T.C.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME

ARMATÜR VE AKSESUAR MONTAJI

ANKARA 2006

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR................................................................................................................ii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ................................................................................................3 1. MUSLUK BAĞLANTISI YAPMAK...............................................................................3 1.1. Musluklar .................................................................................................................3 1.1.1. Ara Musluğu......................................................................................................4 1.1.2. Rakorlu Musluk (Çamaşır Musluğu) ..................................................................7 1.1.3. Düz (Adi) Musluk..............................................................................................9 1.2. Musluk Bağlantı Elemanları....................................................................................13 1.2.1. Musluk Rozeti .................................................................................................13 1.2.3. Uzatmalar ........................................................................................................14 1.3. Musluk Bağlantısı Yapma .......................................................................................15 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................18 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................19 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................21 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ..............................................................................................22 2. BATARYA BAĞLANTISI YAPMAK ..........................................................................22 2.1. Bataryalar ...............................................................................................................22 2.1.1. Lavabo Bataryaları...........................................................................................22 2.1.2. Bide Bataryaları...............................................................................................24 2.1.3. Eviye Bataryası................................................................................................25 2.1.4. Banyo Bataryaları ............................................................................................25 2.1.5. Fotoselli Bataryalar..........................................................................................27 2.2. Batarya Bağlantısı Yapmak.....................................................................................31 2.2.1. Duvar Tipi Batarya Bağlantısının Yapılması ....................................................32 2.2.2. Ankastre Batarya Montajı ................................................................................33 2.2.3. Fotoselli Batarya Montajı.................................................................................36 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................38 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................40 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................41 MODÜL DEĞERLENDİRME...........................................................................................42 CEVAP ANAHTARLARI .................................................................................................44 KAYNAKÇA ....................................................................................................................45

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL MODÜL MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİLİK 582YIM034 Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme Isıtma ve Sıhhi Tesisat Armatür ve Aksesuar Montajı Musluk ve bataryaların standartlara ve tekniğine uygun olarak bağlanabildiği materyalidir. 40 / 32 Vitrifiye –2 Modülü’nü almış olmak. Musluk ve bataryaları tanıyarak montajını yapmak. Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür montajını yapabileceksiniz. MODÜLÜN AMACI Amaçlar Ø Ø Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun musluk bağlantısı yapabileceksiniz. Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun batarya bağlantısı yapabileceksiniz.

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

Ortam; Sınıf, atölye, laboratuar, işletme, kütüphane, ev, bilgi teknolojileri ortamı ( Internet ) vb. kendi kendinize veya grupla çalışabileceğiniz tüm ortamlar. Donanım; Musluk, kendir, teflon bant, bezir yağı, su terazisi, metre, batarya, tornavida, kurbağacık, iki ağızlı anahtar. Ø Ø Modülün içinde yer alan herhangi bir öğrenme faaliyetinden sonra, verilen ölçme araçları ile kendi kendinizi değerlendireceksiniz. Modül sonunda öğretmeniniz tarafından teorik ve pratik performansınızı ölçme teknikleri uygulayacaksınız. Modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirileceksiniz.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

Suyu en iyi şekilde kullanabilmek için çeşitli yöntemler geliştirmişlerdir. Günümüzde suyun kontrolünü yapan birçok yöntemler ve kontrol elemanları bulunmaktadır. çamur. İlk zamanlar ağaç kabukları. Doğanın bu üç temel öğesi. Canlıların yaşamlarını sürdürebilmesi için su. sıhhi tesisat elemanlarını öğrenecek ve montajını yapabileceksiniz. diğer yaşam kaynaklarını da beraber getirir.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. Su ise sınırlı miktardadır ve her yerde bulunmaz. İlk zamanlarda suyun akışını kontrol için suyun önüne bir engel koymuşlar. Hava ve toprak doğada bağımsız olarak bol miktarda bulunur. hava ve toprağa ihtiyacı vardır. bakır ve demir borularla suyu yerleşim alanlarına getirmişler ve kullanmışlardır. Zamanla suyun akışını kontrol eden çeşitli yöntemler kullanılarak günümüze kadar geliştirilmiştir. Daha o zamanlarda suyun akışını kontrol etmenin ne kadar önemli olduğunu anlamışlardır. yapraklar. beceri ve deneyime sahip olacaksınız. Bu modülde yerleşim alanlarımıza kadar gelen suyun akışını kontrol eden elemanlara genel adıyla armatür dediğimiz. Daha sonraları teknoloji geliştikçe kurşun. bu armatürlerin montajı için sıhhi tesisatçıya ihtiyaç duyulacağını unutmayalım. Bu nedenle insanlar yaşam alanlarını su kenarlarına kurmuşlar ya da suyu yerleşim alanlarına getirmişlerdir. özellikle ev ve işyerimizde mutlaka bir armatür olacağını. 1 . İnsanların devamlı yaşamlarını sürdürdükleri her ortamda. suyun akışını durdurmuşlar veya azaltmışlardır. Bu modülde sıhhi tesisatın en uç noktasında su almakta kullandığımız armatürleri öğrenecek ve bunların montajını yapabilmek için gerekli bilgi. taş gibi nesnelerle oluk biçimli kanallar yaparak suyun hareketine yön vermişler.

2 .

Topladığınız bilgi ve dokümanları rapor haline getiriniz. Araştırma konusunda sanal ortamda ve ilgili sektörde kaynak taraması yapınız. Pirinçten yapılan muslukların dış yüzeyleri krom nikel alaşımıyla kaplanır. 1. ARAŞTIRMA Ø Ø Ø Ø Ø Ø Evinizde veya çevrenizde bulunan armatürleri inceleyiniz. Kullanımı temiz ve ömrü uzun olur. Kaplanan musluk göze hoş görünür.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ÖĞRENME FAALİYETİ–1 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür ve aksesuar montajını yapabilecek bilgi. MUSLUK BAĞLANTISI YAPMAK 1. Musluğun olduğu nokta akışkanın tesisatı terk ettiği yerdir.1. polipropilen (Pp) plastik olan musluklar da yapılmaktadır. Çalışma basınçları ise kontrol basıncının yaklaşık 2/3 katıdır. Musluk yapımında genellikle bakır ve çinko alaşımı olan pirinç malzeme kullanılır. burada su kontrolünü yapan musluklardan bahsedilecektir. Hazırladığınız raporu atölyede tartışınız. Musluklar TS 6’ya göre standart hale getirilmiştir. Bir kısım musluklar doğrudan su kullanılan malzemelere (lavabo gibi) akış verirken. Sıhhi tesisat armatürleri satan işyerlerini gezerek armatürler hakkında sorular sorunuz. Musluklar tesisat sistemlerinin uçlarında kullanılır.10 mm ile 50 mm arasında değişen anma çaplarında üretilir. Armatür ve Aksesuar Montajı olduğu için. Bu işyerlerinde hazırlanmış sıhhi tesisat montaj stantlarını inceleyiniz. bir kısmı da bir başka armatürün akışkan kontrolünü yaptırmak (ankastre bataryalarda olduğu gibi) için kullanılır. Günümüzde bakır ve kalay alaşımı olan bronz (tunç). beceri ve deneyime sahip olabileceksiniz. Musluklar kullanılacağı akışkan cinsine göre (gaz. Bölgenizdeki sıhhi tesisatçıları ve doğal gaz tesisatçılarını gezerek armatür montajının nasıl yapıldığını araştırınız. 16 bar ve daha yukarı basınçlarda kontrol edilirler. Musluklar Tesisat borularından ve kaplardan istenilen miktarda akışkan almak için kullanılan armatürlere musluk denir. soğuk ve sıcak su gibi) üretilir ve kullanılır. 3 . Öğreneceğimiz modül Isıtma ve Sıhhi Tesisat.

Piyasada yaygın olarak kullanılan musluklar genel isimleriyle şunlardır: Ø Ø Ø Ara musluğu Rakorlu (çamaşır) musluğu Düz (adi) musluk 1. 2. Salmastra grubu akışkanın yolunu kapatıp açmaya yarar. Ara musluğunun çeşidi ne olursa olsun prensip olarak içyapıları birbirine benzer. Bağlantı ağzı ½” (15 mm) dir.1. pisuvar ve rezervuardan önce bağlanır. 8. Başlık ara musluğunun mili üzerindedir. klozet. 3. Ara Musluğu Ankastre tipteki armatürlerden. değiştirilmesi veya tamiri sırasında suyu kesmeye yarar.1: Ara musluğu parçaları 4 . Volan açma kapama için gerekli olan hareketin salmastra grubuna aktarılması için kullanılır. Su çıkış ağzı ise 3/8” (10 mm) ve ½” (15 mm) somun bağlantılı yapılır. Giriş ve çıkış uçları boru dişlidir. yardımcı parçaların eklenmesinden kaynaklanır. çeşitli tip ve biçimlerde yapılır. Amaç ve biçimlerine göre adlandırılır. 1. bir kısmında ise kapak vardır. Kendisinden sonra armatür veya tesisat malzemesi olduğu için ara musluğu adını alır. Gövde Salmastra grubu Başlık (volan) Vida Conta Rondelâ Konik bilezik Somun Şekil 1. 6. Üzerinde bulunan klape. Kapak ise salmastra grubunun üzerini kapatarak yapılan su ayarının gelişi güzel kullanımı önlemek için konulur. Bir kısım ara musluklarında volan. Çeşitlerinin birbirinden farkı. Gövde diğer parçaları üzerinde taşır. salmastra grubu ve başlık adı verilen üç ana parçadan oluşur. Klapenin hareketini ise başlığa bağlı olan mil sağlar. gövdede bulunan klape yuvasına oturarak akışkan yolunu açar kapatır. Kendisinden sonra bağlanan sıhhi tesisat malzemesinin montajı.1.Sıhhi tesisatta kullanılan musluklar kullanma yerine göre. 4. Ana vanayı kullanmaya gerek kalmaz. Ara muslukları gövde. Boru tesisatına ara musluğunun bağlantısı için kullanılır. 7. 5.

taharet. Kullanma Yerine Göre Ara Muslukları Sıhhi tesisat uç malzemeleri olan lavabo. Filtreli ara musluğunun kullanıldığı malzemeler genellikle seramik diskli bataryalardır. Filtre olarak gözenekli tel veya plastikten. filtre. bir kısmı da tesisat işçiliği sırasında boru içine kaçan metal çapağı. Zamanla filtre sökülerek temizlenir. 1. Diğer malzemelerde de kullanılabilir. Filtresiz ara musluğunun kullanıldığı malzemeler basit ankastre bataryalar. büyüklük ve su çıkış ağzına göre çeşitlendirilebilir.1. Filtresiz ara muslukları ise su içinde bulunan yabancı maddelerden etkilenmeyen malzemelerin akışkan kontrolünde kullanılır.1: Kullanma yerine göre muhtelif ara musluğu çeşitleri 1. Su akışıyla gelen yabancı maddeleri filtre tutarak ara musluğundan sonra bağlanan armatüre geçmesini engeller. Kullanılacak malzeme cinsine göre ara musluğu kullanılır. Kullanma yerine. klozetlerin taharetleri ve rezervuarlarıdır. normal (rezervuar ve armatür için) ara musluğu olarak adlandırılır.1. kum ve kireç tortuları. Kullanma yerine göre ara muslukları pisuvar. Bu nedenle ara muslukları filtreli ve filtresiz olarak iki tipte yapılır. a) Pisuvar musluğu b) Taharet musluğu c) Normal ara musluk Resim 1.1.1.1.2. keten ve inşaat artığı gibi maddelerdir. Filtre Durumuna Göre Ara Muslukları Kullanma suları içinde asılı ve akışla hareket edebilen yabancı maddeler bulunur. Bu maddeler bazı armatürlerin kapama disk veya klapelerine zarar verebilir. Bunların bir kısmı suyla birlikte gelen taş. hela taşı. 5 .Ara muslukları çeşitli tip ve biçimlerde yapılır. klozet ve pisuvar gibi malzemeler su kullanma malzemeleridir. ara musluğunun içine uygun biçimde yapılır.

Duvara paralel su girişli malzemelerin montajında kullanılır. musluğun su giriş ağzına 90° yapılır. dik ara musluklarına bırakmıştır.1. 6 . a) Uzun b) Kısa Resim 1. Kullanma yeri konumuna göre uygun ara musluğunu kullanmak gerekir. 90° dönüşlü ara musluğunun su çıkış ağzı. Ara musluğunun boru bağlantı diş bitimiyle su çıkış ağzı arasıdır.1.1. Günümüzde üretilen malzemelerin su giriş ağızları genellikle duvara paralel olacak biçimde üretilmektedir.3: Büyüklük durumuna göre ara muslukları 1. Büyüklük Durumuna Göre Ara Muslukları Ara musluğunun büyüklüğü.1. uzunluğudur.3. Bağlantı yerine göre bu mesafenin az veya çok olması gerekebilir. Bu nedenle düz ara muslukları yerini. Duvara dik su giriş ağızlı malzemelerin montajında kullanılır. Bu nedenle de ara muslukları da uzun veya kısa yapılır. Ara musluğunun su çıkışı da 90° dönüşlü ve aynı eksenli çıkışlı yapılır.2: Filtre durumuna göre muhtelif ara muslukları 1.4. Su Çıkışına Göre Ara Muslukları Su kullanma yerlerinin konumları duvara paralel veya dik olur. musluğun su giriş ağzıyla aynı doğrultudadır.a) Filtreli b) Filtresiz Resim 1. Aynı eksen çıkışlı ara musluğu su çıkış ağzı.

Rakorlu Musluk (Çamaşır Musluğu) Çamaşır ve bulaşık makineleri. Tesisat bağlantı ağzı ½” (15 mm) ve ¾” (20 mm) olarak üretilir.4: Su çıkış ağzına göre ara muslukları 1. açma kapama düzeneğine ve büyüklüğüne göre çeşitlendirilir. Çeşitleri aşağıdaki gibidir. 2. 4. Gövde Nipel Salmastra grubu Volan Volan vidası Oring Adaptör Rakor Şekil 1.a) 90° Dönüşlü b) Aynı eksenli çıkışlı Resim 1. Bu muslukların hemen hepsi. 1. Aslında amacına uygun yerlere montaj edilmesi musluğun kullanış ve ömrünün uzun olmasını sağlar. bahçe ve hortum bağlantısı yapılması gereken yerlerde kullanılır. Şekilde bir rakorlu musluk parçalarının isimleri verilmiştir.2. 7 . 7. volan ve adaptör gibi ana parçalarından oluşur. Rakorlu musluklar kullanıldıkları yere.2: Parça sıralı rakorlu musluk Yaygın olarak rakorlu musluklara çamaşır ve bahçe musluğu da denir.1. Rakorlu musluk gövde. 5. salmastra grubu. İnceleyiniz. 8. Rakor somunlu ucuna hortum bağlantı adaptörü takılır. Gövde su çıkış ucu dişli olup somunludur. her tür hortum bağlantısı yapılacak yerde kullanılır. 6. 3.

5: Kullanma yerlerine göre muhtelif rakorlu musluklar 1. Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi suyun yön değiştirmemesi nedeniyle musluğun basınç kaybı yok denecek kadar azdır. Şekil 1. Küçük hareketle musluğun tam akışı sağlanabilir.2. Kullanma Yerlerine Göre Rakorlu Musluklar Rakorlu musluklar çamaşır ve bulaşık makinesi bağlantılarında. a) Genel amaçlı rakorlu musluk b) Bahçe musluğu c) Çamaşır musluğu Resim 1.1.2. Rakorlu musluklarının bir kısmı hortum bağlantı adaptörüyle birlikte üretilir. Küresel rakorlu musluklarda su akışı yön değiştirmeden musluktan akar. Açma Kapama Düzeneğine Göre Rakorlu Musluklar Rakorlu muslukların açma kapama işlemini salmastra grubu yapar. Rakor bağlantı ucuna su kontrolünü yapacağı malzemenin hortum bağlantısı yapılır. Açma kapama işlemi daha uzun sürede ve volanın tur dönüşüyle yapılır. bir kısmı da küresel metal yapılı olarak üretilir. Tesisat boru sisteminin uç noktalarına bağlanır.2.1. Bir kısım muslukların açma kapama düzeneği lastik contalı olurken.1.1. Parçalarını sırasıyla incelemeniz konuyu anlamanıza yardımcı olur. Muhtelif rakorlu musluk tipleri aşağıda gösterilmiştir. Adaptörlü olanlar makinelerde kullanılacaksa adaptör çıkartılarak yerine makine bağlantı hortumunun somunu sıkılır. Lastik contalı rakorlu musluklarda su akışı yandaki şekilde olduğu gibi S yaparak musluğu terk eder. Suyun akışının S yapması akış hızını doğrudan etkiler.3: Küresel ve contalı musluğun iç yapısı 8 . bahçe sulama ve çeşitli temizlik amaçlı olarak kullanılır. Çamaşır ve bulaşık makinelerini bağlamak amacıyla yapılanlarda adaptör yoktur.

perlatörlü ve standart musluk olarak çeşitleri vardır. Büyüklüğüne Göre Rakorlu Musluklar Su kullanma yerlerinin konumuna göre musluğun boyu uzun veya kısa olması gerekir. Bu nedenle boyları uzun veya kısa yapılarak musluğun kullanımını kolaylaştırır.4: Düz musluk kesiti Düz muslukların eviye.3. ankastre lavabo. Bu musluk çeşitlerini inceleyelim. Duvara veya tezgaha monte edilir.2. bükmeli. Kendisinden sonra her hangi bir armatür kullanılmaz. Su çıkış ağzı döner boruludur. Su akışı musluk içinden S yaparak geçer. Eviye Musluğu Sıcak su tesisatı olmayan ve sadece soğuk su kullanılması gereken eviyelere su akıtmak için kullanılır.1. Aşağıda görülen uzun ve kısa küresel musluğu gözlemleyiniz.1. 1. Resim 1. Şekil 1.1.1. Aşağıdaki şekilde bir düz musluğun içyapısı görülmektedir.1. 9 . Düz (Adi) Musluk Düz musluk. Tesisat sisteminin uç noktasına bağlanır.3.3. su tesisatındaki basınçlı suyun istenilen miktarda ve doğrudan su kullanma yerlerine akıtılması amacıyla kullanılır.6: Küresel rakorlu musluk 1. Farklı bir özelliği olmadığı için adi musluk da denir.

Resim 1. Döner boru kullanımı kolaylaştırmak için uygun yükseklikte yapılır. Aşağıdaki şekilde montaj sıralı bir musluk şekli verilmiştir. Su çıkışı döner bir borudan olur. + a) Dik borulu b) Yatık borulu Resim 1. Ankastre Lavabo Musluğu Ankastre gizli anlamındadır.3.1. Çıkış ağzının hareketli olması bulaşık yıkamayı kolaylaştırır.8: Muhtelif ankastre lavabo musluğu 10 .Döner borusu dik ve yatık yapılır. Buradan da anlaşılacağı gibi musluk bağlantı ucu lavabo içinde kalarak gizlenir.7: Dik ve yatık döner borulu eviye muslukları 1.2. Musluk gövdesi ve salmastra grubu diğer musluklar gibidir.

10. Gövde Nipel Salmastra grubu Volan Volan vidası Rozet Conta Conta Conta Somun Salmastra Rondelâ Somun Boru Conta Süzgeç Somun 15. 17 grubu 11. Resim 1.1. 12.3. 4.5: Montaj sıralı ankastre lavabo musluğu 1.1. 11. 9. 2.3. 16. 13. 17. Sokak çeşmelerine ve su taşıma amaçlı kapalı kaplara da takılabilir. 14. 7. Yapısı basittir. Köy ve kasaba gibi küçük yerleşim yerlerinde çok kullanılan bir musluk türüdür. Pirinç malzemenin yüzeyi sinterlenerek parlatılır. 14 grubu Şekil 1. Üzerine herhangi bir kaplama yapılmadığı için ucuzdur. 6. 16. 19. 12.9: Muhtelif bükmeli musluklar 11 . 5. 8. 15. Bükmeli musluk Bükmeli musluk estetiğin önemli olmadığı yerlerde kullanılır. 3. 18. 13.

Montaj yerine göre boyları uzun ve kısa yapılır. Perlatörlü musluk suyun akışına hava karıştırır. 2. Siz de bir musluk üzerinde parçaların sıralamasını yapabilirsiniz. Uzun ve kısa boylarında üretilir. Suya karışan hava musluk çıkışında suyun akışını yumuşatır.1. 7. Perlatör aynı zamanda suyun çıkışında filtre görevi de görür.6: Montaj sıralı perlatörlü musluk 10 1. Plastik süzgeç basınçlı suyun akışını düzenleyerek az da olsa filtreleme yapar. Bir kısım standart musluk ağızlarına plastik süzgeç konulur. 6.1. a) Uzun b) Kısa Resim 1. 10.5.3.10: Uzun ve kısa standart musluklar 12 . Aynı zamanda suya hava karıştırıldığı için suyun lezzeti artar. salmastradan başka teferruatı yoktur. 9. 3 perlatör grubu 3 2 1 Şekil 1. 4. Perlatörlü Musluk Perlatör karıştırıcı olarak kullanılır.4. 3. 2. 8. 5. 9 8 7 6 5 4 1. Gövde. Aşağıdaki şekilde montaj sıralı perlatörlü musluğun parçaları gösterilmiştir. Somun Filtre Conta Gövde Musluk içi nipeli Salmastra grubu Vida Volan Kapak 1.3. Standart Musluk En yaygın olarak kullanılan musluk çeşididir.1. Duvara monte edilir.

Musluk rozetine musluk aynası da denir. Musluk yerine takıldıktan sonra bu boşluklar çirkin görünür.1.2.2.11: Musluk rozeti 1. Musluk Rozeti Musluğun monte edildiği boru ağzı kenarları duvar boşluğudur. Paslanmaz sacdan preslenerek yapılır. 13 . Daha çok gözden uzak olan yerlerde (rezervuarlarda) kullanılır. bezir yağı gibi maddelerin rozet yüzeyine bulaşmamasına dikkat edilir. Spiral Bağlantı Hortumu Ara musluklarının akışkan kontrolünü yapacağı tesisat malzemesi arasındaki bağlantıyı sağlayan ara montaj elemanıdır. Musluk Bağlantı Elemanları Muslukların amacına uygun kullanılabilmeleri için montajı tamamlayan yardımcı elemanlarla birlikte takılır. Bu kötü görüntüyü kapatmak için musluk rozeti kullanılır. Bu hortumlar dayanıklı kauçuk içinde çelik tel olacağı gibi ip takviyeli veya kauçuk üzerine paslanmaz molibden alaşımlı çelik tel örgü yapılarak üretilir. Yoksa çizilen yer çabuk karararak görüntü bozukluğu meydana getirir. Bu elemanlar musluk çeşidine göre değişik tip ve biçimlerde yapılır. Üretimi kolay ve ucuzdur. 1.2. Musluk rozeti yüzeyi krom kaplı ve estetik görünümlüdür. Kauçuk üzerine molibden alaşımlı tel örgü yapılmış hortumlar basınca daha dayanıklı ve görünüşleri daha iyidir. Uygun takılmayan musluk rozetinin görünümü de kötü olur. Musluk rozeti kuralına uygun takılmalıdır. Rozet yüzeyinin çizilmemesine özen gösterilir.2. Bunlar musluk rozeti. Musluğun rahat takılabilmesi için az da olsa bu boşluğun olması gerekir. Sülüğen boya. -40°C Sıhhi tesisatta her tür ara bağlantı elemanı olarak kullanılabilir.1. Kauçuk içine tel veya ip örgülü olanlar estetik değildir. musluk dış çapı kadardır. Sıhhi tesisat sistemleri basınçlı tesisatlar olduğu için spiral hortumlar yüksek basınca dayanıklı olması gerekir. Bu tür kirlenmeler hemen temizlenmelidir. Montaj sırasında rozetin ezilmemesine dikkat edilir. Montaj delik çapı. Resim 1. spiral bağlantı hortumu ve uzatma parçalarıdır.

Piyasada ½” ve ¾” çaplarında imal edilir. Hortumların çimento. Spiral bağlantı hortumlarının montajında şunlara dikkat edilmelidir. Ø Ø Ø Hortumların kırılması önlenmeli.13: Spiral bağlantı hortum montajı işlemlerinde doğru-yanlış kıyaslaması 1. Hortumların esnek yerlerinden anahtar ile tutulmamalı.3.Çelik örgü 3/8” metal Kauçuk 3/8” metal kauçuk ½” plastik somu a) Çelik örgü muhafazalı somu b) Naylon ip takviyeli kauçuk Resim 1. Musluk takılacak ağızlar sıva ve fayans yapıldıktan sonra derinde kalır. Her iki ucu aynı çaplı (1/2”-1/2” gibi) veya farklı çaplı (3/8”-½”) olarak üretilir. Armatürlerin bağlantı yapılabilmesi için bırakılan tesisat ağızlarının bitmiş duvar yüzeyiyle aynı seviyede olması gerekir. Uzatmalar Sıhhi tesisat boruları sıva ve fayans yapımından önce döşenir. En çok 3/8” (10 mm). Boyları 10–15–20–25–30–40-50 mm ölçülerinde bulunur. ½” (15 mm) ve ¾” (20 mm) ölçülerindeki hortumlar kullanılır.2. Sıhhi tesisat malzemelerinin bağlantısında daha çok 3/8”-1/2” çapında olan hortumlar kullanılır. İşte bu seviyeyi ayarlamak için uzatma parçaları kullanılır.12: Çelik örgü muhafazalı bağlantı hortumu Spiral bağlantı hortumları muhtelif boy ve çaplarda yapılır. Uzatmalar pirinç malzemeden yüzeyi krom nikellenerek üretilir. alçı veya sıva ile teması önlenmeli. 14 . Resim 1.

normal bir insanın armatürü rahat kullanabilmesinden ortaya çıkan yaklaşık değerlerdir. Pisuvar musluğunun yerden yüksekliği 110 mm ‘dir. üretici firmaların istediği montaj ölçüleri göz önünde bulundurulmalıdır. Rezervuar için ara musluğunun yerden yüksekliği 210–225 cm ‘dir. Musluk Bağlantısı Yapma Musluklar günlük hayatımızda sürekli kullanıldığı için kuralına uygun montaj yapılması gerekir. rezervuar musluğu 15 cm yükseklikte takılır. sülüğen boya gibi madde artıkları hemen temizlenmelidir. Montaj için belirli bir montaj ölçüsü şartı aranmadığı zaman. 15 . bilinen montaj ölçüleri kullanılır.Resim 1. Muslukların montajında şunlara dikkat edilir: Ø Ø Musluk yüzeylerinin çizilmemesine özen gösterilir. Musluk yüzeyi temiz tutulmalı ve montajda oluşan bezir yağı. Muslukların montajında önce. Uygun bağlanmayan bir musluk düzgün çalışmaz. Bu değerler musluk ve kullanma yerine göre montaj ölçüleri aşağıda verildiği gibidir. Genellikle 110 cm tercih edilir. Bilinen ve yaygın olarak kullanılan montaj ölçüleri. estetik olmaz ve kullanan kişiyi sürekli rahatsız eder.14: Boy sırasına göre uzatma parçaları 1. Klozet taharet musluğu 40 cm. Alaturka hela taşı taharet musluğunun yerden yüksekliği 15–20 cm ‘dir. Ankastre lavabo ve eviye musluğunun bağlantısı için ara musluğunun yerden yüksekliği 41–55 cm ‘dir.3. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Lavabo için adi musluğun yerden yüksekliği 105–110 cm ‘dir.

Musluk rozeti dişli kısma takılır. Musluk yüzeyi yumuşak bezle ılık sabunlu su ve sirkeyle temizlenir. Resim 1. Asit içeren sıvı ve toz temizleyiciler kullanılmaz. Ø Ø Musluk dişine sarılan kendir ve teflon bant liflerinin borunun içine kaçmasını önleyiniz. bir kısmı ise çentiksiz üretir. İşlem sırasına uyulmadığı takdirde bağlantı işinde zorlanılır. Daha sonra su kaçağı yapabilir. Musluk montajı yapabilmek için belirli bir işlem sırasını takip etmek gerekir.Ø Muslukların sıkılmasında dişli anahtar kullanılmaz. Musluk bağlantı işlemleri aşağıdaki gibidir.15: Musluğa teflon sarımı Ø Ø Ø Musluk vida dişlerinin tırtılı kontrol edilir. Bir kısım üreticiler vida dişlerini çentikli. 16 . Anahtarla sıkılması gerekiyorsa plastik ağızlı kurbağacık armatür montaj anahtarı kullanılır. Güç yettiğince elle sıkılır. Musluk dişi tırtırlı değilse eski bir testere lamasıyla tırtıllanır. Diş yüzeyleri parlak ve kaygan olduğu için kendir tutmaz. Yapılan işlemler aksayarak tekrar başa dönülür.

Resim 1. Musluk su çıkış ağzı yer düzlemine dik olacak biçimde elle sıkılır. Musluk temiz bir bezle silinerek temizlenir.16: Yerine montaj edilmiş musluk Ø Ø Ø Musluk dişine kendir sarılarak bezir yağı veya sülüğen boya sürülür ya da kendir yerine teflon bant sarılır. 17 .

Ø Kullandığınız araç ve gereçleri Ø Çalışma alanınızı yerlerine koyunuz. Ø Söktüğünüz parçaları inceleyerek görevlerini söyleyiniz. Ø Uygun takım kullanarak musluğu parçalarına ayırınız. 1. Ø Ø Parçaları sırasıyla takınız. unutmayınız. Ø Musluk parçalarını temizleyiniz. ÖNERİLER Ø İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı hazırlayınız. 3. şekilde verilen musluğu parçalarına ayırarak sırasıyla takınız. Uygun takım kullanarak zamanında bitiriniz. 18 . işi Ø Dişli anahtar kullanmayınız. Ø Parçaları sırasıyla takınız. Ø Musluğu geçici olarak mengeneye bağlı manşonlu bir boru ucuna bağlayınız. 2. Ø Kullanacağınız araç gereçleri hazırlayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem basamaklarını takip ederek. Ø Musluk gövdesi içinde suyun akış yolunu inceleyiniz. 4. Araç ve gereçler Musluk Ø12 mm allen anahtar Boru mengenesi Kurbağacık anahtar ½” boru parçası ½” manşon ULAMA FA –1İŞLEM BASAMAKLARI Ø Takımları hazırlayınız. Ø Musluk parçalarını inceleyiniz. Ø İşi zamanında bitiriniz. 5. Ø Uygun takım kullanarak sıkınız. 6. temizlemeyi Ø Musluğu parçalara ayırınız.

UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekli verilen musluk bağlantısını işlem sırasını takip ederek yapınız. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Ø Ø Musluk Kendir Çekiç Ø12 mm allen anahtar Keski U Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Musluk rozeti (aynası) Lastik ağızlı kurbağacık anahtar Uzatma 19 .

Önce musluk rozetini takınız. dişlerine kendir Ø Ø Kendir sardığınız musluğun dişlerine bezir yağı veya Ø sülüğen boya sürünüz. Kuvvetiniz yetmiyorsa lastik ağızlı kurbağacık anahtar kullanınız. Ø Musluğun sarınız. Ø Ø Ø Ø Musluğu temizleyiniz. 20 . Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Musluğun montaj ağzı içeride kalıyorsa uygun uzatma parçası kullanarak muslukla duvar arasındaki mesafeyi ayarlayınız. Montaj ağzını çekiç ve keski kullanarak temizleyiniz. Sarılan kendire zarar vermeden kendirle aynı yöne doğru bezir yağını sürünüz. Temrin malzeme listesine göz atınız. Montaj ağzı ile musluğun aynı eksende olmasına dikkat ediniz. Ø Ø Ø Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Musluk dişlerini eski bir testere laması veya eğe ile tırtıllayabilirsiniz. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız.YGULAMA FAALİYETİ–1 İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø Ø Musluğun dişlerini tırtıllayınız. Bezir yağı kullanmanız tavsiye edilir. Ø Temizleme işleminde kuru bez kullanınız. Kendiri dişlerin gidiş yönünde musluk ucundan gövdeye doğru sıkıca sarınız. Musluğu sıkmak için kesinlikle boru anahtarı gibi musluğu çizecek dişli takım kullanmayınız. Musluğu taktıktan sonra düzgünlüğünü gözünüzle kontrol ediniz. Musluğu çevirmek için aşırı bir kuvvet harcamayınız. Ø Ø Ø Ø Musluğu temiz su borusuna elle Ø sıkarak takınız.

Muslukların açma kapama işleminde musluk ……………..ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME DEĞERLENDİRME BOŞLUK DOLDURMALI TEST Boş olan kısımları doldurunuz. 6. Tesisat borularından ve kaplardan istenilen miktarda akışkan almak için kullanılan armatürlere ………………. …….. anma çaplarında üretilir. Musluk montajında musluğun yerden yüksekliği ……….………… denir. 1. 4. Ankastre armatürün akışkan kontrolünü yapan ve tesisat borusuna doğrudan bağlanan musluğa ….……. 5. 7. denir. 2. Cevaplarınızı cevap anahtarından kontrol ediniz. Muslukların montajında kesinlikle dişli anahtar ………………………... DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. elle döndürülür. Musluğun duvarla arasındaki kötü görüntüyü kapatmak için ………… kullanılır. mm olmalıdır. Musluklar ……… ve . Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz 21 . Ara musluğunu ankastre armatüre bağlamak için ………… ……… ……… kullanılır. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. 8. 3. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz.

Bataryalar Sıhhi tesisat sistemlerinden sıcak ve soğuk suyu istenilen oranlarda karıştırarak akıtabilen armatürlere batarya denir. Evinizde veya bölgenizde bulunan inşaatlardaki armatürleri inceleyiniz. beceri ve deneyime sahip olabileceksiniz. Gerektiğinde sadece soğuk veya sıcak su akıtılabilir. 2. Örneğin hastaneler. Montaj şekline göre duvar tipi ve ankastre tipi olmak üzere iki çeşittir. 22 . Ø Ø Ø Ø Ø Bölgenizdeki sıhhi tesisatçıları ve doğal gaz tesisatçılarını gezerek armatür montajının nasıl yapıldığını araştırınız. boyahaneler gibi yerlerde rahatlıkla kullanılabilir. eviye. Duvara veya zemine monte edilen duvar tipi ve ankastre tipi bataryalar vardır. BATARYA BAĞLANTISI YAPMAK 2. ARAŞTIRMA Ø Sıhhi tesisat armatürleri satan işyerlerini gezerek armatürler hakkında sorular sorunuz. Su çıkış borusunun durumuna göre döner borulu veya sabit borulu da olabilir. Bu işyerlerinde hazırlanmış sıhhi tesisat montaj stantlarını inceleyiniz. Tek gövdeli ve çift gövdeli olarak imal edilir. bide bataryası adlarını alır. Lavabo Bataryaları Lavabolarda kullanılan sabit borulu bataryalardır. Bataryalar Türkiye’de TS 325 ile standart altına alınmıştır.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür ve aksesuar montajını yapabilecek bilgi. Araştırma konusunda sanal ortamda ve ilgili sektörde kaynak taraması yapınız. Topladığınız bilgi ve dokümanları rapor haline getiriniz. banyo. laboratuarlar. 2.1. Sıcak su ile el ve yüz yıkanması gereken yerlerde kullanılır. Bataryalar kullanıldıkları yerlere göre lavabo.1.1. yemekhaneler. Hazırladığınız raporu atölyede tartışınız. duş.

El yıkamakta kullanılan lavabo bataryaları çok farklı biçimlerde yapılır. Tek Gövde Ankastre Lavabo Bataryası Açma kapama düzeneği su çıkış borusu üzerine konulmuş lavabo batarya çeşididir. Konulacağı lavaboya tek batarya deliği açılarak montaj edilir. Montaj edildikten sonra batarya bağlantı gövdesi lavabo içinde kalır. Lüks olanlar göze hoş görünür.1.1: Çift gövde ankastre lavabo bataryası 23 . Sifon boşaltma suyunun kontrolü için sifon kumandalı ve kumandasız üretilirler. Resim 2. Sıcak su solda.2. Bu nedenle estetik olurlar. Volanlı ve kumanda kollu olarak çeşitleri vardır.1.1. soğuk su sağda olacak şekilde çıkış borusu ortaya konulmuştur. Bataryanın diğer parçaları lavabo altında kalır. Batarya su çıkış borusu ve volanlar görünür durumdadır. a) Kumandasız b) Kumandalı Şekil 2. Sifon kumandalı ve kumandasız olarak çok çeşitli biçimlerde üretilir.1: Muhtelif tek gövde lavabo bataryaları Çift Gövde Ankastre Lavabo Bataryası Su çıkış borusu ve açma kapama düzenekleri ayrı parçalardan yapılmış bataryalardır. Başka amaçlı su kullanma işleri için uygun değildir. Lavaboya üç delik açılarak montaj edilir. Genel olarak tek gövde ve çift gövde olarak iki gruba ayrılabilir. Ankastre Lavabo Bataryaları Lavabo üst zeminine monte edilen batarya türüdür. Su çıkış borusu el yıkama yüksekliği kadardır.

Tek gövde bide bataryaları. Genel olarak tuvalet sonrası belden aşağı temizlik amacıyla kullanılır. Lavabo yerden 800-850 mm yüksekliğe montaj edildiğine göre lavaboyla arasında 100-150 mm boşluk vardır. Bide Bataryaları Klozet yanlarına konulan bidelere monte edilir. yüz yıkamanın yanında küçük hacimli kaplara su doldurma işlerinde de kullanılabilir.1. Ankastre bataryaya göre lavaboyla arasında yeterli boşluk olduğu için el. su giriş ağızları arası 153 mm standartta üretilir. Farkı oynar perlatör uçlu olmasıdır.2: Duvar tipi lavabo batarya çeşitleri 2. Eksantrik nipeller montajda 15 mm kadar ölçü toleransı kolaylığı sağlar.2.1. Montaj sonunda bataryanın hemen tamamı görünür. Bağlantı ağzı eksenleri yerden 1100 mm yükseklikte monte edilir. Bataryalar.1. Tek gövde ve çift gövde olarak çeşitleri vardır. Bide üzerine ankastre montaj edilir. Bu nedenle eksantrik nipeller kullanılır.2. Bu tip bataryalar doğrudan tesisat boru ağızlarına bağlandığı için montaj ölçüsünü tutturmak zordur.2. a) Döner borulu b) Sabit borulu Resim 2.3: Tek gövde bide bataryası ve ölçülendirmesi 24 . Resim 2. duvara montaj edilen bataryalardır. ankastre lavabo bataryalarına benzer. Duvar Tipi Lavabo Bataryaları Lavabo üstüne.

Boru bağlantıları ½” ‘dir. Döner borulu yapılır. Su çıkış borusu döner veya spiralli boruludur.1. Duvar tipi eviye bataryaları. Banyo Bataryaları Banyolar için sıcak ve soğuk sudan istenilen oranda ayarlayarak kullanılan armatürlere denir. Montajında eksantrik nipeller kullanılır. Spiral boru kullanım kolaylığı sağlar. 25 .4: Duvar tipi ve ankastre spiralli eviye bataryaları 2. Duvar tipi ve ankastre olarak iki tipte yapılır. Ankastre ve duvar tipi olarak 2 çeşittir.1.Şekil 2. Eviye Bataryası Mutfaklarda eviyelere montaj edilerek bulaşık yıkama amaçlı kullanılır.4. Ankastre eviye bataryaları mutfak tezgâhı üzerine. a) Duvar tipi döner borulu b) Ankastre spiralli Resim 2.2: Çift gövde bide bataryasının parça adlandırması 2. eviyenin üstünde yerden 85 cm yüksekliğe monte edilir.3. su eviye içine akacak biçimde yapılır.

Duşu askıya asılarak kullanılır. su çıkış borusu ve duş açıkta kalır. Bu bataryalara takılan duş ahizeleri ile duş almak daha pratik ve kolaydır. 26 .Banyolarda genelde küvet ve duş teknesi kullanılmaktadır. Sıva üstü bataryaların gövdeleri tamamen açıktadır.1. Montajdan sonra açma kapama volanları. Duş teknelerinde duvar tipi bataryalar daha uygundur. Duş teknelerinde kullanmaya elverişlidir. Asıl gövdeyi oluşturan bağlantı boru ve parçaları sıva altında kalır.1.4. Küvetlerin yan veya ayak tarafına monte edilir. Resim 2. Duvar Tipi Banyo Bataryası Banyoda duvara monte edilen batarya çeşididir. 2.5: Ankastre küvet bataryası 2. Küvetlerin gövdelerinde ankastre batarya montajları için yerler vardır. Resim 2. Diğer bağlantı aksamları görülmediği için estetik olur.2. Sıva üstü ve ankastre montaj edilenleri vardır. Eğer yok ise Küvet kenarlarına konan fayans veya mermer üzerlerine de ankastre batarya montajı yapılabilir.4.6: Duvar tipi sıva üstü banyo bataryası Duvar tipi sıva altı ankastre bataryalarının sadece su karışım çıkış borusu. volanları. Ankastre Banyo Bataryası Banyolarda küvet üzerine ya da küvet kenarına yapılan zeminlere monte edilen batarya türüdür.1. duş başlığı ve su yönlendirme kolları açıktadır.

Su kullanımının bitmesinden 30 saniye sonra kendini kapatır. Fotoselli Bataryalar Sinyal üreten ve sinyal alan iki göz arasına giren bir cismin sinyali kesmesiyle belirli sıcaklıkta ayarlanmış suyun akışını kontrol eder.5-0. Maksimum su sıcaklığı 70 °C' dir. Gereksiz su tüketimi yapmadığı için tasarruf sağlar.1. 2.1.8: Fotoselli pilli lavabo batarya ve ölçülendirmesi Fotoselli Elektrikli Bataryalar Sinyal üretimi güç kaynağı. Şehir elektriğinin kesilmesi durumunda fotosel görevini yapamaz. 27 . Fotoselli Batarya Çeşitleri Fotoselli bataryalar daha çok lavabolarda el.5 voltluk pillerle çalışan bataryalardır. Resim 2. 0. 220 şehir elektriğinden alarak birlikte montaj edilen adaptörü yardımıyla çalışan bataryalardır. Ara musluğu ve batarya arası bağlantı çelik örgülü spiral hortumla yapılmalıdır.7: Duvar tipi ankastre banyo bataryası 2. Genellikle 6-9-12 voltluk gerilim yeterlidir.5. Fotoselli Pilli Bataryalar Sinyal üretimi güç kaynağı dört adet 1. Fotosel kumandası gerilim kaynağına göre pilli ve elektrikli olmak üzere iki çeşittir.5.8 bar aralığında basınçla çalışır.1.a) Montaj sonrası resmi b) Duvar içinde boru bağlantısı Resim 2. yüz yıkamak için kullanılır. Düşük gerilimli elektrik enerjisiyle çalışır. Batarya adaptörü 220 volt alternatif akımını 12 voltluk doğru akıma düşürür.

5–8 bar aralığında çalışır.9: Fotoselli elektrikli batarya ve bağlantısı 2. Sinyal algılama mesafesi 0–130 mm kadardır. Ø Armatür. Maksimum su sıcaklığı 70oC kadardır. Fotoselli Bataryaların Özellikleri ve Kullanılması Fotoselli Bataryaların Özellikleri Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Işıkla uyarı sistemi vardır.Resim 2. Elektrikli fotoselli armatür 12 volt elektrikle çalışır.1. Armatür 30 saniyelik kullanım sonunda. 28 . Pilli fotoselli armatür çeşidine göre 6–9 volt alkalin pille (ömrü 2 yıl) çalışır.5. Bataryayı bloke eden bu cisim kaldırıldığında. Fotoselli Bataryaların Kullanılması Ø Eller çıkış ucunun altına tutulduğunda yaklaşık 5 sn' lik su akışı başlar. armatür tekrar çalışacaktır. 0. pilleri bitince veya akım kesilince su akışı yapmaz. herhangi bir objenin algılama gözünü kapamış olma ihtimaline karşılık kendini otomatik olarak kapatır.2.

Ø Fotosel gözleri temiz tutulmalıdır. Algılayıcı gözün önü herhangi bir bezle kapatıldığında zamanlayıcı çalışmaz. Fotoselli Bataryaların Bakımı Ø Temizlik sırasında önü kapatılmalıdır. Ø Eller şekilde görüldüğü gibi algılayıcı göze 30 mm uzaklıkta 2 sn süre ile tutulursa su akışı 30 sn kesintisiz olarak sürer.Ø Armatürün yan yüzeyindeki kumanda kolu istenilen sıcaklığı elde etmek için kullanılır. Ø Ø Uzun süre kullanılmayan armatürde geç algılama olur. 29 . Eller çekildiğinde su akışı otomatik olarak kesilir.

algılayıcı göz içindeki kırmızı ışığın yanıp sönmesi ile anlaşılır. Pilli fotoselli armatürün pilinin değişmesi gerektiği. Ø Ø Periyodik filtre ve perlatör temizliği yapılmalı. İlk uyarıdan itibaren birkaç gün içinde pil değiştirilmelidir. Ø Ø Armatürün alkalin pil tüketimi oldukça azdır. Asit içeren temizleme maddeleri kullanılmamalıdır. Kutusundan çıkan orijinal filtreli ara musluğu ile kullanılmalıdır.Ø Ø Ø Armatür yumuşak bez ve sirkeyle temizlenmelidir. Fotoselli armatürlerin direk güneş ışığı alan bir yere montajından kaçınılmalıdır. Sert ve çizici maddelerle temizlenmemelidir. Çalışmama Durumunda Yapılacaklar Bataryadan su akışı yoksa: 30 . Alkalin pillerin her durumda iki senede bir değiştirilmesi tavsiye edilir.

31 . Yoksa bilinen montaj ölçüleri uygulanır. Montaj ölçülerinde. Kırmızı ışık uyarı sistemi kontrol edilir. Boru eksenleri dik olmazsa batarya uçlarının kasmasına neden olur. Ara muslukların açık olup olmadığı kontrol edilir. Boru uçları bitmiş duvar yüzeyine sıfır ve eksenleri dik olmalıdır. Pillerin boş olup olmadığı ve/veya doğru takılıp takılmadığı kontrol edilir. Batarya Bağlantısı Yapmak Bataryalar önceden çekilmiş sıhhi tesisat boru uçlarına monte edilir. rozetin ezilmesine veya boşta kalmasına neden olur.2. Algılama gözlerinin temiz olup olmadığı kontrol edilir. Lavabolar için ankastre batarya ara musluklarının yerden yüksekliği 410-550 mm ‘dir. Boru uçları eksenleri ayarlanarak uzatma parçalarıyla duvar yüzeyi sıfırlaması yapılır. Bataryalarda yaygın olarak kullanılan montaj ölçüleri şunlardır. montaj ölçüleri dikkate alınır. Kasan bir batarya kaçak yapar. Suların kesik olup olmadığı kontrol edilir. zorlandığı zaman bağlantı somunu dibinden kırılır. 2. Ø Ø Ø Ø Eviye ve lavabo için duvar tipi bataryanın yerden yüksekliği 1100 mm ‘dir. Bataryalar seramik tesisat malzemesi üzerine veya duvara monte edildikleri için.Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Algılama bölgesinde bir obje olup olmadığı kontrol edilir. Banyo için duvar tipi bataryanın yerden yüksekliği 750 mm ‘dir. varsa önce üretici firmanın montaj ölçüleri dikkate alınır. Boru ucunun duvar yüzeyinden az veya çok olması. Bide için ankastre batarya ara musluğunun yerden yüksekliği 150 mm ‘dir. Eğer armatür çalışmıyorsa ara musluklar kapatılır ve servis çağırılır.

2. Duvar Tipi Batarya Bağlantısının Yapılması Duvar tipi bataryaların montajı aşağıdaki işlem sırası takip edilerek yapılır. Bataryayı elinize alınız ve deveboynunun dişlerine yaklaştırınız. Resim 2. Her iki deveboynuna da bataryayı dayayınız.2. Batarya rakorlarının her birini birer tur çeviriniz. Rakorları karşılıklı olarak elinizle sıkınız. Her iki rakorun da dişlerinin nipellere kavradığından emin olunuz. Deveboynuna kendir veya teflon bant Bataryanın su alma ağzına montajında sardıktan sonra su alma ağzına sıkınız ve kullanılacak olan deveboyunlarını alarak batarya rozetini geçiriniz.1. Suyu açarak sızıntı olup olmadığını kontrol ediniz. dişlerini tırtıllayınız Rakor contalarını kontrol ediniz. Düzgünlüğünü gözle ve su terazisi ile kontrol ediniz. Bir kurbağacık anahtarı veya açıkağızlı anahtar kullanarak rakorları iyice sıkıştırınız.10: Duvar tipi batarya montaj işlemleri 32 .

33 . Batarya bağlantı aparatlarını kontrol ediniz. Tespit somununu vidasından sökünüz. Tespit vidasını bataryaya monte ediniz Esnek sıcak su hortumunu bağlayınız. Montajını yapacağınız bataryayı inceleyiniz.2.2.2. Lavabonun batarya deliğini kontrol ediniz. Ankastre Batarya Montajı Ankastre bataryaların montajı aşağıdaki işlem sırası takip edilerek yapılır.

Her iki hortumun da sıkılığını kontrol ediniz Batarya üst contasını batarya üzerine koyunuz. Alt contayı takınız. Bataryayı düzgünce yerleştiriniz. Hortumları batarya deliğinden geçiriniz.Esnek soğuk su hortumunu bağlayınız. 34 . Bataryanın altından hortumları kontrol ediniz.

Tespit somunları geniş ağızlı tornavidalarla da sıkılabilir Elinizle alttan kuvvet uygulayarak kontrol ediniz. Hortumları ara musluklara monte ediniz.Conta üzerine baskı rondelâsını yerleştiriniz. Tespit somununu pense veya lokma anahtar ile sıkıştırınız. Hortum rakorunun contasına dikkat ediniz. 35 . Tespit somununu takınız.

Kablo pil yuvasına bağlanır.2.3.Elinizle bir müddet sıkıştırınız. Ø Ø Armatür lavaboya monte edilir.5V'luk LR6 AA alkalin pil yerleştirilir. kablo çıkışının aşağıya doğru bakması sağlanmalıdır. Her iki montaj şeklinde de. Ø Pil kutusunun duvara montaj için kendinden yapışkanlı bir levhası ve vida ile tutturmak için içte 2 deliği mevcuttur. Fotoselli Batarya Montajı Ø Tesisattaki mevcut ara musluklar. Filtreli ara musluk tesisata bağlanır.11: Ankastre batarya montaj işlemleri 2. Açıkağız anahtar veya kurbağacık anahtarı ile sıkıştırınız. pil kutusu contasının somunu sökülür ve kablo buradan kutunun içine sokularak conta iyice sıkılır. Resim 2. Pil yuvasına. 36 . Pilli Fotoselli Armatürlerde. armatürle beraber verilen ara musluklarla değiştirilir. kutuplarına dikkat ederek 4 adet 1.

armatür çalıştırılır ve ara musluklar yardımıyla tesisattan gelecek su debisi ayarlanır. Son olarak. 37 . pil değişikliğinin rahatça yapılabileceği bir yere yerleştirilmesi gerekir.Ø Pil kutusunun.

işlem basamaklarını takip ederek yapınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekilde verilen duvar tipi lavabo bataryası bağlantısını. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇ LİSTESİ Ø Ø Ø Ø Duvar tipi batarya Kendir Çekiç Ø12 mm allen anahtar Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Musluk rozeti (aynası) Kurbağacık anahtar Keski 38 .

Elinizle çevirerek duvara değene kadar sıkınız. Deveboyunları bu ölçü civarında olacak biçimde ayarlayınız.İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø Ø Bataryanın takılacağı sıcak ve soğuk su borusunun ölçüye uygunluğunu ve düzgünlüğünü kontrol ediniz. Temrin malzeme listesine göz atınız. rakorunu sıkıştırarak düzgünlüğünü kontrol Ø Ø Ø Kullandığınız araç yerlerine koyunuz. Batarya delik merkezleri arası 153 ’mm ölçüdedir. Gereğinden fazla güç uygulamayınız. Ø Rakor contalarını koyunuz. Çalışma alanınızı unutmayınız. Kendire bezir yağı sürünüz. ve gereçleri Ø 39 . Mümkün olduğu kadar el ile çalışınız. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Bataryayı takacağınız yeri kontrol ediniz. Ø Ø Batarya teraziyle ediniz. temizlemeyi Ø Ø Deve boyunlarını bataryanın bağlantı ucları arasındaki 153 mm ’lik ölçüye göre yeterince sıkınız. Kendiri dişlerin gidiş yönünde uçtan gövdeye doğru sarınız. Ø Ø Ø Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Ø Ø Ø Rozetleri deveboynuna geçiriniz. Batarya gövdesinin çizilmesini önleyiniz. Ø Ø Ø Ø Ø Batarya üzerindeki deveboyunlarını sökerek rozetlerini çıkarınız. Bataryanın rakorlarında bulunan contaları düzgünce yerleştiriniz. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Açıkağızlı anahtar veya kurbağacık anahtarı kullanınız. Deveboyunlarının dişlerini tırtıllayarak kendir sarınız. İki ağızlı anahtar veya kurbağacık anahtarı kullanınız.

40 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekilde verilen çift gövde bataryayı montaj sırasına göre lavabo üzerine monte ediniz. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Ø Bataryayı montaj etmeye hazırlamak. Batarya ağzını lavabo eksenine gelecek biçimde ayarlayınız. . Batarya gövdelerini lavaboya takarak somunlarını sıkınız. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Bataryayı lavaboya takınız. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Çift gövde batarya Lavabo İnce uçlu çekiç Ø Ø Ø 24 açıkağız anahtar 32 mm L anahtar Tornavida İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø İşe hazırlığınızı yapınız. Bataryayı ana parçalarına ayırınız. Lavaboda batarya deliği yoksa sivri uçlu çekiçle açınız. Gövdeler arası bağlantı borularını takınız. Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma ortamınızı hazırlayınız.

…………………. suyun akmasını ………………… 6. Ankastre bataryaları ara musluklarına bağlamak için ………………. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.. Lavabo üzerine montaj edilen bataryalara ………………batarya denir.kullanılır. 8. sağlayan bataryalara 7. Bataryanın duvara montajında eksen mesafesini ayarlamak için …………………. Cevaplarınızı cevap anahtarından kontrol ediniz. Bataryanın dış yüzeyleri göze hoş görünmeleri için ………… . kaplanmıştır. Boş olan kısımları doldurunuz. 9. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz modül değerlendirmeye geçiniz. istediğimiz oranlarda karıştırarak 3.gösterir. 41 . kullanılır. 4.. hortumlar kullanılır.sıcak ve soğuk suyu akıtabildiğimiz sıhhi tesisat armatürüdür.denir. Elimizi yaklaştırdığımızda ………………….………. Bataryanın mavi renkli volanı …………. Ankastre bataryaları zemine montaj için …………………. 5. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME BOŞLUK DOLDURMALI TEST LÇME VE DEĞERLENDİRME 1. 2. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Su terazisi 32 mm L anahtar 24 mm açıkağız anahtar Metre Batarya Kendir veya teflon bant Batarya rozeti(aynası) Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Tornavida Kurbağacık anahtar Boru anahtarı İki ağızlı anahtar Deveboynu (Eksantrik nipel) Lavabo 42 .MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Tek gövde ankastre bataryanın montajını şekilde görüldüğü gibi yapınız.

Resmi iyice anladınız mı? Ankastre bataryanın ne olduğunu biliyor musunuz? Bataryanın tespit vidasını söktünüz mü? Spiral bağlantı hortumlarını takabildiniz mi? Bataryayı lavaboya takabildiniz mi? Hortumları ara musluklarına uygun takabildiniz mi? İşinizi zamanında bitirebildiniz mi? İşinizi yaparken arkadaşlarınızdan yardım aldınız mı? Çalıştığınız alanı temizlediniz mi? Kullandığınız takımları temizleyip teslim ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Bu faaliyet sırasında bilgi konularında veya uygulamalı iş parçalarında anlamadığınız veya beceri kazanamadığınız konuları tekrar ediniz. 10. 3. Kendinizi yetersiz görüyorsanız öğretmeninize danışınız. 43 . 8. Tebrikler modülü başardınız.PERFORMANS DEĞERLENDİRME KONTROL LİSTESİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1. 2. 6. 5. Yeterli görüyorsanız diğer modüle geçiniz. 4. 7. 9. Konuları arkadaşlarınızla tartışınız.

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 Musluk Ara musluğu Spiral bağlantı hortumu Volanı Rozet (ayna) ½” (15mm) ¾” (20mm) 1100mm Kullanılmaz ÖĞRENME FAALİYETİ 2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 Batarya Ankastre Soğuk suyu Eksantrik nipel (eksantrik uzatma. deve boynu) Fotoselli batarya Esnek (spiral ) bağlantı Tespit vidası Krom-nikel 5 6 7 8 44 .

2003. İgdaş yayını. Ankara. Ankara. Sabri Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 9. Sınıf. KUMRAL Sabri. 45 . İlksan Matbaacılık. Ankara. Metal İşleri Meslek Teknolojisi 2. 1996. Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 10. Yayın Eğitim Enstitüsü Matbaası. İstanbul. 1996. Doğalgaz Yetkili Tesisatçının El Kitabı. KADIOĞLU Hüsnü. Yayın Eğitim Enstitüsü Matbaası.Sınıf.KAYNAKÇA KAYNAKÇA Ø Ø Ø Ø ÖZKARA Hamdi. 2003. KUMRAL.