T.C.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME

ARMATÜR VE AKSESUAR MONTAJI

ANKARA 2006

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR................................................................................................................ii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ................................................................................................3 1. MUSLUK BAĞLANTISI YAPMAK...............................................................................3 1.1. Musluklar .................................................................................................................3 1.1.1. Ara Musluğu......................................................................................................4 1.1.2. Rakorlu Musluk (Çamaşır Musluğu) ..................................................................7 1.1.3. Düz (Adi) Musluk..............................................................................................9 1.2. Musluk Bağlantı Elemanları....................................................................................13 1.2.1. Musluk Rozeti .................................................................................................13 1.2.3. Uzatmalar ........................................................................................................14 1.3. Musluk Bağlantısı Yapma .......................................................................................15 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................18 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................19 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................21 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ..............................................................................................22 2. BATARYA BAĞLANTISI YAPMAK ..........................................................................22 2.1. Bataryalar ...............................................................................................................22 2.1.1. Lavabo Bataryaları...........................................................................................22 2.1.2. Bide Bataryaları...............................................................................................24 2.1.3. Eviye Bataryası................................................................................................25 2.1.4. Banyo Bataryaları ............................................................................................25 2.1.5. Fotoselli Bataryalar..........................................................................................27 2.2. Batarya Bağlantısı Yapmak.....................................................................................31 2.2.1. Duvar Tipi Batarya Bağlantısının Yapılması ....................................................32 2.2.2. Ankastre Batarya Montajı ................................................................................33 2.2.3. Fotoselli Batarya Montajı.................................................................................36 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................38 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................40 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................41 MODÜL DEĞERLENDİRME...........................................................................................42 CEVAP ANAHTARLARI .................................................................................................44 KAYNAKÇA ....................................................................................................................45

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL MODÜL MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİLİK 582YIM034 Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme Isıtma ve Sıhhi Tesisat Armatür ve Aksesuar Montajı Musluk ve bataryaların standartlara ve tekniğine uygun olarak bağlanabildiği materyalidir. 40 / 32 Vitrifiye –2 Modülü’nü almış olmak. Musluk ve bataryaları tanıyarak montajını yapmak. Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür montajını yapabileceksiniz. MODÜLÜN AMACI Amaçlar Ø Ø Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun musluk bağlantısı yapabileceksiniz. Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun batarya bağlantısı yapabileceksiniz.

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

Ortam; Sınıf, atölye, laboratuar, işletme, kütüphane, ev, bilgi teknolojileri ortamı ( Internet ) vb. kendi kendinize veya grupla çalışabileceğiniz tüm ortamlar. Donanım; Musluk, kendir, teflon bant, bezir yağı, su terazisi, metre, batarya, tornavida, kurbağacık, iki ağızlı anahtar. Ø Ø Modülün içinde yer alan herhangi bir öğrenme faaliyetinden sonra, verilen ölçme araçları ile kendi kendinizi değerlendireceksiniz. Modül sonunda öğretmeniniz tarafından teorik ve pratik performansınızı ölçme teknikleri uygulayacaksınız. Modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirileceksiniz.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

Bu nedenle insanlar yaşam alanlarını su kenarlarına kurmuşlar ya da suyu yerleşim alanlarına getirmişlerdir. Bu modülde yerleşim alanlarımıza kadar gelen suyun akışını kontrol eden elemanlara genel adıyla armatür dediğimiz. Zamanla suyun akışını kontrol eden çeşitli yöntemler kullanılarak günümüze kadar geliştirilmiştir. Bu modülde sıhhi tesisatın en uç noktasında su almakta kullandığımız armatürleri öğrenecek ve bunların montajını yapabilmek için gerekli bilgi. İlk zamanlarda suyun akışını kontrol için suyun önüne bir engel koymuşlar.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. Daha sonraları teknoloji geliştikçe kurşun. bakır ve demir borularla suyu yerleşim alanlarına getirmişler ve kullanmışlardır. Doğanın bu üç temel öğesi. 1 . özellikle ev ve işyerimizde mutlaka bir armatür olacağını. Günümüzde suyun kontrolünü yapan birçok yöntemler ve kontrol elemanları bulunmaktadır. çamur. suyun akışını durdurmuşlar veya azaltmışlardır. diğer yaşam kaynaklarını da beraber getirir. Su ise sınırlı miktardadır ve her yerde bulunmaz. Daha o zamanlarda suyun akışını kontrol etmenin ne kadar önemli olduğunu anlamışlardır. hava ve toprağa ihtiyacı vardır. Suyu en iyi şekilde kullanabilmek için çeşitli yöntemler geliştirmişlerdir. yapraklar. Canlıların yaşamlarını sürdürebilmesi için su. taş gibi nesnelerle oluk biçimli kanallar yaparak suyun hareketine yön vermişler. bu armatürlerin montajı için sıhhi tesisatçıya ihtiyaç duyulacağını unutmayalım. İnsanların devamlı yaşamlarını sürdürdükleri her ortamda. İlk zamanlar ağaç kabukları. sıhhi tesisat elemanlarını öğrenecek ve montajını yapabileceksiniz. beceri ve deneyime sahip olacaksınız. Hava ve toprak doğada bağımsız olarak bol miktarda bulunur.

2 .

10 mm ile 50 mm arasında değişen anma çaplarında üretilir. burada su kontrolünü yapan musluklardan bahsedilecektir. Topladığınız bilgi ve dokümanları rapor haline getiriniz. Musluklar TS 6’ya göre standart hale getirilmiştir. Kullanımı temiz ve ömrü uzun olur. Çalışma basınçları ise kontrol basıncının yaklaşık 2/3 katıdır. Musluklar tesisat sistemlerinin uçlarında kullanılır. Musluklar Tesisat borularından ve kaplardan istenilen miktarda akışkan almak için kullanılan armatürlere musluk denir. Musluğun olduğu nokta akışkanın tesisatı terk ettiği yerdir. Araştırma konusunda sanal ortamda ve ilgili sektörde kaynak taraması yapınız. Pirinçten yapılan muslukların dış yüzeyleri krom nikel alaşımıyla kaplanır. Kaplanan musluk göze hoş görünür. Bir kısım musluklar doğrudan su kullanılan malzemelere (lavabo gibi) akış verirken. Öğreneceğimiz modül Isıtma ve Sıhhi Tesisat. Sıhhi tesisat armatürleri satan işyerlerini gezerek armatürler hakkında sorular sorunuz.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ÖĞRENME FAALİYETİ–1 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür ve aksesuar montajını yapabilecek bilgi. 16 bar ve daha yukarı basınçlarda kontrol edilirler. Bölgenizdeki sıhhi tesisatçıları ve doğal gaz tesisatçılarını gezerek armatür montajının nasıl yapıldığını araştırınız. MUSLUK BAĞLANTISI YAPMAK 1.1. Hazırladığınız raporu atölyede tartışınız. Bu işyerlerinde hazırlanmış sıhhi tesisat montaj stantlarını inceleyiniz. Musluk yapımında genellikle bakır ve çinko alaşımı olan pirinç malzeme kullanılır. bir kısmı da bir başka armatürün akışkan kontrolünü yaptırmak (ankastre bataryalarda olduğu gibi) için kullanılır. polipropilen (Pp) plastik olan musluklar da yapılmaktadır. Armatür ve Aksesuar Montajı olduğu için. soğuk ve sıcak su gibi) üretilir ve kullanılır. Günümüzde bakır ve kalay alaşımı olan bronz (tunç). 3 . beceri ve deneyime sahip olabileceksiniz. ARAŞTIRMA Ø Ø Ø Ø Ø Ø Evinizde veya çevrenizde bulunan armatürleri inceleyiniz. 1. Musluklar kullanılacağı akışkan cinsine göre (gaz.

1. değiştirilmesi veya tamiri sırasında suyu kesmeye yarar. Ara Musluğu Ankastre tipteki armatürlerden. Volan açma kapama için gerekli olan hareketin salmastra grubuna aktarılması için kullanılır.Sıhhi tesisatta kullanılan musluklar kullanma yerine göre. 7. 5. Kapak ise salmastra grubunun üzerini kapatarak yapılan su ayarının gelişi güzel kullanımı önlemek için konulur. Gövde diğer parçaları üzerinde taşır. 8. Kendisinden sonra bağlanan sıhhi tesisat malzemesinin montajı. salmastra grubu ve başlık adı verilen üç ana parçadan oluşur. pisuvar ve rezervuardan önce bağlanır. klozet. Piyasada yaygın olarak kullanılan musluklar genel isimleriyle şunlardır: Ø Ø Ø Ara musluğu Rakorlu (çamaşır) musluğu Düz (adi) musluk 1. gövdede bulunan klape yuvasına oturarak akışkan yolunu açar kapatır. çeşitli tip ve biçimlerde yapılır. Ara musluğunun çeşidi ne olursa olsun prensip olarak içyapıları birbirine benzer. Ana vanayı kullanmaya gerek kalmaz. Giriş ve çıkış uçları boru dişlidir. Gövde Salmastra grubu Başlık (volan) Vida Conta Rondelâ Konik bilezik Somun Şekil 1. Klapenin hareketini ise başlığa bağlı olan mil sağlar. 2. Salmastra grubu akışkanın yolunu kapatıp açmaya yarar. Su çıkış ağzı ise 3/8” (10 mm) ve ½” (15 mm) somun bağlantılı yapılır. Kendisinden sonra armatür veya tesisat malzemesi olduğu için ara musluğu adını alır. Çeşitlerinin birbirinden farkı. Boru tesisatına ara musluğunun bağlantısı için kullanılır.1. 1. 6. 3. Bir kısım ara musluklarında volan. yardımcı parçaların eklenmesinden kaynaklanır. Başlık ara musluğunun mili üzerindedir. Bağlantı ağzı ½” (15 mm) dir. 4. Amaç ve biçimlerine göre adlandırılır. Ara muslukları gövde.1: Ara musluğu parçaları 4 . Üzerinde bulunan klape. bir kısmında ise kapak vardır.

normal (rezervuar ve armatür için) ara musluğu olarak adlandırılır. filtre. ara musluğunun içine uygun biçimde yapılır. taharet.1: Kullanma yerine göre muhtelif ara musluğu çeşitleri 1. bir kısmı da tesisat işçiliği sırasında boru içine kaçan metal çapağı.1. Filtre olarak gözenekli tel veya plastikten. 1. Filtresiz ara muslukları ise su içinde bulunan yabancı maddelerden etkilenmeyen malzemelerin akışkan kontrolünde kullanılır. Kullanılacak malzeme cinsine göre ara musluğu kullanılır.2. klozet ve pisuvar gibi malzemeler su kullanma malzemeleridir. Filtresiz ara musluğunun kullanıldığı malzemeler basit ankastre bataryalar. Kullanma Yerine Göre Ara Muslukları Sıhhi tesisat uç malzemeleri olan lavabo. keten ve inşaat artığı gibi maddelerdir. a) Pisuvar musluğu b) Taharet musluğu c) Normal ara musluk Resim 1.1.Ara muslukları çeşitli tip ve biçimlerde yapılır.1. klozetlerin taharetleri ve rezervuarlarıdır. Bu nedenle ara muslukları filtreli ve filtresiz olarak iki tipte yapılır. kum ve kireç tortuları. Su akışıyla gelen yabancı maddeleri filtre tutarak ara musluğundan sonra bağlanan armatüre geçmesini engeller. Kullanma yerine. büyüklük ve su çıkış ağzına göre çeşitlendirilebilir. Kullanma yerine göre ara muslukları pisuvar. 5 .1. Diğer malzemelerde de kullanılabilir.1. hela taşı. Filtreli ara musluğunun kullanıldığı malzemeler genellikle seramik diskli bataryalardır. Zamanla filtre sökülerek temizlenir. Bu maddeler bazı armatürlerin kapama disk veya klapelerine zarar verebilir. Filtre Durumuna Göre Ara Muslukları Kullanma suları içinde asılı ve akışla hareket edebilen yabancı maddeler bulunur. Bunların bir kısmı suyla birlikte gelen taş.

Aynı eksen çıkışlı ara musluğu su çıkış ağzı.3: Büyüklük durumuna göre ara muslukları 1. Su Çıkışına Göre Ara Muslukları Su kullanma yerlerinin konumları duvara paralel veya dik olur.3.4.2: Filtre durumuna göre muhtelif ara muslukları 1. musluğun su giriş ağzına 90° yapılır. a) Uzun b) Kısa Resim 1. Duvara dik su giriş ağızlı malzemelerin montajında kullanılır.1.1. Büyüklük Durumuna Göre Ara Muslukları Ara musluğunun büyüklüğü. Bu nedenle de ara muslukları da uzun veya kısa yapılır. dik ara musluklarına bırakmıştır. uzunluğudur. Kullanma yeri konumuna göre uygun ara musluğunu kullanmak gerekir. Ara musluğunun boru bağlantı diş bitimiyle su çıkış ağzı arasıdır. musluğun su giriş ağzıyla aynı doğrultudadır. 90° dönüşlü ara musluğunun su çıkış ağzı. Bu nedenle düz ara muslukları yerini. Günümüzde üretilen malzemelerin su giriş ağızları genellikle duvara paralel olacak biçimde üretilmektedir.1. Bağlantı yerine göre bu mesafenin az veya çok olması gerekebilir.a) Filtreli b) Filtresiz Resim 1. Duvara paralel su girişli malzemelerin montajında kullanılır. 6 . Ara musluğunun su çıkışı da 90° dönüşlü ve aynı eksenli çıkışlı yapılır.1.

2. Rakorlu musluk gövde. 1. 7. Tesisat bağlantı ağzı ½” (15 mm) ve ¾” (20 mm) olarak üretilir. salmastra grubu. İnceleyiniz. her tür hortum bağlantısı yapılacak yerde kullanılır. bahçe ve hortum bağlantısı yapılması gereken yerlerde kullanılır. 6. Gövde su çıkış ucu dişli olup somunludur. 5.1. Gövde Nipel Salmastra grubu Volan Volan vidası Oring Adaptör Rakor Şekil 1. Şekilde bir rakorlu musluk parçalarının isimleri verilmiştir. 7 . Rakor somunlu ucuna hortum bağlantı adaptörü takılır.a) 90° Dönüşlü b) Aynı eksenli çıkışlı Resim 1. Aslında amacına uygun yerlere montaj edilmesi musluğun kullanış ve ömrünün uzun olmasını sağlar. Rakorlu Musluk (Çamaşır Musluğu) Çamaşır ve bulaşık makineleri. 3. Rakorlu musluklar kullanıldıkları yere.2: Parça sıralı rakorlu musluk Yaygın olarak rakorlu musluklara çamaşır ve bahçe musluğu da denir. Bu muslukların hemen hepsi. 2. Çeşitleri aşağıdaki gibidir. 8.4: Su çıkış ağzına göre ara muslukları 1. volan ve adaptör gibi ana parçalarından oluşur. açma kapama düzeneğine ve büyüklüğüne göre çeşitlendirilir. 4.

Kullanma Yerlerine Göre Rakorlu Musluklar Rakorlu musluklar çamaşır ve bulaşık makinesi bağlantılarında. Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi suyun yön değiştirmemesi nedeniyle musluğun basınç kaybı yok denecek kadar azdır. Adaptörlü olanlar makinelerde kullanılacaksa adaptör çıkartılarak yerine makine bağlantı hortumunun somunu sıkılır.2. Lastik contalı rakorlu musluklarda su akışı yandaki şekilde olduğu gibi S yaparak musluğu terk eder. Suyun akışının S yapması akış hızını doğrudan etkiler. bahçe sulama ve çeşitli temizlik amaçlı olarak kullanılır. Tesisat boru sisteminin uç noktalarına bağlanır. Şekil 1. a) Genel amaçlı rakorlu musluk b) Bahçe musluğu c) Çamaşır musluğu Resim 1. Rakor bağlantı ucuna su kontrolünü yapacağı malzemenin hortum bağlantısı yapılır. Parçalarını sırasıyla incelemeniz konuyu anlamanıza yardımcı olur. Rakorlu musluklarının bir kısmı hortum bağlantı adaptörüyle birlikte üretilir. Küresel rakorlu musluklarda su akışı yön değiştirmeden musluktan akar.1. Çamaşır ve bulaşık makinelerini bağlamak amacıyla yapılanlarda adaptör yoktur.1.5: Kullanma yerlerine göre muhtelif rakorlu musluklar 1.2.2. Muhtelif rakorlu musluk tipleri aşağıda gösterilmiştir. bir kısmı da küresel metal yapılı olarak üretilir. Açma kapama işlemi daha uzun sürede ve volanın tur dönüşüyle yapılır. Küçük hareketle musluğun tam akışı sağlanabilir.3: Küresel ve contalı musluğun iç yapısı 8 . Açma Kapama Düzeneğine Göre Rakorlu Musluklar Rakorlu muslukların açma kapama işlemini salmastra grubu yapar. Bir kısım muslukların açma kapama düzeneği lastik contalı olurken.1.1.

3. Bu musluk çeşitlerini inceleyelim. Büyüklüğüne Göre Rakorlu Musluklar Su kullanma yerlerinin konumuna göre musluğun boyu uzun veya kısa olması gerekir.6: Küresel rakorlu musluk 1.2.3. Resim 1. Aşağıda görülen uzun ve kısa küresel musluğu gözlemleyiniz.4: Düz musluk kesiti Düz muslukların eviye.1. Farklı bir özelliği olmadığı için adi musluk da denir.1. Su çıkış ağzı döner boruludur. Kendisinden sonra her hangi bir armatür kullanılmaz. Aşağıdaki şekilde bir düz musluğun içyapısı görülmektedir. Düz (Adi) Musluk Düz musluk.3. perlatörlü ve standart musluk olarak çeşitleri vardır.1. 9 . Eviye Musluğu Sıcak su tesisatı olmayan ve sadece soğuk su kullanılması gereken eviyelere su akıtmak için kullanılır. ankastre lavabo. Bu nedenle boyları uzun veya kısa yapılarak musluğun kullanımını kolaylaştırır. 1. Duvara veya tezgaha monte edilir.1. Tesisat sisteminin uç noktasına bağlanır. Su akışı musluk içinden S yaparak geçer. su tesisatındaki basınçlı suyun istenilen miktarda ve doğrudan su kullanma yerlerine akıtılması amacıyla kullanılır. Şekil 1. bükmeli.1.

7: Dik ve yatık döner borulu eviye muslukları 1. + a) Dik borulu b) Yatık borulu Resim 1. Döner boru kullanımı kolaylaştırmak için uygun yükseklikte yapılır. Ankastre Lavabo Musluğu Ankastre gizli anlamındadır. Buradan da anlaşılacağı gibi musluk bağlantı ucu lavabo içinde kalarak gizlenir.Döner borusu dik ve yatık yapılır.8: Muhtelif ankastre lavabo musluğu 10 .1. Çıkış ağzının hareketli olması bulaşık yıkamayı kolaylaştırır. Resim 1.2. Aşağıdaki şekilde montaj sıralı bir musluk şekli verilmiştir.3. Su çıkışı döner bir borudan olur. Musluk gövdesi ve salmastra grubu diğer musluklar gibidir.

14 grubu Şekil 1. 5.1. 12. 10. 14. 17. 15. 12. 13.3. Yapısı basittir. Pirinç malzemenin yüzeyi sinterlenerek parlatılır. Köy ve kasaba gibi küçük yerleşim yerlerinde çok kullanılan bir musluk türüdür. Bükmeli musluk Bükmeli musluk estetiğin önemli olmadığı yerlerde kullanılır. 17 grubu 11.5: Montaj sıralı ankastre lavabo musluğu 1. Sokak çeşmelerine ve su taşıma amaçlı kapalı kaplara da takılabilir.9: Muhtelif bükmeli musluklar 11 . 16. 3. Resim 1. 19. Gövde Nipel Salmastra grubu Volan Volan vidası Rozet Conta Conta Conta Somun Salmastra Rondelâ Somun Boru Conta Süzgeç Somun 15. 7. 8.3. 18. 2.1. 11. 9. 16. 13. 4. 6. Üzerine herhangi bir kaplama yapılmadığı için ucuzdur.

6. 3. Aynı zamanda suya hava karıştırıldığı için suyun lezzeti artar. 7. 2.10: Uzun ve kısa standart musluklar 12 . Standart Musluk En yaygın olarak kullanılan musluk çeşididir. Somun Filtre Conta Gövde Musluk içi nipeli Salmastra grubu Vida Volan Kapak 1.6: Montaj sıralı perlatörlü musluk 10 1. salmastradan başka teferruatı yoktur. Perlatörlü Musluk Perlatör karıştırıcı olarak kullanılır. 5. Gövde. a) Uzun b) Kısa Resim 1. 9 8 7 6 5 4 1. Montaj yerine göre boyları uzun ve kısa yapılır.3. Suya karışan hava musluk çıkışında suyun akışını yumuşatır.1. 10. 8. 2. 3 perlatör grubu 3 2 1 Şekil 1. Duvara monte edilir. Aşağıdaki şekilde montaj sıralı perlatörlü musluğun parçaları gösterilmiştir. 9. Perlatör aynı zamanda suyun çıkışında filtre görevi de görür. Uzun ve kısa boylarında üretilir. Bir kısım standart musluk ağızlarına plastik süzgeç konulur.5. Plastik süzgeç basınçlı suyun akışını düzenleyerek az da olsa filtreleme yapar. 4.1.3. Siz de bir musluk üzerinde parçaların sıralamasını yapabilirsiniz.1. Perlatörlü musluk suyun akışına hava karıştırır.4.

musluk dış çapı kadardır. Montaj sırasında rozetin ezilmemesine dikkat edilir. Paslanmaz sacdan preslenerek yapılır. Bu elemanlar musluk çeşidine göre değişik tip ve biçimlerde yapılır. -40°C Sıhhi tesisatta her tür ara bağlantı elemanı olarak kullanılabilir. Bu kötü görüntüyü kapatmak için musluk rozeti kullanılır.2.11: Musluk rozeti 1. Montaj delik çapı. Bu tür kirlenmeler hemen temizlenmelidir. Musluk yerine takıldıktan sonra bu boşluklar çirkin görünür. Kauçuk içine tel veya ip örgülü olanlar estetik değildir.1. Uygun takılmayan musluk rozetinin görünümü de kötü olur. Bunlar musluk rozeti.2. Musluk rozeti yüzeyi krom kaplı ve estetik görünümlüdür. 13 . Sülüğen boya.1. Rozet yüzeyinin çizilmemesine özen gösterilir.2. Sıhhi tesisat sistemleri basınçlı tesisatlar olduğu için spiral hortumlar yüksek basınca dayanıklı olması gerekir. spiral bağlantı hortumu ve uzatma parçalarıdır. Üretimi kolay ve ucuzdur. 1. Musluk rozetine musluk aynası da denir. Resim 1. Musluk Bağlantı Elemanları Muslukların amacına uygun kullanılabilmeleri için montajı tamamlayan yardımcı elemanlarla birlikte takılır.2. bezir yağı gibi maddelerin rozet yüzeyine bulaşmamasına dikkat edilir. Musluk rozeti kuralına uygun takılmalıdır. Daha çok gözden uzak olan yerlerde (rezervuarlarda) kullanılır. Yoksa çizilen yer çabuk karararak görüntü bozukluğu meydana getirir. Musluğun rahat takılabilmesi için az da olsa bu boşluğun olması gerekir. Spiral Bağlantı Hortumu Ara musluklarının akışkan kontrolünü yapacağı tesisat malzemesi arasındaki bağlantıyı sağlayan ara montaj elemanıdır. Musluk Rozeti Musluğun monte edildiği boru ağzı kenarları duvar boşluğudur. Bu hortumlar dayanıklı kauçuk içinde çelik tel olacağı gibi ip takviyeli veya kauçuk üzerine paslanmaz molibden alaşımlı çelik tel örgü yapılarak üretilir. Kauçuk üzerine molibden alaşımlı tel örgü yapılmış hortumlar basınca daha dayanıklı ve görünüşleri daha iyidir.

12: Çelik örgü muhafazalı bağlantı hortumu Spiral bağlantı hortumları muhtelif boy ve çaplarda yapılır. Musluk takılacak ağızlar sıva ve fayans yapıldıktan sonra derinde kalır. Hortumların esnek yerlerinden anahtar ile tutulmamalı.3. Sıhhi tesisat malzemelerinin bağlantısında daha çok 3/8”-1/2” çapında olan hortumlar kullanılır. İşte bu seviyeyi ayarlamak için uzatma parçaları kullanılır. Ø Ø Ø Hortumların kırılması önlenmeli. alçı veya sıva ile teması önlenmeli. En çok 3/8” (10 mm). Armatürlerin bağlantı yapılabilmesi için bırakılan tesisat ağızlarının bitmiş duvar yüzeyiyle aynı seviyede olması gerekir. Spiral bağlantı hortumlarının montajında şunlara dikkat edilmelidir. ½” (15 mm) ve ¾” (20 mm) ölçülerindeki hortumlar kullanılır.13: Spiral bağlantı hortum montajı işlemlerinde doğru-yanlış kıyaslaması 1. Uzatmalar pirinç malzemeden yüzeyi krom nikellenerek üretilir. Piyasada ½” ve ¾” çaplarında imal edilir. Resim 1. Her iki ucu aynı çaplı (1/2”-1/2” gibi) veya farklı çaplı (3/8”-½”) olarak üretilir. Hortumların çimento. 14 .2.Çelik örgü 3/8” metal Kauçuk 3/8” metal kauçuk ½” plastik somu a) Çelik örgü muhafazalı somu b) Naylon ip takviyeli kauçuk Resim 1. Uzatmalar Sıhhi tesisat boruları sıva ve fayans yapımından önce döşenir. Boyları 10–15–20–25–30–40-50 mm ölçülerinde bulunur.

Musluk yüzeyi temiz tutulmalı ve montajda oluşan bezir yağı. Muslukların montajında önce. üretici firmaların istediği montaj ölçüleri göz önünde bulundurulmalıdır. Bu değerler musluk ve kullanma yerine göre montaj ölçüleri aşağıda verildiği gibidir. Ankastre lavabo ve eviye musluğunun bağlantısı için ara musluğunun yerden yüksekliği 41–55 cm ‘dir. bilinen montaj ölçüleri kullanılır. Montaj için belirli bir montaj ölçüsü şartı aranmadığı zaman. Klozet taharet musluğu 40 cm. sülüğen boya gibi madde artıkları hemen temizlenmelidir. Bilinen ve yaygın olarak kullanılan montaj ölçüleri. Alaturka hela taşı taharet musluğunun yerden yüksekliği 15–20 cm ‘dir. rezervuar musluğu 15 cm yükseklikte takılır.14: Boy sırasına göre uzatma parçaları 1. Muslukların montajında şunlara dikkat edilir: Ø Ø Musluk yüzeylerinin çizilmemesine özen gösterilir. Rezervuar için ara musluğunun yerden yüksekliği 210–225 cm ‘dir. estetik olmaz ve kullanan kişiyi sürekli rahatsız eder. Genellikle 110 cm tercih edilir. Pisuvar musluğunun yerden yüksekliği 110 mm ‘dir. normal bir insanın armatürü rahat kullanabilmesinden ortaya çıkan yaklaşık değerlerdir.Resim 1. 15 .3. Uygun bağlanmayan bir musluk düzgün çalışmaz. Musluk Bağlantısı Yapma Musluklar günlük hayatımızda sürekli kullanıldığı için kuralına uygun montaj yapılması gerekir. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Lavabo için adi musluğun yerden yüksekliği 105–110 cm ‘dir.

bir kısmı ise çentiksiz üretir. Asit içeren sıvı ve toz temizleyiciler kullanılmaz. Musluk montajı yapabilmek için belirli bir işlem sırasını takip etmek gerekir. Musluk yüzeyi yumuşak bezle ılık sabunlu su ve sirkeyle temizlenir.15: Musluğa teflon sarımı Ø Ø Ø Musluk vida dişlerinin tırtılı kontrol edilir. Güç yettiğince elle sıkılır. Diş yüzeyleri parlak ve kaygan olduğu için kendir tutmaz. Resim 1. Musluk dişi tırtırlı değilse eski bir testere lamasıyla tırtıllanır. Yapılan işlemler aksayarak tekrar başa dönülür. 16 . Bir kısım üreticiler vida dişlerini çentikli. Musluk bağlantı işlemleri aşağıdaki gibidir. Anahtarla sıkılması gerekiyorsa plastik ağızlı kurbağacık armatür montaj anahtarı kullanılır. İşlem sırasına uyulmadığı takdirde bağlantı işinde zorlanılır.Ø Muslukların sıkılmasında dişli anahtar kullanılmaz. Musluk rozeti dişli kısma takılır. Daha sonra su kaçağı yapabilir. Ø Ø Musluk dişine sarılan kendir ve teflon bant liflerinin borunun içine kaçmasını önleyiniz.

17 .Resim 1.16: Yerine montaj edilmiş musluk Ø Ø Ø Musluk dişine kendir sarılarak bezir yağı veya sülüğen boya sürülür ya da kendir yerine teflon bant sarılır. Musluk temiz bir bezle silinerek temizlenir. Musluk su çıkış ağzı yer düzlemine dik olacak biçimde elle sıkılır.

ÖNERİLER Ø İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı hazırlayınız. Araç ve gereçler Musluk Ø12 mm allen anahtar Boru mengenesi Kurbağacık anahtar ½” boru parçası ½” manşon ULAMA FA –1İŞLEM BASAMAKLARI Ø Takımları hazırlayınız. şekilde verilen musluğu parçalarına ayırarak sırasıyla takınız. Ø Uygun takım kullanarak sıkınız. Ø Ø Parçaları sırasıyla takınız. temizlemeyi Ø Musluğu parçalara ayırınız. Ø Parçaları sırasıyla takınız. Ø Kullandığınız araç ve gereçleri Ø Çalışma alanınızı yerlerine koyunuz. 4. Ø Musluğu geçici olarak mengeneye bağlı manşonlu bir boru ucuna bağlayınız. Ø İşi zamanında bitiriniz. 2. 5. Ø Musluk parçalarını temizleyiniz. Ø Söktüğünüz parçaları inceleyerek görevlerini söyleyiniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem basamaklarını takip ederek. 6. Ø Uygun takım kullanarak musluğu parçalarına ayırınız. Ø Kullanacağınız araç gereçleri hazırlayınız. Ø Musluk gövdesi içinde suyun akış yolunu inceleyiniz. 1. Uygun takım kullanarak zamanında bitiriniz. işi Ø Dişli anahtar kullanmayınız. Ø Musluk parçalarını inceleyiniz. 3. unutmayınız. 18 .

TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Ø Ø Musluk Kendir Çekiç Ø12 mm allen anahtar Keski U Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Musluk rozeti (aynası) Lastik ağızlı kurbağacık anahtar Uzatma 19 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekli verilen musluk bağlantısını işlem sırasını takip ederek yapınız.

Montaj ağzı ile musluğun aynı eksende olmasına dikkat ediniz. Ø Temizleme işleminde kuru bez kullanınız. Montaj ağzını çekiç ve keski kullanarak temizleyiniz. Ø Ø Ø Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Musluk dişlerini eski bir testere laması veya eğe ile tırtıllayabilirsiniz. Kuvvetiniz yetmiyorsa lastik ağızlı kurbağacık anahtar kullanınız. Sarılan kendire zarar vermeden kendirle aynı yöne doğru bezir yağını sürünüz. 20 . Bezir yağı kullanmanız tavsiye edilir. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Ø Ø Ø Ø Musluğu temiz su borusuna elle Ø sıkarak takınız. Ø Musluğun sarınız. Temrin malzeme listesine göz atınız. Musluğu çevirmek için aşırı bir kuvvet harcamayınız. dişlerine kendir Ø Ø Kendir sardığınız musluğun dişlerine bezir yağı veya Ø sülüğen boya sürünüz. Önce musluk rozetini takınız. Ø Ø Ø Ø Musluğu temizleyiniz. Musluğu sıkmak için kesinlikle boru anahtarı gibi musluğu çizecek dişli takım kullanmayınız. Musluğu taktıktan sonra düzgünlüğünü gözünüzle kontrol ediniz.YGULAMA FAALİYETİ–1 İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø Ø Musluğun dişlerini tırtıllayınız. Musluğun montaj ağzı içeride kalıyorsa uygun uzatma parçası kullanarak muslukla duvar arasındaki mesafeyi ayarlayınız. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Kendiri dişlerin gidiş yönünde musluk ucundan gövdeye doğru sıkıca sarınız.

8. 6. Musluk montajında musluğun yerden yüksekliği ……….………… denir.. Muslukların açma kapama işleminde musluk ……………. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. mm olmalıdır. 7. Musluğun duvarla arasındaki kötü görüntüyü kapatmak için ………… kullanılır. anma çaplarında üretilir.. Cevaplarınızı cevap anahtarından kontrol ediniz. 5. 3. denir. 2. Tesisat borularından ve kaplardan istenilen miktarda akışkan almak için kullanılan armatürlere ……………….. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz 21 . Ara musluğunu ankastre armatüre bağlamak için ………… ……… ……… kullanılır.…….ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME DEĞERLENDİRME BOŞLUK DOLDURMALI TEST Boş olan kısımları doldurunuz. 4.. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Muslukların montajında kesinlikle dişli anahtar ………………………. Ankastre armatürün akışkan kontrolünü yapan ve tesisat borusuna doğrudan bağlanan musluğa …. Musluklar ……… ve . 1. elle döndürülür. ……. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz.

laboratuarlar.1. 2. Duvara veya zemine monte edilen duvar tipi ve ankastre tipi bataryalar vardır. Su çıkış borusunun durumuna göre döner borulu veya sabit borulu da olabilir. 22 . Gerektiğinde sadece soğuk veya sıcak su akıtılabilir.1. boyahaneler gibi yerlerde rahatlıkla kullanılabilir. beceri ve deneyime sahip olabileceksiniz. bide bataryası adlarını alır. Bataryalar Sıhhi tesisat sistemlerinden sıcak ve soğuk suyu istenilen oranlarda karıştırarak akıtabilen armatürlere batarya denir. Topladığınız bilgi ve dokümanları rapor haline getiriniz.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür ve aksesuar montajını yapabilecek bilgi. duş. Lavabo Bataryaları Lavabolarda kullanılan sabit borulu bataryalardır. ARAŞTIRMA Ø Sıhhi tesisat armatürleri satan işyerlerini gezerek armatürler hakkında sorular sorunuz. Hazırladığınız raporu atölyede tartışınız. Ø Ø Ø Ø Ø Bölgenizdeki sıhhi tesisatçıları ve doğal gaz tesisatçılarını gezerek armatür montajının nasıl yapıldığını araştırınız. banyo. Örneğin hastaneler. Tek gövdeli ve çift gövdeli olarak imal edilir. Araştırma konusunda sanal ortamda ve ilgili sektörde kaynak taraması yapınız. Bu işyerlerinde hazırlanmış sıhhi tesisat montaj stantlarını inceleyiniz. BATARYA BAĞLANTISI YAPMAK 2. yemekhaneler.1. 2. Montaj şekline göre duvar tipi ve ankastre tipi olmak üzere iki çeşittir. Bataryalar kullanıldıkları yerlere göre lavabo. Evinizde veya bölgenizde bulunan inşaatlardaki armatürleri inceleyiniz. eviye. Sıcak su ile el ve yüz yıkanması gereken yerlerde kullanılır. Bataryalar Türkiye’de TS 325 ile standart altına alınmıştır.

Su çıkış borusu el yıkama yüksekliği kadardır. Bataryanın diğer parçaları lavabo altında kalır.1: Muhtelif tek gövde lavabo bataryaları Çift Gövde Ankastre Lavabo Bataryası Su çıkış borusu ve açma kapama düzenekleri ayrı parçalardan yapılmış bataryalardır.1. Sıcak su solda.2. soğuk su sağda olacak şekilde çıkış borusu ortaya konulmuştur. Konulacağı lavaboya tek batarya deliği açılarak montaj edilir. Batarya su çıkış borusu ve volanlar görünür durumdadır. Lüks olanlar göze hoş görünür. Ankastre Lavabo Bataryaları Lavabo üst zeminine monte edilen batarya türüdür. El yıkamakta kullanılan lavabo bataryaları çok farklı biçimlerde yapılır. Resim 2. Montaj edildikten sonra batarya bağlantı gövdesi lavabo içinde kalır. Bu nedenle estetik olurlar.1: Çift gövde ankastre lavabo bataryası 23 . Başka amaçlı su kullanma işleri için uygun değildir.1.1. Sifon boşaltma suyunun kontrolü için sifon kumandalı ve kumandasız üretilirler. Sifon kumandalı ve kumandasız olarak çok çeşitli biçimlerde üretilir. Genel olarak tek gövde ve çift gövde olarak iki gruba ayrılabilir. Volanlı ve kumanda kollu olarak çeşitleri vardır. a) Kumandasız b) Kumandalı Şekil 2. Lavaboya üç delik açılarak montaj edilir. Tek Gövde Ankastre Lavabo Bataryası Açma kapama düzeneği su çıkış borusu üzerine konulmuş lavabo batarya çeşididir.

2: Duvar tipi lavabo batarya çeşitleri 2.3: Tek gövde bide bataryası ve ölçülendirmesi 24 .2. Genel olarak tuvalet sonrası belden aşağı temizlik amacıyla kullanılır. Bataryalar.1. Lavabo yerden 800-850 mm yüksekliğe montaj edildiğine göre lavaboyla arasında 100-150 mm boşluk vardır. ankastre lavabo bataryalarına benzer. duvara montaj edilen bataryalardır. Ankastre bataryaya göre lavaboyla arasında yeterli boşluk olduğu için el. Bide üzerine ankastre montaj edilir. Montaj sonunda bataryanın hemen tamamı görünür. Tek gövde bide bataryaları. yüz yıkamanın yanında küçük hacimli kaplara su doldurma işlerinde de kullanılabilir. Resim 2. a) Döner borulu b) Sabit borulu Resim 2. Bide Bataryaları Klozet yanlarına konulan bidelere monte edilir. Eksantrik nipeller montajda 15 mm kadar ölçü toleransı kolaylığı sağlar. Farkı oynar perlatör uçlu olmasıdır. Bu tip bataryalar doğrudan tesisat boru ağızlarına bağlandığı için montaj ölçüsünü tutturmak zordur.1.1. Duvar Tipi Lavabo Bataryaları Lavabo üstüne. Bağlantı ağzı eksenleri yerden 1100 mm yükseklikte monte edilir.2.2. Tek gövde ve çift gövde olarak çeşitleri vardır. Bu nedenle eksantrik nipeller kullanılır. su giriş ağızları arası 153 mm standartta üretilir.

Duvar tipi eviye bataryaları. 25 .4: Duvar tipi ve ankastre spiralli eviye bataryaları 2. Ankastre ve duvar tipi olarak 2 çeşittir.1. a) Duvar tipi döner borulu b) Ankastre spiralli Resim 2. Döner borulu yapılır. Eviye Bataryası Mutfaklarda eviyelere montaj edilerek bulaşık yıkama amaçlı kullanılır. Spiral boru kullanım kolaylığı sağlar.Şekil 2. su eviye içine akacak biçimde yapılır.3. Banyo Bataryaları Banyolar için sıcak ve soğuk sudan istenilen oranda ayarlayarak kullanılan armatürlere denir.1. Boru bağlantıları ½” ‘dir. Duvar tipi ve ankastre olarak iki tipte yapılır. eviyenin üstünde yerden 85 cm yüksekliğe monte edilir. Su çıkış borusu döner veya spiralli boruludur.4.2: Çift gövde bide bataryasının parça adlandırması 2. Ankastre eviye bataryaları mutfak tezgâhı üzerine. Montajında eksantrik nipeller kullanılır.

4. Montajdan sonra açma kapama volanları.6: Duvar tipi sıva üstü banyo bataryası Duvar tipi sıva altı ankastre bataryalarının sadece su karışım çıkış borusu.4. Bu bataryalara takılan duş ahizeleri ile duş almak daha pratik ve kolaydır. volanları. Küvetlerin gövdelerinde ankastre batarya montajları için yerler vardır. Diğer bağlantı aksamları görülmediği için estetik olur.1.Banyolarda genelde küvet ve duş teknesi kullanılmaktadır. Küvetlerin yan veya ayak tarafına monte edilir. Sıva üstü ve ankastre montaj edilenleri vardır.2.1. Resim 2. Duş teknelerinde kullanmaya elverişlidir. 2.5: Ankastre küvet bataryası 2. Asıl gövdeyi oluşturan bağlantı boru ve parçaları sıva altında kalır. Duşu askıya asılarak kullanılır. 26 . su çıkış borusu ve duş açıkta kalır.1. duş başlığı ve su yönlendirme kolları açıktadır. Eğer yok ise Küvet kenarlarına konan fayans veya mermer üzerlerine de ankastre batarya montajı yapılabilir. Resim 2. Duş teknelerinde duvar tipi bataryalar daha uygundur. Ankastre Banyo Bataryası Banyolarda küvet üzerine ya da küvet kenarına yapılan zeminlere monte edilen batarya türüdür. Duvar Tipi Banyo Bataryası Banyoda duvara monte edilen batarya çeşididir. Sıva üstü bataryaların gövdeleri tamamen açıktadır.

7: Duvar tipi ankastre banyo bataryası 2.1.1.5-0. 0. Ara musluğu ve batarya arası bağlantı çelik örgülü spiral hortumla yapılmalıdır. Fotoselli Pilli Bataryalar Sinyal üretimi güç kaynağı dört adet 1. Düşük gerilimli elektrik enerjisiyle çalışır.1. Gereksiz su tüketimi yapmadığı için tasarruf sağlar.5. Batarya adaptörü 220 volt alternatif akımını 12 voltluk doğru akıma düşürür. 2. Fotoselli Bataryalar Sinyal üreten ve sinyal alan iki göz arasına giren bir cismin sinyali kesmesiyle belirli sıcaklıkta ayarlanmış suyun akışını kontrol eder.8 bar aralığında basınçla çalışır.8: Fotoselli pilli lavabo batarya ve ölçülendirmesi Fotoselli Elektrikli Bataryalar Sinyal üretimi güç kaynağı. Genellikle 6-9-12 voltluk gerilim yeterlidir. Maksimum su sıcaklığı 70 °C' dir.a) Montaj sonrası resmi b) Duvar içinde boru bağlantısı Resim 2. yüz yıkamak için kullanılır. Resim 2. Fotosel kumandası gerilim kaynağına göre pilli ve elektrikli olmak üzere iki çeşittir. Şehir elektriğinin kesilmesi durumunda fotosel görevini yapamaz.5. 220 şehir elektriğinden alarak birlikte montaj edilen adaptörü yardımıyla çalışan bataryalardır. 27 .5 voltluk pillerle çalışan bataryalardır. Fotoselli Batarya Çeşitleri Fotoselli bataryalar daha çok lavabolarda el. Su kullanımının bitmesinden 30 saniye sonra kendini kapatır.

herhangi bir objenin algılama gözünü kapamış olma ihtimaline karşılık kendini otomatik olarak kapatır.1. Sinyal algılama mesafesi 0–130 mm kadardır. 28 . pilleri bitince veya akım kesilince su akışı yapmaz. Ø Armatür. Maksimum su sıcaklığı 70oC kadardır. armatür tekrar çalışacaktır. Elektrikli fotoselli armatür 12 volt elektrikle çalışır. Fotoselli Bataryaların Özellikleri ve Kullanılması Fotoselli Bataryaların Özellikleri Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Işıkla uyarı sistemi vardır. 0. Bataryayı bloke eden bu cisim kaldırıldığında. Fotoselli Bataryaların Kullanılması Ø Eller çıkış ucunun altına tutulduğunda yaklaşık 5 sn' lik su akışı başlar.2.5–8 bar aralığında çalışır.9: Fotoselli elektrikli batarya ve bağlantısı 2.Resim 2. Armatür 30 saniyelik kullanım sonunda. Pilli fotoselli armatür çeşidine göre 6–9 volt alkalin pille (ömrü 2 yıl) çalışır.5.

Ø Armatürün yan yüzeyindeki kumanda kolu istenilen sıcaklığı elde etmek için kullanılır. Fotoselli Bataryaların Bakımı Ø Temizlik sırasında önü kapatılmalıdır. Ø Ø Uzun süre kullanılmayan armatürde geç algılama olur. Ø Eller şekilde görüldüğü gibi algılayıcı göze 30 mm uzaklıkta 2 sn süre ile tutulursa su akışı 30 sn kesintisiz olarak sürer. Algılayıcı gözün önü herhangi bir bezle kapatıldığında zamanlayıcı çalışmaz. Eller çekildiğinde su akışı otomatik olarak kesilir. Ø Fotosel gözleri temiz tutulmalıdır. 29 .

Ø Ø Periyodik filtre ve perlatör temizliği yapılmalı. Fotoselli armatürlerin direk güneş ışığı alan bir yere montajından kaçınılmalıdır. Kutusundan çıkan orijinal filtreli ara musluğu ile kullanılmalıdır. Asit içeren temizleme maddeleri kullanılmamalıdır. İlk uyarıdan itibaren birkaç gün içinde pil değiştirilmelidir. Alkalin pillerin her durumda iki senede bir değiştirilmesi tavsiye edilir. Çalışmama Durumunda Yapılacaklar Bataryadan su akışı yoksa: 30 . Ø Ø Armatürün alkalin pil tüketimi oldukça azdır. Sert ve çizici maddelerle temizlenmemelidir. Pilli fotoselli armatürün pilinin değişmesi gerektiği.Ø Ø Ø Armatür yumuşak bez ve sirkeyle temizlenmelidir. algılayıcı göz içindeki kırmızı ışığın yanıp sönmesi ile anlaşılır.

Batarya Bağlantısı Yapmak Bataryalar önceden çekilmiş sıhhi tesisat boru uçlarına monte edilir.2. Banyo için duvar tipi bataryanın yerden yüksekliği 750 mm ‘dir. Boru uçları eksenleri ayarlanarak uzatma parçalarıyla duvar yüzeyi sıfırlaması yapılır. Eğer armatür çalışmıyorsa ara musluklar kapatılır ve servis çağırılır. Kırmızı ışık uyarı sistemi kontrol edilir. Suların kesik olup olmadığı kontrol edilir. Bataryalar seramik tesisat malzemesi üzerine veya duvara monte edildikleri için. montaj ölçüleri dikkate alınır. Lavabolar için ankastre batarya ara musluklarının yerden yüksekliği 410-550 mm ‘dir. Boru eksenleri dik olmazsa batarya uçlarının kasmasına neden olur. Ara muslukların açık olup olmadığı kontrol edilir. 31 . 2.Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Algılama bölgesinde bir obje olup olmadığı kontrol edilir. Boru uçları bitmiş duvar yüzeyine sıfır ve eksenleri dik olmalıdır. Ø Ø Ø Ø Eviye ve lavabo için duvar tipi bataryanın yerden yüksekliği 1100 mm ‘dir. Pillerin boş olup olmadığı ve/veya doğru takılıp takılmadığı kontrol edilir. Bide için ankastre batarya ara musluğunun yerden yüksekliği 150 mm ‘dir. Yoksa bilinen montaj ölçüleri uygulanır. Boru ucunun duvar yüzeyinden az veya çok olması. rozetin ezilmesine veya boşta kalmasına neden olur. varsa önce üretici firmanın montaj ölçüleri dikkate alınır. Bataryalarda yaygın olarak kullanılan montaj ölçüleri şunlardır. zorlandığı zaman bağlantı somunu dibinden kırılır. Algılama gözlerinin temiz olup olmadığı kontrol edilir. Montaj ölçülerinde. Kasan bir batarya kaçak yapar.

dişlerini tırtıllayınız Rakor contalarını kontrol ediniz.2. Her iki deveboynuna da bataryayı dayayınız. Her iki rakorun da dişlerinin nipellere kavradığından emin olunuz.2. Bir kurbağacık anahtarı veya açıkağızlı anahtar kullanarak rakorları iyice sıkıştırınız. Düzgünlüğünü gözle ve su terazisi ile kontrol ediniz.1. Rakorları karşılıklı olarak elinizle sıkınız. Suyu açarak sızıntı olup olmadığını kontrol ediniz. Batarya rakorlarının her birini birer tur çeviriniz. Deveboynuna kendir veya teflon bant Bataryanın su alma ağzına montajında sardıktan sonra su alma ağzına sıkınız ve kullanılacak olan deveboyunlarını alarak batarya rozetini geçiriniz. Duvar Tipi Batarya Bağlantısının Yapılması Duvar tipi bataryaların montajı aşağıdaki işlem sırası takip edilerek yapılır. Resim 2. Bataryayı elinize alınız ve deveboynunun dişlerine yaklaştırınız.10: Duvar tipi batarya montaj işlemleri 32 .

Tespit somununu vidasından sökünüz.2. Montajını yapacağınız bataryayı inceleyiniz.2. Tespit vidasını bataryaya monte ediniz Esnek sıcak su hortumunu bağlayınız. Lavabonun batarya deliğini kontrol ediniz. 33 . Batarya bağlantı aparatlarını kontrol ediniz. Ankastre Batarya Montajı Ankastre bataryaların montajı aşağıdaki işlem sırası takip edilerek yapılır.2.

Hortumları batarya deliğinden geçiriniz. Bataryanın altından hortumları kontrol ediniz.Esnek soğuk su hortumunu bağlayınız. Bataryayı düzgünce yerleştiriniz. Her iki hortumun da sıkılığını kontrol ediniz Batarya üst contasını batarya üzerine koyunuz. 34 . Alt contayı takınız.

Hortum rakorunun contasına dikkat ediniz. Tespit somununu pense veya lokma anahtar ile sıkıştırınız. 35 . Hortumları ara musluklara monte ediniz. Tespit somununu takınız. Tespit somunları geniş ağızlı tornavidalarla da sıkılabilir Elinizle alttan kuvvet uygulayarak kontrol ediniz.Conta üzerine baskı rondelâsını yerleştiriniz.

3. kablo çıkışının aşağıya doğru bakması sağlanmalıdır.Elinizle bir müddet sıkıştırınız. Pil yuvasına. Ø Pil kutusunun duvara montaj için kendinden yapışkanlı bir levhası ve vida ile tutturmak için içte 2 deliği mevcuttur. 36 . pil kutusu contasının somunu sökülür ve kablo buradan kutunun içine sokularak conta iyice sıkılır.2. Kablo pil yuvasına bağlanır. Resim 2. Ø Ø Armatür lavaboya monte edilir.5V'luk LR6 AA alkalin pil yerleştirilir. Filtreli ara musluk tesisata bağlanır. armatürle beraber verilen ara musluklarla değiştirilir. Her iki montaj şeklinde de. Pilli Fotoselli Armatürlerde. Açıkağız anahtar veya kurbağacık anahtarı ile sıkıştırınız. kutuplarına dikkat ederek 4 adet 1. Fotoselli Batarya Montajı Ø Tesisattaki mevcut ara musluklar.11: Ankastre batarya montaj işlemleri 2.

Ø Pil kutusunun. armatür çalıştırılır ve ara musluklar yardımıyla tesisattan gelecek su debisi ayarlanır. Son olarak. pil değişikliğinin rahatça yapılabileceği bir yere yerleştirilmesi gerekir. 37 .

UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekilde verilen duvar tipi lavabo bataryası bağlantısını. işlem basamaklarını takip ederek yapınız. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇ LİSTESİ Ø Ø Ø Ø Duvar tipi batarya Kendir Çekiç Ø12 mm allen anahtar Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Musluk rozeti (aynası) Kurbağacık anahtar Keski 38 .

İki ağızlı anahtar veya kurbağacık anahtarı kullanınız. Gereğinden fazla güç uygulamayınız. rakorunu sıkıştırarak düzgünlüğünü kontrol Ø Ø Ø Kullandığınız araç yerlerine koyunuz. Çalışma alanınızı unutmayınız. Açıkağızlı anahtar veya kurbağacık anahtarı kullanınız. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Ø Ø Batarya teraziyle ediniz. Temrin malzeme listesine göz atınız. Deveboyunlarının dişlerini tırtıllayarak kendir sarınız. ve gereçleri Ø 39 . Bataryanın rakorlarında bulunan contaları düzgünce yerleştiriniz. Bataryayı takacağınız yeri kontrol ediniz. Mümkün olduğu kadar el ile çalışınız.İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø Ø Bataryanın takılacağı sıcak ve soğuk su borusunun ölçüye uygunluğunu ve düzgünlüğünü kontrol ediniz. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Elinizle çevirerek duvara değene kadar sıkınız. Ø Ø Ø Ø Ø Batarya üzerindeki deveboyunlarını sökerek rozetlerini çıkarınız. Ø Rakor contalarını koyunuz. Ø Ø Ø Rozetleri deveboynuna geçiriniz. Deveboyunları bu ölçü civarında olacak biçimde ayarlayınız. Kendire bezir yağı sürünüz. Kendiri dişlerin gidiş yönünde uçtan gövdeye doğru sarınız. Ø Ø Ø Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Batarya gövdesinin çizilmesini önleyiniz. Batarya delik merkezleri arası 153 ’mm ölçüdedir. temizlemeyi Ø Ø Deve boyunlarını bataryanın bağlantı ucları arasındaki 153 mm ’lik ölçüye göre yeterince sıkınız.

.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekilde verilen çift gövde bataryayı montaj sırasına göre lavabo üzerine monte ediniz. Bataryayı ana parçalarına ayırınız. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Bataryayı lavaboya takınız. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma ortamınızı hazırlayınız. Batarya gövdelerini lavaboya takarak somunlarını sıkınız. 40 . Lavaboda batarya deliği yoksa sivri uçlu çekiçle açınız. Gövdeler arası bağlantı borularını takınız. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Batarya ağzını lavabo eksenine gelecek biçimde ayarlayınız. Ø Bataryayı montaj etmeye hazırlamak. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Çift gövde batarya Lavabo İnce uçlu çekiç Ø Ø Ø 24 açıkağız anahtar 32 mm L anahtar Tornavida İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø İşe hazırlığınızı yapınız.

kaplanmıştır.gösterir. 8.sıcak ve soğuk suyu akıtabildiğimiz sıhhi tesisat armatürüdür. Lavabo üzerine montaj edilen bataryalara ………………batarya denir. Ankastre bataryaları ara musluklarına bağlamak için ………………. 41 . sağlayan bataryalara 7.kullanılır.………. 9.denir. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz modül değerlendirmeye geçiniz. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz. ………………….. Bataryanın duvara montajında eksen mesafesini ayarlamak için …………………. Bataryanın dış yüzeyleri göze hoş görünmeleri için ………… .ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME BOŞLUK DOLDURMALI TEST LÇME VE DEĞERLENDİRME 1. Boş olan kısımları doldurunuz. suyun akmasını ………………… 6. Ankastre bataryaları zemine montaj için …………………. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız.. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. 5. Elimizi yaklaştırdığımızda …………………. hortumlar kullanılır. kullanılır. istediğimiz oranlarda karıştırarak 3. Bataryanın mavi renkli volanı …………. Cevaplarınızı cevap anahtarından kontrol ediniz. 2. 4.

TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Su terazisi 32 mm L anahtar 24 mm açıkağız anahtar Metre Batarya Kendir veya teflon bant Batarya rozeti(aynası) Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Tornavida Kurbağacık anahtar Boru anahtarı İki ağızlı anahtar Deveboynu (Eksantrik nipel) Lavabo 42 .MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Tek gövde ankastre bataryanın montajını şekilde görüldüğü gibi yapınız.

6. 2. Kendinizi yetersiz görüyorsanız öğretmeninize danışınız. 10. 5. Konuları arkadaşlarınızla tartışınız. 8. Tebrikler modülü başardınız. 7. Resmi iyice anladınız mı? Ankastre bataryanın ne olduğunu biliyor musunuz? Bataryanın tespit vidasını söktünüz mü? Spiral bağlantı hortumlarını takabildiniz mi? Bataryayı lavaboya takabildiniz mi? Hortumları ara musluklarına uygun takabildiniz mi? İşinizi zamanında bitirebildiniz mi? İşinizi yaparken arkadaşlarınızdan yardım aldınız mı? Çalıştığınız alanı temizlediniz mi? Kullandığınız takımları temizleyip teslim ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Bu faaliyet sırasında bilgi konularında veya uygulamalı iş parçalarında anlamadığınız veya beceri kazanamadığınız konuları tekrar ediniz. 3. 43 . 9. 4.PERFORMANS DEĞERLENDİRME KONTROL LİSTESİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1. Yeterli görüyorsanız diğer modüle geçiniz.

deve boynu) Fotoselli batarya Esnek (spiral ) bağlantı Tespit vidası Krom-nikel 5 6 7 8 44 .CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 Musluk Ara musluğu Spiral bağlantı hortumu Volanı Rozet (ayna) ½” (15mm) ¾” (20mm) 1100mm Kullanılmaz ÖĞRENME FAALİYETİ 2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 Batarya Ankastre Soğuk suyu Eksantrik nipel (eksantrik uzatma.

Metal İşleri Meslek Teknolojisi 2. İgdaş yayını. Sınıf. Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 10. 2003. İstanbul. KUMRAL. Sabri Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 9. 1996.KAYNAKÇA KAYNAKÇA Ø Ø Ø Ø ÖZKARA Hamdi. Ankara. Doğalgaz Yetkili Tesisatçının El Kitabı. 45 . Yayın Eğitim Enstitüsü Matbaası. KADIOĞLU Hüsnü. Ankara. Ankara.Sınıf. 1996. Yayın Eğitim Enstitüsü Matbaası. 2003. KUMRAL Sabri. İlksan Matbaacılık.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful