P. 1
çözünürlüğe etki eden faktörler

çözünürlüğe etki eden faktörler

|Views: 266|Likes:
Yayınlayan: EnesEmreTaş

More info:

Published by: EnesEmreTaş on Mar 28, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/05/2015

pdf

text

original

Çözünürlüğe etki eden faktörler

bir miktar katı amonyum nitrat (NH4NO3) tuzu.Bazı çözeltiler hazırlanırken çevreye ısı verilir (ekzotermik). bazıları da çevreden ısı alır (endotermik). KOH gibi bazlar veya HCl. 4. 50°C'ta 42. Mesela. Mesela.4.6 g çözünür. Çözünen + H2O + Enerji ↔ Doymuş çözelti Yukarıda tepkimenin gerçekleştiği sistemin sıcaklığı yükseltilirse. Bu durum çözünme işleminin çevreden ısı aldığını ve olayın endotermik olduğu gösterir. NaOH. bir deney tüpü içersinde suda çözündüğünde çözelti oluşumu ile birlikte deney tüpünün soğuduğu gözlenir. Bu durum ise çözünme işleminin çevreye ısı verdiğini ve olayın ekzotermik olduğunu gösterir. endotermik olarak çözünen KCl 10°C'ta 100 g suda 31. HNO3 gibi asitlerin suda çözünmeleri ile oluşan çözeltilerde sıcaklığın arttığı gözlenir. Mesela. Yani birim bellimiktar suda çözünen madde miktarı artar. Le Chatelier Prensibine göre denge sağa kayarak çözünürlük artar.0 g çözünürken. Çözünürlüğe Sıcaklık Etkisi .

08 g çözünür.23 çözünürken 50°C'ta ancak 0.Çözünen + H2O ↔Doymuş çözelti + Enerji Şeklinde gerçekleşen sistemin sıcaklığı artırılırsa.03 g iken 50°C'da 0. gazların çözünürlüklerinin sıcaklık arttıkça azalmasına bir örnektir. Mesela. Çünkü gaz moleküllerini birbirinden ayırmak için enerji gerekmez.4. bu nedenle gazların sıvılarda çözünmesi ekzotermik bir süreçtir ve sıcaklık artması ile gazların çözünürlükleri azalır. Diğer taraftan gazlar. çözünürlüğü ekzotermik olan Li2CO3 10°C sıcaklıkta 100 g suda 0. sıvılarda dışarıya ısı vererek çözünürler. Görüldüğü gibi sıcaklığın artması ile oksijenin çözünürlüğü azalmaktadır. Çözünürlüğe Sıcaklık Etkisi .0041 grama düşmektedir. O2(g) + H2O ↔ O2(aq) + Enerji Oksijen gazının bir litre sudaki çözünürlüğü 25°C de 0. Birkaç iyonik bileşik dışında iyonik yapılı bileşiklerin sudaki çözünürlükleri genelde endotermiktir. Gazların çözünürlüğü ekzotermiktir. Ayrıca ısıtılan sudan hava kabarcıklarının çıkması. Le Chatelier Prensibine göre göre çözünürlük azalır. 4.

Çünkü bu maddeler suda çözünürken su ile tepkimeye girerler. oksijen. Gazların katı ve sıvılardaki çözünürlükleri ise basınçla önemli ölçüde değişir.6. C = k . Mesela. sıcaklık etkisinden çok daha fazladır. Sıvı ile tepkime veren gazların çözünürlüğü vermeyenlere oranla daha fazladır. Bir gazın sıvı içindeki çözünürlüğüne basıncın etkisi. Bu tür gazların çözünürlüğü Henry yasasından sapma gösterir.4. Burada. hidrojen veya azotun sudaki çözünürlükleri amonyak. Pgaz şeklinde ifade edilir. sabit sıcaklıktaki çözünürlüğü. Bir gazın çözünürlüğü gaz basıncıyla doğru orantılı olarak değişir. Pgaz= Gazın bu çözeltideki kısmî basıncı. C= gazın belli çözücüde. Bir gazın başka bir gaz içindeki çözünürlüğü de basınca bağlı değildir. karbondioksit veya kükürt dioksitin sudaki çözünürlüklerinden daha azdır. k= orantı katsayısı dır. Bu kurala Henry yasası denir ve Hanry Yasaı. . Gazların Çözünürlüğüne Baınç Etkisi (hanry Yasası) Basıncın sıvı ve katıların çözünürlüğüne önemli bir etkisi yoktur.

basınç azaldığında vücut sıvısından uzaklaşan çözünmüş gaz daha az olacağından. işitme bozuklukları. Ani olarak alçak basınçlı bir ortama geçildiğinde ise felçler. deri altı amfizemi. baş dönmesi. ki bu da köpürme şeklinde görülür. Dalgıç yüzeye ani çıkış yaptığında yüzeyde basınç düşük olduğundan dolayı dalgıcın üzerindeki basınç aniden düşer ve vücut sıvılarındaki çözünmüş azot. kanamalar ve eklem ağrıları gibi rahatsızlıklar ile karşılaşılır. Derin su dalgıçları vurgundan korunmak için dalgıç tüplerinde sıvılaştırılmış hava (azot-oksijen) yerine sıvılaştırılmış helyum-oksijen karışımını kullanırlar. yüksek basınçtan dolayı havadaki azot. Bu kabarcıklar eklem ve damarlarda şiddetli ağrılara. felç ve hatta ölümlere neden olur. Dalgıçların ve hatta denizde yaşayan hayvanların denizin derinliklerinden yüzeye aniden çıktıklarında vurgun denen çok ağrı verici ve öldürücü olan bir olay ile karşılaşırlar. Basınç kalktığı için çözünmüş CO2 çözeltiden uzaklaşır. vücuttaki kanda ve diğer sıvılarda daha fazla çözünür. Çünkü vurgun havadaki azot gazının temel olarak kanda çözünmesi veya kandan uzaklaşarak gaz hâline geçmesi ile ilgilidir. Bu nedenle dalgıç derinlerde iken. vücut bu az miktardaki değişime kolaylıkla uyum sağlar. Diğer taraftan vurgun olayı sadece yüksek basınçtan ani olarak alçak basınç ortamına geçmekle değil alçak basınç ortamından ani olarak yüksek basınç ortamına geçmekle de ortaya çıkar. Dolayısı ile basınç değişikliklerinde helyumun çözünürlüğü daha az etkilenmektedir. Çünkü helyum gazının çözünürlüğü azot gazının üçte biridir. İçeceğin kapağı açıldığında gaz çıkışı fark edilir. Yani. kulak uğultusu ve burun kanaması gibi belirtiler ile ortaya çıkar. Böylece vurgunun gerçekleşmesi önlenmiş olur. Dalgıçların zaman zaman yaşadıkları “vurgun” olayı da gazların çözünürlüğü ile ilgilidir. Bu içeceklerde çözünen gaz CO2 tir ve yüksek basınçlarda çözünürlüğü daha (C = k . kabarcıklar oluşturarak uzaklaşır. Pgaz ) da artar.Henry yasasının uygulaması meşrubatlarda görülür. Ani bir şekilde yüksek basınçlı bir ortama geçildiğinde vurgun baş dönmesi. . Denizin derinliklerinde suyun uyguladığı basınç yüzeye göre daha fazladır.

şekilde de görüldüğü gibi Ag2CrO4 çözünürlüğü üzerine ortak iyon ve yabancı iyon etkisi incelendiğinde. çözeltinin toplam iyon derişimi artırırlar ve bu durumda da iyonlar arası çekimler önem kazanırlar ve etkin derişim. Ag2CrO4 'ün doymuş çözeltisine katılan. K2CrO4(aq) dan gelen 0. Mesela.01 M CrO4-2 iyonun ortak iyon etkisi Ag2CrO4 ün çözünürlüğünü yaklaşık 35 kat azaltırken. yabancı iyon etkisi oluşturan KNO3 . K2CrO4(aq). Mesela. Yabancı-iyon etkisine çoğu zaman "tuz etkisi“ de denilmektedir. orta iyon etkisi yaparken. Bu iyonlar. Buna göre yabancı-iyon içeren çözeltilerde. ölçülen derişimden küçük olur. . KNO3 gibi maddelerin iyonları "yabancı iyon" durumundadırlar. az çözünen bileşiğin çözünürlüğü genellikle artırır. yabancı iyonların etkisi. Ag2CrO4 ün çözünürlüğünü %25 dolayında artırmıştır.Yabancı İyon Etkisi Çözünürlük dengesinde yer almayan iyonlar yabancı iyonlar diyoruz. ortakiyonların etkisi kadar önemli değildir. Bununla beraber.

(aq) + H+ (aq) → H 2 O (s) Bu durumda denge soldan sağa kayar ve Mg(OH) 2 'in çözünürlüğü artar.8. Diğer taraftan ortama H+ iyonları eklendiğinde (pH azalır).4. diğer bir deyişle ortamın pH'ına göre değişir. . OH. Mesela. çözeltinin hidrojen iyonu derişimine.iyonları ile H2O + iyonları reaksiyona girmeleri nedeniyle OH. Ortama OH. Mg(OH) 2 (k) ↔ Mg+2 (aq) + 2OH+2 (aq) şeklindedir. OH.iyonları azalır. Çözünürlüğe Ortamın pH sının etkisi Pek çok maddenin çözünürlüğü.Magnezyum hidroksit'in çözünürlük dengesi. Le Chatelier İlkesine göre denge sağdan sola kayar ve Mg(OH) 2 'in çözünürlüğü azalır.iyonları eklendiğinde (pH artar) denge.

8.1 − pOH = − log 1 11 = 1 log 1 1 .1 1 NOT: Buna göre pH'ın 10.1 − − = .4.1 pH = 1 − 1 = 1.1 − [OH .6 ‘dan daha az olduğu ortamda Mg(OH) 2 'in çözünürlüğü artacaktır. . Çözünürlüğe Örtamın pH sının etkisi Örnek: -11 Mg(OH) 1için Kç = 1 x 11ise doymu ş çözeltinin pH? .] = 1 11M .1 1 .1 Çözüm : Mg(OH) 1 ↔ Mg +1 (aq) + 1 − (aq) OH (k) -x +x +1 x Kç = [Mg +1] [OH .]1= 1 1-1 x 11 Kç = 1 1= 1 1-1 x x 11 Ç = 1 11 .

Çözünürlüğe Ortamın pH sının etkisi Bazik bir anyon içeren tuzların çözünürlükleri de pH ile değişir.8.gibi) içeren tuzların çözünürlükleri pH ile değişmez. Hidrolize uğramayan anyonlar (örneğin Cl. Yani ortamın = [H+] arttıkça BaF2 nin çözünürlüğü artacaktır. BaF2 ↔ Ba+2 + 2Fve Kç= [Ba+2][ F-]2 Asidik ortamda.iyonlarının reaksiyona girmesi sonucu. çözünürlük dengesinde [F-] azalacaktır ve dengenin sağlanabilmesi için daha fazla BaF2 çözünecektir. . Mesela.(aq) → HF(aq) reaksiyonu gerektiğinde H+ iyonları ile F. ortamın pH'ı ile ilintili olarak sağa veya sola kayabilir.. I . H+(aq) + F. BaF2 için çözünürlük dengesi.. Br .4.

Çözünürlüğe Ortamın pH sının etkisi CaCO3 ↔ Ca+2 + CO3-2 Kç = [Ca+2][CO3-2] Kç:1. H+(aq) + CO3-2(aq) →H2CO3 (aq) Asidik ortamda CaCO3 ın çözünürlüğü artar. H+(aq) + PO4-3 (aq) →H3PO4 (aq) Asidik ortamda Ca3(PO4) 2 in çözünürlüğü artar. Ca3(PO4) 2 ↔ 3Ca+2 + 2PO4-3 Kç =[Ca+2]3 [PO4-3]2 Kç:1. .4.2 x 10-26 Asidik ortamda.8.0 x 10-10 Asidik ortamda.

Tuzlarda Tesir Değerliği: Bir mol tuzun formülündeki katyonun yük toplamadır.ise TD = 1 H2SO4 → 2H+ + SO4-2 ise TD = 2 2. Fe+3 + 3e → Fe ise TD= 3 Fe+2→ Fe+3 + 1e ise TD = 1 KIO3+5KI+6HCl → 3I2+3H2O+6KCl iseTD:5 Cu+HNO3 → Cu(NO3)2+NO+H2O iseTD:3 6. AlCl3 →Al+3 +3Cl– ise TD = 3 4. bazların ortama verdiği OHiyonu sayısı.1. Bazlarda Tesir Değerliği: Bir mol bazın suda çözündüğünde çözeltiye verdiği OH. HCl → H+ + Cl.ise TD =1 H2SO4 → H+ + HSO4. Tesir değeri . Redoks Tepkimelerinde Tesir değerliği: Bir redoks tepkimesinde bir mol atom ya da iyonun aldığı.Tesir Değerliği (TD): Asitlerin ortama verdiği H+ iyonu sayısı.1. veya verdiği mol elektron sayısıdır. 1.iyonu mol sayısıdır NaOH → Na+ + OH– ise TD = 1 Mg(OH)2 → Mg+2 + 2 OH– ise TD = 2 3. Asitlerde Tesir Değerliği: Bir mol asidin suda çözündüğünde çözeltiye verdiği H+ iyonu mol sayısıdır. tuzların ise ortama verdiği veya aldığı elektron sayısına tesir değerliği denir.

MnO 4Mn 4 4 ya Mn . O ve 1 + KMNO 1 →MnO 1 1 +1 +1 TD: 1 ürünlerini olu şturmaktad ır. Bu durumlardaki te ğsir değerliğini bulun uz? KMNO 1 →MnO 1 +4 +4 TD: 4 KMNO 4 →Mn 4 4 O +1 +1 1 + TD: 1 KMNO 1 →Mn +4 +4 TD: 1 . .Örnek: Örnek: KMNO 1 →de ğişik şartlarda 1 MnO 4 .

1 1 1 1 1 = 11 1 4 4 = 11 1 H 1 1Eşdeğer Kütle : SO NaOH Eşdeğer Kütle : 1 1 Ca(OH)1Eşdeğer Kütle : = 11 1 1 1 Ca : =11 1 1 1 Na= = 11 1 1 1 Al= =1 1 1 NaOH + H 4 4→ Na 4 4+ H 4 SO SO O -1 mol 44 g -1 mol 44 g -1 şdg -1 e eşdg . diğer maddenin bir eşdeğer gramı ile tepkimeye girer ve ürün verir.2. NaOH + HCl → NaCl + H 1 O -1 mol -1 mol -1 şdg -1 e eşdg 1g 1 1. Eşdeğer Kütle: HClEşdeğer Kütle : Maddenin Mol Kütlesi Teğsir Değerliği Bütün kimyasal tepkimelerde bir eşdeğer gram madde.1 1 g 1.1.6.Eşdeğer kütle Eşdeğer kütle: Bir maddenin molekül kütlesinin tesir değerliğine bölümüne denir.

6. Eşdeğer Gram Sayısı: Eşdeğer Gram Sayısı: Çözünen Maddenin g miktarı(Kütle) Çözünen Maddenin Eşdeğer Gramı m Ma Td Çözünen maddenin eşdeğer gram sayısı Çözeltinin Hacmi (L) m Ma Normalite: Td N V Normalite: .2.1.Eşdeğer gram sayısı Eşdeğer Gram Sayısı: Bir çözeltide çözünen madde miktarının (g). çözünen maddenin eşdeğer gramına oranına eşdeğer gram sayısı denir.

11 .6.Eşdeğer gram sayısı Örnek: 11g Ca(OH) 1 ile 111 çözelti haz1 1 . Çözeltinin normalitesi kaçtır? (Ca(OH) 1 : 11 g/mol ) 11 = 1 1 Td = 1 1 ml . M= e. 1 1 11 1 Çözünen maddenin eşdeğer gram sayısı Çözeltinin Hacmi (L) 1 .1.1 Normalite: Normalite:e M e=Etkime Değerliği M=Molarite n 1 .1 1.1 ml rlan yor. =1 N V 1 .2. = 1 .1 lt Eşdeğer Gram Sayısı: 1.1 Normalite: =1 N 11 .1 1 1 = = 11 .11 N= e.

x Kb= = ⇒ x 4=1 -4 .1 .11 VT = 1 mL 1 [NH 1 = ] -.111 - xM xM + [NH 1 ][OH .[baz] 1 11 4 ] .11 D : .1 M 1L NH3 çözeltisinin 0.11 = 1 1M .6.11 11 . [OH .11 .] = 1 1 -1⇒ pOH = .1 pH = 1 1 .1 1 mol .11 [NH 1] 1 .1 11 .1 .1 + NH1 +OH- 11 .1 .11 11 .11 + [NH 1 ] = = 1 1M .11 Çözüm a) NH 1 +H 1 O B: 1 M .1 − .1 D:1 -x=1 .1 Kb.1 M HCl ile titrasyonunda.log 4 4 41 .444 [OH ] = = [tuz] [1 ] .[ .1 . Titrasyon problemleri Örnek Zayıf Baz-Kuvvetli Asit Titrasyonu: 50 mL 0.2..4 pOH = 1 log 1 1= 1 1 = 1 1 − .1.11 .11 .1 -1 x=44 pOH=4 pH=44 ⇒ .11 .4.1 1 mol + 1 1 mol .] x.11 S : 1 1 mol . a) 50 ml NH3 çözeltisinin pH=? b) 20 mL HCl eklendiğinde pH=? c) 50 mL HCl eklendiğinde pH=? d) 60 mL HCl eklendiğinde pH=? (NH3 için Kb = 2xl0 -5 ) b) NH 1+ HCl ↔ NH 1 Cl B : 1 1 mol 1 1 mol .11 1 1 mol .

1 .1 .1M NH 1 + + H1 ↔ O B: -11 .1M H1 ↔ O NH 1+ H 1 + O +x +x B: -11 .log 4 41 .1 11 . [H + ] = 1 11M ⇒ pOH = .11 c) NH 1+ + HCl → NH 1 Cl 1 1 mol .11 NH 1 + + + 1 1 mol 1 1 mol .1 .1 1 mol .1 − .11 .4 pOH = 1 log 1 1 1 = 1 ⇒ pH = 1 − = − .1 .1 .1 1 mol .x = 1 1M .1 Ka 1 11 .11 [NH 1 ] = 1 1/1 = 1 1 .1 M HCl ile titrasyonunda.1 − pH = 1 log 1 1 1 = 1 ⇒ pH = 1 − = − .1 M D: -x S: 11 x = 11 .11 .11 [H + ] = 1 1/1 1= 1 1M .11 .11 .1 -4 x1 -1 1 Kh = = =11 = .1 .Örnek Zayıf Baz-Kuvvetli Asit 50 mL 0.11 .1 . 1 .11 NH 1+ OH +x x +x x VT = 1 + 1 = 11 mL = 1 1 1 1 11 .1 X = 1 11M ⇒ pOH = .11 .11 .1 S : 1 1 .11 x (x + 1 11) .11 . a) 50 ml NH3 çözeltisinin pH=? b) 20 mL HCl eklendiğinde pH=? c) 50 mL HCl eklendiğinde pH=? d) 60 mL HCl eklendiğinde pH=? (NH3 için Kb = 2xl0 -5 ) d) NH 1+ HCl → NH 1 Cl + 1 1 mol .log 1 11 . 1 .1 1 mol .1 − X = çokküçükol duğuğundanmaledilir .11 + 1 1 mol .11 .1 1 mol .1 Titrasyonu: M 1L NH3 çözeltisinin 0.1 M D: -x Ksu 1 1 4 .1L [NH 1 ] = 1 1/1 1= 1 1M .

X S: 1 -x = 1 1 . 1 mol 11 .5) Çözüm a) CH 1 COO.1 Değ : 1 1 .1.1 M Değ : .+ H 1 ⇔ CH 1 O COOH + OH Baş : 1 1 .1 mol 11 .1 . 1 mol 1 1 . 1 mol VT = 1 L 11 .4.1 = .4 M NaOH çözeltisiyle titrasyonunda.1.1 x = [OH .1 Ka 1 .11 .1.1 1 .22 mol HCl eklendiğinde pH=? (V=sabit) (CH3COOH için K = 1.Zayıf BazTitrasyonu: Örnek Asit-Kuvvetli ile 400 mL 0. a) Karışımın pH=? b) 0. 1 mol 1 1 . − .6 M 1L CH3COOH çözeltisinin 600 mL 0.1 [CH1 COO ] = =11 .1 −1 .1 1 11 .] = 1 1 11⇒ pH = − log 1 1 11 .1 +x x +x x a) CH1 COOH + NaOH ⇔ CH1 COONa + H 1 O Baş : S: 11 .1 − pH = 1 log 4 4= 1 1 1 1 1 − .1 − .6 x l0 -5 ) (Cl=35.1 M 1 - Ksu 1 −4 14 X1 −1 1 Kh = = =111 = .11 11 .

1 .b) 0.] + pH = 1 log1 1 1 1 = 1 − .1 .1 mol [H + ] = 1 1 = 1 1 .1M Ka[CH 1 COOH] 1 .1 1 .1/1 .1 − .22 mol HCl eklendiğinde pH=? (V=sabit) (CH3COOH için K = 1. 1 M [CH 1 COO .1 = − . .1.1 = .] = 1 1 1 1 1 1 .1 −11 1 .1M [CH 1 COOH] = 1 1 11 + 1 1 1 1 .5) Çözüm b) Ortama 1 1 H + ilav dilirse.1 [H ] = = = 1 1 11 .1 − . .1 ∉ .1 − 1 .11 [CH 1 COO .6 x l0 -5 ) (Cl=35.1.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->