T.C.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME

ARMATÜR VE AKSESUAR MONTAJI

ANKARA 2006

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR................................................................................................................ii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ................................................................................................3 1. MUSLUK BAĞLANTISI YAPMAK...............................................................................3 1.1. Musluklar .................................................................................................................3 1.1.1. Ara Musluğu......................................................................................................4 1.1.2. Rakorlu Musluk (Çamaşır Musluğu) ..................................................................7 1.1.3. Düz (Adi) Musluk..............................................................................................9 1.2. Musluk Bağlantı Elemanları....................................................................................13 1.2.1. Musluk Rozeti .................................................................................................13 1.2.3. Uzatmalar ........................................................................................................14 1.3. Musluk Bağlantısı Yapma .......................................................................................15 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................18 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................19 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................21 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ..............................................................................................22 2. BATARYA BAĞLANTISI YAPMAK ..........................................................................22 2.1. Bataryalar ...............................................................................................................22 2.1.1. Lavabo Bataryaları...........................................................................................22 2.1.2. Bide Bataryaları...............................................................................................24 2.1.3. Eviye Bataryası................................................................................................25 2.1.4. Banyo Bataryaları ............................................................................................25 2.1.5. Fotoselli Bataryalar..........................................................................................27 2.2. Batarya Bağlantısı Yapmak.....................................................................................31 2.2.1. Duvar Tipi Batarya Bağlantısının Yapılması ....................................................32 2.2.2. Ankastre Batarya Montajı ................................................................................33 2.2.3. Fotoselli Batarya Montajı.................................................................................36 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................38 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................40 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................41 MODÜL DEĞERLENDİRME...........................................................................................42 CEVAP ANAHTARLARI .................................................................................................44 KAYNAKÇA ....................................................................................................................45

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL MODÜL MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİLİK 582YIM034 Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme Isıtma ve Sıhhi Tesisat Armatür ve Aksesuar Montajı Musluk ve bataryaların standartlara ve tekniğine uygun olarak bağlanabildiği materyalidir. 40 / 32 Vitrifiye –2 Modülü’nü almış olmak. Musluk ve bataryaları tanıyarak montajını yapmak. Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür montajını yapabileceksiniz. MODÜLÜN AMACI Amaçlar Ø Ø Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun musluk bağlantısı yapabileceksiniz. Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun batarya bağlantısı yapabileceksiniz.

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

Ortam; Sınıf, atölye, laboratuar, işletme, kütüphane, ev, bilgi teknolojileri ortamı ( Internet ) vb. kendi kendinize veya grupla çalışabileceğiniz tüm ortamlar. Donanım; Musluk, kendir, teflon bant, bezir yağı, su terazisi, metre, batarya, tornavida, kurbağacık, iki ağızlı anahtar. Ø Ø Modülün içinde yer alan herhangi bir öğrenme faaliyetinden sonra, verilen ölçme araçları ile kendi kendinizi değerlendireceksiniz. Modül sonunda öğretmeniniz tarafından teorik ve pratik performansınızı ölçme teknikleri uygulayacaksınız. Modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirileceksiniz.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

beceri ve deneyime sahip olacaksınız. bakır ve demir borularla suyu yerleşim alanlarına getirmişler ve kullanmışlardır. 1 . Bu modülde yerleşim alanlarımıza kadar gelen suyun akışını kontrol eden elemanlara genel adıyla armatür dediğimiz. diğer yaşam kaynaklarını da beraber getirir. Daha sonraları teknoloji geliştikçe kurşun. Suyu en iyi şekilde kullanabilmek için çeşitli yöntemler geliştirmişlerdir. hava ve toprağa ihtiyacı vardır. Daha o zamanlarda suyun akışını kontrol etmenin ne kadar önemli olduğunu anlamışlardır. suyun akışını durdurmuşlar veya azaltmışlardır. Zamanla suyun akışını kontrol eden çeşitli yöntemler kullanılarak günümüze kadar geliştirilmiştir. Su ise sınırlı miktardadır ve her yerde bulunmaz. Bu modülde sıhhi tesisatın en uç noktasında su almakta kullandığımız armatürleri öğrenecek ve bunların montajını yapabilmek için gerekli bilgi.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. İlk zamanlarda suyun akışını kontrol için suyun önüne bir engel koymuşlar. Bu nedenle insanlar yaşam alanlarını su kenarlarına kurmuşlar ya da suyu yerleşim alanlarına getirmişlerdir. Doğanın bu üç temel öğesi. Hava ve toprak doğada bağımsız olarak bol miktarda bulunur. taş gibi nesnelerle oluk biçimli kanallar yaparak suyun hareketine yön vermişler. sıhhi tesisat elemanlarını öğrenecek ve montajını yapabileceksiniz. İnsanların devamlı yaşamlarını sürdürdükleri her ortamda. çamur. Canlıların yaşamlarını sürdürebilmesi için su. İlk zamanlar ağaç kabukları. Günümüzde suyun kontrolünü yapan birçok yöntemler ve kontrol elemanları bulunmaktadır. bu armatürlerin montajı için sıhhi tesisatçıya ihtiyaç duyulacağını unutmayalım. yapraklar. özellikle ev ve işyerimizde mutlaka bir armatür olacağını.

2 .

Araştırma konusunda sanal ortamda ve ilgili sektörde kaynak taraması yapınız. soğuk ve sıcak su gibi) üretilir ve kullanılır. Bu işyerlerinde hazırlanmış sıhhi tesisat montaj stantlarını inceleyiniz. Armatür ve Aksesuar Montajı olduğu için. Kullanımı temiz ve ömrü uzun olur. Pirinçten yapılan muslukların dış yüzeyleri krom nikel alaşımıyla kaplanır. 1. Sıhhi tesisat armatürleri satan işyerlerini gezerek armatürler hakkında sorular sorunuz. Topladığınız bilgi ve dokümanları rapor haline getiriniz. Günümüzde bakır ve kalay alaşımı olan bronz (tunç). Musluklar Tesisat borularından ve kaplardan istenilen miktarda akışkan almak için kullanılan armatürlere musluk denir. Bir kısım musluklar doğrudan su kullanılan malzemelere (lavabo gibi) akış verirken.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ÖĞRENME FAALİYETİ–1 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür ve aksesuar montajını yapabilecek bilgi. ARAŞTIRMA Ø Ø Ø Ø Ø Ø Evinizde veya çevrenizde bulunan armatürleri inceleyiniz.1.10 mm ile 50 mm arasında değişen anma çaplarında üretilir. MUSLUK BAĞLANTISI YAPMAK 1. Musluklar tesisat sistemlerinin uçlarında kullanılır. Musluklar TS 6’ya göre standart hale getirilmiştir. 16 bar ve daha yukarı basınçlarda kontrol edilirler. beceri ve deneyime sahip olabileceksiniz. Musluk yapımında genellikle bakır ve çinko alaşımı olan pirinç malzeme kullanılır. Musluğun olduğu nokta akışkanın tesisatı terk ettiği yerdir. Kaplanan musluk göze hoş görünür. Çalışma basınçları ise kontrol basıncının yaklaşık 2/3 katıdır. Musluklar kullanılacağı akışkan cinsine göre (gaz. Bölgenizdeki sıhhi tesisatçıları ve doğal gaz tesisatçılarını gezerek armatür montajının nasıl yapıldığını araştırınız. 3 . Öğreneceğimiz modül Isıtma ve Sıhhi Tesisat. polipropilen (Pp) plastik olan musluklar da yapılmaktadır. bir kısmı da bir başka armatürün akışkan kontrolünü yaptırmak (ankastre bataryalarda olduğu gibi) için kullanılır. burada su kontrolünü yapan musluklardan bahsedilecektir. Hazırladığınız raporu atölyede tartışınız.

Ara muslukları gövde.1: Ara musluğu parçaları 4 . 1. Ara musluğunun çeşidi ne olursa olsun prensip olarak içyapıları birbirine benzer. değiştirilmesi veya tamiri sırasında suyu kesmeye yarar. pisuvar ve rezervuardan önce bağlanır. klozet. Boru tesisatına ara musluğunun bağlantısı için kullanılır. Üzerinde bulunan klape. 3. 7. Gövde diğer parçaları üzerinde taşır. Bağlantı ağzı ½” (15 mm) dir. 6. Volan açma kapama için gerekli olan hareketin salmastra grubuna aktarılması için kullanılır. 8. bir kısmında ise kapak vardır. Ara Musluğu Ankastre tipteki armatürlerden. Gövde Salmastra grubu Başlık (volan) Vida Conta Rondelâ Konik bilezik Somun Şekil 1. Başlık ara musluğunun mili üzerindedir. salmastra grubu ve başlık adı verilen üç ana parçadan oluşur. çeşitli tip ve biçimlerde yapılır.1. Kapak ise salmastra grubunun üzerini kapatarak yapılan su ayarının gelişi güzel kullanımı önlemek için konulur. Klapenin hareketini ise başlığa bağlı olan mil sağlar. Giriş ve çıkış uçları boru dişlidir. Su çıkış ağzı ise 3/8” (10 mm) ve ½” (15 mm) somun bağlantılı yapılır. Amaç ve biçimlerine göre adlandırılır.Sıhhi tesisatta kullanılan musluklar kullanma yerine göre. Salmastra grubu akışkanın yolunu kapatıp açmaya yarar. Bir kısım ara musluklarında volan. Kendisinden sonra armatür veya tesisat malzemesi olduğu için ara musluğu adını alır.1. Ana vanayı kullanmaya gerek kalmaz. Çeşitlerinin birbirinden farkı. Piyasada yaygın olarak kullanılan musluklar genel isimleriyle şunlardır: Ø Ø Ø Ara musluğu Rakorlu (çamaşır) musluğu Düz (adi) musluk 1. gövdede bulunan klape yuvasına oturarak akışkan yolunu açar kapatır. 2. 5. 4. Kendisinden sonra bağlanan sıhhi tesisat malzemesinin montajı. yardımcı parçaların eklenmesinden kaynaklanır.

klozetlerin taharetleri ve rezervuarlarıdır. Bunların bir kısmı suyla birlikte gelen taş. filtre. Su akışıyla gelen yabancı maddeleri filtre tutarak ara musluğundan sonra bağlanan armatüre geçmesini engeller. taharet. Zamanla filtre sökülerek temizlenir.1. kum ve kireç tortuları.1.1: Kullanma yerine göre muhtelif ara musluğu çeşitleri 1. büyüklük ve su çıkış ağzına göre çeşitlendirilebilir. klozet ve pisuvar gibi malzemeler su kullanma malzemeleridir. hela taşı.1. Kullanılacak malzeme cinsine göre ara musluğu kullanılır.2. Kullanma yerine. ara musluğunun içine uygun biçimde yapılır. Filtresiz ara musluğunun kullanıldığı malzemeler basit ankastre bataryalar. normal (rezervuar ve armatür için) ara musluğu olarak adlandırılır. Filtresiz ara muslukları ise su içinde bulunan yabancı maddelerden etkilenmeyen malzemelerin akışkan kontrolünde kullanılır. Filtre olarak gözenekli tel veya plastikten. Filtreli ara musluğunun kullanıldığı malzemeler genellikle seramik diskli bataryalardır. bir kısmı da tesisat işçiliği sırasında boru içine kaçan metal çapağı. Bu maddeler bazı armatürlerin kapama disk veya klapelerine zarar verebilir.1. Kullanma yerine göre ara muslukları pisuvar. 5 . Diğer malzemelerde de kullanılabilir. a) Pisuvar musluğu b) Taharet musluğu c) Normal ara musluk Resim 1. Filtre Durumuna Göre Ara Muslukları Kullanma suları içinde asılı ve akışla hareket edebilen yabancı maddeler bulunur. Bu nedenle ara muslukları filtreli ve filtresiz olarak iki tipte yapılır. Kullanma Yerine Göre Ara Muslukları Sıhhi tesisat uç malzemeleri olan lavabo.Ara muslukları çeşitli tip ve biçimlerde yapılır. 1. keten ve inşaat artığı gibi maddelerdir.1.

Bağlantı yerine göre bu mesafenin az veya çok olması gerekebilir. Kullanma yeri konumuna göre uygun ara musluğunu kullanmak gerekir. uzunluğudur. Su Çıkışına Göre Ara Muslukları Su kullanma yerlerinin konumları duvara paralel veya dik olur. Duvara dik su giriş ağızlı malzemelerin montajında kullanılır. Günümüzde üretilen malzemelerin su giriş ağızları genellikle duvara paralel olacak biçimde üretilmektedir.1. Aynı eksen çıkışlı ara musluğu su çıkış ağzı. dik ara musluklarına bırakmıştır. musluğun su giriş ağzına 90° yapılır.3: Büyüklük durumuna göre ara muslukları 1.1.4. Duvara paralel su girişli malzemelerin montajında kullanılır.2: Filtre durumuna göre muhtelif ara muslukları 1.a) Filtreli b) Filtresiz Resim 1. 90° dönüşlü ara musluğunun su çıkış ağzı. Ara musluğunun su çıkışı da 90° dönüşlü ve aynı eksenli çıkışlı yapılır.1. a) Uzun b) Kısa Resim 1. Bu nedenle de ara muslukları da uzun veya kısa yapılır. Bu nedenle düz ara muslukları yerini.3. musluğun su giriş ağzıyla aynı doğrultudadır. 6 .1. Ara musluğunun boru bağlantı diş bitimiyle su çıkış ağzı arasıdır. Büyüklük Durumuna Göre Ara Muslukları Ara musluğunun büyüklüğü.

2: Parça sıralı rakorlu musluk Yaygın olarak rakorlu musluklara çamaşır ve bahçe musluğu da denir. Şekilde bir rakorlu musluk parçalarının isimleri verilmiştir. Gövde su çıkış ucu dişli olup somunludur. Rakorlu Musluk (Çamaşır Musluğu) Çamaşır ve bulaşık makineleri. 3. bahçe ve hortum bağlantısı yapılması gereken yerlerde kullanılır. 5. volan ve adaptör gibi ana parçalarından oluşur. Rakorlu musluklar kullanıldıkları yere. salmastra grubu. Aslında amacına uygun yerlere montaj edilmesi musluğun kullanış ve ömrünün uzun olmasını sağlar. 1.2. 2. 6. İnceleyiniz. Bu muslukların hemen hepsi. Tesisat bağlantı ağzı ½” (15 mm) ve ¾” (20 mm) olarak üretilir. Rakor somunlu ucuna hortum bağlantı adaptörü takılır.a) 90° Dönüşlü b) Aynı eksenli çıkışlı Resim 1. Çeşitleri aşağıdaki gibidir. 7.1. açma kapama düzeneğine ve büyüklüğüne göre çeşitlendirilir. 7 . 4. her tür hortum bağlantısı yapılacak yerde kullanılır.4: Su çıkış ağzına göre ara muslukları 1. Gövde Nipel Salmastra grubu Volan Volan vidası Oring Adaptör Rakor Şekil 1. Rakorlu musluk gövde. 8.

1.2. Açma Kapama Düzeneğine Göre Rakorlu Musluklar Rakorlu muslukların açma kapama işlemini salmastra grubu yapar. Lastik contalı rakorlu musluklarda su akışı yandaki şekilde olduğu gibi S yaparak musluğu terk eder.1.3: Küresel ve contalı musluğun iç yapısı 8 . Bir kısım muslukların açma kapama düzeneği lastik contalı olurken. Küresel rakorlu musluklarda su akışı yön değiştirmeden musluktan akar. bahçe sulama ve çeşitli temizlik amaçlı olarak kullanılır. Parçalarını sırasıyla incelemeniz konuyu anlamanıza yardımcı olur.5: Kullanma yerlerine göre muhtelif rakorlu musluklar 1. Şekil 1. Küçük hareketle musluğun tam akışı sağlanabilir. Tesisat boru sisteminin uç noktalarına bağlanır.1. Açma kapama işlemi daha uzun sürede ve volanın tur dönüşüyle yapılır.2.1. Kullanma Yerlerine Göre Rakorlu Musluklar Rakorlu musluklar çamaşır ve bulaşık makinesi bağlantılarında. Rakorlu musluklarının bir kısmı hortum bağlantı adaptörüyle birlikte üretilir. Çamaşır ve bulaşık makinelerini bağlamak amacıyla yapılanlarda adaptör yoktur. Adaptörlü olanlar makinelerde kullanılacaksa adaptör çıkartılarak yerine makine bağlantı hortumunun somunu sıkılır. a) Genel amaçlı rakorlu musluk b) Bahçe musluğu c) Çamaşır musluğu Resim 1. Suyun akışının S yapması akış hızını doğrudan etkiler. bir kısmı da küresel metal yapılı olarak üretilir. Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi suyun yön değiştirmemesi nedeniyle musluğun basınç kaybı yok denecek kadar azdır. Rakor bağlantı ucuna su kontrolünü yapacağı malzemenin hortum bağlantısı yapılır. Muhtelif rakorlu musluk tipleri aşağıda gösterilmiştir.2.

1. Kendisinden sonra her hangi bir armatür kullanılmaz.4: Düz musluk kesiti Düz muslukların eviye. ankastre lavabo. Su çıkış ağzı döner boruludur.1.1.2. Eviye Musluğu Sıcak su tesisatı olmayan ve sadece soğuk su kullanılması gereken eviyelere su akıtmak için kullanılır.3.1. Resim 1. Düz (Adi) Musluk Düz musluk.1. Bu nedenle boyları uzun veya kısa yapılarak musluğun kullanımını kolaylaştırır. Şekil 1. 1. Duvara veya tezgaha monte edilir. Su akışı musluk içinden S yaparak geçer. 9 .3. Bu musluk çeşitlerini inceleyelim. Büyüklüğüne Göre Rakorlu Musluklar Su kullanma yerlerinin konumuna göre musluğun boyu uzun veya kısa olması gerekir. Aşağıdaki şekilde bir düz musluğun içyapısı görülmektedir. Tesisat sisteminin uç noktasına bağlanır.3. Aşağıda görülen uzun ve kısa küresel musluğu gözlemleyiniz.6: Küresel rakorlu musluk 1. perlatörlü ve standart musluk olarak çeşitleri vardır. su tesisatındaki basınçlı suyun istenilen miktarda ve doğrudan su kullanma yerlerine akıtılması amacıyla kullanılır. Farklı bir özelliği olmadığı için adi musluk da denir. bükmeli.

Aşağıdaki şekilde montaj sıralı bir musluk şekli verilmiştir.8: Muhtelif ankastre lavabo musluğu 10 .1. + a) Dik borulu b) Yatık borulu Resim 1.3. Döner boru kullanımı kolaylaştırmak için uygun yükseklikte yapılır. Musluk gövdesi ve salmastra grubu diğer musluklar gibidir. Çıkış ağzının hareketli olması bulaşık yıkamayı kolaylaştırır. Ankastre Lavabo Musluğu Ankastre gizli anlamındadır. Resim 1.7: Dik ve yatık döner borulu eviye muslukları 1.Döner borusu dik ve yatık yapılır. Su çıkışı döner bir borudan olur.2. Buradan da anlaşılacağı gibi musluk bağlantı ucu lavabo içinde kalarak gizlenir.

9: Muhtelif bükmeli musluklar 11 . Resim 1. 14. 9. 18. 5. 17. 16. 3. 16.1. 19. 10. Pirinç malzemenin yüzeyi sinterlenerek parlatılır. 12. 13. 11. Köy ve kasaba gibi küçük yerleşim yerlerinde çok kullanılan bir musluk türüdür. Bükmeli musluk Bükmeli musluk estetiğin önemli olmadığı yerlerde kullanılır. 8. 15.1. 6.3. Sokak çeşmelerine ve su taşıma amaçlı kapalı kaplara da takılabilir. Üzerine herhangi bir kaplama yapılmadığı için ucuzdur. 2. Gövde Nipel Salmastra grubu Volan Volan vidası Rozet Conta Conta Conta Somun Salmastra Rondelâ Somun Boru Conta Süzgeç Somun 15. 12.3. 17 grubu 11. 14 grubu Şekil 1. 13. 7.5: Montaj sıralı ankastre lavabo musluğu 1. 4. Yapısı basittir.

Uzun ve kısa boylarında üretilir. 7. Montaj yerine göre boyları uzun ve kısa yapılır. Standart Musluk En yaygın olarak kullanılan musluk çeşididir. a) Uzun b) Kısa Resim 1. Siz de bir musluk üzerinde parçaların sıralamasını yapabilirsiniz. 10.1.10: Uzun ve kısa standart musluklar 12 .4. Aynı zamanda suya hava karıştırıldığı için suyun lezzeti artar. 4. 6. 2. 3 perlatör grubu 3 2 1 Şekil 1.1.1. Suya karışan hava musluk çıkışında suyun akışını yumuşatır. 2. salmastradan başka teferruatı yoktur. Plastik süzgeç basınçlı suyun akışını düzenleyerek az da olsa filtreleme yapar. 3. 9. Aşağıdaki şekilde montaj sıralı perlatörlü musluğun parçaları gösterilmiştir.5.6: Montaj sıralı perlatörlü musluk 10 1. Duvara monte edilir. Gövde. 9 8 7 6 5 4 1. Perlatör aynı zamanda suyun çıkışında filtre görevi de görür.3. Bir kısım standart musluk ağızlarına plastik süzgeç konulur. Perlatörlü musluk suyun akışına hava karıştırır. Somun Filtre Conta Gövde Musluk içi nipeli Salmastra grubu Vida Volan Kapak 1. 8. 5.3. Perlatörlü Musluk Perlatör karıştırıcı olarak kullanılır.

Musluk yerine takıldıktan sonra bu boşluklar çirkin görünür. Bu tür kirlenmeler hemen temizlenmelidir. Sıhhi tesisat sistemleri basınçlı tesisatlar olduğu için spiral hortumlar yüksek basınca dayanıklı olması gerekir. Musluk rozetine musluk aynası da denir. 13 . Musluk Bağlantı Elemanları Muslukların amacına uygun kullanılabilmeleri için montajı tamamlayan yardımcı elemanlarla birlikte takılır.2. Kauçuk üzerine molibden alaşımlı tel örgü yapılmış hortumlar basınca daha dayanıklı ve görünüşleri daha iyidir. Bu hortumlar dayanıklı kauçuk içinde çelik tel olacağı gibi ip takviyeli veya kauçuk üzerine paslanmaz molibden alaşımlı çelik tel örgü yapılarak üretilir. Paslanmaz sacdan preslenerek yapılır. Sülüğen boya. Üretimi kolay ve ucuzdur.11: Musluk rozeti 1. spiral bağlantı hortumu ve uzatma parçalarıdır.2. Bu kötü görüntüyü kapatmak için musluk rozeti kullanılır. -40°C Sıhhi tesisatta her tür ara bağlantı elemanı olarak kullanılabilir. Resim 1. Daha çok gözden uzak olan yerlerde (rezervuarlarda) kullanılır. Uygun takılmayan musluk rozetinin görünümü de kötü olur. Musluk rozeti kuralına uygun takılmalıdır. Spiral Bağlantı Hortumu Ara musluklarının akışkan kontrolünü yapacağı tesisat malzemesi arasındaki bağlantıyı sağlayan ara montaj elemanıdır. Yoksa çizilen yer çabuk karararak görüntü bozukluğu meydana getirir. Kauçuk içine tel veya ip örgülü olanlar estetik değildir.2. Montaj delik çapı. Bu elemanlar musluk çeşidine göre değişik tip ve biçimlerde yapılır. Bunlar musluk rozeti. bezir yağı gibi maddelerin rozet yüzeyine bulaşmamasına dikkat edilir.1. Musluk Rozeti Musluğun monte edildiği boru ağzı kenarları duvar boşluğudur. musluk dış çapı kadardır. Montaj sırasında rozetin ezilmemesine dikkat edilir.1.2. Rozet yüzeyinin çizilmemesine özen gösterilir. 1. Musluğun rahat takılabilmesi için az da olsa bu boşluğun olması gerekir. Musluk rozeti yüzeyi krom kaplı ve estetik görünümlüdür.

Uzatmalar pirinç malzemeden yüzeyi krom nikellenerek üretilir. alçı veya sıva ile teması önlenmeli. Ø Ø Ø Hortumların kırılması önlenmeli. Sıhhi tesisat malzemelerinin bağlantısında daha çok 3/8”-1/2” çapında olan hortumlar kullanılır. 14 . Hortumların esnek yerlerinden anahtar ile tutulmamalı.Çelik örgü 3/8” metal Kauçuk 3/8” metal kauçuk ½” plastik somu a) Çelik örgü muhafazalı somu b) Naylon ip takviyeli kauçuk Resim 1.2. ½” (15 mm) ve ¾” (20 mm) ölçülerindeki hortumlar kullanılır. Uzatmalar Sıhhi tesisat boruları sıva ve fayans yapımından önce döşenir.13: Spiral bağlantı hortum montajı işlemlerinde doğru-yanlış kıyaslaması 1. Resim 1. Musluk takılacak ağızlar sıva ve fayans yapıldıktan sonra derinde kalır. İşte bu seviyeyi ayarlamak için uzatma parçaları kullanılır.3. Spiral bağlantı hortumlarının montajında şunlara dikkat edilmelidir. Armatürlerin bağlantı yapılabilmesi için bırakılan tesisat ağızlarının bitmiş duvar yüzeyiyle aynı seviyede olması gerekir.12: Çelik örgü muhafazalı bağlantı hortumu Spiral bağlantı hortumları muhtelif boy ve çaplarda yapılır. Piyasada ½” ve ¾” çaplarında imal edilir. En çok 3/8” (10 mm). Her iki ucu aynı çaplı (1/2”-1/2” gibi) veya farklı çaplı (3/8”-½”) olarak üretilir. Boyları 10–15–20–25–30–40-50 mm ölçülerinde bulunur. Hortumların çimento.

Ankastre lavabo ve eviye musluğunun bağlantısı için ara musluğunun yerden yüksekliği 41–55 cm ‘dir. Rezervuar için ara musluğunun yerden yüksekliği 210–225 cm ‘dir. Montaj için belirli bir montaj ölçüsü şartı aranmadığı zaman. Muslukların montajında önce. Uygun bağlanmayan bir musluk düzgün çalışmaz.14: Boy sırasına göre uzatma parçaları 1. bilinen montaj ölçüleri kullanılır. normal bir insanın armatürü rahat kullanabilmesinden ortaya çıkan yaklaşık değerlerdir.Resim 1. Alaturka hela taşı taharet musluğunun yerden yüksekliği 15–20 cm ‘dir. Muslukların montajında şunlara dikkat edilir: Ø Ø Musluk yüzeylerinin çizilmemesine özen gösterilir. Genellikle 110 cm tercih edilir.3. rezervuar musluğu 15 cm yükseklikte takılır. 15 . üretici firmaların istediği montaj ölçüleri göz önünde bulundurulmalıdır. Bu değerler musluk ve kullanma yerine göre montaj ölçüleri aşağıda verildiği gibidir. Klozet taharet musluğu 40 cm. sülüğen boya gibi madde artıkları hemen temizlenmelidir. Musluk Bağlantısı Yapma Musluklar günlük hayatımızda sürekli kullanıldığı için kuralına uygun montaj yapılması gerekir. Pisuvar musluğunun yerden yüksekliği 110 mm ‘dir. Bilinen ve yaygın olarak kullanılan montaj ölçüleri. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Lavabo için adi musluğun yerden yüksekliği 105–110 cm ‘dir. estetik olmaz ve kullanan kişiyi sürekli rahatsız eder. Musluk yüzeyi temiz tutulmalı ve montajda oluşan bezir yağı.

Musluk rozeti dişli kısma takılır. İşlem sırasına uyulmadığı takdirde bağlantı işinde zorlanılır. Güç yettiğince elle sıkılır.15: Musluğa teflon sarımı Ø Ø Ø Musluk vida dişlerinin tırtılı kontrol edilir. Musluk dişi tırtırlı değilse eski bir testere lamasıyla tırtıllanır. Bir kısım üreticiler vida dişlerini çentikli. bir kısmı ise çentiksiz üretir.Ø Muslukların sıkılmasında dişli anahtar kullanılmaz. Yapılan işlemler aksayarak tekrar başa dönülür. Asit içeren sıvı ve toz temizleyiciler kullanılmaz. Ø Ø Musluk dişine sarılan kendir ve teflon bant liflerinin borunun içine kaçmasını önleyiniz. Musluk bağlantı işlemleri aşağıdaki gibidir. Musluk montajı yapabilmek için belirli bir işlem sırasını takip etmek gerekir. 16 . Musluk yüzeyi yumuşak bezle ılık sabunlu su ve sirkeyle temizlenir. Diş yüzeyleri parlak ve kaygan olduğu için kendir tutmaz. Anahtarla sıkılması gerekiyorsa plastik ağızlı kurbağacık armatür montaj anahtarı kullanılır. Resim 1. Daha sonra su kaçağı yapabilir.

16: Yerine montaj edilmiş musluk Ø Ø Ø Musluk dişine kendir sarılarak bezir yağı veya sülüğen boya sürülür ya da kendir yerine teflon bant sarılır. 17 . Musluk su çıkış ağzı yer düzlemine dik olacak biçimde elle sıkılır. Musluk temiz bir bezle silinerek temizlenir.Resim 1.

4. Ø Kullandığınız araç ve gereçleri Ø Çalışma alanınızı yerlerine koyunuz. Ø Musluk parçalarını inceleyiniz. Ø Parçaları sırasıyla takınız. 6. 2. ÖNERİLER Ø İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı hazırlayınız. Ø İşi zamanında bitiriniz. Ø Musluk parçalarını temizleyiniz. 5. Araç ve gereçler Musluk Ø12 mm allen anahtar Boru mengenesi Kurbağacık anahtar ½” boru parçası ½” manşon ULAMA FA –1İŞLEM BASAMAKLARI Ø Takımları hazırlayınız. Uygun takım kullanarak zamanında bitiriniz. Ø Uygun takım kullanarak musluğu parçalarına ayırınız. 1. Ø Musluk gövdesi içinde suyun akış yolunu inceleyiniz. işi Ø Dişli anahtar kullanmayınız. 3. Ø Söktüğünüz parçaları inceleyerek görevlerini söyleyiniz. Ø Uygun takım kullanarak sıkınız. 18 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem basamaklarını takip ederek. unutmayınız. Ø Musluğu geçici olarak mengeneye bağlı manşonlu bir boru ucuna bağlayınız. Ø Ø Parçaları sırasıyla takınız. şekilde verilen musluğu parçalarına ayırarak sırasıyla takınız. Ø Kullanacağınız araç gereçleri hazırlayınız. temizlemeyi Ø Musluğu parçalara ayırınız.

TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Ø Ø Musluk Kendir Çekiç Ø12 mm allen anahtar Keski U Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Musluk rozeti (aynası) Lastik ağızlı kurbağacık anahtar Uzatma 19 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekli verilen musluk bağlantısını işlem sırasını takip ederek yapınız.

20 . Ø Ø Ø Ø Musluğu temizleyiniz. Ø Musluğun sarınız. Kendiri dişlerin gidiş yönünde musluk ucundan gövdeye doğru sıkıca sarınız. Ø Ø Ø Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz.YGULAMA FAALİYETİ–1 İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø Ø Musluğun dişlerini tırtıllayınız. Kuvvetiniz yetmiyorsa lastik ağızlı kurbağacık anahtar kullanınız. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Montaj ağzını çekiç ve keski kullanarak temizleyiniz. Musluğu taktıktan sonra düzgünlüğünü gözünüzle kontrol ediniz. Ø Ø Ø Ø Musluğu temiz su borusuna elle Ø sıkarak takınız. Montaj ağzı ile musluğun aynı eksende olmasına dikkat ediniz. Musluğun montaj ağzı içeride kalıyorsa uygun uzatma parçası kullanarak muslukla duvar arasındaki mesafeyi ayarlayınız. dişlerine kendir Ø Ø Kendir sardığınız musluğun dişlerine bezir yağı veya Ø sülüğen boya sürünüz. Bezir yağı kullanmanız tavsiye edilir. Temrin malzeme listesine göz atınız. Sarılan kendire zarar vermeden kendirle aynı yöne doğru bezir yağını sürünüz. Musluk dişlerini eski bir testere laması veya eğe ile tırtıllayabilirsiniz. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Musluğu sıkmak için kesinlikle boru anahtarı gibi musluğu çizecek dişli takım kullanmayınız. Ø Temizleme işleminde kuru bez kullanınız. Önce musluk rozetini takınız. Musluğu çevirmek için aşırı bir kuvvet harcamayınız.

mm olmalıdır. Muslukların montajında kesinlikle dişli anahtar ………………………. 2. 3. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz. Cevaplarınızı cevap anahtarından kontrol ediniz..……. Muslukların açma kapama işleminde musluk ……………. Ara musluğunu ankastre armatüre bağlamak için ………… ……… ……… kullanılır. 5. Musluğun duvarla arasındaki kötü görüntüyü kapatmak için ………… kullanılır. 4.………… denir. elle döndürülür. 8.. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Musluklar ……… ve . 7.. 1.ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME DEĞERLENDİRME BOŞLUK DOLDURMALI TEST Boş olan kısımları doldurunuz. ……. Musluk montajında musluğun yerden yüksekliği ………. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Ankastre armatürün akışkan kontrolünü yapan ve tesisat borusuna doğrudan bağlanan musluğa …. Tesisat borularından ve kaplardan istenilen miktarda akışkan almak için kullanılan armatürlere ………………. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz 21 . anma çaplarında üretilir. 6. denir..

Tek gövdeli ve çift gövdeli olarak imal edilir. ARAŞTIRMA Ø Sıhhi tesisat armatürleri satan işyerlerini gezerek armatürler hakkında sorular sorunuz. yemekhaneler. 22 . bide bataryası adlarını alır. Bu işyerlerinde hazırlanmış sıhhi tesisat montaj stantlarını inceleyiniz.1. Su çıkış borusunun durumuna göre döner borulu veya sabit borulu da olabilir. Örneğin hastaneler. 2. Gerektiğinde sadece soğuk veya sıcak su akıtılabilir. Hazırladığınız raporu atölyede tartışınız. Ø Ø Ø Ø Ø Bölgenizdeki sıhhi tesisatçıları ve doğal gaz tesisatçılarını gezerek armatür montajının nasıl yapıldığını araştırınız. Bataryalar Türkiye’de TS 325 ile standart altına alınmıştır. Topladığınız bilgi ve dokümanları rapor haline getiriniz. duş. Araştırma konusunda sanal ortamda ve ilgili sektörde kaynak taraması yapınız. banyo. Montaj şekline göre duvar tipi ve ankastre tipi olmak üzere iki çeşittir. Bataryalar Sıhhi tesisat sistemlerinden sıcak ve soğuk suyu istenilen oranlarda karıştırarak akıtabilen armatürlere batarya denir. BATARYA BAĞLANTISI YAPMAK 2.1.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür ve aksesuar montajını yapabilecek bilgi. Duvara veya zemine monte edilen duvar tipi ve ankastre tipi bataryalar vardır. 2. beceri ve deneyime sahip olabileceksiniz. eviye. Lavabo Bataryaları Lavabolarda kullanılan sabit borulu bataryalardır. Sıcak su ile el ve yüz yıkanması gereken yerlerde kullanılır. boyahaneler gibi yerlerde rahatlıkla kullanılabilir.1. laboratuarlar. Bataryalar kullanıldıkları yerlere göre lavabo. Evinizde veya bölgenizde bulunan inşaatlardaki armatürleri inceleyiniz.

Konulacağı lavaboya tek batarya deliği açılarak montaj edilir. Ankastre Lavabo Bataryaları Lavabo üst zeminine monte edilen batarya türüdür. Sifon kumandalı ve kumandasız olarak çok çeşitli biçimlerde üretilir. Sıcak su solda. Başka amaçlı su kullanma işleri için uygun değildir.1. El yıkamakta kullanılan lavabo bataryaları çok farklı biçimlerde yapılır. Bu nedenle estetik olurlar. soğuk su sağda olacak şekilde çıkış borusu ortaya konulmuştur.1.1. Lüks olanlar göze hoş görünür.2. Lavaboya üç delik açılarak montaj edilir. Tek Gövde Ankastre Lavabo Bataryası Açma kapama düzeneği su çıkış borusu üzerine konulmuş lavabo batarya çeşididir. Su çıkış borusu el yıkama yüksekliği kadardır.1: Çift gövde ankastre lavabo bataryası 23 . Batarya su çıkış borusu ve volanlar görünür durumdadır.1: Muhtelif tek gövde lavabo bataryaları Çift Gövde Ankastre Lavabo Bataryası Su çıkış borusu ve açma kapama düzenekleri ayrı parçalardan yapılmış bataryalardır. Sifon boşaltma suyunun kontrolü için sifon kumandalı ve kumandasız üretilirler. Resim 2. Genel olarak tek gövde ve çift gövde olarak iki gruba ayrılabilir. Bataryanın diğer parçaları lavabo altında kalır. a) Kumandasız b) Kumandalı Şekil 2. Montaj edildikten sonra batarya bağlantı gövdesi lavabo içinde kalır. Volanlı ve kumanda kollu olarak çeşitleri vardır.

ankastre lavabo bataryalarına benzer.2: Duvar tipi lavabo batarya çeşitleri 2. Montaj sonunda bataryanın hemen tamamı görünür. Bu tip bataryalar doğrudan tesisat boru ağızlarına bağlandığı için montaj ölçüsünü tutturmak zordur. Tek gövde bide bataryaları. Duvar Tipi Lavabo Bataryaları Lavabo üstüne. Bide üzerine ankastre montaj edilir. yüz yıkamanın yanında küçük hacimli kaplara su doldurma işlerinde de kullanılabilir. su giriş ağızları arası 153 mm standartta üretilir. Bide Bataryaları Klozet yanlarına konulan bidelere monte edilir. duvara montaj edilen bataryalardır. Bataryalar. a) Döner borulu b) Sabit borulu Resim 2. Farkı oynar perlatör uçlu olmasıdır. Tek gövde ve çift gövde olarak çeşitleri vardır. Lavabo yerden 800-850 mm yüksekliğe montaj edildiğine göre lavaboyla arasında 100-150 mm boşluk vardır. Eksantrik nipeller montajda 15 mm kadar ölçü toleransı kolaylığı sağlar.1. Genel olarak tuvalet sonrası belden aşağı temizlik amacıyla kullanılır.2. Bu nedenle eksantrik nipeller kullanılır. Ankastre bataryaya göre lavaboyla arasında yeterli boşluk olduğu için el. Bağlantı ağzı eksenleri yerden 1100 mm yükseklikte monte edilir.3: Tek gövde bide bataryası ve ölçülendirmesi 24 .1.2. Resim 2.2.1.

Ankastre eviye bataryaları mutfak tezgâhı üzerine. Döner borulu yapılır. eviyenin üstünde yerden 85 cm yüksekliğe monte edilir.2: Çift gövde bide bataryasının parça adlandırması 2. su eviye içine akacak biçimde yapılır.4. Eviye Bataryası Mutfaklarda eviyelere montaj edilerek bulaşık yıkama amaçlı kullanılır. Montajında eksantrik nipeller kullanılır. a) Duvar tipi döner borulu b) Ankastre spiralli Resim 2. Boru bağlantıları ½” ‘dir. Su çıkış borusu döner veya spiralli boruludur.3. Duvar tipi eviye bataryaları. Duvar tipi ve ankastre olarak iki tipte yapılır.Şekil 2.1.1.4: Duvar tipi ve ankastre spiralli eviye bataryaları 2. Banyo Bataryaları Banyolar için sıcak ve soğuk sudan istenilen oranda ayarlayarak kullanılan armatürlere denir. Ankastre ve duvar tipi olarak 2 çeşittir. Spiral boru kullanım kolaylığı sağlar. 25 .

Asıl gövdeyi oluşturan bağlantı boru ve parçaları sıva altında kalır.Banyolarda genelde küvet ve duş teknesi kullanılmaktadır. Eğer yok ise Küvet kenarlarına konan fayans veya mermer üzerlerine de ankastre batarya montajı yapılabilir. Bu bataryalara takılan duş ahizeleri ile duş almak daha pratik ve kolaydır.1. 2. duş başlığı ve su yönlendirme kolları açıktadır. volanları. Montajdan sonra açma kapama volanları. Duvar Tipi Banyo Bataryası Banyoda duvara monte edilen batarya çeşididir. 26 .6: Duvar tipi sıva üstü banyo bataryası Duvar tipi sıva altı ankastre bataryalarının sadece su karışım çıkış borusu. Resim 2.1. Duş teknelerinde kullanmaya elverişlidir. Küvetlerin gövdelerinde ankastre batarya montajları için yerler vardır.4. Duş teknelerinde duvar tipi bataryalar daha uygundur. Diğer bağlantı aksamları görülmediği için estetik olur.1.2. Ankastre Banyo Bataryası Banyolarda küvet üzerine ya da küvet kenarına yapılan zeminlere monte edilen batarya türüdür. su çıkış borusu ve duş açıkta kalır.5: Ankastre küvet bataryası 2. Küvetlerin yan veya ayak tarafına monte edilir. Sıva üstü bataryaların gövdeleri tamamen açıktadır. Duşu askıya asılarak kullanılır. Sıva üstü ve ankastre montaj edilenleri vardır.4. Resim 2.

Fotosel kumandası gerilim kaynağına göre pilli ve elektrikli olmak üzere iki çeşittir. 220 şehir elektriğinden alarak birlikte montaj edilen adaptörü yardımıyla çalışan bataryalardır. Su kullanımının bitmesinden 30 saniye sonra kendini kapatır. Gereksiz su tüketimi yapmadığı için tasarruf sağlar.a) Montaj sonrası resmi b) Duvar içinde boru bağlantısı Resim 2. 0. Ara musluğu ve batarya arası bağlantı çelik örgülü spiral hortumla yapılmalıdır.8: Fotoselli pilli lavabo batarya ve ölçülendirmesi Fotoselli Elektrikli Bataryalar Sinyal üretimi güç kaynağı. 27 .5-0. Fotoselli Batarya Çeşitleri Fotoselli bataryalar daha çok lavabolarda el. yüz yıkamak için kullanılır. Fotoselli Pilli Bataryalar Sinyal üretimi güç kaynağı dört adet 1. Fotoselli Bataryalar Sinyal üreten ve sinyal alan iki göz arasına giren bir cismin sinyali kesmesiyle belirli sıcaklıkta ayarlanmış suyun akışını kontrol eder. Düşük gerilimli elektrik enerjisiyle çalışır. 2.1.1. Genellikle 6-9-12 voltluk gerilim yeterlidir.1. Şehir elektriğinin kesilmesi durumunda fotosel görevini yapamaz.5 voltluk pillerle çalışan bataryalardır.8 bar aralığında basınçla çalışır. Maksimum su sıcaklığı 70 °C' dir. Resim 2. Batarya adaptörü 220 volt alternatif akımını 12 voltluk doğru akıma düşürür.5.5.7: Duvar tipi ankastre banyo bataryası 2.

Resim 2. Maksimum su sıcaklığı 70oC kadardır. Bataryayı bloke eden bu cisim kaldırıldığında. Pilli fotoselli armatür çeşidine göre 6–9 volt alkalin pille (ömrü 2 yıl) çalışır. herhangi bir objenin algılama gözünü kapamış olma ihtimaline karşılık kendini otomatik olarak kapatır.5–8 bar aralığında çalışır. 0. 28 .2.9: Fotoselli elektrikli batarya ve bağlantısı 2. Elektrikli fotoselli armatür 12 volt elektrikle çalışır. pilleri bitince veya akım kesilince su akışı yapmaz. armatür tekrar çalışacaktır.5. Sinyal algılama mesafesi 0–130 mm kadardır. Fotoselli Bataryaların Kullanılması Ø Eller çıkış ucunun altına tutulduğunda yaklaşık 5 sn' lik su akışı başlar.1. Fotoselli Bataryaların Özellikleri ve Kullanılması Fotoselli Bataryaların Özellikleri Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Işıkla uyarı sistemi vardır. Armatür 30 saniyelik kullanım sonunda. Ø Armatür.

Ø Fotosel gözleri temiz tutulmalıdır. Ø Eller şekilde görüldüğü gibi algılayıcı göze 30 mm uzaklıkta 2 sn süre ile tutulursa su akışı 30 sn kesintisiz olarak sürer. Eller çekildiğinde su akışı otomatik olarak kesilir. Ø Ø Uzun süre kullanılmayan armatürde geç algılama olur.Ø Armatürün yan yüzeyindeki kumanda kolu istenilen sıcaklığı elde etmek için kullanılır. Fotoselli Bataryaların Bakımı Ø Temizlik sırasında önü kapatılmalıdır. 29 . Algılayıcı gözün önü herhangi bir bezle kapatıldığında zamanlayıcı çalışmaz.

Sert ve çizici maddelerle temizlenmemelidir. Fotoselli armatürlerin direk güneş ışığı alan bir yere montajından kaçınılmalıdır. algılayıcı göz içindeki kırmızı ışığın yanıp sönmesi ile anlaşılır. Kutusundan çıkan orijinal filtreli ara musluğu ile kullanılmalıdır.Ø Ø Ø Armatür yumuşak bez ve sirkeyle temizlenmelidir. Asit içeren temizleme maddeleri kullanılmamalıdır. İlk uyarıdan itibaren birkaç gün içinde pil değiştirilmelidir. Pilli fotoselli armatürün pilinin değişmesi gerektiği. Alkalin pillerin her durumda iki senede bir değiştirilmesi tavsiye edilir. Ø Ø Armatürün alkalin pil tüketimi oldukça azdır. Ø Ø Periyodik filtre ve perlatör temizliği yapılmalı. Çalışmama Durumunda Yapılacaklar Bataryadan su akışı yoksa: 30 .

montaj ölçüleri dikkate alınır. Boru ucunun duvar yüzeyinden az veya çok olması. Montaj ölçülerinde. Bataryalar seramik tesisat malzemesi üzerine veya duvara monte edildikleri için. Lavabolar için ankastre batarya ara musluklarının yerden yüksekliği 410-550 mm ‘dir. Algılama gözlerinin temiz olup olmadığı kontrol edilir.Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Algılama bölgesinde bir obje olup olmadığı kontrol edilir.2. rozetin ezilmesine veya boşta kalmasına neden olur. Ara muslukların açık olup olmadığı kontrol edilir. Kırmızı ışık uyarı sistemi kontrol edilir. Eğer armatür çalışmıyorsa ara musluklar kapatılır ve servis çağırılır. zorlandığı zaman bağlantı somunu dibinden kırılır. Boru uçları bitmiş duvar yüzeyine sıfır ve eksenleri dik olmalıdır. 2. Pillerin boş olup olmadığı ve/veya doğru takılıp takılmadığı kontrol edilir. Banyo için duvar tipi bataryanın yerden yüksekliği 750 mm ‘dir. Bataryalarda yaygın olarak kullanılan montaj ölçüleri şunlardır. 31 . varsa önce üretici firmanın montaj ölçüleri dikkate alınır. Bide için ankastre batarya ara musluğunun yerden yüksekliği 150 mm ‘dir. Suların kesik olup olmadığı kontrol edilir. Batarya Bağlantısı Yapmak Bataryalar önceden çekilmiş sıhhi tesisat boru uçlarına monte edilir. Ø Ø Ø Ø Eviye ve lavabo için duvar tipi bataryanın yerden yüksekliği 1100 mm ‘dir. Boru eksenleri dik olmazsa batarya uçlarının kasmasına neden olur. Boru uçları eksenleri ayarlanarak uzatma parçalarıyla duvar yüzeyi sıfırlaması yapılır. Kasan bir batarya kaçak yapar. Yoksa bilinen montaj ölçüleri uygulanır.

2. Bir kurbağacık anahtarı veya açıkağızlı anahtar kullanarak rakorları iyice sıkıştırınız. Duvar Tipi Batarya Bağlantısının Yapılması Duvar tipi bataryaların montajı aşağıdaki işlem sırası takip edilerek yapılır. Rakorları karşılıklı olarak elinizle sıkınız. Her iki deveboynuna da bataryayı dayayınız. Resim 2. Deveboynuna kendir veya teflon bant Bataryanın su alma ağzına montajında sardıktan sonra su alma ağzına sıkınız ve kullanılacak olan deveboyunlarını alarak batarya rozetini geçiriniz. dişlerini tırtıllayınız Rakor contalarını kontrol ediniz.1. Düzgünlüğünü gözle ve su terazisi ile kontrol ediniz.10: Duvar tipi batarya montaj işlemleri 32 .2. Bataryayı elinize alınız ve deveboynunun dişlerine yaklaştırınız. Suyu açarak sızıntı olup olmadığını kontrol ediniz. Her iki rakorun da dişlerinin nipellere kavradığından emin olunuz. Batarya rakorlarının her birini birer tur çeviriniz.

2. Batarya bağlantı aparatlarını kontrol ediniz. Lavabonun batarya deliğini kontrol ediniz. 33 . Montajını yapacağınız bataryayı inceleyiniz.2. Tespit somununu vidasından sökünüz. Ankastre Batarya Montajı Ankastre bataryaların montajı aşağıdaki işlem sırası takip edilerek yapılır. Tespit vidasını bataryaya monte ediniz Esnek sıcak su hortumunu bağlayınız.2.

Bataryanın altından hortumları kontrol ediniz.Esnek soğuk su hortumunu bağlayınız. Alt contayı takınız. Hortumları batarya deliğinden geçiriniz. Bataryayı düzgünce yerleştiriniz. 34 . Her iki hortumun da sıkılığını kontrol ediniz Batarya üst contasını batarya üzerine koyunuz.

Hortumları ara musluklara monte ediniz.Conta üzerine baskı rondelâsını yerleştiriniz. Hortum rakorunun contasına dikkat ediniz. Tespit somununu pense veya lokma anahtar ile sıkıştırınız. 35 . Tespit somunları geniş ağızlı tornavidalarla da sıkılabilir Elinizle alttan kuvvet uygulayarak kontrol ediniz. Tespit somununu takınız.

Her iki montaj şeklinde de. Kablo pil yuvasına bağlanır. Resim 2. pil kutusu contasının somunu sökülür ve kablo buradan kutunun içine sokularak conta iyice sıkılır. Pil yuvasına. kablo çıkışının aşağıya doğru bakması sağlanmalıdır. Açıkağız anahtar veya kurbağacık anahtarı ile sıkıştırınız.3. Filtreli ara musluk tesisata bağlanır. 36 .11: Ankastre batarya montaj işlemleri 2. kutuplarına dikkat ederek 4 adet 1. Pilli Fotoselli Armatürlerde.Elinizle bir müddet sıkıştırınız. armatürle beraber verilen ara musluklarla değiştirilir.2. Ø Ø Armatür lavaboya monte edilir. Ø Pil kutusunun duvara montaj için kendinden yapışkanlı bir levhası ve vida ile tutturmak için içte 2 deliği mevcuttur.5V'luk LR6 AA alkalin pil yerleştirilir. Fotoselli Batarya Montajı Ø Tesisattaki mevcut ara musluklar.

armatür çalıştırılır ve ara musluklar yardımıyla tesisattan gelecek su debisi ayarlanır. pil değişikliğinin rahatça yapılabileceği bir yere yerleştirilmesi gerekir. Son olarak.Ø Pil kutusunun. 37 .

TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇ LİSTESİ Ø Ø Ø Ø Duvar tipi batarya Kendir Çekiç Ø12 mm allen anahtar Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Musluk rozeti (aynası) Kurbağacık anahtar Keski 38 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekilde verilen duvar tipi lavabo bataryası bağlantısını. işlem basamaklarını takip ederek yapınız.

Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz.İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø Ø Bataryanın takılacağı sıcak ve soğuk su borusunun ölçüye uygunluğunu ve düzgünlüğünü kontrol ediniz. temizlemeyi Ø Ø Deve boyunlarını bataryanın bağlantı ucları arasındaki 153 mm ’lik ölçüye göre yeterince sıkınız. Gereğinden fazla güç uygulamayınız. Çalışma alanınızı unutmayınız. Mümkün olduğu kadar el ile çalışınız. Ø Ø Ø Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Batarya gövdesinin çizilmesini önleyiniz. Deveboyunları bu ölçü civarında olacak biçimde ayarlayınız. Elinizle çevirerek duvara değene kadar sıkınız. ve gereçleri Ø 39 . Kendiri dişlerin gidiş yönünde uçtan gövdeye doğru sarınız. rakorunu sıkıştırarak düzgünlüğünü kontrol Ø Ø Ø Kullandığınız araç yerlerine koyunuz. Kendire bezir yağı sürünüz. Ø Ø Batarya teraziyle ediniz. Ø Ø Ø Ø Ø Batarya üzerindeki deveboyunlarını sökerek rozetlerini çıkarınız. Ø Ø Ø Rozetleri deveboynuna geçiriniz. İki ağızlı anahtar veya kurbağacık anahtarı kullanınız. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Batarya delik merkezleri arası 153 ’mm ölçüdedir. Açıkağızlı anahtar veya kurbağacık anahtarı kullanınız. Deveboyunlarının dişlerini tırtıllayarak kendir sarınız. Bataryanın rakorlarında bulunan contaları düzgünce yerleştiriniz. Bataryayı takacağınız yeri kontrol ediniz. Ø Rakor contalarını koyunuz. Temrin malzeme listesine göz atınız.

Ø Bataryayı montaj etmeye hazırlamak. Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma ortamınızı hazırlayınız. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Bataryayı lavaboya takınız. Batarya ağzını lavabo eksenine gelecek biçimde ayarlayınız. Bataryayı ana parçalarına ayırınız. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekilde verilen çift gövde bataryayı montaj sırasına göre lavabo üzerine monte ediniz. Lavaboda batarya deliği yoksa sivri uçlu çekiçle açınız. Gövdeler arası bağlantı borularını takınız. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Çift gövde batarya Lavabo İnce uçlu çekiç Ø Ø Ø 24 açıkağız anahtar 32 mm L anahtar Tornavida İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø İşe hazırlığınızı yapınız. 40 . Batarya gövdelerini lavaboya takarak somunlarını sıkınız.

suyun akmasını ………………… 6. kaplanmıştır. 9.. 41 . Cevaplarınızı cevap anahtarından kontrol ediniz..………. istediğimiz oranlarda karıştırarak 3. Bataryanın dış yüzeyleri göze hoş görünmeleri için ………… .ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME BOŞLUK DOLDURMALI TEST LÇME VE DEĞERLENDİRME 1. 4. Ankastre bataryaları zemine montaj için ………………….denir. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz modül değerlendirmeye geçiniz. Bataryanın duvara montajında eksen mesafesini ayarlamak için …………………. Bataryanın mavi renkli volanı …………. kullanılır. 8. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. …………………. 5.gösterir. hortumlar kullanılır. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz. Boş olan kısımları doldurunuz.kullanılır. sağlayan bataryalara 7. Lavabo üzerine montaj edilen bataryalara ………………batarya denir.sıcak ve soğuk suyu akıtabildiğimiz sıhhi tesisat armatürüdür. Ankastre bataryaları ara musluklarına bağlamak için ………………. Elimizi yaklaştırdığımızda …………………. 2. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Su terazisi 32 mm L anahtar 24 mm açıkağız anahtar Metre Batarya Kendir veya teflon bant Batarya rozeti(aynası) Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Tornavida Kurbağacık anahtar Boru anahtarı İki ağızlı anahtar Deveboynu (Eksantrik nipel) Lavabo 42 .MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Tek gövde ankastre bataryanın montajını şekilde görüldüğü gibi yapınız.

Tebrikler modülü başardınız. 4. 8. Yeterli görüyorsanız diğer modüle geçiniz.PERFORMANS DEĞERLENDİRME KONTROL LİSTESİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1. 7. Resmi iyice anladınız mı? Ankastre bataryanın ne olduğunu biliyor musunuz? Bataryanın tespit vidasını söktünüz mü? Spiral bağlantı hortumlarını takabildiniz mi? Bataryayı lavaboya takabildiniz mi? Hortumları ara musluklarına uygun takabildiniz mi? İşinizi zamanında bitirebildiniz mi? İşinizi yaparken arkadaşlarınızdan yardım aldınız mı? Çalıştığınız alanı temizlediniz mi? Kullandığınız takımları temizleyip teslim ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Bu faaliyet sırasında bilgi konularında veya uygulamalı iş parçalarında anlamadığınız veya beceri kazanamadığınız konuları tekrar ediniz. 5. 6. Konuları arkadaşlarınızla tartışınız. 43 . 2. 10. Kendinizi yetersiz görüyorsanız öğretmeninize danışınız. 3. 9.

deve boynu) Fotoselli batarya Esnek (spiral ) bağlantı Tespit vidası Krom-nikel 5 6 7 8 44 .CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 Musluk Ara musluğu Spiral bağlantı hortumu Volanı Rozet (ayna) ½” (15mm) ¾” (20mm) 1100mm Kullanılmaz ÖĞRENME FAALİYETİ 2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 Batarya Ankastre Soğuk suyu Eksantrik nipel (eksantrik uzatma.

Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 10. 45 . 1996. Doğalgaz Yetkili Tesisatçının El Kitabı. Ankara. KUMRAL. Yayın Eğitim Enstitüsü Matbaası. İgdaş yayını. Sabri Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 9. Ankara. KADIOĞLU Hüsnü. Ankara. Metal İşleri Meslek Teknolojisi 2. İstanbul.KAYNAKÇA KAYNAKÇA Ø Ø Ø Ø ÖZKARA Hamdi. KUMRAL Sabri. İlksan Matbaacılık.Sınıf. 2003. 1996. 2003. Yayın Eğitim Enstitüsü Matbaası. Sınıf.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful