T.C.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME

ARMATÜR VE AKSESUAR MONTAJI

ANKARA 2006

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR................................................................................................................ii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ................................................................................................3 1. MUSLUK BAĞLANTISI YAPMAK...............................................................................3 1.1. Musluklar .................................................................................................................3 1.1.1. Ara Musluğu......................................................................................................4 1.1.2. Rakorlu Musluk (Çamaşır Musluğu) ..................................................................7 1.1.3. Düz (Adi) Musluk..............................................................................................9 1.2. Musluk Bağlantı Elemanları....................................................................................13 1.2.1. Musluk Rozeti .................................................................................................13 1.2.3. Uzatmalar ........................................................................................................14 1.3. Musluk Bağlantısı Yapma .......................................................................................15 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................18 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................19 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................21 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ..............................................................................................22 2. BATARYA BAĞLANTISI YAPMAK ..........................................................................22 2.1. Bataryalar ...............................................................................................................22 2.1.1. Lavabo Bataryaları...........................................................................................22 2.1.2. Bide Bataryaları...............................................................................................24 2.1.3. Eviye Bataryası................................................................................................25 2.1.4. Banyo Bataryaları ............................................................................................25 2.1.5. Fotoselli Bataryalar..........................................................................................27 2.2. Batarya Bağlantısı Yapmak.....................................................................................31 2.2.1. Duvar Tipi Batarya Bağlantısının Yapılması ....................................................32 2.2.2. Ankastre Batarya Montajı ................................................................................33 2.2.3. Fotoselli Batarya Montajı.................................................................................36 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................38 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................40 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................41 MODÜL DEĞERLENDİRME...........................................................................................42 CEVAP ANAHTARLARI .................................................................................................44 KAYNAKÇA ....................................................................................................................45

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL MODÜL MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİLİK 582YIM034 Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme Isıtma ve Sıhhi Tesisat Armatür ve Aksesuar Montajı Musluk ve bataryaların standartlara ve tekniğine uygun olarak bağlanabildiği materyalidir. 40 / 32 Vitrifiye –2 Modülü’nü almış olmak. Musluk ve bataryaları tanıyarak montajını yapmak. Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür montajını yapabileceksiniz. MODÜLÜN AMACI Amaçlar Ø Ø Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun musluk bağlantısı yapabileceksiniz. Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun batarya bağlantısı yapabileceksiniz.

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

Ortam; Sınıf, atölye, laboratuar, işletme, kütüphane, ev, bilgi teknolojileri ortamı ( Internet ) vb. kendi kendinize veya grupla çalışabileceğiniz tüm ortamlar. Donanım; Musluk, kendir, teflon bant, bezir yağı, su terazisi, metre, batarya, tornavida, kurbağacık, iki ağızlı anahtar. Ø Ø Modülün içinde yer alan herhangi bir öğrenme faaliyetinden sonra, verilen ölçme araçları ile kendi kendinizi değerlendireceksiniz. Modül sonunda öğretmeniniz tarafından teorik ve pratik performansınızı ölçme teknikleri uygulayacaksınız. Modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirileceksiniz.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

Canlıların yaşamlarını sürdürebilmesi için su. bu armatürlerin montajı için sıhhi tesisatçıya ihtiyaç duyulacağını unutmayalım. Doğanın bu üç temel öğesi. diğer yaşam kaynaklarını da beraber getirir.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. Suyu en iyi şekilde kullanabilmek için çeşitli yöntemler geliştirmişlerdir. Zamanla suyun akışını kontrol eden çeşitli yöntemler kullanılarak günümüze kadar geliştirilmiştir. Bu modülde yerleşim alanlarımıza kadar gelen suyun akışını kontrol eden elemanlara genel adıyla armatür dediğimiz. Hava ve toprak doğada bağımsız olarak bol miktarda bulunur. İlk zamanlar ağaç kabukları. suyun akışını durdurmuşlar veya azaltmışlardır. bakır ve demir borularla suyu yerleşim alanlarına getirmişler ve kullanmışlardır. İnsanların devamlı yaşamlarını sürdürdükleri her ortamda. 1 . taş gibi nesnelerle oluk biçimli kanallar yaparak suyun hareketine yön vermişler. beceri ve deneyime sahip olacaksınız. çamur. Daha o zamanlarda suyun akışını kontrol etmenin ne kadar önemli olduğunu anlamışlardır. Bu modülde sıhhi tesisatın en uç noktasında su almakta kullandığımız armatürleri öğrenecek ve bunların montajını yapabilmek için gerekli bilgi. hava ve toprağa ihtiyacı vardır. özellikle ev ve işyerimizde mutlaka bir armatür olacağını. Daha sonraları teknoloji geliştikçe kurşun. Su ise sınırlı miktardadır ve her yerde bulunmaz. sıhhi tesisat elemanlarını öğrenecek ve montajını yapabileceksiniz. Günümüzde suyun kontrolünü yapan birçok yöntemler ve kontrol elemanları bulunmaktadır. Bu nedenle insanlar yaşam alanlarını su kenarlarına kurmuşlar ya da suyu yerleşim alanlarına getirmişlerdir. İlk zamanlarda suyun akışını kontrol için suyun önüne bir engel koymuşlar. yapraklar.

2 .

10 mm ile 50 mm arasında değişen anma çaplarında üretilir. soğuk ve sıcak su gibi) üretilir ve kullanılır. Musluklar kullanılacağı akışkan cinsine göre (gaz. Bir kısım musluklar doğrudan su kullanılan malzemelere (lavabo gibi) akış verirken.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ÖĞRENME FAALİYETİ–1 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür ve aksesuar montajını yapabilecek bilgi. Çalışma basınçları ise kontrol basıncının yaklaşık 2/3 katıdır. Günümüzde bakır ve kalay alaşımı olan bronz (tunç). ARAŞTIRMA Ø Ø Ø Ø Ø Ø Evinizde veya çevrenizde bulunan armatürleri inceleyiniz. Öğreneceğimiz modül Isıtma ve Sıhhi Tesisat. Kaplanan musluk göze hoş görünür. Bu işyerlerinde hazırlanmış sıhhi tesisat montaj stantlarını inceleyiniz. 1. Araştırma konusunda sanal ortamda ve ilgili sektörde kaynak taraması yapınız. bir kısmı da bir başka armatürün akışkan kontrolünü yaptırmak (ankastre bataryalarda olduğu gibi) için kullanılır. Pirinçten yapılan muslukların dış yüzeyleri krom nikel alaşımıyla kaplanır. 16 bar ve daha yukarı basınçlarda kontrol edilirler. Musluğun olduğu nokta akışkanın tesisatı terk ettiği yerdir. Musluk yapımında genellikle bakır ve çinko alaşımı olan pirinç malzeme kullanılır. Sıhhi tesisat armatürleri satan işyerlerini gezerek armatürler hakkında sorular sorunuz. polipropilen (Pp) plastik olan musluklar da yapılmaktadır. Armatür ve Aksesuar Montajı olduğu için. Musluklar Tesisat borularından ve kaplardan istenilen miktarda akışkan almak için kullanılan armatürlere musluk denir. beceri ve deneyime sahip olabileceksiniz. Kullanımı temiz ve ömrü uzun olur. Hazırladığınız raporu atölyede tartışınız. 3 . Musluklar tesisat sistemlerinin uçlarında kullanılır. burada su kontrolünü yapan musluklardan bahsedilecektir. Bölgenizdeki sıhhi tesisatçıları ve doğal gaz tesisatçılarını gezerek armatür montajının nasıl yapıldığını araştırınız.1. Topladığınız bilgi ve dokümanları rapor haline getiriniz. MUSLUK BAĞLANTISI YAPMAK 1. Musluklar TS 6’ya göre standart hale getirilmiştir.

bir kısmında ise kapak vardır.1: Ara musluğu parçaları 4 . gövdede bulunan klape yuvasına oturarak akışkan yolunu açar kapatır. 6. yardımcı parçaların eklenmesinden kaynaklanır. Ara muslukları gövde. 5. Bağlantı ağzı ½” (15 mm) dir. Amaç ve biçimlerine göre adlandırılır. Bir kısım ara musluklarında volan. Salmastra grubu akışkanın yolunu kapatıp açmaya yarar. Gövde Salmastra grubu Başlık (volan) Vida Conta Rondelâ Konik bilezik Somun Şekil 1.Sıhhi tesisatta kullanılan musluklar kullanma yerine göre. Ana vanayı kullanmaya gerek kalmaz. Giriş ve çıkış uçları boru dişlidir. Klapenin hareketini ise başlığa bağlı olan mil sağlar. klozet. Gövde diğer parçaları üzerinde taşır. 4.1. 1. 2. Kapak ise salmastra grubunun üzerini kapatarak yapılan su ayarının gelişi güzel kullanımı önlemek için konulur. pisuvar ve rezervuardan önce bağlanır. Boru tesisatına ara musluğunun bağlantısı için kullanılır. Kendisinden sonra bağlanan sıhhi tesisat malzemesinin montajı. Çeşitlerinin birbirinden farkı. değiştirilmesi veya tamiri sırasında suyu kesmeye yarar. Üzerinde bulunan klape. Piyasada yaygın olarak kullanılan musluklar genel isimleriyle şunlardır: Ø Ø Ø Ara musluğu Rakorlu (çamaşır) musluğu Düz (adi) musluk 1.1. Başlık ara musluğunun mili üzerindedir. Kendisinden sonra armatür veya tesisat malzemesi olduğu için ara musluğu adını alır. 7. Su çıkış ağzı ise 3/8” (10 mm) ve ½” (15 mm) somun bağlantılı yapılır. Ara musluğunun çeşidi ne olursa olsun prensip olarak içyapıları birbirine benzer. Ara Musluğu Ankastre tipteki armatürlerden. 3. 8. çeşitli tip ve biçimlerde yapılır. Volan açma kapama için gerekli olan hareketin salmastra grubuna aktarılması için kullanılır. salmastra grubu ve başlık adı verilen üç ana parçadan oluşur.

klozet ve pisuvar gibi malzemeler su kullanma malzemeleridir. taharet.1.1.1: Kullanma yerine göre muhtelif ara musluğu çeşitleri 1. Kullanma yerine göre ara muslukları pisuvar. Filtresiz ara musluğunun kullanıldığı malzemeler basit ankastre bataryalar.2. Filtreli ara musluğunun kullanıldığı malzemeler genellikle seramik diskli bataryalardır.1. büyüklük ve su çıkış ağzına göre çeşitlendirilebilir.Ara muslukları çeşitli tip ve biçimlerde yapılır. Filtre Durumuna Göre Ara Muslukları Kullanma suları içinde asılı ve akışla hareket edebilen yabancı maddeler bulunur. Kullanma yerine. ara musluğunun içine uygun biçimde yapılır. Su akışıyla gelen yabancı maddeleri filtre tutarak ara musluğundan sonra bağlanan armatüre geçmesini engeller. Kullanma Yerine Göre Ara Muslukları Sıhhi tesisat uç malzemeleri olan lavabo. normal (rezervuar ve armatür için) ara musluğu olarak adlandırılır. hela taşı. Diğer malzemelerde de kullanılabilir. bir kısmı da tesisat işçiliği sırasında boru içine kaçan metal çapağı. keten ve inşaat artığı gibi maddelerdir.1. Filtresiz ara muslukları ise su içinde bulunan yabancı maddelerden etkilenmeyen malzemelerin akışkan kontrolünde kullanılır. filtre. a) Pisuvar musluğu b) Taharet musluğu c) Normal ara musluk Resim 1. 1.1. Zamanla filtre sökülerek temizlenir. Bu maddeler bazı armatürlerin kapama disk veya klapelerine zarar verebilir. klozetlerin taharetleri ve rezervuarlarıdır. Bu nedenle ara muslukları filtreli ve filtresiz olarak iki tipte yapılır. kum ve kireç tortuları. Kullanılacak malzeme cinsine göre ara musluğu kullanılır. 5 . Filtre olarak gözenekli tel veya plastikten. Bunların bir kısmı suyla birlikte gelen taş.

dik ara musluklarına bırakmıştır. a) Uzun b) Kısa Resim 1. Duvara paralel su girişli malzemelerin montajında kullanılır.1.a) Filtreli b) Filtresiz Resim 1. Kullanma yeri konumuna göre uygun ara musluğunu kullanmak gerekir. musluğun su giriş ağzıyla aynı doğrultudadır. Duvara dik su giriş ağızlı malzemelerin montajında kullanılır.3: Büyüklük durumuna göre ara muslukları 1. Ara musluğunun su çıkışı da 90° dönüşlü ve aynı eksenli çıkışlı yapılır.1. 6 . Bağlantı yerine göre bu mesafenin az veya çok olması gerekebilir.1. Ara musluğunun boru bağlantı diş bitimiyle su çıkış ağzı arasıdır.2: Filtre durumuna göre muhtelif ara muslukları 1. Su Çıkışına Göre Ara Muslukları Su kullanma yerlerinin konumları duvara paralel veya dik olur. Aynı eksen çıkışlı ara musluğu su çıkış ağzı. Büyüklük Durumuna Göre Ara Muslukları Ara musluğunun büyüklüğü. uzunluğudur.1. musluğun su giriş ağzına 90° yapılır.4. 90° dönüşlü ara musluğunun su çıkış ağzı. Bu nedenle düz ara muslukları yerini.3. Günümüzde üretilen malzemelerin su giriş ağızları genellikle duvara paralel olacak biçimde üretilmektedir. Bu nedenle de ara muslukları da uzun veya kısa yapılır.

1. Rakorlu musluk gövde. volan ve adaptör gibi ana parçalarından oluşur. 7. Şekilde bir rakorlu musluk parçalarının isimleri verilmiştir.2: Parça sıralı rakorlu musluk Yaygın olarak rakorlu musluklara çamaşır ve bahçe musluğu da denir. her tür hortum bağlantısı yapılacak yerde kullanılır. Rakorlu Musluk (Çamaşır Musluğu) Çamaşır ve bulaşık makineleri.a) 90° Dönüşlü b) Aynı eksenli çıkışlı Resim 1. Çeşitleri aşağıdaki gibidir. Rakorlu musluklar kullanıldıkları yere. Tesisat bağlantı ağzı ½” (15 mm) ve ¾” (20 mm) olarak üretilir. 7 .4: Su çıkış ağzına göre ara muslukları 1. 4. 3. açma kapama düzeneğine ve büyüklüğüne göre çeşitlendirilir. salmastra grubu. Gövde Nipel Salmastra grubu Volan Volan vidası Oring Adaptör Rakor Şekil 1. Rakor somunlu ucuna hortum bağlantı adaptörü takılır.1. Bu muslukların hemen hepsi. 6. 2. İnceleyiniz. 5. 8. Gövde su çıkış ucu dişli olup somunludur.2. Aslında amacına uygun yerlere montaj edilmesi musluğun kullanış ve ömrünün uzun olmasını sağlar. bahçe ve hortum bağlantısı yapılması gereken yerlerde kullanılır.

Kullanma Yerlerine Göre Rakorlu Musluklar Rakorlu musluklar çamaşır ve bulaşık makinesi bağlantılarında.2. Şekil 1.2. Çamaşır ve bulaşık makinelerini bağlamak amacıyla yapılanlarda adaptör yoktur. Açma Kapama Düzeneğine Göre Rakorlu Musluklar Rakorlu muslukların açma kapama işlemini salmastra grubu yapar.5: Kullanma yerlerine göre muhtelif rakorlu musluklar 1. Tesisat boru sisteminin uç noktalarına bağlanır. bir kısmı da küresel metal yapılı olarak üretilir. Suyun akışının S yapması akış hızını doğrudan etkiler. Küçük hareketle musluğun tam akışı sağlanabilir. bahçe sulama ve çeşitli temizlik amaçlı olarak kullanılır. Küresel rakorlu musluklarda su akışı yön değiştirmeden musluktan akar.1. Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi suyun yön değiştirmemesi nedeniyle musluğun basınç kaybı yok denecek kadar azdır.2.1. Muhtelif rakorlu musluk tipleri aşağıda gösterilmiştir. Rakor bağlantı ucuna su kontrolünü yapacağı malzemenin hortum bağlantısı yapılır. a) Genel amaçlı rakorlu musluk b) Bahçe musluğu c) Çamaşır musluğu Resim 1. Açma kapama işlemi daha uzun sürede ve volanın tur dönüşüyle yapılır. Parçalarını sırasıyla incelemeniz konuyu anlamanıza yardımcı olur. Bir kısım muslukların açma kapama düzeneği lastik contalı olurken. Lastik contalı rakorlu musluklarda su akışı yandaki şekilde olduğu gibi S yaparak musluğu terk eder. Adaptörlü olanlar makinelerde kullanılacaksa adaptör çıkartılarak yerine makine bağlantı hortumunun somunu sıkılır.1.3: Küresel ve contalı musluğun iç yapısı 8 . Rakorlu musluklarının bir kısmı hortum bağlantı adaptörüyle birlikte üretilir.1.

3. Duvara veya tezgaha monte edilir. Aşağıda görülen uzun ve kısa küresel musluğu gözlemleyiniz.2. 9 .4: Düz musluk kesiti Düz muslukların eviye. bükmeli. perlatörlü ve standart musluk olarak çeşitleri vardır. Şekil 1.1. Tesisat sisteminin uç noktasına bağlanır.1. Aşağıdaki şekilde bir düz musluğun içyapısı görülmektedir. Düz (Adi) Musluk Düz musluk. Farklı bir özelliği olmadığı için adi musluk da denir. Su akışı musluk içinden S yaparak geçer. 1. Büyüklüğüne Göre Rakorlu Musluklar Su kullanma yerlerinin konumuna göre musluğun boyu uzun veya kısa olması gerekir. Resim 1. Eviye Musluğu Sıcak su tesisatı olmayan ve sadece soğuk su kullanılması gereken eviyelere su akıtmak için kullanılır. su tesisatındaki basınçlı suyun istenilen miktarda ve doğrudan su kullanma yerlerine akıtılması amacıyla kullanılır.1.6: Küresel rakorlu musluk 1. ankastre lavabo. Bu musluk çeşitlerini inceleyelim.3.1. Kendisinden sonra her hangi bir armatür kullanılmaz. Su çıkış ağzı döner boruludur.3.1. Bu nedenle boyları uzun veya kısa yapılarak musluğun kullanımını kolaylaştırır.

+ a) Dik borulu b) Yatık borulu Resim 1. Su çıkışı döner bir borudan olur. Çıkış ağzının hareketli olması bulaşık yıkamayı kolaylaştırır.8: Muhtelif ankastre lavabo musluğu 10 . Döner boru kullanımı kolaylaştırmak için uygun yükseklikte yapılır.2.3.7: Dik ve yatık döner borulu eviye muslukları 1. Resim 1. Ankastre Lavabo Musluğu Ankastre gizli anlamındadır.1. Buradan da anlaşılacağı gibi musluk bağlantı ucu lavabo içinde kalarak gizlenir. Aşağıdaki şekilde montaj sıralı bir musluk şekli verilmiştir.Döner borusu dik ve yatık yapılır. Musluk gövdesi ve salmastra grubu diğer musluklar gibidir.

16. Resim 1. 13. 7. 2. 9.3. Köy ve kasaba gibi küçük yerleşim yerlerinde çok kullanılan bir musluk türüdür. 6. 5. 3. Sokak çeşmelerine ve su taşıma amaçlı kapalı kaplara da takılabilir. 18. 16. 11. Yapısı basittir. 19. 8. Pirinç malzemenin yüzeyi sinterlenerek parlatılır.3. 12. 12. Gövde Nipel Salmastra grubu Volan Volan vidası Rozet Conta Conta Conta Somun Salmastra Rondelâ Somun Boru Conta Süzgeç Somun 15. Bükmeli musluk Bükmeli musluk estetiğin önemli olmadığı yerlerde kullanılır. 17.1.5: Montaj sıralı ankastre lavabo musluğu 1. 14. 15. 17 grubu 11.9: Muhtelif bükmeli musluklar 11 . 14 grubu Şekil 1. 13.1. 10. 4. Üzerine herhangi bir kaplama yapılmadığı için ucuzdur.

3. 4.10: Uzun ve kısa standart musluklar 12 .6: Montaj sıralı perlatörlü musluk 10 1. 10. Somun Filtre Conta Gövde Musluk içi nipeli Salmastra grubu Vida Volan Kapak 1. 8.1. 9. Aynı zamanda suya hava karıştırıldığı için suyun lezzeti artar. Perlatör aynı zamanda suyun çıkışında filtre görevi de görür. 6.1.3. Standart Musluk En yaygın olarak kullanılan musluk çeşididir. a) Uzun b) Kısa Resim 1. Siz de bir musluk üzerinde parçaların sıralamasını yapabilirsiniz. Plastik süzgeç basınçlı suyun akışını düzenleyerek az da olsa filtreleme yapar.4. Uzun ve kısa boylarında üretilir. Perlatörlü Musluk Perlatör karıştırıcı olarak kullanılır.5.3. 5. Aşağıdaki şekilde montaj sıralı perlatörlü musluğun parçaları gösterilmiştir. 2. Perlatörlü musluk suyun akışına hava karıştırır. Gövde. Suya karışan hava musluk çıkışında suyun akışını yumuşatır. Duvara monte edilir.1. salmastradan başka teferruatı yoktur. 2. 3 perlatör grubu 3 2 1 Şekil 1. Bir kısım standart musluk ağızlarına plastik süzgeç konulur. 9 8 7 6 5 4 1. Montaj yerine göre boyları uzun ve kısa yapılır. 7.

Bu hortumlar dayanıklı kauçuk içinde çelik tel olacağı gibi ip takviyeli veya kauçuk üzerine paslanmaz molibden alaşımlı çelik tel örgü yapılarak üretilir. Spiral Bağlantı Hortumu Ara musluklarının akışkan kontrolünü yapacağı tesisat malzemesi arasındaki bağlantıyı sağlayan ara montaj elemanıdır. spiral bağlantı hortumu ve uzatma parçalarıdır. -40°C Sıhhi tesisatta her tür ara bağlantı elemanı olarak kullanılabilir. Musluk Rozeti Musluğun monte edildiği boru ağzı kenarları duvar boşluğudur. Rozet yüzeyinin çizilmemesine özen gösterilir.1.2. Musluk rozeti kuralına uygun takılmalıdır. 1. Sıhhi tesisat sistemleri basınçlı tesisatlar olduğu için spiral hortumlar yüksek basınca dayanıklı olması gerekir. Bu tür kirlenmeler hemen temizlenmelidir. bezir yağı gibi maddelerin rozet yüzeyine bulaşmamasına dikkat edilir. Üretimi kolay ve ucuzdur. 13 .11: Musluk rozeti 1. Kauçuk üzerine molibden alaşımlı tel örgü yapılmış hortumlar basınca daha dayanıklı ve görünüşleri daha iyidir. Musluğun rahat takılabilmesi için az da olsa bu boşluğun olması gerekir. Daha çok gözden uzak olan yerlerde (rezervuarlarda) kullanılır. Resim 1. Montaj delik çapı. Musluk Bağlantı Elemanları Muslukların amacına uygun kullanılabilmeleri için montajı tamamlayan yardımcı elemanlarla birlikte takılır. musluk dış çapı kadardır. Kauçuk içine tel veya ip örgülü olanlar estetik değildir.2. Bunlar musluk rozeti. Musluk yerine takıldıktan sonra bu boşluklar çirkin görünür.1. Musluk rozetine musluk aynası da denir.2. Uygun takılmayan musluk rozetinin görünümü de kötü olur. Bu kötü görüntüyü kapatmak için musluk rozeti kullanılır. Musluk rozeti yüzeyi krom kaplı ve estetik görünümlüdür. Yoksa çizilen yer çabuk karararak görüntü bozukluğu meydana getirir. Paslanmaz sacdan preslenerek yapılır. Montaj sırasında rozetin ezilmemesine dikkat edilir.2. Bu elemanlar musluk çeşidine göre değişik tip ve biçimlerde yapılır. Sülüğen boya.

Sıhhi tesisat malzemelerinin bağlantısında daha çok 3/8”-1/2” çapında olan hortumlar kullanılır. alçı veya sıva ile teması önlenmeli. Spiral bağlantı hortumlarının montajında şunlara dikkat edilmelidir. Musluk takılacak ağızlar sıva ve fayans yapıldıktan sonra derinde kalır. ½” (15 mm) ve ¾” (20 mm) ölçülerindeki hortumlar kullanılır. Hortumların esnek yerlerinden anahtar ile tutulmamalı.3.12: Çelik örgü muhafazalı bağlantı hortumu Spiral bağlantı hortumları muhtelif boy ve çaplarda yapılır. Resim 1. Hortumların çimento. Her iki ucu aynı çaplı (1/2”-1/2” gibi) veya farklı çaplı (3/8”-½”) olarak üretilir. İşte bu seviyeyi ayarlamak için uzatma parçaları kullanılır. Armatürlerin bağlantı yapılabilmesi için bırakılan tesisat ağızlarının bitmiş duvar yüzeyiyle aynı seviyede olması gerekir.2. En çok 3/8” (10 mm). Uzatmalar Sıhhi tesisat boruları sıva ve fayans yapımından önce döşenir.13: Spiral bağlantı hortum montajı işlemlerinde doğru-yanlış kıyaslaması 1. Uzatmalar pirinç malzemeden yüzeyi krom nikellenerek üretilir. Piyasada ½” ve ¾” çaplarında imal edilir. Ø Ø Ø Hortumların kırılması önlenmeli.Çelik örgü 3/8” metal Kauçuk 3/8” metal kauçuk ½” plastik somu a) Çelik örgü muhafazalı somu b) Naylon ip takviyeli kauçuk Resim 1. 14 . Boyları 10–15–20–25–30–40-50 mm ölçülerinde bulunur.

14: Boy sırasına göre uzatma parçaları 1. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Lavabo için adi musluğun yerden yüksekliği 105–110 cm ‘dir. Muslukların montajında önce. Bilinen ve yaygın olarak kullanılan montaj ölçüleri. estetik olmaz ve kullanan kişiyi sürekli rahatsız eder. Pisuvar musluğunun yerden yüksekliği 110 mm ‘dir. Bu değerler musluk ve kullanma yerine göre montaj ölçüleri aşağıda verildiği gibidir.Resim 1. rezervuar musluğu 15 cm yükseklikte takılır. sülüğen boya gibi madde artıkları hemen temizlenmelidir. Musluk yüzeyi temiz tutulmalı ve montajda oluşan bezir yağı.3. normal bir insanın armatürü rahat kullanabilmesinden ortaya çıkan yaklaşık değerlerdir. Genellikle 110 cm tercih edilir. Klozet taharet musluğu 40 cm. Muslukların montajında şunlara dikkat edilir: Ø Ø Musluk yüzeylerinin çizilmemesine özen gösterilir. Musluk Bağlantısı Yapma Musluklar günlük hayatımızda sürekli kullanıldığı için kuralına uygun montaj yapılması gerekir. Uygun bağlanmayan bir musluk düzgün çalışmaz. bilinen montaj ölçüleri kullanılır. Ankastre lavabo ve eviye musluğunun bağlantısı için ara musluğunun yerden yüksekliği 41–55 cm ‘dir. Alaturka hela taşı taharet musluğunun yerden yüksekliği 15–20 cm ‘dir. üretici firmaların istediği montaj ölçüleri göz önünde bulundurulmalıdır. Rezervuar için ara musluğunun yerden yüksekliği 210–225 cm ‘dir. 15 . Montaj için belirli bir montaj ölçüsü şartı aranmadığı zaman.

Resim 1. Musluk yüzeyi yumuşak bezle ılık sabunlu su ve sirkeyle temizlenir. Güç yettiğince elle sıkılır. Anahtarla sıkılması gerekiyorsa plastik ağızlı kurbağacık armatür montaj anahtarı kullanılır. Musluk bağlantı işlemleri aşağıdaki gibidir. Daha sonra su kaçağı yapabilir. Asit içeren sıvı ve toz temizleyiciler kullanılmaz. İşlem sırasına uyulmadığı takdirde bağlantı işinde zorlanılır. Diş yüzeyleri parlak ve kaygan olduğu için kendir tutmaz.15: Musluğa teflon sarımı Ø Ø Ø Musluk vida dişlerinin tırtılı kontrol edilir. Musluk montajı yapabilmek için belirli bir işlem sırasını takip etmek gerekir. Musluk rozeti dişli kısma takılır. Ø Ø Musluk dişine sarılan kendir ve teflon bant liflerinin borunun içine kaçmasını önleyiniz. Bir kısım üreticiler vida dişlerini çentikli. Yapılan işlemler aksayarak tekrar başa dönülür. bir kısmı ise çentiksiz üretir. Musluk dişi tırtırlı değilse eski bir testere lamasıyla tırtıllanır. 16 .Ø Muslukların sıkılmasında dişli anahtar kullanılmaz.

Musluk su çıkış ağzı yer düzlemine dik olacak biçimde elle sıkılır. 17 .Resim 1. Musluk temiz bir bezle silinerek temizlenir.16: Yerine montaj edilmiş musluk Ø Ø Ø Musluk dişine kendir sarılarak bezir yağı veya sülüğen boya sürülür ya da kendir yerine teflon bant sarılır.

işi Ø Dişli anahtar kullanmayınız. Ø Ø Parçaları sırasıyla takınız. Ø Uygun takım kullanarak sıkınız. Ø Kullanacağınız araç gereçleri hazırlayınız. Ø Söktüğünüz parçaları inceleyerek görevlerini söyleyiniz. Ø Uygun takım kullanarak musluğu parçalarına ayırınız. 2. Ø Musluğu geçici olarak mengeneye bağlı manşonlu bir boru ucuna bağlayınız. 5. Ø Musluk parçalarını temizleyiniz. şekilde verilen musluğu parçalarına ayırarak sırasıyla takınız. ÖNERİLER Ø İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı hazırlayınız. 6. Ø Musluk parçalarını inceleyiniz. Uygun takım kullanarak zamanında bitiriniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem basamaklarını takip ederek. Ø Kullandığınız araç ve gereçleri Ø Çalışma alanınızı yerlerine koyunuz. unutmayınız. 3. Ø Musluk gövdesi içinde suyun akış yolunu inceleyiniz. 1. Ø Parçaları sırasıyla takınız. Araç ve gereçler Musluk Ø12 mm allen anahtar Boru mengenesi Kurbağacık anahtar ½” boru parçası ½” manşon ULAMA FA –1İŞLEM BASAMAKLARI Ø Takımları hazırlayınız. 18 . temizlemeyi Ø Musluğu parçalara ayırınız. 4. Ø İşi zamanında bitiriniz.

TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Ø Ø Musluk Kendir Çekiç Ø12 mm allen anahtar Keski U Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Musluk rozeti (aynası) Lastik ağızlı kurbağacık anahtar Uzatma 19 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekli verilen musluk bağlantısını işlem sırasını takip ederek yapınız.

Sarılan kendire zarar vermeden kendirle aynı yöne doğru bezir yağını sürünüz.YGULAMA FAALİYETİ–1 İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø Ø Musluğun dişlerini tırtıllayınız. Kendiri dişlerin gidiş yönünde musluk ucundan gövdeye doğru sıkıca sarınız. Ø Ø Ø Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Bezir yağı kullanmanız tavsiye edilir. Ø Ø Ø Ø Musluğu temizleyiniz. Kuvvetiniz yetmiyorsa lastik ağızlı kurbağacık anahtar kullanınız. Montaj ağzını çekiç ve keski kullanarak temizleyiniz. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Ø Musluğun sarınız. Temrin malzeme listesine göz atınız. Önce musluk rozetini takınız. Musluğu taktıktan sonra düzgünlüğünü gözünüzle kontrol ediniz. Musluğu sıkmak için kesinlikle boru anahtarı gibi musluğu çizecek dişli takım kullanmayınız. Ø Temizleme işleminde kuru bez kullanınız. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Musluğun montaj ağzı içeride kalıyorsa uygun uzatma parçası kullanarak muslukla duvar arasındaki mesafeyi ayarlayınız. Ø Ø Ø Ø Musluğu temiz su borusuna elle Ø sıkarak takınız. Musluk dişlerini eski bir testere laması veya eğe ile tırtıllayabilirsiniz. dişlerine kendir Ø Ø Kendir sardığınız musluğun dişlerine bezir yağı veya Ø sülüğen boya sürünüz. 20 . Montaj ağzı ile musluğun aynı eksende olmasına dikkat ediniz. Musluğu çevirmek için aşırı bir kuvvet harcamayınız.

4. 1. Cevaplarınızı cevap anahtarından kontrol ediniz... ……. Tesisat borularından ve kaplardan istenilen miktarda akışkan almak için kullanılan armatürlere ………………. 2. denir. mm olmalıdır. 8.. Musluğun duvarla arasındaki kötü görüntüyü kapatmak için ………… kullanılır. anma çaplarında üretilir. Musluk montajında musluğun yerden yüksekliği ………. elle döndürülür. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz. Muslukların montajında kesinlikle dişli anahtar ………………………. 3. Ankastre armatürün akışkan kontrolünü yapan ve tesisat borusuna doğrudan bağlanan musluğa …. Ara musluğunu ankastre armatüre bağlamak için ………… ……… ……… kullanılır.…….………… denir.ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME DEĞERLENDİRME BOŞLUK DOLDURMALI TEST Boş olan kısımları doldurunuz. Musluklar ……… ve . 7. Muslukların açma kapama işleminde musluk ……………. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz 21 .. 5. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. 6.

Tek gövdeli ve çift gövdeli olarak imal edilir. Montaj şekline göre duvar tipi ve ankastre tipi olmak üzere iki çeşittir. banyo. Bu işyerlerinde hazırlanmış sıhhi tesisat montaj stantlarını inceleyiniz.1. ARAŞTIRMA Ø Sıhhi tesisat armatürleri satan işyerlerini gezerek armatürler hakkında sorular sorunuz. Örneğin hastaneler. Gerektiğinde sadece soğuk veya sıcak su akıtılabilir.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür ve aksesuar montajını yapabilecek bilgi. Bataryalar Sıhhi tesisat sistemlerinden sıcak ve soğuk suyu istenilen oranlarda karıştırarak akıtabilen armatürlere batarya denir. Lavabo Bataryaları Lavabolarda kullanılan sabit borulu bataryalardır. Bataryalar Türkiye’de TS 325 ile standart altına alınmıştır. Araştırma konusunda sanal ortamda ve ilgili sektörde kaynak taraması yapınız. laboratuarlar. 2.1. Duvara veya zemine monte edilen duvar tipi ve ankastre tipi bataryalar vardır. Evinizde veya bölgenizde bulunan inşaatlardaki armatürleri inceleyiniz. Bataryalar kullanıldıkları yerlere göre lavabo. Topladığınız bilgi ve dokümanları rapor haline getiriniz. Su çıkış borusunun durumuna göre döner borulu veya sabit borulu da olabilir. eviye. boyahaneler gibi yerlerde rahatlıkla kullanılabilir. 2. Sıcak su ile el ve yüz yıkanması gereken yerlerde kullanılır. BATARYA BAĞLANTISI YAPMAK 2.1. yemekhaneler. 22 . Ø Ø Ø Ø Ø Bölgenizdeki sıhhi tesisatçıları ve doğal gaz tesisatçılarını gezerek armatür montajının nasıl yapıldığını araştırınız. beceri ve deneyime sahip olabileceksiniz. duş. bide bataryası adlarını alır. Hazırladığınız raporu atölyede tartışınız.

Volanlı ve kumanda kollu olarak çeşitleri vardır. Batarya su çıkış borusu ve volanlar görünür durumdadır. Başka amaçlı su kullanma işleri için uygun değildir.1. Resim 2. Su çıkış borusu el yıkama yüksekliği kadardır.2. Bu nedenle estetik olurlar. Bataryanın diğer parçaları lavabo altında kalır.1: Muhtelif tek gövde lavabo bataryaları Çift Gövde Ankastre Lavabo Bataryası Su çıkış borusu ve açma kapama düzenekleri ayrı parçalardan yapılmış bataryalardır.1: Çift gövde ankastre lavabo bataryası 23 .1. Tek Gövde Ankastre Lavabo Bataryası Açma kapama düzeneği su çıkış borusu üzerine konulmuş lavabo batarya çeşididir. Lavaboya üç delik açılarak montaj edilir. Montaj edildikten sonra batarya bağlantı gövdesi lavabo içinde kalır. El yıkamakta kullanılan lavabo bataryaları çok farklı biçimlerde yapılır. Lüks olanlar göze hoş görünür.1. soğuk su sağda olacak şekilde çıkış borusu ortaya konulmuştur. Genel olarak tek gövde ve çift gövde olarak iki gruba ayrılabilir. Sifon kumandalı ve kumandasız olarak çok çeşitli biçimlerde üretilir. Ankastre Lavabo Bataryaları Lavabo üst zeminine monte edilen batarya türüdür. a) Kumandasız b) Kumandalı Şekil 2. Konulacağı lavaboya tek batarya deliği açılarak montaj edilir. Sıcak su solda. Sifon boşaltma suyunun kontrolü için sifon kumandalı ve kumandasız üretilirler.

1. Tek gövde bide bataryaları.3: Tek gövde bide bataryası ve ölçülendirmesi 24 . Montaj sonunda bataryanın hemen tamamı görünür. Ankastre bataryaya göre lavaboyla arasında yeterli boşluk olduğu için el. Bataryalar.2. Bağlantı ağzı eksenleri yerden 1100 mm yükseklikte monte edilir. Bide üzerine ankastre montaj edilir. Farkı oynar perlatör uçlu olmasıdır. a) Döner borulu b) Sabit borulu Resim 2.1. Bu tip bataryalar doğrudan tesisat boru ağızlarına bağlandığı için montaj ölçüsünü tutturmak zordur.2: Duvar tipi lavabo batarya çeşitleri 2.2.1. Lavabo yerden 800-850 mm yüksekliğe montaj edildiğine göre lavaboyla arasında 100-150 mm boşluk vardır.2. Bide Bataryaları Klozet yanlarına konulan bidelere monte edilir. Tek gövde ve çift gövde olarak çeşitleri vardır. duvara montaj edilen bataryalardır. yüz yıkamanın yanında küçük hacimli kaplara su doldurma işlerinde de kullanılabilir. Genel olarak tuvalet sonrası belden aşağı temizlik amacıyla kullanılır. Duvar Tipi Lavabo Bataryaları Lavabo üstüne. ankastre lavabo bataryalarına benzer. Bu nedenle eksantrik nipeller kullanılır. su giriş ağızları arası 153 mm standartta üretilir. Eksantrik nipeller montajda 15 mm kadar ölçü toleransı kolaylığı sağlar. Resim 2.

Ankastre eviye bataryaları mutfak tezgâhı üzerine.1. Eviye Bataryası Mutfaklarda eviyelere montaj edilerek bulaşık yıkama amaçlı kullanılır. Boru bağlantıları ½” ‘dir. 25 . Ankastre ve duvar tipi olarak 2 çeşittir. eviyenin üstünde yerden 85 cm yüksekliğe monte edilir. Su çıkış borusu döner veya spiralli boruludur.4: Duvar tipi ve ankastre spiralli eviye bataryaları 2. Banyo Bataryaları Banyolar için sıcak ve soğuk sudan istenilen oranda ayarlayarak kullanılan armatürlere denir. Spiral boru kullanım kolaylığı sağlar. Döner borulu yapılır.3.Şekil 2. Duvar tipi eviye bataryaları.1. a) Duvar tipi döner borulu b) Ankastre spiralli Resim 2.2: Çift gövde bide bataryasının parça adlandırması 2. Duvar tipi ve ankastre olarak iki tipte yapılır.4. Montajında eksantrik nipeller kullanılır. su eviye içine akacak biçimde yapılır.

1. Duşu askıya asılarak kullanılır.5: Ankastre küvet bataryası 2.1. Resim 2. Montajdan sonra açma kapama volanları. Küvetlerin yan veya ayak tarafına monte edilir.6: Duvar tipi sıva üstü banyo bataryası Duvar tipi sıva altı ankastre bataryalarının sadece su karışım çıkış borusu.Banyolarda genelde küvet ve duş teknesi kullanılmaktadır. su çıkış borusu ve duş açıkta kalır. 2.4. Sıva üstü ve ankastre montaj edilenleri vardır. Sıva üstü bataryaların gövdeleri tamamen açıktadır. Ankastre Banyo Bataryası Banyolarda küvet üzerine ya da küvet kenarına yapılan zeminlere monte edilen batarya türüdür. Eğer yok ise Küvet kenarlarına konan fayans veya mermer üzerlerine de ankastre batarya montajı yapılabilir. Diğer bağlantı aksamları görülmediği için estetik olur. Resim 2.1. Asıl gövdeyi oluşturan bağlantı boru ve parçaları sıva altında kalır. Duvar Tipi Banyo Bataryası Banyoda duvara monte edilen batarya çeşididir. Duş teknelerinde duvar tipi bataryalar daha uygundur.2. Bu bataryalara takılan duş ahizeleri ile duş almak daha pratik ve kolaydır. duş başlığı ve su yönlendirme kolları açıktadır. Duş teknelerinde kullanmaya elverişlidir. volanları. Küvetlerin gövdelerinde ankastre batarya montajları için yerler vardır. 26 .4.

5. 220 şehir elektriğinden alarak birlikte montaj edilen adaptörü yardımıyla çalışan bataryalardır.1. Fotoselli Batarya Çeşitleri Fotoselli bataryalar daha çok lavabolarda el. Batarya adaptörü 220 volt alternatif akımını 12 voltluk doğru akıma düşürür.8: Fotoselli pilli lavabo batarya ve ölçülendirmesi Fotoselli Elektrikli Bataryalar Sinyal üretimi güç kaynağı.5 voltluk pillerle çalışan bataryalardır. 27 . 0. Gereksiz su tüketimi yapmadığı için tasarruf sağlar. Düşük gerilimli elektrik enerjisiyle çalışır. Fotosel kumandası gerilim kaynağına göre pilli ve elektrikli olmak üzere iki çeşittir. Ara musluğu ve batarya arası bağlantı çelik örgülü spiral hortumla yapılmalıdır. Genellikle 6-9-12 voltluk gerilim yeterlidir.1. Su kullanımının bitmesinden 30 saniye sonra kendini kapatır.7: Duvar tipi ankastre banyo bataryası 2. 2.a) Montaj sonrası resmi b) Duvar içinde boru bağlantısı Resim 2. Fotoselli Bataryalar Sinyal üreten ve sinyal alan iki göz arasına giren bir cismin sinyali kesmesiyle belirli sıcaklıkta ayarlanmış suyun akışını kontrol eder. Şehir elektriğinin kesilmesi durumunda fotosel görevini yapamaz. Resim 2.5-0.8 bar aralığında basınçla çalışır.5. Maksimum su sıcaklığı 70 °C' dir.1. yüz yıkamak için kullanılır. Fotoselli Pilli Bataryalar Sinyal üretimi güç kaynağı dört adet 1.

Fotoselli Bataryaların Kullanılması Ø Eller çıkış ucunun altına tutulduğunda yaklaşık 5 sn' lik su akışı başlar.1.5. Armatür 30 saniyelik kullanım sonunda. 0. Fotoselli Bataryaların Özellikleri ve Kullanılması Fotoselli Bataryaların Özellikleri Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Işıkla uyarı sistemi vardır. Bataryayı bloke eden bu cisim kaldırıldığında. armatür tekrar çalışacaktır.9: Fotoselli elektrikli batarya ve bağlantısı 2. Maksimum su sıcaklığı 70oC kadardır. Elektrikli fotoselli armatür 12 volt elektrikle çalışır.5–8 bar aralığında çalışır. 28 . herhangi bir objenin algılama gözünü kapamış olma ihtimaline karşılık kendini otomatik olarak kapatır. Pilli fotoselli armatür çeşidine göre 6–9 volt alkalin pille (ömrü 2 yıl) çalışır. pilleri bitince veya akım kesilince su akışı yapmaz.2.Resim 2. Sinyal algılama mesafesi 0–130 mm kadardır. Ø Armatür.

Eller çekildiğinde su akışı otomatik olarak kesilir. Ø Fotosel gözleri temiz tutulmalıdır. 29 . Ø Ø Uzun süre kullanılmayan armatürde geç algılama olur. Ø Eller şekilde görüldüğü gibi algılayıcı göze 30 mm uzaklıkta 2 sn süre ile tutulursa su akışı 30 sn kesintisiz olarak sürer. Algılayıcı gözün önü herhangi bir bezle kapatıldığında zamanlayıcı çalışmaz. Fotoselli Bataryaların Bakımı Ø Temizlik sırasında önü kapatılmalıdır.Ø Armatürün yan yüzeyindeki kumanda kolu istenilen sıcaklığı elde etmek için kullanılır.

Alkalin pillerin her durumda iki senede bir değiştirilmesi tavsiye edilir. Ø Ø Armatürün alkalin pil tüketimi oldukça azdır. Kutusundan çıkan orijinal filtreli ara musluğu ile kullanılmalıdır.Ø Ø Ø Armatür yumuşak bez ve sirkeyle temizlenmelidir. algılayıcı göz içindeki kırmızı ışığın yanıp sönmesi ile anlaşılır. Ø Ø Periyodik filtre ve perlatör temizliği yapılmalı. Asit içeren temizleme maddeleri kullanılmamalıdır. Pilli fotoselli armatürün pilinin değişmesi gerektiği. Sert ve çizici maddelerle temizlenmemelidir. İlk uyarıdan itibaren birkaç gün içinde pil değiştirilmelidir. Fotoselli armatürlerin direk güneş ışığı alan bir yere montajından kaçınılmalıdır. Çalışmama Durumunda Yapılacaklar Bataryadan su akışı yoksa: 30 .

Eğer armatür çalışmıyorsa ara musluklar kapatılır ve servis çağırılır. Boru uçları bitmiş duvar yüzeyine sıfır ve eksenleri dik olmalıdır. Kırmızı ışık uyarı sistemi kontrol edilir.Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Algılama bölgesinde bir obje olup olmadığı kontrol edilir. Kasan bir batarya kaçak yapar. zorlandığı zaman bağlantı somunu dibinden kırılır. Batarya Bağlantısı Yapmak Bataryalar önceden çekilmiş sıhhi tesisat boru uçlarına monte edilir. 31 . Banyo için duvar tipi bataryanın yerden yüksekliği 750 mm ‘dir. Bataryalarda yaygın olarak kullanılan montaj ölçüleri şunlardır.2. Boru eksenleri dik olmazsa batarya uçlarının kasmasına neden olur. Bide için ankastre batarya ara musluğunun yerden yüksekliği 150 mm ‘dir. Ø Ø Ø Ø Eviye ve lavabo için duvar tipi bataryanın yerden yüksekliği 1100 mm ‘dir. Algılama gözlerinin temiz olup olmadığı kontrol edilir. Pillerin boş olup olmadığı ve/veya doğru takılıp takılmadığı kontrol edilir. montaj ölçüleri dikkate alınır. Suların kesik olup olmadığı kontrol edilir. Bataryalar seramik tesisat malzemesi üzerine veya duvara monte edildikleri için. Boru uçları eksenleri ayarlanarak uzatma parçalarıyla duvar yüzeyi sıfırlaması yapılır. Yoksa bilinen montaj ölçüleri uygulanır. rozetin ezilmesine veya boşta kalmasına neden olur. Ara muslukların açık olup olmadığı kontrol edilir. Montaj ölçülerinde. varsa önce üretici firmanın montaj ölçüleri dikkate alınır. Lavabolar için ankastre batarya ara musluklarının yerden yüksekliği 410-550 mm ‘dir. 2. Boru ucunun duvar yüzeyinden az veya çok olması.

10: Duvar tipi batarya montaj işlemleri 32 .1. dişlerini tırtıllayınız Rakor contalarını kontrol ediniz. Bataryayı elinize alınız ve deveboynunun dişlerine yaklaştırınız. Resim 2.2. Her iki rakorun da dişlerinin nipellere kavradığından emin olunuz.2. Rakorları karşılıklı olarak elinizle sıkınız. Batarya rakorlarının her birini birer tur çeviriniz. Düzgünlüğünü gözle ve su terazisi ile kontrol ediniz. Bir kurbağacık anahtarı veya açıkağızlı anahtar kullanarak rakorları iyice sıkıştırınız. Her iki deveboynuna da bataryayı dayayınız. Suyu açarak sızıntı olup olmadığını kontrol ediniz. Deveboynuna kendir veya teflon bant Bataryanın su alma ağzına montajında sardıktan sonra su alma ağzına sıkınız ve kullanılacak olan deveboyunlarını alarak batarya rozetini geçiriniz. Duvar Tipi Batarya Bağlantısının Yapılması Duvar tipi bataryaların montajı aşağıdaki işlem sırası takip edilerek yapılır.

Lavabonun batarya deliğini kontrol ediniz. Batarya bağlantı aparatlarını kontrol ediniz. Tespit somununu vidasından sökünüz. Ankastre Batarya Montajı Ankastre bataryaların montajı aşağıdaki işlem sırası takip edilerek yapılır. Montajını yapacağınız bataryayı inceleyiniz.2.2. 33 .2. Tespit vidasını bataryaya monte ediniz Esnek sıcak su hortumunu bağlayınız.

Esnek soğuk su hortumunu bağlayınız. 34 . Alt contayı takınız. Bataryayı düzgünce yerleştiriniz. Hortumları batarya deliğinden geçiriniz. Bataryanın altından hortumları kontrol ediniz. Her iki hortumun da sıkılığını kontrol ediniz Batarya üst contasını batarya üzerine koyunuz.

35 . Hortum rakorunun contasına dikkat ediniz. Tespit somununu pense veya lokma anahtar ile sıkıştırınız. Hortumları ara musluklara monte ediniz. Tespit somunları geniş ağızlı tornavidalarla da sıkılabilir Elinizle alttan kuvvet uygulayarak kontrol ediniz. Tespit somununu takınız.Conta üzerine baskı rondelâsını yerleştiriniz.

Açıkağız anahtar veya kurbağacık anahtarı ile sıkıştırınız. Pilli Fotoselli Armatürlerde. Her iki montaj şeklinde de. Ø Ø Armatür lavaboya monte edilir.5V'luk LR6 AA alkalin pil yerleştirilir.2. 36 . Fotoselli Batarya Montajı Ø Tesisattaki mevcut ara musluklar. armatürle beraber verilen ara musluklarla değiştirilir.3. Ø Pil kutusunun duvara montaj için kendinden yapışkanlı bir levhası ve vida ile tutturmak için içte 2 deliği mevcuttur. kutuplarına dikkat ederek 4 adet 1. Resim 2. kablo çıkışının aşağıya doğru bakması sağlanmalıdır. pil kutusu contasının somunu sökülür ve kablo buradan kutunun içine sokularak conta iyice sıkılır.Elinizle bir müddet sıkıştırınız. Kablo pil yuvasına bağlanır. Filtreli ara musluk tesisata bağlanır.11: Ankastre batarya montaj işlemleri 2. Pil yuvasına.

pil değişikliğinin rahatça yapılabileceği bir yere yerleştirilmesi gerekir. 37 .Ø Pil kutusunun. Son olarak. armatür çalıştırılır ve ara musluklar yardımıyla tesisattan gelecek su debisi ayarlanır.

UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekilde verilen duvar tipi lavabo bataryası bağlantısını. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇ LİSTESİ Ø Ø Ø Ø Duvar tipi batarya Kendir Çekiç Ø12 mm allen anahtar Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Musluk rozeti (aynası) Kurbağacık anahtar Keski 38 . işlem basamaklarını takip ederek yapınız.

Ø Ø Batarya teraziyle ediniz. Kendire bezir yağı sürünüz. İki ağızlı anahtar veya kurbağacık anahtarı kullanınız. Batarya gövdesinin çizilmesini önleyiniz. Deveboyunlarının dişlerini tırtıllayarak kendir sarınız. rakorunu sıkıştırarak düzgünlüğünü kontrol Ø Ø Ø Kullandığınız araç yerlerine koyunuz. Ø Ø Ø Rozetleri deveboynuna geçiriniz. Ø Rakor contalarını koyunuz. Deveboyunları bu ölçü civarında olacak biçimde ayarlayınız. Ø Ø Ø Ø Ø Batarya üzerindeki deveboyunlarını sökerek rozetlerini çıkarınız. Kendiri dişlerin gidiş yönünde uçtan gövdeye doğru sarınız. Açıkağızlı anahtar veya kurbağacık anahtarı kullanınız. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Ø Ø Ø Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Bataryayı takacağınız yeri kontrol ediniz. temizlemeyi Ø Ø Deve boyunlarını bataryanın bağlantı ucları arasındaki 153 mm ’lik ölçüye göre yeterince sıkınız. Gereğinden fazla güç uygulamayınız. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Çalışma alanınızı unutmayınız.İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø Ø Bataryanın takılacağı sıcak ve soğuk su borusunun ölçüye uygunluğunu ve düzgünlüğünü kontrol ediniz. Mümkün olduğu kadar el ile çalışınız. Bataryanın rakorlarında bulunan contaları düzgünce yerleştiriniz. Batarya delik merkezleri arası 153 ’mm ölçüdedir. Elinizle çevirerek duvara değene kadar sıkınız. ve gereçleri Ø 39 . Temrin malzeme listesine göz atınız.

Ø Bataryayı montaj etmeye hazırlamak. Batarya ağzını lavabo eksenine gelecek biçimde ayarlayınız. Lavaboda batarya deliği yoksa sivri uçlu çekiçle açınız. Batarya gövdelerini lavaboya takarak somunlarını sıkınız. Gövdeler arası bağlantı borularını takınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekilde verilen çift gövde bataryayı montaj sırasına göre lavabo üzerine monte ediniz. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma ortamınızı hazırlayınız. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. 40 . Ø Ø Ø Ø Ø Ø Bataryayı lavaboya takınız. Bataryayı ana parçalarına ayırınız. . TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Çift gövde batarya Lavabo İnce uçlu çekiç Ø Ø Ø 24 açıkağız anahtar 32 mm L anahtar Tornavida İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø İşe hazırlığınızı yapınız.

Lavabo üzerine montaj edilen bataryalara ………………batarya denir. Bataryanın mavi renkli volanı ………….ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME BOŞLUK DOLDURMALI TEST LÇME VE DEĞERLENDİRME 1. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz.. Ankastre bataryaları zemine montaj için …………………. suyun akmasını ………………… 6. istediğimiz oranlarda karıştırarak 3. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız.………. sağlayan bataryalara 7. Cevaplarınızı cevap anahtarından kontrol ediniz. kullanılır. 5. Bataryanın duvara montajında eksen mesafesini ayarlamak için …………………. 8. ………………….sıcak ve soğuk suyu akıtabildiğimiz sıhhi tesisat armatürüdür. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz modül değerlendirmeye geçiniz.gösterir. Ankastre bataryaları ara musluklarına bağlamak için ………………. 4. Elimizi yaklaştırdığımızda …………………. 41 .denir. Boş olan kısımları doldurunuz.. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Bataryanın dış yüzeyleri göze hoş görünmeleri için ………… . 2. hortumlar kullanılır. kaplanmıştır.kullanılır. 9.

TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Su terazisi 32 mm L anahtar 24 mm açıkağız anahtar Metre Batarya Kendir veya teflon bant Batarya rozeti(aynası) Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Tornavida Kurbağacık anahtar Boru anahtarı İki ağızlı anahtar Deveboynu (Eksantrik nipel) Lavabo 42 .MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Tek gövde ankastre bataryanın montajını şekilde görüldüğü gibi yapınız.

7. 43 . Resmi iyice anladınız mı? Ankastre bataryanın ne olduğunu biliyor musunuz? Bataryanın tespit vidasını söktünüz mü? Spiral bağlantı hortumlarını takabildiniz mi? Bataryayı lavaboya takabildiniz mi? Hortumları ara musluklarına uygun takabildiniz mi? İşinizi zamanında bitirebildiniz mi? İşinizi yaparken arkadaşlarınızdan yardım aldınız mı? Çalıştığınız alanı temizlediniz mi? Kullandığınız takımları temizleyip teslim ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Bu faaliyet sırasında bilgi konularında veya uygulamalı iş parçalarında anlamadığınız veya beceri kazanamadığınız konuları tekrar ediniz. Yeterli görüyorsanız diğer modüle geçiniz. Konuları arkadaşlarınızla tartışınız. 10. 6. Tebrikler modülü başardınız. Kendinizi yetersiz görüyorsanız öğretmeninize danışınız. 3. 4.PERFORMANS DEĞERLENDİRME KONTROL LİSTESİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1. 8. 5. 9. 2.

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 Musluk Ara musluğu Spiral bağlantı hortumu Volanı Rozet (ayna) ½” (15mm) ¾” (20mm) 1100mm Kullanılmaz ÖĞRENME FAALİYETİ 2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 Batarya Ankastre Soğuk suyu Eksantrik nipel (eksantrik uzatma. deve boynu) Fotoselli batarya Esnek (spiral ) bağlantı Tespit vidası Krom-nikel 5 6 7 8 44 .

Ankara. Yayın Eğitim Enstitüsü Matbaası. İlksan Matbaacılık. İstanbul. 1996. Ankara. 2003. Sınıf. KADIOĞLU Hüsnü. 1996. 2003. Yayın Eğitim Enstitüsü Matbaası.Sınıf. Sabri Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 9. 45 . KUMRAL. Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 10. KUMRAL Sabri. Metal İşleri Meslek Teknolojisi 2. Doğalgaz Yetkili Tesisatçının El Kitabı. Ankara. İgdaş yayını.KAYNAKÇA KAYNAKÇA Ø Ø Ø Ø ÖZKARA Hamdi.