T.C.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME

ARMATÜR VE AKSESUAR MONTAJI

ANKARA 2006

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR................................................................................................................ii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ................................................................................................3 1. MUSLUK BAĞLANTISI YAPMAK...............................................................................3 1.1. Musluklar .................................................................................................................3 1.1.1. Ara Musluğu......................................................................................................4 1.1.2. Rakorlu Musluk (Çamaşır Musluğu) ..................................................................7 1.1.3. Düz (Adi) Musluk..............................................................................................9 1.2. Musluk Bağlantı Elemanları....................................................................................13 1.2.1. Musluk Rozeti .................................................................................................13 1.2.3. Uzatmalar ........................................................................................................14 1.3. Musluk Bağlantısı Yapma .......................................................................................15 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................18 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................19 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................21 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ..............................................................................................22 2. BATARYA BAĞLANTISI YAPMAK ..........................................................................22 2.1. Bataryalar ...............................................................................................................22 2.1.1. Lavabo Bataryaları...........................................................................................22 2.1.2. Bide Bataryaları...............................................................................................24 2.1.3. Eviye Bataryası................................................................................................25 2.1.4. Banyo Bataryaları ............................................................................................25 2.1.5. Fotoselli Bataryalar..........................................................................................27 2.2. Batarya Bağlantısı Yapmak.....................................................................................31 2.2.1. Duvar Tipi Batarya Bağlantısının Yapılması ....................................................32 2.2.2. Ankastre Batarya Montajı ................................................................................33 2.2.3. Fotoselli Batarya Montajı.................................................................................36 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................38 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................40 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................41 MODÜL DEĞERLENDİRME...........................................................................................42 CEVAP ANAHTARLARI .................................................................................................44 KAYNAKÇA ....................................................................................................................45

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL MODÜL MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİLİK 582YIM034 Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme Isıtma ve Sıhhi Tesisat Armatür ve Aksesuar Montajı Musluk ve bataryaların standartlara ve tekniğine uygun olarak bağlanabildiği materyalidir. 40 / 32 Vitrifiye –2 Modülü’nü almış olmak. Musluk ve bataryaları tanıyarak montajını yapmak. Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür montajını yapabileceksiniz. MODÜLÜN AMACI Amaçlar Ø Ø Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun musluk bağlantısı yapabileceksiniz. Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun batarya bağlantısı yapabileceksiniz.

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

Ortam; Sınıf, atölye, laboratuar, işletme, kütüphane, ev, bilgi teknolojileri ortamı ( Internet ) vb. kendi kendinize veya grupla çalışabileceğiniz tüm ortamlar. Donanım; Musluk, kendir, teflon bant, bezir yağı, su terazisi, metre, batarya, tornavida, kurbağacık, iki ağızlı anahtar. Ø Ø Modülün içinde yer alan herhangi bir öğrenme faaliyetinden sonra, verilen ölçme araçları ile kendi kendinizi değerlendireceksiniz. Modül sonunda öğretmeniniz tarafından teorik ve pratik performansınızı ölçme teknikleri uygulayacaksınız. Modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirileceksiniz.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

Zamanla suyun akışını kontrol eden çeşitli yöntemler kullanılarak günümüze kadar geliştirilmiştir. Su ise sınırlı miktardadır ve her yerde bulunmaz. Canlıların yaşamlarını sürdürebilmesi için su. bakır ve demir borularla suyu yerleşim alanlarına getirmişler ve kullanmışlardır. İlk zamanlarda suyun akışını kontrol için suyun önüne bir engel koymuşlar. çamur. Bu modülde sıhhi tesisatın en uç noktasında su almakta kullandığımız armatürleri öğrenecek ve bunların montajını yapabilmek için gerekli bilgi. Daha sonraları teknoloji geliştikçe kurşun. Daha o zamanlarda suyun akışını kontrol etmenin ne kadar önemli olduğunu anlamışlardır. beceri ve deneyime sahip olacaksınız. suyun akışını durdurmuşlar veya azaltmışlardır.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. Bu modülde yerleşim alanlarımıza kadar gelen suyun akışını kontrol eden elemanlara genel adıyla armatür dediğimiz. yapraklar. Doğanın bu üç temel öğesi. Suyu en iyi şekilde kullanabilmek için çeşitli yöntemler geliştirmişlerdir. hava ve toprağa ihtiyacı vardır. İnsanların devamlı yaşamlarını sürdürdükleri her ortamda. özellikle ev ve işyerimizde mutlaka bir armatür olacağını. Hava ve toprak doğada bağımsız olarak bol miktarda bulunur. İlk zamanlar ağaç kabukları. Günümüzde suyun kontrolünü yapan birçok yöntemler ve kontrol elemanları bulunmaktadır. diğer yaşam kaynaklarını da beraber getirir. sıhhi tesisat elemanlarını öğrenecek ve montajını yapabileceksiniz. taş gibi nesnelerle oluk biçimli kanallar yaparak suyun hareketine yön vermişler. Bu nedenle insanlar yaşam alanlarını su kenarlarına kurmuşlar ya da suyu yerleşim alanlarına getirmişlerdir. 1 . bu armatürlerin montajı için sıhhi tesisatçıya ihtiyaç duyulacağını unutmayalım.

2 .

Bu işyerlerinde hazırlanmış sıhhi tesisat montaj stantlarını inceleyiniz. 3 . Musluklar TS 6’ya göre standart hale getirilmiştir. Pirinçten yapılan muslukların dış yüzeyleri krom nikel alaşımıyla kaplanır. MUSLUK BAĞLANTISI YAPMAK 1.1. 1. polipropilen (Pp) plastik olan musluklar da yapılmaktadır. soğuk ve sıcak su gibi) üretilir ve kullanılır. Musluklar tesisat sistemlerinin uçlarında kullanılır. Bölgenizdeki sıhhi tesisatçıları ve doğal gaz tesisatçılarını gezerek armatür montajının nasıl yapıldığını araştırınız. Musluklar kullanılacağı akışkan cinsine göre (gaz. Araştırma konusunda sanal ortamda ve ilgili sektörde kaynak taraması yapınız.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ÖĞRENME FAALİYETİ–1 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür ve aksesuar montajını yapabilecek bilgi. Musluğun olduğu nokta akışkanın tesisatı terk ettiği yerdir. Çalışma basınçları ise kontrol basıncının yaklaşık 2/3 katıdır. ARAŞTIRMA Ø Ø Ø Ø Ø Ø Evinizde veya çevrenizde bulunan armatürleri inceleyiniz. Öğreneceğimiz modül Isıtma ve Sıhhi Tesisat. 16 bar ve daha yukarı basınçlarda kontrol edilirler. Armatür ve Aksesuar Montajı olduğu için. Musluklar Tesisat borularından ve kaplardan istenilen miktarda akışkan almak için kullanılan armatürlere musluk denir. Topladığınız bilgi ve dokümanları rapor haline getiriniz. Musluk yapımında genellikle bakır ve çinko alaşımı olan pirinç malzeme kullanılır. burada su kontrolünü yapan musluklardan bahsedilecektir. Bir kısım musluklar doğrudan su kullanılan malzemelere (lavabo gibi) akış verirken. Sıhhi tesisat armatürleri satan işyerlerini gezerek armatürler hakkında sorular sorunuz.10 mm ile 50 mm arasında değişen anma çaplarında üretilir. beceri ve deneyime sahip olabileceksiniz. Hazırladığınız raporu atölyede tartışınız. bir kısmı da bir başka armatürün akışkan kontrolünü yaptırmak (ankastre bataryalarda olduğu gibi) için kullanılır. Kaplanan musluk göze hoş görünür. Kullanımı temiz ve ömrü uzun olur. Günümüzde bakır ve kalay alaşımı olan bronz (tunç).

3. Bir kısım ara musluklarında volan. Kendisinden sonra bağlanan sıhhi tesisat malzemesinin montajı. 6. gövdede bulunan klape yuvasına oturarak akışkan yolunu açar kapatır. Giriş ve çıkış uçları boru dişlidir.Sıhhi tesisatta kullanılan musluklar kullanma yerine göre. salmastra grubu ve başlık adı verilen üç ana parçadan oluşur. Klapenin hareketini ise başlığa bağlı olan mil sağlar. 4. Salmastra grubu akışkanın yolunu kapatıp açmaya yarar. 7. yardımcı parçaların eklenmesinden kaynaklanır.1. değiştirilmesi veya tamiri sırasında suyu kesmeye yarar. Ana vanayı kullanmaya gerek kalmaz. Amaç ve biçimlerine göre adlandırılır. 5. Bağlantı ağzı ½” (15 mm) dir. Gövde diğer parçaları üzerinde taşır. Ara Musluğu Ankastre tipteki armatürlerden. Üzerinde bulunan klape. 8. Volan açma kapama için gerekli olan hareketin salmastra grubuna aktarılması için kullanılır. Ara muslukları gövde. 1. Gövde Salmastra grubu Başlık (volan) Vida Conta Rondelâ Konik bilezik Somun Şekil 1. bir kısmında ise kapak vardır.1. 2. klozet. Su çıkış ağzı ise 3/8” (10 mm) ve ½” (15 mm) somun bağlantılı yapılır. Kendisinden sonra armatür veya tesisat malzemesi olduğu için ara musluğu adını alır. çeşitli tip ve biçimlerde yapılır.1: Ara musluğu parçaları 4 . Çeşitlerinin birbirinden farkı. Piyasada yaygın olarak kullanılan musluklar genel isimleriyle şunlardır: Ø Ø Ø Ara musluğu Rakorlu (çamaşır) musluğu Düz (adi) musluk 1. Ara musluğunun çeşidi ne olursa olsun prensip olarak içyapıları birbirine benzer. Boru tesisatına ara musluğunun bağlantısı için kullanılır. Başlık ara musluğunun mili üzerindedir. Kapak ise salmastra grubunun üzerini kapatarak yapılan su ayarının gelişi güzel kullanımı önlemek için konulur. pisuvar ve rezervuardan önce bağlanır.

Filtresiz ara muslukları ise su içinde bulunan yabancı maddelerden etkilenmeyen malzemelerin akışkan kontrolünde kullanılır. Filtreli ara musluğunun kullanıldığı malzemeler genellikle seramik diskli bataryalardır. 1.1: Kullanma yerine göre muhtelif ara musluğu çeşitleri 1. 5 .1. Kullanma yerine.2. Bu nedenle ara muslukları filtreli ve filtresiz olarak iki tipte yapılır. Kullanma yerine göre ara muslukları pisuvar. Filtresiz ara musluğunun kullanıldığı malzemeler basit ankastre bataryalar. klozetlerin taharetleri ve rezervuarlarıdır. Su akışıyla gelen yabancı maddeleri filtre tutarak ara musluğundan sonra bağlanan armatüre geçmesini engeller.1.Ara muslukları çeşitli tip ve biçimlerde yapılır. Filtre Durumuna Göre Ara Muslukları Kullanma suları içinde asılı ve akışla hareket edebilen yabancı maddeler bulunur. bir kısmı da tesisat işçiliği sırasında boru içine kaçan metal çapağı. kum ve kireç tortuları. taharet. Bunların bir kısmı suyla birlikte gelen taş. büyüklük ve su çıkış ağzına göre çeşitlendirilebilir. ara musluğunun içine uygun biçimde yapılır. Zamanla filtre sökülerek temizlenir.1. Diğer malzemelerde de kullanılabilir. hela taşı. a) Pisuvar musluğu b) Taharet musluğu c) Normal ara musluk Resim 1.1.1. filtre. Kullanılacak malzeme cinsine göre ara musluğu kullanılır. normal (rezervuar ve armatür için) ara musluğu olarak adlandırılır. keten ve inşaat artığı gibi maddelerdir. Kullanma Yerine Göre Ara Muslukları Sıhhi tesisat uç malzemeleri olan lavabo. Filtre olarak gözenekli tel veya plastikten. klozet ve pisuvar gibi malzemeler su kullanma malzemeleridir. Bu maddeler bazı armatürlerin kapama disk veya klapelerine zarar verebilir.

1.a) Filtreli b) Filtresiz Resim 1. Kullanma yeri konumuna göre uygun ara musluğunu kullanmak gerekir. Büyüklük Durumuna Göre Ara Muslukları Ara musluğunun büyüklüğü. Ara musluğunun boru bağlantı diş bitimiyle su çıkış ağzı arasıdır. Duvara paralel su girişli malzemelerin montajında kullanılır. Duvara dik su giriş ağızlı malzemelerin montajında kullanılır.1.3.1. Bu nedenle de ara muslukları da uzun veya kısa yapılır. uzunluğudur. 6 . musluğun su giriş ağzına 90° yapılır.3: Büyüklük durumuna göre ara muslukları 1. Su Çıkışına Göre Ara Muslukları Su kullanma yerlerinin konumları duvara paralel veya dik olur. 90° dönüşlü ara musluğunun su çıkış ağzı. Bağlantı yerine göre bu mesafenin az veya çok olması gerekebilir. Ara musluğunun su çıkışı da 90° dönüşlü ve aynı eksenli çıkışlı yapılır. musluğun su giriş ağzıyla aynı doğrultudadır. Bu nedenle düz ara muslukları yerini. Aynı eksen çıkışlı ara musluğu su çıkış ağzı.1. Günümüzde üretilen malzemelerin su giriş ağızları genellikle duvara paralel olacak biçimde üretilmektedir. a) Uzun b) Kısa Resim 1.4. dik ara musluklarına bırakmıştır.2: Filtre durumuna göre muhtelif ara muslukları 1.

Bu muslukların hemen hepsi. 2. Gövde Nipel Salmastra grubu Volan Volan vidası Oring Adaptör Rakor Şekil 1. bahçe ve hortum bağlantısı yapılması gereken yerlerde kullanılır. her tür hortum bağlantısı yapılacak yerde kullanılır. 7. Rakorlu musluk gövde. 4. Rakorlu musluklar kullanıldıkları yere.4: Su çıkış ağzına göre ara muslukları 1. Şekilde bir rakorlu musluk parçalarının isimleri verilmiştir. açma kapama düzeneğine ve büyüklüğüne göre çeşitlendirilir. Çeşitleri aşağıdaki gibidir.2: Parça sıralı rakorlu musluk Yaygın olarak rakorlu musluklara çamaşır ve bahçe musluğu da denir. Rakorlu Musluk (Çamaşır Musluğu) Çamaşır ve bulaşık makineleri. Gövde su çıkış ucu dişli olup somunludur. Rakor somunlu ucuna hortum bağlantı adaptörü takılır.a) 90° Dönüşlü b) Aynı eksenli çıkışlı Resim 1. İnceleyiniz. Aslında amacına uygun yerlere montaj edilmesi musluğun kullanış ve ömrünün uzun olmasını sağlar. salmastra grubu. 7 .1. 8. Tesisat bağlantı ağzı ½” (15 mm) ve ¾” (20 mm) olarak üretilir. 5.2. volan ve adaptör gibi ana parçalarından oluşur. 1. 6. 3.

Rakor bağlantı ucuna su kontrolünü yapacağı malzemenin hortum bağlantısı yapılır. Rakorlu musluklarının bir kısmı hortum bağlantı adaptörüyle birlikte üretilir. Açma kapama işlemi daha uzun sürede ve volanın tur dönüşüyle yapılır. Açma Kapama Düzeneğine Göre Rakorlu Musluklar Rakorlu muslukların açma kapama işlemini salmastra grubu yapar.1. Kullanma Yerlerine Göre Rakorlu Musluklar Rakorlu musluklar çamaşır ve bulaşık makinesi bağlantılarında.1. Muhtelif rakorlu musluk tipleri aşağıda gösterilmiştir. Çamaşır ve bulaşık makinelerini bağlamak amacıyla yapılanlarda adaptör yoktur.1.2.5: Kullanma yerlerine göre muhtelif rakorlu musluklar 1.3: Küresel ve contalı musluğun iç yapısı 8 . Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi suyun yön değiştirmemesi nedeniyle musluğun basınç kaybı yok denecek kadar azdır. Suyun akışının S yapması akış hızını doğrudan etkiler. Küçük hareketle musluğun tam akışı sağlanabilir. Küresel rakorlu musluklarda su akışı yön değiştirmeden musluktan akar.2.1. Lastik contalı rakorlu musluklarda su akışı yandaki şekilde olduğu gibi S yaparak musluğu terk eder. Adaptörlü olanlar makinelerde kullanılacaksa adaptör çıkartılarak yerine makine bağlantı hortumunun somunu sıkılır. bir kısmı da küresel metal yapılı olarak üretilir. Tesisat boru sisteminin uç noktalarına bağlanır. bahçe sulama ve çeşitli temizlik amaçlı olarak kullanılır. Şekil 1. Bir kısım muslukların açma kapama düzeneği lastik contalı olurken.2. Parçalarını sırasıyla incelemeniz konuyu anlamanıza yardımcı olur. a) Genel amaçlı rakorlu musluk b) Bahçe musluğu c) Çamaşır musluğu Resim 1.

1. Eviye Musluğu Sıcak su tesisatı olmayan ve sadece soğuk su kullanılması gereken eviyelere su akıtmak için kullanılır. Büyüklüğüne Göre Rakorlu Musluklar Su kullanma yerlerinin konumuna göre musluğun boyu uzun veya kısa olması gerekir.3.1.1. Duvara veya tezgaha monte edilir. Şekil 1. Düz (Adi) Musluk Düz musluk. Su akışı musluk içinden S yaparak geçer.6: Küresel rakorlu musluk 1.2. Farklı bir özelliği olmadığı için adi musluk da denir. su tesisatındaki basınçlı suyun istenilen miktarda ve doğrudan su kullanma yerlerine akıtılması amacıyla kullanılır.4: Düz musluk kesiti Düz muslukların eviye.1.1. bükmeli. Kendisinden sonra her hangi bir armatür kullanılmaz. Tesisat sisteminin uç noktasına bağlanır. Aşağıdaki şekilde bir düz musluğun içyapısı görülmektedir. 9 . 1. Bu nedenle boyları uzun veya kısa yapılarak musluğun kullanımını kolaylaştırır.3. Su çıkış ağzı döner boruludur. Bu musluk çeşitlerini inceleyelim. perlatörlü ve standart musluk olarak çeşitleri vardır.3. ankastre lavabo. Resim 1. Aşağıda görülen uzun ve kısa küresel musluğu gözlemleyiniz.

Buradan da anlaşılacağı gibi musluk bağlantı ucu lavabo içinde kalarak gizlenir.1.2. Su çıkışı döner bir borudan olur. Aşağıdaki şekilde montaj sıralı bir musluk şekli verilmiştir. Resim 1.8: Muhtelif ankastre lavabo musluğu 10 .7: Dik ve yatık döner borulu eviye muslukları 1.3. + a) Dik borulu b) Yatık borulu Resim 1. Ankastre Lavabo Musluğu Ankastre gizli anlamındadır. Musluk gövdesi ve salmastra grubu diğer musluklar gibidir.Döner borusu dik ve yatık yapılır. Döner boru kullanımı kolaylaştırmak için uygun yükseklikte yapılır. Çıkış ağzının hareketli olması bulaşık yıkamayı kolaylaştırır.

Üzerine herhangi bir kaplama yapılmadığı için ucuzdur. Bükmeli musluk Bükmeli musluk estetiğin önemli olmadığı yerlerde kullanılır. Resim 1. Sokak çeşmelerine ve su taşıma amaçlı kapalı kaplara da takılabilir. 17. 16. 13. Köy ve kasaba gibi küçük yerleşim yerlerinde çok kullanılan bir musluk türüdür. 12.3. 14 grubu Şekil 1. 6. 9. Yapısı basittir. Pirinç malzemenin yüzeyi sinterlenerek parlatılır. 4. 3. 17 grubu 11. 8.5: Montaj sıralı ankastre lavabo musluğu 1. 11.9: Muhtelif bükmeli musluklar 11 . 18.1. 15. 2. 13. 10.3. 16. 5. 19. 12.1. 14. 7. Gövde Nipel Salmastra grubu Volan Volan vidası Rozet Conta Conta Conta Somun Salmastra Rondelâ Somun Boru Conta Süzgeç Somun 15.

Siz de bir musluk üzerinde parçaların sıralamasını yapabilirsiniz. Bir kısım standart musluk ağızlarına plastik süzgeç konulur. salmastradan başka teferruatı yoktur.6: Montaj sıralı perlatörlü musluk 10 1. Montaj yerine göre boyları uzun ve kısa yapılır. 2. 9 8 7 6 5 4 1. Perlatörlü musluk suyun akışına hava karıştırır. a) Uzun b) Kısa Resim 1.1. Perlatör aynı zamanda suyun çıkışında filtre görevi de görür. 8. Gövde. 9.1.3. 7. Somun Filtre Conta Gövde Musluk içi nipeli Salmastra grubu Vida Volan Kapak 1.10: Uzun ve kısa standart musluklar 12 . Uzun ve kısa boylarında üretilir. Plastik süzgeç basınçlı suyun akışını düzenleyerek az da olsa filtreleme yapar. Aşağıdaki şekilde montaj sıralı perlatörlü musluğun parçaları gösterilmiştir.5.3.1. 10. Duvara monte edilir.4. Standart Musluk En yaygın olarak kullanılan musluk çeşididir. 5. 4. Aynı zamanda suya hava karıştırıldığı için suyun lezzeti artar. Perlatörlü Musluk Perlatör karıştırıcı olarak kullanılır. 3 perlatör grubu 3 2 1 Şekil 1. 2. 3. Suya karışan hava musluk çıkışında suyun akışını yumuşatır. 6.

2. Kauçuk içine tel veya ip örgülü olanlar estetik değildir. Musluk Bağlantı Elemanları Muslukların amacına uygun kullanılabilmeleri için montajı tamamlayan yardımcı elemanlarla birlikte takılır. Rozet yüzeyinin çizilmemesine özen gösterilir. bezir yağı gibi maddelerin rozet yüzeyine bulaşmamasına dikkat edilir. Spiral Bağlantı Hortumu Ara musluklarının akışkan kontrolünü yapacağı tesisat malzemesi arasındaki bağlantıyı sağlayan ara montaj elemanıdır. Musluk rozeti yüzeyi krom kaplı ve estetik görünümlüdür. Musluk yerine takıldıktan sonra bu boşluklar çirkin görünür. Bu elemanlar musluk çeşidine göre değişik tip ve biçimlerde yapılır.11: Musluk rozeti 1. Bunlar musluk rozeti. Üretimi kolay ve ucuzdur. Paslanmaz sacdan preslenerek yapılır. Bu tür kirlenmeler hemen temizlenmelidir. Musluk rozetine musluk aynası da denir. Sıhhi tesisat sistemleri basınçlı tesisatlar olduğu için spiral hortumlar yüksek basınca dayanıklı olması gerekir. Sülüğen boya.2.1. Musluğun rahat takılabilmesi için az da olsa bu boşluğun olması gerekir. Resim 1. Daha çok gözden uzak olan yerlerde (rezervuarlarda) kullanılır. 1. -40°C Sıhhi tesisatta her tür ara bağlantı elemanı olarak kullanılabilir. Montaj sırasında rozetin ezilmemesine dikkat edilir. Yoksa çizilen yer çabuk karararak görüntü bozukluğu meydana getirir. Musluk rozeti kuralına uygun takılmalıdır. Bu kötü görüntüyü kapatmak için musluk rozeti kullanılır. Musluk Rozeti Musluğun monte edildiği boru ağzı kenarları duvar boşluğudur. Montaj delik çapı. musluk dış çapı kadardır.1.2. Uygun takılmayan musluk rozetinin görünümü de kötü olur. 13 .2. spiral bağlantı hortumu ve uzatma parçalarıdır. Bu hortumlar dayanıklı kauçuk içinde çelik tel olacağı gibi ip takviyeli veya kauçuk üzerine paslanmaz molibden alaşımlı çelik tel örgü yapılarak üretilir. Kauçuk üzerine molibden alaşımlı tel örgü yapılmış hortumlar basınca daha dayanıklı ve görünüşleri daha iyidir.

½” (15 mm) ve ¾” (20 mm) ölçülerindeki hortumlar kullanılır. Ø Ø Ø Hortumların kırılması önlenmeli. En çok 3/8” (10 mm). Her iki ucu aynı çaplı (1/2”-1/2” gibi) veya farklı çaplı (3/8”-½”) olarak üretilir. Musluk takılacak ağızlar sıva ve fayans yapıldıktan sonra derinde kalır.Çelik örgü 3/8” metal Kauçuk 3/8” metal kauçuk ½” plastik somu a) Çelik örgü muhafazalı somu b) Naylon ip takviyeli kauçuk Resim 1. Resim 1. Sıhhi tesisat malzemelerinin bağlantısında daha çok 3/8”-1/2” çapında olan hortumlar kullanılır.13: Spiral bağlantı hortum montajı işlemlerinde doğru-yanlış kıyaslaması 1. İşte bu seviyeyi ayarlamak için uzatma parçaları kullanılır. Uzatmalar Sıhhi tesisat boruları sıva ve fayans yapımından önce döşenir. Spiral bağlantı hortumlarının montajında şunlara dikkat edilmelidir. Piyasada ½” ve ¾” çaplarında imal edilir. Armatürlerin bağlantı yapılabilmesi için bırakılan tesisat ağızlarının bitmiş duvar yüzeyiyle aynı seviyede olması gerekir. alçı veya sıva ile teması önlenmeli.12: Çelik örgü muhafazalı bağlantı hortumu Spiral bağlantı hortumları muhtelif boy ve çaplarda yapılır. Boyları 10–15–20–25–30–40-50 mm ölçülerinde bulunur. Hortumların çimento. 14 . Hortumların esnek yerlerinden anahtar ile tutulmamalı.3. Uzatmalar pirinç malzemeden yüzeyi krom nikellenerek üretilir.2.

Musluk yüzeyi temiz tutulmalı ve montajda oluşan bezir yağı. estetik olmaz ve kullanan kişiyi sürekli rahatsız eder. Klozet taharet musluğu 40 cm. Ankastre lavabo ve eviye musluğunun bağlantısı için ara musluğunun yerden yüksekliği 41–55 cm ‘dir. sülüğen boya gibi madde artıkları hemen temizlenmelidir. Muslukların montajında önce.14: Boy sırasına göre uzatma parçaları 1. üretici firmaların istediği montaj ölçüleri göz önünde bulundurulmalıdır. Alaturka hela taşı taharet musluğunun yerden yüksekliği 15–20 cm ‘dir. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Lavabo için adi musluğun yerden yüksekliği 105–110 cm ‘dir. normal bir insanın armatürü rahat kullanabilmesinden ortaya çıkan yaklaşık değerlerdir. Bu değerler musluk ve kullanma yerine göre montaj ölçüleri aşağıda verildiği gibidir. Pisuvar musluğunun yerden yüksekliği 110 mm ‘dir. rezervuar musluğu 15 cm yükseklikte takılır. Genellikle 110 cm tercih edilir. 15 . Musluk Bağlantısı Yapma Musluklar günlük hayatımızda sürekli kullanıldığı için kuralına uygun montaj yapılması gerekir. Uygun bağlanmayan bir musluk düzgün çalışmaz. Muslukların montajında şunlara dikkat edilir: Ø Ø Musluk yüzeylerinin çizilmemesine özen gösterilir.3. bilinen montaj ölçüleri kullanılır. Montaj için belirli bir montaj ölçüsü şartı aranmadığı zaman. Bilinen ve yaygın olarak kullanılan montaj ölçüleri.Resim 1. Rezervuar için ara musluğunun yerden yüksekliği 210–225 cm ‘dir.

Asit içeren sıvı ve toz temizleyiciler kullanılmaz. Musluk montajı yapabilmek için belirli bir işlem sırasını takip etmek gerekir.Ø Muslukların sıkılmasında dişli anahtar kullanılmaz.15: Musluğa teflon sarımı Ø Ø Ø Musluk vida dişlerinin tırtılı kontrol edilir. Musluk dişi tırtırlı değilse eski bir testere lamasıyla tırtıllanır. Bir kısım üreticiler vida dişlerini çentikli. Ø Ø Musluk dişine sarılan kendir ve teflon bant liflerinin borunun içine kaçmasını önleyiniz. Diş yüzeyleri parlak ve kaygan olduğu için kendir tutmaz. İşlem sırasına uyulmadığı takdirde bağlantı işinde zorlanılır. Musluk bağlantı işlemleri aşağıdaki gibidir. Daha sonra su kaçağı yapabilir. Musluk yüzeyi yumuşak bezle ılık sabunlu su ve sirkeyle temizlenir. bir kısmı ise çentiksiz üretir. Musluk rozeti dişli kısma takılır. Güç yettiğince elle sıkılır. Resim 1. Yapılan işlemler aksayarak tekrar başa dönülür. 16 . Anahtarla sıkılması gerekiyorsa plastik ağızlı kurbağacık armatür montaj anahtarı kullanılır.

Musluk temiz bir bezle silinerek temizlenir. 17 .16: Yerine montaj edilmiş musluk Ø Ø Ø Musluk dişine kendir sarılarak bezir yağı veya sülüğen boya sürülür ya da kendir yerine teflon bant sarılır. Musluk su çıkış ağzı yer düzlemine dik olacak biçimde elle sıkılır.Resim 1.

şekilde verilen musluğu parçalarına ayırarak sırasıyla takınız. Ø Uygun takım kullanarak sıkınız. Ø Kullanacağınız araç gereçleri hazırlayınız. Ø Parçaları sırasıyla takınız. Ø Musluk parçalarını inceleyiniz. Uygun takım kullanarak zamanında bitiriniz. 5. işi Ø Dişli anahtar kullanmayınız. Araç ve gereçler Musluk Ø12 mm allen anahtar Boru mengenesi Kurbağacık anahtar ½” boru parçası ½” manşon ULAMA FA –1İŞLEM BASAMAKLARI Ø Takımları hazırlayınız. Ø Musluk gövdesi içinde suyun akış yolunu inceleyiniz. 3. Ø Ø Parçaları sırasıyla takınız. Ø Kullandığınız araç ve gereçleri Ø Çalışma alanınızı yerlerine koyunuz. Ø İşi zamanında bitiriniz. 4. unutmayınız. temizlemeyi Ø Musluğu parçalara ayırınız. Ø Musluk parçalarını temizleyiniz. ÖNERİLER Ø İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı hazırlayınız. Ø Söktüğünüz parçaları inceleyerek görevlerini söyleyiniz. Ø Musluğu geçici olarak mengeneye bağlı manşonlu bir boru ucuna bağlayınız. 2. 6. 1. Ø Uygun takım kullanarak musluğu parçalarına ayırınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem basamaklarını takip ederek. 18 .

UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekli verilen musluk bağlantısını işlem sırasını takip ederek yapınız. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Ø Ø Musluk Kendir Çekiç Ø12 mm allen anahtar Keski U Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Musluk rozeti (aynası) Lastik ağızlı kurbağacık anahtar Uzatma 19 .

Ø Ø Ø Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Ø Ø Ø Ø Musluğu temiz su borusuna elle Ø sıkarak takınız. Musluğu sıkmak için kesinlikle boru anahtarı gibi musluğu çizecek dişli takım kullanmayınız. Kendiri dişlerin gidiş yönünde musluk ucundan gövdeye doğru sıkıca sarınız. Musluğu taktıktan sonra düzgünlüğünü gözünüzle kontrol ediniz. Montaj ağzını çekiç ve keski kullanarak temizleyiniz. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Kuvvetiniz yetmiyorsa lastik ağızlı kurbağacık anahtar kullanınız. Musluk dişlerini eski bir testere laması veya eğe ile tırtıllayabilirsiniz. Bezir yağı kullanmanız tavsiye edilir. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. dişlerine kendir Ø Ø Kendir sardığınız musluğun dişlerine bezir yağı veya Ø sülüğen boya sürünüz. Temrin malzeme listesine göz atınız. Önce musluk rozetini takınız. Ø Musluğun sarınız. Ø Ø Ø Ø Musluğu temizleyiniz. Musluğun montaj ağzı içeride kalıyorsa uygun uzatma parçası kullanarak muslukla duvar arasındaki mesafeyi ayarlayınız. Montaj ağzı ile musluğun aynı eksende olmasına dikkat ediniz.YGULAMA FAALİYETİ–1 İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø Ø Musluğun dişlerini tırtıllayınız. Sarılan kendire zarar vermeden kendirle aynı yöne doğru bezir yağını sürünüz. 20 . Ø Temizleme işleminde kuru bez kullanınız. Musluğu çevirmek için aşırı bir kuvvet harcamayınız.

6. Muslukların açma kapama işleminde musluk ……………. Ankastre armatürün akışkan kontrolünü yapan ve tesisat borusuna doğrudan bağlanan musluğa …. 7. Ara musluğunu ankastre armatüre bağlamak için ………… ……… ……… kullanılır. 2.. 4. 8. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. mm olmalıdır. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz.……. denir. Tesisat borularından ve kaplardan istenilen miktarda akışkan almak için kullanılan armatürlere ………………..………… denir. Musluklar ……… ve . Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz 21 . 3.. 5.ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME DEĞERLENDİRME BOŞLUK DOLDURMALI TEST Boş olan kısımları doldurunuz. Muslukların montajında kesinlikle dişli anahtar ………………………. elle döndürülür. anma çaplarında üretilir. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız.. Musluk montajında musluğun yerden yüksekliği ………. 1. ……. Cevaplarınızı cevap anahtarından kontrol ediniz. Musluğun duvarla arasındaki kötü görüntüyü kapatmak için ………… kullanılır.

laboratuarlar. beceri ve deneyime sahip olabileceksiniz. Ø Ø Ø Ø Ø Bölgenizdeki sıhhi tesisatçıları ve doğal gaz tesisatçılarını gezerek armatür montajının nasıl yapıldığını araştırınız. ARAŞTIRMA Ø Sıhhi tesisat armatürleri satan işyerlerini gezerek armatürler hakkında sorular sorunuz. Evinizde veya bölgenizde bulunan inşaatlardaki armatürleri inceleyiniz. 22 . Araştırma konusunda sanal ortamda ve ilgili sektörde kaynak taraması yapınız. Bataryalar kullanıldıkları yerlere göre lavabo. Montaj şekline göre duvar tipi ve ankastre tipi olmak üzere iki çeşittir. Sıcak su ile el ve yüz yıkanması gereken yerlerde kullanılır. bide bataryası adlarını alır. Topladığınız bilgi ve dokümanları rapor haline getiriniz. eviye. Su çıkış borusunun durumuna göre döner borulu veya sabit borulu da olabilir.1. banyo. 2. Tek gövdeli ve çift gövdeli olarak imal edilir. yemekhaneler. Bu işyerlerinde hazırlanmış sıhhi tesisat montaj stantlarını inceleyiniz. 2.1. Bataryalar Sıhhi tesisat sistemlerinden sıcak ve soğuk suyu istenilen oranlarda karıştırarak akıtabilen armatürlere batarya denir. Bataryalar Türkiye’de TS 325 ile standart altına alınmıştır. Duvara veya zemine monte edilen duvar tipi ve ankastre tipi bataryalar vardır. Gerektiğinde sadece soğuk veya sıcak su akıtılabilir. Hazırladığınız raporu atölyede tartışınız. Örneğin hastaneler. BATARYA BAĞLANTISI YAPMAK 2. Lavabo Bataryaları Lavabolarda kullanılan sabit borulu bataryalardır.1.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür ve aksesuar montajını yapabilecek bilgi. boyahaneler gibi yerlerde rahatlıkla kullanılabilir. duş.

Genel olarak tek gövde ve çift gövde olarak iki gruba ayrılabilir. Volanlı ve kumanda kollu olarak çeşitleri vardır.1: Çift gövde ankastre lavabo bataryası 23 . Ankastre Lavabo Bataryaları Lavabo üst zeminine monte edilen batarya türüdür. Sifon kumandalı ve kumandasız olarak çok çeşitli biçimlerde üretilir. Lüks olanlar göze hoş görünür. Montaj edildikten sonra batarya bağlantı gövdesi lavabo içinde kalır.1: Muhtelif tek gövde lavabo bataryaları Çift Gövde Ankastre Lavabo Bataryası Su çıkış borusu ve açma kapama düzenekleri ayrı parçalardan yapılmış bataryalardır. soğuk su sağda olacak şekilde çıkış borusu ortaya konulmuştur.2. a) Kumandasız b) Kumandalı Şekil 2. Sifon boşaltma suyunun kontrolü için sifon kumandalı ve kumandasız üretilirler. Konulacağı lavaboya tek batarya deliği açılarak montaj edilir. Bataryanın diğer parçaları lavabo altında kalır. Tek Gövde Ankastre Lavabo Bataryası Açma kapama düzeneği su çıkış borusu üzerine konulmuş lavabo batarya çeşididir.1. El yıkamakta kullanılan lavabo bataryaları çok farklı biçimlerde yapılır. Resim 2.1. Başka amaçlı su kullanma işleri için uygun değildir.1. Bu nedenle estetik olurlar. Batarya su çıkış borusu ve volanlar görünür durumdadır. Su çıkış borusu el yıkama yüksekliği kadardır. Lavaboya üç delik açılarak montaj edilir. Sıcak su solda.

Bide Bataryaları Klozet yanlarına konulan bidelere monte edilir. Bide üzerine ankastre montaj edilir.2. su giriş ağızları arası 153 mm standartta üretilir. a) Döner borulu b) Sabit borulu Resim 2.1. Eksantrik nipeller montajda 15 mm kadar ölçü toleransı kolaylığı sağlar. Montaj sonunda bataryanın hemen tamamı görünür. Farkı oynar perlatör uçlu olmasıdır. Resim 2. Lavabo yerden 800-850 mm yüksekliğe montaj edildiğine göre lavaboyla arasında 100-150 mm boşluk vardır.3: Tek gövde bide bataryası ve ölçülendirmesi 24 .1. Bağlantı ağzı eksenleri yerden 1100 mm yükseklikte monte edilir. Ankastre bataryaya göre lavaboyla arasında yeterli boşluk olduğu için el.2. ankastre lavabo bataryalarına benzer. Tek gövde bide bataryaları. Tek gövde ve çift gövde olarak çeşitleri vardır. Genel olarak tuvalet sonrası belden aşağı temizlik amacıyla kullanılır. duvara montaj edilen bataryalardır. Duvar Tipi Lavabo Bataryaları Lavabo üstüne.1.2. Bataryalar. Bu nedenle eksantrik nipeller kullanılır.2: Duvar tipi lavabo batarya çeşitleri 2. yüz yıkamanın yanında küçük hacimli kaplara su doldurma işlerinde de kullanılabilir. Bu tip bataryalar doğrudan tesisat boru ağızlarına bağlandığı için montaj ölçüsünü tutturmak zordur.

Boru bağlantıları ½” ‘dir. Döner borulu yapılır.1.2: Çift gövde bide bataryasının parça adlandırması 2. Ankastre ve duvar tipi olarak 2 çeşittir.1.4: Duvar tipi ve ankastre spiralli eviye bataryaları 2. Montajında eksantrik nipeller kullanılır. 25 . Banyo Bataryaları Banyolar için sıcak ve soğuk sudan istenilen oranda ayarlayarak kullanılan armatürlere denir. Duvar tipi ve ankastre olarak iki tipte yapılır. Duvar tipi eviye bataryaları. Ankastre eviye bataryaları mutfak tezgâhı üzerine.3. eviyenin üstünde yerden 85 cm yüksekliğe monte edilir. a) Duvar tipi döner borulu b) Ankastre spiralli Resim 2.Şekil 2. Su çıkış borusu döner veya spiralli boruludur. Eviye Bataryası Mutfaklarda eviyelere montaj edilerek bulaşık yıkama amaçlı kullanılır.4. Spiral boru kullanım kolaylığı sağlar. su eviye içine akacak biçimde yapılır.

Resim 2.4. Duşu askıya asılarak kullanılır. Asıl gövdeyi oluşturan bağlantı boru ve parçaları sıva altında kalır.1.1. Montajdan sonra açma kapama volanları. Diğer bağlantı aksamları görülmediği için estetik olur.1. Ankastre Banyo Bataryası Banyolarda küvet üzerine ya da küvet kenarına yapılan zeminlere monte edilen batarya türüdür. Eğer yok ise Küvet kenarlarına konan fayans veya mermer üzerlerine de ankastre batarya montajı yapılabilir. Küvetlerin yan veya ayak tarafına monte edilir. Sıva üstü bataryaların gövdeleri tamamen açıktadır. Sıva üstü ve ankastre montaj edilenleri vardır. Küvetlerin gövdelerinde ankastre batarya montajları için yerler vardır. Duş teknelerinde duvar tipi bataryalar daha uygundur.5: Ankastre küvet bataryası 2. 2. su çıkış borusu ve duş açıkta kalır. Duş teknelerinde kullanmaya elverişlidir.Banyolarda genelde küvet ve duş teknesi kullanılmaktadır. Resim 2. Duvar Tipi Banyo Bataryası Banyoda duvara monte edilen batarya çeşididir.2. volanları. duş başlığı ve su yönlendirme kolları açıktadır. Bu bataryalara takılan duş ahizeleri ile duş almak daha pratik ve kolaydır.4.6: Duvar tipi sıva üstü banyo bataryası Duvar tipi sıva altı ankastre bataryalarının sadece su karışım çıkış borusu. 26 .

Fotosel kumandası gerilim kaynağına göre pilli ve elektrikli olmak üzere iki çeşittir. 220 şehir elektriğinden alarak birlikte montaj edilen adaptörü yardımıyla çalışan bataryalardır. Şehir elektriğinin kesilmesi durumunda fotosel görevini yapamaz. Resim 2.5. yüz yıkamak için kullanılır. 2. Genellikle 6-9-12 voltluk gerilim yeterlidir.5 voltluk pillerle çalışan bataryalardır.7: Duvar tipi ankastre banyo bataryası 2.5.1.8 bar aralığında basınçla çalışır. Maksimum su sıcaklığı 70 °C' dir.5-0. Düşük gerilimli elektrik enerjisiyle çalışır.8: Fotoselli pilli lavabo batarya ve ölçülendirmesi Fotoselli Elektrikli Bataryalar Sinyal üretimi güç kaynağı. Fotoselli Bataryalar Sinyal üreten ve sinyal alan iki göz arasına giren bir cismin sinyali kesmesiyle belirli sıcaklıkta ayarlanmış suyun akışını kontrol eder. Gereksiz su tüketimi yapmadığı için tasarruf sağlar. Fotoselli Batarya Çeşitleri Fotoselli bataryalar daha çok lavabolarda el. 0. 27 . Fotoselli Pilli Bataryalar Sinyal üretimi güç kaynağı dört adet 1.1.1.a) Montaj sonrası resmi b) Duvar içinde boru bağlantısı Resim 2. Ara musluğu ve batarya arası bağlantı çelik örgülü spiral hortumla yapılmalıdır. Su kullanımının bitmesinden 30 saniye sonra kendini kapatır. Batarya adaptörü 220 volt alternatif akımını 12 voltluk doğru akıma düşürür.

Fotoselli Bataryaların Kullanılması Ø Eller çıkış ucunun altına tutulduğunda yaklaşık 5 sn' lik su akışı başlar.Resim 2. Ø Armatür. Bataryayı bloke eden bu cisim kaldırıldığında.9: Fotoselli elektrikli batarya ve bağlantısı 2. 28 .2. Sinyal algılama mesafesi 0–130 mm kadardır. Maksimum su sıcaklığı 70oC kadardır.5–8 bar aralığında çalışır. herhangi bir objenin algılama gözünü kapamış olma ihtimaline karşılık kendini otomatik olarak kapatır.1. Armatür 30 saniyelik kullanım sonunda. Pilli fotoselli armatür çeşidine göre 6–9 volt alkalin pille (ömrü 2 yıl) çalışır. 0. pilleri bitince veya akım kesilince su akışı yapmaz. Fotoselli Bataryaların Özellikleri ve Kullanılması Fotoselli Bataryaların Özellikleri Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Işıkla uyarı sistemi vardır. Elektrikli fotoselli armatür 12 volt elektrikle çalışır.5. armatür tekrar çalışacaktır.

Ø Armatürün yan yüzeyindeki kumanda kolu istenilen sıcaklığı elde etmek için kullanılır. Ø Eller şekilde görüldüğü gibi algılayıcı göze 30 mm uzaklıkta 2 sn süre ile tutulursa su akışı 30 sn kesintisiz olarak sürer. Ø Fotosel gözleri temiz tutulmalıdır. Algılayıcı gözün önü herhangi bir bezle kapatıldığında zamanlayıcı çalışmaz. Eller çekildiğinde su akışı otomatik olarak kesilir. Fotoselli Bataryaların Bakımı Ø Temizlik sırasında önü kapatılmalıdır. Ø Ø Uzun süre kullanılmayan armatürde geç algılama olur. 29 .

algılayıcı göz içindeki kırmızı ışığın yanıp sönmesi ile anlaşılır.Ø Ø Ø Armatür yumuşak bez ve sirkeyle temizlenmelidir. Kutusundan çıkan orijinal filtreli ara musluğu ile kullanılmalıdır. Pilli fotoselli armatürün pilinin değişmesi gerektiği. Sert ve çizici maddelerle temizlenmemelidir. Ø Ø Periyodik filtre ve perlatör temizliği yapılmalı. Ø Ø Armatürün alkalin pil tüketimi oldukça azdır. Çalışmama Durumunda Yapılacaklar Bataryadan su akışı yoksa: 30 . İlk uyarıdan itibaren birkaç gün içinde pil değiştirilmelidir. Fotoselli armatürlerin direk güneş ışığı alan bir yere montajından kaçınılmalıdır. Asit içeren temizleme maddeleri kullanılmamalıdır. Alkalin pillerin her durumda iki senede bir değiştirilmesi tavsiye edilir.

Bide için ankastre batarya ara musluğunun yerden yüksekliği 150 mm ‘dir. Kırmızı ışık uyarı sistemi kontrol edilir. Yoksa bilinen montaj ölçüleri uygulanır. Boru ucunun duvar yüzeyinden az veya çok olması. Lavabolar için ankastre batarya ara musluklarının yerden yüksekliği 410-550 mm ‘dir. Boru uçları bitmiş duvar yüzeyine sıfır ve eksenleri dik olmalıdır. Suların kesik olup olmadığı kontrol edilir. Ara muslukların açık olup olmadığı kontrol edilir. Pillerin boş olup olmadığı ve/veya doğru takılıp takılmadığı kontrol edilir. Montaj ölçülerinde. Algılama gözlerinin temiz olup olmadığı kontrol edilir.2. 31 . varsa önce üretici firmanın montaj ölçüleri dikkate alınır. 2. Bataryalar seramik tesisat malzemesi üzerine veya duvara monte edildikleri için. Batarya Bağlantısı Yapmak Bataryalar önceden çekilmiş sıhhi tesisat boru uçlarına monte edilir. montaj ölçüleri dikkate alınır.Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Algılama bölgesinde bir obje olup olmadığı kontrol edilir. rozetin ezilmesine veya boşta kalmasına neden olur. Eğer armatür çalışmıyorsa ara musluklar kapatılır ve servis çağırılır. Banyo için duvar tipi bataryanın yerden yüksekliği 750 mm ‘dir. Ø Ø Ø Ø Eviye ve lavabo için duvar tipi bataryanın yerden yüksekliği 1100 mm ‘dir. Kasan bir batarya kaçak yapar. Boru eksenleri dik olmazsa batarya uçlarının kasmasına neden olur. zorlandığı zaman bağlantı somunu dibinden kırılır. Bataryalarda yaygın olarak kullanılan montaj ölçüleri şunlardır. Boru uçları eksenleri ayarlanarak uzatma parçalarıyla duvar yüzeyi sıfırlaması yapılır.

Suyu açarak sızıntı olup olmadığını kontrol ediniz. Duvar Tipi Batarya Bağlantısının Yapılması Duvar tipi bataryaların montajı aşağıdaki işlem sırası takip edilerek yapılır. dişlerini tırtıllayınız Rakor contalarını kontrol ediniz.1. Rakorları karşılıklı olarak elinizle sıkınız. Düzgünlüğünü gözle ve su terazisi ile kontrol ediniz.10: Duvar tipi batarya montaj işlemleri 32 . Bataryayı elinize alınız ve deveboynunun dişlerine yaklaştırınız. Her iki rakorun da dişlerinin nipellere kavradığından emin olunuz. Deveboynuna kendir veya teflon bant Bataryanın su alma ağzına montajında sardıktan sonra su alma ağzına sıkınız ve kullanılacak olan deveboyunlarını alarak batarya rozetini geçiriniz. Bir kurbağacık anahtarı veya açıkağızlı anahtar kullanarak rakorları iyice sıkıştırınız.2. Her iki deveboynuna da bataryayı dayayınız.2. Resim 2. Batarya rakorlarının her birini birer tur çeviriniz.

2.2. Batarya bağlantı aparatlarını kontrol ediniz. Tespit vidasını bataryaya monte ediniz Esnek sıcak su hortumunu bağlayınız. Lavabonun batarya deliğini kontrol ediniz. Tespit somununu vidasından sökünüz.2. 33 . Ankastre Batarya Montajı Ankastre bataryaların montajı aşağıdaki işlem sırası takip edilerek yapılır. Montajını yapacağınız bataryayı inceleyiniz.

Bataryanın altından hortumları kontrol ediniz. Hortumları batarya deliğinden geçiriniz. Her iki hortumun da sıkılığını kontrol ediniz Batarya üst contasını batarya üzerine koyunuz.Esnek soğuk su hortumunu bağlayınız. Bataryayı düzgünce yerleştiriniz. 34 . Alt contayı takınız.

Tespit somunları geniş ağızlı tornavidalarla da sıkılabilir Elinizle alttan kuvvet uygulayarak kontrol ediniz.Conta üzerine baskı rondelâsını yerleştiriniz. Tespit somununu pense veya lokma anahtar ile sıkıştırınız. Hortumları ara musluklara monte ediniz. 35 . Tespit somununu takınız. Hortum rakorunun contasına dikkat ediniz.

Ø Pil kutusunun duvara montaj için kendinden yapışkanlı bir levhası ve vida ile tutturmak için içte 2 deliği mevcuttur.5V'luk LR6 AA alkalin pil yerleştirilir.2. Her iki montaj şeklinde de.3.Elinizle bir müddet sıkıştırınız. pil kutusu contasının somunu sökülür ve kablo buradan kutunun içine sokularak conta iyice sıkılır. 36 . Kablo pil yuvasına bağlanır. Fotoselli Batarya Montajı Ø Tesisattaki mevcut ara musluklar. Pilli Fotoselli Armatürlerde. Resim 2. Filtreli ara musluk tesisata bağlanır. kutuplarına dikkat ederek 4 adet 1.11: Ankastre batarya montaj işlemleri 2. Açıkağız anahtar veya kurbağacık anahtarı ile sıkıştırınız. Pil yuvasına. Ø Ø Armatür lavaboya monte edilir. armatürle beraber verilen ara musluklarla değiştirilir. kablo çıkışının aşağıya doğru bakması sağlanmalıdır.

armatür çalıştırılır ve ara musluklar yardımıyla tesisattan gelecek su debisi ayarlanır. pil değişikliğinin rahatça yapılabileceği bir yere yerleştirilmesi gerekir.Ø Pil kutusunun. 37 . Son olarak.

UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekilde verilen duvar tipi lavabo bataryası bağlantısını. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇ LİSTESİ Ø Ø Ø Ø Duvar tipi batarya Kendir Çekiç Ø12 mm allen anahtar Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Musluk rozeti (aynası) Kurbağacık anahtar Keski 38 . işlem basamaklarını takip ederek yapınız.

Bataryanın rakorlarında bulunan contaları düzgünce yerleştiriniz. Ø Ø Ø Ø Ø Batarya üzerindeki deveboyunlarını sökerek rozetlerini çıkarınız. Ø Ø Ø Rozetleri deveboynuna geçiriniz. Çalışma alanınızı unutmayınız. ve gereçleri Ø 39 . Ø Ø Batarya teraziyle ediniz. Kendiri dişlerin gidiş yönünde uçtan gövdeye doğru sarınız. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Kendire bezir yağı sürünüz. Deveboyunları bu ölçü civarında olacak biçimde ayarlayınız. Temrin malzeme listesine göz atınız. Bataryayı takacağınız yeri kontrol ediniz.İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø Ø Bataryanın takılacağı sıcak ve soğuk su borusunun ölçüye uygunluğunu ve düzgünlüğünü kontrol ediniz. Ø Ø Ø Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Batarya gövdesinin çizilmesini önleyiniz. rakorunu sıkıştırarak düzgünlüğünü kontrol Ø Ø Ø Kullandığınız araç yerlerine koyunuz. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Ø Rakor contalarını koyunuz. Açıkağızlı anahtar veya kurbağacık anahtarı kullanınız. Deveboyunlarının dişlerini tırtıllayarak kendir sarınız. temizlemeyi Ø Ø Deve boyunlarını bataryanın bağlantı ucları arasındaki 153 mm ’lik ölçüye göre yeterince sıkınız. İki ağızlı anahtar veya kurbağacık anahtarı kullanınız. Mümkün olduğu kadar el ile çalışınız. Elinizle çevirerek duvara değene kadar sıkınız. Batarya delik merkezleri arası 153 ’mm ölçüdedir. Gereğinden fazla güç uygulamayınız.

Lavaboda batarya deliği yoksa sivri uçlu çekiçle açınız. . TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Çift gövde batarya Lavabo İnce uçlu çekiç Ø Ø Ø 24 açıkağız anahtar 32 mm L anahtar Tornavida İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø İşe hazırlığınızı yapınız. Gövdeler arası bağlantı borularını takınız. Ø Bataryayı montaj etmeye hazırlamak. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekilde verilen çift gövde bataryayı montaj sırasına göre lavabo üzerine monte ediniz. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Bataryayı lavaboya takınız. Bataryayı ana parçalarına ayırınız. Batarya ağzını lavabo eksenine gelecek biçimde ayarlayınız. Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma ortamınızı hazırlayınız. 40 . Batarya gövdelerini lavaboya takarak somunlarını sıkınız. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız.

Elimizi yaklaştırdığımızda ………………….gösterir. ………………….kullanılır. 2.sıcak ve soğuk suyu akıtabildiğimiz sıhhi tesisat armatürüdür. Boş olan kısımları doldurunuz. kullanılır. 5. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız.. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz. 9. hortumlar kullanılır. 4. kaplanmıştır. Lavabo üzerine montaj edilen bataryalara ………………batarya denir.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME BOŞLUK DOLDURMALI TEST LÇME VE DEĞERLENDİRME 1. Ankastre bataryaları zemine montaj için …………………. istediğimiz oranlarda karıştırarak 3. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz modül değerlendirmeye geçiniz. Ankastre bataryaları ara musluklarına bağlamak için ………………. 41 .……….denir. 8. Bataryanın duvara montajında eksen mesafesini ayarlamak için …………………. suyun akmasını ………………… 6. Bataryanın dış yüzeyleri göze hoş görünmeleri için ………… . Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Bataryanın mavi renkli volanı …………. sağlayan bataryalara 7.. Cevaplarınızı cevap anahtarından kontrol ediniz.

MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Tek gövde ankastre bataryanın montajını şekilde görüldüğü gibi yapınız. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Su terazisi 32 mm L anahtar 24 mm açıkağız anahtar Metre Batarya Kendir veya teflon bant Batarya rozeti(aynası) Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Tornavida Kurbağacık anahtar Boru anahtarı İki ağızlı anahtar Deveboynu (Eksantrik nipel) Lavabo 42 .

3. 10. Kendinizi yetersiz görüyorsanız öğretmeninize danışınız. 43 . 4. 8. Yeterli görüyorsanız diğer modüle geçiniz. 7. Konuları arkadaşlarınızla tartışınız.PERFORMANS DEĞERLENDİRME KONTROL LİSTESİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1. 5. Tebrikler modülü başardınız. 2. Resmi iyice anladınız mı? Ankastre bataryanın ne olduğunu biliyor musunuz? Bataryanın tespit vidasını söktünüz mü? Spiral bağlantı hortumlarını takabildiniz mi? Bataryayı lavaboya takabildiniz mi? Hortumları ara musluklarına uygun takabildiniz mi? İşinizi zamanında bitirebildiniz mi? İşinizi yaparken arkadaşlarınızdan yardım aldınız mı? Çalıştığınız alanı temizlediniz mi? Kullandığınız takımları temizleyip teslim ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Bu faaliyet sırasında bilgi konularında veya uygulamalı iş parçalarında anlamadığınız veya beceri kazanamadığınız konuları tekrar ediniz. 9. 6.

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 Musluk Ara musluğu Spiral bağlantı hortumu Volanı Rozet (ayna) ½” (15mm) ¾” (20mm) 1100mm Kullanılmaz ÖĞRENME FAALİYETİ 2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 Batarya Ankastre Soğuk suyu Eksantrik nipel (eksantrik uzatma. deve boynu) Fotoselli batarya Esnek (spiral ) bağlantı Tespit vidası Krom-nikel 5 6 7 8 44 .

45 . 1996.Sınıf.KAYNAKÇA KAYNAKÇA Ø Ø Ø Ø ÖZKARA Hamdi. Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 10. 2003. KUMRAL. İlksan Matbaacılık. Metal İşleri Meslek Teknolojisi 2. Ankara. 1996. KUMRAL Sabri. KADIOĞLU Hüsnü. İgdaş yayını. Doğalgaz Yetkili Tesisatçının El Kitabı. Yayın Eğitim Enstitüsü Matbaası. Sınıf. Sabri Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 9. Ankara. 2003. Ankara. İstanbul. Yayın Eğitim Enstitüsü Matbaası.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful