T.C.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME

ARMATÜR VE AKSESUAR MONTAJI

ANKARA 2006

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR................................................................................................................ii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ................................................................................................3 1. MUSLUK BAĞLANTISI YAPMAK...............................................................................3 1.1. Musluklar .................................................................................................................3 1.1.1. Ara Musluğu......................................................................................................4 1.1.2. Rakorlu Musluk (Çamaşır Musluğu) ..................................................................7 1.1.3. Düz (Adi) Musluk..............................................................................................9 1.2. Musluk Bağlantı Elemanları....................................................................................13 1.2.1. Musluk Rozeti .................................................................................................13 1.2.3. Uzatmalar ........................................................................................................14 1.3. Musluk Bağlantısı Yapma .......................................................................................15 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................18 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................19 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................21 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ..............................................................................................22 2. BATARYA BAĞLANTISI YAPMAK ..........................................................................22 2.1. Bataryalar ...............................................................................................................22 2.1.1. Lavabo Bataryaları...........................................................................................22 2.1.2. Bide Bataryaları...............................................................................................24 2.1.3. Eviye Bataryası................................................................................................25 2.1.4. Banyo Bataryaları ............................................................................................25 2.1.5. Fotoselli Bataryalar..........................................................................................27 2.2. Batarya Bağlantısı Yapmak.....................................................................................31 2.2.1. Duvar Tipi Batarya Bağlantısının Yapılması ....................................................32 2.2.2. Ankastre Batarya Montajı ................................................................................33 2.2.3. Fotoselli Batarya Montajı.................................................................................36 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................38 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................40 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................41 MODÜL DEĞERLENDİRME...........................................................................................42 CEVAP ANAHTARLARI .................................................................................................44 KAYNAKÇA ....................................................................................................................45

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL MODÜL MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİLİK 582YIM034 Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme Isıtma ve Sıhhi Tesisat Armatür ve Aksesuar Montajı Musluk ve bataryaların standartlara ve tekniğine uygun olarak bağlanabildiği materyalidir. 40 / 32 Vitrifiye –2 Modülü’nü almış olmak. Musluk ve bataryaları tanıyarak montajını yapmak. Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür montajını yapabileceksiniz. MODÜLÜN AMACI Amaçlar Ø Ø Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun musluk bağlantısı yapabileceksiniz. Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun batarya bağlantısı yapabileceksiniz.

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

Ortam; Sınıf, atölye, laboratuar, işletme, kütüphane, ev, bilgi teknolojileri ortamı ( Internet ) vb. kendi kendinize veya grupla çalışabileceğiniz tüm ortamlar. Donanım; Musluk, kendir, teflon bant, bezir yağı, su terazisi, metre, batarya, tornavida, kurbağacık, iki ağızlı anahtar. Ø Ø Modülün içinde yer alan herhangi bir öğrenme faaliyetinden sonra, verilen ölçme araçları ile kendi kendinizi değerlendireceksiniz. Modül sonunda öğretmeniniz tarafından teorik ve pratik performansınızı ölçme teknikleri uygulayacaksınız. Modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirileceksiniz.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

diğer yaşam kaynaklarını da beraber getirir. hava ve toprağa ihtiyacı vardır. Su ise sınırlı miktardadır ve her yerde bulunmaz. Canlıların yaşamlarını sürdürebilmesi için su. beceri ve deneyime sahip olacaksınız. Günümüzde suyun kontrolünü yapan birçok yöntemler ve kontrol elemanları bulunmaktadır. Suyu en iyi şekilde kullanabilmek için çeşitli yöntemler geliştirmişlerdir. bu armatürlerin montajı için sıhhi tesisatçıya ihtiyaç duyulacağını unutmayalım. Bu modülde yerleşim alanlarımıza kadar gelen suyun akışını kontrol eden elemanlara genel adıyla armatür dediğimiz. taş gibi nesnelerle oluk biçimli kanallar yaparak suyun hareketine yön vermişler. çamur. suyun akışını durdurmuşlar veya azaltmışlardır. Bu modülde sıhhi tesisatın en uç noktasında su almakta kullandığımız armatürleri öğrenecek ve bunların montajını yapabilmek için gerekli bilgi. Daha o zamanlarda suyun akışını kontrol etmenin ne kadar önemli olduğunu anlamışlardır. İnsanların devamlı yaşamlarını sürdürdükleri her ortamda. Zamanla suyun akışını kontrol eden çeşitli yöntemler kullanılarak günümüze kadar geliştirilmiştir. yapraklar. bakır ve demir borularla suyu yerleşim alanlarına getirmişler ve kullanmışlardır. Doğanın bu üç temel öğesi. İlk zamanlarda suyun akışını kontrol için suyun önüne bir engel koymuşlar.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. özellikle ev ve işyerimizde mutlaka bir armatür olacağını. Daha sonraları teknoloji geliştikçe kurşun. sıhhi tesisat elemanlarını öğrenecek ve montajını yapabileceksiniz. İlk zamanlar ağaç kabukları. 1 . Hava ve toprak doğada bağımsız olarak bol miktarda bulunur. Bu nedenle insanlar yaşam alanlarını su kenarlarına kurmuşlar ya da suyu yerleşim alanlarına getirmişlerdir.

2 .

Kaplanan musluk göze hoş görünür. Topladığınız bilgi ve dokümanları rapor haline getiriniz. Musluklar Tesisat borularından ve kaplardan istenilen miktarda akışkan almak için kullanılan armatürlere musluk denir. Musluk yapımında genellikle bakır ve çinko alaşımı olan pirinç malzeme kullanılır. MUSLUK BAĞLANTISI YAPMAK 1. 3 . burada su kontrolünü yapan musluklardan bahsedilecektir. soğuk ve sıcak su gibi) üretilir ve kullanılır. 16 bar ve daha yukarı basınçlarda kontrol edilirler.1. Araştırma konusunda sanal ortamda ve ilgili sektörde kaynak taraması yapınız. polipropilen (Pp) plastik olan musluklar da yapılmaktadır. bir kısmı da bir başka armatürün akışkan kontrolünü yaptırmak (ankastre bataryalarda olduğu gibi) için kullanılır. beceri ve deneyime sahip olabileceksiniz. Hazırladığınız raporu atölyede tartışınız. Musluğun olduğu nokta akışkanın tesisatı terk ettiği yerdir. Günümüzde bakır ve kalay alaşımı olan bronz (tunç). Bir kısım musluklar doğrudan su kullanılan malzemelere (lavabo gibi) akış verirken. Musluklar tesisat sistemlerinin uçlarında kullanılır. Musluklar kullanılacağı akışkan cinsine göre (gaz. Armatür ve Aksesuar Montajı olduğu için. Sıhhi tesisat armatürleri satan işyerlerini gezerek armatürler hakkında sorular sorunuz. Musluklar TS 6’ya göre standart hale getirilmiştir. Bölgenizdeki sıhhi tesisatçıları ve doğal gaz tesisatçılarını gezerek armatür montajının nasıl yapıldığını araştırınız.10 mm ile 50 mm arasında değişen anma çaplarında üretilir. Kullanımı temiz ve ömrü uzun olur. Çalışma basınçları ise kontrol basıncının yaklaşık 2/3 katıdır. ARAŞTIRMA Ø Ø Ø Ø Ø Ø Evinizde veya çevrenizde bulunan armatürleri inceleyiniz. 1. Pirinçten yapılan muslukların dış yüzeyleri krom nikel alaşımıyla kaplanır. Bu işyerlerinde hazırlanmış sıhhi tesisat montaj stantlarını inceleyiniz.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ÖĞRENME FAALİYETİ–1 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür ve aksesuar montajını yapabilecek bilgi. Öğreneceğimiz modül Isıtma ve Sıhhi Tesisat.

Başlık ara musluğunun mili üzerindedir.Sıhhi tesisatta kullanılan musluklar kullanma yerine göre. salmastra grubu ve başlık adı verilen üç ana parçadan oluşur. 7. Ana vanayı kullanmaya gerek kalmaz. çeşitli tip ve biçimlerde yapılır. Salmastra grubu akışkanın yolunu kapatıp açmaya yarar. 1. klozet. 2. 3. bir kısmında ise kapak vardır.1.1.1: Ara musluğu parçaları 4 . Ara Musluğu Ankastre tipteki armatürlerden. Kapak ise salmastra grubunun üzerini kapatarak yapılan su ayarının gelişi güzel kullanımı önlemek için konulur. Su çıkış ağzı ise 3/8” (10 mm) ve ½” (15 mm) somun bağlantılı yapılır. yardımcı parçaların eklenmesinden kaynaklanır. Piyasada yaygın olarak kullanılan musluklar genel isimleriyle şunlardır: Ø Ø Ø Ara musluğu Rakorlu (çamaşır) musluğu Düz (adi) musluk 1. değiştirilmesi veya tamiri sırasında suyu kesmeye yarar. Boru tesisatına ara musluğunun bağlantısı için kullanılır. 8. Volan açma kapama için gerekli olan hareketin salmastra grubuna aktarılması için kullanılır. Ara musluğunun çeşidi ne olursa olsun prensip olarak içyapıları birbirine benzer. Bağlantı ağzı ½” (15 mm) dir. Gövde Salmastra grubu Başlık (volan) Vida Conta Rondelâ Konik bilezik Somun Şekil 1. Kendisinden sonra bağlanan sıhhi tesisat malzemesinin montajı. gövdede bulunan klape yuvasına oturarak akışkan yolunu açar kapatır. 4. Çeşitlerinin birbirinden farkı. Üzerinde bulunan klape. 6. Amaç ve biçimlerine göre adlandırılır. 5. Ara muslukları gövde. Gövde diğer parçaları üzerinde taşır. Kendisinden sonra armatür veya tesisat malzemesi olduğu için ara musluğu adını alır. Bir kısım ara musluklarında volan. pisuvar ve rezervuardan önce bağlanır. Giriş ve çıkış uçları boru dişlidir. Klapenin hareketini ise başlığa bağlı olan mil sağlar.

Filtre olarak gözenekli tel veya plastikten. klozet ve pisuvar gibi malzemeler su kullanma malzemeleridir. keten ve inşaat artığı gibi maddelerdir. klozetlerin taharetleri ve rezervuarlarıdır. Filtreli ara musluğunun kullanıldığı malzemeler genellikle seramik diskli bataryalardır. Bu nedenle ara muslukları filtreli ve filtresiz olarak iki tipte yapılır.1. kum ve kireç tortuları.1.1.1: Kullanma yerine göre muhtelif ara musluğu çeşitleri 1. taharet. hela taşı. Filtre Durumuna Göre Ara Muslukları Kullanma suları içinde asılı ve akışla hareket edebilen yabancı maddeler bulunur. Bunların bir kısmı suyla birlikte gelen taş. ara musluğunun içine uygun biçimde yapılır. Filtresiz ara muslukları ise su içinde bulunan yabancı maddelerden etkilenmeyen malzemelerin akışkan kontrolünde kullanılır. a) Pisuvar musluğu b) Taharet musluğu c) Normal ara musluk Resim 1. filtre. 5 .2. normal (rezervuar ve armatür için) ara musluğu olarak adlandırılır. Kullanılacak malzeme cinsine göre ara musluğu kullanılır. Zamanla filtre sökülerek temizlenir. Filtresiz ara musluğunun kullanıldığı malzemeler basit ankastre bataryalar. Diğer malzemelerde de kullanılabilir. Kullanma yerine. bir kısmı da tesisat işçiliği sırasında boru içine kaçan metal çapağı.1.Ara muslukları çeşitli tip ve biçimlerde yapılır. 1. Kullanma Yerine Göre Ara Muslukları Sıhhi tesisat uç malzemeleri olan lavabo. Bu maddeler bazı armatürlerin kapama disk veya klapelerine zarar verebilir.1. büyüklük ve su çıkış ağzına göre çeşitlendirilebilir. Kullanma yerine göre ara muslukları pisuvar. Su akışıyla gelen yabancı maddeleri filtre tutarak ara musluğundan sonra bağlanan armatüre geçmesini engeller.

4. Aynı eksen çıkışlı ara musluğu su çıkış ağzı.a) Filtreli b) Filtresiz Resim 1. dik ara musluklarına bırakmıştır. Günümüzde üretilen malzemelerin su giriş ağızları genellikle duvara paralel olacak biçimde üretilmektedir. 6 . musluğun su giriş ağzıyla aynı doğrultudadır.2: Filtre durumuna göre muhtelif ara muslukları 1. Büyüklük Durumuna Göre Ara Muslukları Ara musluğunun büyüklüğü. Ara musluğunun su çıkışı da 90° dönüşlü ve aynı eksenli çıkışlı yapılır. Bağlantı yerine göre bu mesafenin az veya çok olması gerekebilir. 90° dönüşlü ara musluğunun su çıkış ağzı. musluğun su giriş ağzına 90° yapılır. Su Çıkışına Göre Ara Muslukları Su kullanma yerlerinin konumları duvara paralel veya dik olur. Bu nedenle de ara muslukları da uzun veya kısa yapılır.3. Kullanma yeri konumuna göre uygun ara musluğunu kullanmak gerekir.1. a) Uzun b) Kısa Resim 1.1.3: Büyüklük durumuna göre ara muslukları 1. Duvara dik su giriş ağızlı malzemelerin montajında kullanılır.1. Bu nedenle düz ara muslukları yerini. uzunluğudur. Ara musluğunun boru bağlantı diş bitimiyle su çıkış ağzı arasıdır.1. Duvara paralel su girişli malzemelerin montajında kullanılır.

Aslında amacına uygun yerlere montaj edilmesi musluğun kullanış ve ömrünün uzun olmasını sağlar. 4. 8. Gövde Nipel Salmastra grubu Volan Volan vidası Oring Adaptör Rakor Şekil 1.2.2: Parça sıralı rakorlu musluk Yaygın olarak rakorlu musluklara çamaşır ve bahçe musluğu da denir. bahçe ve hortum bağlantısı yapılması gereken yerlerde kullanılır. 3. 1.a) 90° Dönüşlü b) Aynı eksenli çıkışlı Resim 1. Tesisat bağlantı ağzı ½” (15 mm) ve ¾” (20 mm) olarak üretilir. Rakorlu musluklar kullanıldıkları yere. 7. Rakorlu Musluk (Çamaşır Musluğu) Çamaşır ve bulaşık makineleri. Gövde su çıkış ucu dişli olup somunludur. 6. 5. Şekilde bir rakorlu musluk parçalarının isimleri verilmiştir. Çeşitleri aşağıdaki gibidir. her tür hortum bağlantısı yapılacak yerde kullanılır. Rakorlu musluk gövde. volan ve adaptör gibi ana parçalarından oluşur.4: Su çıkış ağzına göre ara muslukları 1. Rakor somunlu ucuna hortum bağlantı adaptörü takılır. 7 . Bu muslukların hemen hepsi.1. salmastra grubu. açma kapama düzeneğine ve büyüklüğüne göre çeşitlendirilir. 2. İnceleyiniz.

a) Genel amaçlı rakorlu musluk b) Bahçe musluğu c) Çamaşır musluğu Resim 1.2. Parçalarını sırasıyla incelemeniz konuyu anlamanıza yardımcı olur. Küresel rakorlu musluklarda su akışı yön değiştirmeden musluktan akar. Kullanma Yerlerine Göre Rakorlu Musluklar Rakorlu musluklar çamaşır ve bulaşık makinesi bağlantılarında. Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi suyun yön değiştirmemesi nedeniyle musluğun basınç kaybı yok denecek kadar azdır.5: Kullanma yerlerine göre muhtelif rakorlu musluklar 1.1. Şekil 1.1. Lastik contalı rakorlu musluklarda su akışı yandaki şekilde olduğu gibi S yaparak musluğu terk eder. Açma kapama işlemi daha uzun sürede ve volanın tur dönüşüyle yapılır. bir kısmı da küresel metal yapılı olarak üretilir. Rakor bağlantı ucuna su kontrolünü yapacağı malzemenin hortum bağlantısı yapılır. Muhtelif rakorlu musluk tipleri aşağıda gösterilmiştir. Çamaşır ve bulaşık makinelerini bağlamak amacıyla yapılanlarda adaptör yoktur. Rakorlu musluklarının bir kısmı hortum bağlantı adaptörüyle birlikte üretilir. Küçük hareketle musluğun tam akışı sağlanabilir.1.2.1.2. Açma Kapama Düzeneğine Göre Rakorlu Musluklar Rakorlu muslukların açma kapama işlemini salmastra grubu yapar.3: Küresel ve contalı musluğun iç yapısı 8 . Bir kısım muslukların açma kapama düzeneği lastik contalı olurken. Suyun akışının S yapması akış hızını doğrudan etkiler. Adaptörlü olanlar makinelerde kullanılacaksa adaptör çıkartılarak yerine makine bağlantı hortumunun somunu sıkılır. bahçe sulama ve çeşitli temizlik amaçlı olarak kullanılır. Tesisat boru sisteminin uç noktalarına bağlanır.

1. Büyüklüğüne Göre Rakorlu Musluklar Su kullanma yerlerinin konumuna göre musluğun boyu uzun veya kısa olması gerekir. ankastre lavabo.4: Düz musluk kesiti Düz muslukların eviye.3. Düz (Adi) Musluk Düz musluk.3. su tesisatındaki basınçlı suyun istenilen miktarda ve doğrudan su kullanma yerlerine akıtılması amacıyla kullanılır. Duvara veya tezgaha monte edilir. Farklı bir özelliği olmadığı için adi musluk da denir.1. 9 . bükmeli.6: Küresel rakorlu musluk 1. Kendisinden sonra her hangi bir armatür kullanılmaz. Su akışı musluk içinden S yaparak geçer.1. Şekil 1. Eviye Musluğu Sıcak su tesisatı olmayan ve sadece soğuk su kullanılması gereken eviyelere su akıtmak için kullanılır. Aşağıdaki şekilde bir düz musluğun içyapısı görülmektedir.1. Tesisat sisteminin uç noktasına bağlanır. Resim 1. perlatörlü ve standart musluk olarak çeşitleri vardır.2. Bu musluk çeşitlerini inceleyelim.3. Su çıkış ağzı döner boruludur. Aşağıda görülen uzun ve kısa küresel musluğu gözlemleyiniz.1. 1. Bu nedenle boyları uzun veya kısa yapılarak musluğun kullanımını kolaylaştırır.

Döner borusu dik ve yatık yapılır. Aşağıdaki şekilde montaj sıralı bir musluk şekli verilmiştir. Su çıkışı döner bir borudan olur.2.8: Muhtelif ankastre lavabo musluğu 10 . Resim 1. Çıkış ağzının hareketli olması bulaşık yıkamayı kolaylaştırır.7: Dik ve yatık döner borulu eviye muslukları 1.3. Ankastre Lavabo Musluğu Ankastre gizli anlamındadır. Döner boru kullanımı kolaylaştırmak için uygun yükseklikte yapılır. Buradan da anlaşılacağı gibi musluk bağlantı ucu lavabo içinde kalarak gizlenir. + a) Dik borulu b) Yatık borulu Resim 1. Musluk gövdesi ve salmastra grubu diğer musluklar gibidir.1.

9: Muhtelif bükmeli musluklar 11 . 19.5: Montaj sıralı ankastre lavabo musluğu 1. Sokak çeşmelerine ve su taşıma amaçlı kapalı kaplara da takılabilir. 17 grubu 11. Köy ve kasaba gibi küçük yerleşim yerlerinde çok kullanılan bir musluk türüdür. 16. 5. Bükmeli musluk Bükmeli musluk estetiğin önemli olmadığı yerlerde kullanılır. 6. 9. 8. 7.1. Pirinç malzemenin yüzeyi sinterlenerek parlatılır. 15. 11. Yapısı basittir. 2. 14. 12. 14 grubu Şekil 1. 10. 13. Üzerine herhangi bir kaplama yapılmadığı için ucuzdur. 3.3.3. 13. 4. 16.1. 17. Resim 1. 18. Gövde Nipel Salmastra grubu Volan Volan vidası Rozet Conta Conta Conta Somun Salmastra Rondelâ Somun Boru Conta Süzgeç Somun 15. 12.

2. Uzun ve kısa boylarında üretilir.10: Uzun ve kısa standart musluklar 12 .1. Perlatörlü Musluk Perlatör karıştırıcı olarak kullanılır. 10. Gövde. 8. Aşağıdaki şekilde montaj sıralı perlatörlü musluğun parçaları gösterilmiştir.5. 6.4. Plastik süzgeç basınçlı suyun akışını düzenleyerek az da olsa filtreleme yapar.3. Perlatörlü musluk suyun akışına hava karıştırır. Bir kısım standart musluk ağızlarına plastik süzgeç konulur. a) Uzun b) Kısa Resim 1. 4. Aynı zamanda suya hava karıştırıldığı için suyun lezzeti artar. 7. Siz de bir musluk üzerinde parçaların sıralamasını yapabilirsiniz. Duvara monte edilir. 9 8 7 6 5 4 1. 3 perlatör grubu 3 2 1 Şekil 1.3. Suya karışan hava musluk çıkışında suyun akışını yumuşatır. Perlatör aynı zamanda suyun çıkışında filtre görevi de görür. 5. 2. salmastradan başka teferruatı yoktur. Standart Musluk En yaygın olarak kullanılan musluk çeşididir. Montaj yerine göre boyları uzun ve kısa yapılır. 9.6: Montaj sıralı perlatörlü musluk 10 1. Somun Filtre Conta Gövde Musluk içi nipeli Salmastra grubu Vida Volan Kapak 1.1.1. 3.

1. Musluk rozetine musluk aynası da denir. 1. Spiral Bağlantı Hortumu Ara musluklarının akışkan kontrolünü yapacağı tesisat malzemesi arasındaki bağlantıyı sağlayan ara montaj elemanıdır. Musluk rozeti kuralına uygun takılmalıdır.1. Kauçuk üzerine molibden alaşımlı tel örgü yapılmış hortumlar basınca daha dayanıklı ve görünüşleri daha iyidir. Uygun takılmayan musluk rozetinin görünümü de kötü olur.2. Bu tür kirlenmeler hemen temizlenmelidir. Bu kötü görüntüyü kapatmak için musluk rozeti kullanılır.2. Musluk rozeti yüzeyi krom kaplı ve estetik görünümlüdür. Üretimi kolay ve ucuzdur. Bunlar musluk rozeti. musluk dış çapı kadardır. Rozet yüzeyinin çizilmemesine özen gösterilir. Bu hortumlar dayanıklı kauçuk içinde çelik tel olacağı gibi ip takviyeli veya kauçuk üzerine paslanmaz molibden alaşımlı çelik tel örgü yapılarak üretilir. Daha çok gözden uzak olan yerlerde (rezervuarlarda) kullanılır. Sıhhi tesisat sistemleri basınçlı tesisatlar olduğu için spiral hortumlar yüksek basınca dayanıklı olması gerekir. 13 . Resim 1. -40°C Sıhhi tesisatta her tür ara bağlantı elemanı olarak kullanılabilir. Sülüğen boya. Yoksa çizilen yer çabuk karararak görüntü bozukluğu meydana getirir. bezir yağı gibi maddelerin rozet yüzeyine bulaşmamasına dikkat edilir.2. Musluk Rozeti Musluğun monte edildiği boru ağzı kenarları duvar boşluğudur.2. Paslanmaz sacdan preslenerek yapılır. Bu elemanlar musluk çeşidine göre değişik tip ve biçimlerde yapılır. Musluğun rahat takılabilmesi için az da olsa bu boşluğun olması gerekir. Kauçuk içine tel veya ip örgülü olanlar estetik değildir. Musluk Bağlantı Elemanları Muslukların amacına uygun kullanılabilmeleri için montajı tamamlayan yardımcı elemanlarla birlikte takılır. Musluk yerine takıldıktan sonra bu boşluklar çirkin görünür.11: Musluk rozeti 1. Montaj sırasında rozetin ezilmemesine dikkat edilir. Montaj delik çapı. spiral bağlantı hortumu ve uzatma parçalarıdır.

Her iki ucu aynı çaplı (1/2”-1/2” gibi) veya farklı çaplı (3/8”-½”) olarak üretilir. En çok 3/8” (10 mm). 14 .2. alçı veya sıva ile teması önlenmeli. Boyları 10–15–20–25–30–40-50 mm ölçülerinde bulunur.13: Spiral bağlantı hortum montajı işlemlerinde doğru-yanlış kıyaslaması 1. Piyasada ½” ve ¾” çaplarında imal edilir. Sıhhi tesisat malzemelerinin bağlantısında daha çok 3/8”-1/2” çapında olan hortumlar kullanılır. Uzatmalar pirinç malzemeden yüzeyi krom nikellenerek üretilir. Musluk takılacak ağızlar sıva ve fayans yapıldıktan sonra derinde kalır.12: Çelik örgü muhafazalı bağlantı hortumu Spiral bağlantı hortumları muhtelif boy ve çaplarda yapılır.3. Spiral bağlantı hortumlarının montajında şunlara dikkat edilmelidir. Ø Ø Ø Hortumların kırılması önlenmeli. Resim 1. Hortumların esnek yerlerinden anahtar ile tutulmamalı. ½” (15 mm) ve ¾” (20 mm) ölçülerindeki hortumlar kullanılır. Uzatmalar Sıhhi tesisat boruları sıva ve fayans yapımından önce döşenir.Çelik örgü 3/8” metal Kauçuk 3/8” metal kauçuk ½” plastik somu a) Çelik örgü muhafazalı somu b) Naylon ip takviyeli kauçuk Resim 1. Hortumların çimento. Armatürlerin bağlantı yapılabilmesi için bırakılan tesisat ağızlarının bitmiş duvar yüzeyiyle aynı seviyede olması gerekir. İşte bu seviyeyi ayarlamak için uzatma parçaları kullanılır.

sülüğen boya gibi madde artıkları hemen temizlenmelidir. estetik olmaz ve kullanan kişiyi sürekli rahatsız eder. Musluk yüzeyi temiz tutulmalı ve montajda oluşan bezir yağı. Bilinen ve yaygın olarak kullanılan montaj ölçüleri. Bu değerler musluk ve kullanma yerine göre montaj ölçüleri aşağıda verildiği gibidir. Muslukların montajında şunlara dikkat edilir: Ø Ø Musluk yüzeylerinin çizilmemesine özen gösterilir. Klozet taharet musluğu 40 cm. üretici firmaların istediği montaj ölçüleri göz önünde bulundurulmalıdır. rezervuar musluğu 15 cm yükseklikte takılır. Rezervuar için ara musluğunun yerden yüksekliği 210–225 cm ‘dir.14: Boy sırasına göre uzatma parçaları 1. Pisuvar musluğunun yerden yüksekliği 110 mm ‘dir. Muslukların montajında önce. 15 .Resim 1. Alaturka hela taşı taharet musluğunun yerden yüksekliği 15–20 cm ‘dir. normal bir insanın armatürü rahat kullanabilmesinden ortaya çıkan yaklaşık değerlerdir. Uygun bağlanmayan bir musluk düzgün çalışmaz.3. Ankastre lavabo ve eviye musluğunun bağlantısı için ara musluğunun yerden yüksekliği 41–55 cm ‘dir. Montaj için belirli bir montaj ölçüsü şartı aranmadığı zaman. Genellikle 110 cm tercih edilir. Musluk Bağlantısı Yapma Musluklar günlük hayatımızda sürekli kullanıldığı için kuralına uygun montaj yapılması gerekir. bilinen montaj ölçüleri kullanılır. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Lavabo için adi musluğun yerden yüksekliği 105–110 cm ‘dir.

Bir kısım üreticiler vida dişlerini çentikli. 16 .Ø Muslukların sıkılmasında dişli anahtar kullanılmaz. Musluk bağlantı işlemleri aşağıdaki gibidir. Ø Ø Musluk dişine sarılan kendir ve teflon bant liflerinin borunun içine kaçmasını önleyiniz. Güç yettiğince elle sıkılır. Daha sonra su kaçağı yapabilir.15: Musluğa teflon sarımı Ø Ø Ø Musluk vida dişlerinin tırtılı kontrol edilir. Asit içeren sıvı ve toz temizleyiciler kullanılmaz. Musluk montajı yapabilmek için belirli bir işlem sırasını takip etmek gerekir. Yapılan işlemler aksayarak tekrar başa dönülür. İşlem sırasına uyulmadığı takdirde bağlantı işinde zorlanılır. Musluk rozeti dişli kısma takılır. Musluk yüzeyi yumuşak bezle ılık sabunlu su ve sirkeyle temizlenir. Diş yüzeyleri parlak ve kaygan olduğu için kendir tutmaz. bir kısmı ise çentiksiz üretir. Resim 1. Musluk dişi tırtırlı değilse eski bir testere lamasıyla tırtıllanır. Anahtarla sıkılması gerekiyorsa plastik ağızlı kurbağacık armatür montaj anahtarı kullanılır.

16: Yerine montaj edilmiş musluk Ø Ø Ø Musluk dişine kendir sarılarak bezir yağı veya sülüğen boya sürülür ya da kendir yerine teflon bant sarılır. Musluk temiz bir bezle silinerek temizlenir.Resim 1. Musluk su çıkış ağzı yer düzlemine dik olacak biçimde elle sıkılır. 17 .

işi Ø Dişli anahtar kullanmayınız. temizlemeyi Ø Musluğu parçalara ayırınız. Ø İşi zamanında bitiriniz. 4. Ø Musluk parçalarını temizleyiniz. 18 . Ø Kullanacağınız araç gereçleri hazırlayınız. Uygun takım kullanarak zamanında bitiriniz. Ø Musluk gövdesi içinde suyun akış yolunu inceleyiniz. Ø Söktüğünüz parçaları inceleyerek görevlerini söyleyiniz. 1. Ø Kullandığınız araç ve gereçleri Ø Çalışma alanınızı yerlerine koyunuz. Ø Uygun takım kullanarak musluğu parçalarına ayırınız. unutmayınız. Ø Uygun takım kullanarak sıkınız. 2. Araç ve gereçler Musluk Ø12 mm allen anahtar Boru mengenesi Kurbağacık anahtar ½” boru parçası ½” manşon ULAMA FA –1İŞLEM BASAMAKLARI Ø Takımları hazırlayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem basamaklarını takip ederek. Ø Musluk parçalarını inceleyiniz. ÖNERİLER Ø İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı hazırlayınız. 5. Ø Parçaları sırasıyla takınız. Ø Ø Parçaları sırasıyla takınız. Ø Musluğu geçici olarak mengeneye bağlı manşonlu bir boru ucuna bağlayınız. 3. şekilde verilen musluğu parçalarına ayırarak sırasıyla takınız. 6.

UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekli verilen musluk bağlantısını işlem sırasını takip ederek yapınız. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Ø Ø Musluk Kendir Çekiç Ø12 mm allen anahtar Keski U Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Musluk rozeti (aynası) Lastik ağızlı kurbağacık anahtar Uzatma 19 .

Musluğu taktıktan sonra düzgünlüğünü gözünüzle kontrol ediniz. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız.YGULAMA FAALİYETİ–1 İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø Ø Musluğun dişlerini tırtıllayınız. Ø Temizleme işleminde kuru bez kullanınız. Kendiri dişlerin gidiş yönünde musluk ucundan gövdeye doğru sıkıca sarınız. Musluğu çevirmek için aşırı bir kuvvet harcamayınız. Musluğun montaj ağzı içeride kalıyorsa uygun uzatma parçası kullanarak muslukla duvar arasındaki mesafeyi ayarlayınız. Bezir yağı kullanmanız tavsiye edilir. Temrin malzeme listesine göz atınız. Önce musluk rozetini takınız. Ø Musluğun sarınız. dişlerine kendir Ø Ø Kendir sardığınız musluğun dişlerine bezir yağı veya Ø sülüğen boya sürünüz. 20 . Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Musluk dişlerini eski bir testere laması veya eğe ile tırtıllayabilirsiniz. Kuvvetiniz yetmiyorsa lastik ağızlı kurbağacık anahtar kullanınız. Ø Ø Ø Ø Musluğu temiz su borusuna elle Ø sıkarak takınız. Sarılan kendire zarar vermeden kendirle aynı yöne doğru bezir yağını sürünüz. Musluğu sıkmak için kesinlikle boru anahtarı gibi musluğu çizecek dişli takım kullanmayınız. Montaj ağzını çekiç ve keski kullanarak temizleyiniz. Ø Ø Ø Ø Musluğu temizleyiniz. Ø Ø Ø Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Montaj ağzı ile musluğun aynı eksende olmasına dikkat ediniz.

Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz 21 . 8.. Musluğun duvarla arasındaki kötü görüntüyü kapatmak için ………… kullanılır. 3.……. Tesisat borularından ve kaplardan istenilen miktarda akışkan almak için kullanılan armatürlere ………………. 5. Ankastre armatürün akışkan kontrolünü yapan ve tesisat borusuna doğrudan bağlanan musluğa …. Musluklar ……… ve . mm olmalıdır. Musluk montajında musluğun yerden yüksekliği ………. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz. Muslukların montajında kesinlikle dişli anahtar ………………………...ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME DEĞERLENDİRME BOŞLUK DOLDURMALI TEST Boş olan kısımları doldurunuz. 1. 4. denir. Ara musluğunu ankastre armatüre bağlamak için ………… ……… ……… kullanılır. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. ……. elle döndürülür.………… denir. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Cevaplarınızı cevap anahtarından kontrol ediniz. 7. 2. anma çaplarında üretilir. 6. Muslukların açma kapama işleminde musluk ……………..

Ø Ø Ø Ø Ø Bölgenizdeki sıhhi tesisatçıları ve doğal gaz tesisatçılarını gezerek armatür montajının nasıl yapıldığını araştırınız. BATARYA BAĞLANTISI YAPMAK 2. 2. ARAŞTIRMA Ø Sıhhi tesisat armatürleri satan işyerlerini gezerek armatürler hakkında sorular sorunuz. 22 . Bu işyerlerinde hazırlanmış sıhhi tesisat montaj stantlarını inceleyiniz. Lavabo Bataryaları Lavabolarda kullanılan sabit borulu bataryalardır. Topladığınız bilgi ve dokümanları rapor haline getiriniz. boyahaneler gibi yerlerde rahatlıkla kullanılabilir. Araştırma konusunda sanal ortamda ve ilgili sektörde kaynak taraması yapınız.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Standartlara ve tekniğine uygun olarak armatür ve aksesuar montajını yapabilecek bilgi. Su çıkış borusunun durumuna göre döner borulu veya sabit borulu da olabilir. Duvara veya zemine monte edilen duvar tipi ve ankastre tipi bataryalar vardır.1. Örneğin hastaneler. Bataryalar Sıhhi tesisat sistemlerinden sıcak ve soğuk suyu istenilen oranlarda karıştırarak akıtabilen armatürlere batarya denir.1. Gerektiğinde sadece soğuk veya sıcak su akıtılabilir. bide bataryası adlarını alır. Bataryalar kullanıldıkları yerlere göre lavabo. Hazırladığınız raporu atölyede tartışınız. yemekhaneler. duş. 2. Montaj şekline göre duvar tipi ve ankastre tipi olmak üzere iki çeşittir. Sıcak su ile el ve yüz yıkanması gereken yerlerde kullanılır. beceri ve deneyime sahip olabileceksiniz. eviye. Tek gövdeli ve çift gövdeli olarak imal edilir. laboratuarlar. banyo. Bataryalar Türkiye’de TS 325 ile standart altına alınmıştır. Evinizde veya bölgenizde bulunan inşaatlardaki armatürleri inceleyiniz.1.

El yıkamakta kullanılan lavabo bataryaları çok farklı biçimlerde yapılır. Genel olarak tek gövde ve çift gövde olarak iki gruba ayrılabilir.1: Muhtelif tek gövde lavabo bataryaları Çift Gövde Ankastre Lavabo Bataryası Su çıkış borusu ve açma kapama düzenekleri ayrı parçalardan yapılmış bataryalardır. Batarya su çıkış borusu ve volanlar görünür durumdadır. Bataryanın diğer parçaları lavabo altında kalır.1. soğuk su sağda olacak şekilde çıkış borusu ortaya konulmuştur. Ankastre Lavabo Bataryaları Lavabo üst zeminine monte edilen batarya türüdür. Başka amaçlı su kullanma işleri için uygun değildir. Sıcak su solda. Montaj edildikten sonra batarya bağlantı gövdesi lavabo içinde kalır. Lüks olanlar göze hoş görünür. Lavaboya üç delik açılarak montaj edilir.2.1. Su çıkış borusu el yıkama yüksekliği kadardır. Konulacağı lavaboya tek batarya deliği açılarak montaj edilir. Volanlı ve kumanda kollu olarak çeşitleri vardır. Sifon kumandalı ve kumandasız olarak çok çeşitli biçimlerde üretilir. Bu nedenle estetik olurlar. a) Kumandasız b) Kumandalı Şekil 2. Resim 2. Tek Gövde Ankastre Lavabo Bataryası Açma kapama düzeneği su çıkış borusu üzerine konulmuş lavabo batarya çeşididir. Sifon boşaltma suyunun kontrolü için sifon kumandalı ve kumandasız üretilirler.1.1: Çift gövde ankastre lavabo bataryası 23 .

Bu nedenle eksantrik nipeller kullanılır. Duvar Tipi Lavabo Bataryaları Lavabo üstüne. Lavabo yerden 800-850 mm yüksekliğe montaj edildiğine göre lavaboyla arasında 100-150 mm boşluk vardır. a) Döner borulu b) Sabit borulu Resim 2. duvara montaj edilen bataryalardır. Bide Bataryaları Klozet yanlarına konulan bidelere monte edilir. Eksantrik nipeller montajda 15 mm kadar ölçü toleransı kolaylığı sağlar. Resim 2. Bide üzerine ankastre montaj edilir.1. Bu tip bataryalar doğrudan tesisat boru ağızlarına bağlandığı için montaj ölçüsünü tutturmak zordur.2.1. Montaj sonunda bataryanın hemen tamamı görünür. ankastre lavabo bataryalarına benzer. su giriş ağızları arası 153 mm standartta üretilir. Bağlantı ağzı eksenleri yerden 1100 mm yükseklikte monte edilir. Genel olarak tuvalet sonrası belden aşağı temizlik amacıyla kullanılır.2.2: Duvar tipi lavabo batarya çeşitleri 2.3: Tek gövde bide bataryası ve ölçülendirmesi 24 . Farkı oynar perlatör uçlu olmasıdır. Tek gövde bide bataryaları.1. yüz yıkamanın yanında küçük hacimli kaplara su doldurma işlerinde de kullanılabilir. Tek gövde ve çift gövde olarak çeşitleri vardır. Ankastre bataryaya göre lavaboyla arasında yeterli boşluk olduğu için el. Bataryalar.2.

3. su eviye içine akacak biçimde yapılır. Eviye Bataryası Mutfaklarda eviyelere montaj edilerek bulaşık yıkama amaçlı kullanılır. Duvar tipi ve ankastre olarak iki tipte yapılır. Spiral boru kullanım kolaylığı sağlar. Montajında eksantrik nipeller kullanılır. Banyo Bataryaları Banyolar için sıcak ve soğuk sudan istenilen oranda ayarlayarak kullanılan armatürlere denir.1. Boru bağlantıları ½” ‘dir.2: Çift gövde bide bataryasının parça adlandırması 2. 25 .Şekil 2.1. a) Duvar tipi döner borulu b) Ankastre spiralli Resim 2. Döner borulu yapılır. Su çıkış borusu döner veya spiralli boruludur. Ankastre eviye bataryaları mutfak tezgâhı üzerine. eviyenin üstünde yerden 85 cm yüksekliğe monte edilir. Duvar tipi eviye bataryaları.4: Duvar tipi ve ankastre spiralli eviye bataryaları 2.4. Ankastre ve duvar tipi olarak 2 çeşittir.

4. Eğer yok ise Küvet kenarlarına konan fayans veya mermer üzerlerine de ankastre batarya montajı yapılabilir. Duşu askıya asılarak kullanılır. volanları. 2. Montajdan sonra açma kapama volanları. Duş teknelerinde kullanmaya elverişlidir. Küvetlerin yan veya ayak tarafına monte edilir. duş başlığı ve su yönlendirme kolları açıktadır. Duvar Tipi Banyo Bataryası Banyoda duvara monte edilen batarya çeşididir. 26 . Sıva üstü bataryaların gövdeleri tamamen açıktadır. Sıva üstü ve ankastre montaj edilenleri vardır.1. Duş teknelerinde duvar tipi bataryalar daha uygundur.5: Ankastre küvet bataryası 2. su çıkış borusu ve duş açıkta kalır.1. Bu bataryalara takılan duş ahizeleri ile duş almak daha pratik ve kolaydır.2. Küvetlerin gövdelerinde ankastre batarya montajları için yerler vardır. Resim 2. Ankastre Banyo Bataryası Banyolarda küvet üzerine ya da küvet kenarına yapılan zeminlere monte edilen batarya türüdür. Resim 2. Diğer bağlantı aksamları görülmediği için estetik olur.6: Duvar tipi sıva üstü banyo bataryası Duvar tipi sıva altı ankastre bataryalarının sadece su karışım çıkış borusu.4.1.Banyolarda genelde küvet ve duş teknesi kullanılmaktadır. Asıl gövdeyi oluşturan bağlantı boru ve parçaları sıva altında kalır.

Fotosel kumandası gerilim kaynağına göre pilli ve elektrikli olmak üzere iki çeşittir. 27 . 0.a) Montaj sonrası resmi b) Duvar içinde boru bağlantısı Resim 2. Şehir elektriğinin kesilmesi durumunda fotosel görevini yapamaz. Fotoselli Bataryalar Sinyal üreten ve sinyal alan iki göz arasına giren bir cismin sinyali kesmesiyle belirli sıcaklıkta ayarlanmış suyun akışını kontrol eder. Resim 2. Batarya adaptörü 220 volt alternatif akımını 12 voltluk doğru akıma düşürür. Maksimum su sıcaklığı 70 °C' dir.1.8 bar aralığında basınçla çalışır. Düşük gerilimli elektrik enerjisiyle çalışır.5-0. Gereksiz su tüketimi yapmadığı için tasarruf sağlar.7: Duvar tipi ankastre banyo bataryası 2.8: Fotoselli pilli lavabo batarya ve ölçülendirmesi Fotoselli Elektrikli Bataryalar Sinyal üretimi güç kaynağı. 2.5 voltluk pillerle çalışan bataryalardır. Fotoselli Pilli Bataryalar Sinyal üretimi güç kaynağı dört adet 1.5. Fotoselli Batarya Çeşitleri Fotoselli bataryalar daha çok lavabolarda el. Genellikle 6-9-12 voltluk gerilim yeterlidir. yüz yıkamak için kullanılır. Su kullanımının bitmesinden 30 saniye sonra kendini kapatır.1.5.1. Ara musluğu ve batarya arası bağlantı çelik örgülü spiral hortumla yapılmalıdır. 220 şehir elektriğinden alarak birlikte montaj edilen adaptörü yardımıyla çalışan bataryalardır.

Resim 2. Bataryayı bloke eden bu cisim kaldırıldığında. Fotoselli Bataryaların Kullanılması Ø Eller çıkış ucunun altına tutulduğunda yaklaşık 5 sn' lik su akışı başlar. Elektrikli fotoselli armatür 12 volt elektrikle çalışır. Sinyal algılama mesafesi 0–130 mm kadardır. Ø Armatür. 28 . Pilli fotoselli armatür çeşidine göre 6–9 volt alkalin pille (ömrü 2 yıl) çalışır.2.5. pilleri bitince veya akım kesilince su akışı yapmaz.9: Fotoselli elektrikli batarya ve bağlantısı 2.1. 0.5–8 bar aralığında çalışır. Fotoselli Bataryaların Özellikleri ve Kullanılması Fotoselli Bataryaların Özellikleri Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Işıkla uyarı sistemi vardır. Armatür 30 saniyelik kullanım sonunda. armatür tekrar çalışacaktır. herhangi bir objenin algılama gözünü kapamış olma ihtimaline karşılık kendini otomatik olarak kapatır. Maksimum su sıcaklığı 70oC kadardır.

Ø Ø Uzun süre kullanılmayan armatürde geç algılama olur. Eller çekildiğinde su akışı otomatik olarak kesilir. Ø Eller şekilde görüldüğü gibi algılayıcı göze 30 mm uzaklıkta 2 sn süre ile tutulursa su akışı 30 sn kesintisiz olarak sürer. Fotoselli Bataryaların Bakımı Ø Temizlik sırasında önü kapatılmalıdır. Ø Fotosel gözleri temiz tutulmalıdır. Algılayıcı gözün önü herhangi bir bezle kapatıldığında zamanlayıcı çalışmaz.Ø Armatürün yan yüzeyindeki kumanda kolu istenilen sıcaklığı elde etmek için kullanılır. 29 .

Ø Ø Periyodik filtre ve perlatör temizliği yapılmalı. Asit içeren temizleme maddeleri kullanılmamalıdır. Fotoselli armatürlerin direk güneş ışığı alan bir yere montajından kaçınılmalıdır. Çalışmama Durumunda Yapılacaklar Bataryadan su akışı yoksa: 30 . Kutusundan çıkan orijinal filtreli ara musluğu ile kullanılmalıdır. Alkalin pillerin her durumda iki senede bir değiştirilmesi tavsiye edilir. Pilli fotoselli armatürün pilinin değişmesi gerektiği. Ø Ø Armatürün alkalin pil tüketimi oldukça azdır. Sert ve çizici maddelerle temizlenmemelidir. İlk uyarıdan itibaren birkaç gün içinde pil değiştirilmelidir.Ø Ø Ø Armatür yumuşak bez ve sirkeyle temizlenmelidir. algılayıcı göz içindeki kırmızı ışığın yanıp sönmesi ile anlaşılır.

Kırmızı ışık uyarı sistemi kontrol edilir. Batarya Bağlantısı Yapmak Bataryalar önceden çekilmiş sıhhi tesisat boru uçlarına monte edilir.Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Algılama bölgesinde bir obje olup olmadığı kontrol edilir. Kasan bir batarya kaçak yapar. 31 . Yoksa bilinen montaj ölçüleri uygulanır. Bide için ankastre batarya ara musluğunun yerden yüksekliği 150 mm ‘dir. Algılama gözlerinin temiz olup olmadığı kontrol edilir. varsa önce üretici firmanın montaj ölçüleri dikkate alınır. zorlandığı zaman bağlantı somunu dibinden kırılır. Lavabolar için ankastre batarya ara musluklarının yerden yüksekliği 410-550 mm ‘dir. Banyo için duvar tipi bataryanın yerden yüksekliği 750 mm ‘dir. Montaj ölçülerinde. Boru eksenleri dik olmazsa batarya uçlarının kasmasına neden olur. Boru uçları eksenleri ayarlanarak uzatma parçalarıyla duvar yüzeyi sıfırlaması yapılır. Suların kesik olup olmadığı kontrol edilir. montaj ölçüleri dikkate alınır. Boru uçları bitmiş duvar yüzeyine sıfır ve eksenleri dik olmalıdır. Boru ucunun duvar yüzeyinden az veya çok olması. Bataryalarda yaygın olarak kullanılan montaj ölçüleri şunlardır. Eğer armatür çalışmıyorsa ara musluklar kapatılır ve servis çağırılır. Ara muslukların açık olup olmadığı kontrol edilir. Pillerin boş olup olmadığı ve/veya doğru takılıp takılmadığı kontrol edilir. Bataryalar seramik tesisat malzemesi üzerine veya duvara monte edildikleri için. rozetin ezilmesine veya boşta kalmasına neden olur. Ø Ø Ø Ø Eviye ve lavabo için duvar tipi bataryanın yerden yüksekliği 1100 mm ‘dir. 2.2.

Suyu açarak sızıntı olup olmadığını kontrol ediniz.10: Duvar tipi batarya montaj işlemleri 32 .2. dişlerini tırtıllayınız Rakor contalarını kontrol ediniz. Bataryayı elinize alınız ve deveboynunun dişlerine yaklaştırınız.1.2. Batarya rakorlarının her birini birer tur çeviriniz. Her iki deveboynuna da bataryayı dayayınız. Duvar Tipi Batarya Bağlantısının Yapılması Duvar tipi bataryaların montajı aşağıdaki işlem sırası takip edilerek yapılır. Bir kurbağacık anahtarı veya açıkağızlı anahtar kullanarak rakorları iyice sıkıştırınız. Resim 2. Düzgünlüğünü gözle ve su terazisi ile kontrol ediniz. Her iki rakorun da dişlerinin nipellere kavradığından emin olunuz. Deveboynuna kendir veya teflon bant Bataryanın su alma ağzına montajında sardıktan sonra su alma ağzına sıkınız ve kullanılacak olan deveboyunlarını alarak batarya rozetini geçiriniz. Rakorları karşılıklı olarak elinizle sıkınız.

2. Tespit somununu vidasından sökünüz. 33 . Ankastre Batarya Montajı Ankastre bataryaların montajı aşağıdaki işlem sırası takip edilerek yapılır.2. Montajını yapacağınız bataryayı inceleyiniz. Batarya bağlantı aparatlarını kontrol ediniz. Lavabonun batarya deliğini kontrol ediniz.2. Tespit vidasını bataryaya monte ediniz Esnek sıcak su hortumunu bağlayınız.

Bataryayı düzgünce yerleştiriniz. Alt contayı takınız. Her iki hortumun da sıkılığını kontrol ediniz Batarya üst contasını batarya üzerine koyunuz. Bataryanın altından hortumları kontrol ediniz. Hortumları batarya deliğinden geçiriniz.Esnek soğuk su hortumunu bağlayınız. 34 .

Tespit somununu takınız. Hortumları ara musluklara monte ediniz. Tespit somunları geniş ağızlı tornavidalarla da sıkılabilir Elinizle alttan kuvvet uygulayarak kontrol ediniz. 35 . Tespit somununu pense veya lokma anahtar ile sıkıştırınız.Conta üzerine baskı rondelâsını yerleştiriniz. Hortum rakorunun contasına dikkat ediniz.

Elinizle bir müddet sıkıştırınız. Her iki montaj şeklinde de. Filtreli ara musluk tesisata bağlanır. Pilli Fotoselli Armatürlerde. Pil yuvasına.5V'luk LR6 AA alkalin pil yerleştirilir.3. pil kutusu contasının somunu sökülür ve kablo buradan kutunun içine sokularak conta iyice sıkılır. armatürle beraber verilen ara musluklarla değiştirilir. Fotoselli Batarya Montajı Ø Tesisattaki mevcut ara musluklar. Ø Pil kutusunun duvara montaj için kendinden yapışkanlı bir levhası ve vida ile tutturmak için içte 2 deliği mevcuttur. kutuplarına dikkat ederek 4 adet 1. Kablo pil yuvasına bağlanır.2. Ø Ø Armatür lavaboya monte edilir.11: Ankastre batarya montaj işlemleri 2. 36 . Açıkağız anahtar veya kurbağacık anahtarı ile sıkıştırınız. Resim 2. kablo çıkışının aşağıya doğru bakması sağlanmalıdır.

37 . pil değişikliğinin rahatça yapılabileceği bir yere yerleştirilmesi gerekir. Son olarak. armatür çalıştırılır ve ara musluklar yardımıyla tesisattan gelecek su debisi ayarlanır.Ø Pil kutusunun.

işlem basamaklarını takip ederek yapınız. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇ LİSTESİ Ø Ø Ø Ø Duvar tipi batarya Kendir Çekiç Ø12 mm allen anahtar Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Musluk rozeti (aynası) Kurbağacık anahtar Keski 38 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekilde verilen duvar tipi lavabo bataryası bağlantısını.

Batarya delik merkezleri arası 153 ’mm ölçüdedir. rakorunu sıkıştırarak düzgünlüğünü kontrol Ø Ø Ø Kullandığınız araç yerlerine koyunuz. ve gereçleri Ø 39 . Bataryanın rakorlarında bulunan contaları düzgünce yerleştiriniz. Ø Ø Batarya teraziyle ediniz. Ø Rakor contalarını koyunuz. Ø Ø Ø Ø Ø Batarya üzerindeki deveboyunlarını sökerek rozetlerini çıkarınız. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Ø Ø Ø Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Gereğinden fazla güç uygulamayınız. Deveboyunları bu ölçü civarında olacak biçimde ayarlayınız. Kendire bezir yağı sürünüz. Açıkağızlı anahtar veya kurbağacık anahtarı kullanınız. Deveboyunlarının dişlerini tırtıllayarak kendir sarınız. Ø Ø Ø Rozetleri deveboynuna geçiriniz. Temrin malzeme listesine göz atınız. temizlemeyi Ø Ø Deve boyunlarını bataryanın bağlantı ucları arasındaki 153 mm ’lik ölçüye göre yeterince sıkınız. Batarya gövdesinin çizilmesini önleyiniz.İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø Ø Bataryanın takılacağı sıcak ve soğuk su borusunun ölçüye uygunluğunu ve düzgünlüğünü kontrol ediniz. Kendiri dişlerin gidiş yönünde uçtan gövdeye doğru sarınız. Çalışma alanınızı unutmayınız. İki ağızlı anahtar veya kurbağacık anahtarı kullanınız. Bataryayı takacağınız yeri kontrol ediniz. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Elinizle çevirerek duvara değene kadar sıkınız. Mümkün olduğu kadar el ile çalışınız.

Batarya gövdelerini lavaboya takarak somunlarını sıkınız. 40 . TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Çift gövde batarya Lavabo İnce uçlu çekiç Ø Ø Ø 24 açıkağız anahtar 32 mm L anahtar Tornavida İŞLEM BASAMAKLARI Ø Ø İşe hazırlığınızı yapınız. Lavaboda batarya deliği yoksa sivri uçlu çekiçle açınız. . Ø Ø ÖNERİLER İş önlüğünüzü giyerek çalışma ortamınızı hazırlayınız. Bataryayı ana parçalarına ayırınız. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Bataryayı lavaboya takınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekilde verilen çift gövde bataryayı montaj sırasına göre lavabo üzerine monte ediniz. Depo sorumlusundan gerekli malzemeleri alınız. Ø Bataryayı montaj etmeye hazırlamak. Yapacağınız iş parçasının şeklini inceleyiniz. Batarya ağzını lavabo eksenine gelecek biçimde ayarlayınız. Gövdeler arası bağlantı borularını takınız.

Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Bataryanın mavi renkli volanı …………. 8. Ankastre bataryaları ara musluklarına bağlamak için ……………….sıcak ve soğuk suyu akıtabildiğimiz sıhhi tesisat armatürüdür. Ankastre bataryaları zemine montaj için …………………. 2. 5. kaplanmıştır. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz modül değerlendirmeye geçiniz. Cevaplarınızı cevap anahtarından kontrol ediniz. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. 9. Bataryanın duvara montajında eksen mesafesini ayarlamak için …………………. sağlayan bataryalara 7.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME BOŞLUK DOLDURMALI TEST LÇME VE DEĞERLENDİRME 1. 4.kullanılır. istediğimiz oranlarda karıştırarak 3. Bataryanın dış yüzeyleri göze hoş görünmeleri için ………… .. 41 . hortumlar kullanılır.gösterir.………. kullanılır. suyun akmasını ………………… 6. Boş olan kısımları doldurunuz. Elimizi yaklaştırdığımızda …………………. Lavabo üzerine montaj edilen bataryalara ………………batarya denir.. ………………….denir.

MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Tek gövde ankastre bataryanın montajını şekilde görüldüğü gibi yapınız. TEMRİNDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Su terazisi 32 mm L anahtar 24 mm açıkağız anahtar Metre Batarya Kendir veya teflon bant Batarya rozeti(aynası) Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Bezir yağı veya sülüğen boya Tornavida Kurbağacık anahtar Boru anahtarı İki ağızlı anahtar Deveboynu (Eksantrik nipel) Lavabo 42 .

5. Yeterli görüyorsanız diğer modüle geçiniz. Resmi iyice anladınız mı? Ankastre bataryanın ne olduğunu biliyor musunuz? Bataryanın tespit vidasını söktünüz mü? Spiral bağlantı hortumlarını takabildiniz mi? Bataryayı lavaboya takabildiniz mi? Hortumları ara musluklarına uygun takabildiniz mi? İşinizi zamanında bitirebildiniz mi? İşinizi yaparken arkadaşlarınızdan yardım aldınız mı? Çalıştığınız alanı temizlediniz mi? Kullandığınız takımları temizleyip teslim ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Bu faaliyet sırasında bilgi konularında veya uygulamalı iş parçalarında anlamadığınız veya beceri kazanamadığınız konuları tekrar ediniz. 7. Konuları arkadaşlarınızla tartışınız. Tebrikler modülü başardınız. 10. 8. 6. 43 .PERFORMANS DEĞERLENDİRME KONTROL LİSTESİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1. 2. Kendinizi yetersiz görüyorsanız öğretmeninize danışınız. 3. 9. 4.

deve boynu) Fotoselli batarya Esnek (spiral ) bağlantı Tespit vidası Krom-nikel 5 6 7 8 44 .CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 Musluk Ara musluğu Spiral bağlantı hortumu Volanı Rozet (ayna) ½” (15mm) ¾” (20mm) 1100mm Kullanılmaz ÖĞRENME FAALİYETİ 2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 Batarya Ankastre Soğuk suyu Eksantrik nipel (eksantrik uzatma.

İgdaş yayını.Sınıf. 2003. Sınıf. Sabri Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 9. Yayın Eğitim Enstitüsü Matbaası.KAYNAKÇA KAYNAKÇA Ø Ø Ø Ø ÖZKARA Hamdi. KUMRAL. Ankara. KADIOĞLU Hüsnü. Ankara. 1996. Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 10. Ankara. 1996. 45 . 2003. Yayın Eğitim Enstitüsü Matbaası. İstanbul. Metal İşleri Meslek Teknolojisi 2. İlksan Matbaacılık. Doğalgaz Yetkili Tesisatçının El Kitabı. KUMRAL Sabri.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful