T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

İLKÖĞRETİM TÜRKÇE DERSİ (6, 7, 8. SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI

ANKARA - 2006

İLKÖĞRETİM TÜRKÇE DERSİ (6, 7, 8. SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMININ HAZIRLANMASINDA GÖREV ALANLAR

Prof. Dr. Ramazan KAPLAN Prof. Dr. İsa ÖZKAN Hatice DEMİRBAŞ Semra BAYRAKTAR Funda DERİN Nihal ÇALIŞKAN Aliye USLU ÜSTTEN Şahru PİLTEN Betül KORKMAZ Tuba KORKMAZ Ünal ZAL Ruhi İNAN Mustafa KURT İsmail KARAKAYA

Genel Koordinatör Komisyon Başkanı Program Geliştirme Uzmanı Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türkçe Öğretmeni Türk Dili Okutmanı Ölçme ve Değerlendirme Uzmanı

“Türk dili; Türk milletinin kalbidir, zihnidir.”
Mustafa Kemal ATATÜRK

Bu program; sevgi, fikir ve ses bayrağımız olan güzel Türkçemizi sonsuza kadar yaşatacak öğretmen ve öğrencilerimize ithaf edilmiştir.

İÇİNDEKİLER TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. GİRİŞ 1.1. 1.2. Programdaki Temel Yaklaşım . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Programın Yapısı. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.1. 1.2.2. 1.2.3. Genel Amaçlar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Temel Beceriler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... Temel Dil Becerileri ve Dil Bilgisi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.1 Dinleme/İzleme. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.2 Konuşma. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.3 Okuma. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.4 Yazma. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.5 Dil Bilgisi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazanımlar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Etkinlikler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Açıklamalar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ara Disiplinler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Atatürkçülük. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sayfa 1 2 3 3 4 5 5 5 6 6 7 7 8 8 8 8 9 9 10 10 11 12 51 54 55 56 57 57 58 61 72 204 213 244 247 285 288

1.2.4. 1.2.5. 1.2.6. 1.2.7. 1.2.8. 1.3. 1.4. 1.5. 1.6. 2. 3.

Öğrenme ve Öğretme Süreci. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Hazırlanacak Kitapların Forma Sayıları ………………………………………… Temel Dil Becerileri ve Dil Bilgisi Oranı………………………………………. Programda Kullanılan Sembolleri Açıklayıcı Tablo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6, 7 ve 8. SINIF KAZANIMLAR -ETKİNLİK ÖRNEKLERİ -AÇIKLAMALAR PROGRAMLA İLGİLİ AÇIKLAMALAR VE EKLER 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7. 3.8. 3.9. 3.10. 3.11 3.12. 3.13. 3.14. 3.15. Atatürkçülük. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Türkçe Dersi Öğretim Programı Kazanımları ile Eşleşen Ara Disiplin Alan Kazanımları Tablosu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Programın Uygulanmasında Öğretmenin Rolü. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Okuma Metinlerinde Bulunması Gereken Özellikler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dinlenecek/İzlenecek Materyallerin İçeriğinde Bulunması Gereken Özellikler . .

6, 7 ve 8. Sınıflarda Yer Verilmesi Gereken Türler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Temalar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... Yöntem ve Teknikler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Etkinlik Örnekleri. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... Okuma Gelişim Dosyası. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... Ölçme ve Değerlendirme. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ders İşlenişi ile İlgili Açıklamalar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ders İşleniş Örneği. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sözlük. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kaynakça. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’na göre Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları: 1. Genel Amaçlar Madde 2. Türk Millî Eğitiminin genel amacı, Türk milletinin bütün fertlerini; 1. Atatürk inkılâp ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk milletinin millî, ahlâkî, insanî, manevî ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan; insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik; lâik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek; 2. Beden, zihin, ahlâk, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek; 3. İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek, gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak; Böylece, bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak; öte yandan millî birlik ve bütünlük içinde iktisadî, sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı seçkin bir ortağı yapmaktır.

1

farklı araştırma yöntem ve tekniklerini kullanmaları. Bu açıdan bakıldığında ilköğretimin 6. anlama. kavramlar ve kavramlar arasındaki ilişkilerle biçimlenir. Dil edinimi ve eğitimi belli bir süreç içinde gelişir. Sınıflar) 1. uygulamayla edinilen bilgi ve becerilerin daha kalıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. düşünce ve hayal dünyalarını zenginleştirmeleridir. 8. İnsan. öğrencinin okuma. Öğrenme sürecinin başarıya ulaşması için. yorumlama. Türkçe öğrenimi. uygun yöntem ve teknikler kullanıldığında geliştirilebilir. Öğretmen. disiplinler arası bir bakış kazanmaları Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın temel amaçlarını oluşturmaktadır. okuma. yorumlama gibi birtakım düşünme ve ifade etme faaliyetlerinde bulunur. Bir sonraki aşamayı oluşturan orta öğretim ise. 1-5. Dil öğretiminin temel hedefi. öğrendiklerini uygulama. muhakeme 2 . dinleme/izleme. dilin farklı bağlamlarda aldığı görünümleri kavramaları. kavramların bir dil bütünlüğü içinde kazandıkları değerlerle birlikte sosyalleşir ve dil yardımıyla öğrenme. üretme ve tartışma etkinliklerine katılmaları. GİRİŞ Dil. insanlar arasında iletişimi sağlayan ve bütün öğrenme faaliyetlerinde anahtar rol oynayan doğal bir araçtır. Öğrenmeyle ilgili yapılan araştırma ve gözlemlerde. psikolojik ve zihinsel özelliklerinden kaynaklanan bireysel farklılıklarının dikkate alınması gerekir. seviyesine uygun Türk ve dünya edebiyatının seçkin örnekleriyle geliştirir ve kendi anlam dünyasını yapılandırmaya başlar. 7 ve 8. bireysel farklılık ve ilgilere yönelik olarak öğretim sürecinde hedeflenen kazanımlara ulaşmak amacıyla çeşitli etkinlik ve çalışmalar yer almaktadır. özelliklerini ve ürünlerini öğretmeyi hedefler. karşılaştıkları sorunlara alternatif ve yaratıcı çözümler üretmeleri. bu bütünlük ve devamlılık göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır. Bu durum dil öğretiminde daha somut olarak gözlenebilir. Öğrencilerin edindikleri birikimler üzerine yenilerini inşa etmeleri. yazma temel dil becerileri ile dil bilgisinden oluşur. Sınıflar Türkçe Dersi Öğretim Programı. Bu sebeple 6-8. öğrencilerin biyolojik. bir grup içerisinde beraber çalışma bilinç ve cesaretine ulaşmaları. olay ve durumları kendi deneyimlerinden hareketle doğru olarak anlamaları.TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI (6. bu süreç içinde öğrencileri deneyerek öğrenmeye. tarihî süreçte oluşan edebî dilin gelişimini. İnsanın kendisini ve çevresindeki olayları anlamaya çalışırken kurduğu düşünce dünyası. konuşma. sınıfları bir geçiş dönemi özelliği gösterir. 7. Sözü geçen temel dil becerileri birbiriyle etkileşim hâlinde olduğundan bir bütünlük içinde ele alınmalıdır. Öğrenci bu dönemde. değişik bilgi kaynaklarına ulaşarak duygu. Sekiz yıllık ilköğretim sürecinde Türkçe öğretiminden beklenen. Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda. Türkçenin imkânları çevresinde. dil aracılığıyla kendilerini ifade edebilmeleri. iletişim kurma becerilerinin gelişmesine yönelik olan dinleme/izleme. konuşma ve yazma becerilerini dilin kurallarına uygun olarak geliştirmesidir. öğretim sürecinde öğretmeni rehber kılmak çağdaş eğitimin geldiği önemli bir noktadır. Bireylerin öğrenmeye ve öğrendiklerini birleştirmeye olan doğal eğilimi. sınıflarda öğrendiklerini. Türkçeyle ilgili becerileri zevkli bir öğrenme ortamında kazanmaları amaçlanmaktadır. Bu etkinliklerle öğrencilerin. öğrencilerin. Bütün öğrenme etkinliklerinde olduğu gibi Türkçe dersinde de öğrenciyi etkin hâle getirmek.

düşünce ve hayallerini anlatan. öğrencinin derse etkin olarak katılmasının sağlanması. Programdaki Temel Yaklaşım Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda öğrencilerin kazanımlar ve etkinlikler yoluyla dinleme/izleme. “genel amaçlar. temel dil becerileri ile dil bilgisi ve bu becerilere yönelik belirlenmiş kazanımlar. 1. okuma. kazanılan beceri ve bilgilerin daha verimli ve kalıcı olmasını sağlamak için çeşitli etkinliklere yer verilmiştir.öğretme etkinliklerinde öğrencinin gelişim düzeyinin dikkate alınmasını. eleştirel ve yaratıcı düşünen. öğrendiklerini aşamalı bir biçimde inşa etmesidir. öğrenme sürecinde öğrencinin birikim ve deneyimlerinden hareketle sorunlara çözümler üretmesini. güzel ve etkili kullanmaları hedeflenmektedir. Böylece öğrenciler. düzey ve ilgilerini dikkate alan. temel beceriler. sorgulama. durum ve bilgileri kendi birikimlerinden hareketle araştırma. sorumluluk üstlenen. 1. izlediklerini ve okuduklarını anlayan. grup çalışmalarına katılması. olay. 3 .1. dil sevgisi ve bilinci kazanarak öğrenme sürecinde daha verimli olacak. öğrencinin birikim. öğrenme etkinliklerine isteyerek katıldığı bir ortam sağlamalıdır. kendilerini hayata ve geleceğe hazırlayacak birikimi edineceklerdir. motivasyonunun sürekli olarak desteklenmesi gerekir. dolayısıyla değerlendirmede öğretim sürecindeki gelişimin de önemli olduğu benimsenmiştir. öğrencinin öğretmen rehberliğinde. Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda yaklaşım olarak. yazma becerilerini geliştirmeleri. dilimizin imkân ve zenginliklerinin farkına vararak Türkçeyi doğru. Türkçe öğretiminin daha verimli olabilmesi için. Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda. çevresiyle uyumlu. etkinlik örnekleri ile açıklamalar”dan oluşmaktadır.gücünü geliştirmeye ve iş birliğine özendirmeli. Programın Yapısı Türkçe Dersi Öğretim Programı. estetik zevk kazanmış ve millî değerlere duyarlı bireyler yetiştirilmesi amaçlanmıştır.2. eleştirme ve yorumlamayı alışkanlık hâline getiren. duygu. etkili iletişim kurması. Bu yaklaşımın temel hedefi. Türkçe Dersi Öğretim Programı’yla dinlediklerini. konuşma. öğrenme. girişimci.

kültür ve sanat etkinliklerini seçme. eleştirme. Anlama. Millî. Bilgiye ulaşmada kitle iletişim araçlarından yararlanmaları. manevî ve ahlâkî değerlere önem vermeleri ve bu değerlerle ilgili duygu ve düşüncelerini güçlendirmeleri amaçlanmaktadır. sınıflama. 7.1. konuşma ve yazma kurallarına uygun olarak bilinçli. 4 . 6. yorumlama ve değerlendirme becerilerini geliştirmeleri. dinlediği ve izlediğinden hareketle. yaratıcı. duygu. düşünce ve hayal dünyalarını geliştirmeleri. Genel Amaçlar Türkçe Dersi Öğretim Programı ile Türk Millî Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkelerine uygun olarak öğrencilerin. Türkçeyi. analizsentez yapma. bunları bir alışkanlık hâline getirmeleri. Hoşgörülü.2. eleştirel ve doğru düşünme yollarını öğrenmeleri. akılcı. sorgulama. Duygu. millî birlik ve bütünlüğümüzün temel unsurlarından biri olduğunu benimsemeleri. tahmin etme. 10. Türk ve dünya kültür ve sanatına ait eserler aracılığıyla millî ve evrensel değerleri tanımaları. izleme alışkanlığı ve zevki kazanmaları. Okuduğu. Yapıcı. bilim. insan haklarına saygılı. söz varlığını zenginleştirerek dil zevki ve bilincine ulaşmaları. dinleme. doğru ve özenli kullanmaları. 11. yurt ve dünya sorunlarına duyarlı olmaları ve çözümler üretmeleri. 9. 2.1. ilişki kurma. bu araçlardan gelen mesajlara karşı eleştirel bakış açısı kazanmaları ve seçici olmaları. düşünce ve hayallerini sözlü ve yazılı olarak etkili ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri. sıralama. 1. 8. Dilimizin. Seviyesine uygun eserleri okuma. 5. 3. 4.

güzel ve etkili kullanma Eleştirel düşünme Yaratıcı düşünme İletişim kurma Problem çözme Araştırma Karar verme Bilgi teknolojilerini kullanma Girişimcilik 1. dinleme/izleme. yazma. etkili dinleme/izleme alışkanlığı kazanma” amaçlarından oluşmaktadır. sınıflama. Görsel ve işitsel araçların hayatın her alanında giderek yaygınlaşması ve bu araçların eğitimde kullanılması etkili bir dinleme/izleme eğitimini gerekli kılmaktadır.2. öğrencilerin kullanacağı değerlendirme ölçütleri ile yapılan etkinlikleri değerlendirmeye yönelik formlar yer almaktadır. “okuma. öğrencilerin iyi bir dinleyici/izleyici olabilmesine yönelik olarak hazırlanmış düzeye uygun kazanımlar ile bu kazanımları hayata geçirmeye yönelik etkinliklerden oluşmaktadır. Programla ulaşılması beklenen temel beceriler şunlardır: Türkçeyi doğru. Programda dinleme/izleme becerisi. 5 . Temel Beceriler Temel beceriler. sorgulama. öğrencilerin dil becerilerindeki gelişimleriyle bağlantılı.3. Temel Dil Becerileri Türkçe Dersi Öğretim Programı. Bu amaçla programda.3. Programın bu bölümü “dinleme/izleme kurallarını uygulama. eleştirme ve bunlarla ilgili çıkarımlarda bulunma gibi üst becerileri gerçekleştirmesi beklenmektedir. Dinleme/İzleme Dinleme/izleme. anlama ve çözümleme.2. yatay olarak bir yılın sonunda. dinleme/izleme etkinliklerinin amacına ulaşmasını. 1. dikey olarak da sekizinci sınıfın sonunda kazanacakları ve hayat boyu kullanacakları temel becerilerdir.2.2. iletişim kurmanın ve öğrenmenin temel yollarından biri olup verilen iletiyi doğru bir şekilde anlama. öğrencilerin etkili iletişim kurmalarını ve toplum hayatına aktif birer dinleyici/izleyici olarak katılmalarını sağlayacaktır. uygun etkinliklerle desteklenerek uygulanması. Öğrencilerin düzeylerine yönelik olarak hazırlanan kazanımların. Aşamalı bir süreç izleyen bu sıralamanın takip edilmesi. söz varlığını zenginleştirme. değerlendirme. konuşma. Dinleme/izleme sürecinin amacına ulaşabilmesi için yapılan tüm dinleme/izleme etkinliklerinin değerlendirilmesi gereklidir. öğrencilerden dinlediklerini/izlediklerini sıralama. temel dil becerileri” ile dil bilgisinden oluşmaktadır. öğrencilerin iletişim kurma yeteneklerini geliştirecektir. Bu becerinin geliştirilmesiyle. yorumlama ve değerlendirme becerisidir. ilişkilendirme. Türkçe Öğretim Programı içerdiği kazanımlarla bu temel becerilerin gelişmesini sağlayacaktır.1. Bu temel dil becerileri hem kendi içlerinde hem de birbirleriyle bir bütünlük içerisinde ele alınmış ve ilişkilendirilmiştir.1. Bu formların kullanılması dinleme/izleme sürecini verimli kılacak ve öğretmene nesnel bir değerlendirme imkânı sağlayacaktır. öğrencinin toplum hayatına aktif bir dinleyici/izleyici olarak katılmasını sağlayacak.

bilgi ve birikimlerini paylaşmasını. öğrencilerin çevreleriyle iletişim kurmaları. iş birliği yapmaları. etkili konuşan ve konuşulanları doğru anlayıp yorumlayan bireylerin yetiştirilmesi. ses organları ve göz yoluyla algılanan işaret ve sembollerin beyin tarafından yorumlanarak değerlendirilmesi ve anlamlandırılması sürecidir. sosyal hayatta karşılaşacakları sorunları konuşarak çözebilmeleri. sebep-sonuç ilişkisi kurma. öğrencilerin günlük hayatlarında karşılaştıkları yazılı metinleri doğru.2. Dolayısıyla bu beceri. güzel. okuma becerisini geliştirmek amacıyla çeşitli etkinliklere yer verilmiştir. Konuşma Konuşma. birikimlerden. konuşma becerisine yönelik olarak. okuduklarını değerlendirip eleştirel bir bakış açıcısıyla yorumlayabilmeleri ve okumayı bir alışkanlık hâline getirebilmeleri amaçlanmıştır. Bu nedenle konuşma becerisinin okuma. Bununla birlikle. durum ve deneyimlerle karşılaşmasını sağlar. kendi konuşmasını değerlendirme. konuşma becerisinin geliştirilmesiyle.1.3. Bu nedenle derslerde işlenecek metinlerin taşıması gereken özellikler programda belirtilmiştir. çeşitli görsel ve işitsel materyallerden yararlanma. Hayatın her alanında doğru. öğrencinin farklı kaynaklara ulaşarak yeni bilgi. hedeflenen kazanımların daha da kalıcı olmasını sağlayacak. hayal ve gözlemlerini ifade etmesini sağlayan en etkili araçtır.3. Etkinliklerde kullanılacak metinlerin. Programda okuma becerisiyle. anlamlandırılması. karşılaştırma yapma. tartışma. özetleme gibi anlamayı ve zihinsel becerileri geliştirici çalışmalara yer verilmiştir. okunan metinlerin anlaşılması ve çözümlenmesi. söz varlığını zenginleştirmeye ve araştırmaya yönelik olarak verilen başlıklar. Programda yer alan okuma dil becerisinde. olay. “konuşma kurallarını uygulama. Türkçe Öğretim Programı’nda. 1. öncelikle öğrencilerin kendilerini veya birbirlerini değerlendirmeleri. onları bu çalışmalara katması gerekmektedir. okunan metinlerin değerlendirilmesi ve okumanın bir alışkanlık hâline dönüştürülmesine yönelik olarak çeşitli kazanım ve etkinliklere yer verilmiştir. düşünce. düşüncelerini mantık akışı ve bütünlük içinde sunma.2. Türkçeyi bütün zenginlikleriyle ve doğru bir şekilde yansıtması ayrı bir önem taşımaktadır. araştırma. yorumlama. bütün dil becerilerini kapsayan bir önem arz etmektedir. Bu amaçlarla programdaki konuşma etkinlik örneklerinde. Programda. öğrencilerin konuşmayla ilgili yeteneklerini geliştirecektir. akıcı bir biçimde ve uygun yöntemleri kullanarak okuyabilmeleri. öğrencilerin Türkçenin estetik zevkine vararak ve zengin söz varlığından faydalanarak kendilerini doğru ve rahat ifade edebilmeleri. ortak karar vermeleri ve karşılaştıkları sorunları çözmeleri açısından da önemlidir. okuma kuralları. sesini ve beden dilini etkili kullanma. öğrenme. Programda. değerlendirme. yazma ve dinleme gibi diğer becerilerle desteklenmesi gerekmektedir. 6 . Konuşma becerisi.3.2. Bu nedenle öğretmenin konuşma etkinliklerinde öğrencilerin her birinin ayrı ayrı söz almalarını sağlayarak. Okuma Okuma. Okuma becerisi. bireyin sosyal hayatında iletişim kurmasını. duygu. Konuşma becerisinin değerlendirme aşamasında. eleştirel düşünmeyi sağlayan bir süreci de içine alır. kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma” amaçlarına yönelik kazanımlara yer verilmiştir. onların diğer dil becerilerinde de başarılı olmalarına bağlıdır. yorumlayıp değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır. hazırlıklı konuşmalar yapma. sınıflandırma.

Dil Bilgisi Dil bilgisi. 1. öğrencilerin düzeylerine uygun olarak ve aşamalı bir biçimde verilmiştir. Programda. Türkçenin kurallarıyla ilgili kazanımlar. 7 ve 8. okuma. roman. Uzun bir süreç isteyen yazma becerisinin kazanılması ve istenen amaçlara ulaşılması. öğrencinin kendisinin ve arkadaşlarının da bu sürece katılması amaçlanmıştır. Bu tutum öğrencilerin eleştirme. Yazma becerisinin bilgi. farklı yöntemlere uygun etkinliklerle yazmayı öğrenciler açısından zevkli hâle getirerek yazma alışkanlığı kazanmalarına yardımcı olmalı. Türkçeyle ilgili kural ve 7 . kendi yazdıklarını değerlendirme.2. hayal. Türkçe Öğretim Programı’nda yazma becerisinin geliştirilmesiyle. öğrencilerin duygu. kuralların verilmesinin yanında. Yazma çalışmalarının istenen amaçlara ulaşabilmesi.2. Öğrenci açısından Türkçenin yapısını oluşturan ve işleyiş kurallarını tanımlayan bilgilere sahip olmak oldukça önemlidir. 1. Yazma Yazılı anlatım. değerlendirme ve yorumlama becerilerinin geliştirilmesine de yardımcı olacaktır. yazma temel becerilerini destekleyen kurallar bütünüdür.Okuma becerisinin hayatın bütün aşamalarına yayılan bir alışkanlık hâline getirilmesi amacıyla hazırlanan etkinlik örnekleri ve formları. anlaşılır ve yazma kurallarına uygun şekilde anlatmaları yazma tekniğine uygun bilgi ve beceriler kazandırılarak sağlanabilir. tasarı ve izlenimlerini dilin imkânlarından yararlanarak ve yazılı anlatım kurallarına uygun şekilde anlatmaları. ancak çeşitli ve özendirici yazma uygulamalarıyla mümkün olur. birikim ve dili etkili kullanmayı gerektirdiği göz önüne alınarak bu sürecin dinleme/izleme. sınıflarda bitişik eğik yazı için bir zaman dilimi ayrılmayacaktır. hem okuma sürecinin değerlendirilmesine hem de öğrencilerin dil gelişimini izlemeye yardımcı olacaktır. konuşma. Dil bilgisinde kolaydan zora ilerleyen bir sıra izlenmiş olup konuların birbiriyle olan ilişkileri gözetilmiştir. konuşma. yapılan etkinliklerin değerlendirilmesiyle mümkündür. şiir gibi türlerde ürün vermek. kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma. bir dilin dinleme/izleme.5. bitişik eğik yazıyı işlek ve güzel kullanmalarına özen göstermeleri sağlanmalıdır. okuma ve dil bilgisi etkinlikleriyle de desteklenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla dil bilgisi öğretimi kuramsal bilgilere değil. açık. farklı türlerde metinler yazma. hayal ve izlenimlerini doğru. düşünce. Ancak öğrencilerin bütün derslerde. öğrencilerin hangi türlerde yazmaya yetenekli olduğunu belirleyerek onları başarılı olduğu türlerde yazmaya yönlendirmelidir. cümle ve metin düzeyindeki uygulamaları amaçlanmıştır. yazım ve noktalama kurallarını kavrama ve uygulama” ile ilgili amaçlara yönelik kazanımlar yer almaktadır. Öğretmen. planlı yazma. bu kuralların kelime.3. ilk okuma yazma öğretimiyle birlikte başlayıp ilk sınıflarda kazandırılacağından 6. bireyin kendini doğru ve amacına uygun olarak ifade etmesinde ve iletişim kurmasında en etkili araçlardan biridir. Bitişik eğik yazı öğretimi. uygulamaya dayanmalıdır. dinlemeyle ilgili dil etkinliklerinde uygulanmasıdır. bireysel yetenek ve yaratıcılık gerektirse de öğrencilerin duygu. Bu amaçla dil bilgilerinin öğretiminde. yazmayı kendini ifade etmede bir alışkanlığa dönüştürmeleri ve yazma yeteneği olanların bu becerilerini geliştirmeleri amaçlanmaktadır. ancak daha da önemli olan bu kuralların konuşma. yazma.3. öğrencinin kendi yazdıklarını değerlendirme ölçütlerine yer verilerek yalnızca öğretmenin değil. Bu düşünceden hareketle programda yazmayla ilgili olarak yazma kurallarını uygulama. düşünce.4. Programda. Hikâye.

bu etkinlikleri olduğu gibi veya çeşitli değişiklikler yaparak uygulayabilir. Ayrıca dil bilgisi konularının anlama olan katkısına özellikle dikkat edilmesi. uygulamada öğretmene yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. Öğrencilerin birbirleriyle ve öğretmenleriyle sürekli iletişim içinde olmaları ve etkinliklerin her aşamasında katılımcı olarak yer almaları programın uygulanması açısından önemlidir. bu program doğrultusunda hazırlanacak ders kitaplarında farklı etkinliklere yer verilmelidir.. Derslerde konularla ilgili farklı uygulama örneklerinin yer aldığı çalışma kâğıtlarının kullanılması ve konuların görsel materyallerle desteklenmesi öğrenimi kolaylaştıracaktır. Yeni etkinlikler hazırlanır ve uygulanırken bunların hangi kazanımlara yönelik olduğuna dikkat edilmeli. Öğrencilerin dil becerilerinde gelişme sağlamaları. Afetten Korunma ve Güvenli Yaşam alanlarından oluşur. Programda yer alan etkinliklerden sınıf-okul içi etkinlikler . beceri. diğer becerileri desteklemesi açısından oldukça önemlidir. Kariyer Bilinci Geliştirme. aynı zamanda bir ders saatinde birden fazla etkinliğe yer verilebilir. temalara göre zümre öğretmenlerince yapılmalıdır. 1. 1. Kazanımlar Kazanımlar.6.2. öğrenci merkezli ve öğrenme sürecinde öğrencinin etkin bir rol üstlenmesini sağlayacak şekilde hazırlanmıştır. Öğretmen.5. Yapılan etkinliğin veya benzerinin öğrenciler tarafından planlanıp uygulanması gerekmektedir.bilgilerin örneklerden hareket edilerek verilmesi daha doğru olacaktır. beceri ve alışkanlıkları kapsamaktadır. 1. tutum ve alışkanlıkların kazandırılması için çeşitli etkinlik örneklerine yer verilmiştir.2. öğrencilerin gelişim düzeyine göre altıncı sınıftan sekizinci sınıfa doğru aşamalı olarak verilmiştir.7. Ara disiplinler Sağlık Kültürü. Açıklamalar Önemli görülen noktalar “[!]” uyarı sembolü kullanılarak belirtilmiştir. Özel Eğitim. Bu bağlamda konuların konuşma ve yazma becerileriyle ilişkilendirilmesi gerekmektedir. okul dışı etkinlikler sembolü kullanılarak belirtilmiştir. Spor Kültürü ve Olimpik Eğitim. Programda yer alan ara disiplin kazanımlarının Türkçe dersinde işlenecek tema/metinlerle ilişkilendirilmesi esastır. Programdaki etkinlikler. Programdaki etkinlikler. Temel dil becerilerine yönelik kazanımların sıralanmasında bu yaklaşım gözetilmemiştir. ayrıca öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçları da göz önünde bulundurulmalıdır. İnsan Hakları ve Vatandaşlık. Dil bilgisi ve yazım ve noktalama ile ilgili kazanımlar. bu kazanımların edinilmesine bağlıdır. Ölçme ve değerlendirme ise “ ” sembolü ile gösterilmiştir.2. konuların birer beceriye dönüşmesine yardımcı olacaktır. Bu etkinlikler birer öneri niteliğindedir ve birden çok beceriye yönelik olabilir. Girişimcilik.4.2. 8 . Dil bilgisiyle ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. kuralların metin veya cümle bütünlüğü ve bağlamı içerisinde ele alınması. Türkçenin diğer derslerle ilişkilendirilmesi. 1. Etkinlikler Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda yer alan kazanımların hayata geçirilmesi ve hedeflenen bilgi. Verilen etkinlikler öğrenci seviyesine uyarlanarak farklı sınıflarda uygulanabilir. Başında sembol olmayan açıklamalar kazanımların içeriğine yöneliktir. Rehberlik ve Psikolojik Danışma. öğretim sürecinde öğrencilerin edinecekleri bilgi.

Öğrenciler. okul dışında da bu becerilerin geliştirilmesini sağlayıcı etkinlikler düzenlemelidir. Atatürkçülük Her sınıfta Atatürkçülükle ilgili zorunlu bir temaya yer verilmesi planlanmıştır. öğretmen öğrencilerin aileleriyle iş birliği içinde olmalı. Dil becerileri bir bütünlük ve devamlılık gösterdiğinden. ona yardımcı olan ve kendini geliştirmesinde yol gösteren bir rehber konumundadır. programda yer alan Atatürkçülükle ilgili konular kapsamında ilgili olduğu belirli gün ve haftalarda işlenmek üzere ele alınacaktır. onların yeni bilgi ve çözümler üretmeyi alışkanlık hâline getirmelerini de amaçlamaktadır. öğrenme etkinlikleri bir bütünlük içinde değerlendirilmiş. Bu çerçevede. Öğrenme ve Öğretme Süreci Türkçe Dersi Öğretim Programı. beceri ve gelişimlerini göz önünde bulunduran ve öğrenciyi merkeze alan bir yaklaşımla hazırlanmış olup. öğrencilere Türkçeyle ilgili bilgi ve becerileri kazandırmanın yanında. bu bilgi ve deneyimlerini geliştirerek sosyal çevreleriyle paylaşır. çeşitli araştırma teknikleriyle bilgiye ulaşmayı. kendilerini tarafsız gözle değerlendirebilmeleri ancak öğrendiklerini hayata aktarabilmeleriyle mümkün olacaktır. Atatürkçülük teması. Bu nedenle bütün öğretim süreçlerinin hayata dönük olması amaçlanmış. öğrenme sürecinin her aşamasında öğrencilerin ürünlerini dikkate alır ve onları destekler. bağımsız olarak öğrenmeyi. • • Öğrenciler. Bu uygulamalar. öğretmen ise bu süreç içinde öğrenciyi yönlendiren.3. bireysel farklılıklara duyarlı.2.1. Öğretmen. onları kendilerini değerlendirmeye özendirir.8. öğrencinin birikim. karşılaştıkları sorunlara bireysel veya grup olarak yaratıcı çözümler üretir. Bu nedenle programda. 9 . Öğretmen. Bu nedenle öğrenciler bütün öğretim etkinliklerine etkin olarak katılmakta. öğrencinin katılımını gerektiren uygulamalara yer verilmiştir. • • • • Öğrenme-öğretme sürecinde. öğretim etkinliklerini okul dışına da taşıyan bir nitelik göstermektedir. değerlendirmeyi. öğrencilerin etkinliklere istekle katılmaları. bağımsız veya grup içinde öğrenmeyi özendiren. ilgi ve dikkatlerini canlı tutmaları. Öğretmen. bütün kazanım ve etkinlikler bu açıdan ele alınmıştır. değerlendirir. sorgulamayı ve yorumlamayı hayatının bütün safhalarında bir alışkanlık hâline getirir. 1. Program. öğrenme sürecinde öğrencilerin karşılaştığı zorluklarda onlara yardımcı olur ve yapıcı eleştirilerle onları yönlendirir. öğrencilerin öğrenme etkinlikleri içindeki gelişimlerini izler. değerlendirmede tutum ve davranışlardaki gelişmeler de dikkate alınmıştır.

7. 7. SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMINA GÖRE HAZIRLANACAK KİTAPLARIN FORMA SAYILARI SINIFLAR Metin Sayısı 6.5x27.5 19.5 19.5 19.İLKÖĞRETİM TÜRKÇE DERSİ (6.5 19. SINIF 7.5x27.5x27. SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI TEMEL DİL BECERİLERİ VE DİL BİLGİSİ ORANLARI TEMEL DİL BECERİLERİ DİNLEME/İZLEME KONUŞMA OKUMA YAZMA ORAN (%) 15 20 30 20 DİL BİLGİSİ SINIFLAR 6 7 8 ORAN (%) 15 15 15 10 .5 Forma Sayısı 6-8 6-8 6-8 ÖĞRENCİ ÇALIŞMA KİTABI Kitap Boyutu 19. SINIF 8.5x27.5x27.5 Forma Sayısı 10–12 10–12 10–12 ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTABI Kitap Boyutu Forma Sayısı SERBEST SERBEST SERBEST SERBEST SERBEST SERBEST İLKÖĞRETİM TÜRKÇE DERSİ (6. 8.5x27. SINIF En az 18 En az 18 En az 18 DERS KİTABI Kitap Boyutu 19. 8.

tutum ve değerlerdir. Okul dışı etkinlik İlgili etkinliklerin ev. kütüphane. beceri. dikkat edilmesi gereken noktaları gösterir. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Sınıf-okul içi etkinlik İlgili etkinliklerden (yaratıcı drama. film izleme vb. AÇIKLAMALAR Ölçme ve değerlendirme Eğitim. konuyla ilgili kurum. [!] Uyarı İşlenecek konuların sınırlarını. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme 11 13 .) sınıf içinde uygulanabilecekleri gösterir. yerlerde yapılabileceğini gösterir. grup çalışması. kuruluş vb.PROGRAMDA KULLANILAN SEMBOLLERİ AÇIKLAYICI TABLO TEMEL DİL BECERİSİ: OKUMA KAZANIMLAR Kazanımlar Öğrenme süreci içerisinde planlanmış ve düzenlenmiş yaşantılarla öğrencide görülmesi beklenen bilgi.öğretim sürecini ve sonucunu izleyerek sorunları zamanında tespit etme ve giderme işidir. mektup yazma. çalışma kâğıdı doldurma.

KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR 12 .

7. saygıyla dinler. gözlem formları kullanılabilir. Her dinleme/izleme etkinliği belirli bir yöntem ve tekniğe göre yapılmalı. Dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini tartışma konusu belirlemelerini ister. Dinleme/izleme kurallarını uygulama ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR [!] 1. görüş Kılavuz) bildirmek için uygun zamanda söz alır. Bu grubun görevi tartışma sırasında konuşmacıların heyecanını artıracak. ) belirleyerek tartışır. Tartışma sırasında bu üç kişilik grubun yaptıklarına en güzel yaklaşımda bulunan tartışma grubu başarılı sayılır. Dinleme sonrası alınan notlar paylaşılır. Konuşmacının sözünü kesmeden sabır ve sorun (yaşanılan bölgedeki çevre kirliliğine çözüm aramak. süreç gelişim dosyaları. (bk. Her grup bir 1.). dinleyicilerin dikkatini dağıtacak davranışlarda bulunmaktır. Dinleme/izleme kurallarını uygulamayla ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. 4. “Çalar Saat”: Öğrenciler deney ve kontrol grubu olarak ikiye ayrılır. Gruplar 10 dakikalık süre sonunda saatin çalmasıyla rol değiştirir. öz değerlendirme formları. “Kendini İzleme”: Öğrencilerin dinleme sürecindeki görüntüleri kamerayla kaydedilir ve kendilerine izletilir.13 6. Tartışma sırasında grup üye2. batmakta olan şirketlerini kurtarmak. performans değerlendirme formları. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Tartışma yapılmadan önce izleyicilerin arasından üç kişilik bir grup oluşturulur (Bu grup gizlice seçilmeli ve seçilenler dışında kimsenin haberi olmamalıdır. SINIFLAR TEMEL DİL BECERİSİ: DİNLEME/İZLEME AMAÇ VE KAZANIMLAR 1. Gözlenen öğrencilerin dinleme sırasındaki tutumları ile ilgili notlar alınır. 8. belirledikleri kullanır. Grup tartışması: Öğrenciler gruplara ayrılır. diğer grup arkadaşlarını gözlemler. Dinlenenle ilgili soru sormak. konuyla ilgili bir hafta boyunca araştırma yaparak konuya hazırlanır. “Sabır Küpüm Çatlamaz!”: Öğretmen öğrencilerden bir 4. her etkinliğin farklı bir yöntemle yapılmasına özen gösterilmelidir. 3. leri dinlediklerinden hareketle konuşmalarını yaparlar. Gruplardan biri dinlerken. Öğrenciler. bireysel başarılarını arttırmak vb. Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler.

varlık kadrosu ve bunlarla ilgili unsurları yondan hareketle doldurulur. kendi bakış açılarıyla ifade eder (15. konunun Dinlediklerinde/izlediklerinde amaç-sonuç ilişkilerini cevap aramaya yönelik olarak yapılır (12. (bk.. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki anahtar kelimeleri beğenilme sebebinin açıklandığı bir çizelge hazırlanır. Öğrenciler tahminlerinin doğruluğunu kontrol etmek amacıyla sözlük kullanmaya yönlendirilir. grup içinde kısa konuşmalar yapılır. fikirleri/duyguları belirler. 12. Bunlar arasından seçilenler 5. 10. fark eder. Dinlediklerinin/izlediklerinin ana fikrini/ana Kurada seçilen soru nitelikli bulunursa. anlam ile terim Dinlediklerinde/izlediklerinde sebep-sonuç Sorulara yönelik dinleme: Dinleneceklere/iz. anlaşılmasına yardımcı olan ve belirler.hatırlamayı kolaylaştıran kelimelere Dinlediklerindeki/izlediklerindeki örtülü anlamları macının yerine geçerek onların duygu ve düşüncelerini dikkat edilir. Kılavuz) Soru bankası oluşturma: Dinlenenle/izlenenle ilgili sorular hazırlanır. 13.”: Dinlenilenlerin/izlenilenlerin 2. 1. Böylece ana soru. sorulara çağrışıma açık. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki yardımcı cevaplandırılır (11. 9. Hazırlanan sorular bir kutuda toplanır. Örneklerden hareketle öğrencilerin “gerçek. kazanım).2. Doğrudan söylenmeyen yargılar bulunur. vaplayan alkışlanır. Dinlediklerinde/izlediklerinde yer alan öznel ve nesnel yargıları ayırt eder. Dinlenenin/izlenenin bağlamından hareketle kelime yakın ya da zıt anlamlısıyla eşleştirilir (1. verir. ve kelime gruplarının anlamlarını çıkarır. ilişkilerini belirler. bir balık kılçığı şeklinin başına yazılır. Eşleştirme: Dinlenende/izlenende geçen kelimeler eş. Okul dışı etkinlik Sınıf-okul içi etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . İzlenenlerden yola çıkılarak belirler. kazanım). mecaz. Öğretmen tarafından sunulan örneklerin yanında öğrencilerin anlamını bilmediği kelime ve kelime gruplarıyla ilgili çalışmalara da yer verilir. hazırlayan ve ceduygusunu belirler. Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu belirler. (bk.14 TEMEL DİL BECERİSİ: DİNLEME/İZLEME AMAÇ VE KAZANIMLAR 2. 11. Dinlediklerine/izlediklerine ilişkin sorulara cevap nun ortaya çıkmasına sebep olan alt sorunlar belirlenerek soruna çözüm önerilerinde bulunulur (16. kazanım).1. 2. 3. 4. Dinleme. CD vb.. Ana fikir/ana duygu Dinlediklerini/izlediklerini kronolojik sıra ve mantık bulunurken öğrencilerin Balık kılçığı oluşturma: Belirlenen bir sorun. 2. 8. ”: Öğrenciler.9. “Ben olsaydım.) hareket edilir. kazanım). Film İzliyoruz: Kazanımlara yönelik olarak hazırlanan 6. kazanım). çünkü. 2. Her bir alt sorun düşüncelerini serbestçe ve kendine Dinlediklerine/izlediklerine ilişkin sorular oluşturur. çalışma kâğıtları izlenen çizgi filmden/ filmden/animasşahıs. Kılavuz) 7. yer..anlamı”nı kavramaları sağlanır. “Beğendim. kahraman veya konuş. Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR [!] Dinleneni/izleneni anlama ve çözümlemeye yönelik kazanımların gerçekleştirilmesinde dinleme/izleme materyallerinden (kaset. leneceklere yönelik olarak hazırlanan sorular.özgü bir şekilde ifade etmelerine imkân verilir. daha 2.4. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki olay. Dinlenenlerde/izlenenlerde önceden oluşturulan gruplara dağıtılır. zaman. bulur.. balığın bir kılçığıymış gibi yerleştirilir. çizilen akışı içinde özetler.

Kılavuz) çalışma kâğıtları. tonlarında kaydedilerek öğrencilerden hangi duyguyu değerlendirme formları. Şiirin kendisinde uyandırdığı duyguları ifade eder. Dinlediği/izlediği metne farklı başlıklar bulur. kazanım). kazanım). (bk. kişisel yorumlarını yansıttığı cümleler ile genel geçer doğruları 15. verilen çalışma kâğıdındaki boş bırakılan yerler uygun konuşma cümleleriyle tamamlanır (17. Dinlediklerinin/izlediklerinin öncesi ve/veya ğerlendirme formları. öz değerlendirme formları. dinledikleri/izledikleri 22. 13. açık uçlu. 20. 24. “Kafdağı’na Yolculuk” : Bir masal dinlenerek değerlendirilmesinde.15 14. 21. Kendisini şahıs ve varlık kadrosunun yerine koyarak Diyalog tamamlama: Dinlenen metinle paralel olarak ifade eden cümleler ayırt edilir. 25. olayları. İpuçlarından hareketle dinlediklerine/izlediklerine çalışma kâğıtları doldurulur. dinlenenin/izlenenin devamı tahmin edilir (18. kavram haritası. konu ya da metnin yazarı/şairi hakkında bilgi edinir. duygu. Dinleneni/izleneni anlama ve 16. kazanım). (bk. yönelik tahminlerde bulunur. proje de18. kı17. doldurmalı sorular. standart testler. Masalın sonu değiştirilerek sa cevaplı. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . eşleştirme testarasındaki ilişkiyi ortaya koyar. düşünce ve hayalleri yorumlar. leri. Dinlediklerine/izlediklerine ilişkin karşılaştırmalar “Sıra Sende”: Dinleme/izleme süreci yarıda kesilerek 2. Şiir dilinin farklılığını ayırt eder. yeniden kurgulanır (18. 23. süreç 19. Kılavuz) gelişim dosyaları. Dinlediği/izlediği kişi. Konuşmacının görüşlerini ve yapar. gözlem formları kullanılabilir. Dinlediklerini/izlediklerini kendi hayatı ve günlük hayatla karşılaştırır. performans “Duyguyu Tahmin Et!”: Bir cümle farklı ses sonrasına ait kurgular yapar. Dinlediklerinin/izlediklerinin başlığı/adı ile içeriği yansıttığını bulmaları istenir. Dinlediklerinde/izlediklerinde ortaya konan sorunlara çözümleme ile ilgili kazanımların farklı çözümler üretir. Görsel/işitsel unsurlarla arasında ilgi kurar.

3. Dinlediklerini/izlediklerini içerik yönünden değerlendirir. Metnin dil ve anlatım yönünden değerlendirilmesinde uygulanacak etkinlikler. açık uçlu. Dinlediklerini/izlediklerini değerlendirme 1. Sınıfta bir metin okunur. eşleştirme testleri. performans değerlendirme formları. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . gözlem formları kullanılabilir. Dinlenen bu metinle ilgili olarak bir öğrenci röportaj yapma görevini üstlenir. Dil ve anlatım açısından değerlendirme çalışmaları etkinlikler aracılığıyla yapılır. kavram haritası. 2. Dinlediklerini/izlediklerini dil ve anlatım yönünden değerlendirir. AÇIKLAMALAR 3.16 TEMEL DİL BECERİSİ: DİNLEME/İZLEME AMAÇ VE KAZANIMLAR 3. Dinlediği/izlediği kişiyi sesini ve beden dilini etkili kullanma yönünden değerlendirir. standart testler. 1. Dinlediklerini/izlediklerini değerlendirmeyle ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. anlatım etkileyici ve sürükleyici. çalışma kâğıtları. Bu amaçla düzenlenecek etkinlikler ile öğrencinin metni “Açık. sade bir dil kullanılmış. Sınıfta bir mikrofonla dolaşarak dinlenenlerle ilgili ölçütlere dayalı olarak öğrencilerin görüşlerini sorar. doldurmalı sorular. Öğrenciler görüşlerini söyledikten sonra sınıftaki diğer öğrencilerden bu görüşe katılıp katılmadıklarını belirtmeleri istenir. dinlenende/izlenende öne çıkan anlatım özellikleri doğrultusunda yapılmalıdır. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Bir de Bana Sor”: Öğretmenle birlikte dinlenenleri değerlendirme ölçütleri belirlenir.” gibi basmakalıp ifadelerle değerlendirmesinin önüne geçilmelidir. kısa cevaplı. anlaşılır.

Şiir. hayalî bir Çin Seddi oluşturulur. Bir muhafız seçilir. Her gruptan bir kazanımların değerlendirilmesinde. kavram haritası. Bu 1. yanıltmacaları ezberler/kullanır. kotra. gemi. eşleştirme testleri. Aynı kavram alanına giren kelimeleri. çalışmalarında Türkçe sözlük. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . ayrılan öğrencilerden ezberlediği tekerlemeyi [!] Söz varlığını zenginleştirme söyleyenler muhafızı geçerek Çin Seddi’ni aşar (3. sınıfta fiil çekimi ile ilişkilendirilerek olumsuz anlamın zıt anlam olmadığı vurgulanır.17 TEMEL DİL BECERİSİ: DİNLEME/İZLEME AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR 4. şarkı türlerinde metinler ezberler. öz değerlendirme formları. 4. kelimenin kavram alanına giren diğer kelimelere de değinilir. Dinlediklerinden/izlediklerinden hareketle yeni söylenmesini engellemektir. Eş anlamlılık. Tekerleme. tekne. Metin işlenişi sırasında yalnız dinlenenlerde/izlenenlerde geçen kelimelere değil. Söz varlığını zenginleştirme gibi aynı kavram alanına giren kelimeler verilir. atasözleri kazanım). içerisinde tekrarlayarak okur. Kelimeler arasındaki anlam ilişkilerini kelimelerin ortak ve birbirinden farklı yönlerini kavrayarak birbiriyle anlamca ilişkili belirleyerek kelimeleri tanımlamaları istenir (2. doldurmalı sorular. Kılavuz) kullanılabilir. “Çin Seddi”: Ortaya iki paralel çizgi çizilerek 5. Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen kelime. terimler sözlüğü. 4. gözlem formları lük oluşturulur (6. kazanım). seçilen şiiri arkadaşlarına belirlenen süre uçlu. Her gruba dinleyerek ezberlemeleri için şiir. yanıltmaca gibi sözlü kültür ürünleri derlenir. 2. kelimelere örnek verir. performans değerlendirezberlerse ödüllendirilir (3 ve 4. (bk. kısa cevaplı. anlam Derleme: Tekerleme. sandal. bilmece ve farklılıklarını dikkate alarak kullanır. 1. “Yenilerini Ekledim”: Öğrenciler gruplara ayrılır. türkü. açık öğrenci. kazanım). Örneğin. den yararlanılır. feribot. metinde yat kelimesi geçiyorsa “gemi. bilmece ve Öğrencilerden derledikleri tekerleme. sayışmaca. deyim ve atasözlerini cümle içinde kullanır. Verilen sürede hangi grup çalışma kâğıtları. me formları. bilmece ve yanıltmacalardan bazılarını ezberleyerek sınıfta arkadaşlarıyla paylaşmaları istenir (3. 2. yakın anlamlılık. sal” 4. mâni veya Söz varlığını zenginleştirme ile ilgili tekerleme türlerinden biri verilir. 3. Gruplama: Öğrencilere “sandal. ve deyimler sözlüğü. kazanım). yelkenli” gibi kelimelere de değinilerek aynı kavram alanına giren bu kelimeler arasındaki anlam farklılıkları da verilir. sayışmaca. sayışmaca. kazanım). eş seslilik ilişkileri üzerinde durulur. Muhafızın görevi belirsiz sesler çıkararak tekerlemenin 6. 7.şim dosyaları. ansiklopedik sözlük vb. karşıt anlamlılık. süreç geli“Sözlük Oluşturuyorum”: İsim veya fiillerden söz. Beşer kişilik iki gruba öğrendiği kelimelerden sözlük oluşturur.

radyodan dinledikleri programların listesini Etkili dinleme/izleme alışkınlığını Çok yönlü iletişim araçlarındaki yayınlardan ilgi. Etkili dinleme/izleme alışkanlığı kazanma 1. gözlem formları kullanılabilir. açık uçlu. formları. kısa cevaplı sorular. öz değerlendirme formları. 2. Aynı programı dinleyen/izleyen değerlendirilmesinde. proje değerlendirme Kaset. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . performans değerlendirme formoluşturur. kazanılan bilgiler sınıfta paylaşılır. Yaşına ve seviyesine uygun sanat ve bilim Öğrencilerin okul dışı dinleme/izleme etkinliklerine dinleyici/izleyici olarak katılır. kaynaklardan kişisel arşiv öğrencilere sırasıyla söz hakkı verilir (3. hikâye. masal dinletilerine katılır. CD. kazanım). süreç gelişim dosyaları. bir hafta boyunca televizyondan izledikleri ya da Şiir. kazanım). 3. açıklamaları istenir. “Ben Bilinçli Bir İzleyiciyim”: Öğrencilerden etkinlikleri düzenli aralıklarla takip edilir. 4. ları. film vb. çıkarmaları ve bu programları izleme sebeplerini kazanmayla ilgili kazanımların istek ve ihtiyaçlarına uygun olanlarını takip eder.18 TEMEL DİL BECERİSİ: DİNLEME/İZLEME AMAÇ VE KAZANIMLAR 5. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Gezi: Sanat ve bilim etkinlikleri için gezi [!] Okul dışında dinlenerek/izlenerek düzenlenir (1.

Öğrenciler “Ben dilindeki farklılıkları ortadan kaldıran. iletişimi başlatmak için seçilir. kazanım). 3. grup.19 6. Tekrara düşmeden konuşur. 11. Karşısındakinin algılamakta zorluk çekmeyeceği bir hızda ve akıcı biçimde konuşur. ifadeler üzerinde durulur. görüşmek birini seçerek yazıya geçirir. yazılan ve konuşulan ideal göre yeniden yorumlar. performans değerlendirme konuşma metni hazırlar. 1. Kılavuz) formları kullanılabilir. 12. Standart Türkçe ile konuşur. aile fertleri arasında geçen konuşmalar veya arkadaşlarıyla harflerin okunuşuna uyulur. Konuşma sırasında uygun hitap ifadeleri kullanır. Bulunduğu ortama uygun bir konuşma tutumu geliştirir. 2. 13. 13. 6. Sınıf panosuna veya tahtaya yazılarak kullanılan ifadeler üzerinde durulur. Konuşmayı uygun ifadelerle bitirir. Standart Türkçe: Türkçenin Yerine geçme: Öğretmen tarafından olaya dayalı toplumda saygınlık uyandıran. afedersiniz. 7. kutlama) yapılan bir formları. eşleştirme testleri. açık ödüllendirilir. ğerlendirme anketleri. deifadeleri içeren diyaloğu canlandırır. ilgili bir özdeyiş.. farklı ortamlarda yapılan konuşmalardan (pazara [!] Kısaltmalarda Türk alfabesindeki giden bir ailenin satıcılarla yaptığı konuşmalar. Konuşmasında nezaket kurallarını uyar.. (8. (bk. Konuşma kurallarını uygulama 1. Konuşmasında amaç-sonuç ilişkileri kurar. günün veya haftanın sözü olarak hoş geldiniz” vb. olsaydım. SINIFLAR TEMEL DİL BECERİSİ: KONUŞMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 1. dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin yerine Türkçelerini kullanır. 1. “Teşekkür ederim. Konuşmaya uygun ifadelerle başlar. gittikleri bir gezi sırasında yaptıkları konuşmalar) 1. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurar. kazanım). doldurmalı sorular. konuşma bir konu seçilerek sınıfta anlatılır. En güzel canlandırma yapan grup kazanımların değerlendirilmesinde. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Günün sözü/haftanın sözü: Temayla/konuyla 1. 9.” düşüncesinden hareketle olayı kendine yazımı Türk Dil Kurumu tarafından belirlenmiş. Her bir çalışma kâğıtları. kısa cevaplı. proje değerlendirme grup farklı ortamda (tanışma. süreç gelişim dosyaları. (bk. Yazılanlardan hareketle üzere” vb. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Gruptan iki öğrenci nezaket formları. gözlem yemeğin yapılışı anlatılır (9. “Bizimkiler”: Öğrenciler gruplara ayrılır. 4. 4. 8. Yabancı dillerden alınmış. 8. Her biçimidir. günaydın. Olayları ve bilgileri sıraya koyarak anlatır. Diyalog kurma: Sınıf iki gruba ayrılır. düşündürdükleri hakkında konuşulur. 10. Kılavuz) uçlu. “Merhaba. Konuşmasında sebep-sonuç ilişkileri kurar. 7. günlük konuşma örnekleri sınıf ortamında Konuşma kurallarını uygulamayla ilgili canlandırılır. “Bizim Usta’nın Mutfağından”: Geleneksel bir öz değerlendirme formları. 5.

Bu gruplar. Uygun yerlerde vurgu. İşitilebilir bir sesle konuşur. o döneme ait el sanatlarını araştırarak önemli olayları resimlerle ançıkarmaktan kaçınır. bakan rolü alan öğrenci sayısı 8. Bakan rolünü ve konuşmasını en güzel yapan öğrenci ve şekilde kullanır. latırlar. hikâye veya efsaneyi bölümlere ayırarak aralarında paylaşırlar. (bk. bazıları da resimleme görevlerini üstlenirler.20 TEMEL DİL BECERİSİ: KONUŞMA AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Sesini ve beden dilini etkili kullanmayla ilgili kazanımların değerlendirilmesinde öz değerlendirme formları. anlatacakları 5. gözlem formları kullanılabilir. Kılavuz) “Meddah Sınıfta”: Öğrencilerden biri tarihî bir olayı veya beğendiği bir hikâyeyi seçer. ekibi ödüllendirilir. Sözleriyle jest ve mimiklerinin senaryolar oluşturularak sınıfta canlandırılır. Konuşurken nefesini ayarlar. “Tarihî Buluşma”: Tarihteki bir şahsiyet ile günümüzdeki bir ünlünün herhangi bir konu hakkında sohbet etmelerini sağlamak amacıyla iki öğrenci belirlenir. Kelimeleri doğru telaffuz eder. Kılavuz) ve duraklama yapar. Dönemi yansıtan kıyafet ve müzik de kullanılabilir. Öğrenci konuya ve canlandırdığı şahıs veya varlığın özelliğine uygun bir üslûpla hikâyeyi anlatır. seçtikleri 3. oluşturulan uzak bir sesle konuşur. Hikâye anlatıcıları. birkaçı Millî Eğitim Bakanı rolünü üstlenir. Her grup. 1. Öğrenciler. tonlama hikâye veya efsane ile ilgili ön bilgilerin yer aldığı bir davetiye hazırlar. okulda bulunan ses sistemi kullanılarak yayınlanır. Anlatımlar içeriğe uygun resimler yapılarak desteklenir. sesini varlık kadar gruplara ayrılır. bakanın ekibi olarak belirledikleri herhangi bir konuda ve kahramanları çağrıştıracak konuşma metni hazırlarlar. araştırmaları istenir. kullanma “Arkası Yarın”: Bir tiyatro oyunu belirlenir ve bölümlere ayrılır. Konuşurken gereksiz sesler üstlenen öğrenciler. Sesini ve beden dilini etkili natılır/canlandırılır. (bk. Gerekli araştırmalar yapıldıktan sonra 7. “Duygulu İfadeler”: Bir cümle farklı duygu tonlarıyla söylenir. “Türkülerin Dilinden”: Öğrencilerden yörelerinde söylenen bir türkünün hikâyesini 9. Türkünün hikâyesi sınıfta canlandırılarak anlatılır. Oynayan Ben”: İşlenen konuyla/temayla ilgili kavramlar. 2. kukla oynatılır. Sınıf arkadaşlarına ve ailelerine hazırladıkları programı sunarlar. “Ah Bir Bakan Olsam!”: Bir okul açılışında konuşma yapmak üzere öğrencilerden uyumuna dikkat eder. 6. “Bana Bir Masal Anlat”: Masal anlatma yarışması düzenlenir. Her grupta bazı öğrenciler hikâye anlatıcılığı. Resimleme görevini 4. Belirlenen öğrenciler bu iki ünlüyü konuştururlar. Canlandırma: Pandomima yapılır. “Resimlerle Efsane”: Öğrenciler gruplara ayrılır. Yapmacıktan. Her gün bir bölüm. Dinleyicilerle göz teması kurar. Kılavuz) [!] Uyarı Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik Ölçme ve değerlendirme . Canlandırmalarda. Hacivat ve Karagöz oy2. taklit ve özentiden “Gören Ben. (bk. “Maymun Gözünü Açtı”: Deyim ve atasözlerinin hikâyesi araştırılarak sınıfta anlatılır. gruplara ders dışında hazırlanmak üzere dağıtılır.

Gruplar. tanık gösterme. Hazırlıklı konuşma yapmayla ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. Atasözü. öz değerlendirme formları. Öğrencilerden biri veya birkaçı rehber olarak görevlendirilir. deyim ve söz sanatlarını uygun durumlarda kullanarak anlatımını zenginleştirir. 11. eşleştirme testleri. 4. benzetme ve sayısal verilerden yararlanılarak ana fikir desteklenir. her etkinliğin farklı bir yöntemle yapılmasına özen gösterilmelidir. karşılaştırma. Kılavuz) “Zaman Tüneli”: Tarihteki veya günümüzdeki ünlüler ile hayalî bir sohbet yapmak amacıyla iki öğrenci seçilir. gözlem formları kullanılabilir. Konuşmasını sunarken görsel. Gezi sırasında arkadaşlarına rehberlik yaparak mekânı tanıtırlar (1. 10. Yapılacak bu sohbetle ilgili konuşma metni hazırlanır. Konuşmasında dikkati dağıtacak ayrıntılara girmekten kaçınır. proje değerlendirme formları. açık uçlu. performans değerlendirme formları. “Dil Yâresi”: Türkçenin doğru. Hazırlıklı konuşmalar yapma 1. 2. Münazara: Öğrenciler gruplara ayrılır. Konuşma yöntem ve tekniklerini kullanır. (bk. (bk. 8. güzel ve etkili kullanımına yönelik olarak açık oturum düzenlenir. Konuşma konusu hakkında araştırma yapar. Konuşma öncesinde konuyla ilgili açıklamalar yapar. Konuşmasını belirlenen sürede ve teşekkür cümleleriyle sona erdirir. 9. Konuşmasını bir ana fikir etrafında planlar. Her konuşma etkinliği belirli bir yöntem ve tekniğe göre yapılmalı. kısa cevaplı.8. Ünlülerin konuşacakları konuların güncel olmasına özen gösterilir. Kılavuz) AÇIKLAMALAR 3. (bk. Seçilen iki öğrenci bu sohbeti canlandırır.Tanımlama. Konuşma sırasında sorulan sorulara açık. Kılavuz) Röportaj yapma: Herhangi bir meslek mensubuyla röportaj yapılır. kazanım). 3. örnekleme. konuşma sırasında nelere değinileceği dinleyicilere açıklanır. 7. betimleme. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . 3. yeterli ve doğru cevaplar verir. [!] 3. (bk. 12. 6. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Ben Bir Rehberim”: Yaşanılan bölgenin tarihî mekânlarına veya doğal güzelliği olan yerlerine gezi düzenlenir. Ana fikri yardımcı fikirlerle destekler. çalışma kâğıtları.Konunun geçmişi. 5. değerlendirme anketleri. Konuşma metni hazırlar. Görevli öğrenciler tanıtacakları mekânlarla ilgili yeterli bilgi toplarlar. doldurmalı sorular. Bir grup öğrenci konuyu tartışırken diğer öğrenciler tarafından hazırlanan sorular konuşmacılara yöneltilir.21 TEMEL DİL BECERİSİ: KONUŞMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 3.5. Üç kişilik gruplara ayrılan öğrencilerden ikisi konu ile ilgili sorular sorarken üçüncü öğrenci soruları cevaplandırır. Konunun özelliğine uygun düşünceyi geliştirme yollarını kullanır. süreç gelişim dosyaları. 12. kura ile belirlenen konulara hazırlanarak tartışırlar. Kılavuz) Çapraz sorgu: Bir konu seçilir. işitsel materyalleri ve farklı iletişim araçlarını kullanır.

dilini Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme .22 TEMEL DİL BECERİSİ: KONUŞMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 4. açık uçlu. süreç gelişim dosyaları. Kendi konuşmasını değerlendirme 1. öz değerlendirme formları. Konuşmasını sunum tekniği yönünden değerlendirir. kısa cevaplı sorular. Konuşmasını dil ve anlatım yönünden değerlendirir. performans değerlendirme formları. gözlem formları kullanılabilir. içerik yönünden ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Kendi konuşmasını değerlendirmeyle ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. Konuşmasını. değerlendirme anketleri. 2. sesini ve beden kullanma yönünden değerlendirir. 4. Konuşmasını değerlendirir. 3.

kavram. öz değerlendirme formları. kazanım). kazanım). Kılavuz) Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Sorunlarına konuşarak Diyalog kurma: çözüm arar. Okunan metindeki kahramanın yerine geçilerek karşılaşılan sorunlara çözüm üretilir. diğerine de bunu güzel bir güne dönüştürmek için neler yapılması gerektiği yazılır (3. Rüya anlatma: Rüyalar hakkında konuşulur (1. izlenim ve deneyimlerini Nereye ve kimin yanına gitmek istediklerini sebepleriyle anlatırlar (1. aralarında rol dağılımı yaparak hakkını ettiklerini sorar. diyalog yazılır ve sınıfta canlandırılır. (bk. Anlamadıklarını ve merak “Hakkımı Arıyorum!”: Öğrenciler. Yeni öğrendiği kelime. Kendini sözlü olarak ifade etmeyle ilgili kazanımların değerlendirilmesinde.Beslenmek istenen bir hayvan konusunda anne ve babanın ikna edilmesi için bir 4. 4. kazanım).Gitmek istenilen bir yer hakkında anne ve babanın ikna edilmesi için bir diyalog deyimleri kullanır. aramayla ilgili bir olayı canlandırırlar (3. “Güzel Bir Gün”: Öğretmen. öfkelendiren davranışlar nelerdir?” sorusu yöneltilerek böyle durumlarda nasıl tepki gösterilmesi gerektiği tartışılır (3. hayal. Kılavuz) “Beni Affeder misin?”: Öğrencilere “Sizi üzen. Öğrencilerden kendi tecrübelerini anlatmalarını ister. Kılavuz) “Ben Olsaydım…” kalıp ifadesinden yola çıkılarak duygu ve düşünceler yazılır. süreç gelişim dosyaları. 2. 5. . Duygu. değerlendirme anketleri. “Çözüm Yolları”: Öğrencilere bir metin okutulur. kazanım). Öğrencilerin kendilerini zengin bir söz varlığı kullanarak ifade etmeleri üzerinde durulur.Edinilmek istenen meslek hakkında anne ve babanın ikna edilmesi için bir diyalog yazılır ve sınıfta canlandırılır. [!] Öz güven ve cesaretten yoksun olan öğrencilere konuşma etkinliklerinde özellikle görev verilir. gözlem formları kullanılabilir. yazılır ve sınıfta canlandırılır. Öğrencilerden kendi hayallerini anlatmaları istenir (1. proje değerlendirme formları. çalışma kâğıtları. (bk. AÇIKLAMALAR [!] Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini serbestçe ifade edebilmeleri için uygun ortam oluşturulur. (bk. Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Hayallerim ve Ben”: Hayallerini gerçekleştiren bir kişinin hayatı araştırılarak anlatılır. (bk. 1. Konuşmaları sırasında bu öğrenciler cesaretlendirilir. sözlü olarak ifade eder. Kılavuz). İkili liste yapılır. yaşadığı güzel ve kötü bir günü sınıfla paylaşır. performans değerlendirme formları. kısa cevaplı sorular. atasözü ve .23 TEMEL DİL BECERİSİ: KONUŞMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 5. Kılavuz) 3. düşünce. (bk. açık uçlu. . kazanım). “Bir Kuş Olsaydım!”: Öğrenciler kendilerini bir kuş olarak hayal ederler. Birine yaşanılan kötü günün olayları. Konuşma hataları uygun bir zamanda ve uygun bir dille belirtilir. inciten. kazanım).

Her okuma etkinliği belirli bir yöntem ve tekniğe göre yapılmalı. Okuma kurallarını uygulama 1. Reklam afişi hazırlanarak satışa sunulur. AÇIKLAMALAR [!] Metin öğrenciler tarafından okunmadan önce. Diğer öğrencilerden okuyan öğrencinin telaffuzuna. Sınıf içerisinden beş kişilik bir jüri belirlenir. 1. Okuma kurallarını uygulama ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. Gerekli yerlerde vurgu. Örnek okumadan hareketle telaffuzu zor olan kelimeler. Kasete bir isim bulunur. “Tekerleme Söyleyelim”: Bu etkinlik farklı şekillerde yapılabilir: . Hazırlanan haber metni televizyon hâline getirilmiş karton kutunun arkasından bir öğrenciye okutulur. elindeki değerlendirme kartlarına göre şiirini en iyi okuyan öğrenciyi belirler. Okuma yöntem ve tekniklerini kullanır. nefesini ayarlamasına ve noktalama işaretlerine dikkat ederek okumasına puan vermeleri istenir. nefesi kontrol etmenin önemi vurgulanır. Akıcı biçimde okumada noktalama işaretlerinin işlevine dikkat çekilir. Sözün ezgisine dikkat ederek okur. Yarışma: Öğretmen tarafından bir haber metni seçilir. (bk. içeriğine uygun sözsüz bir müzik eşliğinde okunur. 2. doğru ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Ana Haber Bülteni” : Bir konu belirlenir ve belirlenen konu hakkında öğrencilerden bir haber metni oluşturmaları istenir. (bk. “Beni Dinler misin?”: Öğrenciler tarafından seslendirilen hikâye. 5. Kılavuz) “Sözün Ezgisi”: Şiir. 4. Farklı öğrencilere bu metin verilir. SINIFLAR TEMEL DİL BECERİSİ: OKUMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 1. öz değerlendirme formları. metnin niteliğine ve seçilen yöntemin özelliğine göre metnin bütününe yönelik olarak yapılabileceği gibi belli bölüme yönelik olarak da yapılabilir. 2. [!] Kısaltmalarda Türk alfabesindeki harflerin okunuşuna uyulur. Kaset kapağı tasarlanır.Tekerlemeler. Örnek okuma. [!] 1. gözlem formları.24 6. Grup oluşturma işlemi. 1. Kılavuz) “Şiir Bahçesinden”: Öğrenciler sevdikleri şiirleri seçerek kendi aralarında okuma yarışması düzenlerler. fıkra. Kelimeleri telaffuz eder. 3. tonlama. duraklama ve ulama yapılır. şiir. vurgu ve tonlama gerektiren cümlelerin okunuşuyla ilgili alıştırmalar yaptırılır. Akıcı biçimde okur. . tekerleme. Gerekli görülen öğrenciler ses terapistlerine yönlendirilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Jüri. 8. tekerlemeyi en iyi okuyan öğrenci belirlenene kadar devam eder ve bu öğrenci ödüllendirilir. verilen tekerlemeyi hatasız okuyan öğrencisi/öğrencileri kendi grubu tarafından belirlenir ve bunlardan yeni gruplar oluşturularak verilen listedeki tekerlemeleri okumaları istenir. 1. 5. 4. anı. her etkinliğin farklı bir yöntemle yapılmasına özen gösterilmelidir. Sesini mekâna ve dinleyiciye göre ayarlamanın. bilmece. gruplara ayrılan öğrencilere liste hâlinde dağıtılır. Her grubun. 7. [!] Sesli ve sessiz okumada hata yapan öğrencilere geribildirimde bulunulur.Öğrenciler gruplara ayrılır. Metni en akıcı şekilde okuyan öğrenci ödüllendirilir. atasözü veya özlü sözlerden oluşan bir kaset doldurulur. öğretmen örnek okuma yapabilir. 1. Bir tekerleme verilerek gruptaki her öğrenci tarafından sırayla okunur. Sesini ve beden dilini etkili kullanır. okuma gelişim dosyası kullanılabilir.

(bk.”: Sınıfta sesli okuma çalışması yapılır. Doğrudan söylenmeyen yargılar bulunur. 17. olay ve düşüncelerin yönünü değiştiren “ne var ki. Örneklerden hareketle öğrencilerin “gerçek. şahıs. kelime. 4. 2. Metnin bağlamından hareketle kelime ve kelime gruplarının anlamlarını çıkarır. anlatıcının özelliklerine ve olayla ilişkisine dikkat çekilir. ama. Kılavuz) AÇIKLAMALAR [!] Okuduğu metni anlama ve çözümlemeye yönelik kazanımların gerçekleştirilmesinde okuma metinlerinden hareket edilir. konunun anlaşılmasına yardımcı olan ve hatırlamayı kolaylaştıran kelimelere dikkat edilir. yer. Okuduklarını kendi cümleleriyle. Metindeki sebep-sonuç ilişkilerini fark eder. 10. öte yandan. 17. kelime grubu ve Ölçme ve değerlendirme Kelime listeleme: Fikir veya duygu belirten kelimeler şemaya yerleştirilir (1. Ana fikir/ana duygu bulunurken öğrencilerin düşüncelerini serbestçe ve kendine özgü bir şekilde ifade etmelerine imkân verilmelidir. Bir tema boyunca işlenecek okuma metinlerinin türü farklı olmalıdır. 8. kazanım). hâlbuki. 5. Anlatımın kimin ağzından yapıldığını belirler. 11. Kılavuz) “Kısaca. Karışık olarak verilen bölümler kronolojik sıraya göre düzenlenir. 2. Kılavuz) Hikâye ağacı oluşturma: Hikâyedeki unsurlar ve birbirleriyle olan ilişkileri gösterilir (7. 5. Metnin planını kavrar. türün özelliklerini en iyi temsil eden metinler aracılığıyla tür hakkında genel olarak bilgilendirilir. 2. Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler. Bu karşılaştırma yapılırken karşılaştırma şeması kullanılır. zaman. okudukları metinde geçen şahıs ve varlık kadrosunu kişilik. kazanım). (bk. (bk. 15. kazanım). kazanım). (bk. Okuduklarındaki öznel ve nesnel yargıları ayırt eder. Metnin konusunu belirler. Kılavuz) Röportaj: Metindeki şahıs veya varlık kadrosuyla hayalî röportaj yapılır (7. Öğretmen tarafından sunulan örneklerin yanında öğrencilerin anlamını bilmediği kelime ve kelime gruplarıyla ilgili çalışmalara da yer verilir. (bk. 13. Metindeki anlatımın kaçıncı şahsın (1. Metindeki anahtar kelimeleri belirler. fizikî görünüm ve olaya olan etkileri gibi unsurlar yönüyle karşılaştırır. (bk. 2. Okuma sürecinde karşılaşılan. Verilen metinler grup içinde okunur. 6. oysa. 9. 16. (bk. varlık kadrosu ve bunlarla ilgili unsurları belirler. 6. … ise” vb. Metindeki yardımcı fikirleri/duyguları belirler. 7. fakat. Öğrenciler. 2. ya da 3. 3. Metni oluşturan unsurlar arasındaki Sınıf-okul içi etkinlik ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Kelime Harmanı”: Dinlenenlere/izlenenlere yönelik hazırlanmış bulmaca çözülür (1. Metindeki amaç-sonuç ilişkilerini fark eder. Olay. mecaz. Her grupOkul dışı etkinlik [!] Uyarı . Resimler bir film şeridi hâlinde sıralanır (12. şahsın) ağzından yapıldığı tespit edilir. Okuduğu metni anlama ve çözümleme 1. Metinde kullanılan anlatım biçimleriyle düşünceyi geliştirme yollarının türle ilgisi vurgulanır. kazanım). Öğrencilerden okunan metnin ana fikrini ve yardımcı fikirlerini bularak metni özetlemeleri istenir (4. Kılavuz) “Ya Kahramanım Olmasaydı!”: Öğrenciler. 12. 12. Kılavuz) “Karakterler Bir Arada”: Şahıs ve varlıkların karakter özellikleri tablo üzerinde sıralanır (7. Öğrenciler tahminlerinin doğruluğunu kontrol etmek amacıyla sözlük kullanmaya yönlendirilir. Beni Düzenle: Metin parçalara ayrılır. Düzenlenen metin özetlenir (12. 2. 14. anlam ile terim anlamı”nı kavramaları sağlanır. Metne ilişkin sorulara cevap verir. Tamamlama: Metinden cümleler seçilerek sebep ve sonuç bildiren ifadelerle tamamlanır (8. Okunanlarda çağrışıma açık. kronolojik sıra ve mantık akışı içinde özetler. (bk.. 4. kazanım). Okuduklarındaki örtülü anlamları bulur. 1. Tüm bunlara göre kurgu metinde geçen kahramanlardan bazıları çıkarılırsa nasıl sonuçlar doğabileceği tartışılır (7. 2. 10. bir de ne göreyim. 2. Her gruba bir metin verilir.. Kılavuz) Resimleme: Öğrenciler gruplara ayrılır. Metnin türüyle ilgili özellikleri kavrar. ancak.25 TEMEL DİL BECERİSİ: OKUMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 2. kazanım). 2. kazanım). kazanım). Metne ilişkin sorular oluşturur. 15. kazanım). Kılavuz) Film şeridi oluşturma: Kurgusal bir metin verilerek öğrencilerden metinde geçen olayları kronolojik bir sıraya koymaları ve bu olayları resimlemeleri istenir.

benzetme. [!] 2. grup üyeleri arasında değiştirilir (12. 18.. Öğrenciye birtakım sorular yöneltilirken yardımcı olması için öğretmen sorulara önce kendisinin belirlediği bir kahraman aracılığıyla cevap verir (21. redif gibi ahenk unsurları fark edilir. Okuduklarını kendi hayatı ve günlük hayatla karşılaştırır.26 geçiş ve bağlantıları fark eder. Şiirin duygu. konuşturma ve abartma sanatlarına dikkat çekilir. 25.) öğrenci seviyesine uygun olarak işlenir. Metnin yazarı veya şairi hakkında bilgi edinir. Metinle ilgili görsel ögeleri yorumlar. 23. kazanım). kısa cevaplı. standart testler. Şiir dilinin farklılığını ayırt eder. kazanım). (bk. “Şifre Çözücü”: İçinde bilinen bir eser adının saklandığı bir metin yazılır. öz değerlendirme formları. “Benim Kahramanım”: Her gruptan bir öğrenci seçilerek okunan metindeki bir kişi belirler.. Kılavuz) “Canlanan Hikâyeler”: Öğrencilerden biri beğendiği bir hikâyeyi seçer. kazanım). Metindeki ipuçlarından hareketle metne yönelik tahminlerde bulunur. Metindeki söz sanatlarının anlatıma olan katkısını fark eder. 2. performans değerlendirme formları. Her grup bir kart çeker. 19. Metnin öncesi ve/veya sonrasına ait kurgular yapar. 28. 18. Çekilen kartta yazılanlar grup üyeleri arasında tartışılır. Kılavuz) Tamamlama: Yarıda kesilen fıkra veya hikâye tamamlanır (23. Yapılan resimler.”: Konu ile ilgili cümleler kartlara yazılarak kutuya atılır. Kılavuz) “Ne Çıkarsa. Kafiye ve redif terimleri kullanılmaz. Öğrenciler bu ipuçlarından yola çıkarak metinde geçen eser adını bulurlar (29. resim vb. Şiirin kendisinde uyandırdığı duyguları ifade eder. kazanım). bunların çeşitlerine değinilmez. “Farkını Bul! ”: Öğrencilere farklı şiir ve düz yazı metinleri dinletilir. 20. 30. 31. gelişme. Metinde ortaya konan sorunlara farklı çözümler üretir. gözlem formları. doldurmalı sorular. 2. Metinde geçen mecaz. 24.” ifadesiyle çözüm aranır (22. Metnin başlığı ile içeriği arasındaki ilişkiyi ortaya koyar. (bk. düşünce ve hayalleri yorumlar. 25. Daha sonra grup üyeleri bir kâğıdı üç bölüme ayırarak metnin giriş. çalışma kâğıtları. duygu.. proje değerlendirme formları. Kendisini şahıs ve varlık kadrosunun yerine koyarak olayları. düşünce ve hayalleri ifade eden derin bir anlatım olduğu kavranır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . 31. Okuduğu metni anlama ve çözümleme ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. (bk. 22. Yazarla/şairle yapılan röportaj veya anketlerden de yararlanılır. Metne ilişkin karşılaştırmalar yapar. Okuduğu metne farklı başlıklar bulur. Metinde yararlanılan düşünceyi geliştirme yollarının işlevlerini açıklar. çizgi roman. (bk. (bk. okuma gelişim dosyası kullanılabilir. kavram haritası. tan bir kişi metni özetler. Kendi anlamları dışında kullanılarak şiirde çağrışımlara yol açan kelimeler belirlenir. 21. 27. 29. Yazarın/şairin hayatı ve yaşadığı dönemin şartları çeşitli etkinlik (drama. kazanım). canlandırma) ve görsel materyallerle (film. Eser adının şifreli olmasına dikkat edilir. 26. kazanım).. Kılavuz) ifadelerin kullanım özelliklerine dikkat çekilir. Hikâyenin konusuna ve canlandırdığı şahıs veya varlığın özelliğine uygun kostüm giyerek sınıf ortamında kendi bakış açısından hikâyeyi anlatır (21. Şiirde ses akışını sağlayan kafiye. kişileştirme. Kendisini hikâyedeki şahıs veya varlık kadrosundan birinin yerine koyar. Kılavuz) Çözüm üretme: Metinde ortaya konan sorunlara “Ben olsaydım. kazanım). Karşılaştırma sonunda şiirin özellikleri belirlenir (25. açık uçlu. Bu metinler söyleyiş ve ahenk unsurları yönünden farklılıkları belirtilerek karşılaştırılır. Daha sonra şifreyi çözmek için bazı ipuçları verilir. sonuç bölümlerini resimlendirir ve metindeki uygun cümleleri resme yerleştirir.

proje değerlendirme formları. gözlem formları. anlaşılır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Okuduklarımı Değerlendiriyorum”: Öğrenciler gruplara ayrılır. Bu tür etkinlikler ile öğrencinin metni “Açık. Metni içerik yönünden değerlendirir.” gibi basmakalıp ifadelerle değerlendirmesinin önüne geçilmelidir. anlatım etkileyici ve sürükleyici. Dil ve anlatım açısından değerlendirme çalışmaları etkinlikler aracılığıyla yapılır. Okuduğu metni değerlendirme 1. üçüncü gruptan ise metindeki mecazlı kullanımları bulmaları istenir. Birinci gruptan metindeki cümle ve cümlelerdeki kelime sayılarını belirlemeleri. Metnin dil ve anlatımının değerlendirilmesinde uygulanacak etkinlikler. öz değerlendirme formları. sade bir dil kullanılmış. Söz gelimi yazar uzun ya da kısa cümleleri belirgin biçimde kullanıyorsa cümle uzunluğuna yönelik bir etkinlik düzenlenebilecekken. kazanım). ikinci gruptan metinde kullanılan sıfatları tespit ederek bunları anlam özelliklerini dikkate alarak gruplandırmaları. Sonuçlar tartışılarak metnin dil ve anlatımı hakkında genel bir yargıya ulaşılır (1. açık uçlu. 2. 1. okuma gelişim dosyaları kullanılabilir. AÇIKLAMALAR 3. kısa cevaplı sorular. Metni dil ve anlatım yönünden değerlendirir. Okuduğu metni değerlendirme ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde.27 TEMEL DİL BECERİSİ: OKUMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 3. bunun bir anlatım özelliği olarak karşımıza çıkmadığı metinlerde cümlelerin uzunluk açısından değerlendirilmesi istenmemelidir. standart testler. yazarın anlatımında öne çıkan özellikler doğrultusunda düzenlenmelidir. çalışma kâğıtları.

karşıt anlamlılık. kazanım). Okuduklarından hareketle öğrendiği kelimelerden sözlük oluşturur.Söz zenginleştirme varlığını ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Anlamını yazma: Cümlelerdeki kelimelerin altına. “Düzenimi Kaybettim Yardım Eder misin?”: Öğrenilen kelimelerin harflerinin yerleri değiştirilerek öğrencilerden bu kelimeleri bulmaları ve cümle içinde kullanmaları istenir (3. tabure. (bk. sınıfta fiil çekimi ile ilişkilendirilerek olumsuz anlamın zıt anlam olmadığı vurgulanır. deyim ve atasözlerini cümle içinde kullanır. kazanım).) okunur. çalışma kâğıtları. koltuk. kısa cevaplı sorular. yelkenli” gibi kelimelere de değinilerek aynı kavram alanına giren bu kelimeler arasındaki anlam farklılıkları da verilir. anlam farklılıklarını dikkate alarak kullanır. açık uçlu. kelimelerin anlam farkları söylenir (1. kazanım). kazanım). kazanım). (bk. kazanım). kelimenin kavram alanına giren diğer kelimelere de değinilir. 4. mâni. 4. 1. yakın anlamlılık. Farklı olanı bulma: Temel/mecaz/terim anlamlarında kullanılan/kullanılmayan kelimeler arasında farklı olan bulunur (1. Kılavuz) “Atasözlerimiz Canlandı”: Metinde geçen bir deyim veya atasözüyle ilgili oyun hazırlanır (3. Küp sırayla atılarak öğrencilerden gelen kelimelerle ilgili birbirinden farklı cümleler oluşturmaları istenir. proje değerlendirme formları. ansiklopedik sözlük vb. atasözü vb. Eşleştirme: Atasözleri ve deyimler uygun tutumlarla/davranışlarla eşleştirilir (3. kazanım). (bk. 2. eş/zıt/yakın anlamlılarıyla eşleştirilir (1. kazanım). [!] Söz varlığını zenginleştirme çalışmalarında Türkçe sözlük. Öğrencilerden bu deyim ve atasözlerini bulmaları istenir (3. Kılavuz) “Ben Hazırladım. Kılavuz) Farkları bulma: Eş sesli kelimelerle ilgili metinler (şiir. şemalar düzenlenir (1. standart testler. metinde yat kelimesi geçiyorsa “gemi. kazanım). kanepe” gibi aynı kavram alanına giren kelimeler verilir.28 TEMEL DİL BECERİSİ: OKUMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 4. Aynı kavram alanına giren kelimeleri. Metinde ilk kez karşılaşılan kelimeler. sandal. (bk. Kelimeler arasındaki anlam ilişkilerini kavrayarak birbiriyle anlamca ilişkili kelimelere örnek verir. “Sihirli Kareler”: Okunan metinden hareketle hazırlanan bulmacalar çözülür (1. 1. Her kelimeye farklı puanlar verilir. Arkadaşıyla aynı cümleyi kuran ve belirlenen sürede cümleleri söyleyemeyen öğrenci oyundan çekilir. Metin işlenişi sırasında yalnız dinlenenlerde geçen kelimelere değil. Oyun sonunda en çok puan alan öğrenci birinci olur (3. Kılavuz) AÇIKLAMALAR 4. hangi anlamlarıyla kullanıldığı yazılır (1. 2. okuma gelişim dosyaları kullanılabilir. kazanım). Bu kelimelerin ortak ve birbirinden farklı yönlerini belirleyerek kelimeleri tanımlamaları istenir (2. (bk. Söz varlığını zenginleştirme ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. terimler sözlüğü. 3. Gruplama: Öğrencilere “sandalye. Eşleştirme: Kelimeler. kotra. kazanım). kazanım). “Çengel Bulmaca”: Hazırlanan bulmacada numaralandırılmış karelerdeki harfler birleştirilerek atasözü veya deyim bulunur (1. eş seslilik ilişkileri üzerinde durulur. “Kelime Küpü”: Öğrenciler gruplara ayrılarak her gruba bir kelime küpü verilir. kazanım). Okuduğu metinde geçen kelime. küpün farklı yüzlerine yazılır. tekne. kazanım). Kılavuz) Gruplandırma: Atasözleri ve deyimler anlam özelliklerine göre gruplandırılır (3. (bk. gözlem formları. Eş anlamlılık. kazanım). Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Kılavuz) “Canlan Biraz”: Metinde geçen deyim ve atasözleri değiştirilerek gerçek anlamlarıyla cümle içinde kullanılır. Sen Çöz”: Kelime ve kavramlar belirlenerek bunları içeren değişik bulmacalar hazırlanır (1. Şema oluşturma: Kelimelerin eş/zıt/yakın anlamlılarıyla ilgili listeler. atasözleri ve deyimler sözlüğü. den yararlanılır. Örneğin. öz değerlendirme formları. oturak. 7.

Süreli yayınları takip eder. Öğrenciler. Haftanın hikâyesi: Öğrenciler tarafından okunan hikâyeler belirli aralıklarla sınıf ortamında paylaşılır. 5. 2. Gezi: Kütüphanelere gezi düzenlenir (5. gözlem formları. Öğrenciler her hafta bu torbalardan bir kitap seçerek okurlar. proje değerlendirme formları. Okuma sürecine aileler de dinleyici veya okuyucu olarak katılabilirler (2. Öğrenciler beğendiği bir metni birkaç gün içinde ezberler. Şiir dinletisi: Bir şairin şiirlerinden oluşan dinleti düzenlenir. kazanım). türlerde metinler ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Kitap sergisi: Sınıfta veya okulda konuya. açık uçlu. kazanım). okuma gelişim dosyaları kullanılabilir. Okuma gelişim dosyası. öğrencinin yıl boyunca yaptığı okuma etkinlikleriyle ilgili çalışma kâğıtlarını ve kitap raporlarını içerir. “İlköğretim Okulları İçin 100 Eser”i okumaya yönlendirilir. kazanım). öğretmen ve öğrenci değerlendirme formlarını. 6. Oluşturulan bu diyaloğu arkadaşlarına sunarlar. beğenilen şiirlerin ve düz yazıların kaynaktan veya ezbere okunması için uygun ortam hazırlanır. öz değerlendirme formları. Yorumlama: Herhangi bir fotoğraf. Okuma alışkanlığı kazanma ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. Okuma planı yapar. Okudukları ile ilgili duygu ve düşüncelerini arkadaşlarıyla paylaşır.29 TEMEL DİL BECERİSİ: OKUMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 5. kazanım). kısa cevaplı sorular. AÇIKLAMALAR 5. (bk. türe göre kitap sergileri düzenlenir (2. Arşiv oluşturma: Gazete ve dergi kupürü biriktirilir veya belirli konularda gazete ve dergilerde yayımlanan yazılar toplanır (3. Ailesi ile okuma saatleri düzenler. İkişerli gruplara ayrılan öğrenciler ezberledikleri metni kullanarak bir diyalog oluştururlar. 6. ezberlediği şiirleri uygun ortamlarda okur. kazanım). Şiir ezberler. kazanım). Sınıf kitaplıkları kitap temin edilerek zenginleştirilir. Okunanlarla ilgili duygu ve düşüncelerin paylaşılması. 2. [!] Her öğrenci için okuma gelişim dosyası düzenlenir. en iyi tanıtılan kitap haftanın kitabı olarak seçilir. 7. (bk. Önceden gruplandırılan kitapların adları kâğıtlara yazılarak torbaya konur. gazete ve dergilerdeki insanların yüz ifadeleri veya düzeye uygun bir karikatür hakkında konuşulur (3. 5. Hangi sınıfta hangi eserlerin okutulacağı Türkçe ve sınıf öğretmenlerinin ortak kararıyla belirlenir. kazanım). Okuduğu kitaplardan kitaplık oluşturur. (bk. Kitaplık. kazanım). kütüphane. Beğendiği ezberler. Pano okuma: Pano okuma yönergesi hazırlanarak öğrencilerden yönergeye uygun okuma yapmaları istenir. kazanım). 1. Pano düzenleme: Öğrencilerin sınıf veya okul panolarına seçtikleri metinlerle katılmaları sağlanır (6. performans değerlendirme formları. resim. kazanım). Kılavuz) “Hafızam Beni Yanıltmadı”: Öğretmen sınıfa güzel düz yazılardan oluşan bir seçki getirir. Bu çalışmayı en iyi yapan grup ödüllendirilir (9. 8. 5. 9. 3. Farklı okur. Belli bir konuda farklı şairlerin şiirlerinden oluşan bir dinleti düzenlenir (7. kısa yazıları Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . şiir dinletileri düzenler. Öğrencilerden biri kitabı tanıtırken diğerleri tarafından kitapla ilgili sorular sorulur (6. Kitabı tanıtan öğrenci ödüllendirilir (6. Kılavuz) “Kitap Torbası”: Birkaç torba hazırlanarak numaralandırılır. Okuduğu hikâyeyi en güzel şekilde anlatan öğrenci belirlenerek ödüllendirilir (6. Kılavuz) “Haftanın Ödüllü Kitabı”: Okunan kitaplar tanıtılır. yazara. kazanım). kitap fuarı ve kitap evlerinden faydalanır. 5. Soru sorma: Aynı kitap bütün öğrenciler tarafından okunur. 4. Okuma alışkanlığı kazanma 1. 8. Değerlendirmeler dönem sonlarında yapılır.

Kâğıt ve sayfa düzenine dikkat eder. kazanım). Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurar. (bk. (bk. “Çizgiler Ne Söyler?”: Düzeye uygun bir İşleklik: Yazının hem okunaklı hem de hızlı ve rahat 5. Standart Türkçe: Türkçenin toplumda saygınlık uyandıran. Düzgün. okunaklı ve işlek “bitişik eğik kâğıt ve sayfa düzeni ile biçim özellikleri üzerinde yazı”yla yazar. metinlere ya da kitaba düzen vermek amacıyla belirlenmiş. Öğrencilerden yazma çalışması sırasında yerleşmemiş kelimelerin yerine Türkçelerini yazma kurallarına uymaları istenir. Kılavuz) 4. dilimize henüz yapılır. İnceleme: Yazma çalışmaları sırasında kaldıran. dilekçe örnekleri getirilir. satırlar ve kelimeler arasında uygun boşluk bırakılır. Kâğıdın kenarlarında. kilde yazılmasıdır. mektup ve 1.30 6. süreç gelişim dosyaları. paragraflar. [!] Türk alfabesindeki harflerin okunuşuna uygun 9. okunan kitaplar ve basılı materyaller incelenir. konuşma dilindeki farklılıkları ortadan kullanır. kazanım). 3. 10. yazılan ve konuşulan ideal biçimidir. resim verilerek resimleri yorumlama çalışması yazılabilmesidir. Yazısında amaç-sonuç ilişkileri kurar. Yazım ve noktalama kurallarına uyar. 1. Yazma kurallarını uygulama ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR [!] Yazma kurallarının uygulanmasında Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu’nun son basımı esas alınır. 7. olarak kısaltmalara ek getirilir. 4. Kılavuz) 1. SINIFLAR TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 1. Bunlardan hareketle 2. Yazma kurallarını uygulamayla ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. gözlem formları kullanılabilir. Okunaklılık: Her harfin karakteristik özelliğine ilgili kurallara uyar. Tekrara düşmeden yazar. Yabancı dillerden alınmış. 8. durulur (1. öz değerlendirme formları. Yazısında sebep-sonuç ilişkileri kurar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Olayları ve bilgileri sıraya koyarak anlatır. Standart Türkçe ile yazar. çalışma kâğıtları. Düzenleme: Sınıfa biçim açısından farklı özellikler taşıyan elektronik mektup. 1. 2. 8. lerin listesi yapılarak bunlar Türkçe karşılıklarıyla uygun olarak ve başka bir harfi çağrıştırmayacak şeeşleştirilir (6. 6. Çizgisiz kâğıt kullanılır. Kâğıdın yalnızca ön yüzüne yazılır. imlâsı Türk Dil Kurumu tarafından 7. 11. Elektronik ortamdaki yazışmalarda biçim ile Güzel Türkçem: Kullanılan yabancı kelime1.

kazanım). Konunun özelliğine uygun düşünceyi geliştirme yollarını kullanır. 10. Listede yer alan olaylar arasından bazıları seçilerek zaman çizelgesine yerleştirilir. Atasözü. Serbest kürsü: Öğrencilerin olaylara farklı açılardan bakabilmelerini sağlamak amacıyla yazma öncesinde. Beyin fırtınası: Konuyla ilgili düşünceler. hiçbir sınırlamaya tâbi tutulmadan not edilir. tanık gösterme. “Pilavdan Dönenin Kaşığı Kırılsın”: Her öğrenci. konu hakkında sınıf içi tartışma yapılır (1. (bk. Her iki tarafa verilmek üzere iki nüsha hazırlanır. Kılavuz) “Yaşayan Zaman” Öğrenciler yaşadıkları çevrede meydana gelen. Yazdığı metni görsel materyallerle destekler. Yazma yöntem ve tekniklerini kullanır. Her yazma etkinliği belirli bir yöntem ve tekniğe göre yapılmalı. (bk. betimleme.. “Atatürk’ü Tanıyorum”: Atatürk’ün hayatını anlatan bir zaman çizelgesi hazırlanır. Öğrenciler o dönemi yansıtan kıyafetleri giyerek olayı canlandırmaya çalışırlar. kazanım). seçtiği bir dönemde yaşayan gerçek veya hayalî bir şahsın yerine geçerek hikâyesini anlatır. 11. Kılavuz) AÇIKLAMALAR 2. Kılavuz) “Sınıf Gazetesi”: Çıkarılacak sınıf gazetesi için gönüllü öğrenciler seçilerek görev dağılımı yapılır. grafik veya bilgisayardan yararlanarak sunar. 7. Kılavuz) “Ben Bir Seyyahım” Gezip görülen yerleri anlatan yazılar bir araya getirilerek “. Yazıyı etkileyici ifadelerle sonuca bağlar. poster. kazanım). kısımları uygun şekilde düzenler. Yazısını bir ana fikir etrafında planlar. 12. (bk. Planlı yazma ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. ilgi çekici ve önemli olayların listesini yaparlar. kaynakça. 8. Yazıya. alınan notlardan hareketle yazılır (2. 3. öz değerlendirme formları. özet. karşılaştırma. resim. kronolojik sıraya konularak kitap hâline getirilir ve sınıf kitaplığına yerleştirilir. Temel başlıkları destekleyici alt başlıklar yazılır. Her öğrenci seçtiği konuyla ilgili bir proje hazırlar. içindekiler vb. Öğrenciler yazdıklarını afiş. Gerekli görülen başlıkların yanına. bir öğrenci valiyi temsil ediyorsa o dönemde yaşanan bir olayı ve bununla ilgili yaptıklarını anlatır. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Soru hazırlama: Konuyu açıklığa kavuşturmak için yazıda cevabı verilecek sorular hazırlanır (1. konuyla ilgili kısa ve dikkat çekici bir başlık bulur. Örneğin. 2.. (bk.31 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 2. Zihin haritası oluşturma: Konunun ana başlığı veya konuyu çağrıştıracak bir simge veya kavram kâğıdın ortasına yazılır. 9. Yazısının ana fikrini yardımcı fikirlerle destekler. 6. velisi ile belirledikleri konulara uyacaklarına dair bir anlaşma imzalar. 5. Kılavuz) “Projem”: Öğrencilere farklı konular verilerek birini seçmeleri istenir. Yazılacakların bölümleri. 5. Yazısına konunun ve türün özelliğine uygun bir giriş yapar. 4. Her öğrenci. çalışma kâğıtları. 2. Yazacaklarının taslağını oluşturur. Anlaşma. deyim ve söz sanatlarını uygun durumlarda kullanarak anlatımını zenginleştirir. Dipnot. resim. 2. 12. süreç gelişim dosyaları. çizilir. benzetme ve sayısal verilerden yararlanılarak ana fikir desteklenir. Her olay ait olduğu döneme yazılarak resimlenir ve kâğıtlar birleştirilerek sınıf duvarına asılır. (bk. nin Seyahatnamesi” adı verilen bir kitap oluşturulur. Temel ve alt başlıklar gözden geçirilerek birbirleriyle ilişkili olanlar farklı renkte kalemle çizilir (2. gözlem formları kullanılabilir. kazanım). [!] 2. taraflar tarafından imzalanır. Planlı yazma 1. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Anahtar kelimeler saat yönünde eklenir. Öğrencilerin yazdıkları. şekil vb. Yazma konusu hakkında araştırma yapar. örnekleme. Tanımlama. Hazırlanan gazete sınıftaki panoya herkesin okuyabileceği şekilde asılır. başlık ve alt başlıkları belirlenir. o başlığı en güzel şekilde ifade edecek sembol. her etkinliğin farklı bir yöntemle yapılmasına özen gösterilmelidir.

atasözünde anlatılana benzer bir durumla karşılaşıp karşılaşmadıkları hakkında konuşurlar. 2. Yazdıkları atasözlerinden birini seçerek 3-5 paragraflık bir metin oluştururlar (2. fıkra veya anı diyaloğa dönüştürülür (1. Her öğrenci kâğıdını sağındaki arkadaşına verir. Öğrencilere ne anlama geldiği sorulur. düşünce yazıları. Mümkün olduğu kadar çok bilgi edinilerek alınan notlardan haber metni oluşturulur (3. olayla ilgisi olanlarla görüşerek notlar alır. kazanım). cümleleri bitmemiş bile olsa yazmayı bırakırlar. yazıları yazıları metinler yazılır. [!] 3. bildirme yazılarından mektup) en az 150 kelimeden oluşmalıdır. kazanım). Farklı olasılıklar düşünülerek “Eğer. “Yuvarlak Masa Yazarlığı”: Öğrenciler gruplara ayrılır. Sınıf iki gruba ayrılarak bildikleri atasözlerini yazarlar. kazanım). Öğrenciler. olay ve durumları değiştirerek aktardığı fark edilir. Kılavuz) Diyalog yazma: Okunan masal. Kılavuz) “Yangın Var!”: Bir yerde yangın çıktığı haberi alınır. [!] Mecaz. Konuyla ilgili bilgiler gözden geçirilir. kazanım). (bk. benzetme. Öğrenciler.” atasözü tahtaya yazılır. Öğrenciler. kazanım). kazanım). 3.. Kılavuz) “Bir Elin Nesi Var İki Elin Sesi Var”: “Bir elin nesi var. (bk. kazanım). yaralıyı. yazdıklarının taslağını yanlarındaki arkadaşlarına okutarak görüşlerini alırlar. konuşturma ve abartma sanatlarından yararlanılır. ilk yazan öğrenciye döner ve o öğrenci hikâye tamamlanmamışsa hikâyeyi sonlandırır. iki elin sesi var. [!] 3. Son turda metinler. Gerekli düzeltmeleri yaparak yazılarına son hâlini verirler (2. Bir sonraki öğrencinin yazma süresi artırılır. masal. “Aynadaki İzler”: Öğrenciler.2. kazanım). belirtilen sınıflarda zorunlu olup diğer sınıflarda da isteğe Ölçme ve değerlendirme Sınıf-okul içi etkinlik [!] Uyarı . (bk. Değişik masal kahramanları tek bir masalda buluşturulur veya masal kahramanının maceraları günümüze uyarlanarak yazılır (1. (bk. Her gruba farklı bir cümle verilir. kişileştirme. Bu kelimelerden birbiriyle ilişkili olanlar eşleştirilir. ne olurdu?” sorularına cevap veren bir hikâye yazılır. “Gündem Oluşturma:”: Güncel bir konuyla ilgili görüş ve düşünceler yazılır (2. deneme. Şiir yazar. 1. [!] 3. 7. Düşünce yazar. anı 3. Öğrencilere 2 dakika süre verilir. 8. (bk. 4. Bu konuyla ilgili çağrışım yapan kelimeler listelenir. sınıfta deneme. Verilen cümleler hikâyelerin giriş cümlesi olarak kullanılır. olaya tanık olan birini canlandırır. kazanım). Günlük dilde ve masallarda kullanılan kalıplaşmış ifadelerden yararlanılır. 1. olsay- AÇIKLAMALAR [!] 3. ve tiyatro türlerinde metinler yazma “Perde Açılıyor”: Belirlenen konuda tiyatro metni yazılır veya bir hikâye metni tiyatro metnine 1. Bildirme yazar.32 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Hikâye yazma: Farklı hikâyelerden tek bir hikâye oluşturulur. hikâye. Adı geçen türler. söyleşi ve makale türünde metinler yazılır. Olay yazar. kazanım). “Adım Adım Dergicilik”: Okul gazete veya dergisi için yazılar yazılır. Kılavuz) “Denemeler”: Öğrencilere bir konu verilir. Kılavuz) “Renklerin Dünyası”: Her öğrenci bir renk adını alarak en güzel rengin kendisi olduğu konusunda ikna edici yazı yazar (2. Hikâye. kazanım). Masal yazma: Okunan veya dinlenen/ izlenen bir masal kahramanının hayal edilen yeni bir macerası yazılır. Farklı türlerde dı/olmasaydı. Her grup yazdıkları hikâyeler arasından en beğendiklerini seçerek sınıfla paylaşır (1. muhabiri. 6. itfaiye şefini. kendilerinin 20 yıl sonraki hâlleri ve fizikî görünümleri hakkında düşünce ve hayallerini anlattıkları geleceğe yönelik bir mektup yazarlar (2. Yazılan hikâye canlandırılır (1. sınıfta deneme ve söyleşi. kazanım). Hikâye ve roman gibi türlerin gerçeklerden hareketle yazılmış olsalar bile. yazıları dönüştürülür ve sahnelenir (1. “Kulağıma Küpe Olsun!”: Bir metnin ana fikrinden hareket edilerek öğüt verici bir yazı yazılır (2. Öğrenciler bu sürenin sonunda.. Okul dışı etkinlik [!] Öğrencilerin yazdıkları metinler (olaya dayalı yazılar. 1. kazanım). Senaryolaştırma: Bir Nasrettin Hoca fıkrası senaryolaştırılır (1. Muhabir.

kazanım). 6. Yazılan şiirler öğrencilerin kendilerinin bulduğu bir ritimle söylenir (4. kazanım). sınıfta mektup. kazanım). (bk. “Herkesin Bir Hikâyesi Var”: Yakın çevre veya aileden birinin biyografisi yazılır (3. kazanım). bir şiir dinletisi düzenler. Farklı türlerde metin yazmayla ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. otobiyografi ve rapor yazılır. sınıfta biyografi. Dinleti sonunda şiir metinleri tutanakla öğretmene teslim edilir (3. öz değerlendirme formu. Veli rolündeki öğrenci çocuğunun öğretmeninden. Resimle ilgili sorulara cevap vermeleri istenir. okuma alışkanlığını kazanmasına destek istediğini belirten bir mektup alır. Her gruba farklı bir nesne verilerek bu nesneyi asıl kullanımından farklı işlevde kullanmaları istenir. süreç gelişim dosyaları. Kılavuz) [!] 3. (bk. Yazdıkları şiiri müzik eşliğinde sınıfta okumaları sağlanır (4. kendi haklarını elde etmek ve uygulamak için bir yasa oluşturmalarını ister. kazanım). “Onu Tanıyorum”: Her öğrenci veya grup. Bir grup öğrenci şirketin yönetim kadrosunu oluşturur. Kılavuz) “Çağrışımlar ve Duygular”: Verilen kavramın çağrıştırdığı duyguyu yansıtan bir şiir yazılır. Kılavuz) “Ben Bir Organizatörüm”: Öğrenciler. Hazırlanan listelerdeki kelimelerden karşılıklı olarak seçme yapılarak imaj oluşturulur. kazanım). Kılavuz) “Toplantı Var”: Öğretmen öğrencilerden. Slogan bulma: Öğrencilerden bir ürünü veya etkinliği tanıtmak için kısa. 8. Kendisini o dönemde yaşayan veya hayalî bir şahsın yerine koyarak Yunus Emre’yi tanıtan bir yazı yazar. kazanım). çalışma kâğıtları. etkili cümleler kurmaları istenir. Okul yöneticileri. hayvanların dilinden. Bulunan sloganlar sınıf panosuna asılır (3. Adı geçen türler.3. “Duyarlı Veli”: Öğrencilerden birinden veli rolü üstlenmesi istenir. “Sana Özel”: Öğrencilerden kendilerine bir kutlama konusu belirleyerek arkadaşlarına davetiye yazmaları veya kendilerini öğretmenlerinin yerine koyarak başarılı bir öğrencisi için ailesine tebrik kartı hazırlamaları istenir (3. Kılavuz) “İlk Harflerine Baksana”: Akrostiş oluşturacak şekilde şiir yazılır (4. kazanım). Çocuğu için neler yapılabileceğini düşünerek öğretmene bir cevap mektubu yazar (3. 7. kazanım). Öğrencilerin yazdıkları kronolojik sıraya konularak kitap hâline getirilir ve sınıf kitaplığına yerleştirilir (3. davetiye ve katılım belgesi hazırlanır. Dönüşüm kutusu: Öğrenciler üç veya dört gruba ayrılır. Tutanak tutma: Eğitsel kol faaliyetlerinin tutanağı tutulur (3. “Şirket Kuruyorum”: Öğrenciler sanal bir şirket kurarlar. İş başvurusu kabul edilenler ile şirket yönetimi arasında anlaşma metni imzalanır (3. Hazırlanan afişler okulun çeşitli yerlerine asılır. kazanım). diğer öğrenciler ekte öz geçmişlerini sundukları bir dilekçe ile şirkete iş başvurusunda bulunurlar. kazanım). proje değerlendirme formları. kazanım). (bk. (bk. Nesneyi yeni işlevine göre tanıtan bir reklam metni hazırlanır (3. yazılı anlatım değerlendirme ölçeği. öğretmen ve diğer öğrencilere davetiye hazırlanır. Kılavuz) Sergi: Düzenlenen sergiye yönelik duyuru metni. dilekçe ve haber yazısı. Oluşturulan imajlar kullanılarak bir şiir yazılır. Yapılan çalışmalar dönem sonunda sergilenir (3. belirtilen sınıflarda zorunlu olup diğer sınıflarda da isteğe bağlı olarak ele alınabilir. kazanım).33 bağlı olarak ele alınabilir. sınıfta tutanak ve tanıtma yazıları. performans değerlendirme formları. Bu yasaya hangi maddelerin girmesini isteyebilecekleri sorularak hayvanların ağzından dile getirdikleri maddelerin yer aldığı bir yazı yazmaları istenir (3. gözlem formları kullanılabilir. (bk. “Resimlerin Ezgisi”: Öğrencilere bir resim gösterilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . “Şair Gibiyim”: Somut kelimelerden ve imajlardan oluşan iki liste hazırlanır. (bk. Yunus Emre’nin hayatından bir dönem seçer ve o dönemle ilgili araştırma yapar. Resimden hareketle şiir yazdırılır (4. kazanım). kazanım).

Yazdıklarını dil ve anlatım yönünden değerlendirir. eşleştirme testleri. süreç gelişim dosyaları.34 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 4. performans değerlendirme formları. değerlendirme anketleri. proje değerlendirme formları. içerik ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Yazdıklarını değerlendirmeyle ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. öz değerlendirme formları. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Kendi yazdıklarını değerlendirme 1. Yazdıklarını biçim ve yönünden değerlendirir. gözlem formları kullanılabilir. Yazdıklarını yazım ve noktalama kurallarına uygunluk yönünden değerlendirir. çalışma kâğıtları. 3. 2. açık uçlu. kısa cevaplı sorular.

5. istek ve eleştiriler yazılır (1. (bk. Günlük tutar. dinletmektir. Şiir defteri tutar. 4. deolumlu ve olumsuz yanları yazılı olarak ifade edilir (1. kazanım). derler. yazılarını müzik. (bk. Kitabın kışla ilgili resimlerden ve kış hatıralarından oluşacağı belirtilir. Kendini yazılı olarak “Zamanla Değişir Her Şey”: Öğrencilerden iki dakika içinde “değişim” kelimesinin çağrıştırdıklarını zengin bir söz varlığı ifade etme alışkanlığı yazmaları istenir. etkilendikleri olaylar 4. öz deve onların çalışmaları. Kılavuz) “Dilek Kutusu”: Sınıfta veya okulda dilek kutusu oluşturularak derslerin işlenişine ya da etkinliklere kazanmayla ilgili kazanımların metinleri ve şiirleri değerlendirilmesinde. Her grup kendi içinde en güzel yazıyı seçerek diğer gruplarla paylaşır (1. Hatırlananlar resimlenir ve bu düşüncelerini de yazabilirler. teneffüslerdeki gürültünün önlenmesi vb. Duygu. çalışma yönelik düşünce. Kılavuz) “Müziğin Gölgesindeki Yazılar”: İki ayrı grup oluşturulur. Kılavuz) katılır. kazanım). proje değerlendirme 7. Her grup kendine düşen karikatürdeki boşlukları doldurur. Kılavuz) değerlendirme formları. Yazma yarışmalarına söylenir. Kitabın hazırlanma süresi altı ay olacağı için öğrenciler yaşadıkları son kışa ait güzel anılarını da kitaplarına eklerler. Yazma çalışması bitiminde aynı konuda iki farklı bakış açısı çıkacağından öğrencilerin bu tutulabilecekleri gibi yalnızca 3. gelişim dosyaları. resim veya dansla destekleyebilirler. düşünce. Bu iki grup için iki ayrı mekân seçilir (Bu defteri. resimlere uygun diyaloglar konuşma baloncuklarına yerleştirilir (1. “Balon Doldurma”: Öğrenciler gruplara ayrılarak her gruba üzerinde karikatürler bulunan çalışma 9. Öğrenciler şiir izlenim ve görevlendirilir. Gruplara aynı yazma konusu verilir ve aynı anda yazmaya başlamaları sağlanır. Yazdıklarından arşiv kâğıdı dağıtılır. Kelimenin çağrışımları tahtaya yazılır. Birkaç öğrenci yazılarını aileleriyle paylaşmak üzere [!] 5. (bk. Beğenilen yazılar ğerlendirme formları. kazanım). dikkate alır. Beğendiği sözleri. “Gezip Gördüklerim”: Tarihî ve turistik yerlere düzenlenen gezilerde notlar alınarak izlenimler yazılır kâğıtları. etkinlik iki farklı Türkçe öğretmeni tarafından aynı anda yaptırılabilir. Geçen yıl yaşanan sosyal değişimler liste hâline kullanarak ifade etmeleri kazanma getirilir.) ve öğrenciler bu mekânlara 2. İlgi alanına göre yazar. Yazma alışkanlığı 6. sınıf ve okul başkanlarının seçimi ve leştirme testleri. performans gazetesi için yazılar (1. başkalarıyla paylaşır Tespit edilen sorunlar (sıra olma. Hazırlanan gazete sınıftaki panoya herkesin okuyabileceği şekilde asılır. farkı anlamaları sağlanır. (bk. Kılavuz) oluşturur. yerleştirilir. arasından seçme yapılarak panoya asılır (8. Öğrencilerden bunlardan kendilerini en çok etkileyen değişimi seçmeleri istenir. okulun çevre düzenlemesi. Şiir deneyimlerini yazarak istenir. eş“Bizim Köşemiz”: Okul/sınıf panosu/gazetesi/dergisinde sorunlar ve çözümler köşesi oluşturulur. 1. kazanım) (bk. “Geçmişe Yolculuk”: Seçilen bir anı ile ilgili zihin haritası oluşturulur. kazanım). Öğrenciler üzerinde durulur. 5.35 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR “Ben Büyüyünce…”: Hayal edilen mesleğe yönelik tasarılar yazılır (1. (bk. Öğrenciler kavram. Kılavuz) 8.) ve çözüm önerileri yazılır. “Sınıf Gazetesi”: Çıkarılacak sınıf gazetesi için gönüllü öğrenciler seçilerek görev dağılımı yapılır. öğrencilerin kendi ifade eder. kazanım). kazanım). atasözü ve edilmesi gereken nokta yazma çalışması süresince gruplara iki farklı müzik (hüzünlü-neşeli gibi) her gün günlük deyimleri kullanır. Burada dikkat yazdıkları ve beğendikleri şiirlerden oluşur.Öğrencilerin kendilerini 5. ulaşım. süreç “Eğer”: Öğrencilerden kişilikleri üzerinde etkili olan bir çevreyi seçmeleri istenir. Yeni öğrendiği kelime. Daha sonra bu ailelerden sınıfa gelerek ilk gençlik yıllarına ait tecrübelerini paylaşmaları defteri ve günlük tutmaları konusunda özendirilir. Öğrencilerin yazıları okul panosunda veya dergisinde yayımlanır (1. Burada yaşamanın hazırlar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Yazdıklarını ğerlendirme anketleri. hakkındaki duygu ve 5. kazanım). “Kışı Hatırla”: Öğrencilere bir kış resmi gösterilerek “Kışı Hatırlayalım” adlı bir kitap hazırlayacakları 10.2. gözlem değerlendirmelerini formları kullanılabilir. Okul dergisi ve formları. hayal.

• Romen rakamları ancak yüzyıllarda. yazımı karıştırılan kelimelerin (hiçbir. kabul veya teşvik bildiren hayır. yok. Noktalama [!] 1. • Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır. kazanım). [!] Yazım kuralları verilirken okunuşla ilgili hususlara da değinilir. pekâlâ. Bu sınıfta ele alınacak yazım kuralları şunlardır: Kalınlık-incelik uyumu. kesme işareti. haydi. Noktalama işaretlerini işlevlerine uygun olarak kullanır. hayhay. Daha sonra ünsüz benzeşmesi ve yumuşamasına uğrayan kelimelerin yazımıyla ilgili kurallar verilir (1. Yazım kurallarını kavrayarak uygular. olur. • Tarihlerin yazılışında gün.36 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 6. • Tırnak içinde olmayan aktarma cümlelerinden sonra konur. kazanım). kazanım) (bk. herhangi bir. soru eki mi’nin. • Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret. • Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla belirtilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Öğretmen bir metin okur. Kılavuz) “Noktalama İşaretleri Görevde”: Sınıftaki tüm öğrencilere.). • Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur. (bk. (1. Yazım ve noktalama kurallarını uygulama 1. her şey vd. 6. dil bilgisi etkinliklerinde yeri geldikçe değinilir. Büyük harflerin kullanımı • Dizeler genellikle büyük harfle başlar. [!] 2. tarihlerde ayların yazılışında.) • Sayılardan sonra sıra bildirmek için konur. yazma. başüstüne. • Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar. • Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime ve kelime gruplarıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için kullanılır. hükümdar adlarında. tırnak. ünlem. hiçbir şey.) • Anlama güç kazandırmak için tekrarlanan kelimeler arasına konur. [!] Ses olaylarına dayalı yazım kuralları verilirken ilgili ses olayları da açıklanır. Kılavuz) “Boya! Boya!”: Öğrencilere ünsüzlerin özellikleri kavratılır. • Konuşma çizgisinden önce konur. onu bir kahramanın yerine koyarak maceralarını hikâye şeklinde yazar (2. Virgül (. elbette gibi kelimelerden sonra konur. bağlaç olan de ve ki’nin.) • Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur. Bu sınıfta ele alınacak noktalama işaretleri şunlardır: Nokta (. Buradan hareketle çalışma kâğıdında yumuşak ünsüzleri boyayarak gizli resme ulaşmaları istenir. öyle. ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur. • Özel adlar büyük harfle başlar. kısa çizgi”yi temsil görevi verilir. kitap ve dergi ciltlerinde ve kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların numaralandırılmasında kullanılabilir. • Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra konur. Noktalı virgül (. Ek olan sesi temsil eden öğrenci kelimeye yaklaşırken ikinci ünlüyü temsil eden öğrenci yere çöker. [!]Birleşik kelimelerin yazımına okuma. “nokta. iki nokta. • Sıra sayıları yazıyla ve rakamla gösterilebilir. 2. kısaltmalar ve kısaltmalara getirilen eklerin yazımı Sayıların yazımı • Sayılar metin içinde yazıyla yazılır. konuşma çizgisi. sınıf AÇIKLAMALAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Geldiğimde Sen Yoktun”: Her öğrenciden verilen kelimedeki bir sesi temsil etmesi istenir. ünsüz benzeşmesi ve ünlü düşmesine uğrayan kelimelerin. evet. Kılavuz) “Macera Peşinde”: Öğrenciler birer noktalama işareti belirler. (bk. • Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur. peki. Rakamla gösterilmesi durumunda ya rakamdan sonra bir nokta konur ya da rakamdan sonra kesme işareti konularak derece gösteren ek yazılır. tamam.

• Cümle içerisinde kitapların ve yazıların adları ve başlıkları tırnak içine alınır. • Fiil kök ve gövdelerini göstermek için kullanılır. • Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için konur. [!] Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili kazanımlar okuma. ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur. kazanım). konuşan kişinin adından sonra konur. Dil bilgisinde noktalama işaretleri: Eklerin yazımında. Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. • Kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine gelen ekleri ayırmak için kullanılır. • Tarihlerin yazılışında gün. çalışma kâğıtları. Kesme işareti (’) • Özel adlara getirien iyelik. proje değerlendirme formları. yazma. Üç nokta (…) • Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için konur.37 işaretinin olduğu yerde. • Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur. • Eklerin başına konur. durumunu açıklamak ve göstermek için kullanılır. dil bilgisine yönelik çalışmalar sırasında ilişkili olduğu konularla birlikte verilebileceği gibi bağımsız etkinlikler aracılığıyla da verilebilir. süreç gelişim dosyaları. Kısa çizgi (-) • Dil bilgisinde ekleri ayırmak için konur. eksik bırakılan cevaplarda kullanılır. Yay ayraç ( ( ) ) • Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini. yazımını bilmedikleri kelimeler için Yazım Kılavuzu’na başvurmaları. • Karşılıklı konuşmalarda. Tırnak işareti (“ ”) • Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır. eşleştirme testleri. özellikle yazılı anlatım etkinliklerinde yanlarında Yazım Kılavuzu bulundurmaları önerilir. durum ve bildirme eklerinden sonra konur. bu işaretlerin temsilcilerinin ayağa kalkması için duraklar (2. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . • Adres yazarken apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir arasına konur. yeterli olmayan. Eğik çizgi (/) • Yan yana yazılması gereken durumlarda mısraların arasına konur. kazanım). • Alıntıların aktarıldığı eseri veya yazarı göstermek için kullanılır • Bir yazının maddelerini gösteren sayı ve harflerden sonra kapama ayracı konur. standart testler. • Dil bilgisinde eklerin farklı biçimlerini göstermek için kullanılır. fiil kök ve gövdelerinin gösteriminde kısa çizginin kullanımına dikkat çekilir (2. sınıflarda ele alınan işlevleri hatırlatılır. sınıf içi çalışmalarda. gözlem formları kullanılabilir. [!] Öğrencilere. İki nokta (:) • Edebi eserlerdeki karşılıklı konuşmalarda. [!] Noktalama işaretlerinin İlköğretim 1-5. öz değerlendirme formları. [!] Noktalama işaretlerinin işlevleri ve yazım kuralları verilirken TDK Yazım Kılavuzu’nun son basımı esas alınır. • Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur.

basımevi vb. maddelerden sonra konur. ortada veya sonda alınmayan kelime ve bölümlerin yerine konur. bildiri. durumlar için kullanılır. Yazım ve noktalama kurallarını uygulama 7. Öğrenciler kendilerinin işten çıkarılmaması konusunda yayınevi yöneticisini ikna etmeye çalışırlar. sınıf AÇIKLAMALAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Yerimi Kaybettim. 2. tablo vb. [!] Birleşik kelimelerin yazımına okuma. 2. hiçbir şey. Ünlem işareti (!) • Alay. başta. makale vb. • Alıntılarda. “İşimi Kaybetmek İstemiyorum”: Hayalî bir yayınevi kurulur. eser. dergi vb.) • Bibliyografik künyelerin sonuna konur. [!] 1. • Oyun adlarını niteleyen sayılar bitişik yazılır.nin altında yer alan açıklayıcı yazılar büyük harfle başlar.nde bulunan resim. kavrayarak uygular. Noktalama işaretlerini işlevlerine uygun olarak kullanır. Bu yayınevinin elemanları noktalama işaretleridir. kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer. Üç nokta (…) • Kaba sayıldığından veya bir başka sebepten ötürü açıklanmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur. dil bilgisi etkinliklerinde yeri geldikçe değinilir.nde ana başlıkta bulunan kelimelerin ise yalnızca ilk harfleri büyük olarak yazılır. Yayınevinin düştüğü zor durumdan kurtulabilmesi için bir noktalama işaretinin işten çıkarılması gerekmektedir. Öğrencilerden kendileri için bir noktalama işareti belirlemeleri istenir. Virgül (. Büyük harflerin kullanımı • Levhalar ve açıklama yazıları büyük harfle başlar.38 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 6. [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik . tarih vb.) • Bibliyografik künyelerde yazar. Bulur musun?”: Noktalama işaretleri kullanı1. Soru işareti (?) • Bilinmeyen. herhangi bir. • Kitap. Yazım kurallarını lmamış bir metne uygun noktalama işaretleri konur.) yazımı Sayıların yazımı • Notayı niteleyen sayılar ayrı yazılır. kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra ayraç içinde ünlem işareti kullanılır. Bu sınıfta ele alınacak noktalama işaretleri şunlardır: Nokta (. çizelge. • Kitap. İki nokta (:) • Genel Ağ adreslerinde kullanılır. her şey vd. yazma. Bu sınıfta ele alınacak yazım kuralları şunlardır: Yazımı karıştırılan kelimelerin (hiçbir.

ortada ve sonda alınmayan kelime ve bölümlerin yerine konulan üç nokta. gözlem formları kullanılabilir. yay ayraç içine alınabilir. çalışma kâğıtları. Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. • Bir söze alay. eşleştirme testleri. [!] Noktalama işaretlerinin daha önceki sınıflarda ele alınan işlevleri hatırlatılır. yazma. Yay ayraç (( )) • Alıntılarda. süreç gelişim dosyaları. özellikle yazılı anlatım etkinliklerinde yanlarında Yazım Kılavuzu bulundurmaları önerilir. standart testler. [!] Noktalama işaretlerinin işlevleri ve yazım kuralları verilirken TDK Yazım Kılavuzu’nun son basımı esas alınır. ila. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . proje değerlendirme formları.39 Kısa çizgi (-) • Kelimeler arasına “–den… -a. • Bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya kesin olmadığını göstermek için kullanılan soru işareti yay ayraç içine alınır. yazımını bilmedikleri kelimeler için Yazım Kılavuzu’na başvurmaları. Eğik çizgi (/) • Genel Ağ adreslerinde kullanılır. Kesme işareti (’) • Şiirde seslerin ölçü dolayısıyla düştüğünü göstermek için kullanılır. [!]Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili kazanımlar okuma. [!] Öğrencilere. Köşeli ayraç ([ ]) • Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce kullanılır. ve. sınıf içi çalışmalarda. öz değerlendirme formları. başta. arasında” anlamlarını vermek için kullanılır. dil bilgisine yönelik çalışmalar sırasında ilişkili olduğu konularla birlikte verilebileceği gibi bağımsız etkinlikler aracılığıyla da verilebilir. kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem işareti yay ayraç içine alınır.

Bu sınıfta ele alınacak noktalama işaretleri şunlardır: Boşluk doldurma: Noktalama Virgül işaretleri kullanılmamış bir metne • Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur. Yazım kurallarını kavrayarak uygun noktalama işaretleri konur (2. kullanır. çalışma kâğıtları. [!] Bu sınıfta özellikle pekiştirmeye yönelik çalışmalara ağırlık verilmelidir. Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. 1. süreç gelişim dosyaları. sınıf AÇIKLAMALAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ [!] 2. standart testler. Noktalama işaretlerini • Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan ögeleri belirtmek için konur. gözlem formları kullanılabilir. yazma. kazanım). proje değerlendirme formları. [!] Noktalama işaretlerinin daha önceki sınıflarda ele alınan işlevleri hatırlatılır. dil bilgisine yönelik çalışmalar sırasında ilişkili olduğu konularla birlikte verilebileceği gibi bağımsız etkinlikler aracılığıyla da verilebilir. özellikle yazılı anlatım etkinliklerinde yanlarında Yazım Kılavuzu bulundurmaları önerilir. Yazım ve noktalama kurallarını uygulama 8. uygular. yazımını bilmedikleri kelimeler için Yazım Kılavuzu’na başvurmaları. [!] Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili kazanımlar okuma. 2. eşleştirme testleri. Kısa çizgi • Ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için kullanılır. işlevlerine uygun olarak • Cümle içinde ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için konur.40 TEMEL DİL BECERİSİ: YAZMA AMAÇ VE KAZANIMLAR 6. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . [!] Öğrencilere. • Cümlede özel olarak vurgulanması gereken ögelerden sonra konur. • Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur. Noktalı virgül • Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur. [!] Noktalama işaretlerinin işlevleri ve yazım kuralları verilirken TDK Yazım Kılavuzu’nun son basımı esas alınır. öz değerlendirme formları. sınıf içi çalışmalarda.

öğrencilerin edindikleri bilgileri. 3. 1. 1. Basit. fiilin “-mek/-mak” eki almış biçimine mastar adı verildiği. Eklerin sesçe farklı biçimlerinin farklı birer ek olmadığı. Kılavuz) AÇIKLAMALAR [!] Bütün dil bilgisi çalışmalarında. Yapım eki ile çekim ekini ayırt eder. kazanım ). kazanım ). Kılavuz) Farklı olanı bulma: Altı çizili eklerden farklı olanı (çekim eki/yapım eki) bulunur (3. 1. 2. Yapım eklerinin işlevlerini ve kelimeye kazandırdığı anlam özelliklerini kavrar. Fiilden fiil yapma eklerinin işlevleri ve anlam özellikleri üzerinde ayrıntılı olarak fiil çatısı konusunda durulur. Öğrenciler ellerindeki ek kartlarına bakarlar. gözlem formları kullanılabilir. Kılavuz) “Kelime Bankası”: Bir grup öğrencinin görev aldığı hayali bir banka kurulur.41 6. okudukları ve dinlediklerini anlamlandırmada kullanmalarına. Gövdeyi kavrar. “Çiçekçi”: Çiftçiden pazarda satmak üzere ürünlerini iki çuvala yerleştirmesi istenir. konuşurken ve yazarken uygulamalarına ağırlık verilir. 5. fiilden fiil yapma ekleri. Birleşik kelimelerin anlam özelliklerine dikkat çekilir. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Mıknatıs”: Kelime kökleri ve ekler kartlara yazılarak öğrencilere dağıtılır. Kelimenin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları uygulamaya yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. Hangi kelimelere öncelik verilmesi gerektiği konusunda Türk Dil Kurumu tarafından yayımlanan “Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü”nden yararlanılabilir. Gruplandırma: Okunan herhangi bir kitaptan belirlenen yirmişer kelime (basit. 6. kazanım ). çalışma kâğıtları. Öğrencilerden biri seçtiği kelimeleri hesabına yatırır. isimden fiil yapma ekleri. Hem isim hem de fiil olan köklere örnek verilerek bunların kök çeşidinin aldıkları ekler aracılığıyla belirlenebileceği kavratılır. türemiş ve birleşik kelimeleri ayırt eder. standart testler. Kök ve eki kavrar. İsim kökü ile fiil kökünü ayırt eder. 2. Öğrenciler verilen metindeki isim ve fiilleri ayırarak çuvallara yerleştirir (2. Bu çalışmalardan beğenilenler sınıf veya okul panolarında sergilenir (7. mastarın fiilin adı olduğu belirtilir. Çekim eklerinin çeşitlerine ilgili oldukları konulara gelindiğinde değinilir. açık uçlu. 3. Birleşik kelimelerin kuruluş özellikleri konusuna girilmez. Öğretmenin okuduğu metinde geçen kelime kartını elinde bulunduran öğrenci ayağa kalkar. 7. Birleştirme: Verilen farklı kelimeler eşleştirilerek uygun yöntemlerle birleştirilir (6. yapım ekleri kelime türetirken çekim eklerinin var olan kelimeyi kelime grubu ya da cümle içinde kullanılmaya elverişli hâle getirmesi. eşleştirme testleri. Bu durum. fiilden isim yapma ekleri ayrımına gidilir. “Ekleri de Birbirine Ekleyelim”: Yapım eki almış bir kelimeye farklı ekler getirilerek yeni kelimeler türetilir (4. Oluşturulan yeni kelimeler yüksek sesle söylenir (1. 5. Bu kelimeye uygun olan ekleri elinde bulunduran öğrenciler. öz değerlendirme formları. SINIFLAR DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR 1. kazanım ). yani ona son şeklini vermesiyle açıklanır. 1. 3. aynı ekin çeşitleri olduğu kavratılır. bileşik ve türemiş) öğrencilerin kendi çizdikleri resimlerin içerisine yazılır. 1. 1. Tamamlama: Cümleyi oluşturan kelimelerdeki boşluklar uygun yapım ekleriyle tamamlanır (5. Ekler arasındaki hiyerarşik ilişkiye dikkat çekilir. (bk. 1. [!] Kelimede yapı özellikleriyle ilgili kazanımların verilişinde ilgili oldukları yazım kurallarına değinilir. Birleşik kelimeyi kavrar. Yapım eklerinin işlevleri kavratılırken isimden isim yapma ekleri. kazanım ). 2. Fiil köklerinin “-mek/-mak” eki ile okunması gerektiği. (bk. [!] Türemiş ve birleşik kelimelere mümkün olduğunca çok örnek verilerek öğrencilerin söz varlığının zenginleşmesi sağlanır. kökü taşıyan öğrencinin yanına giderek yeni kelimeler oluştururlar. süreç gelişim dosyaları. kısa cevaplı. (bk. 4. Kelimenin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 1. doldurmalı sorular. 6. Karşılığında yeni kelimeler alır. kazanım ). kazanım ). Tarihî nedenlerle kök ve ek arasındaki anlam ilişkisinin kaybolduğu türemiş kelimeler basit kelime olarak ele alınır. Burada eklerin kelimeye kazandırdığı anlam özelliklerine ağırlık verilir. 1. Türkçenin sondan eklemeli bir dil olduğu vurgulanır. Bu amaçla ilgili ses olaylarına değinilir. 7. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . 1.

kazanım). Kelimeleri cümlede farklı görevlerde kullanır. Zamirlerin cümledeki işlevlerini fark eder. 3. teklik. kısa cevaplı. kazanım). standart testler. (bk. 5. Örnekler 6. Tamamlama: Cümleyi oluşturan kelimelerde bırakılan boşluklar uygun tamlama ekleriyle doldurulur (5. Düzeye uygun metinlerden hareketle zamirlerin hangi kelimenin. 4. Hâl eklerinin işlevlerini kavrar. Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 1. Boşluk doldurma: Cümlelerdeki boşluklar uygun edat ve bağlaçlarla doldurulur (8. İyelik eklerinin işlevlerini kavrar. 9. kazanım). Çokluk eki ve işlevlerine değinilir. Kılavuz) “Nereye?”: Verilen boşluklara uygun sıfatlar yazılır (6. 3. açık uçlu. süreç gelişim dosyaları. 2.. 2. somut isim. topluluk ismi. 2. 4. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir. 7. uygun eklerle tamlamalar kurulur (5. İsmin hâlleriyle fiiller arasındaki ilişkiye dikkat çekilir. ne var ki. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . isimleri işlevlerine uygun olarak kullanır. (bk. Aynı kelimenin farklı görevlerde kullanıldığı cümle örneklerden hareket edilir.” edatları kullanılarak cümleler tamamlanır (8. 1. kazanım). ek ile ekin birleşmesinde ortaya çıkan yardımcı ünsüzlerin işlevi kavratılır. yalnız. kazanım ). 6. çokluk. İsim tamlamalarının anlam özelliklerine ağırlık verilir. 7. 5. kazanım). Eşleştirme: Ünlemlerle. çalışma kâğıtları. kazanım ). gözlem formları kullanabilir. 2. Sıfatların cümledeki işlevlerini fark eder. (bk. 3. “Ne Hâldeyim?”: Cümlelerdeki boşluklar uygun hâl ekleriyle tamamlanır (3. ünlemlerin işlevlerini ve cümleye kazandırdıkları anlam özelliklerini kavrar. Edat. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir. oysa. 6. 6. Örneklerden hareketle 3. Sıfat tamlamalarının kuruluş ve anlam özelliklerini kavrar. 4. soyut isim konuları ele alınır. kazanım). Kelime ile eklerin. (bk. Kılavuz) Boşluk doldurma: Cümlelerdeki boşluklar uygun iyelik ekleriyle tamamlanır (4. Cümle tamamlama: “Hâlbuki. İsimlerin cümledeki işlevlerini kavrar. ama. sınıf AÇIKLAMALAR 2. Zincirleme isim tamlamasının ayrı bir tamlama çeşidi olmadığı. ifadenin yerine kullanıldığını belirlemeye yönelik çalışmalara ağırlık verilir. 2. ifade ettikleri duygularla eşleştirilir (8. anlatımda kullanılan sıfatların altı çizilir (7. Öğrencilerin cümle ya da metin içinde isim ve sıfat tamlamalarını. bağlaç. bu kelimeleri işlevlerine uygun olarak kullanır. Birleştirme: Çeşitli isim ve sıfatlarla. Zamirlerin bütün çeşitleri örneklendirilir. kazanım). 2. 2. cins ve topluluk isimleriyle ilgili kelime listeleri yapılır (1. eşleştirme testleri. kazanım). Kılavuz) Dönüştürme: Cümlelerdeki sıfatlar değiştirilerek zamire dönüştürülür (2. Özel isim. kazanım). 9. 6. Hâl eklerinin eklendikleri kelimeye kazandırdığı farklı anlam özelliklerine ağırlık verilir. 2. 5. Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama/uygulamaya yönelik kazanımların değerlendirilmesinde.. 8. teklik kişi iyelik eki ile belirtme hâli ekinin kullanımı kavratılır. 2. bu nedenle. kazanım). bunların iç içe girmiş biçimlerini bir bütün olarak algılamasına yönelik çalışmalara ağırlık verilir. öz değerlendirme formları. zamirleri işlevlerine uygun olarak kullanır. İsim tamlamalarının kuruluş ve anlam özelliklerini kavrar. Kılavuz) Tasvir etme: Bir yerin/kişinin tasviri yazılır. Sıfatların bütün çeşitleri örneklendirilir. Eşleştirme: Hazırlanan kelime tablolarından birbiriyle ilişkili olan kelimeler eşleştirilir. bundan dolayı. 2. 7. sınıfta ele alınan kelime türleriyle sınırlandırılır. cins ismi. böylece. doldurmalı sorular. sıfatları işlevlerine uygun olarak kullanır. Şema oluşturma: Hem edat hem de bağlaç olarak kullanılan kelimeler şemayla ifade edilir (8. Şema oluşturma: Hâl ekleriyle ilgili şemalar düzenlenir (3. 2. İsim tamlamalarında belirtili ve belirtisiz tamlama çeşitlerine değinilir. iç içe geçmiş tamlamalar kurulur (5. 2. belirtili ve belirtisiz isim tamlamalarının iç içe girmesiyle oluştuğuna dikkat çekilir. kazanım). ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Listeleme: Özel isimler. Yerine koyma: Zamirlerin yerine karşıladıkları isimler yazılır (2. kazanım). 2. kazanım ). sadece. 3. fakat. Özel isimlerin yazımına yönelik kurallarla gerekli ilişkilendirme yapılır.42 DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR 2.

kazanım ). kazanım). öz değerlendirme formları. konuşurken ve yazarken uygulamalarına ağırlık verilir. Bildirme kiplerinin kullanım özelliklerini kavrar. istek. durum filleri örneklendirilir. şart. gelecek zaman. 7. standart testler. sınıfta ele alınan kelime türlerinden seçilir. Şimdiki zaman ekinin ünlü daralmasına neden olduğu. Çekimli fiillerin kişisinin cümle kuruluşundaki işlevi vurgulanır. İlk örnekler. 3. zarfları işlevlerine uygun olarak kullanır. de” fillerinin “-ecek” ekinden önce ünlü daralmasına uğradığı örneklerden hareketle kavratılır. Cümlelerdeki kelimelerin hangi görevde kullanıldığı altlarına yazılır (8. 2. 6. Geçmiş zaman (duyulan geçmiş zaman. Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 1. Kipin mastar durumundaki fiili biçimlendirmesindeki rolü ile çekimli fiilin cümle kuruluşundaki işlevi vurgulanır.: Şart kipinin fiilin gerçekleşmesini isteme ve şarta bağlama anlamı gibi) ağırlık verilir. emir kipi için 2. doldurmalı sorular. 4. 3. 1. geniş zaman ele alınır. oluş. öğrencilerin edindikleri bilgileri. Bildirme kiplerinin fiili zaman açısından biçimlendirdiği. teklik kişi ile çekimlenmiş fiillerden seçilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . SINIFLAR DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR 1. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir. 5. Aynı kelimenin farklı görevlerde kullanıldığı cümle örneklerden hareket edilir. okudukları ve dinlediklerini anlamlandırmada kullanmalarına. türü yazılır (7. 1. Buradan hareketle yüklem kavramına girilir. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Ne Zaman?”: Zaman ifadeleri dikkate alınarak cümleler uygun zaman ekleriyle tamamlanır (4. diğerleri için 3. İş. kısa cevaplı. açık uçlu. olumsuz. Bu kiplerin hangi eklerle ifade edildiğine değinilir. gözlem formları kullanılabilir. görülen geçmiş zaman). Daha sonra diğer kişilere ve kişi eklerine değinilir. soru ve olumsuz soru çekimleriyle ilgili uygulamalar yapar. 1. Gereklilik. dilek kiplerinin ise fiile farklı anlam özellikleri kazandırdığı vurgulanır. 8. 7. şimdiki zaman. bilimsel anlamda kabul görmüş gerçekleri ifade etme gibi) ağırlık verilir. 2. Bu zamanların hangi eklerle ifade edildiğine değinilir. 1. İlk örnekler. 8. teklik kişi ile çekimlenmiş fiillerden seçilir. “Anlam Avcısı”: Geniş zamanın farklı kullanımlarına ilişkin örnek verilerek öğrencilerden bu kullanımlardaki anlam özelliklerini belirlemeleri istenir (4. süreç gelişim dosyaları. Şart kipi için dilek-şart kipi adlandırması kullanılmaz. Dilek kiplerinin temel işlevlerine (Ör. 1. 5. “ye-. Dilek kiplerinin kullanım özelliklerini kavrar. Zarfların cümledeki işlevlerini fark eder. 3. Bildirme kipleriyle dilek kiplerini ayırt eder. teklik kişi. Fiillerin anlam özelliklerini kavrar.43 7. 4. 1. geniş zamanın alışkanlıkları. Buradan hareketle özne kavramına girilir. “Ben Neyim?”: Öğrencilere farklı cümleler verilir. Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama/uygulamaya yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. Altını çizme: Olaya dayalı bir metinde kullanılan zarfların altı çizilir. kazanım ). 1. kazanım ). emir kipleri ele alınır.: “-di” ekiyle yapılan geçmiş zamanın fiilin gerçekleştiğini görme veya kesin olarak bilme. 1. Örnekler 6 ve 7. Haber kiplerinin temel işlevlerine (Ör. eşleştirme testleri. AÇIKLAMALAR [!] Bütün dil bilgisi çalışmalarında. Zarfların bütün çeşitleri örneklendirilir. Kelimeleri cümlede farklı görevlerde kullanır. Kip ve çekimli fiili kavrar. Fiillerin olumlu. çalışma kâğıtları.

1. bunların ifade ettikleri “yeterlik. 7. çalışma kâğıtları. kâğıdındaki fiilleri yapılarına göre gruplandırmaları istenir. Basit. Farklı yapı özelliklerinde fiilleri anlam özelliklerini Birleşik Fiiller: Öğrencilerden çalışma dikkate alarak kullanır. açık uçlu. sınıf Gruplandırma: Farklı kuruluş özelliklerine 2. 2. 1. tezlik. standart testler. Türemiş fiillerde kök ile gövde arasındaki anlam ilişkilerine dikkat çekilir. Kurallı birleşik fiillerin anlam özellikleri vurgulanır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . türemiş ve birleşik fiillerin kuruluş ve anlam Eşleştirme: Kurallı birleşik fiil örnekleriyle özelliklerini kavrar. Fiillerin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları uygulamaya yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. Fiillerin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama sahip birleşik fiillerin bulunduğu bir metin verilerek öğrencilerden birleşik fiilleri yapı ve uygulama özelliklerine göre gruplandırmaları istenir. eşleştirme testleri. öz değerlendirme formları. doldurmalı sorular. Birleşik fiillerin kuruluş özelliklerine değinilir. yaklaşma” anlamları eşleştirilir.44 DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR 2. sürerlik. gözlem formları kullanılabilir. süreç gelişim dosyaları. kısa cevaplı.

çalışma kâğıtları.45 DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR 7. Fiil kiplerinde zaman ve anlam kaymasıyla ilgili bilgi ve kuralları kavrama/uygulamaya yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. Fiil kiplerinde zaman ve anlam kaymasının nasıl gerçekleştiğini 2. doldurmalı sorular. 2. tersine Türkçenin bir zenginliği olduğu örneklerden hareketle açıklanır. 2. standart testler. kazanım). “İşlev ve Kullanım”: Zaman/kip eklerikavrar. gözlem formları kullanılır. süreç gelişim dosyaları.. geçmiş zaman ve geniş zamanı anlamları ifade edecek şekilde karşıladığı cümleler yazılır. konuşma kalıplarıyla örneklendirilir (2. Fiil kiplerinde zaman ve anlam kaymasıyla ilgili bilgi ve kuralları zamanları belirleyen zarfların şeması yapılır. nin hangi zamanı ifade ettiği fiillerin altına yazılır. öz değerlendirme formları. sınıf Eşleştirme: Türkçede cümlenin ifade ettiği 3. bozukluğu olmadığı. kısa cevaplı. 2.. Tahtaya şimdiki zaman ekinin gelecek 3. uygun zamanlarla eşleştirilir (1. Fiil kiplerinde zaman ve anlam kaymalarının bir anlatım 3. 3.”: Zaman ve anlam belirleyen/destekleyen zarfları kaymasına uğramış fiil kipleri. kavrama ve uygulama 1. sonra da zaman bildiren ifadelerden ve diğer ipuçlarından hareketle cümlenin zamanı bulunur. Cümlede zaman kavramını “Ben Her Gün. Önce kip kullanır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . Zaman ve anlam kaymasına uğramış fiil kiplerinin işlevleri ve kullanım özellikleri vurgulanır. günlük fark eder. eşleştirme testleri. Şimdiki zamanın geçmiş zamanı karşılamak üzere kullanıldığı örneklerde hikâye etmenin ön plana çıktığı vurgulanarak öğrencilerden diğer kullanım özelliklerini bulmaları istenir. kazanım). açık uçlu. eklerinden hareketle fiilin zamanı. Fiil kiplerini farklı zaman ve zaman.

Bunlardan kip ve kişi işlevi vurgulanır. kiplerine göre çekimlenebildiğini kavrar. kazanım). gözlem formları kullanılabilir. Ayırt etme: Ek fiille çekimlenmiş zanımların değerlendirilmesinde. İsimlerin ek fiil aracılığıyla hangi kiplerde çekimlenmiş olan isimler.46 DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR 4. eşleştirme testleri. açık uçlu. geniş zaman ve şart kipi ele alınır. gruplandırılır (3. 1. standart testler. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR 7. süreç kavratılır (2. kısa cevaplı. 3. kazanım). açısından biçimlenerek çekimlenebildiğini Ek fiille ilgili bilgi ve kuralları uygulamaya yönelik kakavrar. anlamı taşıyanlar yuvarlak içine alınır (1. kazanım). Geçmiş zaman. Ek fiille ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 1. gelişim dosyaları. öz değerlendirme Gruplandırma: Cümlelerde ek fiille formları. sınıf 2. İsim türünden kelimelerin kip ve kişi 4. çalışma kâğıtları. 4. 3. rolünü kavrar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . dolisimlerin taşıdığı kip ve kişi özellikleri İsimlerin kip eki almasında ek fiilin durmalı sorular. “Hangisi?”: Bir metinde geçen bütün 4. Ek fiille çekimlenmiş kelimelerin cümle kuruluşundaki isimlerin altı çizilir. Ek fiili işlevine uygun olarak kullanır.

Fiillerin birleşik zamanlı çekimleriyle ilgili bilgi ve kurallarım uygulanmasına yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. eşleştirme testleri. standart testler. kısa cevaplı. 5. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların işlevlerini ve kullanım özelliklerini kavrar. sınıf Tamamlama: Yarım bırakılmış cümleler uy5. 2. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların işlevlerinin fiile zamanın yanı sıra farklı anlam özellikleri kazandırmak olduğu vurgulanır. 1. şimdiki zamanın rivayeti gibi adlandırmalar kullanılmaz. açık uçlu.47 DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR [!] Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların adlandırılmasında işlevden hareket edilir. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların kullanım sırasında kazandıkları anlam özelliklerine (Ör. 2. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların oluşumunda ek fiilin işlevini kavrar. geniş zamanın hikâyesi. 2. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . 2. çalışma kâğıtları. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların özellikleriyle ilgili gun birleşik zamanlar kullanılarak tamamlanır. 3. süreç gelişim dosyaları. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıları özelliklerine uygun biçimde kullanır. 7. gözlem formları kullanılabilir.: “ecek+ti” birleşik yapısının “geçmiş zamanda gerçekleşmemiş niyet” bildirdiği ya da “-r+di” yapısının “terk edilmiş bir alışkanlık” bildirdiği gibi.) ağırlık verilir. öz değerlendirme formları. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapılarda fiilin zamanını ek fiilden sonra gelen zaman ve kip ekinin belirlediği vurgulanır. 5. 5. doldurmalı sorular. bilgi ve kuralları kavrama ve “Ek Fiil Nerede?”: Birleşik çekimli uygulama fiillerdeki ek fiil fark edilir. 1. 5.

Fiilimsiyle. çalışma kâğıtları. fiilimsiler bulunur. gruplarını bir bütün olarak algılamasına yönelik Kılavuz) 3. (bk. fiilimsi mi olduğu belirlenir. açık uçlu. fiil ve isim soylu “Doğru mu Yanlış mı?” Verilen cümlelerdeki yazarken uygulamalarına ağırlık verilir. “Dolaylı Anlat”: Verilen cümleler fiilimsi ekleri Fiilimsiler ile ilgili bilgi ve kuralları kullanılarak dolaylı anlatım cümlesine dönüştürülür. Kılavuz) Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . fiilimsiye bağlı kelime veya uygulamaya yönelik kazanımların Kılavuz) kelime gruplarını bulur. (bk. eşleştirme testleri.”: Fiilimsilerin cümlelere kattığı ğerlendirme kullanılabilir. Cümlede. fazla cümleyi birleştirme çalışmaları yapılır. öğrencilerin 1. öz deformları. “Beni Farket”: Verilen kelimelerin aldıkları eklerin adları yazılır. okudukları ve dinlediklerini kavrama ve uygulama anlamlandırmada kullanmalarına.. dol“Benim Görevim”: Verilen cümlelerdeki kelimelerin durmalı sorular. (bk. anlamlar cümlelerin yanına yazılır. kalıcı isim mi. (bk. Öğrencilerin cümle ya da metin içinde 2.48 8. kelimeler arasındaki farkları kavrar. Fiilimsiler ile ilgili bilgi ve kuralları uygun fiilimsi ekleriyle tamamlanır.. 4. Yarışma: Fiilimsi ekleri kullanılarak en doğru ve en uzun cümleyi yazma yarışması düzenlenir. Kılavuz) “Değiştir”: Verilen cümlelerdeki sıfat fiiller isim yapılır. gözlem formları “Ben Bu Cümlede. Kılavuz) 1. değerlendirilmesinde. biçimde kullanır. Fiilimsileri özelliklerine uygun çalışmalara ağırlık verilir. Fiilimsilerin işlevlerini ve kullanım “Birleştirelim”: Fiilimsiler kullanılarak iki veya daha fiilimsi ile buna bağlı kelime ya da kelime özelliklerini kavrar. Kılavuz) süreç gelişim dosyaları. konuşurken ve 1. 4. standart testler. SINIFLAR DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR “Tamamla ve Birleştir”: Cümlelerdeki boşluklar [!] Bütün dil bilgisi çalışmalarında. ( (bk. (bk. Kılavuz) edindikleri bilgileri. (bk. kısa cevaplı.

eşleştirme testleri. 2. Gruplandırma: Çeşitli metinlerdeki cümleler yükleminin türüne göre gruplandırılır (5. Gruplandırma: Metinlerdeki cümleler yapı özelliklerine göre gruplandırılır (7. AÇIKLAMALAR 2. beklenti. olumsuz cümleler ile varsayım. İsim ve fiil cümlelerini. Her ögeye karşılık olarak bir öğrenci seçilir. doldurmalı sorular. Çekimli fiil ve çekimli fiillerde kişi konusuna gönderme yapılarak yüklem ve öznenin özellikleri kavratılır. Cümleler arasında öge/ek ortaklığı. karşılaştırma. Öğrencinin kalıplaşmış cümle yapılarını kullanmasına yönelik çalışmalara ağırlık verilir. Cümleye hâkim olan duyguyu fark eder. Kurallı ve devrik cümleleri. Sınıflandırma: Günlük hayatta kullanılan kalıplaşmış cümle yapılarının hangi durumlarda kullanıldığını belirler (3. kazanım). kazanım). amaç-sonuç vb. bağlaç. Dönüştürme: Geçişsiz fiiller uygun eklerle geçişli yapılır (4.. zarf tamlayıcısı olarak ele alınır. değerlendirme. 2. 2. Cümledeki fiillerin çatı özelliklerini kavrar. kazanım). Cümleyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 1. 9. açık uçlu. Kalıplaşmış cümle yapılarının kuruluş ve kullanım özelliklerini kavrar. özlem. tanımlama. pişmanlık vb. Olumlu. kararsızlık vb. Cümlenin ifade ettiği anlam özelliklerini kavrar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . süreç gelişim dosyaları. ögelerin yerleri değiştirilerek okunur (1. 2.”. öz değerlendirme formları.49 8. 8. Cümlenin temel ögelerini ve özelliklerini kavrar. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ “Gökkuşağı”: Cümlenin ögeleri değişik renklerle çizilir (1. “Biz Bir Cümleyiz”: Cümlenin ögelerini bulmaya yönelik hazırlanan kartlarla grup çalışması yapılır (1. Tamamlama: Cümleyi oluşturan kelimelerdeki boşluklar uygun çatı ekleriyle tamamlanır (4. kazanım). 10. kazanım). 4. 7. anlam ve kullanım özelliklerine uygun biçimde kullanır. kısa cevaplı. duygular ele alınır. 2. beğenme. kazanım). 2. Cümleyi ögelerine ayırma çalışmaları yapılır. (bk. 2. 4. Bu sırada kelime gruplarının bölünmemesine dikkat edilir. 2. Cümleyle ilgili bilgi ve kuralları uygulamaya yönelik kazanımların değerlendirilmesinde. 2. 2. ” gibi cümleler ele alınır. Özneye göre etken ve edilgen. şaşırma. Cümlede vurgulanmak istenen ifadeyi belirler. kazanım). Yardımcı ögeler nesne (belirtili ve belirtisiz). Kılavuz) “Yerlerini değiştirelim”: Cümledeki kelime ve kelime gruplarının yeri değiştirilerek vurgunun nereye kaydığı belirlenir (3. Cümleler arasındaki anlam ilişkilerini kavrar. Cümle. 2. 10. Kalıplaşmış cümle yapılarında belli kuruluş ve kullanım özellikleri taşıyan “Ne kadar erken kalkarsan o kadar iyi olur. anlam ilişkileri ele alınır. 2. gözlem formları kullanılabilir. sebep-sonuç. 5. 1. Cümlelerin yapı özelliklerini kavrar. kazanım). yer tamlayıcısı. 3. 2. nesneye göre geçişli ve geçişsiz çatı özelliklerinden söz edilir. Üzülme. onaylama. Cümlenin herhangi bir ögesinin açıklaması olmayan ara sözler örneklendirilir. öneri. ihtimal. anlam özellikleri ele alınır. 11. 6. 2. standart testler. “Ben Bir Ögeyim”: Bir cümle verilerek ögeleri bulunur. kazanım). Belirtisiz nesnenin yüklemden hemen önce kullanıldığına dikkat çekilir. 9. Altını çizme: Cümleye hâkim olan duyguyu belirleyen kelimelerin altı çizilir (11. Yakın/uzak anlamlılık. 2. 7. 8. Cümlede yer alan “ara söz”ler ile bunların ilgili olduğu ögeler vurgulanır. “Şu sokak senin bu sokak benim. kazanım). noktalama işareti ve anlamca zıtlık ya da paralellik oluşturan kelimelerin kullanımı gibi ilişkilere dayalı bağlantı şekillerine ve içinde fiilimsi bulunan cümlelerin yapı özelliklerine dikkat çekilir. Yüklemi belirtilmemiş olan (eksiltili) cümlelerin anlatımda kazandığı özelliklere değinilir. SINIF DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR 2. Cümlenin yardımcı ögelerini ve özelliklerini kavrar. çalışma kâğıtları.1. 1.. 11. 2. Seçilen her öğrenci cümlede kendi görevini anlatır. Fiilden fiil yapma ekleri ile ilişkilendirilir.2. anlam ve kullanım özelliklerine uygun biçimde kullanır. 2. Gez babam gez.

“Neredeyim?”: Kelimelerin cümlede yanlış yerde kullanılmasından kaynaklanan hatalar. Cümlede anlatım bozukluğuna neden olan kullanımları belirler. doldurmalı sorular. 1. sınıfa kadar öğrendiği dil ve anlatım 8. sınıfta düzeltilir. süreç gelişim dosyaları. standart testler. çalışma kâğıtları. sınıf Araştırma: Basın yayın organlarında 3. eşleştirme testleri. “Doğrusu”: Yanlış anlamda kullanılan kelimelerin yerine doğrusu yazılır. gözlem formları kullanılabilir. Anlatım bozuklarını düzeltir.50 DİL BİLGİSİ AMAÇ VE KAZANIMLAR ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR [!] Öğrencinin 8. kurallarının temelini teşkil ettiği anlatım bozuklukları üzerinde durulur. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ölçme ve değerlendirme . açık uçlu. Anlatım bozukluklarını belirleme ve rastlanan. Anlatım bozukluklarını belirleme ve giderme ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde. kısa cevaplı. anlatım bozukluğu olan cümleler not düzeltme edilir. kelimeler uygun yerlere getirilerek düzeltilir. öz değerlendirme formları. 2.

zorunlu tema kapsamında ele alınacak. aklın. ancak konulara ilişkin açıklamaların gerçekleştirilmesinde bilgi notu. dersi için belirlenen Atatürkçülük konularının metinden hareketle verilmesi esastır.den yararlanılabilir. ● 4. 7. özdeyiş soru vb. konuyla bağlantılı olarak ele alınacak. Vatandaşlık görevleri AÇIKLAMA: Vatandaşlık görevleri ile ilgili bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek anlatılacak. Atatürk’le ilgili anılar AÇIKLAMA: Atatürk’le ilgili bir anı okunarak/dinlenerek/izlenerek anıda geçen olaylar anlatılacak ve bir anının ana fikri açıklanacaktır. • Metinden hareketle Atatürk’ün Türk milletinde gördüğü temel özelliklerin neler olduğunu açıklanacaktır. 2. konu. Atatürk’ün kişiliği ve özellikleri AÇIKLAMA: Atatürk’ün kişiliğini ve özelliklerini konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri açıklanacak ve bu metinde Atatürk’ün vatanını ve milletini çok sevdiğini anlatan bölüm bulunacaktır. Atatürk’ün millî tarihimize verdiği önem AÇIKLAMA: Türk tarihinin zenginliğini anlatan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek anlatılacak. AÇIKLAMA: Atatürk’ün hayatını konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün çocukluk döneminde içinde bulunduğu toplumun sosyal ve kültürel durumu açıklanacaktır. Atatürk’ün hayatı ile ilgili olaylar DERS İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR • Atatürkçülük konuları. 4. bilimin. • Türkçe 3. 6 • Atatürkçülük konuları metinden hareket edilmesi ve uygun yöntemin kullanılması şartıyla konuşma ve yazma çalışmalarında da işlenebilecektir. okumanın ve araştırmanın Atatürk’ün fikir hayatındaki önemi açıklanacaktır. • Atatürk’ün vatandaşlık görevlerine verdiği önem açıklanarak Cumhuriyet yönetiminin vatandaşlık görevlerini yeniden düzenlediği belirtilecektir. Atatürk’ün fikir hayatının oluşmasında içinde bulunduğu sosyal ortamın etkilerine değinilecektir. konunun verilişinde “Onuncu Yıl Nutku”ndan yararlanılacaktır. 6. metinde geçen vatandaşlık görevlerinin neler olduğu ve vatandaşlık görevlerini isteyerek yapmanın neden gerekli olduğu açıklanacaktır. ● 2. bu temaya yönelik metinler. da 51 . yıl içinde ilgili gün ve haftalarda işlenecektir. Türk milletinin insanlığa yaptığı hizmetlere. Atatürk’ün fikir hayatı AÇIKLAMA: Atatürk’ün fikir hayatını konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metinin ana fikri. Atatürk’ün müzik ve halk biliminin geliştirilmesine verdiği önem AÇIKLAMA: Atatürk’ün müzik ve halk biliminin geliştirilmesine verdiği önemi anlatan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün Türk müziğinin geliştirilmesi için yaptığı çalışmalar örneklerle açıklanacaktır. 1.TÜRKÇE SINIF ATATÜRKÇÜLÜKLE İLGİLİ KONULAR VE AÇIKLAMALAR 1. metinden hareketle örnekler verilecek. Atatürk’ün zengin Türk tarihinin araştırılmasına önem verdiği örneklerle açıklanacaktır. 5. Türkler tarafından kurulmuş olan devletlerden metinde geçenlerin adları belirtilecektir.

metinden hareketle Atatürk’ün insan sevgisini anlatan bölüm açıklanacak ve sanatın barışa olan etkileri belirtilecektir. Atatürk’ün Türk diline verdiği önem AÇIKLAMA: Atatürk’ün Türk diline verdiği önemi konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri açıklanacak.” özdeyişi AÇIKLAMA: Atatürk’ün “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir. Atatürk’ün eserleri AÇIKLAMA: Atatürk’ün eserlerini konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün en büyük eserinin neden Türkiye Cumhuriyeti olduğu ve çeşitli alanlarda yapılan inkılâpların Atatürk’ün eseri olduğu açıklanacaktır. Atatürk ile ilgili anılar AÇIKLAMA: Atatürk ile ilgili bir anı okunarak/dinlenerek/izlenerek anıda geçen olaylar anlatılacak ve anının ana fikri açıklanacaktır. 1. Atatürk’ün kişiliği ve özellikleri AÇIKLAMA: Atatürk’ün kişiliğini ve özelliklerini konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri ve Atatürk’ün sanata verdiği önemi anlatan paragraf açıklanacaktır.” özdeyişini konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri açıklanacaktır. 7. 6. 4. Atatürk’ün Nutuk (Söylev) adlı eserinin hangi olayları konu aldığı ve Nutuk (Söylev)’un Atatürk tarafından hangi yılda okunduğu açıklanacaktır. Atatürk’ün çağdaş Türk tiyatrosunu geliştirmek için yaptığı çalışmalar ve sanatçılara verdiği önem açıklanacaktır. • Millî kültür ile dil arasındaki ilişki anlatılarak Atatürk’ün Türk dilini geliştirme konusunda yaptığı çalışmalar açıklanacaktır. 2. Türkçenin yaşayan ve zengin bir dil olduğu nedenleri ile belirtilecektir. Atatürk’ün millî kültüre verdiği önem AÇIKLAMA: Atatürk’ün millî kültürün korunması ve geliştirilmesi için yaptığı çalışmaları konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün millî kültür konusundaki görüşlerinden örnekler verilecektir. onun düşüncelerinin pek çoğunu kapsadığı açıklanacaktır. • Millî kültürümüzün yaygınlaştırılması konusunda bize düşen görevlerin neler olduğu açıklanacaktır. • Atatürk’ün tarih bilgisinin ve sevgisinin neden onun fikir hayatını oluşturan önemli etkenlerden biri olduğu açıklanacak. 3. 3. • Atatürk’ün sanata ve sanatçıya verdiği önemi belirten sözlerinden örnekler verilecek. Atatürk’ün yazdığı eserler AÇIKLAMA: Atatürk’ün yazdığı eserlerin adları belirtilecek. Atatürk’ün fikir hayatı AÇIKLAMA: Atatürk’ün fikir hayatını konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün fikir hayatını oluşturan en önemli etkenlerden birinin kültürümüz olduğu fark ettirilecektir. Atatürk’ün “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.TÜRKÇE SINIF ATATÜRKÇÜLÜKLE İLGİLİ KONULAR VE AÇIKLAMALAR 1. • Akıl ve bilim arasındaki ilişki belirtilerek bilimin insan hayatındaki yeri açıklanacaktır. 5. Atatürk’ün Türk tiyatrosuna verdiği önem AÇIKLAMA: Atatürk’ün Türk tiyatrosuna verdiği önemi konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri açıklanacak. DERS İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR 7 8 52 . Atatürk’ün millî ahlâk konusundaki görüşleri AÇIKLAMA: Atatürk’ün millî ahlâk konusundaki görüşleri ile ilgili bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek millî ahlâk ve millî birlik arasındaki ilişki açıklanacaktır. 2. Atatürk ilkelerinin.

ilgili amaç ve • Türkiye’nin hangi kıtalar arasında bir köprü oluşturduğu. Atatürk’ün birleştirici ve bütünleştirici bir insan olduğu örneklerle Nutku”ndan da açıklanacaktır. AÇIKLAMA: Atatürk’ün insan sevgisi ve evrensellik konularındaki görüşlerini açıklayan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri açıklanacaktır. 8. Atatürk’ün millî eğitim konusundaki görüşleri Nutuk (Söylev) AÇIKLAMA: Atatürk’ün millî eğitim konusundaki görüşleri ile ilgili bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek eğitimin neden millî ve çağdaş olması temel gerektiği açıklanacaktır. Atatürk’ün akılcılık ve bilime verdiği önem AÇIKLAMA: Atatürk’ün akılcılık ve bilime verdiği önemi konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metnin ana fikri açıklanacaktır. zorunlu tema • Türkiye’nin dünya için önem taşıyan petrol kaynaklarına sahip ülkelere komşu olduğu.TÜRKÇE SINIF ATATÜRKÇÜLÜKLE İLGİLİ KONULAR VE AÇIKLAMALAR DERS İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR 8 4. ● Yukarıdaki • Türkiye’nin hangi bölgede yer aldığı. karma eğitim anlayışının ne olduğu ve eğitimin yaygınlaştırılmasının neden gerekli olduğu açıklanacaktır. yararlanılacaktır 5. Atatürkçülük ile • Akdeniz ve Karadeniz’i birbirine bağlayan boğazların önemi. • Atatürk’ün insan sevgisi. Öğretim birliğinin sağlanmasının neden gerekli olduğu belirtilecek. Atatürk’ün Türk dili ve edebiyatına verdiği önem AÇIKLAMA: • Türk dili ve edebiyatının önemini anlatan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek anlatılacaktır. • Akılcı ve bilimsel davranışın önemi belirtilecek. • Türkiye’nin genç ve dinamik bir nüfusa sahip olduğu belirtilip açıklanacaktır. konunun • Atatürk’ün ideallerini gerçekleştirmek için gösterdiği sabırlı ve disiplinli çalışmaya örnek verilerek Atatürk’ün milletine gerçekleri açıkça anlattığı verilişinde belirtilecektir. Atatürk’ün insan sevgisi ve evrensellik konularındaki görüşleri . 9. akılcılığın gerçekçilik ve yapıcılıkla olan ilişkisi açıklanacaktır. Atatürk’ün akılcılık ve bilim konusundaki görüşlerinden örnekler verilecektir. kapsamında • Türkiye’nin hangi uygarlıkların kesiştiği yerde olduğunu. Atatürk’ün Türk dili ve edebiyatına neden önem verdiği açıklanacaktır. Türkiye’nin dünya üzerindeki yerinin önemi AÇIKLAMA: Türkiye’nin dünya üzerindeki yerinin önemini konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek metinden hareketle. evrensellik. kazanımlar • Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerin diğer denizlere açılmasında Türkiye’nin konumunun önemi. Atatürk’ün. Türkiye Cumhuriyeti’ni Türk gençliğine emanet etmesi AÇIKLAMA: Atatürk’ün “Gençliğe Hitabesi” okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün “Gençliğe Hitabesi”nde belirtilen Türk gençliğinin görevlerinin neler olduğu açıklanacaktır. işlenecektir. ● Bu amaç ve • “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir. • Atatürk’ün Türk dilinin araştırılması ve gelişmesi için Türk Dil Kurumunun kurulmasını sağladığı belirtilecektir. kazanımlarda 7. “Onuncu Yıl • Atatürk’ün yaptığı çalışmalarda gösterdiği kararlılık örnekler verilerek anlatılacak. 53 . • Türkiye’nin içinde bulunduğu bölgede güçlü bir devlet olduğu. millet sevgisi ve yurt sevgisi ile ilgili konulardaki görüşlerine örnekler verilecektir. ● 1. 6. • Bilimin insan hayatındaki yeri ve önemi açıklanacaktır. • Millî birlik ve beraberliğin sağlanmasında akılcılığın önemi açıklanacak.” sözü açıklanacak. • Türkçenin özellikleri. akılcılığın sorumlulukla olan ilişkisi belirtilecektir. Atatürk’ün kişiliği ve özellikleri AÇIKLAMA: Atatürk’ün kişiliğini ve özelliklerini konu alan bir metin okunarak/dinlenerek/izlenerek Atatürk’ün ideallerinin neler olduğu açıklanacaktır. alınacaktır. 10.

Sınıf 8. Girişimcilik Kazanımları 8. Heyelan sırasında kapalı ve açık alanlarda yapılması gerekenleri nedenleriyle açıklar. Kendi değerlerini örneklerle ifade eder.TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA YER ALAN ARA DİSİPLİN ALAN KAZANIMLARI SINIFLAR 7. Duygu ve düşüncelerini paylaşma biçimlerini açıklar. Türk sporcularının olimpiyatlardaki başarılarının nedenlerini açıklar. Sınıf 6. Sınıf 8. Hakların ihlâl edildiği durumlar karşısında yetkili kurumlara başvurmanın bir vatandaşlık görevi olduğunu belirtir. Sınıf 6. Sınıf 6. 12. Etkili problem çözme yollarını açıklar. Sınıf 8. Sınıf 7. Olumsuz tutum ve davranışlarla başa çıkabilme becerisi geliştirir. Sınıf 6. Sınıf 7. İçinde bulunduğu durumu her yönüyle değerlendirir ve fikirlerini belirtir. Sağlık Kültürü Kazanımları 10. Rehberlik ve Psikolojik Danışma Kazanımları 5. Sınıf 6. Kariyer Bilinci Geliştirme Kazanımları 3. Sınıf 6. 16. işlenecek tema/metinlerle ilişkilendirilerek ele alınır.Düşünce ve ifade özgürlüğünün önemini fark eder. Başkalarıyla iletişim kurma ve geliştirmede sözlü ve sözsüz anlatım becerilerini kullanır. 11. Spor Kültürü ve Olimpik Eğitim Kazanımları 6. Sınıf 6. 54 . Hakları ihlâl edilenlere karşı yardımcı olmanın insanî bir davranış olduğunu belirtir. 17. İnsan Hakları ve Vatandaşlık Kazanımları 6. Yakın çevresindeki ortak miras ürünleri hakkında bilgi toplar. Sınıf Afetten Korunma ve Güvenli Yaşam Kazanımları 15. Verdiği kararın sorumluluğunu üstlenir. 9. Yukarıda yer alan ara disiplin kazanımları. Özel Eğitim Kazanımları 1. Liderlerin davranışlarının ve aldığı kararların başkalarının yaşamını nasıl etkilediğini açıklar. 15. Sınıf 7.

öğrencilere artikülasyon testi yapılmasına rehberlik eder ve artikülasyon çeşidi. Elde ettiği veriler doğrultusunda çözüm önerilerinde bulunur. ailenin bu konuda bilinçli olarak hareket etmesi de önemlidir. Çeşitli sorularla çocuğun konuşmasının sağlanabileceğini. kütüphanelere gitmeleri ve evde kitaplık oluşturmalarının önemini belirtir. konuşma. sonda ya da ortada mı olduğu hakkında bilgi alır. beklentilerine yönelik olarak. Etkinlikleri değerlendirmek üzere çalışma kâğıtları hazırlar. Belirleyeceği etkinliklerin uygulanmasında öğrenciyi etkin kılar. • Çocuğa öz güven kazanma ve kendini ifade etme konusunda fırsat vermeleri için aileleri yönlendirir. • Evde izlenen televizyon programlarında seçici olunması konusunda aileyi yönlendirir. öğrencilerin dil becerilerinin gelişmesi ile ilgili durum değerlendirme anketi uygular. önerilerde bulunur. öğrencileri plana uyma konusunda okul içinde ve dışında takip eder. hatalı seslerin sayısı ve hatalı sesin başta . • Okuduğu kitaplardan kişisel ve kültürel gelişimi sağlayıcı nitelikte olanları tanıtmak. aile ile iş birliği yaparak dilin güzel ve bilinçli kullanılması amacıyla aileyi yönlendirmeli ve birlikte hareket etmek için gerekli önerilerde bulunmalıdır. • Ailelere.PROGRAMIN UYGULANMASINDA ÖĞRETMENİN ROLÜ Öğretmen. okuma ve yazmanın geliştirilmesinde. Aile ile İş Birliği Dilin dört temel becerisi olan dinleme/izleme. • Öğrencileri ile yapıcı iletişim kurar. • Öğrencilerin yazılı ve sözlü ifadelerinden hareketle rehberlik servisi ile iş birliği yapar. • Okulda yapılan her türlü etkinliğe ilgi göstermeleri. onu dinlemek için mutlaka zaman ayrılması gerektiğini. 55 . Öğretmen. güzel ve etkili kullanılmasını takip eder. çocuklarına hediye alırken kitapları da tercih etmeleri konusunda aileleri yönlendirir. ayrıca soru sormak veya herhangi bir konuda konuşmak istediğinde. okuldaki öğrenme ve öğretme etkinliklerinin yanında. • Çocukların kitap okumayı alışkanlık hâline getirmeleri için öncelikle aile büyüklerinin kitap okuyarak çocuklarına örnek olmaları. Türkçenin doğru. • Öğrencilerin Türkçe dersinde başarılı olabilmesi için onlarla birlikte bir çalışma planı hazırlar. • Seslerin söylenişi ile ilgili bozukluk olup olmadığı konusunda -öncelikle rehberlik ve araştırma merkezlerinden yararlanarak. birlikte kitap okuma saatleri düzenlemeleri. • Öğrencilerin ödevlerine ve çalışmalarına nasıl yardımcı olacakları konusunda ailelere bilgi vererek birlikte hazırlanan çalışma planının uygulanmasını sağlar. • Dersine girdiği öğrenci grubunun gösterdiği gelişim ile ilgili bilgi edinir. • Okul içerisinde öğrencilerin iletişimlerinde. bütün bunların dil becerilerinin gelişmesine katkıda bulunacağını vurgular. • Öğrenci merkezli etkinliklere yer verir. diğer öğretmen ve velilerle paylaşmak amacıyla sunum yapar. Bu nedenle öğretmen. • Öğrencilerin seviyelerine uygun kitaplardan oluşan bir liste düzenler ve listeyi günceller.

ögeler yer almamalıdır. içeriğe uygun çeşitli görsel materyaller (fotoğraf. kültürel ve ahlâkî değerlere. 15. 14.OKUMA METİNLERİNDE BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER 1. resim. tiyatro metninden. Metinler. şiddet vb. Şiir dışında bütün hâlinde alınan metinlerde eğitsel yönden uygun olmayan ifadeler varsa -metnin bütünlüğünü bozmamak kaydıyla en fazla bir cümle. ansiklopedi. Yıl içinde -dinleme metinleri de dâhil olmak üzere. psikolojik gelişimini olumsuz yönde etkileyebilecek cinsellik. Türkçenin doğru. 23. 16. dil. Yıl boyunca işlenecek okuma metinlerinin 1/2’si bütün hâlinde alınmalıdır. Metinler. 56 . Romandan. Metinlerde öğrencilerin sosyal. 4. 24. 12. Tek yazarlı ya da birden çok yazarlı ders kitaplarında yazarlar tarafından yazılan ya da hazırlanan metin sayısı ikiyi geçmemelidir. 13. biyografik ve otobiyografik eserlerden alınan bölüm kendi içinde bütünlük taşımalıdır. Aynı kaynaktan ikiden fazla metin alınmamalıdır. hayal dünyalarını zenginleştirecek nitelikte olmalıdır. 19. 21. 6. Metinler. 3. Yıl boyunca işlenecek okuma metinlerinin 1/3’ünde metnin özünü ve anlam bütünlüğünü bozmamak kaydıyla kısaltma ya da düzenlemeye gidilebilir. Her metin. duvar yazısı veya sloganlarla desteklenebilir. 26. ansiklopedik sözlük. 18. 20. Metinler. 22. öğrencinin kişisel gelişimine katkıda bulunacak ve onlara estetik bir duyarlılık kazandıracak nitelikte olmalıdır. Metinler. cümlelerin bütünlüğünü bozmamak kaydıyla en fazla beş kelime. öğrencinin söz varlığını zenginleştirecek yeni öğrenilecek söz ve söz gruplarına yer vermeli. güzel ve etkili kullanılmış olmasına özen gösterilmelidir. dersin amaçları ile kazanımlarını gerçekleştirecek nitelikte olmalıdır. 5. 2. Ders kitabında temaları destekleyen serbest okuma metinlerine yer verilebilir. Dünya edebiyatından seçilen metinlerin çevirilerinde. Metinler kitapların yanı sıra. Metinler. özdeyiş. Şiirlerin bütün hâlinde alınması esastır.çıkarılmalıdır. Metinlerde insan hak ve özgürlüklerine. yazar ve şairlerin yalnızca edebî yönlerini ön plana çıkarmalıdır. insanî değerlere aykırı ögeler yer almamalıdır. gazete. 17. Metinler. Metinler. Metinler. öğrenciye okuma sevgisi ve alışkanlığı kazandıracak nitelikte olmalıdır. öğrencilerin duygu ve düşünce dünyasını zenginleştirmek amacına yönelik olarak farklı yazar ve şairlerden seçilmelidir. Türkçenin anlatım zenginliklerini ve güzelliklerini yansıtan eserlerden seçilmelidir. afiş. 27.) in yanı sıra atasözü. Metinler. 25. Metinlerde siyasî kutuplaşmalara ve ayrımcılığa yol açacak bölücü. öğrencilerin dil zevkini ve bilincini geliştirecek. 9. 10.bir yazardan ikiden fazla metin işlenmemelidir. Türk Millî Eğitiminin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olmalıdır. grafik. Ders kitabındaki metinler. Metinler. 7. öğrencilerin ilgi alanlarına ve seviyesine uygun olmalıdır. yıkıcı ve ideolojik ifadeler yer almamalıdır. anlatım ve içerik açısından türünün güzel örneklerinden seçilmelidir. zihinsel. Metinlerde tutarlılık ve bütünlük olmalıdır. resmî İnternet siteleri ile basılı materyallerin çevrim içi sunumlarından seçilebilir. öğrenciye eleştirel bir bakış açısı kazandıracak özellikler taşımalıdır. Metinlerde millî. çizgi film kahramanları vb. işlenecek süreye uygun uzunlukta olmalıdır. Düzenleme sırasında metne cümle ya da paragraf düzeyinde ekleme yapılamaz. 11. ancak bu oran metni oluşturan kelimelerin yüzde beşini geçmemelidir. karikatür. dergi. 8. milletimizin bölünmez bütünlüğüne aykırı unsurlar yer almamalıdır. Metinler. karamsarlık.

Öğrencilerin ilgi alanlarına ve seviyesine uygun olmalıdır. sohbet (söyleşi). Türkçenin anlatım zenginliklerini ve güzelliklerini yansıtmalıdır. deneme. Öğrencilerin dil zevkini ve bilincini geliştirecek. sohbet (söyleşi). 2. yıkıcı ve ideolojik ifadeler yer almamalıdır. tiyatro. 7 ve 8. 3. 11. Siyasî kutuplaşmalara ve ayrımcılığa yol açacak bölücü. İnsan hak ve özgürlüklerine. 9. masal.DİNLENECEK/İZLENECEK MATERYALLERİN İÇERİĞİNDE BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER 1. İşlenecek süreye uygun uzunlukta olmalıdır. anı. Dinleme metinlerinde. şiir. şiir. Düzenleme sırasında metne cümle ya da paragraf düzeyinde ekleme yapılamaz. 4. 57 . 12. psikolojik gelişimini olumsuz yönde etkileyebilecek cinsellik. fabl. Öğrencinin kişisel gelişimine katkıda bulunacak ve onlara estetik bir duyarlılık kazandıracak nitelikte olmalıdır. 8. şiir. 13. hikâye. Sınıfta. milletimizin bölünmez bütünlüğüne aykırı unsurlar yer almamalıdır. şiddet vb. ögeler yer almamalıdır. anı. 7. deneme. zihinsel. metnin özünü ve anlam bütünlüğünü bozmamak kaydıyla kısaltma ya da düzenlemeye gidilebilir. kültürel ve ahlâkî değerlere. Millî. makale. 6. Aynı temada birden fazla dinleme/izleme materyaline yer verilecekse bunları türleri farklı olmalıdır. SINIFLARDA YER VERİLMESİ GEREKEN TÜRLER 6. 5. hikâye. tiyatro. anı. Sınıfta. Dersin amaçları ile kazanımlarını gerçekleştirecek nitelikte olmalıdır. insanî değerlere aykırı ögeler yer almamalıdır. deneme. hayal dünyalarını zenginleştirecek nitelikte olmalıdır. biyografi 8. karamsarlık. Türk Millî Eğitiminin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olmalıdır. eleştiri. Sınıfta. Bu türler dışındaki türlerde de metinlere yer verilerek öğrencilerin farklı türden metinlerle karşılaşması sağlanmalıdır. 6. mektup 7. Öğrencilerin sosyal. destan türlerinde metinlere mutlaka yer verilecektir. 10. hikâye. roman. gezi yazısı.

TEMALAR ANA TEMA ALT TEMALAR İnsan sevgisi Aile sevgisi Vatan sevgisi Millet Sevgisi Bayrak sevgisi Dil sevgisi Geleneksel sanatlarımız Türk büyükleri Türk müziği Zanaatlar Seyirlik oyunlar Spor Oyunlar Bayramlar Medeniyet Birey ve toplum Yardımlaşma Komşuluk ilişkileri Küreselleşme Dayanışma Dostluk Konukseverlik Okuma sevgisi Okuma alışkanlığı Kitaplar Süreli yayınlar Kütüphaneler İnsanlarla iletişim Uluslararası iletişim Kültürel iletişim Bilgi iletişimi Aile iletişimi Öğrenci öğretmen iletişimi Diğer canlılarla iletişim Kitle iletişim araçları İletişim becerileri Bireysel haklar İnsan hakları Eğitim hakkı Çocuk hakları Hasta hakları Sevgi Millî Kültür Toplum Hayatı Okuma Kültürü İletişim Hak ve Özgürlükler 58 .

şimdi. gelecek Çevremiz Umut Mutluluk Heyecan Korku Kaygı Üzüntü Yalnızlık Özlem Sitem Veda Kıskançlık Bağışlama Takdir etme 59 Zaman ve Mekân Duygular .Kişisel Gelişim Bilim ve Teknoloji Alışkanlıklar Hakkını savunma Özgürlükler Kendini tanıma Kendine saygı Kişilik tipleri Empati Sorumluluk Sosyal gelişim Olumlu düşünme Meslek seçimi Karar verme Başarı Girişimcilik Öz eleştiri İletişim araçları Bilgisayar Buluşlar Teknoloji ve hayat Alışkanlık ve insan İyi alışkanlıklar Kötü alışkanlıklar Sağlıklı yaşama Spor Odamız Evimiz Sınıfımız Okulumuz Şehirler Ülkeler Zaman planlaması Geçmiş.

4. 2. sınıfta “Sevgi”. Zorunlu temalar diğer sınıflarda da işlenebilir. 7. Dinleme metinleri öğretmen kılavuz kitabında yer almalıdır. okuma metinlerinde ele alınan alt temalardan biriyle bağlantılı olabilir. sonra 1.Doğa ve Evren Güzel Sanatlar Kavramlar ve Çağrışımlar Beğenme Mizah Mevsimler İklim Doğa olayları Canlılar Doğadaki fiziksel değişiklikler Doğal afetlerden korunma Çevrenin korunması Manzaralar Kar Yağmur Yıldızlar Renkler Gezegenler Dünya Yeryüzü ve uzay Sinema Tiyatro Resim Müzik Fotoğraf Mimarî Heykel Dans Rüya. 6. hayal Oyun ve eğlence Harfler ve sayılar Estetik zevk Güzellik Zıtlıklar Önce. Ana temalar altında belirtilen alt temalar zenginleştirilebilir. bir dinleme/izleme metnine/materyaline yer verilir. 5. sınıfta “Millî Kültür”. sınıfta “Toplum Hayatı” zorunlu ana temalardır. Her sınıfta biri zorunlu Atatürkçülük teması olmak üzere 6 ana tema ele alınır. 6. 8. 60 . düş. Seçilen konu veya temanın farklı yönlerinin ele alındığı metinler işlenir. Her temada farklı türlerden en az üç okuma. 3. şimdi. Dinleme/izleme metni.

Metnin türüne ve metinden elde etmek istenilenlere uygun olarak zihinde “Kim. Daha açık söyler misiniz? ”gibi açıklama soruları sorulabilir. Uygulama: Dinleme sırasında başka bir işle uğraşmamak ve konuşmacı ile göz teması kurmak gereklidir. duygu ve düşünceleri anlamaları istenir. Dinleyici. Bir süre için kendi duygu ve düşüncelerinden sıyrılarak olaylara ve durumlara karşısındakinin bakış açısıyla bakmayı ve onu anlamayı gerektirir. Bu yöntemle yapılan dinleme/izleme diğer kişi ile aynı fikri paylaşma anlamına gelmez. güzel sözlerin not alınması. Konuşmacıdan anlatılanlara açıklık getirmesini istemek. yoksa bir açıklama mı getirdiği belirlenir. konuşmacının rahatlamasını ve iletişimin amacına ulaşmasını da sağlar. sözlerinin hangi deneyimleri yansıttığını. KATILIMSIZ DİNLEME/İZLEME Amaç: Dinleme/izleme sürecinde öğrencilerin dinledikleri üzerinde düşünmelerini sağlayarak zihinsel faaliyetlerini etkin kılmaktır. özgün ifadelerin kullanılması vb. Uygulama: Öğrencilerden konuşmacının veya dinlediklerindeki/izlediklerindeki varlık ve şahıslardan birinin yerine kendilerini koyarak olayları. Uygulama: Dinlenilen metnin bir süreçten mi bahsettiği.) hatırlatılır. KENDİNİ KONUŞANIN YERİNE KOYARAK DİNLEME/İZLEME (EMPATİ KURMA) Amaç: Dinleyicinin kendisini konuşmacının yerine koyarak onun neler hissettiğini. nereye. Dinlenilenlerin ve soruların konuşmacıya yansıtılarak karşısındakine dinlediğini hissettirme. 61 . fikir ve duygularını özetlemek bu uygulamada yapılacaklardandır. Öğrenci. daha kolay anlaşılmasını ve hatırlanmasını Uygulama: Öğrencilerden dinleme/izleme amaçlarına göre notlar almaları istenir. Uygun yerlerde konuşmacının sözleri özetlenmeli veya söylenmek istenen geri bildirimle verilmelidir. önemli ifadelerin. Not alınırken dikkat etmeleri gereken noktalar (ana fikrin. istekte bulunmak veya karmaşık bir probleme çözüm sunmak amacıyla da konuşmacıya sorular sorabilir. kendini karşısındakinin yerine koyarken o kişiyi iyi-kötü. Böyle durumlarda not alınarak veya araya girilerek “Söylediklerinizi tam olarak anlayamadım.YÖNTEM VE TEKNİKLER DİNLEME/İZLEME KATILIMLI DİNLEME Amaç: Dinleme sürecinde zihinde oluşan soruların konuşmacıya iletilerek dinlenilenlerin daha iyi kavranmasıdır. ne zaman. ne. nasıl?” gibi sorulara cevap bulmaları için öğrenciler yönlendirilir. NOT ALARAK DİNLEME/İZLEME Amaç: Dinlenenlerin/izlenenlerin sağlamaktır. konuyu daha iyi anlamak. konuşmacının sözlerini ve duygularını geri yansıtmak. kendini ve dünyayı nasıl algıladığını anlamaktır. Öğrencilere not alabilecekleri çalışma kâğıtları verilir. çünkü ön yargılı yaklaşım karşımızdakini anlamamızı engeller. onun duygu ve düşüncelerini de doğru-yanlış olarak değerlendirmekten kaçınmalıdır.

konuyu olumlu ve olumsuz yanlarıyla. Konuşmacının daha rahat ve yaratıcı düşünmesini sağlamak için yönlendirici sorular sorulur veya cesaret verici sözler söylenir. Bunun için öğrencilerin konuya yönelik olarak aşağıdaki soruları sorma becerisini kazanmış olmaları gerekmektedir. Dinleme/izleme amacına veya ilgi alanına yönelik olarak dinlenenlerden/izlenenlerden bir veya birkaç bölüm/ konu seçilerek yalnızca bu kısımlar dikkatle dinlenir/izlenir. Uygulama: Sunulan bilginin konuşmacının kişisel duygu ve düşüncelerini mi yansıttığı. Uygulama: Seçici dinleme/izleme aşağıdaki şekillerde uygulanabilir: 1. 4. yoksa bilimsel verilere ve gözlemlere mi dayandığı hızlı bir şekilde analiz edilmelidir. Konuşmacının amacı nedir? Konuşmacı konuyla ilgili yeterli bilgi ve birikime sahip mi? Verilen bilgiler güncel ve geçerli midir? Konu tarafsız bir bakış açısıyla mı ele alınıyor? Eleştiriler doğru mu? Alternatif çözüm önerileri sunuluyor mu? Çözüm önerileri bilimsel mi? 62 . satıcı-müşteri vb. 2. ELEŞTİREL DİNLEME/ İZLEME Amaç: Öğrencilere dinledikleri/izledikleri hakkında soru sorma alışkanlığı kazandırarak konu hakkında düşünmelerini.YARATICI DİNLEME/İZLEME Amaç: Öğrencilerin dinlediklerini/izlediklerini yorumlaması ve bunlardan yeni fikirler üretmesidir. 6. 1. 2. Uygulama: Bu yöntem iki şekilde uygulanabilir: 1. tarafsız bir bakış açısıyla değerlendirmelerini sağlayarak kendi doğrularını buldurmaktır.Katılımlı dinleme/izleme yapılarak konuşmacının sözlerinden üretilen düşünce ve hayaller ifade edilir. 3. SEÇİCİ DİNLEME/ İZLEME Amaç: Dinlenenlerin/izlenenlerin içinden ilgi ve ihtiyaca yönelik olanların seçilerek dinlenmesi/izlenmesidir. hazırlanan bir karşılıklı konuşmada (öğretmen-öğrenci.Katılımsız dinleme/izleme yapılarak konuşmacının sözlerinden yeni düşünce ve hayaller üretilir. doktor-hasta.) tarafların birbirlerinin konuşmalarından seçme yapmaları ve bunları sınıfta değerlendirmeleri istenir. Önceden hazırlanmış sorular dağıtılarak öğrencilerden bunların cevaplarını bulmaya yönelik olarak dinlemeleri/izlemeleri istenir. 2. 5. Örneğin.

düşündürücü ve tartışmaya uygun nitelikte olmalı. Öğretmen sınıfça seçilecek bir başkan yönetiminde tartışmayı başlatır. Bu amaçla konunun ilgi çekici yönleri üzerinde durulmalı. TARTIŞMA Amaç: Öğrencilerin bir konu üzerinde olumlu veya olumsuz fikirler yürüterek benimsedikleri fikirleri savunma becerisini geliştirmektir. 2. seçip sınırlandırmış olduğu konu ile ilgili konuşmasını hiçbir eksik kalmayacak şekilde dinleyicilerin bilgisine sunar. Uygulama: İkna etme yönteminde. Bu yöntem uygulanmadan önce kaynaklara ulaşmaları ve delilleri toplamaları için öğrencilere süre verilmelidir. belirli bir sürede ele alınmalıdır.KONUŞMA İKNA ETME Amaç: Bir konu hakkındaki fikirlerin dinleyiciler tarafından kabul edilmesini ve benimsenmesini sağlamaktır. tartışan grupların fikirlerine önderlik ederek tarafsız kalmalıdır. güvenilir delillere. düşünce ve sorularını iletmeleri sağlanır. Kendi duygu ve düşüncelerini belirtmekten kaçınmalı. Tartışılan konunun nitelik ve sınırlarını dinleyicilere iyice açıklamalı. Tartışma sürecinde konu dışına çıkılmadan. 6. Başkan. tartışanların düşüncelerini rahatlıkla söyleyebilecekleri bir ortam oluşturmalı. Belirlenen yönteme uygun olarak ortaya çıkan fikirleri oylamaya sunmalı ve rapor hazırlatmalı. KATILIMLI KONUŞMA Amaç: Dinleyicileri konuşma sürecine katarak konunun anlaşılmasını kolaylaştırmak ve konuya farklı bakış açıları getirmektir. fikir ve çözüm üretme becerilerini geliştirmektir. 5. 63 . soru sormalı. Uygulama: Dinleyicileri konuşma sürecine katmak amacıyla konuşma yer yer kesintiye uğratılarak dinleyicilerin duygu. sayısal verilere yer vermek. 1. Seçilen konu. Uygulama: Tartışılacak konu öğrenciler tarafından seçilir ve konuyla ilgili gerekli kaynaklar taranarak elde edilen bilgi ve görüşler düzenlenir. Bu yöntemin sınıf ortamında uygulanmasında seçilen öğrenciler ya da gruplar konu hakkında farklı fikirleri savunarak karşısındakileri savundukları fikirler konusunda ikna etmeye çalışırlar. Uzun konuşanlara ve konunun dışına çıkanlara uyarılarda bulunmalı. Beğeni ve tepkilerini tarafsız ve bilimsel verilere dayanarak ortaya koyar ve alternatif çözüm önerileri teklif eder. Sınıfta herkesin düşündüğünü söyleyebileceği serbest bir ortam oluşturulmalıdır. sorular sorularak dinleyicinin konu üzerinde düşünmeleri sağlanmalıdır. 4. Yerine göre tartışmaya katılmalı. ELEŞTİREL KONUŞMA Amaç: Belirli bir konuyu olumlu ve olumsuz yanlarıyla ve tarafsız bir bakış açısıyla değerlendirerek yorum yapma. zaman zaman konuşulanların özetini yapmalı. Oluşturulan jüri tarafsız olmalıdır. sesini ve beden dilini etkili kullanmak önemlidir. fikirleri destekleyen kaynaklara. 3. Uygulama: Konuşmacı.

3. Uygulama: Öğrencilere bir konu verilir. Cümleler düşünce gruplarına göre sınıflandırılır ve oluşturulan kelime listeleri bir kâğıda yazılır. Konu dışına çıkmamalı. karşılıklı saygı ve hoşgörü içerisinde olmasına özen göstermelidir. gerçeği bulmak için bir araç olduğunu akıldan çıkarmamalı. doğruyu aramak veya karşısındakinin sevinçlerine ve sıkıntılarına ortak olmak gibi olumlu iletişim becerilerini geliştirmek için konuşma ortamı oluşturulur. Birkaç öğrenci seçilerek konu hakkındaki duygu. mizah vb. Uygulama: Konuşmanın içeriği düşünce sıralamasına göre düzenlenir. Tartışma sırasında konuşmacının sözünü kesmemeli. Sınıfta konuyla ilgili beyin fırtınası yapılır. Her hafta bir konu belirlenerek karşısındakini anlama etkinliği yaptırılır. abartma. 64 . GÜDÜMLÜ KONUŞMA Amaç: Öğrencilerin bir konu hakkındaki bilgilerini.Tartışmacı. Hayal gücü. Öğrencilere kendilerini ifade etme fırsatı vermek için haftalık ders saatinin bir kısmı serbest konuşmaya ayrılmalıdır. düşünce ve hayallerini sözlü olarak ifade güçlerini geliştirmektir. Öğrenciler konuşma konularına bağlı olarak bu havuzdan seçtikleri kelime ve kavramları kullanarak bir konuşma yaparlar. 1. kavram. SERBEST KONUŞMA Amaç: Öğrencilerin herhangi bir konudaki duygu. 2. Verdiği örnekler. Tartışmanın. duygu ve düşüncelerini anladığını hissettirerek etkili bir iletişim kurmaktır. benzetme. Konu hakkında öğrenciler bilgilendirilir. Uygulama: Öğrenciler seçtikleri konu hakkındaki duygu. HAFIZADA TUTMA TEKNİĞİ Amaç: Konuşmanın kesintiye uğratılmadan kurallarına uygun olarak yapılmasını sağlamaktır. 4. den yararlanılarak seçilen kelimelerle küçük bir hikâye oluşturulur. düşünce ve hayallerini iki dakika içinde ifade etmeleri sağlanır. KELİME VE KAVRAM HAVUZUNDAN SEÇEREK KONUŞMA Amaç: Öğrencilerin öğrendikleri kelime. KENDİSİNİ KARŞISINDAKİNİN YERİNE KOYARAK KONUŞMA (EMPATİ KURMA) Amaç: Konuşmada. Uygulama: Bir sorunu çözmek. karşısındakinin değer yargılarını. düşünce ve hayallerini anlatırlar. bir amaç değil. Uygulama: Öğretmen tarafından kelime ve kavramların yer aldığı bir havuz oluşturulur. Uygulama: Öğretmen tarafından belli bir konu seçilerek sınıfın gündemine alınır. YARATICI KONUŞMA Amaç: Öğrencilerin konuşma yeteneklerini ve yaratıcılıklarını geliştirmektir. atasözü ve deyimleri anlatımlarında kullanmalarını sağlayarak söz varlıklarını ve ifade güçlerini zenginleştirmektir. duygularını ve düşüncelerini etkili bir şekilde anlatma becerilerini geliştirmektir. fikirleri destekleyecek nitelikte olmalı. Her öğrenci bir önceki arkadaşının konuyla ilgili söylediklerinden hareketle konuşarak konuya farklı bir bakış açısı getirir.

metinde ilgilerini çeken veya anlamadıkları bölümleri. uzunluğu ve biçimi incelenerek metin şekil bakımından değerlendirilir. Sessiz okuma sürecinin sonunda. öğrencilere metni kavramaya yönelik sorular sorması ve etkinlikler yaptırmasıdır. Zihinde oluşan soruların cevabı olabilecek cümleler bütün olarak okunur. “Bu kitabı neden seçtiniz?”. Üçüncü yol ise.OKUMA SESSİZ OKUMA Amaç: Öğrencilerin akıcı ve hızlı okumalarını sağlamaktır. metni okurken neler hissettiklerini yazılı veya sözlü olarak ifade ederler. Öğretmen. dinleyenlerin zihinsel faaliyetlerinin gelişmesine de katkı sağlar. Birinci yol. Ses tonu. herkesin duyacağı bir ses tonuyla örnek okuma yaptıktan sonra. uygun yerlerde duraklama yapmak önemlidir. Bu süreçte öğrencilerin başkalarını rahatsız etmeden okumalarına dikkat edilir. Böylece ayrıntılar atlanarak ana fikre ulaşılmış olur. 65 . metindeki duygu ve düşüncelere bağlı olarak ayarlanmalıdır. İkinci yol. kelimeleri doğru telâffuz etmek. GÖZ ATARAK OKUMA Amaç: Konunun ayrıntılara girilmeden. düzeltmeler ve açıklamalar okumanın sonuna bırakılmalı. sınıfta okunacak olan herhangi bir metni veya kendi istedikleri bir kitabı öğretmenin belirlediği bir sürede okurlar. yine öğretmenin örnek okumasından sonra öğrencilerin gruplara ayrılarak her gruptan bir öğrenci veya grubun tamamının sesli olarak okumasıdır. “Kitapta ilginizi çeken noktalar nelerdir?”. Uygulama: Sessiz okuma. Metnin konusunu anlamak için gözler hızla metin üzerinde gezdirilir. Uygulama: Sesli okuma farklı şekillerde yapılabilir. okuma zevki uyandırmak ve konuşur gibi okumaktır. öğrencilerin okuma seviyesini belirlemeye yardımcı olurken. sesli okumanın sadece anlamayı değil. Sesli okumanın en önemli şartı. Okunan metin dikkatle dinlenmeli. Sesli ve sessiz okuma arasındaki en önemli fark. dinleyicilerin konuya ilgi duymasını sağlar ve okuma zevki uyandırır. Bu süre sonunda öğrencilerin verdikleri cevaplar tartışılır ve ana fikir söylenir. Uygulama: Metnin içeriğini anlamak ve istenen bilgiye ulaşmak için önce metnin başlığına bakılır. Sesli okuma. Sesli ve güzel okuma. aynı parça sebepsiz yere tekrar okutulmamalıdır. Sessiz okuma. sınıfça veya grup içinde metinle ilgili tartışmalar yapılır. öğretmenin açık ve anlaşılır bir biçimde. okuma süreci kesintiye uğratılmamalı. öğretmen de sessiz okuyarak öğrencilere örnek olur. Öğrenciler. Öğrenciler. “Bu kitabı arkadaşlarınıza tavsiye etmenizin sebebi nedir?” gibi sorular sorularak öğrencilerin kitapla ilgili görüşleri alınır. öğretmenin örnek okumasından sonra bir öğrencinin sesli okumasıdır. göz hareketleri ve beyinde meydana gelen okuma sürecine dayanmaktadır. Sesli okumada hızlı okumaktan çok. Bütün sınıf sessiz okuma sürecine katılırken. her gün veya haftada bir defa uygulanabilir. ana hatlarıyla kavranmasıdır. SESLİ OKUMA Amaç: Öğrencilerin okunan metinde geçen kelimelerin nasıl telâffuz edildiğini ve hangi bağlamda kullanıldığını anlamalarını sağlamaktır. verilen metnin ana fikrinin bulunması için belirli bir süre verir. Öğrencilerin düzgün konuşma yeteneğini geliştirir. anlatmayı da kapsamasıdır.

NOT ALARAK OKUMA Amaç: Öğrencileri okuma sürecinde etkin kılmak. Tahmin ederek okuma çeşitli yollarla yapılabilir: 1. kartlara veya kâğıtlara önemli gördükleri yerleri not ederler. metinde geçen bazı kelime ve ifadelerin metnin devamı hakkında fikir verebileceği açıklanır. Bunun için öğrencilere her bölümle ilgili düşüncelerini yazmaları için üç sütundan oluşan çalışma kâğıdı verilir. kendi cümleleriyle ifade ederek anlamlı bir metin oluştururlar. İŞARETLEYEREK OKUMA YÖNTEMİ Amaç: Konuyu anlamaya yardımcı olacak anahtar kelime ve kavramlar ile önemli görülen yerlerin belirlenmesidir. Okuma bittikten sonra. 66 . Okuma sonunda öğrencilerin aldıkları notlar değerlendirilir. Okuma süreci zaman zaman kesintiye uğratılarak öğrencilere okunan bölümün özetini çıkarmaları için süre verilir. Öğrencilerden metni dinlerken veya okurken bu soruların cevaplarını bulmaya çalışmaları istenir. tahtaya “Metinde geçen şahıs ve varlıklar kimlerdir?”. 2. metnin türü ve konusu hakkında bilgi verilerek not alma sırasında dikkat etmeleri gereken noktalara değinilir. düşünce ve olayları hatırlamalarını sağlamaktır. “Olaylar nerede ve ne zaman geçmektedir?”. Sesli okuma öncesinde öğrencilere. önemli gördükleri yerleri metin üzerinde işaretler.ÖZETLEYEREK OKUMA Amaç: Konunun ana hatlarının kavranmasını sağlamaktır. Uygulama: Metni okumaya başlamadan önce. Öğrencilerde merak uyandıran ifadeler ve bunlarla ilgili sorular tahtaya yazılır. Metnin devamında soruların cevapları bulundukça üstleri çizilir. Öğretmen metnin bir kısmını sesli okur. Metin ikinci kez okunur ve öğrenciler gerekli düzeltmeleri yaparlar. Böylece. öğrencilerden “metinde gelişen ve gelişebilecek olayları” iki ayrı sütuna listelemelerini ister. Uygulama: Not alma yönteminden farklı olarak öğrenciler. Uygulama: Öğrencilere. Öğretmen. metin ana hatlarıyla kavranmış olur. önemli cümleleri veya bölümleri ikinci kez okuyarak öğrencilerin dikkatini çeker. okuma amaçlarına göre not almaları istenir. Uygulama: Sesli ve sessiz okuma sırasında öğrencilerden. düşünce ve olaylarla ilgili merak uyandırmaktır. TAHMİN EDEREK OKUMA Amaç: Öğrencileri okuma sürecinde etkin kılmak için metinde geçen duygu. her bölümün özetini bir veya iki cümle ile yeniden ifade etmeleri ve bu cümleleri birleştirerek tek bir paragrafa dönüştürmeleri istenir. Metnin verilen kısmı öğrenciler tarafından okunur. onların önemli bilgi. “Metnin giriş ve sonuç bölümlerinde ne tür değişiklikler olmuştur?” gibi sorular yazılır. Öğretmen. Sessiz okuma sırasında öğrenciler. Öğrenciler altını çizdikleri veya çeşitli işaretlerle belirledikleri bölümleri. Bunun için öğrencilere farklı çalışma kâğıtları verilebilir. Metnin kalan bölümü öğretmen tarafından okunduktan sonra metindeki olayların nasıl sonuçlandığı ayrı bir sütuna yazılır.

Söz korosu dört şekilde yapılır: 1. Öğrenciler metni okumadan önce ve okuma sırasında. Uygulama: Metin okunduktan sonra diyaloglara dönüştürülerek tiyatro metni hâline getirilir. konuşma cümlelerinden ve olaylardan hareketle diyaloglar oluşturulur. SÖZ KOROSU Amaç: Öğrencilerin okuma ve birlikte çalışma becerilerinin geliştirilmesidir. Metin okunurken şahıs ve varlık kadrosu. bir arkadaşına soru sorar. okudukları bölümde vermeleri gereken duyguyu. öğrencilerden metni okumaya başlamadan önce. Öğrenciler. 3. Karşılıklı okuma: Öğrenciler iki gruba ayrılarak metnin belirlenmiş bölümlerinden birini bir grup. metnin bağlamından hareketle açıklayabilmelidir. Öğrenciler gruplara ayrılır. SORU SORARAK OKUMA Amaç: Okuma öncesinde ve sürecinde öğrencilere sorular hazırlatılarak metin üzerinde düşünmelerini ve metni anlamalarını sağlamaktır. okuma sürecinde zihinlerinde oluşan soruları yazarlar. metnin başlığı ve görsel unsurlardan hareketle metnin içeriğine yönelik tahminlerde bulunmalarını ister. Hep birlikte okuma: Metnin tamamı. karakter özelliklerini yansıtacak şekilde seslendirilir. Uygulama: Bir şiir veya düz yazı bölümlere ayrılarak bir grup öğrenci tarafından birlikte okunur. Her gruptan veya sınıftan bir öğrenci. Gruplara ayrılarak bu sorulara cevap ararlar. Aynı zamanda metnin kavranması sağlanmalıdır. Uygulama: Bu yöntemin uygulanması iki şekilde gerçekleştirilir: 1. dilini ve metinde yer alan şahıs ve varlık kadrosunun özelliklerini anlamalarını sağlamaktır. OKUMA TİYATROSU Amaç: Öğrencilerin metnin yapısını. diğer bölümlerini de ikinci grup okur. EZBERLEME Amaç: Öğrencilerin hafızalarını güçlendirmek. “Metnin devamında olayların tahmin ettiğiniz gibi gelişmesinin sebebi nedir?” gibi sorularla öğrencinin dikkatini metne yoğunlaştırır. öğretmen tarafından okunarak anlaşılması sağlanır. kültürel ve edebî değere sahip metinlerdeki cümle yapılarını ve söz varlığını kavrayarak Türkçeyi doğru. Cevaplandırılan soruların üstleri çizilir. Metnin. Her öğrenci okuyacağı bölüme hazırlanır. güzel ve etkili kullanmalarını sağlamaktır. Metin sesli veya sessiz okunduktan sonra öğrenciler. Nakaratlı metinleri okuma: Öğrenciler gruplara ayrılarak her bölümü bir grup veya bütün gruplar birlikte okur. sınıf veya bir grup tarafından okunur. Öğretmen.3. 2. 67 . Metnin içeriğiyle ilgili değişiklik yapılmaz. 4. Grup olarak okuma: Metin bölümlere ayrılarak her grup bir bölümü okur. metnin başlığı ve görsel unsurlarıyla ilgili zihinlerinde oluşan soruları tahtaya yazarlar. 2. Sesli okuma sırasında duraklamalar yaparak “Sizce bundan sonra ne olabilir?”.

belirli bir süre içinde öğrenciler tarafından ezberlenir. Duygu.’ adlı kitabın konusu arasında nasıl bir ilişki vardır?”. Uygulama: Bu yöntem. şahıs ve varlık kadrosu. güzel sözler vb. “Bu kitabın konusu ile daha önce okuduğumuz ‘..). Metinler arasında yer. 68 . daha önce okudukları diğer metinlerle ne gibi benzerliklerinin olduğu sorulur. Böylelikle öğrencilerin söz varlığı zenginleşir. Ezberlenen metinler. okudukları metinle diğer metinler arasında ilişki kurmasını sağlayarak düşünme becerilerini geliştirmektir. “Bu iki kitap arasında şahıs ve varlık kadrosu yönlerinden nasıl benzerlikler bulunmaktadır?” gibi sorularla öğrencilere yol gösterilir.. metinde işlenen konuyla ilgili bilgi. Tartışma sınıfça veya küçük gruplar hâlinde yapılabilir. katılıp katılmadıkları yerleri belirler ve zihinlerinde oluşan sorulara cevap ararlar. ELEŞTİREL OKUMA Amaç: Öğrencilere okudukları hakkında soru sorma alışkanlığı kazandırarak konu hakkında düşünmelerini sağlamak. TARTIŞARAK OKUMA Amaç: Öğrencilerin. düşünce ve olay bakımlarından ilişki kurmaları istenir. metin bölümlere ayrılarak uygulanabileceği gibi metnin bütününe yönelik olarak da uygulanabilir. ilgi ve ihtiyaçlarına yönelik olarak belirlenen metinler (şiirler. duygu ve düşüncelerini başkalarıyla paylaşmalarını ve onların bilgi ve görüşlerinden yararlanarak farklı bakış açıları kazanmalarını sağlamaktır.. Bütün öğrencilerin tartışmaya katılması ve birbirlerinin düşüncelerine saygı duyması sağlanır. METİNLERLE İLİŞKİLENDİRME Amaç: Öğrencilerin.Tartışma sonunda varılan ortak düşünceler not edilerek metin hâlinde sunulur. düşünce ve olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi kurmaya çalışırlar. Türkçeyi kurallarına uygun kullanma becerileri ve öz güvenleri gelişir. konu. zaman. Kişisel deneyimlerinden hareketle okuduklarını anlamlandırırlar.. Uygulama: Metin okunduktan sonra öğrencilere.Uygulama: Öğrencilerin seviyelerine. sınıf içi veya sınıf dışı etkinliklerde sunulur. kısa düz yazılar. Uygulama: Metin okunurken öğrenciler. konuyu olumlu ve olumsuz yanlarıyla ve tarafsız bir bakış açısıyla değerlendirerek kendi doğrularını buldurmaktır.

Öğrenciler belirledikleri yazma konusuna veya yazacaklarının ana fikrine bağlı olarak bu kelime. kişisel görüş ve düşüncelere yer verilmemesi. ve Uygulama: Öğrencilerin okuduklarına. masal vb. dinlediklerine/izlediklerine yönelik olarak hazırlanan metinler. Uygulama: Öğrenciler bir konu seçerler ve seçtikleri konu hakkındaki duygu. kavram atasözü ve deyimlerden uygun olanlarını seçerek yazılarında kullanırlar. süslü ifadelere. Öğretmenin rehberliğinde sınıf ortamında yapılan birkaç özet çalışması sonrasında öğrencilere çeşitli metinler verilerek özet çıkarmaları istenir. ayrıntılara girilmemesi gerektiği. düşünce ve hayallerini tür (şiir. Öğrenciler okul dışında yazdıklarını da öğretmen ve arkadaşlarıyla paylaşabilirler. atasözü ve deyimleri anlatımlarında kullanmalarını sağlayarak kalıcı kılmak ve böylece söz varlıklarını zenginleştirmektir. kavram. bilgi ve düşüncelerini sınıflandırabilmesini ve sistemli çalışma becerisini kazanmalarını sağlayarak zaman kaybını önlemektir. kavram. Öğrenciler boşlukları metnin bağlamına uygun ifadelerle doldurur. Herhangi bir konuya yönelik bir metin okutulur veya dinletilir. ana fikri kapsayacak şekilde bütünlük içermesi. cümleler hâlinde boşluklar bırakılarak öğrencilere dağıtılır. tiyatro. düşünce ve hayallerini yazmalarını sağlayarak ifade güçlerini ve yazılı anlatım yeteneklerini geliştirmektir. onlara bilinçli ve düzenli çalışma alışkanlığı kazandırmaktır. öğrencilerin kendi ifadelerinden oluşması) öğrenciler bilgilendirilir. BOŞLUK DOLDURMA Amaç: Öğrencilerin okuduklarını. SERBEST YAZMA Amaç: Öğrencilerin herhangi bir konudaki duygu. Serbest yazma çalışmalarının sınıfta uygulanma zorunluluğu yoktur. tekrarlara yer vermemesi. Özet çıkarılırken dikkat edilmesi gereken hususlar konusunda (eserin iyice anlaşılmış olması. Uygulama: Not almanın öncelikli işlevinin hatırlatmak olduğu.YAZMA NOT ALMA Amaç: Öğrencilerin okunan veya dinlenilenlerin önemli noktalarını seçebilmesini. atasözü ve deyimlerden oluşan bir havuz oluşturulur. konunun/metnin bağlamına uygun olarak anlatma becerilerini geliştirmektir. KELİME VE KAVRAM HAVUZUNDAN SEÇEREK YAZMA Amaç: Öğrencilerin öğrendikleri kelime. hikâye. ÖZET ÇIKARMA Amaç: Öğrencilerin anladıklarını kısa ve öz bir şekilde anlatma becerilerini geliştirmek. dinlenilen veya okunulanın olduğu gibi değil de özgün ifadelerle yazılması gerektiği konusunda bilgi verilir. Uygulama: Sınıf ortamında okunan veya dinlenen/izlenen bir konu öncelikle öğretmen tarafından özetlenir. Uygulama: Öğretmen tarafından kelime. Bunlar kâğıda ya da tahtaya yazılarak öğrencilere verilir.) sınırlaması olmadan yazarlar. 69 . Öğrencilerden okurken veya dinlerken/izlerken önemli noktaları not almaları istenir. dinlediklerini/izlediklerini anlamaları anladıklarını.

Öğrenciler metinde geçen anahtar kelimeleri de kullanarak yeni bir metin oluştururlar. duygularını ve düşüncelerini etkili bir şekilde anlatma becerilerini geliştirmektir. Uygulama: Bu yöntemde konuyu ve yazılı anlatım türünü öğretmen verebileceği gibi öğrenciler de istedikleri konuyu seçerek yazma çalışması yapabilirler. 1. öğrencilerin seviyeleri dikkate alınarak cümle ve paragraf düzeyinde ele alınmıştır. Öğrenciler yaşadıklarından. Bir paragrafı oluşturan cümlelerin yerleri değiştirilir. Öğrenciler konu hakkında edindikleri bilgiler ışığında duygu ve düşüncelerini yazılı olarak ifade ederler. 70 . cümle ve paragraf düzeyinde yapılan kontrollü yazma çalışmaları. düşünce veya olayların gelişimine yönelik fikirlerini yazmaları istenir. Bilinç altından çıkan kelimeler alt alta sıralanır ve kelimeler arasında bağlantı kurulur. 2. Dil bilgisi çalışmalarını da pekiştirmeye yönelik olan bu yöntem farklı şekillerde uygulanabilir. cümle yapıları ve ifade kalıplarının Türkçenin kurallarına uygun şekilde yazılmasıdır. 3. şiir ve roman türlerinde kullanılan yaratıcı yazma çalışmalarında. Uygulama: Kelime. duygu ve düşüncenin akışına göre cümleleri mantıklı bir sıraya koyarak paragrafı yeniden oluştururlar. YARATICI YAZMA Amaç: Öğrencilerin yazma yeteneklerini ve yaratıcılıklarını geliştirmektir. Metin tamamlamada esas. Öğrencilere örnek bir metin verilir. metni hemen yazabilecekleri gibi konu hakkında araştırma yapıp yeterli bilgi sahibi olduktan sonra da yazabilirler. Belirli bir konuda öğretmen veya öğrenciler tarafından hazırlanan sorulara verilen cevaplar bütünlük içinde ele alınarak birkaç paragraflık metin oluşturulur. okuduklarından hareketle duygu. Öğrencilerden. onları etkin duruma getirerek yorum yapma ve fikir yürütme becerilerini geliştirmektir. o konu etrafındaki boş kısımlara yazılır.KONTROLLÜ YAZMA Amaç: Kelimelerin. Daha çok hikâye. METİN TAMAMLAMA Amaç: Öğrencilerin okuduklarından hareketle duygu. belirlenen konu boş. Konu çeşitli yönleriyle sınıf ortamında tartışılıp değerlendirilir. Öğrenciler. düşündüklerinden ve hayal ettiklerinden hareketle yazarlar. Çağrışım yoluyla bilinç altında olan konuyla ilgili her şey. GÜDÜMLÜ YAZMA Amaç: Öğrencilerin bir konu hakkındaki bilgilerini. Herhangi bir noktaya gelindiğinde konunun hangi yönde ele alınacağına karar verilir. Öğrenciler. Uygulama: Öğrencilere olay veya düşünce ağırlıklı herhangi bir metnin bölümlerinden birkaçı verilir. Uygulama: Öğretmen tarafından belli bir konu hakkında öğrenciler bilgilendirilir. beyaz bir kâğıdın ortasına yazılır. düşünce ve olayların metnin genel anlamına ve mantıksal bütünlüğüne bağlı kalınarak tamamlanmasıdır. duygu. düşünce ve hayal dünyalarını zenginleştirmek.

Örneğin.) bir metin verilerek okutulur/dinletilir. hayal veya olayları geliştirerek ve yaratıcılıklarını kullanarak farklı bir türde metin oluştururlar. GRUP OLARAK YAZMA Amaç: Öğrencilerin çevreleriyle iletişim kurmalarını. fıkra. başlangıcı. düşünce ve hayal dünyalarını zenginleştirmek. iş birliği yapmalarını ve birbirleriyle etkileşimde bulunarak grup bilinci kazanmalarını sağlamak. Uygulama: Öğrencilere düşünceye veya olaya dayalı bir metin verilerek okutulur/dinletilir. yazmaya yatkın olduklarını belirleyerek Uygulama: Öğrencilere herhangi bir türde (hikâye. şiir. DUYULARDAN HAREKETLE YAZMA Amaç: Öğrencilerin algılama güçlerini ve dikkatlerini geliştirmektir. metnin yalnızca gelişimine ve sonucuna değil. metnin öncesine yönelik tahminleri de içerir. Öğrenciler okudukları metinden hareketle. düşünce. hayal veya izlenimlerini yazmaları istenir. BİR METNİ KENDİ KELİMELERİYLE YENİDEN OLUŞTURMA Amaç: Öğrencilerin kendilerine özgü ifade şekillerini ve üslûplarını geliştirmektir.TAHMİNDE BULUNMA Amaç: Öğrencilerin okuduklarından hareketle duygu. Gruplar konu hakkında yazdıklarını mantıksal düzen. 71 . yalnızca okuduklarının değil. Sınıfa getirilen veya öğrencilerden birinin çizmiş olduğu resim hakkında konuşulur. Metindeki düşünce ve olayları kavrayan öğrenciler “Ben olsaydım nasıl yazardım?” düşüncesinden hareketle metni kendi ifadeleriyle yeniden kurgularlar. gazete haberi. böylece kişisel gelişimlerine yardımcı olmaktır. onları etkin duruma getirerek yorum yapma ve fikir yürütme becerilerini geliştirmektir. dinlediklerinin ve izlediklerinin öncesi. BİR METİNDEN HAREKETLE YENİ BİR METİN OLUŞTURMA Amaç: Öğrencilerin hangi türde yaratıcılıklarını o yönde geliştirmektir. öğrencilere müzik dinletilerek kendilerinde uyandırdığı duygu ve düşünceleri yazmaları istenir. Uygulama: Sınıf küçük gruplara ayrılarak her gruba farklı yazma konuları verilir. sınıfın gündemine alınarak tartışılır. durum ve düşünce. düşünce. Bu yöntemle öğrenciler. Daha sonra öğrencilerden resimle ilgili duygu. ELEŞTİREL YAZMA Amaç: Öğrencilerin olay ve durumlara tarafsız bakma. yorum yapma. Uygulama: Metin tamamlamaya yakın olan bu yöntem. konu hakkındaki düşüncelerini olumlu olumsuz yönleriyle ve tarafsız bir yaklaşımla anlatırlar. farklı uygulamalar da yapılabilir. Uygulama: Duyuların birini veya birkaçını harekete geçirecek etkinlikler yapılır. dil ve anlatım yönünden birleştirerek tek bir metin hâline getirirler. Grup üyeleri konunun belli bir yönünü ele alarak yazar. fikir ve çözüm üretme becerilerini geliştirmektir. gelişimi ve sonucuna yönelik tahminlerde bulunarak yazma çalışmaları yaparlar. Öğrenciler. Uygulama: Herhangi bir olay. metinde ele alınan duygu. Not: Yöntemlere yönelik uygulamalar örnek niteliğindedir. deneme vb.

DİNLEME/İZLEME ETKİNLİKLERİ 72 .

Çalışma kâğıdı kullanılır. masal veya film dinletilir/izletilir. çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Dinlenilenlerin/izlenilenlerin beğenilme sebebinin açıklandığı bir çalışma kâğıdı hazırlanır. 73 . 2. 2. 3. Öğrencilere hikâye. yaratıcı düşünme : Dinleme : Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme : Kaset. ÇÜNKÜ… DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 20 dakika : Eleştirel düşünme. Dinleme/izleme becerisi gözlem formu kullanılır. DEĞERLENDİRME 1.BEĞENDİM. Not: Not alarak dinleme/izleme yöntemi kullanılır. Öğrenciler bu çalışma kâğıdını doldurarak düşüncelerini belirtirler. CD.

HİKÂYE/MASAL DİNLEME VEYA FİLM İZLEME ÇALIŞMA KÂĞIDI Beğendim. ADI Beğenmedim. Kahraman Mekân Olay Zaman Şahıs kadrosundan biri (özellikleri) Şahıs kadrosundan biri (özellikleri) Diğer mekânlar 74 . çünkü. çünkü.

Öğrencilere bir çizgi film/ film / animasyon izletilir. video SÜREÇ 1. 3. konuşma : Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme Konuşma kurallarını uygulama : Çalışma kâğıdı. 75 . eleştirel düşünme : Dinleme/izleme.FİLM İZLİYORUZ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika :Türkçeyi doğru. CD. Not: Katılımsız dinleme yöntemi kullanılır. güzel ve etkili kullanma. DEĞERLENDİRME Çalışma kâğıdı kullanılır. 2. İzlenenlerden yola çıkılarak grup içinde kısa konuşmalar yapılır. Kazanımlara yönelik olarak hazırlanan çalışma kâğıtları izlenenden hareketle doldurulur.

................................................................................................................. 3).. 76 ...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................ ............ ........................................................................................................................................ 2)............................................................................................................................ 4)...... ........................... DEĞERLENDİRME 1)............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 4)................................................... 3)....................................................................ÇALIŞMA KÂĞIDI Bu filmi izlemeden önceki düşüncelerim Bu filmi izledikten sonraki düşüncelerim 1)................................. ......... 5)...................................... 8).......................................................................... 2)............. ................................................................................ 9)....... ....................................................................................................................................................................................................................... 2)................................................................................................ 4)................................................ 7)................................................... 3). .................................................................. 6).... 1)..................................................................................... ................................... ...............................................................

KAFDAĞI’NA YOLCULUK DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Eleştirel düşünme. kedisine artıkları veriyordu.. Kedi. Güçsüz kedinin aklına yattı bu. Kendisi yemek için doğru dürüst bir şey bulamayan nine. Nine: . Ertesi gün yiyeceği türlü yiyecekleri düşünüyordu. Semiz kedi bunu kabul etti. orada iri yapılı semiz mi semiz bir kedi var. Günler böyle geçip giderken bizim miskin kedi iyice zayıflamış. çalışma kâğıtları SÜREÇ Aşağıdaki metin kaset veya CD’ye kaydedilerek öğrencilere dinletilir. Sabah oldu.Ciğer. Bunun için özel olarak okçular hazırlatılmıştı. kendisini şanslı görüyordu. Bunun üzerine okçular harekete geçti. et. Her gün miskin miskin oturuyordu. Semiz kedi pencereden “Miyav miyav!” diye seslendi. sen böyle şişman. Semiz kediye: . yaratıcı düşünme : Dinleme/izleme : Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme : Dinleme metni. çelimsizleşmişti. Fakat sarayda durum hiç de tekin değildi. benim gibi olursun dedi. birlikte saraya gittiler. bakımsızım. “Niçin ben böyle güçsüz. dedi.. Bir gün evin damına çıktı. Padişah yüzlerce kedinin miyavlamasından bıkmış usanmıştı.Ne zaman gidersen haber ver birlikte gidelim. hayıflandı. 77 . Semiz kedi: . Zayıf kedi de çıktı. semizsin?” diye. Bizim zavallı kedi tam midesinden bir ok yedi. Hırs insana zarar verir..Sen de her gün padişahın sarayında bulunursan türlü türlü yemekler yersin. AÇ GÖZLÜ KEDİ Bir zamanlar yoksul mu yoksul bir nine yaşardı.Vah vah. kaset veya CD. nineye gülüp geçti.. Adamlarına “Bundan sonra gelecek yabancı kedileri öldürün. işkembe gibi yiyecekleri kedi rüyasında bile göremezdi.” diye emir vermişti. Çok üzüldüm. şimdi sen bunu düşünemiyorsun. Doğrusu onu kendisinin yanında bir kaplan gibi gördü zayıf kedi. Baktı. Miskin bir kedisi vardı. Bazen bir fare yakalıyor. akşam olduğunda durumu nineye anlattı. dedi. Semiz kedi ile ninenin kedisi iştahla yemek artıklarına saldırdılar. Yoksul ninenin evinde ne vardı ki? Ne yiyecek ne içecek. Güçsüz kedi. ekmek.

Beydaba 1. “Aç Gözlü Kedi”. Şefkatliydi. 2.Anne çaylak bu hikâyeyi şahine anlattıktan sonra: . Şahin yavrusu anne çaylağın anlattığı hikâyeyi ilgiyle dinledi. Doldurulan çalışma kâğıtlarını değiştirerek birbirlerinin çalışmalarını görmeleri sağlanır. Üzerine titriyordu. (15 dakika) 2. Kelile ve Dimne. Mutluluk sadece yiyip içmek değildir. DEĞERLENDİRME 1. Metinden hareketle hazırlanan çalışma kâğıtları doldurulur. (15 dakika) Not: Not alarak dinleme/izleme yöntemi kullanılır. Masalın sonunu kendilerine göre değiştirmeleri istenir. Sen de elindeki ile yetinmezsen sonun ninenin kedisi gibi olur.Bu hikâyeyi sana ders alasın diye anlattım. Çalışma kâğıtları doldurulur. 78 . Gerçek mutluluk erişilmesi güç şeyleri elde etmekle olur. (5 dakika) 3. Dinleme/izleme becerisi gözlem formu kullanılır. Gruplar oluşturularak buldukları sonuçları birbirlerine anlatmaları sağlanır. Çaylak kendisini çok seviyordu. Hikâyede anlatılanları kendisini sevdiği için örnek olarak vermişti.

ÇALIŞMA KÂĞIDI 1 Masalda geçen şahıs ve varlıkların adlarını ve özelliklerini aşağıdaki kutulara yazınız. 79 . miski Miskin kedi Semiz kedi nine Masala değişik bir sonuç yazar mısın? Ana fikir: Biz kimiz? Aşağıdaki kutucuklara yazınız.

ÇALIŞMA KÂĞIDI 2

1. “Rüyasında görememek” deyiminin bu masalda kedinin hangi durumunu anlatmak için kullanıldığını yazar mısın? ................................................. ................................................. ................................................. .................................................

2. Miskin kedi hangi hayvana özendi, işaretler misin?

3. Miskin kedi yoksul ninenin yanından ayrılıp nereye gider?

80

Padişah okçulara niçin yabancı kedileri öldürme emri verir? ........................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ...........................................................................................................................................

Şimdi de sen bundan sonra Miskin kedinin başına neler geleceğini aşağıya yazar mısın?

81

SÖZLÜK OLUŞTURUYORUM
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ : Türkçe :6 : Ders yılı süresince : Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma : Dinleme/izleme, okuma, dil bilgisi : Söz varlığını zenginleştirme

MATERYALLER

Kelimelerin ve kelime gruplarının anlam özellikleri ile ilgili bilgi ve kuralları uygulama : Defter
SÜREÇ

1. Dinlenenlerden/izlenenlerden hareketle öğrenilen kelimeler not edilir. 2. Bu kelimelerden isim ve fiil olanlar gruplandırılarak sözlük oluşturulur. Not: Not alarak dinleme/izleme yöntemi kullanılır.

DEĞERLENDİRME

Çalışma kâğıdı kullanılır.

82

ÇALIŞMA KÂĞIDI Kelimeleri alfabetik sıraya koyarak sözlüğe yazınız.

.................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... ....................

.................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... ....................

.................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... ....................

.................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... .................... ....................

83

DUYGUYU TAHMİ ET
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL DİL BECERİSİ ÖĞRENME ALANI AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 15 dakika : Yaratıcı düşünme : Dinleme : Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme : kaset, teyp

SÜREÇ

Öğretmen tarafından basit bir cümle teybe beş defa kaydedilir. Her defasında yeni bir duyguyu yansıtmak için ses tonu değiştirilir. Öğrencilerin, değişik tonlamalarla söylenen cümlelerdeki duyguları belirtmeleri istenir. Öğrenciye doğru olarak tespit ettiği her duygu için bir puan verilir. Yeni bir cümle farklı ses tonlarıyla değişik duygular yansıtılmaya çalışılarak öğrencilere okutulur. Başarılı öğrencilere puan verilir.

DEĞERLENDİRME

Açık uçlu sorular sorulur.

84

• Batmakta olan şirketlerini kurtarma. eleştirel düşünme. Gruplar. iletişim kurma. grup üyelerinin dakika süre tanınır. Not: Katılımsız dinleme yöntemi kullanılır. • Bireysel başarılarını arttırma konularından birini veya başka bir konu belirleyebilir. kendi aralarında tartışmaları için onar DEĞERLENDİRME Grup değerlendirme formu kullanılır. Her gruba. 85 . 2.GRUP TARTIŞMASI DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL DİL BECERİSİ ÖĞRENME ALANI AMAÇ : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. güzel ve etkili kullanma. sınıf önünde. 3. girişimcilik : Dinleme : Dinleme kurallarını uygulama SÜREÇ 1. • Yaşadıkları çevredeki en önemli sorunu belirleme. Öğrenciler üç gruba ayrılır.

KONUŞMA ETKİNLİKLERİ 86 .

BİZİMKİLER DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika : Türkçeyi doğru. Çalışma kâğıdı kullanılır. güzel ve etkili kullanma. • En güzel canlandırmayı yapan grup ödüllendirilir. DEĞERLENDİRME 1. 2. 87 . Not: Yaratıcı konuşma yöntemi kullanılır. • Her grup farklı ortamlarda yapılan konuşmalardan (pazara giden bir ailenin satıcılarla yaptığı konuşmalar. Grup değerlendirme formu kullanılır. • Yazılanlardan hareketle günlük konuşma örnekleri sınıf ortamında canlandırılır. yaratıcı düşünme : konuşma : Konuşma kurallarını uygulama : Çalışma kâğıdı SÜREÇ • Öğrenciler gruplara ayrılır.) birini seçerek yazıya geçirir. aile fertleri arasında geçen konuşmalar ve arkadaşlarıyla gittikleri bir gezi sırasında yaptıkları konuşmalar vb.

2.tr HAZIRLANIŞI 4)Tavaya yağı döküp kızdırınız. 5) 2 dakika daha piştikten sonra servis yapabilirsiniz. yapılış sırası değiştirilerek verilir. 88 . fotoğraf SÜREÇ Bu etkinlik iki şekilde yapılabilir: 1. araştırma TEMEL DİL BECERİSİ : Konuşma AMAÇ : Konuşma kurallarını uygulama MATERYALLER : Çalışma kâğıdı. DEĞERLENDİRME Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır. 3)Kısık ateşte 5 dakika pişirip yumurtaları da ekleyiniz. 3.BİZİM USTANIN MUTFAĞINDAN DERS : Türkçe SINIF :6 YAKLAŞIK SÜRE : Her öğrenci için 5 dakika TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru. Geleneksel bir yemeğin tarifi . görsel unsurlarla desteklerler. Öğrencilerden bu tarifi sıraya koyarak anlatmaları istenir. küp şeklinde kesip kavurunuz. Öğrencilerden geleneksel bir yemeğin tarifini araştımaları istenir. Öğrenciler anlatımlarını resim vb. 1)Domatesleri kare şeklinde kesip ekleyiniz. Örnek: Yemek adı: Menemen Süre: 10 dakika Malzemeler 3 adet yumurta 1 adet soğan 3 adet domates 2 adet sivri biber Bir çay kaşığı tuz Yarım çay bardağı yağ http://www. Not: Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır. Öğrenciler anlatımlarını resim vb. 2)Daha sonra soğanları ve biberleri ince ince. güzel ve etkili kullanma. 2. Yemeğin yapılış sürecini doğru anlatmaları beklenir. 3. Etkinliğin ikinci uygulanışı: 1. görsel unsurlarla desteklerler.gov.kultur.

Birkaç gün sonra aynı hırsız yine gelmiş. maymunun karşısına geçip esnemeye ve uyuklamaya başlamış.” diyerek çekip gitmiş. Bana burada ekmek yok. Hayvanın canı iyice yandığından bu acıyı unutmamış. bir yerlere gitmesi gerektiğinde dükkânına bekçi olarak bırakırmış. Dükkân sahibi döndüğünde durumu anlayınca maymunu bir güzel hırpalamış. Gündüzleri bu maymunu çarşıya götürür. pahada ağır ne bulduysa alıp kaçmış. Maymunun karşısına geçip esnerken ve onu uyutmaya çalışırken maymun sağ elinin işaret parmağıyla sağ gözünün alt kapağını aşağı doğru çekerek: “ Pişşşt!” yapmış. Yukarıdakine benzer şekilde deyim hikâyeleri bulunarak sınıfta anlatılır. 89 . araştırma. Öğrencilerin her birine farklı deyimler verilerek deyimin hikâyesini araştırmaları istenir. güzel ve etkili kullanma. Taklitçi maymun da esnerken esnerken uyumuş. çekmecedeki paraları ve yükte hafif. Bu hareketi gören hırsız. Not: Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır. Bir gün maymun dükkânı beklerken açıkgöz bir hırsız gelmiş.MAYMUN GÖZÜNÜ AÇTI DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Türkçeyi doğru. Deyimin ne anlamda kullanıldığı tartışılır. Gündüzalp Sevim. 2004.Deyimler ve Öyküleri. Hırsız. Zafer Yayınları. DEĞERLENDİRME Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır. İstanbul. kişisel ve sosyal değerlere önem verme TEMEL DİL BECERİSİ : Konuşma AMAÇ : Sesini ve beden dilini etkili kullanma MATERYALLER : Deyim hikâyeleri SÜREÇ Maymun Gözünü Açtı Adamın birisinin maymunu varmış. hayretten donakalmış ve kendi kendine: “Maymun gözünü açtı artık uyutamayacağım.

kulturturizm. Yaşanılan bölgenin tarihî mekânlarına ve doğal güzellikleri olan yerlerine gezi düzenlenir.gov. Kırıkkale http://www.tr Samsun http://www. Gezi sırasında arkadaşlarına rehberlik ederek mekânı tanıtırlar. araştırma yapma : Konuşma : Hazırlıklı konuşmalar yapma : Ansiklopedi SÜREÇ Ürgüp-Göreme (Nevşehir) http://www.kulturturizm.gov. Öğrencilerden biri veya birkaçı rehber olarak görevlendirilir. 3.BEN BİR REHBERİM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 80 dakika : Türkçeyi doğru.gov. 90 . 2.kulturturizm.tr Not: Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır. Görevli öğrenciler tanıtacakları mekânlarla ilgili yeterli bilgi toplarlar.gov. Erzurum http://www.kulturturizm.tr 1.kulturturizm. 4.tr Çorum http://www. güzel ve etkili kullanma.gov.tr DEĞERLENDİRME Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır.

Gidilecek yerin coğrafi özellikleri ile ilgili bilgi : 91 . Gidilecek yerle ilgili tarihî bilgi : 3.GEZİ ÖNCESİ HAZIRLIK 1. Gidilecek yerin seçilme nedeni : 2. Gezeceğiniz yerin tarihimiz açısından önemi : 4. Gidilecek yerde yaşamış olan ünlü şahsiyetlerle ilgili bilgi : 5.

Birinci öğrenci. Grup sayısınca konu belirlenir. Öğrenci: Her gün okur musun? Cevap veren öğrenci: Evet 2. güzel ve etkili kullanma. DEĞERLENDİRME 1. 2. Her grupta cevap vermek üzere bir. 92 . Konu: Kitap okuma alışkanlığı 1. cevap vermek üzere belirlenen öğrenciye konuyla ilgili sorusunu sorar. Öğrenci: Öyleyse. 1. 6. Grup değerlendirme formu kullanılır. 3. soru sormak üzere iki öğrenci belirlenir. Grupların hangi sırayla tahtaya çıkacağı kur’ayla belirlenir. Öğrenci: Okuduğun kitapta en çok beğendiğin bölümü anlatır mısın? ☺ (Birinci öğrenci) ☺ ☺ (İkinci öğrenci) (Cevap veren öğrenci) Not: Yaratıcı konuşma yöntemi kullanılır. 7. yaratıcı düşünme : Konuşma : Hazırlıklı konuşmalar yapma SÜREÇ 1. ikinci öğrencinin sorduğu soruya verilen cevaba göre sorusunu sorar. Birinci öğrenci. 5.ÇAPRAZ SORGU DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ : Türkçe :6 : Her grup için 5 dakika : Türkçeyi doğru. İkinci öğrenci. Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır. dün hangi kitabı okudun? Cevap veren öğrenci: Ömer Seyfettin’in “Yalnız Efe” adlı kitabını okudum. 4. 2. birinci öğrencinin sorduğu soruya verilen cevaba dayanarak bir soru sorar. Soru sorma ve cevaplama beş dakikalık süre bitene kadar devam eder. Öğrenciler üçer kişilik gruplara ayrılır.

onunla aynı davranışta bulunmak gibi olumlu veya olumsuz bir tepkiyi o davranışın karşısına yazar. yolda. birçoğu uygun olmayan bu tepkilerin her biri öğrencilere analiz ettirilerek sonuçları hakkında konuşulur. arkadaşını bu konuda sözlü olarak uyarmak.” Özel Eğitim ara disiplin kazanımı ile ilişkilendirilir. öğretmene şikâyet etmek. Günlük hayatta karşılaşabileceğimiz olumsuz tutum ve davranışlara karşı bizim doğru ve olumlu tepkiler vermeyi öğrenmemizin toplum içindeki diğer insanlarla daha iyi iletişim kurmamızı ve kendimizi mutlu ve başarılı hissetmemizi sağlayacağı vurgulanarak dersin işlenişi tamamlanır. kavga etmek. Bu davranış şekillerinden hangilerinin çözüm olabileceği. Not: Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır.″ Herkes. otobüste. Bu tip tutum ve davranışlara herkesin gösterdiği tepki de birbirinden farklı olabilir.Bu davranışlardan en uygun olan ″arkadaşının sözlü olarak uyarılması″ tepkisi ele alınarak bunun olumlu yanları ortaya konulur. Evde. SÜREÇ Öğretmen. bir arkadaşının kendisinden izin almadan eşyasını kullanması. bu davranış örneklerinden ″ bir arkadaşının kendisinden izin almadan eşyasını kullanması”na nasıl tepki göstereceklerini sorar. Daha sonra. DEĞERLENDİRME Olumsuz tutum ve davranışlarla başa çıkabilme becerisi geliştirebiliyor mu? 93 . oyun oynarken bizi üzen. ağlamak. öfkelendiren bazı tutum ve davranışlarla karşılaşabilir. Şimdi biraz düşünelim. öfkelendiren davranışlar nelerdir?″ diyerek öğrencilere düşünme süresi verir. günlük hayatında çeşitli ortamlarda kendisini üzen.hangilerinin ise yeni sorunlara yol açabileceği sınıfça tartışılır. Öğrencilerden gelen ″otobüse binerken sıraya riayet edilmemesi. öğrencilere. yaratıcı düşünme : Konuşma : Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma ve davranışlarla başa çıkabilme becerisi geliştirir. Öğretmen. hazırladığı ödevin kardeşi tarafından yırtılması″ gibi davranış örneklerini tahtaya yazar. inciten. Öğrencilerden gelen. Bu tepkilerin bazıları olumlu bazıları ise olumsuz olabilir.BENİ AFFEDER MİSİN? DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ Not: “Olumsuz tutum : Türkçe :6 : 15 dakika : İletişim kurma. küsmek. inciten. okulda.

Öğrencilerden. Her öğrencinin kendini metindeki kahramanlardan birinin yerine koyması ve kahramanın yaşadığı problemi belirleyip yazması istenir.” Rehberlik ve Psikolojik Danışma ara disiplin kazanımı ile ilişkilendirilir. Öğretmen tarafından macera ve olay örgüsünün yoğun olduğu bir metin belirlenerek. 4. 5. aynı sorunla ilgili farklı çözüm yolları üretilmişse. bir sorunun farklı çözüm yolları olabileceğini vurgular. öğrencilere okutulur. 3. Öğretmen. 2. SÜREÇ 1. Buldukları çözümlerden en iyisini belirlemeleri ve gönüllü olanların çözüm önerilerini sınıfla paylaşmaları sağlanır. yaşanan probleme ilişkin alternatif çözüm yolları bulmaları istenir.ÇÖZÜM YOLLARI DERS : Türkçe SINIF :6 YAKLAŞIK SÜRE : 30 dakika TEMEL BECERİLER : Problem çözme TEMEL DİL BECERİSİ: Konuşma AMAÇ : Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma Not : “Etkili problem çözme yollarını açıklar. DEĞERLENDİRME Etkili problem çözme yollarını biliyor mu? 94 .

Bu süre içerisinde öğretmen bir anekdot anlatabilir. Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır. Not : Yaratıcı konuşma yöntemi kullanılır. DEĞERLENDİRME 1. Gruplardan ortaya çıkan masallar birer kâğıda yazılır. Tüm gruplar etkinliği aynı anda yapar. Öğretmen. 95 . 2. 6. bildikleri bir masalı hatırlamaları veya kendilerinin bir masal oluşturmaları için öğrencilere on dakika hazırlık süresi verir. çeşitli resimler gösterebilir. Öğrenciler gruplara ayrılır. Grup değerlendirme formu kullanılır. güzel ve etkili kullanma. 5. Gruptaki öğrencilerin hangi sırayla söz alacağı belirlenir. 4. yaratıcı düşünme TEMEL DİL BECERİSİ: Konuşma AMAÇ : Sesini ve beden dilini etkili kullanma MATERYALLER : Resim SÜREÇ 1. Öğretmenin başla işaretiyle ilk öğrenci bildiği veya zihninde oluşturduğu bir masalı anlatmaya başlar.BANA BİR MASAL ANLAT DERS : Türkçe SINIF :7 YAKLAŞIK SÜRE : 40 dakika TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru. Öğretmenin işaretiyle diğer öğrenciler sırayla söz alarak masala kaldığı yerden devam eder. 2. 3.

aynı duruma ilişkin duygu ve düşüncelerin bazen benzer.” Sağlık Kültürü ara disiplin kazanımı ile ilişkilendirilir. Arkadaşınızın bu başarısından gurur duydunuz ve onu kutlamak istiyorsunuz. bazen de farklı şekillerde yansıtılabildiği. Sonuçta. Arkadaşınıza ve elde ettiği bu başarıya ilişkin duygu ve düşüncelerinizi ona nasıl ifade edersiniz? Büyükannenizin çok hastalandığını ve sizi görmek istediğini öğrendiniz. önemli olanın düşüncelerin karşı tarafa açık ve net bir şekilde yansıtılabilmesi ve paylaşılabilmesi olduğu açıklanır.BEN OLSAYDIM DERS : Türkçe SINIF :7 YAKLAŞIK SÜRE : 40 dakika TEMEL BECERİLER : Eleştirel düşünme. SÜREÇ Öğrencilere aşağıda verilen örnek durumlar okunur. İstedikleri örneği seçmeleri. böyle bir durumda duygu ve düşüncelerini en iyi nasıl ifade edebileceklerini belirleyerek bir konuşma metni yazmaları istenir. Nasıl bir yol bulurdunuz? Not: Serbast konuşma yöntemi kullanılır. problem çözme TEMEL DİL BECERİSİ: Konuşma AMAÇ : Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma Not: “Duygu ve düşüncelerini paylaşma biçimlerini açıklar. Büyükannenize karşı gerçek düşüncelerinizi ve onu ne kadar çok sevdiğinizi göstermek istiyorsunuz. DEĞERLENDİRME Duygu ve düşüncelerini paylaşma biçimlerini açıklayabiliyor mu? 96 . Öğrencilerin hazırladıkları metinden yararlanarak sınıfta konuşma yapmaları sağlanır. Uzun zamandır onu görmediğinizi düşündünüz ve biraz da suçluluk duygusu hissettiniz. Örnek: Bir arkadaşınız okullar arasında yapılan bir spor yarışmasında birinci gelir ve madalya kazanır.

97 . 2. el sanatlarından örnekler SÜREÇ 1. anlatacakları hikâye veya efsane ile ilgili ön bilgilerin yer aldığı bir davetiye hazırlayarak sergiye katılanlara dağıtır. Grup değerlendirme formu kullanılır. Yapılan çalışmalar düzenlenen sergide tanıtılır. 4. bazı öğrenciler hikâye anlatıcılığı bazıları da resimleme görevlerini üstlenirler. Her grupta. Not : Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır. güzel ve etkili kullanma : Konuşma : Sesini ve beden dilini etkili kullanma : Halk hikâye ve efsaneleri. Hikâye anlatıcıları. 5. 2. Hikâye anlatıcıları. O döneme ait kıyafet ve müzik de kullanılabilir. seçtikleri hikâye veya efsaneyi bölümlere ayırarak aralarında paylaşırlar. DEĞERLENDİRME 1. dönemi yansıtan kıyafetler giyerek hikâye veya efsaneyi anlatır. Her grup. o döneme ait el sanatlarını araştırarak önemli olayları resimlerle anlatırlar. Resimleme görevini üstlenen öğrenciler. 3.RESİMLERLE EFSANE DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. 6. Öğrenciler gruplara ayrılır. Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır.

Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır. Öğrencilere üçer dakika konuşma süresi tanınır ve her konuşmacı birbirinin konuşmasından hareketle konuşmasını yapar. 3. 98 .DİL YÂRESİ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. 2. Not: Yaratıcı konuşma yöntemi kullanılır. Son olarak yönetici. yaratıcı düşünme. güzel ve etkili kullanımıyla ilgili bir açık oturum düzenlenir. gazete. Yönetici konuya kısaca değinir ve konuşmacıları tanıtır. 7. Sınıftan beş öğrenci seçilir. Konuşmacılar aralarında iş bölümü yaparak Türkçenin günlük hayatta nasıl kullanıldığı ile ilgili neler söyleyeceklerini. 6. gazete. DEĞERLENDİRME 1. Öğrencilerden biri yönetici olurken. Her konuşmacı konuşmasını tamamladıktan sonra sorularını sormaları ve görüşlerini belirtmeleri için dinleyicilere on dakika süre tanınır. 8. 4. bir hafta boyunca radyo. dergi ve çevrelerinden araştırırlar. konuşmaları özetleyerek açık oturumu kapatır. dergi SÜREÇ 1. güzel ve etkili kullanma. 5. televizyon. Türkçenin doğru. 2. eleştirel düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Konuşma AMAÇ : Hazırlıklı konuşmalar yapma MATERYALLER : Çalışma kâğıdı. Konuşacaklarını not alırlar. Grup değerlendirme formu kullanılır. diğerleri konuşmacı olarak görev alırlar.

iş yeri vb. İSİMLER Çevredeki cadde. İyi ve kötü örnekler açık oturum sırasında sınıfa gösterilir. Türkçenin doğru ve yanlış kullanılışına yönelik örnekler not alınır. sokak. Gazete ve dergi kupürleri sınıfa getirilir. isimlerde Türkçenin doğru ve yanlış kullanılışına yönelik örnekler not alınır.Bu mekânların fotoğrafları çekilir ve açık oturum sırasında öğrencilere gösterilir. TELEVİZYON Belirlenen televizyon programları bir hafta süreyle izlenir ve Türkçenin doğru ve yanlış kullanılışına yönelik örnekler not alınır.ÇALIŞMA KÂĞIDI RADYO Belirlenen radyo kanalları bir hafta boyunca dinlenir. GAZETE/ DERGİ Belirlenen gazete ve dergiler bir hafta izlenir ve Türkçenin doğru ve yanlış kullanılışına yönelik örnekler not alınır. 99 .

tanık. eleştirel düşünme. DEĞERLENDİRME Grup değerlendirme formu kullanılır. 4. Yaya. 2. Yaya hafif yaralanır. davalı.” İnsan Hakları ve Vatandaşlık ara disiplin kazanımıyla ilişkilendirilir. savcı. SÜREÇ 1. 100 . karar verme TEMEL DİL BECERİSİ : Konuşma AMAÇ : Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma MATERYALLER : Uygun kostümler Not: “Hakları ihlal edilenlere karşı yardımcı olmanın insani bir davranış olduğunu belirtir. hakkını aramak amacıyla mahkemeye başvurur.HAKKIMI ARIYORUM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Kırmızı ışıkta durmayan bir araba karşıdan karşıya geçen bir yayaya çarpar. Not: Yaratıcı konuşma yöntemi kullanılır. mübaşir. yaya. hâkim. 3. katip” rolleri öğrencilere dağıtılır ve olay sınıfta canlandırılır. davacı. güzel ve etkili kullanma. problem çözme. “Şoför.

yaratıcı düşünme. 5. problem çözme TEMEL DİL BECERİSİ : Konuşma AMAÇ : Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma MATERYALLER : Kâğıt. Önce öğretmen kendi kötü bir gününü nasıl iyi bir güne dönüştürdüğünü öğrencilerle paylaşır. kalem SÜREÇ 1. Öğrenciler ikişer kişilik gruplara ayrılır. ilk beş dakikada yaşadıkları iyi bir günü.GÜZEL BİR GÜN DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Gruplar beş dakika süreyle kötü günü iyi bir güne dönüştürmek için neler yapılması gerektiğini içinde tartışırlar. DEĞERLENDİRME Akran değerlendirme formu kullanılır. 3. güzel ve etkili kullanma. Gruplar görüşlerini birbirleriyle paylaşırlar. Öğrenciler. sonraki beş dakikada da kötü bir günü birbirlerine anlatırlar. 2. 101 . kendisini iyi ve kötü etkileyen bir günü öğrencilere anlatır. on dakika süre verilir. Not: Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır. Öğretmen. 4.

MÜNAZARA SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : 6. Not: Tartışma yöntemi kullanılır. 2. beyinden daha kullanışlıdır. İkişer kişilik iki. Konu belirlendikten sonra takımlar 15 dakika hazırlık yapar. üç veya dört takım belirlenir. Para. Her tartışmacı kendine ayrılan 7 dakikalık süre içinde sıra ile konuşur. Gençlik. Gazeteler. yaratıcı düşünme. her haberi yayımlamalıdır. 3. 6. güzel ve etkili kullanma. Spor. kitleleri uyutur. gelişmenin önünde engeldir. 4. her yerde söylenmelidir. problem çözme. Doğru. Gelecekte ne olacağı değil geçmişte ne olduğu önemlidir. Konuşma sürecinde konuşmacının dışındaki tartışmacılara itiraz hakkı verilir. İnsanlar. 5. DEĞERLENDİRME Konuşma becerisi gözlem formu kullanılır. Ekonomik kalkınma uğruna çevreden taviz verilebilir. 102 . eleştirel düşünme.8 : 80 dakika : Türkçeyi doğru. karar verme TEMEL DİL BECERİSİ : Konuşma AMAÇ : Hazırlıklı konuşmalar yapma Konuşma kurallarını uygulama SÜREÇ 1.7. Gelenekler. gün geçtikçe kötüye gidiyor. Münazara sonunda juri tartışmacıları performansına göre değerlendirir ve sıralamayı açıklar. Takımların savunacakları ve öne sürecekleri konular kur’a ile belirlenir. Örnek konular: Çok gezen mi çok okuyan mı çok televizyon seyreden mi yoksa çok uzun yaşayan mı daha bilgilidir? Birey toplumdan önemlidir. daha fazla televizyon seyretmelidir.

.......................................... TARTIŞMACILARIN İSİMLERİ 1...................................... GRUP: .............................. 4................................... TARTIŞMACILARIN İSİMLERİ 1. 2.................................................. grup puanı süreyi kullanma 10 puan ikna etme 10 puan beden dilini kullanma 10 puan toplam puan 10 puan 2.............................. 3..... KONU: ................................................................... Öğretmen kendisi buna benzer başka bir form düzenleyebilir........................ 2................................................1................................................................................. 103 ........................... 4................................................................................... GRUP MÜNAZARA DEĞERLENDİRME FORMU (JÜRİ) SINIF: ................................................ GRUP: ...................................................................................... KONU: ........................................... GRUP MÜNAZARA DEĞERLENDİRME FORMU (JÜRİ) SINIF: ........................ 3................... grup puanı süreyi kullanma 10 puan ikna etme 10 puan beden dilini kullanma 10 puan toplam puan 10 puan Not: Bu değerlendirme formu örnek olarak verilmiştir............

OKUMA ETKİNLİKLERİ 104 .

Metin. Çalışma kâğıtları dağıtılır. yaratıcı düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Okuma AMAÇ : Okuduğu metni anlama ve çözümleme MATERYALLER : Çalışma kâğıdı SÜREÇ “ O. 105 . Zilin hiç çalmadığı bir okul düşünün bir kere.KELİME LİSTELEME DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Türkçeyi doğru. saçları okşayan müdürün olduğu bir okul. güzel ve etkili kullanma. DEĞERLENDİRME 1. eleştirel düşünme. uzun ve insanın içini eriten zil sesini duyunca oldum olası irkilirim. Böyle okulu kim istemez!…” 1. En güzel cümleyi kuran öğrenci ödüllendirilir. Çalışma kâğıdı kullanılır. öğrencilere bir defa okutulur. Not: Sessiz okuma yöntemi kullanılır. 2. Metinde duyguları ifade eden kelimeler listelenir. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. Sevmedim zil sesini. Öğrencilerin isteyerek geldikleri bir okul. 5. 4. Bana sürekli yapılması zorunlu işleri. asık yüzleri hatırlatıyor. 3. Listelenen kelimeler farklı anlamlarda cümle içinde kullanılır. Yüzleri gülen öğretmenlerin. 2.

ÇALIŞMA KÂĞIDI Duyguları ifade eden kelimeler Benim cümlem: ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………… 106 .

. Sonra kasımpatı. 2.TAMAMLAMA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika : Türkçeyi doğru. Metindeki olayların ve düşüncelerin yönünü değiştiren ifadeler bulunur.. Bir balkondan söz ediyorsun mektubunun birinde sen. bilemem. güzel ve etkili kullanma. 107 . 2. küpe çiçeği. 3. Güzel kâğıtlara. DEĞERLENDİRME 1. yaratıcı düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Çalışma kâğıdı kullanılır. metinden alınmış ifadelerden yola çıkarak düşüncelerin ve olayların yönünü değiştiren kelimeler yoluyla eksik bırakılan yerler doldurulur. Anlatıp duruyorsun balkonda açan tüm çiçekleri: Önce yıldız çiçeği. Son mektubunda annene rastladım birden. H. belki komşunuzun balkonu. güzel yazılarla yazılmış oluyor hepsi de. Fakat annen habire düzeltiyordu kelimelerinin dağınıklığını. sardunya. Salih ZENGİN Gazoz Kapağı Not: Sessiz okuma yöntemi kullanılır. Çalışma kâğıdında bulunan. Bir sürü mektup alıyorum senden. fesleğen. Afrika menekşesi.. aşk merdiveni. Anneni anlatan kısacık bir cümle de buldum içinde. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. açelya. İlk değil bu. Birlikte güzel bir mısraya benziyordunuz.. Belki sizin. Metin okunur.

......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................... ........................... OYSA ................................................................................ ........................................................................................................................ aşk merdiveni ......................................................................... ........................ Annen habire düzeltiyordu kelimelerinin dağınıklığını BÖYLECE ........................................................................................ Afrika menekşesi..................................................................... ..........................................… ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................ Sonra kasımpatı..................................................................... 2................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... . 3....... ..... ......................................................................................................................................................................................................................................................... güzel yazılarla yazılmış oluyor hepsi de ................................................................................................................................................................................................... ..................... ...................................................................................................................... ..ÇALIŞMA KÂĞIDI 1..................................................................................................... ..................... AMA ......................................................................................... 108 ............... ........................................................................................................ ............................ ................ ...........Güzel kâğıtlara...................................... ........................................ ............ .......................................................................................................... ....................... .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... açelya..................... .. ........................................................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... .... .............................................

8. Alınan notlardan hangilerinin tam olduğuna karar verilir. makale. 109 . Öğrenciler öğretmenin verdiği kâğıdın yalnızca ön yüzüne not alırlar. Öğrencilere orta boy kâğıtlar dağıtılarak yalnızca önemli yerleri yazmaları istenir. Gönüllü birkaç öğrenci aldığı notu okur. 5. Okuma bittikten sonra gönüllü birkaç öğrenci aldığı notu okur. Not: Not alarak ve özetleyerek okuma yöntemleri kullanılır. yaratıcı düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Dergi. 6. Son olarak küçük boy kâğıtlar dağıtılır. Seçilen bölüm önemli bir yer. 7.KISACA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika : Eleştirel düşünme. gazete veya 500 kelimelik kısa hikâye.). 2. metnin konusunu ve ana fikrini kapsayacak şekilde yazıldığı açıklanır. isim veya tarih geçtikçe duraklanarak ve tekrar edilerek okunur. 4. 3. üç farklı boyutta yapışkan not kâğıtları SÜREÇ 1. kalem. İlk aşamada önemli buldukları her şeyi yazarlar. Özetin. Bunun için üç dakika süre verilir (Sınıf seviyesine göre bu süre uzatılıp kısaltılabilir. 5-7 dakika süreyle sesli okuma yapılır. Öğrencilerden aldıkları notlardan hareketle özet çıkarmaları istenir. DEĞERLENDİRME Okuma becerisi gözlem formu kullanılır.

Çocuktum ufacıktım. DEĞERLENDİRME 1. Top oynadım acıktım. 2. B. çalışma kâğıdında. 110 . Geyik beni görünce. Gölden çıktım bir çöle. Koştum tuttum dizini. A. Açık uçlu sorular sorulur. anlam bütünlüğü oluşturacak şekilde sıraya konur. Buldum yerde bir erik. Düştü büyük sevince. Ç. Ziya GÖKALP Not: Sessiz okuma yöntemi kullanılır.BENİ DÜZENLE DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Karar verme. Kafdağı’ndan aşırdı. Attı beni bir göle. Çölde buldum izini. Verilen şiirdeki dizeler. 2. Kaptı bir ala geyik. Çalışma kâğıdı kullanılır. Doğan yolu şaşırdı. E. problem çözme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. C. Sıralaması değiştirilmiş şekilde verilen şiir okunur. D.

ÇALIŞMA KÂĞIDI Sıraladığınız dizeleri aşağıdaki kutucuklara yazınız.

1

……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………

2

……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………

3

……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………

4

……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………

5

……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………

6

……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………

111

RESİMLEME
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika : Yaratıcı düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Okuma metinleri, kâğıt, kalem, boya kalemleri

SÜREÇ

1. Öğrenciler gruplara ayrılır. 2. Her gruba bir metin verilir. 3. Verilen metinler grup içinde okunur. 4. Her gruptan bir kişi metni özetler. 5. Daha sonra grup üyeleri bir kâğıdı üç bölüme ayırarak metnin giriş, gelişme, sonuç bölümlerini resimlendirir ve metindeki uygun cümleleri resme yerleştirir. 6. Yapılan resimler, grup üyeleri arasında değiştirilir. Not: Sesli okuma yöntemi kullanılır.

DEĞERLENDİRME

1. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. 2. Grup değerlendirme formu kullanılır.

112

ÇÖZÜM ÜRETME
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Problem çözme, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Çalışma kâğıdı

SÜREÇ

1. Öğrencilere aşağıdaki metin okutulur. 2. Metinden hareketle masal kahramanının yerine kendilerini koymaları istenerek metin yeniden kurgulanır. Bilge ona demiş ki: “Sizin köyün başına, yakın zamanlarda, büyük bir felaket gelecek. Bu felaketi ancak sen durdurabilirsin.” Ali’nin ödü kopmuş ama Bilge ona: “Korkma!” demiş “Yalnızca kulak ver dediklerime. Sizin köyün çok yakınından bir dere akar. Sen o dereyi bilir misin?” Ali, başını sallamış. Bilge: “İşte o derenin suyundan, köylüler içmemeli.” demiş. “Çünkü o su zehirli. O sudan içen, yakın zamanda aklını yitirecek. İnsanların o sudan içmelerini önleyebilirsen köyü kurtarırsın.” Ali, hemen köy kahvesine koşup duyduklarını anlatmış ama köylüler Ali’ye gülmüşler, hiç mi hiç inanmamışlar dediklerine. Ne derse desin, derenin suyunun zehirli olduğuna bir türlü inandıramamış köylüyü. Böylece her şey eskisi gibi sürüp gidiyor, insanlar hiç aldırmadan o sudan kana kana içiyorlarmış. Ali umudu kesince köyü terk edip uzaklara, çoook uzaklara gitmiş. Halk Masalı Not: Sessiz okuma yöntemi kullanılır.

DEĞERLENDİRME

1. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. 2. Çalışma kâğıdı kullanılır.

113

ÇALIŞMA KÂĞIDI BEN OLSAYDIM…

……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………. 114

SİHİRLİ KARELER
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika : Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma; problem çözme : Okuma, dinleme : Söz varlığını zenginleştirme : Çalışma kâğıdı

SÜREÇ

1. Bir kelimenin farklı anlamlarda kullanılmasına yönelik bir metin oluşturulur. 2. Metin, öğrencilere okutulur veya dinletilir. 3. Metinde hangi kelimenin farklı anlamlarda kullanıldığı bulunur. 4. Öğrencilerden bulunan kelimenin geçtiği cümleleri yazmaları istenir. 5. Her bir cümlenin başına bir harf konularak belirlenmiş cümledeki kelimenin anlamı, oluşturulan karelere doldurulur. Bazı harfler kutulara yazılarak ipucu verilir.. 6. Bulmacanın sonunda şifreyi ilk bulan öğrenci ödüllendirilir. Not: Sessiz okuma yöntemi kullanılır.

DEĞERLENDİRME

Çalışma kâğıdı kullanılır.

115

...................... Bir türlü susmak bilmeyen telefonu annemin açmasını bekledim........................................ Annemin sesiyle birden irkildim: ........... 1 b........Yemek yiyecek misin? Tam senin sevdiğin gibi acılı kuru fasulye yaptım...... Dışarıda lapa lapa yağan kar...Biraz uyumak istiyorum anne............................... ç). Eve girer girmez yanan sobanın sıcaklığını yüzümde hissettim.......................................... ama telefona cevap veren olmadı. ç.................... Aradan ne kadar zaman geçti hatırlamıyorum............... Daha sonra yerim................................ soğuk havanın sevimli yüzüydü aslında.... O sırada içeri giren annem beni görünce acı bir feryat kopararak hemen yanıma koştu........... Tam telefona cevap vermek için kalkmışken sehpaya takılan ayağımın acısıyla kıvranmaya başladım. b).... T 5 Ğ Z 3 4 Ü N T Ü 2 Şifre: 116 ... telefonun acı acı çalmasıyla gözümü açtım.......................... Yemek yemeden önce biraz kıvrılıp uyumak istiyordum................ c). Acaba arayan kimdi? a).......... ...................... annemin sıcaklığı bana ayağımın acısını ve çalan telefonu unutturdu.................. B B L a.............ÇALIŞMA KÂĞIDI Etkinlikteki yönergeye göre aşağıdaki uygulamaları yapınız. O an.. TATLI UYKU Hava çok soğuktu............... c................ Bütün günün yorgunluğu beynimde uğuldarken tatlı bir uyku sersemliği içinde sobanın yanında kendimden geçmişim.....

a) Ağaç yaprağıyla gürler.Gönülsüz yenen aş.Gün doğmadan neler doğar. 5. e) Üzüm üzüme baka baka kararır. 7. 7.Tavşan dağa küsmüş. 4.Ayağını yorganına göre uzat.Aç tavuk kendini buğday ambarında sanır. çalarlar kapını. 5.Lâfla peynir gemisi yürümez.Denize düşen yılana sarılır. 10. d) Öfkeyle kalkan.Keskin sirke küpüne zarar.Çalma elin kapısını. 3. 9. 6. Yanlışları sınıf ortamında düzeltilir. 8.Kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan. a) Hâlden anlamama b) Bir işi isteksiz yapma c) Umudunu kaybetmeme ç) Ölçülü davranma d) Boş yere hayal kurma e) Affetme f) Boş konuşmaktan kaçınma ğ) Umursamama h) Çaresizlik içinde kalma ı) Açgözlü olma Aşağıdaki atasözlerini aynı anlama gelenler ile eşleştiriniz. ya karın ağrıtır ya baş. yokun hâlinden. 1. güzel ve etkili kullanma : Okuma : Söz varlığını zenginleştirme SÜREÇ Aşağıdaki atasözleri ile uygun tutum ve davranışları eşleştiriniz. dağın haberi olmamış. 2.Var ne bilsin. zararla oturur. 4. c) Eden bulur.EŞLEŞTİRME DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ : Türkçe : 6. DEĞERLENDİRME Öğrencilerin verdiği cevaplar kontrol edilir. 2.Ağaç yaş iken eğilir. sınıf : 15 dakika : Türkçeyi doğru.Eğilen baş kesilmez. 1. f) Terzi kendi söküğünü dikemez.Yalnız taş.Haydan gelen huya gider. 3. g) Sel ile gelen yel ile gider. duvar olmaz. 6. 117 .Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur. ç) Demir tavında dövülür.Mum dibine ışık vermez.

DEĞERLENDİRME 1. Bilinen deyim ve atasözleri değiştirilerek gerçek anlamlarıyla cümle içinde kullanılır.CANLAN BİRAZ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Türkçeyi doğru. 2. güzel ve etkili kullanma. 2. yaratıcı düşünme : Okuma : Söz varlığını zenginleştirme : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Öğrencilerden verilen bu cümlelerde geçen deyim ve atasözlerini bulmaları istenir. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. 3. 118 . Bulunan deyim ve atasözleri çalışma kâğıdındaki kutucuklara yazılarak bunların mecaz anlamları ile ilgili birer cümle yazmaları istenir. Not: Kelime ve kavram havuzundan seçerek yazma yöntemi kullanılır. Çalışma kâğıdı kullanılır.

ters yönde olabilirsin. Her şey üstüne üstüne geliyorsa dikkat et. oğlunun da şubatı sönmüş. DEYİMLER CÜMLE 119 .ÇALIŞMA KÂĞIDI 1. Etekleri tutuşmuştu ki arkadaşı söndürüverdi. 3. Adamın birinin ocağı sönmüş. 4. Sık sık ameliyat olun ki içiniz açılsın. gözleri yerde. Burnu havadaydı. 2. 5.

Sınıf 6 veya 7 kişilik gruplara ayrılır. Bu kelimeleri bağlamına uygun olarak cümle içerisinde kullanırlar. Tema/konu sonlarında öğrenilen kelimeler. Birinci gelen grup ödüllendirilir. 3. güzel ve etkili kullanma : Okuma : Söz varlığını zenginleştirme : Kâğıt. 120 . 4. harflerinin yerleri değiştirilerek tahtaya yazılır. kalem. bu harflerin oluşturduğu kelimeleri bularak bir kâğıda yazarlar. tahta SÜREÇ 1. Kelimeleri en kısa sürede bulan ve cümle içinde kullanan grup birinci olur. 2. Gruplar. DEĞERLENDİRME Grup değerlendirme formu kullanılır.DÜZENİMİ KAYBETTİM YARDIM EDER MİSİN? DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Türkçeyi doğru.

Aynı cümleyi kuran ve belirlenen sürede cümleleri söyleyemeyen öğrenci oyundan ayrılır. güzel ve etkili kullanma. birbirinden farklı cümleler oluşturmaları istenir. 5. 4. 3. 2. Küp atılarak öğrencilerden sırayla üste gelen kelimeyle ilgili. çalı: 20 puan bahtiyar: 20 puan oyun: 15 puan sokak: 15 puan eğitim: 30 puan çalı bahtiyar oyun DEĞERLENDİRME Grup değerlendirme formu kullanılır. Metinde karşılaşılan kelimeler. Her gruptan en çok cümle kuran öğrenci birinci seçilir. 121 . yaratıcı düşünme : Okuma : Söz varlığını zenginleştirme : Küp SÜREÇ 1. Öğrenciler gruplara ayrılarak her gruba bir kelime küpü verilir. Her grup kendi içinde değerlendirme yapar. Her kelimeye farklı puanlar verilir. küpün farklı yüzlerine yazılır.KELİME KÜPÜ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Türkçeyi doğru.

Öğrenciler tarafından okunan hikâyeler belirli aralıklarla sınıf ortamında paylaşılır. 2. Hikâyelerden biri “haftanın hikâyesi” seçilir. karar verme : Okuma : Okuma alışkanlığı kazanma : Kitap. 5. 122 . Çalışma kâğıdı sınıf panosuna asılır. 2.HAFTANIN HİKÂYESİ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Eleştirel düşünme. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. • Hikâyenin konusu • Hikâyenin şahıs ve varlık kadrosu • Hikâyenin geçtiği yer • Hikâyenin geçtiği zaman • Hikâyenin ana fikri 4. Çalışma kâğıdı kullanılır. hikâyenin adı ve yazarı yazılır. çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Oluşturulan hikâye ağacına. DEĞERLENDİRME 1. Seçilen hikâyenin unsurları tartışılır. Not: Soru sorarak okuma yöntemini kullanır. 3.

ÇALIŞMA KÂĞIDI 123 .

yaratıcı düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Okuma AMAÇ : Okuma alışkanlığı kazanma SÜREÇ 1.. 3. eleştirel düşünme.. DEĞERLENDİRME Grup değerlendirme formu kullanılır. 8. Sorular cevaplanarak puanlanır. Not: Not alarak okuma yöntemi kullanılır. 7. 5.PANO OKUMA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Kim olduğunu yazınız. Resimdeki kişiyi tanıyor olmalısınız.” başlıklı yazıda anlatılan olayı özetleyiniz. Belirlenen süre dolduğunda sınıfa dönülür. Ders zili çaldığında öğrencilerin panonun önünde toplanmaları için önceden sınıfa haber verilir. Yönergeler öğrencilere dağıtılarak panoyu okumaları ve yönergeyi doldurmaları için süre verilir. Okulda hazırlanan pano ve duvar gazetelerinin okunması için panonun içeriğinden ve düzenlenişinden hareketle öğrencilere bir yönerge hazırlanır. 2. 4. Yönergeye öğrencilerin ilgisini çekecek sorular yazılır. En fazla puan alan ödüllendirilir. Şiirin temasını yazınız. 124 . öğrencilere panodaki ilginç yazılar buldurulur. 6. Ders başladığında öğrenciler gruplara ayrılır. • Orta sütundaki resme bakınız. • Soldan ikinci sütunda yer alan “. güzel ve etkili kullanma. Yönergede yer alabilecek örnek sorular: • Sağdaki sütunda yer alan şiiri bulunuz.

125 . 2. 4. Birkaç torba hazırlanır. konusunu. eleştirel düşünme. kalem. 3. yazarına veya konusuna göre gruplandırılan kitapların adları kartlara yazılarak torbalara yerleştirilir. Öğrencilerin seçtikleri kitabın adını. Öğrenciler her hafta bu torbalardan bir kitap seçerek hafta sonunda aileleri ile birlikte okurlar. şahıs ve varlık kadrosunu. torba SÜREÇ 1. Torbalar numaralandırılır. olayların yeri ve zamanını yazabilmeleri için okuma gelişim dosyasında yer alan hikâye/roman okuma formu dağıtılır. DEĞERLENDİRME Okuma gelişim dosyası kullanılır. Not: Not alarak okuma yöntemi kullanılır.KİTAP TORBASI DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER ÖĞRENME ALANI AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 30 dakika : Türkçeyi doğru. yaratıcı düşünme : Okuma : Okuma alışkanlığı kazanma : Kâğıt. Türüne. güzel ve etkili kullanma.

Birinci gelen öğrenciye şiir kitabı hediye edilir. Jüri. Not: Ezberleme yöntemi kullanılır. 5. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. Öğrenciler sevdikleri şiirleri seçerek kendi aralarında şiir yarışması düzenlerler. elindeki değerlendirme kartlarına göre en iyi şiir okuyan öğrenciyi belirler. 2. 4. Jüri üyesi olarak öğretmenler de davet edilebilir. DEĞERLENDİRME 1.ŞİİR BAHÇESİNDEN DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Sınıf içerisinden beş kişilik bir jüri belirlenir. 126 . 3. Çalışma kâğıdı kullanılır. güzel ve etkili kullanma : Okuma : Okuma kurallarını uygulama : Değerlendirme kartları SÜREÇ 1. 2.

Arkadaşımın öz güveni tamdı. Adları Yarışmacıların puan üzerinden değerlendirilir. Arkadaşım beden dilini okuduğuyla uyumlu olarak kullandı. DEĞERLENDİRME KARTI TOPLAM PUAN . Arkadaşım okurken uygun yerlerde vurgu. Arkadaşım bütün kelimeleri doğru telaffuz etti. durak ve tonlamaya dikkat etti. “Evet” ler 10 . Arkadaşım okurken duygularını sesine yansıttı.Jüri üyeleri “evet” yerine Arkadaşım işitilebilir bir ses tonuyla okudu. “hayır” yerine 127 işaretini kullanırlar.

4. düşünceler. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. hayal ve davranışlarını. 2. Öğrenciler kahramanların duygu. hayaller ve davranışlar“ olmak üzere dört bölüme ayrılır. Tahta veya kâğıt “duygular. Okunan metinde yer alan şahıs ve varlık kadrosu tespit edilir. 2. Yazılanlarla ilgili öğrencilerin düşünceleri alınır.KARAKTERLER BİR ARADA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 10 dakika : Eleştirel düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. 5. 128 . 6. Not: Metinlerle ilişkilendirme yöntemi kullanılır. 3. kendi okudukları kitabın kahramanlarıyla karşılaştırarak düşüncelerini belirtirler. düşünce. Şahıs ve varlıkların karakter özellikleri tablo üzerinde sıralanır. Öğrenciler yazdıklarını arkadaşlarıyla paylaşırlar. Çalışma kâğıdı kullanılır. DEĞERLENDİRME 1.

......................ÇALIŞMA KÂĞIDI Metinde yer alan şahıs ve varlık kadrosu şunlardır: 1 ............................ DUYGU DÜŞÜNCE HAYAL YORUM 129 .. ........... ... 2..........

kendilerini okunan metindeki kahramanın yerine koyarak duygularını anlatan birer resim çizerler. Senin kahramanın kimle görüşmek istiyor? • Keloğlan bir kulübede oturuyor. Senin kahramanının oturduğu yeri bize tasvir eder misin? • Keloğlan şu anda pazara gidiyor. Senin kahramanının şu anda ne yaptığını söyler misin? • Ben Keloğlan’ın ismini Metin Kıvanç olarak değiştirdim. Her gruptan bir öğrenci seçilerek okunan metindeki herhangi bir kahramanı belirlemesi istenir. 130 . yaratıcı düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Renkli boya kalemleri : SÜREÇ 1. Öğretmen tarafından belirlenen kahramanla ilgili öğrenciye sorular sorulur. Senin kahramanının ihtiyaçları nelerdir? • Keloğlan ormanda yalnız kalmaktan korkuyor. gruptaki tüm öğrenciler. 2. 3. Senin kahramanının korktuğu şeyler var mı? • Keloğlan padişahla görüşmek istiyor. Öğretmen. Grup değerlendirme formu kullanılır.BENİM KAHRAMANIM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER ÖĞRENME ALANI AMAÇ MATERYALLER KAYNAKLAR : Türkçe :7 : 80 dakika : Eleştirel düşünme. Sen de kahramanına bir isim koyar mısın? (Bu etkinlikte öğrencinin hayal gücü sınırlandırılmamalıdır. Etkinliğin ikinci bölümünde. Senin kahramanın kimleri seviyor? • Şu anda Keloğlan çok mutlu. Not: Tartışarak okuma yöntemi kullanılır. Senin kahramanının neler hissettiğini söyler misin? • Keloğlan’ın kışın yemek için bulgura ihtiyacı var. kız kardeşini ve eşeğini çok seviyor. Senin kahramanının arkadaşları kimler? • Keloğlan annesini. Öğrenciler gruplara ayrılır. öğrenciye yardımcı olmak amacıyla kendi seçtiği bir hikâye kahramanı aracılığıyla sorularını yöneltir.) 4. Yapılan resimler grup üyeleri arasında değiştirilir. Senin kahramanın kimle/kimlerle oturuyor? • Keloğlan’ın birçok arkadaşı var. Okuma becerisini değerlendirme formu kullanılır. Gruplardan birer öğrenci tüm sınıfa yaptıkları resimleri göstererek neler ifade ettiğini anlatır. • Keloğlan annesiyle oturuyor. Öğrencilerin yaptıkları resimler sınıf veya okul panosunda sergilenir. 5. DEĞERLENDİRME 1. 2.

Ankara. Örnek: YAŞAMAK SEVMEK DEMEKTİR Sevmeyi öğrendin mi insan kardeşini. 2. Metinle ilgili kelime ve kavramlardan oluşan cümleler kartlara yazılarak kutuya atılır. Gayrisi yalan. 1990) DEĞERLENDİRME 1. 2. Çalışma kâğıdı kullanılır. 3. Çekilen kartta yazılanlar grup üyeleri arasında tartışılır. Kurtlarla kuşlarla aran nicedir? Boş ambar misali tamtakırsa yazık ömrüne Yürek dediğin sevmek içindir. Yaşamak sevmek demektir. Her grup bir kart çeker. 131 . Grup değerlendirme formu kullanılır.NE ÇIKARSA… DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 10 dakika : Eleştirel düşünme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Kartlar SÜREÇ 1. Kemal OR (Cumhuriyet Döneminde Türk Şiiri. inan! Sevgidir dünyamızın direği. Bu dünyaya sevmeye geldin.

ÇALIŞMA KÂĞIDI Çiftçi niçin bütün yaz boyunca ambarını doldurmak için çalışır? Hayvanları sevmek niçin gereklidir? Sizce bu dünyaya niçin geldik? Kardeşlik. barış dolu bir ortama ulaşmamızı nasıl sağlar? Sevgi denince aklınıza neler geliyor? Hayatınızda nelerin anlamı vardır? 132 .

En fazla sayıda kelime bulan grup birinci seçilir.KELİME HARMANI DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ : Türkçe :7 : 10 dakika : Yaratıcı düşünme. 2. 133 . mi k o z ş dan fi nü i ah la ci r tür li ka a y te ni DEĞERLENDİRME Grup değerlendirme formu kullanılır. problem çözme : Okuma : Söz varlığını zenginleştirme SÜREÇ 1. Bir temadan hareketle oluşturulan bulmacada yer alan harf ve heceler kullanılarak anlamlı kelimeler bulunur. 3. Öğrenciler gruplara ayrılır.

Bulmaca çözüldükten sonra numaralandırılmış kutularda yer alan harfler birleştirilerek atasözü veya deyim bulunur. 134 . 2. DEĞERLENDİRME Çalışma kâğıdı kullanılır. Hazırlanan bulmacanın ortasına atasözü veya deyimle ilgili bir resim yerleştirilir.ÇENGEL BULMACA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 15 dakika : Karar verme : Okuma : Söz varlığını zenginleştirme : Bulmaca SÜREÇ 1.

çocuğu olan kimse. Alfabenin dokuzuncu harfi. dünyanın uydusu. Tenis oynarken kullanılan alet. Kuzu sesi. Telefonda söylediğimiz açış sözü. içinden suyun akması için toprağı 4. sembol. bir işaret zamiri. dünyanın uydusu. Utanma duygusu. “Kara elmas” da denilen bir yakacak türü. 2. sinema. kadın. beyaz. 5. cihan. Para veya değerli eşya muhafaza etmeye yarayan çelik dolap. Uzaklığı ifade eden bir söz. kitap. Bir hece. istasyon. 6. rey.1 2 3 4 5 ÇENGEL BULMACA 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 14 3 12 1 11 4 5 9 2 6 7 10 8 13 YUKARIDAN AŞAĞI SOLDAN SAĞA 1. 9. 2. Bir şaşma ünlemi. 12. 13. Bir nota. İlkel bir savaş aleti. defter vb.anne. Bir nota. saçı dökülmüş olan 1. 1 6 13 2 7 8 8 13 1 9 8 2 7 3 4 10 11 1 12 5 2 1 1 14 12 3 1 4 8 3 1 9 135 . bir seslenme sözü. 9. nazik. 6. ilave. bir topluluk oluşturan bireylerden her biri. kadınların omuzlarını örtmek için kullandıkları atkı. Eskiden savaşlarda kullanılan bir silah. numaranın kısa yazılışı. Kırmızı. 7. miktar. 10. özel gezinti gemisi. 11. Bir malın tür. tarafından yönetilen yer. 8. 3. Dünya. Tahılın tarlaya atıldığından harman oluncaya kadar aldığı 11. İnce yapılı. banka. Kemiklerin iç boşluklarını dolduran yağlı madde. bir göz rengi. 7. Bir soru kelimesi. Su yosunu. sorunla ilgili birkaç seçenekten birini tercih etmesi. 4. kazarak yapılan oluk. şeylerin kime ait olduğunu 12. Hem harf hem de kelime olarak kullanılan bir ses. erken. 5. 8. Aynı atadan gelen kimselerin topluluğu. bir toplantıya katılanların bir durum. nitelikleri veya 10. Ad. bir kış sporu belirtmek için üzerlerine konulan küçük kâğıt. vali 3. mağaza ve bazı giriş kapılarında bilet satılan veya para alınan yer. Bir meyve. fiyat vb.

içeriğine uygun bir isim bulunarak kapak hazırlanır. Kasetin satışını yapmak amacıyla reklam afişi hazırlanır ve satıştan elde edilen gelirle sınıf/okul kütüphanesine kitap alınır. Çalışma kâğıdı kullanılır. tekerleme. 3. şiir. 136 . yaratıcı düşünme. anı. güzel ve etkili kullanma. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. araştırma.BENİ DİNLER MİSİN? DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 10 dakika : Türkçeyi doğru. atasözü ve özlü sözler kurallarına uygun olarak okunur. karton. bilmece. bilmece. Belrilenen hikâye. Kasete. 2. resim. fıkra. şiir. DEĞERLENDİRME 1. Kasete alınacak hikâye. 4. tekerleme. Not: Sesli okuma yöntemi kullanılır. fıkra. fotoğraf SÜREÇ 1. atasözü ve özlü sözler belirlenir. anı. 2. girişimcilik TEMEL DİL BECERİSİ : Okuma AMAÇ : Okuma kurallarını uygulama MATERYALLER : Kaset çalar.

şiir. fıkra.ÇALIŞMA KÂĞIDI Kasete kaydedeceğiniz hikâye. atasözü veya özlü sözleri yazınız. 137 . anı. tekerleme. bilmece.

ÇALIŞMA KÂĞIDI Kasete bir isim bulunuz. Kasete bulduğunuz ismi buraya yazın. 138 .

139 .ÇALIŞMA KÂĞIDI Kaset kapağı hazırlayınız.

140 .ÇALIŞMA KÂĞIDI Reklam afişini hazırlayınız.

Her grup verilen sürede röportaj için soru hazırlar. Diğer bir uygulama biçimi: Her öğrenci bir şahsın veya varlığın yerine geçer. 2. DEĞERLENDİRME 1. sınıftan gelen sorulara cevap verir. 141 . eleştirel düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Okuma AMAÇ : Okuduğu metni anlama ve çözümleme MATERYALLER : Kâğıt. diğer öğrenci de röportajı yapan kişiyi canlandırır. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. 3. yaratıcı düşünme. 5. tahta SÜREÇ 1. Öğrenciler ikili gruplara ayrılır. 2. Metinde geçen şahıs ve varlıklar tahtaya yazılır. 4. güzel ve etkili kullanma. duygu. kalem. Bir öğrenci seçilen şahıs veya varlığı. Akran değerlendirme formu kullanılır. Metindeki şahıs ve varlıkların tasviri yapılır.RÖPORTAJ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 20 dakika : Türkçeyi doğru. Gruplar hazırladıkları soruları kullanarak sınıfın önünde röportaj yapar. düşünce ve davranışları hakkında konuşulur. Not: Eleştirel okuma yöntemi kullanılır.

Kurgu metinde geçen kahramanlardan bazıları çıkarılırsa nasıl sonuçlar doğabileceği tartışılır. Karşılaştırma yapılırken şema kullanılır.YA KAHRAMANIM OLMASAYDI! DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 20 dakika : Eleştirel düşünme. problem çözme : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Karşılaştırma şeması SÜREÇ 1. 2. Okunan metinde geçen şahıs ve varlık kadrosu kişilik. DEĞERLENDİRME 1. 3. 2. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. Akran değerlendirme formu kullanılır 142 . fiziki görünüm ve olaya olan etkileri gibi unsurlar yönüyle karşılaştırılır.

Kişilik özellikleri 2. Davranış tarzı 3. Kahraman (varlık) 1. Fiziksel özellikler 2.ÇALIŞMA KÂĞIDI 1. Kişilik özellikleri 2. Davranış tarzı 143 . Kahraman (varlık) 2. Kişilik özellikleri 3. Kahraman (varlık) 3. Fiziksel özellikler 1. Davranış tarzı 3. Fiziksel özellikler 1.

ŞİFRE ÇÖZÜCÜ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 10 dakika : Yaratıcı düşünme. araştırma : Okuma : Okuduğu metni anlama ve çözümleme : Çalışma kâğıdı SÜREÇ “Bu bir ……a……hikâyesidir. 2.. Yorgun bir günün ardından dudaklarından irili ufaklı birkaç kelime…c…. Eser ve yazarla ilgili araştırma yapınız. Not: Sessiz okuma yöntemi kullanılır. a. DEĞERLENDİRME Çalışma kâğıdı kullanılır. Yukarıdaki metinde.“ asır“ anlamına gelen kelime:………………………………………….Tüm yaşanmışlıklar bir geçmiş …ç……. b. 3.… c. İpuçlarından hareketle paragrafta gizlenmiş olan eser adını bulunuz.boyu yaşanmış çileler anlatılır cümlelerde. “uza-” fiilinin geniş zaman çekimi:……………………………… ç.” 1. 144 .. “olmak” fiilinin geniş zaman çekimi:………………………….anılarda. Bulduğunuz eser adını kutucuğa yazınız. 24 saatlik zaman dilimi anlamına gelen kelime:………………. İlk cümlede... Üçüncü cümlede. …b…. İkinci cümlede. Dördüncü cümlede.

YAZMA ETKİNLİKLERİ 145 .

Daha sonra metin yeniden oluşturulur. Tüm getir götür işleri ondan soruluyordu. Not : Kontrollü yazma yöntemi kullanılır. Eksik şeyleri o çek ediyordu. 2. Ofisboy olarak çalışıyordu. Belirlenen kelimelerin Türkçe karşılıkları bulunur. 3.GÜZEL TÜRKÇEM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Türkçeyi doğru. 146 . eve gelip ayakkabılarını çıkardığında şoke oldu. Tüm gün yürümekten yorgun düşmüştü. Öğrencilerin okudukları metinde yer alan yabancı kelimelerin listesi yapılır. eskiden çalıştığı fabrikanın hemen yüz metre ilerisindeydi. Ofisboy Çek etmek Şoke olmak Off olmak DEĞERLENDİRME Eşleştirmeli sorular sorulur. Artık ayakları off olmuştu. güzel ve etkili kullanma : Yazma : Yazma kurallarını uygulama : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Örnek Metin: Yeni iş yeri.

ÖRNEK: ÖĞRENCİ-VELİ DERS ÇALIŞMA ANLAŞMASI “. başarı seviyelerini artırmak amacıyla.adlı öğrenci velisi arasında başarılı olmak için düzenli ders çalışma ile ilgili anlaşma” . Anlaşmayı bozan taraf. Öğrenci ve velisi. 3. Akşam televizyon izleme alışkanlığı. maddede belirtilen amaca yönelik olarak ders çalışma planı hazırlayacaktır.. Bu anlaşma iki nüsha olarak hazırlanacaktır.. bu anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en aza indirilecektir..... öğrencilerin sosyal. uygulayamama sebebini de açıklayan bir raporla velisine sunacaktır. sınıf öğretmenine bildirecektir.. her hafta sonu planda yer alan bölümlerden uygulayamadıklarını. Her iki taraf. 2... 8..... Bu anlaşma.. İmza İmza Not:Güdümlü yazma yöntemi kullanılır... 147 ... Taraflardan birinin anlaşmayı bozması hâlinde uygulanacak yaptırımlar belirlenir. 5. 1. Her öğrenci velisi ile aşağıdaki konulara uyacaklarına dair örnekteki gibi bir anlaşma metni hazırlanarak imzalanır. 7. 3.. Anlaşma her iki tarafa verilmek üzere iki nüsha hâlinde hazırlanarak taraflarca imzalanır.PİLAVDAN DÖNENİN KAŞIĞI KIRILSIN DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ : Türkçe :6 : 10 dakika : Türkçeyi doğru. güzel ve etkili kullanma : Yazma : Planlı yazma SÜREÇ 1. 9.adlı öğrenci ve ..tarihinde imzalanmış ve ... 4.. her hafta sonu ders çalışma planında yer alan bölümlerin uygulanıp uygulanmadığını kontrol edecektir. 6.. anlaşmanın yürürlüğe girişinden itibaren kitap veya gazete okurken birbirlerini rahatsız edici davranışlarda bulunmayacaktır. 2... DEĞERLENDİRME Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. Öğrenci. 4. bu anlaşmanın hükümlerine uygun olarak 1.tarihinde sınıfta duyurularak yürürlüğe girmiştir. Anlaşmanın geçerli olacağı süre belirlenir. Öğrenci velisi. fiziksel ve ekonomik durumları göz önünde bulundurularak yorumlanmalıdır. anlaşmanın işleyişinde ortaya çıkacak sorunları. başarılı olmak isteyen öğrenci ve velisi için bir ders yarıyılı uygulanacaktır. Anlaşma hükümleri. öğretmenin belirlediği yaptırımı uygulayacaktır. Taraflar.

2. bu sürenin sonunda cümleleri bitmemiş bile olsa yazmayı bırakırlar. Öğrenciler gruplara ayrılır. 3. hikâyelerin giriş cümlesi olarak kullanılır. Her grup yazdıkları hikâyeler arasından en beğendiklerini seçerek sınıfla paylaşır.YUVARLAK MASA YAZARLIĞI DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. yaratıcı düşünme : Yazma : Farklı türlerde metinler yazma : Kalem. Son turda metinler. Süre bittiğinde yazmayı bırakarak kâğıtlar tekrar sağdaki öğrencilere verilir. Her gruba farklı bir cümle verilir. Her öğrenci. Her öğrenci kâğıdını sağındaki arkadaşına verir. Grup değerlendirme formu kullanılır. 148 . 2. İlk yazan öğrencilere iki dakika süre verilir. beşinci yazana altı dakika süre verilir. dördüncü yazana beş dakika. Not : Grup olarak yazma yöntemi kullanılır. güzel ve etkili kullanma. saat SÜREÇ 1. ilk yazan öğrenciye döner ve o öğrenci hikâye tamamlanmamışsa hikâyeyi tamamlar. Yazılan hikâyeler resimlenerek sınıf veya okul panosunda sergilenir. 5. Üç dakika içinde herkes arkadaşının kaldığı yerden devam eder. Üçüncü yazan öğrenciye dört dakika. kâğıt. Akran değerlendirme formu kullanılır. Verilen cümleler. 4. DEĞERLENDİRME 1. Öğrenciler. 6. kendi kâğıdını alana kadar devam edilir.

Sınıf iki gruba ayrılarak bildikleri atasözlerini yazmaları istenir.BİR ELİN NESİ VAR İKİ ELİN SESİ VAR DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. 3. 2. Öğrencilerin verdikleri örnekler tahtaya yazılır. iki elin sesi var. kalem SÜREÇ Öğrencilerin atasözlerini kendi hayatlarıyla ilişkilendirmelerini sağlamak amacıyla. Ne anlatmak istediği öğrencilere sorulur. 4. DEĞERLENDİRME 1. 1. Atasözünde anlatılana benzer bir durumla karşılaşıp karşılaşmadıkları hakkında konuşulur. Yazdıklarını resimle de destekleyebilirler. 2. 149 . Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır.” atasözü tahtaya yazılır. her atasözünün karşısına anlatılmak istenenle ilgili yaşantılarından örnekler yazmaları istenir. Öğrenciler yazdıkları atasözlerinden birini seçerek üç veya beş paragraflık bir yazı yazarlar. Grup değerlendirme formu kullanılır. güzel ve etkili kullanma. “Bir elin nesi var. Not : Grup olarak yazma yöntemi kullanılır. eleştirel düşünme : Yazma : Farklı türlerde metinler yazma : Kâğıt. Gruplardan.

Öğrencilere bir konu verilir. Konuyla ilgili bilgiler gözden geçirilir. 6. 5. DEĞERLENDİRME 1. öğrenciler arasında okunarak görüş alışverişinde bulunulur.DENEMELER DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :6 : 25 dakika : Türkçeyi doğru. 4. 150 . Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. Çalışma kâğıdı kullanılır. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. 2. Bu konuyla ilgili çağrışım yapan kelimeler listelenir. Bu kelimelerden birbiriyle ilişkili olanlar eşleştirilir. yaratıcı düşünme. 3. 2. Gerekli düzeltmeler yapılarak yazılara son şekli verilir. eleştirel düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Farklı türlerde metinler yazma MATERYALLER : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Oluşturulan taslak. güzel ve etkili kullanma.

sigara izmariti.eğitim .çöpler .ağaçlandırma . II III Hava kirliliğinin sebeplerini açıklayalım..sigara izmariti Hava kirliliği .pet şişeler . sokak . çöpler.yiyecek artıkları . pet şişeler.filtre III I Çevre kirliliğinin sebepleri nelerdir? Sokakların kirliliğinin sebeplerini açıklayalım. Sokak .. ağaçlandırma. yiyecek artıkları. hava kirliliği.fabrikalar .ÇALIŞMA KÂĞIDI Konu: Çevre Kirliliği Konuyla ilgili ilk anda akla gelen kelimeler: Ozon tabakası. görüntü kirliliği. eğitim. fabrika. çevre bilinci.ozon tabakası . filtre. alternatif enerji kaynakları. egzoz gazı. Çevre kirliliği nasıl önlenebilir? IV 151 . gürültü.egzoz gazı I II Çevre bilinci .

Bu resimlere uygun diyaloglar konuşma baloncuklarına yerleştirilir. Seçilen bir anı ile ilgili zihin haritası oluşturulur. güzel ve etkili kullanma. Hatırlananlar resimlenir. kişisel ve sosyal değerlere önem verme TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma MATERYALLER : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1.GEÇMİŞE YOLCULUK DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :6 : 25 dakika : Türkçeyi doğru. Not: Boşluk doldurma yöntemi kullanılır. DEĞERLENDİRME Çalışma kâğıdı kullanılır. 3. 2. 152 .

153 . Resim derslerinde hiç sesimi çıkarmazdım. 3. 5. 4. 6. 6. Ödevlerimi de arkadaşlarıma yaptırırdım. 1. Yeni resim öğretmenim bir kutu boya hediye etti. Annem evi kirletirim endişesiyle boya kalemleriyle resim yapmama engel olurdu. Hasta olduğum için resim ödevimi yapamadım ve öğretmenim beni azarladı. 3. Resim sergime resim öğretmenimi davet ettim. Önceki öğretmenim resimlerimi hiç beğenmezdi. 4. 5. 2. 1.ÇALIŞMA KÂĞIDI BEN DE RESİM YAPABİLİRİM! 2.

DEĞERLENDİRME 1. 2. Öğrenciler gruplara ayrılarak her gruba üzerinde karikatürler bulunan çalışma kâğıdı dağıtılır. 154 . Çalışma kâğıtları kullanılır. Okuma becerisi gözlem formu kullanılır. Çalışma kâğıdında yer alan karikatürler dikkatle incelenir. 3. Not: Boşluk doldurma yöntemi kullanılır. yaratıcı düşünme : Yazma : Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1.BALON DOLDURMA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Eleştirel düşünme. 2. Her grup kendine düşen karikatürdeki boşlukları doldurur.

ÇALIŞMA KÂĞIDI Hakkı USLU 155 .

. 3. 2. eleştirel düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma MATERYALLER : Boya kalemi.. 156 . Belirlenen tarihte kitap sınıfa getirilerek yazılar ve resimler hakkında tartışılır. kâğıtları tutturmak için yapıştırıcı veya diğer malzemeler SÜREÇ Öğrencilerin kışla ilgili resim ve farklı türde yazdıkları yazılardan oluşan bir anı defteri hazırlamalarını sağlamak amacıyla. güzel ve etkili kullanma. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. 6...tarihine kadar açmayın!” uyarısı kitabın kapağına yapıştırılır.... çizdikleri resim veya yazdıkları bir yazıyla desteklerler. DEĞERLENDİRME Proje değerlendirme formu kullanılır. Sayfaları zımbayla delerek bir iple birleştirir/yapıştırır. 4. yaratıcı düşünme. Öğrencilere bir kış resmi gösterilerek “Kışı Hatırlayalım” adlı bir kitap hazırlamaları söylenir. delikli zımba. 1.KIŞI HATIRLA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :6 : 4 ay : Türkçeyi doğru. “. Kitabın hazırlanma süresi dört ay olacağı için öğrenciler yaşadıkları son kışa ait güzel anılarını da kitaplarına eklerler. Kitabın kışla ilgili resimlerden ve kış hatıralarından oluşacağı belirtilir. Hatıralarını. Her öğrenci kendi kitabı için kapak tasarlar. 5.

3. İki öğrenci de “u” ve “a” seslerini temsil etmek üzere görevlendirilir. Ünlü düşmesine uğramış kelimelerin yazımıyla ilgili kurallar kavratılır. cümleler ve etkinliğin yapılışı beden eğitimi öğretmenine verilebilir. Uygulamanın yapılabilmesi için kelimeler. Her öğrenci kelimedeki bir sesi temsil etmek üzere tahtaya çıkarılır. 8. Türkçe dersinde bilgi düzeyinde öğretilen bu konu. Cümle söylendiğinde düşen ünlüyü temsil eden öğrenci yere çöker. güzel ve etkili kullanma : Yazma : Yazım ve noktalama kurallarını uygulama SÜREÇ A. Ek olan sesi temsil eden öğrenci kelimeye yaklaşırken ikinci ünlüyü temsil eden öğrenci yere çöker.” dediğinde “u” sesini temsil eden öğrenci “z” nin yanına gelirken. omuz kelimesinin seslerini temsil eden dört öğrenci yan yana dizilir. B. 5. Öğretmen “Uzun saçları omzuna dökülüyordu. beden eğitimi dersinin ilk beş dakikasında bu dersin öğretmeni tarafından uygulatılarak pekiştirilebilir.GELDİĞİMDE SEN YOKTUN DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ : Türkçe :6 : 10 dakika : Türkçeyi doğru. 6. 4. Öğretmen içinde ünlü düşmesinin yer aldığı kelimenin geçtiği bir cümle kurar. Öğretmen kelimeyi söylediğinde o kelimede görevli öğrenciler grubun ortasında yer alırlar. “omuz” daki “u” yu temsil eden öğrenci yere çöker. Örneğin. 2. 7. Her öğrenci kendine bir ses seçer. DEĞERLENDİRME Ünlü düşmesine uğrayan kelimelerin yazımıyla ilgili kuralları uygulama açısından değerlendirilir. Ünlü düşmesine uğrayabilecek kelimeler gruplara dağıtılır. 157 . 1. ÖĞRETMEN BİLGİ NOTU Türkçenin ses özellikleriyle ilgili bilgi ve kurallar öğrencilerin zihninde somutlaştırılarak verilmelidir.

BOYA! BOYA!
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 15 dakika : Karar verme : Yazma : Yazım ve noktalama kurallarını uygulama : Çalışma kâğıdı

SÜREÇ

1. Öğrencilere ünsüzlerin özellikleri kavratılır.

ÜNSÜZLER

Sert p, ç, t, k, f, s, ş, h

Yumuşak b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z

2. Bilgiler doğrultusunda çalışma kâğıdında yer alan resme ulaşmaları istenir. 3. Ünsüz yumuşaması ve benzeşmesi olayları kavratılarak bu ses olaylarına uğrayan kelimelerin yazımıyla ilgili kurallara değinilir.

DEĞERLENDİRME

1. Öğrenciler, ünsüzlerle ilgili bilgileri (sertlik-yumuşaklık, süreklilik-süreksizlik) kavrayıp ses olaylarına uğrayan kelimelerin yazımıyla ilgili kuralları uygulayabilme açısından değerlendirilir.

158

BOYA! BOYA!

b y n v c

m

c

s f

k y t ş

l c

ğ v m b y ç d z

d

z y c l

n

l d z r r

r

vh ç s p

g c

g l h k p

z

ğ m d

v l n

t f ş m

k ç h z

v l

Yukarıdaki tabloda yumuşak ünsüzleri boyar mısın? Ortaya çok seveceğin bir hayvan çıkacak. Bu hayvanın adını aşağıya yazar mısın?

159

MACERA PEŞİNDE
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :6 : 40 dakika : Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma; yaratıcı düşünme : Yazma : Yazım ve noktalama kurallarını uygulama : Çalışma kâğıdı

SÜREÇ

1. Her öğrenciye noktalama işaretlerinden oluşan bir çalışma kâğıdı verilir. 2. Öğrenciler çalışma kâğıdında yer alan noktalama işaretlerinden birini seçerler. 3. Seçtikleri noktalama işaretini bir kahraman yerine koyarak işaretin maceralarını hikâye şeklinde yazarlar. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır.

DEĞERLENDİRME

1. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. 2. Çalışma kâğıdı kullanılır.

160

ÇALIŞMA KÂĞIDI

Yukarıdaki noktalama işaretlerinden birini seçerek onun başından geçen olayları yazınız. ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………… 161

PROJEM
DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :7 : 80 dakika (araştırma dışında kalan paylaşım süresi) : Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma; araştırma, yaratıcı

düşünme
TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Planlı yazma MATERYALLER : Resim, fotoğraf, afiş, poster, grafik, bilgisayar, tepegöz...

SÜREÇ 1. Öğrencilere farklı konular verilerek birini seçmeleri istenir (Sınıf mevcuduna göre

öğrenciler gruplara ayrılarak, her grubun farklı bir proje hazırlaması istenebilir.).
2. Öğrencilere proje hazırlama sürecinde neler yapılacağı ve nelere dikkat edileceği belirtilir.

Proje hazırlanırken; a. Öğrencilerden seçtikleri konuyla ilgili genel bir araştırma yapmaları, b. Konuyu sınırlandırarak ana ve alt başlıklarını belirlemeleri, a. Hazırladıkları sorulara cevap bulmaları, ç. Sorunlara çözüm üretmeleri, b. Yazacaklarını taslak hâline getirerek ön değerlendirmede bulunmaları istenir. 3. Her öğrenci hazırladığı taslak metni kendisinden istenenlere uygun proje hâline getirir. 4. Öğrenciler yazdıklarını afiş, poster, resim, grafik veya bilgisayardan yararlanarak sunarlar. 2. Sunum yapılırken; 6. Materyallerin konuya uygun olmasına, 7. İlgi çekici olmasına, 8. Metne uygun şekilde yerleştirilmesine dikkat edilir.

DEĞERLENDİRME

Proje değerlendirme formu kullanılır.

162

Her öğrenci. yaşadıkları çevrede meydana gelen ilgi çekici ve önemli olayların listesini hazırlarlar. 163 . eleştirel düşünme. 3. güzel ve etkili kullanma. Öğrenciler. çeşitli kıyafetler : SÜREÇ 1.YAŞAYAN ZAMAN DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER KAYNAKLAR : Türkçe :7 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. yaratıcı düşünme : Yazma : Planlı yazma : Büyük boy kâğıt. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. O dönemi yansıtan kıyafetleri giyerek olayı canlandırmaya çalışır. Listede yer alan olaylar arasından bazıları seçilerek zaman çizelgesine yerleştirilir. DEĞERLENDİRME Akran değerlendirme formu kullanılır. seçtiği dönemde yaşayan gerçek veya hayalî bir şahsın yerine geçerek hikâyesini anlatır. 2. Her olay ait olduğu döneme yazılarak resimlenir ve kâğıtlar birleştirilerek sınıf duvarına asılır. 4.

Akran değerlendirme formu kullanılır. 4. Her hafta. resim. Grup değerlendirme formu kullanılır. Çalışma sürecinde her üyenin etkin olması sağlanır. 5. 3.ADIM ADIM DERGİCİLİK DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. 2. DEĞERLENDİRME 2. güzel ve etkili kullanma. yaratıcı düşünme : Yazma : Farklı türlerde yazma : Resim. sınıfın gündemini oluşturacak bir konu belirlenir. belirlenen gündem maddesine göre bir pano hazırlar. Gruplardan biri. pano SÜREÇ 1. 3. 164 . Dergi için iş bölümüne dayalı aşağıdaki görevlendirmeler esas alınır: Yazı işleri müdürü Editör Düzeltmen Yayın Kurulu Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. Grup üyeleri bu panoya yazı. fotoğraf. Sınıf gruplara ayrılır. derledikleri metin ve fotoğraflarla katılırlar.

eleştirel düşünme : Yazma : Farklı türlerde metinler yazma : Resim SÜREÇ 1. Resimle ilgili sorulara cevap vermeleri istenir. a. 2. güzel ve etkili kullanma. Karşıdaki yuvarlak nesnenin yeni bir dünya olduğunu düşünürsek bu dünyada neler yapmak isterdiniz? c. Not: Duyularından hareketle yazma yöntemi kullanılır. Sizce bu pencere nereye açılıyor? b. 165 . Resimden hareketle öğrencilere şiir yazdırılır. Balıklar sizin için ne ifade ediyor? 3. Örnek sorular.RESİMLERİN EZGİSİ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 20 dakika : Türkçeyi doğru. Öğrencilere bir resim gösterilir. DEĞERLENDİRME Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır.

İnternet. Öğrencilerden gezi öncesi gidecekleri mekânlarla ilgili yeterli bilgi toplamaları istenir. Gezilen bölgenin özelliklerine dikkat çekmek amacıyla gezi sırasında öğrencilere çeşitli sorular sorulur. 4. güzel ve etkili kullanma. araştırma : Yazma : Kendini yazılı olarak ifade etme : Ansiklopedi. Çalışma kâğıdı kullanılır. 3. Öğrencilerin gezi sırasında gördükleri ve edindikleri izlenimler. Not: Güdümlü yazma yöntemi kullanılır. çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. daha önce elde ettikleri bilgilerle birleştirilerek gezilen yerle ilgili değerlendirme yapılır. DEĞERLENDİRME 1. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. 2. 166 .GEZİP GÖRDÜKLERİM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :7 : 80 dakika : Türkçeyi doğru. Yaşanılan bölgenin tarihî mekânları ile doğal güzelliklerinin bulunduğu yerlere gezi düzenlenir. 2.

. 4. iklimi ve coğrafi koşullarının özellikleri nelerdir? . Gezdiğiniz yerde dikkatinizi ilk olarak ne çekmiştir? 2. 5. Gezdiğiniz yerle ilgili araştırma yaparken eksik gördüğünüz bilgiler nelerdir? . 2..GEZİ ÖĞRENCİ ÇALIŞMA KÂĞIDI GEZİ ÖNCESİ 1... Gezi sırasında neler hissettiniz? 3. Gezdiğiniz yeri yaşadığınız çevre ile karşılaştırdığınızda. Gideceğiniz yeri niçin tercih ettiniz? Gezeceğiniz yerde hangi medeniyetler kurulmuştur? Gezeceğiniz yerin tarihimiz açısından önemi nedir? Gezeceğiniz yerde yaşamış olan Türk büyükleri kimlerdir? Gezilecek yerin bitki örtüsü. ne gibi benzerlik ve farklılıklar gördüğünüzü ifade ediniz.. 2.. 167 . GEZİ SIRASINDA 1. En beğendiğiniz yer neresi? Niçin? . 3. GEZİ SONRASINDA 1.

coğrafi bölge ve tarihî dönemin etkileri göz önünde bulundurularak tartışmaya yön verilir. Bu çevrede yaşamanın olumlu ve olumsuz yönlerini listelerler. 9. Cinsiyet. Sınıfa bir dürbün getirilerek öğrencilerin çevreye bakmaları sağlanır. Suya atılan nesnenin meydana getirdiği dalgalanma gözlenerek. güzel ve etkili kullanma. 3. 4. 6. suya atılacak bir nesne. yaş. Farklı açılardan bakmanın insanların hayatında ne gibi değişiklikler meydana getirebileceği tartışılır. 7. boya kalemleri SÜREÇ 1. 2. kişilikleri üzerinde etkisi olan bir çevre seçerler.). 8. Yaşadıkları çevrenin resmini çizerek yazılarına eklerler. Çevremizdeki bazı küçük değişikliklerin hayatımızda dalgalanmalara neden olabileceği hakkında konuşulur. öğrencilerden dalganın su yüzeyinde oluşturduğu etkiyi tasvir etmeleri istenir. bir tas veya bir kova su. Çevrenin kişilik üzerindeki etkisi hakkında beyin fırtınası yapılır. İsim verilmeden okunan metinlerin hangi öğrenciye ait olduğu tahmin edilir. eleştirel düşünme. 168 . DEĞERLENDİRME Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. Algılananlar hakkında konuşulur. Yaşadıkları çevrenin kişilikleri üzerindeki etkilerini anlatan bir yazı yazarlar. Not: Eleştirel yazma yöntemi kullanılır.EĞER DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :7 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. 5. yaratıcı düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma MATERYALLER : Dürbün (Kâğıt veya kartondan da yapılabilir. Öğrenciler.

2. dergi veya İnternetten alınan resim/resimler dağıtılır. 3.ÇİZGİLER NE SÖYLER? DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 25 dakika : Türkçeyi doğru. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. Öğrencilere gazete. Arkadaşlarından farklı yorum getiren öğrencilerin yazıları sınıf panosuna asılır. 2. 5. DEĞERLENDİRME 1. çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Öğrencilerin yorumları okunur. yaratıcı düşünme : Yazma : Yazma kurallarını uygulama : Resim. 4. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. Öğrenciler resimler hakkındaki yorumlarını yazarak okurlar. 169 . güzel ve etkili kullanma. Çalışma kâğıdı kullanılır. Resimler üzerinde düşünmeleri için öğrencilere beş dakika süre verilir.

………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… 170 .ÇALIŞMA KÂĞIDI Yukarıdaki resimlerin sizde bıraktığı izlenimleri yazınız.

4. Tüm grupların ortak çalışmasıyla Atatürk’ün hayatını anlatan bir çizelge oluşturulur. Yazdıklarını görsel/işitsel materyallerden yararlanarak sunarlar. 5. 171 .ATATÜRK’Ü TANIYORUM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 80 dakika (araştırma dışında kalan paylaşım süresi) : Araştırma. olayın geçtiği yeri temsil eden bir resim veya fotoğraf yerleştirilir. Bu çizelgeye. Öğrenciler gruplara ayrılır. Atatürk’ün hayatındaki önemli olayların yer ve tarihleri ile Atatürk’ün o tarihte kaç yaşında olduğu yazılır. 2. Araştırdıkları dönemde yaşayan ve Atatürk’ün çevresinde bulunan bir şahsiyetin yerine kendini koyarak onun gözüyle Atatürk’ü tanıtan bir yazı yazarlar. Her grup. Atatürk’le ilgili kitaplar SÜREÇ 1. Not : Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. fotoğraf. Çizelgeye. bilgi teknolojilerini kullanma : Yazma : Planlı yazma : Resim. 6. DEĞERLENDİRME Proje değerlendirme formu kullanılır. zaman çizelgesinden bir olay seçerek bununla ilgili araştırma yapar. yaratıcı düşünme. 3.

Bütün sınıfa da arkadaşlarının sınıf gazetesi hazırlanması için görev almak istediklerini. Öğrencilerden bir kısmı araştırma ve röportaj yaparken. Hazırlanan gazete sınıftaki panoya herkesin okuyabileceği şekilde asılır. bu davranışlarıyla bir girişimcilik örneği sergilediklerini.SINIF GAZETESİ DERS : Türkçe SINIF :8 YAKLAŞIK SÜRE : 80 dakika (araştırma dışında kalan paylaşım süresi) TEMEL BECERİLER : Girişimcilik TEMEL DİL BECERİSİ: Yazma AMAÇ : Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma Not : “Başkalarıyla iletişim kurma ve geliştirmede sözlü ve sözsüz anlatım becerilerini kullanır. hikaye vb. diğer kısmı da şiir. SÜREÇ Çıkarılacak sınıf gazetesi için gönüllü öğrenciler seçilerek görev dağılımı yapılır.resim ve karikatür bulma görevini üstlenir. Not: Güdümlü yazma yöntemi kullanılır. görev alan öğrencileri tebrik eder. Öğretmen başarılı çalışmalarından dolayı.) gazeteye alabilirler. bunun sonucunda da çok güzel bir sınıf gazetesi çıkararak başarıya ulaştıklarını açıklar. Öğrenciler isterlerse kendi çalışmalarını da (şiir. DEĞERLENDİRME Başkalarıyla iletişim kurma ve geliştirmede sözlü ve sözsüz anlatım becerilerini kullanabiliyor mu? 172 .” Girişimcilik ara disiplin kazanımıyla ilişkilendirilir. Öğretmen bu süreçte öğrencileri sürekli takip ederek onlara yardımcı olur. Her öğrenci yaptığı araştırmalar konusunda diğer öğrencileri bilgilendirir. Öğrencilere bir haftalık süre verilir.

çevre. Okul. Çalışma kâğıdı kullanılır. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. 173 . problem çözme TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Farklı türlerde metinler yazma MATERYALLER : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. yaratıcı düşünme. güzel ve etkili kullanma. Konu sınıf ortamında tartışılarak sorular oluşturulur. eleştirel düşünme. Bu sorunla ilgili düşünce ve çözüm önerilerini yazılı olarak ifade ederler. 2. sınıfın gündemine alınır.GÜNDEM OLUŞTURMA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. 4. cevaplamak üzere. ülke veya dünya sorunlarıyla ilgili bir konu. sorulardan birini seçerler. DEĞERLENDİRME 1. Not: Kontrollü yazma yöntemi kullanılır. Öğrenciler. 2. Konu ile ilgili beyin fırtınası yapılır. 3.

Baloncuklara yazılan kelimelerden hareketle sorular oluşturunuz. 174 . Kelimelerden birini seçerek bu sorunla ilgili düşünce ve çözüm önerilerinizi yazınız. 2. ………………………………………………………………………………………………. 1. 6.ÇALIŞMA KÂĞIDI GÜNDEMİMİZ : TRAFİK Trafik kavramının çağrıştırdıklarını aşağıdaki baloncuklara yazınız.. ……………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………. 4. 3. 5... ………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………..

DEĞERLENDİRME Yazılı anlatımı değerlendirme formu kullanılır. Öğrenciler. 3. araştırma : Yazma : Farklı türlerde metinler yazma : Yunus Emre’nin yaşadığı dönemi yansıtan materyaller SÜREÇ 1. 5. güzel ve etkili kullanma. kronolojik sıraya konularak kitap hâline getirilir ve sınıf kitaplığına yerleştirilir. 4. Öğrencilerin yazdıkları.ONU TANIYORUM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Yunus Emre’nin hayatını anlatan bir zaman çizelgesi hazırlanır. 175 . Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. Yunus Emre’nin hayatındaki önemli olaylar ve olayların geçtiği mekânlar belirlenir. zaman çizelgesinden bir dönem seçer ve o dönemle ilgili araştırma yapar. kendilerini o dönemde yaşayan gerçek veya hayalî bir şahsın yerine koyarak Yunus Emre’yi tanıtan bir yazı yazarlar. 2. Her öğrenci veya grup.

3. kabul edilenlerle şirket yönetimi arasında anlaşma metni imzalanır. 176 .ŞİRKET KURUYORUM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Öğrenciler sanal bir şirket kurarlar. Bir grup öğrenci. İş başvurusu kabul edilen öğrencilerle görüşülür. girişimcilik TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Farklı türlerde metinler yazma MATERYALLER : Öz geçmiş. başvuru formu. DEĞERLENDİRME 1. dilekçe. Çalışma kâğıdı kullanılır. iletişim kurma. 4. 2. güzel ve etkili kullanma. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. 2. karar verme. ekte öz geçmişlerini sundukları bir dilekçe ile şirkete iş başvurusunda bulunurlar. anlaşma metni SÜREÇ 1. Not: Kontrollü yazma yöntemi kullanılır. Diğer öğrenciler. şirketin yönetim kadrosunu oluşturur.

ÇALIŞMA KÂĞIDI 177 .Anlaşma metnini yazınız.

Sergiye şiir. araştırma TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Faklı türlerde metinler yazma KAYNAKLAR : Edebiyat Atölyesi( 6. güzel ve etkili kullanma. Çalışmaya katkıda bulunanlar için katılım belgesi hazırlanır. Eğitim Gönüllüleri Vakfı SÜREÇ Okul sonu sergisi için bir plan hazırlanır. 7. karikatür köşeleri oluşturularak çalışmalar gruplara ayrılır. Sergi için duyuru metni yazılır. DEĞERLENDİRME Proje değerlendirme formu kullanılır.SERGİ SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER :8 : 1 hafta (yazma çalışmaları dışında kalan paylaşım süresi) : Türkçeyi doğru. deneme. yaratıcı düşünme. 8. sınıflar). deneme. Sergi günü ve yeri belirlenerek bununla ilgili duyuru hazırlanır. 178 . Dönem sonunda açılış konuşması yapılarak sergi açılır. çalışmalarla katılım olacağı belirtilir. Şiir. Açılış sonrası katılım belgeleri katılımcılara dağıtılır. öykü. öykü. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. karikatür vb.

Hazırlanan listedeki kelimelerden seçme yapılarak imaj oluşturulur. güzel ve etkili kullanma. Not: Kelime ve kavram havuzundan seçerek yazma yöntemi kullanılır.ŞAİR GİBİYİM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. DEĞERLENDİRME Çalışma kâğıdı kullanılır. Somut kelimelerden ve imajlardan oluşan iki liste hazırlanır. Öğrenciler listeden. Yazılan şiirler müzik eşliğinde okunur. yaratıcı düşünme : Yazma : Farklı türlerde metinler yazma : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. Kelime ve imajlar kullanılarak şiir yazılır. 2. 3. şiirlerinde kullanacakları kelime ve imajları seçerler. 179 . 4.

ÇALIŞMA KÂĞIDI I. GRUP II. GRUP TATLI SIKI ALTIN KESKİN YÜCE UÇUK SAKİN SAĞLAM ÇARESİZ ÖRNEK RÜZGÂR GÖNÜL ÇİÇEK EVLER HAYAT AĞAÇ BULUTLAR BEN VARLIK İMAJLAR: Hayat. tatlı rüzgâr. sakin evler 180 .

Şiirinize bir başlık bulunuz. yaratıcı düşünme : Yazma : Farklı türlerde metinler yazma : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. güzel ve etkili kullanma. 2. Hoşgörü kavramının çağrıştırdıklarını dondurma toplarının içine yazınız. Not: Yaratıcı yazma yöntemi kullanılır. 181 . Yazdığınız şiiri aşağıdaki özellikler bakımından kontrol ediniz. 4. Bu duygu ile ilgili aklınıza gelen kelimelerden hareketle bir şiir yazınız.ÇAĞRIŞIMLAR VE DUYGULAR DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER TEMEL DİL BECERİSİ AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. 5. Yazdıklarınızdan hangisi sizde en güçlü duyguyu uyandırır? 3. • • • • Şiirde ana duyguyu verebildim mi? Çarpıcı ifadeler var mı? Ses uyumunu sağlayabildim mi? Anlam ve ahenk yönünden en uygun kelimeyi seçmiş miyim? DEĞERLENDİRME Çalışma kâğıdı kullanılır.

ÇALIŞMA KÂĞIDI ÇALIŞMA KÂĞIDI 2 182 .

ÇALIŞMA KÂĞIDI Şiirinizi buraya yazınız. 183 .

iki dakika içinde “değişim” kelimesinin çağrıştırdıklarını defterlerine yazmaları istenir. değişimin ne olduğunu (değişimi tarif eden). 7. Birkaç öğrenci yazılarını aileleri ile paylaşmak üzere görevlendirilir. 184 . resim veya dansla destekleyebilirler. kısa hikâye veya şiir türünde de olabilir. Not: Güdümlü yazma yöntemi kullanılır. kalem SÜREÇ 1. 5. Yazılı anlatımı değerlendirme ölçeği kullanılır. Öğrencilerden. Kelimenin çağrıştırdıkları daha sonra tahtaya yazılır. “Değişimi reddedebilir miyiz?. güzel ve etkili kullanma. Öğrencilerden bir önceki yıl yaşadıkları sosyal değişimleri liste hâlinde yazmaları ve bunlardan kendilerini en çok etkileyeni seçmeleri istenir. Öğrencilere. 2. Akran değerlendirme formu kullanılır. yaratıcı düşünme TEMEL DİL BECERİSİ : Yazma AMAÇ : Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma MATERYALLER : Kâğıt. 8. DEĞERLENDİRME 4. “Hayatınızda bir değişiklik olduğunda ne hissedersiniz?” gibi açık uçlu sorular sorularak tartışma ortamı oluşturulur. 9. “Yetişkinlerin yaşadığı olumlu ve olumsuz değişimler nelerdir?”. 4. Öğrencilerin yazıları okul panosunda veya dergisinde yayımlanır. 6.ZAMANLA DEĞİŞİR HER ŞEY DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Öğrenciler. sınıfa gelerek ilk gençlik yıllarına ait tecrübelerini paylaşmaları istenir. Öğrenciler yazılarını müzik. 5. Ailelerden. eleştirel düşünme. hayatlarını nasıl etkilediğini ve kendilerinde uyandırdığı duyguları anlatan bir yazı yazarlar. Yazı. 3.

DİL BİLGİSİ ETKİNLİKLERİ 185 .

güzel ve etkili kullanma AMAÇ : Kelimenin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve MATERYALLER uygulama : Çalışma kâğıdı SÜREÇ Bir metin belirlenir. Çiftçiden pazarda satmak üzere ürünlerini iki çuvala yerleştirmesi istenir. sınıf YAKLAŞIK SÜRE : 20 dakika TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru. Öğrenciler çiftçi rolünü üstlenir. Birinci grup metindeki isimleri. ikinci grup fiilleri bulmakla görevlendirilir.ÇİÇEKÇİ DERS : Türkçe SINIF : 6. Çalışma kâğıdı kullanılır. Öğrenciler verilen metindeki isim ve fiilleri ayırarak çuvallara yerleştirir DEĞERLENDİRME 1. 186 . Kelime köklerinin/gövdelerinin türünü (isim/fiil) tespit edebiliyor mu? 2. Öğrenciler iki gruba ayrılır.

. Uzuyordu damarlarına giden kanla. Beslendiği toprağından utandı. Aşağıdaki metni okuyarak ona yardımcı olur musun? BİR ÇİÇEK VARDI Bir çiçek vardı. Kirden. Yaprakları dağıldı. Çekti köklerini. Isınmak istedi. Yağmurlarda ıslandı. Boyu aşınca bulutları. Yaşıyordu topraktan aldığı gıdayla. Baktı aşağılara. 187 . bu yılki ürünü çuvallara doldurarak pazarda satacaktır.. çamurdan kurtardı. Kokulu. Yaklaştığı güneşten yandı. Fiil köklerini yazınız. Kâmil Ozay (Yaralı Bahar) İsim köklerini yazınız. Güzel.. tozdan. Kendini güneşe akraba sandı. Sonra üşüdü birden. Bıraktı kendini rüzgârlara. Büyülü.ÇALIŞMA KÂĞIDI Çiçekçi Hasan.. Komşu olunca yıldızlara.

………. Karışık hâlde verilen kelimeler resimlerin içerisine yazılır. ………….. DEĞERLENDİRME Kelimeleri yapılarına göre gruplandırabiliyor mu? 188 . TÜREMİŞ …………. BASİT …………… …………. …………. …………. 2. 3..…………...…. ……….. sınıf YAKLAŞIK SÜRE : 10 dakika TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru. birleşik ve türemiş) belirlenir. güzel ve etkili kullanma.. karar verme AMAÇ : Kelimenin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve MATERYALLER uygulama : Çalışma kâğıdı SÜREÇ 1. …………… Beğenilen çalışmalar sınıf veya okul panolarında sergilenir.. BİRLEŞİK …………… …………… …………… .…. …………. Öğrencilerin okudukları herhangi bir kitaptan yirmişer kelime (basit. …………. Öğrencilerden her kelime grubu için bir resim çizmeleri istenir.GRUPLANDIRMA DERS : Türkçe SINIF : 6.

SAYAR. ELİ. KONDU. DÖVER. DEĞERLENDİRME Birleşik kelimelerin anlam özelliklerini kavrayabilmiş mi? 189 . BÖREĞİ. BİLGİ. Bankanın birleştirdiği kelimeler tahtaya yazılarak sınıfla paylaşılır. SU. BİÇER. 2. ÇALAR. Bir grup öğrenci bu bankada görev alır. KALE. ATA. Bir öğrenci bankaya giderek seçtiği kelimeleri hesabına yatırır: Örnek. KIRIK. beş dakika sonra bankaya giderek yeni kelimelerini alır. AYAK. yaratıcı düşünme AMAÇ : Kelimenin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve MATERYALLER uygulama : Kelime listeleri SÜREÇ 1. BOĞAZ. 4. Kelime birleştirmekle görevli hayalî bir banka kurulur. 3. KABI. sınıf YAKLAŞIK SÜRE : 20 dakika TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru. İÇİ. HANIM. SÖZÜ. Öğrenci. güzel ve etkili kullanma.KELİME BANKASI DERS : Türkçe SINIF : 6. KASET. GECE.

. 2..... 7...... resim..........O...Derse geç kalan öğrenci..... koyabilirsin.Sen...Ayten.... hiç beğenmemiştim.Misafirler siz. bekliyorum. sınıf : 25 dakika : Tamlama ve Hâl Ekleri : Türkçeyi doğru.... 13. üç kez vurdu...... kalp...... 5................Soruya yanlış cevap verdiğimizi öğretmen...... bilmiyorum........ sınıf.............. DEĞERLENDİRME 1............... 4..... ilk roman...................Oda.... dışarıya bakıyorum. 11. yapamadın mı? 15......Ödevler... anladık. 8..... dolap....... güzel ve etkili kullanma : Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki boşluklara önce tamlama eklerini............. kalacaklar..kapı........ sözler....... 9.Çocuklar okul...Bu soru. pencere.... 3...... hep................. kırdın. 6......... Öğretmenin verdiği cevaplar doğrultusunda öğrenciler.. oda..Ben..... birbirlerinin kâğıtlarını değerlendirir. bana ver....Kitaplarını Ayşe. oynuyorlar....... sonra da gerekli hâl eklerini getiriniz. 2......... 14. 12.. 1................. gözlük.. artık hiç kimse inanmıyormuş..Yazar... bakışlar.... bahçe.... seni okul.. yatağın altında buldum. cevap....Yalancı Çoban.. kapı..... 10..... Hâl eklerini işlevlerine uygun kullanabiliyor mu? 190 ......NE HÂLDEYİM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE KONU: TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe : 6..Öğretmen....... soru......... anlamadım.......

.Dost....Ahmet Bey...... 4.Yazar.......... 5... anılarında “Yaşlılık...Kış. DEĞERLENDİRME 1. 9. 8. orta....” diyor... 2...TAMAMLAMA DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE KONU TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe : 6 sınıf : 25 dakika : İsim Tamlaması : Türkçeyi doğru..Onlar.. biz çocukları şaşırtacak kadar çoktur.. Öğrencilerin verdiği cevaplar kontrol edilir....... renk....... kömür.....“Su. dört.... sokak. Tamlama eklerini kavrayabildi mi? 191 . bizim sınıfta..... geldi işte..... kitap..Seksen beşindeki yazar... tat...Eylül. 1..... 10......Anneler. okulların açılma günü. sabır.. Yanlışları sınıf ortamında düzeltilir. 3. o kadar güzel ki.. oğul.. 7....Zonguldak.. söz...... beklenen ilgiyi gördü........ 2.. de gülü de bazen insanı kırar. güzel ve etkili kullanma : Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki boşluklara tamlama ekleri yazarak belirtili isim tamlamaları yapınız... var mıdır?” diye sordu öğretmenimiz. 6.. bir başka..... halk arasında “kara elmas” diye anılır....

3...... arabalar yanımızdan . günlerim hep burada .. düşüncelere saygı gösteren hayata . konuşur ve ..................... 192 .. cümlelerle derdini anlatır... bakar.... bu güzel yerde ............ 4..............Uzun boylu ve .NEREYE? DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE KONU TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe : 6................ geçiyordu......... geçti... yaşıyordu güzel başka kısa hızlı hızlı yalnız DEĞERLENDİRME Öğrencilerin verdiği cevaplar kontrol edilir.................... Yanlışları sınıf ortamında düzeltilir................ 5.................. güzel ve etkili kullanma : Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Yanda verilen kelimeler hangi boşluklara yazılırsa sıfat görevi üstlenir? 1............ adam........ sınıf : 15 dakika : Sıfat : Türkçeyi doğru......... 2.

.......... 1......................................... ................ ..........Bazı arkadaşlarım benim bu konuda önyargılı olduğumu söylüyor......................................Bu küçük şehirde hiçbir sinema açık değilmiş............. ........ 1.... 9....... 7...............Kimi insanlar yeşil alanların korunması konusunda oldukça duyarsız........Bir adam karşı caddeden bize doğru geliyordu.. 8.......... ....... ............................................................................................... Örnek: Son günlerde okuduğum birçok kitabı okulun kütüphanesinden aldım........ Yanlışları sınıf ortamında düzeltilir................................... 5....Denizden topladığı birkaç taşı çalışma masasının üzerine bıraktı.......................... Zamir ve sıfatları işlevlerine uygun kullanabiliyor mu? 193 ...................Sıfat TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru....Hangi geziye katılmayı düşünüyorsun? ........ güzel ve etkili kullanma AMAÇ : Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Cümlelerdeki sıfatları örnekteki gibi değiştirerek zamire dönüştürünüz..... 3..................................Kaç arkadaş senin bu görüşüne destek verdi? ....... ........... 4.................... 2................................Senenin başında işlediğimiz pek çok konuyu tekrar etmemiz gerekli...................................................DÖNÜŞTÜRME DERS : Türkçe SINIF : 6 sınıf YAKLAŞIK SÜRE : 25 dakika KONU : Zamir ................................................. 2....................Okulun bahçesinde toplanan bütün öğrenciler sınıflarına girmeyi bekliyor..................................... Son günlerde okuduğum kitapların birçoğunu okulun kütüphanesinden aldım............................................................................................. 6.............................................................................................. Öğrencilerin verdiği cevaplar kontrol edilir............ ..........................................................

karar verme AMAÇ : Fiillerin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama MATERYALLER : Çalışma kâğıdı SÜREÇ Çalışma kâğıdı dağıtılarak öğrencilerden buradaki fiilleri yapılarına göre gruplandırmaları istenir.BİRLEŞİK FİİLLER DERS : Türkçe SINIF : 7. güzel ve etkili kullanma. sınıf YAKLAŞIK SÜRE : 10 dakika TEMEL BECERİLER : Türkçeyi doğru. DEĞERLENDİRME Fiilleri yapılarına göre gruplandırabiliyor mu? 194 .

ÇALIŞMA KÂĞIDI görememek Abayı yakmak gözlemek sormak çözülmek bakakalmak görmek alınmak Yardım etmek taşlaşmak Göze girmek Selam vermek sevinmek ……… ……… ……… ……… Basit Fiiller ……… ……… ……… ……… Birleşik Fiiller ……… ……… ……… ……… Türemiş Fiiller 195 .

........... O çocuk benim arkadaşım.......... .................. O kazağı bugün giymiş................................. yolda arkadaşıma rastladım..................... gör…............................ Dersten sonra eve yürü........ . ............ hikâyeyi dikkatle dinledim...................... Bazı güller kurutulmuş.............................. Örnek: Ben biliyorum......................... hemen geriye döndü................... yürü................... zaten biliyordum................... eve gider……..... Eve git…… kitaplarımı alacağım. Örnek: Büyük şehirlerdeki oyun alanları giderek azalıyor.................. Yarın gece televizyonda bir film gösterilecek... Bizim ders çalış.... O gülleri vazoya koymuş................ Ali’nin [yarın okula gelmeyeceği]ni biliyorum... gittim..... Eski mahallemize git.......... Aşağıdaki cümleleri uygun fiilimsi ekleriyle birleştirip tek cümle olarak yazınız..... dün bir kazak almış................ O. sarı saçlı bir çocuk geliyor... ................................... çiçekler ne kadar güzel! Onu birden karşımda gör.................. Bu yüzden okula gelmedi.......................................................... güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama : SÜREÇ Aşağıdaki boşlukları uygun fiilimsi ekleriyle doldurunuz....................... Ali yarın okula gelmeyecek... onun boynuna sarıldı..........................TAMAMLA VE BİRLEŞTİR DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ Türkçe :8 : 20 dakika : Türkçeyi doğru........... Her sabah yarım saat yürü..................... odada yüksek sesle konuşulmaması gerekir....... İlkbaharda aç.................. Ben o filmi daha önce gördüm........... Sizin benden hiç hoşlan............... Okuldan çık….... Onun anlat............... .................................. arkadaşlarıma uğrarım. Dün biraz rahatsızmış................. O beni gör............. Karşıdan uzun boylu.... DEĞERLENDİRME Fiilimsi eklerini işlevlerine uygun olarak kullanabiliyor mu? 196 .......................................... çok şaşırdım......................... Çocuk annesini gör….. sağlık için çok faydalıdır......................................................................

sıfat ve zarf görevlerinde kullanılır. Fiilimsiler her zaman cümlenin ortasında bulunur. masalarının başına oturup gerçek dünyayı hatırlamaktan başka bir şey (zarf fiil) (isim fiil) yapmazlar. ( ) 10. Fiilimsilerden sonra hiçbir ek gelmez. Fiilimsi olan cümlelerde genellikle birden fazla yargı bulunmaktadır. ( ) 6. Fiilimsiler cümle içinde isim.DOĞRU MU. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki ifadelerden doğru olanın yanına (D). ( ) 4. Fiilimsiler yardımıyla çok uzun cümleler kurabiliriz. ( ) 8. “Bazı yazarlar. Belki de yazarları unuttuklarımızı bize hatırlattıkları için çok severiz. ( ) 9. Oluşturulan bir roman kahramanı ne kadar karmaşık olursa olsun gerçek bir insan gibi olamaz. Bazı filimsi ekleri biçim olarak zaman ekleriyle benzerlik gösterir. Ancak hepimiz bir kitabın ilk sayfasını açar açmaz oradaki kahramanların gerçek olduğuna inanmaya başlarız. ( ) 3. YANLIŞ MI? DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe :8 : 20 dakika : Türkçeyi doğru. günlük hayatta yaşanan pek çok şeyi de o kitaplara katarız. Fiilimsi ekleri fiil kök veya gövdelerine gelir. ( ) 2. Aşağıdaki cümlelerde fiilimsilerin altını çizip hangi tür fiilimsi olduklarını yazınız. ister istemez. kitaplar hariç…” DEĞERLENDİRME Fiilimsi türlerini kavrayabilmiş mi? 197 . Fiilimsi eki almış bazı kelimeler isim görevinde kullanılır. ( ) 7. Çok iyi hatırlıyorum. Zarf fiiller. Onların yazdıkları birçok kitap aslında gerçek hayatlarımızdaki unutuşlarımızı ele alır. yanlış olanın yanına (Y) işareti koyunuz. Bizler kitapları okurken. bir zamanlar gazetede şöyle bir söz okumuştum: “Hiçbir şey hayat kadar ilgi çekici olamaz. Sonra da içine girdiğimiz bu masal dünyasında doya doya gezeriz. ( ) 5. Fiilimsilerin olumsuz biçimleri yoktur. cümleye zaman ve durum anlamı katar. ( ) 1.

(-ınca) Eve git. Eğildi ve onu yerden aldı. (-arak) Sen bizim eve geldin. Örnek: Ben sınava hazırlanıyordum.. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki cümleleri yanlarındaki zarf fiil eklerini kullanarak birleştiriniz.BİRLEŞTİRELİM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. Bununla birlikte insanların sağlığı da bozuluyor. (-madan) Kapının zili çaldı. Hemen bana telefon et. Çevremiz her geçen gün daha da kirleniyor. -mez) Eve gideceğim ve çantamı alacağım. O zamandan beri çok mutluyum. O sırada arkadaşlarım televizyon seyrediyordu. (-ır . o zaman çok korktum.. (-dıkça) Eski eşyalarımı karıştırıyordum.(-ken) Sabah başlayan yağmur hiç durmuyor. Tam o sırada çocukluk günlerimi hatırladım... (-ıp) Şemsiyesi yere düşmüştü. (-alı) DEĞERLENDİRME Zarf fiilleri işlevlerine uygun olarak kullanabiliyor mu? 198 . sürekli yağıyordu.(-ken) Ben sınava hazırlanırken arkadaşlarım da televizyon seyrediyordu.

öğrencilere “Biraz sonra sizlere ilginç bir olay anlatacağım.” dedim. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama : : SÜREÇ Aşağıdaki cümleleri fiilimsi eklerini kullanarak dolaylı anlatım cümlesine dönüştürünüz. Ünlü bir tiyatrocumuz “Hayat bir sahnedir. Örnek: Ayşe. Ayşe. duvar olmaz. annesine “Benim ödevlerime yardım eder misin?” dedi. Öğretmen.DOLAYLI ANLAT DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ Türkçe 8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru.. annesinden ödevlerine yardım etmesini istedi.…………………………………………………………… Kırlardaki güzel çiçekler “Renklerimiz ne kadar da canlı değil mi?” diye sordu. …………………. Bir atasözümüz şöyle der: “Yalnız taş.” …………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………… Çocuklar hep bir ağızdan bana sordular: “Bütün bu güzel dergiler senin mi? ” …………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………… Arkadaşıma “Sınavın ne zaman olacağı hakkında hiçbir bilgim yok..” der. DEĞERLENDİRME Fiilimsi eklerini işlevlerine uygun olarak kullanabiliyor mu? 199 ...” dedi. ………………………………………………………………………………….

Senin bu konudaki görüşlerine kesinlikle katılmıyorum. fiilimsi değil isimdir. çünkü bir varlığı karşılıyor. Birçok yazar bu şehrin güzelliklerini kitaplarına konu etmiş. DEĞERLENDİRME Fiilimsiyle isim fiil arasındaki farkları kavrayabilmiş mi? 200 . Ekmek alması için babasının verdiği parayı düşürmüş. Oysa isim fiiller. Ateş yakmak isteyen gençlerden birisi çakmak istemek için yanımıza geldi. fiilimsi midir? Niçin? Örnek: Niçin kondun a bülbül / Bahçemdeki asmaya (Bu cümledeki “asma”. kürek gibi el aletlerinin pabucunu dama attı. Uzmanlar. Baharın ilk günlerinde çokça yenilen dondurmanın sağlık için bazı sakıncaları olabilir. İş makinelerinin yaygınlaşması kazma.) Bu bölgede güzelliğiyle ünlenen birçok çağlayan bulunmaktadır.BENİM GÖREVİM DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe :8 : 40 dakika :Türkçeyi doğru. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimeler isim mi. avlanmak için denize çıkan balıkçıları görüş mesafesi konusunda uyardı. Tarlalarına buğday ekmek isteyen çitçiler yağmurun yağmasını bekliyor. eylemlerin adıdır. Besinleri dondurma onları uzun süre saklamak amacıyla kullanılan yaygın bir yöntemdir.

Örnek: O. Arkadaşım. Çarpık yapılaşmayla bu güzelim yer. Sonbaharın gelmesiyle birlikte ağaçların bütün yaprakları sararmış. O. Tren istasyonunda beklerken tanıştığımız bu adamı hepimiz tanıdık. her sabah denize doğru uzanan geniş bir yolda. hiçbir zaman tükenmez. dergilerde yazdığı çocuk şiirleriyle tanınmış. Bu koskoca şehirde tanıdık bir yüze rastlayamamak benim için çok doğaldı. öğrencilerin geleceği tartışılacakmış. Zirveye giden yolda tükenmez bir azimle çalışmak gerekir. Okulumuzun düzenlediği bu önemli toplantıda. Başarıya susamış bir insanın kazanma azmi. koşar adım yürüyorlardı. geleceğini söylemesine rağmen gelmedi. yavaş adımlarla saatlerce koşar. Yarın öğleden sonra gelecek arkadaşımı uzun zamandır görmemiştim. benim tanıdığım kasaba olmaktan çıkmıştı.BENİ FARK ET! DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe :8 : 25 dakika : Türkçeyi doğru. DEĞERLENDİRME Fiilimsilerin işlevlerini kavrayabilmiş mi? 201 . Altın gibi sararmış yapraklara basa basa küçük bir dağ yolundan ilerliyoruz. Eklerin adlarını yazınız. 19 Mayıs törenleri için hazırlanan öğrenciler. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimeleri ve aldıkları ekleri inceleyiniz. (zaman eki) Tanınmış bir yazarla karşılaştınız mı hiç? (sıfat fiil eki) Yarın öğleden sonra arkadaşım gelecek.

derdi. Kitabın ilk cümlesi şöyleydi: “Uzaklardan gelen insanların anlatacağı şeyler vardır. Örnek: Yazarın anlattığı hikâyeler kendi çevresinden izler taşıyor. Bir atasözümüz “Erken kalkan kişi yol alır. yiyeceklerin üzerini her zaman kapalı tutmalıyız.” dedi. DEĞERLENDİRME Sıfat fiillerin işlevlerini kavrayabilmiş mi? 202 .DEĞİŞTİR DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ : Türkçe :8 : 40 dakika : Türkçeyi doğru. ancak romanda anlatılan şeyler tutarlı olmalıdır. öncelikle ana dilinin inceliklerini çok iyi bilmelidir. Senin yazdığın şiirler bence çok etkileyici. Karşı kaldırımda yürüyen adam bizim öğretmenimiz değil mi? Size önerdiğim kaynaklara mutlaka bakın. Annem. İngilizce öğretmenimiz daha ilk derste “Yabancı dil öğrenmek isteyen bir kişi.” Evimizin penceresinden bahçede top oynayan çocukları seyrediyorum. Kırlardan topladığımız çiçekleri masanın üzerindeki vazoya koyalım. güzel ve etkili kullanma : Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama SÜREÇ Aşağıdaki cümlelerdeki sıfat fiilleri isim yapınız.” der. Hayatta yaşanan şeyler bazen rastlantı olabilir. Yazarın anlattıkları kendi çevresinden izler taşıyor.

3. sınıfın düzeyine uygun olarak kolaylaştırılıp zorlaştırılabilir. 2. Etkinlikte şu aşamalar izlenir: 1. cümlenin ögelerinin daha iyi kavranması amacına yönelik olarak sınıf ortamında. güzel ve etkili kullanma : Cümleyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama : Kartlar SÜREÇ Bu etkinlik. çeşitli yer değiştirmelerle pekiştirilir. Öğrencilere “Bu cümleyi nasıl düzenlersek ‘zaman’ kavramı cümlenin en önemli ögesi hâline gelir?”.BİZ BİR CÜMLEYİZ DERS SINIF YAKLAŞIK SÜRE TEMEL BECERİLER AMAÇ MATERYALLER : Türkçe :8 : 25 dakika : Türkçeyi doğru. 1 Ünlü yazar 2 yarın sabah 3 kitap fuarında Kartların ön yüzü 1 Özne (Kim?) 2 Zarf tamlayıcısı (Ne zaman?) 3 Yer tamlayıcısı (Nerede?) 4 Belirtili nesne (Neyi?) 5 Yüklem (Ne yapacak?) 4 son kitabını 5 imzalayacakmış. 5. öğretmen ve öğrenciler tarafından aşağıdaki örneğe benzer kartlar hazırlanır. “Bu cümlede olayın gerçekleşeceği ‘yer’i vurgulamak istersek cümlede nasıl bir değişiklik yapmalıyız?”. Kartlar her bir sayfaya cümlenin bir ögesi gelecek şekilde kesilir. 4. “Hangi arkadaşlarınız yer değiştirirse zarf tümleci en önemli öge hâline gelir?” gibi sorularla anlamın/vurgunun nasıl değiştiği öğrencilere görsel olarak verilmeye çalışılır. kartların arka yüzleri DEĞERLENDİRME Cümlede vurgu ile ilgili kuralları uygulayabiliyor mu? 203 . Kürsüye veya tahtaya davet edilen öğrenciler tarafından bir düzen içinde tutulur. Bu etkinlikte kullanılacak cümle örnekleri. bir grup çalışması olarak düzenlenir. Öğrencilerin verdiği cevaplara göre kartların arkası çevrilir ve konu. Öğrencilere cümlenin ögeleri ve cümlede vurguyla ilgili temel bilgiler verildikten sonra. Kartların öğrenciler tarafından rahatça görülebilmesi için dosya kâğıdı büyüklüğünde olması gerekir.

OKUMA GELİŞİM DOSYASI 204 .

çocuklarına örnek olacak şekilde kitap okumaları. öğrencilerle birlikte bir kitap değerlendirerek öğrencilerin okuyacakları eserleri kendi başlarına nasıl yorumlayacaklarını ve bu eserlerden nasıl yararlanacaklarını göstermelidir. okuma alışkanlığı kazandırmada velilerle iş birliği yaparak öğrencilere evde de okuyabilecekleri kitaplar önermelidir. öğrenciler tarafından doldurulacak okuma gelişim dosyasını dönem sonlarında değerlendirir (öğrencilerin okuma alışkanlığı. öğrencilere bir kitabı değerlendirmede dikkat edecekleri noktaları. öğrencilerin sınıf dışında okuyup okumadıklarını belirleme imkânı verir. Okuma etkinlikleriyle öğrencilere. okuduğunu daha hızlı ve doğru anlama. kişisel deneyimi önemli rol oynar. algılama. Öğretmen yalnızca. Bunun için öğretmenin. ekonomik. yapıcı eleştirilerde bulunma gibi beceriler kazandırılabilir. fiziksel ve psikolojik durumu. cümleleri veya bir yazıyı bütün unsurlarıyla görme. okuma alışkanlığı ve sevgisi kazanmış bir öğrencinin diğer derslerde de başarılı olacağı açıktır.OKUMA ALIŞKANLIĞININ KAZANDIRILMASI Okuma. okunan kitapların türü. Öğretmen. zihinsel ve duygusal durumları göz önünde bulundurulmalıdır. onları ödüllendirmeleri ve onlara özel günlerde kitap hediye etmeleri konusunda bilgilendirmelidir. Öğrencinin seviyesini gösteren bilgi formu. 205 . düşünce yapısı ve olumlu/olumsuz yönlerini belirlemeleri konularında yol göstermelidir. kitap okumaktan hoşlanmayan öğrencileri kısa. düzenlenen yarışmalarda verilen ödüllerle öğrencilerin okuma zevki ve alışkanlığı kazanmaları sağlanmalıdır. farklı duygu ve düşüncelere saygılı olma. çok yönlü ve yaratıcı düşünme. eserlerin planı. kavrama ve anlamlandırma etkinliğidir. çocuklarıyla okudukları kitapları değerlendirmeleri. Öğrenme sürecinde okumanın payı büyüktür. Öğrencilerin okuma alışkanlığı kazanmasında zekâ seviyesi. Öğretmen. • • • • Öğrencinin kimlik bilgisi. okuma süresi vb. Öğrenci değerlendirme formları. Yeri geldiğinde yapılan küçük yardımlar ve özendirmeler. evde kitap okuma saatleri düzenlemeleri. Bunun yanında öğretmen. çocuğa ait bir kitaplık oluşturmaları. Öğretmen değerlendirme formları.). Her öğrenciye okuma alışkanlığı kazandırılabilir. öğrenciyi. kültürel. Zengin ve düzenli bir sınıf kitaplığı öğrencilerde okuma isteği uyandıracaktır. Öğrencilerin okuma alışkanlıklarının geliştirilmesinde sınıf kitaplıkları da oldukça önemlidir. Okuma gelişim dosyasında. öğrencilerin okudukları kitapları değerlendirmekle kalmamalı. kelimeleri. toplumsal çevresi. Evde okunan kitapların sınıf ortamında tartışılması öğretmene. Bütün derslerin okumayı gerektirdiği göz önünde tutulacak olursa. Öğretmen. Yapılan bu çalışmanın verimli olabilmesi için evde okunan kitapların mutlaka sınıfta değerlendirilmesi gerekir. Bu amaçla da velileri. resimli ve onların ilgisini çekebilecek kitaplar okumaya teşvik ederken okuma alışkanlığı kazanmış öğrencileri de edebî değer taşıyan eserleri okumaya yönlendirmelidir. ilgisini çekebilecek türde kitaplar okumaya yönlendirmesi gerekir. Bu nedenle okuma çalışmalarında öğrencilerin sosyal.

Ayrıca öğretmen. onlardan kendilerini okuyucu olarak nasıl gördüklerini anlatan bir yazı yazmaları istenir. değerlendirme formunu doldurarak yapılan sunumu değerlendirir. sınıflara ait bilgileri içeren “okuma dosyası”nı inceleyerek öğrencilerin sevdikleri türleri. Bu öğrenme seyrine bakılarak ailelere yıl boyunca bilgi verilir. Bu nedenle öğretmen. Eğitim öğretim yılının ilk ayı öğrencilerin okuma seviyelerini ve okumakta zorluk çeken öğrencileri belirlemede önemli bir dönemdir. • Kalabalık sınıflarda öğrenciler gruplara ayrılır ve iki hafta aralıkla bir veya iki grup seçilir. yazdıkları göz önünde bulundurulmalıdır. Öğrencinin yıl içinde okuduğu kitapların isimlerinin yer aldığı liste tutulur. sınıf öğrencilerinin okudukları kitapları algılama ve değerlendirme seviyeleri ilk beş yıla göre daha üst düzeydedir. Öğrenciler neden bu kitabı seçtiklerini. Öğrencilerin doldurdukları değerlendirme formları. Bu tartışmalar sırasında öğretmen her öğrenci için beş altı cümlelik notlar alır. Grup üyeleri. Bu sırada grup üyelerinin her biri söz alırken öğretmen de yapılan sunumla ilgili notlar alır. Sözlü anlatımda güçlük çeken öğrencilerin kitapla ilgili duygu ve düşüncelerini değerlendirmede. grup tartışmaları ve öğretmenin rehberliği öğrencilerin kendilerini değerlendirmelerine ve ileriye yönelik hedeflerini belirlemelerine yardımcı olur. • Okudukları kitapları tanıtmaları için dört ya da beş öğrenciye söz verilir. öğrencilerin okudukları metni diğer metinlerle ve kişisel deneyimleriyle ilişkilendirme becerilerini tespit eder. Bu amaçla her on beş günde bir. Gruplar okudukları bir kitabı sınıfta tanıtır. Öğrencilere her iki dönem başında uygulanan anketler dönem sonlarında ailelere gönderilir. 6. kitabın özetini ve kitap hakkındaki genel düşüncelerini sınıfla paylaşırlar. 1-5. Okuma dosyası 8. yazarları ve okuma seviyelerini tespit eder. Bu tartışmalar ve etkinlikler süresince okuma alışkanlığı kazanmış öğrenciler ve her öğrencinin anlama seviyesi belirlenir. 7 ve 8. Okunan her kitapla ilgili duygu ve düşünceler yer almalıdır. Öğrencilerin okuma seviyelerini tespit etmek amacıyla. • Grup üyelerinin her biri farklı bir kitap okur ve grup içinde okudukları kitabı tanıtır. Öğrencilerin seviyelerini belirlemede sınıf içi etkinlik ve tartışmalar da önemlidir. Öğrenciler bu şekilde her yıl kendileri için okuyacakları temel kitapların listesini yaparak okuma planı oluştururlar. Beğendikleri bir bölümü sesli okurlar. sınıfın sonunda öğrencilere verilir. 206 .• • Okunan her kitabı tanıtıcı bilgi.

................................................................................ 27...................................................................................................... 6............................................................... .... ... .......................................................................................................... 7............................................................................... ............................................ 19... 23.................................................................. ...................................................................................... ........................................................... ..............................................................................................KİTAP OKUMA LİSTESİ Kitabın adı Yazarı Okunduğu tarih 1................................................ .................................. 20........................................ ............................................................................................................................... ........................................................................................ 25.................................................. 14....................... 12......................................................................... 10.............................................. .............................................................................................................. 13........................................................................................ 207 .................................................................................................................................................................... ........................................................................................ 30.... 18.................... .................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 2............................................................... ................................... .......................... .. .................................................................................................... .............................................................. 8.......................................................................................................................................................... 17..... 11.............................................................. 15........................................................................................................... .................................................... ....................................................................................... ...... 4. 24....................................................................................... 9............................................................. ..................................................... 16..................................... ............................................................... ......................................................................................................................................................................................................................... 26.................................................................................................................................................................................. ................................................ ..................................... 29.......................................... 22. ................................................ 3......................................................... ................................................. ...................... 28.................................................................. 21...... 5......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................

.............. ... . ............................... Kitapta beğenmediğim bölüm ............................yerinde olsaydım .. .......................................................................................................................................... ............................................. ..... .................................... .................................................... En sevdiğim kahramanlar Ana fikri belirleme .................. ......................................................... ................................................................................................. ...................................................................................... .................................................... Kitabı ben yazsaydım ......................................... ............................................... ................ ....................... ......... ............................................................... ........................................................... ........... .................... .......................................................................................................................................................................... ............. ................................................ ................................................... .. 208 Kitabı ben tamamlasaydım . ............. ............................. ......................... .............................. ................... .................... ................... ........................KİTAP OKUMA BALONU Bu kitapta en çok beğendiğim bölüm ☺ Kitabı okurken hissettiklerim Ben................................................. ...................................... .......

basım yılı ve yeri: Kahramanlar: Beni en çok etkileyen kahraman ve özellikleri: Olayın geçtiği yer: Olayın geçtiği yerlerden birini kendi cümlelerimle anlatıyorum: Kitapta anlatılanların gerçekte olup olamayacağı ile ilgili düşüncelerim: 209 .HİKÂYE /ROMAN OKUMA FORMU Kişisel Bilgiler Öğrencinin adı soyadı: Sınıfı Nu : : Kitapla İlgili Bilgiler Kitabın adı : Yazarı Türü : Okumaya başladığım tarih: Okumayı bitirdiğim tarih : Sayfa sayısı : Aynı yazardan okuduğum diğer kitaplar: Kitapla İlgili Duygu ve Düşünceler Konusu: : Yayınevi.

Kitaptan çıkardığım sonuç: En çok sevdiğim bölüm: Kitaptaki .. Kitabı beğendim/beğenmedim.. çünkü. Kitabı ben tamamlasaydım......yerinde olsaydım.. bölümü değiştirip şöyle yapardım: Ben ... Kitapta en çok beğendiğim cümle veya paragraf: Kitapta geçen bilmediğim kelimeler ve anlamları: 210 ..

çünkü. Bu kitabı okumakla ne kazandım?: Kitapta geçen bilmediğim kelimeler ve anlamları: 211 .DÜŞÜNCEYE DAYALI KİTAP OKUMA FORMU Kişisel Bilgiler Öğrencinin adı soyadı: Sınıfı Nu : : Kitapla İlgili Bilgiler Kitabın adı : Yazarı Türü : Okumaya başladığım tarih: Okumayı bitirdiğim tarih : Sayfa sayısı : Aynı yazardan okuduğum diğer kitaplar: Kitapla İlgili Duygu ve Düşünceler Konusu: Kitapta anlatılanları kısaca şöyle ifade edebilirim: Kitaptan çıkardığım sonuç: Sevdiğim cümleler : : Yayınevi.. basım yılı ve yeri: Kitabın niçin yazıldığı hakkındaki düşüncem: Kitapta en çok beğendiğim cümle veya paragraf: Kitabı beğendim/beğenmedim..

. Ben şairin yerinde olsaydım. Kitabı okurken hissettiklerim: Kitapta geçen bilmediğim kelimeler ve anlamları: Kitapta beğendiğim şiir: 212 ... basım yılı ve yeri: Okumaya başladığım tarih: Okumayı bitirdiğim tarih : Sayfa sayısı : Tutarı : Kitapla İlgili Duygu ve Düşünceler Kitaptaki şiirlerde işlenen temalar: En çok sevdiğim şiirler ve sebebi: Kitaptan ezberlediğim şiirin adı: Kitabı beğendim/beğenmedim.. çünkü.ŞİİR KİTABI OKUMA FORMU Kişisel Bilgiler Öğrencinin adı soyadı: Sınıfı Nu : : Kitapla İlgili Bilgiler Kitabın adı : Şairi : Yayınevi.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 213 .

Burada yapılacak değerlendirme. dereceli puanlama anahtarları gibi araçlar kullanılır. öğretim yılı sonunda öğrencilerin nereden nereye geldiklerini görebilmemiz açısından önem taşımaktadır. öğrencilerin daha iyi öğrenmelerine ve ne öğrendiklerinin farkına varmalarına da yardımcı olmaktadır. Türkçe Dersinde Ölçme ve Değerlendirme Türkçe dersinin öğretim sürecinde ölçme ve değerlendirme uygulamaları üç boyutta ele alınabilir. Türkçe dersinde ölçme ve değerlendirme. sürecinde ve çıkışında çeşitli ölçme araçlarını kullanabilir ve öğrencilerin kullanmasını da sağlayabilir. Değerlendirmenin farklı türleri vardır. Ayrıca bu uygulamalar. öğrenme. 2006). okuma. N. Süreç içerisinde yapılan ölçme ve değerlendirme çalışmalarıyla öğretim sürecine ilişkin geri bildirimler alınır ve varsa öğrenme eksiklikleri tamamlanır. okuma. öğretim sürecinde ve sonunda yapılacak değerlendirmelerdir. dinleme. Bunlar. konuşma. Ayrıca süreç içerisinde öğrenmenin ne ölçüde ve nasıl gerçekleştiğini belirlemek amacıyla kontrol listeleri. Değerlendirmenin temel amacı sistemin doğru işleyip işlemediğini ortaya koymak ve buna dayanarak sistemdeki eksikliklerin tamamlanmasını ve yanlışlıkların düzeltilmesini. kullanılabilir. Öğretmenler eğitim öğretimin başlangıcında. Bunlar aşağıda kısaca açıklanmaya çalışılmıştır. kısaca sistemin onarılmasını sağlamaktır. öğrenmenin hangi boyutunda eksiklikleri ya da yanlışlıkları olduğunu belirlemek ve bunları gidermek açısından yararlı.öğretme sürecinin daha etkin geçmesine katkı sağlayacaktır. Öğrenme süreci içinde. güvenilir ve doğru bilgiler sunacak (Kutlu ve Ahioğlu. farklı zamanlarda ve farklı ölçme araçları kullanılarak yapılabilir. araçlar kullanılır. öz değerlendirme formu. yazma ve dil bilgisi alanlarına ilişkin performansları çeşitli ölçme araçları kullanılarak ölçülebilir. öğretimin değerlendirilmesi ve öğrenme eksikliklerinin belirlenmesidir. Çoklu değerlendirme yoluyla sağlanan bütüncül bakış ise öğrencinin. gözlem formları. Öğrencilerin değerlendirme sürecine katılmasıyla da ölçülen özellikle ilgili farklı kaynaklardan bilgi edinilmiş olur. 2005). yapıldığı zamana ve kullanılan ölçüte göre sınıflandırılabilir (Atılgan. akran değerlendirme formu. gözlem formları vb. Amaca ve zamana göre yapılan değerlendirmelerden bir diğeri de çıktıların (başarının) değerlendirilmesidir. öğrenci ürün dosyaları. eğitim sisteminin belirlenen hedeflere ulaşmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu amaçla. Bu belirlemeler için tutum ölçekleri. süreçte öğretim ve öğrenme. başarı testleri. değerlendirmek açısından yapılan değerlendirme “süreç değerlendirmesi” olarak ifade edilmektedir. farklı amaçlarla. Bunlar amaca. Öğrencilerin. Öğretim sürecinin sonunda yapılan değerlendirmeler ürün 214 . Süreç içerisindeki değerlendirmeye öğretmenin ve öğrencilerin birlikte katılması.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Eğitim ve öğretim etkinliklerinin en önemli ögelerinden birisi de değerlendirmedir. Bu amaçla eğitim ve öğretim süreci başında öğrencilerin derse karşı tutumları. Bu türde bir değerlendirme için izleme amaçlı testler. Kan. Değerlendirme. ve Doğan. yazma dil becerileri ile dil bilgisindeki durumları belirlenebilir. performans ödevleri vb. Bunlar öğretimin başında. öğretim sürecinin başında girdiler. öğretim açısından yararlı olacaktır. H. Öğretim sürecinin başında öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerinin veya durumlarının belirlenmesi. sonuçta çıktılar değerlendirilir.. Öğretim sürecinde değerlendirme iki amaçla yapılır. öğrencileri daha iyi gözlemlemek. konuşma. Bu değerlendirme de öğrencilerin öğretim süreci sonundaki başarılarının belirlenmesi amacıyla yapılır. dinleme. A. herhangi bir durum hakkında bütüncül bir bakış açısını ve çoklu değerlendirmeyi de beraberinde getirir.

aynı zamanda öğretimin verimliliği hakkında da bilgi verir. Böylece öğretimin aksayan ve eksik yönlerini tespit etme olanağı elde edilir. Değerlendirme sürecine öğretmen ve öğrenci birlikte katılmaktadır. hem süreç değerlendirmesi hem de ürün değerlendirmesi birlikte yapılmalıdır. Yukarıda da değinilmeye çalışıldığı gibi Türkçe dersinde. Süreç değerlendirmesinde. Ürün değerlendirmesinde ise programda belirlenen kazanımların öğrenciler tarafından ne ölçüde kazanıldığı. öğrencilerin neler öğrendikleri ölçülür. öğrencilerin süreç içerisindeki performanslarındaki gelişimleri izlenir. Öğrencilerin belirlenen hedefe ulaşıp ulaşmadığının yanı sıra öğrenmenin ne düzeyde gerçekleştiğinin belirlenmesi de önemlidir. öğretimin geliştirilmesi için düzenlemelerin yapılabilmesi ve önlemlerin alınabilmesi açısından önemlidir (Tekin. Ölçme ve değerlendirme yoluyla elde edilen bilgiler sadece öğrenenin kazanımlarını yansıtmakla kalmaz. Ayrıca başarı testleri yanında öğrenci ürün dosyaları ürün değerlendirme amaçlı olarak kullanılabilir. 215 . Burada öğretmen birden fazla araçla öğrenci başarısı hakkında daha gerçekçi değerlendirmeler yapacaktır. Eğitimin aksayan ve eksik yönlerinin belirlenmesi ise geleceğe yönelik hedeflerin belirlenmesi. Ürün odaklı değerlendirmelerde genellikle başarı testleri kullanılmaktadır. Türkçe dersinde öğrencilerin bir döneme veya yıla ait genel başarılarını değerlendirmek için çeşitli soru formatlarının kullanıldığı başarı testleri kullanılarak ürün amaçlı değerlendirmeler yapılabilir. öğretmeni ve kurumlarca hazırlanan araçlarla bilgi elde edilir. Türkçe dersinde uygulanan sistem. öğrencinin kendisi ve akranları. çoklu bir değerlendirme sistemidir. 1991). velisi. Değerlendirme sürecinde öğrenci başarısının değerlendirilmesinde birkaç yöntemin bir arada kullanılması da yararlı olacaktır.odaklı değerlendirmelerdir. testler akran / grup öğretmen öğrenci kendisi anne baba / veli Şekilde de görüldüğü gibi öğrenci hakkında.

Çoktan seçmeli testler. Hikâyedeki kahramanlar.. sorunun cevabının bulunmasında işe yarayacak ipuçları verilmemelidir. Bu cevaplar cümle tamamlama..... • Sınavdaki sorular başka sorulara ipucu olmamalıdır...... öğrenme eksikliklerini tamamlamak amacıyla kullanılacaktır. ÖRNEK: 1. daha karmaşık konuları bu maddelerle ölçmek mümkün değildir.. Çoktan Seçmeli Maddeler Çoktan seçmeli maddeler. Bu maddeler için standart bir puanlama anahtarı oluşturulmalıdır. 2.. öğrenci başarılarını belirlemek.’dir/dır. verilen açıklama ve soru köküne göre en uygun veya doğru cevabı seçer. hedef davranışların 216 . b) .. • Sorunun cevabı kesin olmalıdır... Aşağıda Türkçe programı kazanımlarının değerlendirilmesinde öğretmen ve öğrenciler tarafından kullanılabilen bazı ölçme araçları ve yöntemleri hakkında kısa bilgiler ile form örnekleri verilmiştir: 1....DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ Türkçe dersinde yapılacak ölçme ve değerlendirme çalışmaları..... 2. maddelerin birleşmesinden oluşur. Soru kök. a) ... Bu madde türünde sorular çok dikkatli bir şekilde hazırlanmalıdır. Bu çeşit bir soruyu cevaplandıracak bir öğrenci. Madde..... Bu avantajlardan en önemlisi...... bir testin puanlanabilen en küçük birimidir....... cevaplayıcının tanıdığı bir kaynaktan aynen alınmamalıdır. tanımlama.. Çoktan seçmeli testler.... “Ne?”.. bir soru kökü ve bunu izleyen bir seri olası cevaplardan oluşur.. davranışları arasındaki farkı kısaca açıklayınız...... Kısa cevaplı sorular iki türlüdür.... Metindeki kahramanların . • Her soru...... Birisi soru cümlesi. Ancak... genellikle soru şeklinde ifade edilir. eğitim ve psikolojide çok sık kullanılan ölçme araçlarındandır. Kısa cevaplı sorular hazırlanırken aşağıdaki esaslara dikkat edilmelidir: • Sorunun ifadesi belirsiz olmamalıdır. Değerlendirmeler sırasında esnek olunmalıdır. Kısa Cevaplı Maddeler Öğrencilerin bir konuya ilişkin salt bilgi basamağındaki bilgilerini ölçmek amacıyla kullanılır.... Puanlama anahtarı hazırlanırken üzerinde fazla durulmamış cevaplarla karşılaşılabilir..... Kısa cevaplı maddeleri puanlamak kolaydır. • Soru cümlesi.. ölçülmesi planlanan bir kazanımı yoklamalıdır.... çünkü çoktan seçmeli testlerin birçok avantajı vardır. diğeri eksiltili cümle türündedir... kısa açıklamalar ya da tablo / grafik ile açıklamalar şeklinde olabilir.. Öğrencilere “Kim?”... “Ne zaman?” “Neler?” gibi sorular bu amaçla sorularak cevaplar istenebilir.. • Bir sorunun ifadesinde. Bir sorunun doğrudan yöneltilmesi cümle tamamlamadan daha etkili olacaktır.. Ayrıca bilgiyi hatırlama düzeyinin yanı sıra daha karmaşık olan düzeylere kadar. az zamanda güvenirliği ve kapsam geçerliği yüksek testler hazırlanabilmesidir.... c) .......

Çoktan seçmeli testlerin bir diğer avantajı ise büyük gruplara rahatlıkla uygulanabilmesidir.ölçülmesinde oldukça büyük bir beceriye sahiptir. (OKS 2006) 217 . değiştiğimi sananlar beni anlamamış. şimdi eskisi gibi düşünmüyorum. Çoktan seçmeli test soruları hazırlanırken aşağıdaki esaslara dikkat edilmelidir: • • • • • • • • • • • • • • • • • • • Sorular sınav kapsamına uygun olmalıdır. Tamamlatma yerine soru formatı kullanılmalıdır. Her bir soru öğrencilerin öğrenmeleri açısından önemli bilgi ve becerileri yoklamalıdır. D) Birlikte yaşamanın temelinde sevgi vardır. testle belirlenir. Bu testler aynı anda derse ilişkin farklı konuların ölçümünü sağlar. Nesnel ve güvenilir puanlama sağlar. Unuttunuz nicedir paylaşmanın mutluluğunu. Doğru cevaba ipucu verilmemelidir.” diyen adam az görülür. Mümkün olan en kısa anlatım kullanılmalıdır. Parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir? A) İnsanlar düşüncelerini ifade etmekte çoğu zaman güçlük çekerler. C) İnsan tek başına yaşayamaz. Seçeneklerin uzunlukları eşit olmalıdır. dün de böyle düşünüyordum. D) Fikirleri değişse de insanların bunu dile getirmesi zordur. Öğrencinin sorunun cevabının başka bir sorudan bulması engellenmelidir. C) Yaşam şartları değiştikçe insanların düşünceleri de değişir.” derler. madde kökünde verilmelidir. ÖRNEK: Gittikçe yalnızlaşıyorsunuz insan kardeşlerim. Ana fikir seçeneklerde değil. Doğru cevaplar seçeneklere eşit dağıtılmalıdır. Her bir soru bir tek kazanıma yönelik olmalıdır. Dil bilgisi – yazım kurallarına uyulmalıdır. Bugün söyledikleri dün söylediklerine uymayanlar bile: “Ben değişmedim. Seçeneklerde “hiçbiri”. “hepsi” ifadeleri kullanılmamalıdır. Puan dağılımı değerlendiren kişi tarafından değil. (OKS 2003) “Ben fikrimi değiştirdim. Tek bir doğru seçenek olmalıdır. Ne bir ortak sevinciniz kaldı sizi çoğaltacak. B) Sorunlar azaldıkça mutluluk artar. Çok ayrıntılı veya çok kapsamlı bilgileri içeren sorulardan kaçınılmalıdır. Cevabı kişiye göre değişen sorulardan kaçınılmalıdır. Seçeneklerin mantıksal veya sayısal sıralanmasına dikkat edilmelidir. Olumsuz ifadelerden kaçınılmalıdır. Cevapları kitaplarda bire bir yer almayan sorular sorulmalıdır. Kıyıda köşede kalmış bilgilerden kaçınılmalıdır. Ne bir dostunuz var acınızı alacak. (Şükrü Erbaş) Bu dörtlükte vurgulanan düşünce aşağıdakilerden hangisidir? A) Yaşamı anlamlı kılan dostluklardır. B) İnsanların düşüncelerinde günden güne değişiklikler görülebilir.

bir yokmuş. Bu madde türlerinin hazırlanması oldukça kolaydır. basma 4. Nerede?” gibi soruların cevabını oluşturan olgusal bilgilerin ölçülmesinde daha kullanışlıdır. ellerini sıcaktan soğuğa vurdurmazlarmış. entari İki yüz elli kiloya eşit olan ağırlık ölçüsü. ÖRNEK: Aşağıdaki kelimeleri uygun açıklamalarla eşleştiriniz. dil ile tarif edilmez ki edeyim. 2. rakam. Etkili ve nesnel bir puanlamaya imkân sağlar.. çeki Üzerinde renkli biçimler bulunan pamuklu kumaş. Eşleştirme Maddeleri Eşleştirme maddeleri bir sütundaki soruların diğer sütundaki cevaplarla..3. 1. Zaman zaman içinde.. bir kelime listesi ise alfabetik. Öğrencinin okumak için harcayacağı zamanı azaltır. cinler cirit oynarken eski hamam içinde. yanlış olduğunu düşünüyorsanız “Y” yazınız. ufak tefek şeyler. ÖRNEK: Bir varmış. babası gözlerini gözlerinden ayırmaz.. çoğu zaman yanlış cevapların doğru cevaplardan daha güvenilir olması nedeniyle eleştirilere maruz kalmaktadır. Eğer ifadenin doğru olduğuna inanıyorsanız.. kalbur saman içinde. Bu nedenle bu tarz maddeler önerilmemekle birlikte yeri ve zamanı geldiğince ender de olsa kullanılabilir. 218 . Allah’ın kulu çokmuş. önemsiz.. • Cevap listesi.. sayı. Kavramların. Eşleştirmeli sorular hazırlanırken aşağıdaki esaslara dikkat edilmelidir: • Bir eşleme takımında verilen seçeneklerle eşleştirilmesi istenilenler eşit sayıda olmamalıdır. . Metnin türü destandır. Aksi takdirde öğrenciler tahmin etme eğilimi göstermekte ve tüm maddelerle seçenekleri birbirleriyle eşleştirmeye çalışmaktadırlar.. Ne?.. Bu maddeler. ifadenin yanına “D”. ………. prensiplerin öğrenciler tarafından anlaşılıp anlaşılamadığının ölçülmesinde etkilidir... bir kavramın ilişkili olduğu diğer kavram ya da kavramlarla vb. eşleştirilmesi ile yapılandırılır. öteberi Şaka. Eşleştirme maddeleri “Kim?. latife Türlü. Bu tarz maddelerin nasıl yazılacağına ilişkin birçok öneri bulunmaktadır. tarihten oluşuyorsa büyüklük sırasına göre düzenlenmelidir. Genellikle eşit olmayan sayıda madde ve seçenek oluşturulmalıdır. Anası.. okka Ağırlık ölçüsü. mevcut bilgilere bağlı olarak doğru mu yanlış mı olduğunun belirlenmesinin istendiği madde türüdür... • Eşleştirme için iyi bir yönerge yazılmalıdır. varlıklı bir ailenin güzel bir kızı varmış. Metinin girişinde kullanılan kalıp ifadeler tekerlemedir. Doğru / Yanlış Maddeleri Verilen bir cümlenin. Metinle ilgili ifadeleri dikkatlice okuyunuz. Benzer seçeneklerin iki ya da daha fazla maddede kullanılabileceği durumlarda tercih edilmektedir.

Resmî olmayan görüşmeler ise ders sırasında öğrenciye sorular sorularak yapılabilir Sözlü sınavlar öğrenci ve öğretmen arasında sözlü iletişim gerektirir. puanlama işlemi ise puanlayıcının çok zamanını alacağından sorulabilecek soru sayısı sınırlıdır. Cevabı yazılı olarak ifade etmek zorunlu olduğundan hız vb. Açık Uçlu Sorular Türkçe dersinde öğrencilerin başarılarını değerlendirmek amacıyla öğretmenler tarafından klasik sınavlarda yaygın olarak kullanılan bir madde türüdür.5. • Uzun ve az sayıda soru yerine kısa ve çok sayıda soru tercih edilmelidir. niteliklerin değerlendirilmesinde kullanılır. Bu sınırlılıkları en aza indirgemek için açık uçlu sorular hazırlanırken aşağıdaki esaslara dikkat edilmelidir: • Sorular sınırlandırılmalı. değişkenler de puana karışır. tartışma yeteneği vb. • Sorular açık ve anlaşılır olmalıdır. Puanlamada puanlayıcı kanaati. 219 . puanlama işleminde hataya neden olur. tarihlerini bilmek zorunda mıdır? Açıklayınız. Bu sınavlarda öğrencilere duruma göre belirli sayıda (örneğin beş) soru sorulur. • Sorularda ifade ve yazım hataları olmamalıdır. yazılı anlatım becerisini. Resmî görüşmeler. Ancak. ………………………………………………………………………………………… Atalarımızın insanlığa hissettiriyor/düşündürüyor? birçok hizmette bulunmuş olması size neler ………………………………………………………………………………………… 6. kitabın belli yerlerinden aynen alınmış ifadeleri içermemelidir. Görüşmeler genellikle öğrencilerin ihtiyaçlarını tespit etmek amacıyla yapılır. Konuşmada akıcılık. ÖRNEK: Bir millete mensup insanlar. Açık uçlu soruların olumlu yönlerinin yanı sıra bazı sınırlılıkları da bulunmaktadır. Cevaplama işlemi cevaplayıcının. • Sorular mutlaka belli davranışı yoklayan nitelikte olmalı. • Sınavdaki sorular birbirinden bağımsız olmalıdır. Öğrenciden soruların cevabını düşünüp hatırlaması ve bulduğu cevabı yazılı olarak ifade etmesi beklenir. genel sorular sorulmamalıdır. güvenilirliği düşüktür ve değerlendirmeler nesnel olmayabilir. Öğrencilerde strese neden olabilir ve bu da unutmaya yol açabilir. Görüşme Görüşmeler öğrencilerin anladıkları. kendine güven. planlı birtakım soruların sıralanması ile yapılır. Sınavlarda açık uçlu sorular öğrencilerin yaratıcı düşünmelerini. Cevapları tamamen doğru ya da tamamen yanlış olarak sınıflamak mümkün olmadığından cevapların doğruluk derecesini tayin etmek puanlayıcıya düşer. düşündükleri ve hissettikleri ile ilgili değerli bilgiler sağlar. Ayrıca açık uçlu soruların güçlük derecesini tayin etmek de zordur. ilgi ve tutumunu daha ayrıntılı ölçmektedir.

grubu. Eğitim öğretim süreci içerisinde öğrenci performanslarını değerlendirme ve öğrenme eksikliklerini belirleme amacıyla yapılan değerlendirmeler için kullanılan klasik ölçme araçlarından farklı olarak süreç değerlendirilmesinde kullanılan yöntem ve araçlar aşağıda kısaca açıklanmaya çalışılmıştır. güzel sanatlardaki performansın değerlendirilmesi gibi konularda kullanılabilmekte. öğrencilerin kendilerini değerlendirmesi amacıyla. eleştiri yapma becerisi kazanmalarına yardımcı olunmaktadır. Böylece her cevaplayıcı. 10. Tutum Ölçekleri Tutum. Türkçe dersinde öğrencilerden öz değerlendirme sırasında istenen. tüm bilim dallarında eskiden beri en yaygın olarak kullanılan bir bilgi toplama tekniğidir. “Katılmıyorum” ve “Kesinlikle katılmıyorum” biçiminde tepkide bulunulur. Matematik. katıldıkları etkinliklere. herhangi bir ortamda oluşan bir davranışa ilişkin ayrıntılı. akranlarının çalışmaları hakkında çeşitli kararlar verirler. bireylerin belli bir kişiyi. açık uçlu sorular ve dereceli puanlama anahtarları olabilir. öğrencilere eleştirel bakış açısı kazandırmakta ve yapılan herhangi bir çalışmayı ölçütlere göre değerlendirebilme becerisinin kazanmasında etkili olmaktadır (Noonan B. öğretmenin ilk defa girdiği sınıfı tanıması amacıyla tutum ölçekleri uygulanır. Türkçe dersinde. R. karşı eğitim öğretim sürecinin ilerleyen dönemlerinde. Akran değerlendirmesi herhangi bir çalışmanın ardından tek bir öğrenci tarafından yapılabileceği gibi birçok kişi tarafından aynı anda da yapılabilir (EK 14). Akran değerlendirme Akran değerlendirmede öğrenciler.. Tutumların ölçülmesinde en çok kullanılan yöntem Likert ölçeğidir. performans ödevlerine ilişkin kendilerine soru sorarak güçlü ve zayıf yönlerini belirlemeleridir (EK 12. herhangi bir araştırmacının. kurumu veya bir düşünceyi kabul ya da reddetme şeklinde gözlenen. 2003). Bu ifadeler için. davranışa hazırlayıcı bir eğilimdir. 8.EARGED. Uygulama sonucunda Türkçe dersine karşı olumsuz tutuma sahip olan öğrencilere. Tutum bir bireye atfedilen bir eğilimdir. Gözlem Gözlem. “Katılıyorum”. EK 15). duygusal bir hazır oluşluk hâli veya eğilimdir. “Kararsızım”.7. Süreç değerlendirmesinde kullanılan akran değerlendirme. Bunlar kontrol listeleri. Öz değerlendirme uygulamaları ile öğrencilere çalışmaları hakkında dönütler verilmekte. fen bilimleri. Öğrencinin Türkçe dersine ilişkin tutumlarını belirlemek için eğitim öğretim sürecinin başında. 9. çeşitli öz değerlendirme formları kullanılabilir. ölçekteki her ifadenin kapsadığı tutum objesine katılma / katılmama derecesini bildirmiş olur. ölçekte bulunan maddelerden aldığı puanların toplamından oluşur. Gözlenebilen. ölçülmek istenen tutumla ilgili çok sayıda olumlu ve olumsuz ifade yazılır. Öz değerlendirme Öğrencilerin kendi çalışmaları hakkında kararlar vermesidir. bu tutumlarını gidermeye yönelik tedbirler alınır (EK 6). ortaya konan davranış değil. 220 . Bir kişinin ölçekten aldığı puan. 2005).& Duncn. işlenen metin ve temalara. Ayrıca sınıfa yeni gelen öğrencilere bireysel olarak da uygulanabilir. Likert tipi ölçeklerle. kapsamlı ve zamana yayılmış bir resim elde etmek istemesi hâlinde gözlem yöntemini kullanabileceğini ifade etmektedir (Akt. Bailey. belli amaçlara ulaşmada gerekli becerilerin değerlendirilmesi için veriler sağlayabilmektedir (MEB. “Tamamen katılıyorum”.

x… gibi bir işaret veya kelime ile gösterilmesine olanak veren bir araçtır (Turgut. çalışma kâğıtlarına verdikleri tepkileri vb. Bunun yerine dereceli puanlama anahtarlarının kullanılması daha uygundur (Berberoğlu. durumlar dikkate alınarak doldurulabilir. 2006) (EK 5). D öğrencisinin ise kazanamadığı görülmektedir. Öğretmenin öğrenci çalışmalarını değerlendirmesini kolaylaştırır. Türkçe dersinde öğretmen gözlem yöntemini. kontrol listesi. bir kişinin aynı performansı için birçok defa kullanılabileceği gibi birçok kişi için de kullanılabilir.Yıldırım ve Şimşek. Performans düzeyleri ya da ölçütlerin ne derece karşılandığı hakkında bilgi vermezler (Akt. Gözlenecek nitelikte belli bir performans var ise iki kategoride puanlama gerektiren kontrol listelerinin kullanılması uygun olmaz. 1997). Türkçe dersinde öğretmenler. analitik ve bütüncül puanlama anahtarları kullanılabilir (EK 4. Ayrıca EK 1 ve 2’de dinleme/izleme ile konuşma becerisi gözlem formlarına da yer verilmiştir. daha önceden geliştirilen veya kendisinin geliştireceği gözlem formlarını. Öğretmenlerin puanlama için harcadıkları zamanın azalmasına katkıda bulunur. Öğretmen kendi açısından incelediğinde bir daha değinilmesi gereken kazanımları görebilmektedir (EK 1). doğru ve çabuk bilgiler sağlamak ve öğrencilerin sınıf içi katılımlarını. Dereceli puanlama anahtarlarının. öğrencilerin ders içerisindeki durumları. 2001). var. 221 . Kontrol listeleri gözlenecek performansın varlığının evet. öğrenenin herhangi bir performansını veya ürünü değerlendirmek amacıyla kullanılan bir puanlama anahtarıdır (Mertler. Atılgan ve diğerleri. Kontrol listeleri. Gözlem formları. Bu amaçla örnek olarak gözlem formu. Kontrol listelerinin kullanılması kolay olduğu için öğrencilerin kendilerini ve akranlarını değerlendirmeleri amacıyla da uygulanabilir. gösterdikleri performansları. Kontrol listeleri. Öğretmen doldurmuş olduğu gözlem formu ile öğrencilerin kazanımları ne derece kazandıklarını ve sınıf genelinde kazanımların ne kadarının kazanıldığı görülebilir. Öğrenciler dereceli puanlama anahtarı kullandıkça ürünlerinin sorumluluğunu daha fazla duyarlar. Dereceli Puanlama Anahtarı Kullanmanın Nedenleri Dereceli puanlama anahtarları. EK 8). dereceli puanlama anahtarları verilmiştir. öğrenciler hakkında ayrıntılı. Örnek olarak EK 3’te verilen “Okuma Becerisi Gözlem Formu” incelendiğinde A öğrencisi kazanımları genel olarak kazandığı. Kontrol listeleri Türkçe dersinde. kapsamlı ve uzun bir sürece dayalı olarak. kontrol listelerini ve dereceli puanlama anahtarlarını kullanarak uygulayabilir. öğrencilerin performanslarını ölçmek amacıyla sınıf içi ve sınıf dışında her zaman kullanılabilir. Dereceli puanlama anahtarları. Dereceli puanlama anahtarlarında. 2003). 2006). öğrencilerde gözlemlenecek performansa veya ürüne göre iki farklı türü. gözlenen performansın belirlenen her bir düzeyi için tanımlamalar yapılır veya puanlar verilir. herhangi bir konu ya da beceriye ilişkin performansı oluşturan elementlerin ne kadarının öğrenciler tarafından gösterildiğinin belirlenmesi için uygun bir tekniktir. kazanımları ne derece kazandıkları hakkında bilgiler elde etmek istiyorlarsa doğrudan gözlem yöntemini kullanabilirler. • • • • Öğretmen ve öğrenci için açık bir kalite tanımı verir.

• •

Öğrencilere bir ödevi tamamlarken kendi performanslarını değerlendirebilecekleri standartlar ve ölçütler sağlar. Ölçeklerde belirlenen ölçütlerin velilere bildirilmesi, çocuklarına yardımcı olması konusunda onlara kolaylık sağlar. Ne amaçla geliştirileceğini belirleyin. Nelerin değerlendirileceğini açıkça belirleyin. Yeterlik düzeylerine karar verin. Ödevin ölçmeye çalıştığı kazanımların, ürünlerin veya becerilerin anahtarını oluşturun. Kazanım, ürün veya her bir becerinin yeterlik düzeyi için kısa ölçütler yazın. Burada önemli olan düzeyler arasında ölçütleri iyi ayırt edebilmektir.

Dereceli Puanlama Anahtarı Geliştirme Aşamaları • • • • •

11. Öğrenci Ürün Dosyaları Öğrenci ürün dosyası, öğrencilerin bir veya birkaç alandaki çalışmalarını gösteren bir çalışma dosyasıdır. Öğrenci ürün dosyası, veli ve öğretmenlerin, öğrencinin gelişimini izleyebilmesine imkân verir. Sınıf içi etkinliklerin bir araya getirilmesiyle oluşan öğrenci ürün dosyası, aynı zamanda hem öğretmen hem de öğrenci için bir değerlendirme yöntemidir. Öğrencilerin dönem veya yıl boyunca yaptıkları çalışmaların belli standartlara göre organize edilmiş bir koleksiyonu olan öğrenci ürün dosyası, öğrencinin bir veya birden fazla konu alanında yaptığı çalışmaların sistematik, amaçlı ve anlamlı bir koleksiyonu olarak tanımlanabilir. Kullanım amacına göre içeriği de değişen öğrenci ürün dosyası sergileme, çalışma ve değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Değerlendirme amaçlı öğrenci ürün dosyasında tüm maddeler puanlanır, sıralanır ve değerlendirilir (EK 11; EK 12, 13). Öğrenci ürün dosyasının amacı nedir? • • • • • • • • • • • • Öğrencinin öz disiplin ve sorumluluk bilincini geliştirmek ve öğrenciye kendi kendini değerlendirme becerisi kazandırmak, Programa bağlı olarak gerçekleştirilen yazılı ve sözlü değerlendirmeler ve standart testler dışına çıkarak alternatif bir değerlendirme yöntemi geliştirmek, Öğrencinin gelişimini, kanıtlara dayanarak daha sağlıklı izleyebilmek, Öğrencinin gelecekteki öğrenme etkinliklerine ışık tutmak, Öğrencilerin yeteneklerini sergilemek ve ilgi alanlarını geliştirmek, Öğrencilerin, arkadaşlarının gelişimini izleyip birbirlerine yardımcı olmalarını sağlayarak gelecekte yapacakları ekip çalışmalarına başlangıç oluşturmak, Öğrencilerin kendi çalışmalarını değerlendirmelerine yardım etmek, Öğretmene eğitsel kararlar vermede yardımcı olmak, Aile ile iletişimi sağlamak, Ürünü ve süreci değerlendirmek için bilgi toplamayı sağlamak, Programın amaçlarını değerlendirmek için eğitimcilere yardımcı olmak, Öğrencilerin çalışmalara katılımlarını sağlamak ve bunları değerlendirmektir. 222

Öğrenci ürün dosyasının içeriği nedir? • • • • • • • • • • • • • • • • • • Öğrencilerin yazmış olduğu ödevler (taslak veya son şekli), Araştırmalar, Fotoğraflar, resimler, Ses kayıtları, Grup ödevleri ve projeler, Öğretmen anektotları, Kelime geliştirme çalışmaları, Öğrencilerin mektupları, Öğretmen kontrol listeleri, Öğrencilerin zorlandıkları ve tekrar yapmak istedikleri ödevler, Özel ödevlerin içinden seçtikleri örnekler, Değerlendirme kâğıtları, Kitap okuma listeleri, Okuma gelişim dosyalarıdır. Öğrenci ürün dosyası çalışmalarında öğretmenin rolü nedir? Öğretmen, öğrenci ürün dosyası çalışması sürecinde öğrencilere rehberlik eder ve yardımcı olur. Öğrenci ürün dosyasının kapsamının ne olacağı konusunda ışık tutar. Öğrenci ürün dosyasına hangi çalışmaların dâhil edileceği sorumluluğundadır, kararları öğretmenle öğrenci birlikte alabilir. öğrencinin

Öğrenci ürün dosyasının değerlendirilmesi öğretmenin sorumluluğundadır; ancak değerlendirme ölçütleri baştan belirlenmeli ve bu ölçütler açık ve anlaşılır bir biçimde öğrenci ve veliye sunulmalıdır. Öğrenci ürün dosyası çalışmalarında öğrencinin rolü nedir? Öğrenci ürün dosyası, öğrenciye ait bir çalışma olduğundan, bu çalışmanın en önemli aşamasını, öğrencinin dosyaya hangi çalışmaları dâhil edeceğini saptaması oluşturur. Bu konuda öğretmen yardımcı olacaksa da karar öğrenciye ait olacaktır. Öğrenci ürün dosyası kapsamına girecek olan çalışmaların belgelenmesi çok önemlidir. Öğrenci yaptığı çalışmayı resimlerle desteklemek gereğini duyabilmelidir. Ölçek listesinin öğrenci tarafından çok iyi kavranması, öğrencinin çalışmalarını sağlıklı değerlendirebilmesi açısından çok önemlidir. Öğrenci ürün dosyası çalışmalarında velinin rolü nedir? Öğrenci ürün dosyası çalışmasında velinin rolü çok önemlidir. Veli, öğrenci ürün dosyasının öğretmen için anlamını, programın ve değerlendirmenin bir parçası olarak nasıl kullanıldığını, öğrenciler için önemini çok iyi kavramalıdır.

223

Öğrenci ürün dosyası hazırlama sürecinde öğretmenin yapacakları nelerdir? • Öğrenci ürün dosyasını hazırlamadan önce, öğretimin genel hedeflerini ve kazanımlarını belirleyiniz. Kendinize, bu kazanımlardan hangilerini öğretmek istediğinizi, öğrencilerinize de hangilerini öğrenmek istediklerini sorabilirsiniz. Öğrenci ürün dosyasını sınıfınıza tanıtınız. Elinizde örnek varsa öğrencilerinize gösteriniz. Öğrencilerinize öğrenci ürün dosyasının bir değerlendirme aracı olduğunu söyleyiniz. Öğrenci ürün dosyasında nelerin bulunabileceğini belirtiniz (sınavlar, projeler, değerlendirme ölçekleri, yazılar vb.). Dosyaya fazla ürün koyarak öğrencilerin cesaretini kırmayınız (başlangıçta 4-5 madde). Her aşamanın nasıl değerlendirileceğini açıklayınız (Öğrencilerinize dereceli puanlama anahtarı hakkında bilgi veriniz.). Yapılan her çalışmanın değerlendirilmesi ile ilgili dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi veya öz değerlendirme formları vb. araçlar kullanabilirsiniz. Öğrenci ürün dosyasıyla ilgili öğrencilerinize geri bildirimde bulunabilirsiniz. Örneğin, öğrencilerin yeteneklerinin bir profilini çıkarıp, dosyaya ekleyebilirsiniz.

• • • • • • •

12. Performans Ödevi Performans ödevi; öğrencilerin üst düzey zihinsel becerilerini ölçmek amacıyla kullanılmaktadır. Performans ödevleri öğrencilerin kazandıkları bilgileri günlük hayatta ne ölçüde kullanabildiklerini belirlemek amacıyla hazırlanan ödevlerdir. Öğrencinin hayatındaki problemleri nasıl çözeceğini ve problem çözmek için sahip olduğu bilgi ve becerileri nasıl kullanacağını gösterir. Performans ödevleri birkaç günde yapılabileceği gibi birkaç hafta da sürebilir. Bu nedenle öğrencilere, sınav saatleriyle sınırlandırılmaksızın geniş bir zaman diliminde çalışma ve tekrar etme, oluşturulan ölçütlere göre yeterlik derecelerini ortaya koyma imkânı verir. Öğrencilerin gerçek performanslarını ölçmek açısından uygun araçlardır. Performans ödevleri kimlik bölümü (sınıf düzeyi, tema, beklenen performans), görev, yönerge ve puanlama araçlarından oluşur. Proje ve performans ödevlerinin değerlendirilmesinde özellikle dereceli puanlama anahtarları kullanılmaktadır (EK 6). 13. Proje Ödevi Proje, öğrencilerin gerçek yaşama benzer işler üzerinde, özgün bir ürün ortaya koymak amacıyla yaptıkları bağımsız konu araştırmaları ve etkinliklerdir. Öğrenci merkezli olan bu yöntemde, öğretmen etkin değildir; sadece öğrenciye rehberlik etme ve değerlendirme görevini üstlenebilir. Proje türleri şu şekilde sıralanabilir: • • • Kısa Süreli Projeler: Birkaç saatlik ya da bir-iki haftalık projelerdir. Uzun Süreli Projeler: Birkaç aylık ya da uzun dönemli projelerdir. Eylem projeleri: Toplumdaki sorunların çözümüne yönelik projelerdir.

224

Araştırma- İnceleme Projeleri: Belli bir konuda bilgi toplamaya ve toplanan bilgileri çözümleyerek sunmaya yönelik projelerdir.

Öğrencilerin ilgilerini çekecek ve çözmeyi amaçladıkları herhangi bir problem proje konusu olabilir (EK 9): • • • • Mektup yazma, rapor yazma, okulda ya da başka bir yerde sergilemek amacıyla piyes yazma, Okul dergisi çıkarma, Okulda çalışacak yeni eğitsel kollar kurma, Belirli konularda bir inceleme raporu hazırlama.

Proje genel hatlarıyla şu aşamalardan oluşabilir: Amacın Belirlenmesi: Bu aşamada, projede incelenecek olan konular, cevaplanması gereken sorular belirlenir. Konu, beyin fırtınası yoluyla sınıfta belirlenebilir ya da öğretmen tarafından önerilebilir. Ancak konu öğrencileri açmaza düşürmemeli, sorular da konuya yönelik olup doğrudan sorulmalıdır. Ölçütlerin Belirlenmesi: Projenin amacına ulaşabilmesi için ölçütler öğretmen tarafından belirlenir. Planlama: Planlama, gerekli malzemenin belirlenmesi (Hangi kaynaklardan yararlanılacağı, kimlerden yardım alınacağı ve projenin tamamlanması için gerekli ihtiyaçlar belirlenir.); izlenecek yolun belirlenmesi (Proje sırasında yapılacaklar sıralanır. Önce kaynakların okunması, konunun ana hatlarının çıkarılması, uzmanlarla görüşme gibi işlemlerin sırası belirlenir. Bu aşamada projenin nasıl sonuçlanacağını tartışmak ta gereklidir.); zamanlama (Tahmini başlama ve bitiş süresi belirlenir. Bu yapılırken yapılacak işlerin tahmini süresi göz önünde bulundurulur.) alt bölümlerinden oluşmaktadır. Araştırma ve Eylem: İstatistiksel bilgi toplanması, okuma, uzmanlarla görüşme, fotoğraf çekme, elde edilen bilgilerin analizi bu aşamada gerçekleşecektir. Öğretmen bu aşamada sorularına cevap vererek öğrencileri yönlendirebilir. Ancak çalışmayı yapmaktan tamamen öğrenciler sorumludur. Proje Sunumu İçin Hazırlık: Projenin nasıl sunulacağı tasarlanır ve sunum uygun kişilerin gözetiminde denenerek geri bildirim alınır. Ürün ve Sunumu: Çalışmanın sonucu öğrencilerin bulgularını ve projenin aşamalarını göstermelidir. Projenin ürünü bir rapor, sergi, seminer, resim, şiir vb. olabilir. Eğer yeterli zaman varsa sergi uygulaması- öğrencileri motive edici özelliğe sahip olduğu için- tercih edilebilir. Bu durumda öğrenci ürününün yanında durarak sorulan soruları cevaplandırabilir. Eğer zaman kısıtlıysa ürünler sınıfta elden ele dolaştırılarak herkesin görmesi sağlanmalıdır. Değerlendirme: Proje sırasında başvurulan becerilerin değerlendirilmesine yönelik olmalıdır. Daha önceden belirlenmiş olan ölçütlere göre değerlendirme gerçekleştirilir (EK 9). Proje çalışmasını yönetmede öğretmene de birtakım görevler düşmektedir: • • • Öğrencilerin çalışma ve iş bölümüne dair yaptıkları plana uyup uymadıklarını denetlemek, Öğrencilere inceleme ve araştırma yöntemleri önermek, Öğrencilere, karşılaştıkları güçlüklerin giderilmesinde yardım etmek, 225

• • • • • • • • •

Kaynak kitaplardan, öğrenim ve öğretim araç ve gereçlerinden yararlanılmasına yardım etmek, Varsa öğrenciler arasındaki anlaşmazlıkları gidermek, Öğrencileri kendi başlarına çalışabilir hale getirmek, Öğrencilere başarı duygusunu aşılamak ve kendilerine olan güvenlerini artırmaktır. Proje yöntemi öğrencilerin; Kendi çevreleri ve dış dünya arasındaki bağlantıları görmelerine, Toplumdaki farklı insanlarla iletişim kurmalarına, Kendilerini bir etkinlik için organize etmelerine, Kendi zamanlarını planlamalarına ve bir plana göre çalışmalarına, kendi bulgularını toplum içinde sunmada ve savunmada pratiklik kazanmalarına, Öğretmenlerinin rehberliğinde kendi öğrenme durumlarını kontrol edebilmelerine yardımcı olur.

Kısacası bu yöntem sayesinde öğrencilerin araştırma, problem çözme, öğrendiklerini kullanma gibi üst düzey düşünme gerektiren beceriler kazanması sağlanacaktır. Proje yönteminin birtakım zorlukları ve tehlikeleri de vardır. Öğrenci sadece bilişsel düzeydeki etkinlikleri ya da amaca uygun olmayan projeleri seçebilir. Bu yöntem kimi zaman bireyciliğe aşırı vurgu yapabilir. Kimi zaman verilen probleme ilişkin malzeme bulunmayabilir. Kimi zamansa öğrenciler tarafından yazılı materyali okuyup özetleme ya da aynen yazma olarak algılanıp uygulanabilir. Ancak bütün bunlara rağmen ezbercilikten uzak bir yöntem olduğu için riskleri en aza indirmeye özen göstererek kullanılabilir.

226

Öğrencilerin Türkçe dersine ilişkin tutumları merak ediliyorsa tutum ölçekleri kullanılarak ölçülür. performans değerlendirilmesinde karar verme. 6. Ayrıca tema başlangıcında da öğrencilerin temayla ilgili durumlarını. Öğretim süreci içerisinde. eleştirel düşünme becerileri gibi bazı temel becerilerin gelişmesinde etkili olan öz değerlendirme. akran değerlendirme ve grup değerlendirme uygulamalarını yapılabilir. Eğitim ve öğretim sürecinin başlangıcında öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri veya durumları belirlenmelidir. birikimlerini belirlemek amacıyla ölçme araçları kullanılır.Türkçe dersinde ölçme ve değerlendirme çalışmaları özetlendiğinde. 5. 227 . öz değerlendirme ve akran değerlendirme vb. ) sınıflarda ilk defa uygulanıyorsa öğrencilere ve velilere. yukarıda açıklanan farklı türdeki maddelerin olabildiğince yer alması. Bunun için de öz değerlendirme formları. öğrenci ürün dosyaları. yararları ve uygulanma süreci gibi uygulamaya ilişkin durumlar açıklanmalıdır. ölçülen özelliğin değerlendirilmesi açısından yararlı olacaktır. 3. Derse karşı olumsuz tutuma sahip öğrencilere yönelik tedbirler alınır. grup değerlendirme ve akran değerlendirmelerin yapılması gerekmektedir. Metin işleme sürecinde ve iş birliği içerisinde yapılan etkinliklerde öz değerlendirme. konuşma. yazma ve dil bilgisi alanlarına ilişkin durumları sürekli ve sistematik olarak gözlemlenir ve gözlem sonuçları gözlem formlarına kaydedilir. Öğretimin bütün aşamalarında. okuma. Türkçe dersinde öğrenci başarılarının ölçülmesinde kullanılan sınavlarda. 1. Öğretim sürecinde öğrencilerin dinleme. grup ve akran değerlendirme formları kullanılır. 4. 2. özellikle süreç değerlendirme amacıyla kullanılacak ölçme araçları (performans ödevleri. 7.

sabır ve saygıyla dinler. Dinlediği/izlediği kişiyi sesini ve beden dilini etkili kullanma yönünden değerlendirir. Dinlediklerini/izlediklerini değerlendirme Dinlediklerini/izlediklerini dil ve anlatım yönünden değerlendirir. Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme Dinlenenin/izlenenin bağlamından hareketle kelime ve kelime gruplarının anlamlarını çıkarır. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki olay. Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler. görüş bildirmek için uygun zamanda söz alır. düşünce ve hayalleri yorumlar. Dinlenenle ilgili soru sormak. Dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini kullanır. varlık kadrosu ve bunlarla ilgili unsurları belirler. Kendisini şahıs ve varlık kadrosunun yerine koyarak olayları. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki yardımcı fikirleri/duyguları belirler. şahıs. Öğrenci adı EK 1: DİNLEME/İZLEME BECERİSİ GÖZLEM FORMU A B C Ç Not: Öğrencinin yukarıda yer alan kazanımları gerçekleştirme düzeyine göre (Evet:3 Kısmen:2 Hayır:1) puan verilir. Dinlediklerinde/izlediklerinde amaç-sonuç ilişkilerini belirler. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki örtülü anlamları bulur. duygu. Dinlediklerinde/izlediklerinde ortaya konan sorunlara farklı çözümler üretir. Dinlediklerinde/izlediklerinde yer alan öznel ve nesnel yargıları ayırt eder. Dinlediklerini/izlediklerini içerik yönünden değerlendirir. zaman. . Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu belirler. Dinlediklerinin/izlediklerinin ana fikrini/ana duygusunu belirler.Dinleme/izleme kurallarını uygulama Konuşmacının sözünü kesmeden. 228 Dinlediklerinde/izlediklerinde sebep-sonuç ilişkilerini belirler. yer. Dinlediklerini/izlediklerini kronolojik sıra ve mantık akışı içinde özetler.

Dil ve anlatım İşitilebilir bir ses tonuyla konuştu mu? Konuşmasında standart Türkçeyi kullandı mı? Kelimeleri doğru telaffuz etti mi? Kelimeleri anlamına ve bağlamına uygun kullandı mı? Dil bilgisi kurallarına uygun cümleler kurdu mu? Güven verici. alıntı ve örneklerle zenginleştirdi mi? Konuşmasını günlük hayatla ilişkilendirdi mi? Sunum Konuşmasını verilen sürede tamamlayabildi mi? Konuşma sırasında ölçülü ve rahat mıydı? Konuşmasını sunarken görsel. amaca. özdeyiş. işitsel ve çok yönlü iletişim araçlarından yeterince yararlandı mı? Konuşması boyunca nezaket kurallarına uydu mu? Öğrenci adı EK 2: KONUŞMA BECERİSİNİ DEĞERLENDİRME FORMU Not: Öğrencinin yukarıda yer alan kazanımları gerçekleştirme düzeyine göre (evet:3 kısmen:2 hayır:1) puan verilir. 229 . açık. anlaşılır ve konuya hâkim bir şekilde konuştu mu? Konuşmasında uygun yerlerde vurgu. tonlama ve duraklama yaptı mı? Sözleriyle jest ve mimikleri birbirine uygun mu? İçerik Konuşması konuya. tür ve seviyeye uygun mu? Olaylar ve bilgiler sıraya konularak anlatıldı mı? Konuşma bütünlük ve tutarlılık içinde sürdürüldü mü? Konuşmasında ana fikir ve duyguyu yardımcı fikir ve duygularla destekledi mi? Konuşmasını deyim. atasözü.

varlık kadrosu ve bunlarla ilgili unsurları belirler. Metindeki amaç-sonuç ilişkilerini fark eder. Not: Öğrencinin yukarıda yer alan kazanımları gerçekleştirme düzeyine göre (Evet:3 Kısmen:2 Hayır:1) puan verilir. Metni içerik yönünden değerlendirir. 230 Okuduklarında yardımcı fikir ve duyguları belirler. duygu. Metnin planını kavrar. . 2 2 2 1 2 2 2 1 3 2 2 1 3 2 2 1 3 3 2 2 3 3 2 2 3 2 2 2 3 2 2 1 3 2 2 1 1 1 1 1 3 3 2 2 3 3 2 2 Metinde olay. Okuduğu metni değerlendirme Metni dil ve anlatım yönünden değerlendirir.şahıs. Metinde ortaya konan sorumlara farklı çözümler üretir. Okuduğu metni anlama ve çözümleme Metnin bağlamından hareketle kelime ve kelime gruplarının anlamını çıkarır.EK 3: OKUMA BECERİSİ GÖZLEM FORMU Öğrenci adı A B C Ç Okuma kurallarını uygulama 3 3 3 1 3 3 3 1 3 2 3 2 3 3 2 1 3 2 2 1 3 2 2 2 3 2 2 2 3 3 2 2 3 2 2 1 Akıcı biçimde okur.yer. düşünce ve hayalleri Metnin başlığı ile içeriği arasındaki ilişkiyi ortaya koyar. Okuduklarındaki öznel ve nesnel yargıları ayırt eder. Okuduklarını kendi cümleleriyle kronolojik sıra ve mantık akışı içinde özetler. Sözün ezgisine dikkat ederek okur.zaman. Kendisini şahıs ve varlık kadrosunun yerine koyarak olayları. Kelimeleri doğru telaffuz eder. Metnin konusunu belirler. Okuduklarındaki örtülü anlamları bulur. Sesini ve beden dilini etkili kullanır. Metindeki yardımcı fikirleri/duyguları belirler. Metindeki sebep-sonuç ilişkilerini fark eder. Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler.

Paragraflar arasında uygun geçiş sağlanmıştır. Her bir paragrafta tek bir duygu ve düşünce işlenmiştir. Cümle kuruluşları dil bilgisi kurallarına uygundur. örnek ve benzetmeler yeterli olup içeriğe uygundur. Kelimeler yerinde ve doğru anlamda kullanılmıştır. NOT: Ölçekte belirtilen puanlama örnek olarak verilmiştir. Konuyu kendine özgü ifadelerle anlatmıştır. yardımcı fikir ve duygularla desteklenmiştir. Yazım ve Noktalama Verilmesi gereken puan 5 5 5 5 5 5 10 10 10 5 5 5 5 5 5 5 5 Öğretmenin vereceği puan Biçim Yazıda yazım kurallarına uyulmuştur. Öğretmen tarafından değiştirilebilir. mantıksal tutarlılık ve bütünlük içinde anlatılmıştır. 231 . Adı ve soyadı: Sınıfı: Yazılı anlatımda aranacak özellikler Kâğıdın kenarlarında. Konuyla ilgili kaynaklara başvurulmuş ve yeterince yararlanılmıştır. Konu. Noktalama işaretleri doğru yerde kullanılmıştır. Düzgün. Sonuç ifadesi konuyu bağlayıcı ve etkileyicidir. Yazıda verilmek istenen ana fikre ulaşılmıştır.EK 4: YAZILI ANLATIMI DEĞERLENDİRME FORMU Öğrencinin. okunaklı ve işlek bir yazı kullanılmıştır. Başlık konuyla ilgilidir. Alıntı. Cümlede kelime tekrarları yapılmamıştır. paragraf ve satır aralarında uygun boşluklar bırakılmıştır. Dil ve Anlatım Ana fikir ve duygu.

Paylaşılan metinler yönelik sorular sorar ve soruları cevaplandırır. Sınıf ve okul kütüphanesinden kitaplar okur. Bu form. Bu formu. Yorumlar: ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ _____ _____ _____ _____ _____ _____ _____ _____ _____ _____ _____ 232 . 10. Konuyla ilgili daha ayrıntılı bilgi öğrenmede isteklidir. Okuduğu kitaplardan beğendiği bölümleri arkadaşlarıyla paylaşır. Okumuş olduğu bir kitabı başkalarıyla tartışabilir. Bilmediği bir kelimenin anlamını bulmak için sözlük kullanır. 2. 4. 9. 8. 11. 6. Sınıfta yüksek sesle okumaya isteklidir. Özel ilgi alanına giren konularda tartışmalara etkin biçimde katılır. Gözlenecek Davranışlar 1. 7.EK 5: OKUMA BECERİSİ KONTROL LİSTESİ Öğrencinin Adı: ________________ Sınıf: Öğretmenin Adı: Gözlem Zaman Aralığı: __/__/200_ ’den __/___/200_’e Değerli Öğretmenler. öğrencilerinizin okuma becerilerine ilişkin davranışlarını gözlemlemede kullanınız. Öğrencilerinizin söz konusu becerileri gerçekleştirip gerçekleştirmediklerini aşağıdaki ifadelerin karşılarına (√) işareti koyarak belirtiniz. Yüz temel eserden seçtiklerini okur. 5. Gazetelerde okumuş olduğu haber ve yazıları anlatır. 3. öğrencilerin okuma becerilerini değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. belirli bir zaman aralığında. Kitap okumaktan hoşlanmaktadır.

Tamamen Katılıyorum. Türkçe dersinin günlük yaşamda önemli bir yeri var. Türkçe derslerindeki okuma parçaları çok can sıkıcıdır. Türkçe dersi ile ilgili konuları tartışmaktan mutlu oluyorum. sizlerin Türkçe dersine yönelik görüşlerinizi almak amacı ile hazırlanmıştır. Kararsızım.. Katılmıyorum. Türkçe ile ilgili ödevleri yapmaktan zevk alıyorum. Türkçe derslerinde metin inceleme keyif vericidir. Sınıf/Şube :………………. Her cümleyi dikkatle okuduktan sonra DERECELER sütunundaki seçeneklerden size en yakın olanını (X) ile işaretleyiniz. yayınları takip etmek isterim. Türkçe dersi ile ilgili kitap. Türkçe dersini dört gözle bekliyorum. diğer derslerin sınavlarına göre daha huzursuz oluyorum. Cinsiyetiniz: ( )Kız ( )Erkek Türkçe Dersi ile İlgili Görüşler 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Türkçe benim için eğlenceli bir derstir. Türkçeyi. Türkçe dersinde genellikle çok sıkılırım. Okul :…………………………. dergi vb. Türkçe dersinde genellikle huzursuz olurum. Televizyon ve radyoda yayımlanan Türkçe konulu programları kaçırmak istemem. Türkçe sınavlarında.. Türkçe dersi için. 1 Kaynak: EARGED 233 . Türkçe bana göre gereksiz bir derstir. Boş zamanlarımın çoğunu Türkçe dersine ayırmak isterim.EK 6: TÜRKÇE DERSİNE YÖNELİK TUTUM ÖLÇEĞİ 1 Sevgili Öğrenciler. Türkçe dersi kadar sıkıcı bir ders yoktur. Katılıyorum. Bu ölçek. Türkçe ile ilgili bir bölümde okumak isterim. İleride. ders dışında çalışma zamanı ayırmaya gerek yoktur. Türkçe derslerine daha fazla zaman ayrılmalıdır. DERECELER Hiç Katılmıyorum. Türkçe dersi hiç olmasa daha iyi olurdu. diğer derslere göre daha çok severek çalışırım.

Umarım sizler de bu yazarların kimler olduğunu merak ediyorsunuzdur. kaynak kullanımı.tarihine kadar teslim etmiş olman gerekiyor. Seçtiğin yazarla ilgili çeşitli kaynaklardan yararlanabilirsin. Çalışmanı ………………. Araştırma raporunu resim ve fotoğraflarla süsleyebilirsin. eğitim durumu nedir? b) Hayatta nelerle mücadele etmiştir? c) Ne tür yazılar yazmıştır? ç) Yazılarında genel olarak nelere değinmiştir? d) Yazarın yazmış olduğu eserler nelerdir? Yönerge: • • • • Araştırmaya başlamadan önce plan yapabilirsin. Değerlendirme ve Çalışma Bitirme Tarihi: • • Çalışman. Yazarla mümkünse görüşme yapabilir. 234 . a) Kişisel özellikleri. Sınıf Sevgili Öğrenciler! Türkçe derslerinde kullanmış olduğumuz metinlerden bazıları ünlü yazarların eserleridir. içerik. Seçmiş olduğunuz yazarla ilgili olarak aşağıdaki soruları cevaplandırabilecek şekilde araştırmanızı tamamlayınız.EK 7: PERFORMANS ÖDEVİ İçerik Alanı Sınıf Düzeyi Beklenen Performans Araştırma becerisi Yazma becerisi İletişim becerisi Puanlama Yöntemi Dereceli Puanlama Anahtarı 0 Bütünsel 0 Analitik Tema:……………………. 6. materyal kullanımı açılarından değerlendirilecektir. onunla iletişime geçip hayatıyla ilgili ayrıntılı bilgilere ulaşabilirsin. Sizlerden kitabımızda bulunan metinlerin yazarlarından istediğiniz bir kişiyi seçerek onunla ilgili araştırma yapmanız istenmektedir.

Sınırlı sayıda kaynaktan yararlanılmıştır. noktalama ve dil hataları bulunmaktadır. 7. Kullanılan yazılı. Raporda çok sayıda yazım. 7. Araştırılan dönemle ilgili yeterince kanıt ve bilgilere ulaşılmamıştır. noktalama ve dil hatası içermemektedir. Araştırmasını belirlediği plana göre yürütmeye çalışmıştır. 3. 6. Yazarla herhangi bir şekilde iletişime geçilmemiştir. Kullanılan yazılı. Yazarla herhangi bir şekilde iletişime geçilmiştir. Rapor yazım. 7. noktalama ve dil hataları bulunmaktadır. Araştırılan dönemle ilgili kanıt ve bilgilere ulaşılmıştır. 3. Rapor herhangi bir yazım. 7. 5. 4. Yazarla herhangi bir şekilde iletişime geçilmemiştir. Araştırmasını belirlediği plana göre yürütmüştür. Hazırlanan çalışma dikkat çekici. Çok sayıda kaynaktan yararlanılmıştır. Raporda yazım.EK 8: DERECELİ PUANLAMA ANAHTARI AÇIKLAMA: Yukarıdaki performans ödevini aşağıdaki ölçütler doğrultusunda puanlayanız. 3. GELİŞTİRİLEBİLİR 1 1. 2. 5. Hazırlanan çalışma dikkat çekici. Araştırılan dönemle ilgili kanıt ve bilgilere ulaşılmamıştır. 2. Hazırlanan çalışma yeterince dikkat çekici. 5. 2. açıklayıcı ve etkileyici değildir. 5. noktalama ve dil hataları içermektedir. Çok sayıda kaynaktan yararlanılmıştır. 4. BAŞARILI 1. Öğrencinin. 6. 6. Çok az sayıda kaynaktan yararlanılmıştır. görsel ve işitsel materyaller konuya çok uygun ve dikkat çekicidir. görsel ve işitsel materyaller kullanılmamıştır. Hazırlanan çalışma dikkat çekici. 3. 4. 4. görsel ve işitsel materyaller konuya uygun ve dikkat çekicidir. görsel ve işitsel materyal kullanılmıştır. 2. Çok az sayıda yazılı. 235 Tarih:___/____/200_ 4 3 2 . Araştırmasını belirlediği plana göre yürütmemiştir. açıklayıcı ve etkileyici değildir. Araştırmasını yürütürken planda bazı sapmalar olmuştur. açıklayıcı ve etkileyicidir. Yazarla herhangi bir şekilde iletişime geçilmiştir. Yazılı. Araştırılan ödev ile ilgili çarpıcı kanıt ve bilgilere ulaşılmıştır. Adı soyadı:_____________ Sınıfı: _____________ ÇOK BAŞARILI 1. açıklayıcı ve etkileyicidir. AZ BAŞARILI 1. 6.

tespitlerinizi ve çözüm önerilerinizi görsel materyallerle destekleyerek sınıfta rapor olarak sunmanız beklenmektedir. Çalışmanız için aile bireyleri. 1. 2. Araştırmalarınıza dayanarak konu ile ilgili sunacağınız raporda hangi bilgilere yer vereceğinize karar vermelisiniz. Çalışmalarınız doğrultusunda..) hazırlamalısınız. Sizden çevre sorunlarının neden kaynaklandığını açıklayan ve bu konuda çözüm önerileri sunan bir rapor yazmanız beklenmektedir. sunacağınız raporu hazırlamalısınız. 4. 5. gazete haberleri.. Verilen konu ile ilgili araştırma yapmalısınız.. 236 . kitaplar. Anket ve görüşme sonuçlarını ana hatlarıyla özetlemelisiniz.. 6. 3. Görüş almak amacıyla yapacağınız anket ve mülakatlarda soracağınız soruları önceden hazırlamalı ve konunun içeriğine uygunluğunu kontrol etmelisiniz... 8. kaynaklardan yararlanabilirsiniz. bu konuda çözüm önerisi üretmek amacıyla anket ve görüşme yoluyla etrafınızdaki kişilerin bu konudaki görüşlerini almanız.EK 9: PROJE ÖDEVİ Sevgili Öğrenciler. / 2005 tarihinde teslim etmeli ve sınıfta görsel materyallerinizi sunmalısınız. Bu çalışmayı başarıyla tamamlayabilmeniz için aşağıdaki adımları izlemelisiniz. Çalışmalarınız doğrultusunda sınıfta sergileyeceğiniz materyalleri (poster ve bu posterde yer almasını düşündüğünüz görsel materyaller vb. / . Raporunuzu yazmadan önce çevre sorunları ile ilgili bir araştırma yaparak yaşadığınız bölgedeki sorunların neler olduğunu tespit etmeniz. Çalışmanızı rapor olarak . İnternet vb. 7.

PROJE HAZIRLAMA SÜRECİ Projenin amacını belirleme Projeye uygun çalışma planı yapma Grup içinde görev dağılımı yapma İhtiyaçları belirleme Farklı kaynaklardan bilgi toplama Projeyi plana göre gerçekleştirme TOPLAM II.EK 10: PROJE DEĞERLENDİRME FORMU Öğrencinin adı ve soyadı: Projenin adı : Sınıfı : Nu. Çok İyi 5 İyi 4 Orta Zayıf Çok Zayıf 3 2 1 237 . : DERECELER GÖZLENECEK ÖĞRENCİ KAZANIMLARI I. SUNU YAPMA Sorulara cevap verebilme Konuyu dinleyicilerin ilgisini çekecek şekilde sunma Sunuyu hedefe yönelik materyalle destekleme Sesini ve beden dilini kullanma Verilen sürede sunuyu yapma Sunum sırasında öz güvene sahip olma Sunuya istekli olma TOPLAM GENEL TOPLAM Öğretmenin yorumu: …………………………………………………………………… Not: Proje değerlendirme formu. hem bireysel hem de grup proje çalışmalarını değerlendirmek amacıyla kullanılabilir. PROJENİN İÇERİĞİ Türkçeyi doğru ve etkili kullanma Bilgilerin doğruluğu Toplanan bilgilerin analiz edilmesi Elde edilen bilgilerden çıkarımda bulunma Toplanan bilgileri düzenleme Yazılı ve görsel unsurların birbiriyle bağlantısını sağlama Eleştirel düşünme becerisini gösterme Yaratıcılık yeteneğini kullanma TOPLAM III.

................ 5......................................... 3........................................................................ 8....... 2.....................................................................EK 11: ÖĞRENCİ ÜRÜN DOSYASI Öğrencinin adı ve soyadı: Tarih: ÖĞRENCİ ÜRÜN DOSYASI İÇİNDEKİLER Çalışmalarım: 1....................... .................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 7...................................................................................................................................................................................................... .. ...... ......... 4........................................................................ 238 ...................... ............................................................ .................... ......................................... 6..................... ....................................................................................................................................................................................................................... 9............ ....................................................... ...................................................................

........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ Çalışma sırasında neler öğrendim?........................... 239 .................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................ ..................................................................................................... ................................................................................................ ..... ........................................................................................................................................................................................................................................... Bu çalışmayı arkadaşlarımla neden paylaşıyorum?..........................................................................................................................................................EK 12: ÖĞRENCİ ÜRÜN DOSYASINA İLİŞKİN ÖZ DEĞERLENDİRME FORMU* Öğrencinin adı ve soyadı:................................................................................. ....................................... .................... Çalışmamı yaparken beklemediğim nelerle karşılaştım? ......................................................... ........................... Bu çalışmayı tekrar yapsaydım şu şekilde yapardım: .................................................................... Tarih: Neden bu çalışmayı saklıyorum? ................................................ ............................................................................................................................. ...... .......................................................................................................................................................................................... Çalışmanın adı:............ ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... daha sonraki çalışmalarına ışık tutacak........................ .................................... .......................................................................................................................... ............. öz değerlendirme yapmalarına imkân vererek kişisel gelişimlerine katkı sağlayacaktır......................................................................................................................................................................................................... *Öğrencilerin............ ........................................................................................................................................................... .............................................................................. öğrenci ürün dosyasındaki çalışmalarına yönelik yorumları.......... Benim için bu çalışmanın anlamı :............................................. .................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... .......................................... ............................................................................

............................................................................................... Öğrencinin gelişim düzeyini gösterir........................................... .................................................................................... ÖLÇÜTLER Çalışmaların içeriği tamdır........................................................................ Dosya düzenlidir............................................................................................ ..... Yaratıcı düşüncenin ürünüdür.......................................... ............................................ .............................................................................................................. Çalışmalar amaca uygundur............................................................... ....... güzel ve etkili kullanılmıştır......: Yönerge: Aşağıdaki her bir ölçütün yeterliliğini göz önüne alarak dosyayı değerlendiriniz..................................EK 13: ÖĞRENCİ ÜRÜN DOSYASI DEĞERLENDİRME FORMU Öğrencinin adı ve soyadı: Sınıfı: Nu................................................................................................. .................................... Görsel materyallerle desteklenmiştir..... ....... ....................... Türkçe doğru......................... Çalışmalar araştırma ürünüdür............ Farklı türde çalışmalar yer almaktadır............................................................................ 240 ....................................................................... EVET KISMEN HAYIR YORUMLAR/ÖNERİLER:..................................................................................................................................................................................................................................................................................

4. Görevlerini zamanında yerine getirir. Adı ve soyadı : Grup nu. Çalışmalarda Türkçeyi doğru.EK 14: AKRAN DEĞERLENDİRME FORMU Bu form. Arkadaşlarını uyarırken uygun bir dil kullanır. Temiz ve düzenli çalışır. Çalışmalara istekli katılır. Bazen Hiçbir zaman Öğretim yılı : 241 . 7. 8./adı : Sınıfı Tarih : : DERECELER Her zaman 1. Farklı kaynaklardan bilgi getirip sunar. 5. 2. 2. grubunuzdaki arkadaşlarınızla ilgili değerlendirme maddelerini içermektedir. Değerlendiren öğrencinin. 3. Arkadaşlarının çalışmalarına destek olur. güzel ve etkili kullanır. Seçeneklerden değerlendirmelerinize en uygun olanı işaretleyiniz. 6. Arkadaşlarının görüşlerine saygılıdır. Etkinlik öncesi hazırlık yapar.

........... DERECELER Her Zaman Bazen Hiçbir Zaman Aşağıdaki soruları grubunuza göre cevaplayınız............................ 4.... Etkinlikleri birlikte hazırladık.............. Grubumuzun en iyi olduğu alan ........................................................................................ Grupta uyum içinde çalıştık..................................... Görüşlerimizi rahatlıkla söyledik................................................................................ Grup olarak daha iyi olabilirdik..................................................... Sorumluluklarımızı yerine getirdik................ Çalışmalar sırasında karşılaştığımız en büyük sorun................................................. fakat ................................................................. Sorun nereden kaynaklanıyordu? .................. DEĞERLENDİRİLECEK TUTUM VE DAVRANIŞLAR Araştırma planı yaptık.............................................................................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................EK 15: GRUP ÖZ DEĞERLENDİRME FORMU Grubun adı: Gruptaki öğrencilerin adları: Açıklama: Aşağıdaki tabloda grubunuzu en iyi şekilde ifade eden seçeneği işaretleyiniz................................................................................................ 1....................................................................... ................................ Grupta birbirimizi takdir ettik.......... .............................................. .............. ..................................................................................................... Araştırmada çeşitli kaynaklardan yararlandık.................................. 242 ........................................................................................... Görev dağılımı yaptık.............. Çalışmalarımız sırasında birbirimizi cesaretlendirdik......................................................................................... Çalışmalarımızı etkili bir biçimde sunduk............ ............. ....... Birbirimizin görüş ve önerilerini dinledik........... 2............ 3........ .......................................... Grupta birbirimize güvenerek çalıştık..................................

Ö. (2006). Sabancı Üniversitesi. Volume: 10 MEB -EARGED (2003). İstanbul. Kutlu. ve Ahioğlu. Yargı Yayınları. Available online: http://pareonline. Basım).(3. Ankara. Ankara: Milli Eğitim Basım Evi. Research & Evaluation. H.KAYNAKÇA Atılgan. (2001). (2006).. Yükseköğretimde Ders Kazanımlarının Çoklu Değerlendirilmesi Örneği: Cinsel Sağlık Bilgileri Eğitimi Dersi. (OKS 2003) (OKS 2006) 243 . Research & Evaluation. A. H (Editör). Ankara. Basım). Mertler. Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. Peer and Self Assessmentin High Schools. ve Şimşek. Eğitimde İyi Örnekler Konferansı. Kan. Ankara: Seçkin Yayıncılık. N. ve Doğan. Sınıfiçi Performansın Değerlendirme Teknikleri. Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Metotları. "Designing scoring rubrics for your classroom." Practical Assessment. Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme.asp? Yıldırım. Ankara: Tıpkı Basım (10. C.(2005). Morpa Kültür Yayınları Ltd. (2005). Turgut. Berberoğlu. A. Noonan B. Practical Assessment. Öğrenci Merkezli Eğitim Uygulama Modeli. H. (1997). R. Tekin. 7(25). (1991).& Duncn. F.Şti. Anı Yayıncılık. A. N. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. İstanbul. (2003). G.net/getvn.

DERS İŞLENİŞ ÖRNEĞİ (6. SINIFLAR) 244 . 7. 8.

çözümleme ve yeniden yapılandırma çalışmaları”na yer verilir. hazırlayacağı metin işlenişlerinde farklı yöntem. Etkinlikler belli bir yöntem dâhilinde yapılmalı. teknik ve etkinlikler kullanabilir. temayla ya da metinle ilgili görsel unsurların yorumlanmasını isteyebilir. DİNLEME/İZLEME Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu’nda her tema kapsamında en az üç okuma metni ile bir dinleme/izleme materyaline yer verilmesi öngörülmüştür. Kazanımın 245 . hazırlık aşamasının işleniş sürecinin diğer basamaklarına göre daha kısa sürede gerçekleştirilebilir biçimde planlanmasıdır.den yararlanabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta. yapılacak etkinlikler ve bir yıl boyunca işlenecek tema ve metinlerin sayısı dikkate alınarak belirlenmelidir. HAZIRLIK İşleniş sürecinin ilk basamağında. Okuma metinleri ile dinleme/izleme materyallerinin işlenişinde “metnin belli bir yöntem dâhilinde okunması. öğrencinin derse. Verilen ders işlenişi bir örnektir. Temanın işleniş süresi. fıkra. kısa hikâye vb. Böylelikle konuya güdülenen öğrenci herhangi bir kopukluk yaşamadan sürecin diğer basamağına uyum sağlayabilecektir. dinleme/izleme materyalleriyle ya da temayla bağlantılı veya bağımsız okuma ve dinleme/izleme etkinlikleri düzenlenebilir. okuma metinleriyle. konuyla ilgili beyin fırtınası yaptırarak çağrışımların ifade edilmesini sağlayabilir. dinlenmesi/izlenmesi”. okuma metni ya da dinleme/izleme materyali olmakla birlikte öğrencinin duygu ve düşünce dünyası bununla sınırlandırılmamalı. ilgi ve motivasyonu arttırıcı anekdot. müzik dinletebilir. konuyla ilgili birikimlerini harekete geçirmesi. KONUŞMA Her okuma metni ya da dinleme/izleme materyalinin içeriğinin işlenişinden sonra metne ya da temaya bağlı bir konuşma etkinliği düzenlenir. canlandırma etkinlikleri yaptırabilir veya benzeri etkinlikler düzenleyebilir. yıl boyunca mümkün olduğunca çeşitli yöntemin kullanılmasına özen gösterilmelidir. DERS İŞLEME SÜRECİ 1. Kazanımların ilk ele alındığı yerde. 2. Öğretmen. öğrencinin metin aracılığıyla söz varlığını zenginleştirmesini. kazanımın niteliğine göre öğrenciye gerekli açıklamalar yapılmalı veya bununla ilgili etkinlikler düzenlenmelidir. Bu çalışmalarda odak noktası. Bu amaçla öğretmen. okuma veya dinleme/izleme etkinliğine hazırlanması. OKUMA. metinden hareketle araştırma yapmasını vb. sağlayıcı nitelikte çalışmalara da yer verilmelidir. konunun anlaşılmasını kolaylaştırıcı bilgiler edinmesi. “kelime ve cümle çalışmaları” ile “metni anlama. metinlerin özelliği. dikkatini metne yoğunlaştırması hedeflenmektedir. farklı bilgiler edinmesini. kısa filmler izletebilir.DERS İŞLENİŞİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR • • • Programdaki ders işleniş örneğinin başında yer alan kazanımlar sadece o işlenişe yönelik olarak belirlenmiştir. 3. Bunların yanı sıra söz varlığını zenginleştirme ile alışkanlık kazanma boyutundaki kazanımların verilişinde.

Dil bilgisi kazanımları Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu’nda verilen sıraya göre ele alınmalıdır.ele alındığı diğer etkinliklerde öğrenciye hatırlatmalarda bulunulmalıdır. kazanımın niteliğine göre öğrenciye gerekli açıklamalar yapılmalı veya bununla ilgili etkinlikler düzenlenmelidir. 246 . YAZMA Her okuma metni ya da dinleme/izleme materyalinin içeriğinin işlenişi ve konuşma etkinliğinden sonra metne ya da temaya bağlı bir yazma etkinliği düzenlenir. Etkinlikler belli bir yöntem dâhilinde yapılmalı. Her öğrencinin yıl içinde en az bir kez hazırlıklı bir konuşma yapması. Çalışmalar sonrasında verilecek dönütlerle öğrencinin kendini geliştirmesine katkıda bulunulmalıdır. Çalışmalar sonrasında verilecek dönütlerle öğrencinin kendini geliştirmesine katkıda bulunulmalıdır. yıl boyunca mümkün olduğunca çeşitli yöntemin kullanılmasına özen gösterilmelidir. 5. 4. diğer konuşma etkinliklerine de mümkün olduğunca çok öğrencinin katılması sağlanmalıdır. Bir önceki yıl ele alınan dil bilgisi konularına yönelik hatırlatma niteliğinde etkinlikler düzenlenebilir. Kazanımların ilk ele alındığı yerde. Kazanımın ele alındığı diğer etkinliklerde öğrenciye hatırlatmalarda bulunulmalıdır. DİL BİLGİSİ Dil bilgisi kazanımlarının verilişinde okuma metinlerinde hareket edilebileceği gibi bağımsız metinlerden ya da çalışma kâğıtlarından da yararlanılabilir.

2. yer. 5. duygu. Kendini şahıs ve varlık kadrosunun yerine koyarak olayları. kurar. Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler. Konuşma kurallarını uygulama 4. şahıs. Düzgün. zaman. 8. düşünce ve hayalleri yorumlar. varlık kadrosu ve bunlarla ilgili unsurları belirler. Konuşmasında nezaket kurallarına uyar.Dinlerken/izlerken olay.Dinlenenin/izlenenin bağlamından hareketle 1. çekmeyeceği bir hızda ve akıcı biçimde konuşur.SINIF SÜRE :6 : 8 saat ORAN: %30 ORAN:%20 ORAN: %20 ORAN:%15 DİNLEME/İZLEME 1. Sıfat tamlamalarının yazı”yla yazar. Farklı türlerde metinler yazma 3. Standart Türkçe ile konuşur. Olay yazıları yazar. Yazdıklarını değerlendirir. 5. Tekrara düşmeden konuşur. Kendini sözlü olarak ifade etme 3. 11. 2. dil ve anlatım yönünden 247 . Sorunlarına konuşarak çözüm arar. 14. Dinleneni/izleneni anlama ve çözümleme 5. kuruluş ve anlam özelliklerini kavrar. bilmece yanıltmacaları ezberler/kullanır. Kendi yazdıklarını değerlendirme ve 2. Dinleme/izleme kurallarını uygulama KONUŞMA YAZMA 1. alışkanlığı kazanma 1. 7. düşünce. Yazma kurallarını uygulama 1. Tekerleme.Yazım ve noktalama kurallarına uyar. Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama/uygulama 2. DİL BİLGİSİ 1. Kâğıt ve sayfa düzenine dikkat eder. 3. Söz varlığını zenginleştirme 3. okunaklı ve işlek “bitişik eğik 7. 12. 19. 4. deneyimlerini sözlü olarak ifade eder. Dinlediği/izlediği metne farklı başlıklar bulur.1. 6. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurar.Dinlediklerinde/izlediklerinde sebep-sonuç ilişkilerini fark eder.Karşısındakinin algılamakta zorluk kullanır. Türkçenin kurallarına uygun cümleler 2. Dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini 7. 4. izlenim ve kelime ve kelime gruplarının anlamını çıkarır. sayışmaca. hayal.Duygu. 4.

Öyle değil efendim. Hazır elimde beş on kuruş param var iken hemen çarşıya gittim.Dedim bu gece Karagöz’üme gideyim. Aman Karagöz’üm ne sevindiler! Karagöz. Önümüz bayram. şimdi latifeyi bırak da dinle.Güle güle giysinler.Güle güle giysinler derler! Karagöz. mübarek ramazan geldi. Karagöz. Karagöz. Hazır param varken doğru odun iskelesine gittim. Karagöz. Hacivat. Güle güle yakınız.Canım Karagöz’üm.Onu öyle demezler Karagöz’üm. 248 . Hacivat.Aman birader. Malum ya önümüz mübarek bayram.Ne! Ben Edip Bey’le haşlama yemedim. Malum ya önümüz kış. yani birtakım edepsiz sözlere başladın. Çoluk çocuk başıma toplandılar.Bulsam kaparım. Sen ise başladın abuk sabuk söylemeye. ne bulursam. Hacivat-Eksik olma Karagöz’üm.Neyi? Karagöz.Kavuk.Kimin umurunda. Hacivat. ben kömür. Karagöz. Külü beyaz olsun.Bak Karagöz’üm. Hepsinin ayaklarına birer pabuç. Karagöz.Peki öyle derim. külü beyaz olsun.KARAGÖZ Hacivat. karşısında çoluk çocuk güle güle ısınınız.Karagöz’üm öyle mi derler! Karagöz. Hacivat. gidiyor.Güle güle yakınız. Cenabı Hak cümlemizi elemsiz kedersiz nice senelere yetiştirsin. üstlerine birer entarilik basma aldım.Ya ne derler? Hacivat. iki çeki de odun aldım.Âmin! Hacivat. Üstümüzde başımızda yok dediler. Karagöz. sarık. bana ne! Hacivat. 500 okka kömür. Eve getirdim. şöyle bir tatlı tatlı konuşayım. üstlerinde başlarında paralansın. Hacivat.İyi ya işte. odun aldım. Üstlerinde başlarında paralansın.

Esef etme Hacivat.A birader. Geçen kış bizim evin damı akıyordu. Karagöz’üm. İleride. Onlarla birlikte beni de kavga ediyor sanarak yakaladılar.Güle güle oturun. Karagöz. iftarlık öte beri alayım dedim. Karagöz. hapishaneden çıkardılar. Güle güle oturun. Külü beyaz olsun. Önüne ardına baksın. yepyeni bir ev oldu. Fırıncıya çıkışırlar. (Hacivat’a bir tokat atar.Eksik olma Karagöz’üm. Bir de güzel yağlı boya vurdurdum. Hacivat. dostun biri çıkarmazsa biri çıkarır. dostun biri çıkarmazsa biri çıkarır diyerek beni teselli edecek yerde gönlümü kırıyorsun. Hacivat. doğru hapishaneye attılar. Karagöz. Karagöz. tam bizim evin köşesinde iki kişi kavga ediyorlar. benim gözüm çıktı. Bazı ufak tefek yerleri de tamir ettirdim. çoluğunuz çocuğunuzla oturun. 249 . Eve giderken bizim pideci fırınına uğrayıp bir iki pide alayım dedim.Evet… sizi utanmazlar.Güle güle oturun. arlanmazlar. sen ne söylüyorsun! Ben evimi tamir ettirdim. Esef etme kardeşim. benim suçlu olmadığım anlaşıldı. Kiremitleri aktardım. Hacivat.Derken efendim. güle güle yansın. Fırının önünde dururken pişirici.Aman birader ne yapıyorsun? Karagöz. terbiyesiz utanmazlar sizi.A birader.Esef etme Hacı Cavcav. arkanıza bakın. Yanlarına gittim: “Ayıptır. Kör müsün? Görmüyor musun? Önünüze. etmeyin!” dedimse de kim dinler! Öteden zaptiyeler geldiler.Fırıncıyı tokatlıyorum.Güle güle yansın. Hacivat. onu öyle demezler. gözümün biri çıktı. Alevi gökyüzüne çıksın. Karagöz. derler. Görme.İyi ya işte. onu öyle demezler. Karagöz. şöyle bir sokağa çıkayım.Hacivat. Hayalî Küçük Ali’den kısaltarak alınmıştır. Hacivat. Allah nazardan saklasın derler. küreği çekince sapı gözüme değdi.Onu öyle demezler. Karşısında çoluk çocuk güle güle ısınsın. mübarek günde kavga olur mu? Yapmayın. Hacivat.Derken Karagöz’üm. Hacivat.) Hacivat. Karagöz. çoluğunuz çocuğunuzla oturun. Karagöz.Karagöz’üm.Karagöz’üm. Bir usta getirdim.Esef etme Hacı Cavcav. güle güle oturun. dostun biri çıkarmazsa biri çıkarır.

Padişahın görevlendirdiği bir kişi tarafından Karagöz ve Hacivat bir perdeye yansıtılarak oynatılmaya başlanmış. Anadolu’da ilk defa Bursa’da ortaya konmuştur. Siz olsaydınız metne nasıl bir başlık verirdiniz? 250 . Öğrencilerden Karagöz ve Hacivat’ın kişilik özelliklerini karşılaştırmaları istenir (Çalışma Kâğıdı 3). Hacivat’ın yerinde olsaydınız. İşçilerin çok üzülüp işi bırakmaları üzerine. arkadan ışık verilip bir beyaz perde üzerine yansıtılarak oynatılan bir hayal oyunudur. deriden ve mukavvadan biçilip boyanmış şekillerin. Karagöz ile Hacivat’ın etkili bir iletişim kuramamalarının nedeni nedir? 2. Bunların nükteli konuşmalarını duyan öbür işçiler de işi bırakır onları dinlermiş. şakaya dalıp işi unuturlarmış. METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME • Öğrencilerden verilen kelimeleri. padişah yaptığı işin yanlışlığını anlamış. metinde geçen ve günlük hayatta olumlu ve olumsuz durumlarda söylenen kalıplaşmış ifadelere dikkat ederek dinlemeleri istenir.Tema : İletişim Sınıf : 6 Süre : 8 ders saati A. Karagöz. DİNLEME VE ANLAMA • Metin bir kez dinletilir. Öğrencilere Karagöz ve Hacivat ile ilgili neler bildikleri sorularak sınıf içi sohbet ortamı oluşturulur. Yazılı kaynaklarda çeşitli adlarla anılan. Karagöz ve Hacivat ile ilgili aşağıdaki bilgiler aktarılarak öğrenciler metnin dünyasına hazırlanır. Günlük hayatta çeşitli durumlarda söylenen ifade kalıplarının çevremizdekilerle iletişim kurmamızdaki önemi nedir? 3. DİNLEYELİM ANLAYALIM HAZIRLIK • Ulaşılabilen Karagöz ve Hacivat resimleri sınıfın uygun yerlerine asılır. Sizce etkili bir iletişim kurabilmek için nelere dikkat etmeliyiz? 4. uygun olan açıklamayla eşleştirmeleri istenir (Çalışma Kâğıdı 1). halkın kısaca “ Karagöz oyunu” dediği bu temsil. “dinleme/izleme yöntemini” uygulayıp uygulamadıkları gözlemlenir. Öğrencilere aşağıdaki sorular yöneltilir: 1. belirtilen durumlarda söylenebilecek sözlere örnekler vermeleri istenir (Çalışma Kâğıdı 2). Karagöz’ün anlayışsızlığı karşısında nasıl bir tepki gösterirdiniz? 5. Bu sırada öğrencilerin “başkalarını rahatsız etmeden” dinleyip dinlemedikleri. • Öğrencilerden. İşin geciktiğine inandırılan devrin padişahı onları öldürtmüş. Metin ikinci kez dinletilmeden önce öğrencilerden seçici dinleme/izleme yöntemine uygun olarak. Dinlediklerinize ilişkin nasıl bir sonuca varıyorsunuz? 6. Ulu Cami yapılırken duvarcı olarak çalışan Hacı İvad Kalfa (Hacivat) ile demircilik yapan Karagöz karşılaştılar mı gevezeliğe.

Pazara gidip. Çatalca'da topal çoban çatal yapar. kapı gıcırdatıcılardan kıvılcımlandırıcılardanım. Ocak kıvılcımlandırıcılardan mısın. Ben bademe baktım. Bir tavuk alalım. altın top Kuzu kuzu me Bin tepeme Haydi gidelim Ayşe teyzeme. Bir iki üç Söylemesi güç Sana verdim bir elma Adını koydum Fatma Hop hop hop Bir büyük altın top Eveleme develeme Evvel altı elma yedi Seren sekiz serçe dokuz Tarmanın topu kara A devenin çatı kara Bir iki tombul tekir Camdan bakar Başına takar Hop hop. Kürkü yırtık erkek kel kör kirpinin yırtık kürkünü. satar. Bizim damda var beş boz başlı beş boz ördek. bilmem parası yok mu da çatal sapan yapar. Sayışmacalar . kürkü yırtık erkek kel kör kirpinin yırtık kürküne eklemişler. ne kapı gıcırdatıcılardanım. Bizim bacaya konmuş allı ballı kabaklı baykuş demiş ki: "Nasılsın allı ballı kabaklı bay kuş? " Şu köşe yaz köşesi. huppur yiyelim. 251 . satar. Happur huppur. badem benden bıktı. Happur. çatal satar. Bir tavuk alıp ne yapalım? Gıt gıdak diyelim. şu köşe kış köşesi. Kırk küp. badem bana baktı. tekerleme ve yanıltmacayı hatasız söyleyen arkadaşlarını belirlemeleri istenir. Bilmem parası var mı da çatal sapan yapar. kürkü yırtık dişi kel kör kirpinin yırtık kürkünü.Tekerlemeler – Yanıltmacalar Pazara gidelim.Öğrencilerden aşağıdaki sayışmaca. Paşa tası ile beş tas has kayısı hoşafı. ortada su şişesi. mısın? Ne ocak Sizin damda var beş boz başlı beş boz ördek. öteki dişi kürkü yırtık kel kör kirpi. Sizin damdaki beş boz başlı beş boz ördek bizim damdaki beş boz başlı beş boz ördeğe” Siz de bizcileyin beş boz başlı beş boz ördek misiniz?” demiş. ben bademden bıktım. tekerleme ve yanıltmacaları ezberlemeleri ve kendi aralarında bir “Kelime Oyunu” düzenleyerek en çok sayışmaca. kırkının da kulpu kırık küp. kürkü yırtık dişi kel kör kirpinin yırtık kürküne. Sizin bacaya konmuş allı ballı kabaklı baykuşa kürkü yırtık kel kör kirpi.

” Özel Eğitim ara disiplin kazanımı ile ilişkilendirilir. Öğrencilerden gelen ″otobüse binerken sıraya riayet edilmemesi. birçoğu uygun olmayan bu tepkilerin her biri öğrencilere analiz ettirilerek sonuçları hakkında konuşulur. BENİ AFFEDER MİSİN? DERS : Türkçe SINIF :6 YAKLAŞIK SÜRE : 1 ders saati TEMEL BECERİLER : İletişim kurma. 252 . Günlük hayatta karşılaşabileceğimiz olumsuz tutum ve davranışlara karşı bizim doğru ve olumlu tepkiler vermeyi öğrenmemizin toplum içindeki diğer insanlarla daha iyi iletişim kurmamızı ve kendimizi mutlu ve başarılı hissetmemizi sağlayacağı vurgulanarak dersin işlenişi tamamlanır. Bu amaçla metnin fotokopisi öğrencilere dağıtılarak ikişerli gruplar oluşturmaları istenir. Bu davranış şekillerinden hangilerinin çözüm olabileceği.″ Herkes. Öğrencilere konuşmalarına başlamadan önce kazanım tablosunda verilen kurallar hatırlatılarak bunlara uymaları istenir. Öğretmen. Şimdi biraz düşünelim. Evde. günlük hayatında çeşitli ortamlarda kendisini üzen. Not: Güdümlü konuşma yöntemi kullanılır. Öğrencilere hazırlanmaları için bir ders saati süre verilir. Bu tepkilerin bazıları olumlu bazıları ise olumsuz olabilir. Bu tip tutum ve davranışlara herkesin gösterdiği tepki de birbirinden farklı olabilir. arkadaşını bu konuda sözlü olarak uyarmak. öfkelendiren bazı tutum ve davranışlarla karşılaşabilir. Alternatif bir etkinlik olarak “Karagöz” metnini canlandırma etkinliği de yaptırılabilir. Öğrencilerden gelen. inciten. ağlamak. öğretmene şikâyet etmek. oyun oynarken bizi üzen. hazırladığı ödevin kardeşi tarafından yırtılması″ gibi davranış örneklerini tahtaya yazar. yolda.B. okulda. KONUŞALIM İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu’nun “Konuşma” becerisi “Konuşma kurallarını uygulama ve kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma” amaçlarına bağlı kazanım tablosunda belirtilen kazanımları gerçekleştirmek için verilen “Beni Affeder misin etkinliğini yaptırılır. hangilerinin ise yeni sorunlara yol açabileceği sınıfça tartışılır. yaratıcı düşünme ÖĞRENME ALANI : Konuşma AMAÇ : Kendini sözlü olarak ifade etme alışkanlığı kazanma Not: “Olumsuz tutum ve davranışlarla başa çıkabilme becerisi geliştirir. öfkelendiren davranışlar nelerdir?″ diyerek öğrencilere düşünme süresi verir. Daha sonra. küsmek. bu davranış örneklerinden ″ bir arkadaşının kendisinden izin almadan eşyasını kullanması”na nasıl tepki göstereceklerini sorar. SÜREÇ Öğretmen. Gönüllü öğrenciler metni canlandırırken diğer öğrencilerden arkadaşlarını “sesini ve beden dilini etkili kullanma” açısından değerlendirmeleri istenir. kavga etmek.Bu davranışlardan en uygun olan ″arkadaşının sözlü olarak uyarılması″ tepkisi ele alınarak bunun olumlu yanları ortaya konulur. inciten. bir arkadaşının kendisinden izin almadan eşyasını kullanması. öğrencilere. otobüste. onunla aynı davranışta bulunmak gibi olumlu veya olumsuz bir tepkiyi o davranışın karşısına yazar.

düğüm. duygu ve düşüncelerini ifade etmeleri istenir. Öğrencilere aşağıdaki durumlar örnek olarak verilebilir: Alışverişe giden bir öğrencinin satıcılarla yaptığı konuşmalar Aile bireyleri arasında geçen konuşmalar Arkadaşlarla gidilen bir gezi sırasında yapılan konuşmalar Biriyle tanışma sırasında yapılan konuşmalar Öğrencilerden kahraman sayısına göre gruplar oluşturmaları istenir. serim. şahıs ve varlık kadrosunu belirleyerek bunlar arasında ilgi kurmaları. şahıs ve varlık kadrosunun özelliklerini. Aşağıdaki resimlerden hareketle öğrencilerden sıfat tamlamaları oluşturmaları istenir. İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu’nun “yazma” becerisi “farklı türlerde metinler yazma” amacına bağlı “Olay yazıları yazar. DİL BİLGİSİ Öğrencilere sıfatlar hatırlatılır (Çalışma Kâğıdı 4). metnin aynı bölümü konuşma çizgisiyle verilir. Türkçenin dil bilgisi kurallarına uygun cümleler kurmaları. Belirlenen öğrencilere yazdıkları metin okutularak en güzel metni yazan grup ödüllendirilir. Sıfat tamlamalarını kavratmak amacıyla çalışmalar yaptırılır (Çalışma Kâğıdı 5). Ç. çözüm bölümlerini belirlemeleri. karakterlerin isimlerinin verildiğini belirtmelerinden sonra. öğrencilerden yazdıklarını dil ve anlatım yönünden değerlendirmeleri istenir.” kazanımını gerçekleştirmek üzere öğrencilerden farklı ortamlarda yapılan konuşmalardan birini seçerek yazıya geçirmeleri istenir. Öğrencilerin yazdıkları. zamanını. Öğrencilere “Sizce bu işaretin işlevi nedir?” sorusu yöneltilerek konuşma çizgisiyle ilgili önceki bilgiler hatırlatılır. olayların yerini. “Yazılı Anlatım Dereceli Puanlama Anahtarı" kullanılarak değerlendirilir. kendilerine bir sembol veya işaret belirleyerek konuşmaları belirtmede isim yerine bu sembol veya işareti kullanmaları söylenir. Yazma çalışmaları sırasında öğrencilere kâğıt ve sayfa düzenine dikkat etmeleri. 253 . yazma ve noktalama kurallarına uymaları. Bunun için öğrencilerden “yaşanmış veya yaşanması muhtemel bir olayı anlatmaları. Öğrencilerin. Öğrencilere metnin karşılıklı konuşmalardan oluştuğunu belirtilerek hangi konuşmayı kimin yaptığının nasıl anlaşıldığı sorulur. Öğrencilere.C. YAZALIM “ Karagöz” adlı metinden bir bölüm seçilerek tahtaya yazılır.

latife b. Yeni evlenen bir çifte…………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………. İki yüz elli kiloya eşit olan ağırlık ölçüsü. basma Türlü. 254 . Genellikle tek parçadan oluşan kadın giysisi. zaptiye d. Bu kelimeleri uygun olan açıklamayla eşleştiriniz.... ufak tefek şeyler. Osmanlı İmparatorluğu’nda toplum güvenliğini sağlamakla görevli askeri polis kuruluşu ve bu kuruluştan olan er. a.. çeki c. ÇALIŞMA KÂĞIDI 2 Aşağıdaki durumlarda söylenen kalıplaşmış ifadelere örnekler veriniz.ÇALIŞMA KÂĞIDI 1 Aşağıda dinlediğiniz metinde geçen bazı kelimeler verilmiştir. Ağırlık ölçüsü. Üzerinde renkli biçimler bulunan pamuklu kumaş. Çocuğunu uzak bir yere gönderen anne babaya………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………. öteberi e. Zor bir işi yapmak zorunda olan kişiye………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………. Hasta olan bir kişiye…………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………. önemsiz. Şaka. okka f. entari ç.

Hacivat Karagöz 255 .ÇALIŞMA KÂĞIDI 3 Aşağıdaki kutucuklara Karagöz ve Hacivat’ın kişilik özelliklerini yazınız.

dörtte birini fakirlere. Bilge. Yaşlı insanlara yer veriniz. Geriye kalan yirminci at da zaten kendi atıydı.Grup İki grup arasındaki tamlama farklılığı ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… 256 . …………………. …………………. Daha sonra. …………………. adamlar geldiğinde. atların yarısı olan 10 atı adamın oğluna verdi. Küçük adam nasıl bakalım. SIFAT …………………. c. Ağaçlar çiçek açtı bile! d. ………………….Tembel çocuk ödevini yapmamış. …………………. geriye kalan atı ikiye bölemeyeceklerine göre. Onlarda ölen adamın vasiyetini anlattılar: 19 atın yarısını oğluna.ÇALIŞMA KÂĞIDI 4 Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerin sıfat mı yoksa ad mı olduğunu karşılarına (x) işareti koyarak belirtiniz. Her sabah güneş mutlaka doğacaktır. Bu tamlamaları tamlayan ve tamlanan açısından karşılaştırarak gruplar arasında ne gibi bir farklılık olduğunu tespit ediniz. ama bunu başaramamışlardı. atının üzerinde gezintideydi. Köyün yaşlıları işin içinden çıkamadılar. …………………. komşu köyde yaşayan bilgenin yanına gidip ondan yardım istemeye karar verdiler. VASİYET Eski zamanlarda. Metinde eğik yazılan tamlamaları gruplandırınız. Bu adam günün birinde öldü. 1. Birlikte köye gittiler. Çocuklar parkta oyun oynuyor. Bilge problemi hemen çözeceğini söyledi. …………………. Kaçıncı sınıfa gidiyorsun? ç. bu bölüştürme işlemini köyün yaşlılarının gıpta ve hayranlık dolu bakışlarının altında yaptıktan sonra oradan uzaklaştı. Böylece vasiyet gereği dağıtılması gereken atların sayısı 19’u buluyordu. ÇALIŞMA KÂĞIDI 5 Aşağıdaki metni okuyunuz. Şimdi atların sayısı 20 olmuştu. dörtte biri olan beş atı sadaka olarak fakirlere vermek üzere kenara ayırdı. Ardında on dokuz cins at bıraktı. ama çıkar bir yol bulamadılar. AD a. …………………. e. 19 atın yarısını adamın oğluna nasıl vereceklerdi? Oğlana 9 at verseler. Sonra en başa kendi atını getirip sıraya dahil etti. dörtte birinin sadaka olarak fakirlere. f. …………………. …………………. beşte birini de uşağa vermeleri gerekiyordu. …………………. Bilge 19 atı yan yana dizdirdi.Grup 2. Adam vasiyetinde. b. beşte birinin de uşağına verilmesini istiyordu. Beşte bir olan dört atı da uşağa verdi. …………………. Sonunda. atları çok seven ve aynı zamanda akıllı bir adam vardı. bu vasiyeti nasıl yerine getireceklerdi? İki haftadan fazla bir zaman bu işin üzerinde düşündüler. atlarının yarısının oğluna. Onlara nasıl yardım edebileceğini sordu. …………………. Bilge.

bunlarla ilgili unsurları belirler. Olay yazıları yazar. 4. Metne ilişkin sorulara cevap verir. Konuşma kurallarını uygulama 4. Söz varlığını zenginleştirme 1. Yazdıklarını başkalarıyla paylaşır ve onların değerlendirmelerini dikkate alır. kelime gruplarının anlamlarını çıkarır. 5. Farklı türlerde metinler okur. Kelimeleri doğru telaffuz eder. Ana fikri yardımcı fikirlerle destekler. Okuma yöntem ve tekniklerini kullanır. 257 . 4.SINIF SÜRE :6 : 6 ders saati ORAN:%20 KONUŞMA 1. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurar. Konuşmasında sebep-sonuç ilişkileri kurar. 5. 8. Kelime türleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 4. 14. Konuşmasında amaç-sonuç ilişkileri kurar. 5. ORAN: %30 OKUMA 1. varlık kadrosu ve geliştirme yollarını kullanır. 8. Olayları ve bilgileri sıraya koyarak anlatır. ORAN:%15 DİL BİLGİSİ 2. Kendini yazılı olarak ifade etme alışkanlığı kazanma 2. 7. 12. 2. Standart Türkçeyle yazar. yer. Standart Türkçe ile konuşur. Hazırlıklı konuşmalar yapma 3.Okuma kurallarını uygulama 3. okunaklı ve işlek bitişik eğik yazıyla yazar. Kâğıt ve sayfa düzenine dikkat eder. 5. Yazım ve noktalama kurallarına uyar. ORAN: %20 YAZMA 1. Farklı türlerde metinler yazma 1. Tekrara düşmeden konuşur. Olay. 10. 11. İyelik eklerinin işlevlerini kavrar. Metindeki sebep-sonuç ilişkilerini fark eder. 2. 5. Düzgün. Okuduğu metni anlama ve çözümleme 3. kavram. şahıs. 11. zaman. Okuma alışkanlığı kazanma 2. Konunun özelliğine uygun düşünceyi 7.Yazma kurallarını uygulama 1. Yeni öğrendiği kelime. 1. atasözü ve deyimleri kullanır.Kelimeler arasındaki anlam ilişkilerini kavrayarak birbiriyle anlamca ilişkili kelimelere örnek verir. Metnin bağlamından hareketle kelime ve 4.

Sonra bir gün. otobüs biletçisi. O zaman da. bir de çiçeği. Eli kesik. İşte. o da oraya gidiyor. Ha. Küçük Paskal’ın ve balonunun serüveni anlatılıyor. hani Harikalar Ülkesi’ne gitmişti. Nasıl bir ada burası? Bir de keçi var... uzayda bir gezegen. kendini beğenmiş bir adam. Kimseye acımıyor. oturun. bilmiyorum. demeyin. bir de Robinson var. Şeyi de okuyun. Kuşlar Pekiyi 258 . Yani ölüyor. sokak çocukları. Tarla faresi neler anlatmıştı ona? Kupa Kraliçesi ne biçim kraliçeydi? Yoksa bozuşuruz. bana mektup yazın. Sokak çocukları Paskal’ı döverlerken onu yalnız bırakmıyor. Bir yanardağı. Kimler yok ki kitapta! Aynı zamanda mert bir balon Paskal’ın balonu. sahibi nereye giderse.. bir sokak feneri bekçisi. aslında elinize ne geçerse onu okuyun. bir koyunu var.. Nedenini sorarsanız. Kürklü.. O da çengel gibi demirden bir şey takmış koluna. Ama o çocuklardan birinin attığı serseri bir taşla patlayıveriyor. Ayrı ayrı gezegenlerde bir sürü adama rastlıyor. koyununa ot veriyor. Daha sonra bir sürü balon geliyor.ALTI KİTAP Ne kitaplar var! Küçük Prens’i okudunuz mu? Küçük bir gezegeni vardır Küçük Prens’in. Her sabah yanardağının lavlarını süpürüyor. Ben o keçiyi çok sevdim. canım. sürekli olarak sayılarla uğraşan. ha! Bozuşuruz da ne olur. Cüceler ne yapmış? Devler nasıl yaratıklarmış? Kırmızı Balon’a ne dersiniz? Umarım. Ama nasıl küçük! El kadar bir yer. Bu arada Küçük Prens’in yolu Dünya’ya düşmez mi? Alis’i tanıyor musunuz? Alis. Ya bir şey geçmezse. para hesapları yapan bir işadamı. kırmızı giysili bir kral. Bunları söylüyorum ya. Aritmetik İyi. Bindiği gemi batınca ıssız bir adaya düşüyor. Altın saçlı bir çocuk. sizin adınıza ben bir kez daha okurum o kitabı. aklına esiyor. uzayda yolculuğa çıkıyor. okumuşsunuzdur o kitabı. Cemal Süreya. Güliver’in Yolculuklarını. Korkunç bir adam.. Küçük Prens de küçük elbet. Define Adası’nda bir adam var. İyi bir balon kırmızı balon. çiçeğini suluyor. Başöğretmen.

Seçilen kitabın adından ve kapağındaki resimlerden hareketle içeriği tahmin ettirilir. Dede Korkut Hikâyeleri 2. Öğretmen. Küçük Prens’in günlük yaşantısı nasıl geçmektedir? b. ( ) Yazara göre bu altı kitabı okumamız yeterlidir. • Metnin okunması a. a. 259 . Kelime ve cümlelerin anlamlarına yönelik çalışmalar yapılır (Çalışma Kâğıdı 2 ve 3). c. öğrencilerden metnin adına ve metinle ilgili resimlere bakarak metinde neler anlatıldığını tahmin etmelerini ister. Öğretmen. Çalıkuşu . Öğrencilerin hayal güçlerini geliştirmek amacıyla “Benim Kahramanım” etkinliği uygulanır. Pascal ile Kırmızı Balon arasındaki dostluk için neler söyleyebilirsiniz? c. Öğretmen. 1. öğrencilerin kütüphaneye veya kitap evlerine giderek ilgilerini çeken kitapların adlarını yazmalarını ve içlerinden birini seçmelerini ister. Yazar. Keloğlan Masalları 3. ( ) Yazar zamanımızı okuyarak ve yazarak değerlendirmemizi istiyor. yanlış olanlarının başına (Y) yazınız.. Öğretmen metni bir kez sesli okur. (bk. çözümleme ve yeniden yapılandırmaya yönelik aşağıdaki çalışmalar yapılır. Aşık Veysel’den Şiirler 6. Kılavuz) Öğrencileri kitap okumaya yönlendirmek amacıyla aşağıdaki kitaplar önerilir. öğrencilerin kelimeleri doğru telaffuz etme becerilerini geliştirmek amacıyla yardımcı bir materyal kullanılarak dinletilir. • Metni anlama. Öğretmen metni yer yer kesintiye uğratarak okur ve öğrencilerden not almalarını ister. “Altı Kitap başlığı niçin seçilmiş olabilir? Aşağıdaki resimler hangi kitapların kapakları olabilir?” gibi sorularla öğrencileri metne yönlendirir. ç. Yazar “Bozuşuruz. çocukların zamanlarını nasıl değerlendirmelerini istiyor? Aşağıdaki cümlelerin metne göre doğru olanlarının başına (D).Tema : Kitaplar Benim Dünyam Sınıf : 6 Süre : 10 ders saati A. Metnin tamamı ya da bir bölümü. Seçilen kitapların okunarak sınıfla paylaşılması sağlanır. Mevlana’dan Hikâyeler 5.” dediği hâlde kitapları neden yeniden okumak istiyor? ç. ( ) Kitap okuduğumuzda kahramanları daha iyi tanırız. Metne yönelik farklı tür ve tiplerde hazırlanmış sorular cevaplanır.OKUYALIM ANLAYALIM • a. • b.. ( ) Yazar artık büyüdüğü için bu kitapları okumuyor. Nasrettin Hoca Fıkraları 4. Öğrencilerden tuttukları notlardan hareketle metinden anladıklarını belirlenen yerlere yazmaları istenir (Çalışma Kâğıdı 1). b. Öğretmen not alma tekniği ile ilgili olarak öğrencilere rehberlik eder.

Buradan hareketle iyelik eklerini kavratınız (Çalışma Kâğıdı 5). Düşünceyi geliştirme yolları ile ilgili olarak örneklerden hareket edilerek öğrencilerin ele alınan düşünceyi destekleyen unsurları öncelikle kendilerinin sezmesi sağlanır. İyelik ekinin şahıslara göre nasıl değiştiğini ve bu değişimin nedenlerini sorarak kalınlık-incelik uyumu ve yardımcı ünsüzlerle ilgili bilgileri hatırlatınız.C. arabanız. evimiz. evi. araban. bir metinden hareketle yeni bir metin oluşturma yöntemini kullanarak Küçük Prens’le aralarında geçen konuşmayı yazarlar. Öncelikle savunacakları fikri yardımcı fikirlerle geliştirmeleri ve örnekleme. Etkinliğin uygulanmasından birkaç gün önce öğrenciler tartışma konusunda bilgilendirilerek aşağıdaki noktalara dikkat etmeleri istenir. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurmaları. Ç. Kılavuz). arabamız. Küçük Prens’in Dünya’ya geldiğini ve kendileriyle karşılaştığını hayal etmeleri istenir. karşılaştırma gibi düşünceyi geliştirme yollarından yararlanarak ana fikri desteklemeleri belirtilir. evi. İsmin hangi şahsa ait olduğunu belirten eklere iyelik eki adı verildiğini belirttikten sonra seçeceğiniz isimlerle iyelik çekimi (evim. Münazara etkinliği uygulanır (bk. arabaları gibi) yaptırınız. Standart Türkçe ile konuşmaları. tekrara düşmemeleri istenir. evleri. Öğrenciler. 260 . arabam. İyi bir konuşmanın her şeyden önce dilin etkili kullanımına bağlı olduğunu belirtilerek öğrencilerden konuşmaları sırasında. YAZALIM Öğrencilerden. Şahıs zamirlerinin tamlayan eki almış biçimlerini tahtaya yazarak öğrencilerinizden uygun eklerle tamamlanan isimlerin bu şahıslardan hangilerine ait olduğunu belirlemelerini isteyiniz. KONUŞALIM “Çok okuyan mı çok gezen mi bilir?” konusunda tartışma yapılır. sebep-sonuç ve amaç-sonuç ilişkileri kurmaları. tanık gösterme. DİL BİLGİSİ Öğrencilerinizden “Perili El” adlı masaldaki altı çizili kelimeleri uygun eklerle tamamlamalarını isteyiniz. arabası. eviniz. D. Öğrenciler birbirlerinin yazılarını değerlendirme ölçütlerini kullanarak okuyup değerlendirir (Çalışma Kâğıdı 4).

....... Güliver’in Yolculukları ………………… ………………… Robinson ………………… ………………… ………………… ÇALIŞMA KÂĞIDI 2 Aşağıda verilen kelimelerin anlamını tahmin ediniz ve sözlük anlamını da bularak yazınız................ altın saçlı b.....ÇALIŞMA KÂĞIDI 1 Tuttuğunuz notlardan hareketle metinden anladıklarınızı yazınız....... el kadar c..... Sizin adınıza ben bir kez daha okurum o kitabı........ Ne kitaplar var!..................................... sarışın 3............... 1............. çok 4........ 261 ............ Bu arada Küçük Prens’in yolu Dünya’ya düşmez mi?. 2..... 1. küçük 2........... KELİMELER TAHMİN SÖZLÜK gezegen lav fener serüven mert bozuşmak çengel ÇALIŞMA KÂĞIDI 3 Aşağıdaki kelimeleri aynı anlama gelen ifadelerle eşleştiriniz.......... bir sürü Metinden yararlanarak aşağıdaki cümlelerle aynı anlama gelen cümleler kurunuz... uğramak a........... 3....... yolu düşmek d.......................................... Küçük Prens ………………… ………………… ………………… Kırmızı Balon ………………… ………………… ………………… Alis Harikalar Ülkesinde ………………… ………………… Define Adası ………………… ………………… …………………....................

ama demir bile paslanır işlemeye işlemeye. okunaklı ve işlek bitişik eğik yazıyla yazmış mı? Standart Türkçeyle yazmış mı? Yeni öğrendiği kelime. Talihinden koca… da iyi bir adammış. Bereket versin ki sağlığında yetim görse yedirir. Allah’ın kul… çokmuş. baba… gözlerini gözlerinden ayırmaz. iki elim. “A Gül Kız’ım. Gel gelelim. ne diye gözlerini sele veriyorsun? Yaratan. Allah’a yalvarırmış: “Hey Allah’ım. kalbur saman içinde. önüne iş verip parmaklar…ı işletseydi ellerin her işe yarardı şimdi. işin farkında olduğu için üzülür. anası ile babası ölmüş. ama elden ne gelir? Allah sabır versin. kir toz içinde kalmış. kız gelin olmuş. bu duruma katlanırmış. Gül Kız el üstünde büyütüldüğü için ne eller… işe yarıyormuş. Bu gidişle ev… baş…a yıkılacak. yoksul görse giydirirdi. Gün gelmiş. ne parmakları… dikişe. fakat Gül Kız. Ana… rahmetli.ÇALIŞMA KÂĞIDI 4 Arkadaşlarınızın değerlendiriniz. Ana…. kavram. Ev. varlıklı bir ailenin güzel bir kızı… varmış. cinler cirit oynarken eski hamam iç…nde. on parmağ… var. 262 . Onların hayrına on peri getirdim sana. elini sıcaktan soğuğa vurdurmazlarmış. Kocası evin dirliğ… bozulmasın diye hiç ağzını açmaz. ama işe güce yaramıyor. Kız üzülmüş. Zaman zaman içinde. Hayırlı bir kısmet çıkmış. Perili El Bir varmış. yaratırken senin de parmağ…a bir hüner vererek yaratmış. atasözü ve deyimleri kullanmış mı? Yazım ve noktalama kurallarına uymuş mu? Evet Kısmen Hayır ÇALIŞMA KÂĞIDI 5 Aşağıdaki metinde verilen noktalı bölümleri uygun eklerle tamamlayınız. bir yokmuş. yazdıklarını aşağıdaki değerlendirme ölçütlerini kullanarak DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ Kâğıt ve sayfa düzenine dikkat etmiş mi? Düzgün. dil ile tarif edilmez ki edeyim.” diye söylenirken evin içinde nur yüzlü bir kadın görünmüş.

Şiir yazar. 27. Metindeki söz sanatlarının anlatıma olan katkısını çıkarmaktan kaçınır. Şiirin kendisinde uyandırdığı duyguları ifade eder. fark eder. Okuma kurallarını uygulama 2. 8. Metinle ilgili görsel ögeleri yorumlar. uygulama 4. 4. Metnin bağlamından hareketle kelime ve kelime kullanma etme alışkanlığı kazanma 2. Farklı türlerde metinler 1. 4. Metne ilişkin sorulara cevap verir. 3. Metindeki sebep-sonuç ilişkilerini fark eder. Konuşma kurallarını uygulama 4. Standart Türkçe ile konuşur. Akıcı biçimde okur. Kelime türleriyle ilgili 1. Sesini ve beden dilini etkili 2. 3. Konuşurken gereksiz sesler 14. gruplarının anlamlarını çıkarır. 19. Kelimeleri doğru telaffuz eder. 26. Okuduğu metni anlama ve çözümleme 5. 4. 4. Bildirme kiplerinin cümleler kurar. Kelimeler arasındaki anlam ilişkilerini kavrayarak birbiriyle anlamca ilişkili kelimelere örnek verir. kullanım özelliklerini 12. Söz varlığını zenginleştirme 1.SINIF SÜRE : 7 : 7 saat ORAN: %30 OKUMA ORAN:%20 KONUŞMA ORAN: %20 YAZMA ORAN:%15 DİL BİLGİSİ 1. Kendini yazılı olarak ifade 1. Türkçenin kurallarına uygun 3. 263 . İşitilebilir bir sesle konuşur. yazma bilgi ve kuralları 5. Şiir defteri tutar. Tekrara düşmeden konuşur. 2. Sözün ezgisine dikkat ederek okur. kavrar.

Dadaşların oynadığı bar şimdi. Aşıklar diyarı Elbistan ili. Sultandağı benek benek kar şimdi. Abdurrahim KARAKOÇ 264 . yeşil. Silifke'de çiçek açtı nar şimdi. sessiz duran yuvalar. çimen sevgililer döşeği. Her tarafı yeşillendi Bolu'nun. Boz martılar düğün yapar Mersin'de. Eğri yollar yaylaların kuşağı Çayır. İstanbul'u tarif etmek zor şimdi. Palmiyeler zümrüt tacı Hatay'ın Çukurova cennetidir bu ayın Aydın ili efelere dar şimdi. Olur bu mevsimin bağ-ı İrem'i. Her çeşmenin üç-beş tane güzeli. Isparta'nın renk renk gül bahçesinde Bülbüllerin neşesini gör şimdi. Durgun çayı köpüklendi Daday'ın.ANADOLU’DA BAHAR İlkbaharı geldi Anadolu'nun. Halı gibi nakışlandı ovalar. mor şimdi. Her çiçeğin bir arısı var şimdi. Bölük bölük sarı. gel. Çıkıp baksan Çamlıca'nın başına. Gönül dile gelir kaval sesinde. Kelebekler birbirini kovalar. Cıvıl cıvıl. Karakoç'um. yorulma boşuna. İki kıt'a bir boğazda aşina. Hora teper Sürmene'nin uşağı.

Metnin okunması Şiir öğretmen tarafından örnek olarak okunur. Şiirde baharın en geç geldiği yer neresidir? 4. Kelimelerin zıt ve yakın anlamlıları bulunur. şiirde Anadolu ile ilgili hangi duygularını dile getirmiştir? 2. Şiirde hangi yörelerin halk oyunlarından söz edilmektedir? 5. Sınıfa bir haritayla girilir. 265 . • Metni anlama. Belirlenen öğrencilere sesli okuma yöntemiyle şiir okutulur. Şiirde Anadolu’nun hangi özellikleri üzerinde durulmaktadır? 3. Örnek sorular: 1. Metindeki yer adları haritada bulunarak bu yerler üzerine konuşulur. Şair. Metni anlamaya yönelik aşağıdaki sorular cevaplanır. • Öğrencilerden metnin görsellerini yorumlamaları istenir. OKUYALIM ANLAYALIM • Öğrencilere çeşitli yörelerden türküler dinletilir. “Boz martılar düğün yapar Mersin’de” dizesinden hareketle aynı anlamı veren farklı cümleler yazılır.Tema : “Yurdumu Seviyorum” Sınıf : 7 Süre : 10 ders saati A. Şaire göre İstanbul’u tarif etmek neden zordur? Öğrencilerden şiirin kendilerinde uyandırdığı duyguları sözlü olarak ifade etmeleri istenir. Bilinmeyen kelimelerin anlamları metnin bağlamından hareketle tahmin ettirilir (Çalışma Kâğıdı 1). Bülbüller neden neşelidir? 7. Metinden seçilen kelimelerle şiirdeki ana duyguya uygun cümleler yazılır (Çalışma Kâğıdı 3). Aydın ili niçin efelere dar gelmektedir? 6. Öğrencilerin okumaları akıcılık ve sözün ezgisine uygunluk yönünden sınıfça değerlendirilir. Hataların neden kaynaklandığı tartışılarak şiir okumada noktalama işaretleri ile vurgu ve tonlamaya uymanın önemi vurgulanır. Metinde geçen bazı kelimelerin anlamları verilerek eşleştirme çalışması yapılır (Çalışma Kâğıdı 2). çözümleme ve yeniden yapılandırmaya yönelik olarak aşağıdaki çalışmalar yapılır. Metinde yer alan benzetmeler çözümlenir (Çalışma Kâğıdı 4).

DİL BİLGİSİ 6 ve 7. Yazılan şiirler müzik eşliğinde sınıfta okunur.B. -miş. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurma. gelecekte ve her zaman yapıldığı anlamını kattığını vurgulayınız. işitilebilir bir sesle konuşma. Anadolu’nun güzelliklerini yansıtan fotoğraflar sınıf panosuna asılır. konuşurken gereksiz sesler çıkarmaktan kaçınma yönünden değerlendirilir. Yaratıcı konuşma yöntemi ile her öğrenci bir önceki arkadaşının konuşmasından hareketle bir fotoğrafın kendinde uyandırdığı duygu. -yor. “Gezip Gördüklerim” etkinliği uygulanır (bk. 266 . Öğrencilerinizden metindeki fiilleri ve bu fiillerin hangi zaman ekiyle çekimlenmiş olduğunu belirlemelerini isteyiniz. şiir defterine yazar. YAZALIM Kelime ve kavram havuzundan seçerek yazma yöntemiyle verilen kelimelerden hareketle şiir yazılır. -ecek. KONUŞALIM Öğrenciler tarafından sınıfa getirilen. Öğrenci beğendiği şiiri/şiirleri. C. düşünce ve izlenimlerini sınıfla paylaşması sağlanır. düşünce ve hayalleri ifade eder. kelimeleri doğru telaffuz etme. Öğrenciler konuşmaları sırasında gözlemlenerek Standart Türkçeyle konuşma. şimdi. Öğrencilerinizden belirlediğiniz fiil köklerini haber kiplerinde şahıslara göre çekimlemelerini isteyiniz. Kılavuz). -r “ eklerinin fiillerin zamanına yaptığı etkiyi ve cümleye eylemin geçmişte. çalışma kâğıdında öğrencilerin dikkatini bildirme kiplerine çekerek fiil köklerine gelen “-di. Çeşitli fiil kökleri belirleyiniz. Alternatif bir etkinlik olarak çevredeki doğal ve tarihî güzelliklerin olduğu bir mekâna gezi düzenlenerek öğrencilerin gezi sonrasındaki duygu. (Çalışma Kâğıdı 5) Ç. Öğrenciler bu kazanımlara yönelik düzenlenecek bir formla değerlendirilebilir. Tema ile ilgili şiirler araştırılır.

.. .. ....... hora. Yiğit........ÇALIŞMA KÂĞIDI 1 Aşağıdaki kelimelerin anlamlarını sözlükten bularak karşılarına yazınız... 3. tanıdık......... özellikle Batı Anadolu’da köy yiğidi... diyar..... ........... aşina” kelimelerini aşağıdaki uygun yerlere yazınız... bahar/ yeşil/ bahçe/ kelebek/ çeşme b.. ÇALIŞMA KÂĞIDI 3 1.......... kuşak. “Âşıklar diyarı Elbistan ili......... a....... neşe/ arı/ mevsim/ mor/ çimen/ cennet ÇALIŞMA KÂĞIDI 4 Şiirde yer alan benzetmeleri bularak benzetilme nedenlerini açıklayınız. Karadeniz bölgesinde birçok kişi tarafından el ele tutuşarak oyun müziği eşliğinde oynanan bir halk oyunu...... . memleket. .. “Durgun çayı köpüklendi.... Yeni kelimeler ekleyerek aşağıdaki kelimeleri de kapsayan cümleler yazınız... Ülke.. Ülke..” cümlesinde durgun kelimesinin yerine zıt anlamlısını bulunuz. Bildik. Kelimeler bar dadaş uşak âşık döşek ÇALIŞMA KÂĞIDI 2 “İl.. Bele sarılan uzun ve enli kumaş. .. yurt... efe........ el.... Benzeyen Çukurova halı bağ-ı irem palmiye Kendisine benzetilen kuşak Benzetilme nedeni Tahmin Sözlükteki anlamı 267 . 2..” cümlesinde il kelimesi yerine kullanılabilecek kelimeyi yazınız...

deniz.... ............................. ................. gece gündüz.................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................... ................................................. .............................................................................................. .................... halay............................................................................................ ....... ...................................................................................... .......................... ........... türkü kelimelerinin geçtiği bir şiir yazınız.................................... .......................................................................... ........................................ÇALIŞMA KÂĞIDI 5 Işıl ışıl............................................ ....................................... ...................................................................................... 268 ................................................... deli divane.............. sarı....... ..................................................... .......................................... ........................................ .............................................................................................................................. ............................................................................................................. yemyeşil.................................. serin................................... dağ................... ........................................... .................................... ................................................................. .................

.. Çok terlediğim için biraz üşümüştüm.. Dün yaptığınız sınıf gezisi çok güzel geçti..ÇALIŞMA KÂĞIDI 6 Ali telefonda amcasına şöyle diyordu: “Amcacığım aradığınız için çok teşekkür ederim..... ALİ’NİN YAPTIĞI İŞLER Okul gezisi Evde dinlenmesi Okula gitmesi ALİ’NİN YAPTIĞI İŞLERİN ZAMANI Aşağıdaki soruları okulda yaptığınız eylemlerden hareketle cevaplayınız. çeşitli oyunlar oynadık ve çok eğlendik.... bugün evde dinleniyorum.. 269 ... Bu nedenle.... ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….... Dersten sonra neler yapacaksınız?………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… Okulda her gün neler yapıyorsunuz?...... …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….............. Dersten önce neler yaptınız?………………………………………………………………………………………………………….. Okuldan dönerken size uğrarım...................... Ormanda yürüyüş yaptık.......... “ Aşağıdaki tabloda boş bırakılan satırlara Ali’nin yaptığı işlerin zamanını yazınız....... Yarın okula tekrar gideceğim.............. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… Şu anda neler yapıyorsunuz?…………………………………………………………………………………………………………...........

5. Arkadaşım şu an kitap oku……….. 3. 1. Tatilde Antalya’ya git…………. Mustafa Kemal küçük yaşta öksüz kal………. Kar yağarsa kayakçılar sev……………… 10. Çalışmış.. Can rüyasında denizde yüz…………... Para biriktiren sonunda rahat ed………… 8. Yarın hava soğuk ol…………… 6. 7. 270 . Ayşe ile yarın sinemaya git……………. 2.ÇALIŞMA KÂĞIDI 7 Aşağıdaki cümlelerin yüklemlerini uygun zaman ve kişi ekleriyle tamamlayınız.. Polis hırsızı yakala…………… 9. sonunda kazan…………… 4.

düşünce ve hayalleri yorumlar. 271 . Canlandırmalarda.Yazım ve noktalama kurallarına uyar. Kelimeleri doğru telaffuz eder. Metni dil ve anlatım değerlendirir. Sözleriyle jest ve mimiklerinin uyumuna dikkat eder. 2. 24. Sesini ve beden dilini etkili kullanma 1. Okuduğu metni anlama ve çözümleme 1. 21. 7. Standart Türkçe ile yazar. İşitilebilir bir sesle konuşur. Kendisini şahıs ve varlık kadrosunun yerine koyarak olayları. 3. 27. tonlama ve duraklama yapar. yönünden 6. 2. 3. 4. 5. 8.Metnin bağlamından hareketle kelime ve kelime gruplarının anlamlarını çıkarır.Kâğıt ve sayfa düzenine dikkat eder. duygu. Yazma kurallarını uygulama 1. Yazım ve noktalama kurallarını uygulama 2. Metinle ilgili görsel ögeleri yorumlar. Okuma yöntem ve tekniklerini kullanır. 19. 5. Metindeki sebep-sonuç ilişkilerini fark eder.SINIF SÜRE : 8 : 10 saat ORAN:%20 KONUŞMA 2. 11. Okuma kurallarını uygulama 5.Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurar. Konuşurken nefesini ayarlar. Düşünce yazıları yazar. Fiilimsilerle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama 2. 3. ORAN:%15 DİL BİLGİSİ 1. ORAN: %30 OKUMA 1. Fiilimsilerin işlevlerini ve kullanım özelliklerini kavrar. Konuşurken gereksiz sesler çıkarmaktan kaçınır. sesini varlık ve kahramanları çağrıştıracak şekilde kullanır. Metindeki söz sanatlarının anlatıma olan katkısını fark eder. ORAN: %20 YAZMA 1. 8. Okuduğu metni değerlendirme 1. Uygun yerlerde vurgu. Noktalama işaretlerini işlevlerine uygun olarak kullanır. Farklı türlerde metinler yazma 2. Metnin öncesi ve/veya sonrasına ait kurgular yapar. 4.

272 .

273 .

274 .

275 .

276 .

277 .

editör:Ayfer Tunç.Kaynak: Belki Varmış Belki Yokmuş. Resimleyen: Levent GÖNENÇ 278 . İstanbul 2003. YKY.

• 279 . olaylar nasıl gelişirdi? gibi sorular sorularak öğrencilerin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerileri geliştirilir.2).Tema : Toplum Hayatı Sınıf : 8 Süre : 10 ders saati A. Resim ve başlıktan hareketle metnin içeriğiyle ilgili tahminde bulunulur. Öğretmen tarafından okuma süresince sözsüz müzik dinletilir. Siz. B. İlk resimle son resim karşılaştırılır. KONUŞALIM Metin diyaloğa dönüştürülerek “Canlandırma” etkinliği yapılır. Öğrencilerin bir kısmı metni diyaloğa dönüştürürken diğer öğrenciler canlandırmada görev alırlar. Bütün öğrencilerin tartışmaya katılması ve birbirlerinin düşüncelerine saygı duyması sağlanır. Metni anlama. Tartışma sınıfça veya küçük gruplar hâlinde yapılabilir. Akçaağaçlar ile meşelerin “kör bir balta”ya yenik düşme nedeni nedir? Öğrencilere.OKUYALIM ANLAYALIM • Gazetelerden dayanışmayla ilgili haberler bulunur. akçaağaçların yerinde olsaydınız nasıl bir çözüm bulurdunuz? Meşeler. Metni anlamaya yönelik farklı tür ve tiplerdeki sorular cevaplanır. Meşeler “gün ışığını” neden kendi hakları olarak görmektedir? 4. Meşeler ile akçaağaçlar arazındaki sorun nedir? 2. Örnek sorular: 1. Kelime ve cümle çalışmaları yapılır (Çalışma Kâğıdı 1. Öğrenciler canlandırma etkinliği yaparken diğer öğrencilere “Kazanım Tablosu”nda verilen kazanımlar fotokopi hâlinde dağıtılarak arkadaşlarını “sesini ve beden dilini etkili kullanma” yönünden değerlendirmeleri istenir. akçaağaçların önerilerini kabul etselerdi ormandaki yaşam nasıl olurdu? Sorunun kaynağı akçaağaçlar olsaydı. çözümleme ve yeniden yapılandırmaya yönelik olarak aşağıdaki çalışmalar yapılır. Metnin okunması • Tartışarak okuma yöntemiyle metin okutulur. Bunlarla ilgili kısa bir yazı yazılarak sınıf/okul panosuna asılır. Tartışma sonunda varılan ortak yargılar not edilir. Öğrencilerden metni dil ve anlatım yönünden değerlendirmeleri istenir. Metnin okuma süreci yer yer kesintiye uğratılarak okunan bölüm ile ilgili olarak tartışılır. Akçaağaçlar meşe ile konuşmaya gittiği hâlde savaşın çıkma nedeni nedir? 3.

Öğrencilerden bu ifadelerde virgülün hangi işlevlerde kullanıldığını belirlemeleri istenir. Metinler okutularak en güzel metni yazan grup ödüllendirilir.C. cümle içinde ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için kullanıldığı kavratılır. yaşayanların toplamından durmadan çıkarıyor. konuyla ilgili anahtar kelime ve atasözleri verilerek metin içinde kullanacakları belirtilir. Baharın hastalıkları saymakla tükenmez ki. Konuyla ilgili çalışmalar yapılır (Çalışma Kâğıdı 4). toprağın yeniden gençliğe kavuştuğu bu mevsimde hava. cümlede özel olarak vurgulanması gereken ögeleri vurgulamak. kırkını geçmiş nice tanıdıklarım hastalandı. YAZALIM Öğrencilerden metinde virgülün geçtiği yerleri belirleyerek defterlerine listelemeleri istenir. Ç. kuş cıvıltılarıyla beraber insan iniltileri ve hırıltılarıyla dolu.” Ahmet Haşim. Bu yolla virgülün sıralı cümleleri birbirinden ayırmak. Bahar bir muhasip gibi hayata yeni kavuşturduğu varlıkların sayısını. Gruplar kendi içlerinde kelime ve atasözlerini tartışırlar. “Mart başlayalı. Metni gözden geçirerek gerekli düzeltmeleri yaparlar. Öğrenciler dört gruba ayrılır (Çalışma Kâğıdı 3). Mart güneşi organizmada çöreklenip yatan bütün yılanları uyandırıyor. konuyla ilgili duygu ve düşüncelerini grup olarak yazarlar. Bize Göre 280 . Her gruba. Bazılarının bronşiti. bazılarının romatizması azmış. Grup olarak yazma yöntemi kullanılarak “birlik ve dayanışma” konulu düşünce yazısı yazılır. DİL BİLGİSİ Aşağıda verilen metinden hareketle fiilimsiler kavratılır.

Sizce bu anlatım tarzı metne ne kazandırmaktadır? ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… 281 . Koruyacak. …………………………………………………………………………………………..ÇALIŞMA KÂĞIDI 1 1. • Her çığlık bir harçer gibi saplanıyordu ormandaki sessizliğe …………………………………………………………………………………………. • Güneş her sabah gökyüzünü mutluluğun yedi rengine boyuyordu. Kimse kimseyi dinlemiyor. beli bükülmüştü. Günün ilk ışıklarıyla doğanın güzelliği ortaya çıktı. kalmamıştı. Metinde yer alan aşağıdaki cümleleri aynı anlama gelen farklı cümlelerle ifade ediniz. suratı renkten renge giriyor. Yüzünü göstermek Kana kana içmek Tuzla buz olmak İki büklüm olmak Kolu kanadı kırık Ayakta tutmak Her kafadan bir ses çıkması Onu son gördüğümden beri yaşlanmış. Pınar suyundan doyasıya içti. • Zavallı akçaağacın göğsü körük gibi inip kalkıyor. …………………………………………………………………………………………. herkes yalnızca kendi fikrini söylüyordu. oldukça Tepsi düşünce bardaklar binlerce parçaya bölündü. Örnek: • Bir anda tuzla buz olmuştu mutluluğun sırça kaleleri / Mutlulukları birden bire bozulmuştu. …………………………………………………………………………………………. yardım edecek kimsesi Gurbette memleketimin hayali beni yaşattı. • Korku çiçeğinin tohumları bir kez düştü mü toprağa bir anda sarıverir ortalığı. Aşağıdaki deyimleri gerçek anlamlarının geçtiği cümlelerle eşleştiriniz. 2..

Duru ve temiz kesme cam. Cam. Toprağın kayıp akmasını veya suyun yayılmasını önlemek için yapılan kalın duvar. 3. 5. Ülke. camdan yapılmış. engel. 4.ÇALIŞMA KÂĞIDI 2 Metinde geçen kelimelerle oluşturulan aşağıdaki bulmacayı çözünüz. memleket. Ateşi canlandırmak için kullanılan ve açılıp kapandıkça içindeki havayı üfleyen araç. 6. 2. 282 . acayı BULMACA 4 2 5 1 6 3 Sorular: 1. Havada buğu durumunda iken akşamın ve gecenin serinliği ile yerde veya bitkilerde toplanan küçük su damlaları.

ÇALIŞMA KÂĞIDI 3 1. GRUP sevgi güç 2. El elden üstündür. Yalnız taş duvar olmaz. 3. GRUP saygı huzur Birlikten güç doğar. 283 . GRUP güven mutluluk Ağaç yaprağıyla gürler. GRUP yardım neşe 4.

................... Bahar bir muhasip gibi hayata yeni kavuşturduğu varlıkların sayısını..................... çok şaşırdım.... 3...... O........................ Yarın gece televizyonda bir film gösterilecek..... yaşayanların toplamından durmadan çıkarıyor............................... Aşağıdaki boşlukları uygun fiilimsi ekleriyle doldurunuz.............. onun boynuna sarıldı...... Eski mahallemize git............................... ........................................................ 2................ Örnek: Büyük şehirlerdeki oyun alanları giderek azalıyor...... O kazağı bugün giymiş...... 284 . zaten biliyordum.. kuş cıvıltılarıyla beraber insan iniltileri ve hırıltılarıyla dolu..... hemen geriye döndü............... Her sabah yarım saat yürü..... .............................. O beni gör.................... çiçekler ne kadar güzel! Onu birden karşımda gör.. arkadaşlarıma uğrarım............. Aşağıdaki kelimeleri değiştirerek cümleyi aynı anlamı verecek şekilde yeniden yazınız... ....... Karşıdan uzun boylu.............. Sizin benden hiç hoşlan............ O çocuk benim arkadaşım.............. hikâyeyi dikkatle dinledim.............. Mart başlayalı........ Baharın hastalıkları saymakla tükenmez ki................... Eve git…… kitaplarımı alacağım............ sağlık için çok faydalıdır. Ali’nin [yarın okula gelmeyeceği]ni biliyorum.................. Bizim ders çalış...........ÇALIŞMA KÂĞIDI 4 1.................. Ali yarın okula gelmeyecek........ ............. Bu yüzden okula gelmedi... Dersten sonra eve yürü... Ben o filmi daha önce gördüm............ O gülleri vazoya koymuş....................... Okuldan çık…...... ............................... gör…........................... eve gider…….......................... Örnek: Ben biliyorum..................... yürü................................... Aşağıdaki cümleleri uygun fiilimsi ekleriyle birleştirip tek cümle olarak yazınız...... kırkını geçmiş nice tanıdıklarım hastalandı ...... Çocuk annesini gör…..... sarı saçlı bir çocuk geliyor..... gittim....... odada yüksek sesle konuşulmaması gerekir... Toprağın yeniden gençliğe kavuştuğu bu mevsimde hava................................ Dün biraz rahatsızmış............................. dün bir kazak almış................. Bazı güller kurutulmuş.................... yolda arkadaşıma rastladım...... Onun anlat... İlkbaharda aç...............

Örnek. tahlil edici. bilmece. unsurlarla sağlanır. basmakalıp: Herkesçe çok iyi bilinen ve bu sebeple de hiçbir çarpıcılığı. türkü. Kelimeler veya ifadeler farklı bağlamlarda değişik anlamlar içerebilir. türler. yaklaşımları beraberinde getirir. aktaran kişi. ritim. üzüntü gibi temel duygular. anlatıcının bildikleri kahramanın bildikleri kadardır. Gözlemci bakış açısında ise anlatıcı tarafsız bir gözle olayları veya durumları anlatır. durumla. mübalağa. anlatıcı: Bir olayı anlatan. eleştirici. düşünceyi veya olayı olduğundan büyük ya da küçük gösterme. Şiirde/düz yazıda cümle. ironik vb. anlatımı bir anlatıcıya devredebilir. atasözü vb. ses benzerlikleri.) olay. mekân ve kişilerin kimin tarafından görüldüğünü ve anlatıldığını belirten kavram. mutluluk. ağız: Bir dilin veya lehçenin daha küçük yerleşim bölgelerinde yazı diline oranla birbirinden az çok ayrılan konuşma biçimleri. perspektif. söyleniş yönünden hiçbir engele takılmayan bir doğallıkta olması. kahraman anlatıcının bakış açısı ve gözlemci bakış açısı. masal vb. anonim: Yazanı veya söyleyeni belli olmayan. ana duygu: Bir edebî metnin geneline yayılan ve temayı besleyen sevinç. kelime ve seslerin belli bir düzen içinde verilmesi veya tekrar edilmesiyle ortaya çıkan ses akışı. Olay anlatımına dayalı türlerde (hikâye. bağlam: En az iki kelimenin bir araya gelmesiyle oluşan anlam birliği. Şiirde ahenk. olayla anlatılması. olay veya durumlara karşı takındığı tavır. Aydın ağzı. onların kendinden güçlü veya zayıf bir varlıkla. İstanbul ağzı. kelime. olayların gelişiminden. müzikalite. Dolayısıyla metnin yazarı her zaman olayları anlatan kişi değildir. Bu tutum. olayı ve durumu daha etkileyici göstermek amacıyla. özgünlüğü olmayan cümle veya ifade. anahtar kelime: Bir cümlenin veya sözün yansıtmak istediği anlam için en büyük ipucunu veren ana kavram. sorgulayıcı. Bu tür metinlerde üç tür bakış açısından söz edilebilir: İlâhî bakış açısı. çünkü yazar. halka mâl olmuş mâni.SÖZLÜK abartma: Anlatımı etkili kılmak amacıyla bir duyguyu. ahenk: Uyum. ölçü vb. ana fikir. beden dili: İnsan vücudunun çeşitli hareketlerinden oluşan ve genellikle de bulunulan duruma karşı verilen olumlu veya olumsuz tepkilerin bütünü. akıcılık: Bir konuşma veya yazının anlam yönünden anlaşılır. Kahraman anlatıcı. anlatım tutumu: Bir yazarın kişi. Bakış açısı kavramı ‘anlatıcı’ kavramı ile beraber değerlendirilir. roman. kişileri. kahramanların neler düşündüklerine kadar her şeyi bilir. mekânı okura anlatan kişi. olay anlatımına dayalı metinlerde olayları. Anadolu ve Rumeli ağızları vb. yöntemi. ana düşünce: Bir yazı veya konuşmada çeşitli yardımcı düşüncelerle desteklenen ve metnin tamamında verilmek istenen düşünce. tasvir edici. 285 . bakış açısı: Bir olayı veya durumu değerlendirme yönü. benzetme: Bir konuşma veya yazıda bir varlığı. İlk bakış açısındaki anlatıcı.

ipucu: Bir sorunu çözmede yardımcı olan veya yol gösteren işaret ve simgeler. fikirlerin özgür bir şekilde ortaya konulduğu yaratıcı düşünme tekniği. fotoğraf. çizim. malzemeler. 286 . geliştirmek ve karar almak için kullanılan herkesin katılımının sağlandığı. çağrışım: Bir söz. gelecek nesil sizin eseriniz olacaktır. didaktik: Öğretici. anlamın/olayların çözümlenmesine yardımcı olan sözler veya ifadeler.” cümlesi dolaylı bir anlatımdır. Örneğin. kaynak: Herhangi bir bilgi. konuşma dili: Çeşitli söyleyiş özellikleri olan ve yazı dilinden farklı olan dil. ironi: İnce alay. vak’a. işitsel vb. görsel tasarım gibi tamamen görmeye dayalı ögeler. yanında da eski dergiler. epik: Kahramanlıkla ilgili. kurgulanmış metinler: Kurmaca. Hikâye. drama: Oyunlaştırma. destana ilişkin. anlaşmazlık nedeniyle insanlarla. Okur. çelişki: Uyumsuzluk. görsel. bu tür yüklemleri cümlenin akışından anlar ve zihninde tamamlar. boğumlama: Boğazdan çıkan sese konuşma organlarınca biçim verilmesi. haber. roman ve masal gibi türlerde çatışma itici bir güçtür... Atatürk’ün “Öğretmenler. karikatür. görüntü. durum veya olayın insanın zihninde canlandırdığı her türlü unsur. eksiltili cümle: Yüklemi söylenmemiş cümle. Metin bağlamında düşünüldüğünde. görsel unsur: Resim. Giriş. kişinin kendi ifadesiyle aktarması. çatışma: Bir metindeki kişinin veya kişilerin herhangi bir uyumsuzluk. Masanın üstünde kitaplar. tutarsızlık. bitki veya cansız varlıklar arasında geçen hayalî olayları konu edinen hikâyeler. zıt anlamlarını ifade edecek şekilde kullanarak söze konu edilen kişi. materyal: Eğitim ve öğretim etkinliklerinde kullanılacak yazılı. Bir kavramın veya sözün hatırlattığı kişi. gelecek nesillerin öğretmenlerin eseri olacağını söylemiştir. Olay örgüsü kavramı.” sözü doğrudan/dolaysız bir anlatımken “Atatürk. dolaylı anlatım: Başkasına ait bir sözü. ses gibi uyaranların çıkış noktası. “olay” kelimesinden farklı olarak yalnızca edebiyat eserlerinde karşımıza çıkar. durum veya olay. gelişme. doğayla ters düşmeleri. sonuç gibi unsurları ile şahıs ve varlık kadrosu. Anlatımda kelimeleri. durak: Konuşmada veya okumada anlamın daha anlaşılır ve etkileyici olması için gerekli yerlerde verilen kısa ara. mekân ve zaman gibi ögeleri yazar tarafından belirlenen. durum veya olayın alaya alınması. fabl: Hayvan.beyin fırtınası: Fikir üretmek. olaylar ancak bu çatışmaların sonuca bağlanmasıyla sona erer. Bir metinde geçen cümlelerle onları izleyen ifadelerin anlam veya bilgi bakımından aykırı olması. olay örgüsü: Olay anlatımına dayalı metinlerdeki olayların bütünü. oysa günlük hayatta pek çok olayla karşılaşılabilir. destana özgü. hayal gücüne dayalı edebiyat metinleri. gönderme: Atıf.

duygu. ritim: Bir düz yazı veya şiirde çeşitli tekrarlarla sağlanan akış. olayların gelişiminde herhangi bir rolü bulunan kişilerin tümü. cümlelerde bilgi veya anlam bakımından herhangi bir aykırılığın bulunmaması. Benzetme. çeşitli bölümleriyle belirten ön çalışma. ifadeler.. pastoral: Kır yaşantısını ve özellikle çobanların aşk ve yaşayışlarını anlatan şiir türü. müzikalite. nesnelerin tümü. şahıs kadrosu: Olaya dayalı metinlerde. söz sanatları: Anlatımı etkili kılmak amacıyla kelimelerin sanatlı kullanımları.” cümlesinden çıkarılabilecek “Toplantıda Ali’den başkaları da vardı. abartma. sunum: Herhangi bir konunun görmeye veya duymaya dayalı ögelerden de yararlanılarak bir ortamda dinleyicilere aktarılması. hayal ve tasarıların mantıksal bir akış içinde birbirine bağlanması. söz varlığı: Bir dilde var olan kelime. kişileştirme vb.” sözü örtülü bir şekilde yer alır. sözün ezgisi: Bir kelime. zihin haritası: Anlamanın daha hızlı ve kolay olması için anahtar kelime. cümle veya ifadenin doğru telâffuzunu ve vurgusunu sağlayacak olan duraklama. atasözü ve diğer sözlerin oluşturduğu bütün. vurgu: Konuşma/okuma sırasında bir kelime veya hecenin diğerlerine oranla daha baskılı söylenmesi. boğumlama gibi söylenişe yönelik unsurların bütünü. 287 . Bir metindeki sonucun en kısa ifadesi. kavram ve cümlelerle oluşturulan grafik. satirik: Eleştirel. yazı dili: Bir lehçe veya ağız üzerine kurulan ortak dilin yazıda kullanılması sonucunda ortaya çıkan dil. “Toplantıya Ali de katıldı. okunması.örtülü anlam: Bir cümlenin anlamından çıkarılabilecek diğer anlamlar. düşünce. varlık kadrosu: Bir metinde geçen varlıkların. taslak: Herhangi bir çalışmayı/ürünü ana çizgileriyle. tutarlılık: Duygu. deyim. tema: Bir metindeki olaylardan. yergici. çatışmalardan veya konuşmadaki ifadelerden çıkarılabilecek kavram. Örneğin.

CEMİLOĞLU. DAYIOĞLU. 1996. Gülten. Şerif. London. CÜCELOĞLU. Usem Yayınları. İstanbul. MEB Yayın Evi. Ayhan. Mustafa. Sınıf Yönetimi. 10. Akçağ Yayınları. 8. 2. Yaratıcı Okuma-I. Özcan. Ankara. Keşke’siz Bir Yaşam İçin İletişim Donanımları. David. BARR. Meral ALPAY. AYDIN. İstanbul. Ankara. Fatih ERDOĞAN Cumhuriyet Dönemi Çocuk ve Gençlik Öyküleri Seçkisi 1. 11. Öğrenme Stilleri. Plandan Uygulamaya Öğretim. 1999. 1992. Uludağ Üniversitesi.2. Ankara. BİLEN. Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi. İnsan Nitelikleri ve Okulda Öğrenme. İlköğretim Okullarında Türkçe Öğretimi. Roman İncelemesine Giriş. Ömer Asım. AKSOY. 5. Cem Yayınevi. Deyimler Sözlüğü 1. 3. 1999. AKTAŞ. Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği. İnkılâp Yayınları. 2002. Türkçe Programı ve Öğretimi. 14. İstanbul. BAZEN GCSE English Classbook. Bursa. Mürüvvet. 12. Yusuf. 2001. Ian. 1993. Dil ve Edebiyat Terimleri Sözlüğü. 1998.KAYNAKÇA 1. 1995. Beyaz Yayınları. Doğan. 7. 2000. 1988. Ankara. Benjamin S. H. 1999. İstanbul. İstanbul. Ankara.. 4. BOYDAK. Ankara.. DEMİREL. Ankara. BLOOM. Kültür Bakanlığı Yayınları. Özyürek Yayınevi. 2000. Anı Yayınları. Ayhan. 288 . AYDIN. Remzi Kitabevi. 1996. Hülya DİLEK. 9. ÇOTUKSÖKEN. 6. Anı Yayınları.3. 13. A.

Ankara. Eğitim Programları ve Öğretimi. Ankara. Leyla. Pegem Yayın Evi. Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Program Geliştirme. Özcan. MEB. Edebiyat Atölyesi (6.3. 22. Öğretim İlke ve Yöntemleri. 2003. Aleksis 7 up Aıdınkıeli Ja kırjallısuus. EARGED Taslak Programı. Raija LEHTO. Zeynep. Jari KUUSENTO. G. 1999. Olli MAATTA. 2001. Peter. KÜÇÜKAHMET. Eğitim Gönüllüleri Vakfı. İnkeri. Gramer Terimleri Sözlüğü. KORKMAZ. Thinking and Stady Skills. HELLSTROM. Eğitim Gönüllüleri Vakfı Yayınları. 8. 1999. 16. Merja SAARİAHO. Otava. 1992. 18. MATHER. 2003. 19. Türk Dil Kurumu Yayınları. ERGİNER. Hasan. 1992. Dags 2 Nyavyer Kurs. United States. 20. EARGED İlköğretim Kurumları Türkçe Programı İhtiyaç Analiz Raporu. Gazi Kitap Evi. Anders NORDGREN. 28. Helena RUUSKA. 26. Jari KUUSENTO. Ingrid.2. GÜLERYÜZ. HELLSTROM İnkeri. Leyla. Ankara. 1997. Otava. Basın Yayın Yüksek Okulu Matbaası. 23. 1998.15. İstanbul. Helsinki.Ü. 27. Ergin. 2003. Reading and All That Jazz: Tuning Up Your Reading. Sarı LOTTONEN. Hasan. Aleksis 7 Harjoituksia Ussıa Aıdınkıeli Ja kırjallısuus. 289 . Ankara. MEB. 21. 25. Ankara. Rita MC CARTHY.4 Ankara. DEMİREL. Helena RUUSKA. Öğretimi Planlama Uygulama ve Değerlendirme. Usem Yayınları. HALLGREN. Eğitim Programlarının Dili ve Yaratıcı Öğrenme. Sınıflar). 1997. 7. KÜÇÜKAHMET. İlköğretimde Etkili Öğretme ve Öğrenme Öğretmen El Kitabı Modül 1. Ankara. İstanbul. 24. Sarı LOTTONEN. 2003. Ankara. Anı Yayınları. GÜLERYÜZ. 17. 2000.

Ankara. SELÇUK. 1962. Ankara. MEB İlköğretim Genel Müdürlüğü Temel Eğitim Pilot Projesi Türkçe Dersi Öğrenci Çalışma Kitapları 4. Epsilon Yayıncılık. İlköğretim Kurumları Türkçe Eğitimi Programı (II. Yaratıcı Öğrenme İçin Eğitici Drama. 2001 40. 1990. Millî Eğitim Basım Evi. ÖNDER. 1999. İstanbul. QUİNN. Ankara. 33. EARGED İlköğretim okulu Türkçe Dersi Taslak Öğretim Programı Alanda Deneme Uygulama Raporu. Millî Eğitim Basım Evi. 37. Ortaokul Programı. Sedat. Ankara. Kademe). MEB Yayınları. MEB Komisyon. 36. Patrick. 1999.. Anı Yayınları. İstanbul. 38. Ziya ve Diğerleri. 43. Nobel Yayın Dağıtım. PİAGET. Çoklu Zekâ Uygulamaları. 290 . Ortaokul Programı. Ankara. Uygulamalı Türkçe Öğretimi. Hızlı Düşünme ve Cevap Verme Yöntemi. MEB Yayınları. Millî Eğitim Basım Evi. MEB Yayınları. 1995. Millî Eğitim Basım Evi. Tebliğler Dergisi Cilt 63. ÖZ. Sayı 2518. Feyzi. 30. 42. (çev: Aslı Çıngıl Çelik). Sınıflar. ve 5. 35. MEB. İstanbul. Frankfurt. Barbel İNHELDER. 1977.29. 1938. Alev. İlkokul Programı ve Beş Sınıfın Yıllık Planı. Metis Yayınları. MEB Yayınları. 34. ONG. M. Türkçe Öğretiminde Tam Öğrenme. MEB. Ankara. 1995. Ankara. Ortaokul Programı. Sözlü ve Yazılı Kültür. Millî Eğitim Bakanlığı Devlet Kitapları Basım Evi. Ankara. Ankara. 1997. 2002. Rota Yayınları. MEB. 1997. Ankara. 31. MEB. Die Psychologie des Kindes. İstanbul. Walter J. Jean. 2000. Millî Eğitim Basım Evi. MEB. Anı Yayıncılık. 1999. 39. MEB. MEB. 32. SEVER. MEB Yayınları. 41.

2002. 58. 1. Refining Composition Skills. Tema Destekli Türkçe İlköğretim 6. Türkçe Öğretiminde Alternatif Yöntemler. 2000. İzmir. Cemal. 49. YALÇIN. Eğitim Dünyası Yayınları. London. Ankara. 55. Ders Kitaplarında İnsan Hakları: Tarama Sonuçları. TDK. Türk Dil Kurumu Yayınları. Öğretmenim Lütfen Bu Kitabı Okur musun?. Ciltler. Tarih Vakfı. Ankara. America. ŞENGÜL. Tarih Vakfı Yayınları. Türkçe Sözlük. Tarih Vakfı. 2003. Millî Eğitim Dergisi. 2001. Sınıf. 36-58. 45. SMALLEY Regina L. 2003. Haluk. Türk Tarih Kurumu Basım Evi. 1999. Eğitim ve Gelişim Özellikleriyle Okul Çağı Çocuğu. 57. 53. 56. Güz 2004. TOPÇUOĞLU. Hasan. 51. 2. Remzi Kitap Evi. Okuma ve Anlama Becerilerinin Artırılmasına Yönelik Olarak Hazırlanan Bir Model Önerisi. YILDIZ. İstanbul. The National Curriculum Handbook For Primary Teachers İn England (Key Stages 1 and 2). Aktif Öğrenme. 50. Ders Kitaplarında İnsan Hakları: İnsan Haklarına Duyarlı Ders Kitapları İçin. Çizgi Kitap Evi. ÜN AÇIKGÖZ. 2002. 1998. 54. Anı Yayıncılık. Hamdi. İmlâ Kılavuzu. TAŞER. Tarih Vakfı Yayınları. Joann Rishel Kozyrev. 47. Mary K. Ankara. Ankara. Türk Dili Dergisi. Ankara. 52. Nobel Yayınları. Ruetten. Akçağ Yayınları. YAVUZER. TDK. s. Çocuk Edebiyatı. İstanbul. 46. YILMAZ. Sayı: 164. Sayı 589. 2003. İstanbul. İleri Yayıncılık. Ankara. Alemdar. 48. İzmir. 2003. 291 . Konuşma Eğitimi. Konya. 2000. Süleyman Kaan YALÇIN.. Kamile. TDK. 2004.44. 2003. 1992. Murat. Suat.

”. bu sokak benim. yelkenli” gibi kelimelere de değinilerek aynı kavram alanına giren bu kelimeler arasındaki anlam farklılıkları da verilir. Örneğin. 10. kelimenin kavram alanına giren diğer kelimelere de değinilir. 7. Düzeltilen Bölüm kazanım 27 açıklama 30 açıklama 2. 2.” gibi cümleler ele alınır. Metin işlenişi sırasında yalnız dinlenenlerde geçen kelimelere değil. tekne. Yeni Hâli Açıklama ifadesi çıkarılmıştır. “Şu sokak senin. Açıklama ifadesi çıkarılmıştır. sandal. metinde yat kelimesi geçiyorsa “gemi. 4. Kalıplaşmış cümle yapılarında belli kuruluş ve kullanım özellikleri taşıyan “Ne kadar erken kalkarsan o kadar iyi olur. Düzeltilen Bölüm açıklama 19 açıklama 4. 2. Metin işlenişi sırasında yalnız dinlenenlerde geçen kelimelere değil. sandal.8 Eski Hâli [!] Dinleme etkinlikleri 6. kelimenin kavram alanına giren diğer kelimelere de değinilir. kotra. metinde yat kelimesi geçiyorsa “gemi. tekne. kotra. 2. SINIF) ÖĞRETİM PROGRAMI’NDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Temel Dil Becerisi Sınıf Sayfa No* 15 : Dinleme/izleme : 6. kelimenin kavram alanına giren diğer kelimelere de değinilir.7. . 8 Eski Hâli 10.. 4. yelkenli” gibi kelimelere de değinilerek aynı kavram alanına giren bu kelimeler arasındaki anlam farklılıkları da verilir. Temel Dil Becerisi Sınıf Sayfa No* 27 : Okuma : 6. 8.1 İLKÖĞRETİM TÜRKÇE DERSİ (8. 2. Kalıplaşmış cümle yapılarının kuruluş ve kullanım özelliklerini kavrar. Örneğin. 7. 4. Gez babam gez.. sınıf öğrencilerinin dikkat süresinin en fazla 10 dakika olduğu göz önünde bulundurularak düzenlenmelidir. Yeni Hâli Kazanım ifadesi çıkarılmıştır. Metin işlenişi sırasında yalnız dinlenenlerde geçen kelimelere değil. Öğrencinin kalıplaşmış cümle yapılarını kullanmasına yönelik çalışmalara ağırlık verilir. kelimenin kavram alanına giren diğer kelimelere de değinilir. Metin işlenişi sırasında yalnız dinlenenlerde geçen kelimelere değil.

hiçbir şey. öğrencilerin edindikleri bilgileri. her şey vd. herhangi bir. 2. Düzeye uygun metinlerden hareketle zamirlerin hangi kelimenin. 6. işaret. Temel Dil Becerisi Sınıf Sayfa No* 43 : Dil Bilgisi :7 Eski Hâli Yeni Hâli [!] Bütün dil bilgisi çalışmalarında. Düzeltilen Bölüm açıklama . konuşurken ve yazarken uygulamalarına ağırlık verilir. Zamirlerin bütün çeşitleri örneklendirilir. herhangi bir. ünsüz benzeşmesi ve ünlü düşmesine uğrayan kelimelerin.). bağlaç olan de ve ki’nin. ifadenin yerine kullanıldığını belirlemeye yönelik çalışmalara ağırlık verilir. ifadenin yerine kullanıldığını belirlemeye yönelik çalışmalara ağırlık verilir. kısaltmalar ve kısaltmalara getirilen eklerin yazımı Düzeltilen Bölüm açıklama Yeni Hâli Kalınlık-incelik uyumu. Zamirlerin bütün çeşitleri örneklendirilir. yazımı karıştırılan kelimelerin (hiçbir. soru eki mi’nin. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir ancak niteleme ve belirtme sıfatları ayrımına. Düzeye uygun metinlerden hareketle zamirlerin hangi kelimenin. her şey vd. yazımı karıştırılan kelimelerin (hiçbir. Sıfatların bütün çeşitleri örneklendirilir. belirtme sıfatlarının çeşitlerine girilmez. Yeni Hâli 2.). bunlardaki anlam özelliklerine değinilir ancak kişi. 6. belirsizlik. soru eki mi’nin. bağlaç olan de ve ki’nin. 2. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir.2 Temel Dil Becerisi Sınıf Sayfa No* 38 : Yazma :6 Eski Hâli Ünsüz yumuşaması. okudukları ve dinlediklerini anlamlandırmada kullanmalarına. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir. Sıfatların bütün çeşitleri örneklendirilir. hiçbir şey. Düzeltilen Bölüm açıklama 42 açıklama 2. kısaltmalar ve kısaltmalara getirilen eklerin yazımı Temel Dil Becerisi Sınıf Sayfa No* 42 : Dil Bilgisi :6 Eski Hâli 2. 2. ünsüz benzeşmesi ve ünlü düşmesine uğrayan kelimelerin. soru zamiri adlandırmaları kullanılarak ayrıma gidilmez.

Ancak programda yer alan diğer bölümlere yönelik değişiklikler -programın içeriğini doğrudan etkilemediğinden. Temel Dil Becerisi Sınıf Sayfa No* 48 : Dil Bilgisi :8 Eski Hâli Yeni Hâli [!] Bütün dil bilgisi çalışmalarında. 7.3 43 43 açıklama açıklama 1. 6. Olumlu. beklenti. onaylama. beklenti. 2. Açıklama ifadesi çıkarılmıştır. . zarf tamlayıcısı olarak ele alınır. kararsızlık vb. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir. Kurallı ve devrik cümlelerin anlam ve kullanım özelliklerine dikkat çekilir. yer tamlayıcısı. öğrencilerin edindikleri bilgileri. öneri. 9. değerlendirme. ihtimal. 6. Düzeltilen Bölüm açıklama 49 açıklama 2. Programda yer alan kazanım ve kazanımlara ait açıklamalarla ilgili değişiklikler yukarıdaki tablolarda eski hâli ve yeni hâli ile birlikte yer almaktadır. 2. Yardımcı ögeler nesne (belirtili ve belirtisiz). karşılaştırma. 9. İsim ve fiil cümlelerinin anlam ve kullanım özelliklerine dikkat çekilir. miktar zarfı adlandırmaları kullanılarak ayrıma gidilmez. 2. 1. Zarfların bütün çeşitleri örneklendirilir. İşlek örneklerden hareket edilir. anlam özellikleri ele alınır. 8. 7. anlam özellikleri ele alınır. 2. olumsuz cümleler ile varsayım. zaman. öneri. Yardımcı ögeler nesne (belirtili ve belirtisiz). onaylama. Açıklama ifadesi çıkarılmıştır. Sınıflar)’na göre verilmiştir. değerlendirme. 49 açıklama 49 49 açıklama açıklama * Tabloda yer alan sayfa numaraları 2006 yılında basılan İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu (6. 7. tanımlama. kararsızlık vb. Açıklama ifadesi çıkarılmıştır. soru. 5. Varsayım. karşılaştırma. tanımlama. zarf tamlayıcısı olarak ele alınır.tabloda verilmeyip program metni üzerinde yapılmıştır. Belirtisiz nesnenin yüklemden hemen önce kullanıldığına dikkat çekilir. 1. konuşurken ve yazarken uygulamalarına ağırlık verilir. yer tamlayıcısı. belirsizlik. bunlardaki anlam özelliklerine değinilir ancak durum. 1. okudukları ve dinlediklerini anlamlandırmada kullanmalarına. 2. . Zarfların bütün çeşitleri örneklendirilir. 2. ihtimal. Belirtisiz nesnenin yüklemden hemen önce kullanıldığına dikkat çekilir.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful