önünde bulundurularak düzenlenmelidir. kelimenin kavram alanına giren diğer kelimelere de değinilir. 7. Temel Dil Becerisi Sınıf Sayfa No* 27 : Okuma : 6. Metin işlenişi sırasında yalnız dinlenenlerde geçen kelimelere değil. tekne. 2.1 İLKÖĞRETİM TÜRKÇE DERSİ (8. “Şu sokak senin.8 Eski Hâli [!] Dinleme etkinlikleri 6. Metin işlenişi sırasında yalnız dinlenenlerde geçen kelimelere değil. sandal. kotra. bu sokak benim. kelimenin kavram alanına giren diğer kelimelere de değinilir. Öğrencinin kalıplaşmış cümle yapılarını kullanmasına yönelik çalışmalara ağırlık verilir. 8. 7. 2. Düzeltilen Bölüm açıklama 19 açıklama 4. Açıklama ifadesi çıkarılmıştır. 10.” gibi cümleler ele alınır. 4. metinde yat kelimesi geçiyorsa “gemi. Metin işlenişi sırasında yalnız dinlenenlerde geçen kelimelere değil. SINIF) ÖĞRETİM PROGRAMI’NDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Temel Dil Becerisi Sınıf Sayfa No* 15 : Dinleme/izleme : 6. yelkenli” gibi kelimelere de değinilerek aynı kavram alanına giren bu kelimeler arasındaki anlam farklılıkları da verilir. 4. metinde yat kelimesi geçiyorsa “gemi. kelimenin kavram alanına giren diğer kelimelere de değinilir. kotra. Yeni Hâli Açıklama ifadesi çıkarılmıştır. kelimenin kavram alanına giren diğer kelimelere de değinilir.. 2. 4.”. Örneğin. Metin işlenişi sırasında yalnız dinlenenlerde geçen kelimelere değil. Düzeltilen Bölüm kazanım 27 açıklama 30 açıklama 2. Kalıplaşmış cümle yapılarının kuruluş ve kullanım özelliklerini kavrar. yelkenli” gibi kelimelere de değinilerek aynı kavram alanına giren bu kelimeler arasındaki anlam farklılıkları da verilir. sandal.7. . Örneğin. 8 Eski Hâli 10. 2.. Gez babam gez.

ifadenin yerine kullanıldığını belirlemeye yönelik çalışmalara ağırlık verilir. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir ancak kişi.2 Temel Dil Becerisi Sınıf Sayfa No* 38 : Yazma :6 Eski Hâli Ünsüz yumuşaması. kısaltmalar ve kısaltmalara getirilen eklerin yazımı Düzeltilen Bölüm açıklama Yeni Hâli Kalınlık-incelik uyumu. hiçbir şey. hiçbir şey. Zamirlerin bütün çeşitleri örneklendirilir. konuşurken ve yazarken uygulamalarına ağırlık verilir. soru eki mi’nin. her şey vd. herhangi bir. 6. kısaltmalar ve kısaltmalara getirilen eklerin yazımı Temel Dil Becerisi Sınıf Sayfa No* 42 : Dil Bilgisi :6 Eski Hâli 2. belirsizlik. öğrencilerin edindikleri bilgileri. 2. okudukları ve dinlediklerini anlamlandırmada kullanmalarına. bağlaç olan de ve ki’nin. ifadenin yerine kullanıldığını belirlemeye yönelik çalışmalara ağırlık verilir. ünsüz benzeşmesi ve ünlü düşmesine uğrayan kelimelerin. Yeni Hâli 2.). 2. yazımı karıştırılan kelimelerin (hiçbir. belirtme sıfatlarının çeşitlerine girilmez. Zamirlerin bütün çeşitleri örneklendirilir. işaret. Düzeltilen Bölüm açıklama . Düzeye uygun metinlerden hareketle zamirlerin hangi kelimenin. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir. 6. yazımı karıştırılan kelimelerin (hiçbir. bağlaç olan de ve ki’nin. herhangi bir. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir ancak niteleme ve belirtme sıfatları ayrımına.). ünsüz benzeşmesi ve ünlü düşmesine uğrayan kelimelerin. soru eki mi’nin. her şey vd. soru zamiri adlandırmaları kullanılarak ayrıma gidilmez. Düzeye uygun metinlerden hareketle zamirlerin hangi kelimenin. Temel Dil Becerisi Sınıf Sayfa No* 43 : Dil Bilgisi :7 Eski Hâli Yeni Hâli [!] Bütün dil bilgisi çalışmalarında. Düzeltilen Bölüm açıklama 42 açıklama 2. Sıfatların bütün çeşitleri örneklendirilir. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir. Sıfatların bütün çeşitleri örneklendirilir. 2.

5. zarf tamlayıcısı olarak ele alınır. konuşurken ve yazarken uygulamalarına ağırlık verilir. soru. kararsızlık vb. olumsuz cümleler ile varsayım. Olumlu. öğrencilerin edindikleri bilgileri. Zarfların bütün çeşitleri örneklendirilir. Temel Dil Becerisi Sınıf Sayfa No* 48 : Dil Bilgisi :8 Eski Hâli Yeni Hâli [!] Bütün dil bilgisi çalışmalarında. beklenti.3 43 43 açıklama açıklama 1. Varsayım. 6. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir ancak durum. İşlek örneklerden hareket edilir. ihtimal. yer tamlayıcısı. Programda yer alan kazanım ve kazanımlara ait açıklamalarla ilgili değişiklikler yukarıdaki tablolarda eski hâli ve yeni hâli ile birlikte yer almaktadır. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir. Yardımcı ögeler nesne (belirtili ve belirtisiz). 7. 8. zarf tamlayıcısı olarak ele alınır. zaman. 2. 9. 2. beklenti. 7. İsim ve fiil cümlelerinin anlam ve kullanım özelliklerine dikkat çekilir. Düzeltilen Bölüm açıklama 49 açıklama 2. 1. onaylama. 2. 1. Ancak programda yer alan diğer bölümlere yönelik değişiklikler -programın içeriğini doğrudan etkilemediğinden. karşılaştırma. 1. Zarfların bütün çeşitleri örneklendirilir. öneri. 7. 9. okudukları ve dinlediklerini anlamlandırmada kullanmalarına. Yardımcı ögeler nesne (belirtili ve belirtisiz). anlam özellikleri ele alınır. tanımlama. Açıklama ifadesi çıkarılmıştır. tanımlama. miktar zarfı adlandırmaları kullanılarak ayrıma gidilmez. 2. karşılaştırma. ihtimal. öneri. anlam özellikleri ele alınır. kararsızlık vb. 6. Açıklama ifadesi çıkarılmıştır. . 49 açıklama 49 49 açıklama açıklama * Tabloda yer alan sayfa numaraları 2006 yılında basılan İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu (6. 2. Belirtisiz nesnenin yüklemden hemen önce kullanıldığına dikkat çekilir. Sınıflar)’na göre verilmiştir. Belirtisiz nesnenin yüklemden hemen önce kullanıldığına dikkat çekilir.tabloda verilmeyip program metni üzerinde yapılmıştır. . değerlendirme. belirsizlik. Açıklama ifadesi çıkarılmıştır. 2. değerlendirme. yer tamlayıcısı. onaylama. Kurallı ve devrik cümlelerin anlam ve kullanım özelliklerine dikkat çekilir.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->