İkinci Dünya Savaşı

Yazar Yrd.Doç.Dr. Kemal YAKUT

ÜNİTE

7

Amaçlar
Bu üniteyi çalıştıktan sonra; • Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda barışı koruma çabaları hakkında bilgi edinecek, • İkinci Dünya Savaşı'na yol açan siyasal olayları kavrayacak, • Savaşın dünyaya yayılmasını ve Müttefik Devletlerin savaşın sürdürülmesinde izledikleri stratejileri yakından gözlemleyebilecek, • Savaş boyunca Türkiye'nin konumunu ve izlediği politikayı öğreneceksiniz.

İçindekiler
• Giriş 131

• Birinci Dünya Savaşı'ndan Sonra Meydana Gelen Siyasal Gelişmeler 131 • Statükonun Bozulması ve İkinci Dünya Savaşı'na Yol Açan Olaylar 137 • Savaşın Başlaması ve Yayılması • Savaş Sırasında Önemli Siyasal Buluşmalar • Savaşın Sona Ermesi 142 147 152

• İkinci Dünya Savaşı'nda Türkiye'nin Politikası • Özet • Değerlendirme Soruları • Yararlanılan ve Başvurulabilecek Kaynaklar

153 155 156 157

Çalışma Önerileri
• Ünitede adı geçen kişilerin yaşam öykülerini bir ansiklopediden okuyunuz. • Yanınızda bir atlas bulundurarak olayların geçtiği yerleri belirleyiniz. • Türkiye'nin savaş sonunda müttefiklerle birlikte hareket etmesi, siyasal düzeni nasıl etkilemiştir? Kendi aranızda tartışınız.

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ

Alman ve Osmanlı İmparatorluklarının dağılması uluslararası alanda önemli boşluklar yaratmıştı. Bu imparatorlukların paylaşılması için yapılan antlaşmalar ve kurulan statü bir düzen sağlamamıştı. Bu olaylar sonucu dünyamız temelden sarsıldı ve barışcıl duygular büyük yara aldı. ama özgürlüğü korumayı başarırsak her şeye her zaman yeniden başlayabileceğimizi de kanıtlıyor". Zira. kıyısında bulunduğumuz üçüncü bin yılın şekillenmesinde katkısı olacaktır. belirsizlik ve kriz.1. uluslararası alanda ne gibi değişiklikler yaratmıştır? Tartışınız. birçoklarına da görülmemiş acılar tattırdı. milyonlarca insanı yeni özgürlüklere ve daha iyi bir yaşama doğru taşırken. İkinci Dünya Savaşı'ndan Sonra Meydana Gelen Siyasal Gelişmeler 2. yüzyılın başında patlak veren Birinci Dünya Savaşı'yla tarihte görülmemiş yıkıntı ve acılarla karşılaştı. Barış antlaşmalarındaki haksızlık ve adaletsizlikler. "yüzyılımız. Dünya Barışının Sağlanması Girişimleri Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesi. Geriye bakıldığında bu dönem bir Altın Çağ olarak görülebilir. AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ . 2. Ancak insanlık bu korkunç faciayı unutma olanağı bulamadan aynı şeyleri İkinci Dünya Savaşı'nda bir kez daha yaşamak zorunda kaldı. yeni bir dağılma. eski SSCB ve Avrupa'nın önceki sosyalist bölümleri gibi dünyanın geniş bölgeleri için bir felaket çağı oldu".İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 131 1. Bu dönüşüm insan toplumunu muhtemelen kıyaslanabilir kısalıkta herhangi bir başka dönemden daha derin bir biçimde değiştirdi. Bu dönemin 1970'lerin başında sona erdiği neredeyse dolaysız biçimde görüldü. İtalyan tarihçi Leo Valiani'nin dediği gibi. 1919-1939 yılları arasında yaşanan olaylar dünyamızı adım adım bir dünya savaşına doğru sürüklemiştir. yirmi beş ya da otuz yıl süren bir olağanüstü ekonomik büyüme ve toplumsal dönüşüm izledi. adalet ve eşitlik fikirlerinin kazandığı zaferin daima kısa ömürlü olduğunu. Afrika. İnsanlık. Olaylardan ve özellikle iki dünya savaşından gerekli "derslerin" çıkartılması. başka bir büyük savaşın gerekçesi olarak görülmüştür. Avusturya-Macaristan. Birinci Dünya Savaşı sonunda yapılan antlaşmalar Avrupa'nın ve dünyanın güçler dengesini yeniden düzenlemişti. Giriş Yirminci yüzyıl. ünlü İngiliz tarihçi Eric Hobsbawm "Kısa 20. Nitekim. Bu nedenle antlaşmaların ilk yıllarından itibaren barışın sürekliliğini sağlamak üzere çeşitli önlemler alınmak istenmiştir. Yüzyıl (1914-1991)" adlı kitabında iki dünya savaşını ve sonrasını şöyle değerlendirmiştir: "1914'ten İkinci Dünya Savaşı'nın ertesine kadar yaşanan bir felaket çağını. İnsanlığın yeni "felaket çağları" yaşamaması için olayların bilinmesinde ve yorumlanmasında büyük yarar vardır. Yüzyılın son bölümü.

Buna göre. antlaşmalar. cemiyetin yapısı. Ancak. Merkezi Cenevre olan Milletler Cemiyeti. uluslararası sorunların çözümlenmesinde bir odak olarak düşünülmüştür.132 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI Milletler Cemiyeti'nin Kurulması ? Birleşmiş Milletlerin kurulması hangi konferansta gündeme getirilmiştir? Birinci Dünya Savaşı sırasında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Wilson. Cemiyet büyük devletlerin etkisi altında kaldığından karşılaşılan uluslararası sorunları çözememiştir. 1925 yılının Şubat ayında Fransa'ya bir nota vererek. Buna göre: • • • • Savaşa başvurulmaması konusunda birtakım yükümlülüklerin kabul edilmesi Gizlilikten uzak. Cemiyet'in sözleşmesi ilk olarak Versailles Barış Antlaşması'na sokulmuştur. Paris Barış Konferansı'nda yenilen devletlerle yapılan antlaşmalara "Birinci Bölüm" olarak konulmuştur. savaştan sonra toplanan Paris Barış Konferansı'nda uluslararası örgütlenmeyi gerçekleştirmek üzere gerekli girişimler başlatılmıştı. Bu nedenle Alman Hükümeti. kurulacak bir örgütle korunması konusunda önemli bir adım atılmıştır. adaletli ve onurlu uluslararası ilişkilerin sürdürülmesi Hükümetlerin bundan böyle uluslararası hukuk kurallarına kesinlikle uyması Örgütlenmiş halkların karşılıklı ilişkilerinde adaletin korunması ve antlaşmalardan doğan bütün yükümlülüklerin yerine getirilmesi. Bu çalışma sonucu Milletler Cemiyeti kurulmuştur. Bu nedenle 1930'lu yılların başlarından itibaren durumu sarsılmış ve güven duyulan bir kurum olmaktan çıkmıştı. Nitekim. uluslararası ilişkiler vb. Konferansın 15 Ocak 1919 tarihli oturumunda Milletler Cemiyeti'nin kurularak barış antlaşmalarında yer alması kararlaştırılmıştır. ? Birleşmiş Milletlerin kurulma amaçları nelerdir? Oluşturulan komisyonun hazırladığı sözleşme (misak) 28 Nisan 1919'da Konferansın Genel Kurulu'nda kabul edilmiştir. barışın korunması için bir uluslararası örgütün kurulmasını gündeme getirmişti. Cemiyet'in sözleşmesinin başlangıç bölümünde genel amaçlar ve üyelerin yüklendikleri sorumluluklar sıralanmıştır. Sözleşmenin diğer maddelerinde de üyelik. barışın sürekliliğinin sağlanması. Böylece uluslararası barışın. konulara yer verilmiştir. Locarno Antlaşması ? Locarno Antlaşması hangi sorunların çözülmesi için yapılmıştır? Almanya. Versailles Antlaşması'nca belirlenmiş tamirat ve tazminat konusunda bir takım kolaylıklar sağlamak için Fransa'yla iyi ilişkiler kurmak istemiştir. bir ANADOLU ÜNİVERSİTESİ . Bu oturumda ayrıca oluşturulacak bir komisyonun da Milletler Cemiyeti'nin sözleşmesini hazırlaması istenmiştir. ? Birleşmiş Milletler hangi etkenden dolayı başarılı olamamıştır? Bu sözleşme.

Ancak. ABD ile Fransa arasındaki ilişkilerde savaşı yasa dışı ilan eden karşılıklı bir taahhütte bulunulmasını önermiştir. Amerika'nın sadece Fransa ile değil. Bunun yanında. batı sınırlarının. hangi amaçla yapılmıştır? Fransız Dışişleri Bakanı Aristide Briand. diğer bir ifadeyle Fransa ve Belçika sınırlarının kesin ve sürekli olduğunu kabul etmiştir. Fransa'ya özel bir prestij sağlamak amacıyla. Locarno Antlaşması. Almanya. ABD'nin Birinci Dünya Savaşı'na girişinin 10. Polonya. hangi siyasal. Briand-Kellogg Paktı ile. Locarno Antlaşması'yla Almanya. Fransa'ya verdiği yanıtta. Belçika ve Çekoslovakya arasında imzalanmıştır. İtalya. İtalya. Görüşmeler sonucunda. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra büyük bir ekonomik çöküntü içine girmişti. savunmaya dayanmayan savaş kanun dışı ilan edilmiş ve ülkelerarası ilişkilerde barışçı yollara başvurulması esas alınmıştır. Belçika. Kellogg'un bu önerisini kapsayan Briand-Kellogg Paktı. antlaşmaya imza atan devletlerin savaştan korunması ve bu devletler arasında çıkacak her türlü anlaşmazlığın barış yoluyla çözümlenmesi amaçlanmıştır.İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 133 karşılıklı güvenlik paktı kurulmasını önermiştir. 1919'da Benito Mussolini önderliğinde kurulan Faşist Parti'nin büyümesine de yol açmıştı.2. 28 Ekim 1922'de NapoAÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ ? . İngiltere. 27 Ağustos 1928'de ABD. Paris Barış Konferansı'nda küçük düşürüldüğü öne sürülen İtalya'yı güçlendireceğini. Savaşta istediklerinin çoğuna kavuşamamıştı. kısa vadede Avrupa'daki siyasi gerginliği azaltmasına rağmen. Roma İmparatorluğu'nu yeniden kuracağını ve ülkedeki sol muhalefetle mücadele edeceğini belirten Faşist Parti. Bunun yanında toplumsal ve ekonomik sorunların giderek artması. Japonya. Polonya ve Çekoslovakya Locanro'da bir araya gelerek bir konferans toplamışlardır. ABD Dışişleri Bakanı Kellogg ise. 1 Aralık 1925'te Londra'da imzalanmıştır. Briand-Kellogg Paktı Briand-Kelogg Paktı. Bazı Büyük Devletlerde Rejim Değişikliklerinin Meydana Gelmesi 2. Fransa. bütün dünya devletleriyle böyle bir taahhüdün yapılmasından ve savaşın yasa dışı ilan edilmesinden yana olduğunu bildirmiştir. ? 2.1. uzun vadede Versailles Antlaşması'nın "öngördüğü düzenin" iflasına yol açmıştır. Bunun üzerine. 5 Ekim 1925'te Almanya. Fransa. Ülkede sosyalizm ve komünizm gibi akımlar güçlenmişti. toplumsal ve ekonomik ortamda kurulmuştur? İtalya. Pakt uzun ömürlü olmamış 1930'lardan sonra Almanya. İtalya ve Japonya'nın saldırgan tutumları. İtalya'da Faşist Rejimin Kurulması Faşist Parti. Pakt'ın işlevini ortadan kaldırmıştır. 16 Ekim 1925'te hazırlanan Locarno Antlaşması. yıldönümünde (1927) Avrupa'da. İngiltere.2.

Buna karşılık. Bu arada Fransızların 1923 yılında. Almanya'nın karşı karşıya bulunduğu siyasi. savaş onarımları nedeniyle Danimarka'ya bırakılan Schleswig'in elde çıkarılmasını. ekonomik önlemler almadaki yetersizliği işsizlik sorununu büyütmüştü. Roma İmparatorluğu'nun yeniden kurulması için de. Mussolini'nin Anadolu'yu da içine alan bu yayılma politikası. savaş tazminatının ödenmemesini bahane ederek Ruhr bölgesini işgal etmesi. Ancak.134 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI li'den Roma üzerine yürüyerek büyük bir atılım gerçekleştirmiştir. Ülkedeki diğer ırklardan olan kişileri zorla İtalyanlaştırmaya çalışmıştır. Örneğin. Birinci Dünya Savaşı'ndan yenik çıkması nedeniyle 1918'den sonra büyük çapta iç sorunlarla karşı karşıya gelmişti. 28 Haziran 1919'da ağır koşullar taşıyan Versailles Antlaşması'nın imzalanması. ? Alman Nasyonal-Sosyalist İşçi Partisi'nin iç ve dış politikadaki amaçları nelerdir? İşte. Faşist Partisi'nin "Kara Gömleklileri" tarafından gerçekleştirilen bu olay üzerine hükümet istifa etmiş ve başbakanlığa Mussolini getirilmiştir. 24 Şubat 1920'de Münih'te ilk kitle toplantısını gerçekleştirerek Parti'nin programının esaslarını belirlemiştir.2. Hatta. sorunları daha da arttırmıştı. Almanya'da Nazizmin Kurulması ? Almanya'nın Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra siyasi. İtalya'daki faşist yönetim 1930'lu yıllarda taleplerini arttırarak saldırgan politikasını sürdürmüştür. 1922 yılında Alman Markı'nın değerinin düşmesi halkın yaşamını zorlaştırmıştı.2. bir somun ekmek alabilmek için milyonlarca marka ihtiyaç duyulmuştur. kısa bir süre sonra demokrasiyi ortadan kaldırmıştır. ? Faşist yönetimin iç ve dış politikadaki amaçları nelerdir? Mussolini'nin kurduğu faşist yönetim. Bu önemli siyasal değişiklik. Türk-İtalyan ilişkilerinde gerginlik yaratmıştır. aşırı ulusalcılığı (milliyetçiliği) esas aldığından. Cumhuriyet yönetiminin iç ve dış politikadaki başarısızlığı. siyasi yelpazenin sağında ve solunda bulunan tüm Almanların tepkisine yol açmıştı. barış antlaşmasının gerektirdiği ödemelerin yapılmasını. 1918 yılının Kasım ayı başlarında çıkan bir askeri ayaklanma sonucu İmparatorluğa son verilmiş ve cumhuriyet ilan edilmişti. Özellikle. kamuoyununVersailles Antlaşması'na olan tepkisini daha da çoğaltmıştır. Akdeniz çevresinde sömürgeler elde etmeye yönelmiştir. 1919'da küçük bir siyasal topluluk olan Alman İşçi Partisi'ne üye olmuş ve liderliğini ele almıştır. sosyal ve ekonomik sorunları çözememişti. Sosyalist ve komünist hareketler de büyük bir atılım içine girmişlerdi. toplumsal ve ekonomik yapısı nasıldır? Almanya. Eupen ve Malmedy'in Belçika'ya verilmesini büyük bir öfkeyle izlemiştir. Hitler. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ . Alman kamuoyu. bu toplumsal ve ekonomik çalkantılar içinde Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra terhis edilen onbaşı Adolf Hitler. 2.

Hitlerin kurduğu Nazizmin uygulamaları nelerdir? Hitler. 2 Ağustos 1934'te Devlet Başkanı von Hindenburg'un ölümü üzerine bu makamı da şahsında birleştirerek "Führer" olmuştur. Hitler. Jack London'ın. Hitler baskıyla Alman Parlamentosu'ndan (Reichstag'tan) dört yıl süreyle olağanüstü yetkiler almıştır. demokratik bir ortamda ırkçı söylemler benimseyen NasyonalSosyalist İşçi Partisi iktidara gelmiştir. işsizliğe çare bulunacağını. Marx'ın. Ancak. Ancak. Böylece. Versailles Antlaşması'nın ortadan kaldırılması ve bunun için müttefikler sağlanması yoluna gidilmesi gibi amaçlar belirlenmişti. Alman Nasyonal-Sosyalist İşçi Partisi 1930 seçimlerinde başarılı olduktan sonra. İlk iş olarak sendika ve siyasal partileri kapatmıştır. Thomas Mann'ın. halihazır durumun tam tersine döndürülmesi. gençliğe ve halka savaşın tek çözüm olduğu fikrinin yerleştirilmesi ve en sert şekilde otoriter devlet yönetiminin sağlanması gerekiyordu. 1932 seçimlerinde de Alman Parlamentosu'nun (Reichstag) 608 üyeliğinden 230'unu kazanarak. Bununla birlikte. AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ ? . Öteden beri Alman liberalleri. Hitler'e göre. nasyonal sosyalizmin (nazizm) bir zafer kazanabileceğine inanmamışlardı.İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 135 Bu toplantıda Parti'nin adını Alman Nasyonal-Sosyalist İşçi Partisi (Nazi Partisi) olarak değiştirerek aşırı ulusalcı (milliyetçi) ve ırkçı bir politika benimsemiştir. Dış politikada ise. Bu siyasal gelişmelerden sonra Cumhurbaşkanı Hindenburg. 5 Mart 1933'te yapılan seçimlerde Nasyonal Sosyalist Parti (Nazi Partisi) çoğunluğu elde edememiştir. 3 Şubat 1933'te Alman ordusunun komutanlarıyla yaptığı görüşmede iç ve dış politikaya yönelik düşüncelerini açıklamıştır. 30 Ocak 1933 akşamı Hitler'in başbakanlığını kutlayan "kahverengi gömlekli" nazizm yanlısı gençler. marksizmin kökünün kurutulması. demokrasiyi ortadan kaldırmayı hedefleyen siyasal örgütlenmelere yer verilmeli midir? Tartışınız. kendiliğinden bu yola dönmeyenin zorla bu yola getirilmesi. Böylece. Fakat. Zengin sermaye kesiminin desteğini arkasına alan Hitler. ilk yapılması gereken politik güçün tekrar ele geçirilmesiydi. ülkenin en büyük partisi haline gelmiştir. 30 Ocak 1933'te Hitler'i Başbakanlığa atamıştır. Hitler diktatör olma konusunda önemli bir adım atmıştır. Buna göre iç politikada. Ernest Hemingway'in. Kendisi gibi düşünmeyen kişileri ya öldürtmüş ya da toplama kamplarına göndermiştir. Demokratik bir rejimde. örgütlenmeye hız vermiş ve taraftarını arttırmaya çalışmıştır. sosyalistleri ve komünistleri. amaca aykırı düşen herhangi bir düşünce tarzının faaliyetine göz yumulmaması. Almanya'nın büyümesini sınırlayan Versailles Antlaşması'nın ortadan kaldırılacağını ve şiddetli bir şekilde Yahudi düşmanlığının körükleneceğini öne sürerek güçlenmeye devam etmiştir. Tüm bu gelişmelerin sonucunda Almanya'da tek partili totaliter devlet kurulmuş olmaktaydı. bu amaçlarına ulaşmak ve kendisine bağlı bir parlamento oluşturmak için meclisi feshederek seçimlere gitmiştir. Engels'in ve Albert Einstein gibi değişik siyasal görüşteki yazarların kitaplarını yakarken acı gerçekle yüzyüze gelmişlerdir. "yozlaşmış burjuva kültürü" olarak nitelendirdikleri Sigmund Freud'un psikanaliz metinlerini.

Parti'ye karşı silahlı ve örgütlü muhalefet ortadan kaldırılmıştır. Lenin'in başkanlığındaki hükümet.3. Ancak. Sovyet halkı üzerinde büyük etkiler bırakmıştır. 2. Komünist Parti gücünü ve denetimini arttırmıştır. Japonya Japonya. kapitalist ve faşist devletler arasında çıkacak bir savaş sonucunda. 1931'de Mançurya'yı işgal ettikten sonra Çin'e yönelmiştir. dünyada sosyalizmin yayılması daha kolay olacaktır. Ancak. Sovyetler Birliği Rusya'da 1917 yılında Bolşevik Devrimi gerçekleştirildikten sonra. Birinci Dünya Savaşı ve devrim sırasında fakir düşmesine rağmen. yayılmacı bir politika izlemeye başlamıştı. 2. 1932'de Çin'le savaşa tutuşarak. Özellikle 1930'lardan sonra militarist bir anlayışla yönetilen Japonya. her iki taraf yıpranacağından.2. Sovyetler Birliği'nin önderlerine göre. devletin askeri gücü olan Kızıl Ordu'nun silahlanmasını da ihmal etmemiştir.4. Amaçlarına ulaşmak için Versailles Antlaşması'nın sınırlayıcı hükümlerini ortadan kaldırmış. Sovyetler Birliği. yeni yönetim savaştan çekilmişti. Halk. Sovyet Birliği'ni sanayileşmiş bir sosyalist ülke haline getirmek için ekonomik sorunları çözmeye çalışmıştır. 1933'ten sonra Almanya'nın gelişmeye ve çevresini tehdit etmeye başlaması üzerine uluslararası alanda silahsızlanmayı savunmuştur. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ . bu ülkenin orta bölgelerine doğru ilerlemeye başlamıştır. Alman ordusunun toplam kuvvetini arttırmış. devrimden sonra Bolşeviklerle Çarlık taraftarları arasında uzun bir iç savaş yaşanmıştır. doğuda "yaşam alanı" oluşturulmasını esas almıştır. Sovyetler Birliği. Ancak. yeni bir dış politika izleyerek. Bununla birlikte. ? Sovyetler Birliği'nin dünya savaşından beklentileri nelerdir? 1924'te Lenin'in ölümünden sonra iktidarı eline geçiren Stalin. Nitekim. Locarno Antlaşması'ndan ayrılmış ve askersiz bölge olan Ren Bölgesini işgal etmiştir. savaş sırasında Çarlık yönetiminin yapmış olduğu gizli anlaşmaları açıklamıştı. 1920'li ve 1930'lu yıllarda Uzakdoğu'nun en güçlü devleti idi.2.136 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI Hitler. Almanya'da Nasyonal Sosyalist Parti'nin iktidara gelmesi ve statükonun değiştirilmesine yönelik faaliyetlerde bulunması. üç yıl daha açıklıkla mücadele etmek zorunda kalmış ve milyonlarca kayıp vermiştir. totaliter devleti anlayışını yerleştirdikten sonra Almanya'nın sınırları dışında kalmış bulunan bütün Almanların birleştirilmesini ve bir tek devlet altında toplanmasını. Bu nedenle. Almanlarla görüşmüşlerdir. 1922'de tümüyle sona eren iç savaş. devletler arasında yeni ve önemli anlaşmazlıklar ortaya çıkarmıştır. Almanya ve müttefikleri ile 3 Mart 1918'de Brest-Litowsk Antlaşması'nı yaparak durumunu güçlendirmeye çalışmıştır. İkinci Dünya Savaşı'ndan önce önemli ölçüde güçlenmiştir.

özellikle Versailles Barış Antlaşması'yla getirilen silahlanma yönündeki kısıtlamaları kaldırmak istemiştir. Aynı gün yayınlanan bir yasayla da Alman Ordusu teşkilatında önemli değişiklikler yapmıştır. Almanya'nın Versailles Barış Antlaşması'nı Bozma Çabaları Hitler.D. Bu yönde attığı ilk adım. Hitler. Bu bölgede çıkarları olan İngiltere ve A. Uzakdoğu'daki güçler dengesini alt-üst etmiştir. Daha önce ilhak konusunda başarısız olan Hitler. Statükonun Bozulması ve İkinci Dünya Savaşı'na Yol Açan Olaylar 3. Japonya'nın bu tutumuna seyirci kalmışlardır. Bu ülkeler de silahlanmaya başlamışlardır.B. Hitler'in temel hedefi Versailles Barış Antlaşması'nı yıkmak ve emperyalist yayılmacılık olduğundan bu çabalarından vazgeçmemiştir. Versailles Barış Antlaşması'yla Almanya'ya dayatılan silahlanma kısıtlanmasını tanımadığını ifade etmiştir. Versailles Barış Antlaşması'nı hangi uygulamalarıyla bozmuştur? Hitler. 16 Mart 1935'te Alman halkına yayınladığı bir demeçte. Hatta. Bu çabalarını sürdürürken bir yandan da silahlanma faaliyetine girişmiştir. Japonya'yı durdurmak için Çin'e yardıma başlamışlardır. zorunlu askerlik sistemini getirdiğini açıklamıştır. Avusturya'daki Nazilerin gerçekleştirdiği hükümet darbesi başarısızlıkla sonuçlanınca ilhakı gerçekleştirememiştir. Japonya'nın emperyalist tutumu nedeniyle kendisini İkinci Dünya Savaşı'na girmekten kurtaramamıştır. gibi devletler. Böylece. bu antlaşmanın önemli sorunlarından biri olan Saar Bölgesi'ni 1 Mart 1935'te silah kullanmadan Alman sınırlarına dahil etmiştir. Hitler'in amaçlarından biri de Avusturya'nın Almanya topraklarına katılması idi.İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 137 Japonya'nın yayılmacı politikası.1. deniz ve hava kuvvetlerini güçlendirmeye çalışmıştır. Fakat. Gerek asker sayısını arttırmaya gerekse modern silah. koşulların olgunlaşması üzerine AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ ? . bu ülkeye karşı çıkmışlardır. 1934 yılında Avusturya'daki Nazileri kullanarak bu ülkenin ilhak edilmesi girişimidir. Japonya'nın 1937'de Çin'e ikinci kez saldırmasından sonra. Versailles Barış Antlaşması'nı ortadan kaldırmaya kararlı olan Almanya. Fransa karşılık vermek istemişse de bu oldu-bittiyi kabul etmek zorunda kalmıştır. Ancak. Almanya Versailles Barış Antlaşması'nın en önemli hükümlerinden biri olan silahlanma hükmünü tek taraflı olarak feshetmiştir. 3. Alman Hükümeti'nin de "Alman Reich'ının bütünlüğünü korumak". araç ve gereç yapımına önem vermiştir. Ancak. 4 Ekim 1933'te Silahsızlanma Konferansı'ndan ve Milletler Cemiyeti'nden çekilerek kara. Nitekim. Almanya'nın silahlanma politikası İngiltere ve Fransa'yı endişelendirmiştir. Fakat. Bunun üzerine Hitler. Almanya'ya karşı "uluslararası saygıyı sağlamak" ve genel barışın garantisi olmak üzere. Uzakdoğu. 7 Mart 1936'da askersiz hale getirilmiş bulunan Ren bölgesine asker göndermiştir. muhaliflerini tasfiye ettikten sonra tüm dikkatini Versailles Barış Antlaşması'nı bozmaya yöneltmiştir.

Japonya'nın Mançurya'ya saldırması. Nihayet.2. İtalya'nın tekrar el değmemiş zenginliklere sahip bulunan Habeşistan'la ilgilenmesine yol açmıştır. Habeşistan'daki çıkarları nedeniyle tepki gösterebilmiştir. politik koşullar bakımından İtalya'nın işini kolaylaştırmıştır. İtalyanlar engellenemediği gibi. Ancak. 1936 yılında İtalya ve Almanya arasında birçok karşılıklı ziyaretler yapılmıştır. İtalya. 12 Mart 1938'de Viyana ele geçirildikten sonra. 9 Mayıs 1936'da Habeşistan'ı ilhak ettiğini ilan etmiştir. 1930'lu yıllarda statükonun bozulmasına yol açan önemli olaylardan biri olmuştur. 3. Almanya ve A.B. bunu tüm çıplaklığıyla ANADOLU ÜNİVERSİTESİ . İngiltere'nin de Habeşistan'ın Tuna Gölü bölgesini ele geçirmek istemesi. 13 Mart'ta da Almanya ile Avusturya'nın birleştiği açıklanmıştır.Roma . Habeşistan'a askeri yardım da yapılamamıştır. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra nüfusun hızla artması. Milletler Cemiyeti işgalin sona erdirilerek barışın sağlanmasını istemişse de başarılı olamamıştır. endüstrinin hammaddeye gereksinim duyması ve 1929 dünya ekonomik bunalımından sonra ülkenin sarsılması. vakit yitirmeden sömürgecilik faaliyetlerine başlamıştı. Milletler Cemiyeti'nin etkili olamaması ve büyük devletlerin ortak bir cephe kuramaması. Habeşistan halkı cılız bir direniş gösterebilmişse de başarılı olamamışlardır. Bu bağlamda Habeşistan'ı ele geçirmek istemişse de başarılı olamamıştı.3. Nitekim. 1930'lu yıllarda. İki devlet birbirlerini her konuda desteklemeye başlamışlardır. İtalya'nın bu ülkeyi kendi topraklarına katma isteklerini kamçılamıştır. İtalyan Kralı'nın da aynı zamanda Habeşistan Kralı olduğu belirtilmiştir. Berlin .Tokyo Mihveri'nin Kurulması İtalya'nın Habeşistan'ı ele geçirmesinin sonuçlarından biri de.D. Almanya'nın da Versailles Barış Antlaşması'nı geçersiz kılması karşısında Milletler Cemiyeti'nin tepki göstermemesini fırsat bilerek harekete geçirmiştir. İtalya'nın Habeşistan'ı İşgal Etmesi ? İtalya. ? İtalya'nın Habeşistan'ı işgal etmesini kolaylaştıran etkenler nelerdir? İtalya lideri Mussolini. frenlemiştir. Almanya'yı öne çıkartmıştır. Bu ülkeyi de Fransa. 3.138 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 11 Mart 1938'de Alman Ordularını Avusturya'ya göndererek bu ülkeyi işgal etmiştir. Bu olay Avrupa'nın güçler dengesini bozarak. Öte yandan. Nazi Almanyasının ve Faşist İtalya'nın birbirine yaklaşması ve uluslararası politikada güçbirliğine gitmeleridir. yüzyılın sonlarında siyasal birliğini tamamlayan İtalya. Habeşistan işgali. Ancak. Mussolini 1 Kasım 1936'da Milano'da verdiği bir söylevde. İngiltere. 3 Ekim 1935'te İtalyan uçakları Kuzey Habeşistan'daki Adowa ve Adigrat şehirlerini bombardıman ederek Habeşistan'ı işgale başlamışlardır. Habeşistan'ı hangi nedenlerden dolayı işgal etmek istemiştir? XIX.

işbirliği ve barış isteyen bütün Avrupa devletlerinin etrafında toplanabileceği bir mihverdir" demiştir. bir devlet" politikasını tam anlamıyla gerçekleştirebilmek amacıyla. ortak çıkarları korumak için alınacak önlemler hakkında birbirlerine danışacaklardı. Sovyetler Birliği'ne karşı birleşmişlerder. görüşmede Südet Almanları üzerindeki isteklerinden vazgeçemeyeceğini ve gerektiğinde savaşı göze alacağını açıklamıştır. Nitekim. Çekoslovakya'nın Südetler bölgesinde 3. Çekoslovakya sınırına asker yığarak amacına ulaşmaya çalışmıştır. 1936 yılının ortalarından itibaren Almanya ve Japonya. bir taraftan Sovyetler Birliği'ne karşı pozisyonunu güçlendirmeye çalışırken. Çekoslovakya'yı ele geçirmenin yollarını aramıştır.5 milyon Alman yaşamaktaydı. Almanya ve Japonya arasında siyasi rejim temeline dayalı bir ittifak yapılmış ve bununla "Berlin-Tokyo Mihveri" kurulmuştur. 5 Kasım 1937'de Roma'da imzalanan bir antlaşmayla Anti-Komintern Paktı'na katılmıştır. İkinci Dünya Savaşı'na giden süreçte önemli bir dönüm noktası olan "Berlin-Roma-Tokyo Mihveri" oluşturulmuş olmaktaydı. Nitekim. Alman nazizmine karşı silahlanmasını hızlandırmıştı. diğer taraftan da Japonya'ya yaklaşmaya başlamıştır. Sovyetler Birliği de. taraflar Komünist Enternasyonalinin (Komitern) faaliyetleri ve buna karşı savunma önlemleri hakkında birbirlerine danışacaklar ve temas halinde bulunacaklardı. birbirlerine haber vermeden Sovyetler Birliği ile hiçbir siyasal anlaşma yapmayacaklardı. açık ve gizli olmak üzere iki kısımdan oluşmaktaydı. Gizli kısma göre de.Roma çizgisi bir taksim çizgisi olmayıp. Buna karşılık Almanya'da. Almanya'nın Avrupa'nın Siyasi Haritasını Değiştirmeye Yönelik Çalışmaları Hitler. Zira. Hitler. Bu Pakt ile. Böylece. Almanya'nın bu saldırgan tutumu karşısında İngiltere Başbakanı Chamberlain 15 Eylül 1938'de Almanya'da Hitlerle görüşerek soruna çözüm bulmaya çalışmıştır. Almanya'nın yayılmacılığı karAÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ . Pakt'ın süresi Üçüncü Enternasyonal'in devamı süresince olacaktı.4. Pakt.İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 139 ortaya koymuştur: "Berlin . 13 Mart 1938'de Avusturya'yı ilhak ettikten sonra "bir ulus. Açık kısma göre. Bu gelişmelerin sonucunda Almanya ve Japonya. Ülkelerindeki komünist faaliyetlerine karşı sert önlemler alacaklar ve bu konudaki işbirliğini sağlamak için de devamlı bir komite kuracaklardı. Ayrıca. Hitler. ? 3. Anti-Komintern Paktı'nın oluşturulmasındaki amaç nedir? Bu tarihlerde Avrupa'da bu gelişmeler olurken. 25 Kasım 1936'da Berlin'de "Anti-Komintern Paktı"nı oluşturmuşlardır. taraflardan biri Sovyetler Birliği'nin herhangi bir saldırısına uğrarsa. Yayılmacılık konusunda Almanya'dan ve Japonya'dan geri kalmayan İtalya da. burayı Almanya topraklarına katmak için bu ülkedeki Nazilerin çıkardıkları karışıklıklardan yararlanma yoluna gitme isteğindeydi.

Polonya'yı neden işgal etmek istemiştir? Adım adım ilerleyen Almanya. Bu kararını 5 Nisan 1939'da Almanya'ya bildirmiş ve destek istemiştir. İtalya'nın Arnavutluk'u İşgal Etmesi ? Almanya. Ve bu ülkeden Dantzing bölgesini istemiştir. ? Münih Konferansı'nda hangi konular karara bağlanmıştır? Sorunun gittikçe tırmanması üzerine İngiltere Başbakanı Chamberlain'ın önerisi üzerine Almanya. Ancak. Bu konferansta. 3. Buna karşılık İtalya da. 11 Nisan 1939'da Alman ordularına verilen talimatta. Sovyetler Birliği ve Fransa. Polonya'nın bağımsızlığı tehdit edilir ve Polonya da buna karşı koyarsa. Nitekim. Fransa. Almanya bu protestoları dikkate almadığı gibi bu kez de 23 Mart 1939'da Litvanya sınırları içinde bulunan Memel'e saldırmış ve ele geçirmiştir. "doğuya doğru genişleme" politikası uyarınca. İtalya'nın Arnavutluk'u işgali karşısında nasıl bir politika izlemiştir? Almanya'nın kısa bir süre içerisinde egemenlik alanını genişletmesi. Mussolini'nin bu girişimini şiddetle destekleyceğini açıklamıştır. bunu yeterli görmemiş ve İngiltere ile Fransa'nın şiddetli karşı çıkmalarına rağmen. Südet bölgesinin Almanya'ya verilmesine. Sovyetler Birliği ise. Almanya'ya bir nota vererek olayı protesto etmişlerdir. Almanya'yı desteklediğini ifade etmiştir. İngiltere ve Fransa bütün güçleriyle Polonya'ya yardım edeceklerdi. Avrupa genel bir savaşla karşı karşıya gelmiştir. Bu nedenle. İtalya'nın faşist lideri Mussolini üzerinde olumsuz bir etki bırakmıştı. Mussolini kendi gücünü göstermek ve Dalmaçya kıyılarında üstünlük kurmak için Arnavutluk'u işgal etmeye karar vermiştir. İtalya ve İngiltere arasında 29 Eylül 1938'de Münih Konferansı toplanmıştır. ? Almanya. Bu amacını gerçekleştirmek için Polonya'ya baskı yapmaya başlamıştır. 31 Mart 1939'da Polonya'ya garanti vermişlerdir.5. iki taraf arasındaki ilişkileri gittikçe daha da gerginleştirmiş ve savaşın çıkmasını bir an meselesi haline getirmişti. Almanya. Südet bölgesini almakla egemenlik alanını genişletmişti. Çekoslovakya'nın yeni sınırlarının saptanması için bir uluslararası komisyonun kurulmasına. Almanya. 15 Mart 1939'da ordusunu Prag üzerine göndererek Çekoslovakya'yı işgal etmiştir.140 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI şısında İngiltere ve Fransa savaş hazırlıklarına başlamıştır. Bunun üzerine İngiltere ve Fransa. Batılı büyük devletlerin Almanya'ya karşı koyması. Böylece. saptanan sınırın uluslararası güvence altına alınmasına ve Almanya ile İngiltere'nin birbirlerine karşı savaşmayacaklarına dair noktalar üzerinde durulmuştur. bir Orta Avrupa ülkesi olan Polanya'ya göz dikmiştir. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ . 1 Eylül'de Polonya'nın işgal edilmesi için tüm hazırlıkların yapılması istenmiştir. Çekoslovakya'ya yardım edeceğini belirtmiştir.

Almanya ve İtalya arasında "Çelik Pakt" adı verilen bir ittifak imzalanmıştı. taraflardan biri üçüncü devletle savaşa tutuşursa. Kısa bir süre içinde Arnavutluk. on yıl yürürlükte olacaktı. Pakt'a karşılık 25 Ağustos 1939'da Almanya'nın ele geçirmek istediği Polonya ile bir ittifak antlaşması yapmıştır. Nitekim. Hitler. 7 Nisan 1939'da Arnavutluk'u işgale başlamışlardır. 17 Nisan 1939'da Almanya'ya başvurarak. Bu olayla. Nihayet. Bu sert tutum İtalya'yı daha fazla Almanya'ya itmişti. Batılı müttefiklerin kendisini herhangi bir saldırı karşısında savunmasız bırakacağı duygusuna kapılmıştı. Molotov. Pakt. Bunun üzerine her iki ülke kendi çıkarları doğrultusunda bir "saldırmazlık paktı" yapılması hazırlıklarına girişmiştir. 22 Mayıs 1939'da. taraflar birbirlerine saldırmayacaklar. diğer taraf bu üçüncü devlete hiçbir şekilde yardım etmiyecekti. ideolojik farklılıkların iki devlet arasındaki ekonomik ilişkileri engellememesi gerektiğini söyleyip. İngiltere de. Doğu Akdeniz ve Balkanların statükosu ağır bir tehdit altına girmiştir. Sovyetler Birliği'nin. dünyayı yeni bir dünya savaşının eşiğine getirmişti. Ortak çıkarlar konusunda birbirleriyle ilişki kuracaklardı. bu ilişkileri geliştirmek istemiştir. devletler bloklaşmaya başlamış ve blokların birbirleriyle olan ilişkileri kopma noktasına gelmişti. İngiltere'nin ve Fransa'nın askeri heyetleri arasında bir süreden beri sürdürülen görüşmeler de sona erdirilmiştir. Zira. Tüm bu siyasal gelişmeler. İtalya'nın egemenliği altına girmiştir.6. Almanya ve İtalya'nın gelecek genişleme girişimlerine göz yummayacağını göstermek için Polonya. ? ? AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ .İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 141 Bari ve Brindizi limanlarında hazırlanan İtalya donanması ve askerleri. Sovyetler Birliği'nde Dışişleri Bakanlığına Molotov'un getirilmesi gelişmelere yeni boyutlar kazandırmıştır. Bu nedenle. 23 Ağustos 1939'da "Sovyetler Birliği-Almanya Saldırmazlık Paktı" imzalanmıştır. İngiltere. Moskova'daki Alman büyükelçisine siyasal bir anlaşma yapılmasının daha uygun olacağını belirtmiştir. Sovyetler Birliği de. Sovyetler Birliği-Almanya Saldırmazlık Paktı İtalya'nın Arnavutluk'u işgal etmesi İngiltere ve Fransa tarafından büyük tepkiyle karşılanmıştı. Pakt'a göre. Sovyetler Birliği'nin bu yaklaşımına olumlu yaklaşmıştır. Ancak. İngiltere'nin Saldırmazlık Paktı'na tepkisi ne olmuştur? Bu paktın sonucunda. 3. Romanya ve Yunanistan'a askeri güvence vermiştir. Sovyetler Birliği ve Almanya arasında imzalanan Saldırmazlık Paktı'nın hükümleri nelerdir? Bu arada.

bu antlaşmayla Estonya'da deniz. 5 Ekim'de Letonya. Ancak. Almanya'dan işgalin sona erdirilmesini ve birliklerini Polonya'dan geri çekmesini istemiştir. Alman birlikleri. Sovyetler Birliği ile 28 Eylül 1939'da karşılıklı yardım antlaşması imzalamak zorunda kalmıştır. Böylece dünyayı altı yıl boyunca kasıp kavuracak İkinci Dünya Savaşı başlamıştır. Finlandiya'nın istekleri kabul etmemesi üzerine. 12 Mart 1940'da Sovyetler BirANADOLU ÜNİVERSİTESİ . Polonya üzerindeki baskısını arttırmıştır. 12 Ekim 1939'da Litvanya ile imzaladığı karşılıklı yardım antlaşmalarıyla. 30 Kasım 1939'da bu ülkeye saldırmıştır. 4. Polonya'nın doğusunu. Sovyetler Birliği'nin Baltık Ülkelerini Ele Geçirmesi ? Sovyetler Birliği. bu ülkelerde de üsler elde etmiştir. 28 Eylül'de Polonya'nın en önemli kentlerinden biri olan Varşova dahil olmak üzere ülkenin büyük bölümünü ele geçirmiştir. Almanya. Sovyetler Birliği. Ancak. Sovyetler Birliği. Bu isteğin geri çevirilmesi halinde. Almanya ile yaptığı saldırmazlık paktında kendisine ayrılan Polonya topraklarını işgale başlamıştır. Estonya. Baltık Denizi'nin doğu kıyılarını nüfuzu altına alan Sovyet Birliği. Sovyetler Birliği. Almanya-Polonya Savaşı ve Polonya'nın Paylaşılması ? İkinci Dünya Savaşı hangi olayla başlamıştır? Almanya. Koridor bölgesi için plebisit yapılmasını. Finlandiya'dan da üsler istemeye başlamıştır.1. Birinci Dünya Savaşı sonunda kaybettiği Baltık topraklarını tekrar ele geçirmek için bu bölgeye yönelmiştir. 28 Eylül 1939'da Moskova'da ek bir antlaşma yaparak. ülkelerini başarıyla savunmuşlardır. kara ve hava üslerine sahip olduktan sonra. 29-30 Ağustos 1939'da Dantzing serbest şehrinin kendisine verilmesini. Savaşın Başlaması ve Yayılması 4. 27 Eylül 1939'da Estonya'dan kendisine deniz ve hava üsleri verilmesini istemiştir. bu istekleri kabul etmekle birlikte. ülkenin işgal edileceğini bildirmiştir. Polonya. Finliler. İngiltere ve Fransa. Bu ülke. Finlandiya.2. Bunun üzerine Almanya ve Sovyetler Birliği. Polonya'nın işgale uğraması Sovyetler Birliği'ni harekete geçirmiştir. uluslararası alanda yalnız kaldığından barış görüşmelerini kabul etmek zorunda kalmıştır. Almanya'da Varşova dahil batısını almıştır. 1 Eylül 1939'da savaş ilan etmeksizin Polonya'yı işgale başlamıştır. seferberliğin kaldırılmasını ve bu konuları görüşmek üzere bir Polonya temsilcisinin 30 Ağustos günü Berlin'de bulunmasını istemiştir. bir yanıt alamadıkları için 3 Eylül 1939'da Almanya'ya savaş ilan etmek zorunda kalmışlardır. Baltık ülkelerini ele geçirirken nasıl bir strateji izlemiştir? Sovyetler Birliği. Sovyetler Birliği ile saldırmazlık paktı imzaladıktan sonra. Polonya'yı aralarında paylaşmışlardır. Bunun üzerine. temsilcisinin istenilen tarihte Berlin'e gitmemesi üzerine Almanya harekete geçmiştir.142 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 4.

Bu olayla. Fransız Hükümeti'ni tanımadığını açıklayarak. Norveç de. Bunun üzerine Fransa'da hükümet değişikliği olmuş. Lüksemburg hemen işgal edilmiştir. Sovyetler Birliği. Fransa'nın Alman işgalinden kurtarılması için büyük çaba harcayacaktır. Hollanda ve Belçika kendilerini savunmalarına rağmen. 9 Nisan 1940'da Danimarka ve Norveç'i işgal etmeye başlamıştır. Londra'da askeri ateşe olarak bulunan General de Gaulle. Almanya. Bu arada. 22 Haziran 1940'da Compiegne'de Almanlarla mütareke imzalamıştır. Hitler. Belçika ve Lüksemburg'a saldırmaya başladılar. 10 Mayıs 1940 sabahı Alman Orduları Hollanda. anavatan toprakları dışında bir direniş gücü oluşturmaya çalışmıştır. Almanya'nın Danimarka ve Norveç'i İşgal Etmesi Almanya'nın Danimarka ve Norveç'i işgal etmesindeki amacı nedir? Almanya. bu olumlu gelişmeler sonucunda 14 Haziran 1940'da Paris'e girmiştir. 4. Bu mütarekeye göre.İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 143 liği-Finlandiya Barış Antlaşması imzalanmıştır. üs kurma hakkı elde etmiştir. kuzeyi ve doğusu Alman işgaline bırakılmıştır. Fransa'ya saldırmadan önce. İngiliz donanmasının Norveç kara sularında bulunan bir Alman gemisine saldırmasını bahane ederek. stratejik yönden önemli olan Danimarka ve Norveç'i ele geçirmeye çalışmıştır. Fransa üzerine yönelmiştir. Sovyetler Birliği. Baltık kıyılarına iyice yerleşmiştir. Mareşal Petain başkanlığında kurulan yeni hükümet. Bu başarılardan sonra Almanlar. Norveç Kralı ve hükümeti Londra'ya kaçtı. bu işgallerle. bir yandan İngiliz ve Fransız güçlerini Manş kıyılarında çember içine alırken. Büyük Alman Devleti'nin yanısıra büyük bir Cermen İmparatorluğu amacına da yönelmiştir. Batı'ya. ? 4. Fransa'nın bütün batı kıyıları.4. Almanya'nın kesin olarak başarılı olacağına inanan İtalya da. Nitekim. Hollanda 15 Mayıs 1940'da. bu ülkeden önemli ölçüde toprak kazanmış. Fransa'nın işgal edilmesinden sonra nasıl bir direniş hareketi başlatılmıştır? Vichy'ye taşınmış olan yeni Fransız Hükümeti. Danimarka kısa bir direnmeden sonra teslim olmuş. Norveç ve Danimarka'yı işgal ederek doğusunu ve kuzeyini güvenlik altına aldıktan sonra. Almanların işgalinden kurtulamamıştır. Finlandiya bağımsızlığını korumakla birlikte. Belçika da 28 Mayıs'ta teslim olmak zorunda kalmıştır. AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ ? . Nitekim de Gaulle. Almanya yanlısı bir politika izlemiştir. bir yandan da Paris üzerine yürümeye başlamışlardır.3. Nisan ayının sonuna kadar karşı koymasına rağmen. 10 Haziran 1940'da Fransa'ya savaş ilan ederek. Fransız Ordusu silahsızlandırılarak tutsak edilmiş. Batı Cephesi'nin Açılması Almanya. İkinci Dünya Savaşı'na katılmıştır. Ancak. Hitler Almanyası.

İngiltere'nin güç durumda kalmasına yol açmıştı. İngiliz adalarında hava üstünlüğünü ele geçirememesi ve kış mevsiminin gelmesi üzerine bu ülkenin işgalinden vazgeçmişlerdir.144 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI Almanya. Mısır'daki İngiliz kuvvetleri takviye alarak güçlendikten sonra 8 Aralık 1940'da karşı saldırıya geçmiştir. hava savaşları ve Fransız direniş gruplarının eylemleri etkili olmuştur. Bundan sonra. 13 Eylül 1940'da Mısır'a saldırmıştır. Almanların. Almanya. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ . Kuzey Afrika'yı ısrarla ele geçirmek isteyen İtalya. ? Kuzey Afrika Cephesi'nde olaylar nasıl gelişmiştir? İtalya'nın ard arda başarısızlığa uğraması üzerine. Mihver devletleri yenilmişler ve 1943 yılının Mayıs ayında teslim olmuşlardır. Böylece.5. Kuzey Afrika'da stratejik bir öneme sahip olan Libya'yı elinde bulunduruyordu. Müttefikler. Zira. Japonya ve Almanya arasında Üçlü Pakt denilen bir ittifak antlaşması imzalanmıştı. Bu Pakt'la. kısa bir ilerlemeden sonra durdurulmuştur. İngiltere'yi nasıl etkilemiştir? İtalya'nın 10 Haziran 1940'da Fransa'ya savaş ilan ederek İkinci Dünya Savaşı'na katılması. 1942 yılının Ekim ayından itibaren İngiliz karşı saldırısı üzerine Mihver devletleri gerilemeye başlamışlardır. Almanya. Japonya'da Uzak Doğu'da istilaya dayalı "yeni düzenler" kuracaklardı. Fransa'yı savaş dışı bıraktıktan sonra İngiltere'ye yönelmiştir. Ancak. Avrupa'daki bazı küçük devletleri anlaşmalarla egemenliği altına almaya başlamıştır. çetin İngiliz direnişi karşısında. Nitekim. 1941 yılının Mart ayında Kuzey Afrika savaşlarına katılmıştır. Balkan Cephesi Fransa'nın yenilmesinden sonra. 27 Eylül 1940'da İtalya. Nitekim. Kuzey Afrika savaşlarında başarı kazanarak Akdeniz'in güney kıyılarına egemen olmuşlardır.6. Müttefik devletlerin de Kuzey Afrika'ya asker göndermeleriyle yapılan savaşlar sonucu. Şubat 1941'de Bingazi. Bu bakımdan. 4. Batı cephesinde Normandiya çıkarmasına kadar. Nisan 1941'de de İtalya'nın elinde bulunan Eritre ve Habeşistan'ı işgal etmiştir. Kuzey Afrika Cephesi ? İtalya'nın Kuzey Afrika'da cepha açması. Almanya ve İtalya Avrupa'da. İngilizler karşısında başarı kazanarak İskenderiye yakınlarına kadar ilerlemişlerdir. İtalya. Ayrıca. stratejik ve ekonomik yönlerden önemli bir alan olan Kuzey Afrika'nın tümüyle ele geçirilmesi. General Rommel komutasındaki Alman orduları. Libya'da topladığı 200 bin kişilik bir orduyla. Akdeniz'de bulundurduğu donanma ile İngiltere'nin sömürgeleriyle bağlantısını önemli ölçüde kesmekteydi. savaşın gidişatını değiştirilebilecekti. Ancak. 4. Ancak.

Fakat. Yugoslavya'yı İtalya.İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 145 Bununla birlikte. kendilerini savundularsa da. Daha sonra da bütün Ege Adaları ele geçirilmiştir. Kırım ve Sıvastopol'u kuşatmış ve AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ ? . İtalyan kuvvetleri başarısızlığa uğramıştır. Ancak. İngiltere'yi kısa sürede yenemiyeceğini anlamış. 28 Ekim 1940'da Yunanistan'a ultimatom vererek. Oysa. Bu amaçla. Tito'nun önderliğindeki komünistler ile Mihailoviç'in önderliğindeki ulusalcılar. Almanya. Bulgaristan da. Nitekim. Tüm bu gelişmeler üzerine. Mussolini de. İşte. Almanya. Bu arada. Fakat. Balkanlar da kısa süre içinde önemli başarılar elde etmişlerdir. Almanlar. antlaşmanın yapıldığı gün Yugoslavya'yı işgal etmeye başlamış ve 17 Nisan 1941'de de teslim almıştır. Yugaslavya. ? 4. İngiltere'yi yıpratmayı hedeflemiştir. Almanya .Sovyetler Birliği Savaşı Almanya. Finlandiya. Sovyetler Birliği. Hitleri daha büyük amaçlar belirlemesine ve gerçekleştirmeye yöneltmiştir. geniş doğu topraklarını ele geçirerek. Hitler. Ancak bu görüşmelerde. Hitler'e bilgi vermeden Yunanistan'ı işgal etmek istemişti. bu nedenle. hammadde stoklarını arttırmanın yollarını aramaya başlamıştır. Bu yolla. Ancak. Görüşmelerin başarısızlığa uğraması nedeniyle Sovyetler Birliği ve Almanya'nın arası açılmaya başlamıştır. 31 Mayıs 1941'de de Girit paraşütcü Alman birlikleri tarafından işgal edilmiştir. 20 Kasım 1940'ta Macaristan'ı. Bunun için. 22 Haziran 1941'de savaş ilan etmeksizin Sovyetler Birliği'ne saldırmıştır. bu ülkeyi Üçlü Pakt'a alarak dünyanın paylaşılmasına onları da ortak etmek istemiştir. Almanya. red edilince Arnavutluk'taki İtalyan kuvvetlerini Yunanistan'a saldırtmıştır. 6 Nisan 1941'de Sovyetler Birliği ile bir dostluk antlaşması imzalamıştır. Alman Ordusu üç koldan Sovyetler Birliği'ne taarruz etmişti. Hatta.7. Macaristan ve Bulgaristan arasında paylaştırmıştır. 23 Kasım 1940'ta Romanya'yı ve 24 Kasım 1940'ta da Slovakya'yı zorla Üçlü Pakt'a almıştır. Yunanlılar. 25 Nisan'da Atina. Almanlarla şiddetli bir gerilla savaşına girişmişlerdir. Sovyetler Birliği'ni işgal ederken nasıl bir strateji izlemiştir? Almanya'nın kısa bir süre içinde çeşitli cephelerde büyük başarılar elde etmesi. Orta Avrupa ve Güney-Doğu Avrupa topraklarını ele geçirmeye çalışmıştır. bu amaçlarına ulaşmak için öncelikle. Güney kolu kısa bir süre içinde Odesa'yı ve Kiev'i almış. bu ülkeden üsler istemişti. 12-13 Kasım 1940'da Sovyet Dışişleri Bakanı Molotov Berlin'e davet edilmiştir. kısa vade de Sovyetler Birliği ile bir çatışmayı da göze almamıştır. Sovyetlere İran ve Hindistan'ı alarak Hint Okyanusuna çıkmalarını önermiştir. bu gelişmelerden sonra. karşı koymasına rağmen 1 Mart 1941'de Üçlü Pakt'a katılmak zorunda kalmıştır. Böylece. Almanya. Bulgaristan ve Boğazlar'a dayalı olarak çeşitli isteklerde bulunmuştur. 6 Nisan 1941'de Almanya'nın Bulgaristan'daki kuvvetlerini Yunanistan'a girmeye başlamıştır. Almanlar. Almanya'nın Balkanlara yönelmesindeki temel amaç nedir? Öte yandan Almanya.

Bununla birlikte. Müttefik devletlere değişik zamanlarda askeri yardımlarda da bulunmuştur. Almanlar yoğun bir saldırı düzenlemesine rağmen Moskova'yı alamamışlardır. Avrupa'da başlayan savaş karşısında tarafsız kalmıştı. savaş sonunda barışın korunması için birlikte hareket edilmesi. Bu antlaşmaların yapılması ve A.D. bütün güçleriyle birbirlerine yardım etmeyi ve Almanya ile ayrı ayrı mütareke ve barış antlaşması imzalamamayı kararlaştırmışlardır. Sovyetlerin Doğu Avrupa'da Almanları durdurması ve baskı altına almasını hedeflemişlerdir.'nin çıkarıyla çatışmaktaydı. Smolensk'i ele geçirerek Moskova'ya yönelmişti.8. Japonya'nın yayılmacılığını önlemek istemiştir. bolşevik ilkeleri bir yana bırakmış.D. ? Sovyetler Birliği'nin işgal edilmesi.B. Bunda kış mevsiminin gelmesi ve Alman ordusunun kış koşullarına göre organize edilememesi de etkili olmuştur.B. Sovyet halkının direnişi üzerine Almanlar.D. Uzakdoğu'da Japonya ve A. Ancak. ? Sovyetler Birliği. faşizmle mücadeleye çağırmıştır. 4. A.D.B.D.146 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI Rostov'a ulaşmıştı.B. İkinci Dünya Savaşı'nın çıkmasıyla A. Bununla iki devlet.D. Ancak. Almanya'ya karşı birbirini desteklemeyi. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ .'nin Savaşa Girmesi ? A. Alman saldırılarını durdurmak için kapitalist ülkelerdeki düzeni yıkmayı hedefleyen Üçüncü Enternasyonelin lağv edilmesini sağlamış. Sovyet yöneticileri. Bununla birlikte. A. İngiltere ve Sovyetler Birliği arasında 26 Mayıs 1942'de bir ittifak antlaşması yapılmıştır. Zira.'de Çin'e mali yardımda bulunarak.B. Bununla birlikte.'nin savaşa girmesinden sonra.B. Sovyet lideri Stalin de. İkinci Dünya Savaşı'nın başlarında nasıl bir politika izlemiştir? A. ve Japonya arasındaki ilişkiler de gerginleşmeye başlamıştı. içte ve dışta sağladıkları destekle uzun süre Alman kuşatmasına karşı koymuşlardır. Sovyetler ile İngilizler arasında 12 Temmuz 1941'de Ortak Hareket Antlaşması imzalanmıştır. güçler dengesini nasıl değiştirmiştir? Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne saldırması üzerine. Leningrad'ta durdurulmuştur. İngilizlerle ittifak antlaşması yaptıktan sonra hangi değerleri öne çıkarmıştır? Bu antlaşmayla müttefikler. Antlaşmada. ile sıkı işbirliği yapılması ve karşılıklı her türlü yardım yapılması gibi noktalara yer verilmişti. ulusalcılığı ve dini ön plana çıkarmıştır.B. Halkı da.D.. Baltık ülkelerinden hareket ederek Leningrad üzerine yürümüştü. 4 Aralık 1941'de Sovyetler Birliği ve Polonya arasında Dostluk ve Yardım Paktı adı verilen bir antlaşma imzalanmıştır. Kuzey ordusu da. 1937'de başlattığı Çin Savaşı'nı sürdürmekte kararlı idi. Sovyetler Birliği de.D. İngiltere ve Müttefiklerinin Sovyetler Birliği . Japonya. Orta kesim ordusu ise..Almanya savaşına katılması.B. A. Alman saldırılarına karşı önemli sayılacak siyasi ve askeri destek sağlamıştır.

8 Aralık günü A. ve İngiltere'ye. AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ ? . Bildiride iki devlet.B. küçük-büyük tüm devletlerin aynı koşullar altında dünya ticaretine katılmalarını istediklerini. Bu olayla.. Uzakdoğu'da savaş Japonya'nın aleyhine dönmeye başlamıştır.B. Nazi diktatörlüğünün tam olarak yıkılmasından sonra.D.D. 11 Aralık'ta da Almanya ve İtalya. 14 Ağustos 1941'de "Atlantik Bildirisi" adı verilen bir metin yayınlamışlardır.D. ile birer antlaşma imzalaması savaşın gidişatında önemli bir dönüm noktası oluşturmuştur. 7 Aralık 1941'de Hawaii Adalarında Pearl Harbour'da demirli bulunan Amerikan Pasifik donanmasına saldırmış ve bu donanmanın büyük kısmını yok etmiştir. 1942 yılının sonlarında Japonya'nın yayılmasını durdurmuşlardır. Atlantik Bildirisi'nde hangi ilkelere yer verilmiştir? Roosevelt ve Churchill. birbirleriyle savaşa girmişlerdir.İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 147 A.'ne resmen savaş ilan etmiştir.D. 1 Ağustos'ta da A. savaş tam bir dünya savaşına dönüşmüştür. Japonya. A.B.B. Müttefikler.1. Böylece. Japonya'daki militarist yönetim. eskiden beri özlemini duyduğu Büyük Pasifik İmparatorluğu'nu kurmak için harekete geçmiştir. içinde bulundukları bloklara uygun. A. Almanların Rusya'da ilerlemesinden ve Anglo-Saksonların Pasifik'te zayıf bulunmasından cesaret alarak. Başkanı Roosevelt ve İngiltere Başbakanı Churchill.B. görüşmelerden sonra.B. ? 5. bütün ulusların sınırları içinde güvenle yaşama olanağı sağlayacak bir barışın yapılmasını. hangi olayla savaşa girmiştir? Tüm bu gelişmelerin yanında. Hatta. savaşın ilk anlarında büyük başarılar kazanmışlardır.D. bunun üzerine Sovyetler Birliği'nin de 12 Temmuz 1941'de İngiltere. Ancak. 1941 yılının Ağustos ayının başlarında savaşla ilgili gelişmeleri görüşmek üzere Atlantik'te (Atlas Okyanusu'nda) bir savaş gemisinde biraraya gelmişlerdir. topraklarını genişletmek istemediklerini. Nitekim. Pasifik'te birçok bölgeyi ve Hindiçini'ni işgal etmişlerdir. 12-13 Kasım 1942'de Salomon adaları açıklarında Japonya donanmasını ilk büyük yenilgiye uğratmıştır. dünyanın değişik bölgelerinde bulunan birçok devlet de.D. her ulusun kendi istediği hükümet şeklini seçme hakkına uyacaklarını. böyle bir barışla bütün insanlara engel çıkartılmadan bütün deniz ve okyanuslarda dolaşma olanağının sağlanmasını ve bütün ulusların kuvvet kullanmaktan vazgeçme yolunu tutmaları gerektiğine inandıklarını belirtmişlerdir. Görüldüğü gibi. Savaş Sırasında Önemli Siyasal Buluşmalar 5. bildiriye özgürlük ve demokrasi ilkeleri yön vermiştir. A. Japonya. Bu olayın sonucunda Japonya. Atlantik Bildirisi Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne saldırması.

5.B.B. kuvvetlerinin. Türkiye'nin savaşa sokulmasını ve ikinci cephenin Balkanlarda açılmasını önermiştir. Daha önce.. Konferansın sonunda. 5. savaş sonrasında kurulacak barışın korunması sorumluluğunun A. bu öneriler kabul görmemiştir.D. Fransa'da açılması planlanan ikinci cephenin Normandiya kıyılarında olmasına ve bunun hazırlanması sorumluluğunun da A.'ne bırakılmasına karar verilmiştir. Churchill. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ .D. savaş sorunları görüşülmüştür. 1 Ocak 1942'de. Bu konferansta.D. İtalya'nın işgal edilmesi. Almanya'ya karşı savaşa giren 26 devletin de imzasıyla.2. ikinci cephenin Fransa'da açılması.3.D. savaştan sonra kurulacak olan Birleşmiş Milletler Örgütü'nün nüvesi oluşturulmuştur. bunun için de Türkiye'nin savaşa katılmasını sağlamak üzere hazırlıklara girişilmesi.B. Görüşmelerde. Kazablanka Konferansı ? Kazablanka Konferansı'nda hangi konular üzerinde durulmuştur? A.B. Mihver Devletleri'nin kayıtsız şartsız teslimine kadar mücadeleye devam edilmesi gibi kararlar alınmıştır.D. Ancak. 14-24 Ocak 1943 tarihleri arasında Kazablanka kentinde yapılmıştır. Balkanlarda ikinci bir cephenin açılması. Sovyetler Birliği ve Çin'e verilmesi kararlaştırılmıştır. Atlantik Bildirisi'ndeki ilkeler aynen kabul edilmiştir. Böylece.B. 5.'nin savaşa katılmasından sonra. Kuzey Afrika savaşlarının gidişatı ve sonrası hakkında stratejik ve diplomatik sorunlar ele alınmıştır.4. Almanya'nın silahsızlandırılmasını ve kontrol altına alınmasını öngören bir plan kabul edilmiştir. 14-24 Ağustos 1943 tarihleri arasında Kanada'nın Quebec kentinde tekrar biraraya gelmişlerdir. Türk hava alanlarından yararlanılması. Atlantik Bildirisi esas olmak üzere "Birleşmiş Milletler Bildirisi" yayınlanmıştır.148 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI A. zafer elde edilinceye kadar işbirliği yapılacağı açıklanmıştır. Ayrıca. 1942 yılının Kasım ayında Fas ve Cezayir'e çıkması üzerine. Sovyetler Birliği üzerindeki baskıyı hafifletmek için Sicilya'ya çıkartma yapılması. Bu bildiride. İngiltere. Quebec Konferansı ? Quebec Konferansı'nda hangi öneriler kabul edilmemiştir? Roosvelt ve Churchill. Washington Konferansı 12-16 Mayıs tarihleri arasında Roosevelt ve Churchill arasında gerçekleştirilen konferansta. A. Ayrıca. Sovyet lideri Stalin de davet edilmişse de katılamamıştır. Başkanı Roosevelt ve İngiltere Başbakanı Churchill arasında.

bu konularda kesin bir sonuca varılamamıştır. A. Kızıl Ordu birliklerinin işgali altında bulunmayan bir yere gitmeyeceğini açıklamıştır. Konferans. Bildirilerde.5.Şek'i arasında yapılan konferansta. savaş sona erdiğinde Japonya ile yapılacak barışın esaslarının neler olması gerektiği üzerinde durulmuştur. 1 Kasım'da yayınlanan ortak bildirilerle sona ermiştir. ? 5. üç büyük Müttefik devlet adamının buluşmaları gündeme gelince.6. İtalya'daki savaş suçlularının mahkemeye verilmesine. Ayrıca. Müttefik devletlerin düşmanın kayıtsız-koşulsuz teslim olmasından sonra. Bununla birlikte. Normandiya'da ikinci cephenin açılması. Churchill ve Çin Devlet Başkanı Çan-Kay. ? 5. Tahran'da biraraya gelmişlerdir. 1941 yılında Sovyet Birliği'ne kolay yollardan yardım ulaştırabilmek için İngilizler ve Sovyetler tarafından işgal edilmişti. Yugoslavya'daki direnişçilere her türlü desteğin verilmesi. Stalin. kesin zafere kadar savaşın birlikte sürdürülmesi ve savaştan sonra barışın korunması için bir uluslararası örgütün kurulması kararlaştırılmıştır. Ancak. Polonya sınırının saptanması. Japonya'yı Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra ele geçirmiş olduğu bütün toprakları boşaltmaya zorlamak. Kore'nin bağımsızlığının tanınması gibi konularda da hemfikir olduklarını belirtmişlerdir. Avusturya'nın savaştan sonra bağımsız bir devlet olmasına ve Alman savaş suçlularının yargılanmak üzere ilgili devletlere teslim edilmesine karar verildiği açıklanmıştır. Türkiye'nin savaşa sokulması.D.B. İngiltere. 26 Kasım 1943'te yayınladıkları ortak bildiride. Kahire Konferansı Kahire Konferansı'nda hangi kararlar alınmıştır? 22-26 Kasım 1943'te Roosevelt. savaşta meydana gelen son gelişmeleri görüşmüşlerdir. konferansa katılan üç devlet.İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 149 5. Churchill ve Stalin. Tahran Konferansı Tahran Konferansı'nda hangi kararlar alınmıştır? İran. Bunun üzerine. Moskova Konferansı Moskova Konferansı'nda hangi kararlar alınmıştır? Bu konferansta. Roosevelt. Uzakdoğu'daki savaş gelişmeleri ele alınmıştır. ? AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ .7. 28 Kasım-1 Aralık 1943 tarihleri arasında yapılan konferansta. barışı sürdürebilmek için bütün barış seven devletlerin eşit haklarla katılabilecekleri bir örgüt kurulmasına. İran'a yardım yapılması. Sovyetler Birliği ve Çin dışişleri bakanları 19 Ekim 1943'te Moskova'da Kremlin Sarayı'nda biraraya gelerek..

5.150 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 5. Sovyetler Birliği'ne çok fazla ödün verildiğini düşünmüştür. 17 Temmuz . Alman militarizmi ve nazizminin yok edilmesi.11 Şubat 1945'te Kırım'ın Yalta kentinde biraraya gelmişlerdir. 1945 yılı Temmuz ayında yapılan genel seçimi kaybettiği için) İşçi Partisi lideri ve yeni Başbakan Clement Attlee. bu bölgelerin sınırları kesin olarak saptanamamıştı. hem de Sovyetler Birliği'nin Japonya'ya savaş açmasını sağlamak amacıyla üç büyük Müttefik devlet başkanı 4 Şubat . Bu durumda. üç büyük Müttefik devlet arasında öteden beri süregelen anlaşmazlığı belirginleştirmiştir. Bundan sonra. Sovyetler Birliği'ni de Stalin temsil etmişlerdir. Müttefikler tarafından dört bölgeye ayrılmış ve her bölge bir Müttefik devlet tarafından işgal edilmişti. üç büyük Müttefik devlet. Roosevelt. Almanya. Ayrıca. Fransa'nın da Almanya'ya işgal birlikleri göndermesi.9. Birleşmiş Milletler Örgütü konusunda alınan karardan memnun kalmıştır. savaş tümüyle sona ermediği için bir süre daha birlikte hareket etmişlerdir. Potsdam Konferansı Almanya'nın teslim olmasından sonra. Almanya'nın savaş tazminatı ödemesi ve Birleşmiş Milletler Örgütü'nün kurulması için 25 Nisan 1945'te San Fransisco'da bir konferans toplanması gibi konular üzerinde durmuşlardır. Yalta Konferansında. savaş sırasında meydana getirilmiş olan ittifakın yara almasına yol açmıştır. İngiltere'yi konferansın ilk günlerinde Churchill ve daha sonra (Churchill. Müttefik Devletler üzerinde ne gibi etki yaratmıştır? Yalta Konferansı.B. Ancak. 6 Haziran 1944'de Normandiya çıkarmasından sonra Alman işgalinden kurtarılmıştı.D.'ni (Roosevelt 12 Nisan 1945'te öldüğü için yerine geçen) Başkan Yardımcısı Harry S. Avrupa'da ortaya çıkan sorunları görüşmek üzere. Churchill ve Stalin. Müttefikler arasındaki bu farklı tutum ve davranışlar.8. Truman. Almanya'nın teslim olması gündeme gelmişti. Ancak. gerek Avrupa'nın ANADOLU ÜNİVERSİTESİ . gerek Almanya. Hatta. Müttefik devletler. Konferansın en önemli konusunu barışın nasıl sağlanacağı oluşturmuştur. üç büyük Müttefik devletin ordularının Almanya'nın birer bölgesini işgal etmesi.2 Ağustos 1945 tarihleri arasında Berlin yakınlarında Potsdam'da bir toplantı yapmışlardır. hem gelecek barış hakkında daha esaslı bir anlaşmaya varmak. Sovyetler Birliği'nin Çin ile bir dostluk ve ittifak antlaşması imza etmesi. Bilindiği gibi. ideolojileri ve devlet yapıları farklı üç büyük Müttefik devlet. ? Yalta Konferansı. merkezi Berlin olmak üzere her üç devletin komutanlarından oluşan bir "Merkez Kontrol Komisyonu"nun kurulması. Churchill. Yalta Konferansı Fransa. Roosevelt. Potsdam Konferansı'nda A. Müttefikler arasında işbirliğini sona erdirmiştir. Sovyetler Birliği'nin Almanya teslim olduktan sonra Japonya'ya savaş açması ve buna karşılık daha önce bu devlete bıraktığı toprakları ve Kuril adalarını alması. Ancak.

. İngiltere.B. Konferans'ta alınan kararlar ve tartışılan konular. üç büyük Müttefik Devletin İkinci Dünya Savaşı'nda yaptıkları son büyük konferans olmuştur. Almanya silahlı kuvvetlerinin. İtalya ile koşulları ağır olmayan bir şekilde barış yapılması. Bulgaristan. Yapılacak barış antlaşmalarının temel koşullarını da belirlemiştir. Bu konferans. Almanya'nın silahsızlandırılması ve askerlikten arındırılması. anlaşmaya vardıkları konularda. A. Sovyetler Birliği'nin Boğazların Türkiye ile birlikte kendi kontrolüne verilmesine karşılık. İngiltere. Nazi birlik ve örgütlerinin tümüyle kaldırılması. Sovyetler Birliği de diğer tarafta olmak üzere ikiye ayrılmışlardı. sosyal ve askeri geleceğinin belirlenmesinde önemli olmuştur. Oluşturulan konseyin Romanya. Macaristan ve Finlandiya barış sözleşmelerini hazırlamakla yükümlü olması.. Bu nedenle. Postdam Konferansı'nda Almanya'nın geleceği hakkında ne gibi kararlar alınmıştır? Üç büyük Müttefik Devlet. konferansın bitiş tarihi olan 2 Ağustos 1945'te bir deklarasyon yayınlayarak açıklamışlardır. Potsdam Konferansı. ve İngiltere bir tarafta.D. ? AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ . Barışla ilgili düzenlemelerin yapılması için A. Almanya'da demokratik bir düzenin kurulması. Sovyet Birliği'nin Japonya'ya savaş açması. ? • Postdam Konferansı'nda Türkiye hangi konuyla ilgili olarak ele alınmıştır? Potsdam Konferansı'nda bu ana konuların yanısıra. Çin ve Fransa dışişleri bakanlarından oluşan bir "Dışişleri Bakanları Konseyi"nin kurulması. bu devletler arasındaki anlaşmazlığı arttırmış ve dünya başlıca iki nüfuz alanına veya iki bloka ayrılma dönemine girmeye başlamıştır. Müttefikler. Sovyetler Birliği ve Fransa işgal bölgelerinin komutanları aracılığıyla yapılması.D. İran'ın derhal boşaltılması. • • • • • • • • Almanya'nın kontrolünün A. Almanya'nın savaş tazminatı ödemesi.İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 151 çeşitli sorunları konusunda farklı görüşlere sahip olmuşlardır. Alman savaş endüstrisinin ortadan kaldırılarak yeniden düzenlenmesi ve Alman ekonomisinin Müttefikler tarafından kontrol edilmesi. Avrupa'nın siyasi. Sovyetler Birliği.B.B.D. Avusturya ve başkenti Viyana'nın dört işgal bölgesine ayrılması. Savaş suçlularının tutuklanması ve kontrol edilmesi. Boğazlardan geçişin tam serbest olması gibi konular da tartışılmıştır. Buna göre.

152 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 6. İtalya'nın savaştan çekilmesi. Mareşal von Rommel'in komutasındaki Alman birliklerini Elalameyn önünde durdurmuştur. İngilizler. İtalya yöneticileri.1. 6. Bunun üzerine.1. Bu askeri gelişmeler üzerine Almanya için kurtuluş olanağı kalmamıştı. İtalya'yı işgal etmek ve Mihver Devletlerine karşı güneyden bir cephe açmak için 10 Temmuz 1943'te İtalya'nın kuzeyine doğru ilerleyerek bu ülkeyi işgal etmişlerdir. gerek İtalya'nın savaşın başlangıcından itibaren ard arda başarısızlığa uğraması. bu gelişmelerden sonra 3 Eylül 1943'te Müttefiklerle bir mütareke yaparak savaştan çekilmiştir. yerini Amiral Doenitz'e bırakmıştır. 1944 yılında hava üstünlüğünü sağlamışlardı.1. Müttefiklerin egemenliği altına girmiş ve Yunanistan ile Yugoslavya'da Almanlara karşı ulusal kurtuluş hareketleri büyük ivme kazanmıştır. Mareşal Bodoglio'nun yaptığı ilk iş. 6 Haziran 1944'te Fransa'nın Normandiya kıyılarına çıkarma yaparak "ikinci cephe" yi açmışlardır. Nitekim. gerek ülkenin işgal edilmesi. Doğudan ve batından Müttefik Devletler tarafından işgal edilmeye başlanmıştır. 8 Kasım 1942'de de. hükümet kurarak Fransa'ya yeniden hayat kazandırdı. Avrupa'da Savaşın Sona Ermesi 6. 2 Mayıs 1945'te ağırlıklı olarak Sovyet askerlerinin yeraldığı Müttefikler tarafından tamamıyla ele geçirilmiştir. Almanya'nın Teslim Olması Müttefik Devletler. bu gelişme üzerine. İtalya'nın Savaştan Çekilmesi Müttefik Devletler. Almanya'yı alabildiğine zor durumda bırakmıştır. 9 Ağustos 1944'te Paris'i Alman ordularından kurtarmışlardır. Bunun üzerine.2. Mareşal Montgomery'in emri altındaki birliklerle 1942 yılının Ekim ayında karşı saldırıya başlamış ve Alman von Rommel'i ard arda yenilgiye uğratmıştır. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ . 13 Ekim 1943'te de Almanya'ya savaş ilan etmişlerdir. halkın rejime karşı bir hoşnutsuzluk duymasına yol açmıştı. Mussolini'yi hapsetmek ve Faşist Partisi'ni lağv etmek olmuştur. Savaşın Sona Ermesi 6. 4 Mayıs'ta Hollanda. Özellikle de. Yeni hükümetin başına Mareşal Bodoglio getirilmiştir. Akdeniz bölgesi. Berlin'e girdikten sonra 30 Nisan 1945'te intihar ederek. General Eisenhower yönetimindeki Amerikan ve İngiliz birlikleri Kuzey Afrika'da karaya çıkmış ve kısa sürede bu bölge ele geçirilmiştir. ? İtalya'nın yenilmesi iç politikasında ne gibi değişiklikler yaratmıştır? Müttefikler. Berlin. Fransız direniş hareketinin ünlü ismi General de Gaulle. Mussolini'yi iktidardan düşürmüştür. 24 Temmuz 1943'te toplanan Büyük Faşist Konseyi. Hitler. Müttefikler.1.

Japonya'nın gücü tükenmiş olmasına rağmen. 13 Nisan 1941'de Japonya ile tarafsızlık antlaşması imzalamasına rağmen. 7 Mayıs 1945'te Alman delegeleri Reims kentindeki Eisenhower'in ana karargahında Almanya'nın kayıtsız-şartsız teslim belgesini imzalamışlardır. Ancak.D. yaklaşık kırk milyon insanın hayatına mal olan İkinci Dünya Savaşı da Müttefiklerin zaferiyle bitmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nun Birinci Dünya Savaşı'na sürüklenerek nasıl ortadan kalktığını..'ne ait Missouri adlı savaş gemisinde Japonya'nın teslim belgesi imzalanmıştır. bir kısmı da Müttefikler tarafından yakalanmıştır. Nitekim. 10 Ağustos 1945'te yenilgiyi kabul ettiğini A. 1943 ve 1944 yıllarında da deniz ve hava üstünlüğünü ele geçirmişlerdir.2. Uzakdoğu'da Savaşın Sona Ermesi: Japonya'nın Teslim Olması Müttefikler. 1942 yılında Pasifik'te Japon yayılmasını durdurmuşlardır. Müttefiklerin teslim olma önerisini geri çevirmiştir. Japonya'ya son darbeyi Temmuz-Ağustos 1945'te vurmuşlardır. 6. Japonya'nın teslim olmasını hızlandıran olay nedir? Müttefik güçleri. Bnun üzerine. Bu olayla da Uzakdoğu'da savaş sona erdiği gibi. Türk Ulusu'nun nasıl yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını unutmamışlardı.İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 153 Kuzey-Doğu Almanya ve Danimarka'daki Alman orduları teslim olmuşlardır. Sovyetler Birliği. Almanya'nın 1930'lu yıllarda komşularına saldırması. Japonya'yı kayıtsız-şartsız teslim olmaya zorlamak için. Bunun üzerine A. 1945 yılının başlarından itibaren Japonya'nın işgali altında bulunan Çin.B. Endonezya ve Pasifik'te çeşitli yerlerde saldırıya geçmişlerdir. 6 Ağustos 1945'te ilk atom bombasını Hiroshima'ya. Yapılan görüşmeler sonucu 2 Eylül 1945'te Tokyo Koyu'nda demirli bulunan A.D. beş buçuk yıl Avrupa'yı kan ve gözyaşına boğan savaş Avrupa coğrafyasında sona ermiştir. ikincisini de 9 Ağustos 1945'te Nagasaki'ye atmıştır. Almanya'nın teslim olmasından sonra Nasyonal Sosyalist İşçi Partisi'nin ileri gelenlerinin büyük bir kısmı kaçmış. 9-10 Temmuz 1945'te Japonya'nın başkenti Tokyo'yu havadan bombalamıştır.B.D.B. İkinci Dünya Savaşı'nda Türkiye'nin Politikası Türkiye'nin Fransa ve İngiltere'ye yakınlaşmasının nedenleri nelerdir? Genç Türkiye'nin yöneticileri. Japonya. Böylece. ? 7.D. ülkeyi yeni bir savaşın dışında tutmaya çalışmışlardır.'ne bildirmiştir.B. teslim olma noktasına gelen bu ülkeye 8 Ağustos 1945'te savaş ilan etmiş ve Mançurya'yı işgale başlamıştır. Bu nedenle. A. İtalya'nın 7 Nisan 1939'da Arnavutluk'u işgal etmeye başlaması karşıAÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ ? .

Sovyetler Birliği'nin bir zorluk çıkarmıyacağını düşünmüştür. Türkiye bu antlaşma ile. bu gelişmeler üzerine İngiltere ve Fransa ile eski antlaşmalarını açık bir ittifaka dönüştürmeye çalışmıştır. Türkiye'nin bu iki devlet yararına tarafsızlık politikası izlemesi. Türkiye'yi bir tehdit altında bırakmıştı. Bu kez de Sovyetler Birliği. Savaş devam ettikçe Müttefik Devletlerin Türkiye'yi savaşa sokma konusundaki ısrarlarını arttırmışlardır. Nitekim. Nitekim. 12 Mayıs 1939'da Türkiye ve İngiltere arasında. Ankara'da karşılıklı yardım antlaşması imzalamıştır. İsmet İnönü. Türk Ordusunun donatımının tamamlanması halinde 1945 yılının Şubat ayında savaşa girileceğini belirtmiştir. Buna göre. Türkiye'nin savaşa girecek silah ve malzemeye sahip olmadığını ve İngiltere'nin bu donatımı tamamlaması halinde savaşa gireceğini ileri sürmüştür. 4-6 Aralık 1943'te İkinci Kahire Konferansı'nda biraraya gelerek. Adana Konferansı da denilen bu buluşmada. İngiltere ve Fransa. Fakat. 23 Haziran 1939'da da benzer bir antlaşma Türkiye ve Fransa arasında imzalanmıştır. • • • Bir Avrupa devletinin Türkiye'ye saldırması ve savaş çıkması halinde Fransa ve İngiltere'nin Türkiye'ye yardım etmesi. Nitekim. Türkiye'nin savaşa girmesini istemiştir. 19 Ekim 1939'da Türkiye. Türkiye. bu antlaşmaları Alman nazizmine ve İtalyan faşizmine karşı yapmasından dolayı. Fakat. Yüzyıl Siyasi Tarihi" adlı kitabından okuyunuz. Türkiye'nin İkinci Dünya Savaşı'nda izlediği politikayı ayrıntılı bir şekilde Fahir Armanoğlu'nun "20. 18 Haziran 1941'de Almanya ile on yıl süreli bir dostluk antlaşması yaparak manevra yapma alanını genişletmiştir. Roosevelt ve Churchill. savaşın tüm dünyada genişlediği bir dönemde.154 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI sında tedirgin olmuşlardır. Sovyetler Birliği'nin Karadeniz'e kıyısı bulunmayan devletlerin savaş gemilerinin boğazlardan geçirilmemesini ve boğazlarda Sovyet askeri bulundurmak istediğini Türkiye'ye bildirmesi tehlikenin boyutlarını arttırmıştır. Bu antlaşmanın uygulanması sonucunda tarafların savaşa girmesi halinde. Türk-İngiliz Yardım Deklarasyonu. Hatta. Türkiye. Türkiye'yi savaşa sokma konusunu tartışmışlardır. Sovyetler Birliği'nden tamamıyla ayrılmış ve Batılı devletlere yakınlaşmıştır. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ . Cumhurbaşkanı İsmet İnönü. bu tarihlerde Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne saldırması dengeleri alt-üst etmiştir. İngiltere ve Fransa bir Avrupa devletinin saldırısına uğrarsa. Türkiye. İngiltere ve Fransa'ya yakınlaşmıştır. 23 Ağustos 1939'da Almanya-Sovyetler Birliği Dostluk Antlaşması'nın yapılması ve Polonya'nın Almanya tarafından işgal edilmesi. Bunun üzerine Türkiye. Adana'da buluşarak Türkiye'nin savaşa girip girmeme konusunu tartışmılardır. mütarekenin ve barışın birlikte imza edilmesi gibi. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü. 30-31 Ocak 1943'te Churchill ve İsmet İnönü.

İkinci Dünya Savaşı'nın çıkmasına yol açan en önemli gelişmeler olmuştur. İkinci Dünya Savaşı'nda tarafsız bir politika izlemiş. Japonya'nın da.D. Milletler Cemiyeti kurulmuş. Mihver Devletlerinin tüm cephelerde teslim olmasıyla.'ni bir ani baskınla savaşa sürüklemesi sonucu. Japonya'nın da Uzakdoğu'da güçler dengesini alt-üst ederek militarist temellere dayalı bir imparatorluk kurma tutumuna girmesi. barışın korunmasına yönelik bu çabalar yeterli olmamıştır. İkinci Dünya Savaşı.D. Kuzey Afrika'da da yayılmaya çalışmışlardır. Almanya'da Nasyonal Sosyalist İşçi Partisi'nin iktidara tırmanarak Versailles Barış Antlaşması düzenini ortadan kaldırmaya çalışması ve Büyük Germen İmparatorluğunu kurmak istemesi. gerek savaş sırasında gerçekleştirdikleri siyasal buluşmalarla gerek ordularını seferber ederek. fakat bu politikasını denge esasları üzerine oturtmuştu. 23 Şubat 1945'te de Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmiştir. Avrupalı büyük ülkelerin de yer aldığı bazı Avrupalı devletler karşılıklı güvenliğin sağlanması için Locarno Antlaşmasını. Baltık ülkelerini ele geçirmiştir. Kısaca.B. ile Fransa Dışişleri Bakanlarının öncülüğünde de savaşı yasa dışı ilan eden BriandKelogg Paktı imzalanarak yürürlüğe sokulmuştu. Sovyetler Birliği. ittifak yapmışlardır. Güçler dengesi yeniden biçimlenmişti. Norveç ve Danimarka'yı işgal ettikten sonra.B. A. Almanya. Almanya ve İtalya.İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 155 Türkiye. Müttefik Devletler. Belçika ve Fransa'yı işgal ederek. Ancak. Türkiye. Dünya barışının korunması amacıyla. Almanya'ya savaş ilan etmişlerdir. Bununla birlikte. savaş tüm dünyaya yayılmıştır. dünyaya beş buçuk yıl felaket yaşatan İkinci Dünya Savaşı sona ermiştir. bu ülkeleri kendi topraklarına katmıştır. savaşın Almanya'nın aleyhine gelişmeye başladığı dönemde 2 Ağustos 1944'te Almanya ile siyasal ilişkilerini kesmiştir.D. Sovyetler Birliği ve A. Türkiye. Mihver Devletlerini yenilgiye uğratmışlardır. Bu olay üzerine İngiltere ve Fransa. İtalya'da faşist rejiminin kurulması ve bu rejimin yayılmacılığa yönelmesi. A. İtalya ve Japonya'nın katılımı ile Anti Komintern Paktı'nın kurulması. Almanya ise. Mihver Devletleri'nin yayılmacılığına karşı İngiltere. İkinci Dünya Savaşı'na giden süreçte önemli bir dönüm noktası olmuştur. AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ . "Berlin-Roma-Tokyo Mihveri" dünyanın savaşın eşiğine getirmiştir.B. bu tutumuyla da Birleşmiş Milletlerin kurucu üyeleri arasında yer almıştır. Avrupa içlerinde ilerleyerek Hollanda. Özet Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda imzalanan barış antlaşmaları sorunları çözmemiş ve yeni sorunları ortaya çıkarmıştır. Alman birliklerinin 1 Eylül 1939'da Polonya'ya saldırısıyla başlamıştır.

IV . Almanya . B. İtalya'nın eski Roma İmparatorluğu'nu kurma düşüncesi B.156 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI Değerlendirme Soruları 1. Briand-Kellogg Paktı. Uluslararası hukuk kurallarının büyük devletlerin yararına düzenlenmesi D. II .D. Fransa .II .IV E.IV . Uluslararası ilişkilerin gizlilikten uzak bir şekilde yürütülmesi C.III . Berlin .B.D. İtalya'nın Habeşistan'ı işgal etmesi II.İngiltere E. Örgütlenmiş halkların antlaşmalardan doğan bütün yükümlülükleri yerine getirmesi 2. Devletlerin savaşa başvurmamak konusunda bir takım yükümlülükleri kabul etmesi B.III . İngiltere .IV .İngiltere C.D. . A.Sovyetler Birliği D.B.I .I D.A.II B. III . Almanya'nın Versailles Barış Antlaşması'nın statükosu bozmaya çalışması 4. Aşağıdakilerden hangisi Milletler Cemiyeti'nin sözleşmesinde yer almamıştır? A.III . I. Halkların karşılıklı ilişkilerinde adaletin korunması E.IV ANADOLU ÜNİVERSİTESİ .I .Sovyetler Birliği Saldırmazlık Paktı Yukarıdaki olayların kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir? A. Yalta Konferansı IV.Roma .II . Almanya'nın Büyük Germen İmparatorluğu'nu kurmaya çalışması C.III C.Tokyo Mihverinin kurulması D. Almanya'nın Polonya'nın işgal etmesi III. I . I . hangi ülkelerin dışişleri bakanları öncülüğünde hazırlanmıştır? A. Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya Savaşı'nın çıkmasında etkili olmamıştır? A.B.II . Fransa . A.Sovyetler Birliği 3. Fransa . 'nin Monreo doktrinini uygulaması E.

Oral. İstanbul: 1955. Ankara: 1975. (Çev: Yavuz Alogan). B 5. Dünya Savaşı (1939-1945). Müttefik Devletler. Belçika E. Ankara: 1989. Siyasi Tarihi. Fahir.İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI 157 5. İstanbul: 1996. Avrupa'da ikinci cepheyi hangi bölgede açmışlardır? A. Eric. Hobsbawm. Büyük Savaş. Kısa 20. Öndeş. Roger. (Çev: Kerim Bağrıaçık). A 3. C 2. İki Dünya Savaşı. Siyasal Tarih (1789-1960). Dünya Savaşı. Hans . İstanbul: 1974. 1939-1945 Kronoloji ve Belgelerle İkinci Dünya Savaşı. Rıfat. II. Yüzyıl (1914-1991) Aşırılıklar Çağı. D 4. 20. Sander. Berlin D. (Çev: Nihal Önol). Uçarol. İstanbul: 1974. Sicilya B. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1914-1980). Jacobsen. (Çev: İbrahim Ulus). Dünya Savaşı Tarihi. Ankara: 1989. Normandiya Yararlanılan ve Başvurulabilecek Kaynaklar Armaoğlu. Siyasi Tarih (1789-1994). (Çev: Fikret Arıt). 2. 1-2.Adolf. 2. Birinci Dünya Savaşı'nın Sonundan 1980'e Kadar. C. Lestien. İstanbul: 1966. Polonya C. Üçok. İstanbul: 1998. Ankara: 1988. (1914-1918. Hart. Osman. Değerlendirme Sorularının Yanıtları 1. E AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ . Çoşkun. Lidell. Georges .Cere. 1939-1945).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful