TC.

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
DERS : YAPI MALZEMESİ ÖĞRETİM ÜYESİ : Yrd. Doç. Dr. ERKAN KANTAR KONU: 1. Agreganın sıkışık, gevşek birim hacim ağırlığının bulunması 2. Şekilsiz agreganın birim hacim ağırlığı (Parafinle) 3. Agreganın özgül ağırlığının bulunması HAZIRLAYANLAR: RIDVAN YILMAZ MEHMET AYDIN YİĞİT MEHMET UZUNAL İSMET ONUR TÜFENKÇİ NO:2903050069 NO:2903050007 NO:2903050063 NO:2903050060

MANİSA 2011

1

Etüvde 105 °C ±5 ° C de değişmez ağırlığa (etüv kurusu ) kadar kurutulur. • Gevşek ağrega ile dolu ölçü kabı beraberce tartılır. 16 mm. İlgili Literatür • TS3529/1980 • DIN4226/1971 • Handbuch der betonprüfung Aygıtlar Ve Yardımcı Gereçler • • • • Etüv Terazi :30 kg çekerli .10 gr duyarlı El küreği Çelik sıyırma cetveli Deneyin Yapılışı • Malzemeyi tam temsil eden numune alınır. taşan iri agrega varsa yerine ince agrega ilave edilir. su geçirmez . Den daha büyük tane sınıflı agregada sıyırma el ile dikkatlice yapılır. • Bu yöntemde gerekli olacak kapların boş ağırlığı alınır.)az taşacak şekilde doldurulur.AGREGADA GEVŞEK BİRİM AĞIRLIK TAYİNİ Agrega belirli şartlar altında bir ölçü kabına doldurulur. 2 . • Ölçü kapları:alt ve üst yüzleri düz ve silindir eksenine dik iç boyutlar verilen değerlere uygun . yükseğinden dökülmelidir. • Agrega el küreği ile kap kenarından çevresince dönmeli olarak (ölçü kabı üst yüzeyinden en fazla 5 cm.karşılıklı iki kulbu bulunan silindir biçimli kaplar. Deneyin Amacı: Beton üretimimde kullanılacak doğal veya yapay agregaların sıkışık veya gevşek birim ağırlıklarını belirleyebilmek için uygulanan deney yöntemlerini kapsar.ve 3. • Ölçü kabı üst yüzeyindeki fazla agrega çelik cetvel ile dikkatlice sıyrılarak üst yüzey düzlenir.kullanma sırasında biçimi bozulmayacak kadar dayanıklı metalden yapılmış . kez ve her seferinde yeni agrega ile tekrar edilir. Birim ağırlık kap içindeki agrega ağırlığının kap hacmine bölünerek hesaplanır ve birimi kğ/m³ tür. • Deney 2.

 Agrega tanelerinin keskin köşeli olması tanelerin birbiriyle arasındaki boşluğu arttırdığından dolayı birim ağırlığı düşer.  Agreganın içyapısının boşluklu veya boşluksuz olması agrega birim ağırlığını azaltır veya artırır. ve 3.  Boşluk miktarının az olması birim ağırlığı arttırır. Ortalama değer verilir. dayanıklılığı ve taşıma gücü daha fazladır.  Agrega tanelerinin nem durumu da birim ağırlık üzerine etkilidir. deney numuneleri içinde birim ağırlık hesaplanır. 3 . Birim Ağırlığa Etki Eden Faktörler  Agreganın birim ağırlığı yüksek ise kap içine giren agrega daha fazla ve taneler arasında boşluğun daha azdır. • Numune yüzeyini sıyırma sırasında sıkıştırma olabilir. Birim ağırlığı yüksek olan bir agrega ile üretilen betonun dayanımı.(g) G1 =Ölçü kabının boş ağırlığı (g) V =ölçü kabının iç hacmi Not: 2.  Agrega taneleri arasında organik madde ve hafif tanelerin bulunması. agreganın birim ağırlığını azaltır.Gevşek birim ağırlık şöyle hesaplanır: Bg=( G2 –G1 )/V= G/V Bg= gevşek birim ağırlık(Kg/m³ =g/dm³ ) G = Ölçü kabı içine gevşek olarak doldurulmuş agrega ağırlığı (g) G2 =ölçü kabı +gevşek agrega ağırlığı. Olabilecek önemli hatalar • Ölçü kabı doldurma işlemi sırasında sarsıntıya maruz kalabilir. boşluğu arttırdığından birim ağırlığı düşürür.  Agrega taneleri arasında kusurlu tanelerin fazla miktarda olması.

Ölçü kabı üst yüzü sıyrılarak düzeltilir. • Ölçü kabıyla sıkışmış haldeki agrega birlikte tartılır. • El küreği Deneyin Yapılışı • İşleme tabi tutulmuş deney numunesi veya hava kurusu durumuna getirilmiş deney numunesi ile kap önce yüksekliğinin 1/3 kadar doldurulur. Birim ağırlık. kez ve her seferinde yeni agrega ile tekrar edilir. Her tabakanın şişlenmesi sırasında bir evvelki tabakaya kadar şişin girmesi gereklidir. • En büyük tane büyüklüğü 32 mm ye kadar olan agregada. numune kap içinde şişleme çubuğu ile yüzeyin her tarafına yayılacak fakat kap tabanına şiddetle vurulmayacak şekilde 25 vuruş yapılarak sıkıştırılır. • Deney 2. İlgili Literatür • TS 3529/1980 • DIN 4226/1971 Aygıtlar ve Yardımcı Gereçler • • • • Ölçü kapları Etüv Terazi :30 kg çekerli . ve 3.AGREGADA SIKIŞIK BİRİM AĞIRLIK TAYİNİ Agrega belirli şartlar bir ölçü kabına doldurulur. Sıkışık birim hacim ağırlık (Bs) şöyle hesaplanır: Bs = (G2 –G1 )/V=G/V 4 . 16 mm çapında. ucu yarım küre biçimli düz bir çubuk.10 gr duyarlı Şişleme Çubuğu: Çelikten yapılmış.daha sonra kap 2/3 üne kadar ve üçüncü kez kap taşarcasına dolu olduğu halde iken aynı işlem yapılır. 600 mm boyunda. kap içerisindeki agrega ağırlığının kap hacmine bölünerek hesaplanır ve birimi kg/m³ olarak verilir.

su muhtevası belirlenebilen numunenin kuru ağırlığı dikkate alınarak hesaplanır 5 . Deney kaya numunenin yüzeyinin parafin denen madde ile su geçirimsiz hale getirilmesi ile gerçekleşmektedir. • Numune hacmi de toplam hacimden bulunur ve doğal birim hacim ağırlığı bulunur. • Kuru birim hacim ağırlığı da.Kullanılan temel prensip Arşimet’in suyun kaldırma kuvveti kanunudur. • Bilinen parafin ağırlığından parafin hacmine geçilir. Deneyin Yapılışı • • • • Numune ağırlığı ölçülür Numune ve parafin ağırlığı ölçülür Parafinli numunenin su içerisindeki ağırlığı ölçülür Daha sonra numune ve parafin ağırlığından parafinli numunenin su içersindeki ağırlığı çıkartılarak numune+Parafin hacmi hesaplanır.Parafin Metoduyla Birim Hacim Ağırlığı Tayini Bu deney birim hacim ağırlığının bulunmasını sağlayan bir diğer yöntemdir. Bu yöntem genellikle kayalarda birim hacim ağırlığının bulunmasında kullanılır.

Özgül Ağırlığa Etki Eden Faktörler • Agreganın iç yapısında bulunan boşlukların miktarı ve bu boşlukların dış yüzeyle bağlantısı agreganın birim hacim ağırlığını etkiler. mala. • Ölçü kabı: 500 veya 1000 mi lik cam bir ölçü kabı. pirinçten yapılmış bir çubuk. ağırlığının miktarının bilinmesi betonun kullanım alanlarını tespit etmede önemli unsurlardan birisidir. Deneyin Amacı Agreganın. yüksekliği 73 mm olan kesik koni biçimli metal bir kalıp. • Agregada boşlukların fazla olması agreganın donma ve çevre etkilerine karşı dayanıklılığını azaltır. • Cam Levha: Ölçü kabının üstünü kapatabilecek büyüklükte bir cam levha • Metal Kalıp: Üst iç çapı 38 mm. • Vakum Pompası: • Havlu veya benzeri kurutma bezleri. tavalar. ucu yuvarlatılmamış. birim hacimdeki ağırlığını tespit etmektir. Agreganın birim hacimdeki.termometre ((bir derece C bölüntülü) • Deney Numunesi (en büyük tane büyüklüğüne göre değişir) 6 . vantilatör. yaklaşık 350 g ağırlığında. İnce Agregada Özgül Ağırlık Tayini Deney Araç Gereçleri • Terazi: 2 kg çek erli 0. desikatör. • Sıkıştırma çubuğu: Yaklaşık 25 mm çapında.Özgül Ağırlık Deneyi İlgili Literatür Bu deneyde TS 3526 Beton agregalarında özgül ağırlık ve su emme tayini standartları baz alınarak yapılmıştır.1 g duyarlı bir terazi • Tablalı ısıtıcı veya hava üflemeli ısıtıcı: Deney numunesinin yakın çevresindeki sıcaklığı 105°C + 5°C çıkarabilecek güçte gaz veya elektrik ısıtmalı bir tabla veya hava üflemeli bir ısıtıcı. alt iç çapı 89 mm.

Düz bir yüzey üzerinde hafif hafif vurulur ve aynı zamanda döndürülerek hava kabarcıklarının çıkması sağlanır. Numune tartılıp doygun kuru yüzey ağırlığı bulunur. Cam ölçü kabının boş ağırlığı tartılır. İnce taneler kaybolmayacak şekilde suyu süzülerek bir tavanın içine yayılır. (W2) Numune etüv kurusu durumuna getirilip oda sıcaklığına kadar kurutulur. Bir saat bekledikten sonra ölçü kabını yaklaşık 20 °C ’ deki su ile 500 ml işaret çizgisine kadar doldurulur ve tartılır. Cam ölçü kabı+Numune birlikte tartılır. Tavayı ısıtıcı üzerine koyarak. tane büyüklüğüne göre gerekli olan numune suda 24 saat bekletilir. (W1) Ölçü kabı yaklaşık 20 °C ’ deki su ile yarıya kadar doldurulur. 100 7 . Bu ağırlıktan cam ölçü kabının boş ağırlığını çıkartarak numunenin kuru ağırlığı bulunur.Deneyin Yapılışı • • • • • • • • • • • • • Max. (W3) Boş ölçü kabı yaklaşık 20 ° C ’deki su ile 500 ml çizgisine kadar doldurulup tartılır ( W4 ). soğuyan numune cam ölçü kabına doldurulur. *İnce Agreganın Kuru Özgül Ağırlığı: Pk = W1/(W2+W4-W3) *Agreganın Doygun Kuru Yüzey Özgül Ağırlığı: Pd = W2/(W2+W4-W3) *İnce Agreganın Görünen Özgül Ağırlığı: Pg = W1/(W1+W4-W3) *Su Emme Oranı: Mi = [(W2-W1)/W1] . Doygun kuru yüzey haline getirilir. Aşağıdaki formüllerden Özgül Ağırlık ve Su Emme Oranını bulunur. içindeki numune kurutulur.

kova kenarına dokunmamasına dikkat edilir. Numune sepetinin. • • • • 8 . Deneylerin sonuçları arasındaki fark %10 veya daha küçük ise deneyin sonuçlarının ortalama değeri agrega birim hacim ağırlığı olarak alınır. Özel bir düzenle terazi kefesinin ortasına yerleştirilir ve doygun malzemenin sudaki ağırlığı bulunur ( W3 ). Numune sudan çıkarılır ve etüv kurusu hale getirilir. Kova: Tel sepeti içine alabilecek büyüklükte bir kova Kurutma bezleri: Havlu veya benzeri malzemeden yapılmış bezler. Tavadaki numune taneleri üzerinde görülebilen su tabakası kalmayıncaya kadar havlu vb. Daha sonra numune kafes örgülü tel sepete konularak su dolu kovanın içine su yüzeyinden en az 5 cm daha aşağıda kalacak şekilde daldırılır. Deneyin Yapılışı • • • • • • • Numune tane boyutuna bağlı olarak önerilen miktarda tartılarak alınır. DKY (Doygun Kuru Yüzey) haline getirilmiş numune tartılır ve DKY ağırlığı olarak kaydedilir ( W2 ). Sonra ince taneleri kaybolmayacak şekilde suyu süzülerek tava içine yayılır. Deney üç ayrı numune üzerinde yapılır. ile DKY haline getirilmek için kurutulur. Kafes örgülü sepet: 4 mm göz açıklı elek telinden yapılmış bir sepet. Numune su yüzüne çıkarılmadan kovanın içinde en az 10 defa serbestçe kaldırılıp indirilir.İri Agreganın Özgül Ağırlığı Tayini Deney Araç Gereçleri • • • • • Etüv (105 ± 5° C ) Terazi: 20 kg çekerli 1 g duyarlı ve su içinde de tartım yapabilen bir terazi. Daha sonra numune oda sıcaklığına gelinceye kadar soğutulur ve numunenin havadaki kuru ağırlığı belirlenir ( W1 ). Alınan numune su içinde 24 saat bekletilir. sağa sola sallanarak taneler arasında kalabilecek hava kabarcıkları çıkarılır.

net www.tr 9 .com www.com.tr www.kalitekontrol.gov.meb. görünen birim hacim ağırlığı ve su emme oranı aşağıdaki bağıntılar ile hesaplanır: İri agreganın kuru özgül ağırlığı : Pk= W1/(W2 -W3) İri agreganın DKY özgül ağırlığı: Pd= W2/(W2-W3) İri agreganın görünen özgül ağırlığı: Pg= W1/(W1-W3) İri agreganın su emme oranı: mi = [(W2-W1)/ W1] 100 m : İri agreganın su emme oranı ( % ) W1 : Numunenin etüv kurusu ağırlığı ( g ) W2 : Numunenin DKY durumdaki ağırlığı ( g ) W3 : Numunenin sudaki ağırlığı ( g ) dır.testcenter. Kaynaklar • • • • • www.forumden.İri agreganın kuru birim hacim ağırlığı.insaatmühendisligi. DKY birim hacim ağırlığı.megep.org www.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful