TC.

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
DERS : YAPI MALZEMESİ ÖĞRETİM ÜYESİ : Yrd. Doç. Dr. ERKAN KANTAR KONU: 1. Agreganın sıkışık, gevşek birim hacim ağırlığının bulunması 2. Şekilsiz agreganın birim hacim ağırlığı (Parafinle) 3. Agreganın özgül ağırlığının bulunması HAZIRLAYANLAR: RIDVAN YILMAZ MEHMET AYDIN YİĞİT MEHMET UZUNAL İSMET ONUR TÜFENKÇİ NO:2903050069 NO:2903050007 NO:2903050063 NO:2903050060

MANİSA 2011

1

su geçirmez .AGREGADA GEVŞEK BİRİM AĞIRLIK TAYİNİ Agrega belirli şartlar altında bir ölçü kabına doldurulur.)az taşacak şekilde doldurulur. yükseğinden dökülmelidir. Birim ağırlık kap içindeki agrega ağırlığının kap hacmine bölünerek hesaplanır ve birimi kğ/m³ tür. • Gevşek ağrega ile dolu ölçü kabı beraberce tartılır. İlgili Literatür • TS3529/1980 • DIN4226/1971 • Handbuch der betonprüfung Aygıtlar Ve Yardımcı Gereçler • • • • Etüv Terazi :30 kg çekerli .ve 3. kez ve her seferinde yeni agrega ile tekrar edilir.kullanma sırasında biçimi bozulmayacak kadar dayanıklı metalden yapılmış . • Agrega el küreği ile kap kenarından çevresince dönmeli olarak (ölçü kabı üst yüzeyinden en fazla 5 cm. Deneyin Amacı: Beton üretimimde kullanılacak doğal veya yapay agregaların sıkışık veya gevşek birim ağırlıklarını belirleyebilmek için uygulanan deney yöntemlerini kapsar. • Deney 2. • Ölçü kapları:alt ve üst yüzleri düz ve silindir eksenine dik iç boyutlar verilen değerlere uygun . taşan iri agrega varsa yerine ince agrega ilave edilir.karşılıklı iki kulbu bulunan silindir biçimli kaplar. Den daha büyük tane sınıflı agregada sıyırma el ile dikkatlice yapılır. 2 . Etüvde 105 °C ±5 ° C de değişmez ağırlığa (etüv kurusu ) kadar kurutulur. • Bu yöntemde gerekli olacak kapların boş ağırlığı alınır. • Ölçü kabı üst yüzeyindeki fazla agrega çelik cetvel ile dikkatlice sıyrılarak üst yüzey düzlenir. 16 mm.10 gr duyarlı El küreği Çelik sıyırma cetveli Deneyin Yapılışı • Malzemeyi tam temsil eden numune alınır.

 Agrega taneleri arasında organik madde ve hafif tanelerin bulunması. agreganın birim ağırlığını azaltır.  Agrega tanelerinin nem durumu da birim ağırlık üzerine etkilidir. • Numune yüzeyini sıyırma sırasında sıkıştırma olabilir. Birim Ağırlığa Etki Eden Faktörler  Agreganın birim ağırlığı yüksek ise kap içine giren agrega daha fazla ve taneler arasında boşluğun daha azdır. 3 . Ortalama değer verilir.  Agreganın içyapısının boşluklu veya boşluksuz olması agrega birim ağırlığını azaltır veya artırır. Olabilecek önemli hatalar • Ölçü kabı doldurma işlemi sırasında sarsıntıya maruz kalabilir. boşluğu arttırdığından birim ağırlığı düşürür.  Boşluk miktarının az olması birim ağırlığı arttırır.Gevşek birim ağırlık şöyle hesaplanır: Bg=( G2 –G1 )/V= G/V Bg= gevşek birim ağırlık(Kg/m³ =g/dm³ ) G = Ölçü kabı içine gevşek olarak doldurulmuş agrega ağırlığı (g) G2 =ölçü kabı +gevşek agrega ağırlığı. deney numuneleri içinde birim ağırlık hesaplanır. Birim ağırlığı yüksek olan bir agrega ile üretilen betonun dayanımı.  Agrega taneleri arasında kusurlu tanelerin fazla miktarda olması.  Agrega tanelerinin keskin köşeli olması tanelerin birbiriyle arasındaki boşluğu arttırdığından dolayı birim ağırlığı düşer. dayanıklılığı ve taşıma gücü daha fazladır. ve 3.(g) G1 =Ölçü kabının boş ağırlığı (g) V =ölçü kabının iç hacmi Not: 2.

• El küreği Deneyin Yapılışı • İşleme tabi tutulmuş deney numunesi veya hava kurusu durumuna getirilmiş deney numunesi ile kap önce yüksekliğinin 1/3 kadar doldurulur. • Ölçü kabıyla sıkışmış haldeki agrega birlikte tartılır. İlgili Literatür • TS 3529/1980 • DIN 4226/1971 Aygıtlar ve Yardımcı Gereçler • • • • Ölçü kapları Etüv Terazi :30 kg çekerli . kap içerisindeki agrega ağırlığının kap hacmine bölünerek hesaplanır ve birimi kg/m³ olarak verilir.AGREGADA SIKIŞIK BİRİM AĞIRLIK TAYİNİ Agrega belirli şartlar bir ölçü kabına doldurulur.daha sonra kap 2/3 üne kadar ve üçüncü kez kap taşarcasına dolu olduğu halde iken aynı işlem yapılır. Ölçü kabı üst yüzü sıyrılarak düzeltilir. kez ve her seferinde yeni agrega ile tekrar edilir. Birim ağırlık. numune kap içinde şişleme çubuğu ile yüzeyin her tarafına yayılacak fakat kap tabanına şiddetle vurulmayacak şekilde 25 vuruş yapılarak sıkıştırılır. • En büyük tane büyüklüğü 32 mm ye kadar olan agregada. ucu yarım küre biçimli düz bir çubuk. Sıkışık birim hacim ağırlık (Bs) şöyle hesaplanır: Bs = (G2 –G1 )/V=G/V 4 .10 gr duyarlı Şişleme Çubuğu: Çelikten yapılmış. 16 mm çapında. Her tabakanın şişlenmesi sırasında bir evvelki tabakaya kadar şişin girmesi gereklidir. ve 3. • Deney 2. 600 mm boyunda.

• Bilinen parafin ağırlığından parafin hacmine geçilir. Bu yöntem genellikle kayalarda birim hacim ağırlığının bulunmasında kullanılır. Deney kaya numunenin yüzeyinin parafin denen madde ile su geçirimsiz hale getirilmesi ile gerçekleşmektedir.Parafin Metoduyla Birim Hacim Ağırlığı Tayini Bu deney birim hacim ağırlığının bulunmasını sağlayan bir diğer yöntemdir. su muhtevası belirlenebilen numunenin kuru ağırlığı dikkate alınarak hesaplanır 5 .Kullanılan temel prensip Arşimet’in suyun kaldırma kuvveti kanunudur. • Kuru birim hacim ağırlığı da. • Numune hacmi de toplam hacimden bulunur ve doğal birim hacim ağırlığı bulunur. Deneyin Yapılışı • • • • Numune ağırlığı ölçülür Numune ve parafin ağırlığı ölçülür Parafinli numunenin su içerisindeki ağırlığı ölçülür Daha sonra numune ve parafin ağırlığından parafinli numunenin su içersindeki ağırlığı çıkartılarak numune+Parafin hacmi hesaplanır.

vantilatör. Agreganın birim hacimdeki.Özgül Ağırlık Deneyi İlgili Literatür Bu deneyde TS 3526 Beton agregalarında özgül ağırlık ve su emme tayini standartları baz alınarak yapılmıştır. pirinçten yapılmış bir çubuk. mala. ucu yuvarlatılmamış.1 g duyarlı bir terazi • Tablalı ısıtıcı veya hava üflemeli ısıtıcı: Deney numunesinin yakın çevresindeki sıcaklığı 105°C + 5°C çıkarabilecek güçte gaz veya elektrik ısıtmalı bir tabla veya hava üflemeli bir ısıtıcı. yüksekliği 73 mm olan kesik koni biçimli metal bir kalıp. İnce Agregada Özgül Ağırlık Tayini Deney Araç Gereçleri • Terazi: 2 kg çek erli 0. • Ölçü kabı: 500 veya 1000 mi lik cam bir ölçü kabı. ağırlığının miktarının bilinmesi betonun kullanım alanlarını tespit etmede önemli unsurlardan birisidir. alt iç çapı 89 mm. tavalar. yaklaşık 350 g ağırlığında. birim hacimdeki ağırlığını tespit etmektir. • Agregada boşlukların fazla olması agreganın donma ve çevre etkilerine karşı dayanıklılığını azaltır.termometre ((bir derece C bölüntülü) • Deney Numunesi (en büyük tane büyüklüğüne göre değişir) 6 . Deneyin Amacı Agreganın. desikatör. • Sıkıştırma çubuğu: Yaklaşık 25 mm çapında. • Cam Levha: Ölçü kabının üstünü kapatabilecek büyüklükte bir cam levha • Metal Kalıp: Üst iç çapı 38 mm. • Vakum Pompası: • Havlu veya benzeri kurutma bezleri. Özgül Ağırlığa Etki Eden Faktörler • Agreganın iç yapısında bulunan boşlukların miktarı ve bu boşlukların dış yüzeyle bağlantısı agreganın birim hacim ağırlığını etkiler.

Cam ölçü kabı+Numune birlikte tartılır. soğuyan numune cam ölçü kabına doldurulur. İnce taneler kaybolmayacak şekilde suyu süzülerek bir tavanın içine yayılır. içindeki numune kurutulur. Cam ölçü kabının boş ağırlığı tartılır. Tavayı ısıtıcı üzerine koyarak. (W2) Numune etüv kurusu durumuna getirilip oda sıcaklığına kadar kurutulur. Numune tartılıp doygun kuru yüzey ağırlığı bulunur. (W3) Boş ölçü kabı yaklaşık 20 ° C ’deki su ile 500 ml çizgisine kadar doldurulup tartılır ( W4 ). *İnce Agreganın Kuru Özgül Ağırlığı: Pk = W1/(W2+W4-W3) *Agreganın Doygun Kuru Yüzey Özgül Ağırlığı: Pd = W2/(W2+W4-W3) *İnce Agreganın Görünen Özgül Ağırlığı: Pg = W1/(W1+W4-W3) *Su Emme Oranı: Mi = [(W2-W1)/W1] . Düz bir yüzey üzerinde hafif hafif vurulur ve aynı zamanda döndürülerek hava kabarcıklarının çıkması sağlanır. Aşağıdaki formüllerden Özgül Ağırlık ve Su Emme Oranını bulunur. 100 7 .Deneyin Yapılışı • • • • • • • • • • • • • Max. (W1) Ölçü kabı yaklaşık 20 °C ’ deki su ile yarıya kadar doldurulur. Bu ağırlıktan cam ölçü kabının boş ağırlığını çıkartarak numunenin kuru ağırlığı bulunur. Bir saat bekledikten sonra ölçü kabını yaklaşık 20 °C ’ deki su ile 500 ml işaret çizgisine kadar doldurulur ve tartılır. Doygun kuru yüzey haline getirilir. tane büyüklüğüne göre gerekli olan numune suda 24 saat bekletilir.

ile DKY haline getirilmek için kurutulur. Tavadaki numune taneleri üzerinde görülebilen su tabakası kalmayıncaya kadar havlu vb. Deneylerin sonuçları arasındaki fark %10 veya daha küçük ise deneyin sonuçlarının ortalama değeri agrega birim hacim ağırlığı olarak alınır. kova kenarına dokunmamasına dikkat edilir. Alınan numune su içinde 24 saat bekletilir.İri Agreganın Özgül Ağırlığı Tayini Deney Araç Gereçleri • • • • • Etüv (105 ± 5° C ) Terazi: 20 kg çekerli 1 g duyarlı ve su içinde de tartım yapabilen bir terazi. Numune sudan çıkarılır ve etüv kurusu hale getirilir. Sonra ince taneleri kaybolmayacak şekilde suyu süzülerek tava içine yayılır. DKY (Doygun Kuru Yüzey) haline getirilmiş numune tartılır ve DKY ağırlığı olarak kaydedilir ( W2 ). Kova: Tel sepeti içine alabilecek büyüklükte bir kova Kurutma bezleri: Havlu veya benzeri malzemeden yapılmış bezler. Deneyin Yapılışı • • • • • • • Numune tane boyutuna bağlı olarak önerilen miktarda tartılarak alınır. Kafes örgülü sepet: 4 mm göz açıklı elek telinden yapılmış bir sepet. • • • • 8 . Numune sepetinin. Deney üç ayrı numune üzerinde yapılır. Daha sonra numune oda sıcaklığına gelinceye kadar soğutulur ve numunenin havadaki kuru ağırlığı belirlenir ( W1 ). Daha sonra numune kafes örgülü tel sepete konularak su dolu kovanın içine su yüzeyinden en az 5 cm daha aşağıda kalacak şekilde daldırılır. Numune su yüzüne çıkarılmadan kovanın içinde en az 10 defa serbestçe kaldırılıp indirilir. Özel bir düzenle terazi kefesinin ortasına yerleştirilir ve doygun malzemenin sudaki ağırlığı bulunur ( W3 ). sağa sola sallanarak taneler arasında kalabilecek hava kabarcıkları çıkarılır.

forumden.İri agreganın kuru birim hacim ağırlığı.megep.testcenter.net www.tr 9 .com www.gov. Kaynaklar • • • • • www. DKY birim hacim ağırlığı.com. görünen birim hacim ağırlığı ve su emme oranı aşağıdaki bağıntılar ile hesaplanır: İri agreganın kuru özgül ağırlığı : Pk= W1/(W2 -W3) İri agreganın DKY özgül ağırlığı: Pd= W2/(W2-W3) İri agreganın görünen özgül ağırlığı: Pg= W1/(W1-W3) İri agreganın su emme oranı: mi = [(W2-W1)/ W1] 100 m : İri agreganın su emme oranı ( % ) W1 : Numunenin etüv kurusu ağırlığı ( g ) W2 : Numunenin DKY durumdaki ağırlığı ( g ) W3 : Numunenin sudaki ağırlığı ( g ) dır.insaatmühendisligi.kalitekontrol.tr www.meb.org www.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful