P. 1
8195ssystarihsorular

8195ssystarihsorular

|Views: 165|Likes:
Yayınlayan: ucoskun58

More info:

Published by: ucoskun58 on Feb 26, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/23/2015

pdf

text

original

ornimi ve Açıklamalı Çözümleri

İÇİNDEKİLER
Sayfa GENEL KAVRAMLAR VE İLKÇAĞ MEDENİYETLERİ İSLAMDAN ÖNCEKİ TÜRK TARİHİ İSLAM TARİHİ İLK TÜRK-İSLAM DEVLETLERİ TÜRKİYE TARİHİ ORTAÇAĞ'DA AVRUPA OSMANLI KURULUŞ DEVRİ OSMANLI YÜKSELME DÖNEMİ OSMANLI KÜLTÜR VE MEDENİYETİ YENİÇAĞ'DA AVRUPA DURAKLAMA DÖNEMİ 18. YÜZYIL OLAYLARI VE ISLAHATLAR YAKINÇAĞDA AVRUPA 19. YÜZYIL SİYASİ OLAYLARI 19. YÜZYIL ISLAHATLARI 20. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ I. DÜNYA DÜNYA SAVAŞI VE GELİŞMELER KURTULUŞ SAVAŞININ HAZIRLIK DÖNEMİ KONGRELER VE ÖRGÜTLENME SON MEBUSLAR MECLİSİ VE MİSAK-I MİLLÎ TBMM VE DÖNEMİ BATI CEPESİ KURTULUŞ SAVAŞININ SİYASAL MÜCADELE VE BARIŞ DÖNEMİ CUMHURİYETİN KURULMASI VE ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ DENEMELERİ TÜRKİYE'DE ANAYASALAR İNKILAP HAREKETLERİ CUMHURİYET DÖNEMİNDE DIŞ POLİTİKA ATATÜRK'ÜN KİŞİLİĞİ VE İLKELER MİLLİ GÜVENLİK 7 16 18 24 28 32 36 38 42 50 57 62 67 71 79 89 95 101 107 114 118 125 135 144 149 151 161 169 174

GENEL KAVRAMLAR VE İLKÇAĞ MEDENİYETLERİ
1981 -1995 OSS - OYS SORULARI ANALİZİ
7 ..16 .,18 ..24 ..28 ..32 ..36 ..38 ...42 ...50 ...57 ...62 ..67 ...71 ..79 ...89 ...95 .101 L...107 .114 .118 .125 .135 .144 .149 .151 .161 169 174
-

B Ö L Ü M 1]

1 . ÖSS -1981 Eski bir yerleşme yerinde yapılan kazıda elde edilen bulgular, burada yaşayanların taş devrinden sonra,bakır, t u n ç ve demir devirlerine aynı zamanda girmiş olduklarını göstermektedir. Bu yerleşme yerinde yaşayanlar için aşağıdakilerden h a n g i s i n i n d o ğ r u olması en g ü ç l ü olasılıktır? A) Madenleri işlemek için ateşten yararalanmayı öğrenmişlerdir B) Y e r l e ş m e y e r i , bakır, k a l a y ve d e m i r madenler bakımından zengindir C) Bakır ve tunç eşyalara çok geç gereksi­ nim duymuşlardır D) Taş devri uygarlığını yaşayanlar demir devrini yaşayanlardan etkilenmişlerdir. E) Yerleşme yerinde köklü iklim değişmeleri olmuştur Çözüm: Tarih öncesi dönemde toplumlar birbirinden etkilenerek tarihsel bir gelişme göster­ mişlerdir. Taş devrini, maden devirleri takip etmiştir. Bu dönemde toplumların dış bir etki o l m a d a n aynı anda bir ç o k devirleri yaşa­ maları imkansızdır. A, C ve E seçenekleri çok ilgisiz yorumlar içerdiklerinden cevap ola­ mazlar. B seçeneği ise çeldirici görünmekte­ dir. Fakat Tarih öncesi dönemlerde bütün gelişmeler ancak iletişimle olabildiğinden, bir bölgenin m a d e n bakımından zenginliğinin etkisi çok önemli değildir. Cevap D 2 . ÖSS - 1 9 8 2 I. Eski Mısırlılar ilk takvimi bulmuşlar,sonra Sezar v e d a h a s o n r a d a P a p a XIII. Gregor bu takvimi geliştirerek bugün kul­ lanılan takvimi oluşturmuşlardır. II. Fenikeliler ilk alfabeyi bulmuşlar, sonra Yunanlılar ve daha sonra da Romalılar bu alfabeyi geliştirerek bugün kullandığımız latin alfabesini oluşturmuşlardır. Bu bilgiler, b u g ü n yararlanmakta o l d u ğ u ­ muz t a k v i m ve alfabenin nasıl geliştirilmiş o l d u ğ u n u göstermektedir? A) Din ve devlet adamlarının yardımlarıyla B) Savaşlar sırasındaki kültür alış verişleriyle C) Yeni buluşların ödültendirilmesiyle D) Değişik kişi ve toplumların katkılarıyla E) Uluslann birbirleriyle yanşmalarıyla

tr

ÖSS
Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı

ÖYS
Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı

Toplam
Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı

5
—I

>
1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995
İCRAM

15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240

1 3 3 1

17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326

-

32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566

1 3 3 1

1 2 1 1 2 2 2 2 13

1

1

1

2 2 3 3 3 3 4 4 33

2 2 1 1 2 2 20

1 9 8 1 - 1 9 9 5 yılları arasında, Genel kav­ ramlar ve İlkçağ Medeniyetleri k o n u s u n ­
dan çıkan soru yüzdeleri:

OSSde ÖYS'de Toplamda

% 8,33 % 3,987

% 5,830 oranındadır.

Çözüm: İlkçağ Medeniyetleri TaKvIm Mısır Roma (Miladi" Takvim) Alfabe Fenike İyon Yunan Roma (Latin alfabesi) Cevap D Her zaman tarihsel olaylarda neden . Mısır'ın k u z e y i n e Aşağı g ü n e y i n e Yukarı Mısır d e n m i ş t i r .Ö. Öncekinin sonuçları arasında olup olmadığına B) İki o l a y d a da aynı k i ş i l e r i n e t k i n o l u p olmadığına C) İki olayın da aynı yerde geçip geçmediği­ ne D) İki olayın konuları arasında bir benzerlik olup olmadığına E) Olayların sonuçları arasındaki benzerliğe E) Harp sanatı Çözüm: Fenike. Mezopotamya'nın kuzeyine Yukarı.Ö.C. ö t e k i n i n nedeni sayılıp sayılama­ yacağını ortaya çıkarmak için neye bakıl­ malıdır? A) Sonrakinin n e d e n l e r i n i n . önceki olayın sonuçları arasında varsa bu iki olay arasında bir ilişki kurulabilir. B.1 9 8 2 I. D ve E seçenekleri ise B seçeneğinin sonuçlarıdır. Bu üç olayın o r t a k y ö n ü nedir? A) Meydana geldikleri dönemlerdeki toplum yapısını yansıtmaları B) Bu tür olayların ilk örnekleri olmaları C) Oluşmalarında birbirlerinden etkilenmeleri D) Uluslararası ilişkileri içermeleri E) Uluslararası etkileşimi hızlandırmaları Çözüm: Yazı. M. M. "Yukarı ve Aşağı" şeklindeki bu belirlemeler neye dayanarak yapılmıştır? A) Ekvatora olan uzaklığa B) Ovaların konumuna C) Yerleşim merkezlerinin dağılışına D) Nehirlerin akış yönüne E) Dağlık bölgelerin konumuna 3. Cevap B Çözüm: Mezopotamya'da eğim kuzeyden güneye d o ğ r u azalırken Mısır'da güneyden kuzeye doğru azalmaktadır. 1280 : Hitİtlerle Mısırlılar arasında Kadeş Antlaşması yapılmıştır. M. Y a k ı n ç a ğ ' d a da İngiltere en çok hangi başarılarıyla ün kazanmışlardır? A) Güzel Sanatlar C) Deniz ticareti B) Devlet yönetimi D) Bilimsel çalışmalar 4. Ortaçağ'da İspanya. ÖSS-1983 İlkçağda.Ö. Cevap C | .sonuç ilişkisi vardır. A. Ortak ö z e l l i k l e r i .Ceneviz ve İngiltere yaşadıkları çağlarda deniz ticaretiyle üstünlük kurmuşlur ve ün kazanmışlardır. ÖSS . Bu eğim azalmaları Fırat ve Dicle ile Nil'in akışıyla ilgildir. Yeni ç a ğ d a V e n e d i k ve Ceneviz.D ve E seçenekleri ise bir tarihi olayın daha İyi araştırılması için gereklidirler. Deniz ticaretinin etkisiyle t o p l u m l a r arası etkileşim de artmıştır.1983 İlkçağda Fenike. antlaşma . Cevap D 6.1 9 8 2 Birbirini izleyen iki tarihsel olaydan b i r i n i n . 3 0 0 0 : Sümerler çivi yazısı kullan­ mışlardır. Eğer sonraki olayın nedenleri. Bu tarihin genel bir ilkesidir. güneyine Aşağı Mezopotamya d e n d i ğ i halde. ÖSS . Venedik.Genel Kavramlar ve Çözüm: B u g ü n kullandığımız t a k v i m ve alfabe ilk çağda bulunmuş ve değişik kişi ve toplum­ ların katkılarıyla bugünkü hale getirilmiştir. C. İspanya. alanlarında ilk ö r n e k l e r i teşkil etmeleridir. Cevap A 5. 700 : Lidyalılar ticaret hayatında para kullanmışlardır. para ve alfabe gibi buluş ve gelişmeler ilk olarak ilkçağda bulunmuştur. ÖSS . III. II.

ÖSS .Orta Asya Çözüm: Olayın geçtiği zamanın iyi bilinmesi. Cevap A 4000.Anadolu 0-1- 10. bir olay­ da rolü olanların katkılarının d o ğ r u olarak tespit e d i l m e s i n d e en ö n e m l i etkendir.1 9 8 4 Tarih öncesinin devirlere ayrılmasında aşağıdaki g e l i ş m e l e r d e n hangisi daha ç o k etkili o l m u ş t u r ? A) Bazı hayvanları evcilleştirme B) Giyim kuşamda değişme C) Tarımla uğruşma D) Toplumsal dayanışma E) Araç ve gereç yapma Çözüm: Tarih öncesi devirlerde etkileşim. bu Ön Asya uygarlığından e t k i l e n d i ğ i n e bir kanıt olabilir? A) Bulunan eserlerin aynı tarih devrine ait olduğunun B) Ön A s y a uygarlığını y a r a t a n l a r ı n Orta Asya'dan geldiklerinin C) Orta Asya uygarlığının ileri bir uygarlık olduğunun D) Ön Asya uygarlığının başka uygarlıkları etkilemediğinin E) Ön Asya'da bulunan eserlerin daha çeşitli olduğunun Çözüm: Ön Asya uygarlığı tarih­ sel bakımdan Orta Asya uygarlığından daha son­ ra meydana gelmiştir.lumları Mezopotamya'ya gel­ erek b u r a d a k i geliş­ meleri etkilemiştir.. ÖYS-1988 Tarih ö n c e s i devirleri inceleyen bir tarihçi. değişim ve gelişme çok yavaş olmaktaydı. Sadece. Zaman ve mekanın de­ ğişmesi deney yapma imkanını ortadan kal­ dırmaktadır. E şıkkı ise objektiflikten uzak bir görüştür. Aşağıdakilerden hangisinin ortaya konması. ÖSS-1988 Aşağıdakilerden hangisi tarihi olayların araştırılmasında başvurulan y o l l a r d a n biri olamaz? A) Kronoloji ve coğrafyadan yararlanma B) Kaynak taraması yapma C) Buluntuları inceleme D) Deney yapma E) Olaylar arasında İlişki kurma Cevap B 8.Genel Kavramlar ve ilkçağ Medeniyetleri y 9. A seçeneği dışındakiler (E şıkkı hariç) tarihi olayların daha iyi araştırılmasına yönelik aşa­ malardır. Cevap D 1 1 . ÖSS . O r t a Asya'da b u l u n a n M.1983 Ön Asya'da yapılan bir kazıda bulunan M. Tarih g e ç m i ş devirle alakalı olayları ince­ lediğinden bunların tekrarı mümkün değildir.. Bundan dolayı önemli olaylar yoktu.ön Asya 3000. ÖSS-1986 Bir tarihi olayda rolü olanların katkılarının doğru olarak değerlendirelebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin göz önünde tutulması gerekir? A) Olayın geçtiği zamandaki koşulların B) Başka olaylarla benzerliklerin C) Olayla ilgili değişik yorumların D) Olaydan sonra kaç yıl geçmiş olduğunun E) Eleştirinin yapıldığı günün koşullarının 7. 5000 yılına ait eser­ lere benzediği g ö r ü l m ü ş t ü r . Tekrarı m ü m k ü n olmayan olayın deney ve gözlemi yapılamaz..Ö. en çok aşağıdaki bilimlerin hangisinden j j yararlanır? A) Sosyoloji B) Arkeoloji C)Coğrafya j D) Kronoloji E) Paleoğrafya . Göç eden Orta Asya top. Sonra gelen uygarlık Orta Asya'dakine benziyorsa Ön Asya uygarlığı Orta Asya uygarlığından etkilenmiş demektir.Mezopotamya 2000. 5000-1. Bundan dolayı devirlere ayrılma ancak yapılan araç ve gereçlere göre yapıla­ bilmiştir.Ö 4 0 0 0 yılına ait b a z ı e s e r l e r i n . Cevap E Çözüm: Tarihte deney yapma metodu olmadığından araştırma metodu kullanılır ve yardımcı bilim­ lerden yararlanılır. insanlık yaşamını devam ettirebilmek amacıyla basit taştan ve madenden araç ve gereç yapıyordu.

22 Çözüm: T a r i h ö n c e s i d e v i r l e r d e yazı y o k t u . B u dönemler toprak ve su altında kalmış bulun­ tular yardımıyla aydınlanıyordu. Bu yönüyle tarihe yardımcı olan bilim arkeolojidir. Seçeneklerde verilen diğer bilimleri de kı­ saca tanıyalım: Kronoloji:Olayların zamanlarını tayin eden ve saptayan bir bilimdir. Paleoğrafya: Yazıları inceleyen bir bilimdir. S o s y o l o j i : Sosyal olayları inceler. Sosyal olayların kaynakları ve kanunlarını tespit eder. C o ğ r a f y a : Tarihin çok ö n e m l i bir yardımcısıdır. Tarihi olayların meydana gelişlerinde insan topluluklarının yaşadıkları coğrafi yerin ve iklim şartlarının büyük rolleri vardır. Cevap B

_

Genel Kavramlar ve İlkçağ Medeniyetim. Çözüm: Mısırlıların bulduğu güneş yılı takvimine en büyük katkıyı yapan Roma İmparatoru Sezar olmuştur. Jülyen Takvimi de denilen güneş yılı takvimi Hz. İsa'nın doğumunu başlangıç kabul ettiğinden Miladi takvim İsmini almıştır. XIII. Gregor Miladi Takvime son şeklini vermiştir. Cevap A

1 4 . ÖSS - 1 9 9 0 Hitit krallığı, feodal beyliklerden oluşmuş bir devletti. Daha sonraları bu beylikler kaldı­ rılmış, yerlerine valiler atanmıştır. Bu d e ğ i ş i k l i k l e ulaşılmak istenen amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Saltanat kavgalarını önlemek B) Beylerden, daha önemli görevlerde yarar­ lanmak C) Merkezi yönetimi güçlendirmek D) Beyler arasında anlaşmazlık çıkmasını önlemek E) Yönetimde, yetenekli kişilere görev ver­ mek Çözüm: Hititler İlk d ö n e m l e r d e feodal bir devletti. Yeni k r a l l ı k z a m a n ı n d a f e o d a l b e y l i k l e r kaldırılarak yerine valiler gönderildi. Böylece devlet merkezi bir şekil aldı. Diğer seçenek­ ler daha çok kralların hanedandan ve ülke­ nin ileri gelenleri arasından seçilmesiyle ilgili yorumlardır. Bundan dolayı cevap olamazlar. Cevap C

12. ÖYS-1989 Aşağıdakilerden h a n g i s i , O r t a ç a ğ b o y u n ­ ca siyasi varlığını s ü r d ü r m ü ş t ü r ? A) Karahanlılar Devleti B) Gazneliler Devleti C) Sasaniler Devleti D) Bizans Devleti E) Eyyubiler Devleti Çözüm: Ortaçağ (375 - 1453 )yılları arasında geçen d ö n e m e verilen addır. Kavimler G ö ç ü y l e başlayan Ortaçağ İstanbul'un fethine kadar sürmüştür. Seçeneklerde verilen devletlerin kuruluş ve yıkılış tarihlerini v e r i r s e k s o r u kolayca çözülebilir. Karahanlılar Gazneliler Sasaniler Eyyubiler Bizans (Doğu Roma) (840-1212) ( 963 - 1187) (224-651) (1174-1250) (395-1453) Cevap D

1 5 . ÖSS - 1990 Tarihte ticaret alanında d e ğ i ş - t o k u ş usu­ lünün o r t a d a n kalkmasını ve böylece, eko­ n o m i k hayatın b ü y ü k ö l ç ü d e g e l i ş m e s i n i sağlayan buluş aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Pusula D) Takvim B) Para E) Kağıt C) Yazı

1 3 . ÖYS - 1 9 8 9 Bugün çoğu ülkelerde kulllanılan Miladi takvimin g e l i ş m e s i n e aşağıdaki devletler­ den hangisinin katkısı o l m u ş t u r ? A) Roma B) Lidya C) Fenike

Çözüm: S e ç e n e k l e r d e b e l i r t i l e n b ü t ü n gelişmeler Paranın bulunmasıyla gerçekleşmiştir. Parayı ilk b u l a n Lidyalılardır. Diğer seçeneklerin e k o n o m i k hayatı y ö n l e n d i r m e bakımından önemli bir etkileri yoktur. Cevap B

Genel Kavramlar ve İlkçağ Medeniyetleri 16. Ö Y S - 1 9 9 0 İyonya'nın bir kültür merkezi olmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Pers istilasına uğraması B) Ön Asya'dan gelen ticaret yollarının bitiş noktasında olması C) Tarıma elverişli olması D) Şehir devletlerinden oluşması E) Deniz kıyısında ve yarımadalar üzerinde bulunması

77

1 8 . ÖSS - 1 9 9 1
Cilalı Taş Devri'nde yiyecek olarak kullanıl­ mak üzere çeşitli bitkiler yetiştirilmeye b a ş l a n m ı ş , su kıyılarında birbirine bitişik bahçeli evier yapılmış, taşlardan yapılan alet ve silahlar daha kesici hale getirilmiş, bitki liflerinden giysiler, yiyecekleri saklamak için topraktan çanak çömlek yapılmıştır. Bu açıklamada, Cilalı Taş Devrinde, aşağı­ dakilerden hangisinin gerçekleşmiş o l d u ğ u n u gösteren bir kanıt yoktur? A) Yerleşik hayata geçilmesi B) Topraktan eşya yapılması C) Kullanılan silahların geliştirilmesi D) Tarım üretimine geçilmesi E) Yazının bulunması

Çözüm: İyonya'nın bir kültür merkezi olmasında üç önemli etken vardır: 1. Ön Asya'da gelen ticaret yollarının bitiş noktasında bulunması 2. S o y l u sınıfın t a m bir ö z g ü r l ü ğ e s a h i p olması 3. Miken,Yunan, A n a d o l u , M e z o p o t a m y a , ve Mısır uygarlıklarıyla etkileşim halinde olması. G ö r ü l d ü ğ ü gibi bu açıklamalar sadece B şıkkında vardır. Cevap B

Çözüm: Tarih devirleri ikiye ayrılır. Bu ayırımda esas olan yazıdır. Tarih öncesinde yazı yok, tarihi çağlarda yazı vardır. Soruda da görüldüğü gibi Cilalı Taş Devrinin önemli gelişmeleri verilmiştir. Yazı, tarih Öncesinde olmadığına göre Cilalı Taş Devrinin bir olayı değildir. Cevap E

17. Ö S S - 1 9 9 1 Kudüs'ün aşağıdaki özelliklerinden hangisi, bu kentin hem Museviler hem Hıristiyanlar h e m de M ü s t ü m a n l a r c a kut­ sal sayılmasında başlıca etkendir? A) Bu d i n l e r e i n a n a n İ n s a n l a r ı n b i r l i k t e yaşadığı bir yer olması B) Bu d i n l e r c e ö n e m l i sayılan m a b e t l e r i n bulunması C) Çeşitli uygarlıkların izlerini taşıması D) Uzun süre ticaret merkezi olması E) Önemli bir jeopolitik konumda bulunması

19. ÖYS-1991 Tarihe y a r d ı m c ı b i l i m l e r d e n k r o n o l o j i n i n ilgi alanı aşağıdakilerden hangisidir? A) İnsan topluluklarının dilleri B) Eski paralar üzerindeki damgaların an­ lamları C) Eski yazılar D) Toplumların gelenek ve görenekleri E) Olayların gerçekleşme zamanı

Çözüm: Kronoloji olayların g e r ç e k l e ş m e zamanını tayin ve tespit eden bir bilimdir. Diğer şıklar­ da bu-lunan: - İnsan topluluklarının dillerini: Filoloji - Eski paraları: Numizmatik - Eski yazıları: Paleoğrafya - Toplumların gelenek ve göreneklerinide Etnografya bilimi İnceler. Cevap E

Çözüm: Kudüs'ün kutsal sayılmasında tek tanrılı din­ lerin önemli mabetlerinin burada bulunması e n önemli etkendir. M u s e v i l e r i n , A ğ l a m a Duvarı H ı r i s t i y a n l a r ı n , K a m a m e Kilisesi M ü s l ü m a n l a r ı n M e s c i d n Aksa'sı Kudüs'­ tedir. Cevap B

20.

OSS-1992 Mısır'da, öğütleri ve ahlak kurallarını kap­ sayan, M.Ö. 3000 yıllarına ait edebi eserler bulunmuştur. Anadolu'nun tarih öncesi dö­ nemlerini aydınlatan, aynı yıllara ait buluntu­ lar arasında bu tür eserlere rastlanmaktadır. Anadolu'da aynı döneme ait buluntular sa­ dece g ü n l ü k işlerde kullanılan eşyalardan oluşmaktadır. Bu farkın, Anadolu'nun hangi özelliğinin bir s o n u c u o l d u ğ u savunulabilir? A) Ö n e m l i t i c a r e t y o l l a n ü z e r i n d e b u l u n ­ masının B) Sık sık istilaya uğramasının C) İhtiyaçların Mısır'dakinden farklı olmasının D) Yazıya geçişin daha geç başlamasının E) Verimli topraklara sahip olmasının Çözüm: M.Ö. 3 0 0 0 y ı l l a r ı n d a M ı s ı r ' d a y a z ı k u l ­ lanılırken aynı tarihte Anadolu'da henüz yazı bilinmiyordu. Anadolu'da yazılı devirlere M.Ö 2000'ti yıllarda Kayseri - Kültepe'de Asurlulara ait yazılı tabletlerin bulunması ile ge­ çildi. Cevap D

22. OYS-1992 Tarih ö n c e s i n d e yaşayan insanlar eşya ve alet yapımında aşağıdaki maddelerden hangisinden sırayla yararlanmaya baş­ lamışlardır? A) Toprak B) Toprak C) Taş D) Taş E) Maden Taş Maden Maden Toprak Taş Maden Taş Toprak Maden Toprak

Çözüm: Tarih öncesinde üretim yapmasını bilmeyen insanlık uzun bir süre taştan araçlar yaparak hayatını sürdürmüştür.Üretimin başlamasıyla birlikte topraktan eşya yapılmış, ateş yaygın bir şekilde kullanılmıştır. B u n u , insanlığın madeni işlemesi takip etmiştir: Taş, Toprak ve Maden. Cevap D

2 3 . ÖSS - 1 9 9 3 2 1 . ÖYS - 1 9 9 2
İnsan topluluklarında ve toplumlar arasında geçmişte meydana gelen olayları yer göste­ rerek i n c e l e y e n ve bu olaylar arasındaki neden s o n u ç İlişkilerini k a y n a k l a r a daya­ narak araştıran bilim dalına "Tarih" denir. Bu tanımda tarih biliminin hangi özelliği yoktur? A) B) C) D) E) Eski devirleri aydınlatması Kronolojiye yer vermesi Olayların analizini yapması Belgelerden yararlanması Olayların geçtiği yeri belirtmesi Atina şehir devletinde halkın yardımıyla başa geçen Kiistenes, sınıf ayrılığını ortadan kaldır­ m a y a ç a l ı ş m ı ş , Halk m e c l i s i k u r m u ş b u meclise geniş yetkiler vermiştir. Klistenes'in bu reformlarla ulaşmak iste­ d i ğ i amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Halkın ülke dışına göçünü önlemek B) Kanunları yazılı hale getirmek C) Halkı dış saldırılara karşı korumak D) Yunan şehir devletlerini birleştirmek E) Halkın yönetime katılımını arttırmak

Çözüm: Arhon seçilen Kiistenes M. Ö. 506 yılında kitlelerin ülkenin siyasal y a ş a m ı n d a artan r o l ü n ü g ö z ö n ü n d e t u t a r a k Atina r e j i m i n i demokratlaştırmaya başladı Demokrasinin ilk örneklerinin görüldüğü Atina demokrasisi bir sınıf demokrasisidir.Halk meclisi içinde köle­ lere yer verilmemiştir. Kiistenes soylu sınıfını biraz daha geniş tut­ mak ve böylece zenginleşenlere de temsil hakkı vermek istemiştir. Cevap E

Çözüm: Soruda tarihin tanımı yapılmış ancak önemli bir Özelliğine yer verilmemiştir. Zaman, yer, neden ve sonuç gibi önemli ilkeleri olan tari­ hin z a m a n k a v r a m ı n d a n s o r u d a hiç b a h ­ sedilmemiştir. A, C, D, ve E seçeneklerinin soruda karşılığı vardır. B seçeneğine ise soruda yer verilme­ miştir. Cevap B

Lidya. Cevap E .K a p a d o k y a .L i k o n y a .Frikya. Yozgat. İsparta ve çevresi .Kilikya. ve çevresi . Bu zorluklan aşmanın Önemli bir aşaması da tarihi çağlara ayırmaktır. Anadolu'da bölgeler: . Cevap A Çözüm: S o r u d a k i b i l g i l e r d e n de anlaşılacağı gibi Tales ve Pisagor g i b i bilginler İyonya'daki ortamın da etkisiyle bilimsel çalışmalar yap­ mışlardır.Paflagonya. B.Bitinya. bilimsel çalışmaları hız­ l a n d ı r m ı ş ve İ y o n y a ' y ı ö n e m l i bir k ü l t ü r merkezi haline getirmiştir.Pamfilya. Diğer seçeneklerin. Antalya ve çevresi . İyonya'da serbest düşünce'nin gelişmesi ve ekonomik gelişmeler. ÖSS-1994 İlkçağda İyonya'da. Tales ilk kez güneş tutulmasını hesaplamış Pisagor ilk kez dünyanın yuvarlak olduğunu ileri sürmüştür. ÖYS . Konya ve çevresi • . İzmit. Van Gölü civarındadır.Dandanya. Tuşpa. Cevap E Çözüm: Urartular da Mısırlılar gibi ö l d ü k d e n sonra yeni bir hayatın başlayacağına inanıyorlardı. Niğde ve Malatya çevresidir. Adana ve çevresi . C ve D s e ç e n e k l e r i n i n mezarların yapılmasıyla bir ilgileri yoktur. Cevap B 2 7 .2 4 . İyonya'daki bu gelişmeler aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) Çeşitli etnik grupların bir arada yaşadığını B) Bilimsel çalışmalar yapıldığını C) Yöneticilerin çok sık değiştiğini D ) İlk y e r l e ş i m y e r l e r i n i n b u r a d a k u r u l ­ duğunu E) İnsanların gelir düzeyine göre sınıflara ayrıldığını D) Boğazköy Çözüm: İlkçağda Anadolu'nun değişik yerlerine Yunanca bazı isimler verilmiştir. soru kökündeki bilgi ile bir ilişkisi yoktur. Nevşehir.Likya. İ l k ç a ğ d a Anadolu denildiği zaman Samsun'un biraz d o ğ u s u d a n Diyarbakır'a o r a d a n d a Fırat'ı d i k e y k e s e r e k a ş a ğ ı y a u z a n a n bir h a t l a çevrelenmiş bölge anlaşılmaktaydı. Kütahya ve çevresi . Bundan dolayı mezarlarını ev biçiminde y a p a r a k içine kullanılacak eşya yerleştir­ m i ş l e r d i r . ÖYS .1993 Tarihi çağlara ayırmanın amacı aşağı da ki­ lerden hangisidir? A) Tarihe yardımcı bilimlerden yararlanmak B) Toplumları birbirinden ayırt etmek C) Tarihi olayları önemine göre sıralamak D) Takvimin başlangıcını belirlemek E) Tarihi olayların İncelenmesini kolaylaştır­ mak Çözüm: Tarihin a m a c ı g e ç m i ş olayları İ n c e l e m e k o l d u ğ u n d a n d o l a y ı bir ç o k z o r l u k l a karşı karşıya kalmaktadır. ÖSS . A. Kayseri. çanakkaie ve çevresi . Sinop ve çevresi .1994 Urartuların mezarlarını oda ve ev biçi­ m i n d e yapıp içine çeşitli eşyalar koymaları a y a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir g ö s t e r g e ­ sidir? A) Ticarette değiş-tokuş usulünü uyguladık­ larının B) Mimarlıkta geliştiklerinin C) Birden fazla tanrıya İnandıklarının D) Barış içinde yaşadıklannın E) Hayatın Ölümden sonra da devam ettiğine inandıklarının 25.iyonya.1993 A ş a ğ ı d a k i u y g a r l ı k m e r k e z l e r i n d e n han­ gisi K a p a d o k y a Bölgesi'nde d e ğ i l d i r ? A) Tuşpa B) Alişar C) Alacahöyük E) Kültepe 26. Manisa ve çevresi . Cevap­ larda v e r i l e n T u ş p a b u b ö l g e n i n dışında kalmaktadır. Fethiye ve çevresi . İzmir ve çevresi .Pisidya.

Bu durum sanatçıların serbest h a r e k e t l e r i n e z a m a n zaman sınırlama getirmekte idi. Cevap E . Soruda da görüldüğü gibi Nil nehrinin (taş­ ma . B u n a g ö r e Bizans'ta s a n a t ç ı l a r ı n a ş a ğ ı d a k i l e r i n hangisi bakımından engellendiği savunulabilir? A) A n a d o l u topraklarında varolmuş çeşitli uygarlıklardan yararlanmaları B) Siyasi otoriteyi artırmada yardımcı olması C) Süslemeye dayalı eserler yapmaları D) Yönetimden maddi destek almaları E) İşleyecekleri konuları Özgürce seçmeleri Çözüm: Sanat ve düşünce adamları Bizans'ta O r t o d o k s Kilisesinin ve İmparatorun kont­ rolünde faaliyet göstermekte idiler. Tarih olarak Mısır ve Mezo­ potamya'dan sonra Anadolu'da yazının kul­ lanılması d a h a geç olmuştur.1995 Bİzansta sanatçılar dinin ve İmparatorluğun emrinde çalışmışlardır. Cevap A 3 1 .1994 Anadolu'da tarih dönemlerinin Mezopo­ tamya ve Mısır'dan daha geç başlaması. Yukarıda verilen bilgilere dayanarak aşa­ ğ ı d a k i g e n e l l e m e l e r i n h a n g i s i n e ulaşıla­ bilir? A) İhtiyaçlar İnsanları bilimsel çalışmaya yön­ lendirmiştir B J C o ğ r a f i k o n u m t a r ı m d a v e r i m l i l i ğ i et­ kilemiştir.çekilme) hareketleri bir takım zorluklar çıkarmış bu da bazı bilimlerin gelişmesini sağlamıştır. Anadolu'nun aşağıdaki özelliklerinden h a n g i s i n i n bir s o n u c u d u r ? A) Yazının kullanılmasına daha geç başlanıl­ ması B) İstilaların daha çok olması C) Siyasi birliğin daha geç kurulması D) Önemli ticaret yolları üzerinde bulunması E) Çeşitli inaçlara sahip İnsanların bulun­ ması Çözüm: Tarih dönemleri yazıyla başlar. ÖYS . B. ÖSS-1995 İlkçağda Mısır'da tarım ürünlerinden alınan v e r g i n i n b e l i r l e n m e s i m a t e m a t i ğ i n .14 Genel Kavramlar ve ilkçağ Medeniyetleri 30. Cevap A 2 8 . Aralarındaki zaman farkı bin yıldan fazladır. 2000 yıllarından sonra olmuştur. D ve E seçenekleri soruda verilen açık­ lamalardan çıkarılabilecek yorumlar değildir. C.Ö. H ü k ü m d a r ı n y a n ı n d a yer a l m a y a n sanatçılar devamlı cezalandırılmıştır. Cevap E 29. ÖYS-1994 İ l k ç a ğ d a k i d ü ş ü n c e h a y a t ı ile D o ğ u v e Batı k ü l t ü r l e r i n i n k a y n a ş m a s ı n d a a ş a ğ ı dakilerden hangisinin etkisi yoktur? A) Paranın icat edilmesinin B) Yazının bulunmasının C) Uluslararası ticaretin D) İskender'in Asya seferinin E) Skolastik düşüncenin Çözüm: E seçeneğinde gördüğümüz skolostik d ü ş ü n c e O r t a ç a ğ d a m e y d a n a g e l m i ş bir olay o l d u ğ u n d a n İlkçağdaki bir olayı etk­ ilemesi İmkansızdır. Nil sularının tasmasıyla bozu­ lan arazi sınırlarının yeniden saptanması ise geometrinin gelişmesinde etkili olmuştur. Anadolu'da bu devrin başlaması M. Anadolu'da tarih devirlerine geçilmesini Asurlular sağlamışlardır. Nil n e h r i n i n t a ş m a zamanının h e s a p l a n m a s ı astronominin. C) Doğa olayları kontrol altına alınmıştır D) insanların yerleşik hayata geçmesinin bir nedeni tarımdır E) İ n s a n l a r a r a s ı n d a k ü l t ü r b e n z e r l i k l e r i vardır Çözüm: Bilimsel çalışmalar ve araştırmalar merak ve şartların zorlaması ile meydana gelmektedir. Bu da sanat­ çıların her konuyu işlemelerine engel olmak­ t a y d ı . ÖSS .

Sardes Sarayı. V. Midas'ın Mezarı Bergama Tapınağı Avgustos Tapınağı Bozdoğan Kemeri Apollo Tapınağı İvriz Kabartması ins'ta kontIdurum laman ı sanat|lmakiayan Anadolu'da bulunan yukarıdaki sanat eserlerinden hangileri Roma dönemine aittir? A) İve II B) III ve IV C) III ve V Bvap E D) I V v e V E) V v e V I . VI. IV. B e r g a m a Tapınağı (Zeus) Akropol. IV. Bu soruda da Roma'ya ait eserler soruldu. Avgustos Tapınağı. Roma Hamamı ve Ogüst mabedi. Lidyalılar İbraniler Hititler Fenikeliler İyonlar Urartular İlkçağda yukarıdaki kavimlerden hangileri harf yazısını kullanmamışlardır? A)l ve lif D) IV ve V B)llveV C) III ve VI E) V ve VI Çözüm: İlkçağ'da üç türlü yazı çeşidi gelişmiştir.1 9 9 5 I. III. Midas Mezarı.İyon.Frig. Bozdoğan Kemeri. . . . Tamamen bilgiye dayanmaktadır. .Lidya.Roma. Asklepion. III.1995 I.Genel Kavramlar ve İlkçağ Medeniyetleri 15 Çözüm: Çok güzel aynı z a m a n d a zor bir sorudur. II. İvriz kabartmaları. Kral Yolu.Mısır . Bu ese­ nleri kısaca tanıyalım: . Çemberlitaş. Bu soru şöyleydi. . Roma ve Bizans'ın büyük bir katkısı vardır. Cevap B 3 2 . Buna ben­ zer bir s o r u 1980 yılı ö n c e s i n d e ÖYS'de sorulmuştu. Frig. Aspendos Tiyatrosu hangi devlete aittir. ÖYS .Hititler . Aspendos Tiyatrosu. İyon. Hitit Güneşi. Lidya. Hellenistik Dönem. Apollo Tapınağı. Artemis.H e l l e n i s t i k D ö n e m .Hitit. Bunlar: Harf yazısı Fenikeliler İyonlar Lidyalılar Romalılar İbraniler Yunanlılar Hiyeroglif yazı . V. VI. Yazılı kaya kabartmaları.Urartular Çivi yazısı Sümerler Hititler Persi er Cevap C rluğun çeşitli alması beleri 33. II. ÖYS . Üzerinde yaşadığımız topraklarımızı ne kadar tanıyıp tanımadığımızın sorulmasıdır. Anadolu'da meydana getirilen eserlerde Hitit.

557) Cevap A 1 1 3 2 2 5 ÖSS-1994 Genel o l a r a k T ü r k l e r d e sanat U y g u r l a r ' a kadar. Diğer devletlerin kuruluş tarihini de verirsek soru daha net anlaşılır. Türkler Uygurlar'a gelinceye kadar g ö ç e b e bir hayat tarzının etkisiyle her şeyiyle taşınabilir malzemeler k u l l a n ı l a r a k bir s a n a t g e l i ş t i r m i ş l e r d i r . Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı D) Moğol Çözüm: 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 2. Türkler'de sanatta görülen bu gelişme. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir g ö s t e r g e ­ sidir? A) G ö ç e b e hayattan yerleşik hayata geçildiğinin B) Ülkenin sınırlarının genişlediğinin C) Komşu devletlerle ilişkilerin zayıfladığının D) Ticaret anlayışının değiştiğinin E) Ülkenin İstilalardan korunduğunun 1981 .1995 yılları a r a s ı n d a . Uygurlarda ise sanat manastır.Ö. BÖLÜM ÖYS .1995 ÖSS . Cevap A .1991 O r t a A s y a ' d a Avar e g e m e n l i ğ i n i n s o n a e r m e s i n d e n sonra 552 yılında k u r u l m u ş olan devlet aşağıdakilerden hangisidir? A) Göktürk YILLAI B) Uygur E) Akhun C) Hun fl- ÖSS. 220-48) (1206-1256) (360 . ahşap.883 o r a n ı n d a d ı r .833 % 0. Orta A s y a ' d a B u m i n Kağan Avar h a k i m i ­ y e t i n e son vererek G ö k t ü r k devletini 552 yılında kurmuştur. I s l a m d a n önceki Türk Tarihi k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda % 0.920 % 0. taşınılabilir malzemeden deri.Î S L A M D A N Ö N C E K I T Ü R K TARIHÎ 1981 .ÖYS SORULARI ANALİZİ 1. Çözüm: Türk medeniyet tarihinin d ö n ü m noktası yer­ leşik hayata geçilmesidir. Yerleşik hayata geçilmesiyle birlikte saray yapımı da başlamıştır. Uygur Hun Moğol Akhun (745-840) (M. saray yapımı ve bunların iç donanımı biçiminde gelişme göstermiştir. metal ve taş işçiliğine dayalıdır.

ÖYS-1994 Aşağıdakilerden hangisi bir Türk t o p l u ­ l u ğ u değildir? A) Kıpçaklar B) Vandallar C) Sabirler 5. ve III.veVl. Avrupa'da devlet kurmuşlardır. ÖSS-1995 Uygur Türkleri. B. j j 4. ve V. dini terimlerin bile Türkçe karşılıklarını k u l l a n m a y a özen göstermislerdir. ve VI.Her y e n i k a b u l e t t i k l e r i ş e y l e r i k ü l t ü r l e r i ile uzlaştırmalardır. Böylece A. Moğollar döneminde kültürel etkinlikleri olmuştur. V. Hazarlar 5.veV. Uygurlar Göktürklerin (552-745) yıkılmasıyla kuruldular. Avarlar da Avrupa içlerine kadar yayılmış Türk topluluklarıdır. II. Vandallar ise Germen kavimlerine! endir. Hunlar (Kuzey Hunları) 2. Karluklar İrtiş ırmağı boylarında.'nın olduğu seçeneklerin c e v a p o l a m a y a c a ğ ı görülür. Bu olgulardan hangileri Uygurlara ilişkin­ dir? A) I. VI. ve Vl. Cevap B j D) H. Maniheizm'i kabul etmişlerdir. Cevap C j . Kıpçaklar 9.Islamdan önceki Türk Tarihi 3. ve V. B) I.. Siyasi varlıklarına Göktürkler son ver­ mişlerdir. Bulgarlar 6. Soruyla ilgili olmasından dolayı Avrupa'ya göç eden Türk devletlerini sıralayalım: 1. Sabirler Ural Altay dağlarının düzlüklerinde. 745-840 yılları arasında Ö t ü k e n b ö l g e s i ile Aral g ö l ü c i v a r ı n d a yaşadılar. D) Karluklar E) Avartar Çözüm: Kıpçaklar d o ğ u Avrupa'da. C) IV. Uygurlar Budizmi kabul etmelerine rağmen dini terimleri Türkçe kul(anarak milli benliklerini korumaya çalışmışlardır. IV. II.-lll. Alfabelerinde 14-18 harf kullanmışlardır. Sibirler (Anadolu içlerine kadar girdiler) 3. III. başta Budizm olmak üzere çeşitli dinlere bağlı değişik kültürlerle ilişki kurdukları halde. ÖYS-1995 Türk devletleriyle ilgili o l g u l a r d a n bazıları şunlardır: I. O r d u y u onluk sisteme göre ilk kez dü­ zenlemişlerdir. Peçenekler 8. Bu basit bilgilerin ışığında I. C ve E seçeneklerini elemiş oluyoruz. U y g u r l a r b u davranışlarıyla a ş a ğ ı d a k i l e r ­ d e n hangisini korumaya çalışmışlardır? A) Toprak bütünlüğünü B) Yönetim biçimlerini C) Milli benliklerini D) Toplumda eşitlik anlayışını E) Eski inanç sistemlerini Çözüm: j \ j j Uygurlar. Avarlar 4.-IV. E) H. Oğuzlar (Uzlar) Cevap D | ] j Çözüm: i Türk devletleri tarih boyunca milli benliklerini koruyarak varlıklarını devam ettirmişlerdir. Macarlar 7. III. paragraflar Uygurların önemli birer özellikleridir.

356 oranındadır. Bunun etkisiyle yaşadıkları yerin c o ğ r a f i özellik­ lerinden ve yerel kültürlerinden etkilenerek farklı üslup ve biçimler meydana getirdiler. Doğuda İran.ÖYS S O R U L A R I ANALİZİ 1 .1 9 9 5 Ö S S . ÖYS . Bunu Kudüs'te yapılan Kubbetüs .1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . Hıristiyan mimarisi ile yarışabilecek bir düzeye ulaşmıştır? A) Osmanlılar B) Dört Halife C) Abbasiler \ YILLA cc " ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Toplam D) Emeviler Çözüm: E)Selçuklular Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TCR/M 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 - 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 1 1 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 1 2 3 1 1 Fetihlerin etkisiyle Müslümanlar değişik kültür ve sanatlardan da etkilendiler.680 : % 3. Hellen.916 : % 3. etki­ lendiği Hristİyan mimarisi ile yarışabilecek bir düzeye geldi. . Bu tür farkların ortaya çıkmasında aşağı­ d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n d i ğ e r l e r i n d e n daha etkili o l d u ğ u savunulabilir? A) B) C) D) E) Ekonomik yapının Ulaşım ve haberleşmenin Ulusal kültür ve coğrafi özelliklerin İdari ve siyasi yapının Mezhep farklarının 1981 . 1 1 1 2 1 12 1 2 1 7 ÖYS-1984 İslam mimarisinin değişik İslam ülkelerindeki uygulamaları arasında birçok benzerlikler olduğu gibi üslup ve biçim yönünden önemli farklar da vardır. Hint ve Çin. İ s l a m T a r i h i k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: Çözüm: Fetih hareketlerinin başarıya ulaşmasıyla Müslümanlar çok değişik coğrafi bölgelere yayıldılar. Bu eserlerle İslam mimarisi.B.D ve E seçenekleri eksik ve yanlış yo­ rumlar içerdiklerinden cevap olamazlar. Batıda İspanya'dan doğuda Maveraünnehr'e kadar hakim oldular.I S L A M TARIHÎ BÖLÜM 1981 . Cevap C ÖSS'de ÖYS'de Toplamda :% 2. batıda Mısır. Bizans ve Yunan medeniyetlerinin etkisinde kaldılar Bu değişik kültür ve mimarilerden yararla­ narak karışım ve sentez bir stil geliştirdiler. Bunun en büyük örneğini Şam'da yapılan Emevi Camisi oluşturmaktadır.1 9 8 3 İ s l a m m i m a r i s i ilk kez a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinin döneminde. A.Sahra Camii izlemiştir. Cevap D 1 1 1 1 1 2 3 2 2 19 2.

O r t a ç a ğ d a etkisini yitirmiştir. Cevap E 4. kurulan panayırda alış-veriş yapmaları C seçeneği için.1 9 8 7 İslam t a r i h i n d e . Fakat Hz. kurdukları büyük panayırda alışveriş yaparlar. Hz. B. Ömer ise Arap yarımadası dışındaki toprak­ ları. Cevap C Çözüm: Hz. Ömer d ö n e m i n d e fetihlerin artmasıyla ele geçirilen topraklar bir takım büyük illere ayrıldı. aşağıdaki savaşlardan h a n g i s i y l e Şam t i c a r e t y o l l a r ı n ı n g ü v e n ­ liğini sağlamıştır? A) Bedir Savaşı C) Hayber Savaşı B) Uhud Savaşı D) Hendek Savaşı 6. karşılık g e l m e k t e d i r . Osman E) Huneyn Savaşı Çözüm: Şam ticaret yolu Bedir Savaşı'yla Müslüman­ ların eline g e ç m i ş t i . Kabedeki putlar D s e ç e n e ğ i İçin.C.Ebubekir D) Hz. Hz.Muhammed. Ömer E) Hz. Burada yapılacak en önemli şey şıklara karşılık gelen anahtar kelimeleri bulmaktır. ÖYS . Cevap D 5. ÖSS . Bizans ve Mısır mimarilerinin etkisiyle özgün bir Arap mimari tarzının doğmasıdır. H e n d e k Savaşı'ndan sonra M e d i n e ' d e b u l u n a n Yahudilerin bir kısmı H a y b e r ' e g e l e r e k t i c a r e t y o l l a r ı n ı n güvenliğini tehdit etmeye başladılar.Çin ilişkileri D) Fethedilen ülkelerin kültürleri E) Hellen uygarlığı Çözüm: Yukarıdaki s o r u n u n benzeri niteliğindedir. Arap sanatı b a ş l a n g ı ç t a ö n e m l i bir nitelik t a ş ı m a z k e n Emevi ve Abbasi'lerle birlikte büyük bir gelişme göstermiştir. Mısır. Ebubekir Arap yarımadasını vilayetlere bölmüştür. Böylece Şam yolunun güvenliği sağlanmış oldu. s o r u d a verilen metne göre cevaplanacak tipdendir. eğlenceler ve spor karşılaşmaları d ü z e n l e r l e r . M u h a m m e d b u n u n üzerine Medine ve Şam ticaret yolu için çok önemli bir konuma sahip olan Hayber'e bir sefer düzenlemiştir. f e t h e d i l e n y e r l e r i n y ö n e ­ t i m b i r i m l e r i n e ayrılmasına ilk defa kimin zamanında başlanmıştır? A) Hz.1 9 8 6 İslamiyetin ilk yıllarında Araplar'ın özgün bir mimarileri yokken. ÖYS . Bunda en önemli etken fethedilen Sasanİ.1986 Hz. Bu kültürel gelişmeyi sağlayan başlıca etken aşağıdakilerden hangisidir? A) Çok tanrılı dinler B) Eski Arap uygarlığı C) Arap . A s e ç e n e ğ i . Bu soruda B seçeneği çeldirici gibidir. s o n r a d a K a b e ' d e k i putları ziyaret ederlerdi. Suriye. ÖSS . Muhammed C) Hz. Filistin ve İran'ı idari birim­ lere ayırmıştır. Ülke sınırlarının g e n i ş l e m e s i idari örgütlenmeyi zorunlu hale getirdi. Aşağıdakilerden hangisi bu parçadan çıkarılabilecek bir s o n u ç değildir? A) Mekke'nin kutsal olduğu B) Araplar'ın ticarete önem verdikleri C) Araplar'ın çok tanrılı dinlere inandıkları D) Kutsal yerlerin ziyaret edilmekte olduğu E) Araplar arasında siyasi birlik bulunduğu Çözüm: Bu tip sorular.İslam Tarihi 19 3.1 9 8 7 İslamiyetten önce Mekke'yi ziyarete gelen Araplar. G ö r ü l d ü ğ ü gibi E seçeneği dışarıda kalmaktadır. Hayber'de bulunan Yahudiler on günlük bir kuşatmadan s o n r a teslim oldular. A seçeneği için. Ali B) Hz. Buralara valiler ve kadılar tayin edildiler. Kabedeki putların ziyaret edilmesi B seçeneği için. giderek mimaride belirgin bir Arap sanatı ve üslubu doğmuştur.ve E seçenekleri ise eksik olduklarından cevap olamazlar. Putların ziyaret edilmesi. Cevap C .

Bu dönemde İlk kez hem dünya hem de İslam tarihinde yöneticiler seçimle belirlenmiş­ lerdir. B. Toprak­ ların geniş bir coğrafi alana yayılması Hz.1 9 9 1 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi.20 7.Ali B) Hz. Osman 10. ÖSS . Hz. Bu devletle Mekkeliler'in mücadeleleri. Kur'an-ı Kerim kitap haline getirildikten sonra Hz.Bu d ö n e m e Cumhuriyet devri de de­ nilir. Cevap A İstam Tarihi 9. B. Ö m e r döne­ m i n d e İ s l a m D e v l e t i ' n i n s ı n ı r l a r ı n ı hızla g e n i ş l e t m e s i ile b i r l i k t e g ö r ü l e n bir g e l i ş m e değildir? A) Adli teşkilatın kurulması B) Ülkenin büyük illere ayrılması C) Devamlı ordugahların kurulması D) Halifeliğin saltanat haline getirilmesi E) Vergi sisteminin yeniden düzenlenmesi Çözüm: Çözüm: Kuran-ı Kerim Hz. p e y g a m b e r z a m a n ı n d a ayet ayet vahiy olunuyor ve katipler tarafın­ dan yazılarak saklanıyordu. Hicret'ten sonra Medine'de toplanan M ü s l ü m a n l a r ı b i r g ü ç o l a r a k k a b u l ettik­ lerini gösteren bir kanıt değildir? A) Kervan ticaretini sürdürmeleri B) M e d i n e l i l e r e karşı Uhut Savaşı'nı yap­ maları C) Müslümanlara karşı baskılarını artırmaları D) Müslümanların Kabe'yi ziyaretlerini engel­ lemeye çalışmaları E) Hz. Muhammed C) Hz.D seçeneği ise Emeviler dönemine ait bir olaydır. Cevap C Ülke sınırlarının g e n i ş l e m e s i y l e bir takım sorunların ortaya çıkması doğaldır. Cevap D . oğlu Yezid'i velihat tayin ederek yöneticilerin seçimle belirlenmesi geleneğini ortadan kaldırmıştır. Ömer'in yaptığı önemli gelİşmelerdir. Ebubekir E) Hz. Hz. Bu mücadelelerin başarıya ulaşmasıyla Müslümanlar bir güç olarak kabul edilmişlerdir. C ve E seçenekleri Hz. B. B u a r a d a savaşlar sırasında Arapların en önemli etkin­ liği olan kervan ticareti ise devam etmiştir. Cevap A 8. Muhammed'le Hudeybiye Antlaşması'nı imzalamaları i j Hicretten sonra Medine'de bir İslam devleti kurulmuştu. ÖYS-1989 Kur'an ayetlerinin toplanarak bir kitap ha­ line g e t i r i l m e s i k i m i n d ö n e m i n d e o l m u ş ­ tur? A) Hz. Osman'da çoğaltmıştır. Arap yarımadası'nın fethinin t a m a m l a n m a s ı n a kadar s ü r d ü .1990 Aşağıdakilerden hangisi Mekkelilerin.ve E seçeneklerine bakılırsa bunların iki taraf arasındaki mücadelenin birer aşa­ ması o l d u ğ u görülür.D ve E seçenekleri Dört Halife dönemi­ nin dışında da görünürken halifelerin seçimle belirlenmesi Emevilerin halifeliği saltanata dönüştürmesiyle sona ermiştir. Peygamberimizin vefatından sonra başlayan fetihlerde çok sayıda hafızın şehit edilmesi üzerine Halife Hz. Ömer'i devleti daha sistemli hale getirmeye yöneltmiştir A.1987 Aşağıdakilerden hangisi.İslam tarihinde yalnız Dört Halife d ö n e m i n i n özellik­ lerinden biridir? A) Devlet başkanlarının s e ç i m s o n u c u n d a belirlenmesi B) İslamiyetin Arap yarımadasının dışında da yayılması C)Arap aileleri arasındaki geçimsizliğin sürmesi D) Yöneticilere halife denilmesi E) İslam dininde ayrılıkların sürmesi Çözüm: Çözüm: Dört Halife döneminin hiç hatırdan çıkarılma­ ması gereken en önemli bir özelliği vardır. Ebu Bekir bir kurul oluştu­ rarak Kuran'ı Kerimi kitap haline getirdi. ÖYS .D.C.C.Ömer D) Hz. Ö Y S . Muaviye.

dış baskılara karşı birlik­ te hareket edileceğini duyurmuştur. M u h a m m e d Hicretten sonra Medine'de sorudan da anlaşılacağı gibi Medine ile ilgili olarak bu şehre s a h i p çıkarak. Cevap B Çözüm: 21 13. -İç ayaklanmalar bastırılmış. y e n i b i r s a n a t v e y e n i bir düşünce akımını kabul ettirmek oldukça zor­ dur. bunların sr aşalelerin bir güç Cevap A dönehızla en b i r 12. etirmeye yaptığı Emeviler ederek îlerıeğini \Cevap D . Cevap E Y e n i b i r d i n . y e n i bir t a k v i m i n b a ş l a n g ı c ı kabul edildiğine B) Yeni bir devletin temellerinin atılmakta olduğuna C)Ülke savunmasının Müslümanlara bırakıldığına D) Askerliğin meslek haline getirildiğine E) Askeri ve siyasi İşlerin b i r b i r i n d e n ayrıldığına Çözüm: Hz. C s e ç e n e ğ i ise. Ebubekir döneminde. s o r u d a verilen M ü s l ü m a n o l s u n olmasın ifadesine terstir. Müslüman olsun olmasın herkesin eşit hak­ lara sahip olacağını. M u h a m m e d kendisini çok iyi tanıyan ve harta Muhammed-üi Emin diyen M e k k e l i t e r e karşı İ s l a m d i n i n i tanıtırken büyük zorluklarla karşılaştı. M u h a m m e d M e d i n e halkına. M u h a m m e d ' i n karşılaştığı tepkilerle biri ilgisi yoktur. B. B u d u y u r u a ş a ğ t d a k i l e r d e n h a n g i s i n e bir kanıt olabilir? A) H i c r e t i n . Hz. Tarih b o y u n c a bu gelenek devam etmiştir.C. Abbasi Halifesi Mutasım'dan sonra bu m a k a m a yalnız Türkler getirildiler. ÖSS-1992 H i c r e t t e n s o n r a Hz. Türklerin A b b a silerin bütün işlerini ellerine aldıkları 9.Tarihi İslam Tarihi 1 1 . Bundan dolayı cevap olamazlar. savaşlara kimlerin katılacağına karar v e r m e y e t k i s i n i n k e n d i s i n e ait o l d u ğ u n u . b u d u r u m ü l k e n i n parçalanmasında etkili olmuştur.D. B. d ü ş ü n c e d e ve y ö n e t i m d e eski uygulamalar geçerlidir D) İnsan hak ve özgürlüklerinin belirli sınırları vardır E) Sanat etkinliklerinde dinlerin etkisi vardır lerin. Hz. Yeni bir dinle birlikte yeni bir devletin de kurulmuş oldu­ ğunu Medine'de yaşayan halka ilan etmiştir. Zaten A. anan ettik- yap- devleti iler'in fethinin arada etkin­ dir. B u n d a n dolayı cevap olamazlar. Halifeleri istedik­ leri g i b i d e ğ i ş t i r d i l e r . C ve D seçenekleri Abbasilerden önce m e y d a n a g e l m i ş olaylardır. -Yalancı peygamberler ortadan kaldırılmış. yüzyıl­ dan itibaren ö n e m kazandı. M u h a m m m e d de İslam dinini yayarken başlangıçta büyük tepkiyle karşılaşmıştır. E m i r ü l Ümera o l a n Türkler halifeyi hiçe s a y a r a k büyük bir kuvvet kazandılar. aşağıdakilerden h a n g i s i n i n bir kanıtı­ dır? A) Ayaklanmaların e k o n o m i k nedenlerden çıktığının B) Mezhep ayrılıklarına son verildiğinin C) Dini ve siyasi yönden etkinlik kazanıldığı­ nın D) Halifelik seçiminde kabilelerin etkili ol­ duğunun E) Arap kabileleri arasında göçebe hayatın yaygınlaştığının sı ımesi ıır takım Topraknası Hz.1993 Hz. Ö S S . Çok büyük hakarete ve tepkiye uğradı. Cevap A 14. ÖSS .D ve E şıklarının Hz. Muhammed'den sonra meydana gelen olay­ lardandır. A. Bu d u r u m a bakarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir? A) Toplumların alışkanlıklarını değiştirmek zordur B) Sosyal gelişmeler kentleşmenin bir sonu­ cudur C) D i n d e .1 9 9 2 Abbasi Devleti'nde emir-ü! ümeraların askeri ve idari y e t k i l e r i n i n g i d e r e k artması aşağıdakilerin h a n g i s i n d e etkili o l m u ş t u r ? A ) M ü s l ü m a n o l m a y a n l a r d a n v e r g i alın­ masında B) Kadılık teşkilatının yaygınlaşmasında C) Halifeliğin saltanat haline getirilmesinde D) Arap milliyetçiliğinin ortaya çıkmasında E) Ülkenin parçalanmasında Çözüm: Emir-ül Ümeralık m a k a m ı . E b u b e k i r d ö n e m i n d e k i b u g e l i ş m e ­ lerin t ü m ü birlikte d ü ş ü n ü l d ü ğ ü n d e bun­ lar. -Dinlerinden dönen Arap kabilelerinin yeniden Müslüman olmaları sağlanmıştır.1 9 9 3 Yeni bir felsefi g ö r ü ş ü veya sanat akımını yaymaya çalışanlar gibi Hz. ÖYS . Bu makam kısa zamanda b a b a d a n o ğ u l a g e ç e r hale g e l d i . Mekkenin yeni bir dini kabul etmemesinde en önemli etken şimdiye kadar ki alışkanlıklarını terketmedeki zorluklardır. o n u koru­ maya yönelik önlemler almıştır.ve E seçenekleri tarihsel bakımdan Hz.

Filistin ve Mısır'da İslam haki­ miyeti aşağıdaki devirlerin hangisinde başlamıştır? A) Memlükler Devri C) Emeviler Devri B) Dört Halife Devri D) Abbasiler Devri C) Puvatya Savaşı E) Tebük Savaşı Çözüm: N i h a v e n t Savaşını (642) k a z a n a n M ü s l ü ­ manlar Sasanilere son vererek İran'ı İslam ülkesi haline getirdiler. Diğer İslam devletlerinin kuruluş yıkılış tarihlerini hatırlarsak soruyu daha iyi anlamış oluruz: -Memlükler . Ali Kerbela olayı Emeviler Deve olayı Hz.644) 3.Emeviler -Abbasiler -Fatimiler .661 yılları arasıdır. Ebu Bekir Hicret. Ömer (634 . Ali Kuran'ın toplanması Hz. Ö Y S . OSS-1995 Dört Halife döneminde bütün Müslümanlar kardeş kabul edildiği halde. Yeni bir devlet ortaya çıkmıştır. Emeviler döne­ minde Araplar diğer müslümanlardan üstün görülmüşlerdir. Hz. A. Hz. Soruda verilen olumsuzlukların kaldırılmasının kanıtı s o r u l d u ğ u n a göre seçeneklerde olumlu bir ifade bulmamız istenmektedir. Ömer ise Dört Halife döneminin ikinci kısmını oluş­ turmaktadır. Hz. Türklerden ç o k u z a k l a r d a o l a n b u savaşların d o ğ a l olarak Türkler'in Müslüman olmalarıyla da bir ilgisi yoktur. Arap yarımadasında meydana gelmiş C seçeneği ise İspanya'da gerçekleşmiştir. Ebubekir iç ayaklanmaları bastırarak. M u h a m m e d döneminde gerçekleşmiştir? A) Hakemler olayı B) Kerbela olayı C) Hicret D) Kur'an'ın toplanması E) Deve olayı (Cemel Vak'ası) . Ö Y S . Cevap D E) Fatimİler devri Çözüm: Suriye 634.Dört Halifeler (1250-1517) (661 . y a l a n c ı p e y g a m b e r l e r i o r t a d a n kaldırmış böylece yeniden siyasi ve dini yönden Arap yarım adası'nda etkinliği sağlamıştır. Osman (644 .1 9 9 4 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i Hz. Dört Halife Dönemi 632 .1 9 9 4 Aşağıdaki savaşlardan hangisi M ü s l ü m a n Araplar'ın Horasan'a kadar ilerlemelerine ve sonraki yıllarda Türklerin Müslüman olmalarına ortam hazırlamıştır? A) Huneyn Savaşı B) Sıffın Savaşı D) Nihavent Savaşı 15.750) (750-1258) (910-1174) (632-661) Cevap B 18. Emeviler d ö n e m i n d e k i b u anlayış aşağı­ d a k i l e r d e n hangisine o r t a m hazırlamıştır? A) Hukuk alanında ilk Örgütlenmenin başla­ masına B) Arap yarımadasında İslamiyetin yayılması­ na C) Kur'an nüshalarının eyaletlere gönder­ ilmesine D) Değişik kültürlerden insanların bir arada yaşamasına E) Siyasi kargaşaların başlamasına 16.6 3 4 ) 2.22 Çözüm: Hz. İslam tarihi ve Hz. Ebubekir ( 6 3 2 .656) 4. Hz. Bu da sadece C seçeneğinde vardır. Filistin 637 ve Mısır 641 yıllarında Hz. ve E s e ç e n e k l e r i n d e savaşlar.Alİ (656-661) Cevap C Çözüm: İslam Tarihi Hakemler olayı Hz. Ömer d ö n e m i n d e alınmıştır. Hz. B. Peygamberimizin hayatında bir d ö n ü m noktasıdır.1 9 9 3 Suriye. Böylece Müslümanlar Horasan'da yaşayan Türklerle karşılaştılar. Ö Y S . 1. Cevap C 17.

B. C. M u h a m m e d ' e K u r ' a n . B u o l a y l a r Sıffın Savaşı.B. aralarında siyasi birliği yeniden kurmak İçin Arap milliyetçiliği­ ni bir devlet politikası haline getirdiler.C ve D seçenekleri İslamiyet. Cevap E 23 19. ÖYS . Kilise ve Camii gibi mabetleri vardır. Hristiyanlık v e M u s e v i l i k d i n l e r i n i n o r t a k özelliklerinden biri d e ğ i l d i r ? A ) Bir p e y g a m b e r e g e l e n v a h i y s o n u c u kurulmuş olma B) Kutsal kitaba dayanma C) İbadet yerlerine sahip olma D) Ahlaki değerlere büyük önem verme E) Belli bir kavime ait olma ÇÖzüm: Bu tip s o r u l a r d a şıklar ö n c ü l l e r i n h e p s i n i içine alacak şekilde olmalıdır. Hz.İslam Tarihi Çözüm: Hz. Fakat E şıkkı sadece Yahudilik için geçerli olup diğer din­ lerde kavim özelliği yoktur. Musa'ya Tevrat.Bu da Müslümanlar arasında siyasi kargaşaların doğmasına neden oldu. Bu olayların meydana getirdiği olumsuzluğu gidermek isteyen Emeviler. Cevap E şagtştır? laşlamasııderırada svap D . Hz. A. Bundan dolayı bu seçenekler cevap olamazlar.1 9 9 5 Aşağıdakilerden hangisi. Hakemler olayı ve Kerbela olayı idi. A. Bu dinlerin Havra.ı K e r i m v a h y olmuştur. İsa'ya İncil Hz. ve D seçeneklerini incelediğimizde bu olayların Emeviler'den ö n c e o l d u ğ u n u görmekteyiz. Hristiyanlık ve Musevilik için g e ç e r l i d i r . İslamiyet. Ali ve Emeviler'in ilk dönemlerinde mey­ d a n a g e l e n bazı olaylar Araplar arasında s i y a s i b i r l i ğ i b o z m u ş t u .

Moğol İmparatorluğu E) Bizans İmparatorluğu Çözüm: 1 1 . Cevap C 1981 . Doğu'da Seyhun Irmağı.1 9 9 5 ÖSS . Bu dönemin en hareketli ve b ü y ü k devleti Selçuklulardır. Cevap B YILLAI DC " ÖSS ÖYS Toplam Toplam Çıkan TopJam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 6 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 - 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TOW - 1 - 2 1 - 1 2 1 2 1 2 1 1 2 12 2. Bizans ise yavaş yavaş küçülmeye başlamıştı. 1 1 1 2 6 ÖYS-1985 XI-yüzyılda.islam İmparatorluğu B) Osmanlı İmparatorluğu C) Büyük Selçuklu İmparatorluğu D) Türk .ÖYS SORULARI ANALİZİ 1. Bu başarı Çin'in Türkistan'ı terketmesine neden oldu. Böylece Türkler arasında İslamiyet hızla yayılmaya başlamış ve Türk İslam Tarihi başlamıştır.120 oranındadır. Alparslan ve Melikşah d e v i r l e r i n d e ise e n g e n i ş s ı n ı r l a r ı n a ulaşmıştır. Arap-İslam imparatorluğu da parçalanmıştı.5 :% 0 . Çin'in uzaklaşmasıyla boşalan Türkistan'a Müslüman Araplar girmeye başladılar. 1 8 4 : % 2.ILK T Ü R K . BÖLÜM 4) ÖYS-1985 Aşağıdaki olaylardan hangisi. Selçukluların Tuğrul ve Çağrı Beyler döne­ minde temeli atılmış. Diğer seçenekler ise İslam dünyasını o l u m s u z y ö n d e etkileyen olaylar olduğundan cevap olamazlar. Güney'de Mısır ve Basra Körfezi'ne kadar sınırlarını genişletmiş olan i m p a r a t o r l u k aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Arap . Kuzey'de Kafkas Dağları. İslam dünyasını d i ğ e r l e r i n e g ö r e o l u m l u y ö n d e etkilemiştir? A) Haçlı Savaşları B) Talaş Savaşı C) Fransız İhtilali D) Moğolların Ön . yüzyılda Osmanlı ve Türk-Moğol Devletleri y o k t u .I S L Â M D E V L E T L E R I 1981 . ilk Türkİslâm Devletleri k o n u s u n d a n ç ı k a n s o r u yüz-deleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 2. .Asya'yı istilası E) Yeni ticaret yollarının bulunması Çözüm: 751 yılında yapılan Talaş Savaşı'nda Araplar Türklerle birlikte Çinlilere karşı başarılı oldu­ lar.1995 yılları a r a s ı n d a . Batı'da A k d e n i z ve Marmara.

aşağıdaki özellik­ lerinden hangisiyle Göktürk devletinden ayrılır? A) Türkler tarafından kurulmuş olması B) İslam dinini kabul etmesi C) Doğu ve Batı diye ikiye ayrılması D) Asya'da kurulmuş olması E) Türk k ü l t ü r ü n ü anlatan yapıtlara sahip olması E) Samanoğulları . 5.1 9 9 0 İslam dünyasında önemli bir eğitim öğre­ tim kurumu olan Nizamiye Medresesi'ni aşağıdaki devletlerden hangisi kurmuş­ tur? A) Selçuklular C) Karahanlılar B) Abbasiler D) Gazneliler ÖYS . ÖSS .Arap mücadelesinin sona ermesi D) Kağıt üretiminin Çin'in dışında da yaygın­ laşması E} Türkler'in İslam dinini yakından tanımaları Çözüm: Cevap ş ı k l a r ı İ n c e l e n d i ğ i n d e s a d e c e D s e ç e n e ğ i n i n k ü l t ü r t a r i h i ile b i r i l g i s i olduğunu görüyoruz. Talaş Savaşı'nda Çin kültürü özellikle de kağıt tanınmış ve Müslümanlar tarafından değişik yerlerde de kullanılmaya başlanmıştır. D seçeneği ise yanlış bir yorumdur. Cevap C Çözüm: 25 Sultan Alparslan'ın emriyle Nizam -ül Mülk tarafından inşa edilen bu yüzden de Nizamiye Medresesi diye bilinen medreseler B a ğ d a t ' t a k u r u l d u . B u d u r u m . Çünkü İslamiyet'te resim ve heykelin yapılması uygun görülmemiştir. S e l ç u k l u l a r d a aşağıdakilerden hangisine neden olmuştur? A) Ordudaki asker sayısının azalmasına B) Yöneticiler ile halk arasındaki bağların güçlenmesine C) Türk dilindeki gelişmenin yavaşlamasına D) Yabancıların siyasal baskılarının önlen­ mesine E) Yönetimde bilim adamlarının söz sahibi olmasına Çözüm: S e l ç u k l u l a r ' d a aktif dil o l a r a k A r a p ç a ve Farsça kullanıldığı için Türkçe'nin gelişmesi yavaşlamış ve hatta duraklama d ö n e m i n e girmiştir. A.üm: Türk-İslam uygarlığında resim ve heykelcilik gelişmemiştir. figür ve duvar çiniciliği ise oldukça gelişmiştir. Cevap A 6. Hat.1 9 9 2 Karahanlılar Devleti. Cevap D 7. Diğer seçenekler ise siyasi tarihle ilgilidir.1 9 8 6 Türk-İslam uygarlığında aşağıdakilerden h a n g i s i n i n y a s a k l a n m a s ı . Türkçe'nin gelişmesini sağla­ mak ve Selçuklu birliğini kurmak amacıyla Türkçe'yi resmi dil İlan etmiştir (1277). ÖSS . Cevap C 4. oymacılık. minyatür.Bundan dolayı cevap olamazlar. Halk ve ordu kesimi ise Türkçe konuşuyor­ du.1990 Çinlilerle A r a p l a r a r a s ı n d a yapılan Talaş Savası'nın dünya kültür tarihi açısından en pnemli sonucu aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Batı Türkistan'ın Çin baskısından kurtul­ ması B) Karluklar'ın bağımsız devlet olmaları C) Türk . M e d r e s e l e r d e eğitim A r a p ç a y a p ı l ı y o r d u . M e d r e s e y ö n e t i m bakımından özerkti. ÖSS . hükümdar karışmazdı.1 9 9 1 Se/çuklufar'da resmi yazışmalar Farsça idi.Ilk Türk Islam Devletleri 3. He^ t ü r l ü b i l i m b u m e d r e s e l e r d e okutuhfıustur. Dünyanın ilk ü n i v e r s i t e s i „sayılır. ÖYS . B ve E s e ç e n e k l e r i i l g i s i z y o r u m l a r d ı r . kak­ macılık ve nakkaşlık g i b i s ü s l e m e sanat­ larının g e l i ş m e s i n d e etkili olmuştur? A) Yazı (hat) sanatı B) Duvar çiniciliği C) Resim ve heykelcilik D) Figürlü plastik sanatı E) Minyatür sanatı Çöz. Bundan dolayı cevap olamazlar. Bundan dolayı Karamanoğlu Mehmet Bey.

1 9 9 4 Ortaçağda Müslüman bilim adamlarının eski Yunan filolozoflarının eserlerinden yaptıkları çeviriler. ve E seçe­ n e ğ i n d e verilen h ü k ü m l e r e ulaşılabilir. öncelikle aşağıdakilerden hangisini sağlamaya yöneliktir? A) Vergi toplam düzeni B) Üretimde artışı C) Toprak bütünlüğünün korunması D) Ülkede asayişi E) Yönetimde sürekliliği Çözüm: Selçuklu toprak sistemine genel olarak Usta adı verilirdi. D) O r t a ç a ğ ' d a Müslüman-Hıristiyan çatış­ ması sona ermiştir. Cevap B İlk Türk İslam Devletleri 1 0 . Bu bilgiye dayanarak. C) Eskiçağ Yunan düşünürleri Ortaçağdaki Avrupa düşünürlerinden farklı bir anlayış içindedirler.1995 S e l ç u k l u S u l t a n l a r ı . Ö S S .1 9 9 3 8 4 0 . Cevap A 1 1 . Türk tarihinde yeni bir dönemin b a ş l a m a s ı n a n e d e n o l m u ş t u r . daha sonra Avrupalıların Ortaçağ a n l a y ı ş ı n d a n k u r t u l m a l a r ı n d a ö n e m l i bir etken olmuştur. İç işlerinde serbest. Bu sistemin a m a c ı her z a m a n i ç i n ş u d u r : Ü r e t i m d e s ü r e k l i l i ğ i v e a r t ı ş ı s a ğ l a m a k t ı r . pozitif ve akılcı düşün­ ceye karşı değildir. ÖYS . beylerin güçtenmesîyle birlik­ te zayıfladığından B seçeneği cevap olamaz.B.26 Çözüm: Karahanlılar. E) İslamiyet bilime. f e t h e d i l e n t o p r a ğ ı n f e t h e d e n i n malı o l m a s ı . Cevap D 8.1 9 9 2 Büyük S e l ç u k l u l a r d a .C. Bundan dolayı cevap olamazlar. Türkler b u devletin kuruluşuna kadar geleneksel G ö k t a n r ı dini i ç i n d e y d i l e r . Çözüm: Soru kökünden hareketle A. d i n v e ırk ayırımı g ö z e t m e d e n h a l k a t o p r a k d a ğ ı t a r a k boş araziyi d e ğ e r l e n d i r m e y i devletin görevi saymışlardır. fethe­ den uç beyine ikta olarak verilirdi.C. A. D seçeneği ile ilgili olarak 12. Merkeziyetçilik. ve E seçenekleri de ilgisiz yorumlar içerdiklerinden cevap olamazlar. Boş toprakların dağıtılarak değer­ lendirilmesiyle ilgili değildir. Türkler. 9. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinde etkili o l m u ş t u r ? A) Feodal beyliklerin ortaya çıkmasında B) Merkeziyetçiliğin güçlenmesinde C) Deneyimsiz kişilerin komutan olmasında D) Ticarete önem verilmesinde E) Ülkede bayındırlık işlerinin aksamasında Çözüm: Selçuklularda fethedilen topraklar genel olarak devletin malı sayılmakla birlikte. dış işlerinde hükümdara bağlı olan bu beyler zamanla feodal bir yapının oluş­ masına ortam hazırlamışlardır. aşağıdaki yargılar­ dan hangisine ulaşılamaz? A) Avrupalılar İslam kaynaklarından yararlan­ mıştır. ve 13. C. D.1212 yılları a r a s ı n d a T ü r k i s t a n ' d a siyasal varlık g ö s t e r m i ş olan T ü r k Devleti aşağıdakilerden hangisidir? A) Gazneliler C) Karahanlılar B) Uygurlar D) Harzemşahlar E) Göktürkler Çözüm: Gazneliler Uygurlar Harzemşahlar Göktürkler Karahanlılar (963-1187) (745-840) (1097-1231) (552-745) (840-1212) Cevap C Cevap B . Bu s o r u ikta sisteminin genel olarak amacıyla ilgili bir sorudur. ÖYS . Talaş savaşının da etkisiyle İslam'ı kabul ederek yeni bir devlet olarak Karahanlıları kurdular. yüzyıllarda yapılan Haçlı Seferlerini hatırlarsanız Müslüman-Hıristiyan çatışmasının sona er­ mediğini görebilirsiniz.D ve E s e ç e n e k l e r i h e m Karahanlılar hem de Göktürkler için geçerli hükümlerdir. Selçuklu sultanlarının izledikleri bu politi­ ka. B) Çevirilerin yapıldığı d ö n e m d e İslam dünyasında Avrupa'dan d a h a aydın bir düşünce ortamı vardı. ÖSS . Diğer seçenekler ise devletin genel siyaseti ile ilgi­ lidir.

ÖSS . İ l k ç a ğ d a İ y o n l a r ' ı n . Bu durum aşağıdaki genellemelerden hangisini d o ğ r u l a m a z ? A) İslâm dini.1 9 9 5 islam d ü n y a s ı n ı n ü n l ü b i l g i n l e r i n d e n İbni Sina'nın "Kanun" adtı eseri Batılılar tarafın­ d a n o n b e ş d e f a L a t i n c e y e ç e v r i l e r e k tıp öğretiminde kullanılmıştır. bilimsel gelişmelere açıktır. D) Pozitif bilimler İslâmiyetle birlikte doğmuş­ tur. Mısırlılar'ın. Çünkü bilim İslam'dan önce de vardı. Çözüm: İslam dini günümüzden 14. Bilim ise kökü çok eski dönemlere d a y a n a n bir olaydır. B. D seçeneği ise yanlıştır. Cevap D . B) Pozitif b i l i m l e r d e İslâm b i l g i n l e r i n i n de hizmetleri vardır. ve E seçenekleri d o ğ r u bir genel­ lemedir. E) Batı dünyası İslâm bilginlerinden yararlan­ mıştır. C. A.İlk Türk İslam Devletleri 12.yüz yıl önce doğ­ muştur. S ü m e r l e r ' İ n ve F e n i k e l i l e r i n buluşları bilimin ilk örneklerini oluşturmak­ tadır. Bugüne kadar bilimle içice gelişerek gelmiştir. C)Tıp alanında da İslâm bilgini yetişmiştir.

devletin ana politikasını belirleyen en önemli bir unsurdur.333 ÖYS'de Toplamda : % 1. Memlükler Devleti V.TÜRKIYE TARIHI 1. Cevap A 1 1 1 2 2 1 1 2 2 1 - 2. Göktürk (552 . fakat en ö n e m l i amacı değillerdir. Böylece ticaretin gelişmesi sağlanarak A n a d o l u ö n e m l i bir merkez haline getiril­ miştir. . ve II. Osmanlı Devleti BÖLÜM 1981 -1995 ÖSS . Kutluk Devleti III. Bu kervan yolları boyunca hareket eden tüccarların mal ve can g ü v e n l i k l e r i n i s a ğ l a y ı c ı ö n l e m l e r alındı. Cevap C 1 8 1 12 4 43 566 1981 . ve V. 1993 1994 1995 TCR/M 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 2 Çözüm: D) I. Kervansaraylar A.1983 Anadolu'daki "kervansaraylar" en çok hangi amaca hizmet için yapılmıştır? A) Anadolu'da iç düzeni sağlama B) Dışdan gelecek tehlikelere karşı korunma C) Ticareti geliştirme D) Türk konukseverliğini tanıtma E) Yoksul kişilere yardım etme Çözüm: Anadolu Selçuklularında ticaret. ve IV C)lll.veV. Başkent Konya'dan başlamak üzere üç önemli kervan yolu vardı. 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992. Türkiye Tarihi k o n u s u n d a n ç ı k a n s o r u y ü z d e l e r i : ÖSS'de : % 3. ve III. Eyyubi Devleti IV.1995 yıllan arasında. Göktürk Devleti II. Diğer devletler ise bir birlerinin devamı olarak ortaya çıkmışlardır. ÖYS-1983 t. E) I.ÖYS SORULARI ANALİZİ YILLAI tr. ÖYS . 1 1 1 Bu tip sorular doğrudan kronoloji sorularıdır. B. ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı Yukarıda verilen Türk Devletlerinden h a n g i l e r i belirli bir süre de o l s a aynı d ö n e m d e yaşamışlardır? A) IV. B) III.745) Eyyubi (1174-1250) Memlükler (1250-1517) Görüldüğü gibi Osmanlı Devleti ile Memlük­ ler belli bir süre de olsa birlikte yaşamışlardır. Devletlerin kuruluş ve yıkılış tarihlerini bilirsek bu soruyu rahatlıkla çözebiliriz.120 o r a n ı n d a d ı r . D ve E seçeneklerini de k a p s a m a k t a d ı r l a r .226 : % 2.630) Kutluk (680 .

. KÖsedağ II. A. III.1 9 8 5 " A n a d o l u S e l ç u k l u Devleti z a m a n ı n d a ve Osmanlı İmparatorluğu'nun yükselme dönem i n d e A n a d o l u ' d a k i z a n a a t k a r l a r 'Lonca' denilen zanaat gruplarına ayrılarak yönetici­ lerini kendileri seçmişlerdir.Y a s s ı Ç e m e n . K o m ş u ve Batılı devletlerle daha iyi irtibat kurabilmek için Anadolu'daki önemli ticaret merkezlerine y a b a n c ı tüccarları yerleştir­ ilirken.. İranlı. Cevap B ! . III. Bu d u r u m üretimde kaliteyi arttırırken tüketici­ lerin de haklarının koruma altına alınmasını sağlıyordu.Türkiye Tarihi 29 5.ve E s e ç e n e k l e r i d o ğ r u d a n A n a d o l u Selçuklu Devleti'nin yıkılmasıyla ilgilidir. Miryokefalon Devleti zamanında ] s a v a ş l a r ı n ı n k r o n o l o j i k sırası a ş a ğ ı d a k i ­ lerden hangisinde verilmiştir? A) L. . Haçlı Seferlerinin bu devletin yıkılması ile doğrudan bir ilişkisi yok­ tur. Kısa zamanda Anadolu milletlerarası ticaret yolunun merkezi durumuna gelmiştir. İlk üç Haçlı Seferi Anadolu Selçuklularını o l u m s u z y ö n d e e t k i l e m i ş d i ğ e r l e r i ise (5. Cevap A 4. I. 1176'da Bizans'la yapılmış tır.Miryokefalon. Böylece her esnaf derneği kendi işini tamamen tekeline alıyor ve karşılıklı bir denetim sağlıyordu. Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılmasından ö n c e .. Suriyeli ve Yahudilerden bazı gruplar Antalya.Suriye ve Kırım'a yerleşmişlerdi. Bu çalışmalar s o n u n d a yabancıların dene­ yimlerinden yararlanılmış ve canlılık sağlan­ mıştır. II. B.. II. aşağıdakilerden hangisini gösteren bir kanıt olabilir? A) Loncaların ticari alanda başarılı oldukları B) Devletin zanaatkarları desteklediğini C) Halkın çoğunluğunun zanaatkar olduğunu D) Z a n a a t k a r l a r arasında dayanışma olduğunu E) El sanatlarının.. I. ÖSS . D) II. |„ ili." Bu durum. Cevap D D) Mimari i Çözüm: i . A n a d o l u ' d a başlıca gelir kaynağı olduğu Çözüm: Şehirde oturan esnaf. Fransız. f e t i h l e r d e ve anlaşmalardaki amaçlan ticareti geliştirmekti. Kayseri ve Sivas gibi şehirlere.1 9 8 6 Aşağıdakilerin hangisinin A n a d o l u Sel­ ç u k l u D e v l e t i ' n i n y ı k ı l m a s ı ile d o ğ r u d a n ilişkisi yoktur? A) Babailer İsyanının çıkması B) Osmanlı Devleti'nin kurulması C) Anadolu'nun Moğol hakimiyetine geçmesi D) Haçlı Savaşları'nın sona ermesi E) A n a d o l u ' d a bağımsız beyliklerin kurul­ ması Çözüm: Haçlı Seferleri. k u r u l u ş d ö n e m i n d e gerçekleşen bir olaydır. Türk tüccarları da k o m ş u ülkelere yerleştirilmiştir. B) III.Moğollarla . B ite E seçenekleri birbirleriyle içiçedir.. Bu soruda B seçeneği çeldtrici gibi görün­ mektedir. 1243. | ÖYS . Cevap D i i i 6. i ÖSS-1988 Anadolu Selçuklu Devleti döneminde İtalyan.. Her loncaya mensup olanlar arasında sıkı bir dayanışma sağlanmıştır. ! Anadolu Selçuklu Sultanlarının büyük bir kıs­ mının yaptığı ç a l ı ş m a l a r d a . C.6. aralarında birleşerek dini-ekonomik özellik taşıyan bir teşkilat kur­ dular.8) doğrudan Ortadoğu'ya yönelmiştir. Aslında Osmanlı Beyliği'de Anadolu'da kurulan bağımsız bir beyliktir. bazı Türkler ise Kıbrıs. Bu d u r u m u n başlıca nedeni aşağıdaki alanlardan hangisinde görülen gelişme­ lerdir? i A) Ticaret B) Savunma C) Eğitim E) Tarım 3. Yassı Çemen III. Harzemşahlarla . C) 11. ÖYS . I. İt.K ö s e d a ğ .7. 1230. I E) III. Konya..1990 Anadolu Selçuklu yapılan. i Çözü m: j Savaşların tarihlerini vererek bu soruyu çözelim.

Cevap A Çözüm: A n a d o l u .1991 Anadolu Selçukluları Antalya. M e l i k l e r i n y e t k i l e r i n i n sınırlı tutulması. Cevap E 9. Anadolu Selçuklularından bu uygula­ manın amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Ticari ilişkileri geliştirmek B) A v r u p a ' n ı n Türklere karşı b i r l e ş m e s i n i önlemek C) Avrupa'da nüfus bölgeleri kurmak D) Denizlerde üstünlük sağlamak E) Anadolu'da siyasal birliği sağlamak Çözüm: Görüldüğü gibi Anadolu Selçuklularıyla ilgili çok sayıda soru sorulmuş. Bu sorunun da cevabı Anadolu Selçuklu Devleti'nin genel politikasıyla ilgli olarak ticareti geliştirmektir.İslam devletinin karşı­ laştırılması yapılmıştır. aşağıdakilerden hangisine ö n e m verildiği­ ni gösterir? A) Sınırların güvenliğinin arttırılmasına B) Ekonomik durumun düzeltilmesine C) Ülke bütünlüğünün korunmasına D) Yerleşik hayatın yaygınlaştırılmasına E) Dış ilişkilerin artırılmasına Çözüm: Türk-İslam medeniyetinde ve geleneklerinde para bastırma. Memlükler'de tahta geçen hükümdar sayısı Osmanlılardan daha çoktur. Cevap B 1 0 . ÖSS-1992 XIII. sınır­ lara yerleştirilmiş Türkmen beyleri ve halk üzerindeki Selçuklu otoritesi de zayıflamıştır. Melik olarak sancaklara tayin edilen şehzadelerin ülke bütünlüğünü bozmalarına engel olmak için bazı yetkileri ellerinden alı­ n a r a k m e r k e z e b a ğ l ı l ı k l a r ı artırılmıştır. y ü z y ı l d a b ü y ü k bir M o ğ o l felaketiyle karşılaşmıştı. ÖSS-1991 M e m l ü k l ü Devleti'nin varlığı Osmanlı D e v l e t i ' i n d e n d a h a kısa s ü r d ü ğ ü h a l d e .1992 Anadolu Selçuklu Devleti'nde. 8. Siyasi birliğin bozul­ masıyla Anadolu'nun değişik yerlerinde Türkmen beyleri ortaya çıkmaya başladı. ÖSS . savaş açma ve hutbe okutma gibi özellikler hükümdarlık alametlerinden sayılırdı. Memlükler Osmanlılar gibi merkeziyetçi bir devlet olamamışlardır. C ve E s e ç e k l e r i o l u m s u z y ö n d e etk­ ilenirken B seçeneği de ilgisiz bir yorum içer­ mektedir.Alanya ve Sinop gibi limanları ele geçirdikden sonra bu limanlarda Avrupalı tüccarlara düşük gümrük tarifesi uygulamışlardır.30 Türkiye Tarihi ÖSS . Melikler iç işlerinde serbest dış işlerinde ise merkeze bağlı bir konumda idiler. Bu da sık sık değişikliklere neden olmuştur. Memlükler'de ise her şehzadeye ve komutana sultan olma hakkı verilmiştir. savaş açma ve siyasi görüşme yapma yetkileri yoktu. Osmanlılar'da tahta geçişin bilirli bir usulü varken. Bu d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n e hız kazandırmıştır? A) Anadolu'da ticaretin gelişmesine B) Bizans'ta entrikaların başlamasına C) Anadolu'da nüfusun artmasına D) Anadolu'daki karışıklıkların ortadan kalk­ masına E) Beyliklerin ortaya çıkmasına 7. kendilerine bir bölgenin yönetimi verilen hanedan üyelerine "melik" deniyordu. X I I I . Kendi bölgelerinin yöneti­ minde söz sahibi olan meliklerin para bastır­ ma. Diğer seçeneklere baktığımızda bu amaç­ larının Anadolu Selçuklularının politikalarıyla ilgili olmadığını görürüz. sınırlama getirilirken. Memlüklerde hükümdar değişikliklerinin Osmanlılar'dan daha fazla olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Toplumun çeşitli etnik guruplardan oluş­ ması B) Her emirin sultan o l m a hakkına s a h i p olması C) Türkçe bilenlerin imtiyazlı olması D) Osmanlı Devletİ'nden önce kurulması E) H ü k ü m d a r l ı ğ ı n halifenin onayına bağlı olması Çözüm: Bu soruda iki Türk . y ü z y ı l s o n l a r ı n a d o ğ r u A n a d o l u ' d a Moğol baskısının zayıflaması üzerine. A. Cevap C i . Bu soruların yak­ laşık olarak amaçları aynıdır.

ÖSS . Anadolu Seçuklu Devleti yerine Gazneliler. Bunlar. Cevap A . askerlik yapmazlar. A.Türkiye Tarihi 31 12. H o ş g ö r ü l ü bir siyasetin u y g u l a n ­ masıdır. Cevap C Çözüm: Anadolu Seçuklularında ülkede her türlü din ve millete m e n s u p İnsanlar belli şartlarda rahatlıkta birlikte yaşamaktaydılar. ikta sistemi ise tarıma verilen önem­ den kaynaklanıyor.1993 Anadolu Selçukluları d ö n e m i n d e ülkede Müslüman Türklerle birlikte yaşayan Hıristiyan ve Musevi t o p l u l u k l a r g e n e l d e şehirlerde oturur. Bu sorular diğer Türk Devletleri içinde genelleştirilebilir. Büyük Selçuklular. Ö Y S . Bu durum Anadolu Selçuklularıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir? A) Hoşgörüye dayanan bir siyasetin uygu­ landığının B) Ticaretin ülke ekonomisindeki payının az olduğunun C) A n a d o l u ' d a İslamiyetin giderek yaygın­ laştığının D) Yabancılardan alman vergilerin giderek azaltıldığının E) Devlet yönetiminde yabancılara da görev verildiğinin [ ı Çözüm: Anadolu Selçukluları ile ilgili sorular genellik­ le hep ticaretten gelir ilkesi yine bozulmadı.1 9 9 5 A n a d o l u Selçukluları ticaret yollarının ele geçirilmesine önem vermişlerdir.B-D ve E s e ç e n e k l e r i A n a d o l u Selçuk­ lularının ticarete verdikleri önemin bir sonucu sayılır. Cevap h e p aynıdır. Osmanlılar ve diğer aynı özettikteki devletler yazılabilir. Din ve dil farklılığına rağmen bir uyumun olması doğru­ dan doğruya devletin hoşgörüye dayanan bir siyaset takip etmesine bağlıdır. Aşağıdakilerden hangisi A n a d o l u Selçuk­ lularının bu yaklaşımının sonuçlarından biri değildir? A) B) C) D) E) Kervan ticaretinin yaygınlaşması Kervansaraylara İhtiyaç duyulması İkta sisteminin kurulması Şehirciliğin önem kazanması Ülkenin stratejik önem kazanması 1 1 . zanaat ve ticaretle uğraşır. ancak vergi Öderlerdi. İbadet ve dini törenlerini serbestçe yerine getirirlerdi.

Cevap B Toplam Çıkan rodam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 2 5 1981 1982 1983 1984 1985 1966 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1UÜ4 1995 TCFl/M - 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 - - - 1 2 1 2 1 - 1 1 2 1 1 2 1 2 11 - 8 1981 . böyle y a p a r s a b u k o n u d a d a h a ç o k kanıt bulabileceği söylenmiştir İstanbul'un hangi özelliğine dayanılarak b ö y l e bir öneride b u l u n u l m u ş t u r ? A) Yeni T ü r k D e v l e t i ' n i n en k a l a b a l ı k ve gelişmiş kenti olmasına B) B i z a n s ve O s m a n l ı d ö n e m l e r i n d e h ü ­ kümet. Çalış­ malara başlayacağı sırada bu araştırıcıya. ticaret ve kültür merkezi olmasına C) Haçlı Seferleri'nin Anadolu'ya geçiş nok­ tası üzerinde bulunması D) İ s t a n b u l ' u n T ü r k l e r ' d e n ö n c e A r a p l a r tarafından da kuşatılmış olmasına E) Halkının değişik k ü l t ü r l e r d e n gelen araştırıcılan hoşgörüyle karşılamasına Çözüm: Türk. İslam ve Hıristiyan kültürlerinin etkileşimini ortaya koymak isteyen bir araştırıcı İzmir'e gelmiştir. İzmir'in ise her iki kültürü de ilgilendiren bir yönü yoktur.943 oranındadır.533 : % 1.ORTAÇAĞ 9 D A AVRUPA 1. BÖLÜM V£ 1981 -1995 ÖSS .33 : % 1. incelemelerini İstanbul'da yapması önerilmiş.İslam ve Hıristiyan kültürlerinin daha geniş i n c e l e n e b i l m e s i i ç i n İzmir ile İstan­ bul'un karşılaştırılması istenmiştir. 2 . Araştırma İçin İstanbul önerildiğine göre iki şehrimiz a r a s ı n d a en b i l i r g i n f a r k B s e ç e n e ğ i n d e g ö r ü l m e k t e d i r .İslam dünyasında meydana g e t i r d i ğ i önemli s o n u ç l a r d a n biri değildir? A) Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflaması B) S u r i y e ve F i l i s t i n t o p r a k l a r ı n ı n harap olması C) Avrupalıların Ortadoğu'yu yakından tanı­ maları D) Türklerin İslam dünyasındaki önemlerinin artması E) A n a d o l u ' d a k i Türklerin İslamiyeti kabul etmeleri . Haçlı Savaş­ l a r ı n ı n Türk . Ortaç ağ'd a A v r u p a k o n u s u n d a n çıkan s o r u yüz­ deleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 3. ÖYS . İ s t a n b u l u z u n yıllar h e m Roma'nın h e m de Osmnlı Devleti'nin baş­ kentliğini yapmış ve İki önemli dinin merkezi k o n u m u n d a o l m u ş t u r .1 9 8 7 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i .ÖYS SORULARI ANALİZİ YILLA or oss OYS Toplam ÖSS-1981 "Çağlar b o y u n c a Türk.1995 yıllan arasında.

yüzyılın sonlarında baş­ lamış (1096) XIII. Cevap B 3.1 9 9 0 Aşağıdakilerden hangisi. Haçlı Seferlerini başlatması. Haçlı Seferleri 1 1 . Sekiz büyük Haçlı Seferi yapılmış b u n u n altısı ile doğrudan Türkler mücadele etmiştir A. Cevap B laması n harap lan tam­ imlerinin :i kabul .1 9 8 8 Aşağıdakilerden hangisi Haçlı larının nedenlerinden biridir? Savaş­ A) Hıristiyanların.1988 Aşağıdakilerden hangisi. S e ç e n e k l e r e b a k t ı ğ ı m ı z d a Haçlı Seferleri ve Kavimler Göçü'nün bir Ortaçağ olayı o l d u ğ u n u g ö r ü r ü z . A seçeneği ise Haçlı Seferleri'nin önemli bir nedenidir. b a r u t ve kağıt g i b i buluşların batıya yayılması E) Hiristiyanların Müslümanları daha yakın­ dan tanımaları Çözüm: Haçlı Seferleri'nin dinî. feodalitenin etkisiyle geniş topraklara ve o n u n g e t i r d i ğ i zenginliklere sahip olmuştu. yüzyılın sonlarına kadar de­ vam etmiş (1270) büyük bir olaydır. Rönesans ve Reform ise birer Yeniçağ olayıdır. y ü z y ı l d a başladığına göre tek d o ğ r u cevap Kavimler G ö ç ü kalıyor. kralları a f o r o z etme yetkisine sahip olması ve geniş topraklara sahip olması Papaların b ü y ü k bir güç o l d u ğ u n u göstermektedir. B s e ç e n e ğ i ise Kilise'nin devamını sağla­ m a y a y ö n e l i k bir olaydır. ÖYS . Kavimler G ö ç ü 375 yılında Hunların Doğu Avrupa'ya yönelmesiyle geniş topluluklar ve kavimler b ü y ü k o r a n d a yer değiştirmiştir. ÖSS . A s e ç e n e ğ i dışındakiler Haçlı Seferleri'nin sonuçlarıdır.B. Avrupa'da feo­ dalitenin kurulmasına o r t a m hazırlayan etkenlerden biridir? A) Haçlı Savaşları B) Coğrafya Keşifleri C) Rönesans Hareketleri D) Kavimler Göçü E) Reform Hareketleri 5.ve D seçeneklerine bakıldığında bun­ ların d o ğ r u d a n Haçlı Seferlerinin birer so­ nucu olduğu görülür. B u n d a n d o l a y ı önceki olay sonraki olayın sonucu olamaya­ cağından Türkler'in İslamiyeti kabul etmeleri Haçlı Seferleri'nin bir sonucu değildir.C. Cevap E 4. E seçeneği ise 1071 Malazgirt Savaşı'yla ve bundan önceki olay­ ların etkisiyle başlamıştır. ÖYS . Feodalite rejimi Ortaçağ boyunca devan etmiştir. K u d ü s ' ü n Fatimiler'in elinde olmasından dolayı Hıristiyanların dini duygu­ larını kamçılayarak 1096 yılında ilk sefere Çıkmışlar ve Kudüs'ü Fatimİler'den almışlar­ dır.Ortaçağ'da Avrupa 33 Çözüm: Haçlı Seferleri XI. Ortaçağ'da kiliseyi t e m s i l e d e n Papalığın siyasal bfr g ü ç o l d u ğ u n a kanıt olarak gösterilemez? A) Kendi hakimiyetinde toprakları olması B) Çok sayıda din adamı yetiştirmesi C) Kralları aforoz etme yetkisinin bulunması D) Haçlı Savaşlarını düzenlemesi E) Krallara taç giydirmesi Çözüm: Ortaçağ Avrupa'sının siyasi yapısı feodalite­ dir. Siyasal bir yanı yoktur. Cevap A rinin daha ile İstantoastvrma sj. Roma'nın ikiye ayrılmasıyla feodal beyler ortaya çıkmışlar insanlar güçlü birilerinin etrafında toplanmaya başlamıştır.Kiliseyi temsil eden Papalığın k r a l l a r a t a ç g i y d i r m e s i . Cevap D Çözüm: Ortaçağ'da kilise. Haçlılar. şehrimiz îneğinde fillar hem ti'nin baş|in merkezi se her iki jr. C o ğ r a f i Keşifler. ekonomik ve siyasi nedenleri vardır. kutsal tanıdıkları yerleri Müslümanlardan almak istemeleri B) Derebeylerin kuvvetlerinin azalması C) Papazların dinsel otoritelerini yitirmeleri D) Pusula.Dinsel bir nitelik taşır.

B. Bizans İmparatorluğu'nda a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n e neden o l m u ş ­ tur? A) Hükümdarların yetkilerinin sınırlanmasına B) Dinin devlet yönetiminde etkisinin azal­ masına C) Askeri ve sivil yönetimin birbirinden ayrıl­ masına D) Birden fazla soyun yönetime gelmesine E) Ülkenin küçük eyaletlere bölünmesine 8.Diğer seçenekler ise eksik ya da yanlıştırlar. Bu da Avrupa'da halk arasında eşitsizlik olduğunu göstermek­ tedir.1 9 9 4 Ortaçağ'da kurulan devletlerin bir çoğun­ d a h ü k a m d a r l a r e g e m e n l i k l e r i n i dine d a y a n d ı r m ı ş l a r ve d i n a d a m l a r ı devlet y ö n e t i m i n d e etkili olmuşlardır.1 9 9 2 Bizans İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a hükümdarlık makamını kendine güvenen ve yeterince güçlü olan kişiler ele geçirebilirdi. bilim. Bu sınıflar birbirlerinden çok farklı yapıya sahiptiler. düşünce. Böylece Avrupa'da özgür bir düşünce ortamı oluşmaya başladı. Bu d u r u m aşağıdakilerin hangisinde etkili olmuştur? A) Hıristiyanların K u d ü s ' ü kutsal yer say­ masında B) Feodal rejimlerin kurulmasında C) Kavimlerin yer değiştirmesinde D) Mezhep Savaşlarının sona ermesinde E) Özgür düşünce ortamının oluşmasında i 9. O r t a ç a ğ b o y u n c a H ı r i s t i y a n d ü n y a s ı iki büyük mezhebin etkisi altında kaldı. sanat ve krallar üze­ rinde etkili olan Katolik Kilisesi Haçlı Sefer­ leriyle eski g ü c ü n ü yitirdiğinden ö n c e d e n baskı kurduğu kurumlar üzerindeki etkisini yitirdi. C ve E s e ç e n e k l e r i İ n c e l e n d i ğ i n d e Bizans yönetiminin özelliği ile bir ilgisinin olmadığı görülür. P a p a n ı n y a n ı l m a z l ı ğ ı anlayışı hakimdi. ÖSS . Sülale yönetimi Bizans g i b i b i r ç o k ü l k e d e u y g u l a m ı ş t ı r . Cevap D Çözüm: i Avrupa 6. Haçlı Seferlerine kadar halk. Bu nedenle Bizans otoritesi sık sık taht değişiklikleri ve o n u n getirdiği sıkıntılara sahne o l u y o r d u . Cevap E ÖSS-1993 Ortaçağ'da Avrupa toplumlarının soylular. B u tarz yönetim devletin buhranlı dönemlerinde sık sık d a r b e l e r e n e d e n o l m a k t a y d ı . Çözüm: Bizans İmparatorluğu'nda on önemli sülale yönetime gelmiştir. Bu d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinin bir göstergesidir? A) Laik olmayan devlet anlayışının B) Tutsaklık uygulamasının C) Lonca sisteminin D) Feodal sistemin E) Şehir devleti anlayışının . E s e ç e n e ğ i cevap gibi g ö r ü n ü y o r s a da Avrupa'daki toplumların sınıflara ayrılması mesleki bir ayrılma olmayıp asalet ve gelire göre bir düzenlemedir. burjuvalar ve köylüler olmak üzere sınıflara ayrılması a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisini g ö s t e r m e k t e d i r ? A) Şehirli sınıfın ticaretle uğraştığını B) Halk arasında eşitsizlik olduğunu C) Din adamlarının yetkilerine göre sınıflara ayrıldığını D) Halkın yaşam düzeyinin yüksek olduğunu E) Halk a r a s ı n d a belli m e s l e k l e r e ö n e m verildiğini Çözüm: Ortaçağ'da (375-1453) soyluluk ve zenginlik çok önemli bir ölçü olduğu için halk çeşitli sınıflara ayrılmıştı. rahipler. D a r b e yapan sülale tahtı ele geçirirdi. Bu durum. Katolik Mezhebi hiçbir değişikliği kabul e t m e d e n H ı r i s t i y a n l ı ğ ı Hz.34 Ortaçağ'da ÖSS .1 9 9 3 A v r u p a t o p l u m l a r ı n d a Katolik K i l i s e s i ' n e bağlılık. Haçlı S a v a ş l a r ı n d a n s o n r a eski gücünü kaybetmiştir. Kilisenin büyük toprakları ve malikhaneleri vardı. Bunlar Katolik v e O r t o d o k s M e z h e b l e r i . Babadan oğula geçen bir sınıf düzeni vardı. ÖSS . Bizans'ta Paleoloğlar sülalesi ile Kommenler sülalesi arasında yıllar süren mücadeleler yaşanmıştır. Isa d ö n e m i n d e k i g i b i y a ş a d ı l a r . Cevap B 7. A.

ve E seçeneklerinin dini devlet tarz­ larıyla doğrudan bir ilgileri yoktur. Bu sefere A l m a n . Haçlı Seferi ise 11B7'de Hıttin Savaşı'yla K u d ü s ' ü müslümanların alması üzerine 1189 yılında başlamıştır. Haçlılar III. Haçlı Seferinde amaçlarına ulaşa­ mamışlar ve Kudüs'ü alamamışlardır. Cevap A pr çoğunrini d i n e ı devlet sinin bir I .1 9 9 5 Aşağıdakilerden hangisi III. Sefer h e m denizden hem de karadan yapılmıştır. C. Batı'da kralların törenle kilisede taç g i y m e l e r i n i n . B. d o ğ u ' d a ise Müslüman hükümdarların halifeden menşur almalarının amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Monorşik gücü pekiştirmek B) Doğu kültürüyle Batı kültrünü kaynaştır­ mak C) Haçlı düşüncesine son vermek D} Ulusal devlet kurmak E) İnanç özgürlüğünü sağlamak Çözüm: Haçlı Seferleri 1096 yılıdan 1270 yılına kadar devam eden seferlerdir. Cevap B Çözüm: zenginlik ıalk çeşitli lirlerinden ten oğula torupa'da stermek[yorsa da ajayrılması [t ve gelire itekler ise [Cevap B Ortaçağ'da dinin toplum üzerinde büyük bir baskısı vardı. Haçlı Seferi'nin sonuçlarından biridir? A) Mezhep kavgalarının sona ermesi B) Kudüs'ün Müslümanlar'ın elinde kalması C) Selçukluların Anadolu'ya yerleşmesi D) Feodalite yönetim sisteminin ortaya çık­ ması E) Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılması Cevap E 10. Kudüs yine Eyyubilerde kalmıştır. İngiliz ve Fransız Kralları da katılmıştır. ÖYS . Ö Y S .Ortaçağ'da Avrupa 35 Çözüm: S o r u d a da b e l i r t i l d i ğ i g i b i dine dayalı bir yönetim genellikle Ortaçağ'da hakimdi. III. Dine dayalı yönetim olması laik olmayan bir devlet anlayışının göstergesidir. Cevap A 1 1 . hükümdarlar da halifeden menşur olarak güçlerini pekiştirirlerdi. Krallar kilisenin gücünü yanları­ na çekerek.1 9 9 5 Ortaçağ'da. D.

O s m a n l ı D e v l e t i ' n i n k u r u c u s u . II. 4 . 1 . Cevap B OSS'de ÖYS'de Toplamda % 0.OYS SORULARI ANALİZİ . Karaman oğullarının kendilerini mirasçı kabul etmelerinde en önemli etken Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkıldığı Konya ve çevresinde kurulmalarıdır. 4.O S M A N L ı K U R U L U Ş DEVRI 1. D i ğ e r l e r i ise O s m a n l ı Devleti'nin son zamanlarında ıslahat yapan padişahlardır. 5 D) 1. 2-1.5 B) 3. Karamanoğulları kendilerini S e l ç u k l u l a r ' m mirasçısı sayarak O s m a n l ı Devletj'ne karşı uzun bir süre direniş göster­ miştir. 5 Çözüm: Soruda verilen padişahları İki kısma ayıralım: 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TCR/M 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 - 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 - 32 35 33 30 31 33 41 41 41 1 1 1 1 1 - 1 1 . Cevap B - - 1 1 1 1 41 41 41 41 42 1 6 2.1995 yılları arasında. ÖYS .Mahmut (1808-1838) Abdülmecit(1838-1861) I.2 . Osmanlı Devleti'nin Anadolu'ya egemen olmaya çalışmasına karşı d i ğ e r l e r i n d e n daha ç o k direnmiştir? A) B) C) D) E) Candaroğulları Karamanoğulları Saruhanoğulları Germiyanoğulları Karesioğulları 5 43 566 1981 . Selim 3.oc ÖSS Topiam Çıkan soru soru sayısı sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Yukarıdaki Osmanlı padişahları kurucular ve ıslahatçılar olarak iki g r u p t a t o p l a n s a aşağıdakilerden hangisi d o ğ r u olur? A) 3.1.1.3.Osman. 4 . 5 E) 3. OYS-1983 1.4-2.Mehmet Çelebi 2.Selim (1879-1807) Çelebi Mehmet (1413-1421) ll. III. 5 C) 1.1 9 8 4 Aşağıdaki Türk beyliklerinden hangisi.533 % 1. Osmanlı K u r u l u ş Devri k o n u s u n d a n ç ı k a n s o r u yüz-deleri: Çözüm: Anadolu Beylikleri denildiği zaman akla gelen en güçlü ve büyük beylik Karamanoğuİlandır. Abdülmecit BÖLÜM 1981 -1995 OSS .060 o r a n ı n d a d ı r . Mahmut 5.2-3. 1 -2. YILLA! .Osman(1299-1324) lll. Osman 4. .416 % 1. 1 Kurucular Islahatçılar I. 4. Çelebi M e h m e t ' t e Fetret Devrinden sonra devlet otoritesini yeniden sağlayan p a d i ş a h l a r d ı r .

1985 "Osmanlı Devleti'nin İlk yıllarında eğitim için Mısır ve Suriye'ye öğrenciler gönderilmiş. ÖYS . ÖYS .1991 O s m a n l ı ü l k e s i n e katılmış o l a n A n a d o l u Beyliklerinden Aydınoğulları. Ş a m . A n a d o l u ' d a Türk b i r l i ğ i n i n b o z u l m a s ı n a v e O s m a n l ı Devleti'nin dağılma t e h l i k e s i g e ç i r m e s i n e yol açmıştır? A) Niğbolu Savaşı C) I. D ve E seçenekleri ise Osmanlılar'ın Balkanlara yerleşmesini kolaylaştırıcı zafer­ lerdir. I ! i i I I Cevap B j 6. Bu olay Anadolu'da yeniden bağımsız beylik­ lerin kurulmasına ve Fetret döneminin (1402 -1413) başlamasına neden olmuştur. Aydınoğulları da bunlardan biri­ sidir. kuruluş döne­ minin önemli savaşlarıdır. C. C ve D seçenekleri Lale Devrin'den s o n r a m e y d a n a g e l m i ş 19. İran.1 9 8 6 Aşağıdaki o l a y l a r d a n h a n g i s i . \ S | . 1396da I. Bu nedenle cevap olamazlar. Cevap B \ 5. hiçbir olumsuzlukları yoktur. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir? A) O s m a n l ı l a r ı n m e d r e s e e ğ i t i m i n i t e m e l almasıyla B) Bu dönemde medrese eğitiminde Mısır ve Suriye'nin ileri bir düzeyde olmasıyla C) İslam ülkeleri arasında kültürel ilişkilere önem verilmesiyle D) Mısır ve Suriye'den başka yerde medrese eğitimi olmamasıyla E) Batı eğitim kurumlarıyla ilişki kurulmamış olmasıyla Çözüm: Kuruluş devrinde Osmanlı medreseleri henüz olgunluk çağına erişemedikleri için Halep. İlk medrese 1330 y ı l ı n d a İ z n i k ' t e bir t e k m ü d e r r i s l e eğitime başladı. yüzyıl ıslahatlarıyla daha çok ilgili olmasına rağmen cevabı kuruluş döne­ mini ilgilendirdiği İçin bu soru bu kısma alın­ mıştır. v e T ü r k i s t a n g i b i e ğ i t i m i ileri düzeyde olan yerlere ö ğ r e n c i g ö n d e r i l m i ş veya onlardan hoca getirtilmiştir. Zaten B. yüzyılın ç o k önemli ıslahat hareketleridirler. Bu olay Osmanlıların dağıl­ ma tehlikesi g e ç i r m e s i n e n e d e n o l d u . Kosova Savaşı B) Ankara Savaşı D) Varna Savaşı j ! E) II. Cevap B j I A. Her türlü memur ve kadı ihtiya­ cı medreselerden karşılanırdı. Osmanlı Devleti'nin Lale Dönemine (1718-1730) kadar şartları iyi o l d u ğ u için batılılaşmaya yönelik bir politikası olmamıştır. 1 3 8 9 d a Varna. Niğbolu. 1448'de yapılmış.1993 Osmanlılarda. K o s o v a .Ö S S . Enderun Mektebi henüz daha kurulmamıştı. Kuruluş devrinde medrese çok ö n e m l i bir k u r u m d u . aşağıdaki savaşlardan hangisinin sonunda bağım­ sızlığını yeniden kazanmıştır? A) Varna Savaşı B) Ankara Savaşı C) Kosova Savaşı D) Sırp Sındığı Savaşı E) Niğbolu Savaşı Çözüm: Ankara Savaşıyla Osmanlı Devleti'nin otorite­ si sarsılarak b a ğ ı m s ı z b e y l i k l e r y e n i d e n kurulmuştur. Cevap E ÖYS . Devlet a d a m l a r ı genellikle medreselerden yetişenler arasın­ dan seçilirdi. 1444'de I I . Kosova Savaşı Çözüm: Timur'un Anadolu'ya gelmesiyle 1402 yılında yapılan Ankara Savaşı'nda Osmanlı Devleti yenilgiye uğradı. Diğer seçeneklerde verilen savaşlar birer zafer oldukları için cevap olamazlar. aşağıdaki devirlerin h a n g i s i n d e batılılaşma çabaları yoktur? A) Lale Devri B) Birinci Meşrutiyet Devri C) Tanzimat Devri D) İkinci Meşrutiyet Devri E) Fetret Devri Çözüm: Bu soru XIX. K o s o v a . bu ülkelerdeki bazı bilim adamları da medreselerde ders vermek üzere A n a d o l u ' y a g e t i ­ rilmiştir.

1 9 8 8 F a t i h d ö n e m i n d e İ s t a n b u l ' u n Ege ada­ larının v e Kırım'ın O s m a n l ı t o p r a k l a r ı n a katılması.1 9 8 8 BOLUM C 1981 -1995 OSS . OSS'de ÖYS'de Toplamda % 2. Bundan dolayı cevap olamazlar.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . a ş a ğ ı d a k i l e r i n h a n g i s i n d e ver­ ilen devletlerin e k o n o m i k çıkarlarını zedelemiştir? A) Napoli ve Portekiz B) İngiltere ve Arnavutluk C) İspanya ve Fransa D) Venedik ve Ceneviz E) Sırbistan ve Macaristan . s o n r a Papa'ya sığınması C) İstanbul halkının d e s t e ğ i n i s a ğ l a m a y a çalışması D) Kendi adına hutbe okutarak para bastır­ ması E) Osmanlı topraklarını ikiye ayırmaya çalış­ ması ÖSS YİLLAI Toptam Çıkan soru soru sayısı sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 1 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 4 2 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 - - 2 4 1 2 2 1 1 13 Çözüm: C e m Olayı (1481 -1495) yılları a r a s ı n d a devam etmiş ve Osmanlı Devletİ'nİ uzun yıllar uğraştırmış bir iç sorun İken kısa zamanda bir dış sorun haline gelmiştir. önceleri Osmanlı İmparatorluğu'nun bir iç s o r u n u İken g i d e r e k bir dış s o r u n haline gelmiştir. Diğer s e ç e n e k l e r ise C e m ' i n ülke i ç i n d e n ü f u z u n u arttırmaya yönelik faaliyetleridir.083 % 2.Bayezid'e karşı giriştiği taht mücadelesinde başarılı ola­ m a y ı n c a dış d e s t e k a r a m a k i ç i n ö n c e Rodos'a sonra da Papaya sığınarak ilk kez O s m a n l ı D e v l e t İ ' n İ bir dış s o r u n l a karşı karşıya g e t i r m i ş t i r . Cevap B 1 1 5 8 1981 . ÖSS . ll. O s m a n l ı Yükselme Dönemi konusundan çıkan s o r u yüz-deleri: 2.OYS SORULARI ANALİZİ Cem Sultan ile II.296 o r a n ı n d a d ı r . ÖYS . Cem Suitan'ın aşağıdaki davranışlarından hangisi bu olayın bir dış sorun haline gelmesinde başlıca etken olmuştur? A) Karamanoğulları Beyliği ile işbirliği yap­ ması B) Önce Rodos Şövalyelerine.O S M A N L ı Y Ü K S E L M E D Ö N E M I 1 .453 % 2.Bayezit arasındaki saltanat kavgası.

Çünkü. Fatih. bu nedenle Venedik'i kontrol altına almak için İlk olarak V e n e d i k ' e İmtiyaz vermiştir. Ege. Fatih'in İstan­ bul'u fethine en çok tepki gösteren devlet Venedik idi. Cevap A 3. Fransa'ya 1535 İngiltere'ye 1578 Rusya'ya 1774 Almanya'ya 1895 yıllarında verilmiştir Cevap B . Osmanlı Emparatorluğu'nun Yükselme Devrinde gerçek­ leşen bir d u r u m değildir? A) Osmanlı Devletİ'nin çağın en g ü ç l ü devletlerinden biri haline gelmesi B) Osmanlılar'ın batıdaki en geniş sınırlarına ulaşması C) Osmanlıların ilk kez Avrupa'ya geçmesi D) Sadrazamların Divana başkanlık etmesi E) İslam d ü n y a s ı n d a . 1538 Preveze zaferiyle Avrupa'nın g ü ç l ü Haçlı d o n a n m a s ı n ı yok ederek Akdeniz'deki üstünlüğümüzü kabul ettirmiştir. Cevap D Çözüm: 39 A.Osmanlı Yükselme Dönemi Çözüm: XI.D ve E seçenekleri Akdeniz'deki üstünlüğü devam ettirmeye yönelik hareketlerdir. D seçeneği ise Yavuz'un İran Seferi'nin bir sonucudur. ve E s e ç e n e k l e r i Mısır Seferi'nin önemli sonuçlarını oluştururken. B. Diğer seçenek­ lerde verilen devletlerin bu fetihlerden önce ve sonra Osmanlı Devleti ile ticari bir sorunu olmamıştır. Diğer ülkelere verilen imtiyazlar ise daha sonradır. Cevap C 5. ÖYS-1989 Aşağıdakilerden hangisi. B. Dulkadir Beyliği 1515 Turnadağı Savaşı'yla ortadan kaldırılmış. Mısır Seferi ise 1516 yılın­ da başlamıştır. Batı A n a d o l u kıyılan için güvenliği sağlayıcı bir özellik taşır. Çünkü. Marmara ve Karadeniz'in önemli yerlerinde bu iki devlete ait koloniler bulunmaktaydı. Osmanlılar'ın Mısır'ı a l m a s ı n ı n s o n u ç l a r ı n d a n biri değildir? A) Baharat y o l u n u n Osmanlılar'ın eline geçmesi B) Doğu Akdeniz'de Osmanlı egemenliğinin güçlenmesi C) Devlet gelirlerinin artması D)Dulkadir Beyliği'nin Osmanlı ülkesine katılması E) Memlûk Devletİ'nin sona ermesi Çözüm: A. ÖYS-1989 Osmanlı Devletİ'nin Akdeniz'de üstün­ l ü ğ ü n ü k a b u l e t t i r m e s i n d e aşağıdakiler­ den hangisinin katkısı en büyüktür? A) Preveze Deniz Savaşı'nın kazanılması B) Tunus'un fethi C) Rodos'un fethi D) Cezayir'in Osmanlı topraklarına katılması E) Traplusgarp'ın fethi Çözüm: O s m a n l ı Devleti. İstanbul'a bağlı olarak b ü t ü n k o l o n i l e r i n i kaybetmiştir. ÖYS-1989 Aşağıdakiterden hangisi. Bu nedenle önceki bir olay sonraki bir olayın sonucu olamaz. Osmanlı Devletİ'nin etkisinin artması İkinci soruyla yakından ilgilidir. D ve E seçenekleri yükselme döne­ minin çeşitli zamanlarında gerçekleşen olay­ lardır. B. yüzyıldan itibaren Bizans'ın eski gücünü yitirmesi ve taht kavgalarıyla çalkalanması etrafında Venedik ve Ceneviz'in güçlenme­ sine ve önemli yollara hakim olmasına neden oldu. Fakat C s e ç e n e ğ i n d e verilen Avrupa'ya ilk kez geçiş ise Orhan Bey döne­ minde 1354 yani kuruluş devrinde gerçek­ leşmiştir. Fatih'in başlattığı fetih hareketleri sonu­ cu Venedik ve Ceneviz'in ekonomik çıkarları zedelenmiştir. C. ÖYS-1989 Osmanlı Devleti aşağıdaki devletlerden hangisine diğerlerinden daha önce imtiyaz v e r m i ş t i r ? A) Almanya B) Venedik C) İngiltere D) Fransa Çözüm: E) Rusya 4. Cevap D 6. Rodos'un fethi ise Kanuni'nin y a p t ı ğ ı ilk d e n i z s e f e r i d i r .

ÖSS-1992 Osmanlı Yükselme Dönemi Fatih Sultan Mehmet zamanında: — Cenevizler'den Amasra. Bu nedenle Fatih öncelikle Anadolu'da giriştiği faaliyetlerde siyasi birliği sağlamayı amaçlamıştı. Aşağıdakilerden hangisi. Haçlı donanması İnebahtı'da Osmanlı donan­ masına saldırmıştır? A) Kıbrıs D) Girit Çözüm: İnebahtı Savaşı 1571 y ı l ı n d a y a p ı l m ı ş t ı r . B u n a r a ğ m e n Fatih d ö n e m i n d e hala birlik sağlanamamıştı. ÖSS-1990 Fatih Sultan M e h m e t ' i n İstanbul'u fethi ile Bizans İmparatorluğu'na son verildiği halde. Hristiyan dünyasını parçalamadan çok birliğini sağlamaya yöne­ liktir.C. Amasra ve Sinop'un alın­ ması h e m K a r a d e n i z h a k i m i y e t i h e m d e Anadolu da siyasi birliği sağlamaya yönelik bir hareket olmuştur. Cevap A B) Kırım C) Rodos E) Mora 10. Fatih b ö y l e c e Hıristiyan lan ve Avrupa'yı bölmeyi amaçlamıştır. Cevap A 1402 A n k a r a Savaşıyla A n a d o l u ' d a Türk siyasi birliği b o z u l m u ş t u . Fatih'in bu yolla ulaşmak istediği bir amaç olamaz? A) Hıristiyan d i n i n d e m e z h e p ayrılıklarına son vermek B) Yönetimi altındaki Hıristİyanlara hoşgörü ile davranıldığını ortaya koymak C) O r t o d o k s Ki l i s e s i ' n in h a r e k e t l e r i n i kontrol altında tutmak D) Katolik Kilisesi'ne karşı birgüç oluşturmak E) B a l k a n l a r ' d a y a p ı l a c a k s a v a ş l a r d a Rumlar'ın desteğini sağlamak 9. Osmanlılarla İranlılar arasında y a p ı l a n Amasya Antlaşması'nın özelliklerinden biridir? A) Bugünkü Türkiye . 1475'de Rodos 1522'de. — İsfendiyaroğullan'ndan Sinop. B u iki k e n t i n a l ı n m a s ı için Cenevizlilerle ve İsfendiyaroğullarıyla mücadele edildi.40 7.1 9 9 1 Aşağıdakilerden hangisinin Osmanlı topraklarına katılmasından sonra. A s e ç e n e ğ i ise a m a ç l a r ı n a uygun değildir. Fatih'in bu g e l i ş m e l e r l e ulaşmak istediği amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Dış ülkelerle İlişkileri artırmak B) Anadolu'da siyasi birlik sağlamak C) Denizlerde üstünlük sağlamak D) İslamiyetİ yaymak E) A v r u p a ü l k e l e r i n i n d o ğ u ile t i c a r e t i n i engellemek Çözüm: Çözüm: Fatih.İran sınırını çizmesi B) Osmanlı .D ve E s e ç e n e k l e r i Fatih'in a m a ç l a r ı a r a s ı n d a d ı r . O r t o d o k s Kilisesine de varlığını d e v a m ettirme hakları vermiştir. Girit 1669'da. Bu yönüyle Fatih'in amacı o l a m a z . Cevap B ÖYS . Mora 1 4 6 6 ' d a . K ı r ı m . A m a s r a ve S i n o p Karadeniz sahilinde çok önemli liman kentleri durumun­ d a y d ı . İstanbul'da Ortodoks kilisesinin varlığı korun­ muştur. Bu nedenle her tahta çıkan padişah birlik için olağanüstü g a y r e t g ö s t e r i y o r d u .1 9 9 1 Aşağıdakilerden hangisi.İstanbul'un fethinden dolayı gelen tep­ kileri ö n l e m e k için V e n e d i k ' e i m t i y a z l a r . — K a r a m a n o ğ u l l a r ı ' n d a n K o n y a ve Karaman'ı almıştır. Çünki A seçeneği. Haçlıları harekete geçiren olay bu tarihten h e m e n ö n c e k i bir o l a y o l m a l ı d ı r . B. Kıbrıs 1 5 7 0 ' d e a l ı n d ı ğ ı n a g ö r e cevabı kolayca bulabiliriz. Ö Y S .İran savaşlarını sona erdirmesi C) Osmaniılar'la İranlılar arasında ilk resmi antlaşma olması D) Avşarlar döneminde imzalanması E) Osmanlıları d o ğ u d a en geniş sınırlarına ulaştırması .

C. Yukarıda verilen bilgilere dayanarak aşa­ ğıdaki yargıların hagisine ulaşılamaz? A) Müslüman olmayan yabancılar Osmanlı ülkesinde güvenlik içindedir B) O d ö n e m Hıristiyan dünyası hoşgörülü değildir C) II. 1492 yılında Yahudiler'in b ü y ü k bir kısmı Osmanlı ülkesine yerleştirilmiştir. Bayezit z a m a n ı n d a . bunu Osmanlı Devleti'nin aley­ hine kullanmak İstemişlerdir. Papalık b a ş t a olmak üzere Rodos Şövalyeleri ve Fransa. Bu nedenle Yahudiler 1992'de kurtuluşlarının 500. ve E s e ç e n e k l e r i s o r u d a verilen metne uygun çıkarımlardır. ÖYS . 1 5 5 5 yılında K a n u n i devrinde Osmanlı Devleti-İran arasında yapılan savaşları s o n a e r d i r e n v e İran'la yapılan ilk barış antlaşmasıdır. yılını kutladılar. Mısır Sorunu ise II. Cevap C Fatih'in yerli ve yabancı bilginlere İstanbul'da çalışma ortamı sağlamasının amacı İstan­ bul'u cazip hale getirerek şehrin bir bilim ve kültür merkezi olmasını sağlamaktır. Osmanlı Devleti'nin gücünü kırmak için aşağıdakilerden h a n g i s i n d e n yararlanmak istemişlerdir? A) Hicaz su yolları sorunu B) Navarin C) Çınar Olayı D) Cem Olayı E) Mısır Sorunu Çözüm: Konuyla ilgili birinci soruya çok benzemekte­ dir. bir iç s o r u n k e n dış s o r u n olmasıyla birlikte Rodos Şövalyeleri Fransa ve Papalık. M u s t a f a d ö n e ­ minde. Cem olayı.Osmanlı Yükselme Dönemi Çözüm: 41 Çözüm: A m a s y a A n t l a ş m a s ı . Fatih b u n u n y a n ı n d a Bizans d ö n e m i n d e yetişmiş bifginferfffbirikimlerini başka yerlere (Mesala İtalya'ya) götürmelerini önlemekte istiyordu. B. Ö S S . B u g ü n k ü T ü r k i y e . Afşarların y ö n e t i m e gelişi 1736 yılında gerçekleşmiştir.1 9 9 4 Fatih Sultan M e h m e t ' i n y e r l i v e y a b a n c ı bilginlere çalışma ortamı sağlamakla ulaş­ mak istediği amaçlardan biri aşağıdakiler­ den hangisidir? A) Devlet yönetiminde yabancılardan yarar­ lanmak B) İstanbul'un bir bilim ve kültür m e r k e z i olarak saygınlığını arttırmak C) İ m p a r a t o r l u ğ u n A v r u p a ' d a s ı n ı r l a r ı n ı genişletmek D) İstanbul'da B a t ı d a k i n e b e n z e r o k u l l a r açmak E) Anadolu'da siyasi birliği sağlamak . Cevap D 12. Navarin Olayı III. A.1 9 9 2 II. Çınar Olayı IV. Bayezit döneminde Osmanlı ülkesinde yaşayan Yahudiler'in nüfusu artmıştır D) Müslümanlar arasında hoşgörü yoktur E) Engizisyon yalnız Hıristiyan değil diğer dinlerden olan kişileri de yargılamıştır 1 1 . Özellikle Yahudiler Hıristiyan h o ş g ö r ü s ü z l ü ğ ü n d e n Müslümanlar'ın hoşgörüsüne sığınmışlardır.İran sınırı 1 6 3 9 Kasr-ı Ş i r i n Antlaşmasıyla. Mahmut döneminde mey­ dana gelmiştir. B u nedenle bu yargıya ulaşılamaz. Cevap B 13. Hicaz su yolları Fatih d ö n e ­ minde. D seçeneği İse s o r u n u n m e t n i ile ç e l i ş k i h a l i n d e d i r .Mehmet d ö n e m i n d e . Bayezit döneminde İspanya'da Hıristiyan engizisyon mahkemelerinin İşkencelerinden kaçan Yahudiler en güvenli yer olarak gör­ dükleri Osmanlı ülkesine yerleşmişlerdir. Avrupalılar Cem Sultan'ı yapılacak seferlere dahil etmek istemişlerdir. ÖSS-1995 II. Cevap D Çözüm: Hıristiyan dünyasının hoşgörüden uzak poli­ tikaları İspanya'dan Yahudi ve Müslüman­ ların göç etmelerine neden o l d u . Doğuda ise en geniş sınırlarına Osmanlı Devleti 1590 Ferhat Paşa Antlaşmasıyla ulaşılmıştır.

Cevap D 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 1 2 1 4 4 1 1 1 1 1 1 3 3 1 1 4 1 2 2 1 1 19 2 4 2 2 2 2 1 30 1 1 11 240 326 566 1981 .588 : % 5. gelenek ve göreneklerini h o ş g ö r ü ile karşılamış o l m a s ı n d a aşağıdakilerden hangisinin etken olduğu savunulamaz? A) İslam dininin tek tanrılı dinleri de Hak dini olarak tanıması B) Müslüman olmayan halktan vergi almayı sürdürmede yarar görmesi C)Azınlıklan hoşgörü yoluyla kendine bağlamak istemesi D) Değişik dinlerin kutsal saydığı Kudüs'ün Osmanlı topraklarında olması E) İslam dininin misyonerliğe ve dini yaymak amacıyla zorlamaya izin vermemesi Çözüm: Osmanlı Devleti kuruluşundan itibaren sınır­ ları içinde yaşayan her çeşit din ve millete m e n s u p t o p l u m l a r a e n g i n bir h o ş g ö r ü göstermiştir. D seçeneğine baktığımızda Kudüs'ün Osmanlı topraklarında olması ile h o ş g ö r ü açısından bir ilgi kurulamayacağı görülür. vergi toplamada zorlanmama ve İslamın tek tanrılı dinleri de hak din kabul etmesi gibi nedenler vardır. O s m a n l ı Küftür ve Medeniyeti k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 4.1 9 9 5 y ı l l a n a r a s ı n d a . azınlıkları k e n d i n e b a ğ l a m a y ı kolaylaştırma. BÖLÜM (Ol 1981 -1995 OSS . Bunda İslam dininin zorlayıcı o l m a y ı ş ı . ÖSS 1982 Mimar Sinan ve Yunus Emre g i b i kişilerin saygınlığını g ü n ü m ü z d e d e s ü r d ü r m e l e r i nereden kaynaklanmakdadır? A) Çok eser bırakmış olmalarından B) Yaşadıkları d ö n e m d e saygı görmüş olmalarından C) Eserlerinin b u g ü n k ü gereksinimleri bile karşılayabilmesinden D) Eserlerinin. Zaten K u d ü s O s m a n l ı t o p r a k l a r ı n a 1517 yılından sonra katılmıştır.OSMANLı KÜLTÜR VE MEDENIYETI 1.828 : % 5. 2.ÖYS SORULARI ANALİZİ • YİLLAl rr ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru say® ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayıst Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı ÖYS 1981 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n u n azınlıkların dinsel inanç.300 oranındadır. kendi dönemlerindeki sorun­ larla ilgli olmasından E} Türk ve İslam olmalarından .

C ve E seçenekleri de bu amacı destek­ leyici bilgilerdir. Devlet. Şu an toplumların en çok ihtiyaç d u y d u ğ u . Cevap D t [ \ j ! 6. devletin d e n e t i m i altında halka v e r i l m i ş t i . imarethaneler hamamlar hala hayranlıkla s e y r e d i l e n ve kullanılan eser­ leridir. Ancak soruda en önemlisi sorulduğundan cevap olamazlar. Bu açıklamaları dikkatle incelersek A. Yunus'un eserleride aynı durumdadır. Cevap D 5. Her iki toprak sisteminde de a m a ç aynıdır.B.Mahmut. Bu seçeneklerde amaçtır. Yurtluk: Sınır boylarını bekleyenlere sınırdaki arazilerin verilmesidir. Yapılan köprüler. S a n c a k b e y i t a r a f ı n d a n yönetilir. s e v g i . kanunlardan daha çok Önem verme C) H a l k ı n ı . Osmanlı toplumunu kaynaştırmak için din farkını göz önüne almamıştır. Burada C seçeneği çeidirici gibi görünmektedir. toprağını iyi k u l l a n m a y a n ve arka arkaya üç yıl boş bırakanların topraklarını ellerinden alıp başkalarına verirdi. II. Mahmut bu üç dini bir d i n haline g e t i r m e k yerine herkesi o l d u ğ u gibi kabul ederek uzlaştır­ mak istemektedir.D ve E seçeneklerinin toprak birimi olduğunu görürüz.Osmanlı Kültür ve Medeniyeti Çözüm: Mimar Sinan ve Yunus Emre gibi kişilerin bıraktıkları eserler günümüze kadar ulaştığı g i b i b u g ü n k ü ihtiyaçlarımızı d a rahatlıkla karşılamaktadır. birlik. Divan üyelerine. ÖYS 1984 II. ÖSS 1984 "Osmanlılarda toprağı kullanma hakkı.C. Beylerbeyi ve Sancak beylerine verilirdi. i ! 3. A. Hıristiyanlar) kilisede. Cevap B 4. camiler. Tımar: Yıllık geliri 3000 akçe ile 20. Böyte bir u y g u l a m a n ı n e n ö n e m l i a m a c ı ne olabilir? A) Toprak sahiplerinden vergi almak B) Devlet memurları ve askerlerin maaşlarını toprak gelirleriyle ödemek C) Topraklar üzerindeki haklarını korumak D) Üretimin sürekliliğini sağlamak E) Üreticilere yardımcı olmak B) Sancak C) Yurtluk E) Tımar Cevap C Çözüm: 43 Osmanlı t o p r a k sistemi olan tımar Türk İslam devletlerinde görülen iktanın geliştir­ ilmiş şeklidir. Has: Yıllık geliri 100 bin akçeden çok olan topraklardır. b u g ü n k ü Bakanlar Kurulu'nun görev ve yetkilerini"hangi k u r u l u ş yüklenmiştir? A) Enderun C) Kapıkulu Ocakları B) Baba-ı Ali D) Medrese E) Divan-ı Hümayun . Ü r e t i m i s ü r e k l i k ı l m a k v e artırmaktır. b ü t ü n l ü k konularını d e v a m l ı gündeme getirmiştir. hanlar." demiştir. j . Birinci sorunun benzeridir. Bu sözüne bakarak I I . Musevileri de havrada tanımak isterim. Sadece Sancak bir idari birimdir. S a n c a k : Eyaletleri oluşturan ikinci b ü y ü k idari b i r i m d i r . d i n ve k ü l t ü r y ö n ü n d e n bir­ leştirme D) Halk arasında din farkı gözetmeme E) Azınlıklara özel haklar verme Çözüm: Bu sözler Osmanlıcı bir politikanın teorik İfadesidir.000 akçe arasında olan topraklarıdır. Burada şunu unutmamak gerekir. ÖYS 1983 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu'nda bir y ö n e t i m birimidir? A) Ocaklık D) Has i Çözüm: Seçeneklerde verilen terimlerin açıklamasını yapalım: Ocaklık: Kale muhafızlarına ve tersane mas­ raflarına ayrılan arazidir. Mahmut. II."Uyruğumdaki Müslümanları an cak camide. Mahmut'un nasıl bir uygulamadan yana o l d u ğ u söylenebilir? A) İslamlık temeline dayanan devlet düzeni­ ni değiştirme B) Din kurallarına. ÖYS 1985 Osmanlı Devleti'nİnin kuruluş döneminde.

Yalnızca Enderun. ÖSS 1986 Osmanlı tarihinin. ve ustalık dönemlerinde yaptığı camiler bu sıraya uygun olarak ver­ ilmiştir? A) Şehzade . genellik­ le devşirmelerden oluşan ordu. Fakat. Ancak cevabının kültür ve medeni yetle ilgili olmasından dolayı bu bölüme alın­ mıştır.Batı kültür çatışması b ü t ü n b o y u t l a r ı y l a i m p a r a t o r l u ğ u n yıkılışından s o n r a da d e v a m etmiştir.Şehzade D) S e l i m i y e . Cevap C ! j | • j i j j ! ÖSS 1986 Aşağıdakilerden hangisi. mahalle mektepleri ve medreseler de varlık­ larını sürdürmüşlerdir. A. Bu d u r u m 1924 yılında k a b u l edilen Tevhid-i Tedrisat'la sona ermiştir.Süleymanİye E) Ş e h z a d e -Selimiye -Süleymanİye Çözüm: Çıraklık Şehzade Camii 1548 yılında Kalfalık — S ü l e y m a n İ y e Camii 1557 yılında Ustalık — > . Kuruluş doneminde"ümmet Tanzimat döneminde "devlet" Meşrutiyet d ö n e m i n d e "Türklük" anlayışı egemen olmuştur. D ve E seçeneklerinde verilen yenilikler önceki kurumun kaldırılmasıyla gerçekleştir­ ilmiştir. araların­ da bazı ö n e m l i farklar vardır. ÖSS 1986 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u DÖnemi'nde yeni tarzda öğretim yapan okulların yanında. İki farklı eğitimin etkisiyle yetişen nesiller birbirlerini anlayamamışlardır. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi b u g e l i ş m e l e r d e etkili olamamıştır? A) Yönetimdeki kişiler B) İslam dini C) Avrupa'daki gelişmeler D) Siyasal değişmeler E) Ekonomik yapı | .Selimiye Camisidir. Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u d ö n e m i n d e görülen bir yenilik (ıslahat)degildir? A) Divan'dan Meclis-i Mebusan'a geçiş B) Medrese'den Enderun'a geçiş C) Yeniçeri Ocağından Nizam-ı Cedit'e geçiş D) Mecelfe'den Kanunun-u Esasi'ye geçiş E) Monorşİden Meşrutİyet'e geçiş Çözüm: Bu soru aslında Islahatlar bölümünde olması gerekirdi. Babıali: Hükümet teşkilatı Cevap E Çözüm: E s e ç e n e ğ i n d e verilen e k o n o m i k yapının Osmanlı Devleti'nin değişik zamanlarda karşılaştığı bu fikirlere bir etkisi olmamıştır. E n d e r u n : Saray Okulu M e d r e s e : Kadı ve m ü d e r r i s yetiştiren bir kurum Kapıkulu O c a k l a r ı : Merkeze bağlı. ÖYS 1986 Aşağıdakilerden hangisinde Mimar Sinan'ın çıraklık. Divan g i b i adli davalara bakmaz.yüzyılda açılan mekteplerde daha çok batı kültür ve lisanının etkisiyle yapılan eğitim İle medreselerden yetişenler arasında zaman z a m a n s ü r t ü ş m e l e r yaşanmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hagisine yol açmıştır? A) Dinsel baskının artmasına B) Yeni bir eğitim politikasının saptanmasına C) Kültür çatışmalarının ortaya çıkmasına D) Okur-yazar sayısının azalmasına E) Bilim ve teknolojinin gelişmesine Çözüm: XIX. B seçeneğinde görülen Medrese­ den Enderun'a geçiş bu şekilde olmamıştır. Osmanlıiar'daki Divan-ı Hümayun'a benzemektedir. Ümmet. kalfalık. Türkiye'nin en yüksek yönetim organıdır.Ş e h z a d e .Süleymanİye .C ve D seçeneklerinin devlet adamları ve devlet üzerinde büyük etkisi olmuştur. A. Her iki k u r u m birlikte d e v a m etmişlerdir.44 Osmanlı Kültür ve Medeniyeti Çözüm: B a k a n l a r K u r u l u y ü r ü t m e o r g a n ı n ı n başı durumundadır. B i r b i r l e r i n e a l t e r n a t i f o l a r a k o r t a y a çık­ mamışlardır. 1573 yılında yapılmıştır.Süleymanİye .Selimiye B) Süleymanİye . Cevap B 10.B. Doğu. devlet ve Türklük gibi kavramlar etkili o l d u ğ u d ö n e m l e r d e devleti y ö n e t e n l e r i n dünya görüşlerini ifade etmektedir. Mesala Bakanlar Kurulu. Cevap A 8. D ve E seçenekleri devletin varlığı ve özellikleriyle ilgilidirler. medrese'­ den yaklaşık yüzyıl sonra ortaya çıkmıştır. C.Selimiye C) Selimiye . İcra kuvvetini elinde bulun­ durur. Cevap E i | 9. 7.Şehzade .B. A.

Sivas. Devlet adamlarının yetki ve s o r u m l u ğ u n a göre toprak dağıtılırdı.şehzadeleri sancaklar­ da g ö r e v l e n d i r m e uygulaması kaldırılarak. bu nedenle devamlı olarak kaldırıl­ masıyla ilgili çalışmalar yapılmıştır. Anadolu. Şam. Osmanlılarda 24 eyalet vardı. ÖYS 1987 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n d a aşağıdakiler­ d e n hangisi t e m e l idare birimidir? A) Eyalet B) Has C) Zeamet D) Vakıf Çözüm: E) İmaret Üçüncü soruya oldukça benzemektedir.D ve E seçenekleri Yeniçeri Ocağı'nın bozulmasıyla meydana gelen gelişmelerdir. Kars ve Musul'dur. Aşağıdakilerden hangisi. t ı m a r l a r d a askerlere kiraya verilirdi. Kefe Rakka. Aksine ocağa olan güven sarsılmış. Bosna. B u d u r u m u n . Cevap A 12. T r a p z o n . "Devlet Ocak için dir. O s m a n l ı y ö n e t i m i n d e yarat­ tığı aksaklık aşağıdakilerden hangisidir? A) Devlet otoritesinin yok olması B) Ülkede sık sık iç isyanların çıkması C) Valide sultanların saltanata e g e m e n olması D) Şehzadelerin yönetim deneyimi ve tanın­ ma fırsatı bulamaması E) Devlet adamlarının sık sık değiştirilmesi Çözüm: Fatih'le birlikte şehzadeler sancaklara giderek hem tercübelerini artırırlar h e m de tanınırlardı." anlayışı e g e m e n ken s bu dönemden sonra. z e a m e t l e r k a d ı l a r a . ÖSS 1987 Osmanlı Devleti topraklarından haslar hanedan mensuplarına ve vezirlere. hanedanın en yaşlı üyesinin saltanatın basına geçmesi yasallaştırılmıştır. Yeniçeri Ocağındaki bu anlayış d e ğ i ş i k l i ğ i n i n bir s o n u c u değildir? A) Devletin güçlü bir dayanağını yitirmesi B) Yeniçeri Ocağının saygınlığının artması C) Gerilemenin hız kazanması D) Savaşlarda yenilginin artması E) İsyanların artması Çözüm: Yeniçeri O c a ğ ı ' n d a k i anlayış değişikliği ülkeyi ve padişahı zor duruma soktuğu gibi ocağın saygınlığının azalmasına da neden olmuştur.C. Kıbrıs.Ahmet döneminde. Eyaletler genellikle miri arazidir. ÖSS 1987 I. I. Budin. Halep. Bunlar: Rumeli. Yani toprakların gelir­ l e r i ile r ü t b e l e r a r a s ı n d a bir p a r a l e l l i k bulunurdu. Temeş var. ÖSS 1987 Yeniçeri Ocağında duraklama dönemine ka dar "Ocak devlet içindir. Cevap A .devlet topraklarının kiraya v e r i l e c e ğ i k i ş i l e r i n idari mevkileri ile a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i arasında bir paralellik kurulmaya çalışılmıştır? A) Toprakların gelirleri B) Halkın yaşam biçimi ve düzeyi C) Kişilerin yetişmiş olduğu yöreler D) Toprakların yerleşim merkezlerine yakınlığı E) Kişilerin ihtiyaçları Çözüm: Osmanlılarda devlet adamlarına ve memurlara maaş yerine toprak verilirdi. A. Traplus Ş a m . Bu sistemin tek bir o l u m l u y ö n ü vardır: K a r d e ş k a t l i önlenmiş böylece taht kavgaları devri sona ermiştir. rütbesi küçük olana da küçük toprak verilirdi. Çıldır. Şehr-İ zar. Cevap D 1 4 . Erzurum.zeamet ve vakıf birer toprak çeşididir. Maraş. Arazinin tasarruf hakkı Beylerbeyine verilirdi. Rütbesi yüksek olana daha çok toprak. Üçüncü . Has. Bu uygulamada. B seçeneği ise ocaktaki anlayış değişikliği ile çelişki halindedir. Van.Ahmet'in getirdiği k a f e s u s u l ü bundan sonra padişahların deneyimsiz olmasına o r t a m hazırlamıştır." anlayışı egemen olmaya başlamıştır. Karaman. İmaret ise bir sosyal kurumdur. Ceza yır.1 1 . Cevap B 1 3 . Beylerbeyi tarafından idare edilirdi. Eyalet: Osmanlı Devleti'nde en büyük İdari birimdir. Girit. Diyarba kır.soruda s a n c a k sorulurken burada da eyalet sorulmuştur.

Nedeni. III. Cevap D 17.B.Devlet yönetimi hükümdar ile oğullarına verilmiştir.C ve E seçenekleri zaten tımar sahibinin asli görevleri arasındaydı. ÖYS 1989 Aşağıdakilerden hangisi. b ü t ü n aileye ait olması anlayışıdır. A. ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlılarda "tımar s a h i b i ' n i n y e t k i l e r i n d e n b i r i d e ğ i l djr? A) Cebelü yetiştirme B) Vergi toplama C) Toprağın işletilmesini sağlama D) Köylüyü yargılama E) Asker toplama Çözüm: Osmanlılarda idari ve yargı işleri kesin olarak birbirinden ayrılmıştı. eski Türk hakimiyet anlayışına göre. özel mülkiyeti özendir me zaten dirlik sisteminin karşıtıdır. E seçeneğinde verilen.46 Osmanlı Kültür ve Medeneiyeti Çözüm: Türk ve Türk-İslam Tarihinde Osmanlılara gelinceye kadar merkezi bir devlet sistem i kurulumamıştır. hakimiyetin belli bir şahsa d e ğ i l . Yargı işlemini Kadılar yürütürdü. Bu nedenle Tımar sahibinin köylüyü y a r g ı l a m a y e t k i s i y o k t u . B u i l k e l e r . ÖYS 1990 Aşağıdaki Türk devletlerinden hangisinde. ÖSS 1989 Osmanlı Devleti yönetiminde. Cevap C 1 5 . her yönüyle topraktan en iyi şekilde yararlan­ mayı amaçlamıştır. Cevap E 1 9 . g ü ç l ü bir m e r k e z i d e v l e t s i s t e m i b e n i m ­ senmiştir? A) Göktürkler C) Osmanlılar B) Uygurlar D) Harzemşahlar E) Hunlar . A. Osmanlı Devleti'nde "dirlik"sistemiyle ulaşılmak istenen hedeflerden biri değildir? A) Askeri masrafları karşılama B) Devlet gelirlerini artırma C) Askeri savaşa hazırlama D) Toprakdan daha iyi yararlanma E) Özel mülkiyeti özendirme Çözüm: B e ş i n c i s o r u n u n d e ğ i ş i k bir ş e k l i d i r .C ve D seçenekleri Osmanlı Devleti'nin dirlik sis­ t e m i y l e i s t e d i ğ i h e d e f l e r d i r . D i r l i k . Osmanlı ekonomisinin uzun yıllar dinamik kalmasını sağlamıştır. Ülke hanedan üyelerinin ortak malıdır. Her şey yargının denetimi altın­ daydı. Tımar sistemi. Soruda verilen ö n c ü ­ lerin ortak noktası yönetimdir. şartlarında etkisiyle güçlü ve her hükümdarın ölümüyle dağılmayacak merkezi bir devlet kurdular. Osmanlı yönetim tarzında m e r k e z i d e v l e t anlayışının m e y d a n a g e l meşinde İslam geleneğinden gelen hakimiye tin bölünmemesi prensibi etkili olmuştur. Osmanlılar. belli d ö n e m ­ lerde geçerli olmuş ilkelerden bazıları şun­ lardır: I. Cevap D 1 6 . Yönetim de egemenlik kavramıyla yakından ilgilidir.yüz yılın b a ş ı n d a n i t i b a r e n seri ü r e t i m y a p a n fab­ rikalarla rekabet edememiş bundan dolayı da eski önemini yitirmeye başlamıştır.B. Cevap C 1 8 . B u n a karşılık Avrupa'da Feodal beylerin yargılama yetkileri vardı. Y ö n e t i m h a n e d a n ı n en yaşlı ü y e s i n i n hakkıdır. II. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i ile ilgili anlayışı ortaya koymaktadır? A) Bağımsızlık B) Adalet C) Egemenlik E) Eşitlik D) Halkçılık Çözüm: B u ilkeler O s m a n l ı e g e m e n l i k anlayışını ortaya koymaktadır. ÖYS 1990 Türk Lonca teşkilatlarının giderek önemini yitirmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) El tezgahlarının fabrikalarla rekabet ede­ meyecek duruma gelmesi B) Esnaf odalarının kurulması C) Sanatın babadan oğula geçmesi D) Osmanlı Devleti'nin devamlı savaşlara girmesi E) El sanatı türlerinin sayılı olması Çözüm: El e m e ğ i n e d a y a n a n ve d a h a çok tezgah üretiminin yapıldığı Lonca sistemi 19.

Görüldüğü gibi sadece aşar vergisi bir ürün vergisidir. Sekban-ı Cedit ve Eşkinci Ocağı II. Bu nedenle toprağın boş kalmaması esastı. Cevap C 21. Selim (1789 -1807) tarafından kurulmuştur. askeri alandaki ıslahatlar so­ nucunda ortaya çıkan bir kuruluş değildir? A) Çift Bozan D) Avarız Çözüm: B) Ağnam C) Aşar E) Cizye A) Sekban-ı Cedit C) Müsellem E) Eşkinci Çözüm: B) Nizam-ı Cedit D) İrad-ı Cedit Cevap C i girmesi Çift Bozan: Toprağı işlemeyen ve terk eden­ lerden alınırdı. Padişahın tasdikinden geçen bazı hukuki h ü k ü m l e r k a n u n n a m e a d ı y l a toplanırdı. Divan'ın aldığı kararlar kanuna aykırı olmadı­ ğı taktirde padişah tarafından t a s d i k mecburiyeti vardı. H a r a ç : Gayr-i müslimlerden alınan toprak ürün vergisidir. ÖYS 1992 Osmanlı Devleti'nde toprağını b o ş bırakan k ö y l ü d e n alınan vergiye ne ad verilirdi? A) Çiftbozan D) Haraç Çözüm: Osmanlı Devleti'nde toprak sisteminin temeli t o p r a ğ ı verimli o l a r a k işlemeye ve azami gelir elde etmeye bağlıydı. Bunun için ağır tazminat v e r g i s i alınarak caydırıcılık uygulanırdı. ÖYS 1991 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a aşağıdakilerden hangisi.B. Bu vergiye Ç i f t b o z a n denilmiş tir. keçi) alınırdı. Aşar: Ürün üzerinden alınan ve ülkenin heryerinde aynı olmayan bir vergidir. bazı yerlerde ise o n b e ş t e bir oranında alınırdı. daha sonraları yardımcı birlikler haline dönüşmüştür. Osmanlılarda devlet işlerinin g ö r ü ş ü l d ü ğ ü "Divan'ın" bir karar o r g a n ı o l m a k t a n ç o k b i r d a n ı ş m a organı o l d u ğ u n u gösterir? Cevap D A) Divan görüşmelerinin belli günlerde yapıl­ ması B) Divan'ın gerekli görülen yerde toplanması C) Gördüğü işlerin Özelliklerine göre çeşitli adlar alması D) Kararlarda son sözün padişaha ait olması E) Divan'da büyük davalara bakılması Çözüm: Divan. Avarız: O l a ğ a n ü s t ü d u r u m l a r d a sefer zamanında ordunun İhtiyaçlarını karşılamak için toplanırdı. Cevap D Cevap D 2 3 . Cevap C A. Kadınlardan ve çocuklar­ dan alınmazdı. Ağnam: Hayvan sahiplerinden (koyun. ve tuz olarak genellikle sefer anlarında toplanırdı. Divan kararlarını Vezir-İ azam "telhis" adı altında özetler ve padişaha sunardı. Diğer vergileri de kısaca tanıyalım: Öşür: Müslümanlardan alınan toprak-ürün vergisidir. ÖYS 1990 Osmanlı Devleti'nde ürün üzerinden peşin o l a r a k alınan v e g i d e r e k k ö y l ü ü z e r i n d e ağır bir yük haline gelen vergi aşağıdakilerden hangisidir? 2 2 . En ö n e m l i şartı s o n r a d a n ö d e n m e s i d i r . A v a r ı z : O l a ğ a n ü s t ü h a l l e r d e alınırdı.Mahmut (1808-1838) Nizam-ı Cedit ve İrad-t ceditte III. padişah başkanlığında Fatih dönemi­ ne kadar birinci d e r e c e d e d e v l e t işlerini görüşürdü. ÖSS 1991 Aşağıdakilerden hangisi. Bazı yer­ lerde onda bir bazı yerlerde. beşte bir. Cizye: Gayr-i müslümlerden alınan baş vergisidir.D. şeker. Cevap A B) Öşür C) Avarız E) Cizye . ve E şıkları Osmanlı Devleti'nin çöküş döneminde Avrupa'daki gelişmelerden etkilenerek yapılan ıslahat hareketleridir. C i z y e : G a y r i m ü s l i m l e r d e n alınan baş (sağlık) vergisidir. Ü ç beyaz diye tabir edilen u n . M ü s e l l e m ise O r h a n B e y t a r a f ı n d a n Bursa'nın fethi sırasında kurulmuş devletin ilk atlı birlikleridir. Padişah ta d i v a n t o p l a n t ı l a r ı n ı k a f e s arkasından dinlemek suretiyle onları devamlı kontrol ederdi.leneiyeti Osmanlı Kültür ve Medeniyeti 47 2 0 . Fatih'le birlikte padişaha ait yetki­ leri kullanmak üzere temsilciler görevlendiril­ di.

C ve E s e ç e n e k l e r i O s m a n l ı l a r ı n Balkanlardaki hakimiyetinin sürmesinde etkili olan özelliklerdir. D e v l e t t e ç o k sayıda i n s a n ı n g e ç i m i n i b u yolla sağlaması karşısında zorlayıcı bir unsur olmamış b u n u n bir s o n u c u olarak matbaa Osmanlı ülkesine Avrupa'dan ikiyüz yıl kadar geç girmiştir. \ ! 2 5 . A. Osmanlıların Balkanlardaki varlığını XX. Amaç topraktan daha İyi gelir elde etmek.hem g e ç i m i n i sağlar hem de gelirinin bir kısmıyla atlı asker yani tımarlı sipahi yetiştirirdi. B u n d a n d o l a y ı dini kitapların matbada basılması uzun yıllar gecikmiştir. A . O s m a n l ı Devletinde aşağıdaki lerden h a n g i s i n i n bir göstergesidir? A) Bazı padişahların uzun süre tahtta kalma­ dığının B) Padişahlıkta deneyime önem verildiğinin C) Egemenlik hakkının hanedanın kız çocuk­ larına tanınmadığının D) Padişah değişikliğinde dış güçlerin etkiliolduğunun E) Merkezi otoritenin zayıf olduğunun Çözüm: Osmanlı veraset sisteminde hanedanın erkek çocuklarına padişah olma hakkı verilirken kız çocukları bu hakkın dışında tutulmuştur.yüzyılda ortaya çıkan bir sorundur. B u d u r u m . yüzyılın başları­ na kadar s ü r d ü r m e s i n i sağlayan etkenler­ d e n biri değildir? A) Düzenli ordusunun olması B) Adil bir yönetim uygulaması C) Halka inanç özgürlüğü vermesi D) Ulusçuluk akımlarına karşı etkisiz kalması E) U l u s l a r a r a s ı n d a k i a n l a ş m a z l ı k l a r d a n yararlanması i j \ Osmanlılarda özellikle XV.48 Osmanlı Kültür ve Medeniyeti 2 4 . ÖYS 1992 Osmanlı İmparatorluğu'nda hattatlığın yaygın bir meslek olması. Cevap C \ I j j i i . insanları daha iyi çalıştırmak ve devletin masraflarını karşılamaktı. Balkanlardaki b u h a k i m i y e t XIX . ÖSS 1994 i Osmanlı Devleti'nde padişahların tahta çıkışları incelendiğinde.D ve E seçenek/eri ise s o r u d a verilen veraset sistemi ile ilgili değildir. B . yüzyıllarda hattatlık (yazıcılık) m e s l e ğ i ç o k yaygın ve saygın bir meslekti.Çok yaygın olan hattatlık uzun yıllar kitapların özellikle dini içerikli yayınların elde çoğaltılmasına n e d e n o l d u . Zaten devfet bu dönemde eski g ü c ü n ü kaybetmiş ve büyük topraklar yitirerek Balkanları terketmeye başlamıştır. y ü z y ı l a k a d a r d e v a m etmiştir. D seçeneği ise 19. Bunların sayısı sadece İstanbul'da 90. aşağıdakilerden hangisini g e c i k t i r e n nedenlerden biridir? A) Esnaf teşkilatlarının kurulmasını B) Dini kitapların matbaada basılması™ C) Medreselerin yaygınlaşmasını D) Arapça'nın bilim dili olmasını E) Ciltçilik sanatının gelişmesi Çözüm: i 2 6 . Cevap C 2 7 . C seçeneği bu nedenle yukarıdaki metnin bir göstergesi olmaktadır. Miri topraklar devlet görevlileri­ ne maaş karşılığı olarak verilir ve böylece t o p r a ğ ı işlemesi sağlanırdı. ÖYS 1993 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u ' n d a "miri t o p r a k l a r ı n " bir kısmının kamu görevlilerine dirlik olarak verilmeşinin amaçlarından biridir? A) Vergileri elde edilen ürüne göre düzenlemek B) Beylerbeyliği sayısını artırmak C) Devlete yapılan hizmetleri karşılamak D) Büyük toprak sahiplerini korumak E) Yeniçeri Ocağını kaldırmak Çözüm: B u n a b e n z e r sorular sık sık g e l m e k t e d i r . Cevap D ] i . j .B. ÖYS 1993 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap B j i I Çözüm: Osmanlı Devleti kuruluşundan itibaren takip ettiği fetih politikası s o n u c u kısa bir süre içinde Balkanlara yerleşmiştir. Osmanlı Devleti'nde genellikle toprağın mülkiyeti devlete ait olup (miri) tasarrufu yani üretimi ve kullanımı şahıslara verilirdi. ve XVI. ölen padişahın yeri ne oğlunun erkek kardeşinin veya amcasının geçtiği görülür. Tımarlı Sipahi toprağı işler.000'i buluyordu.

Yeteneklerine u y g u n bir alanda uzman­ laşmaları 4. Cevap C Cevap C 29. Haçlı dünyası Türk ilerley­ işine karşı y e n i d e n h a k e k e t e g e ç m i ş N i ğ b o l u . sanatkar ve idareci yetiştirmek için sarayda yeni bir okul açıldı. Toprakların genişlemesi Beylerbeyliğini ikiye çıkarmış. 1. 2 .Şer-i h u k u k : B u h u k u k d i n i k u r a l l a r a dayanmaktadır. Bedeni eğitim 2. Daha sonraları M ü s l ü m a n çocukları da Enderun'a alınmaya başladı. Devşirme sis­ temiyle toplanan bu çocuklar. ÖYS 1995 Osmanlı imparatorluğu'nda örfi hukuk aşağıdakilerden hangisine dayanmak­ tadır? A) Dinsel Kurallara B) Islahat Fermanına C) Geleneklere D) Mecelle'ye E) Adelet Fermanlarına Çözüm: O s m a n l ı H u k u k u iki k ı s ı m d a n m e y d a n a gelmiştir. devi et adamı yetiştirmek a m a c ı y l a T o p k a p ı Sarayı'nda açılan o k u l aşağıdakilerden hangisidir? A) Mekteb-i Ulum-u Edebiye B) Mekteb-i Maarif-i Adliye C) Enderun Mektebi D) Süleymaniye Medreseleri E} Mekteb-i Rüşdiye . ÖYS 1994 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlıların Balkanlarda i l e r l e m e s i n i n s o n u ç l a r ı n d a n biri değildir? A) Beylerbeyliği sayısının ikiye çıkarılması B) Teokratik yönetime geçilmesi C) Yeniçeri Ocağının kurulması D) Haçlı zihniyetinin canlanması E} Boğazların denetiminin Osmanlıların eline geçmesi \ i i j . E n d e r u n denilen bu okul bazı düzenlemeler­ le 1909 yılına kadar varlığını s ü r d ü r d ü . ÖSS 1994 Fatih d ö n e m inde. Yeniçeri Ocağı kurulmuş.Osmanlı Kültür ve Medeniyeti 49 Çözüm: 27. Enderun'da eğitim genelde dört konu üzerinde toplanırdı: 1. Fatih d ö n e m i n d e . 3 0 . Törede gelenek ve göreneklerden oluşmaktaydı. usta.İslami bilgi ve görgüleri artırmak A. T e o k r a t i k y ö n e t i m e g e ç i l m e s i ise Yavuz Sultan S e l i m ' i n Mısır Seferiyle Halifeliğin Osmanlılara geçmesiyle meydana gelmiştir. güvenilir ve nitelikli bir devlet adamı olarak yetiştirilirdi. Boğazların denetimi tabii olarak ele geçirilmiştir. 0 r f l h u k u k : Bu hukuk eskiden beri gelen gelenek ve göreneklere dayanır. Cevap B 2 8 . Fetih poli­ tikaları sonucu Balkanlarda hızlı bir ilerleme görülmüştür. Saray işlerinin öğrenilmesi 3. NOT: İslamiyettten önceki Türk devletlerinde de yazılı hukuk kuralları bulunmayıp. Osmanlı devlet hayatına komutan. V a r n a v e II. E n d e r u n ' a b a ş l a n g ı ç t a Hıristiyan t e b a n ı n yetenekli çocukları alınırdı.Çözüm: Kuruluş döneminde her türlü yönetici. devlet adamı ve kadılar m e d r e s e l e r d e n yetişirdi.B ve E şıklarında okullar Tanzimat döne­ minde Süleymaniye Medreseleri ise Kanuni döneminde açılmıştır.Kosova g i b i ö n e m l i savaşlar yapılmıştır. kanun yenine geçen Töre vardı. Enderun'da İyi bir Müslüman.sorunun değişik bir şeklidir. Enderun'a çocuklar ortalama sekiz ile yirmi yaş arasın­ da alınırdı.

Reform. u l u s ç u l u k akımı Fransız İhtilalinin. Yukarıdaki olayların ortak amacı nedir? A) Gelişmeyi önleyici engelleri kaldırma B) Var olan toplum düzenini koruma C) Din. düşünce ve yönetimde eski uygula­ malara dönme D) Uluslar arasında kültür birliği sağlama E) Halkı yönetime ortak etme ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 5. Rönesans'ın. II. 15 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 4 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 1 42 43 566 4 2 2 1 2 1 2 2 3 1 1 2 23 1 2 1 1 Çözüm: Ümit Burnu ile Mecellan Boğazının bulun­ masıyla yeni ticaret yolları dünya ekonomi­ sine büyük bir canlılık getirdi. Değerli madenleri kaybetmemek içinde sömürge imparatorlukları kuruldu. Avrupa devletlerinin ekonomik bakımdan geliştikleri. ÖSS 1982 BÖLÜM 1981 -1995 ÖSS . Amarika'dan Avrupa'ya bol miktarda altın ve gümüş gelir­ ken hem Akdeniz limanları canlandı hem de Avrupa devletleri ekonomik yönden geliştiler.ÖYS SORULARI ANALİZİ ÖSS YILLA Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı Ortaçağın sonlarına doğru. daha sonra da İngiltere ve Hollanda bunu geliştirmişlerdir.063 oranındadır. yüzyıl A v r u p a ' s ı n d a . . Derebeylikler. XVI. Avrupa devletlerinin sömürge imparator­ lukları kurmaya başladıkları görülmüştür Bu gelişmelerin. III. bazı kişi ve devletler Papalığa karşı çıkarak d i n d e yeni bir düzenlemeye gitmişlerdir.760 : % 4. Cevap E 1 1 1 2 1 1 1 1 9 1 14 1981 .1995 yılları arasında. ÖSS 1982 I. Kavimler Göçü İse Doğu Avrupa kavimlerinin batıya hareket etmesiyle mey­ dana gelmiştir.YENIÇAĞDA AVRUPA 1 . Yeniçağ'da Avrupa konusundan çıkan soru yüzdeleri: 2 . Kavimler Göçünün. Servetin esası t o p r a k k e n altın ve g ü m ü ş oldu. aşağıdakilerden hangisinin s o n u c u o l d u ğ u söylenebilir? A) B) C) D) E) Reform hareketlerinin Ulusçuluk akımlarının Derebeylikler kurulmasının Kavimler Göçünün Coğrafya Keşiflerinin 1 9 8 1 . Atlas O k y a n u s u kıyısındaki limanların önem kazandığı. skolastik d ü ş ü n c e y i bırakıp klasik kültürü yeniden canlandırarak Rönesans'ı gerçekleştirmişlerdir. Bazı Avrupa devletleri. I. Portekiz ve İspanya b u n u n ö n c ü l ü ğ ü n ü yapmışlar.8 : % 2. Ortaçağ'ın sonları­ na d o ğ r u . II.

B. II. XVI. Bu hareket Rönesans ve Reform'u d o ğ u r d u . Bölümde görüldüğü gibi Fransa'da isyan­ lar sonucu cumhuriyet. Böylece gelişmeyi engelleyici faktörler ortadan kaldırıldı. Bu iki kurum varlığını. Skolastik d ü ş ü n c e d o g m a t i k bir d ü ş ü n c e o l d u ğ u n d a n yeniliklere. Bundan dolayı başlayan Rönesans ve Reform gibi hareketler gelişmeyi engelleyici faktörleri o r t a d a n kaldırmıştır. Böylece Aydınlanma Ç a ğ ı başlamıştır. Cevap B 5. Fransa'da. Cevap C . etkisini v e g ü c ü n ü skotostik d ü ş ü n c e d e n alıyordu. y ü z y ı l d a A v r u p a da Kilise ve Papalığa karşı bir hareket b a ş l a d ı .Yeniçağ'da Avrupa Çözüm: O r t a ç a ğ Avrupa'sının e n g ü ç l ü k u r u m l a r ı K i l i s e ve Papalık idi.D ve E seçenekleri soruda verilen bilgiye tamamen ters ya da ilgisiz yorumlardır. Osmanlı Devleti'nde. O t u z Yıl S a v a ş l a r ı ' n ı n (1618 . krallık ve İmparator­ luk gibi rejimler kurulmuş. Osmanlı Saltanatının uzun süre devam etmiş olması nasıl açıklanabilir? A) Fransa'daki yönetimin güçsüz. Bölümde ise Osmanlı Devleti'nde bazı padişahlar isyanlar sonucu tahttan indirilmiş. ÖSS 1982 i n s a n h a k l a r ı n a i l i ş k i n o l a r a k 1688 d e n b u g ü n e d e ğ i n . A. Ancak Yeniçağ Avrupa'sının önemli bir devleti olan Fransa'yla Osmanlı Devleti'nin bir karşılaştırması yapıldığından bu bölüme koymayı uygun gördük. ÖSS 1983 Matbaanın icadı ve kullanımının yaygın­ laşmasıyla aşağıdakilerden hangisi arasında d o ğ r u d a n bir ilişki yoktur? A) Okuma yazma bilenlerin artmaya başla­ ması B) Haber ve düşüncelerin daha çabuk yayıl­ ması C) Monarşik yönetimlerin güç kazanması D) Reform hareketlerinin yaygınlaşması E) Rönesans'ın doğması ve gelişmesi Çözüm: A. C seçeneği ise matbaanın icadı ile ilişkisi dolaylı yöndendir. Osmanlılardakilerin ise kişileri değiştir meye yönelmiş olmasıyla C) Fransa'daki s o y l u l a r ı n . tartış­ malara. C ve D s e ç e n e k l e r i ilgisiz bir y o r u m İçerirken E seçeneği de sorudaki bilgiyle çelişmektedir. Bundan d o l a y ı 15. Bu b i l g i l e r i n z a m a n l a d a h a kapsamlı bir hale gelmesinde aşağıdakilerden h a n g i s i n i n ö n e m l i bir etken o l d u ğ u savunulabilir? A) insana verilen değerin giderek artması B) Büyük savaş olasılığının giderek azalması C) Devletlerin y ö n e t i m b i ç i m l e r i n i n farklı olması D) D e v l e t l e r i n k a l k ı n m a hızlarının f a r k l ı olması E) İnsan hak ve ö z g ü r l ü k l e r i n i n g i d e r e k daha çok sınırlandırılması Çözüm: Avrupa'da Kilise ve Papalık gibi kurumların Skolastik d ü ş ü n c e y i s a v u n m a l a r ı akıl ve düşüncenin gelişmesini önledi.B. z a m a n z a m a n iç İsyanlar çıkmış ve bazı padişahlar tahttan indirilmiş olmasına karşın Osmanlı Saltanatı devam etmiştir. bazı kuruluşlar tarafından bildirdirgeler yayınlanmıştır. Bu da her türlü gelişmeyi engelleyici bir faktördü. ve bilime karşıydı. krallıktan daha kutsal sayıl masıyla Çözüm: Bu soru aslında Duraklama dönemiyle ilgili bir s o r u d u r .D ve E seçenekleri matbaanın icadı ve kullanımından doğrudan etkilenmiş olayları vermektedir. d e n e y v e g ö z l e m d e v r i n i açmış b ö y l e c e insan değer kazanmaya başlamıştır. Bu İki d u r u m karşılaştırıldığında. Seçenekleri incelediğimizde bu açıklamalara en uygun cevap B seçeneğinde görülmekte­ dir. Cevap A 51 4. II. Cevap A 3. O s m a n l ı l a r d a k i yeniçerilerden daha etkin olmasıyla D) F r a n s a ' d a dış g ü ç l e r i n de e t k i l i .C. O s m a n l ı l a r d a ise dış g ü ç l e r i n e t k i s i z olmasıyla E) Padişahlığın.1648) da sona ermesi Avrupa'da akıl. lui zamanında ve d a h a sonra ortaya çıkan hareketlerde ya kral tahttan indirilerek cumhuriyet kurulmuş ya da cumhuriyete son verilerek krallık veya imparatorluğa geçilmiştir.D ve E seçenekleri yanlış yada eksik yorumlardır. I. ÖSS 1982 I.C. Osmanlılardaki yönetimin güçlü olmasıyla B) Fransa'daki hareketlerin devlet düzenini.

Fransız İhtilali IV. IV C) IV.III. ü ç ü n c ü olarak b u silahlarla d e r e b e y l i k l e r yıkılmış son olarakta merkeziyetçi yönetimler güçlenmiştir. Derebeyliğin yıkılması III.III. Ateşli silahların yapılması IV.. Amerika'nın Keşfi V. E seçeneğinde verilen mut­ lak krallıkların kurulmasının. ÖYS 1984 Yeniçağ başlarında. İngiltere ve Kuzey Avrupa ülkelerin­ de gelişen dinsel nitelikli bir harekettir. feodal parçalanma egemendi.D ve E seçeneklerindeki olaylar ya bölgesel ya da ulusal karekterli iken C'de verilen Coğrafi Keşifler. Yeni ticaret yollarının bulunması II.IV. A m e r i k a ' n ı n Keşfi.. Rönesans . İşte A.I.VI. Bunlardan yeni ticaret yollarının bulunması.. A. Barut yapmanın öğrenilmesi II.ll. ÖYS 1984 Aşağıdaki olaylardan hangisi yeniçağda.52 Yeniçağ'da Avrupa 6. Merkeziyetçi yönetimlerin güçlenmesi olayların oluş sırası nedir? A) I. Mutfak krallıkların kurulması B u n l a r d a n hangileri. III.III.II... I E) I.. Olayların gerçekleşme zamanı sorulmuştur. Cevap C 7 .. Cevap E 9. Osmanlı Devletinin ekonomisini olumsuz etkilemiş. Avrupa dışında da d i ğ e r l e r i n d e n daha etkili olmuştur? A) B) C) D) E) Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılması Rönesans Hareketleri Coğrafya Keşifleri Reform Hareketleri Papalıkla. Çözüm: Bu s o r u aslında bir k r o n o l o j i s o r u s u d u r . ÖSS 1985 I. Bütün bir dünyayı olumlu ve olumsuz yönde etkilemiştir.. siyasal ve e k o n o m i k açıdan Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n u diğer­ lerinden daha fazla etkilemiştir? A) I.l.B. Reform'la İlgisi çok azdır. mutlak krallıkların kurulmaya başlaması Çözüm: Reform önce Almanya'da başlayıp zamanla Fransa.bölgesel. dini kendi çıkarlarına alet etmeleri D) Aydın din adamlarının Katolik Kilisesi'nin çalışmalarını eleştirmeleri E) Feodalitenin yerine.IV. . Bu kısımlara ayırmada en önemli etken olayların çevrelerini ne oranda etkilediğidir.II. ve evrensel olaylar.. imparatorluklar arasındaki mücadele ÇÖzüm: Dünya'da meydana gelen olayları genelde üç kışıma a y ı r a b i l i r i z : Ulusal. B u n a bir kanıt o l a r a k R e f o r m Almanya'da yayıldığı sırada mutlak krallık değil. II.. Çözüm: S o r u d a verilen g e l i ş m e l e r d e n bazıları Osmanlı Devleti'ni etkilemiş. B) lll.. ÖSS 1983 Avrupa'da I.... ikinci olarak barut ateşli s i l a h l a r d a kullanılmış. Avrupa'da Reform hareketlerinin yayılmasında aşağıdakilerd e n hangisi diğerlerine g ö r e daha az etkili olmuştur? A) Tevrat ve İncil'in değişik ulusal dillere çevrilmesi B) Hümanistlerden çoğunun Ortaçağın sko­ lastik fikirlerini eleştirmeleri C) Hıristiyan din a d a m l a r ı n d a n ç o ğ u n u n .Reform.C ve D seçenekleri Reform'un yayılmasında te­ mel etkenlerdir. VI. B) II. Rönesans ve Reform hareketleri lif. E) V..B. C) II. İlk olarak Barut yapımı ö ğ r e n i l m i ş . V. IV. sonuçlan bakımın­ dan evrenseldir.. Otuz yıl Savaşları VI. Otuzyıl Savaşları ve Mutlak Krallıkların kurul­ ması Osmanlı Devleti'ni etkilemeyen ya da çok az etkileyen bölgesel olaylardır. Cevap A 8. . D) II. D) IV.IV. bazıları ise et­ kilememiştir. Cevap A .. III. Fransız İhtilali de siyasal bakımdan olumsuz etkileyen olaylardandır.

Fransız İhtilali'de 18. Ateşli silahların icadı ve t o p u n geliştirilmesiyle.C. Avrupa Devletleri genellikle Katolik ya da P r o t e s t a n idiler. • j i i 11. Verilen olaylar Orta. y ü z y ı l b a ş l a r ı n d a Ramonof Sülalesi g e ç t i . ÖSS1986 Yeniçağda barutun ateşli silahlarda kullanıl­ ması. Böylece krallar mutlak otoritelerini yeniden sağlamış oldular.Derebeyliğin yıkılması B) Fransız İhtilali . Aşağıdakiterin hangisinde verilen ikinci olay. Cevap C 1 2 . ve Yakınçağı ilgilendiren olaylardır. ve E seçenekleri ise mutlak otoritenin sınırlanmasıyia doğrudan il­ gili değillerdir. m ü s t a h k e m mevkilerin ve kalelerin Çökertilmesinde etkili olmuştur. krallar.B.A k d e n i z limanlarının önem kazanması E) Kavimler G ö ç ü .10. Almanya-Fransa arasındaki savaşlardır. derebeylerin şatolarını yıkarak feodaliteye son verdiler. A.Sömürge İmparator­ luklarının kurulması D) Haçlı Savaşları . Reform 16. Yeni. Bu savaşların nedeni bu devletlerin hakimiyet sahasını genişlet­ mek istemeleridir. sınırlayarak sarstılar. yüzyılda mutlak krallıklar arasında savaşlara örnek. ilk olayın s o n u c u değildir? A) Avrupa'da barutun ateşli silahlarda kul­ lanılması. ÖSS 1986 XVII.D. ÖYS 1987 '. İtalya'nın a ş a ğ ı d a k i ö z e l l i k l e r i n d e n h a n g i s i en çok etkili o l m u ş t u r ? A) Farklı rejimlerdeki devletlere bölünmüş olması B) Önemli bir ticaret merkezi olması C) Roma ve Hellen kültürlerinin etkilerinin sürmekte olması D) Hıristiyan aleminin dini merkezinin bura­ da bulunması E) Akdenizin ortasında bir yarımada olması i i j ( \ . batıya yakınlaşmasında önemli bir paya sahip değildir. Bu aileden Çar Petro (1682-1725) nun ö n e m l i çalışmaları o l d u .Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılması Çözüm: Bu soru tarih metodu ve kronolojisiyle ilgili bir sorudur. Bundan dolayı Rusya'nın bağlı bulunduğu mezhep.Reform Hareketleri C) Coğrafya Keşifleri . 16. Ramonof s o y u Rusya'yı batılı devlet haline g e t i r m e k için yeni bir politika u y g u l a d ı . yüzyılda.D.D ve E seçeneklerinde verilen olayların birbirleriyle sebeb . yüzyılda mey­ dana gelmiştir. Rusya ise O r t o d o k s ' t u . mutlak otoritelerini gerçekleştirmek için bu gücü öncelikle aşağıdakilerden hangisine karşı kullan­ mışlardır? A) B) C) D) E) Derebeyliklere Sömürgelerinden direnişçilere İstilacılara Farklı dinden olan toplumlara Komşu devletlere Avrupa Devletleriyle (İsveç ve Lehistan) ilişki k u r m a s ı n d a ö n e m l i bir etken olmamıştır. ve E s e ç e n e k l e r i R u s y a ' n ı n i i 1 3 . A ve C seçenekleri d o ğ r u cevaba en yakın olanlardır. A. Bundan dolayı hakimiyet sahası ile mutlak otorite farklı şeylerdir. Diğer B. Fransız İhtilali'nin en Önemli sonucu ulusal devlet­ lerin kurulmasıdır. Cevap B Çözüm: Kavimler G ö ç ü ' n d e n sonra ortaya çıkan derebeyler kralların mutlak otoritelerini. ÖSS 1988 Skolastik d ü ş ü n c e y i yıkarak yerine pozitif d ü ş ü n c e y i getiren Hümanizma hareket­ l e r i n i n İtalya'da b a ş l a m a s ı n d a . Bundan dolayı Reform Fransız İhtilali'nin bir sonucu olamaz.sonuç İlişkisi vardır. Avrupa'da krallar. B seçeneğinde verilen ilişki ise d o ğ r u değildir.yüzyılda Rusya'nın bazı Avrupa devletleriyle ekonomik ve kültürel İlişki kurmasında aşağıdakilerden hangisi en az etkili o l m u ş t u r ? A) B a t ı d a k i g e l i ş m e l e r d e n y a r a r l a n m a y a başlaması B) Açık ve sıcak denizlere ulaşmak istemesi C) Hıristiyanlığın O r t o d o k s m e z h e b i n d e n olması D) Ü l k e d e m e r k e z i bir y ö n e t i m i g e r ç e k leştirmesi E) Avrupa'nın büyük devletleri arasında yer alması Çözüm: Rusya'nın b a ş ı n a 17. Cevap A .

B. kültürel ve siyasi gelişmelere neden olmuştur. Kavimler G ö ç ü ve Ulusçuluk akımları Yeniçağ'da olmadıkları için cevap olamazlar.B. Fakat soruda en çok etkileyen sorulduğu için bunlar cevap olamazlar. Cevap C Pusulanın b u l u n m a s ı . Cevap E 16. İspanya ve Portekiz'in gelir kaynaklarını artırmalarında ve s ö m ü r g e c i birer devlet olmalarında etkili o l m u ş t u r ? A) B) C) D) E) Matbaanın bulunması Barutun kullanılması Rönesans Hareketleri Reform Hareketleri Coğrafya Keşifleri Ortaçağda Hindistan ve Çin'den Avrupa'ya gelen malların çok el değiştirmesi. 1 4 . bu malın Avrupa'da pahalıya satılmasına neden oluyordu. Bu ü ç olay d a h a ç o k R ö n e s a n s ' ı n m e y d a n a gelmesinde etkili olmuştur. A. Cevap C 17. Oluşan ortam Rönesans'ın İtalya'da b a ş l a m a s ı n d a e t k i l i o l d u . Bu durum.54 Çözüm: İtalya'da Rönesans. ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisinde. Çeldirici seçenek yok g i b i . Eski Yunan ve Roma antik eser­ lerinin incelenmesi sonucu o eserlerden et­ kilenen ve onlar gibi yaşamaya çalışan çok sayıda düşünür yetişti. Cevap C Çözüm: Yeniçağda Avrupa Seçeneklerde görülen olayların bütünü Yeniçağ başlarında meydana gelmiştir. B u n a karşılık İ s p a n y a v e Portekiz sömürgeci olmaya başladılar. Matbaanın bulunması. III. II. D ve E seçenekleri ise Coğrafi Keşifler­ in sonucunu oluşturmaktadır. Coğrafya Keşifleri denildiği zaman hemen aklımıza gelen şey yeni yolların (İpek ve Baharat) aranmasıdır. gelişmelerin üçü de etkili olmuştur? A) B) C) D) E) Pusulanın bulunması Kavimler Göçü Rönesans Hareketleri Sömürgecilik yarışı Ulusçuluk akımları Çözüm: Çözüm: G ö r d ü ğ ü n ü z gibi çok kolay bir soru. Hümanist hareketi başlatan düşünürler pozitif düşünceyi yay­ dılar. ÖSS 1990 Yeniçağda g ö r ü l e n aşağıdaki gelişmeler­ d e n hangisi.D v e E seçenekleri ise Rönesans'ın İtalya'da başla­ masına ortam hazırlamışlardır. Aynı zamanda öğretici bir özellik taşıyor. A. B. ÖYS 1988 Aşağıdakilerden hangisi Coğrafya Keşif lerini başlatan n e d e n l e r d e n biridir? A) İspanya ve Portekiz'in geniş s ö m ü r g e İmparatorlukları kurmaları B) Atlas Okyanusu kıyılarındaki bazı liman şehirlerinin önem kazanması C) Yeni İpek ve Baharat yollarının aranması D) Avrupa'da düşünce hayatında değişiklik­ ler görülmesi E) Doğu-Batı ülkeleri arasında siyasi ilişki­ lerin başlaması I. Coğrafya Keşifleri. Yeniçağ başlarında Avrupa'da g ö r ü l e n . Sömürgecilik yarışı İle matbaa'nın bulunması ve eski eserlerin ince­ lenmesi olayları arasında bir ilişki yoktur. A. Bu olayların ekonomik bir sonuçları yoktur. ilk defa edebiyat alanın­ da başladı. ÖSS 1992 1 5 . Eski anıt ve eserlerin İncelenerek bunlar­ dan yararlanılması.C ve D seçenekleri. E seçeneğinde verilen Coğrafi Keşifler ise O s m a n l ı D e v l e t i ile b i r l i k t e V e n e d i k v e Ceneviz'in de olumsuz yönde etkilemesine n e d e n o l d u .Yeniçağ başlarında A v r u p a l ı l a r ı aşağıdakilerden hangisine yöneltmiştir? A) Asya ülkeleri ile doğrudan ticaret yapma yollarını aramaya B) Asya'dan Avrupa'ya göçleri engellemeye C) Asya ülkeleri ile siyasi ilişkileri başlatmaya D) Temel ihtiyaç maddelerini değiştirmeye E) Tüketim mallarının dağıtımını sınırlandır­ maya .

ia Avrupalıları ineltm iştir? an ticaret yapma £i engellemeye lileri başlatmaya (değiştirmeye imi sınırlandır- . E s e ç e n e ğ i ise T ü r k l e r i n A v r u p a ' y a geçişi Haçlı Seferleri'nden sonra olduğu için b u n u n l a d a ilgisi y o k t u r . Cevap C ı/imler Göçü ve da olmadıkları irgecilik yarışı ile [i eserlerin inceilişki yoktur. D seçeneği Şövalyeler d ö n e m i t o p u n kulanılmasıyla sona ermiş dolayısıyla bununda Keşiflerle bir ilgisi yok­ t u r . ÖYS 1992 Haçlı S e f e r l e r i v e C o ğ r a f y a K e ş i f l e r i ' n i n başlamasında ortak etken aşağıdakilerden hangisidir? A) Gemicilikte yeni buluşların yapılması B) Kutsal şehir K u d ü s ' ü n Müslümanların elinde olması C) Avrupalıların Doğu'nun zenginliklerinden yararlanmak istemesi D) Şövalyelerin macera peşinde koşması E) Türklerin Avrupa'ya geçmesinin önlenme­ ye çalışılması Çözüm: O r t a ç a ğ ile Yeniçağın iki ö n e m l i olayının ortak nedeni sorulmuş. bu malın n oluyordu. Batılılar'ın Uzak Doğu'dan Avrupa'ya ulaşan yollara yeni alternatifler bulmalarıyla İpek ve Baharat yolu el değiştirdi. jtğrafi Keşifler ise ikte V e n e d i k ve ^ıde etkilemesine }ilık İspanya ve ^başladılar. A seçeneği Yeniçağ'da önemli bir gelişme o l d u ğ u n d a n Haçlı Seferleri ile ilgisi yoktur. D ve E seçenekleri cevap olamazlar. aşağıdaki devletlerden hangisinin ekonomi sini olumsuz yönde etkilemiştir? A) Osmanlı Devleti B) İhşitoğulları Devleti C) Büyük Selçuklu Devleti D) Altınordu Devleti E) Tulunoğulları Devleti Çözüm: Ticaret yolları genellikle Venedik. B seçeneği Kudüs'ün Müslü­ manların elinde bulunması Haçlı Seferleri için önemli bir nedendi. sonuçta Coğrafya Keşifleri başlamıştır. D ve E s e ç e n e k l e r i g ö r ü l d ü ğ ü g i b i eksik ve yanlış y o r u m l a r i ç e r d i k l e r i n d e n cevap olamazlar.(eniçağ'da Avrupa Yeniçağ'da Avrupa 55 Çözüm: Havların b ü t ü n ü na gelmiştir. Türkler'in Mısır ve İstanbul'u atmalarından sonra yollar tamamen Türkler'in kontrolüne girdi. Cevap C yenerek bunlarol muştur? 18. Avrupa'yı etkisi altına alan Katolik Kilisesi özgür düşüncenin yayılması İle eski otoritesini kaybetmeye başladı. Kralların yetkisi nin artması da topun kullanılmasıyla ilgili ol­ duğundan A. Yapılan b ü t ü n savaşların temelinde gelir kaynaklarını artırma düşün cesi vardır. Ceneviz ve Müslümanların elinde bulunuyordu.Çünkü d o ğ u n u n mallarının Avrupa'ya kadar gelişi sırasında birçok el değiştirmesi y ü z ü n d e n çok pahalıya mal o l u y o r d u . kültürel ve siyasi ^ur. Böylece Venedik. ÖYS 1993 Baharat ve İpeği Uzak Doğu'dan Avrupa'ya taşımada kullanılan yolların değişmesi. R ö n e s a n s bilimsel bir hareket o l d u ğ u için sosyal sınıflarla bir ilgisi yoktur. Bu ıs'ın meydana 2 0 . Önceki soruları hatır­ larsanız A v r u p a ' n ı n g ü n ü m ü z e kadar en büyük olayının ekonomik kaynaklı olduğunu g ö r ü r s ü n ü z . 1 9 . ÖSS 1992 Avrupa'da R ö n e s a n s hareketleriyle özgür düşüncenin yayılması ve b i l i m s e l araştır­ maların yapılması. B u n u n d a Coğrafi Keşiflerle ilgisi yok. ' Cevap E Avrupalılar Haçlı Seferleriyle İpek ve Baharat Yollarının kontrolünü ele geçiremeyince bun­ dan sonra devamlı olarak bu yollara sahip olmaya yönelik bir politika izlediler. güzel sanatlar ve mimaride g ö r ü l e n büyük bir yenilik ve g e l i ş m e h a r e k e t i d i r . Y e n i ç a ğ ülen. Bu d u r u m A v r u p a l ı l a r ı A s y a ü l k e l e r i ile d o ğ r u d a n ticarete yöneltmiş. Cevap A isinde. Ceneviz ve Osmanlı Devleti yeni î'den Avrupa'ya irmesi. Skolastik d ü ş ü n c e y e r i n e akıl. Şehir devletleri ilk çağda bulunduğu için bunun da Rönesans' la ilgisi yoktur. B. ilk olarak İtalya'da başlayan ede­ biyat. d e n e y ve gözlem yani pozitif düşünceyi gerçekleştire­ rek kilise v e ç e v r e s i n e k a r ş ı b i r c e p h e almıştır. İlk mezheplerde Ortaçağ'ın başlarında ortaya çıkmıştır. Bu olayların tur. C. B. G ö r ü l d ü ğ ü g i b i sadece doğunun zenginliğinden yararlanma bu İki olayın ortak nedenidir. aşağıdakilerin hangisin de etkili olmuştur? A) Toplumlarda sınıfların oluşması B) Şehir devletlerinin zenginleşmesi C) Katolik Kilisesi'ne olan bağlılığın sarsıl­ ması D) Hıristiyanlıkta ilk mezheblerin ortaya çık­ ması E) Krallıkların yetkisinin giderek artması Çözüm: Cevap C Rönesans.

B. R ö n e s a n s v e Reform ise gelişmeyi engelleyici faktörleri ortadan kaldırarak Avrupa'nın sosyal yapısını değiştirmiştir. Bu da gösteriyorki Fransa'da sınıflar farklı haklara sahip idiler. ÖYS 1995 Almanya'da Protestanlar!a Katoliklerin müca­ delesi s o n u n d a yapılan O g s b u r g Barışıyla halk. Rönesans ve Reform birbiri­ ni takip eden ve bugünkü Avrupa'nın ekonomik ve sosyal şekillenmesini sağlayan üç önemli olaydır. Cevap A j Çözüm: Yeniçağ'da Avrupa 2 1 . A. Bundan dolayı cevap olamazlar.D ve E seçeneklerini incelediğinizde s o r u d a verilen a ç ı k l a m a l a r l a bir ilgisinin olmadığını görmekteyiz. Derebeylik.C. Özgürlük yoktur. rahipler. ÖYS 1994 Coğrafya keşifleri Rönesans Hareketleri Reform Hareketleri Aşağıdakilerden hangisi bu üç gelişmenin sonuçlarından b i r i d i r ? A) Sosyal yapının ve düşüncenin değişmesi B) Derebeylik rejimine geçilmesi C) Şehir devletlerinin kurulması D) Tek tanrılı dini inanışların ortaya çıkması E) Kavimler göçünün başlaması Çözüm: Coğrafi Keşifler. Kavimler G ö ç ü ' d e Ortaçağ başlarında olduğundan cevap ola­ mazlar. g e l i ş e n e k o n o m i k hayatı elinde tutan bujuvalar bütün vergi y ü k ü n ü taşırlar ama yönetime katılamazlardı.56 yollardan olumsuz yönde etkilendiler. Cevap A 2 3 . burjuvalar ve köylülerden oluşurdu. İhşitler (935-969) Selçuklular (1040-1157) Altınordu (1241-1502)ve Tulunoğulları (868905). Ortaçağ'ın başlarında. Bu d u r u m aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtı olamaz? A) Din savaşlarının devam ettiğinin B) Prenslerin siyasi üstünlüklerinin olduğu­ nun C) Hıristiyanlığın mezheplere ayrıldığının D) İnanç özgürlüğünün benimsendiğinin E) Savaşan tarafların anlaştığının Çözüm: 1555 yılında yapılan Ogsburg Barışıyla halk prenslerin kabul ettiği mezhebe girebilecek­ lerdir. Sınıflar soylular.C ve E seçenekleri Ogsburg Barışı'nın getirdiği bir d u r u m d u r . Cevap A Fransa'da halk sınıflara ayrılmıştı. Soruda da belirtildiği gibi soylular ve d i n adamları devleti yönettikleri halde vergi vermiyor. burjuvalar ise vergi verdikleri halde devleti yönetme hakkından mahrum kalıyorlardı.İslam devletleri zaten ipek ve Baharat yollarının el değiştirmesi sırasında tarih sahnesinden çoktan çekilmişlerdi. gibi Türk. Ç ü n k ü s o r u d a verilen olaylar Yeniçağ başlarında meydana gelmiştir. ÖSS 1995 Yeniçağ başlarında Fransa'da soylular ve papazlar devleti yönetirler ama vergi bile ver­ mezlerdi. Avrupa'da Özellikle A l m a n y a ' d a i n a n ç ö z g ü r l ü ğ ü Otuzyıl Savaşlan'ndan sonra 1648 Vvestfatya barışıy­ la tam olarak sağlanmıştır. inanç özgürlüğü de y o k t u r . Cevap D 2 2 . prenslerin kabul ettiği mezhebe girmek zorunda bırakılmıştır. Laiklik o l m a d ı ğ ı n d a n . Fransa'daki bu d u r u m aşağıdakilerden hangisininin bir g ö s t e r g e s i d i r ? A) Sınıfların farklı haklara sahip olmasının B) Devlet yapısının ekonomik yönden güçlü olmasının C) Halkın. P r e n s k a b u l e t m i y o r s a başka mezhebe girmek mümkün değildir. Oysa. Avrupa'yı ekono­ mik y ö n d e n c a n l a n d ı r m ı ş . Keşifler. Dolayısıyla Laiklik tam hakim değildir.B. gelir düzeyine göre vergilendirilmeşinin D) Siyasi yapının güçlü bir merkeziyetçiliğe dayanmasının E) M i l l i b i r d e v l e t a n l a y ı ş ı n ı n e g e m e n olmasının j i | . şehir devletleri İlkçağ'da tek tan­ rılı dinler O r t a ç a ğ ' d a .

zamanla yenilik taraftarlarının güçlenmesiyle değişme­ ye başlamıştır. IV. İli. Abdülhamit ise d e v l e t d ü z e n i n d e y a p ı l m a k İ s t e n e n değişikliklere karşı oldukları için tahtlarından indirilmişlerdir. Abdülhamit dönemine kadar geçen süre içinde nasıl bir d e ğ i ş m e o l d u ğ u söylenebilir? A) Yenilik taraflarının güçlendiği B) Padişahların devleti İyi yönetemedikleri C) Halkın.DURAKLAMA DÖNEMI 1.067 % 2. O s m a n döneminden II. Diğer seçenekler ise yanlış v e e k s i k y o r u m l a r i ç e r d i k l e r i n d e n cevap olamazlar. BOLÜM 11 1981 -1995 ÖSS . Devlet memurluklarına kendi İstediği kişi­ leri atayacaktır. I. D u r a k l a m a Dönemi k o n u s u n d a n çıkan s o r u yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda %2.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . Yenilik taraflarının güçlenmesi devletin i ç i n d e b u l u n d u ğ u kritik şartların etkisiyle oluşmuştur. Saray.OYS SORULARI ANALİZİ YILLAI Û G ÖSS ÖYS Toplam ÖSS-1981 "Osmanlı tarihinde II. ÖYS-1982 Köprülü Mehmet Paşa sadrazamlığa getirilirken Saraydan şunları istemiştir. . Reform amacıyla sadrazamlığa getirilen Köprülü Mehmet Paşanın bu istek­ l e r i n d e n O'nun nasıl bir amaç g ü t t ü ğ ü anlaşılmaktadır? A) Yeni bir bağımsız devlet kurmak B) Halk iradesine dayanan bir hükümet kur­ mak C) İstediklerini yapabileceği bir ortam hazır­ lamak D) Yakınlarına devlet kapısında iş sağlamak E) Saltanatı eline geçirmek 240 326 566 16 1981 . savunması alındıktan sonra karar verilecektir. Selim. II. devlet işlerine karışmayacaktır. devlet düzeninde bazı değişiklikler yapmaya çalıştıkları için. I I . Bu kötü anlayış. Cevap A Toplam Okan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru sau sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 1 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 1 1 2 2 1 - 1 2 1 2 3 - 1 - 1 1 6 1 1 1 1 10 1 1 2. D e v l e t i ş l e r i y l e i l g i l i o l a r a k S a r a y a sunulan herşey kabul edilecektir.5 % 3." Yalnız b u b i l g i l e r e d a y a n a r a k .826 oranındadır. Kendi hakkında bir şikayet o l d u ğ u n d a . düzeni korumaya çalıştığı D) Osmanlı Devleti'nin Avrupa'dan etkilen­ mediği E) Padişahların anayasal düzeni benimse­ dikleri Çözüm: Osmanlı Devleti'nde değişik zamanlarda bazı padişahlar yenilik yapacakları ve yaptık­ ları i ç i n h e m t a h t t a n i n d i r i l m i ş h e m d e Öldürülmüşlerdir. Osman ve Eli. Abdülaziz ve II.

devlet y ö n e t i m i n d e en uzun kalanlara göre adlandırılmıştır. isyanlar artmış bundan dolayı göreve g e l e n l e r d e başarılı olamamışlardı. E) En yaşlı devlet adamının ismi esas alın­ mıştır. ÖSS-1985 Duraklama Dönemi XVII. 1564-1579 yıllarına Sokullu. Padişahların çoğu başarısız olmuştur. II. A. Köprülüler ve Fatih gibi kişiler yaşadıkları d ö n e m d e tarihin akışında önemli rol oynamışlardır. Cevap B . y ü z y ı l d a o r t a y a ç ı k a n b i r s o n u c u olarak kabul edilebilir? A) Islahat hareketlerinin hızlanması B) İç ayaklanmaların artması C) Anayasal yönetime geçilmesi D) Yeni ekonomik önlemler alınması E) Batı ile diplomatik İlişkiler kurulması Çözüm: S o r u d a verilen bu üç ö n e m l i o l u m s u z l u k hem devlet hem de t o p l u m s a l hayatı etkilemeye başladı. Osmanlı Devleti'nin b u n a l ı m l ı bir d ö n e m i n d e g ö r e v e g e l m i ş . İlk ıslahat düşünce­ si 17.58 Çözüm: Köprülü Mehmet Paşa. 1656-1691 yıllarına Köprülüler dönemi denmiştir.1 9 8 4 Osmanlı İmparatorluğu'nda I. III. Uzun süren ve başarısızlıkla sonuçlanan savaşlara girilmiştir.yüzyılda ortaya çıkan gelişmeler o l d u ğ u n d a n cevap olamazlar.yüzyılda başarısız o l m a l a r ı merkezi otoritenin bozulması sonucunu doğurdu. A seçeneği B seçeneğinin bir sonucudur.1 9 8 5 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i .yüzyılda d o ğ d u ğ u n d a n dolayı hedef olarak hep bir önceki yüzyılın şartlarına ulaş­ mak arzusu vardı. D. D seçeneğinde verilen yakın­ larına iş bulmadan ziyade tanıdıklarına görev vermeyi amaçlamıştır. Çözüm: Yavuz. 1512-1520 yıllarına Yavuz. Cevap B 3. Durum her geçen gün kötüleşmeye başladı. Kısa bir zaman içinde hem merkezde h e m d e t a ş r a d a isyanlar y a y g ı n l a ş m a y a başladı. Aşağıdakilerden hangisi. III. Cevap C 4. Sokullu. Bu dönemde rüşvet ve İltimas yaygınlaşmış.B ve E s e ç e n e k l e r i O s m a n l ı Devleti'nin dağılma d ö n e m i n d e ortaya çıkan gelişme­ lerdir. Bundan dolayı Köprülü istediklerini yapabile­ ceği bir ortam hazırlamak İçin IV. Köprülü. D) Birbirine b e n z e y e n p a d i ş a h isimlerinin karıştırılmaması önemli sayılmıştır. buna karşılık olarak saraydan bazı isteklerde bulunmuştur. ÖSS . C. II. bu sorunların XVII. A. Mehmet'ten bazı isteklerde bulunmuştur. I. Kanuni. 1520-1566 yıllarına Kanuni. ÖYS . M u r a t v e K ö p r ü l ü l e r i n yaptıkları yeniliklerin özelliği değildir? A) Kuvvete ve şiddete başvurma B) Orduyu disiplin altına alma C) Eyaletlerdeki güvenliği sağlama D) Avrupa'daki gelişmelerden yararlanma E) Yönetime canlılık getirme Çözüm: IV.yüzyılda devletin içinde bulunduğu sorunlara çözüm getirmek için ıslahat yapmışlardır. Devlet dairelerinde rüşvet ve haksızlık yaygınlaşmıştır. Bundan dolayı cevap olamaz. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda. ve E s e ç e n e k l e r i e k s i k ve i l g i s i z y o r u m l a r içerdiğinden cevap olamazlar.C D ve E seçenekleri İse 19. B u d u r u m l a r a bakarak Osmanlı t a r i h i n d e k i d ö n e m l e r i n adlandırılmasında nasıl bir y o l izlendiği söylenebilir? A) D ö n e m l e r i n Önemli olayları göz ö n ü n e alınmıştır B) O yıllarda tarihin akışında rol o y n a y a n kişilere bakılmıştır C) Dönemler. Özellikle Padişahların 17. Bu d u r u m ülke içinde bazılarının fırsatları d e ğ e r l e n d i r e r e k isyan e t m e l e r i n e n e d e n oldu. IV. Bu d ö n e m ­ lerde olayların tarihi etkilemesi yerine bu şahıslar olayları etkilemişlerdir. IV.Murat ve Köprülüler 17. 5.

C ve E seçenekleri devlete eski can­ lılığı getirmek için başvurulan yöntemlerdi. Cevap C 9.yüzyıl Osmanlı Devletİ'nde duraklamanın bütün boyutlarıyla hissedildiği bir dönemdir. Osmanlı Devleti'nin batıya ilerlemesi Avusturya ile d o ğ u y a iler­ lemesi ise İran ile devamlı şekilde sorun doğurmuştur.yüzyılın bir özelliği değildir. I I I . 17 ve 18. Rusya ve Avusturya ile ilişkide b u l u n m u ş t u r . yüzyıllarda Osmanlı devleti en çok İran.yüzyılda yaşamış iki devlet adamını görürüz: IV. yüzyılda başladığından D seçeneği 17. yüzyılda Osmanlı ülkesinde idari. M a h m u t v e A b d ü l m e c i t ise 19.C. S e l i m . Pasarofça Antlaşması III.yüzyılda Hilafetin Osmanlılara geçmesiyle meydana gelmiş bir olaydır. kuvvete dayanarak bozulan düzeni tekrar k u r m a k isteyen devlet adamı IV. Cevap D 6. I I . ÖSS-1987 Osmanlı ülkesinde bozulan düzeni kuvvete dayanarak t e k r a r k u r m a y a ç a l ı ş m ı ş o l a n devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir? A) III. Bu d ö n e m d e hiçbir zaman devletin batının gerisinde kaldığı şeklinde bir anlayış ortaya çıkmadı. Cevap E 7. 59 ÖYS-1987 Osmanlı İmparatorlğu'nun yapmış o l d u ğ u antlaşmalardan bazıları şunlardır: I. Avrupa'daki gelişmelerden yarar­ lanma ilk olarak 18. askeri ve mali bozuklukların ortaya çıkmasıyla d o ğ r u d a n bir ilgisi yoktur? A) Ülkede iç isyanların çıkması B) Gelir kaynaklarının giderek azalması C) Yetkisiz kişilerin devlet işlerine karışması D) Yeniçerilerin yönetimde etkili hale gelmesi E) Yönetimde.askeri ve mali bozukluklar A. P a s a r o f ç a 1718 v e Belgrat Antlaşması da 1739'da Avusturya ile yapılmıştır.yüzyıiın devlet adamlarıdır.1 9 8 6 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinin. Bu farklı yapı­ daki topluluğu uzun bir süre memnun etmek mümkün değildi. Osmanlı İmparat o r l u ğ u ' n u n d u r a k l a m a s ı n a y o l a ç a n ic. Murat Çözüm: Osmanlı Devletİ'nde bozulan düzenin tekrar kurulmaya çalışılması 17. D ve E seçenekleri duraklamaya n e d e n o l a n dış n e d e n l e r i o l u ş t u r u r k e n A seçeneği ise bir iç nedendir. yüzyıldan itibaren zaman zaman yönetimdeki etkinliğini yitirmeye başlamıştır.yüzyılda başlar. bir­ likte karşı koyması E) İmparatorluğun doğal sınırlara ulaşması E) IV. Osmanlı Devleti fetihlerin de etkisiyle çok değişik ulus ve din­ l e r d e n o l u ş a n k a r m a ş ı k v e k o m l e k s bir y a p ı y a s a h i p o l d u . Dinsel etki 17. Cevap E Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i ' n i n d u r a k l a m a s ı n d a iki ö n e m l i n e d e n vardır: İ ç n e d e n l e r v e dış nedenler. Seçeneklere bakıldığı z a m a n 17. dinsel etkinin ağırlığını artır­ ması Çözüm: 17.B. Cevap A . Mahmut D) Genç Osman D) İngiltere Çözüm: Z i t v a t o r u k 1 6 0 6 ' d a . Selim C) Abdülmecit B) II. XVII. Bu yapı devletin eski g ü c ü n ü n azda olsa zayıflamasıyla birlikte aleyhine bozulmaya başladı. Murat ve Genç Osman Yeniçeri Ocağını kaldırma teşebbüsü sonucu öldürüldüğünden. ÖSS-1988 Aşağıdakilerden hangisi. nedenlerden biridir? A) Ülkede. E seçeneğinde verilen dinsel etkinin ağırlığını artırması olayı 16. Belgrat antlaşması Bu antlaşmalar aşağıdaki devletlerden hangisiyle yapılmıştır? A) İran B) Rusya C) Avusturya E) Hollanda A. çeşitli milletlerden ve dinlerden kişiler bulunması B) Yeni ticaret yollarının keşfi C) Avrupa'nın bilim ve teknikte ilerlemesi D) Avrupa Hıristİyanları'nın Osmanlılara.Duraklama Dönemi 8. ve D seçeneklerinin bir sonucudur. ÖYS .Murat'tır. İdari. B. Zitvatorok Antlaşması II.

yüzyılda Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n u n bütçe açığını kapatmak için Tarhuncu A h m e t Paşa a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i yapmıştır? A) Saray masraflarını kısmıştır B) Ayarı düşük paralan ortadan kaldırmıştır C) Ulufeleri kısmıştır D) Lüks inşaatları durdurmuştur E) Dışarıdan borç para almıştır Çözüm: Tarhuncu Ahmet Paşa 1652 yılında göreve getirildikten sonra ilk olarak devletin gelir ve giderlerini ortaya koydu. B u n d a n dolayı yapılacak tek şey olan saray masraflarını ve Valide Sultanın istekleri­ ni sınırlamaktı. yüzyılda yapılanlarıdır. Barışı. huzuru ve emniyeti bozanlara karşı devlet acımasız olmuştur. Bu iki devlete karşı yapılan s a v a ş l a r ı n u z a m a s ı b e r a b e r i n d e bazı sıkınıtılar da getirdi. Cevap B 1 j | 13. Murat ve Köprülü Mehmet Paşa gibi devlet adamları isyanları korku ve şid­ det y o l u y l a bastırmayı esas politika k a b u l etmişlerdir. A seçeneği Tarhuncu Ahmet Paşa tarafından.IV. Ö Y S . Bu amaçla devlet otoritesinin kuvvetlendirilmesi gerekirdi. Diğer seçeneklerde buna yakın bir bilgi yoktur. Ortaya çıkan tablo masrafların gelirden fazla o l d u ğ u şeklinde idi. a s k e r l i k l e ilgisi olmayanların Yeniçeri Ocağı'na alınmasıyla devletten maaş alan yeniçeri sayısı artmış. ÖYS-1991 Osmanlı Devleti'nde Avusturya ve İran ile yaptığı savaşların uzaması ve halktan yeni vergiler alması. ayrıca. aşağıdaki olaylardan hangisinin nedenleri olarak kabul edilmek­ tedir? A) Kabakçı Mustafa isyanı'nın başlaması B) Celali İsyanlarının genişlemesi C) Kavalalı M e h m e t Ali Paşa'nın ayaklan­ ması D) 31 Mart Olayı'nın başlaması E) Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması Çözüm: Osmanlı Devleti'nin A v u s t u r y a ve İran ile yaptığı savaşların en önemlisi 17.1988 XVII.17. y ü z y ı l d a . ÖYS . yüzyılda Kuyucu Murat Paşa. yüzyılda meydana geldiğinden cevap olamazlar. Murat ve Köprülü Mehmet Paşa'nın. Cevap C 12. Cevap A [ ÖSS-1992 D u r a k l a m a d ö n e m i n d e . A. Cevap A ' i j . bun­ dan yararlanan Celaliler Anadolu genelinde isyanlarını genişlettiler. tımar s i s t e m i n i n bozulmasıyla da k ö y l ü t o p r a ğ ı n ı b ı r a k a r a k ş e h i r l e r e göç etmek zorunda kalmıştır. 1 1 .bu İki durumun da önemli birer rolü vardır? A) Ülke ekonomisinin bozulması B) Eğitime önem verilmesi C) Dış ülkelerle diplomatik ilişkiler kurulması D) Toprağın.Ttm ar sisteminin bozulmasıyla da hem vergiler hem de üretim düşmüş bu da ekonomik yapıyı etkilemiştir.1 9 8 8 XVII. IV. Vergilerin artırılması bu durumu iyice körükledi. elde edilen gelire göre gruplara ayrılması E) El sanatlarında gelişme olması Çözüm: Yeniçeri Ocağı'nın sayısı usulsüzlükler sonu­ cu artınca devletten maaş alan asker sayısı artmış bu da doğrudan devletin mali yapısını olumsuz yönde etkile m işti r.ÖÜ Duraklama Dönemi 10. Kuyucu Murat. B seçeneği 19. Aşağıdakilerin hangisinde. devlet o t o r i ­ tesini yeniden k u r m a k amacıyla izledikleri ortak yol aşağıda kilerden hangisidir? A) Maliyeyi düzeltmeye çalışma B) Kanun ve nizamları değiştirme C) İ s y a n l a r ı .C ve E seçenekleri 19. D s e ç e n e ğ i d e 2 0 . D ve E seçeneği ise Genç Osman tarafından yapılmak istenmiştir. Seçeneklere baktığımızda sadece A seçeneği e k o n o m i ile ilgilidir. k o r k u t m a ve ş i d d e t y o l u y l a Önlemeye çalışma Uf Yeniçeri Ocağını kaldırmayı deneme E) Saraydaki kadınların etkinliğini engelleme Çözüm: 5 ve 7. yüzyılda ortaya çıkmış. Tarhuncu büyük bir cesaretle saray masraflarını kıstı ve kendi adıyla anılan Tarhuncu bütçesini hazırladı.soruların aynısıdır. Yapılan savaşlar her yönüyle halkı zor durumda bıraktı.yüzyılda devlet adamlarının en önemli amacı devletin eski gücüne yeniden kazandırılması idi.

Karadeniz'de üs kurmuştur. toplumun bazı kes­ imlerince desteklenmediğinin E) Bilime önem verildiği halde sanata önem verilmediğinin i Macarlar'ın yardım istemesi üzerine M e r z i f o n l u Kara M u s t a f a Paşa O s m a n l ı D e v l e t i ' n i eski g ü c ü n e k a v u ş t u r m a k için Avusturya'ya karşı zafer kazanmak amacıyla V i y a n a ' y ı k u ş a t t ı . Ö Y S . Bundan dolayı cevap olamazlar. ve E seçenekleri ise eksik ya da ilgi­ siz bir yorum içermektedirler. ÖSS .yüzyılda yaşayan Osmanlı astronomi bil­ ginlerinden Takiyyüddin Mehmet. Cevap C 16. II. yüzyılda bilimsel çalışmalara Osmanlı hükümeti izinverdiği halde ş e y h ü l i s l a m dini b a h a n e ederek akla ve bilime karşı çıkmış ve önemli çalışmalara son verilmiştir.Duraklama Dönemi Çözüm: 67 14. Osmanlı Devlet'inde bilim­ sel çalışmalara t o p l u m u n bazı k e s i m l e r i destek verirken bazı kesimleri de destek ver­ memiştir. C s e ç e n e ğ i n d e g ö r ü l e n C e l a l i İsyanları 17. Kapitülasyonların genişletilmesi 1578'de. XVII. f a k a t başarılı o l m a d ı .1 9 9 5 Çözüm: Soruda çok açık belirtildiği gibi 16. A. Duyun-u U m u m i y e ' n i n kurulması 1881'de olmuştur.C. Tımar s i s t e m i n i n bozulması ile tarımsal üretimde buna bağlı olarak azalmıştır.ancak bu rasathane zamanın şeyhülislamının isteği üzerine yıktırılmıştır. Cevap D Aşağıd akil e r d e n h a n g i s i . M e r z i f o n l u g ö r e v d e n alınmış. i . Bu durum Osmanlı Devleti'nde aşağıda kilerden hagisinin bir g ö s t e r g e s i d i r ? A) Ç e ş i t l i a l a n l a r d a b i l i m s e l ç a l ı ş m a l a r yapıldığının BJToplumda bilim adamlarına büyük hayranlık duyulduğunun C) Bilimsel a l a n l a r d a ö n e m l i b u l u ş l a r yapıldığının D) Bilimsel çalışmanın. hükümet­ ten aldığı izinle T o p h a n e ' d e yeni bir rasathane kurulmasını sağlamış. B. Görüldüğü gibi tarihsel olarakta sorunun cevabı D seçeneğidir.1 9 9 3 XVI. Aşağıdakilerden h a n g i s i b u k u ş a t m a n ı n sonuçlarından biri değildir? A) Sadrazamlık makamında değişiklik yapıl­ ması B) Podolya'nın elden çıkması C) Celali isyanlarının başlaması D) Kutsal İttİfak'ın kurulması E) Rusya'nın Karadeniz'de üs kazanması . Kuşatmanın başarısızlığa uğramasıyla birlik­ t e A v r u p a ' d a K u t s a l İttifak k u r u l m u ş .yüzyılın sonlarına doğru yapıldığı için bu olayın sonucu olamaz. ÖYS-1994 Osmanlılar Viyana'yı 1683 yılında ikinci kez kuşatmışlar ancak alamamışlardır. Cevap D 15. dışarıdan borç para alınması 1854'de. yüzyılda O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u n d a tarımsal üre­ t i m i n azalmasına yol açmıştır? A) Kapitülasyonların genişletilmesi B) Dışarıdan borç para alması C) Düyun-u Umumiye'nin kurulması D) Tımar sisteminin bozulması E) Nüfusun artması Çözüm: Osmanlı Devleti'nde tarımın temeli tımar sis­ t e m i n e d a y a n m a k t a d ı r . Buradan şöyle bir sonuca varılabilir. Podolya k a y b e d i l m i ş ve d a h a da Önemlisi Rusya.Viyana Kuşatması ise 17.yüzyılın başlarında meydana gelmiş bir olay o l d u ğ u n d a n .

D ve E seçeneklerinin meydana gelen olum­ suzlukların sonucu olduğunu görüyoruz.18L Y Ü Z Y ı L O L A Y L A R ı V E I S L A H A T L A R B Ö L Ü M H 1981 . Doğal olarak devletin birim­ lerinde. V i y a n a kuşatmasının başarısızlıkla sonuçlanması üzerine yapılan Karlofça (1699) ve İstanbul (1700) Antlaşmasıyla ilk kez büyük toprak kayıplarına uğranılmış ve devlet böylece eski gücünü her geçen gün yitiriyordu.003 oranındadır. Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n u n egemenlik haklarını b e l i r g i n b i r b i ç i m d e z e d e l e y i c i niteliktedir? A) Rus t i c a r e t f i l o s u n a K a r a d e n i z ve Akdeniz'de ticaret yapma hakkı tanınması B) Ruslara. Y ü z y ı l Siyasi Olayları ve Islahatlar konusundan çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda : % 1. yeni önlemler gerektirmesi B) Savaşların. merkezi otoriteyi güçlendirmesi D) Değişmelerin. İç h e s a p l a ş m a l a r a y o l açması Çözüm: II. ÖYS .1995 ÖSS .B. Cevap C ÖSS ÖYS Toplam 5 _l >~ Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1CR/M .1981 Osmanlı İmparatorluğumun Gerileme Devri'ndeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında. ÖYS . 1 8 .666 : % 3.1995 yılları a r a s ı n d a . Seçenekleri eleme yoluyla incelersek A.Boğdan ve Baserabya halkına din ve mezhep özgürlüğü verilmesi 240 4 326 566 1981 .ÖYS SORULARI ANALİZİ 1 . yeni düzenleme­ lerle birlekte çekişmeler başlamıştır.1982 1774 K ü ç ü k K a y n a r c a A n t l a ş m a s ı nın aşağıda verilen hükümlerinden hangisi. C seçeneğinde verilen merkezi otoritenin güçlenmesi ise yanlıştır.987 : % 3. aşağıda­ ki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli olamaz? A) Gerilemenin. .harcamaların yönünü değiştir­ mesi C) Toprak kaybının. 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 - 17 18 17 15 16 16 25 25 1 1 1 1 - 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 2 1 - 1 - 1 1 2 - 1 2 2 1 1 1 - 25 25 25 25 25 26 26 2 1 1 1 1 17 2 1 - 1 - 1 1 13 2.yeni gereksinimler doğur­ ması E) Y e n i l g i l e r i n . Osmanlı uyruğunda olan Orto­ doksların haklarını koruma yetkisinin veril m esi C) Ruslar'ın gerekli gördükleri yerlerde kon­ solosluk açabilmeleri D) Rus H ı r i s t i y a n l a r ı n ı n k u t s a l y e r l e r i serbestçe ziyaret etmeleri E) Eflak. sorunlar çoğalmış.

B u a n l a y ı ş ilk d e f a a ş a ğ ı d a k i d e v i r l e r i n h a n g i s i n d e d e ğ i ş m e y e başlamıştır? A) Lale Devri B) lll. Fakat soruda en az etkili olan sorul­ duğu İçin E cevaptır. Cevap B . Bu olaylara bakarak. Çözüm: B) I.Seçeneklerde veri­ len ıslahat dönemlerinin ilk önce olanı Lale Devridir (1718-30). Cevap E 5.IV. Fakat ilk toprak kaybı ve büyük askeri yenilgiler bu anlayışın değişmesinde etkili o l d u . Bu d ö n e m d e Osmanlı Devleti güçlü bir devlettir.IV. 1768 de Ruslar'a yenilen Lehliler. b a t ı s ı n d a k i ü l k e l e r l e ç a t ı ş m a halindedir. Bütün şartlara rağ­ men zor şartlarda kalan toplumlar Osmanlı'ya sığınıyorlarsa b u n u n nedeni Osmanlı'nın bunları koruyabilecek bir g ü ç t e o l d u ğ u n a inanmalarıdır... III. Osmanlı Devleti güçlü bir devlettir ve "Rusya.A.Çünkü Rusyanın kendini Avrupa devletlerine kabul ettirmeye çalışması İsveç ve Lehistanın Rusya ile karşı karşıya gelme­ sine neden olur. batısındaki ülkelerle çatışma halindedir" şeklinde bir yargıya ulaşılabilir.Ruslarla O s m a n l ı l a r s ü r e k l i s a v a ş halindedir.yüzyılın sonlarından itibaren büyümeye yönelik aktif bir politika takip etti. O s m a n l ı Devleti'nin ilk kez batıdan etkilenmesiyle birlikte yabancı ülkelerde elçi­ likler kurmayı ve oradaki gelişmeleri takip etmeyi hedeflemişlerdir. iki taraf arasında karşılıklı olarak yapılmış ve savaşı kazanan tarafın d a h a avantajlı o l d u ğ u ve karşılıklı güçler dengesi ö l ç ü s ü n d e yapılan hüküm­ lerdir.. Özetle.D ve E seçenekleri batılılaşmada daha büyük ilerlemelerin sağlandığı önemli ısla­ hatlardır.yüzyıldan i t i b a r e n b ü y ü m e k amacıyla açık d e n i z l e r e ve batıya d o ğ r u devamlı olarak açılmak İstiyordu.Rus ilişkilerinin 17 ile19.III C) II. D) II. Bu devletlerle girdiği her mücadele Osmanlı-Rus Savaşına neden o l d u .C. B u r a d a İsveç v e Lehistan'la mücadeleye girdi.Her iki devletin Rusya'yla ilişkisi sonucu Osmanlı Devleti savaşa gir­ miştir. Rusya'nın hangi t u t u m u en az etkili olmuştur? A) Balkan Yarımadasını Slavlaştrmaya çalışması B) Açık ve sıcak denizlere çıkmak istemesi C) Orta Asya'ya yayılma siyaseti izlemesi D) Osmanlı ülkesindeki Ortodoksların hak­ larını korumaya çalışması E) Kendini A v r u p a devletlerine kabul ettirmeye çalışması Çözüm: Rusya 17. yargılarından h a n g i l e r i n e ulaşılabilir? 4..ll. I.İşte Rusya 1774 K . Cevap A Rusya XVIII.1 9 8 3 Osmanlı-Rus ilişkileri üzerinde.C. 1848 de de Ruslara yenilen Macarlar Osmanlı Devleti'ne sığınmışlardır. IV. Cevap B ÖSS .Mahmud Devri D) Tanzimat Devri E) I. E) III.B.Meşrutiyet Devri Çözüm: Osmanlı Devleti 17. Osmanlı Ortodoksları İstanbul'da yaşayacaklar a m a Rus Çarına bağlı olacaklardı. R u s y a . A) l.C ve D seçenekleri Osmanlı .Çözüm: Bir ülkenin e g e m e n l i k haklarının zedelen­ mesi o ülkenin içişlerine d o ğ r u d a n ya da dolaylı olarak karışılmasıyla olur. ÖYS-1984 Osmanlı Devleti uzun yıllar yabancı ülkelerde sürekli elçilikler kurmayı gerekli görmemiştir. Ruslara yenilen bu devletler korunmak için Osmanlı'ya sığınınca bu da ikili ilişkileri gerginleştirdi.yüzyıllar arasındaki değişik zamanlarında çok etkili olmuştur..III. B seçeneği ise farklıdır.Selim Devri C) II. E seçeneği de aslında etkili bir olaydır.1983 1709 da Ruslara yenilen İsveç Kralı XII. ÖYS . A.yüzyılın sonlarına kadar dışarıya kapalı bir t o p l u m özelliğini devam ettirdi. II. Şarl. O s m a n l ı Devleti Milliyetçilik akımlarını desteklemektedir. K a y n a r c a A n t l a ş m a s ı y l a O s m a n l ı Devleti'nin içişlerine karışmaya başlamıştır.D ve E s e ç e n e k l e r i .Karadeniz'e g i r m e s i m ü m k ü n o l m a d ı ğ ı n d a n Baltık kıyılarını h e d e f l e d i . B. Özellikle Osmanlı üzerine yönelerek etkisini artırmaya başladı.

Cevap D 7. Tıbbiye ve Harbiye g i b i okullar açmıştır. A v u s t u r y a . Fakat. Karlofça ve İstanbul A n t l a ş m a l a r ı y l a kaybettiği t o p r a k l a r ı g e r i alabilmek için XVIII. Cevap C i I D) Avusturya Çözüm: | . Osmanlı Devleti bu politikasını Batı'daki devletler üzerinde tam olarak uygulayamamış bundan dolayı toprak kayıplarını d o ğ r u d a n telafi etmek y o l u n a gitmiştir.B. Cevap B 9ÖYS . Osmanlı Devleti. ve E seçeneklerinde ki eksiklikleri daha çok XIX. Karlofça 1699 Antlaşmalarıyla.1988 Fransa ile yapılan K a p i t ü l a s y o n l a r l a ilgili anlaşmanın aşağıdaki hükümlerinden hangisi 1740 yılında değiştirilmiştir? A) Fransız ticaret g e m i l e r i n i n Osmanlı sularında serbestçe dolaşacağı B) Osmanlı ülkesindeki Fransızlar'ın inançlarında serbest olacağı C) Türk ticaret gemilerinin Fransız sularında serbestçe dolaşacağı D) Türkiye'de ölen Fransızlar'ın mallarının varislerine verileceği E) Kapitülasyonların. B . yüzyılda. İngiltere ile 19. 1535 K a p i t ü l a s y o n l a r ı n ı n s ü r e k l i uygulandığı şeklinde yanlış bir bilgi vardır. Batı tarzında bir ordu kurmak ve savaşların k a d e r i n i d e ğ i ş t i r m e k i ç i n askeri a l a n d a k i yeniliklere ağırlık verilmiştir. Seçeneklerde bu dört devlet yer a l m a d ı ğ ı n d a n dolayı üç devlet olarak aramalıyız. j j I Osmanlı Devleti.Doğal olarak kaybettiği toprakları yeniden almak istemiştir. A .Venedik ve Lehistan'a topraklar verirken/istanbul (1700) Antlaşmasıyla da Rusya'ya ilk kez toprak vermişti.A. Batı e ğ i t i m s i s t e m i n d e n etkilenerek XVIII. ve E s e ç e n e k l e r i . C . Meydana gelen yenil­ giler ve toprak kayıpları özellikle askeri alan­ da batı karşısında g e r i kaldığımızı o r t a y a çıkardı.1 9 8 7 Osmanlı İmparatorluğu. Rusva. İstanbul ve Karlofça A n t l a ş m a l a r ı y l a k a y b e t t i ğ i t o p r a k l a r ı geri almak için.Yüzyıl Olayları ve Islahatlar ÖYS .yüzyıla kadar hiçbir iliş­ ki meydana gelmemiştir. Karlofça (1699) Antlaşmasıyla Avusturya. Bunun sonucu olarak da İran'la savaşa gir­ miştir.D.64 18. | 8. anlaşmayı imza­ layan hükümdarların dönemi için geçerli ola­ cağıdır. yüzyılın ilk yarısında birçok devletle savaşmıştır. XVIII. M ü h e n d i s h a n e .1 9 8 6 Osmanlı Devleti. v e r i l e n b a z ı devletlerle hiç ilişki bile k u r u l m a d ı ğ ı n d a n dolayı cevap olamazlar. anlaşmayı imzalayan hükümdarların d ö n e m i için geçerli ola­ cağı Çözüm: 1535'te Fransa'ya verilen Kapitülasyonların çok Önemli bir h ü k m ü vardı. Aşağıdakilerden hangisi bu devletlerden birisi değildir? Lehistan İtalya — İtalya Venedik İngiltere Portekiz Lehistan Lehistan Avusturya Sırbistan i A) Rusya B) İngiltere C) Venedik E) İran i Osmanlı Devleti İstanbul 1700. Değişen den­ gelere göre her padişah döneminde yeniden yenilenmesine imkan veren. i j j . ÖYS . ÖSS-1987 O s m a n l ı Devleti. yüzyılda kabul etmeye başlamıştır. Bu g e l i ş m e l e r O s m a n l ı Devleti'nin h a n g i alanda batılılaşmaya öncelik verdiğini göstermektedir? A) Medrese eğitiminde B) Yönetim şeklinde C) Askeri alanda D) Ekonomik alanda E) Hukuk alanında Çözüm: Soruda verilen okulların tamamı tıbbiye de dahil askeri okullardır. Doğal olarak topraklarını kaybettiği ülkelerden yeniden bunları geri almak İçin bir fetih politikası takip etmişti. hangi devletlerle savaşmıştır? A) Sırbistan B) Fransa C) Hollanda O) Rusya E) Fransa Çözüm: ı 6.i Berr-i H ü m a y u n . Venedik ve L e h i s t a n ' a büyük topraklar kaptırmıştır. yüzyılda Mühendishane-i Bahri H ü m a y u n . Lale D e v r i ' n d e ö n e m l i bir g e l i ş m e d a h a o l m u ş .

Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da dostluk ilişkisi kurduğu en eski bir devlettir. ÖSS . B.yüzyılda Osmanlı Devleti Prusya. Cevap D 13.1 9 9 1 Osmanlı Devleti d ö n e m i n d e . ÖYS . Fransa. Avusturya ve Fransa ile ikili bir ant­ laşma yapmamıştır.yüzyılın ilk yarısına kadar yapılan ıslahatlarda askeri alana ağırlık v e r i l m e s i n e y o l açan e t k e n ­ lerden biri değildir? A) Askeri harcamaların hızla artması B) Yeniçeri Ocağı'nın bozulması C) İmparatorluğun toprak kaybetmesi D) İ m p a r a t o r l u ğ u n d a ğ ı l m a t e h l i k e s i y l e karşılaşması E) Devletin uluslararası saygınlığının azal­ ması Çözüm: 1789'da çıkan Fransız İhtilali ile Fransa'da yüzlerce yıllık krallık rejimi yıkılmış. N a p o l y o n ' u n Mı­ sır'a saldırması üzerine Osmanlı Devleti'ne yardım eden devletlerden biridir? A) İspanya B) Prusya C) Hollanda E) İngiltere j I 12. Bükreş1812'de ve Edirne de 1829 yıllarında Osmanlı Devleti ile Rusya a r a s ı n d a yapılmıştır. Seçeneklerde sadece İngiltere o l d u ğ u n d a n dolayı doğru cevap budur. 19. Fransa bütün bu gelişmelere rağmen 1798 yılında Mısır'ı Napolyon'un bir politikası sonucu işgal etti.kendisine karşı tepki gösteren devlet­ lerin başında gelen İngiltere'yi sömürge yol­ larında etkisiz hale getirmek için Mısır'ı işgal etti.yüzyılın s o n l a r ı n d a n itibaren girdiği savaşlardan yıkıldığı tarihe kadar bazı başarılar istisna tutulursa genel­ likle m a ğ l u p o l m u ş t u r . Cevap E 11. Zaten A seçeneğinin yapılmasındaki etkenler diğer seçeneklerdir. Cevap E . yerine cumhuriyet rejimi kurulmuştu. Fransa bu birliği tek başına yendi. Osmanlı Devleti bunun üzerine bir denge siyaseti izleyerek İngiltere ve Rusya'dan askeri y a r d ı m alarak Fransa'yı Mısır'dan çıkartmıştır.İşte Fransızlar b u n u ortadan kaldırmak için 1739 Belgrat Antlaşmalarında Osmanlı Devleti'ni d e s t e k l e y e r e k kapitülasyonların 1740 yılında sürekli hale gelmesi için baskı yapmışlardır.C. ÖYS .İngiltere'nin O r t a d o ğ u ve Uzakdo­ ğ u ' d a k i ç ı k a r l a r ı n a e n g e l o l m a k amacıy­ la. İngiltere ile 1 8 0 9 ' d a Kale-i Sultaniye antlaşması yapıldı. Cevap E Çözüm: . 1535'te Kapitülasyonlar verilerek bu yakınlık daha da artırılmıştır.D ve E seçenekleri incelendiğinde takip edilen politikanın nedenleri olduğu görülür. 179 8'd e nereyi işgal etmiştir? A) Fas B) Cezayir D) Malta C) Tunus E) Mısır C) İngiltere D) Avusturya Çözüm: E) Fransa Fransa. S a d e c e Rusya ve İngiltere ile ikili antlaş­ maları vardır. Bu başarısızlıklar devletin imajını olumsuz y ö n d e etkilemiş. Cevap A 10. Bükreş ve Edirne Antlaşmaları hangi devletle imzalanmıştır? A) Prusya B) Avusturya D) Rusya Çözüm: \ j j Yaş 1792'de. | O s m a n l ı Devleti 17. Bunu tehlike olarak gören Avrupa Kralları Fransa'ya karşı birleştiler.Halbuki anlaşmanın bu önemli h ü k m ü n d e n dolayı 1740 yılına kadar Kanuni dahil yalnızca beş padişah d ö n e m i n d e uygulanmıştır. Yaş. Bunlardan dolayı devlet askeri alandaki yeni­ liklere ağırlık vererek k a y b o l a n imajını yeniden sağlamaya başlamıştır.1988 Aşağıdakilerden hangisi. b e r a b e r i n d e devamlı kayıplar getirmiştir.yüzyıldan XIX. Yani Fransa bu uzun dönemde (1535 -1740) beş kez yeni kapitülasyon daha alabilmiştir.1 9 8 9 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u n d a XVII. ÖYS-1991 Fransa. Bu üç a n t l a ş m a ile ö n e m l i topraklarımız Rusya'nın eline geçmiştir.

1 9 9 5 O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a askeri eğitim kurumlarının Batı tarzında teşkilatlandırıl­ ması için Avrupalı uzmanlardan yararlanıl­ masına kaçıncı yüzyılda başlanmıştır? A) XV Çözüm: D e v a m l ı s o r u l a n bir s o r u . Cevap D C) Sekban-ı Cedit B) Nizam-ı Cedit D) Sened-i İttifak 14. Çünkü ilk o l a r a k h a l k ı M ü s l ü m a n o l a n bir t o p r a k k a y b e d i l i y o r d u . Cevap C 17. yüzyıl ıslahatlarında A v r u p a ' d a n y a r a r l a n m a y o k t u r . Bu döneme Nizam-ı Cedit denir. B u n d a n dolayı kültürel ve d i n s e l o l a r a k Kırım'la o l a n irtibatı d e v a m ettirmek için Kırım halkının dini bakımdan Halifeye bağlılığını devam ettirmiştir.ve C seçeneklerinde verilen yüzyıllarda Osmanlı Devleti batıdan hiç etkilenmemiştir.74 Osmanlı-Rus Savaşının sonunda yapıldı. ÖSS-1993 Osmanlı Devleti Küçük Kaynarca Antlaşması'yla Kırım'ın bağımsızlığını tanımış. Cevap D B) XVI C) XVII D) XVIII E) XIX .66 18.B. hem de lll. Ç ü n k ü batının g e r i s i n d e kaldığını anlaya­ mamıştır.1 7 9 2 O s m a n l ı -Rus s a v a ş ı n ı n sonunda yapıldı. yüzyılda başlar.Yüzyıl Olayları ve Islahatlar 16. Cevap B 15. Mahmut dönemlerinde meydana gelmiştir.Yaş ise 1 7 8 7 .Yaş Antlaşmasıyla da topraklarına kat­ tığını ilan etti. İlk etkilenme ilk kayıpların sonu­ cunda doğmuştur. Nizam-ı Cedit hem yeni ordunun adıdır.Selim dönemi (1789 -1807) yılları arasıdır.D. ÖYS-1994 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i III.Mahmut d ö n e m i n d e yani XVIII. Osmanlı Devleti bu t u t u m u y l a aşağıdakilerden hangisini k o r u m a y a çalışmıştır? A) Kırım'ın Karadeniz ticaretindeki yerini B) Gerçekleştirdiği ıslahat hareketlerini C) Kırım halkıyla kültürel bağlarını D) Ortodoks Kilisesinin saygınlığını E) Rusya İle Kırım arasındaki ilişkileri Çözüm: Osmanlı Devleti 1768.Selim dönemi­ nin adıdır. XVII.74 savaşında Rusya karşısında başarı gösteremeyerek ağır şartlar taşıyan Kaynarca Antlaşmasını imzalamış ve Kırım gibi çok önemli bir bölgenin bağımsız­ lığını k a b u l e t m i ş t i r . ÖYS .B.1992 O s m a n l ı Devleti a ş a ğ ı d a k i a n t l a ş m a l a r ı n hangisiyle Kırım'ın bağımsızlığını tanımak z o r u n d a kalmıştır? E) Vaka-i Hayriye Çözüm: lll. 1768. K a y n a r c a 1 7 7 4 y ı l ı n d a . Ö Y S . ancak Müslüman halkın dini bakımından kendisine bağlı kalmasını Rusya'ya kabul ettirmiştir. A.Selim d ö n e ­ miyle ilgilidir? A) Islahat Fermanı A) Bükreş Antlaşması B) Prut Antlaşması C) Yaş Antlaşması D) Kaynarca Antlaşması E) Belgrat Antlaşması Çözüm: " Seçeneklerden sadece Küçük Kaynarca ve Yaş Antlaşmalarının Kırım'la ilgili hükümleri vardır. O s m a n l ı D e v l e t i ' n d e A v r u p a ' d a n y a r a r l a n m a XVIII. yüzyılda olmuştur. Kırım'ın k a y b ı d i ğ e r toprakların kaybından çok farklıdır. ve E s e ç e n e k l e r i ilgisiz y o r u m l a r içerdiklerinden cevap olamazlar. Kaynarca ile Kırım'ın bağımsızlığını sağlayan Rusya. Islahat Fermanı 1856'da Abdülmecit döneminde. İlk olarak Avrupa'dan askeri tarzda yararlanmak I. A. Sened-i İttifak ve Vaka-i Hayriye'de II.

Zaten Fransız İhtilali ne İngiltere'deki meşruti krallık örnek olmuştu.453 : % 1. Bundan dolayı Fransız İhtilali'nin mey­ dana getirdiği olumsuz düşüncelerden etki­ lenmesi düşünülemez. Fakat bu arada Fransa ihtilal fikirlerinin de etkisiyle güçlenmeye başlayarak.25 : % 2. C s e ç e n e ğ i y a n l ı ş bir yorumdur.OYS SORULARI ANALİZİ 1. fıı ani aya­ rın sonu1990 1991 1992 1993 1994 1995 ÎGRUM 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 1 2 1 1 2 2 1 2 1 1 3 2 2 8 - 240 326 566 11 2. diğer Avrupa devletleri gibi ihtilale karşı hemen tepki göstermemiştir. çıkarları açısından Fransa'ya karşı Avrupa'da oluşturulan ortak cepheyi destekledi. Nedeni ise koalisyon savaşlarının devam etmesidir.943 oranındadır. BOLÜM 11 ÖYS-1981 İ n g i l t e r e ' n i n 1789 D e v r i m i s o n r a s ı n d a k i Fransız yönetimine karşı tutumu ne olmuştur? A) Fransa'daki krallık yanlılarına ve soylulara yardım etme B) Ülkesini.Fransız Devrimi'nin etkilerinden korumak için önlemler alma C) Yeni Fransız yönetimi ile dostluk kurma D) F r a n s ı z s ö m ü r g e l e r i ' n i i ş g a l e t m e y e başlama E) Fransız Devrimi'ne karşı olan monorşik devletlerin yanında yer alma Çözüm: İngiltere'de 1688 yılında parlamento ege­ menliğine dayanan meşruti krallık kurulmuş­ t u . Bu açıklamadan hareketle A seçeneği yanlış bir yorumdur. pa kc>nusundan çıkan s o r u yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda : % 1. Bu d u r u m Fransa'nın güçlenmesi demek o l d u ğ u n d a n İngiltere. ÖSS-1987 O r t a ç a ğ ' ı n başlangıcı sayılan Batı Roma İ m p a r a t o r l u ğ u ' n u n yıkılması Asya kıtasını bile etkilemezken. Avrupa devletlerini etkisi altına almak için savaşlara girişti. Cevap E rr • YILLA ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru saysı ÖYS Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı 1981 Cevap B 1982 1983 1984 1985 1986 1987 E) XIX 1988 1989 Osmanlı nma XVIII. B seçeneği. ^hatlarında olarak rarlanmak yüzyılda yüzyıllarda lemistir. iCevap D 1981 .ve Islahatlar döne- Y^KıNÇAĞ'DAAVRUPA 1981 -1995 OSS .19S 5 yılları a r a s ı n d a . İngiltere'de zaten meşrutiyet olduğu için olumsuz etkilenmesi m ü m k ü n d e ğ i l d i . Fransız İhtilali'nin bu derece etkili olmasının nedenlerinden biri aşağıdakiler­ d e n hangisi olabilir? A) Getirdiği ilkelerin evrensel nitelikli olması B) Kısa sürede gerçekleştirilmiş olması C) Amerikan İhtilali'nden etkilenmiş olması D) Fransa'nın denizaşarı sömürgelere sahip olması E) F r a n s a ' n ı n g ü ç l ü b i r A v r u p a d e v l e t i olması . İngiltere. Yakınçağda Avn. D seçeneği ise İngiltere böyle politika izle­ memiştir. Yakınçağ'ın başlangıcı sa yılan Fransız İhtilali tüm dünyayı etkilemiştir.

yüzyılda meydana gelen Endüstri İnkılabının bir sonucu olamaz. Geniş halk kitlelerini Mgilendiren ilkeler o r t a y a a t m a s ı Fransız İ h t İ l a l İ ' n i n evrensel nitelikli olay olduğunun bir kanıtıdır. Bundan dolayı keşifler 18.yüzyılın ikinci yarısında ve 20. Cevap A 3. Cevap B 5. ÖSS-1989 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi.eşitlik ve özgürlük gibi yeni ve orjinal fikirler yaymış ve geniş halk kitlelerini et­ kilemişti. Endüstri İnkıla­ bının gerçekleşmesiyle ortaya çıkan ham­ madde ve pazar ihtiyacındaki artışın sonuçlarından biri değildir? A) Almanya'nın İngiltere'ye rakip çıkması B) Sömürgeciliğin yaygınlaşması C) Birinci Dünya Savaşı'nın çıkması D) Büyük şirketlerin kurulması E) Coğrafya Keşiflerinin başlaması Çözüm: Bu soruda her ne kadar Endüstri İnkılabının sonuçları sorulsa da aslında seçeneklerden hareketle b u n u n bir k r o n o l o j i sorusu o l d u ğ u n u g ö r ü y o r u z .yüzyılda olmuş bir olaydır. G ö r ü l d ü ğ ü gibi B seçeneği dışarıda kalmaktadır. D ü n y a Savaşı sonlarında imzalanan antlaşmaların ikisi de aynı adı taşımaktadır.yüzyılın başlarında olan olaylardır.C. sosyal sorunları D seçeneği.ekonomik sorunları oluşturmak­ tadır. Tabii olarak Sanayii İnkılabının sonuçları 19.B. E seçeneğinde verilen Coğrafya Keşifleri ise 16. S e ç e n e k l e r d e verilen d i ğ e r antlaşmaların tarihleri de şöyledir: Paris Antlaşması 1856 yılında Locarno Antlaşması 1925 yılında Londra Antlaşması 1913 yılında Saint Germaine Antlaşması 1 9 1 9 ' d a yapılmıştır. A seçeneği. 1 7 8 3 yılında iki taraf a r a s ı n d a Versay Antlaşması yapılarak Amerika'nın bağımsızlığı tanındı.Çünkü bu durum ihtilalin nedeni değil bir sonucudur. Bu a n t l a ş m a l a r ı n adı a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) Paris Antlaşması B) Locarno Antlaşması C) Londra Antlaşması D) Saint-Germaine Antlaşması E) Versailles Antlaşması Çözüm: Amarika ile İngiltere arasındaki bağımsızlık Savaşı sekiz yıl sürdü.Dünya Savaşı'nın b i t i m i n d e n s o n r a A l m a n y a ile y a p ı l a n a n t l a ş m a n ı n adı d a Versay'dır (1919). ve D seçeneklerinde verilen olaylar g e n e l l i k l e 19. Endüstri İnkılabı ilk olarak ingltere'de.D ve E seçenekleri eksik ya da yanlış yorumlar içerdiklerinden cevap olamazlar. İngiltere barış iste­ d i . Cevap E 6. A. B.yüzyıl sonlarına doğru ortaya çıkmış ve Avrupa'da hızlı bir şekilde yayılmıştır. 18.1 9 8 8 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i Fransız İ h t i l a l i n i başlatan nedenlerden biri değildir? A) Monorşik yönetimin halka baskı yapması B) Fransa'nın sınırlarını genişletmeye çalış­ ması C) H a l k ı n f a r k l ı s o s y a l s ı n ı f l a r a a y r ı l m ı ş olması D) Aydın fikir adamlarının halkı etkilemesi E) Halkın vergileri ödeyemez hale gelmesi | Çözüm: Yakınçağ'da Avrupa j Fransız İhtilali ekonomik. ÖYS-1990 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi Sanayi İnkılabı'nın sonuçlarından biri değildir? A) Kültürlerin ve ulusların birbirlerine yaklaş­ ması B) Ticaretin gelişmesi C) Refahın artması D) Mutlak krallıkların kurulması E) Pazar bulma ihtiyacının artması j i ! i \ . Fakat Fransız İhtilali meydana geldiği tarihe kadar t o p l u m l a r ı n hiç d u y m a d ı ğ ı m i l l i y e t ç i l i k .68 Çözüm: Batı Roma'nın yıkılması sonuçları bakımın­ dan bölgesel bir olaydır.C. siyasi sorunları C seçeneği. Cevap E 4. ÖYS-1987 A m a r i k a B a ğ ı m s ı z l ı k Savaşı ile I . düşünce adamlarının çalışmaları E Seçeneği. İhtilal fikirlerini y a y m a k amacıyla 1789-1815 tarihleri arasında süren ihtilal savaşları d ö n e m i n i başlattı. Amerikalılar.siyasi.yüzyıldan itibaren ortaya çıka­ caktır. Avrupa dışındaki ülkeleri hiçbir yönüyle etkilememiştir. Fransa.sosyal sorun­ lar ve düşünceler alanındaki gelişmelerin bir sonucudur. I. Bunun üzerine. İngilizleri S a r o t o g a ' d a v e York T o w n ' d a y e n i l g i y e uğrattılar. ÖYS . adalet. Bu d ö n e m d e amacı sınırlarını ve etkinlik alanını genişlet­ mektir.

Yakınçağ'da Avrupa Çözüm: Bu s o r u da 5.sorunun çok yakın bir b e n ­ zeridir. Bir yıl arayla sorulan bu soruların ikisinde de Sanayi İnkılabının sonucu sorulmuştur.Bu soruda da aynı yöntemi kullana­ cağız. Seçeneklerden bir tanesinin oluşum tarihi Sanayi İnkılabı'ndan ç o k ö n c e mey­ dana gelmiştir. A,B,C ve E seçenekleri Sanayi İnkılabı'nın sonuçları arasındadır. D s e ç e n e ğ i n d e verilen m u t l a k krallıkların - k u r u l m a s ı ise O r t a ç a ğ ' d a b a ş l a y a n b i r gelişmedir. Bundan dolayı Yakınçağ'daki bir olayın sonucu olamaz. Cevap D 7. ÖYS-1990 Aşağıdakilerden hangisi, Fransız İhtilali'nd e n ö n c e g ö r ü l e n g e l i ş m e l e r d e n biridir? A) Reform Hareketleri'nin başlaması B) Y ü r ü t m e , y a s a m a ve yargı y e t k i l e r i n i n ayrılması C) Sosyal devlet anlayışının benimsenmesi D) Bağımsızlık hareketlerinin yaygınlaşması E) İşçi sınıfının önem kazanması Çözüm: Fransız İhtilali 18.yüzyılın sonlarında meydana gelmiştir. B,C,D ve E seçenekleri ihtilal fikirlerinin meydana getirdiği gelişmelerdir. Genellikle 19. yüzyılda kendini göstermiştir. A seçeneğinde verilen Reform İse 16.yüzyılda meydana gelmiştir. Cevap A j ! Çözüm:

69

i

j

Ümit Burnu'nun keşfedilmesi ve Amerika'nın tanınması Coğrafya Keşifleriyle ilgili olup yeni yollar b u l u n m u ş U z a k - D o ğ u ' n u n malları d o ğ r u d a n A v r u p a ' y a getirilmişti. Böylece Osmanlı Devleti yeni yollar dolayısıyla devre dışı bırakılmıştı.Barutun ateşli silahlarda kul­ lanılması da mutlak krallıkların güçlenmesiyle ilgilidir. Süveyş Kanalı'nın 1869 yılında açılmasıyla Ümit Burnu yolu eski ö n e m i n i yitirmiş A k d e n i z t i c a r e t i y e n i d e n eski c a z i b e s i n i kazanmıştır. Avrupalılar Uzak D o ğ u ' d a k i sömürgeleriyle irtibatı Süveyş Kanalı vası­ tasıyla yapmışlardır. Böylece 16.yüzyıl başlarında Osmanlı topraklarında g ö r ü l e n canlılık yeniden sağlanmıştır. Cevap C

j

9.

ÖYS-1991 Osmanlı İmparatorlu'nda g ö r ü l e n aşağıda­ ki gelişmelerden hangisi, Fransız İhtilali'nden daha ö n c e d i r ? A) P a d i ş a h ı n e g e m e n l i k haklarının sınır­ landırılması B) Yargı güvencesinin sağlanması C) Aydınların A v r u p a ' d a k i g e l i ş m e l e r d e n etkilenmesi D) Ulusçuluk hareketlerinin başlaması E) Müslüman olmayanlara inanç serbestliği­ nin tanınması Çözüm: Fransız İhtilali'yle d ü n y a y a bazı evrensel kavramlar ilk kez yayılmıştır.Bu evrensel ilkeleri ilk kez d u y a n t o p l u m l a r harekete geçerek hızla mutlakiyetten meşrutiyete bir geçiş yapmışlardır. Ancak Osmanlı Devleti'nde bazı alanlardaki gelişmeler hem Fransa'nın hem d e d ü n y a n ı n ö n ü n d e d i r . A , B , C ve D s e ç e n e k l e r i n i n O s m a n l ı Devleti'ndeki etkisi 19.yüzyılda görülmeye başlamıştır. Özellikle Tanzimat hareketi bu ilkelerin Osmanlı'ya geçişini sağlamıştır.E seçeneğin­ d e v e r i l e n i n a n ç s e r b e s t l i ğ i ise O s m a n l ı Devleti, kuruluşuyla birlikte bütün dinlere ve kültürlere serbestlik tanımıştır. Zaten Osmanlıların böyle bir politikaları olmasıydı bugün Balkanlar'da değişik milletlerin varlığı m ü m k ü n olmazdı. Osmanlılar Balkanlar'da yaklaşık 500 yıl hakimiyet kurmuşlardır. Cevap E

i

8.

ÖSS-1991 I. Ümit Burnu'nun keşfedilmesi II. Süveyş Kanalı'nın açılması III.Barutun ateşli s i l a h l a r d a k u l l a n ı l m a y a başlanması IV. Sömürgeciliğin hızlanması V. Amerika Kıtası'nın keşfedilmesi Bu gelişmelerden hangileri Osmanlı ülkesinin stratejik öneminin artmasında etkili olmuştur? A) I ve II B) I ve V C) II ve V

!

D) III ve V

E) I V v e V

70

Yakınçağ'da Avrupa Waterloo Savaşı'nı kaybetmesiyle sona erdi. Napolyon'u yenen devletler, Avrupa'nın geleceğini belirlemek amacıyla Viyana'da toplandılar. Osmanlı Devleti bu kongreye katılmadı. İngiltere, Prusya, Avusturya kon­ grenin etkili devletleriydi. Fransız İhtilali (1789): Fransa'daki ekono­ mik, sosyal ve siyasi d ü z e n i n b o z u k l u ğ u sonucu meydana gelmiş ve evrensel ilkeler ortaya çıkarmış, Yakınçağ'ın en önemli olayıdır. Otuzyıl Savaşları (1618-1646): Almanya'da P r o t e s t a n l a r ' l a Katolikler a r a s ı n d a çıkan mezhep savaşlarıdır. Bu savaşlar Almanya, İ s p a n y a ile b i r l i k t e F r a n s a , İsveç, v e Danimarka arasında yapılmıştır. 1648 Westfalya barışı ile mezhep savaşlarına son verilmiştir. 1848 İ h t i l a l l e r i : 19.yüzyılda İngiltere ve Fransa'da Sanayi İnkılabının getirdiği hızlı sanayileşmenin sonucu, g ü ç l ü bir işçi sınıfı ortaya çıktı. İşçi sınıfının hakları konusunda işçi - işveren ilişkileri başladı. Artan sorunları çözmek için Sosyalizm adıyla yeni bir akım otaya çıktı. Açıklamalardan anlaşılacağı gibi 1848 ihtilalleriyle sosyalist akımlar doğmuştur. Cevap B

1 0 . ÖYS - 1 9 9 3
Aşağıdakilerden hangisi,Fransız İhtilal'i nin getirdiği d ü ş ü n c e akımlarıyla bağdaş­ maz? A) Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi B) Meşrutiyet'in ilan edilmesi C) Islahat Fermanı'nın ilan edilmesi D) 31 Mart Olayı'nın ortaya çıkması E) Sened-i İttifak'ın imzalanması " Çözüm: Fransız İhtilali'yle dünyaya yayılan evrensel fikirleri hatırlarsanız bunların;milliyetçilik, eşit­ lik, hürriyet, adalet ve cumhuriyet gibi ilkeler o l d u ğ u n u g ö r ü r s ü n ü z . B u ilkeler O s m a n l ı Devleti'nde özellikle 19.yüzyılda önemli Islahat hareketleri olarak ortaya çıkmıştır. Sened-i İttifak, Tanzimat, Islahatlar ve Meşrutiyet gibi ıslahat, Fransız İhtilalinin yay­ dığı fikirlerin bir sonucudur. Ülkede kanun ü s t ü n l ü ğ ü s a ğ l a n m ı ş , Padişahın y e t k i l e r i sınırlanmış, halkın eşitliği gerçekleştirilmiştir. 31 Mart Olayı ise Meşrutiyete karşı yapılan bir harekettir. Bundan dolayı ihtilal fikirleriyle kesinlikle bağdaşmaz. Cevap D

1 1 . ÖYS - 1993
Avrupa'da işçi sınıfının ö n e m k a z a n m a s ı ve bu sınıfı temsil eden sosyalist partilerin kurulması, aşağıdaki olaylardan hangi­ sinin g e r ç e k l e ş m e s i n d e etkili o l m u ş t u r ? A) Yüzyıl Savaşları C) Viyana Kongresi B) 1848 İhtilalleri D) Fransız İhtilali

E) Otuzyıl Savaşları Çözüm: Bu tip sorular kolay olmakla birlikte seçeneklerde verilen olayların da tek tek bilinmesi gerekir. Bu olayları kısaca tanıyalım: Yüzyıl Savaşları (1337-1453): Merkezi kral­ lıkların ortaya çıkmasından sonra bu defa kral­ lıklar arasında siyasi m ü c a d e l e l e r b a ş l a d ı . Amaç hakimiyet sahasını genişletmekti. Yüzyıl Savaşları da İngiltere ile Fransa arasın­ d a o l m u ş , Fransa'nın ü s t ü n l ü ğ ü ile s o n a ermiştir. Fransa'da güçlü bir krallık kurularak, siyasi birliğin sağlandığı en uzun süren savaşlardır. . Viyana K o n g r e s i (1815): Fransa'nın başlat­ tığı ihtilal savaşları N a p o l y o n ' u n 1 8 1 5 ' t e i j |

19.YÜZYıL SIYASÎ

OLAYLARı
1. ÖSS-1981 Kırım Savaşı'nı kazanan devletlerden biri olarak Paris Antlaşması'na katılan Osmanlı Devleti'nin, bu antlaşmanın aşağıda verilen maddelerinden hangisiyle y e n i l m i ş bir devlet d u r u m u n a d ü ş ü r ü l d ü ­ ğü anlaşılmaktadır? A) O s m a n l ı Devleti'nin, devletlerin g e n e l hakları b a k ı m ı n d a n bir A v r u p a devleti sayılması B) Avrupa devletlerinin, Osmanlı Devleti'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tanı­ maları C) Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti'nden Hrıstiyan azınlığın haklarını yeniden düzenlemesini istemeleri D) Osmanlılarla, Rusların Karadeniz'de ter­ sane ve savaş gemisi bulundurmamaları E) Osmanlı Devleti İle bu antlaşmayı İmza­ layan devletlerden biri arasında anlaşmaz­ lık çıktığında, önce antlaşmayı imzalayan öteki devletlere başvurulması Çözüm: Osmanlı Devleti galip çıktığı Kırım Savaşı'ndan sonra yapılan Paris Antlaşması'yla mağ­ lup bir d u r u m a düşürülmüştür. Karadeniz tarafsızlaştırılarak hem Rusya'nın hem de Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'de tersane ve savaş gemisi bulundurması yasaklanmıştır. A,B,C ve E seçenekleri daha çok Osmanlı varlığı tanımaya ve korumaya yönelik hükümlerdir. Cevap D 2. ÖYS-1981 1856 yılında imzalanan Paris Antlaşması ile Fransa ve İngiltere, Osmanlı topraklarının bütünlüğünün korunması ilkesini kabul etmiştir. A n c a k , d a h a s o n r a k i gelişmeler nedeniyle, bu devletler ya Osmanlı toprak­ larının parçalanmasına fiilen katılmışlar ya da başka devletlerin bu topraklan parçalaması­ na seyirci kalmışlardır. Fransa ve İngiltere'nin tutumlarında görülen bu değişiklik hangi nedene bağlanabilir? A) Avrupa'da milliyetçilik fikirlerinin yayılmasına B) H a m m a d d e ve pazar gereksinimlerinin artmasına C) Osmanlı topraklarını parçalamak isteyen Ruslarla ilişkilerini bozmak istemelerine D) Yaygınlaşan Sosyalist görüşlerin neden o l d u ğ u iç olaylarla uğraşmak z o r u n d a kalmalarına E) Kendi uygarlıklarını diğer ülkelere de yay­ mak istemelerine

1981 - 1995 ÖSS - ÖYS SORULARI ANALİZİ

YILLA

cc

ÖSS

ÖYS

Toplam

Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1 2 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 2 2 1

1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995

-

2 1 3 1 1 3 1

2 2 3 2 2 3 1

1

1 1

1

1 2 3 22

2 2 3 27

5

240

326

566

1981 - 1995 yılları arasında, Osmanlı Kültür ve Medeniyeti k o n u s u n d a n çıkan s o r u yüzdeleri - .

OSS'de ÖYS'de Toplamda

: % 2,083 : % 6,748 : % 4,770 oranındadır.

B. Cevap A 5.Yüzyı! . B u iki d e v l e t i n kurulması İngiltere ve Fransa için yeni bir h a m m a d d e ve pazar sıkıntısının d o ğ m a s ı demekti. Ardahan ve Batum'un Rusya'ya ver­ ilmesi B) Romanya'ya bağımsızlık verilmesi C) Karadağ'a bağımsızlık verilmesi D) Sırbistan'a bağımsızlık verilmesi E) D o ğ u B a y e z i t ' ı n O s m a n l ı D e v l e t i ' n d e kalması Çözüm: Rusya ile ağır şartlar taşıyan Ayastefanos Antlaşması'nın İmzalanmasından sonra Rusya'nın e t k i n l i ğ i n i n a r t m a s ı karşısında Avrupa devletleri.Rus savaşının kazanılması B) Mithat Paşa'nın sadrazam olması C) Kanun-u Esasi'nin kabul edilmesi D) Osmanlı Medeni Kanunu'nun (Mecelle) hazırlanması E) Yeni askeri ve sivil okulların açılması 4. Bu tarihte devletin b a ş ı n d a II. Bunlar Alman ve İtalyan b i r l i k l e r i n i n k u r u l m a s ı y d ı . ÖYS-1983 XIX. Bu iki antlaş­ manın a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i ile İlgili h ü k ü m l e r i arasında bir f a r k vardır? A) Kars. Cevap A 6. Sömürgecilik 1870'den sonra yeni bir boyut daha kazanmıştır. Bu iki antlaşmanın karşılaştırmasını y a p a r s a k A. ÖYS . ÖYS-1982 Ayastefanos ve Bertin antlaşmaları arasın­ da büyük ölçüde benzerlik olmasına karşın b u a n t l a ş m a l a r ı n b ü t ü n h ü k ü m l e r i birbirinin aynısı değildir. Abdülhamit C) Vahdettin B)Abdülaziz D)V.1985 XIX.D ve E s e ç e n e k l e r i e k s i k y o r u m l a r içerdiğinden cevap olamazlar. A b d ü l h a m i t ( 1 8 7 6 . buna karşılık ithalat kolaylığı s o n u c u Avrupa'nın ucuz ve bol malı ülkemize serbestçe gire­ biliyordu. Cevap B 3. y y Çözüm: İngiltere ve Fransa'nın Paris Antlaşması'yla Osmanlı toprak bütünlüğünü kabul etmeleriden tam 14 yıl sonra Avrupa'da çok önemli iki g e l i ş m e o l d u . B. y ü z y ı l ı n s o n l a r ı n a d o ğ r u . işsiz insan sayısı artmıştır. O s m a n l ı devlet a d a m l a r ı n d a n ç o ğ u . > . Cevap E Çözüm: Duyun-u Umumiye 1881 yılında Muharrem Kararnamesi adıyla 1854 yılından o tarihe kadar alınan borçların tahsil edilmesi amacıyla kurulmuştur.yüzyılda Osmanlı ülkesinde küçük sa­ nayi atelyeleri ortadan kalkmış. Rusya'ya savaş tazminatının attırılması karşılığında Osmanlı Devleti'ne geri veril­ miştir. C ve D s e ç e n e k l e r i n d e k i h ü k ü m l e r i n her iki a n t l a ş m a d a d a o r t a k olduğunu görürüz. Ayastefanosun yürürlüğe girmesi Önlen­ mişti.Mehmet Reşat E) Abdülmecit . Böylece yeni bir antlaşma hazırlan­ mış.u U m u m i y e ) a ş a ğ ı d a a d l a r ı yazılı padişahlardan hangisi zamanında kurul­ muştur? A) II.1909) bulunuyordu. Almanya'nın zorlaması ile bu antlaşmanın değiştirilmesi için Berlin'de bir k o n g r e t o p l a n m a s ı n ı R u s y a ' y a k a b u l ettirdiler. E seçeneğinde verilen Doğu Bayezit. B u n d a n dolayı yerli mallar el tezgahlarında üretildiğinden çok pahalıya üretiliyor.C. Bu olaylar Osmanlı Devleti ile ilgilenmelerine engel olmuştur.1982 Osmanlı Devleti'nin g e l i r k a y n a k l a r ı n a el k o y m a k demek o l a n Genel Borçlar İdaresi ( D ü y u n . Bu d u r u m u n ortaya çıkışında aşağıdakilerden hangisi en önemli etken o l m u ş t u r ? A) Dışardan bol ve ucuz sanayi ürünü mal gelmesi B) Arazi dağıtımının dengesiz olması C) H a m m a d d e n i n sanayileşmiş Avrupa ülkelerine satılması D) Sürekli savaşlar s o n u c u kaliteli insan gücünün azalması E) Ticaretin azınlıklar elinde olması Çözüm: İ n g i l t e r e İle 1 8 3 8 ' d e y a p ı l a n t i c a r e t sözleşmesi ithalatı kolaylaştırıcı. aşağıdakiler­ den hangisinin g e r ç e k l e ş t i r i l m e s i halinde A v r u p a d e v l e t l e r i n i n i ç i ş l e r i m i z e karış­ mayacaklarına inanıyorlardı? A) Osmanlı . ÖYS .19. ihracatı ise g ü m r ü k duvarlarının yükseltilmesiyle zor­ laştırıcı bir özellik t a ş ı m a k t a y d ı .

III B)lll..Rus ilişkilerinde zaman zaman savaşlara da neden olmuştur. Bundan cesaret alan azınlıklar da devamlı karışıklıklar çıkarmışlardır.V D)IV. O s m a n l ı ü l k e s i n d e y a p ı l a n ıslahatları yetersiz bulma VI. S e ç e n e k l e r i i n c e l e d i ğ i m i z d e A. Cevap C ÖYS .yüzyılda: I. XIX. Daha sonra yapılan Paris A n t l a ş m a s ı n a iki d e v l e t d a h a katılmıştır.B. IV. . y ü z y ı l d a O s m a n l ı Devlett'ndeki dağılmayı hızlandırmak amacıyla azınlıklara haklar verilmesini istemişlerdir. yüzyıldan itibaren güçlenmesi ve sınırlarını genişletmesi Osmanlı Devleti'nin aleyhine olarak gelişmiştir. . 1881 yılında k u r u l a n bu idare Lozan Antlaşmasına kadar görev yapmıştır (1881-1923). ÖYS .V 10.Çözüm: A v r u p a ' l ı d e v l e t l e r 19.1987 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i .ll.1 9 8 6 XIX. B u n d a n dolayı Avrupa'lı devletler alacaklarını tahsil amacıyla Duyun-u Umumiye adıyla Osmanlı Devleti'nde geliri o l a n bazı kurumlar üzerinde d e n e t i m kur­ muşlardır. II C)ll.1984 A ş a ğ ı d a k i d e v l e t l e r d e n h a n g i s i . Osmanlı ülkesindeki Ortodoksların hak­ larını korumaya çalışma IV. parağraflardaki bilgiler ise ya eksik ya da yanlış yorumlar içerdiklerinden en az role sahiptirler. VI E) I. A. Seçenekler­ de sadece Prusya verilmiş.1986 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i .D ve E seçenekleri mali ve ekonomik bir yorum İçermediklerinden cevap olamazlar. Balkan Yarımadasını Slavlaştırmaya çalış­ ma II. XIX. Hürriyetçi fikirlere karşı çıkma g i r i ş i m l e r i n d e n h a n g i l e r i . yüzyıl son­ larında bazı A v r u p a d e v l e t l e r i n i n başvur­ dukları ve başlıca amacı Osmanlı Devleti'nden alacaklarının tahsil e d i l m e s i olan bir y o l d u r ? A) Osmanlı Devleti'ndekİ ıslahat çalışmaları­ na karışma B) Osmanlılardan azınlık haklarının arttırıl­ masını isteme C) O s m a n l ı ü l k e s i n d e e k o n o m i k ve mali denetim kurma D) Osmanlı ülkesinde ulusçuluk akımlarını destekleme E) Osmanlı ülkesini yer yer İşgal etme Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i Kırım Savaşı s ı r a s ı n d a (1854) almaya başladığı boçlarını 1881 yılına g e l i n d i ğ i n d e ö d e y e m e y e c e k bir d u r u m a gelmişti.B.D ve E seçenekleri bir ıslahat özelliği göstermedik­ lerinden cevap olamazlar. Fransa ve Piyemonte ile birlik­ te savaşa katıldı. yüzyıl­ da artık O s m a n l ı Devleti'nin iç işlerinede karışmaya başlamıştır. Kırım Savaşı'nda Rusya'ya karşı İngiltere. Cevap D j 9. Kırım Sa vaşı'na katılmadığı halde bu savaşın s o n u n ­ da y a p ı l a n P a r i s A n t l a ş m a s ı ' n a katıt mistir? A) Prusya B) Fransa C) Piyemonte Çözüm: Rusya'nın 18. Avusturya ver­ ilmemiştir. ve V. III. Açık ve sıcak denizlere çıkmak isteme III. ve VI. yüzyılda y a p ı l a n b ü y ü k ç a p l ı ıslahatların kökünde azınlıklara d a h a fazla haklar ver­ ilmesi böylece Avrupa'lı devletlerin iç işlerimize karışmaları önlenmek istenmiştir.Gücünü Avrupa devletlerine kabul ettirmeye çalışma V. Cevap A ÖSS . O s m a n l ı . 19.parağra taki olaylar Türk. . y ü z y ı l ı n sonlarına d o ğ r u Mısır'ın siyasal ve e k o n o m i k öneminin artmasına yol açmıştır? A) Süveyş Kanalı'nın açılması B) İngiltere tarafından Mısır'ın işgal edilmesi C) Mısır Valisi M e h m e t Alî Paşa'nın çalış­ maları D) İngiltere ve Fransa'nın Mısır maliyesini denetlemeleri E) Mısır'da tarım ürünlerine ağırlık verilmesi . . Bunlar Prusya ve Avustur'yadır. Cevap C D) İngiltere Çözüm: E) Osmanlı Devleti Osmanlı Devleti. . Rusya 19.Rus ilişkileri üzerinde en az etkili olmuştur? A ) l . I. ÖYS .

ve E seçeneklerin Mısır'ın e k o n o m i k ve siyasal önemiyle ilgisi olmadığı g i b i zararları bile olmuştur. Diğer devletler ise Hristiyanlığın diğer mezheplerine bağlıdırlar. yüzyıla gelindiğinde eski a s k e r i v e s i y a s i g ü c ü n ü İyice y i t i r m e y e b a ş l a d ı .Rus savaşından sonra yapılan Ayastefanos Antlaşması'nın kabul edilmemesi üzerine hazırlanmıştır. Ardahan ve Batum Ruslara bırakılınca Kıbrıs'ı yönetim hakkı İngiltere'de kaldı. karşılıklı çıkarlar açısından yardım etmek istediğini bildirmişti. Yapılan bir gizli antlaş­ m a ile K ı b r ı s ' ı n y ö n e t i m h a k l a r ı n ı e l d e etmiştir. yüzyıl başlarında bulunmasıyla Mısır eski önemini yitirmiş bu ö z e l l i ğ i 19. ÖSS-1988 Yakınçağ başlarında. Hünkar İskelesi Antlaşması 1833 İstanbul Antlaşması 1700 Paris Antlaşması Karlofça Antlaşması 1856 1699 Cevap D Osmanlı Devleti 19. B e r l i n A n t l a ş m a s ı . Mısır. B. İngiltere b a ğ l a m ı n d a ö n e m l i bir ö z e l l i ğ i y o k t u r . Bu g ü ç aşağıdaki devletlerden hangisine geçmiştir? A) İngiltere D) Rusya Çözüm: B) Fransa C) Avusturya i 1 1 . B o ğ a z l a r ise 1841 S ö z l e ş m e s i n e g ö r e yönetildiği için işgal edilemez. Cevap A Çözüm: 19. Tabii Kars. Bu devletler Osmanlı devleti'nden doğan b o ş l u ğ u d o l d u r m a k için mücadeleye giriştiler. Avusturya ve Almanya ise Protestan idiler. Kıbrıs üssü İle onları durduracaktı. Mısır'a eski önemini yeniden kazandıra bilmenin tek yolu Mısır'ı kullanarak A k d e n i z ' e g e ç i ş i s a ğ l a m a k t ı r . C seçeneği çeldirici gibi görünü­ y o r s a da M. Süveyş Kanalı'nın 1869'da açılmasıyla hem Akdeniz h e m de Mısır'ın ekonomik yönden gelişmesi sağlanmıştır. İngiltere Anglikan. ÖYS-1987 Berlin Antlaşması'ndan sonra İngiltere.Yüzyıl Siyasi Olayları | Berlin Kongresi'nin toplanmasından önce İ n g i l t e r e O s m a n l ı Devleti'ne başvurarak. Irak ve Suriye'nin Rusya. ÖYS-1988 Mısır S o r u n u karşısında Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u m u n hangi devletle yaptığı antlaş­ m a b o ğ a z l a r s o r u n u n u n d o ğ m a s ı n a yol açmıştır? A) Rusya B) İngiltere C) Fransa E) Avusturya D) İtalya . Cevap D 12.D. Cevaplarda verilen antlaşmaların tarihlerine bakarsak doğru cevabı kolayca buluruz. 1877-78 Osmanlı . Rusların Doğu Anadolu üzerinden Akdenize İnerlerse. Fransa Katolik. Osmanlı imparatorluğu O r t o d o k s Hıristiyanları birleştiren bir güç olma özelliğini yitirmiştir. yüzyılın ikinci yarısına kadar devam etmişti. Seçeneklerde verilen devletlerden s a d e c e R u s y a O r t a d o k s o l d u ğ u n a göre sorunun doğru cevabı kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Ali P a ş a n ı n ç a l ı ş m a l a r ı 19. zaten İngiltere'de o l d u ğ u için cevap olamaz. Rusya'nın ileride Osmanlı ülkesine yapacağı h e r h a n g i bir saldırıyı ö n l e m e amacıyla nereyi işgal etmiştir? A) Boğazları D) Kıbrıs'ı B) Irak'ı C) Mısır'ı E) Suriye'yi 14. Cevap D 13.74 Çözüm: Ümit Burnu Yolunun 16. yüzyılın başlarında o l d u ğ u n d a n cevap ola­ mazlar. B u a r a d a O s m a n l ı ' n ı n azalan g ü c ü n e karşılık çevresindeki devletlerin de güçleri artmaya başladı. ingilizler. ÖYS-1987 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n e b ü y ü k devlet­ ler i t i r a z e t t i k l e r i i ç i n B e r l i n A n t l a ş m a s ı yapılmıştır? A) Hünkar İskelesi Antlaşması B) İstanbul Antlaşması C) Paris Antlaşması D) Ayastefanos Antlaşması E) Karlofça Antlaşmsı E) Almanya Çözüm: Berlin A n t l a ş m a s ı 13 T e m u z 1878 yılında Rusya ile yapılmıştır.

1990 Rusya'nın 1870'te Paris Antlaşması'nın Karadeniz'in tarafsızlığıyla ilgili h ü k m ü n ü tanımamasındaki amacı aşağıdakiierden hangisidir? A) Osmanlı Devieti'nin toprak bütünlüğünü korumak B) Avrupa devletleri arasına girmek C) Ortodoks Kilisesi'ni nüfuzu altına almak D) Kırım'ı ele geçirmek E) Akdeniz'e açılmak j ! . Hünkar İskelesi Antlaşması (1833) Rusya ile yapıldığı için seçeneklerde Fransa olmadıgına g ö r e d o ğ r u c e v a b ı n İngiltere o l d u ğ u anlaşılır. M a h m u t . Rusya ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmişlerdir.t 9 6 9 Hünkar iskelesi Antlaşması'nda Osmanlı Devleti. topraklarının Avrupa'nın güvencesi altı­ na girmesi ve Avrupa hukukundan yararlan­ ması ilk Paris Antlaşmasıyla gerçekleşmiştir. Sonuçta yapılan Bükreş Antlaş­ masında Ruslar. . Ruslara b ü y ü k y a r d ı m d a bulundular. Cevap B Cevap B i 16. B u d u r u m d a n b ü y ü k ö l ç ü d e rahatsız o l a n devletlerden biri aşağıdakiierden hangi­ sidir? A) Prusya B) İngiltere C) Avusturya } \ Çözüm: D) Piyemonte E) İspanya Osmanlı Devleti'nde ilk bağımsızlık hareketi 1804'de Ruslarında kışkırtması ile Sırplar tarafından başlatılmıştır. .1 9 8 9 Osmanlı Devieti'nin bir Avrupa devleti sayılacağı h ü k m ü aşağıdaki antlaşmaların hangisinde yer almıştır? A) Bükreş Antlaşması B) Londra Antlaşması C) Hünkar İskelesi Antlaşması D) Edirne Antlaşması E) Paris Antlaşmsı j i Çözüm: 19. İngiltere ve Fransa'ya g ü v e n i l e m e y e c e ğ i n i d ü ş ü n e r e k Rusya İle 1833'te Hünkar İskelesi Antlaşmasını imza­ ladı. I s l a h a t F e r m a n ı ' n ı n y a y ı n l a n m a s ı Paris Antlaşmasıyla yakından ilgilidir. Edirne Antlaşması da 1829 yılında yapılmıştır. Akkerman. Fransa ve Rusya. Ö Y S . M e h m e t Ali Paşa'nın yeni bir saldırısı karşısında. İngiltere. Genellikle A v r u p a ' d a k i siyaseti b u b ü y ü k devletler şekillendirmektedir. Sırp özerkliği sırasıyla Bükreş.Çözüm: II. Diğer antlaşmaların da yapılış tarihlerini hatır­ layalım: B ü k r e ş 1812. Bu antlaşmaya g ö r e . Bu madde Avrupa'lı devletler için çok önem taşıdığından sekiz yıllık sürenin dolmasından . Ö S S . bazen İngiltere. Cevap E j Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n d a . diğer devletlerin savaş gemilerine kapayabilecekti. ÖYS .sonra Londra Konferansını toplayarak b o ğ a z l a r ı d e v l e t l e r a r a s ı bir s o r u n h a l i n e getirdiler. Sonuçta Berlin Antlaşmasıyla Sırpların bağımsızlığı tanınmıştır. Sırp ayaklanması bastırılmak üzereyken 1806'da Osmanlı-Rus savaşı çıktı. Devletler böylece bir Avrupa Devleti sayılan Osmanlı Devletinin iç işlerine karışamayacakiardı. . Osmanlı Devleti gerekli hallerde Rusya'nın isteği üzerine bo­ ğazları. Cevap A Çözüm: Osmanlı Devieti'nin bir Avrupa devleti sayıl­ ması. Bu üç d e v l e t olaylar k a r ş ı s ı n d a b a z e n b i r l i k t e h a r e k e t etmişler. yüzyılda Avrupa'da etkili olan ve her an var­ lığını hissettiren devlet üç tanedir. ilk bağımsız­ lık o l a r a k hareketini başlatarak içişlerinde serbest bir prenslik kuran millet aşağıdak­ iierden hangisidir? A) Bulgarlar i C) Romenler E) Araplar B) Sırplar D) Rumlar I ! I j I 15. i j ' | 18. ve Edirne Antlaşmalarında yer almıştır. Bu durumda Sırp ayaklanmasını b a s t ı r m a k m ü m k ü n o l m a d ı . Hünkar İskelesi 1833. Sırplar için de bir h ü k ü m k o y d u r a r a k Sırpların özerk olmasını sağladılar. Altı yıl s ü r e n savaşta Sırplar. Londra 1840. Rusya bir saldırıya uğrarsa boğazlan kapatmayı kabul etmiştir.

Navarin O l a y ı . Fransa ve Rusya -tarafından yakılmıştır.C ve D seçeneklerinin bazıları Rusya'nın amacıyla ilgili olmayan yorumlar bazıları da eksik ve yanlış olan yorumlardır. Osmanlı Devleti'nin bu öneriyi red­ d e t m e s i n i n nedeni aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) A v r u p a devletleri arasındaki görüş bir­ liğinden yararlanmak istemesi B) D ü n y a d a k i siyasi b l o k l a ş m a l a r a karşı olması C) Yerel yönetimlere yetki vermek istemesi D) Ruslarla iyi ilişkiler içinde olmak istemesi E) İçişlerine karışılmasına karşı olması Çözüm: Sorudaki m e t i n d e n de anlaşılacağı gibi İstanbul Konferansı kararları Avrupa'lı devlet­ lerin Osmanlılar'ın iç işlerine karışma İstek­ lerinin açık bir göstergesidir.Rus Savaşı'ndan önce t o p l a n a n İ s t a n b u l K o n f e r a n s ı ' n a katılan A v r u p a D e v l e t l e r i . Antalya civarında çıkan dini nitelikli bir isyandır. Rusya 1870'ferde Avrupa'da meydana gelen yeni oluşumların oluşturduğu ortamlardan yararlanarak Karadeniz'in tarafsızlığı İlkesini tanımadığını ilen etmiştir. Ş a h k u l u A y a k l a n m a s ı .Yüzyıl Siyasi Olayları artan baskıları mülteciler sorununu ortaya çıkarmıştır. Osmanlı Devleti ise bu öneriyi red­ detmiştir. Navarin Olayı Bu olayların üçünde de Osmanlı donan­ masına b ü y ü k z a r a r v e r e n d e v l e t a ş a ğ ı dakilerden h a n g i s i d i r ? A) İngiltere C) Venedik E) Avusturya Çözüm: Sinop Baskını 1853. Cevap D 20. C ve D s e ç e n e k l e r i n i n İ s t a n b u l Konferansı kararlarının reddedilmesiyle bir ilişkisi yoktur. 1827 yılında Yunan isyanının bastırılmasına Rusya'nın bir tepkisi olarak ortaya çıkmıştır. Bu olaya Alemdar Olayı denir. Bu anlayış üzerine İstanbul Konferansı kararları reddedilerek Kanun-i Esasi yürürlüğe konuldu. Anayasa'nın ilan edilerek devlet­ lerin iç işlerimize karışmalarını önleyeceği g ö r ü ş ü n d e y d i . B o s n a . ÖYS .1 9 9 3 1877-78 Osmanlı . N a v a r i n Olayı ise 1827 yılında m e y d a n a g e l m i ş t i r . 1511 yılında Safeviler tarafından kıştırtılmış bir şii ayaklanmasıdır. ÖYS-1990 O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a aşağıdakilerd e n hangisinin ortaya çıkmasında dış güç­ lerin etkisi yoktur? A) Macar mültecileri sorunu B) Navarin Olayı C) Alemdar Olayı D) Çeşme Olayı E) Şahkulu Ayaklanması B) Fransa D) Rusya 2 1 .1990 I. Osmanlı Donanması İngiltere. Bu olayda dış güçlerin etkisi yoktur. lll. Avusturya'nın . A l e m d e r olayı. Selim'i tahta çıkarmak istemiş ancak padişahın ö l d ü r ü l m e s i üzerine y e ğ e n i II. Mahmut'u tahta çıkarmıştı. Ç e ş m e Baskını 1770.B. A .H e r s e k ve Bulgaristan'da hakim ve valileri kendilerinin s e ç m e l e r i n i Osmanlı Devleti'ne öner­ mişlerdir. Bu h ü k ü m özellikle Rusya'nın Akdeniz'e açıl­ masını e n g e l l e m i ş t i . B . A. Cevap E Çözüm: Bu s o r u y u s e ç e n e k l e r h a k k ı n d a kısa kısa bilgi vererek çözelim: M a c a r M ü l t e c i l e r i S o r u n u . Cevap C 19. barışa zorlamak ve istek­ lerini gerçekleştirmek için aniden Osmanlı donanmasını üç kez yakmıştır. 1848 ihtilalleri sonucunda meydana gelmiş. Sinop Baskını II. 1770 yılında Ruslar Cebelitarık yoluyla Akdeniz'e giderek Osmanlı donan­ masını yakmışlardır. Konferansa başkanlık eden Dışişleri Bakanı Saffet Paşa. Ç e ş m e olayı. R u s y a . Çeşme Baskını III. Cevap E 19. O s m a n l ı D e v l e t i n i zor durumda bırakmak.Selim'in tahttan İndirilme­ sine t e p k i d u y a n R u s ç u k Ayanı A l e m d e r Mustafa Paşa İstanbul'a gelerek yeniden III.76 Çözüm: Paris A n t l a ş m a s ı h e m Rusya'nın h e m d e Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'de tersane ve donanma bulundurmasını önlemişti. ÖSS .

B) S i n o p Baskını 1853 Kırım'ın Rusya'ya katılması 1792 C) Bulgar Kilisesinin özerkleştirilmesi 1896 .D ve E seçeneklerinde II.C. ÖYS . Mısır sorununun ortaya çıkmasına neden olmuştur? A) Kabakçı Mustafa Paşa B) Tepedelenli Ali Paşa C) Vardar Ali Paşa D) Abaza Mehmet Paşa E) Kavalalı Mehmet ali Paşa 1856 Paris antlaşmasıyla Osmanlı İmparatorlu'ğunun Avrupa devletler topluluğuna alın­ masına karar verilmiştir. olayın gerçekleşmesinde etkili olmuştur? I.Meşrutiyet'in ilan edilmesinin .Yüzyıt Siyasi Olayları 77 Çözüm: Mısır Sorunu 1830 . Bu s o r u d a da a y n ı y ö n t e m i k u l l a n ı r s a k B. ÖYS .Lehistan'­ ın himayeye alınması 1575 Görüldüğü gibi B.sonuç ilişkisi içerisinde olayı en yakın bir tarihin olayı e t k i l e m e s i tarihsel gelişmelere daha uygun bir çözüm tarzıdır. olayların tarihlerini vererek bulalım. Tarihlerdende anlaşılacağı g i b i Kavalalı İsyanı ile Mısır sorunu aynı dönemin olaylarıdır. Bulgaristan Krallığının kurulması 1908. d e V a r d a r Ali 1647'de A b a z a M e h m e t Paşa 1 6 2 2 ' d e K a v a l a l ı M. A seçeneğinde verilen antlaşma ve içerdiği hüküm doğrudur.Çeşme yangını 1770 D) Azak'ın Rusya'ya geçmesi 1700 . olayın tarihleri I.sonuç ilişkisi vardır.1994 Aşağıdaki ayaklanmalardan hangisi. kar­ şısında verilen maddeyi içerir? Antlaşma A) Paris B) Bükreş C) Berlin D) Küçük Kaynarca E) Vasvar Çözüm: Madde Boğazların 1841 antlaş ması'na göre yönetilmesi Bulgaristan Krallığı'nın kurulması Kırım'ın bağımsız olması Demirbaş Safın ülkesine serbestçe dönebilmesi Kıbrıs'ın İngiliz yönetimine bırakılması 22.C. K a b a k ç ı 1807 'de.Olay A) Osmanlı Devleti'nin Navarin'de yakılan gemileri için Rusya' dan tazminat istemesi B) Rusya'nın Sinop'ta Osmanlı donanma­ sını yakması C) Bulgar Kilisesi'nin özerklik kazanması D) Azak kalesi'nin Rusya'nın eline geçmesi E) Rusya'nın Özü Kalesi'ni Osmanlı­ l a r d a n alması Çözüm: Bu s o r u aynı z a m a n d a bir k r o n o l o j i sorusudur.1 9 9 5 2 3 .Ali P a ş a i s y a n ı ise 1832'de meydana gelmiştir.19. Kırım'ın bağımsız olması 1774. olay. Bu s o r u y u seçeneklerde verilen isyanların tarihlerini bilirsek kolaylıkla çözebiliriz.1994 A ş a ğ ı d a k i a n t l a ş m a l a r d a n h a n g i s i . Cevap A ll. s o r u n u n bir benzeridir. ÖYS . Kıbrıs'ın İngiliz yönetimine bırakılması ise 1878'de olmuştur. li.D ve E seçeneklerin de verilen antlaşmalar karşılarında yazılan hükümleri içermemekte­ dirler. Demir baş Ş a r l ' i n ü l k e s i n e d ö n m e s i 1 7 1 1 . A s e ç e n e ğ i n d e verilen Navarin Faciası 1827'de Yunanistan'ın bağımsızlığı da 1829 yılında gerçekleşmiştir.Kutsal İttifakın kurulması 1683 E) Özü'nün kaybedilmesi 1792 .Olay Yunanistan'ın bağımsızlık kazanması Rusya'nın Kırım'ı topraklarına katması Rusya'nın Çeşmede Osmanlı donanma­ sını yakması Avrupa'da Kutsal İttifakın Kurulması Osmanlı Devleti'nin Lehistan'ı himayesi altına almasa 2 4 .1840 yıllan arasında başlamış ve Osmanlı Devletini uzun yıllar uğraştırmış önemli bir olaydır. Cevap A 2 5 . O Y S . Sadece bu İki olay arasında neden . N e d e n . Cevap E 22. Bu s o r u n u n cevabını.1993 Aşağıdakilerden hangisinde verilen l. T e p e d e l e n l i 1 8 2 1 . Bu kararda aşağıdakilereden hangisinin etkisi vardır? A) B) C) D) E) Tanzimat Fermanı'nın yayınlanmasının Sened-i İttifak'ın imzalanmasının Kanun-i Esasi'nin çıkarılmasının Mecelle'nin hazırlanmasının II. olaydan çok önceleri olmuş olduğundan dolayı cevap olamazlar.

Uşi D) İstanbul -Ankara 2 7 . Türkler azınlık statüsüne kavuşmuşlardır. E seçeneği ise Avrupalıların çıkarlarını kolay­ laştırmak için yaptıkları bir çalışmadır. G ü r c i s t a n ve Azarbeycan İle TBMM arasında yapılmıştır. T B M M ilk defa bir İtilaf . Atina: 13 Kasım 1913 de Yunanistan ile Os­ manlı Devleti arasında II. Bu d u r u m Avrupa devletlerinin işine geldiğinden bizi kabul ettiler. yüzyılın sonlarında ve özellikle XIX. Kanun kuvveti s a ğ l a n m a y a çalışıldı. G ü m r ü : 3 Aralık 1 9 2 0 ' d e E r m e n i s t a n ile T B M M arasında yapılmıştır.78 Çözüm: 1856 Paris Antlaşması'yla Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa devleti sayılmasında 1839 tarihindeki Tanzimat Fermanının etkisi büyüktür. ÖYS-1995 XVIII. ve D s e ç e n e k l e r i Avrupalı devletlerin çtkarlan ile ilgilidir. A . A y a s t e f a n o s : 1 8 7 8 R u s y a ile O s m a n l ı Devleti arasında yapılmıştır. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i Avrupalıların bu topraklarla ilgilenmedeki amaçlarından biri değildir? A) Hindistan'a ve Afrikaya ulaşmak B) Ekonomik çıkarlar sağlamak C) Azınlıkların dinsel haklarını savunmak D) Merkezi otoriteyi zayıflatmak E) Arapların tam bağımsız devlet kurmalarını sağlamak Çözüm: Avrupa'nın büyük devletlerinin Osmanlı İmparatorluğunun toprakları ile ilgilenmeleri veya Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n d a yaşayan milletlerle ilgilenmeleri hep kendi çıkarları i ç i n o l m u ş t u r .Yüzyıl Siyasi Olayları devleti tarafından tanınmış. Anayasacalığın başlangıcı k a b u l edileli. T B M M ilk kez batılı bir devlet olan Rusya tarafından tanın­ mıştır. U ş i : 18 Ekim 1 9 1 2 ' d e İtalya ile O s m a n l ı Devleti arasında yapıldı. A n k a r a : 20 Ekim 1921'de Fransa ile TBMM a r a s ı n d a yapıldı. T B M M ' n i n ilk siyasi başarısıdır. Kars: 13 Ekim 1921'de Sovyet Cumhuriyet leri olan E r m e n i s t a n .Kars Çözüm: S e ç e n e k l e r d e verilen a n l a ş m a l a r ı kısaca tanıyalım: B e r l i n : 1878'de Rusya ile Osmanlı Devleti arasında yapıldı. TBMM ilk kez tanınmıştır.Moskova B) Ayastefanos . Bu Fermanla padişahın yetkileri sınırlandırıldı. Ege Adaları kaybedilmiş ve Yunanistan'da kalan Türkler'in hakları garan­ ti altına alınmıştır. Osmanlı Devleti Balkanlar­ da çok önemli topraklarını kaybetti. C . Moskova Antlaşmasının bir tekrarıdır. Fransa İşgal ettiği toprakları terketmiştir. Cevap E E) Gümrü . Balkan Savaşı'ndan sonra yapılmıştır. Amaçları değildir.Sevr C) Atina . Cevap B 26. İ s t a n b u l : 1913'de Bulgaristan ile Osmanlı D e v l e t i a r a s ı n d a II.Kuzey Afrika'daki son toprağımız olan Libya Kalyaya verildi. Fakat Kurtuluş Savaşı'nın başlaması ve Osmanlı Meclisi kapatılmasından dolayı uygulanamadı. B . ÖYS-1995 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n d e v e r i l e n ant­ laşmalar imzalandıkları halde yürürlüğe konulmamıştır? A) Berlin . B a l k a n S a v a ş ı ' n d a n sonra yapılmıştır. yüzyılda Avrupa'nın büyük devletleri Osmanlı İmparatorluğuma bağlı Yakındoğu toprakları­ na ilgi duydular. Sevr: 10 Ağustos 1920 de I. Dünya Savaşı nın galipleri ile O s m a n l ı Devleti arasında yapıldı. Rusya bu antlaş ma ile Osmanlı Devleti üzerindeki ağırlığını arttırınca batılı devletler itiraz ederek bu ant­ laşmanın yürürlüğe girmesini engellemişler­ dir. Cevap A 19. M o s k o v a : 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile T B M M arasında yapılmıştır.

183 oranındadır. padişahın yanında yönetime ortak olmaya başlamıştır? A) Kuruluş Devri B) Yükselme Devri C) Lale Devri D) Tanzimat Devri E) Meşrutiyet Devri Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i n d e ilk kez M e ş r u t i y e t d e v r i n d e açılan Meclis-i M e b u s a n ' l a halk yönetime katılmış ve temsil hakkını kullan­ mıştır ( 1 8 7 7 ) . .1 9 9 5 yıllan a r a s ı n d a . Asıl amaçlan parçalanmayı hız­ landırmak.748 : % 6. Cevap C ÖYS 1981 'VsmartH'naiKi nangi devirde. Yüzyıl konusundan ç ı k a n s o r u Islahatları yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda :%5. Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Hıristiyanların h a k l a r ı n d a n d a h a sınırlıydı. A. Halkın yönetimde bir 1981 1982 1983 1984 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 f3A> 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 p5b 3 - 3 1 3 1 2 3 2 2 4 2 2 2 3 4 2 2 1 Ss|:v 1986 19Ö7 1988 2 2 1 4 1 1 1 2 2 1 IfE 1990 1991 1992 1993 1 1 1 1 2 2 1995 TOM 17 - ı ırt |"5b 1 9 8 1 .B.19. Özellikle 19. 19. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere ve Fransa sömürgelerinde yaşayanların hakları. İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti'nden böyle bir istekte bulunmalarının amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Hıristiyanların yaşam düzeyini yükseltme B) Kendi ülkelerindeki demokrasi ilkelerini diğer ülkelere de yayma C) Osmanlı İmparatorluğu'ndaki parçalanma ve çöküşü hızlandırma O) O s m a n l ı D e v l e t i ' n e b a ş k a d e v l e t l e r i n baskı yapmasını Önleme E) S ö m ü r g e l e r i n d e yasanların uğradıkları haksızlıkları gizleme Çözüm: Bu tip sorularda cevaplar genellikle standart­ tır. yüzyılda Osmanlı Devletini bir an önce paylaşmak düşüncesi farklı farklı politika üretmelerine neden olur.ÓYS SORULARI ANALİZİ BOLÜM 1 \ OSS Toplam Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı ÖSS 1981 "XIX. Buna karşın İngiltere ve Fransa. Diğer d e v i r l e r d e p a d i ş a h ülkenin tek hakimidir.D ve E seçeneklerinin arkasına sığınarak Osmanlı Devletinden bir çok talepte bulun­ muşlardır. Y Ü Z Y E L ı S L A H A T L A R ı 1981 -1995 OSS . Osmanlı İmparatorluğu'nda y a ş a y a n Hıristiyanların haklarının yetersiz b u l a r a k Osmanlı Devleti'nden Islahat Fermanı'na uyulmasını istemişlerdir.416 : % 6.

Ahmet tahttan indirilmiştir. A v r u p a ' n ı n d a e t k i s i y l e ilk anayasa olan Kanun-i Esasi İlan edildi. 31 Mart olayı ise II.80 etkisi olmamıştır. cevap olamazlar. M a h m u t aydın. ÖYS 1983 Yeniçeri Ocağı'nın o r t a d a n kaldırılması Osmanlı yönetimine aşağıdaki yararlar­ dan hangisini sağlamıştır? A) İç isyanların önlenmesini B) Halkın yönetime katılmasını C) Toprak dağıtımının yeniden düzenlenmesini D) Savaşlardaki yenilgilerin sona ermesi E) Padişahların yönetime yeniden egemen olmasını Çözüm: 4. Ocak 17.B. Cevap A Ş A.yüzyıldan itibaren otoriteyi bozucu ve padişahlan zor durumda bırakıcı davranışlar içine girdi. B. Bu politikanın esası çeşitli etnik unsurların eşitliğini sağlayarak kaynaştırmaktır. İslamiyete ve uygarlığa yap­ tığı hizmetleri ortaya koymak C) Batı'da gelişen yeni akımları Müslüman halka benimsetmek D) Batı ülkelerinin Osmanlı İmparatorluğu'na karşı geliştirdiği olumsuz tavırları ortadan kaldırmak E) A n a d o l u ' n u n g e r ç e k sahibinin Osmanlı Türkleri olduğunu kanıtlamak Çözüm: Tazminat ve Meşrutiyet devirleri imparator­ luğun en kritik yıllarıdır. Kabakçı isyanı İle III.Yüzyıt Islahatları i ] 3.B. Ancak. Genç O s m a n ' d a ıslahatçı düşüncelerinden dolayı çıkarcı çevrelerin ve yeniçerilerin isyanı sonucu öldürülmüştür. Bu dönemde.ve Meclis-i Mebusan açıldı. Böylece padişahların yeniden yönetime hakim olması sağlanmıştır. Padişahın yetkileri ilk kez Tanzimat Fermanı'yla sınırlandırılmıştı. II. halk ve ulemanın da desteğini alarak 1826 yılında ocağı kaldırmıştır.C. Bundan dolayı devletin birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü n ü sağlamak İçin halkın kay­ naştırılması için Osmanlıcılık politikası uygu­ lanmıştır. Türk tarihinin sadece Osmanlı döneminde kalan bölümü üzerinde durmuşlar ve Türk tarihini bir Osmanlı tarihi gibi gösterme çabasına girmişlerdir. Bu dönemde azınlık İsyanları devletin birliğini bozacak bir sevi­ yeye gelmişti.D ve E s e ç e n e k l e r i İlgisiz y a d a eksik yorumlarından dolayı cevap olamazlar. Patrona isyanı ile III.1826) yılları arasında faaliyet göstermişitir. Osmanlı Devlet düzenini d e ğ i ş t i r m e amacına y ö n e ­ liktir? A) Kabakçı Mustafa isyanı B) Patrona Halil isyanı C) Abdülaziz'in tahttan indirilmesi D) 31 Mart ayaklanması E) Genç Osman'ın öldürülmesi Yeniçeri Ocağı (1361 . Türk tarihini böyle göster­ mekle ulaşılmak istenen amaç ne olabilir A) Çeşitli etnik unsurları birbirleriyle kay­ naştırarak İmparatorluğu ayakta tutmak B) Osmanlıların. yeniden Meşrutiyet ö n c e s i d ö n e m e g e ç i l m e s i n i i s t e y e n bir harekettir. Meşrutiyet'in ilanından sekiz ay sonra olmuş . A n a y a s a c ı l ı ğ ı n ilk f a a l i y e t i bu h a r e k e t l e b a ş l a m ı ş t ı . Böylece halk yöne­ time İlk kez katılmış oldu. ÖYS 1983 Aşağıdaki olaylardan hangisi. Abdülaziz'de Tanzimat ilkelerini genişletmeye karşı olması ve israfının büyük boyutlara ulaşması sonucu tahttan indirilmiştir. A. Selim.C ve E seçenekleri Osmanlı Devlet düzeni­ ni değil baştaki padişahlan değiştirme amacıyla yapılan sınırlı hareketlerdir. Genç Osman'dan itibaren ocağın bu duru­ muna son vermek için çok defalar kaldırma girişimleri o l m u ş fakat başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Bu olaya Vakay-ı Hayriye denir. Cevap E .C ve D seçenekleri yanlış ve eksik bil­ gilerdir. Cevap D 5. Meşrutiyete karşı başlatılan bu hareket Osmanlı tarihinde rejime yönelik tek harakettir. Cevap E Çözüm: j j I 19. ÖYS 1981 Tanzimat ve Meşrutiyet devirlerinde tarihle ilgilenen yazarlar.

Meclisin açılmasıyla Osmanlı Devleti A. Toprak sis­ teminin bozulması nedeniyle bir çeşit dere­ beyi sayılacak ayanlar türemiş ve bunlar tıpki bir bey gibi h ü k ü m veriyorlardı. ayanların varlığını v e h a k l a r ı n ı t a n ı m ı ş . ÖSS 1985 O s m a n l ı D e v l e t i n i n Meclİs-i M e b u s a n ' d a Balkan uluslarına da temsil hakkını tanımış olmasının amaçları arasında aşağıdakiler­ d e n hangisi y o k t u r ? A ) A v r u p a d e v l e t l e r i n i n i ç i ş l e r i m i z e karış­ masını önleme B) Balkan uluslarını yönetime katma C) İmparatorluğun bütünlüğünü koruma D) R u s y a ' n ı n B a l k a n l a r ' ı Slavlaştırmasını önleme E) Meclis'in devamlılığını sağlama E) II.D ve E seçenekleri zayıf ve g ü ç s ü z dönemlerin politikası olabilirler. ÖYS 1983 XIX. ayanlar d a d e v l e t i n e m i r l e r i n e u y u c a k l a r ı n a söz ver­ mişlerdir. AB ve D seçenekleri kısmen doğru iseler de eksik­ tirler.B. Cevap A i \ | j I ] j 7. Meşrutiyet Devri j j 9. dağılma d u r u m u n d a ise yaşam mücadelesi vermekte idi. D) Büyük devletlerin olumsuz tutumlarından çekinmektedir. E seçeneği ise tamamen yanlış bir yorumdur. Yükselme Devri'nde Batı ile i l g i l i s o r u n l a r ı n ı k e n d i g ö r ü ş l e r i doğrultusunda çözmeye çalışmıştır. Selim Devri C) Tanzimat Devri B) Lale Devri D) I. Bundan dolayı güçlü döne­ minde sorunlarını istediği gibi çözebilirken. a y a n l a r a söz g e ç i r e m e y e c e k kadar zayıf düşmüş olması D) Devletin vergi t o p l a m a d a ayanlardan yararlanmak istemesi E) Padişah'ın yetkilerinden bir kısmını ayan­ lara v e r e r e k s o r u m l u l u ğ u n u a z a l t m a k istemesi Çözüm: İ m p a r a t o r l u k 19. Avrupa hukuk kurallarına göre işleyen mahkemeler böylece Tazminat hareketiyle kuruldu.Yüzyıl Islahatları 61 6. eyaletlerden asker almak için ayanlardan yararlanmak istemesi C) D e v l e t i n . C) Siyasal g ü c ü n ü bu yolla k o r u m a k iste­ mektedir. Cevap C | i j I j Çözüm: Osmanlı Devleti dış gelişmelerin de etkisiyle meşrutiyeti ilan ederek Meclis-i Mebusan'ı açmıştı.19. 19. yüzyılın başlarında yapılan bir anlaşmay­ la Osmanlı padişahı II. Devlet bu şartlarda ayanlara söz g e ç i r e m e y e c e k bir durumda idi. Cevap C j 8. E seçeneğinde verilen durumun Balkan uluslarına temsil hakkının verilmesiyle bir ilgisi yoktur." Aşağıdakilerden hangisi. B) Islahatların Avrupa devletlerince tanın­ masına çalışmaktadır. yüzyıla gelindiğinde imparatorluk içindeki unsurları kaynaştırmak İçin yönetim ve hukuk alanında ilk kez ıslahatlara girişildi. E) Batı ile sorunlarını barış yolu ile çözmeye çalışmaktadır. T a z m i n a t d e v r i ' n d e ise bu tür s o r u n l a r ı n çözülmesinde B a t l ı büyük devletlerle görüş birliği içinde olmaya önem vermiştir.C ve D s e ç e n e k l e r i n d e k i gelişmeleri amaçlamıştı. Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u n u n Batı'ya karşı t u t u m u n d a k i b u d e ğ i ş m e n i n bir açıklaması olamaz? A) Gelişme siyasetini bu yolla sürdürmekte­ dir. M u t l a k i y e t l e y ö n e t i l e n O s m a n l ı Devleti'ni böyle bir anlaşma yapmaya sevkeden d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) P a d i ş a h ' ı n y e n i l i k y a p a r k e n a y a n l a r ı n desteğine ihtiyaç duyması B) Devletin. Cevap E . ÖYS 1984 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a A v r u p a h u k u k kurallarına göre işleyen mahkemeler ilk defa hangi devirde kurulmaya başlamıştır? A) III. Çözüm: Osmanlı Devleti Yükselme Dönemi'nde g ü ç l ü . A seçeneğinde verilen genişleme siyaseti ise Tazminat dönemi gerçeklerine aykırıdır. Mahmut. Bunun sonucu olarak B. Mahmut Devri Çözüm: İlk kez Lale Devrinde (1718-30) batılılaşmaya başlayan Osmanlı Devleti'nde yapılan Islahat hareketleri sonucu devletin iyileşmesi yönünde ciddi bir ilerleme görülmedi.C. ÖSS 1985 "Osmanlı imparatorluğu.yüzyıla askeri ve siyasi g ü c ü n ü kaybetmiş olarak girdi. T a z m i n a t d ö n e m i n d e ise d a ğ ı l m a d u r u m u n d a idi.

Tanzimat'ın getirdiği eşitliği Islahat Fermanı b o z m u ş . D . ÖYS 1986 Aşağıdakilerden hangisi. gayr-ı müslimlere nakti bedelli askerlik avantajını getirmiştir. ÖYS 1986 Tanzimat d ö n e m i y l e başlayan ıslahat h a r e k e t l e r i n d e daha ç o k aşağıdakilerden hangisi üzerinde d u r u l m u ş t u r ? A) Hukuk ve yönetim C) Tarım ve ticaret E) Güzel sanatlar Çözüm: T a n z i m a t hareketi ş i m d i y e kadar yapılan ıslahat hareketlerinden çok farklı bir yönde yenilik projesi geliştirmiştir.D ve E seçenek­ lerinde verilen gelişmeleri sonuç olarak ortaya çıkarmaktadır. s e ç e n e k l e r i iki g r u b a a y ı r m a m ı z g e r e k i r . İki t o p l u m arasında ayrıcalıklı konular böylece kaldırılmıştı. H a m m a d d e Avrupa ülkelerine satılmakta dışarıdan bot miktarda. ve E s e ç e n e k l e r i z a t e n O s m a n l ı D e v l e t i ' n d e g e l i ş m i ş bir d u r u m d a y d ı .yüzyılda ortaya çıkan en önemli düşünce. g r u b ise Osmanlı Devleti'nin egemenlik ve bağımsızlığına zararı olan olaylar. Ö S S 1986 XIX. Osmanlıların girdiği savaşlar genelikle yenilgi ile sonuçlanmıştır. B seçeneği ise Osmanlı Devleti'nin varlığını bir s ü r e d a h a d e v a m e t t i r m e s i n e k a t k ı d a bulunmuştur. Sadece Tanzimat ve Islahat Fermanlan askerlikle ilgili bir düzenleme getirmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu d u r u m u n bir s o n u c u değildir? A) Küçük sanayi atölyelerinin azalması B) Yeni fabrikaların kurulması C) İşsizliğin artması D) Yönetimde yeni arayışların artması E) Dış ticarette dengenin bozulması Çözüm: 19. Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a "askerlik düzeni"ocak. yüzyılda yapılan yeni­ liklerin de bir k a r e k t e r i n i o l u ş t u r m u ş t u r .82 19.D ve E seçeneklerinin askerlik konusu ile ilgili bir hükümleri yoktur. Cevap B 1 2 . Cevap B Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu bozuk d u r u m a ç ö z ü m b u l m a k i ç i n 19. A. B seçeneğinde verilen yeni fabrikaların kurulması ise soru kökündeki olumsuzluklara ters bir özellik taşır. Cevap A B) Maliye D) Eğitim 1 1 . I.yüzyılda T a r h u n c u ile b a ş l a m ı ş t ı .C. C . Tazminat Fermanı ilan e d i l e r e k askerlik bir vatan hizmetine dönüştürüldü. Önceden gayri müslimler askerlik yapmazlardı.grup Osmanlı Devleti'ne yardımcı olanlar l l . diğer etnik unsurların müslüman toplumla kaynaşmasını sağlamaktı. Cevap B .D ve E seçenekleri Osmanlı Devleti'nin zayıflamasına ve yıkılma sürecinin hızlan­ masında etkili olan olaylardır.yüzyılda O s m a n l ı Devletinde m e y d a n a gelen olumsuzluklar A. Bunlardan en önemlisi askerlik idi. B s e ç e n e ğ i ile ilgili ç a l ı ş m a l a r 17.yüzyılda. A. Tanzimatla ilk kez azınlıkların yönetime ısındırılması ve kay­ naştırılması amaçlanmıştı. ucuz ve çeşitli mallar gelmektedir. ÖYS 1987 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i y l e . Osmanlı İmparat o r l u ğ u ' n u n e g e m e n l i ğ i n i ve bağımsızlığını korumasına yardımcı o l m u ş t u r ? A) Azınlık hakları C) Kapitülasyonlar B) Askeri alanda yenilikler D) Ulusçuluk akımları 1 3 .Yüzyıl Islahatları 1 0 . Osmanlı Devleti ilk kez bu dönemde yönetim ve h u k u k alanında bazı düzenlemeler yaparak ülkenin içinde bulunduğu kötü şart­ ları gidermeyi hedeflemiştir.C. Osmanlı ü l k e s i n d e ticaret azınlıkların elindedir. T a n z i m a t ' l a başlayan ıslahatlar 19. ş e k l i n d e n bir vatan görevi şekline getiril­ miştir? A) Sened-i İttifak C) Islahat Fermanı B) Tanzimat Fermanı D) Kanun-ı Esasi E) Yabancı okullar Çözüm: Çözüm: E) Misak-ı Milli Bu tip soruların çözümünde cevapların ince­ lenmesiyle doğru sonuca ulaşılabilir.

yüzyılda hükümdar olduysa da çok kısa bir zaman içinde tahttan indirildiği için ıslahat yapmaya zamanı olmamıştr.Mustafa 19. Askerlikte.Mahmut.19. Tarımda önemli bir yenilik getirmemiştir. 18.yüzyıl ise önceki ıslahatlardan çok farklı olarak ülkenin birlik ve bütünlüğüne yönelik olarak sosyal alanda da ıslahat yapılmıştır. Cevap B 1 8 . Posta teşkilatı ise II. ÖYS 1987 Aşağıdakilerden hangisi.Abdülhamit B) lll. B ve C s e ç e n e k l e r i n d e k i p a d i ş a h l a r 18. A. Cevap E E) Kanun-i Esasiye Çözüm: II.yüzyıla aittir. Ayanlarla yapılan bu anlaşmaya Sened-i İttifak denilir. y ö n e t i m d e ve hukukta her vatandaş eşit haklara veya yükümlülük­ lere sahip olacaktı. Ahmet tarafından Lale Devrinde(1718 .Mustafa 15. sosyal alanda da ıslahat yapılması gereğine inanan Osmanlı padişahlarından biri aşağıdakiler­ d e n hangisidir? A) I.30) gerçekleştirilmiştir. Hükümdarlar tarafından tek taraflı olarak yapılmış ya da ilan edilmiştir.yüzyılda A v r u p a l ı l a ş m a k a m a ç l a n a r a k askeri ıslahatlara ağırlık verildi.Mahmut Çözüm: Osmanlı Devleti 17. Kağıt İmalathane­ si.C. ÖYS 1988 Tanzimat Fermanı ile a ş a ğ ı d a k i alanların hangisinde yenilik yapılmamıştır? A) Askerlikte B) Maliyede C) İdarede E) Tarımda D) Hukukta .Osman D) IV. Cevap D 1 7 . D seçeneğindeki IV.Yüzyıl Islahatları 83 Çözüm: 3 Kasım 1839'da ilan edilen Tanzimat Fermanı öncelikle Osmanlı sınırları içinde yaşayan her dili konuşan ve her dine bağlı t o p l u m l a r ı n her t ü r l ü eşitliğini sağlayarak onları kaynaştırmak istiyordu.yüzyılda eskiye dönüş hedeflenmiş korku ve şiddete dayalı ıslahatlar yapılmıştır.Mahmut C) I. ÖYS 1989 Yalnız askeri alanda değil. O s m a n l ı Devleti'nin a y a n l a r a s ö z g e ç i r e m e y e c e k hale geldiğini g ö s t e r e n bir kanıttır? A) Fatih Kanunnamesi C) Tanzimat Fermanı B) Sened-İ İttifak D) Islahat Fermanı E) II.D ve E seçeneklerinde verilen gelişmeler karşılıklı yapılan bir olay değildir. vergide. 19. Devlet matbaası. 19.Mahmut ver­ miştir. ÖYS 1989 Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Fermanı'nın getirdiği yeniliklerden biri değildir? A) Herkesin mal ve mülküne sahip olması B) Herkesten gelirine göre vergi alınması C) Mahkemelerin herkese açık olması D) Askerlik için nakdi bedelin kabul edilmesi E) Rüşvet ve iltimasa karşı önlem alınması 16. M a h m u t döne­ minde k u r u l m u ş t u r ? A)Nizam-t Cedit C)Kağıt imalathanesi B) Devlet matbaası D) Posta teşkilatı E) İtfaiye bölüğü Çözüm: Seçeneklerde verilen olayların hangi hüküm­ darlar zamanında olduğunu hatırlatırsak bu soruyu rahatlıkla çözebiliriz: Nizam-ı Cedit III Selim.yüzyıllarda ısla­ hat y a p a r a k d e v l e t i n İ ç i n d e b u l u n d u ğ u sorunlara ç ö z ü m b u l m a y a çalışmıştır. Cevap E 14. A . Alemdar Mustafa Paşa'nın ısrarıy­ la Anadolu ve Rumeli'de bozulan toprak sis­ teminin etkisiyle oluşan başına buyruk ayan­ lara bazı tavizler vererek bunları merkeze bağlamıştır.Mahmut'un (1808 -1838) kurduğu önemli bir teşkilattır. ve İtfaiye bölüğü III. ÖSS 1988 Aşağıdaki b e l g e l e r d e n h a n g i s i . 17.yüzyılda bunun ilk örneğini II. II.18 ve 19.

batıdaki gelişmeler den en çok etkilenilen bir dönemdir.Dünya Savaşı'na katıl­ maları E) I. Divan-ı Hümayun bir ıslahat d e ğ i l . D seçeneğindeki gelişme ise Islahat Fermanıyla sağlanmıştır. ÖYS 1989 Aşağıdakilerden hangisi.yüzyıl başlarında yapılmıştır. kuvvetler ayrılığı. Cevap D 19. Cevap E 19. Sekban-ı Cedit ve Eşkinci Ocağı 19. ÖYS 1990 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . ve ll. A. cumhuriyet. A.C ve E s e ç e n e k l e r i n d e k i g e l i ş m e l e r 19.yüzyıla aittir.yüzyıl. Nizam-ı Cedit 18.B.yüzyılda başlamıştır. yüzyıllarda yapıldığına göre bu dönemler dışında kalan olayın k o l a y c a ıslahat s o n u c u olmadığını görebiliriz. ve 19. Kanununame-i Ali Osman zaten padişah fer­ manlarından oluştuğundan mutlak otoriteyi sınırlandırması düşünülemez.C ve E seçeneklerindeki gelişmeleri ortaya çıkardı. Cevap D 2 1 . Osmanlı İmparat o r l u ğ u ' n d a k i ıslahat h a r e k e t l e r i n i n bir sonucu değildir? A) Asakir-i Mansure-İ Muhammediye B) Nizam-ı Cedit C) Sekban-ı Cedit D) Eşkinci Ocağı E) Divan-ı Hümayun Çözüm: Islahatlar genellikle 17. 19. insan h a k l a r ı . Islahat Fermannse yeniden nakdi bedele çevirmiştir.yüzyıl sonlarında Asakir-i Mansure.C ve E seçeneklerinde gelişmeler Tanzimatla birlikte ortaya çıkmıştır. ÖSS 1990 Fransız İhtİlali'nden sonra cumhuriyetçiliği ve özgürlüğü savunan kimi kitaplar Türkçeye ve azınlıkların dillerine çevrilerek Osmanlı ülkesinde de yayınlanmıştır. Cevap D 2 0 .Yüzyıl Islahatları Divan-ı Hümayun ise eski Türk devletlerinde ileri gelen kimselerin katılmasıyla toplanan bir örgüttü. eşitlik. ÖYS 1989 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi.B. D s e ç e n e ğ i n d e verilen I. v e m i l l i y e t ç i l i k g i b i kavramlar Osmanlı ülkesinde de tartışılmaya başlandı. 18. Önceki d ö n e m l e r d e bazı ç a l ı ş m a l a r o l d u y s a d a başarılı olamamıştır. Osmanlılar'da saltanatın mutlak otoritesini sınırla­ ma m ıştır? A) Tanzimat Fermanı B) Sened-i İttifak C) Islahat Fermanı D) Kanunname-i Âl-i Osman E) Kanuni Esasi Çözüm: Osmanlılar'da mutlak otoriteyi sınırlandıran gelişmeler 19. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi üzerinde ö n e m l i bir etkisi y o k t u r ? A) Tanzimat ve Islahat hareketleri B) Ulusçuluk akımları C) Genç Osmanlı ve Jön Türk hareketleri D) O s m a n l ı l a r ı n I. fakat II. M a h m u t tarafından ıslahat amacıyla kaldırılan bir kurumdur.84 Çözüm: Tanzimat Fermanı yönetim ve hukuk alanın­ da önemli yenilikler getiren bir ıslahattı.B. Tanzimat-ı H a y r i y e F e r m a n ı ' n ı n ö z e l l i k l e r i n d e n biri değildir? A) Yapılacak ıslahatları içerme B) Padişahla halk arasında yapılan bir sözleşme olma C)Batı'nın etkisiyle hazırlanmış olma D) Halka açıklanmış ve okunmuş olma E) Padişahın üstünde bir güç olduğunu vur­ gulama . 2 2 .Dünya Savaşına katılmamız jeopolitik ve siyasi kaynaklıdır. İlk kez kanun üstünlüğü.Meşrutiyet hareketleri Çözüm: i Fransız İhtilali'yle ortaya çıkan fikir akım­ larının O s m a n l ı D e v l e t i ' n i etkilememesi d ü ş ü n ü l e m e z d i . Osmanlılar bunu kuruluş döne­ minden itibaren geliştirerek büyük bir organ haline getirdiler. Bu yayınların. Saltanatı sınırlandırmayan gelişme sorulduğuna göre cevap k e n d i l i ğ i n d e n ortaya çıkıyor. Askerliği Tanzimat Fermanı vatan hizmetine dönüştürmüş. B u n u n b i r s o n u c u o l a r a k A.

Bu açıkça ülkede k a n u n üstünlüğünün bir göstergesidir. ÖYS 1992 O s m a n l ı l a r d a Asakir-i Mansure-i M u h a m m e d i y e adı île Avrupa usulünde o r d u n u n k u r u l m a s ı a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir sonucudur? A) Tanzimat-ı Hayriye B) Sened-i İttifak C} 31 Mart Vakası D) Vak'a-i Vakvakiye E) Vak'a-i Hayriye A) Ayan Meclisi üyelerine ömür boyu görev­ lerinde kalma hakkının tanınması B) Padişahın Meclisi açma ve kapatma yetki­ sine sahip olması C) Meclisin.Yüzyıl Islahatları Çözüm: Bu soruya benzer çok sorular çözdüğümüzden dolayı d o ğ r u s e ç e n e ğ i h e m e n bulabiliriz. Padişahın otoritesini halkın temsilcilerinden oluşan bir meclisle sınırlandırmak amacıyla meşrutiyet sistemine geçilmiştir.C.31 ve 38 maddelerinde Meclisin hükümeti denetleme yetkisinin olduğu görülmektedir. ÖSS 1991 Osmanlı imparatorluğu'nda. Sultan A b d ü l m e c i t ' i n b u t u t u m u Osmanlı toplumunda aşağıdakilerden hangisinin b e n i m s e n m e y e çalışıldığının bir gösterge­ sidir? A) B) C) D) E) Halkın yönetime katılması Dini hoşgörü Bütçe anlayışı Kültürel bağımsızlık Kanun üstünlüğü Çözüm: Soruda verilen metnin son cümlesinde de g ö r ü l d ü ğ ü gibi padişah Sultan Addülmecit kendisinin de Tanzimat Fermanına uyacağını söyleyerek.19. A. A. 119 maddeden oluşan Kanun-i Esasiyi incelersek Vükela-yı Devlet kısmının 30.D ve E s e ç e n e k l e r i y a n l ı ş ve i l g i s i z yorumlar içerdiklerinden cevap olamazlar. Bu tip s o r u l a r d a genellikle yapılan yanlış yorumlar bilgi kaynağına bakılmadan yapıl­ maktadır. vergilerin herkesin gelirine g ö r e t o p l a n m a s ı n ı . A. Fakat ÖSYM bu sorunun cevabını C olarak verdi. Cevap E 24. ÖYS 1991 tur? Birinci Meşrutiyet dönemindeki Anaya­ s a d a aşağıdaki h ü k ü m l e r d e n hangisi yok- 2 6 . Yavaş yavaş padişah otoritesinin sınırlandırılması gündeme gelmiş ve Tanzimat Fermanıyla ilk ö n e m l i a ş a m a tamamlanmıştır. Cevap B 2 5 . Tanzimat Fermanı Sultan Abdüimecİd'in kendi isteği ile en önemli haklarının bir bölümünden halkın lehine vazgeçtiği bir belgedir. mahkemelerin açık y a p ı l m a s ı n ı . Cevap C 23.B.demokrasi. Cevap B Çözüm: 85 Esasen bu soru tartışmalıdır. m o n a r ş i k sistemlerin s o n a ermesi Çözüm: Fransız İhtilali'nin yaydığı bazı düşünceler Osmanlı Devleti'ne de yayılmış. halkı itaat etmeye davet etmiştir. Bu değişiklik aşağıdakilerden hangisinin bir s o n u c u d u r ? A) Yeniçeri Ocağının kapatılmış olması B) Osmanlı aydınlarının d e m o k r a s i geliş­ melerden etkilenmesi C) Osmanlı İmparatorluğu'nun güçlenmesi D) Ayanların yetkilerinin artırılması E) D ü n y a d a .D ve E s e ç e n e k l e r i T a n z i m a t Fermanı'ntn önemli birer özellikleridir. k i m s e n i n haksız y e r e . Seçeneklerin tamamı Kanun-i Esasi hükümleri arasında vardır. eşitlik. kendisinin de Fermana uya­ cağını belirtmiştir. Ayrıca herkesin bu fermana itaat etmesini İstemiş. Bundan dolayı bir sözleşme özelliği göstermez. yargılanmadan idam edilmemesini öngören T a n z i m a t Fermanı'nın ilan edilmesine izin vermiştir.C. ÖYS 1992 Sultan Abdülmecit. Bu aydınlar Avrupa'daki gelişmelerin kendi ülkelerinde de görülmesi için faaliyete geçtiler. Halbuki ÖSS ve ÖYS sorularında en küçük bir şüpheye neden olmayan soru­ ların olması gerekirdi. Verilen bu haklar p a d i ş a h l a halk arasında yapılan bir yetki paylaşımı değildir. milliyetçilik ve kuvvetler ayrılığı gibi ilkeler Osmanlı aydınları arasında da tartışıl­ maya başlamıştır. hükümeti denetlemesi D) Kanunların y a p ı l m a s ı n d a son s ö z ü n padişaha ait olması E) H ü k ü m e t i n padişaha karşı s o r u m l u olması .C ve D seçenekleri zaman ve oluşum olarak Tanzimatın ilanından önce ya da çok sonra olmuştur. Bundan dolayı cevap olamazlar.

savaşlarda başarı sağlanması. Bir olay çıkarsa ayanlar emir beklemeksizin isyanı bastıracaklardır. Bu anlayıştan hareketle m ü s a d e ­ re adıyla bir uygulama yapılarak bazı durum­ larda kişinin mallarına devletçe el konurdu.Mahmut. A y a n l a r e y a l e t l e r i n d e n d e v l e t i n asker almasına karşı gelmeyecekler 3. Sened-i İttifak 1 8 0 8 ' d e .C ve D seçenek­ lerinde askeri bir tanım veya ilişkili bir ifade yoktur.Mahmut yayımladığı bir fermanla. m ü s a d e r e sistemini kaldırarak herkese miras ve mülk edinebilme garantisi­ ni vermiştir.Mahmut. ÖYS 1993 Osmanlı İmparatorluğu'nda. Sekban-ı C e d i t v e E ş k i n c i adı v e r i l e n d ü z e n l e m e ­ lerin amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Eyaletlerin y ö n e t i m i n e y e n i bir d ü z e n getirmek B) Eğitim ve öğretimde yenilik yapmak C) Devşirme sistemini sürdürmek D) Avrupa Hukukundan yararlanmak E) Avrupa usulünde bir ordu kurmak . Tanzimat 1 8 3 9 ' d a . toprak sisteminin bozulmasıy­ la Anadolu ve Rumeli'de ortaya çıkan başına buyruk ayanlarla yapılmıştı. Nİzam-ı Cedit'in ortadan kaldırılmasından sonra II.Mahmut'un ilk günlerinde kuruldu. b u f e r m a n l a a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisini amaçlamıştır? A) Yabancılara verilen ayrıcalıkların kaldırıl­ masını B) Gelir dağılımındaki dengesizliklerin gideril meşini C) Mülkiyet hakkının g ü v e n c e altına alın­ masını D) Dışardan mal alımının sınırlandırılmasını E) Yeni bir ekonomik sisteme geçilmesini Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i ' n d e h u k u k e n her şey padişahın malı sayılırdı. H ü k ü m l e r d e n d e ç o k a ç ı k bir şekilde anlaşılacağı gibi Padişahın mutlak otoritesi ilk kez sınırlandırılıyordu. B u h u k u k i a n l a m d a bir gelenekti. 1.i İttifak'ı imzalaması aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir? A) P a d i ş a h ı n m u t l a k o t o r i t e s i n i n sınır­ landırıldığının B) Ayanların sayıca artırıldığının C ) G e l e n e k v e g ö r e n e k l e r e bağlılığın azaldığının D)Avrupa'nın sanayideki üstünlüğünün kabul edildiğinin E) Yabancılara yeni ayrıcalıklar verdiğinin Çözüm: Sened-i İttifak. Cevap C 2 9 . Olayların oluş tarihlerine b a k a r s a k n e d e n . Avrupa tarzında bir ordu kurularak yeniliklerin hızlanması. "kişinin malına devletçe el konulmasfgeleneğini kaldırmıştır. Mahmut tarafından Yeniçeri Ocağı kaldırılarak o n u n yerine kuruldu. ÖYS 1993 I I . Vaka-i Vakvakiye de 1656'da meydana gelmiştir. Cevap A 2 8 . Cevap E 2 7 .86 Çözüm: Asakir-i M a n s u r e o r d u s u 1826 yılında II. Eşkinci Ocağı ise Yeniçeri Ocağının kaldırılmasından hemen önce yeniçerilerin bir kısmını ocaktan ayırarak kuruldu. Bunun fiili olması m ü m k ü n d e ğ i l d i . 31 Mart Olayı 1909'da.Yüzyıl Islahatları Sekban-ı C e d i t ve Eşkinci Ocakları birer askeri teşkilattır. Yapılan bu ant­ laşmayla bundan sonra Ayanlar ile hükümet arasında kurulacak ilişkilerin şekli saptan­ mıştır. Sekban-ı Cedit.B. M a h m u t ' u n a y a n l a r l a S e n e d . ÖSS 1993 Osmanlı Sultanı II. Cevap E Çözüm: 19. II. Bu da halkın bir yönüyle devlete olan güvensizliğini ortadan kaldırarak devlethalk bütünleşmesine ortam hazırlamıştır. Padişahın emirleri mutlak olarak yerine getirilecek 2 . II. isyanların bastırılması amaçlan­ mıştı. Vergiler devletin koyduğu kanunlara göre toplanacak 4.s o n u ç İlişkisini d a h a iyi anlarız. Cevaplara baktığımızda A.

bu eksikliğini 19. Çeşme Vakası 1770'de Osmanlı Donanması nın y a k ı l m a s ı . y ü z y ı l d a kızların ilkokuldan sonra devam edebilecekleri Öğret­ men ve sanayi okulları açıldı.C ve E seçenekleri ile soru metninde verilen açıklamalar arasında bir ilişki kurmak mümkün değildir. 19. ÖSS 1994 O s m a n l ı l a r d a XIX.yüzyılda başlamıştır.Yüzyıl Islahatları 87 A.yüzyılda yaşanan devreyi bularak doğru sonucu tespit edelim. A. 31 Mart Olayı da Meşrutiyet'e yönelik bir rejimi yıkma olayıdır. Cevap D 3 1 . P a t r o n a H a l i ! i s y a n ı Lale devrinin sona erdirilmesi. XIX.Mahmut'u tahtta çıkarma.B.yazma seferberliğine geçildiğini C) Din eğitimi ile çağdaş eğitimin birleştirildi­ ğini D) Eğitim anlayışında değişiklik olduğunu E) Karma eğitime (kız . ÖYS 1994 \ Aşağıdaki olaylardan hangisi Osmanlı İmparatorluğumun dağılmasını önlemek amacına yöneliktir? A) Alemdar Vak'ası B) Çeşme Vak'ası C) Patrona Halil ayaklanması D) 31 Mart ayaklanması E) Meşrutiyet'in ilanı Çözüm: Osmanlı İmparatorluğunun dağılmasını önle­ m e k a m a c ı y l a yapılan hareketlere ıslahat denmektedir. s o r u n u n bir devamıdır. Seçeneklere baktığımız zaman sadece E seçeneğinde verilen Meşrutiyetin ilanının ıslahat hareketi o l d u ğ u n u görürüz. Cevap B 3 3 . I 3 2 . Cevap E 30. ÖYS 1994 O s m a n l ı l a r d a kız ö ğ r e n c i l e r i n e ğ i t i m i UK kez hangi devirde devletin görevleri arası­ na girmiştir? A) Lale Devri C) Fetret Devri B) Tanzimat Devri D) Yükselme Devri E) Duraklama Devri Çözüm: 3 0 . X I X . Siyasi düşünce ile irtibat kurulabilecek sadece E seçeneğinde verilen demokrasi anlayışı var. Siyasal düşüncelerin ortaya çıkmasıyla ancak demokrasi anlayışı gelişebilir.B. Cevap E ı j . Lale Devri (1718 -1730). S o r u y u hatır­ larsanız kız çocukların eğitimi 19. y ü z y ı l a k a d a r . Y ü k s e l m e d e v r i (1453 -1579). Bu durum aşağıdakilerden hangisini engellemiştir? A) Gelenek ve g ö r e n e k l e r i n g ü c ü n ü koru­ masını B) Din ile devlet işlerinin birlikte yürütülmesi­ ni C) Yönetenler ile halk arasında kültür farkı oluşmasını D) Halkın yönetime bağlılığının sürmesini E) Demokrasi anlayışının gelişmesini Çözüm: Bu tür soruların çözümünde anahtar kelimeyi bularak seçeneklerde aramak her zaman en doğru yoldur.yüzyıla k a d a r . halkın siyasi d ü ş ü n c e l e r i n i y ö n l e n d i r e n önemli gelişmeler olmamıştır.Fetret devri (14021 4 1 3 ) .yüzyılda kızlar için okul açarak g i d e r m i ş t i r . Bu soruda siyasi düşünceler anahtar kelimedir. B ö y l e c e e ğ i t i m anlayışında b ü y ü k değişiklikler yapılmıştır.yüzyıla kadar kızlar i ç i n o k u l u o l m a y a n O s m a n l ı Devleti. kızlar İlkokuldan sonra öğrenime devam edemez lerdi.19.C ve D seçenekleri siyasal düşüncelerin y ö n l e n d i r i l m e m e s i h a l i n d e o r t a y a çıkan gelişmelerdir.C ve E s e ç e n e k l e r i ite s o r u m e t n i n d e verilen açıklamalar arasında bir İlişki kurmak mümkün değildir. T a n z i m a t devri ise (1839-1876) yılları arasıdır. Alemdar Vak'ası II.B. A. Olanakları olanlar isterlerse evlerinde ö z e l d e r s a l ı r l a r d ı .erkek) geçildiğini Çözüm: Bu tip soruların cevabı genellikle soru paragrafının son cümlesindedir.yüzyıldaki bu g e l i ş m e aşağıdakilerden hangisini g ö s t e r i r ? A) Bütün okulların devletin denetimi altına alındığını B) Okuma . Diğer s e ç e n e k l e r ise birer isyan ve facia olaylarıdır. ÖSS 1994 Osmanlı t o p l u m u n d a XIX. D u r a k l a m a d e v r i (1579-1699). Bu bilgiden hareketle seçenek­ lerde 19.

Böylece ortak değerler etrafında birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü n sağlanması hedeflenmiştir. Osmanlı ülkesine Avrupa usulünde eğitim gören aydın bir sınıf şahıslara göre devamlı değişen bir yönetim yerine. Fransız İhtilaliyle m i l l i y e t ç i l i k a k ı m ı n ı n y a y ı l m a s ı Osmanlı İmparatorluğu'nu da olumsuz y ö n d e etkilemiştir.Mahmut'tan itibaren. Cevap C Çözüm: Avrupa tarzında eğitim gören Osmanlı aydın­ ları Fransız İhtilali'nin yaydığı fikirlerden etki­ lenerek kuvvetler ayrılığı prensibini Osmanlı Devleti'nde uygulamak için mücadele verdi ler.88 19. ÖSS 1995 II.Yüzyıl Islahatları 3 4 . Bu durum Osmanlı İmparatorluğu'nda aşağıdakilerden hangisine gereksinim d u y u l d u ğ u n u n bir g ö s t e r g e s i sayılabilir? A) Ümmetçilik anlayışının korunmasına B) Azınlık haklarının sınırlandırılmasına C) Birlik ve beraberliğin korunmasına D) Geleneklere bağlı kalınmasına E) Saltanat sisteminden vazgeçilmesine Çözürn: 1876 yılında I. Bu duruma göre. Bu olumsuz etkiyi sona erdirmek İçin ortaya atılan akım Osmancılıktır. Müslüman olsun olmasın Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u sınırları i ç i n d e y a ş a y a n l a r d i n . y ü r ü t m e .Meşrutiyet'in ilanı ile Osmanlı Devleti'nde yaşayan herkes Osmanlı'dır anlayışı yerleştirilmeye çalışılmıştır. K u v v e t l e r ayrılığı ( y a s a m a . kurumları olan yeni bir yönetimin kurulması için çalışmıştır. O s m a n c ı l ı k . hukuka dayalı. Bu amaçla Meclis-i Mebusan açılmış. Kanun-i Esasi İlan edilecek Osmanlı t o p l u m u n u n siyasal ve hukuki eşitliği sağlanmıştır. yargı) kurularak hukuk devletinin temelleri atılacak b ö y l e c e Osmanlı Devletinde ege­ menlik anlayışı değiştirilecekti. Cevap E . Osmanlı aydınlarının ulaşmak istediği amaç aşağıdakilerden hangisidir? Â) O s m a n l ı t o p l u m u n d a ulus bilimini yer­ leştirmek B) Öğretim sisteminde ikiliği kaldırmak C) Veraset sistemini değiştirmek D) Gelenek ve göreneklerimizi sürdürmek E) Egemenlik anlayışını değiştirmek 3 5 . Milliyetçiliğin zararını durdur­ mak amacına yöneliktir. ırk v e m e z h e p a y r ı m ı gözetmeksizin "Osmanlı" sayılmıştır. ÖSS 1995 Anayasası'yla.

A. Y Ü Z Y ı L D A O S M A N L ı 1981 -1995 OSS .OYS SORULARI ANALİZİ DEVLETI BOLUM ÖSS . azınlıklar ve ç o ğ u Avrupa devletleri üzerinde olumlu bir etki uyandırmıştı.20. Cevap B ÖSS . halkın yaşam düzeyini yükseltmesi Çözüm: Soruda verilen bilgilerden de anlaşılacağı g i b i Fransız ve Rus devrimlerinde sadece egemenlik mücadalesi olmuş. Yüzyılda Osmanlı Devleti konusundan çıkan soru yüz-deleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda % 4. İtalya.473 oranındadır. Devlet yönetiminden sorumlu olanların ilan ettiği bu ferman.D ve E seçenekleri ise eksik olarak İhti­ lallerin özelliklerini vurgulamaktadırlar.1 9 8 4 "Avrupa'da anayasaya bağlı yönetimler oluş­ turulmaya çalışılırken. Fransız ve Rus d e v r i m l e r i n d e bağımsızlık mücadelesi olmamıştır. 20.Osmanlı ülkesinde aşağıdaki g e l i ş m e l e r d e n hangisinin ilk aşaması sayılabilir? A) Laikliğin C) Milliyetçiliğin B) Anayasacılığın ÖSS YILLA ÖYS Toplam Toplam Çıkan Toplam soru soru soru sayısı sayısı sayısı Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 32 1 2 1 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 2 - 1 2 1 1 2 - 1 2 1 1 5 16 1 1 1 2 6 3 10 240 326 566 1981 .226 % 2.1 9 8 1 ^ "Fransız Devrimi. Türk inkılabı İse içeride saltanata dışarıda da emperyalist devletlerin (İngiltere. krallığa ve soylulara karşı. Yunanistan ve Ermenistan) işgallerine karşı yapılmıştır. D) Devletçiliğin E) Islahatçılığın .166 % 1. Fransa. S o r u d a verilen bu açıklama B seçeneği en uygun olanıdır. Osmanlı ülkesinde de Tanzimat Fermanının ilan edilmesi. Türk Devrimi ise saltanata ve eperyalizme karşı yapılmıştır" Buna g ö r e Türk Devrimi hangi özelliği ile Fransız ve Rus d e v r i m l e r i n d e n ayrılmak­ tadır? A) Z u l ü m ve baskı düzenine son verip.C. soyluluğa karşı bir savaş verilmiştir. vatandaşlara siyasal haklar getirmesi B) Ulusal bağımsızlıkla ulusal egemenliği birlikte gerçekleştirmesi C) Eski yönetimi yıkıp yerine yeni bir yöne­ tim getirmesi D) Halkın yaşam biçimini değiştirmesi E) Ayrıcalıklı olanların e g e m e n l i ğ i n e son verip. Rus Devrimi Çarlığa ve soylulara karşı.1 9 9 5 yılları arasında.

İttihat ve Terakki dönemine baktığımızda ise tamamen Almanya hayran­ lığı görmekteyiz. Fransız İhtilali'nin yaydığı insan hakları bütün dünyaya. İşte Türk İnkılabı. Fransa ve Rusya'ya karşı Almanya'ya yakın­ lık göstermiştir. Abdülhamit. Cevap D . Fransız İ h t i l a l i ' n i n g e t i r d i ğ i i l k e l e r d e n çoğu diğer devletler tarafından da benim­ senmiştir. Meşrutiyetin İlanı Çözüm: Seçenekleri verilen olayları olumlu ve olum­ suz olarak iki grupta toplayabiliriz. Türk Kurtuluş Savaşı bütün tutsak ulus­ lara yol göstereci olmuştur. 20. Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n u d e s t e k l e m e ve kalkındır­ ma g ö r ü n ü m ü altında. II. Cevap A 5. I.90 Çözüm: Tanzimat Fermanı azınlıklarla müslümanları kaynaştıran ö n e m l i bir b e l g e d i r .Traplusgarp savaşı ve 31 Mart olayı Osmanlı Devletini olumsuz yönde etkileyen olaylardır. Bu yayılmalar toplumların ihtiyaç duymalarına göredir. ÖSS-1984 I. Bundan dolayı o g ü n l e r d e yaşamış ve bu olayların hepsini görmüş olan Atatürk'te mücadele duygusu ve ülkeyi içine düştüğü durumdan kurtarma azmi gelişmiştir.Dünya Savaşı.bağımsızlık yönüyle bütün tutsak uluslara. Soruda istenen Avrupa'ya benzer bir uygulamanın Osmanlı ülkesinde de görülmesidir. F a k a t . Cevap E j j | 3.1 9 0 9 y ı l l a r ı a r a s ı n d a II. 1 9 0 0 . Osmanlılar ü z e r i n d e k i e t k i s i n i g i d e r e k artıran devlet a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hagisidir? A) İngiltere B) İtalya C) Rusya E) Fransa D) Almanya Çözüm: ! Bu sorunun çözümü için 20. Bu açıkça kanun üstünlüğünün kabul edilmesi demektir. Sanayi inkılabı da Avrupa'da hızlı yayılmıştır. Bu soruya sorudaki anahtar kelimeyi bularak ta cevap verebiliriz. II. Padişah kendi haklarından bir kısmını halkın lehine terketmiştir. Tanzİmatın laiklikle bir ilgisi yoktur. M e ş r u t i y e t z a t e n ö z l e n e n bir hareket o l d u ğ u için herhangi bir o l u m s u ­ zluğu olmadığından insanı harekete geçirmesi düşünülemez.D ve E seçenek­ leri ile çok ilgili değildir.Dünya savaşı B) Balkan Savaşları C) Traplusgarp Savaşı D} 31 Mart (13 Nisan) Olayı E) II. Abdülhamit genellikle dengeli bir politika izlemiş b u n u n l a birlikte özellikle İngiltere.1909-1918 yılları arasında da İtti­ hat ve Terakki Partisi yönetimdeydi. j ÖSS-1989 Yirminci yüzyılın başlarında. çünkü Osmanlıcılığı gerçekleştirmek istiyor Islahatçılık zaten e s k i d e n beri uygulandığı nokta için ilk aşama olamaz. İngiltere ve Fransa'da başlayan Endüstri İnkılabı d a h a s o n r a l a r ı diğer Avrupa devletlerine de yayılmıştır. Evrensellik kavramı ile B. Avrupa'da anayasal yönetimler varken Tanzimat Fermanı'yla da ülkemizde bunun ilk aşaması oluşmuştur. III. Devletçilik ise ekonomik bir modeldir. milliyetçiliğe ise terstir. Buna g ö r e . Olayların m e y d a n a g e t i r d i ğ i etkiler toplumların ihtiyaçlarına göre bazen bölgesi­ ni bazende.C. Yüzyılda Osmanlı Devleti ÖYS-1986 A t a t ü r k ' t e T ü r k M i l l e t i n i bir araya g e t i r i p m ü c a d e l e e t m e ve d e v l e t yapısını yenile me düşüncesini gerçekleştirme azminin g e l i ş m e s i n d e a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hengisi e_n az etkili o l m u ş t u r ? A) I. Balkan Savaşları. Cevap B 4. II. t o p l u m s a l ve siyasal alandaki g e l i ş m e l e r i n e v r e n s e l l e ş m e s i neye bağlıdır? A) Başka toplumların ihtiyaçlarına da cevap vermesine B) Değişmeleri yapan devletlerin kalkınmış olmasına C) Uygulanmasının kolay olmasına D) Büyük devletleri etkilemesine E) İletişim araçlarının yaygınlaşmasına Çözüm: Soruda açıkça evrenselliğin ölçütü sorulmak­ tadır.yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'ni yönetenleri hatırlamamız g e r e k i r . bütün bir dünyayı etkileyebilir.

yeni kurulan Türk -• devletinin temel ilkelerinden biri olmuştur. Selanik ve Girit adalarının kaybı ile bugüne kadar süregelen sorunla bir ilgisi yoktur.Rus Savaşı C) I. Romanya. ÖSS .1 9 8 9 Balkan Savaşları s o n u n u d a yapılan antlaş­ malarla Edirne ve Kırklareli Türkiye'ye. B ü y ü k devletler 1914 yılı b a ş l a r ı n d a L o n d r a ' d a İmroz. Cevap A .C. Kavala Bulgaristan'a Yanya. Yanya. ÖSS-1992 91 Osmanlı İmparatorluğumun parçalanmasın­ da etkili olan "milliyetçilik". diğerlerini de Yunanistan'a verdiler. 1913'te yapılan İstanbul ve Atina Antlaşmalarıyla böl­ genin nüfus ve etnik yapısına bakılmadan Yunanistan ve Bulgaristan'ın sınırları belirlen­ miştir . K a r a d a ğ ve S ı r b i s t a n ' a karışı başarılı olamayarak Londra Antlaşma siya Midye-Enez hattının batısını kaybet­ miştir. Cevap E 8.1992 B i r i n c i Balkan Savaşı'nın s o n u n d a . Bu duruma diğer devletler İtiraz ederek yeni bir sorun doğurdular. Karadağ ve Bulgaristan tarafından doldurulmak istenmesi de yeni bir anlaşmazlığa neden oldu. Sırbistan. Bulgaristan.B. B u iki d u r u m d a . Demekki Milliyetçilik akımı bağımsızlık mücadalesine büyük bir güç katmıştır.1 9 9 1 Midilli Adası. ÖYS .C ve D seçeneklerinin Kavala. Balkan ü l k e l e r i n i n kendi aralarında anlaşmazlığa d ü ş m e l e r i n i n nedeni aşağıdakiler den hangisidir? A) Alınan toprakların paylaşılmasında sorun çıkması B) Bulgar Kilisesi'nin özerklik kazanması C) Osmanlıların Balkanlar'da ıslahat hareket­ lerini geciktirmesi D) Balkanlardan Anadolu'ya göç edenlerin sayısının artması E) O s m a n l ı l a r ı n E d i r n e ' y i geri almak için harekete geçmesi Çözüm: I. Cevap A i I. hangi savaş s o n u n d a O s m a n l ı e g e m e n ­ liğinden çıkmıştır? A) Balkan Savaşı B) 1877-1878 Osmanlı .Balkan Savaşında Osmanlı Devleti Yunanis­ tan. B o z c a a d a ve dışında k a l a n O n i k i adayı İtalya'ya. Türk milleti de örgütlenerek Kurtuluş Savaşı'nda bu akımın g ü c ü y l e bağımsızlığını k a z a n d ı .20.Dünya Savaşı D) Trablusgarp Savaşı E) Kurtuluş Savaşı Çözüm: ÖYS .Yüzyılda Osmanlı Devleti 6. Bu antlaşmayla Ege Adalarının gele­ ceği büyük devletlere bırakılmıştı.Balkan Savaşı s o n u n d a yapılan Londra Antlaşması'yla Bulgarlar Osmanlı Devleti'nden çok büyük bir toprak parçası elde etti­ ler. M i l l i y e t ç i l i k t e n y a r a r l a ­ narak ulaşılmak i s t e n e n amaç a ş a ğ ı d a k i lerden hangisidir? A) Bağımsızlık mücadelesinde güç kazanmak B) Yeni ittifakların oluşmasını engellemek C) Yabancı sermayeyi sınırlı tutmak D) Komşu devletlerle dostluk İlişkileri kurmak E) Gelenek ve görenekleri sürdürmek Çözüm: M i l l i y e t ç i l i k akımı O s m a n l ı t o p r a k l a r ı n d a yaşayan bütün azınlıkları harekete geçirmiş sonuçta İmparatorluk dağılmaya başlamış ve yeni devletler k u r u l m u ş t u . Bu d u r u m u n y o l açtığı ve g ü n ü m ü z e kadar süregelen sorun aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Ege hava sahası B) Anadolu'ya yakın olan Yunan adalarının durumu C) Ege denizi kıta sahanlığı D) Kıbrıs Adası'nın d u r u m u E) Batı Trakya'da kalan Türkler'in durumu Çözüm: Balkanlarda Osmanlı hakimiyeti yaklaşık 500 yıl s ü r m ü ş t ü r . Sakız Adası ve Batı Trakya. Bunun yanında Osmanlı Devleti'nin b ö l g e y i terketmesiyle m e y d a n a gelen boşluğun Yunanistan. Cevap A 9- 7.D ve E seçenekleri ise milliyetçiliğin hem o l u m l u h e m d e o l u m s u z yönlerini birlikte sağlayamazlar. Selanik ve Girit Adası Yunanistan'a verilmişittir. Bu d u r u m g ü n ü m ü z e kadar devam ede gelen d ı ş a r ı d a k a l a n T ü r k l e r s o r u n u olarak ortaya çıkmıştır. A. A. B u yıllar i ç i n d e T ü r k l e r Balkanlar'm her bölgesine yerleştiler.

Cevap D 12. Cevap A j j . ilkokul ve ortaokullarda öğretimlerinin Türkçe olması gibi hükümler yer almıştır.Akkerman 1826.sorunun bir benzeridir.92 20. Diğer savaşları t a m a m ı y l a k a y b e d e n O s m a n l ı Devleti devamlı toprak kaybederek küçülmüş böylece 20. 10.soruda antlaş­ manın ismi verilerek ne anlama geldiği sorul­ muş bu s o r u d a da anlaşmanın ismi sorulmuştur. B u l g a r i s t a n ile i l g i l i o l a r a k aşağıdakilerden hangisinin bir gösterge­ sidir? A) Milliyetçilik anlayışının önemini yitirdiğinin B) Azınlıklar arasında dini duyguların zayıf ladığının C Diğer Balkan ülkeleriyle e k o n o m i k işbir­ liğine gidildiğinin D) Azınlık haklarının korunacağına güvence verildiğinin E) K o m ş u ülkelerle olan sınır anlaşmazlık­ larının bittiğinin Çözüm: Soru kökünde de belirtildiği gibi Bulgaristan sınırları içinde kalan Türklere.1 9 9 3 O s m a n l ı Devleti ile B u l g a r i s t a n a r a s ı n d a 1913 yılında yapılan İstanbul Antlaşmasında B u l g a r i s t a n ' d a kalan Türklerin m ü l k e d i n ­ mesi. Çözüm: Osmanlı Devleti 19. Biri Rusya diğeri Avusturya ile. bu antlaşma ve sözleşmelerle Osmanlı Devleti devamlı toprak kaybetmiştir. A . Kıbrıs'ın İngiltere'ye devri 1878. O s m a n l ı Devleti'nin sınırlan daralırken sınır içindeki nüfusu gitgide art­ maktaydı. Türklere azınlık s t a t ü s ü n ü vermiş ve her türlü haklarını güvence altına almıştır. diğeri de 1 8 9 7 ' d a Yunanistan'a. Balkan Savaşlarından sonra Bulgaristan'la yaptığımız anlaşma İstanbul Antlaşması'dır.Cezayirin k a y b e d i l m e s i 1830. Cevap B 1 0 . B . D ü n y a Savaşı"nın galipleri arasında.yüzyılda girdiği savaşlar­ dan sadece İki tanesinde yenilmemiştir. ve E s e ç e n e k l e r i n e b a k t ı ğ ı m ı z d a güvence anlamına gelen bir ifade yoktur. Sırasıyla Bükreş 1812. Tabii kaybedilen toprak­ lardaki Türk ve Müslüman nüfus hemen ya da uygulanan politikaların etkisiyle bulun­ dukları t o p r a k l a r d a n g ö ç ederek Osmanlı sınırlan içine yerleşerek kendilerini güvenc­ eye aldılar. İstanbul A n t l a ş m a s ı n d a yer alan bu . B. Edirne 1829. Atina 1913'te Yunanistan ile Z i ş t o v i : 1791'de Avusturya ile. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin sonuçlarından biridir? A) Savaşlarda kaybedilen yerlerden gelen göçlerin B) Osmanlı toplumunun değişik etnik yapıda olmasının C) Savaşların d a h a çok.yüzyılda.yüzyıla kadar gelmiştir. Diğer antlaşmaların hangi devletle yapıldığını hatırlayalım.Bİri 1853'de Kırım Savaşı'nda Rusya'ya. Doğu Rumeli'nin kaybı 1885.D ve E s e ç e n e k l e r i i l g i s i z ve e k s i k yorumlar içerdiklerinden cevap olamazlar.sınırlardaki çatış­ malardan çıkmasının D ) S a v a ş l a r d a ele g e ç e n esirlerin sayıca fazla olmasının E) Köyden kente göçenlerin artmasının 11.h ü k ü m l e r . Belgrat: 1739'da iki devletle yapılmıştır. müftülerini kendilerinin seçmesi. kendi vatan­ daşlarına tanıdığı bütün hakları tanıyacağını İstanbul Antlaşmasıyla g ü v e n c e vermiştir. ÖSS-1995 XIX. ÖYS-1994 Balkan S a v a ş l a r ı n d a n sonra B u l g a r i s t a n ' d a y a ş a y a n T ü r k l e r e azınlık s t a t ü s ü ver­ ilmesi a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinin bir sonucudur? A) Lozan Antlaşması B) İstanbul Antlaşması C) Atina Antlaşması D) Ziştovi Antlaşması E) Belgrat Antlaşması Çözüm: lO. C . Berlin 1878.C. ÖSS . Yüzyılda Osmanlı Devleti L o z a n : 1 9 2 3 ' t e T ü r k i y e ile l .

D s e ç e n e ğ i . d o ğ u kültürünün etkisiyle giyilen fes ve benzeri giysiler kaldırılıyor yerine çağ­ daş kıyafetler giyiliyor bu da bir inkılaptır.i E s a s i a d ı y l a ilk anayasa yürürlüğe konulmuştu. O s m a n l ı hukuk sistemi olan Mecelle'den vazgeçilerek Medeni kanunun kabul'u bu da büyük bir inkılaptır. Osmanlı sınırları i ç i n d e y a ş a y a n b ü t ü n t o p l u m l a r Osmanlı o l a r a k d e ğ e r l e n d i r i l m i ş t i r .yüzyılda devletin kurtarılması için birlik ve bütünlüğün sağlanması amaçla­ n a r a k 1 8 7 6 ' d a K a n u n .yüzyılda yaptığı ısla­ hatların öncekilerden ayrılan önemli bir özel­ liği vardı. A seçeneği. ÖSS . ÖYS . Osmanlı Devleti yerine Türkiye kurulduğuna göre büyük bir İnkılaptır. ırk v e m e z h e p a y r ı m ı gözetilmeksizin "Osmanlı" sayılmıştır. dilden insan yaşamakta idi. din ve mezhep ayrımı yapmayan bir anlayışa sahip o l d u ğ u için Osmanlıcılık görüşüne zıt­ tır. D ve E seçenekleri de eksik yorumlarından dolayı cevap olamazlar. E seçeneği. B u n u n b i r s o n u c u o l a r a k t a B. Bu durum Osmanlı İmparatorluğu'nda aşağıdakiferden hagisine gereksinim d u y u l d u ğ u n u n bir g ö s t e r g e s i d i r ? A) Ümmetçilik anlayışının korunmasına . Etnik grupların f a z l a o l m a s ı . Fakat meclis hükümetinden kabine sistemine geçişte t o p l u m u n yaşam düzeyini etkileye­ cek bir durum yaşanmamıştır. Cevap C i 15. Cevap A A) Osmanlı İmparatorluğu yerine ulusal ege­ menliğe dayalı bir devletin kurulması. A seçeneğinde verilen ümmetçilik anlayışı.1 9 9 5 Osmanlı İmparatorluğunun toplumsal yapısının çeşitli etnik g r u p l a r d a n oluşması aşağıdakilerden hangisinin gelişmesini engellemiştir? A} B) C) D) E) : Millet olgusunun Merkeziyetçiliğin Uluslararası ticaretin Kültürel çeşitliliğin Hoşgörünün 14. B) Arap harfleri yerine yeni Türk harflerinin kabul edilmesi C) Meclis h ü k ü m e t i sistemi y e r i n e k a b i n e sistemine geçilmesi D) Mecelle yerine M e d e n i Kanun'un k a b u l edilmesi E) Fes ve benzeri başlıkların yasaklanarak şapka giyilmesi . O s m a n l ı c ı l ı k z a t e n azınlık k a v r a m ı n ı o r t a d a n k a l d ı r m a y a ç a l ı ş m a k t ı r . 19. Aşağıdakilerden hangisi niteliğinde bir g e l i ş m e d e ğ i l d i r ? inkılap Çözüm: Osmanlı İmparatorluğunda bir çok ırk. Cevap C 13. din. Bu soru şimdiye kadar İnkılap Tarihi çerçevesinde çıkmış ilk s o r u d u r . m i l l e t o l g u s u n u n fazla geliştirmesini engellemiştir.Yüzyılda Osmanlı Devleti 93 Çözüm: Soruda da belirtildiği gibi inkılap köklü değişiklikleri ifade e t m e k t e d i r .1995 Bir devletin dayandığı ilkelerin ve toplumun yaşam düzeninin hızla ve ileriye d ö n ü k bir şekilde değişmesine inkılap diyoruz. 1789 Fransız ihtilâli'nin yaydığı miliyetçilik akımının zarar­ larının ortaya çıktığı tarihe kadar Osmanlı Devletî'nde millet kavramı hiç bir zaman Ön plana çıkamamıştır. Arap harflerini k u l l a n m a k t a n v a z g e ç e r e k yeni harflerin k a b u l e d i l m e s i önemli bir İnkılaptır.2D. B u s o r u y u ç ö z e r k e n yukarıdaki tanımı kapsayan ifadenin seçenekler de olup-olmadığına bakacağız.1 9 9 5 1876 Anayasast'yla Müslüman olsun olmasın O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u sınırları içinde y a ş a y a n l a r d i n .D v e E seçenekleri gelişmiştir. B s e ç e n e ğ i .B) Azınlık haklarının sınırlandırılmasına C) Birlik ve beraberliğin korunmasına D) Geleneklere bağiı kalınmasına E) Saltanat sisteminden vazgeçilmesine Çözüm: Osmanlı Devleti'nin 19. ÖSS .

A ve B seçenekleri partinin etkinliğini artırmıştır. O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u n u n y ö n e ­ timine tek başına egemen olmuştur? A) Hareket Ordusu'nun kurulması B) 31 Mart Vakası C) Babıâli Baskını D) Vatan ve Hürriyet Cemiyetinin kurulması E) Osmanlı Ordusu'nun Kafkasya Cephesi'nde yenilmesi Çözüm: İttihat ve Terakki Partisi 1889'da kurulmuştur. D seçeneği partinin kuruluşu olduğundan. Babıali Baskını (23 Ocak1913) ile de yöneti­ mi tamamen ele geçirmiştir. Yüzyılda Osmanlı Devleti 16. Kuruluşundan itibaren partinin Osmanlı Devleti üzerindeki etkisi giderek artmıştır. E s e ç e n e ğ i d e 1915 yılı başlarında m e y d a n a geldiği için cevap olamazlar. ÖYS .94 20. Cevap C \ .1995 Aşağıdakilerden hangisiyle İttihat ve Terakki Partisi.

BÖLÜM D Tf 1981 -1995 ÖSS .L D Ü N Y A SAVAŞı VE G E L I Ş M E L E R 1. ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 2. Bu seçeneklerde Osmanlı Devleti'nin kayıpları çok açıkça belirtilmiştir. Dünya Savaşı'nın uzaması C) Yarım milyona yakın insanın Ölmesi D) İngiliz ve Fransız donanmalarının büyük kayıplar vermesi E) Rusya'nın l. Fakat C seçeneği bunlardan çok farklıdır. 1. Bu maddenin hiçbir sınırla­ masının ve şarta bağlı olmamasının sonucu A n a d o l u c i d d i bir tehlike ile karşı karşıya geldi.ÖYS SORULARI ANALİZİ ÖSS . ÖYS . Cevap C FYILLAI tr ÖSS Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı ÖYS Toplam Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990.5 : % 4. D ü n y a Savaşı v e G e l i ş m e l e r k o n u s u n d a n çıkan soru yüz-deleri: 2.710 oranındadır. 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 1 17 18 17 15 16 16 25 3 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 3 1 1 - 1 - 1 1 1 2 1 2 2 2 2 1 1 1 2 1 1 25 25 25 25 25 25 26 26 1991 1992 1993 1994 1995 1 2 1 15 1 3 1 21 16 16 17 1 - 240 6 326 566 1981 .telsiz ve telefonlar İtilaf Devletleri'nce denetlenecektir E) B ü t ü n d e m i r y o l l a r ı . Türklerin dene­ t i m i n d e kalan Anadolu topraklarınında elden çıkabileceği anlamına gelmektedir? A) Osmanlı devleti diğer devletlerle bütün ilişkilerini kesecektir B) Sınırların k o r u n m a s ı ve g ü v e n l i ğ i n sağlanması ile görevli olanlar dışındaki bütün Osmanlı ordusu terhis edilcektir C) İtilaf devletleri. D ve E s e ç e n e k l e r i i n c e l e n d i ğ i n d e Osmanlı Devleti'nİn uyacağı hükümlerin tanımı ve sınırlaması yapılmıştır.1995 yıllan arasında. Dünya savaşından çekilmesi . B . B u n d a n dolayı m a d d e l e r i n d e ğ i ş i k y o r u m l a n m a s ı mümkün değildir. İti­ laf devletlerine hiçbir sınırlama getirilmeden güvenliklerini tehdit edici durumlarda işgal hakkı vermiştir.601 : % 3.1 9 8 1 M o n d r o s Ateşkes A n t l a ş m a s ı n ı n aşağıda­ ki maddelerinden hangisi.1 9 8 2 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i "Çanakkale Savaşı"ntn s o n u ç l a r ı n d a n biri değildir? A) İtilaf Devletlerinin Ruslara gerekli askeri yardımı yapamaması B) l. İtilaf devletleri'nin denetimi altına alınacaktır Çözüm: A .güvenliklerini tehdit edici durumlarda stratejik noktaları işgal ede bilecektir D) Hükümet haberleşmesi dışında.

R o m a n y a 1 8 7 8 . D ve E s e ç e n e k l e r i y ö n ü y l e Osmanlı Devleti 1914 yılı başlarında her alanda büyük s ı k ı n t ı l a r i ç i n d e y d i . Fransa ve Rusya'ya karşı bir s ı ç r a m a tahtası olarak k u l l a n a b i l m e k için g e ç i ş y o l l a r ı ü z e r i n d e b u l u n a n .Dünya Savaşına sokmak isteyen devlet Almanya'dır. Belçika 1830.B. C s e ç e n e ğ i ise son yüzyılın savaşlarında devamlı kaybederek bir tercübe kazanmıştı. Osmanlı Devleti'ni de Birinci Dünya Savaşı'na s o k m a y a çalış­ malarında Osmanlı Devleti'nin hangi özel­ liği ö n e m l i bir etken o l m u ş t u r ? A) Askeri gücü B) Jeopolitik konumu C) Savaş tecrübesi D) Ekonomik gücü E) Siyasal yapısı Çözüm: Osmanlı Devleti'ni I. A . Y u g o s l a v y a 1919 d a .1982 1917'de Rusya'da 1933'te A l m a n y a ' d a ve 1922'de İtalya'da g ü ç l e n e n siyasal akım­ ların ortak y ö n ü a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i ­ sidir? A) Milletler Cemiyeti'ni tanımamaları B) İnsan haklarını savunmaları C) Liberal demokrasiye karşı olmaları D) Versay Antlaşmasına tepki göstermeleri E) Wilson prensiplerini onaylamaları Çözüm: R u s y a ' d a o r t a y a çıkan k o m ü n i s t r e j i m i n . Polonya 1919'da.Polonya E) Avusturya .D ve E s e ç e n e k l e r i ile a n c a k bu üç siyasal akımın ayrı ayrı d ü ş ü l m e s i halinde aralarında bir ilişki kurulabilir. A. 6. T ü r k M i l e t i ' n i n Mk tepkisi ne olmuştur? A) Yeni bir hükümet kurmak B) Direnme cemiyetleri kurmak C) Saltanatı kaldırmak D) Düzenli bir ordu kurmak E) Yeni bir meclis oluşturmak C) Arnavutluk .1983 Bazı b ü y ü k devletlerin. Karadağ 1878. ÖYS . Cevap C j 5. E seçeneğinde verilen d u r u m ise Rusya'da Bolşevik ihtilaii'nin meydana gelmesinin bir sonucudur. Diğer devletlerin de kuruluş tarihlerini ver­ erek 1918 yılından s o n r a kurulan ve aynı seçenekte verilen üç devleti bulalım. ÖSS .Fransız ortak donanmasının saldırı­ sıyla başlayan Çanakkale Cephesi Savaşları 18 Mart 1915'te Boğazı g e ç m e g i r i ş i m i n i n başarısızlıkla bitmesiyle sonuçlandı. G ö r ü l d ü ğ ü gibi son dört d e v l e t i n k u r u l u ş tarihleri aynıdır. A. ÖYS .96 Çözüm: İngiliz .C ve D seçeneklerinde verilen olaylar Çanakkale Savaşları'nın önemli sonuçlarıdır. geniş coğrafyasına savaşı y a y m a k ve rakiplerini o y a l a m a k a m a c ı y l a O s m a n l ı Devleti'ni savaşa sokmaya çalışmıştır. H o l l a n d a v e D a n i m a r k a 'nın k u r u l m a s ı y e n i ç a ğ a kadar uzanmaktadır.Macaristan .Karadağ D) Yugoslavya . fakat Yugoslavya Çekoslavakya ve Polonya aynı seçenektedir.1984 B i r i n c i D ü n y a Savaşı'ndan s o n r a ülkem­ izin d ü ş m a n l a r tarafından işgat edilmesine Osmanlı h ü k ü m e t l e r i n i n kayıtsız kalmaları k a r ş ı s ı n d a .B.Danimarka ÖYS . İ s v i ç r e .1 9 8 2 Birinci Dünya Savaşı s o n u c u n d a k u r u l m u ş olan üç yeni devlet aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Bulgaristan . Bulgarsitan 1908.İsviçre . Bu yönüyle bu seçenek­ ler cevap olamazlar.Romanya B) Hollanda .Dünya savaşı ve ueıışmeıer | I i Seçeneklerde verilen 15 devletten Avustur­ y a . Cevap B i j | 4. Çekoslavakya da 1919'da k u r u l m u ş t u r . Çanakkale Savaşları ile dolaylı bir ilgisi vardır. Macaristan 1919. Cevap D 3.Yunanistan . A l m a n y a ve İtalya'da o r t a y a çıkan Faşist rejimin ortak yönü çok partili liberal demokrasiye karşı olmalarıdır. Sırbistan 1878. Cevap E Çözüm: 1.Çekoslavakya . Almanya rakibi olan İngiltere.Belçika .Sırbistan .

İtalya'nın s a v a ş a girmesi ise Avusturya'yla ilgilidir. A ve E seçenekleri de eksik yorumlardır. Bu ö r g ü t l e r d i r e n m e cemiyetlerini ortaya çıkardı. j ÖYS . Cevap B I i | 10. ÖYS . ÖYS -1987 Osmanlı D e v l e t i ' n i n I. ÖYS-1985 Birinci Dünya Savaşı'nın uzamasına aşağı­ daki c e p h e l e r d e n h a n g i s i n i n n e d e n olduğu söylenebilir? A) Kafkasya B) Çanakkale E) Irak C) Kanal 9.D ve E seçenekleri Kurtuluş Savaşı'nın aşamalarıdır. Bunun üzerine tehlike boyutlarının artması Türk milletini örgütlendirmeye yöneltti. Bu işgal İngilizlere güvenliklerini tehdit edici stratejik bölgelerin işgal hakkının t a n ı n m ı ş o l m a s ı e t k i l i d i r . Z a t e n u l u s ç u l u k ü m m e t ç i l i ğ e zıt o l a r a k ortaya çıkmış ve bu iki akım devamlı olarak mücadele etmişlerdir. Bunun üzerine geniş bir coğrafya ü z e r i n d e t o p r a k l a r ı b u l u n a n Osmanlı t o p r a k l a r ı n a s a v a ş sıçramıştır.1987 I.Çözüm: M o n d r o s ' u n i m z a l a n m a s ı n d a n s o n r a İtilaf devletleri y o r u m a açık o l a n 7 .Dünya Savaşı sırasında İngilizlerin olumsuz propagandalarına uyarak aynı dinden olan kardeşlerini arkadan vurmada tereddüt etmediler. Cevap B 8. Bu işgal hala bu bölgelerde barışın sağlanamamasında etkilidir.1 9 8 8 İngiltere Musul'u aşağıdakilerden hangi­ sine dayanarak işgal etmiştir? A) Mondros Ateşkes Antlaşması B) Sevr Antlaşması C) Lozan Barış Antlaşması D) Mudanya Ateşkes Antlaşması E) Ankara Antlaşması Çözüm: ) ] İngilizler Musul'u 3 Kasım 1918 yılında işgal etmişlerdir. İngilizler petrol b a k ı m ı n d a n z e n g i n olan b u b ö l g e y i işgal e d e r e k ö n e m l i b i r n o k t a y ı k o n t r o l altına aldılar. Burada büyük bir başarısızlığa uğrayan İ n g i l i z . aşağıdaki görüşlerden hangisinin geçerlil­ iğini yitirdiğini gösterir? A) B) C) D) E) Halkçılık Ulusçuluk Ümmetçilik Devletçilik Medeniyetçilik | | i j Çözüm: Türklerle Araplar 1917 yılına kadar birlikte yaşadılar.Dünya s a v a ş ı ' n a girmesi.İttifak Devletleri'nin lehine döndür­ müştür B) Savaşı. Cevap B 7. m a d d e d e n yararlanarak A n a d o l u ' y u İşgal e d i y o r l a r d ı . Cevap  \ j I i j ! .F r a n s ı z g ü ç l e r i O s m a n l ı Devleti'ni savaş dışı bırakamayınca savaş hem u z a m ı ş h e m d e g e n i ş b i r a l a n a yayılmıştır. Bu durum iki taraf arasında müslümanlığın m e y d a n a g e t i r d i ğ i ümmetçilik anlayışının tamamen bittiğini gösterir.Dünya S a v a ş ı ' n d a A r a p l a r ı n T ü r k l e r e k a r ş ı İngilizlerle b i r l i k t e h a r e k e t e t m e s i . Ankara ise 1921'de yapılmıştır. Bu İki t o p l u m u n ortak noktası m ü s l ü m a n olmalarıdır. Cevap C D) Filistin Çözüm: İtilaf devletlerinin büyük hayallerle girdiği ve büyük sonuçlar beklediği cephe Çanakkale Cephesidir. A. savaşın g i d i ş i ü z e r i n d e nasıl b i r etkide bulunmuştur? A) Savaşı. Fakat Osmanlı Hükümeti M o n d r o s ' u n şart­ larına göre etkisiz hale gelmiş o l d u ğ u n d a n işgallere kayıtsız kaldı.C. Mudanya 1922de. Sevr 1920'de.daha geniş bir alana yaymıştır C) Amerika Birleşik D e v l e t l e r i ' n i n s a v a ş a girmesini hızlandırmıştır D) İtalya'nın savaşa girme olasılığını artırmıştır E) Dünya güçler dengesini kurmuştur Çözüm: Osmanlı Devleti'nin savaşa girmesiyle (12 Kasım 1914) Almanya'nın Avrupa'dakİ savaş yükü hafiflemiş ve İtilaf devletlerine yenilmekten kurtulmuştur. Ancak Araplar I. Lozan 1923de. Amerika'nın savaşa g i r m e s i A l m a n y a ' n ı n tutumu üzerine o l m u ş .

B u l g a r i s t a n ve Osmanlı Devleti ile o l m a k üzere beş barış antlaşması yapıldı. Bu barış antlaşmaları genellikle A. Bu d u r u m u n nedeni aşağıdakilerden han­ gisidir? A) Rusya'nın Birinci Dünya Savaşından çekilmesi B) Rusya'da iç karışıklıkların devam etmesi C) Türklerin Çanakkale Cephesinde başarılı olması D) İngiltere ve Fransa'nın Rusya'dan daha çok İtalya'nın dostluğuna önem vermesi E) Türklerin Muş ve Bitlis'i Ruslardan geri alması Çözüm: Gizli a n t l a ş m a l a r 1915-17 yılları a r a s ı n d a İngiltere. Cevap A E) Medeniyetçilik Çözüm: Osmanlıcılık. Nöyyi ve Sevr'dir. Arnavutların I. İngiliz­ lerin de yenilebileceği kanaati doğmuştur.C.Dünya Savaşı s o n u n d a i m z a l a n a n a n t l a ş m a l a r ı n ortak Özelliklerinden biri d e ğ i l d i r ? A) Yeni devletlerin kurulmasını sağlama B) Yeni siyasal rejimler öngörme C) Askeri sınırlamalar getirme D) Bazı devletlerin sınırlarını değiştirme E) Ekonomik yükümlülükler içerme Çözüm: I . Balkanlarda görülen isyanlar. Gizli antlaşmalar Rusya'da çıkan Bolşevik İhtilalinden sonra dünya kamu oyuna Bolşevikler tarafından duyurulmuştu.1 9 8 9 Mustafa Kemal'in tanınması ve Milli m ü c a d e l e d e ö n d e r olarak kabul e d i l m e s i n de aşağıdakilerden hangisinin etkisi en çoktur? A) Çanakkale Savaşını kazanması B) Derne'de İtalyan kuvvetlerini durdurması C) Muş'u ve Bitlis'i Ruslardan geri alması D) Halep'in kuzeyinde düşmanı durdurması E) Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurması Çözüm: Sonuçları bakımından daha etkili olan olaylar kahramanlarını daha çabuk tanıtırlar. gizli anlaşma­ larda Boğazlar ve Doğu Anadolu BÖlgesi'nin Rusya'ya verilmesi kararlaştırılmışken.1989 Birinci Dünya Savaşı sırasında. Bu iki fikir akımının başarısızlığı aslında Avrupa'nın etkisiyle yayılan milliyetçiliğin olumsuz etkilerinden kaynaklandı. Bu özellik antlaşmaların bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Mondros Ateşkes Anlaşmasında böyle bir hüküm yer almamıştır. Triyanon. Bu yeni anlayış aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Milliyetçilik C) Devletçilik B) Islahatçılık D) Laiklik 1 1 . Bu olayın sömürgelerde bile etkileri olmuştur. Bu antlaşmalar: Versay. Bundan dolayı Rusya'ya Doğu Anadolu'ya işgal hakkı verilmemiştir.hem de Türk milletini kurtuluş için ümitlendirmiştir.Dünya Savaşı sırasında Arapların ayaklanmaları s o n u c u n d a başarıya ulaşmasının mümkün olmadığı görüldü. ÖYS-1990 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i I. D ü n y a S a v a ş ı ' n ı n s o n u n d a Almanya.D ve E seçeneklerinde verilen gelişmeleri içermektedir. İtalya ve Rusya arasında yapılmıştır. Bu savaş hem Mustafa Kemal'in tanınmasını sağlarken. Sen Germen. ÖSS-1990 Osmanlı İmparatorluğunun son döneminde İslamcılık ve Osmanlıcılık anlayışları etkilerini yitirirken yeni bir anlayış güç kazanmıştır. 12. M a c a r i s t a n . Anadolu'daki Ermeni olayları Osmanlıcılık düşüncesinin gerçekleşmesinin m ü m k ü n olmadığını gös­ t e r d i .98 1. beklenenin aksine gelişmiş bir olay g ö r m e k t e y i z : Ç a n a k k a l e Savaşları. B seçeneğinde verilen yeni siyasal rejimler ö n g ö r m e d o ğ r u d a n i ç i ş l e r i n e karışma anlamına geldiğinden bir barış antlaşmasın­ da yer alması mümkün değildir. Fransa. Cevap A 14. İslamcılık d ü ş ü n c e s i n i n ise Balkan Savaşları sırasında.Dünya Savaşı ve Gelişmeler 13. ÖSS . ÖYS . S e ç e n e k l e r d e k i olayları incelersek tarihinakışına y ö n vermiş. dış devletlerin kışkırtmaları. Cevap B Cevap A . A v u s t u r y a . Rusya ihtilalle bereber Bolşevikler tarafından savaştan çekilmiş böylece savaşın sonucun­ dan olumlu ya da olumsuz etkilenmesi asgariye inmiştir.

1 9 9 4 B i r i n c i D ü n y a S a v a ş ı ' n d a n s o n r a imza­ l a n a n S e n j e r m e n A n t l a ş m a s ı ile aşağı­ d a k i l e r d e n hangisi bağımsız bir devlet olarak ortaya çıkmıştır? A) Arnavutluk B) Romanya C) Çekoslavakya j ! j D) Sırbistan E) Karadağ . Ö Y S . ÖYS-1992 Mekke ve Medine'nin b u l u n d u ğ u Hicaz'ın Osmanlı e g e m e n l i ğ i n d e n çıkması. ÖYS . Bu s o r u d a s e b e p . Kolayın s o n u c u ikinci olayın nedeni olmuştur. Filistin.1 9 9 1 Aşağıdaki d e v l e t l e r i n h a n g i s i n d e B i r i n c i Dünya Savaşı s o n u n d a r e j i m d e ğ i ş i k l i ğ i olmuştur? A) Fransa B) Almanya C) İngiltere Çözüm: Osmanlı Devleti I. T r i y a n o n M a c a r i s t a n ile İtilaf D e v l e t l e r i arasında 6 Haziran1920'de.Çözüm: Brest-Litovvsk A n t l a ş m a s ı : Rusya ile İttifak devletleri arasında 3 Mart 1918'de .s o n u ç ilişkisi vardır.Dünya Savaşında Kanal. Versay Antlaşması'yla Polanya'ya bırakmış o l d u ğ u yerleri geri almak. Sen G e r m e n A v u s t u r y a ile itilaf devletleri arasında 10 Eylül 1919 da. Almanya savaşı mağlup olarak bitirdiği için en zor d u r u m d a k a l a n ü l k e i d i .1991 Bulgaristan'ın Birinci Dünya Savaşı'nın s o n u n d a İtilaf Devletleriyle yaptığı antlaş­ ma a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) Brest Litovvsk Antlaşması B) Triyanon Antlaşması C) Sen Germen Antlaşması D) NÖyyi Antlaşması E) Versay Antlaşması . B u n d a n dolayı ülke i ç i n d e a r t a n t e p k i l e r s o n u c u r e j i m değişikliği yaşanmıştır. a ş a ğ ı ­ daki savaşlardan hangisinin bir sonucudur? A) Doksan Üç Savaşı B) Birinci Balkan Savaşı C)Trablusgarp Savaşı D) Birinci Dünya savaşı E) İkinci Balkan Savaşı i i j j I \ j | j 19.1994 Birinci Dünya Savaşı'nda yenilen Almanya. ÖSS . Ö Y S .15. V e r s a y Antlaşması Almanyayı e k o n o m i k ve askeri yönden adeta ç ö k e r t m i ş t i .Japonya ve İsveç bir tarafa.Hicaz ve Irak cephelerindeki savaşları kazanamayınca bu bölgeleri 1917 yılından itibaren terketmeye başladı. Bu fırsatı iyi değerlendiren Hİtler ikditarı ele geçirmiş ve yeni bir savaşın o l u ş m a s ı n a o r t a m h a z ı r l a y ı c ı hareketlere girişmiştir.Dünya savaşına kadar devam etmiştir. Cevap B 17. Cevap D i I j | [ İ j D) İsveç Çözüm: E) Japonya S e ç e n e k l e r d e v e r i l e n d e v l e t l e r i I.Dünya Savaşına neden olduğu anlaşılmaktadır. Versay ise Almanya ile İtilaf Devletleri arasın­ da 28 Haziran 1919'da yapılmıştır Cevap D 16. Bundan sonra bu bölgeler İngiliz ve Fransız sömürgesine girmiş ve II. Nöyyi Bulgaristan ile İtilaf Devletleri arasında 27 Haziran 1919'da.Dünya Savaşının sonucuna göre galip ve mağlup olarak İki g u r u p t a t o p l a m a k g e r e k i r : Almanya bir tarafa.Fransajngiltere. Bu d u r u m Birinci ve (kinci Dünya Savaş­ ları arasında nasıl bir ilişki o l d u ğ u nu gös­ terir? A) İki savaşta da çok sayıda cephe açılmıştır B) Birinci Dünya Savaşı öncesindeki bloklaş­ malar günümüze kadar devam etmiştir C) Savaşların ikisi de aynı hükümleri içeren antlaşmalarla sonuçlanmıştır D) B i r i n c i savaşın s o n u c u ikinci savaşın başlamasına ortam hazırlamıştır E) İki savaşın sonunda da Avrupa'nın siyasi yapısı korunmuştur Çözüm: Soru kökünde Amanya'nın Versay Antlaşma­ sıyla P o l o n y a ' y a bırakmış o l d u ğ u yerleri almak d a h a s o n r a P o l o n y a ' y ı işgal etmiş bunun da II. için daha sonra P o l a n y a ' n ı n batı b ö l g e s i n i işgal etmiştir. Almanya'nın bu tutumu karşısında İngiltere ve Fransa barışı korumaya çalışmışlarsa da İkinci Dünya Savaşı'nın çıkmasını engelleye­ memişlerdir. i j i Cevap D 18.

1994 1915-1917 yıllan arasında Osmanlı Devleti'nin parçalanmasıyla ilgili olarak Fransa.Dünya savaşı'na girmesi Çözüm: 11. B u o l a y ü ç ö n e m l i sonuç doğurmuştur: 1. İngiltere. Bu dört devlet arasından Rusya'da. ÖYS . Ancak bu antlaşmaların pay­ l a ş ı m p l a n ı d a h a sonraları d e ğ i ş i k l i ğ e uğramıştır.sorunun bir benzeridir. R o m a n y a . Cevap B .700 Çözüm: Seçeneklerde verilen devletlerin k u r u l d u ğ u t o p r a k l a r I. Bu ilkeler y e n i l e n d e v l e t l e r için bir umut kapısı olmuştur. Paylaşım planındaki d e ğ i ş i k l i k aşağıdakilerden h a n g i s i n i n sonuçlarından biridir? A) Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması B) italya'nın Anadolu'da işgal ettiği topraklar­ dan çekilmesi C) Rusya'nın savaştan çekilmesi D) Fransa ile İngiltere arasında görüş ayrılığı çık­ ması E) ABD'nin I.Dünya Savaşı'ndan ö n c e şu devletlere ait idiler. 2. Sen jermen Antlaşması (1919) da Avusturya ile yapıldığına göre doğru cevap kendiliğin­ den ortaya çıkmaktadır. Sırbistan ve Karadağ topraklan Osmanlı Devletine bağlı idi . 3.Dünya Savaşı ve Gelişmeler Yenen devletler topraklarını genişletmeye­ cek. Wilson bu ilkelerle savaşın sonucunda oluşa­ cak haksız u y g u l a m a l a r ı yeni bir savaşın nedeni olmamasını amaçlamıştır. Cevap C 2 1 . ÖYS . bir başkasının boyunduruğu altında sokulmayacak. İtalya ve Rusya arasında gizli antlaşmalar imzalanmıştır. Yenilen devletlerden savaş tazminatı alın­ mayacak Hiç bir ulus.C s e ç e n e ğ i n d e verilen Ç e k o s l a v a k y a ise A v u s t u r y a ' n ı n sınırları içerisindeydi.Gizli Antlaşmalar soruda belirtilen dört devlet arasında yapıl­ mıştır. Yeni bir savaşın başlamasına ortam hazır­ ladı.1 9 9 5 - I. Fakat bu ilkeler Paris Barış K o n f e r a n s ı n d a İngiltere tarafından kabul e d i l m e m i ş t i r . Cevap C 2 0 . Bu değişiklik Rusya'nın savaştan çekilmesine n e d e n o l d u ğ u n d a n gizli a n t l a ş m a l a r d a k i Rusya'nın rolü iptal edilmiş ya da pay­ laştırılmıştır. Arnavutluk. Amerika'nın içe dönük bir siyaset İzleme­ sine neden oldu. yargıları a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n kap­ samında açıklanmıştır? A) Bristol raporu B} Wilson ilkeleri C) Saint Germain (Sen Jermen) Antlaşması D) Harbord raporu E) Paris Konferansı Çözüm: ABD Başkanı Wilson savaş sona ermeden 8 Ocak 1918'de ilan ettiği ve "Wilson ilkeleri" denilen kararlarla yukarıda belirtilen öncüller ilk defa kamuoyuna açıklanmıştır. 1917 yılında bir rejim değişikliği olmuştur. İngiltere etkin bir hale geldi.

" B u p a r ç a y a g ö r e . devrimleri sonraya bırakması Çözüm: M u s t a f a K e m a l Paşa Kurtuluş Savaşı'nda yapacağı işleri ikiye ayırmıştır. K u r t u l u ş Savaşı'nın Hazırlık Dönemi k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda :% 5. B i r i n c i s i ülke­ den düşmanları çıkanncaya kadar mücadele etmek.% 2. 1981 .OYS SORULARI ANALİZİ 1. Mustafa Kemal'i asıl başarıya götüren olay asıl düşüncesini sonraya erteleyerek ülkenin kurtuluşu İçin farklı düşüncedeki insanları bir araya toplarnasıdır.C ve D s e ç e n e k l e r i eksik y o r u m l a r İçerdiklerinden cevap olamazlar. Cevap E ÖSS YILLA' ÖYS Toplam Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı saya sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 3 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 3 1 1 3 1 2 1 2 2 1 1 1 1 20 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1 1 1 1 1 2 1 1 2 1 1 1 1 1 1 7 13 mm 240 2. ÖSS 1981 " C u m h u r i y e t e k a d a r g e ç e n iki yüzyıllık d ö n e m d e . A. b u ülkenin o k u m u ş geçinenleri ulusumuzun uygarlık kurma ve yaşatma güç­ lerine i n a n m a d a n k o n u ş u r l a r d ı .K U R T U L U Ş SAVAŞI'NIN H A Z I R L I K DÖNEMİ 1981 -1995 OSS . saltanat ve hilafet yanlıları da vardı. BÖLÜM ÖSS 1981 Kurtuluş Savaşı'mmn devam ettiği yıllarda samimi yurtseverler arasında laikliğe karşı olanlar. Mustafa Kemal Paşa'nın böyle farklı d ü ş ü n c e d e o l a n k i ş i l e r i t e k a m a ç t a bir­ leştirmesinde aşağtdakilerden hangisi etkili o l m u ş t u r ? A) İstanbul H ü k ü m e t i ' n i n dışında yeni bir hükümet kurması B) S o n Osmanlı Mebuslar Meclis'nin düş­ manlar tarafından dağıtılmasını protesto etmesi C) Yurtseverlik d u y g u s u n u n g e l i ş m e s i n e önem vermesi OJİstanbul Hükümeti emrinde önemli görevler almış olması E) Y u r d u n kurtarılmasına öncelik vererek.416 .147 : % 3.B. bu alanlardaki kendi güç­ l e r i n d e n y o k s u n b ı r a k m a k i s t e y e n bazı yabancı düşünceler. İ k i n c i s i ise ülkenin kurtarılmasından sonra inkılapları gerçekleştirmek. Türklerin ulusal hayatını.1 9 9 5 y ı l l a r ı a r a s ı n d a .533 oranındadır. C u m h u r i y e t Öncesi d ö n e m d e e k s i k o l a n nedir? A) Kendi öz değerlerine dayanma ve güvenme B) Yabancı düşüncelere kapılarını açık tutma C) Bilim adamlarının çalışmalarını destek­ leme D) Türk uygarlığının etkilerini ortaya koyma E) Eski Türk yapıtların dünyaya tanıtma . çok dikkatli olduğunu sanan bilim çevrelerimizde bile yerleşmişti.

B ve C seçenekleri ilgisiz yorumlar içerirken. Bunlar. İti­ laf Devletleri'nin isteklerine üymgroası C) A m a s y a ' d a M u s t a f a K e m a l ' i n İ s t a n b u l H ü k ü m e t i t e m s i l c i s i S a l i h P a ş a ile görülmesi D) Erzurum ve Sivas'ta kongreler yapılması E) ilk TBMM'ye. M o n d r o s A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı n d a n sonra Türk Ulusu'nu tehlikelere karşı uyarmak ve harekete g e ç i r m e k a m a c ı y l a Havza v e A m a s y a ' d a genelgeler (tamimler) yayınlamıştır. Cevap A Çözüm: A. Cevap C 6.D ve E seçenekleri ise ilgisiz gelişmelerdir. D ve E seçenekleri de eksik yorum içermek­ tedir. İşte bütün bunların birleştirilmesi İçin yeni bir meclis açılmıştır.C. Bu kelimeyi seçeneklerde aradığımız z a m a n s a d e c e A s e ç e n e ğ i n d e görmekteyiz. Birinci cümlede görülen k e n d i g ü ç ­ l e r i n e i n a n m a m a l a r ı b u s o r u n u n anahtar kelimesidir. Fakat C seçeneğinde verilen İzmir'in işgali 15 Mayıs 1919'da olmuştur. 'Türklerin Batı Anadolu'daki Hıristiyan lan katletmek üzere o l d u ğ u " ş e k l i n d e asılsız bir haberi d ü n y a kamuoyuna yaymalarının amacı neydi? A) Anadolu'daki İç isyanların desteklemek B) S e v r A n t l a ş m a s ı ' n ı n i m z a l a n m a s ı n ı çabuklaştırmak C) İzmir'in İşgalini haklı göstermek D) İstanbul'un işgalini haklı göstermek E) Anadolu'da zararlı dernekler kurulmasını hızlandırmak ÖSS 1985 Mustafa Kemal Paşa'nın Kurtuluş Savaşı'nın devam ettiği yıllarda Türk Ufusu'na "Ulusun geleceğini. İzmir'in işgali 18 Ocak 1919'da toplanan Paris Barış Konferansında kararlaştırılmış ve soruda belirtilen asılsız iddia dünyaya yayılmıştır. Cevap A ÖYS 1984 M u s t a f a K e m a l P a ş a "Ulusal güçleri bir­ leştirmek" amacıyla öncelikle aşağıdakilerd e n h a n g i s i n i n k u r u l m a s ı n a ağırlık ver­ miştir? A) Düzenli bir ordu B) Mahaffi dernekler C) Yeni bir meclis D) İstanbul Hükümeti ile diyalog E) Dış devletlerle iyi ilişkiler Çözüm: Bu soruda iki seçeneğin doğru gibi olduğu g ö r ü l m e k t e d i r . İlk mitinglerin başlama tarihleri 1919 yılı hazi­ ran aylarıdır. ordu. 4. U l u s a l g ü ç l e r denildiği zaman bir ulusun maddi ve manevi bütün dinamikleri anlaşılmaktadır. İtilaf D e v l e t l e r i ' n e k a r ş ı protesto ve mitingler yapılması B) Osmanlı Mebuslar Meclisi kararlarının. 3." Bu g e n e l g e l e r i n T ü r k Ulusu üzerinde etkili o l d u ğ u n u g ö s t e r e n ilk belirti ne o l m u ş t u r ? A ) A n a d o l u ' d a .D ve E seçenek­ lerinden olaylardan önce gerçekleştirmiştir. s e ç e n e k l e r d e ara­ malıyız. İstanbul'daki mitingler ve protestolar B. cemiyetler.B ve D seçeneklerindeki olaylar 1920 yılın­ da E seçeneği ise Mondros'un yapılmasın­ dan hemen sonra gerçekleşmiş olaylardır. ÖSS 1981 " M u s t a f a K e m a l Paşa. belediyeler ve sivil halk temsilci­ leridir.Osmanlı Mebuslar Meclisi üyelerinin de alınması Çözüm: Havza ve Amasya Genelgeleri işgal tehlike­ sine karşı halkı uyarmak için yapıldığına göre ilk e t k i l e r i h a l k ı n i ş g a l l e r i p r o t e s t o e t t i ğ i mitingler düzenlemek olmuştur. ÖSS 1983 1919 yılında İtilaf Devletlerinin. ilkesinin benimsetmeye çalışmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Saltanatı yabancı güçlerin etkisinden kur­ tarmak B ) M ü d a f a a . ulusun kendi iradesi belirleyecetâr". B. Cevap C 5.Kurtuluş Savaşı'nın Hazırlık Dönemi Çözüm: Bu soruyu çözerken önce sorudaki anahtar kelimeyi bularak b u n u . B u n u n n e d e n i ise ulusal güçler tabirinin eksik anlaşılmasından kay­ n a k l a n m a k t a d ı r .i H u k u k c e m i y e t l e r i n i bir­ leştirmek C) Mebuslar Meclİsi'nin toplanmasını sağla­ mak D) Yönetim şeklini değiştirmek E) Padişahlığın yetkilerine ortak olmak .

D o ğ u Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti şu karar­ ları almıştır: I. ÖYS 1985 Kuva-i Milliye b a ş l a n g ı ç t a h a n g i d e v l e t i n Anadolu'daki i ş g a l l e r i n e k a r ş ı b i r t e p k i olarak oluşturulmuştur? A) Yunanistan D) Rusya B) Fransa C) İngiltere E) İtalya 1 0 . azınlıklara oranla her yönden daha güçlü tutma B) Benzer amaçlı milli cemiyetleri birleştirme C)Diğer Müdafaa-i H u k u k Cemiyetleri'ne kendi gücünü gösterme D) Erzurum'da milli bir kongre yapılmasını sağlama E) Cemiyet'in bölgedeki şube sayısını artır­ ma Çözüm: Cevap C Seçeneklerde verilen devletlerden Rusya Türk topraklarını Kurtuluş Savaşı yıllarında işgal etmemiştir. o r d u . Hatta bu devlet ekonomik ve askeri yardım biie etmiştir. Bu üç devletin işgalleri ilhak özelliğinden ziyade kontrol özelliği taşımaktadır. ÖSS 1985 Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra. Doğu vilayetleri gerektiğinde savunulacak Bu kararların başlıca amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Bölgedeki Türkleri.B. onir'in işgali 15 ı işgali 18 Ocak Konferansında len asılsız iddia Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkmasıyla başlayan Kurtuluş Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin artık y o k sayılması g e r e k t i ğ i n i halka devamlı telkin etmiştir. ÖSS 1987 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . Amasya Genelgesinde ifade edilen bu temel ilke ile Kurtuluş Savaşı'nın başından itibaren yeni bir yönetim şekli amaçlanmıştır.D ve E s e ç e n e k l e r i n i n bu c e m i y e t i n amaçlarından ziyade birer Özelliği o l d u ğ u görülmektedir. A n c a k Yunanistan'ın İzmir'i işgali bir ilhak niteliği taşıdığı için Kuvay-ı Milliye hareketi burada doğmuştur. Tabii olarak halkın kendi İradesiyle kendi geleceğini belir­ lemesi açıkça yönetim şeklini değiştirmektir. rilfhalk temsilcijtirilmesi için gelişmelerdir. D s e ç e n e ğ i n d e k i cemiyet ise milli varlığa karşı olarak kurulmuştur. Soruda verilen cemiyetin a m a c ı bu çalışmalarıyla bölgedeki Türkleri azınlıklara oranla her yön­ den güçlü tutmaktı. Cevap D 7. Bunu Fransa ve İtalya takip etmiştir. Cevap A ı 9. M u s t a f a Kemal ile T ü r k milleti arasında karşılıklı gelişen güven d u y g u s u n d a n doğan bir sonuç değildir? A) Cumhuriyetin kurulması B) Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması C) Türkiye Büyük Millet Meclİsi'nin kurulması D) Kadınlara siyasal haklar tanınması E) Kurtuluş Savaşı d ö n e m i n d e mahalli derneklerin kurulması . Bundan dolayı büyük ç a p t a bir d i r e n i ş meydana g e l m e m i ş t i r . ÖYS 1986 Vatanın kurtuluşunun padişah ve Halifenin buyruklarına sıkı sıkıya uymakla m ü m k ü n olacağına inanan k u r u l u ş aşağıd a k i l e r d e n hangisidir? A) Trakya . Cevap C tuş Savaş ı'nın su'na "Ulusun îlirleyecektir".lazıriık Dönemi 703 Çözüm: Kurjuluş_ Çözüm: Savaşı'nın Hazırlık Dönemi /lar 1920 yılın­ ın yapılmasınniş olaylardır.C. iktisat ve din alanında Örgütlenile­ cek İli. Zaten A. Bilim. lasının teme) İr? Sisinden kurîtlerini b i r lasını sağla­ nmak Doğu Anadolu'da kurulan cemiyetlerin amacı bölgede bir Ermeni devletinin kurulmasının engellemek için çalışmalar yapmaktı. Hiçbir şekilde göç edilmeyecek II. Cevap D sal güçleri bireaşağıdakilerna ağırlık ver- pg jru gibi olduğu leni ise ulusal lasından kayıçler d e n i l d i ğ i ianevi b ü t ü n tunlar. D i ğ e r d e v l e t l e r e g e l i n c e : İlk olarak Türk toprak­ larını işgale başlayan devlet İngiltere'dir.Paşaeli Cemiyeti B) İzmir Müdafaa-i Hukuk-i O s m a n i y e Cemiyeti C) T r a b z o n Mufazaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti D) Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fıkrası E) Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti Çözüm: Soruda verilen amaca uygun olarak kurulan cemiyet Sulh ve Selamet-İ Osmaniye Fırkasıdır.C ve E seçeneklerindeki cemiyetler yararlı ulusal cemiyetlerdir. B. Cevap A 8.

B. Öu sırada kurtuluş hareketi başlamamış o l d u ğ u n d a n Mustafa Kemal'in böyle bir söz söylemesi düşünülemez. İstanbul Hükümetine olan güvenini yitirmesi D ) A n a d o l u h a l k ı n ı n M u s t a f a Kemal'in çevresinde toplanması E) Gizli anlaşmaların yapılması i . A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i bu d r u m u n bir s o n u c u değildir? A) Erzurum ve Sivas Kongrelerinin yapılması B) Yöresel direnişlerin başlaması C) Anadolu halkının. C s e ç e n e ğ i ise Mustafa Kemal henüz bu tarihlerde Osmanlı o r d u s u n u n bir subayıdır. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi bu g ö r ü ş ü destekleyen bir gerekçe olamaz? A) İstanbul'un işgal edilmesi B) Milli mücadele hareketinin güç kazanması C) Mustafa Kemal'in Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığından ayrılması D) Anadolu'da düzenli ordunun kurulması E) O s m a n l ı Devleti'nin işgaller karşısında etkisiz kalması | 1 4 . Cevap C i 1 2 ." görüşünü savunuyordu. sorunun olumlu bir hale getirilmiş şek­ lidir.C ve D seçeneklerindeki olaylar Türk mil­ letinin desteği ile Mustafa Kemal'in başlattığı Kurtuluş hareketi çerçevesinde gerçekleştir­ i l m i ş t i r . Sevr Antlaşması 10 Ağustos 1920 yılında yapıldığı için Kuvay-i Milliye'nin oluşmasında etkili olamaz.104 Çözüm: A. M a h a l l i d e r n e k l e r ise M o n d r o s Ateşkesinden hemen sonra halkın işgallere tepkisi olarak kurulmuştur. Sonraki bir olay ö n c e k i bir o l a y ı n a n c a k s o n u c u o l a b i l i r . ÖSS 1989 M o n d r o s A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı n d a n sonra İstanbul Hükümeti galip devletlerin etkisi altı­ na girmiş ve millete karşı sorumluluklarını yerine getiremez olmuştur. Dünya Savaşı devam etmektedir. ÖSS 1988 Kurutuluş Savaşı'nın d e v a m ettiği yıllarda Mustafa Kemal. nedenlerinden biri 1 3 . İşgal devletlerinin Anadolu'yu işgal etm­ eye başlamaları Kuva-ı Milliye'nin kurulması­ n a n e d e n o l m u ş t u r .Mustafa Kemal'in t a r i h sahnesine çıkış tarihi o l a n 19 Mayıs 1919'dan çok Önce kurulmuşlardır. D ve E s e ç e n e k l e r i n d e k i g e l i ş m e l e r i n b ü y ü k bir r o l ü o l m u ş t u r .Kuva-i Milliye'nin oluşturulmasının değildir? A) Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'ndah yenik çıkması B) M o n d r o s Ateşkes A n t l a ş m a s ı u y a r ı n c a Türk Ordusunun terhis edilmesi C) Osmanlı hükümetlerinin Türk halkının can ve mal g ü v e n l i ğ i n i k o r u y a m a z hale gelmesi D) İtilaf D e v l e t l e r i ' n i n M o n d r o s A t e ş k e s Antlaşması'nın hükümlerini tek taraflı olarak uygulaması E) Osmanlı yönetiminin Sevr Antlaşması'nı onaylaması Çözüm: Kuva-i Milliye birlikleri A. Cevap C 1 1 .B. nedeni olamaz.C ve D seçenek­ lerindeki olumsuz gelişmeler üzerine kurul­ muş ve İzmir'in işgaliyle savaşmaya başlamışlardır. ÖSS 1989 Aşağıdakilerden hangisi Kuva-i Milliye'nin kurulmasında d o ğ r u d a n etkili o l m u ş t u r ? A) İtilaf Devletleri a s k e r l e r i n i n İ s t a n b u l ' a gelmesi B) Osmanlı İmparatorluğunun Birinci Dünya Savaşında yenilmesi C) Anadolu'nun yer yer işgal edilmesi D) Anadolu'da iç isyanlar çıkması E) Rusya'da ihtilal olması Çözüm: 1 1 . ÖYS 1987 Aşağıdakilerden hangisi. Y u n a n l ı l a r İzmir v e çevresini. "Artık İstanbul Anadolu'ya hakim değil tâbi olmak mecburiyetindedir. Cevap E Çözüm: Kurtuluş Savaşı'nın Hazırlık Dönemi Mustafa Kemal'in bu sözü söylemesinde A. I. B. Fransa G ü n e y d o ğ u ' y u işgale başlayınca silahlı direnişte başlamıştır.

Türklük duygusuyla bölgesel kurtuluşu gerçekleştirmek için kurul­ muşlardır. A . Cevap E 15. Bu cemiyetin uzantıları günümüz de de devam etmektedir.de verilen Kuvay-i Milliye ise 1919 yılı baş.i M e r k e z i y e t Cemiyeti D) Reddi İlhak Cemiyeti E) Mavri Mira Cemiyeti Çözüm: Bu soruda zararlı cemiyetin hangisi olduğu sorulmaktadır.larında meydana gelmiştir. Bu c e m i y e t l e r k e n d i başlanna örgütlenerek kararlar alıyordu.Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşmasından önce meydana gelen olayın hangisi olduğu sorul­ d u ğ u n a g ö r e s e ç e n e k l e r d e Î 9 1 8 yılından önceki olayı bulmalıyız. a n a y u r d u n p a r ç a l a n m a s ı tehlikesi karşısında ülke çapında bir kongre yaparak Müdafaa-i Hukuk ve Redd-İ ilhak cemiyetlerini birleştirmiştir. A. B . bazen de aralarında rekabet ortamı bile d o ğ a b i l i y o r d u .1921 yıllarında olmuştur.C ve D seçenek­ lerinin meydana gelişleri 1919 yılı olaylarıdır. A.1917 yılları arasında yapıldığına göre doğru cevap ortaya çıkmak­ tadır. Çok sayıda olan bu cemiyetler bazen birbirleriyle çeltşmekteler. Mondros Antlaşması 30 Ekim 1918 yılında yapılmıştır. Ö S S 1991 Mustafa K e m a l ' i n b u y o l l a u l a ş m a k i s t e ­ diği »k amaç a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) Saltanatı kaldırmak BJ Yeni bir anayasa hazırlamak C) Kurtuluş Savaşı'nı tek elden yönetmek D) Cumhuriyeti ilan etmek E) Halifeliği kaldırmak Mondros Ateşkes Antlaşması'dan sonra O s m a n l ı H ü k ü m e t i ' n i n s ü r e g e l e n işgaller karşısında yetersiz katması Türk Ulusu'nun tepkilerine yol açmıştır Aşağıdakilerden hangisi bu tepkilerin biridir? A) İstiklal Mahkemelerinin kurulması B) Hiyanet-İ Vataniye kanunu'nun çıkarılması C) Takrir-i Sükun Kanunu'nun kabul edilme­ si D) Tekalif-i Milliye emirlerinin kabul edilmesi E) Kuva-İ Milliye'nin oluşması Çözüm. C ve D s e ç e n e k l e r i sırasıyla 1 9 2 0 . E seçeneği ise 1915 . Mavri Mira ise Yunan Hükümeti ve Patrikhanenin desteği ile faaliyet göstermiş büyük Yunan Krallığını kurma hayali olan bir cemiyettir. D ve E s e ç e n e k l e r i Kurtuluş Savaşı sırasında yapılması sonraya bırakıldığı için amaç olamazlar.Dolayısıyla bu cemiyetlerin bir araya getirilmesi ve tek elde toplanması gerekiyordu.e.B. E seçeneğin.ğijdir? A) Trakya Paşaeli Cemiyeti B) Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti C) T r a b z o n H a v a l i s i A d e m . Aynı z a m a n d a M o n d r o s Ateşkesiyle ilişkili olaylardır. ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisi vatan toprak­ larının azınlıklara v e r i l m e s i d ü ş ü n c e s i n e ve b u n u n l a ilgili e y l e m l e r e karşı k u r u l a n direniş cemiyetlerinden biri d. ÖSS 1990 Mustafa K e m a l . Bu tarih­ ler M o n d r o s ' d a n çok s o n r a olduklarından dolayı bir tepki olamazlar. B. Mondros'a. A.1926. Bu durum Kurtuluş Savaşı'nın daha çabuk ve düzenli olmasını sağlayacaktı. Cevap E Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşması s o n u c u başlayan işgallere karşı Türk halkı tehlike sezdiği yerlerde cemiyetler kurarak Örgütlen­ me yoluna gitmiştir. 1920. C ve D seçeneklerinden cemiyetler yararlı ve ulusal nitelikli cemiyetlerdir. 1 7 . Cevap E 16. Cevap C . B.Türk Ulusu çaresizlik­ lerden dolayı büyük tepkiler göstermek zorunda kalmıştır.

Bütün fertlerin içinde bulun­ d u ğ u Milli Mücadele de direniş böylece etkili hale getirilmiştir. B.C ve E seçenekleri kurulan bu cemiyet­ lerin en önemli amaçlarıdır. 19. C ve E seçenekleri incelendiğinde çok ilgisiz yorumlar içerdikleri görülür.B. Bu cepheler tamamen birbiriyle kopuk bir durumda idi. bütün fertleriyle birlikte miting. Bu cepheler arasında kumanda birliği sağlanmasına aşağıdakilerin hangisiyle başlamıştır? A) Erzurum Kongresi B) Sivas Kongresi C) Alaşehir Kongresi D) Balıkesir kongresi E) Edirne Kongresi Çözüm: M o n d r o s ' t a n s o n r a başlayan y u r d u n işgali karşısında Ege ve Güneydoğu'da Türk Milleti cepheler oluşturarak Kuvay-i Milliye adıyla örgütlenmişti. ÖSS 1993 Milli Mücale döneminde Türk milleti kadını ve erkeği ile birlikte çeşitli savunma dernekleri kurmuş. işgallere karşı Anadolu ve Trakya'da kurulan bölgesel derneklerin amaçlarından biri değildir? A) Korunmak yada savunmak B) Bölge halkının desteğini sağlamak C) Haklarını basın ve yayın yoluyla duyur­ mak D) Azınlıklara da bağımsızlıklarını sağlamak E) A v r u p a b ü y ü k d e v l e t l e r i n i n d e s t e ğ i n i sağlamak Çözüm: Cevap B M o n d r o s A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı ile ü l k e n i n işgal edilmesi üzerine Anadolu'nun değişik yerlerinde dernekler ve cemiyetler kuruldu. Bu olay ulusal bir kongre olan Sivas Kongresi'nde (4-11 Eylül 1919) gerçekleştirilmiştir. Bu sorunu çözmek için Ali Fuat Paşa. dernek ve Kuva-i Mİlli'ye etrafında tarihte eşine rast­ lanmamış ender rastlanılan bir m ü c a d e l e örneği vermiştir. propaganda. Bu da bazı sıkıntılar meydana getiriyordu. Zaten cemiyetler ü l k e n i n birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü n ü s a ğ l a m a y a yönelik oldukları için azınlıklara bağımsızlık­ larını s a ğ l a y ı c ı k o l a y l ı k l a r g ö s t e r m e l e r i düşünülemee. A. ÖYS 1992 Kuva-i Milliye. Mondros A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı n d a n sonra. ÖYS 1995 Aşağıdakilerden hangisi. siyasal mitingler ve gösteriler düzenlemiş.106 Kurtuluş Savaşı'nın Hazırlık Dönemi Çözüm: İşgallerin başlamasıyla Türk milleti. Bu d u r u m Milli M ü c a d e l e d ö n e m i y l e ilgili olarak a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir göstergesidir? A) Laiklik anlayışının benimsendiğinin B) Seçim sisteminin değiştirildiğinin C) Direnişçilerin e ğ i t i m d ü z e y i n i n y ü k s e k olduğunun D) D i r e n m e n i n etkili hale g e t i r i l m e y e Çalışıldığının E) İletişimde güçlüklerle karşılaşıldığının . İşgallere karşı cepheler kurul­ masıyla ortaya çıkmıştır. Diğer kongreler yerel ve bölgesel olduğundan dolayı kumanda birliği­ ni sağlaması düşünülemez. Cevap D 2 0 . Batı Cephesi Kuva-i Mİlli'ye Komutanlığına atanmıştır. Cevap D 18. A. işgal kuvvetlerine karşı harekete geçmiştir. Aralarında bir kumanda birliği yoktu.

K o n g r e l e r ve Örgütlenme yüzdeleri: konusundan çıkan soru ÖSS'de ÖYS'de Toplamda %3. Cevap E 3 1981' 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 - 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 1 1 32 35 33 30 1 1 2 2 1 1 3 1 1 1 1 1 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 2 1 1 3 1 4 1 3 1 3 1 24 2 1 1 2 1 16 1 8 2 . A. ulusun kendi iradesi belirleyecektir. ÖYS 1982 K u r t u l u ş Savaşı s ı r a s ı n d a . H i ç b i r i m ü c a d e l e n i n esas amacı değildir. sorusunun ters çevrilmiş şeklinden b a ş k a birşey değildir. "Ulusal ege­ m e n l i ğ i m i z i n k o ş u l s u z o l a r a k gerçekleşti rilmesi"ne ilk defa nerede karar veril­ miştir? A) Erzurum Kongresİ'nde B) Son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nde C) Sivas Kongresİ'nde D) İlk TBMM'de E) Amasya Görüşmesinde Çözüm: Ulusal egemenliğimizin sağlanmasında en önemli unsurlardan biri her türlü manda ve h i m a y e n i n r e d d e d i l m e s i d i r .907 % 4.B. yeni bir devlet k u r m a y a d o ğ r u g i d i l d i ğ i n i en açık b i r b i ç i m d e ortaya koymaktadır? A) Misak-ı Milli belgesi hazırlanarak. . B) Müdafaa-i Hukuk-u Milliye cemiyetleri tek cemiyet haline getirilecektir.33 % 4.C ve D seçenekleri Kurtuluş Savaşı'nın a ş a m a l a r ı d ı r . E) Ulusun geleceğini. Yeni bir devlet kurmaya d o ğ r u gidildiğinin açık bir ş e k i l d e h a n g i s e ç e n e k t e o l d u ğ u s o r u l m a k t a d ı r .240 oranındadır.K O N G R E L E R V E Ö R G Ü T L E N M E 1981 -1995 OSS . Çözüm: Bundan önceki bölümün 6. Meclise kabul ettirilecektir. ÖYS BOLÜM 1 (61 Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru SOÎU soru soru soru soru " % ' sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı cc OSS OYS Toplam 1981 Kurutuluş Savaşı'mızın d e v a m ettiği yıllar­ da d e ğ i ş i k yer ve zamanlarda alınmış olan aşağıdaki k a r a r l a r d a n hangisi.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . C) Hıristiyan unsurlara siyasi e g e m e n ­ liğimizi ve sosyal dengemizi bozucu ayrı­ calıklar verilmeyecektir D) A n a d o l u ve R u m e l i M ü d a f a a . İstanbul Hükümetine tanıtılacaktır. Yeni devlet k u r m a d a en önemli özellik ulusun kendi İradesiyle yeni bir yönetimi Milli Mücadele'nin başlamasıyla birlikte kurmasıdır.OYS SORULARI ANALİZİ 1 . Diğeri d e b u çalışmaları y a p a c a k bir hükümet kurul- -mm 1981 .i H u k u k Cemiyetinin varlığı.

Anadolu adına da Mustafa Kemal'in Amasya'da görüşmeleriyle gerçekleşti. ÖSS 1983 A m a s y a G e n e l g e s i ' n i n K u r t u l u ş Sava şı'mızdaki ö n e m i e n ç o k h a n g i ö z e l l i ğ i n ­ den kaynaklanmaktadır? A) Anadolu ve Trakya'nın her yanına duyu­ rulmuş olmasından B) Kurtuluş Savaşının gerekçesi ve yönetimi­ ni belirtmesinden C) İşgallerin başlamasını izleyen g ü n l e r d e hazırlanmış olmasından D) Halkı. İtilaf D e v l e t l e r i ' n i n E r z u r u m ve Sivas Kongreleri'ne karşı önlem almamış olmaları nasıl açıklanabilir? A ) K o n g r e ü y e l e r i n i n t e p k i l e r e karşı ç o k geniş önlemler almış olmalarıyla B) E r z u r u m ve Sivas'ın İ s t a n b u l ' d a n ç o k uzak olmasıyla C) Anadolu Hareketi'nin Önemini anlamaktan uzak olmalarıyla D) Kendi araların da ortak bir amacın sağlan­ mamış olmasıyla E) İstanbul Hükümeti'nin gücüyle bu kong­ relerin dağıtılacağına inanmalanyla Çözüm: Kilaf Devletleri Kurtuluş Savaşı'nın başlarında Anadolu'da cereyan eden olaylara. A. D ve E seçenekleri de genelgenin birer ö z e l l i ğ i n i o l u ş t u r m a k t a d ı r . toplan­ ması bölgesel olan Erzurum Kongresi'nde alınmıştır.108 maşıdır. Bu karar. C. Bunun s o n u c u n d a harekete g e ç e r e k Misak-ı Milli'yi ilan e d e n m e c l i s i kapattılar. Kurtuluş Mücadelesinin b a ş l a m a s ı n d a n h e m e n s o n r a 2 2 Haziran 1919 da ilan edilmiş ilk önemli genelgeler­ dendir. Mustafa Kemal Paşa bu genelgeyle Kurtuluş Savaşı'nın bir planını açıklamıştır. En büyük sorun İstan­ bul Hükümeti idi. Bundan dolayı kendisini hem içeri de hem de dışarıda kabul ettirmesi gerekiyordu. Bu arada İstanbul'da yeni bir hükümet iş başına gelmiş Damat Ferit isti­ fa etmek zorunda kalmıştı. kişisel bir hareket ve bir Osmanlı subayının yani Mustafa Kemal'in devlete karşı bir isyanıdır şeklinde bakıyorlardı. ÖSS 1984 "İtilaf Devletleri. Cevap B 5. aldığı kararları yönüyle ulusal. Sivas K o n g r e s i ' n d e s e ç i l e n T e m s i l Kurulu'nu tanıdığına kanıt olarak g ö s t e r i ­ lebilir? A) Londra Konferansı'na TBMM Hükümeti ile birlikte temsilci göndermesi B ) M u s t a f a K e m a l P a ş a ile A m a s y a Görüşmelerini yapması C) Mebusan Meclisinin toplanmasını kabul etmesi D) Mİsak-ı Milli'nin k a b u l e d i l m e s i n e ses çıkarmaması E) Lozan Konferansı'na temsilci göndermek için TBMM'ye başvurması . Fakat Son Osmanlı Meclisi'nde genellikle milli teşk­ ilat yanlılarının istekleriyle alınan Misak-ı Milli İlan e d i l i n c e b u n u ç ı k a r l a r ı n a u y g u n görmediler. Erzurum ve Sivas Kongreleri nin dağıtılması y ö n ü n d e c i d d i önlemler al mazlarken. Bu bilgilerden hareketle manda ve hükümetle ilgili ilk kararın nerede alındığını bulmalıyız. Kurtuluş Savaşı'nın planında bu genelge ile savaşın nasıl ve niçin yapılacağını da belirt­ miştir. Cevap B Sivas Kongresi'nde bütün Anadolu'yu İçine alan bir Temsil Kurulu kurulmuştu. Yeni hükümette aynı akıbetle karşılaşmamak için yeni Temsil Kurulunu tanıma yoluna gitti. ÖYS 1983 Aşağıdakilerden hangisi İstanbul H ü k ü m e t i ' n i n . son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nin Misak-ı Mitli doğrultusunda karar­ lar a l m a s ı ü z e r i n e b u M e c l i s ' i k a p a t ­ mışlardır". Cevap A Çözüm: Kongreler ve Örgütlenme I 3. İnkılap Tarihimizin çok önemli bir dönemini oluşturduklarından dolayı bütün kararlarını çok iyi bilmeliyiz. Kongreler .düşmana karşı silahlı direnişe çağır­ mış olmasından E) İstanbul H ü k ü m e t İ ' n e karşı bir hareket niteliği taşımasından Çözüm: Amasya Genelgesi. Bu tanıma İstanbul adına Salih Paşa'nın. Bundan dolayı kong­ relere karşı sert önlemler almadılar. Fakat s o r u e n önemlisini sorduğu için cevap olamazlar. Bundan sonra içeride ve dışarıda Milli Mücadele'yl Temsil Kurulu temsil edecekti. Cevap C ] 4.

D ve E seçenekleri. Çünkü ortam başka türlü davranmaya uygun değildi. Cevap E Ö S S 1987 Amasya Genelgesi'nde. Bu belge Amasya Genelgesidir (22 Haziran1919). Mücadeleye katılanlardan büyük çoğunluğu hala Osmanlı Devleti'nin yeniden canlandırılabileceği görüşünde idi. Mustafa Kemal mücadele edenleri bölme­ mek için onlarında isteklerini dikkate almıştır. Amasya Genelge­ s i n d e açıklanan programın birer sonuçlan­ dır.i H u k u k d e r n e k l e r i n i n kurul­ masının teşvik etmek B) Müdafaa-i Hukuk derneklerinin gücünü Türk halkına duyurmak I C) İşgal küvetlerinin dikkatini Sivas'ta yapıla­ cak kongreye çekmek D) Milletin g ü v e n i n i kazanmış. "ulusal iradenin ve toplanan ulusal güçlerin Padişahlık ve Halifelik makamını kurtaracağı" hükmü de yer almıştır. A. Milli m ü c a d e l e taraftan kişilerin seçilmesini sağlamak E)Temsilcilerİn can ve mal güvenliklerini sağlamak . C. ÖYS 1985 İstanbul H ü k ü m e t i n i n A n a d o l u ve Rumeli Müdafaa-i H u k u k C e m i y e t i ' n i tanıması ve İstanbul'da Meclis-i M e b u s a n ' m t o p l a n ­ ması. E) Amasya Görüşmleri Çözüm: istanbul H ü k ü m e t i ve o n u n b a ş k a n ı o l a n Damat Ferit Paşa'nın Milli teşkilata olan ilgi­ sizliği ve karşı o l m a ö z e l l i ğ i a n c a k Sivas Kongresi s o n r a s ı n a k a d a r s ü r e b i l m i ş t i r .Kongreler ve Örgütlenme 109 6. Kurtuluş Savaşı'nrn başlarında Mustafa Kemal Paşa uygu­ lanacak stratejiyi ve yöntemi bildiren bir bel­ geyi tüm ulusa yayınladı. g e r e k ç e s i ve y ö n t e m i i l k kez h a n g i y o l l a açıklanmıştır? 8.i H u k u k . U l u s a l e g e m e n l i k anlayışına t e r s d ü ş e n böyle bir karar alınmasının t e m e l nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Ortamın böyle bir değişikliğe hazır olma­ ması B) İtilaf Devletleri'nden çekinilmesi C) İ m p a r a t o r l u ğ u n ç ö k m e s i n i n ö n l e n m e k istenmesi D) Osmanlı Hükümeti'nin desteğine ihtiyaç duyulması E) Halifeliğin gücünden yararalanmak isten­ mesi Çözüm: Kurtuluş Savaşı'mızın devam ettiği günlerde s a m i m i y u r t s e v e r l e r a r a s ı n d a her t ü r l ü d ü ş ü n c e y e sahip İnsanlar da vardı. Cevap B ! \ \ 7. Seçeneklerde verilen bütün olayların gerçekleşme zamanı incelendiğinde İlk önce olan olayın program içermesi akla daha uygundur. Redd-i İlhak Cemiyeti ve belediyelerin yapması istenmiştir. aşağıdaki terden h a n g i s i y l e s a ğ l a n ­ mıştır? A) Amasya Tamimi C) Sivas Kongresi B) Erzurum Kongresi D) Alaşehir Kongresi j 9. S o r u n u n bir b e n z e r i d i r . Cevap A A) Misak-ı Milli Belgesi'yle B) Amasya Genelgesi'yle C) Sivas Kongresi kararlarıyla D) Erzurum Kongresi kararlarıyla E) İlk TBMM kararlarıyla Çözüm:" 3. Sivas'ta toplanacak kongre için gelecek temsilcilerin seçimini M ü d a f a a . bunlara Mustafa Kemal ile görüşerek hem A n a d o l u ve R u m e l i Müdafa-i H u k u k Cemiyeti t a n ı n m ı ş h e m d e İ s t a n b u l ' d a Meclis-ı Mebusan'm toplanması kararı alın­ mıştır. Sivas K o n g r e s i ' d e n h e m e n sonra istifa etmiş yerine daha ılımlı olarak Ali Rıza P a ş a K a b i n e s i k u r u l m u ş t u r . Damat Ferit. ÖSS 1986 Erzurum Kongresi kararları arasında. ÖYS 1984 K u r t u l u ş Savaşı'mızın amacı.ı M i l l i y e . Bu yolla ulaşılmak istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) M ü d a f a a . Y e n i hükümet Salih Paşa'yı Amasya'ya gönder­ miş.

Cevap E . Mısak-ı M i l l i ' d e d e yer almıştır? A) Ulusun iradesini egemen kılmak esastır. d e l e g e l e r i n bu üç k u r u l u ş t a r a f ı n d a n seçilmesiyle Kurtuluş M ü c a d e l e s i n i h a l k a mal etmek daha kolay ve hızlı olacaktı. ÖYS 1987 Erzurum Kongresi'nin aşağıdaki karar­ l a r ı n d a n h a n g i s i . ilk defa aşağıdakilerden hangisinde kamu oyuna duyurulmaya çalışılmıştır? A) Erzurum Kongresi B) Sivas Kongresi C) Amasya Tamimi D) Amasya Görüşmesi E) Türkiye Büyük Millet Meclisi Çözüm: Soruda ifade edilen ilk defa deyişi bize her zaman Kurtuluş Savaşı'nın başlarında y a p ı l a n bir ç a l ı ş m a y ı h a t ı r l a t m a l ı d ı r . C) Manda ve himaye kabul olunamaz D) Ulusal sınırlar içinde vatan bir bütündür. Sivas Kongresi toplanan tek ulusal bir kongredir. Sivas'a gidec e k . Sivas Kongresi'ne katılanlar Kurtuluş Savaşı'nın en önemli amacı olan ulusal bağımsızlığı zedeleyen bir kararı Mustafa Kemal Paşa'nın başarılı bir politikasıyla almaktan son anda vazgeçtiler. E) Osmanlı Hükümeti'nin dağılması karşısın­ da. Yorumla ve tahminle veya seçeneklerin yardımıyla çözülemez. Cevap D Kongreler ve Örgütlenme 1 2 . Aynı zamanda soruda geçen Osmanlı Hükümeti'nin sorumsuzluğunun d u y u r u l m a s ı . Fakat Kongre'ye.u M i l l i y e . ulus t ü m d e n direnişe ve savunmaya geçecektir.i H u k u k . bölünemez. halkı temsil eden ve toplumun ileri gelen çok s e ç k i n k i m s e l e r i k a t ı l ı y o r l a r d ı . fakat sonuçta bu görüş reddedilmiştir. h a l k ı n ilk u y a r ı l m a s ı v e tehlikenin boyutlarına dikkat çekilmesi Amasya Genelgesiyle olmuştur. Çünki. Bu amaçla devamlı olarak ulusal güçlerin bir­ leştirilmesi İçin çaba göteriyordu. j 1 1 . D seçeneği aynı zamanda Misak-ı Milli'de de yer almıştır. Manda yönetiminin reddedilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? j A) İstanbul H ü k ü m e t i ' n i n m a n d a isteğine tepkisiz kalması B) İstanbul Hükümeti'nin kongreye açıkça cephe alrftası C) Manda yönetiminin iyi bilinmemesi D) İngiliz ve Amerikan mandası isteyenler arasında görüş birliği sağlanmaması E) M a n d a yönetiminin ulusal bağımsızlığa ters düşmesi Çözüm: Kurtuluş Savaşı yıllarının çok zor şartlar altında yaşanması bazı yurtseverlerin bile umutsuzluğa kapılarak başka bir güce dayanma ihtiyacını ortaya k o y d u . Çözüm: Bu gibi soruların çözümünde takip edilecek en İyi yol ismi geçen kongre ya da genel­ gelerin İçeriklerini öğrenmektir. Zaten bu kuruluşlar işgallere birer t e p k i olarak milletin ileri gelenlerinin halkı örgütlemesiyle oluşmaktaydı. milli güçlerin birleştirilmesine karar verilmişti? A) Erzurum Kongresi B) Sivas Kongresi C) Amasya Genelgesi D) Amasya Görüşmesi E) Son Osmanlı Mebuslar Meclisi Çözüm: M u s t a f a Kemal Paşa K u r t u l u ş Savaşı'nın başarıyla sonuçlanmasında her türlü faaliyet ve kuruluşların (aynı amacı güden) birleştiril­ m e s i n i ve tek elde t o p l a n m a s ı n ı n gerekli olduğunu biliyor ve devamlı söylüyordu. Cevap C j j j j j . ÖYS 1987 Osmanlı Hükümeti'nin Türk Milleti'ne olan s o r u m l u l u ğ u n u yerine g e t i r m e d i ğ i . Seçeneklerin t a m a m ı Erzurum Kongresi'nin hükümleridir. bazı yurtseverler Amerikan mandasını savunmuş. Ulusal güç­ lerin birleştirilmesi için ulusal güçleri temsil e d e n b ü t ü n temsilcilerin bir a r a d a olması gerekirdi. Kronolojik olarak. s e ç e n e k l e r d e n ilk ö n c e m e y d a n a g e l e n i A m a s y a T a m i m i d i r (22 Haziran 1919). Redd-i İlhak Cemiyeti ve belediyeler gibi kuruluşlar. Cevap B j i | 1 0 .110 Çözüm: M ü d a f a a . İşte bunun gerçekleştiği yer Sivas Kongresi'dir. ÖSS 1990 Sivas Kongresi'nde "manda" sorunu tartış­ malara yol açmış. B) Azınlıklara egemenlik ve ayrıcalık tanına­ maz. halkın en ileri gelenlerinin seçildiği ve her yönüyle milletin güvenini kazanmış kişilerden oluşurdu. ÖYS 1989 Aşağıdakilerin hangisinde. Cevap D i I \ ! 1 3 .

8u yeni düzenleme aşağıdakilerden hangisinde yapılmıştır? A) Edirne Kongresi B) Erzurum Kongresi C) Sivas Kongresi D) Balıkesir Kongresi E) Alaşehir Kongresi Çözüm: Temsilciler Kurulu yurdun bütününü temsil eder kararı mutlaka bir ulusal toplantıda alın­ ması gerekir Kurtuluş Savaşı'mızın ilk ve tek ulusal kongresi Sivas'ta yapıldığına göre bu kararın da burada alınması gerekir. Hükümet. hukuken İstanbul Hükümetinin tanıması anlamına gelmektedir. Bu görüşme Temsil Kurulu'nun İstanbul Hükümetine karşı d a h a sert tepki göstermesine engel olmuştur. A. Cevap C .soruların çok yakın bir benzeridir. Boykotlar Temsil Kurulu'nun A n a d o l u ' d a k i otoritesini artırmakla birlikte t a m a m e n bağımsız ve İstanbul'a bağımlı olmadığını göstermiştir. hangi yıllar arasında yer alan olayları içer­ mektedir? A) 1911 .ve 7. Bu kong­ reler özellikle toplandıkları bölgelerin sorun­ larını çözmek amacıyla toplanmışlardır. Cevap C Çözüm: Sivas K o n g r e s i ulusal nitelikli bir kongre o l d u ğ u n d a n dolayı ortaya çıkan Temsil Kurulu da bütün Anadolu'yu temsil etmekte­ dir. "Temsilciler Kurulu yurdun bütününü temsil eder. İ s t a n b u l ' d a n A n a d o l u ' y a atanan k o m u t a n valileri kabul etmeyerek geri göndermiştir. bakanların­ dan Salih Paşa'yı A m a s y a ' y a g ö n d e r e r e k Mustafa Kemal Paşa'yla g ö r ü ş m e s i n i sağlamıştır. Bu benzer sorulara bakılarak bu konuyla İlgili yeni soruların nasıl sorulabileceğini düşünün. Erzurum.Kongreler ve Örgütlenme 111 14. ÖYS 1990 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . D o ğ u A n a d o l u ' n u n bütününü t e m s i l eder. S ö y l e v . İstanbul H ü k ü m e t i ile y ö n e t i m y ö n ü n d e n ilişkiyi ve her türlü h a b e r l e ş m e y i kesmiş. Sivas K o n g r e s i ' n d e n s o n r a Ali Rıza Paşa Hükümeti kurulmuştu. T e m s i l K u r u l u ' n u n b u t u t u m u n u n amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) itilaf Devletleri'nın dostluğunu kazanmak B) Yerel yönetim birimi sayısını azaltmak C) İstanbul H ü k ü m e t i ' n e bağlı olmadığını göstermek D) Düzenli ordu kurmak E) Anadolu'daki ayaklanmaları önlemek 15. M u s t a f a K e m a l ' i n S a m s u n ' a çıkmasıyla b a ş l a y a n olaylarla başlar ve 1927 yılına kadar ki olayları kapsar. Söylev. Kurtuluş Savaşı m a s ı n d a Mustafa Kemal'in gönderdiği mektuplar emirler. Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri bölgesel bir kongredir. Fakat Temsil Kurulu Anadolu'da kendini kabul ettirmek için kendi başına ve gücünü halktan alan bir kuruluş olduğunu göstermek amacıyla İstanbul Hükümetine karşı boykot kararı almıştır. tutanaklar ve Mustafa Kemal'e gönderilen her türlü evrakı içine alan zengin bir k a y n a k t ı r .1 9 2 7 E) 1920-1938 Çözüm: Türk İnkılabı'nın tarihsel olarak en sağlam ve en ö n e m l i kaynağı Söylev (Nutuk) dir. Cevap D 17. ÖYS 1990 K u r t u l u ş Savaşı'nın v e T ü r k İnkılabı'nın t a r i h s e l b e l g e s i n i t e l i ğ i n d e o l a n Söylev. Cevap A 16.1920 C) 1918-1924 B) 1 9 1 4 .B. Zaten Edirne. ÖSS 1992 Sivas Kongresi'nden sonra Temsil Kurulu." şek­ linde yeniden düzenlenmiştir.1 9 2 3 D) 1 9 1 9 . A n a d o l u hareka­ tının İstanbul H ü k ü m e t i ' n c e de tanındığını gösterir? A) Salih Paşa'nın Amasya'ya gönderilmesi B) Mustafa Kemal'in Temsil kurulu Başkanı seçilmesi C) Ali Fuat Paşanın Kuva-i Milliye Komutanlığına tayin edilmesi D) Ulusal direniş derneklerinin birleştirilmesi E) Kazım Karabekir Paşa'nın Doğu Cephesi'ne tayin edilmesi Çözüm: 4. kon­ gre zabıtları. ÖYS 1990 "Temsilciler Kurulu.D ve E seçeneklerinin Temsil Kurulu'nun bu tavırlarıyla bir ilgisi yoktur. Bu görüşme."kararı.

Temsil Kurulu'nun İstanbul Hükümeti tarafın­ dan resmen tanınması hem yasal bir kuruluş olduğunu gösterdi. halkın istekleri doğrultusunda alınmasını sağlamak C)Anadolu'da toplanacak Kongrelerin sayısını artırmak D) Yerel direnişleri başlatmak E) İşgal güçleri arasında görüş ayrılığı yarat­ mak Çözüm: Temsil Kurulu'nun en önemli sorunu içerde ve dışarda tanınma ve etkinlik sorunuydu. Sivas Kongresi ulusal bir kon­ gre olacağından dolayı buraya gelecek kim­ selerin halkı temsil etmeleri şart koşulmuştur. İstanbul Hükümeti'nce tanınması. ÖSS 1992 Amasya Genelge'sinde. Kurtuluş h a r e k e t i n i halka m a l e t m e k ve m ü c a d e l e için g e r e k l i kararları halkın almasını sağlayarak örgütlen­ meyi hızlandırmak istemiştir. Sorunun aynısıdır.D ve E seçeneklerinde verilen gelişmeler Amasya Görüşmeleri'nden önce olduğu için zaten İstanbul hükümeti bu faaliyetleri dur­ durmak istemiştir. hem de ülke içinde hala kurtuluş hareketini benimsemeyen insanların d e s t e ğ i n i k a z a n d ı . Cevap E 2 0 . Müdafaa-i Hukuk-u Milliye cemiyetleri ve belediye başkanları aracılığıyla seçilmeleri istenmiştir. bu cemiyete hangi k o n u d a önemli bir i m k a n sağlamıştır? A) Temsil Kurulu'nu oluşturması B) Mustafa Kemal'i başkan seçmesi C) Üyelerini seçimle belirlemesi D) Ulusal cemiyetleri bünyesinde toplaması E) Siyasi etkinliğini artırması Erzurum Kongresi'nin bu t u t u m u aşağıda­ kilerden hangisini g ö s t e r i r ? A) Meclis gibi hareket edildiğini B) İstanbul Hükümeti'ne yardımcı olunmak istendiğini C) Ekonomik sorunlara siyasi sorunlardan daha çok önem verildiğini D) Yabancı ülkelerle ilişkilerin arttığını E) İtilaf Devletleri'nin A n a d o l u harekatına bakış açısının değiştiğini Erzurum Kongresi'nde yalnızca iç politikayı i l g i l e n d i r e n ilkeler d e ğ i l . Sivas'ta toplanacak ulusal kongreye katılacak üyelerin. ÖYS 1992 A m a s y a P r o t o k o l ü ' y l e A n a d o l u ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti yasal bir kuruluş olarak İstanbul Hükümeti'nce tanınmıştır. Bu isteğin amacı aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Hilafet Ordusunu yıpratmak B) Kararların. A . Böylece Temsil Kurulu'nu kontrol etmek istemiştir. İstanbul Hükümeti ile Temsil K u r u l u aşağıdakilerin h a n g i s i n d e b i r l i k t e hareket etmiştir? A) Amasya Genelgesİ'nİn yayımlanmasında B) Amasya Protokollerinin hazırlanmasında C) Sivas Kongresi kararlarının alınmasında D) Kuva-i Milliye'nin desteklenmesinde E) Erzurum Kongresi karalarının alınmasında Çözüm: İstanbul Hükümeti İle Temsil Kurulu ilk kez Amasya Görüşmeleri'nde biraraya gelmişler ve karşılıklı bazı protokollar hazırlamışlardır.112 Kongreler ve Örgütlenme 18.C. C . Cevap B 2 1 . Kurtuluş Savaşı'nın başarıya ulaşması için yapılan çalışmalardır. D ve E s e ç e n e k l e r i . Cevap B Çözüm: 9. Gördüğünüz gibi soru metni aynıdır. Sivas K o n g r e s i üyelerinin seçilmesiyle ilgili değillerdir. A. ÖSS 1994 1 9 . Olayları bu şekilde durdu­ ramayacağını da anlayınca görüşme yolunu seçmiştir. Mustafa K e m a l Paşa. ÖYS 1993 Kurtuluş Savaşı sırasında. temsil ettiği güç artmıştır. . B ö y l e c e k u r u l u n etki sahası genişlemiş. bazı dış politika ilkeleri de belirlenerek ilan edilmiştir.

Temsil Kurulu'nun b ü y ü k bir başarısı o l d u ğ u n a g ö r e b u görüşmelerin de olumlu sonuçlarının olması gerekir.yüzyılda ortaya çık­ mıştır. ÖYS 1994 Sivas Kongresi'nde A n a d o l u ve Rumeli Müdafaa-İ Hukuk Cemlyeti'nin ilkeleri doğrultusunda. Cevap A i Amasya Protokolleri. Felah-ı Vatan Gurubu 12 Ocak 1920'de kurul­ muşlardır. Seçeneklere baktığımızda T e m s i l Kurulu'nun ve temsil ettiği g ü c ü n lehine iki olay görülmektedir. ÖYS 1995 Milli Mücadele tarihimizde "Batı Cephesi "ol arak adlandırılan cephe.IV. ÖYS 1994 I. K. aşağı­ d a k i l e r d e n hangisinde alınan kararlar sonucunda kurulmuştur? A) Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri B ) İzmir M ü d a f a a . İzmir'in işgali ve Batı A n a d o l u d a k İ Y u n a n İlerleyişi k a r ş ı s ı n d a kongreler toplanmıştır. Erzurum Kongresi ulusal direniş İçin gerekti İç ve dış politikayla ilgili kararlar aldığına g ö r e m e c l i s g i b i hareket ettiği anlamına gelir. Mebuslar Meclisi 12 Ocak 1920'de. ve V paragraflar Amasya Protokolleriyle ilgisiz yorumlardır. İstanbul Hükümeti ise 19. Bu genel bir prensiptir. Cevap A 23. ülke İçinde ve dışarıya karşı siyasi ve İdari kararlar alabilmek yetkisi aşağıdakilerden hangisine ver­ ilmiştir? A) Mebusan Meclisi B) Kuva-i Milliye C) İstanbul Hükümeti D) Temsilciler Kurulu E) Felah-ı Vatan gurubu . Anadolu'da isyanların sona ermesi Milli Mücadele döneminde Temsilciler K u r u l u ile İstanbul H ü k ü m e t i t e m s i l c i s i n i n Amasya'da bir p r o t o k o l imzalaması. Mustafa Kemal Havza Kongresi ile işgali protesto ederken Balıkesir ve Alaşehir kongreleri ile Yunanlılar'a karşı strateji belirlemiş Batı Cephesi oluşturulmuş­ tur. İtilaf devletleri arasında görüş ayrılığı çık­ ması V. İstanbul Hükümeti'nde değişiklik olması IV.i O s m a n i y e Cemiyeti C) Erzurum ve Sivas Kongreleri D) Nazilli ve Afyon Kongreleri E) Edirne ve Lüleburgaz Kongreleri j Çözüm: Yunanlılar 15 Mayıs 1 9 1 9 ' t a İzmir'i İşgal etmişlerdir.Çözüm: Demokratik sistemlerde iç ve dış politikanın temel esaslarını meclisler belirlemektedir. Asker toplayan bu kongreler Yunan ilerle­ yişine karşı Örgütlenmiş ve cepheye gönder­ ilmiştir. Cevap D 2 2 . O l a y l a r ı n t a r i h l e r i n e b a k a r s a k Temsilciler Kurulu olduğunu görürüz. yukarıdakllerden hangilerinin bir göster­ gesidir? A) İ v e III D) III ve IV Çözüm: B) II ve III E) İV ve V C) H v e V | | I 2 4 . Cevap A \ j Çözüm: Sivas K o n g r e s i 4-11 E y l ü l 1919 yılında yapıldı. Mebuslar Meclisinin kapanması III.i H u k u k .. İstanbul Hükümetinin Anadolu harekatını tanıması II. Kuva-i Milliye 15 Mayıs 1 9 1 9 ' d a .

Bu Meclis İtilaf Devletlerince kapatıldı.hükümetin de başkanıdır.296 oranındadır.75 : % 1. Cevap D Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TCPl/M 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 1 2 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 2 - - 1 2 2 2 1 3 13 - 1 - 2 1 1 9 4 240 326 566 1981 . Son Mebuslar Meclîsi ve Misak-ı Milli k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: 2. D) Vatanın geleceğini ulusal irade belirleye­ cektir. Bunun üzerine bazı Meclis üyeleri yeni kurulan TBMM'ye katıldılar. TBMM'nin hangi kararına dayandırılabilir? A) Meclis. seçimle gelen üyelerden oluşmuştu.SON MEBUSLAR MECLİSİ VE MİS AKI MÎLLÎ 1981 -1995 ÖSS . C) Yasam ve y ü r ü t m e yetkileri TBMM'de toplanır. j YILLAI rr ÖYS Toplam ÖSS 1981 " S o n O s m a n l ı M e b u s l a r Meclisi. . Bu üyelerin yeni açılan TBMM'ye üye kabul edilmeleri.226 : % 2. B) TBMM 'nin üstünde bir kuvvet yoktur. bun­ ların ö n c e d e n seçilmiş olmalarından kay­ naklanıyor. Çözüm: S o r u k ö k ü n d e n h a r e k e t l e S o n Osmanlı Mebuslar Meclisi üyeleride seçimle belir­ lendiğinden dolayı demek ki ulusal irdadenin üstünlüğü ile oluşmuştur. E) Meclisin başkanı.ÖYS SORULARI ANALİZİ ÖSS Toplam soru sayısı BÖLÜM ^l£J 1.1995 yıllan arasında. TBMM'nin tavrı bu özellikle açıklanabilir.yürütme yetkisini hükümet eliyle kullanır. ÖSS 1981 A ş a ğ ı d a k i o l a y l a r ı n h a n g i s i . ulusal mücadeleyi padişah adına da y ü r ü t t ü ğ ü n ü s ö y l e m e olanağı vermişir? A) İ s t a n b u l ' u n İtilaf D e v l e t l e r i n c e işgal edilmesi B) Mustafa Kemal'in istifa ederek görevin­ den ayrılması C) İstanbul Hükümeti'nin Mustafa Kemal'i öldürtmek istemesi D) Bazı d e v l e t a d a m l a r ı n ı n İstanbul'dan ayrılarak Anadolu'ya geçmesi E) M u s t a f a K e m a l ' i n Amasya'da İstanbul Hükümeti temsilcisiyle görüşmesi ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 3. Mustafa Kemal'e. O s m a n l ı M e b u s l a r M e c l i s i ü y e l e r i n i n ilk TBMM'ye üye kabul edilmeleri. Yani her durumda ülkenin gele­ ceğini ulusal irade belirleyecektir.

Cevap A 3. j Çözüm: 115 I j ) Wilson Prensiplerine göre çoğunlukta olunan yerlerde toplumlara Self-Determinasyon ver­ ilecekti. Cevap A 4. Bu d u r u m a r a ğ m e n Sevr Antlaşması'nı kabul etmekle padişah aşağıdakilerden hangisine ters d ü ş m ü ş t ü r ? A) Çoğunluğun görüşüne B) Azınlık çıkarlarına C) Monorşik anlayışa D) İtilaf Devletlerinin görüşüne E) Mondros Antlaşması hükümlerine Çözüm: Ç o k ağır şartlar taşıyan Sevr A n t l a ş m a s ı Kurtuluş Savaşı'ntn amaçlarına ters bir uygu­ lama idi. s a d e c e vatanın b ü t ü n lüğünü korumaya yönelik kararlarda bu taslağa uyulmuş. Kars ve Batı Trakya için gerekirse serbest oylama yapılabileceği görüşü yer almıştır. Bu yörelerin hangi özelliğinden dolayı serbest o y l a m a n ı n ç ı k a r l a r ı m ı z a u y g u n olacağı d ü ş ü n ü l m ü ş t ü r ? A) Stratejik bakımından önemli bölgelerde olmaları B) Uzun süreden beri Osmanlı yönetiminde bulunmaları C) Halkın çoğunluğunun Türk ve Müslüman olması D) Verimli topraklarına sahip olmaları E) Temsilcilerin Meclis-i M e b u s a n ' d a etkili olmaları | i i 6. Değişik sebeplerle kay­ b e t t i ğ i m i z Kars. B u o l a y ü z e r i n e İtilaf D e v l e t l e r i 1 6 M a r t 1 9 2 0 ' d e İ s t a n b u l ' u i ş g a l ettiler. Buna güvenerek halk oylanması istenmiştir.Son Mebuslar Meclisi ve Mİsak-ı Milli Çözüm: Son Osmanlı Mebusan Meclisinde oluşturu­ lan Felah-ı Vatan grubunun çalışmalarıyla 28 Ocak 1820'de Misak-ı Milli kabul edilmiştir. Türk m i l l e t i b u a n t l a ş m a y a k a r ş ı b ü y ü k bir mücadelenin içinde olmuştur. B u i ş g a l Mustafa Kemal'e milli mücadeleyi işgal altında bulunan padişah adına yürüttüğünü söyleme fırsatı doğmuştur.dağıtılmadan önce Misak-ı Milli'yi kabul ederek Türk yurdunun parçalanmasına razı olmadığını ortaya koy­ muştur. B a t u m ve Batı Trakya'nın yeniden kazanılması için Osmanlı Hükümeti halk oylaması yapılmasını Wilson'a dayanarak istemektedir. Bunun aksi olması eşyanın tabiatına aykırıdır. B u n d a n dolayı M e b u s a n Meclisi üyeleri vatanın bağımsızlığı ile ilgili kararlarda tereddüt göstermemişlerdir. Cevap A . Padişahın bu tavrı Türk Milleti'nin tutumuna ters bir girişimdir. ÖSS 1988 Mİsak-ı Mili belgesinde politik. ÖSS 1986 Son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nde alınacak kararların t a s l a ğ ı n ı M u s t a f a K e m a l Paşa hazırladığı h a l d e . A r d a h a n . ekonomik ve mali g e l i ş m e m i z i k ö s t e k l e y e n v e h u k u k u alanında hakimiyetimizi sınırlayan imtiyaz ların ortadan kaldırılması hükmü bulunmak­ taydı. Türk halkı bağımsızlık için müca­ dele verirken. Bunun anlaşılması için halk oylaması (plebisit) yapılacaktı. diğerlerinde uyulmamıştır. B u n u n n e d e n i d e Saltanata olan bağlılıklarıdır. Sevr adıyla y e n i d e n esaret d ö n e m i n i b a ş l a t a c a k bir a n t l a ş m a k a b u l edilmektedir. ÖSS 1987 Misak-ı Milli b e l g e s i n d e B a t u m . Bu hükümle. Ancak mecliste Müdafaa grubu ve Mustafa Kemal'in başkan seçilmesi g i b i d u r u m l a r d a ilgisiz d a v r a n mışlardır. Bu bölgelerde Türk ve Müslüman nüfus her y ö n ü y l e fazlaydı. Mebusların b ö y l e farklı kararlar almaların­ da a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i en ç o k e t k i l i olmuştur? A} Çoğunluğun Saltanat'a bağlı olması B) K e n d i ç ı k a r l a r ı n ı k o r u m a ç a b a s ı n a girmeleri C) Demokratik kurallara uymaya çalışmaları D) İtilaf Devletleri'nİn baskısından korkmaları E) Çoğunluğun manda taraftarı olması Çözüm: Son O s m a n l ı M e b u s l a r M e c l i s i O s m a n l ı Devleti'nin bir y a s a m a o r g a n ı d ı r . j i j | j \ j | j . D o ğ a l olarak bu m e c l i s O s m a n l ı Devleti'nin yaşamını d e v a m e t t i r m e k için kararlar almıştır. aşağıdakilerden hangisinin ortadan kaldırılması amaçlanmıştır ? A) Dine dayanan devlet düzeninin B) Osmanlı saltanatının C) Aşar vergjsinin D) Eski eğitim sisteminin E) Kapitülasyonların | | j ! | . A r d a h a n . Cevap C 5. ÖSS 1987 Osmanlı Mebusan Meclisi.

... Bunun için Mustafa Kemal Müdafaa-İ Hukuk Grubunu ısrarla kurmak istiyordu.Temsil K u r u l u ' n u n Ankara'ya gelişi. E) ll. D)l. I | Son Mebuslar Meclisi ve Misak-ı Milli 9..l.ll.ll. ÖYS 1988 Kurtuluş Savaşinın başladığı yıllarda gerçekleşen: I.IL. İstanbul'un Anlaşma Devletleri'nce işgal edilmesi. B) lll.lll.116 Çözüm: Misak-ı Milli 28 Ocak 1920'de ilan edilmiştir. Bu olayların oluş sırasına göre sıralarsak doğru cevap E seçeneğidir. kapitülasyonlar anlamına gelmektedir. Çözüm: İstanbul'un işgali 16 Mart 1920'de. Cevap A 7. C.C ve D seçeneklerinde verilen gelişmeler Kurtuluş Savaşinın bitiminden sonra mey­ dana gelen olaylardır.i S ü k û n 4 M a r t 1 9 2 5 . Cevap D . II. H e y e t i T e m s i l i y e n i n ( T e m s i l K u r u l u ) Ankara'ya gelişi. ÖYS 1993 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i s o n Osmanlı Mebuslar Meclisi'nin onayından geçmiştir? A) Takrir-i Sükun Kanunu B) Hiyanet-i Vataniye Kanunu C) İstiklal Mahkemeleri D) Mİsak-ı Milli E) Tekalif-i Milliye Emirleri Çözüm: S o n O s m a n l ı M e b u s a n M e c l i s i 12 Ocak 1 9 2 0 ' d e a ç ı l ı p 16 M a r t 1 9 2 0 ' y e kadar çalışmıştır. ÖSS 1989 Osmanlı İmparatorluğunda. III.l.. 27 Aralık 1919'da. Zaten soruda verilen e k o n o m i k . Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin toplan­ ması Olayların kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir? A) j l. Bu soruyu seçeneklerde verilen olayların tarihlerini vererek çözebiliriz.. Seçeneklerde milli irade ile ilgili olan olay Mebusan Meclisidir.ll. mali. İstiklal Mahkemeleri 11 Eylül 1920'de Misak-ı Milli 28 Ocak 1920'de. Aksi takdirde İstan­ bul'da İtilaf devletlerinin her an bir baskısı olabilirdi. T a k r i r . A.. A. politik ve hukuki alandaki sınırlamalar yani imtiyazlar. Bu ise mecliste kuvvetli bir grubun meydana gelmesiyle sağlanabilirdi. C)lll. ÖSS 1991 M u s t a f a Kemal'in Son Osmanlı Mebuslar M e c l i s i n d e Müdafaa-İ H u k u k Grubu oluş­ turmasını istemesinin amacı aşağıdakiler­ d e n hangisidir? A) Vatanın bütünlüğünün korunması yolun­ da kararlar alamak B) Padişahın yetkilerini artırmak C) Hükümette değişiklik yapılmasını sağlamak D)Meclisin t o p l a n a b i l m e s i için gerekli çoğunluğu sağlamak E) Yasama ve yürütme organları arasında uyum sağlamak Çözüm: Mustafa Kemal Meclis-i Mebusan'ın vereceği bütün kararlarda milletin kuvvetine dayan­ masını istiyordu.B. Cevap B 10. Tekalif-i Milliye Emirleri de 8 Ağustos 1921'de meydana gelmiştir.. Cevap E .lll.l. Cevap E ) j j i 8. Hıyanet-i V a t a n i y e 2 9 N i s a n 1 9 2 0 ' d e .lll. Son Osmanlı Meclisinin toplanmasıda 12 Ocak 1920'de olmuştur. Anadolu adına seçilen bu milletvekillerinin bir araya gelmeleriyle vatanın bütünlüğünü İlgilendiren kararlar alabilirlerdi.. İtilaf Devletleri nin aşağıdaki girişimlerinden hangisi doğru­ dan "milli iradeyi" yok etmeyi amaçlamıştır? A) Boğazların yönetimine el koymaları B) Mebusan Meclisini dağıtmaları C) Osmanlı O r d u s u ' n u n b ü y ü k bir kısmını terhis ettirmeleri D) Karadeniz kıyısındaki bazı önemli nokta­ ları kontrol altına almaları E) U l a ş ı m ve h a b e r l e ş m e s i s t e m l e r i n i n işletilmesine el koymaları Çözüm: Milli İrade s e ç i m l e b e l i r l e n i r ve m e c l i s t e bulunur. D ve E seçenekleri daha çok bağımsızlıklara sınırla­ ma getiren hükümlerdir.

B u n d a n d o l a y ı cevap olamazlar. Çünkü seçilenlerin İtilaf Devletlerİ'nİn çıkarlarına aykırı davranacaklarını beklememektedirler. C. İtilaf Devletlerinin tutumlarındaki bu d e ğ i ş i k l i ğ i n nedeni aşağıdakiierden hangi­ sidir? A) Türk Halkına sempatik görünmek istemeleri B) Meclis'in İstanbul'da toplanmasına karşı olmaları C) Alınan kararlan beklentilerine aykırı bul­ maları DJİstanbul Hükümeti ile Anadolu arasında anlaşma ortamının doğmasını istemeleri E) Türk Halkının kendileri ile barış yapacağı­ na İnanmaları Çözüm: S o r u k ö k ü n d e d e b e l i r t i l d i ğ i g i b i İtilaf Devletleri seçimlere karışmamışlardır. ! A) Sevr Antlaşması'nı kabul etmesi B) Lozan Konferansina katılmak istemesi C) Amasya Görüşmeleri'ne temsilci gönder­ mesi D) Londra Konferansı'na katılması E ) T B M M ile a n l a ş m a k ü z e r e B İ l e c i k ' e delege göndermesi Çözüm: Son Osmanlı Mebuslar Meclİsi'nin aldığı en önemli karar Misak-ı Mİlli'yi kabul etmesidir. Bu durum a ş a ğ ı d a k i i e r d e n h a n g i s i n i n b i r göstergesdir? A) Ulusal Kurtuluş harekâtının başlatılmak istendiğinin B) Mebusların görüşlerini değiştirdiklerinin C) İşgal k u v v e t l e r i n i n M e b u s l a r M e c l i s i üzerindeki baskılarının azaldığının D) İstanbul'un işgal edilmesinin engellenmek istendiğinin E) Padişahın yetkilerinin sınırlandırıldığının j j j | j . Aşağıdakiierden hangisi İstanbul Hükümeti'nin bu ilkeye ters düştüğünün bir göstergesidir? [ \ . D ve E s e ç e n e k l e r i n i n o l u m s u z bir s o n u c u olmamıştır. Cevap B 11.Son Mebuslar Meclisi ve Misak-ı Milli 117 Çözüm: Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Gurubu adına seçilen milletvekilleri İstanbul'a vardık­ larında ilk olarak Mustafa Kemal'in direktifleri doğrultusunda adına seçildikleri grubu kura­ caklardı.C ve D seçenekleri yanlış ve ilgi­ siz yorumlardır. ancak İstanbul Hükümeti daha sonra bu ilkeye ters düşmüştür.Ancak daha sonra kabul edilen Sevr A n t l a ş m a s ı ile t o p r a k l a r ı n b ö l ü ş ü l m e s i sağlanmıştır. İtilaf Devletleri işgalci olduklarından A ve E seçenekleri cevap olama2. D s e ç e n e ğ i çeldirict g i b i görünmektedir. Misak-ı Milli ile Türkler'in o t u r d u ğ u yerler. A. hiçbir şekilde ayrılık kabul etmez karan alınmıştır. Ancak ortaya çıkan tablo çok farklı o l m u ş Misak-ı M i l l i g i b i bir b e l g e n i n k a b u l ü d o ğ r u d u n işgallere karşı bir t e p k i özelliği gösterdiği için Meclis-i M e b u s a n ' ı kapatmışlardır. Cevap C i \ | | • 1 3 . Fakat M e c l i s t e Misak-ı Milli ilan e d i l i n c e M e c l i s i b a s m ı ş l a r . m e b u s l a r ı n bazılarını tutuklayarak sürgüne göndermişlerdir. Mebuslar Meclİsi'nin toplanması için işgal altındaki bölgelerde yapılan seçimleri engelleyecek bir harekette bulunmamışlardır. ÖYS 1994 Son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nde vatanın bütünlüğü ilke olarak kabul edilmiş. ÖSS 1994 Son Osmanlı Mebuslar Meclisinde Anadolu ve Rumeli Mudafaa-i Hukuk Cemiyeti adına seçilen Mebuslar C e m i y e t i n adını taşıyan grup yerine. Fakat Mustafa Kemal'in ifadesiyle İnançsız.Felah-ı Vatan adıyla yeni bir grup kurmuşlardır. ürkek ve çekingen duran bu mil­ letvekilleri istanbul'da görüşlerini değiştir­ mişlerdir. Cevap A j ı | 12. B. Fakat İstanbul zaten fiilen işgal altında o l d u ğ u n d a n dolayı böyle bir amaç güdülmüş olamaz.B ve D ise itilaf Devletlerinin böyle bir politikası olmadığından cevap olamazlar. i . ÖSS 1994 Milli Mücadele d ö n e m i n d e İtilaf Devletleri.

ÖYS SORULARI ANALİZİ ÖYS 1981 Mustafa Kemal Ulusal Bağımsızlık Savaşı'mıza ilişkin ö n e m l i kararların alın­ masında a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i temel ilkelerinden biri olarak uygulamıştır? A) Kısa sürede kesin sonuç verecek çözüm­ lere yönelmek B) Askeri çözümleri siyasal çözümlere tercih etmek C) Son sözü söyleyen kişi olmak D) Heyet ya da meclis üyelerinin görüş ve onaylarını almak E) Düşmanların güçsüz olduğunu savunmak Çözüm: Ulusal Kurtuluş Savaşı'mızın başından itibaren genelgeler. Mustafa Kemal Paşa bağımsızlık savaşının ö n d e r i olarak ortaya çıkmasından sonra ilk olarak geldiği Samsun'da. YILLAR ÖSS Toplam Çıkan ÖYS Toplam —: Çıkan soru sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 soru şayia soru sayısı 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 Toplam . 1981 . TBMM'nin açılmasıyla birlikte bu gelenek devam etti. C seçeneği ise kongreler genelgeler ve meclis kavramına zıt bir görüştür. kongreler ve meclis açılarak önemli kararlar alınmıştır.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . OSS'de ÖYS'de Toplamda % 3. D) TBMM yasa yapma ve yürütme yetkisine sahiptir. Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı 3 2 1 1 1 1 1 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 1 1 41 41 41 41 42 43 566 3 3 1 1 1 2 1 1 4 2 2 1 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TCRPtA • 1 1 2 1 1 1 1 16 1 8 2 24 Cevap D 2. T B M M v e Dönemi yüzdeleri: konusundan çıkan soru ÖYS 1981 İlk T B M M ' n i n aldığı aşağıdaki kararlardan hangisinde. B) TBMM'nin üstünde bir kuvvet yoktur. A. Havza'da ve Amasya'da arkadaşlarıyla birlikte ortak bildiriler yayın­ ladı. BÖLÜM 1 1981 -1995 OSS . B ve E seçenekleri konuyla tamamen ilgi­ sizdir. E) Padişah ve halife meclisin düzenleyeceği yasaya göre yerini alır.907 % 4. Bundan dolayı cevap olamazlar. İstanbul H ü k ü m e t i n i n yok sayıldığı en belirgin bir biçimde ortaya çıkmaktadır? A) Hükümet kurmak gereklidir.240 oranındadır.T B M M VE DÖNEMI 1. C) Geçici bir hükümet başkanı tanımak veya padişah vekili atamak doğru değildir.33 % 4. . Erzurum ve Sivas'ta bölgelerden ve ülke genelinden gelen temsilcilerle bazı kararlar aldı.

Z a t e n K u r t u l u ş Savaşı s ı r a s ı n d a r e j i m i n değişmesine yönelik bir kararın alınması son­ raya bırakılmıştır. Bu g ö r ü ş aşağıdakiterin h a n g i s i n d e n kaynaklanmış o l a m a z ? A) Anayurdun bir an önce düşman işgalin­ den kurtarılması isteğinden B) H ü k ü m e t k u r m a çalışmalarının savaşı uzatacağı düşüncesinden C) İstanbul Hükümeti'nin vatanı kurtarabileceği İnancından D) Mustafa Kemal Paşa'nın daha çok askeri alanda başarılı olacağı inancından E) Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin kurtuluş iÇİn yeterli görülmesinden ^ j j I f T B M M ' n i n açılmasını takip eden günlerde otoriteyi ve birliği bozucu iç isyanlar hızlan­ mıştır. A. ^ T V Ö Â \u\Yusunu g i d e r m e k i ç i n h ü k ü m e t kurmakla u ğ r a ş t ı g m ı " ileri sürmüşlerdir. Cevap B i | Cevap D . aşağıdaki amaçlardan hangi­ sine y ö n e l i k o l d u ğ u söylenemez? A) Devlet otoritesini gerçekleştirme B) Suçluların cezalandırılmasını geciktirme C) Ulusal birliklerin savunma dışındaki yetki­ lerini sınırlandırma D) Halkın Kuva-ı Milliye'ye olan güvenini koruma E) Suçluyu suçsuzdan ayırma Çözüm: j 3. D ve E seçenekleri bu direnişlerin bir sonucudur. " İ z m i r c e p h e s i n d e g i d i p k o m u ­ t a y ı e l i n e a l m a s ı ojerekûrfee. Butıuo. C seçeneği ise bu yurtseverlerin böyle bir d ü ş ü n c e d e olmaları İstanbul'dan Anadolu'ya gelmeleriyle çelişmektedir. ÖYS 1981 Ulusal Kurtuluş Savaşimızın devam ettiği yıl­ larda Anadolu'ya geçerek Kurtuluş Savaşina katılanlardan bazıları.^. Mustafa Kemal Paşanın. Bu emrin.TBMM ve Dönemi Çözüm: G ö r ü l d ü ğ ü g i b i b ü t ü n seçenekler İstanbul H ü k ü m e t i n i n yok sayıldığı anlamına gelmek­ tedir. İlk T ü r k i y e B ü y ü k Millet Meclisi'nin k u r u l u ş amaçları arasında yer almamıştır? A) Ulusal birliği gerçekleştirme B) Düzenli bir ordu kurma C) Vatanı düşmanlardan kurtarma D) Halifeliği kaldırma E) Ulusal irade'yi hakim kılma Çözüm: İlk TBMM 23 Nisan 1920'den 1 Nisan 1923 yılına kadar çok önemli faaliyetler gerçek­ leştirdi.C. A. j Çözüm: Soru kökünden de anlaşıldığı gibi İstanbul'­ dan bazı aydınlar ve yurtseverler ayrılarak Anadolu'da Kurtuluş Savaşina katılmışlardır. ö r g ü t l e n m e d e n ve halkın birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü s a ğ l a n m a d a n savaşın başlamasını istemektedirler. Bu y u r t s e v e r l e r biraz a c e l e c i d a v r a n a r a k hazırlık y a p ı l m a d a n . bu yuttaşların bir suçlu görülen yurttaşların cezalandırılmaması İstik­ lal Mahke.D ve E seçenekleri bütünüyle B seçeneğinin içeriği olmaktadır.C ve E seçenekleri ilk TBMM'nin kuruluş amaçlandır. ÖYS 1982 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . Cevap B 119 4. Bu durum Anadolu'da büyük karışık­ l ı k l a r a n e d e n o l u y o r d u ..D ve E seçenekleri suçluların cezalandırılmasının birer amaçtandır.C.meşine verilmesi istenmiştir.Soruda en belirgin olan s o r u l d u ğ u n a göre seçenekleri incelediğimizde A. A.B. B. CHTÂVCYÖ ^ ğ ^ j m ı e ^ vçvr\ ön\em\er alındı. B s e ç e n e ğ i ise a l ı n a n bu k a r a r a zıt bîr harekettir. Halifeliğin kaldırılması 3 Mart 1924 yılında yapıldığı için sorunun ceva­ bıdır. TBMM'nin belirlemediği bir hükümetin kabul edilmeyeceği ifade edilmektedir. Kurtuluş Savaşının bitiminden sonra sona ermiştir. Kurtuluş Savaşını yöneten İlk TBMM. ÖSS 1982 Ulusal Kurtuluş Savaşimızın d e v a m ettiği günlerde Batı Anadolu'daki Kuvay-ı Milliye birliklerine suçluların bir emir gönderilerek cezalandırılmaması. Cevap B \ | 5.

ÖYS 1985 I. Kurduğu hükümeti devam ettirme V . aşağıdaki olaylar­ d a n h a n g i s i n e yol açmıştır? A) Erzurum ve Sivas kongrelerinin yapılmasına B) Ulusal derneklerin birleştirilmesine C) Amasya Görüşmeleri'nin yapılmasına D) Amasya Tamimi'nin yayınlanmasına E) TBMM'nin Ankara'da açılmasına Çözüm: Anlaşma devletleri. Cevap E Çözüm: Mustafa Kemal. Ancak bunun farklı olması bu devletleri harekete geçirdi. Böylece hem süratli kararlar almış. Ayaklanmaları bastırma Y u k a r ı d a k i l e r d e n hangileri.. V. İşte bu düşünce T B M M 'nin devamlılığında en önemli etken olmuştur. hatta samimi yurtseverler bile tepki göstermişlerdir. E) III. meclisten aleyhlerine bir kararın çıkmasını beklememeleriydi. Fakat Mebusan meclisi üyeleri TBMM üyesi olarak kabul edilince Osmanlı Meclisi üyeliği doğru­ dan sona ermiştir. Zaten T B M M ülke yönetimini bütün organ­ larıyla birlikte elinde b u l u n d u r m u ş t u r . Bu yönüyle cevap olamazlar. V. B) III.. Havza. Genelgeler ve K o n g r e l e r y o l u y l a halkı ö r g ü t l e m i ş ve ulusal güçleri birleştirmiştir. ÖYS 1984 İlk T B M M Hükümeti üyeleri kimler arasın­ d a n seçilmiştir? A) Kurtuluş Savaşını yürüten komutanlar B) Meclis dışındaki yetenekli kişiler C) Osmanlı Mebuslar Meclisi üyeleri D) Meclis Başkanlığinca belirlenen kişiler E) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri Çözüm: İlk TBMM hükümeti ilk TBMM'den seçilmiştir.B. Bu politika uzun bir zaman almış. 8. Cevap E Çözüm: I.. Kurtuluş Savaşinı başarıyla sonuca ulaştırmayı istemiştir.120 TBMM ve Dönemi ÖYS 1982 Ulusal Kurtuluş Savaşımızın başladığı g ü n l e r d e M u s t a f a Kemal Paşa askeri alan­ dan daha ç o k bir millet meclisi ve bu m e c l i s e bağlı bir hükümet kurmaya ö n c e ­ lik v e r m i ş t i r . Kurtuluş Savaşimızın başın­ dan itibaren takip ettiği politika ülkeyi içinde bulunduğu şartların etkisiyle ortak duyarlılığa ulaştırmaktır. Bu a m a ç l a S a m s u n . 16 Mart 1920'den önceki olaylardır. E r z u r u m . M u s t a f a Kemal Paşa'nın bu yolla ulaşmak İstediği amaç nedir? A) • B) C) D) E) Bağımsızlık savaşını başlatmakla haklı olduklarını dünyaya duyurmak Ulusal güçleri birleştirmek Dışandan ekonomik yardım almak İç isyanlara son vermek kendi yetkilerini artırmak 6.. hem de düzenli çalışmıştır. Farklı düşünceye sahip insanların en büyük amacı ülkeye yeniden bağımsızlığını kazandırmaktı. Sivas'a bizzat g i d e r e k halkı bilinçlendirmeye çalışmıştır. Cevap B 9. değişik d ü n y a görüşlerine sahip çok sayıda eğilimi bir araya getirdi. E seçeneğinde verilen T B M M ' n i n açılması ise 23 Nisan 1920'de meydana gelmiştir. C s e ç e n e ğ i b ü y ü k bîr ç e l d i r i c i d i r . C) IV. 7. Zaten A. j . D) V.C ve D seçeneklerinde meydana gelen olay.TBMM. ÖYS 1983 A n l a ş m a Devi etleri'nin Osmanlı M e b u s a n M e c l i s i ' n i k a p a t m a l a r ı . IV. 28 Ocak 1920'de Misak'ı Milli'yi k a b u l e d e n Meclis-i Mebusan-ı 16 Mart 1920'de kapatmışlardır. Antlaşma Devletlerinin meclisin açılışına izin vermeleri.VI. Dış i l i ş k i l e r d e g ü ç l ü o l m a p r e n s i b i n i benimseme VI. ilk TBMM'nin M i l l i M ü c a d e l e ' n i n s o n u n a k a d a r düzenli çalışmasını ve süratli karar almasını sağlamıştır? A ) l „ II. A m a s y a . TBMM tek hedef olarak. Cevap A . Vatan ve milletin kurtuluşunu herşeyin üstünde tutma II. Ülke yönetimini elinde b u l u n d u r a n tek organ olma III.

ÖSS 1989 İlk T B M M d ö n e m i n d e devletin en çok har­ c a m a yaptığı alan aşağıdakilerden hangi­ sidir? \ A) Tarım ve hayvancılık C) Sanayi B) Ticaret D) Milli savunma j E) Ulaşım ve Haberleşme . İlk Anayasa. 20 Ocak 1921 'de Mudanya. k u r u l u ş u n u n ilk yılların­ da. yabancı devletlerle siyasal ilişkiler ( d o s t l u k i l i ş k i l e r i ) k u r a r k e n aşağıdakiler­ d e n hangisine ö n c e l i k l e dikkat etmiştir? A) Yönetim şekli benzerliği B) . ÖYS 1987 T B M M Hükümeti. 1 Kasım 1922'de Gümrü Antlaşması. Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarılarak İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur. Cevap C i \ j 1 3 . TBMM mücadele döneminde devletlerle olan i l i ş k i l e r i n d e d e v a m l ı o l a r a k bağımsızlığa s a y g ı p r e n s i b i n i e s a s almıştır. 20 Ekim 1921'de yapılmıştır. Bu gelişmeler. ÖYS 1986 T B M M ' n i n ilk yıllarında. T B M M ' y l e b i r l i k t e d ü z e n l i ordular mücadele etmiştir. aşağıdakilerden hangisi i ç i n bir hazırlık sayılamaz? A) Yeni bir devlet kurma B) Ulusal egemenliği hakim kıima C) Demokratikleşme sürecini başlatma D) Ulusal Bağımsızlğı kazanma E) Yerel yönetimlere ağırlık verme Çözüm: Mahalli Kongreler. Cevap B \ 1 4 .B. B u ö n l e m i n . Bunun göstergeside TBMM açıldıktan tam altı gün sonra 29 Nisan 1920'de Hıyanet-i Vataniye Kanununu çıkarmasıdır. Cevap E 1 2 .C ve D seçenekleri bölgesel kongrelerle başlayan gelişmelerin bir sonucudur. ulusal birlik ve bütünlüğü s a ğ l a m a k amacıyla E d i r n e ' d e n Erzurum'a yurdun çok değişik yerlerinde örgütlendiler. böylece Kurtuluş Savaşı'nda etkinlik kazanmada Önemli roller oynadılar. 3 Aralık 1920'de Ankara Antlaşması. Olayların gerçek­ leşme zamanı bilinirse soru kolayca cevap­ lanır.Ekonomik yardımlaşma C) Bağımsızlığa saygı D) Sınır yakınlığı E) Askeri güç Çözüm: Kurtuluş Savaşı sırasında Türk Milleti iki türlü mücadele ediyordu. ÖYS 1988 İlk T B M M . Otorite boşluğun­ dan yararlanan isyancılar kışkırtmalarında etkişiyle kısa sürede etkili hale geldiler. Kongreler ulusal güçleri birleştirmek. ÖSS 1986 Türkiye'de. A. 11 Ekim 1922'de Saltanatın kaldırılması.TBMM ve Dönemi 121 10. Cevap D \ 1 1 . a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisini diğerlerinden önpe gerçekleştirmiştir? j A) Yeni T ü r k Devletinin iik A n a y a s a s i n ı n kabulünü B) Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın onay­ lanmasını C) Saltanatın kaldırılmasını D) G ü m r ü Barış A n l a ş m a s i n ı n o n a y l a n ­ masını E) Ankara Antlaşması'nın onaylanmasını Çözüm: Bu bir kronoloji sorusudur. düzenli o r d u n u n k u r u l m a s ı dışında ö n c e l i k l e aşağıdakiler­ den hangisinde etken olduğu savunula­ bilir? A) Yeni bir anayasanın hazırlanması B) Ayaklanmaların önlenmesi C) Cumhuriyetin kurulması D) Halifeliğin kaldırılması E) Saltanatın kaldırılması Çözüm: Anadolu'da Ulusal Kurtuluş mücadelesinin başlamasıyla birlikte olumsuz bir harekette b a ş l ı y o r d u . Kurtuluş Savaşt'nın hazırlık döne­ m i n d e Mahalli Kongreler yapılarak T B M M kurulmuştur. Bu k a n u n u işlete­ bilmek amacıyla da 11 Eylül 1920 de İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur. E s e ç e n e ğ i ise d e m o k r a s i y i g e l i ş t i r m e y e yönelik bir durumdur. T B M M ' y e kadar iç i s y a n l a r l a Kuva-i M i l l i y e . Cumhuriyet döneminin bir olayıdır. Z a t e n d o s t l u ğ u n kurulmasında bağımsızlık temel ilkedir. Hem İstanbul Hükümetine karşı hem de işgalcilere karşı.

Düzenli Ordu 1921 yılı başlarında. 29 Nisan 1920'da İstiklal Mahkemeleri. Cevap A 1 7 . Cevap C 18. Çünkü mücadele savaşa dayanıyordu. ÖSS 1989 Mustafa Kemal 23 Nisan 1920'de Meclise verdiği önergede " g e ç i c i kaydıyla bir h ü k ü m e t reisi tanımak veya p a d i ş a h kay­ makamı atamak d o ğ r u değildir. çok partili düzene ise 1946 yılından itibaren gir­ ilmiştir." diyerek İstanbul Hükümeti'nin Anadolu üzerinde hiçbir etkisinin olmadığını söylemiştir. ÖYS 1989 Aşağıdakilerden hangisi. A. Misak-1 Milli. 4 Mart 1925'de Hıyanet-i Vataniye.B. Savaş döneminde doğal olarak her şeyden önce askeri harcamalar birinci sırayı almaktadır. kararlarında bağımsız olması gerektiğini Çözüm: T B M M ' n i n a ç ı l m a s ı y l a y e n i bir T ü r k Devletinin temelleri atılmıştı. Yeni hükümet TBMM'nin açılmasıyla birlikte kurul­ du.122 Çözüm: İlk TBMM 1920 -1923 yılları arasında faaliyet göstermiştir. Mustafa Kemal bu sözleriyle aşağıdakilerden hangisini anlatmak istemiştir? A) İstanbul Hükümeti ile anlaşmaya çalışıla­ cağını B) Halifeliğin kaldırılacağını C) Kendisinin meclis başkanı seçileceğini D) Hükümet ve meclis başkanlarının aynı kişi olacağını E) M e c l i s i n . 28 Ocak 1920'de Takrir-i Sükun. ÖSS 1990 İlk T B M M k e n d i s i n i n ü s t ü n d e bir kuvvet tanımamakla aşağıdakilerden hangisini y o k saymıştır? A) Azınlık haklarını B) İtilaf Devletlerini C) Osmanlı yönetimini D) Eski antlaşmaları E) Kuva-i Milliye'yi Çözüm: 15. Mustafa Kemal Paşa ilk T B M M ' n i n a ç ı l d ı ğ ı g ü n l e r d e m e c l i s e bir önerge vererek "TBMM'nin üzerinde bir güç yoktur. 13.sorunun aynısıdır.C ve D seçenekleri ile Mustafa Kemal'in sözleri arasında bir ilişki kurmak m ü m k ü n değildir. Kurtuluş Savaşı da 1919-1923 yılları arasında olduğuna göre.C ve E seçeneklerinde yapılan yatırım ve harcamalar da askeri yani savunma nitelikli idi. Cevap E 1 6 . B u n u s a ğ l a m a k a m a c ı y l a M u s t a f a Kemal m e c l i s e açıldığı g ü n bir ö n e r g e v e r e r e k meclis üzerindeki engelleri ortadan kaldır­ mak istemiştir. T B M M bir k u r u m o l a r a k k e n d i n i k a b u l ettirmede İstanbul yönetimiyle karşı karşıya gelmektedir. 11 Eylül 1920'de Tekalif-i Milliye ise 8 A ğ u s t o s 1921 ' d e yapılmıştır. ÖYS 1989 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi İlk T B M M ' n i n açılmasından daha ö n c e o l m u ş t u r ? A) Misak-ı Milli'nin ilan edilmesi B) Takrir-i Sükûn Kanununun çıkarılması C) Hiyanet-i Vataniye kanununun çıkarılması D) İstiklal Mahkemelerinin kurulması E) Tekalif-İ Milliye Emirlerinin çıkarılması G ö r ü l d ü ğ ü g i b i T B M M ile ilgili s o r u l a r d a genellikle kronoloji ağırlıklı sorular sorulmuş. üç yıl b o y u n c a s ü r e n Ulusal Kurtuluş Savaşı'nı yönetmiştir. sorunun bir benzeridir. yeni anayasa 1921 başlarında. ilk T B M M döne­ mi gelişmelerinden biri değildir? A) Yeni bir hükümet kurulması B) Düzenli ordunun kurulması C) Çok partili düzene geçilmesi D) Vatanın düşmandan kurtarılması E) Yeni bir anayasa yapılması Çözüm: 15. Olayların tarihlerine bakarak sorunun cevabını bulabiliriz. Kurulan hükü­ met milli egemenlik esasına dayanan bir halk hükümetiydi. ülke­ den düşmanların çıkarılması 1922 yılı son­ larında. Cevap D Çözüm: TBMM ve Dönemi . Bundan dolayı meclisin halkın iradesine uygun olarak çalışması gerekirdi." demiştir. A. Her iki soruda da aynı tarz uygulanmıştır.B. Cevap C . soru gibi bir kronoloji sorusudur. bu soruda 16.TBMM.

bir d e v l e t d ü z e n i n e geçilmesini sağlayıcı yönleri de bulunmasına rağmen bu yönleri ön plana çıkarılmamıştır. Temsi Kurulu oücünü tamamen halktan alıv„ 3 p"Hiv. kurulmasıyla birlikte ülke içinde büyük isyan hareketleriyle karşılaşmıştır. İlk TBMM 1920-1923 yılları arasında faaliyet göster­ miştir. Bu dönemde var g ü c ü y l e v a t a n ı n k u r t a r ı l m a s ı i ç i n çalışılmıştır. İstanbul H ü k ü m e t i ' n i n halkı yanlış bil­ g i l e n d i r m e s i . A m a s y a g ö r ü ş m e l e r i . Aşağıdakilerden hangisi. lemsi} Kurulu önemli çalışmalar yap­ mıştır.1 9 . ÖYS 1991 E r z u r u m ve Sivas K o n g r e l e r i n d e seçilen Temsil Kurulu'nun görevi aşağıdakilerden hangisiyle s o n a ermiştir? A) TBMM'nin açılmasıyla B) Batı Cephesİ'nİn oluşturulmasıyla C) İstanbul'un işgal edilmesiyle D) Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin kurulmasıyla E) Kuva-i Milliye'nin oluşturulmasıyla Çözüm: E r z u r u m ve Sivas K o n g r e l e r i n d e s e ç i l e n Temsil Kurulu bir hükümet gibi kararlar alıyor ve b ü t ü n bir A n a d o l u ' y u t e m s i l e d i y o r d u . ÖSS 2 2 . Cevap E 1991 İlk T B M M ' n i n . 29 Nisan 1920'de Moskova'ya bir kurul gönderilmesi. genellikle İngilizler'in kışkırtmaları.12 Mart 1921'de J&6a7' ttutfürrietin kurutması 24 Nisan 1920'de Hıyanet-i Vataniye Kanunu. A.n r r a r r u d M dT?y- j ordu. Haziran 1920'de Teşvik-i S a n a y i K a n u n u ise 1927 yılında yapılmıştır. T B M M ' y e karşı d ü ş ­ manca davranmalarını önlemek B) Vatanın kurtarılmasına öncelik vermek C) Azınlıkların ayn devlet kurma girişimlerini önlemek D) Komşu devletlerin güvenini i kazanmak. İstiklal Marşı'nın kabulü. ilk TBMM'nin aldığı kararlardan biri d e ğ i l d i r ? A) İstiklal Marşı'nın kabul edilmesi B) Ulusal Hükümet'ln kurulması C) Hıyanet-i V a t a n i y e K a n u n u ' n u n k a b u l edilmesi D) Moskova'ya bir kurul gönderilmesi E) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun kabul edilme­ si Çözüm: Bu soruda bir kronoloji sorusudur. Eğer o yıllarda aynı anda yeni bir devlet düzeninden bahsedilseydi çoğu yurt­ severler. Fakat birliği bozmamak için devlet düzeni ile ilgili görüşlerini sonraya bırakmıştır. d a h a g e n i ş bir k u r u l o l a n ilk TBMM'nin açılışına kadar. Temsil K u r u l u . Bu isyanlar. Mustafa Kemal Paşa bağımsızlıkla beraber egemenlik mücadelesinin de verildiğini biliyordu. Cevap E 2 1 . Böyle b i r t u t u m u n amacı a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) İtilaf Devletlerinin. C ve D s e ç e n e k l e r i T B M M için çok olumlu olaylardır. ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisi. B u n l a r . içte ve dışta bazı olumsuz tepkilerle karşılaşmıştır. y e n i . Cevap A | 20. ÖSS 1992 23 Nisan 1920 tarihinde kurulan yeni Türk Devleti. ülkede ortaya çıkan otoriteboşluğu ve bazı bilinçsiz unsurların tutumları sonucu çıkmıştır. Ankara'nın merkez yapılması ve seçimler y a p ı l m a s ı g i b i çok ö n e m l i işlerdi. Çözüm: K u r t u l u ş S a v a ş i n ı n d e v a m ettiği yıllarda idareyi elinde bulunduran TBMM ulusal güç­ leri büyük oranda birleştirmiş. Cevap B . işgallere karşı halkı duyarlı bir hale getirmiştir. bu olumsuz tep­ kilere bir örnektir? A) A f g a n i s t a n ile T B M M arasında d o s t l u k antlaşması imzalanması B) İtalyanların işgal ettikleri yerlerden çekil­ mesi C) Londra Konferansı'na TBMM Hükümeti'nin de çağrılması Arrttaşması'nı imzalaması E) İtilaf Devletlerinin Anadolu'da TBMM'ye karşı çıkan ayaklanmaları desteklemesi Çözüm: T B M M . Anadolu'yu temsil etme gücünü devam ettirdi. E seçeneği ise Anadolu'nun güvenliğini zedeleyerek TBMM'nin otoritesini sarsmıştır. ulusal mücadeleye verdiği desteği çekebilirlerdi. B.

Her ikiside düşmanımız olarak Mondros'tan sonra topraklarımızı işgal etmişler ve azınlıkları kışkırtmışlardır.124 TBMM ve Dönemi 2 3 . Fakat s o r u d a ifade e d i l d i ğ i g i b i bu İki d ü ş m a n devletin T B M M ' y e karşı davranışları farklı farklı olmuştur. 13 Ekim 1923 — Cumhuriyetin ilanı. 23 Nisan 1920'de açılmış ve çalış­ malarına 1 Nisan 1923'te son vermiştir. Cevap D 2 4 . Bu d u r u m aşğıdakilerden hangisinin bir göstergesidir? A) İngiltere ve Fransa'nın Avrupa'nın büyük devletleri olduğunun B) Fransa'nın sömürgeci anlayıştan vazgeçtiğinin C) F r a n s a ' n ı n O s m a n l ı D e v l e t i ' n i t a n ı madiğinin D) İngiltere ile Fransa arasında görüş ayrılığı olduğunun E) Fransa'nın etnik ayrımcılığı d e s t e k ­ lediğinin Çözüm: İngiltere'de Fransa'da işgalci ve birer itilaf Devleti'dirler. 24 Temuz 1923 — Ankara'nın başkent olması. 4 Mart 1925 — Lozan Antlaşması. ÖYS 1995 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i ilk T B M M ' d e kabul edilmiştir? A) Takhr-i Sükun Kanunu B) Lozan Antlaşması C) Ankara'nın başkent yapılması D) Cumhuriyetin ilan edilmesi E) Mustafa Kemal'e Mareşal rütbesi verilme­ si Çözüm: İlk TBMM. Bunun en önemli nedeni İki ülke arasındaki Avrupa sorunudur. Cevap E | j j . Fransa TBMM Hükümeti'ne anlaşma önerisin de bulunmuştur. Almanya'nın Fransa İçin giderek tehlikeli olması karşısında kayıtsız kalınca. İngiltere. 29 Ekim 1923 — Mustafa Kemal'e Mareşallik rütbesinin verilmesi ise 19 Eylül 1921'dir. Seçenek­ lerde verilen olayların tarihlerini vererek ilk TBMM'nin çalışmasını bulalım: — Takrir-i Sükun. Bunun s o n u c u n d a Londra Konferansında başlayan ayrılıklarKurtuluş Savaşı'nın sonuna kadar devam etmiştir. Fransa'da İngiltere'ye karşı Anadolu'da tavır almış ve TBMM'yi tanıyarak işgal ettiği toprakları terketmiştir. İkinci TBMM ise 11 Ağustos 1923'te başlamış ve 1 Ekim 1927'ye kadar sürmüştür. ÖSS 1995 İngiltere Anadolu'daki milli hareketi Osmanlı Hükümeti'ne karşı basit bir ayaklanma sayıp TBMM Hükümeti'ni tanımamayı sürdürürken.

183 oranındadır.1995 yıllan arasında. paragraftaki bilgiye dayanarak Sovyet Rusya'nın ulusal direniş hareketini desteklediği. b u n u n l a beraber Türkiye'nin batı ile ilişkilerde bulunmasını istemediği şek­ ilde kanaate varılabilir.ÖYS SORULARI ANAUZİ YILLAR .75 ÖYS'de :% 7. Batı A n a d o l u ' y u d ü ş m a n d a n t e m i z l e m e hareketine girişmemiş. B. İ n ö n ü S a v a ş l a n ' n ı n .975 Toplamda : % 6. Cevap A ..Dışişleri B a k a n ı ' n ı n 16 M a r t 1 9 2 1 ' d e TBMM Hümümeti adına görüşmeler yap­ masını protesto etmiştir. II. bu amaç. . Fransa ve İtalya'nın tehdidi ile karşı karşıyadır. daha sonra Başkomutanlık Meydan S a v a ş i y l a gerçek­ leştirilmiştir. ÖSS 1981 "Ulusal K u r u t u l u ş Savaşı'mızın devam ettiği yıllarda Sovyet Rusya: l.1 9 9 5 Ö S S . Sovyet Rusya'nın bu davranışlarından nasıl bir s o n u ç çıkarılabilir? A)TBMM Hükümeti'nin Batı ile sıkı ilişki kur­ masını istemediği B) T ü r k i y e ' d e k i u l u s ç u l u k akımlarından çekindiği C ) T B M M H ü k ü m e t i n i dışarıda v e i ç e n d e güçsüz bırakmak İstediği D) Bağımsız bir Türk devletinin kurulmasının istemediği E) TBMM Hükümetini devletlere karşı koru­ maya çalıştığı Çözüm: I. K u r t u l u ş Savaşımız i ç i n d e k i başlıca r o l ü ne olmuştur? A) İstanbul Hükümeti'nin desteğini sağlama B) TBMM kuvvetlerinin savaş gücünü sınama C) Düşmanın gücü hakkında bilgi edinme D) İtilaf devletlerini. p a r a g r a f t a k i bilgiyle çelişmektedir.Yunanistan'ı destekle­ mekten caydırma E) Düşmanı oyalayarak zaman kazanma 1981 . Anadolu'daki ulusal bağımsızlık çabalarını desteklemiştir. T B M M H ü k ü m e t i n i n 20 Ekim 1 9 2 1 ' d e Fransa ile yaptığı Ankara Antlaşması'™ protesto etmiştir. III.C.D s e ç e n e k l e r i I. ve III. Ç ü n k ü Rusya Kendi güvenlik ve g e l e c e ğ i a ç ı s ı n d a n T ü r k i y e ' n i n batının k a r ş ı s ı n d a olmasını istiyordu. Ortak düşmanlarının olması Rusya'yı rahatlatacaktı. II.BATı CEPHESI BÖLÜM . E seçeneği ise Rusya bu tarih­ lerde zaten İngiltere.ÖSS ÖYS Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam soru soru soru soru soru sotu sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 3 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 5 1 1 2 3 1 3 3 2 4 4 2 1 1 26 1 3 4 2 4 5 3 2 1 35 1 1 1 1 9 1981 . Batı Cephesi konusundan çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de : % 3. Ö S S 1982 İnönü Savaşlarinı kazanan T B M M Ordusu.

B. Cevap E Çözüm: Batı Cephesi i I j Londra Konferansı 21 Şubat -12 Mart 1921 tarihinde yapılmıştır.126 Çözüm: l. l.İnönü ise 6-10 Ocak 1921 'de dir.Rusya ile savaşma durumu ortaya hiç çıkmamıştır. TBMM H ü k ü m e t i bu K o n f e r a n s a katılmakla İtilaf Devletleri nin hangi k o n u d a Türkler aley­ hine bir propaganda başlatmalarını da engellemiş oluyordu? A) Türklerin Anadolu'daki azınlıklara baskı yaptıkları B) Anadolu harekatının.D ve E seçeneklerinin Londra K o n f e r a n s i n d a n s o n r a yapıldığını anlarız I. A. ve C seçenekleri ilgisiz ve eksik yorum­ lardır.C. Çünkü Sovyet. ÖSS 1982 İlk TBMM Hükümeti: I. T ü r k l e r l e savaşı göze alamamışlardır. İnönü Savaşlarını kazanması üzer­ ine S o v y e t l e r B i r l i ğ i ile M o s k o v a Antlaşması'nı II. A. Bundan dolayı yeni bir ordunun taarruz yapması beklenemezdi. 4. Cevap A 5. Böylece siyasal başarıları askeri başarıları takip etmiştir. Yunanlılara karşıdır. Cevap D ÖYS 1982 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'nm aşağıda verilen maddelerinden hangisi. Cevap C [ I | I j ! j j 6. B seçeneği çeldiricl gibi görünmektedir. A seçeneği ise temelde doğrudur Fakat eksiktir. Osmanlı Devleti ile b i r l i k t e T B M M H ü k ü m e t i n i n L o n d r a Konferansına ç a ğ r ı l m a s ı n d a e t k i l i o l m u ş ­ tur? A) I. Ancak bu seçenek İki tarafında birlikte hareket etmeler­ ine ortam hazırlayan bir etken olabilir. C) S o v y e t l e r B i r l i ğ i İle F r a n s a . varlığını askeri alandaki başarılarıyla kabul ettirmiştir. S a k a r y a M e y d a n Savaşı'nı kazanması üzerine Fransa ile Ankara Antlaşması'nı III. Her savaştan sonra TBMM birde siyasal başarı kazanmıştır. O halde Moskova Antlaşması'nın herhangi bir mad­ desi hem Rusya'yı hem de TBMM'yi bu şart­ l a r d a b i r b i r i n e b a ğ l a m a l ı d ı r .ve II. İtilaf devletlerini TBMM hükümetiyle antlaşmaya zorlamıştır. T B M M H ü k ü m e t i ' y l e Sovyetler B i r l i ğ i ' n i n siyasi alanda birlikte hareket edecekleri anlamını taşımaktadır? A) Sovyetler Birliğinin Mısak-ı Milli'yi tanı­ ması B) Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya'sı arasın­ da İmzalanmış olan antlaşmaların geçer­ siz sayılması C) İki taraftan birinin tanımadığı devletler arası bir senedi diğerinin de tanıması D) S o v y e t l e r B i r l i ğ i n i n . haklarını s a v a ş a r a k alma yanlısıdır. 3. Osmanlı Hükümetine karşı bir hareket olduğu C) Türklerin Anadolu'dan çıkarılması gerektiği D) Türklerin barış g ö r ü ş m e l e r i n e katılma­ yarak savaşı sürdürmekte oldukları E) Saltanatın ve Halifeliğin korunması gerektiği j j .C ve E seçenekleri hem çok yanlış hem de ilgisiz yorumlardır. ÖSS 1982 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi. Başkomutanlık Meydan Savaşı'nı kazan­ m a s ı ü z e r i n e d e İtilaf D e v l e t l e r i y l e Mudanya Ateşkes Antlaşması'nı yapmıştır.B. İ n ö n ü Savaşları sırasında Düzenli Ordu yeni kuruluyordu. D seçeneği ise ancak Sakarya Savaşı ile mümkün olabilmiştir. Çözüm: T B M M .D ve E seçenekleri yanlızca bir tarafı veya karşılıklı çıkarları ilgilendirmektedir. K u r t u l u ş Savaşı d ö n e m i n d e Batı C e p h e s i n d e d ö r t b ü y ü k savaş yapmış ve kazanmıştır. E) Sovyetler Birliği. k a p i t ü l a s y o n l a r ı n kaldırılmasını kabul etmesi E) İki devlet arasındaki ekonomik ilişkilerin artırılması Çözüm: Siyasi a l a n d a iki devletin birlikte hareket e t m e l e r i b i r b i r l e r i n i b a ğ l a y a n ö n e m l i bir kabullenmenin olmasına bağlıdır. TBMM bu dönemde bir savunma savaşı yap­ mıştır. D) TBMM Hükümeti. Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılar­ d a n hangisine ulaşılabilir? A) T B M M H ü k ü m e t i . İnönü Muharebesi B) II. Seçeneklerdekİ olayları İncelersek B. B) Sovyetler Birliği ile Fransa. İnönü Muharebesi C) Sakarya Meydan Muharebesi D) Başkomudanlık Meydan Muharebesi E) Dogu illerinin düşmandan temizlenmesi j ÖYS 1982 TBMM Hükümeti Londra Konferansı'na katılarak Misak-ı Milli'yi dünya k a m u o y u ­ na duyurmayı amaçlamıştı.ve II.

B. Bu iki hükümete karşı işgalci devletlerin tavırları yeni gelişmeleri doğurmuş bu da iki taraf arasın­ da yakınlaşma başlatmıştır. Birinci Londra Konferansı T B M M ' n i n s i y a s i a l a n d a b i r varlık o l a r a k tanınmasında etkili olan yukarıdaki antlaş­ maların k r o n o l o j i k sırası nedir? A) l. er Birliği'nin ıt edecekleri İtilaf Devletleri.. 16 Mart 1921'de.. Cevap A 10. o r d u n u n m a d d i ve manevi g ü c ü n ü büyük ölçüde artırmak ve yönetimi bir kat daha sağlamlaştırmak için TBMM'nin bunun­ la ilgili yetkisini meclis adına fiili olarak kullanalabilir" denilmektedir. Sakarya Savaşından sonra.. A Seçeneği.. D seçeneği. Birinci Londra Konferansıda 21 Şubat 12 Mart 1921'de m e y d a n a gelmiştir. Moskova Antlaşması IV.D ve E lya karşılıklı seçeneği Ancak bu leket etmelerıbilir. Sakarya savaşından sonra. TBMM Hükümeti'ne ateşkes önerisinde bulunmaları C) Yunanistan'ın taarruz kaabiliyetinin kırılarak savunma zorunda bırakılması D) İtalya'nın Anadolu'da işgal ettiği toprakları boşaltmaya başlaması E) T B M M H ü k ü m e t i ile F r a n s a a r a s ı n d a Ankara Antlaşması'nın yapılması Çözüm: ı Milli'yi tanıa'sı arasınaların geçer­ liği devletler [tanıması föılasyonların mik İlişkilerin 7. Gümrü Antlaşması III.. D) IV..IV.JV. Olayları sıralarsak. ÖSS 1985 I. E seçeneği.ll. Cevap D Ankara Antlaşması. C)III. klara baskı hükümetine gerektiği ıe katıl maıkları ı gerektiği . T B M M İmakla İtilaf ürkler aleynalarını da 8. B seçeneği.I. 16 Mart 1921'de.I. Ankara Antlaşması II. O halde ingi bir madIM'yi bu şartA. Cevap C Hem Sovyet-Rusya hem de TBMM ortak bir düşman karşısında bulunuyordu. Cevap B 9. ÖYS 1985 Aşağıdakilerden hangisi Sakarya M e y d a n Muharebesi'nin sonuçlarından biri değildir? A) TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasın­ da Moskova Antlaşması'nın yapılması B) Anlaşma Devletleri'nln. h e m topraklarımızı haksız yere işgal ediyorlar hem de toprakların s a v u n u l m a s ı n d a n d o l a y ı T ü r k l e r i n barış istemedikleri şeklinde kamuoyuna olumsuz bir propaganda yayıyorlardı.IV. İşte T B M M ' n i n Londra Konferansına katıl­ masında en önemli etken barış görüşmeler-İne k a t ı l m a d ı ğ ı m ı z ş e k l i n d e k i o l u m s u z düşünceyi silmekti. ve E seçenekleri düşman devletler olduğu İçin.II. B u y a s a . Cevap D Sakarya Meydan Muharebesi 23 Ağustos12 Eylül tarihleri arasında m e y d a n a gelmiştir.III. TBMM' de hemm ü c a d e l e e d i y o r d u h e m de aleyhimizdeki propogandaları çürütüyordu.UI. İtilaf devlet­ leri Rusya'da yeni kurulan Sovyet Hükümeti­ ne ve TBMM'ye karşı idiler. Cevap A ıtlaşması'nın len hangisi.C ve E seçeneklerinin TBMM'nin Londra K o n f e r a s i n a katılmakla b e k l e d i ğ i hedefler arasında bir ilişki yoktur... A.C.III.lll. Gümrü Antlaşması. ÖYS 1984 TBMM Hükümeti Ük siyasi ilişkilerini aşağıdaki Avrupa ü l k e l e r i n d e n hangisiyle kurmuştur? A) İngiltere B) Almanya C) Fransa E) İtalya D) Sovyet Rusya Çözüm: ikte hareket in önemli bir Idır.l.II. B seçeneği doğru cevap olur. M u s t a f a K e m a l Paşa'ya h a n g i g ü c ü sağlamıştır? A) Saltanatı kaldırma B) İnkılapları gerçekleştirme C) Devlet işlerinde tek başına hareket ede­ bilme D) Cumhurbaşkanı seçilebilme E) Meclisteki farklı grupları birleştirme feransı'na kamuoyutı. A. 22 Mart 1922. 20 Ekim 1921'de. 20 Ekim 1921'de yapılmıştır. B seçeneğide zaten Almanya zor şartlarda olduğu için cevap olamazlar. Bunun sonucun­ da TBMM ilk siyasi ilişkisini Sovyet-Rusya ile Moskova Antlaşmasiyla kurmuştur.. E) IV. ÖSS 1985 Ağustos 1921'de çıkan bir yasada "Başko­ m u t a n ... C seçeneği. Moskova Antlaşması. Soru Sakarya'nın sonucu olmayan seçeneği sorduğuna göre kronolojik olarak bu savaş­ tan önce olan olayı bulacağız.iati Cephesi Batı Cephesi Çözüm: Çözüm: 127 2 Mart 1921 rdeki olayları irinin Londra ığını anlarız ir.lll.. B) ll. 3 Aralık 1920'de..

j i Seçeneklerde verilen antlaşmalardan A.D. ÖYS 1988 Birinci İnönü Savaşı'ndan sonra hangi devletler. Cevap B Türk Kurtuluş Savaşt'nın en b ü y ü k hedefi tam bağımsızlığı gerçekleştirmekti. ÖYS 1988 Başkomutan. İnönü zaferinden sonra toplanan L o n d r a K o n f e r a n s ı n a T B M M ' y i d e davet etmişlerdir. TBMM'nin Konferanstaki tutumu İtilaf devlet­ leri arasında ilk g ö r ü ş ayrılıklarına neden olmuştur. D o ğ a l o l a r a k T B M M b a ğ ı m s ı z l ı ğ ı n ı engelleyen her türlü denetimi kabul edemez­ di. Zaten A. Cevap C Çözüm: Batı Cephesi j | j | j j .B. Sakarya Meydan Muharebesi ne h a z ı r l a n ı r k e n T ü r k M i l l e t i n e "Tekalİf-i Milliye Emirleri" (Milli Yükümlülük Emirleri) çıkarmıştır.Kütahya Savaşiarı'nın yenilgiyle sonuçlanması üzerine Türk ordusu geri çekilmisti.C ve D seçenekleri çok taraflı . yapìlacak tek şey o r d u n u n ihtiyaç duyduğu silah ve cephanenin temin edilme­ siydi. Ordunun geri çekilmesi hem TBMM'yi h e m de halkı o l u m s u z y ö n d e etkilemişti. Böyle bir u y g u l a m a n ı n amacı aşağıdakil­ e r d e n hangisidir? A) İstiklal Mahkemelerini kurma B) Türk ordusunun ihtiyaçlarını karşılama C) Başkomutanlık yetkisinin süresini uzatma D) Meclis yetkilerine sahip olma E) Savaş alanını daraltma D) Halkçılık Çözüm: E) Medeniyetçilik i Çözüm: Eskişehir-Kütahya Savaşlarının yenilgiyle sonuçlanması olağanüstü bir hazırlık yapıl­ madan bu yenilginin izlerini silmek mümkün değildi.D ve E seçenekleri Sakarya'dan sonra veya çok önce gerçekleşen olaylardır. Amaç bu iken İtilaf devletleri hala Türk tarafını denetim altına almak için ateşkes önerisinde bulundu­ lar. Çok taraflı antlaş­ malardan Londra Konferansı (21 Şubat 12Mart 1921) ilk ö n c e gerçekleşmiştir.B ve E seçenekleri de ikili antlaşmalardır. Yunanistan'ın Londra Konferan­ sına katılmasını sağlamaya çalışmışlardır? A) İran ve Romanya B) Rusya ve ABD C) Fransa ve İtalya D) Bulgaristan ve Almanya E) Avusturya ve Japonya . İtilaf Devletleri. T ü r k H ü k ü m e t i .ve E seçenekleri tarihsel b a k ı m d a n 1922 ve 1923 yılı olaylarıdır. I. ÖYS 1988 TBMM'nin İtilaf Devletlerince h u k u k s a l alanda ilk defa tanınması aşağıdakilerden hangisiyle o l m u ş t u r ? A) Lozan Barış Antlaşması B) Ankara Antlaşması C) Londra Konferansı D) Mudanya Ateşkes Anlaşması E) Moskova Antlaşması 1 4 . TBMM'nin Konferanstaki varlığı doğal olarak hukuken tanındığı anlamına gelmektedir. Türk tarafı ilke olarak ateşkes önerisini benimsediği halde. Türkiye ve Yunan devletlerine ateşkes önerisinde bulunarak her iki tarafında askeri bakımdan kendi denetimleri altına girmesini İstemişlerdir. ÖSS 1987 Sakarya Meydan Muharebesinden sonra İtilaf Devletleri. İtilaf Devletlerinin d e n e t i ­ mi altına g i r m e y i hangi ilkeye t e r s d ü ş t ü ğ ü için reddetmiş olabilir? A) Devletçilik B) Bağımsızlık C) Laiklik ] | j | j j 1 3 .128 Çözüm: Eskişehir. A. Mustafa Kemal o r d u n u n ihtiyaçlarını karşılamak için TBMM'nin imkanları dışına çıkarak halka yeniden bir kere daha başvu­ rarak fedakarlık etmesini istemiştir. dene­ tim konusundaki öneriyi reddetmiştir. Cevap B 1 2 . Bunun önüne g e ç m e k için 5 Ağustos 1921'de Mustafa Kemal Paşa'ya TBMM'nin yetkileri geçici bir süre için verilerek tek başı­ na hareket edebilmesi sağlanmıştır. Bundan dolayı cevap olamazlar. Cevap C 1 1 .C.

C.C. ÖYS 1989 TBMM H ü k ü m e t i n i n L o n d r a K o n f e r a n s ı n a çağrılmasında a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n etkisi yoktur? A) TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya yakın laşması B) F r a n s ı z l a r a k a r ş ı m ü c a d e l e d e b a ş a r ı sağlanması C) Çerkez Ethem'in yenilmesi D) Sakarya Zaferinin kazanılması E) İtalya'nın arabuluculuk rolünü üstlenmesi iangf sranrdır? 1 8 .B. Burada sözü edilen antlaşma aşağıdakilerden h a n g i s i d i r ? A) Lozan Barış Antlaşması B) Gümrü Antlaşması C) Kars Antlaşması D) Moskova Antlaşması E) Ankara Antlaşması Çözüm: TBMM İlk askeri başarısını 24 Eylül 1920'de başlattığı hareket sonucu Ermenistan'a karşı kazanmıştır.C ve E seçeneklerinin büyük etkisi olmuştur. Aslında A. ÖSS 1989 TBMM Hükümetinin İlk askeri başarısı sonu­ c u n d a yaptığı a n t l a ş m a .D ve E seçenek­ leri Gümrü'den sonra meydana gelmişlerdir. Aynı z a m a n d a TBMM'nin ülke içinde etkinliğide artmış oluy­ ordu.D ve E seçeneklerinde Anlaşma devletlerinin amaçlarıdır. T B M M Hükümetinin Konferansa ç a ğ r ı l m a s ı n d a A. İti­ laf d e v l e t l e r i T B M M ' n i n b a ş a r ı l ı o l d u ğ u d u r u m l a r d a b i l e S e v r ' d e n t a v i z ver­ memişlerdir. D s e ç e n e ğ i ise L o n d r a K o n f e r a n s ı n d a n s o n r a yani 23 A ğ u s t o s -12 Eylül 1921'de yapıldığından dolayı önceki bir olayda etkili olamaz. Fransa ve İtalya idi. böylece D o ğ u Anado­ lu'da bağımsız bir Ermeni Devleti'nin kurul­ masını ö n l e m i ş o l u y o r d u . Bu üç devlet savaşın başlarında birlik halinde hareket ederken. İnönü Zaferi s o n u n d a yapılmıştır. Bütün bu avantajları sağlayan antlaşma Gümrü'dür. İnönü S a v a ş i n d a n s o n r a Türk başarısını görmezlikten gelemeyen Fransa ve İtalya'nın katkılarıyla TBMM'nin Londra Konferansı' na katılması sağlandı. ÖYS 1989 Sakarya Zaferinden sonra Anlaşma devlet­ lerinin. Türk ve Yunan devletlerine ateşkes ö n e r i s i n d e bulunmalarının asıl amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Yunan ordusunu güçlendirmek B) Sevr A n t l a ş m a s ı şartlarını hafifleterek kabul ettirmek C) Sorunları barışçı yoldan çözmek D) Aralarında fikir birliği o l d u ğ u izlenimini uyandırmak E) Y u n a n i s t a n ' d a k i e k o n o m i k s o r u n l a r a çözüm bulmak 15. T B M M ' n i n başarısı karşısında yenilen Yunanistan yine bu devletlerin çalışmalarıyla konferansa getirilmiştir Cevap C Çözüm: 129 Londra Konferansı 21 Şubat-12 Mart 1921 tarihleri arasında l. Cevap B Çözüm: İtilaf devletlerinin Kurtuluş Savaşı'nın başın­ d a n s o n u n a k a d a r i s t e d i k l e r i v e hiç v a z g e ç m e d i k l e r i en Önemli a m a ç l a n Sevr Antlaşması'™ TBMM'ye kabul ettirmektir. Batı ve Güney cephelerinin güçlenmesini sağlamış ve daha sonraki gelişmelerde de etkili olmuştur. Cevap D 1 7 . ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisi ikili antlaşmalara bir örnektir? A} Sevr Antlaşması B) Londra Konferansı C) Paris Barış Konferansı D) Lozan Barış Antlaşması E) Ankara Antlaşması . Fakat soruda asıl amaç sorulduğu için cevap olamazlar. I. sonradan meydana gelen bazı gelişmeler bu devletler arasında anlaş­ mazlıklara neden oldu. Sakarya Zaferinden sonra da Sevr'i kabul ettirmek için ateşkes önerisinde sonrada barış önerisinde bulunmuşlardır.•ephesi Batı Cephesi Çözüm. Zaten tarihsel bakımdan B. Cevap B 16. Kurtuluş Savaşı'nda Yunanistan'ı destekle­ yen devletler İngiltere. T B M M .

130 Çözüm: Sevr A n t l a ş m a s ı 10 Ağustos 1920'de I . D ü n y a S a v a ş ı n ı n g a l i p l e r i İle O s m a n l ı arasında, L o n d r a K o n f e r a s ı 21 Şubat-Mart 1921'de İtilaf devletleri ve TBMM arasında, Paris Konferansı 18 Ocak 1919'da I. Dünya Savaşı'nm galipleri arasında, L o z a n A n t l a ş m a s ı 24 Temuz 1923'de Türkiye ile galip devletler arasında, Ankara A n t l a ş m a s ı ise 20 Ekim 1921'de TBMM İle Fransa arasın­ da yapılmıştır. Görüldüğü gibi E seçeneği dışındakiler çok taraflı antlaşmalardır. Cevap E Çözüm:

Batı Cephesi

Soruda Kurtuluş Savaşı'mızm üç önemli olayı v e r i l m i ş t i r . Bu üç olayın ö n e m l i siyasi sonuçları meydana gelmiştir. I. İ n ö n ü 6-10 Ocak 1921'de, S a k a r y a S a v a ş ı 2 3 A ğ u s t o s -12 Eylül 1921*de, B a ş k o m u t a n l ı k Savaşı 31 Ağustos 1922de yapılmıştır. Seçenekleri incelediğimiz zaman A, B, D ve E seçeneklerinin meydana geliş tarihleri s o r u d a verilen o l a y l a r d a n sonra gelişmiştir. C seçeneğinde verilen Gümrü Antlaşması ise 3 Aralık 1920'de yapıldığı için bu olayların bir sonucu değildir. Cevap C

19. ÖYS 1989
B e r l i n A n t l a ş m a s ı y l a Rusya'ya bırakılan Kars ve A r d a h a n dolayları aşağıdaki ant­ laşmalardan hangisiyle yeniden toprak­ larımıza katılmıştır? A) Moskova Antlaşması B) Kars Antlaşması C) Gümrü antlaşması D) Ankara Antlaşması E) Lozan Antlaşması Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i , R u s l a r l a y a p t ı ğ ı BrestLitovsk Antlaşmasıyla D o ğ u A n a d o l u ' n u n toprak bütünlüğünü sağlamış, ancak Mondros'la birlikte önceki sınırlara çekilmek zorunda kalmıştır. Bu arada fırsattan yarar­ lanan Ermeniler d o ğ u bölgelerimize saldır­ maya başladılar. Bunun üzerine Türk Ordusu 24 Eylül 1920'de harekete geçerek Kars ve dolaylarını kurtarmış Ermenilerle Gümrü Antlaşmasını yapmıştır. Cevap C

2 1 . ÖYS 1991
A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n e , İ s t a n b u l ve T B M M hükümetleri birlikte katılmışlardır? A) Sevr Antlaşması B) Lozan Görüşmeleri C) Londra Konferansı D) Moskova Antlaşması E) San Remo Konferansı Çözüm: Hem İstanbul H ü k ü m e t i n i n hem de TBMM'nin birlikte davet edildikleri iki önemli uluslararası t o p l a n t ı vardır.Bunlar Londra Konferansı ve Lozan Görüşmeleri.İki tarafın L o n d r a K o n f e r a n s ı n a b i r l i k t e katılmaları mümkün olurken Lozan Konferansı'na İstan­ b u l H ü k ü m e t i k a t ı l a m a m ı ş t ı . Çünkü Saltanatın kaldırılmasından dolayı hükümette İstifa etmişti. Böylece İstanbul'daki yönetim hukuki olarak ta sona eriyordu. Cevap C

2 0 . ÖYS 1990 Kuruluş Savaşı'nm bazı bölümleri şunlardır: I. Birinci İnönü Savaşı II. Sakarya Meydan Savaşı III. Başkomutan Meydan Savaşı Aşağıdakilerden hangisi, bu savaşların bir s o n u c u değildir? A) Londra Konferansı B) Moskova Antlaşması C) Gümrü Barış Antalaşması D) Lozan Barış Antlaşması E) Mudanya Ataşkes Antlaşması

2 2 . ÖYS 1991
Ç e r k e z E t h e m ve k a r d e ş l e r i n i n TBMM Hükümeti'ne isyan etmesi üzerine siyasal ve a s k e r i d u r u m u elverişli b u l a n Yunanlılar A n a d o l u ' y u işgal h a r e k e t l e r i n i hızlandır­ mışlardır. B u n u n ü z e r i n e , Y u n a n l ı l a r ı durdurma amacıyla yapılmış o l a n savaş aşağıdakil­ e r d e n hangisidir? A) Eskişehir ve Kütahya C) Birinci İnönü B) İkinci İnönü D) Sakarya E) Dumlupınar

Batı Cephesi Çözüm: Çerkez Ethem, Düzenli Ordunun kurulması sırasında i s y a n e t m i ş b u d a Yunanlıların cesaretlenmesine neden olmuştu. Yunanlıların bu saldırısı onların ilk düzenli saldırısı olması y ö n ü y l e çok önemlidir. TBMM Hükümetinin bu Yunan saldırısını durd u r d u ğ u savaş I . i n ö n ü ' d ü r . Çerkez e t e m isyanı I. İnönü Savaşı sırasında Yunan ilerley­ işinin durdurulmasıyla birlikte bastırılmıştır. Cevap C

131

2 5 . ÖSS 1992
Sakarya Savaşı'ndan sonra TBMM Hükümeti ile F r a n s a a r a s ı n d a y a p ı l a n A n k a r a A n t l a ş m a s ı ' y l a T ü r k i y e ' n i n g ü n e y sınırı çizilmiştir. Ancak bu antlaşma, Fransa'nın müttefiki olan İngiltere'yi tedirgin etmiştir. İngiltere'nin bu tedirginliğinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Yunanlıların Sakarya'ya kadar ilerlemesi B)Yeni Türk Devletleri'nin daha güçlü hale gelmesi C) Anlaşmazlıkların çok uluslu toplantılarda çözülmesi D) Demokratik rejimlerin tehlikeye düşmesi E) Hatay'ın Türkiye sınırları dışında kalması Çözüm: Mondros'tan sonra başlayan işgallere, Türk Milletinin karşılık vermesi üzerine Kurtuluş Savaşı doğmuştu. Bu dönemde Türk Milletini en çok uğraştıranlar İngilizlerdir, Yunanlılara, verdikleri her türlü destekle işgallerin devam etmesini sağlamışlardır. İngilizler, Fransa ve İtalya'nın işgallerden vazgeçmesine rağmen kararlılığını devam ettirmiştir. Çünkü İngiltere yeni Türk devletinin güçlü olmasını istemiyor­ du. Çünkü çok değerli petrol bölgelerini kay­ betmek istemiyordu. j Cevap B

j ] i i

2 3 . ÖYS 1991
İlk T B M M G ü m r ü , M o s k o v a ve Ankara ant­ laşmalarını hangi devletlerle yapmıştır? Gümrü A) Ermenistan B) Fransa C) Ermenistan D) Sovyet Rusya E) Fransa Çözüm: G ü m r ü A n t l a ş m a s ı 3 Aralık 1 9 2 0 d e Erme n i s t a n ile M o s k o v a A n t l a ş m a s ı 1 6 M a r t 1921'de Sovyet-Rusya ile, Ankara Antlaşması 20 Ekim 1921 'de Fransa ile yapılmıştır. Cevap A Moskova Sovyet Rusya Ermenistan Fransa Ermenistan Sovyet Rusya Ankara Fransa Sovyet Rusya Sovyet Rusya Fransa Ermenistan

24. ÖYS 1991
TBMM Hükümeti Osmanlı yönetiminin aşağıdaki uygulamalarından hangisine karşı çıkmamıştır? A) Sevr Antlaşması'nı imzalaması B) Lozan barış g ö r ü ş m e l e r i n e katılmak istemesi C) Kuva-i İnzibatiye'yi A n a d o l u ' d a hareket geçirmesi D) Damat Ferit Paşa'yı görevinden alması E) İtilaf Devletleriyle işbirliği yapması Çözüm: j K u r t u l u ş Savaşt'nın d e v a m e t t i ğ i y ı l l a r d a T B M M ile O s m a n l ı H ü k ü m e t i sık sık karşı k a r ş ı y a g e l m i ş l e r d i r . B u n u n n e d e n i ikisi arasında v a r o l a n ü s t ü n l ü k m ü c a d e l e s i v e o t o r i t e s o r u n u d u r . B u n u n l a b i r l i k t e bazı d u r u m l a r d a d a o r t a k kararlar almışlardır. A,B,C ve E s e ç e n e k l e r i n d e verilen olaylar TBMM'nin benimsemediği gelişmelerdir. D s e ç e n e ğ i n d e verilen Damat Ferit'in görevden ayrılması zaten TBMM'nin de iste­ diği bir durumdu. Cevap D

2 6 . ÖYS 1992
Kurtuluş savaşı'nın 1920-1921 yıllarına rast­ l a y a n e n sıkıntılı g ü n l e r i n d e , y e n i T ü r k Devletİ'nin gelirleri savaş giderlerini karşılamıyordu. i Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle önlenmeye çalışılmıştır? A) Kapitülasyonların kaldırılması B) Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkanlması C) Tekalif-i Milliye Emirlerinin çıkarılması D) Asker sayısının azaltılması E) Planlı ekonomiye geçilmesi Çözüm: K u r t u l u ş S a v a ş ı n d a e n y o ğ u n savaşların yapıldığı 1920-1921 yıllarında TBMM Hükümeti büyük ekonomik sıkıntılar yaşadı. Bu sıkıntılar Eskişehir-Kütahya savaşlarından (10-24 T e m u z 1921) s o n r a d a h a ç o k hissedilmeye başladı. Bunun üzerine ekonomik birtakım önlemler alındı. A , B , D ve E s e ç e n e k l e r i n i n b a z ı l a r ı n ı n ekonomik özelliği olsa da devletin gelirlerini artırıcı bir yönleri yoktur. Cevap C

732

Batı Cephesi Çözüm: Kurtuluş Savaşı aynı anda hem egemenlik h e m de bağımsızlık m ü c a d e l e s i n i birlikte s ü r d ü r d ü ğ ü n d e n ister i s t e m e z bir takım sorunlarla karşı karşıya gelmiştir. Kurtuluş Savaşinı yürüten TBMM, ö r g ü t l e n m e , prop o g a n d a , b i l i n ç l e n m e , s a v u n m a ve taar­ r u z h a r e k e t i n i h e p b i r l i k t e planlamıştır. Bunun sonucu, doğal olarak görüş ayrılıkları ortaya çıkmıştır. A,B,C ve D s e ç e n e k l e r i n d e g e n i ş g ö r ü ş ayrılıkları meydana gelmiştir. Fakat Londra Konferansına temsilci gönderilmesi sırasında farklı bir düşünce ortaya çıkmamıştır. Cevap E

2 7 . ÖYS 1992
TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması'nda; "Osman lı Devleti ile Çarlık Rusyası arasında yapılmış olan antlaşmalar geçersizdir." hükmü yer almaktadır. A n t l a ş m a d a bu h ü k m ü n yer alması, aşağıdakiferden hangisi d o ğ r u l t u s u n d a bir gelişmedir? A) Uşi Antlaşması B) Brest-Lİtowsk Antlaşması C) İstanbul Antlaşması D) Atina Antlaşması E) Bükreş Antlaşması Çözüm: Bu soru ile seçenekler arasında tam bir ilişki yoktur. Aslında sorunun şöyle olması gerekir­ di. "Bu hüküm doğrultusunda aşağıdaki ant­ laşmalardan hangisi geçersiz sayılmıştır." olmalıydı. Soru ise bu hükmün hangi antlaş­ ma doğrultusunda olduğu şeklindedir. Bundan dolayı soru ile seçenekler arasında bir uyumsuzluk vardır. Bu soruyu genel tarih bilgisi çerçevesinde çözebiliriz. Uşi Antlaşması İtalya İle İstanbul Antlaşması Bulgaristan ile Atina Antlaşması Yunanistan ile yapıldığı için A,C ve D seçenekleri cevap olamazlar. B ü k r e ş A n t l a ş m a s ı 1 8 1 2 ' d e R u s y a ile yapılmış fakat M o s k o v a Antlaşması ile bir ilişkisi yoktur. Cevap B

2 9 . ÖYS 1992
A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n imzalanması, T B M M H ü k ü m e t i ' n i n t a n ı n m a s ı ile i l g i l i olarak Fransa'nın İ n g i l t e r e ile görüş ayrılığına d ü ş t ü ğ ü n ü n bir göstergesidir? A) Ankara Antlaşması B) Gümrü antlaşması C) Moskova Antlaşması D) Kars Antlaşması E) Mudanya Ateşkes Antlaşması

Çözüm: 2 5 . s o r u n u n d e ğ i ş i k bir şeklidir. İngiltere kesinlikle yeni Türk Devletinin güçlenmesini istememektedir. B u n d a n dolayı Fransa ve İtalya'nın TBMM'ye olan yakınlaşmalarından dolayı rahatsızlık duymaktadır. İngiltere ile Fransa arasında görüş ayrıllığına neden olan Ankara Antlaşması'dır (20 Ekim 1921). Cevap A

3 0 . ÖSS 1993
TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında 1921'de imzalanan Moskova Antlaşmasinın başlangıç kısmında "milletlerin kendi gele­ ceğine serbestçe karar verebilmesi" ilkesine yer verilmiştir Antlaşmaya bu ilkeyi koymakla, TBMM ve S o v y e t R u s y a a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi y ö n ü n d e k a r ş ı l ı k l ı b i r b i r l e r i n e güvence vermişlerdir? A) Bağımsızlıklarına saygı duyma B) Dünyadaki bloklaşmaların dışında kalma C) Avrupa diplomasisini izleme D) Milletler Cemİyeti'ne üye olma E) Ekonomik ilişkilerde bulunma

2 8 . ÖYS 1992
İlk T B M M ' n i n üyeleri arasında, aşağıdakil­ e r d e n h a n g i s i ile i l g i l i o l a r a k bir g ö r ü ş ayrılığı ortaya çıkmamıştır? A) Ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilme­ si B) Yeni bir ordunun kurulması C ) B a ş k o m u t a n l ı k K a n u n u ile t a n ı n a n sürenin uzatılması D) Saltanatın kaldırılması E) L o n d r a K o n f e r a n s i n a t e m s i l c i g ö n d e r ­ ilmesi

Konferansın toplan­ m a s ı n d a bir o l a y ı n e t k i l i o l a b i l m e s i i ç i n zaman olarak daha önce olması gerekir.Batı Cephesi Çözüm: İki tarafı birbirine yaklaştıran en önemli olay Batı dünyasının ortak düşmanı d u r u m u n d a olmalarıdır. İevap A Londra Konferansı 21 Şubat -12 Mart 1921 tarihlerinde yapılmıştır. Milletlerin kendi geleceğine serbestçe karar verebilmeleri ancak bağım­ sızlıklarına saygı duymalarıyla m ü m k ü n ola­ bilir.TBMM'nin açıl­ masından sonra İtilaf Devletlerİ'nin Londra'da bir konferans düzenlemeye karar v e r m e s i n d e etkili o l m u ş t u r ? 3 3 . başkomutanlığın süresiz olarak Mustafa Kemal'de kalmasına karar vermiştir. yeri ne Berlin antlaşması yapılmış ve yürürlükten kaldırılmıştır. A. H e m Sovyet Rusya'da h e m de Türkiye'de bir geçiş dönemi yaşanıyordu. Bu geçiş d ö n e m i n d e yapılan Moskova Antlaşmasiyla taraflar birbirlerini tanırlarken aynı zamanda temel ilkelerini de ortaya koy­ muşlardır.C ve D seçenekleri meclisin kararıyla ilgili yorumlar değillerdir. Cevap E M u s t a f a Kemal. ÖYS 1993 A y a s t a f a n o s A n t l a ş m a s ı v e Sevr A n t l a ş ­ masının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir? A) Arap ülkelerinin g e l e c e ğ i ile ilgili m a d ­ delerin yer alması "* B) Rusya ile imzalanmış olması C) Kararlarının uygulanmamış olması D) Boğazlar Komisyonu'nun kurulması E) Bosna ve Hersek'e özerklik tanınması İMM ve ıangisi jvence Lkalma . M. Buna rağ­ men Meclis. ÖSS 1994 A) Kars Antlaşmasinın imzalanması B) Sakarya Zaferi'nin kazanılması C) ikinci İnönü Zaferi'nin kazanılması D) Moskova Antlaşması'nın imzalanması E) Birinci İnönü Zaferi'nin kazanılması Çözüm: ı İngiltere erimesini Tansa ve ilarından piltere ile iden olan 1). Sakarya Zaferinin kazanılm a s ı d a n s o n r a M e c l i s d ü ş m a n a s o n bir darbe vurulması için Mustafa Kemal'e olan desteğini yeniledi. Bunun üzerine Lozan barışı yapılmıştır. I. S a k a r y a Z a f e r i 23 Ağustos-12 Eylül 1921'de. ÖYS 1993 Aşağıdakilerden hangisi.C. Cevap C 3 1 . İ n ö n ü ' n ü n 10 Ocak 1921'de yapıldıklarını görüyoruz Cevap E M e c l i s ' i n bu kararı a l m a s ı n d a aşağıdakil­ e r d e n hangisi etkili o l m u ş t u r ? A) Halkın orduyu desteklemesi B) B a ş k o m u t a n ı n aynı z a m a n d a Meclis Başkanı olması C) Meclis'te bazı grupların oluşması D) Meclis'te yeni bir anayası için çalışmaların başlaması E) Başkomutana duyulan güvenin artması Çözüm: Kurtuluş Savaşinın başından beri Türk halkı ile M u s t a f a K e m a l a d e t a b ü t ü n l e ş m i ş t i . Sevr A n t l a ş m a s ı da Türk Kurtuluş Savaşı'yla b ü y ü k bir tepkiyle karşılaşmış ve uygulanamamıştı. Seçenekleri İncelediğimizde K a r s 13 Ekim 1921'de. arasında lasfnın idi geleilkesine 32. M o s k o v a A n t l a ş m a s ı 16 mart 1921'de. Eskişehir-Kütahya yenilgisinden sonra Başkomutanlık yetkilerini üzerinde toplayan Mustafa Kemal'e halkın güveni biraz daha artmaya başladı. Cevap A Çözüm: 133 Ayastafonos Antlaşması'nı başta Prusya ve diğer Avrupa devletleri kabul etmeyince. B.D ve E seçenekleri ise t a m a m e n ilgisizdir.B. B a ş k o m u t a n l ı k Yasasının y ü r ü r l ü k s ü r e s i n i n 2 0 T e m m u z 1922 d e tekrar uzatılması g ü n d e m e geldiğinde sürenin uzatılmasını istememiştir. İ n ö n ü 31 Mart 1921'de.

Aşağıdakilerden hangisi İtalya'nın bu d o ğ r u l t u d a hareket e t m e s i n d e k i etkenler­ d e n biridir? A) Fransızlarla Ankara antlaşmasının yapıl­ ması B) T B M M o r d u s u n u n Sakarya Zaferini kazanması C) Yunan ordusunun TBMM ordusu karşısın­ da ikinci kez İnönü'de yenilmesi D) Kafkas Cumhuriyetiyle Kars Antlaşması­ nın yapılması E) Yunanlıların Doğu Trakya'da yenilmesi Çözüm: İtalya İzmir'in Yunanlılar t a r a f ı n d a n işgal edilmesinden sonra yaptığı İşgalleri yavaşlata. Bağımsızlık Mücadelesinin ancak b ö y l e k a z a n ı l a c a ğ ı d ü ş ü n c e s i t e m e l bir anlayış olarak gelişti. Milli Mücadele döneminde İngiltere ve Fransa ile birlikte Mondros Ateşkes Antlaş­ m a s ı n a d a y a n a r a k A n a d o l u ' n u n işgaline katılacak ancak daha sonra. OYS1995 İtalya. OYS1994 Milli Mücadele döneminde siyasal konularda birliği sağlamak amacıyla birtakım Önlemler alınmıştır.C ve E seçenekleri birliği sağlamak için yapılan önemli adım(ardır. fakat sonuç alamamıştır. İşgal ettiği güney bölgelerimizde halka kötü d a v r a n m a d a n b e k l e m e y e b a ş l a d ı . Cevap C i i j i j | i I | j j . Aşağıdakilerden hangisi bu önlemlerden biri değildir A) Lozan görüşmeleri sırasında Meclis İçinde görüş ayrılıklarının tehlikeli olması üzerine seçimlere gidilmesi B) Kuvay-i Mİlliyenin disiplinsiz davranışları karşısında düzenli ordunun kurulması C) O r d u n u n i h t i y a ç l a r ı n ı k a r ş ı l a m a k için buyruklarının uygulanması D) A f g a n i s t a n İle bir d o s t l u k a n t l a ş m a s ı yapılması E) TBMM'nin. İnönü yenilgisin­ den sonra da Anadolu'dan işgal ettiği toprak­ lan terketmeye başlayarak.rak İngiltere'ye karşı tepki gösterdi. yetkilerini geçici olarak başko­ mutan Mustafa Kemal'e bırakması Çözüm: Kurtuluş Savaşı'nın başından sonuna kadar takip e d i l e n en b e l i r g i n p o l i t i k a . I. İtalya adeta Yunanlıların başarısız olmasını bekli­ yordu.İnönü yenilgisinden sonra tarafları Londra Konferansında bir araya getirmiştir. tarafsızlığını ilan etmiştir. II. D seçeneğinde verilen olay. birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü s a ğ l a m a ve ulusal g ü ç l e r i birleştirmedir. TBMM'nin itibarını artıran ve tanıtan bir olaydır.B.34. Cevap D j ] 35. işgal ettiği yer­ lerden çekilerek askeri tarafsızlığını göster­ miştir. A.

441 : % 6. Trakya sınırları içinde olan Edirne'dir.1 9 9 5 yıllan a r a s ı n d a . Kırklareli ve istanbul'da savaş yapmadan kurtarıldı. K u r t u l u ş Savaşının Siyasal M ü c a d e l e ve Barış Dönemi konusundan çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de :%5. Gaziantep ve Kars daha önce kurtarılmıştı. Toplam > 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 Cevap C 1992 1993 1994 1995 TOFUM Toplam soru sayısı Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı Çözüm: "Yunanlılar 15 gün içinde Trakya'yı boşalta­ c a k l a r . . Bu madde çerçevesine giren ilimiz. İzmir.1983 Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın aşağıda­ ki maddelerinden hangisi Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğini gös­ terir? A) Doğu Trakya'da Meriç ırmağının sol sahi­ line kadar olan bölge onbeş gün içinde Yunanlılar tarafından terk edilecektir B) D o ğ u T r a k y a ' n ı n d e v r i t e s l i m işi İtilaf Devletlerinin memurları aracılığıyla otuz gün içinde yapılacaktır. Urla. E) İtilaf D e v l e t l e r i n i n k u v v e t l e r i L o z a n Antlaşması'na kadar İstanbul'da kalacak­ tır.416 ÖYS'de Toplamda :% 6. b ö l g e y e g i r e c e k İtilaf k u v v e t l e r i Trakya'yı en 30 gün İçinde Türk yönetimine teslim e d e c e k l e r d i . Zaten. D) İstanbul ve Boğazlar. Büyük Millet Meclisi Hükümeti yönetimine bırakılacaktır. Mudanya'nın b u h ü k m ü g e r e ğ i Trakya'da bulunan Edirne ile birlikte Tekirdağ.ÖYS SORULARI ANALİZİ 1.K U R T U L U Ş SAVAŞININ SİYASAL MÜCADELE VE BARIŞ DÖNEMİ 1981 -1995 OSS . Çözüm: Kurtuluş Savaşının başından itibaren İstanbul H ü k ü m e t i ile T B M M a r a s ı n d a bir siyasal nüfuz m ü c a d e l e s i y a ş a n m a y a başlamıştı. Kurtuluş Savaşı'nm başany\a 1981 .007 oranındadır. İstanbul Hükümeti giderek etkinlik sahasını kaybetmiş ve sadece istanbul ve çevresinde tutun abilmişti. Cevap E 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 2 4 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 3 2 1 1 2 2 1 2 3 2 1 21 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 5 6 2 1 3 2 2 4 1 3 2 2 34 1 - 1 2 1 1 13 2. " Bu h ü k ü m M u d a n y a Ateşkes Antlaşmasının önemli bir maddesi idi. ÖSS . C) L o z a n K o n f e r a n s ı ' n ı n b i t i m i n e k a d a r Türkler Doğu Trakya'da sekiz bin asker bulunduracaktır. savaş yapmadan kurtarılmıştır? A) İzmir B) Urfa D) Kars C) Gaziantep E) Edirne ÖSS ÖYS . ÖSS-1982 BÖLÜM Aşağıdaki şehirlerden hangisi düşman işgalinden M u d a n y a A t e ş k e s Antlaşma­ sı' yla.

136 bitmesinin ardından yapılan Mudanya A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı ' y l a sıra İ s t a n b u l v e çevresine g e l m i ş t i . Şu anda Türkiye'nin büyük sorunlarını oluşturan konularda 1923 şartlarında verilen tavizlerin büyük bir rolü vardır. . Fransa. ÖYS . Sovyet Rusya B) Japonya. aşağıdakilerin hangisinde birlik­ te verilmiştir? A) Yugoslavya.yüzyılda Osmanlı Devletini çok uğraştıran ve yıkılışını Çözüm: Kurtuluş Savaşı'nda yeni Türk Devletinin g ü ç l e n m e s i n i i s t e m e y e n . Cevap B 6. E s e ç e n e ğ i çeldirici g i b i g ö r ü n ü y o r s a d a İ s t a n b u l ' u n yönetimiyle ilgili ifade geçmiyor. Japonya 3. B ü t ü n azınlıklarının Türk vatandaşı sayılmasıyla devletlerin iç işlerimize karışmaları da önlenmiş oluyordu. Yunanistan C) Yunanistan. Cevap D Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücale ve Barış Dönemi hazırlayan azınlıklar s o r u n u çözülmüştür. Seçenekler de sadece kapitülasyonlar o l d u ğ u için d o ğ r u cevap kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Cevap E 4.B. O n İki a d a v e B o ğ a z l a r k o n u s u n d a ise Türkiye istediği hiçbir sonucu elde edemey­ erek büyük tavizler vermiştir. d ü ş m a n ı n silahlı kuvvetlerini y o k e t m e k ve ö n e m l i arazi bölümlerini ele geçirmek" amacıyla yapılmıştır? A) Balkan Savaşı B) Çanakkale Savaşı C) İnönü Muharebeleri D) Sakarya Meydan Muharebesi E) Büyük Taarruz Çözüm: S e ç e n e k l e r d e verilen savaşları iki g r u p t a toplamak gerekir. A.B ve E s e ç e n e k l e r i n d e n verilen antlaş­ malar ikili antlaşmalar olup daha çok sınır düzeltmeleriyle uğraşmıştır. T B M M temsil­ c i s i İsmet Paşa a ş a ğ ı d a k i l e r i n h a n g i s i n ­ den ödün vermemiştir? A) Musul sorunu C) Dış borçlar B) Kapitülasyonlar D) Boğazlar E) Oniki ada Çözüm: Lozan Konferansı'nda özellikle iki k o n u d a kesinlikle taviz verilmemiştir. Cevap C 5.ve İtalya) Yunanlıları A n a d o l u ' d a n çıkarmamıza. İtalya. Romanya. Yunanlıların başarısı için bütün desteği veren batının üç b ü y ü k d e v l e t i (İngiltere. Sevr Antlaşması da zaten uygulanmamıştır. Türk o r d u s u n u n bu savaşlardaki amacı toprak­ larımızı işgallerden korumak ve düşmanları durdurmaktır. ÖSS-1983 Aşağıdakilerden hangisi. Dış borçlar.C ve D seçeneklerinde verilen savaşlar birer Savunma (Müdafaa) savaşlarıdır. Bunlar: Kapitülasyonlar ve Ermeni devletinin kurul­ ması. Batılıların deyimiyle yüzyıllık sorunlar ç ö z ü l m ü ş t ü .B ve C seçeneklerinin İstan­ bul'la ilgili bir özelliği y o k t u r .1983 Lozan Barış g ö r ü ş m e l e r i n d e .Fransa. Savunma ve taarruz savaşları. Büyük Taarruz ise isminden de anlaşılacağı üzere Kurtuluş Savaşımızın en son yapılan ve Anadolu'dan işgalcilerin çıkarıldığı ve kaybettiğimiz toprakların alındığı bir taarruzdur. Cevap D L. Bu antlaşmayla. ÖYS-1983 Lozan barış g ö r ü ş m l e r i n d e . A. A. İtalya E) Romanya. Diğer Musul. Yugoslavya D) İngiltere. ÖYS-1983 Aşağıdaki antlaşmaların hangisinde " b ü y ü k d e v l e t l e r i n " T ü r k i y e ' d e k i azınlık­ ların Türk u y r u k l u o l d u k l a r ı n ı ve diğer yurttaşlardan farkları olmadığını kabul etmişlerdir? A) Gümrü Antlaşması B) Moskova Antlaşması C) Lozan Antlaşması D) Sevr Antlaşması E) Ankara Antlaşması Çözüm: S e ç e n e k l e r d e verilen uluslararası antlaş­ malardan Türkiye sadece Lozan'a katılmıştı. İstanbul ve çevresinin alınmasıyla artık Osmanlı Devleti h u k u k e n sona erecekti. Kurtuluş Savaşı'nı başarıyla bitirmemize rağ­ men Lozan Konferansı'nda Türk isteklerine karşı hiç ılımlı davranmamışlardır. Sovyet Rusya. Özellikle I9. Türkiye'nin isteklerine en çok direnme gösteren devletler.Fransa.

D ve E seçenekleri normal bütün antlaşmaların birer aşaması ve özelliğidir.1 9 8 4 Kurtuluş Savaşı'mızın sonunda.Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücadele ve Barış Dönemi 7. ÖSS . milli çıkarlarımızı dost ve düşman devletlere onaylatmak amacıyla Lozan'a İsmet Paşa'nın (İnönü) g ö n d e r i l m e s i n d e O n u n hangi başarısı daha etkili o l m u ş t u r ? A) l. C. Osmanlı Devleti'nin ne olacağını gösteriyordu? A) Hukuken sona ereceğini B) Küçük bir devlet olarak kalacağını C) TBMM Hükümeti'ne bağımlı olacağını D) TBMM Hükümeti ile birlikte hareket ede­ ceğini E) Anlaşma devletlerine bağımlı kalacağını Çözüm: Osmanlı Devleti fiili olarak Mondros Ateşkes Antlaşmasıyla sona ermiştir.B. geçerliliğini uzun süre koruyup-koruyamadığı ile ilgilidir. Cevap C )evletinin ianlılann jatının üç ve İtalya) rmamıza. fakat bugün hiçbirinin geçerliliği yok­ tur. A. Mudanya'da yer alan İstanbul ve çevresinin TBMM'ye devredilmesiyle birlikte Osmanlı Devleti'nin varlığı tamamen ortadan kalkıyor­ du. Etkinliğini de gün geçtikçe kaybederek sadece İstanbul ve çevresindeki küçük bir bölgeye sıkışmıştı.1984 M u d a n y a Ateşkes A n t l a ş m a s ı n ı n .C ve D seçenekleri parağrafda verilen gelişmelerin doğal bir amacıdır.B. ö n e m l i bir uluslararası ant­ laşma niteliği kazandırmaktadır? A) Bu antlaşmayı bütün dünya devletlerinin onaylamış olması B) Bu antlaşmanın. A seçeneği çeldirici gibi görün­ mektedir. Bu toprakların da alınmasıyla Osmanlı Devleti'nin hukuki varlığı da sona erecekti.ve II. Nöyyi. A.D ve E seçenekleri de İsmet Paşa'nın başarılarıdır. İlk TBMM'nin kurulması II.1 9 8 4 Aşağıdakilerden hangisi. uzun süren görüşmeler sonunda yapılmış olması D) Bu antlaşmanın birçok antlaşmaya Örnek teşkil etmesi E) Bu antlaşmayla ilgili tarafların tüm istek­ lerinin gerçekleşmiş olması Çözüm: Bir a n t l a ş m a n ı n uluslararası bir a n t l a ş m a niteliği k a z a n m a s ı . ÖSS . D) Demokratik yönetimi gerçekleştirmek E) Seçim sistemini değiştirmek Çözüm: Türk İnkılap h a r e k e t i n i n en b ü y ü k a m a c ı ulusal bağımsızlık ve ulusal egemenliği koşulsuz olarak gerçekleştirmekti. E seçeneği ise yeni bir devletin kurulma şartlanndan ve gelişmelerinden değil daha çok demokratik bir rejimin geliştirilmesine yöneliktir. Sen Germen gibi antlaşmaları da çok sayıda devlet imza­ lamıştı. Cevap B Cevap B Çözüm: İsmet Paşa Batı Cephesi komutanı olarak sonuçlandırdığı savaşların s o n u c u n d a M u d a n y a Konferansına katılması d o ğ a l d ı . "İstan­ bul ve Boğazlar. Fakat. :mize rağsteklerine Cevap D . Versay. geçerliliğini uzun süre koruyabilmesi C) Bu antlaşmanın. ancak b u g ü n geçerliliğini koruyamamışlardır. ÖSS . ÖSS . T B M M Hükümeti yöne­ timine bırakılacaktır. Cevap A 8." hükmü. Saltanatın kaldırılması III. İsmet Paşa Mudanya'da askerlik mesleğindeki maharetini diplomatik alanda da göster­ erek ulusal çıkarlarımızı başarıyla savunmuş­ tur. Cevap E 137 9. Lozan'dan önce ve sonra yapılmış çok uluslararası ant­ laşma vardır. A n c a k s o r u d a en etkili o l a n sorulduğundan cevap olamazlar. İnönü Savaşlarını kazanması B) Türkiye'de düzenli o r d u kurulmasına katkısı C) M u d a n y a A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı n d a milli çıkarlarımızı korumuş olması D) M u s t a f a K e m a l P a ş a ' n ı n g ü v e n i n i ve arkadaşlığını kazanması E) Çerkez Ethem isyanını bastırması 1 0 . Cumhuriyetin kurulması Türkiye'deki bu gelişmeler aşağıdakilerd e n h a n g i s i n i g e r ç e k l e ş t i r m e amacı t a ş ı mamamıştır? Cevap C A) Ulusal iradeyi hakim kılma B) Yeni bir devlet kurma C) Anayasal düzeni kurmak .1984 I. Lozan Barış Antlaşmasına. Bu başarı daha sonra Lozan K o n f e r a n s ı n a İsmet Paşa'nın baş d e l e g e olarak gönderilmesinde etkili olmuştur.

ÖYS-1984 İzmir'de t o p l a n a n Türkiye I. Sadece Lozan Antlaşması uluslararası bir antlaşmasıdır. K u r t u l u ş Savaşı sırasında kapitülasyonlara Erzurum Kongresi ve Mİsak-ı Milli İle tepki göster­ i l m i ş t i . padişah ve taraftarları tarafın­ dan içinden çıkılmaz bir şekilde idi. diğer taraf ise yüzyıllardan beri b ü y ü k devletler k u r m u ş ve bağımsız yaşamış Türk milletine güvenmemişlerdi. ÖYS-1985 A ş a ğ ı d a k i s o r u n l a r d a n h a n g i s i . ÖYS . Cevap D 1 2 . t ü m azınlıkların Türk vatan­ daşı sayılmasıyla ç ö z ü l d ü . T ü r k u y r u k l u o l d u ğ u n u n kabul edilmesi E) Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılması j Cevap A . Kurtuluş Savaşı'nın başlarında ü l k e n i n g ö r ü n ü m ü . bazı aydınlar. ÖYS-1986 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i L o z a n Barış A n t l a ş m a s ı n ı n g e t i r d i ğ i bir sonuç değildir? A) Yeni Türk Devleti'nin resmen tanınması B) Osmanlı İmparatorluğu'ndan kalan sorun­ lardan birçoğunun çözülmesi C) Türkiye'nin bağımsızlığını ve egemenliğini sınırlayıcı engellerin ortadan kaldırlması D) A z ı n l ı k l a r ı n . Türk milletinin g ü c ü n d e n hareket etmişti. Kapitülasyonların kaldırılması Yukarıdaki sorunlar. Cevap C 14. Lozan Barış Antlaşması'nda bir ç ö z ü m e kavuştu­ rulamamıştır? A) Azınlık hakları C)Türkiye-lrak sınırı B) Harp tazminatı D) Kapitülasyonlar E) Dış borçlar Çözüm: Azınlık hakları. İzmir İ k t i s a t K o n g r e s i 1 7 Ş u b a t 1923'de yeni Türk Devletinin ekonomik plan­ lamasını y a p m ı ş ve e k o n o m i k g e l i ş m e l e r üzerindeki engelleri kaldıran bir karar almıştı. Türkiye-lrak sınırı ise Türkiye ve İngiltere'nin taviz v e r m e m e l e r i üzerine bu konunun görüşülmesi Konferans tarafından 9 ay son­ raya bırakılmıştı. K a p i t ü l a s y o n l a r t a m a m e n k a l d ı r ı l d ı . Dış barışın esaslarının belirlenmesi II. Harp tazminatı. Z a t e n L o z a n A n t l a ş m a s ı T ü r k i y e ' n i n dış dünyada doğuşudur.İktisat K o n g r e s i ' n d e . padişah ve taraftarlarının aşağıdakilerden hangisini önemsemediği söylenebilir? A) Türk Milleti'nin gücünü B) İngiltere'nin politikasını C) Saltanatın çıkarlarını D) İşgal kuvvetlerinin gücünü E) Sevr Antlaşması'nı Çözüm: Kurtuluş Savaşı b ü t ü n o l u m s u z l u k l a r . Seçeneklerde verilen antlaşmalar ya ikili ya da ateşkes antlaşmalardır.1 9 8 4 K u r t u l u ş Savaşı'mızın s o n u ç l a r ı d i k k a t e alındığında. hangi antlaşmayla çözüme kavuşturulmuştur? A) Ankara Antlaşması B) Moskova Antlaşması C) Lozan Barış Antlaşması D) Mudanya Ateşkes Antlaşması E) Gümrü Antlaşması Çözüm: Paragraflarda verilen sorunlar ancak uluslar arası bir k o n f e r a n s t a ç ö z ü m l e n e b i l i r . "ekonominin her kesiminde bağımsızlığın sağlanması ve korunması" bir ilke o l a r a k k a b u l e d i l m i ş t i r .138 11. Kapitülasyonların kaldırılması Lozan'da diğer devletlere de kabul ettirilmişti. Lozan Barış Antlaşması'nın bu ilkeyi destekleyici h ü k m ü aşağıdakilerden hangisidir? A) Boğazlar Komisyonunun kurulması B) Azınlık mahkemelerine son verilmesi C) Harp tazminatının Yunanistan'a yüklen­ mesi D) Kapitülasyonların kaldırılması E) Osmanlı dış borçlarının ödenmesinin bazı esaslara bağlanması Çözüm: Osmanlı döneminde verilen kapitülasyonlar. zamanla e k o n o m i k bağımsızlığımızı tehdit e d e r e k 1923 yılına kadar g e l d i . Dış borçların taksitlerle Ödenmesi kabul edildi.1 9 8 5 I. Türk Devleti'nin tanınması III. Mustafa Kemal. kıt imkanlar ve g ü ç l ü d ü ş m a n l a r a karşı yürütülmüş ve Türk milletinin üstün feragat ve cesareti ile başarıya ulaştırılmıştı. T ü r k i y e Y u n a n i s t a n ' d a n s a v a ş tazminatı olarak K a r a a ğ a ç ve çevresini almıştı. Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücale ve Barış Dönemi 13. ÖSS . Cevap C 15.

B. ^İngiltere'nin ılı k o n u n u n tn 9 ay son- Cevap C )zan B a r ı ş bir s o n u ç 17. ÖSS-1987 Lozan Konferansı'nın birinci döneminde uzun tartışmalara yol açan konulardan biri kapitülasyonlardı. Fakat Lozan'a giden heyet Önceden belir­ l e n d i ğ i v e İl.1 9 8 7 23 Nisan 1920'de k u r u l a n T B M M ' n i n 1 N i s a n 1923'te y e n i l e n m e k i s t e n m e s i n i n ang nedşni aşağıdakilerden hangisidir? A) Meclisin o yılların zor koşulları altında yıpranmış olması B) Çok partili hayata geçilmeye çalışılması C) Mustafa Kemal Paşa'nın etrafında idealist­ lerin toplanması D) L o z a n barış g ö r ü ş m e l e r i n e y e n i d e n başlanacağı düşüncesinin güçlenmesi E) Yeni bir seçim sisteminin denemek isten­ mesi Çözüm: İlk T B M M ' n i n e n ö n e m l i ö z e l l i ğ i f a r k l ı d ü ş ü n c e d e k i insanları bir araya getirerek Kurtuluş Savaşını başarıyla sonuca ulaştır­ mıştır. Bundan dolayı ilk T B M M ' n i n tarihte y a p ı l m a s ı ç o k zor bir işi y a p m a s ı d o ğ a l olarak yıpranmasına ve yorulmasına neden olmuştu. lar ya ikili ya dece Lozan tlaşmasıdır. ve D seçeneklerinde verilen olaylar ortam hazırlamıştır. D seçeneği çeldirici gibi görünmektedir.1 9 8 8 Aşağıdakilerden hangisiyle ilgili sorun­ ların ç ö z ü m ü d i ğ e r l e r i n d e n sonra gerçek­ leştirilmiştir? A) Hatay C) Doğu sorunu B) Boğazlar D) Ege adaları E) Yabancı okullar . Bu antlaşmanın yapılmasında A.C ve D seçenekleri Lozan Antlaşması'nın birer sonucudur.C. yordu. F r a n s a İle İtalya ü ç l ü s ü L o z a n Antlaşmasında bu karallıklarını devam ettirerek kapitülasyonların kaldırılmasında o l d u k ç a direnmişlerdir. m e c l i s i n ç a l ı ş m a l a r ı n a 1 1 Ağustos 1922'de başladığından cevap ola­ maz. imtiyazlı devletler kapitülasyonun devamını istiyorlardı. L o z a n ime kavuştu- tazminatı ülasyonlar .Türk vatan•p tazminatı. Bu d u r u m . Komisyonun varlığı Türkiye devletinin ege­ menlik haklarını sınırlayıcı bir nitelik gösteri. E seçeneği ise Fransa ve İtalya. Doğal olarak yıpranmış bir meclisin yeni bir mücadele de başarılı olması düşünülemezdi. siyasal İlişkileri etkilediğini E) Yeni Türk devletinin bağımsızlığını Çözüm: Kurtuluş Savaşında Türk Milletinin hakkı olan bağımsızlık haklarını vermek istemeyen İ n g i l t e r e . İngiltere'yi bu işten vazgeçirm­ eye çalıştılarsa da başarılı olamadılar. Çünkü. B o ğ a z l a r K o m i s y o n u Lozan Antlaşmasıyla kurulmuş ve 1936 yılına kadar faaliyet göstermiştir. Anadolu'da devam eden Kurtuluş Savaşı'nın kendileri için bir hüsran olacağını Sakarya M e y d a n S a v a ş ı ' n d a n s o n r a d a h a d a iyi anlamışlardı.1 9 8 7 Aşağıdakilerden hangisi. Artık kurtuluşun askeri safhası bit­ m i ş .'<anş Dönemi Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücadele ve Barış Dönemi Çözüm: Çözüm: 139 ımesı ntlaşmayla A. Cevap E 18. Ö Y S . Dış sabul edildi. rkiye'nin dış Cevap C 16. Mudanya A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı ' n a o r t a m hazırlayan nedenlerden biri d e ğ i l d i r ? A) Y u n a n i s t a n ' ı n T ü r k o r d u s u k a r ş ı s ı n d a yenilmesi B) İngiltere Hükümeti'nin Türkiye ile yeni bir savaş olasılığı karşısında yalnız kalması C) İngiltere dominyonlarının savaştan bık­ ması D) Mustafa Kemal'in diplomatik çabaları E) Fransa ve İtalya'nın Türklere karşı yeni den savaşa gireceği düşüncesi nınması ilan sorunjemenliğini Idırlması Iduğunun ılması 19. ÖYS . Bu devletlerin amacı yeni Türk devletinin bağımsızlığını kabul etmemekti. E s e ç e n e ğ i n d e verilen B o ğ a z l a r K o m i s y o n u n kaldırılması ise 20 Temmuz 1936'da Montrö Antlaşmasıyla sağlanmıştır. siyasi m ü c a d e l e safhası başlamıştı. ş tazminatı ini almıştı. Cevap E İ ıncak uluslar Jmlenebilir. imtiyazlı devletlerin aşağıdakilerden hangisini kabul etmek istemedik­ lerini g ö s t e r m e k t e d i r ? A) Savaşın sona erdiğini B) Demokratik ilkelerin gerekliliğini C) Uluslararası ilişkilerin önemini D) Ekonominin.B. kimld*. Cevap A gisi. Cevap E 11 Ekim 1922'de yapılan Mudanya Ateşkes Antlaşması Büyük Taarruz'un başarıyla sonuçlanması üzerine yapılmış ve Kurtuluş Savaşının askeri mücadele d ö n e m i n i bitir­ mişti. Ö Y S .

Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücale ve Barış Dönemi ç o c u ğ u ve yaşlısıyla kendini tutsak etmek i s t e y e n l e r e k a r ş ı b ü y ü k zafer k a z a n d ı . Cevap A 20. Boğazlar 1936. ÖSS-1991 İtilaf Devletleri.C ve D seçeneklerinin her biri Kurtuluş Savaşı'mızın daha iyi yürütülmesi için alınan ö n l e m l e r d i . İşte b u n d a n d o l a y ı K u r t u l u ş S a v a ş ı ' n ı n başarıya uluşmaması için elinden gelen her türlü faaliyeti gösterdi ya da destekledi. A. İtilaf Devleti e ri'nin bu iki hükümeti birlikte çağırmalarının amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) TBMM'yi desteklemek B) İstanbul H ü k ü m e t i ' n e güven duyul­ madığını göstermek C) İki hükümet arasındaki görüş ayrılığından yararlanmak D) Demokratik bir tutum ortaya koymak E) İki hükümeti uzlaştırmak Çözüm: İtilaf devletleri Türk Kurtuluş Savaşı karşısın­ da başarılı olamadıklarından dolayı bu b a ş a r ı y ı b a ş k a t ü r l ü b a l t a l a m a yollarına yöneldiler. E g e Denizi'nde toplam 3602 ada bulunmaktadır. Cevap E 2 1 . Olayları k r o n o l o j i k olarak sıraladığımızda Hatay'ın a n a v a t a n ' a katılmasının e n s o n r a o l d u ğ u görülecektir. Yabancı Okuliar sorunu ise 1925 yılında çözüme kavuşmuştur. barış dönemi­ nin bir olayıdır. L o n d r a Konferansı'na ve Lozan Barış G ö r ü ş m e s i ' n e h e m Osmanlı H ü k ü m e t i ' n i h e m d e T B M M Hükümetİ'ni davet etmişlerdir. Avrupa'nın iki ö n e m l i şeye ihtiyacı v a r d ı : H a m m a d d e ve pazar. E s e ç e n e ğ i ise K u r t u l u ş Savaşının sonunda yapılmış. Cevap E 23. ÖSS-1990 A n a d o l u ' n u n Batılı devletlerin h a m m a d d e kaynağı ve pazarı olma d u r u m u n d a n kur­ tarılması amacıyla atılmış olan ö n e m l i adım aşağıdakilerden hangisidir? A) Aşar vergisinin kaldırılması B) Kapitülasyonların kaldırılması C) İhracatın kontrol edilmesi D) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun çıkarılması E) Gümrük vergilerinin yükseltilmesi Çözüm: A v r u p a ' d a b a ş l a y a n Sanayi İnkılabı kısa sürede Avrupa'nın zenginleşmesine ve dev kuruluşların ortaya çıkmasına neden o l d u . Lozan Antlaşmasıyla kapitülasyonların da kaldırılmasıyla e k o n o m i k bağımsızlığımız d a sağlanmış oldu.140 Çözüm: Hatay Sorunu 1939'da. İmroz ve B o z c a a d a Tavşan adaları dışında Ege Adalarının bütünü. Türkiye'ye yakın olanların silahlan­ dırılmamak şartı ile Yunanistan'a bırakmıştır. 1990-ÖYS Aşağıdakilerden hangisi. Cevap B 22. Kurtuluş Savaşını kazanan Türkiye bunlardan sadece iki tanesini alarak zaferinin karşılığını görmüştür. ÖYS-1988 Yunanistan'ın Anadolu kıyısına yakın adalarda asker b u l u n d u r m a y a c a ğ ı h ü k m ü aşağıda kilerin hangisinde y e r almaktadır? A) Mondros Ateşkes Antlaşması B) Mudanya Ateşkes Antlaşması C) Sevr Antlaşması D) Montrö Boğazlar Sözleşmesi E) Lozan Barış Antlaşması Çözüm: Lozan Antlaşması. Montrö Antlaşması'yla Doğu sınırı 13 Ekim 1921 Kars Antlaşmasıyla Ege adaları Lozan Konferansı'nda. K u r t u l u ş bir b ü t ü n d ü v e t o p l u m u ilgilendiren b ü t ü n alanda olması gerekirdi. e r k e ğ i . O n İki a d a d a i t a l y a ' y a v e r i l m i ş t i r . Buna r a ğ m e n K u r t u l u ş Savaşı k a d ı n ı .B. Türklerin kurtuluşu hem ekonomik hem de siyasi y ö n d e n o l d u . Türk Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması ile doğrudan ilişkili değildir? A) Düzenli Ordu'nun kurulması B) Mustafa Kemal'e geçici bir süre Meclis yetkilerinin verilmesi C)1921 Anayasası'nda güçler birliğinin temel alınması D) Tekatif-ı Milliye Emirleri'nin çıkarılması E) Lozan Barış Görüşmelerİ'ne ara verilmesi Çözüm: Türk Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması için s a d e c e a s k e r i ö n l e m l e r a l m a k şüphesiz y e t e r l i d e ğ i l d i . Bu amaçla Londra Konferansı'na .

Cevap C . A. Cevap E 26. Musul aynı zamanda çok zengin petrol kaynakları­ na sahip bir bölgedir. siyasal e g e m e n l i ğ i m i z i zedeleyici ayrıcalıkların kaldırılmasıdır.1 9 9 1 Lozan Barış A n t l a ş m a s ı n ı n aşağıdaki öze­ l i k l e r i n d e n hangisi. çeşitli devletlerin rol aldığı bir komisyon yönetimini getirmesi E) T ü r k i y e ' d e c u m h u r i y e t i n ilanına o r t a m hazırlaması Çözüm: Lozan Antlaşması. Misak-ı Millİ'nin bu h ü k m ü . Lozan'da onaylanarak Türkiye'nin azınlık s o r u n u g i b i ö n e m l i bir sorunu çözülmüştür. C ve D s e ç e n e k l e r i L o z a n ' ı n u l u s ­ lararası bir düzeye ulaşmasında içerdikleri hükümler bakımından önemlidir. Amaçları iki taraf arasında ayrılık meydana getirerek istedikleri gibi Sevr şartlarını yürürlüğe koyacaklardı. Cevap E 25. B. Konferans'ta aşağıdakilerden hangisini savunmuştur? A) B) C) D) E) Bloklaşma Korumacılık Uluslararası eşitlik Kuvvet kullanma Karşılıksız dış yardım alma Çözüm: B ve E s e ç e n e k l e r i bağımsızlık ilkeleriyle çelişmektedir.Yunanistan sınırı C) Devlet borçları D) Türk ve Rum ahalinin değiş tokuşu E) Türkiye-lrak sınırı Çözüm: 1926'da yapılan Ankara Antlaşması İngiltere ile Türkiye arasında yapılmıştır. barışın yapılması için egemenlik ve hayat hakkımıza saygı duyulması gerek­ tiğini belirtmiştir. Cevap B 2 4 . Türkiye. İsmet İnönü bu tutumuyla. Bu antlaş­ manın konusu Musul sorunu va Türkiye-lrak Sınırım belirlenmesidir.D ve E s e ç e n e k l e r i İtilaf devletlerinin amaçlarının tamamen dışındadır. Ö Y S . Lozan Konferansı'na katılan devletlere. A seçeneği henüz bağımsızlık aşamasını tamamlamakta olan bir ülke için g e r e k l i bir d u r u m d e ğ i l d i r .1 9 9 2 İsmet İ n ö n ü . Cevap C 141 m e m e k için büyük çabalar harcadı. A. O s m a n l ı Devleti'nİ ç o k uğraştıran azınlık s o r u n u Lozan'ın bu hükmü sayesinde Türkiye Cumhuriyeti d ö n e m i n d e hiç sorun olmamıştır.1 9 9 1 Lozan barış g ö r ü ş m e l e r i n d e ele alınan aşağıdaki s o r u n l a r d a n hangisi 1926'da Ankara Antlaşması'yla ç ö z ü m l e n m i ş t i r ? A) Savaş tazminatı B) Türkiye. ÖSS . aşağıdakilerden hangisiyle başka uluslarca da onaylanmıştır? A) Misak-ı Milli B) Lozan Antlaşması C) Erzurum Kongresi D) Sivas Kongresi E) Amasya Görüşmesi Çözüm: Soruda verilen bu hüküm Misak-ı Milli'nİn bir hükmüdür. b u a n t l a ş m a n ı n ulus­ lararası d ü z e y d e ö n e m l i bir b e l g e haline g e l m e s i n d e en az etkilidir? A) Çok sayıda devlet tarafından imzalanmış olması B) Türkiye'nin diğer devletlerle ilişkilerinde esas alınması C) Çeşitli devletlerin e k o n o m i k çıkarlarını sınırlandıran hükümler içermesi D) Boğazlar için. D s e ç e n e ğ i konuyla tamamen ilgisizdir. kadar. E seçeneği araboşluklar ise Cumhuriyetin kurulması İle uluslararası bir antlaşmanın siyasi bir ilişkisi yoktur. Bu karar. halen yürürlükte olan ve uzun yıllar uygulanagelen ikinci bir devletlerarası antlaşma gösterilemez.. ÖYS-1991 Milli Mücadele dönemlerinde alınan kararlar­ dan biri de azınlıklara tanınmış olan. ÖSS . Devletlerin karşılıklı menfaatlerini gözeterek hazırlamış olması sık sık itirazlara n e d e n olmamıştır. Dönemi Kurtuluş Savaşının Siyasa! Mücadele ve Barış Dönemi iki tarafı birlikte çağırdılar.B. Misak-ı Milli sınırları i ç i n d e yer a l a n M u s u l ' u k a y b e t ­ 2 7 . Seçeneklerde uluslararası nitelik t a ş ı y a n tek a n t l a ş m a L o z a n ' d ı r .

Bağımsızlık haklarımızı zedeleyen engeller birer birer ortadan kaldırılmış şimdi sıra ege­ m e n l i k m ü c a d e l e s i n e g e l m i ş t i . Sadece Boğazlar bölgesi Lozan Antlaşması'na kadar işgal altında kaldı. Mudanya Mütarekesiyle Yunanlılar D o ğ u T r a k y a ' y ı d a terkettiler. Olayları tarihsel sıraya koyarsak Lozan'dan sonra meydana gelen olayı kolayca bulabiliriz. Cevap C 3 1 . T B M M .B u l g a r i s t a n sınırının s a p t a n m a s ı 1913 ve 1915 antlaşmaları ile. T B M M bundan dolayı Saltanatı konferans sırasında kaldırarak e n g e l oluşturmasını Önlemiştir.1 9 9 3 Kabotaj Kanunu'nda Türk karasularında g e m i İşletme hakkının yalnız T ü r k v a t a n ­ daşlarına ait o l d u ğ u h ü k m ü n ü n yer alması. Türkiye-lrak Sınırı 5 Haziran 1926'da. 30. B u s o r u bir k r o n o l o j i s o r u s u d u r .Bulgaristan sınırının saptanması Çözüm: Lozan Antlaşması 24 Temmuz 1923 yılında yapıldı. ÖYS . Cevap C 29. T ü r k i y e . Batum'un Gürcistan'a verilmesi 16 Marti 921' de.Irak sınırının saptanması D) Kıbrıs'ın İngiltere yönetimine bırakılması E) Türkiye. Sadece işgal altında kalan bölgemiz Doğu Trakya ve Boğazlar bölgesiydi. İtilaf d e v l e t l e r i d e T B M M ' n l n g ü c ü n ü kabul etmişlerdi. K u r t u l u ş Savaşını k a z a n a n taraf olarak konferansa kendisi gitmek istiyordu. Aşağıdakilerden hangisi bu kanunun kabul edilmesini çabuklaştırmıştır? A) Düzenli Ordunun kurulması B) Birinci İnönü Savaşı'nın kazanılması C) Londra Konferansı'nın toplanması D) Yeni bir Anayasa'nın kabul edilmiş olması E) Lozan'da yapılacak barış görüşmelerine Osmanlı Hükümeti'nin de çağrılması Çözüm: Türk Kurtuluş Savaşının askeri mücadele s a f h a s ı s o n a e r m i ş . hukuki ve dini olarak bağımsızlığını zedeleyen kasıtlamaya kapitülasyon denilmektedir. Cevap E 2 8 . Kıbrıs'ın İngiltere yönetimine bırakılması 1878'de. ÖYS-1994 1 Kasım 1922'de kabul edilen bir kanunla saltanat kaldırılmıştır. Yunanlıların Doğu Trakya'yı boşaltması h ü k m ü yer almaktadır? A) Ankara Antlaşması B) Moskova Antlaşması C) Mudanya Ateşkes Antlaşması D) Sevr Antlaşması E) Montrö Antlaşması ÖYS-1994 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . Saltanatın kaldırılması için fırsatlar b e k l e n i r k e n İtİlai devletleri 27 Ekim 1922'de TBMM ile birlikte Osmanlı Hükümetini Lozan'a davet ettiler. 1 Temmuz 1926'da çıkarılan bir yasayla limanlarımızın işletme hakkı yalnız Türk vatandaşlanna verildi. L o z a n Barış G ö r ü ş m e l e r i n e y a l n ı z B o ğ a z l a r rejimini ilgilendiren konularda katılan devletlerden biridir? A) İtalya C) Sovyet Rusya E) Fransa B) Yunanistan D) İngiltere . Yunanistan'dan Karaağaç'ın alınması savaş tazminatı olarak Lozan'da gerçekleşmiştir. Türkiye'de aşağıda kilerden hangisinin kaldırılmasının bir uzantısıdır? A) Aşar vergisinin C) Kapitülasyonların B) Saltanatın D) Halifeliğin E) Mecelle'nin Çözüm: Bir ülkenin ekonomik. ÖYS-1993 Aşağıdakilerin hangisinde. Cevap A 32.142 Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücale ve Barış Dönemi Çözüm: B ü y ü k T a a r r u z ' d a n s o n r a Batı A n a d o l u Yunan İ ş g a l i n d e n t e m i z l e n m i ş t i . ÖYS-1993 Aşağ ıd akil e r d e n h a n g i s i Lozan Antlaşma­ s ı n ı n s o n u ç l a r ı n d a n biridir? A) Yunanistan'ın onarım b o r c u karşılığında Karaağaç'ı Türkiye'ye bırakması B) Batum'un Gürcistan'a verilmesi C) Türkiye.

Böyle bir davranışı doğal olarak karşılamak gerekir. Soruda yanlızca Boğazlar görüşmesi o l u d u ğ u için Rusya'dır. M ü c a d e l e n i n a m a c ı Türklerin ç o ğ u n l u k t a olduğu yerlerin düşman işgalinden temizlen­ mesi idi. ÖSS . yabancı okulların öğrenimini Türk hükümeti düzenleyecek ve denetleyecekti.1 9 9 5 Lozan Antlaşması'na göre. Fransa. Japonya. buna karşılık İsmet Paşa M u d a n y a Ateşkes Antlaşmasından sonra Lozan'a gelindiğini söylemiştir. İsmet P a ş a n ı n bu sözü aşağtdakilerden h a n g i s i n i s a v u n d u ğ u n u n bir g ö s t e r g e ­ sidir? A) B) C) D) E) Paris Konferansını Cemiyet-i Akvam'ı Misak-ı Milli'ye Saltanatın kaldırılması Laik devlet anlayışını Lozan Konferansı'na katılan. ÖYS . Bun/ar Rusya. Cevap C Çözüm: Lozan Antlaşmasına kadar TBMM altı büyük savaş yapmış ve çok kayıplar vermiştir. Kurtuluş Savaşı'nın mutlak olarak başarısına r a ğ m e n Batı T r a k y a . Bazı okullar bu kurala uymak istemediler ve bağlı oldukları devletlerin elçi­ leri aracılığıyla Türk hükümetiyle görüşmek istediler. H a t a y .1995 Lozan görüşmelerinde Lord Curzon Mondros Ateşkes Antlaşmasını öne sürmüş. Cevap C 3 3 . T ü r k l e r i n o t u r d u ğ u t o p r a k l a r ı n sınırları Misak-ı Milli İle tespit edilmişti. İtalya. Türk Hükümeti bu keyfiliğe son ver­ erek o k u l l a r d a d e n e t i m k u r m a y a b a ş l a d ı . Yunanistan. Roman­ ya ve Yugoslavya idi. Zaten Bulgaristan seçeneklerde yok. Fakat Boğazlar ç o k önemli bir geçit olduğundan dolayı bununla İlgili görüşmelere Karadeniz'de kıyısı olan devletlerin de çağrılması gerekirdi. M u s u l v e Boğazlar gibi topraklarımızı boşaltmayan İti­ laf devletleri TBMM'ye direnmişlerdir. Cevap C . T ü r k h ü k ü m e t i bu t e p k i s i y l e aşağıdakilerd e n h a n g i s i n i k o r u m a y a çalışmıştır? A) Yabancı okulların sayısını B) İnsan Haklarını C) Bağımsız devlet anlayışını D) Yabancıların kültürlerini E) Eğitim ve öğretimde ikiliği Çözüm: Yabancı okullar k u r u l d u ğ u zamandaki statüsüyle devlet içinde devlet gibi davranı­ y o r l a r d ı . İsmet Paşa Misak-ı Milli'yi savunarak hak­ larımızın alınmasında ısrar etmiştir. İngiltere. Türkiye'nin bu hareketi her yönüyle bağım­ sızlığının ilk yıllarına rastlamaktadır. Ancak Türk h ü k ü m e t i onlarla bu konuda görüşme yapmayı kesinlikle reddetti.iş Dönemi Kurtuluş[Savaşının Siyasa! Mücadele Çözüm: ve Barış_pönemi 143 3 4 . Her t ü r l ü d e n e t i m ve k o n t r o l d e n uzak olarak Lozan Antlaşmasına kadar geldiler. Bulgaristan ve Romanya idi Romanya zaten savaşın galibi olarak k o n f e r a n s t a y d ı .

Cumhuriyetin K u r u l m a s ı ve Ç o k Partili Hayata G e ç i ş D e n e m e l e r i k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda % 3. tek partili yönetimden çok partili yönetime geçme girişimleri olmuştur. Atatürk'ün amacı halkın değişik duygu ve düşüncelerini meclise yansıtmaktı.147 % 2.650 oranındadır. A t a t ü r k bunun ö n ü n e g e ç m e k i ç i n h a y a t ı n d a iki kez demokrasiye geçiş girişiminde bulunmuştur. ÖYS .CUMHURİYETİN KURULMASI VE ÇOK P A R T İ L İ HAYATA G E Ç İ Ş D E N E M E L E R İ 1981 -1995 ÖSS .1983 Türkiye C u m h u r i y e t i k u r u l d u k t a n sonra bir süre t e k partili y ö n e t i m i n sürdürülmüş olmasında aşağıdakilerden hangisinin etk­ ili o l d u ğ u savunulamaz? A) İnkılapların yerleşmesini sağlama B) H a l k ı n b e l l i b i r s i y a s a l o l g u n l u ğ u n a erişmesini bekleme C) Kalkınma yolundaki gelişmeleri hızlandır­ ma D) Tek elden yönetimi. çok değişik kişi ve görüş demektir. Partiler ne kadar çoğalırsa çözüm yolları da o kadar çoğalacaktır.1995 yılları arasında. Bu girişimler aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmeyi amaçlamıştır? A) Meclisteki siyasal anlaşmazlıkları azalt­ mak B) Halkın istek ve görüşlerinin Meclise daha çok yansımasını sağlamak C) Dış devletlerin ekonomik desteğini kazan­ mak D) C u m h u r i y e t y ö n e t i m i n e karşı olanları belirlemek E) Devlet hizmetlerinin yürütülmesini kolay­ laştırmak Çözüm: Çok parti. 1 1 1 1 1 7 8 1981 . Tek partili dönemde sadece Cumhuriyet Halk Partisi olduğu için hiç m u h a l e f e t l e k a r ş ı l a ş m a d a n yönetimi e l i n d e b u l u n d u r u y o r d u .1 9 8 1 Atatürk d ö n e m i n d e . Bunun istisnaları olsa bile genellikle böyledir. ÖYS .33 % 2. Cevap B cc 5 ÖSS ÖYS soru sayısı Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru sayısı soru sayısı >• 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991*« 1992 1993 1994 1995 Toplam Çıkan Toplam soru soru soru sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 1 1 1 1 2 2 1 1 3 1 1 2 2 1 1 1 15 2. en iyi yönetim biçimi kabul etme E) Ulusal birlik ve bütünleşmeyi çabuklaştır­ ma .OYS SORULARI ANALİZİ BÖLÜM ı.

Ş e y h S a i t İ s y a n ı 1 9 2 5 v e Menemen Olayı 1930'da laik C u m h u r i y e t e karşı yapılmış rejimi hedef alan olaylardır. Tek parti yönetiminin Tükiye'de uzun yıllar uygu­ lanması kritik şartların etkisinden kaynaklan­ mıştır.C ve E seçeneklerinin tek parti döneminin yaşanmasında büyük rolleri vardır. B .1 9 8 8 T ü r k i y e ' d e "saltanat" v e " u l u s a l d e v l e t " taraftarları arasındaki tartışmanın en y o ğ u n o l d u ğ u d ö n e m hangi yıllan kapsar? A) 1908-1912 C) 1920-1923 E) 1925-1928 B) 1 9 1 5 . ÖYS-1985 İlk T B M M ' n i n a l d ı ğ ı a ş a ğ ı d a k i k a r a r l a r ı n hangisinde. D seçeneği ise. B. TBMM'ye karşı sorumludur. ÖSS . C ve E s e ç e n e k l e r i de a s l ı n d a cumhuriyet yönetimine geçileceğini gösteren gelişmelerdir. O h a l d e A . ÖSS . Cevap D 5. D ve E seçeneklerinin oluşları Cumhuriyetten önce o l d u k l a r ı n a g ö r e c e v a p o l a m a z l a r .B. C) Kurulacak hükümet devamlı olacaktır.Cumhuriyetin Kurulması ve Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri Çözüm: Türkiye'de tek partili dönem (1923-1950) yıl­ ları arasında yaşanmıştır. 1 Cumhuriyete kadar meydana gelen olaylar (A. A . Fakat s o r u d a en keşin şek­ linde bir ifade olduğu için D doğrudur.1987 Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin kurulmasından çok geliştirilmesi amacına hizmet etmiştir? A) Düzenli ordunun kurulması B) Saltanatın kaldırılması C) Laik devlet anlayışı D) Kurtuluş Savaşı E) Lozan Barış Antlaşması Çözüm: Seçeneklerde verilen olayları iki kışıma ayıra­ biliriz. A. Cevap D 3.1 9 8 5 "Osmanlı İmparatorluğunun Meşrutiyet döneminde 31 Mart ay aklanması. B) TBMM Başkanı Hükümetin de başkanıdır. E) Padişah ve Halife. ÖSS .C. İsmet İ n ö n ü (1938-1950). c u m h u r i y e t y ö n e t i m i n e g e ç i l e ­ ceği en kesin bir ş e k i l d e ifade e d i l m i ş t i r ? A) Bakanlar. D) Yasama ve yürütme görevleri TBMM'ye ait­ tir.B. TBMM'nin yasama ve yürütme yetkilerini kullanması Cumhuriyet yönetimine geçile­ ceğini kesin olarak gösteren bir durumdur. 29 Ekim 1923'te kurulduğuna göre o tarihe kadar meydana g e l e n olaylar c u m h u r i y e t i n k u r u l m a s ı n d a etkili olabilir. Atatürk sağlığında iki kez partileşme çabası vermiş olduğundan doğru değildir. TBMM'nin çıkaracağı yasaya göre yerini alacaktır. bu olayların ortak özelliklerinden biridir? A) Mevcut yönetime karşı olmaları B) Kişilere yönelik olmaları C) Dış güçler tarafından desteklenmeleri D) Toplumun her kesiminden insanların katıl­ ması E) Kırsal yörelerden başlamaları Çözüm: 31 Mart Olayı yeni ilan edilen M e ş r u t i y e t dönemine bir t e p k i olarak ortaya çıkmış.Cumhuriyet döneminde ise Şeyh Sait İsyanı ve Menemen Olayı olmuştur. A t a t ü r k (1923-38). 6. Bu d ö n e m d e iki d e v l e t a d a m ı m ı z ı n izleri g ö r ü l ü r .D ve E seçenekleri) 2. Cumhuri­ yetten sonra meydana gelen olaylar (C seçeneği) Cumhuriyet. Cevap C 4.1 9 1 8 D) 1923-1925 . Laik devlet anlayışı ise özgürlük ve demokrasinin gelişmesini sağlayacak olan bir gelişmedir. B .D ve E seçenekleri ise eksik ve yanlış yorumlar oldukları için cevap olamazlar. Cevap A Çözüm: 145 C u m h u r i y e t y ö n e t i m i n i n üç Önemli ö ğ e s i vardır: •Yasama •Yürütme •Yargı Yasama ve yürütme.tekrar m u t l a k h a k i m i y e t i g e t i r m e k istemiştir." Aşağıdakilerden hangisi. Cumhuriyetten sonra meydana gelen olayın da cumhuriyeti geliştirici olması d a h a m a n t ı k l ı d ı r . halkın iradesi sonucu b e l i r l e n m i ş ve halka d a y a n a n bir özelliği taşıyorsa cumhuriyet rejimi kurulmuş demek­ tir.

D s e ç e n e ğ i n d e verilen olay ise 23 Aralık 1930 yılında meydana gelmiştir ve laik yöne­ timi yıkma girişimidir. ÖYS . Cevap D 7. ÖYS-1988 Aşağıdakilerden hangisi.aşağıdakilerden hangisinin öne­ mini vurgulamaktadır? A) Egemenliğin C) İnkılapçılığın B) Halkçılığın D) Demokrasinin E) Devletçiliğin Çözüm: A. Bakanlar Kurulunu B a ş b a k a n hazırlayarak Devlet Başkanının o n a y ı n a s o n r a d a m e c l i s i n g ü v e n oyuna sunar. Düzce Ayaklanması B) Yozgat Ayaklanması C) Afyon Ayaklanması D) Menemen Olayı E) Konya Ayaklanmaları Çözüm: A. Cevap D . Ortak sorumluluk taşıyan bir hükümet yoktur. düşünce­ lerin s e r b e s t ç e o r t a y a k o n m a s ı .B. İnsanların düşünce özgürlükleri en büyük gerçekleri ve i l e r l e m e l e r i b e r a b e r i n d e g e t i r i r . Bundan dolayı çok partili hayata geçilmesi mümkün olmamıştır.1 9 9 0 En büyük gerçekler ve ilerleyişler. TBMM açılmasıyla birlik­ te Osmanlı yönetimi ile rekabet ortamına gir­ miştir. T e r a k k i p e r v e r C u m h u r i y e t Fıkrası'nın k u r u l m a s ı n d a n M e n e m e n Olayı ise S e r b e s t C u m h u r i y e t Fırkası'nın kurulmasından hemen sonra mey­ dana g e l m i ş ve laik C u m h u r i y e t i yıkmaya yönelik olaylardır. yanlız seçildikleri bölgeyi değil bütün milleti t e m s i l e d e r l e r . Kabine s i s t e m i n d e : Devlet Başkanı tarafın­ dan bir Başbakan atanır.C ve E seçeneklerinde verilen isyanlar Kurtuluş Savaşı'mızın devam ettiği yıllarda TBMM'ye karşı. Her şey halkın iradesine dayanır ve meclise yansır ve t o p l u m u n her k e s i m i n i n ö r g ü t l e n m e s i n i zorunlu kılar. Türkiye'de halkın iradesine dayanarak kuru­ lan ilk önemli kuruluş TBMM'dir. Cevap E 1 0 . Cumhuriyetin ilanı İle saltanat yönetiminin izleri silinmiş ve ulusal devlet kesin olarak ortaya çıkmıştır. Saltanat sis­ teminden çok farklı olarak yeni bir sistemin başlangıcı olmuştur. laik yönetimi yıkma amacıyla yapılmıştır? A) Bolu. Bu sözler. karşılıklı aktarılması ile meydana çıkar ve yükselir. ÖSS . Fakat bu iki İsyanda iki siyasi partinin kurulmasından sonra gelişmiştir. B a k a n l a r t e k tek meclis tarafından seçilirler. İtilaf devletlerinin desteği ile İstanbul Hükümeti tarafından çıkarılan isyan­ lardır. İsmet Paşa'ya ilk hükümeti kurma görevi ver­ miştir.C ve E s e ç e n e k l e r i de d e m o k r a s i n i n b i r e r b ö l ü m ü n ü o l u ş t u r u r l a r .yürütme ve yargı). T B M M ' n i n Saltanatı k a l d ı r m a s ı y l a O s m a n l ı Devleti h u k u k e n d e s o n a e r m i ş ulusal d e v l e t anlayışı iyice g ü ç l e n m i ş t i r . A m a c ı birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü bozmak.1988 T ü r k i y e ' d e Şeyh Sait A y a k l a n m a s ı ve M e n e m e n Olayı a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i ­ nin bir süre için e r t e l e n m e s i n e neden olmuştur? A) Devletçilik politikasının B) Milletler Cemiyeti İle ilişki kurulmasının C) Dış ticarete ağırlık verilmesinin D) Kadınlara siyasal haklar tanınmasının E) Çok partili demokrasiye geçilmesinin Çözüm: Ş e y h Sait A y a k l a n m a s ı .B. T B M M ' n i n otoritesini yıkmak. milli direnişi pasifleştirmeye yönelik isyanlardı.1 9 9 0 T ü r k i y e ' d e M e c l i s H ü k ü m e t i n d e n Kabine S i s t e m i n e g e ç i ş a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangi­ siyle başlamıştır? A) Saltanatın kaldırılması B) Kars Antlaşması'nın imzalanması C) TBMM'nin kurulması D) Cumhuriyetin ilan edilmesi E) Halifeliğin kaldırılması Çözüm: Meclis H ü k ü m e t i . kuvvetler birliğini esas alır (yasama. Cevap D 8. Cevap C ÖSS .146 Çözüm: Cumhuriyetin Kurulması ve Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri 9. Milletvekilleri. Bakanlar içlerinden birini başkan seçerlerdi. Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte Atatürk.

Menemen Olayı. B. Türk halkının henüz demokrasiye geçişe hazır olmadığını göster­ mesi bakımından önemlidir.C. Halk yöneti­ cilerini seçimle belirler.C. Bundan dolayı hükümetin denetlenmesi mümkün değildir. meclis yetkilerinden üstün olması E ) R e ş i t o l a n her v a t a n d a ş ı n o y u n u serbestçe kullanması Çözüm: D e m o k r a s i . Bu durum.1 9 9 2 "Ulusal egemenlik.yürütme ve yargı yetkilerinin tek kişide toplanması C) Milletvekili sayısının 4 5 0 ' d e n 150'ye "indirilmesi D) Hükümet yetkilerinin. Türkiye'de aşağıdakilerden hangisini g ü ç l e ş t i r m i ş t i r ? A) Seçimlerin yenilenmesini B) Hükümetin denetlenmesini C} İnkilapların yapılmasını D) Cumhurbaşkanının seçilmesini E) Hükümetin kurutmasını Çözüm: Tek partinin olduğu meclislerde ve yönetim­ lerde partinin bir muhalefeti olmadığından dolayı farklı görüş ve düşünceler oluşamaz. Cevap A 12.D v e E s e ç e n e k l e r i n e bakarsak oluş tarihlerinin cumhuriyetin ilanından önce olduğunu görürüz. bu ilkeye u y g u n bir uygulama olabilir? A) Milletvekilliği süresinin sınırsız olması B) Yasama. ÖYS . Bundan dolayı bu seçenekler cevap olamazlar. Cevap D Cevap B . ÖSS . Cevap E 1 3 . Demokrasinin vazgeçil­ mez temel Öğelerinden biridir. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi.Cumhuriyetin Kurulması ve Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri 147 1 1 .1 9 9 4 1925 . Bunun bir sonucu olarak A.1993 Aşağıdakilerden hangisi çok partili d e m o k r a s i y e geçişin bir süre için ertelen­ mesinin nedenlerinden biridir? A) Menemen olayı B) Çerkez Ethem ayaklanması C ) T B M M ' d e Müdafaa-i Hukuk G r u b u ' n u n uygulanması D) Tekalif -i Milliye emirlerinin uygulanması E) Milli varlığa düşman cemiyetlerin ortaya çıkması Çözüm: Çok partili demokrasiye geçilebilmesi için her şeyden önce Cumhuriyetin ilan edilmesi g e r e k i r d i .1992 Türkiye'de meclis hükümeti ve kabine sis­ t e m l e r i n e geçiş süreçlerini başlatan olay­ lar aşağıdakilerin hangisinde d o ğ r u olarak verilmiştir? Meslis hükümeti sistemine oeçiş A) Kanun-i Esasi'nin ilanı B) TBMM'nin kurulması C) II. ÖYS . Menemen Olayı ise 23 Aralık 1930 tarihinde meydana gelmiş ve laik cumhuriyeti tehdit e d e n bir olaydır. Seçim olmayan sis­ t e m l e r d e d e m o k r a s i o l u ş a m a z . Serbest Cumhuriyet Fıkrası'nın kapatılmasından bir süre s o n r a olmuştur. ÖSS .1930 yılları arasında TBMM'de yalnız C u m h u r i y e t Halk Fırkası'nın milletvekilleri vardır.Meşrutiyetin ilanı D) TBMM'nin kurulması E) Saltanatın Kaldırılması Kabine siste mine geçiş TBMM'nin kurulması Cumhuriyetin ilanı Cumhuriyetin ilanı Saltanatın kaldırılması Halifeliğin kaldırılması 1 4 . Her îert vatandaşlık hakkı olarak o y u n u serbestçe kullanmalıdır. t a m a n l a m ı y l a m i l l e t i n hür iradesinin iktidara yansımasıdır. Cevap B Çözüm: Meclis H ü k ü m e t i T B M M ' n i n k u r u l m a s ı ile Kabine s i s t e m i de C u m h u r i y e t i n İlanı ile uygulanmıştır.D ve E seçeneklerinde verilen olaylar daha çabuk ve seri bir şekilde yapılabilir.

Cumhuriyet Halk partisinden birkaç y ö n d e n farklı idi. B. Serbest Cumhuriyet Partisi aşağıdakilerd e n hangisini b e n i m s e m e m i ş t i r ? A) Devletçilik C) Milliyetçilik B) Cumhuriyetçilik D) Halkçılık E) Laiklik Çözüm: Serbest Cumhuriyet Partisi.mm 148 15. Devletçilik politikasının yanlış d e ğ e r ­ lendirilmesi ve uygulanması görüş ayrılıkları­ na neden olmuştur. C. Cevap A j I i . Cumhuriyetin Kurulması ve Çok Parti/i Hayata Geçiş Denemeleri ÖYS 1995 Çok partili hayata geçmek amacıyla Cumhuriyet Halk Partisi karşısında Serbest Cumhuriyet Partisi kurulmuştur. En önemli fark Serbest C u m h u r i y e t Partisinin liberal ekonomiyi savunmasıdır. D ve E seçeneklerinde verilen ilkelerde İki parti arasında bir farklılık yoktur.

Her şey millet İçin olduğuna göre.25 % 0. D seçeneğide TBMM'nin açıl­ ması İle yetkiler t a m a m e n ulusal idareye dayanmış olduklarından cevap olamazlar. T ü r k i y e ' d e A n a y a s a l a r k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda %1. C s e ç e n e ğ i . milletin tek temsilcisi haline getirme B) Ekonomik alanda kalkınmayı hızlandırma C) Mustafa Kemal'in meclis başkanı seçilmesini sağlama D) Padişahın yetkileri ile TBMM'nin yetkilerini dengede tutma E) Siyasal partilerin kurulmasını kolaylaştır­ ma Çözüm: Güçler Birliği. Cevap A ÖSS . y a s a m a . yani millete en güzel hizmeti s u n m a k . Cevap A 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 3 25 26 26 326 3 566 1981 .T Ü R K İ Y E ' D E ANAYASALAR 1981 -1995 OSS . Acil ve hızlı karar ala­ bilme ve işleri yoluna koyma amacına yöne­ liktir. doğal olarak bütün yetki­ lerin ve gücün kaynağını da millet oluştur­ maktadır. zaten Mustafa Kemal o günlerde Meclis Başkanı.1 9 8 7 1924 Anayasasına göre. Amaçları ülkeye. halkın d a h a rahat yaşamasını sağlamaktır.OYS SORULARI ANALİZİ BOLUM ÖYS .1995 yılları arasında.1 9 8 8 1921 Anayasası ile "Güçler Birliği" s i s t e m i ­ nin kabul e d i l m e s i n i n temel amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Meclisi. TBMM. .C. " E g e m e n l i k kayıtsız şartsız milletindir. Bundan dolayı yetki ve kuvvetin kaynağı olamazlar. B. y ü r ü t m e ve yargı yetkilerinin yani meclisin elinde bulundurma sistemidir.060 oranındadır. Türkiye'de bütün kuvvet ve yetkilerin kaynağı aşağıdakilerd e n hangisidir? A) Millet C) Ordu B) Devlet D) Cumhurbaşkanı E) Bakanlar kurulu oc ÖSS ÖYS Toplam Çözüm: > 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 • • Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 1 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 1 1 1 - 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 2 1 1 1 1 1 1 6 1924 Anayasası egemenlik anlayışında 1921 Anayasasını benimsemiştir. o l d u ğ u İçin.D ve E s e ç e n e k l e r i a n a y a s a l b i r e r kurumdur. Kurtuluş Savaşı'nın o kritik gün­ lerinde 1921 Anayasa'sının getirdiği Güçler Birliği ilkesi ile gücünü artırmış ve milletin tek temsilcisi haline gelmiştir."prensibi bu a n a y a s a n ı n d a esasını o l u ş t u r m a k t a d ı r . Demokratik geleneklere tamamen zıt o l a n b u anlayış o l a ğ a n ü s t ü ş a r t l a r d a ancak uygulanabilir. B ve E seçenekleri ilgisiz o l d u ğ u n d a n .920 % 1.

I. 1921 A n a y a s a s ı n d a k i bu h ü k ü m l e ulaşıl­ mak istenen başlıca amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Bütün yetkileri TBMM'de toplamak B) Demokratik devletlerin dostluğunu kazan­ mak C) İç isyanlara son vermek D) Çok partili hayata geçmek E) Yurtta ve dünyada barışı korumak Çözüm: Gördüğünüz gibi 2. ve IV. B ö y l e c e yürütme ve yasama g ü c ü TBMM'de toplanıy­ ordu. Süre dolmadan TBMM seçiminin yenilen­ mesine karar verme IV. günümüze kadar bir d e ğ i ş i k l i k olmamıştır A) III ve IV C) II ve III E) II ve IV B) I ve III D) İve IV . Bundan dolayı cevap olamazlar. İnönü Savaşı) yeni bir anayasa hazırlamıştır. çalışma tarzını ve oluşumunu belirlemek amacıyla ilk önemli zaferden sonra( I.1 9 8 9 1921 Anayasa'sına göre: Türkiye Devleti. E seçeneğinde verilen tek dereceli seçim İse 1961 Anayasa­ sıyla birlikte ortaya çıkmıştır. kuruluşundan hemen sonra hazırladığı Teşkilat-ı Esasiye (Anayasa) Kanunu ile yeni kurulan devletin otoritesini güçlendirmiştir. Yeni Anayasa yeni Türk devletine işlerlik kazandırmış ve etkin­ liğini arttırmıştır.TBMM Başkanı. ÖYS-1993 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i 1921 A n a y a s a ­ s ı n ı n dayandığı temel ilkelerden biri değildir? A) Milli egemenlik B) Tek meclis C) Güçler birliği D) Meclisin üstünlüğü E) Tek dereceli seçim Çözüm: 1. Her b a k a n mecliste salt çoğunlukla seçilirdi.Sorunun değişik bir şeklidir.150 Türkiyede Anayasalar ÖSS . C seçeneği ise TBMM. Cevap B 3. paragraf­ lar ise özelliğini devam ettirmektedir. Savaş ve barışa karar verme Bu yetkilerinde hangilerinde.C. ÖSS-1990 1921 Anayasa'sına göre. Bir yıl arayla Ö S S ' d e s o r u l m u ş .çalışması ve s o r u m l u l u ğ u ile çok farklıdır. Çünkü 1921 A n a y a s a s ı n a g ö r e çift d e r e c e l i bir s e ç i m vardı. A. T B M M tarafından idare olunur ve Hükümeti T B M M hükümeti adını taşır. Bu iki önemli özellik 1924 Anayasasının kabulüyle sona ermiştir. Cevap A Çözüm: 1921 Anayasasını sonraki anayasalardan ayıran İki önemli özelliği vardır: B i r i n c i s i . Hükümete görev alacak bakanları seçme II. sorunun bir benzeridir. Hükümet kurma. ÖYS-1993 İlk T B M M . TBMM'nin yetki­ lerinden bazıları ş u n l a r d ı r : I.ve II.B. paragrafların geçerliliği 1921 Anayasa­ sıyla birlikte sona ererken III. TBMM. 4. B. Önce milletvekilini seçecek delegeler seçiliyor sonra da o delegeler tarafından mil­ letvekili seçimi yapılıyordu. İkinci farklılık ise kişisel hak ve özgürlüklere hiç yer vermemesidir. Cevap E 6. bu olaya karşı Hıyanet-i Vataniye Kanunu ve İstiklal Mahkemelerini kurarak önlem almıştı. ve D seçeneklerinde verilen ilkeler 1921 Anayasa­ sının temelini oluştururlar. İcra Vekilleri Heyetinin (Bakanlar Kurulu) tabii başkanı sayma III. yeni T ü r k Devleti'ne işlerlik kazandırmak amacıyla aşağıdakilerden hangisini d i ğ e r l e r i n d e n daha önce gerçekleştirmiştir? A) Saltanatı kaldırma B) Yen bir anayasa hazırlama C) Başkomutanlık Kanunu'nu kabul etme D) Meclis Hükümeti'ni kurma E) S o v y e t R u s y a ile d o s t l u k a n t l a ş m a s ı yapma Çözüm: İlk T B M M varlığını kabul ettirmek.D ve E seçenekleri Kurtuluş Savaşından sonra Cumhuriyet dönemi gelişmeleridir. Cevap A 5.

. e k o n o m i k alanda nasıl bir yolun izlenmesini zorunlu kılmıştır? A) Halka e k o n o m i k y ö n d e n o l a b i l d i ğ i n c e özgürlük sağlama B)Özel girişimcileri devlet kredileriyle destekleme C) Temel tüketim mallarını ve önemil hizmet­ leri devlet eliyle üretme DJÜretimİ artırmak için yabancı sermayenin işbirliğini sağlama E) Her türlü üretimi devlet eliyle yürütme Çözüm: Doğal olarak halkın elinde yatırım yapacak sermaye yoksa. Cevap C ÖYS . V.INKıLAP HAREKETLERI BÖLÜM 1981 -1995 ÖSS ..1995 yılları a r a s ı n d a .. Laikliğin kabul edilmesi III.25 Kasım 1925.1 9 8 1 I. Köy muhtar ve heyeti seçimlerine 26 Ekim 1933 Milletvekilleri seçimlerine 5 Aralık 1934 de Öğretimin birleştirilmesi 3 Mart 1924.. III. herşeyin devlet eliyle yapılmasından ziyade bazı temel gir­ işimlerin devlet eliyle olmasına taraftardır. IL.. C u m h u r i y e t ' i n ilk yıllarında Atatürk İzmir İktisat Kongresi doğrultusunda devlet'çi bir politika izlemiştir. Kadınlara siyasal haklar tanınması IV. (Belediye seçimleri) verilmesi 3 Nisan 1930'da. Devletçilik Cumhuriyet döneminin temel ekonomik poli­ tikasıdır.. IV. I..067 oranındadır.III E) I. Medeni Kanun'un kabul edilmesi Türkiye Cumhuriyeti'ni ilgilendiren yukarı­ daki olayların k r o n o l o j i k sırası nedir A) V. . IV..V.I. Yalnız bu politika.. V Çözüm: Soruda verilen olayların tarihlerini yazarak koronolojik olarak sıralayalım. IV. Medeni Kanunun kabulü 17 Şubat 1926'dır. II. Şapkanın k a b u l edilmesi. L a i k l i ğ i n k a b u l e d i l m e s i . I C) III.. V.. yatırımların devlet eliyle yap­ ması gerekir.. İ n k ı l a p H a r e k e t l e r i k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda % 8.95 1981 .. II D) IV. 1 0 N i s a n 1928 Kadınlara siyasal hakları. Öğretimin birleştirilmesi (Tevhid-i Tedrisat Kanunu) V. Şapkanın kabul edilmesi II. IV B) 11. Cevap D YILLA ce " ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru saysı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 once 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 2 2 2 2 2 2 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 2 2 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 2 4 3 2 3 3 3 1 3 1 2 1 3 3 6 40 1 1 1 1 1 1 1 2 2 3 19 1 1 1 3 21 19.OYS SORULARI ANALİZİ ÖYS -1981 C u m h u r i y e t i n ilk yıllarında halkın elinde yeterli s e r m a y e b u l u n m a m a s ı ... I. IL.. III.75 % 5.828 % 7... III.

b ö l ü n m e l e r e kadar giden kardeş kavgaları olmuştur. D ü n y a savaşının belirtilerinin ortaya çıktığı tarih olan 1933 yılı Türkiye'de de savaşa karşı önlemler alınması g e r e k t i ğ i n i z o r u n l u hale g e t i r d i . B u n u n bir s o n u c u o l a r a k ç a ğ d a ş l a ş m a yavaşlamaya başlamıştır. Şapka Kanunu 1925 ve Yeni Türk Harfleri de 1928 y ı l ı n d a g e r ç e k l e ş m i ş t i r . Bu ç a ğ ­ d a ş l a ş m a g e n e l olarak C u m h u r i y e t tarihi b o y u n c a devam etmiştir denilebilir. Tekke ve zaviyelerin kapatıl­ ması 1925. A.1 9 8 2 3 Kasım 1928 tarihinde aşağıdaki devrim­ lerden hangisi gerçekleştirilmiştir? A) Halifeliğin kaldırılması B) Tekke ve zaviyelerin kapatılması C) Medeni Kanunun kabul edilmesi D) Yeni Türk haflerinin kabul edilmesi E) Şapka Kanunun kabul edilmesi Çözüm: Halifelik 1924. 17 Ş u b a t 1926 d a d a T ü r k M e d e n i Kanunu k a b u l e d i l m i ş t i r . bu tür olayları ö n l e y i c i nite­ liktedir? A) Halifeliğin kaldırılması B) Öğretimin Birleştirilmesi (Tevhid-i Tedrisat Kanun'nun kabul edilmesi C) Laiklik ilkesinin benimsenmesi D) Medeni Kanun'nun kabul edilmesi E) Çok partili hayata geçilmesi Çözüm: Mezhep ve tarikat ayrılığının m e y d a n a getirdiği bölünmeler ve kavgalar genellikle din ve vicdan özgürlüğünün olmadığı anlamı­ na gelir. Harckrıh'. Ancak soruda en yoğun ifadesi kullanıldğı için sınır­ l a n d ı r ı l m a s ı g e r e k i r . ÖSS .1982 Osmanlı İmparatorluğu döneminde.1 9 6 0 Çözüm: Türkiye. Cevap C 7. Din ve vicdan özgürlüğü de ancak laiklikle m ü m k ü n olabilir. Cevap D 6.C. ÖSS-1983 3 Mart 1924'te Halifelik kaldırılmış. mezhep ve tarikat ayrılığı y ü z ü n d e n .1982 TBMM Hükümeti'nin 1922 de aldığı e k o n o m i k ö n l e m l e r d e n hangisi. B u n d a n d o l a y ı Cumhuriyet d ö n e m i n d e devlet tarafsız bir yapıya kavuşturularak kardeş kavgaları önlenmiştir. Duyun-u U m u m i y e ile gelişen ve yerleşen yabancı işletmeciliğe son vermek için büyük işletmeler tamamen millileştirildi.1 9 4 5 B) 1 9 3 3 . ÖYS . Medeni Kanun'nun kabulü 1926. 1923 yılında Cumhuriyetinin ilanı ile hızlı ç a ğ d a ş l a ş m a içine girmiştir. Bu durum 1923 Lozan Antlaşması'na kadar devam etti. onlardan gerekli yararı sağlamak E) Devletin gelirleriyle g i d e r l e r i arasında denge kurmak Çözüm: 1881'de alacaklarını tahsil amacıyla y a b a n c ı l a r tarafından kurulan Duyun-u Umumiye bütün işletmeleri kendi yönetimine alarak gelirlerine el k o y m u ş t u . Türkiye. Yeni Türk harflerinin kabul edilmesi Türkiye'de ulusçu­ luğun gelişmesinde önemli bir etken olmuştur. 3 .752 İnkılap 5.D ve E seçenekleri Türkiye'deki sektör-. Cevap A ÖYS . 1933-1939 yılları arasında Misak-ı Milli'nin dışında kalan sorunların ç ö z ü m ü n e ağırlık verilmiştir. ulusal e k o n o m i d e yabancı sermaye ve işlet­ meciliğe karşı bir t u t u m u yansıtmaktadır? A) Geri kalmış sanayii canlandırarak modern­ leştirmek B) Kamu yararını doğrudan ilgilendiren işlet­ meleri millileştirmek C) Tarımın gelişmesi için gerekli önlemleri almak D) Ormanları geliştirerek. D ü n y a d a II. 2 Eylül 1925 te t e k k e ve zaviyeler kapatılmış.1 9 3 8 D) 1 9 4 5 . leri geliştirmeye yöneliktirler. B u ü ç d e ğ i ş i k l i k aşağıd a k i l e r d e n özellikle hangisini gerçek­ leştirmek için yapılmıştır? A) Laik devlet düzenini B) Cumhuriyet yönetimi C) Yurttaşlar arasında eşitliği D) Ekonomik kalkınmayı E) Ulusal birliği .1 9 3 3 C) 1 9 3 8 . Cevap B 4 .1 9 8 2 Türkiye'de ç a ğ d a ş l a ş m a y o l u n d a k i d e ğ i ş ­ melerin en yoaun olduğu d ö n e m aşağıd a k i l e r d e n hangisidir? A) 1 9 2 3 . Cumhuriyet döneminde getirilen yenilik­ lerin hangisi.1 9 5 0 E) 1 9 5 0 . ÖSS .

VI. Cevap C C) II.1 9 8 3 Cumhuriyet döneminde görülen gelişmelerden bazıları şunlardır: I. j | D) III. ÖYS . Bu y ö n ü y l e Türk kadını bu haklarını A v r u p a ' y a göre geç kazanmıştır. Çözüm: Osmanlı Devletl'nde egemenliği sınırlandıran en önemli kurum Saltanat'tı. Cevap E 8. Mesala müslümanlar Şer'i Hukuka göre. Saltanatın kaldırılması III." Patrikhanelerin bu durumuna aşağıdaki yeniliklerin hangisiyle s o n verilmiştir? A) Laikliğin kabul edilmesi B) Öğretim birleştirilmesi C) Yeni Türk alfabesinin kabul edilmesi D) Medeni Kanunun kabul edilmesi E) Türk kadınlarına siyasal hakların tanınması Çözüm: Osmanlı İmparatorluğunda yaşayan değişik dinlere bağlı toplumlar. Yeni Türk Alfabesinin kabul edilmesi VI. kendi dinlerinin özel hukuklarına tabi idiler.V.İnkılap Hareketleri Çözüm: Halifeliğin kaldırılması. paragraflar anayasanın bu önemli hükmüyle dolaylı olarak ilişkili olduklarından cevap olamazlar. I. Ulusal iradenin yönetime egemen olması İlk kez TBMM'nin a ç ı l m a s ı y l a b a ş l a d ı . C) III. Bugün İsviçre'nin bazı kantonlarında hala kadınların seçme ve seçilme hakları yoktur. III.JII. gayr-i müslümlerde kendi cemaatlerine ait Özel hukuk kurallarına göre yargılanırlardı. Cumhuriyet yönetimine 1923'te geçildiğin­ den. 1950'li yıllardan sonra Avrupa'da da kadınlara bu haklar verildi..Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurulması V. B e l e d i y e m e c l i s l e r i n e ü y e s e ç m e v e seçilme. Belediye seçimlerine g i r m e 1930. Milletvekili seçme ve seçilme.I.1 9 8 4 Türk kadınları. ve VI. Bu tarihlerde henüz Avrupa'nın hiçbir ülkesinde kadınlara bu haklar ver­ ilmemiştir.IV ! | 1 1 . Ekonomik kalkınma 1923 İzmir İktisat Kongresi ile sağ­ landığından.C. III. Fakat E seçeneğine Türk kadını 1930 yılında kavuş­ muştur. D) V. . ÖSS .hakları tanın­ mıştır. II. I. II. ulusal birlik ise TBMM'nin kurul­ m a s ı y l a g e r ç e k l e ş t i ğ i n d e n B. III. ÖSS .B. B) II. I. Laikliğin kabul edilmesi II. Medeni Kanunun kabul edilmesi Bu gelişmelerin hangileri "Egemenlik kayıtsız şartsız ulusundur" ilkesi ile d o ğ r u d a n ilişkilidir? A) I. Cevap A Çözüm: 153 Milletvekili seçme ve seçilme 1934..IV. I E) ILIII. V. III.. Halifeliğin kaldırılması IV. B) l. İstediği mesleğe girebilme hakkı da Türk Medeni Kanunu'nun kabulüyle (17 Şubat 1926) mümkün olmuştur. T B M M ile S a l t a n a t arasındaki m ü c a d e l e 1 Kasım 1922 yılına kadar sürdü.1 9 8 4 i j "Osmanlı İmparatorluğu döneminde Türki­ ye'deki patrikhaneler din işleri dışında azın­ lıkların haklarını izleme g i b i bazı g ü n l ü k işlerde de yetki sahibiydiler. E) III.D ve E seçenekleri cevap olamazlar. Ulusal iradeye dayanmayan bu sistemin kaldırılmasıyla en büyük engel kaldırılmış oldu... aşağıdaki hakların h a n g i s i n d e uzun süre Avrupa ülkelerinin kadınlarından daha ö n d e olmuşlardır? A) Evlenme ve boşanma B) Mal mülk edinme C) Meslek seçme D) Eğitim ve öğretimi sürdürme E) Seçme ve seçilme Çözüm: A.Yurttaşlar arasında eşitlik 1924 Anayasasıyla sağlandığından. Her yönüyle yeni bir karakterde devletin ortaya çıkması gerçekleşmiştir. II. II. tekke ve zaviyelerin kapatılması ve Türk Medeni Kanunun kabulü gibi gelişmeler dinsel devlet düzeninin önemli ölçüde dayanaklarını ortadan kaldır­ mışlardır. Aşağıdakiferden hangisi ilgili hakların tanınma sırasını gösterir? A) I. ÖSS .C ve D seçeneklerinde verilen haklara Türk kadınları 17 şubat 1926'da kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile sahip olmuşlardır..1 9 8 3 Cumhuriyetin ilk yıllarında Türk kadınlarına. Bundan dolayı bir hukuk bir- i i | 9. Cevap C 10.. I. İstediği mesleğe girebilme.

ÖSS .C ve D seçenekleri İnkılapların özellik­ lerinden de anlaşılacağı gibi eğitim ve kültür hayatımızı d o ğ r u d a n etkilemişlerdir.D ve seçenekleri eksik. Patrikhaneler dini ve dünyevi işleri birbirlerine karıştırmaktaydılar.1985 Eğitim ve kültür alanındaki gelişmelerle ilişkisi ejı_az olan inkılap aşağıdakilerden hangisidir? A) Öğretimin birleştirilmesi B) Yeni Türk Alfabesi'nin kabul edilmesi C) Medreselerin kapatılması D) Türk Tarih Kurumu'nun kurulması E) Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi Çözüm: A. ilgisiz ve yanlış yorumlar İçerdiklerinden cevap olamazlar. ÖSS . Cevap B .1 9 8 6 Atatürk döneminde Türkiye'de tarım. Cevap A 1 3 . zaviye ve türbelerin kapatılması C) Kadınlara siyasal haklar tanınması D) Milli ekonominin kurulması E) Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi Çözüm: Osmanlı d ö n e m i n d e şeyh ve dervişlerin faaliyetlerini s ü r d ü r d ü ğ ü yerler tekkeler ve zaviyeler idi.1 9 8 6 Atatürk. ÖYS .C. saat ve ölçülerin değiştirilmesi B) Tekke. ." Atatürk'ün bu sözleri. Soyadı K a n u n u ise t o p l u m s a l a l a n d a y a p ı l a n bir inkılap o l d u ğ u için eğitim ve kültürel gelişmelerle doğrudan bir ilgisi çok azdır. kurduğu ulusal ve çağdaş Türk devleti­ ni yaşatmak için bilimsel ve teknik gelişmelere dayandırmıştır. bütün halinde kalkınmasını hedeflemiştir. Öncelikle aşağıdaki­ l e r d e n h a n g i s i n i n g e r ç e k l e ş m e s i n d e yol gösterici olmuştur? A) Takvim. 16.D ve E seçenekleri daha çok ulusal idare ve ulusçu­ luk d ü ş ü n c e s i y l e ilgilidir. dervişler. e n d ü s t r i ve bayındırdık işlerinin bir b ü t ü n olarak ele alınmasının nedeni aşağı­ dakilerden hangisidir? A) Bu alanlardaki gelişmelerin birbirine bağlı olması B) Halktan alınan ağır vergilerin kaldırılmak istenmesi C) Dış kaynaklardan kredi almanın kolay­ laşmış olması D) Halkçılık ilkesinin yaygın olarak uygula­ maya konması E) Türkiye'nin bir tarım ülkesi haline getiril­ mek istenmesi Çözüm: Soruda belirtilen kavramlar ülke ekonomisi ve kalkınması için birbirlerine bağlı olan ve yapılması gereken yeniliklerdir. Atatürk'ün Cumhuriyeti Türk gençliğine emanet etmesinin tenisi amacı nedir? A) Gençleri siyasal hayata katmak B) Yenileşmeyi sürekli kılmak C) Yurt savunmasını gençlere bırakmak D) Ekonomik gelişmede gençlere yetki vermek E) Türk gençliğini korumak Çözüm: Atatürk. ÖSS .154 ligi yoktu. ulusçuluktan ç o k medeniyetçiliğe yöneliktir? A) Saltanatın kaldırılması B) Yeni ölçü sistemlerinin kabul edilmesi C) Öğretimin birleştirilmesi D) TBMM'nin kurulması E) Türk diline önem verilmesi . Cevap B 14. Cumhuriyeti Türk gençliğine emanet ederken onun.B. Cevap D Çözüm: İnkılap Hareketleri 1 2 . B s e ç e n e ğ i İse d o ğ r u d a n batı örnek alınarak gerçekleştir­ ilmiştir. A. Cevap E Medeniyetçilik d a h a çok çağdaş anlamda batıda olan ve onun ülkemize de getirilme­ siyle o l u ş a n bir d u r u m d u r . "en son bilimsel ve teknik iler­ lemelere dayanan. Türkiye Cumhuriyeti her alanda doğru yolu gösterecek.C.1 9 8 5 Aşağıdakilerden hangisi. Medeni Kanunun kabul edilmesiyle patrikhanelerin yetkilerine son verildi. Atatürk bu işleri birlikte düşünerek ülkenin. ÖSS . uyaracak güçte­ dir. ulusal ve çağdaş bir devlet" olarak yaşatılması gerektiğini vurgulamıştır. Cevap E 1 5 . müritler memleketi olamaz. yeniliklere ve değişme­ lere en çok açık olan bir grup olduğundan dolayı Türk gençliğine emanet etmiştir. Dolayısıyla şeyh ve dervişlerin ülkede istenmemesi tekke ve zaviyelerin de istenmemesi anlamına gelir. ticaret. Gençlik.1 9 8 5 "Türkiye Cumhuriyeti şeyhler.B.

b i l i m i n r e h b e r l i ğ i n i esas alma E) Amaca ulaşmak için her yolu deneme Çözüm: A. 23 Nisan 1920'de. Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi Bu gelişmelerin k r o n o l o j i k sırası nedir? A) III. 1. E seçeneğin de verilen yöntem ise diktatörlük y ö n e t i m l e r i n d e görülen bir gelişmedir. TBMM'nin kurulması.1 9 8 7 Uluslararası ekonomik ilişkilerde. I. D) i. ÖSS .... I. II. C) I. A t a t ü r k b i l i m . III. Saltanatın kaldırtması II. OYS . laik devlet anlayışının benimsen­ m e s i 1924'de. IV. I..1 9 8 7 ak vermek Osmanlı İmparatorluğumda Darülfünun 'un kurulmasına ve fesin dışarıdan alınmasına karşı çıkan zihniyet.İnktfap Hareketleri Çözüm: 155 1 7 . B) ı . Türk M e d e n i K a n u n u ' n u n k a b u l edilmesi 17 Şubat 1926'da gerçek­ leşmiştir. Türk kadınlarına siyasal haklar tanınması II. Çözüm: Saltanatın kaldırılması. Soru kökünde de belirtildiği gibi her yapılan yenilik bir tepkiyle veya isyanla karşılaşmıştır. Kadınlara siyasal haklar tanınması gibi demokratikleşme gelişmelerinin kro­ nolojik sırası aşağıdakilerden h a n g i s i d i r ? A) il. aşağıdaki düşüncelerden hangisinin yeri yoktur? A) Devletin bağımsızlığını koruma B) Yönetimde millet egemenliğini sürdürme C)Türk kültürünü çağdaş uygarlık düzeyine çıkarma D) K a l k ı n m a d a a k l ı n . 1 Kasım 1 9 2 2 ' d e ... ı ı „ ı v . Ölçü b i r i m l e r i n i n d e ğ i ş t i r i l m e s i y l e uluslar arası ekonomik ilişkilerde önemli kolaylıklar sağlamıştır. III. II. C) II.. .. TBMM'nin kurulması III.. Türkiye'de laik devlet anlayışının benim­ senmesi III. Kadınlara siyasi haklar verilmesi 1930 . Bu zihniyette kişilerin aşağıdakilerden hangisine karşı oldukları söylenebilir? A) Devlet yönetimine B) Yeni gelişmelere C) Her türlü eğitime D) Sınırların genişletilmesine E) Geleneklerin korunmasına devletiişmelere 'eğişmeğundan ^evap B . III. E) II.. II. Bu da çıkarı bozulan bir çevrenin devamlı olarak y e n i g e l i ş m e l e r e t e p k i g ö s t e r d i ğ i sonucuna varılabilir.1934 yıllarında olmuştur. Cevap E 2 1 . İli.1 9 8 8 Atatürk ilke ve inkılaplarında. C seçeneği İse e k o n o m i k k a r e k t e r l i b i r y e n i l i k t i r .1 9 8 7 Cumhuriyet tarihimizdeki gelişmelerden üçü şunlardır: I.. ÇÖzüm: Türk kadınlarına siyasal haklar verilmesi 1930'da.. l l l . B) lll.B.. Cevap A 20. Çok partili sisteme geçilmesi 1946'da. zaviye ve türbelerin kapatılması Çözüm: A. Yapılan tepkiler yeniliğin hem getirilmesine hem de kaldırılmasına karşıdır. I. İH... IV. Cumhuriyetimizin İlk yıl­ larında Darülfünun'un ve fesin kaldırılmasına da karşı çıkmıştır.C ve D seçenekleri zaten Atatürkçülüğün t e m e l e s a s l a r ı d ı r .1986 Türkiye'de I. I I .111.. ÖYS . i.D ve E seçeneklerinde verilen inkılaplar toplumsal nitelikli yeniliklerdir. II. OSS . m . Cevap B E) IV. I.. IV. aşağı­ daki inkılaplardan hangisi Türkiye'ye ö n e m l i kolaylıklar sağlamıştır? A) Kadınlara siyasi haklar tanınması B) Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi C) Ölçü birimlerinin değiştirilmesi D) Medeni kıyafetlerin kabul edilmesi E) Tekke. akıl v e d e m o k r a t i k y o l l a r l a inkılapları birer birer geliştirmiştir.B. 1 8 . Cevap C D) II. Çok partili sisteme geçilmesi IV. Cevap E iğine 19.. ÖSS .

A seçeneği ise Türkiye'de eğitim sistemi akıl ve bilim çerçevesinde yeniden düzenlenerek laikleştirilmiştir. Cevap A 22. C seçeneği ise S o y a d ı K a n u n u 1 9 3 4 y ı l ı n d a k a b u l edilmesiyle sağlanmıştır. E seçeneği ilk duyduğumuz bir gelişme ola­ bilir. ÖYS-1990 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap C 26.B.C.156 İnkılap Hareketleri ÖSS . Bundan d o l a y ı Laik anlayışın y e r l e ş m e s i n d e birer aşama olamazlar. 1934 yılında da milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Miras. Medeni Kanun'da patrikhanelerin yetki­ l e r i y l e İlgili b i r ç o k h ü k ü m l e r v a r d ı r . Cevap E 25. B ö y l e c e Atatürk d e m o k r a t i k bir devlet kurarken toplumun yarısına sahip olan kadın­ ları devamlı ön planda tutarak yönetime katıl­ malarını sağladı. Cevap D Çözüm: Tehid-i Tedrisat 3 Mart 1924 yılında uygulan­ maya başlayarak A. Türkiye'de Medeni Kanun'un kabulüyle sağlanan gelişmelerden biri değildir? A) Kadına mesleğini seçme hakkı verilmesi B) Tanık olmada kadın erkek eşitliğinin getirilmesi C) Ailelere soyadı alma z o r u n l u l u ğ u n u n getirilmesi D) Vatandaşlar arasında din ve mezhep farkı gözetilmemesi E) Patrikhanelerin dünya işleriyle ilgili yetki­ lerinin kaldırtması Çözüm: Medeni Kanun 17 Şubat 1926 yılında kabul edilmiş ve A. şahitlik ve boşanma gibi konularda aynı haklara kadın­ larda sahip olmuştur.erkek eşitliğini sağlayan çok önemli bir gelişmedir. soruyu tekrar inceleyin.1 9 8 9 Aşağıdaki yeniliklerden hangisi.B.1 9 8 9 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i T ü r k i y e ' d e laik anlayışın y e r l e ş m e s i n d e k i aşamalardan biridir? A) Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun'un kabul edilmesi B) Teşvik-i Sanayi Kanun'nun kabul edilmesi C) Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi D) Uluslararası ölçü biriminin kabul edilmesi E) Arazi vergisinin kabul edilmesi Çözüm: B.C ve D seçeneklerinde verilen gelişmeleri d o ğ r u d a n sağlamıştır. Tevhid-i Tedrisat (Öğretimin birleştirilmesi) Kanunu'nun uygulanmasıyla sağlanan gelişmelerden biri değildir? A) Eğitim kurumlarının Milli Eğitim Bakanlığı­ na bağlaması B) Öğretim ilkelerinde birlik sağlanması C) Eğitim programların çağdaşlaştırılması D) Medreselerin kapatılması E) Okuma-yazma öğrenmenin kolaylaştırıl­ ması .B. G e n e l l i k l e n ü f u s u n yarısı kadın yarısı da e r k e k l e r d e n oluşur. Bundan dolayı toplumsal yaşayışın düzenlenmesindeki rolü çok azdır. 2 3 . ÖYS-1989 Aşağıdakilerden hangisi. Bu gelişmelerin amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Kadının yönetime katılmasını sağlama B) Aile yapısında değişiklik yapma C) Kadınlar arasında okur-yazar oranını artırma D) Çok partili hayata geçme E) Seçime katılmayı zorunlu hale getirme Çözüm: Bir t o p l u m u k a d ı n v e e r k e k l e r o l u ş t u r u r . D seçeneğinde verilen inkılap ise kadın . Atatürk kadını hem üretken hem de aktif bir hale getirmek istemiştir.D ve E seçenekleri ekonominin düzen­ lenmesine yönelik hareketlerdir.C ve E s e ç e n e k l e r i siyasal ve e ğ i t i m alanında yapılan inkılaplardır. 1 1 . evlenme. Bundan dolayı kadınlar atıl ve pasif bir d u r u m a d ü ş t ü . Türkiye' de kadınlarla erkekler arasında t o p l u m s a l ve e k o n o m i k haklar alanında eşitlik sağla­ ma amacını g ü t m e k t e d i r ? A) Öğretimin birleştirilmesi B) Halifeliğin kaldırılması C) Cumhuriyetin ilan edilmesi D) Medeni Kanunun kabul edilmesi E) Saltanatın kaldırılması Çözüm: A. ÖSS-1991 Türk kadınlarına 1930 yılında belediye seçim­ lerine katılma.D ve E seçeneklerinde verilen gelişmeleri meydana getirmiştir. ÖYS . Geleneksel olarak Osmanlı döneminde kadının toplumsal yönü fazla gelişmedi. Cevap A 24. Ancak E seçeneğinde verilen d u r u m ise 3 Kasım 1928'de latin harflerinin kabul edilme­ siyle sağlanmıştır.

yüzyılda medreselerin yanısıra batı tarzın­ da mekteplerde kurulmuştu. Çözüm: Soru da verilen y e n i l i k l e r d e n II.İnkılap Hareketleri 157 Çözüm: C u m h u r i y e t i n i l a n ı n d a n s o n r a yeni Türk devletini hızla ç a ğ d a ş uygarlık seviyesine ulaştırmak için bir politika izlendi. Aşar vergisinin kaldırılması V. | i i . Tekke ve türbelerin kapatılması İli. E s e ç e n e ğ i n d e verilen Medreselerin kapatıl­ ması ise e ğ i t i m l e ilgili bir g e l i ş m e d i r . IV. parağraflardaki yenilikleri kabul etmesi uluslararası adı geçen alanlarda anlaşmayı ve ilişkileri kolaylaştırmaktır. ÖYS . 19. Bunlarda zaman zaman bir­ birleriyle çekişmeye giriyorlardı. ve V. Cevap B 2 7 . Bunu önle­ mek için ve eski gelenekleri devam ettiren medreseler kapıtıldı. 1 3 1 . Soyadı Kanunu 1934de. T ü r k i y e ' d e aşağıdaki olayların h a n g i s i n i n zamanlaması b u ilkeye u y g u n olmamıştır? A) Saltanatın kaldırılmasından sonra Cumhuriyetin ilan edilmesi B) C u m h u r i y e t i n ilan e d i l m e s i n d e n s o n r a T e r a k k i p e r v e r C u m h u r i y e t Fırkası'nın kurulması C) S o n Osmanlı Mebuslar Meclisi'nin kap­ atılmasından sonra TBMM'nin açılması D) Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesin den sonra kadınlara siyasi haklar verilmesi E) Yeni Türk alfabesinin kabul edilmesinden sonra Millet Mekteplerinin açılması A) Devletçilik İlkesinin yaygın olarak uygulamaya konulduğunun B) Hızlı bir çağdaşlaşmaya gidildiğinin C) Sosyal sorunların ortadan kalktığının D)Yönetimde yeni arayışlara gidildiğinin E) S i y a s a l b a ğ ı m s ı z l ı ğ ı n t a m a m l a n m a k istendiğinin . V. Zaten Türkiye'nin I ve III. uluslararası t i c a r i ilişkilerde kolaylıklar sağlamıştır? A) IV.B. zamanlamanın uygun olması gerekir. Cevap C [ j ] i 3 0 . 1925 yılında ise kıyafette değişiklik ile tekke ve türbelerin kapatıl­ masına ilişkin yasalar TBMM'de kabul edilmiştir.1 9 9 3 Türkiye'de 1924 yılında Hilafetin kaldırılması ve ö ğ r e t i m i n b i r l e ş t i r i l m e s i .1 9 9 2 Türkiye C u m h u r i y e t i n d e . Miladi takvimin kabul edilmesi IV. İzmir İktisat Kongresi'nde 21 Şubat 1923'de. Cevap C j ! j j j B) II. }. B u d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir kanıtıdır? i -1993 Toplumsal olaylarda başarı sağlamak için. E) II. Şapka K a n u n u ' n u n k a b u l ü 1925'te gerçek­ leşmiştir. ÖSS .C ve D seçeneklerinin. \ | . Hilafet. Bundan dolayı Türk toplumunda iki ayrı eğitim almış sınıflar meydana geldi. V. IV. tekke ve türbe gibi kurumlar çağdaş devlet anlayışı ile çelişen kurumlardır. D) II. Bundan dolayı eski devletin izlerini taşıyan kurum­ ların kaldırılmasına başlandı. diğer­ lerinden sonra g e r ç e k l e ş m i ş t i r ? A) Milli iktisat ilkesinin kabul edilmesi B) Medreselerin kapatılması C) Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi D) Miladi takvimin kabul edilmesi E) Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi Çözüm: Milli İktisat İlkesi. Cevap E i 28. Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi gelişmelerinden hangileri. paragraflar bir ülkenin İç işleriyle ilgili daha çok toplumsal nitelikli olaylardır. ÖYS . III. M e d r e s e l e r i n kapatılması 1924de. ÖYS i j 29. Hızla çağdaşlaşmaya doğru gidildiği bir Türkiye' de bu kurumların yeri yoktu. C)l. ÖYS . III. görüldüğü gibi e ğ i t i m ve ö ğ r e t i m l e bir ilgllieri y o k t u r .1991 Türkiye'de aşağıdakilerden hangisi. Miladi Takvim 1926'da. Ağırlık ölçü birimlerinin değiştirilmesi II.1 9 9 3 Aşağıdakilerden hangisi Türk t o p l u m u n d a ö ğ r e t i m alanındaki ikiliği ortadan kaldırma amacını g ü d e n gelişmelerden biridir? A) Yeni ağırlık ve Ölçü b i r i m l e r i n i n k a b u l edilmesi B) Devletçilik İlkesinin kabul edilmesi C) Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi D) Miladi takviminin kabul edilmesi E) Medreselerinin kapatılması Çözüm: A.

Fakat B seçeneğinde verilen iki olay sonuçları itibariyle başarlı olamamıştır. olaylar arasında hem uyum hem de bir başarı vardır. medrese­ lerin yanında çağdaş okullarında bulunması. Bundan dolayı bunun önüne g e ç m e k için eski sistemi temsil eden kurumlar kaldırılarak yeni kurumlar b e n i m s e n m i ş b ö y l e c e ikilikler ortadan kaldırılmıştır. İlk beşyıllık ekonomik planın uygulaması IV. -Tanık olmada kadın ve erkeğin eşit olması -Miras işlemlerinin yeniden düzenlenmesi -Kadınların seçme ve seçilmesini sağlayan ortamın oluşması gelişmeleri aşağıdakilerden hangisinin sonuçları arasındadır? i A) Tevhid-i Tedrisat Kanunu B) Türk Medeni Kanunu C) Kabotaj Kanunu D) Takrİr-i Sükun Kanunu E) Şapka Kanunu Çözüm: A. Birbirini anlamayan iki zümre oluşturmaktadır.D ve E seçenekleri görüldüğü gibi eğitim. soyadı kanunu gibi konularda etkili olmuştur. ve II. II. ÖSS . III.D ve E seçeneklerini incelersek I. B u yasaların o r t a k y ö n ü a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) İkilikleri ortadan kaldırma B) Ticari ilişkileri kolaylaştırma C) Eğitimi yaygınlaştırma D) İlköğretimi yaygınlaştırma E) T a r i h o l a y l a r ı n ı n k a r ş ı l a ş t ı r m a s ı n d a kolaylık sağlama Çözüm: Aynı t o p l u m d a aynı z a m a n d a eski saat ile yeni saat sisteminin kullanılması. Bu d u r u m Türk İnkılabının aşağıdaki özel­ liklerinden hangisinin bir göstergesidir? A) Yapılan yeniliklerin birbirini tamamlama sının B) Dünyaya örnek olmasının C) Ulusal egemenliğe dayanmasının D) Kültürel özellikleri korumasının E) Dünya barışma katkıda bulunmasının . Paragrafta ekonomik düzenle­ meyle ilgilidir. Cevap A j | \ | 3 5 .1 9 9 4 Türkiye'de. Türk üniversitelerine y a b a n c ı bilim adamlarının kabul edilmesi II. eski saat sistemi bırakılarak g ü n ü m ü z saat sis­ t e m i n i n esas alınmasına ve m e d r e s e l e r i n kapatılarak ç a ğ d a ş okulların varlığını sürdürmesine ilişkin yasalar kabul edilmiştir.158 Çözüm: Soru kökünden de anlaşıldığı gibi her şeyde zamanlama ve planlama çok önemlidir. ikilik meydana getirmektedir. Cevap B 3 2 . A. ve IV. p a r a g r a f e ğ i t i m v e ö ğ r e t i m l e i l g i l i bir gelişmedir. ÖYS .1994 Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında. Cumhuriyetin ilanı her ne kadar demokratik­ l e ş m e i ç i n bir fırsat v e r d i y s e de o r t a m ı n uygun olmaması kurulan partilerin tekrar ka­ patılmasına neden olmuştur.1994 I. paragraflar ise doğru­ dan milliyetçilik ilkesi ile ilgili olan yenilik­ lerdir. Bu hukuksal alandaki düzenlemeleri kapsayan yenilik ise Türk Medeni Kanunudur (17 Şubat 1926). Cevap B i Çözüm: İnkılap Hareketleri j [ . Cevap D 3 4 . Türk tarihinin derinliğine araştırılması B u g e l i ş m e l e r d e n m i l l i y e t ç i l i k i l k e s i ile doğrudan ilgili olanlar aşağıdakilerden h a n g i s i n d e birlikte verilmiştir? A) İ v e III D) II ve IV B) İve II C) I ve IV E) II ve III Türk Medeni Kanunu ile vatandaşlara çoğu konularda önemli haklar tanınmış. Bundan dolayı cevap olamazlar. ÖYS . ekonomik ve toplumsal yeniliklerdir. bu hak­ ların kavranıp uygulanmasında daha sonra çıkarılan kadınlara seçme ve seçilme hakkı veren kanun. Soruda verilen bigiler ise hukuksal alandaki gelişme­ lerdir.1 9 9 5 3 3 . ÖSS .C.C. Türkçe'nin bir bilim ve kültür dili haline gelmesi III.

B u n u n i ç i n iki ç ö z ü m y o l u vardı. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi diğerlerinin gerçekleştirilmesine o r t a m hazırlamıştır? A) Medreselerin kapatılması B) Halifeliğin kaldırılması C) Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi D) Tekke ve türbelerin kapatılması E) Kadınlara siyasal hakların verilmesi Çözüm: Türk yurdu düşman işgalinden kurtarıldıktan s o n r a ülkeyi ç a ğ d a ş l a ş t ı r a c a k inkılaplara geçilmiştir. Böylece t o p l u m s a l a l a n d a ç o k s a y ı d a i n k ı l a p y a p ı l a r a k bir .1995 T ü r k inkılabı İ n c e l e n d i ğ i n d e . B. A s e ç e n e ğ i ise t a r i h i gerçeklere uymamaktadır Cevap E 3 8 . Yeni sözlük­ ler ve karşılıklı kelimeler hazırlandı. B. bu sözüyle aşağıdakilerden hangisine karşı olmadığını belirtmektedir? A) Sömürgeciliğin dünyada yaygınlaşması­ na B) Yabancı sermayenin ülkenin çıkarları için kullanılmasına C) Yabancıların devletlerin iç sorunlarına karışmasına D) Devletlere e k o n o m i k ayrıcalıklar tanın­ masına E) Ekonomik kalkınmada y&lnız sanayileş­ meye öncelik verilmesine Çözüm: Cumhuriyetin ilk yıllannda sermaye yetersiz­ liği t ü m boyutlarıyla etkisini hissettirmeye başlamıştı. Birbirine bağlı . İhmale uğrayan Türkçe'nin yeniden ön p l a n a çıkartılması için Türkçe'nin tarih içinde meydana gelmiş öz kaynaklarına yönelerek araştırmalar başladı.likle aşağıdakilerden h e n g i s i n e bağlıdır? A) Türk dilinin dünyada yaygınlaştırılmasına B) Sözlük çalışmalarının çeşitli alanlara yayıl­ masına C) Dil öğretiminde birlik sağlanmasına D)Yazı d i l i ile k o n u ş m a d i l i a r a s ı n d a k i kopuklukların giderilmesine E) Dile ilişkin kaynakların araştırılmasına ve yayınlanmasına ÇÖzüm: T ü r k Dil K u r u m u ( 1 9 3 2 ) . dışarıda işgalcilere karşı mücadele verdi. B u m ü c a d e l e iki Önemli k u r u m u n kaldırılması g e r e k i y o r d u . ülkemize yardım yapacak devlet. S o r u d a 1 9 2 6 ' d a kabul edilen Medeni Kanun'la kadınlara iste­ d i ğ i m e s l e ğ e g i r m e hakkı verilirken 1930 yılında d a s e ç m e s e ç i l m e hakları verilmiş b u n u da Soyadı Kanunu'nun (1934) kabul e d i m e s i t a k i p etmiştir. temel İşletmeleri devlet eliyle yapmak. Birincisi. ö n c e t e m e l inkılapların yapldığı. İşgaller sona erince ikinci bir m ü c a d e l e b a ş l a d ı .C ve D seçenekleri zaten E seçeneğinin b i r e r s o n u ç l a r ı d ı r . B u i l k e l e r i n g e r ç e k l e ş t i r i l m e s i öjıçe.bütünlük sağlanmış oldu. Türk inkılabını yapan kadro içeride saltanata.1 9 9 5 Atatürk. Cevap A 159 3 7 . y a p ı l a c a k dil çalışmalarına t e m e l olmak üzere saptanan ilkelerden biri "Türk dilinin öz güzelliğini ve zenginliğini ortaya çıkarmak" olmuştur.İnkılap Hareketeleri ÇÖzüm: Bu soru aynı zamanda Türk İnkılabının özel­ liği ile ilgili bir s o r u d u r . İkincisi de yabancı sermayeyi Türkiye'ye getirmekti.D ve E s e ç e n e k l e r i n i n s o r u d a verilen açıklama arasında bir ilişki yoktur. ÖSS . k u r u l m a s ı n d a n sonra Selçuklu ve Osmanlı döneminde ihmale u ğ r a y a n Türkçe'nin zenginliğini ve güzelliğini ortaya çıkarmak için çalışmalar başlattı. ülkemizi ele geçirme amacını gütmemeli ve devletimizin ulusçuluk ilkesine saygılı olmalı­ dır demiştir. Bunlar: Saltanat ve Hilafetti. sonra da bunlara bağlı diğer inkılapların gerçekleştirildiği görülür. ÖSS -1995 T ü r k Dil K u r u m u 1932 yılında k u r u l d u ğ u z a m a n . Fakat Türkiye yeni bağımsızlığını kazandığından dolayı dışarı­ dan gelen sermayenin ülkemizin yönetimininde etkili olmamasını Atatürk ısrarla iste­ mektedir.C. Cevap B 36. Atatürk. B ö y l e bir y ö n e l i m e g ö r e . ÖYS .

Bu kanundan önce insanlar genellikle unvan ve lakaplarla a n ı l ı y o r l a r d ı . Bunun İçin karışıklık vardı. ile hedeflenen özel teşebbüsün geliştirilmesi. A. Cevap D A) I veli B) I ve II D) II ve III C) I ve IV E) II ve IV Çözüm: Toplumsal Yaşamda karışıklık çıkması ikilik­ lerin olması ve insanların tanınmasındaki zor­ luklardan kaynaklanır. Soyadı Kanunu Yukarıdaki k a n u n l a r d a n hangileri t o p l u m ­ sal yaşamda karışıklığın giderilmesi amacına yöneliktir? 3 9 . III. Cevap B | inkılap Hareketleri 40 ÖYS-1995 I. II.B. Türk Harfleri Hakkında Kanun IV. Miladi Takvimin kabul edilmesine ilişkin kanun III.Parağraf: Soyadı Kanunu.C ve E seçeneklerinin Türkiye'nin kalkın­ masını bütün halinde değerlendiren bir özel­ likleri yoktur. B u t o p l u m d a bazı sıkıntılar doğuruyordu. Verilen seçenekleri incelediğimiz de temel inkılabın halifeliğin kaldırılması o l d u ğ u n u diğer inkılapların O ' n a b a ğ l ı o l a r a k yapıldığını söyleyebiliriz. '-tenilen sonucu vermeyince kalkınma plan­ ı n yapılmıştır. mali bir olaydır. köylüden alınan bir üretim vergisidir.1 9 9 5 Türkiye C u m h u r i y e t i n d e B i r i n c i Beş yıllık Planın k a b u l e d i l m e s i n e a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n d e n i s t e n i l e n s o n u c u n alınama­ ması bir gerekçe olarak g ö s t e r i l m i ş t i r ? A) Kabotaj Kanunu'ndan B) Aşar Vergisinin kaldırılmasından C) İzmir İktisat Kongresinden D) Teşvik-İ Sanayi Kanunu'ndan E) Toprak reformundan Çözüm: T ü r k i y e ' d e e k o n o m i d e p l a n l ı v e hızlı bir kalkınma için ilk kalkınma planı 1933 yılında yapılmıştır. Soruda verilen paragrafları inceleyelim: I. IV. 1927 yılında yapılan Teşvik-i Sanayi Kanunu. Bu planın yapılmasında ekono­ mide ve sanayide istenilen seviyeye gelin­ memesi en önemli etken olmuştur.Aşar v e r g i s i n i n kanun kaldırılmasına ilişkin II. 1929'da m e y d a n a gelen D ü n y a Ekonomik buhranı yapılan çalışmaların sonuçsuz kalmasına neden olmuştur. b u t a k v i m d e n önce Hicri Takvim kullanılmaktaydı.160 olan bu kurumlardan saltanat 1922'de kaldırılınca sıra hilafete g e l m i ş t i . E .Paragraf: M i l a d i T a k v i m .Paragraf: Türk harflerinin kabulü eğitimle İlgili yeniliktir.Paragraf: Aşar vergisi. ÖYS .

üm olumsuz şart­ lara rağmen bağımsızlık savaşının başarılmasıdır. ÖSS 1981 Özellikle İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra.CUMHURİYET DÖNEMİNDE DIŞ POLİTİKA 1981 . Dünya Savaşından sonra sömürgeci devletlere karşı büyük bir bağım­ sızlık mücadelesi verilmiş ve başarılı olun­ muştur. C u m h u r i y e t Döneminde Dış Politika k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYSMe Toplamda : % 4.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . Bundan dolayı neden ola­ maz. Sömürge durumunda olan ülkelerin ç o ğ u n l u ğ u şartlara b a k m a d a n bağımsızlık hareketlerine başlamışlardır.907 : % 4.C ve D seçeneklerinin bir sonucu olarak Türkiye Hatay'ın Anavatana katılması için bir ç a b a g ö s t e r m i ş t i r . . ÖYS 1981 Hatay'ın A n a v a t a n a k a t ı l m a s ı n d a a ş a ğ ı ­ d a k i l e r d e n h a n g i s i d o ğ r u d a n e t k i l i olma­ mıştır? A) Nüfusunun ç o ğ u n l u ğ u n u Türklerin oluş­ turması B) Fransa'nın bu iş için savaşı göze almaması C) Türk dış politikasının başarısı D) Hatay'ın o s ı r a d a b a ğ ı m s ı z bir devlet olması E) İkinci Dünya Savaşı'nın başlaması Çözüm: A.B. Örnek alınmasının nedeni.ÖYS SORULARI ANALİZİ 1. Türkiye'nin. Cevap E BÖLÜM tr ÖSS ÖYS Toplam 3 >• Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 2 2 1 1 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 3 4 1 3 1 2 1 6 2 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 2 2 1 4 2 2 1 1 1 2 1 1 1 2. bu ülkeleri etki­ leyen yönü aşağıdakilerden hangisi olmuştur? A) Yurtta ve dünyada banşı korumaya çalış­ ması B) Başka ulusların haklarına saygılı olması C) Ortadoğuda güç dengesini koruması D) Batı demokrasi İlkelerini benimsemesi E) Bağımsızlığını kazanma ve sürdürmedeki başarısı Çözüm: T ü r k i y e ' d e I. İşte bu başarıdan dolayı Asya ve Afrika ülkeleri Türkiye'yi örnek almışlardır. E s e ç e n e ğ i ise t a r i h olarak Hatay'ın A n a v a t a n a katılmasından scnra olmuştur. Cevap E 16 - - 11 27 •mm 240 326 566 1981 .583 : % 4.1 9 9 5 ÖSS . s ö m ü r g e d u r u m u n d a o l a n bazı Asya v e Afrika ülkelerinin Türkiye'yi ö r n e k aldıkları görülmüştür.770 oranındadır.

. Misak-ı Milli sınırları içinde sayıldğı halde sonradan. Bu değişmeye yol açan etkenler arasında. Ortadoğu ve Afrika ülkelerindeki siyasal değişikliklerin. C) I. 1923 y ı l ı n d a k i ş a r t l a r a b a k a r a k Lozan'ın Boğazlar üzerinde kurduğu statüyü kabul etmişti. Günümüzde ise Türkiye'nin dış ticaretinde O r t a d o ğ u ve Afrika ülkeleri ağırlık kazan­ maya başlamıştır. İtalya'nın Habeşistan'ı İşgal ederek Akdenizdeki güvenliğin bozulması. Fakat 1925 yılı başlarında Güneydoğuda Cumhuri yet rejimini tehdit eden bir isyan baş göster­ di. Ortadoğu ve Afrika ülkelerindeki kalkınma çabalarının. Boğazlar statüsünün değiştirilmesi için çaba göstermeleri Çözüm: T ü r k i y e . Almanya'nın silahlanma yarışına başla­ yarak Avrupa'da yeniden sıkıntıların başla­ ması 2. Boğazların güvenliği ve egemenlik haklarının k o r u n m a s ı için bu s ö z l e ş m e n i n değiştiril­ mesini istemiştir. Fakat 1936 yılında bu şartların b o z u l d u ğ u n u söyleyerek yeni bir Boğazlar s t a t ü s ü n ü n b e l i r l e n m e s i n i istemiştir. ve IV. ve . B. ve IV. Cevap C 4. Bunun üzerine Türkiye askeri hareketten v a z g e ç e r e k ingiltere'nin Musul üzerindeki İsteklerin kabul etmek zorunda kaldı (Ankara Antlaşmasıyla.C. Türkiye açısından çok önemli olmayışına D) Türkiye'nin Milletler Cemiyeti kararlarına uymak zorunda olmasına E) Milletler Cemiyeti kararının Türk haklarını korumakta olmasına Çözüm: Lozan'da ç ö z ü m e kavuşmayan Musul için taraflar arasında 1924 yılı sonlarına d o ğ r u yapılan görüşmelerde de bir çözüm buluna­ mayınca askeri harekete karar verildi. ve IV D) II. III. Boğazların güvenliği için verilmiş olan kollektif garantiyi artık i ş l e m e z hale g e t i r d i ğ i n i b e l i r t m i ş . Ortadoğu ülkeleri de batıdan Türkiye'ye d o ğ r u bir y ö n e l i m e girmişlerdir. Türkiye'nin dış ticaretinde Batılı ü l k e l e r ö n e m l i b i r yer t u t m u ş t u r . Cevap A Çözüm: Soru m e t n i n d e de belirtildiği g i b i Türkiye batıdan d o ğ u y a doğru bir yönelme göster­ miş. Milletler Cemiyeti tarafından İngiliz mandasındaki Irak'a bırakılmıştır. ÖSS 1982 Türkiye. 1. E) III. Ortadoğu ve Afrika ülkeleriyle Batı arasın­ 1 daki sorunların bulunduğu ileri sürülmektedir. Cevap C j j j j ! 3. T ü r k i y e ile O r t a d o ğ u v e A f r i k a ü l k e l e r i arasındaki ticaretin artmasında.D ve E seçeneklerine bakıldığında ilgisiz ve yanlış yorumlar içerdikleri görülecektir. paragraflar daha etkili olmuşlar­ dır. Avrupa'da gelişen buhranların. Karşılıklı olarak bu iki tarafın birbirlerine yönelmelerin­ de I. 5. ve III. yukarıdakilerden hangilerinin öteki ikisinden daha etkili o l d u ğ u savunulabilir? A) 1. İlgili devletlere yaptığı çağrıyı iki Önemli olaya dayandırmıştır. IV. paragraflar ise genel olmaktan ziyade bazı özel gelişmelerdir. Lozan Antlaşması'nı İmzalamış olan d e v l e t l e r e 1936 yılında bir n o t a v e r e r e k . Türk dış politikasındaki değişikliklerin. II. ve III. aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin bu isteğinde haklı o l d u ğ u n a bir kanıt olarak gösterilebilir? A) Dünya uluslarının giderek belli bloklarda toplamaya başlaması B) Milletler Cemiyeti'nin uluslararası sorun­ ların çözümünde etkisiz olması C) Almanya ve İtalya'nın saldırgan bir tutum içine girmeleri D) Dünyanın önemli bir ekonomik bunalıma girmesi E) Yabancı ülkelerin.762 Cumhuriyet Döneminde Dış Politika ÖYS 1981 Musul. ve IV. I. Milletler Cemiyeti'nin bu kararı karşısında Türkiye'nin k o n u n u n üzerine daha fazla g i t m e y i ş i hangi nedene bağlanabilir? A) İçeride çözüm bekleyen sosyal ve ekono­ mik sorunların olmasına B) İngilizlerin kısa sürede Musul'dan çekile­ bileceği inancına C) M u s u l ' u n e k o n o m i k d e ğ e r i n i n .11 B) I. Y u k a r ı d a sözü e d i l e n d ö n e m i n k o ş u l l a r ı göz önüne alındığında. 1926). ÖSS 1982 Son yıllara kadar. II.

Cumhuriyet Döneminde Dış Politika 163 6. Dünya Savaşı'ndan sonra Türkiye'den Boğazlarda kendisine bir üs verilmesini istemiştir. ihracat ve ithalat gerilemiş. Kapalı bir devlet olmaktan kurtul­ ması bu politikadaki başarısıyla doğru oran­ tılıdır. Lozan 1923'te Anlaşma Devletleri ile. M o n t r ö g ö r ü ş m e l e r i n d e . Dünya Savaşı'nda bozulan Avrupa güç dengesini yeniden kurmaya E) Türkiye'yi kendi rejimi İçine almaya Çözüm: A. Cevap B Çözüm: Türkiye'de 1923 .D ve E seçenekleri soru kökünde verilen g e l i ş m e l e r l e ç e l i ş k i halindedir. ÖYS 1982 T ü r k i y e ' n i n b u g ü n k ü sınırlarının b e l i r l e n ­ m e s i n d e aşağıdaki a n t l a ş m a l a r d a n hangi­ s i n i n bir rolü olmamıştır? A) B) C) D} Gümrü Antlaşması Balkan Antlaşması Lozan Antlaşması Moskova Antlaşması | 8. Dünya Savaşı belirtilerinin ortaya çıkması dünyayı etkilediği gibi Türkiye'yi de etkilemiştir. Cevap B lemez? A) Halkın satın alma gücünün azalması B) Tarafsız kalmak için dışsatım yapılamaması C) Dışalıma bağlı malların sağlanamaması D) İşgücünün askere alınması yüzünden üretimini gerilemesi E) Nüfusun hızla artması Çözüm: A. III. bundan dolayı yenilikleri durdurarak bazı sorunların çözümüne ağırlık verdi. Sovyet Rusya tarih b o y u n c a açık ve sıcak denizlere inmek için bir politika izlemiştir. II. Sonuçta Montrö yapılarak Boğazlarda yeniden hakimiyet sağlandı. (Moskova Antlaşması'nın bir maddesi hariç Batum Gürcistan'a verilmiştir. Üretim azalmış. Aşağıdakilerden hangisi buna neden olarak g ö s t e r i ­ ÖSS 1984 Sovyet Rusya.C ve D seçenekleri Türkiye'yi olumsuz y ö n d e etkileyen gelişmelerdir. I I . E seçeneğinde verilen nüfusun artması İse d o ğ r u değildir. Cevap A i j j i i 9.1933 yıllan arasında hızlı bir çağdaşlaşma yaşanmıştır. M o s k o v a 1921 'de Sovyet Rusya ile. Batıyla olan ilişkilerine göre Türkiye'ye yönelik bir politika izlemiştir. 1933 yılından sonra II. B u d u r u m l a r a b a k a r a k Sovyet Rusya'nın Boğazlarla ilgili politikasında h a n g i ama­ ca y ö n e l d i ğ i söylenebilir? A) Lozan'da kaybettiği haklarını geri alaya B) Akdeniz yolu üzerindeki engelleri ortadan kaldırmaya C) Türkiye'nin güçlenmesini engellemeye D) II. Sınırların belirlenmesinde doğal olarak etkili olmamış­ tır. Türkiye' nin güçlenmesini kendi çıkarları için istemek­ tedir. B a l k a n A n t l a ş m a s ı ise 1934 yılında ya­ pılmış. D ü n y a Savaşı'na f i i l e n katıl­ madığı halde T ü r k e k o n o m i s i bu savaştan olumsuz yönde etkilenmiştir.C. Çünkü çok sayıda insanın silah altına alınmasından dolayı nüfus artışı g e r ç e k l e ş m e m i ş aksine nüfus azalmıştır. pahalılık artmıştır. I. Türkiye. Bu antlaşmalar genellikle Türkiye'nin lehine o l m a k üzere bazı kazançlar sağlanmıştır. II. Cevap E i i ! \ : i i [ i ! . Hatay alınarak (1939) te güney sınırımız son şeklini almıştır.1932 B) 1933 -1935 D) 1927-1929 E) 1924-1926 E} Ankara Antlaşması Çözüm: G ü m r ü 1920'de Ermenilerle. A n k a r a A n t l a ş m a s ı da 1921 yılında Fransa ile yapılmıştır.B. Rusya'nın Lozan'da herhangi bir kaybı yoktur. ÖYS 1982 T ü r k i y e . B o ğ a z l a r d a n geçiş hakkı İstemiştir. 7. L o z a n g ö r ü ş m e l e r i n d e T ü r k i y e ' n i n Boğazlar konusnudaki önerisini destek­ lemiştir. bir dostluk antlaşmasıdır. ÖYS 1983 Aşağıdaki d ö n e m l e r i n hangisinde Misak-ı Milli ülkelerine uygun antlaşmalar yapılmıştır? A) 1936 -1939 C) 1930.

" I Aşağıdakilerden hangisi. Türk Hükümeti aşağıdakilerden hangisini." demiştir. Montrö Sözleşmesi ise büyük bir diplomatik zaferdir. D ü n y a Savaşı s o n u n d a y a p ı l a n antlaş­ malarda özellikle Almanya mağdur bir duru­ ma düşürülmüştü. "Savaşın ağırlığını göz önüne almayan bazı s a m i m i y e t t e n y o k s u n ö n d e r l e r . Atatürk döne­ m i n d e Türkiye'nin içte d e g ü ç l ü o l d u ğ u n u gösteren bir dış olaydır? A) Türkiye'de yaşayan Rumlarla. Atatürk'ün hedef aldığı liderler dolayısıyla Mussolini ve Hitler'dir. ÖSS 1984 "Dış siyasette güçlü ve sözü geçer olmanın ön koşulu içte de güçlü olmaktır. B seçeneği 1925'te C seçeneği 1932'te D seçeneği 1934'te E seçeneği 1937'de yapılmışlardır. Atatürk. Denetimleri altındaki uluslara ulusçuluğu ve geleneği yanlış bir b i ç i m d e g ö s t e r e r e k ve kötüye kullanarak onları aldatmışlardır. Boğazlar üzerindeki egemenliğimizi yeniden kurmuştur.Cumhuriyet Döneminde Dış Politika 1 0 . saldırının araçları olmuşlardır. İtalya'da Habeşistan'ı işgal etmiş­ lerdir. ve C seçenekleri görüldüğü gibi çok zor gerçekleşmiş olaylar değildir. Lozan Antlaş­ masının birer sonuçlandır. I. Cevap A Çözüm: .B. ÖYS 1986 Atatürk. Bu da Türkiye'nin dış dünyadaki kararlılığına gölge dü­ şürmüştür.D ve E seçeneklerindeki olaylar 1936 yılından önce ve sonra olmuşlardır. Cevap D 1 2 . bir iç s o r u n s a y d ı ğ ı i ç i n y a b a n c ı d e v l e t l e r ile g ö r ü ş m e y i reddetmiştir? A) Hatay'ın geleceği B) Musul'un geleceği C) Türk ve Rum nüfusun mübadelesi D) Türkiye'deki yabancı okulların yönetimi E) Boğazların denetimi Çözüm: A. Misak-ı Milli sınır­ ları içinde olan Musul'u Şeyh Sait Olayı'ndan dolayı İngiltere'ye bırakmıştır. Almanya silahlanmaya başlamış. D seçeneğinde verilen yabancı okulların yönetimi ise Türkiye'nin bir iç soru­ nu olduğu için İlgili devletlerle görüşmeyi ka­ bul etmemiştir. Türkiye. Türkiye'nin 1936 yılında aldığı ö n ­ lem aşağıdakilerden hangisi o l m u ş t u r ? A) Boğazlar s t a t ü s ü n ü ilgili devletlerle yeniden düzenlemek B) Sovyetlerle saldırmazlık anlaşması yapmak C) Milletler Cemiyeti'ne üye olmak D) Balkan Antantını (İttifakını) kurmak E) Sadabat Paktı'na üye olmak Çözüm: Türkiye 1936 yılında meydana gelen güven­ siz ortamının etkisiyle d i p l o m a t i k bir atak yaparak Boğazlar üzerindeki Lozan'ın eksikligini g i d e r m e k için M o n t r ö S ö z l e ş m e s i n i y a p m a y ı b a ş a r m ı ş t ı r . Z a t e n B. Yunanistan' daki Türklerin karşılıklı değiştirilmesi B) Hükümet'in çıkardığı yönetmeliğe uyma­ yan bazı yabancı okulların kapatılması C) Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olma sı D) Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi'yle Boğaz­ lar üzerinde kesin egemenlik sağlama E) Musul s o r u n u n u A n k a r a ' d a İngiltere ile anla şarak sonuçlandırması Çözüm: A. Cevap C .C ve E seçenekleri Türkiye ile diğer batılı ülkeler arasında meydana gelmiş önemli dış sorunlardır. 1935 yılındaki bir k o n u ş m a s ı n d a . ÖYS 1985 Lozan Barış Antlaşması'ndan sonra. bu sözleriyle hangi ülkelerin poli­ tikalarını eleştirmektedir? A) Fransa ve İngiltere B) ABD ve SSCB C) Almanya ve İtalya D) Yunanistan ve İspanya E) Japonya ve Çin 1 1 . E seçeneği ise za­ ten Türkiye'nin aleyhine gelişmiş ve sonuç­ lanmış bir olaydır. Bundan dolayı Almanya ve İtalya 1933 yılından itibaren yeni bir savaş hazırlıklarına giriştiler.C.B. ÖYS 1984 A v r u p a ' d a savaş b e l i r t i l e r i n i n a r t m a s ı v e A k d e n i z ' d e g ü v e n l i ğ i n i n b o z u l m a s ı kar­ şısında. Cevap D \ 1 3 .

T ü r k i y e ' d e a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i buna bir örnektir? A) K u r t u l u ş Savaşı'nın k a z a n ı l m a s ı n d a n sonra Lozan Barış Antlaşması'nın imza­ lanması B) Birinci Dünya Savaşı'nda sonra Kurtuluş Savaşı'nın başlaması C) Saltanatın kaldırılmasından s o n r a Cumhuriyetin kurulması D) Cumhuriyetin ilanından sonra Halifeliğin kaldırılması E) Milletler Cemiyeti'ne g i r d i k t e n sonra Balkan Antantı'nın imzalanması Çözüm: Soruda içteki güçlülüğün dışa yansımasının hangisi olduğu sorulmaktadır.1 4 . büyük bîr başarıyla sonuçlanınca hem saldırgan devletlere hem de saltanat yanlılarına karşı bir zafere dönüş­ m ü ş t ü .için devamlı mücadele etmek zorunda kalmıştır. ÖSS 1986 Türkiye Cumhuriyeti hükümetleri. E seçeneğinde ise olaylar ara­ sında bir ilişki yoktur. Önemli bir diplomatik olaydır. ÖYS 1987 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap E .B. Türkiye Cumhuriyeti hükümetleri için bir sorun olmamıştır? A) Türk-Yunan ilişkileri B) Boğazlar C) Kapitülasyonlar D) Hatay E) Türkiye-lrak sınırı Çözüm: Lozan'da A. Aynı hüküm Lozan Antlaşmasında da yer almış ve 1936 yılına kadar uygulanmıştır. Kurtuluş Savaşı. ! 1 6 . C ve D seçenekleri bu iki paktın kuruluş amaç­ larını vermektedirler. Türk-Yunan ilişkileri. S o r u d a verilen h ü k ü m Türkiye'nin aleyhine olduğuna göre Montrö Sözleşmesi olamaz. Bu hüküm ilk kez Sevr'de yer almış fakat uygulanmamıştı. 1930 yılında Boğazlar. 1936 yılında Hatay. Ö S S 1988 Dış siyasette güçlü ve sözü geçer olmanın önkoşulu içte güçlü olmaktatır. Bundan dolayı Cumhuriyet Hükümetleri bu sorunları Türkiye'nin lehine çözmek. bu girişimlerin amacı d e ö i l d i r ? A) Sınırların güvenliğini sağlamak B) Yurtta barış. 1925-1937 yılları arasında Balkan Antantı'na ve Sadabat Paktı'na öncülük etmişlerdir. uluslararası bir komisyona verilerek bütün devletlerin gemilerine açık tutulması" hük­ mü yer almaktadır? A) Ankara Antlaşması'nda B) Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda C) Moskova Antlaşması'nda D) Sevr Antlaşması'nda E) Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nde Çözüm: i i I i I i I \ Ankara Antlaşmasında boğazlarla ilgili bir hüküm yoktur. O halde cevap ortaya çıkmış oluyor. Ö S S 1988 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n d e . "Boğazların. Cevap C | i 1 7 . d ü n y a d a barış ilkesine uymak C) Komşu devletlerin dostluğunu kazanmak D) Devletlerarası güc birliği kurmak E) Komşu devletler arasındaki anlaşmazlıkiara çözüm bulmak Çözüm: Türkiye d o ğ u ve batı sınırları güvenlik altına almak amacıyla Önce Balkan Antantını sonra­ da Sadabat Paktını gerçekleştirmiştir. C ve D se­ çeneklerinde içteki güçlülüğün dışa yansı­ ması yoktur. Çünkü Montrö. E seçeneği ise doğru değildir.B.D ve E seçeneklerinde verilen olaylar t a m olarak ç ö z ü m e kavuşmamıştı. A. B u n u n s o n u c u n d a T ü r k i y e Lozan Antlaşması'yla siyasi bir zafer kazanmıştı. B. Çünkü antlaş­ ma yapılan devletlerle Türkiye arasında çö­ zümlenecek önemli sorunlar kalmamıştı. Cevap A | i 15. Mudanya ve Moskova anttaşm a l a r ı n d a B o ğ a z l a r l a ilgili bir h ü k ü m d e n ziyade yönetimin kim de olacağına dairdir. Aşağıdakilerden hangisi. 1939 yılında Türkiye-lrak sınırı da 1926 yılında çözülmüş tür. Sevr ve Montrö İse uluslararası birer antlaşmadır. komisyonu kaldırmış ve hakimiyeti Türkiye'ye vermiştir. Cevap D . C s e ç e n e ğ i n d e verilen kapitülasyonlar ise hiç taviz verilmeden Lozan Antlaşmasıyla ta­ mamen kaldırılmıştır.

Bundan dolayı Türkiye bu olay için bir dış sorunla karşılaş­ mamıştır.D ve E seçenekleri Lozan'da çözülme­ miş olduklarından dolayı Türkiye Cumhuriyeti bu sorunları çözmek için ilgili devletlere karşı diplomatik bir m ü c a d e l e vermiştir.Y u n a n d o s t l u k antlaşması İki ülkeyi B a l k a n l a r ' d a k i s o r u n l a r ı n ç ö z ü m ü n d e bir araya getirmiştir. ÖYS 1988 1930 yılından sonra Türkiye'nin Yunanis­ tan'la g e l i ş t i r d i ğ i d o s t l u k i l i ş k i l e r i .766 Cumhuriyet Döneminde Dış Politika 18. H a t a y ' d a Misak-ı M i l l i ' y e g ö r e Türkiye sınırları içerisindeydi. A ve B seçenekleri Türkiyenİn aleyhine sonuçlanır­ ken. Cevap C 19. Aynı d u r u m 16 Mart 1921'de yapılan M o s k o v a Antlaşmasında da vardır. B u n a k a r ş ı l ı k İngiltere'de bu zengin bölgeyi Türkiye'ye ver­ memek için ve Türkiye'yi zor durumda bırak-. Cevap C 2 2 . Milletler Cemiyetine girmesi için davet edilmiştir. ÖYS 1988 Fransa ile yapılan A n k a r a Antlaşması'yla Hatay'da özel bir y ö n e t i m kurulması. ÖYS 1988 Atatürk döneminde.B. Cevap E 2 1 . Misak-ı Milli sınırları içinde bulunan Musul'u almak için Lozan'dan sonra gerekirse askeri önlem­ ler a l m a y ı d a g ö z e a l d ı . Bundan dolayı Fransa'nın Hatay'da özel bir y ö n e t i m kur­ ması Mİsak-ı Milli'ye aykırı ilk gelişmeler­ dendir. C seçeneği ise Türkiye. ÖYS 1989 Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi İkinci D ü n y a Savaşı'nın çıkmasına o r t a m hazır­ layan etkenlerden biridir? A) Sen Jermen D) Nöyyi B) Versay C) Sevr E) Triyanon . Türkiye. B a t u m Misak-ı Milliye rağmen Gürcistan'a verilmişti. aşağıdakilerden hangisine aykırı bir uygu­ lama g ö r ü n ü m ü n d e d i r ? A) Amasya Görüşmelerine B) Misak-ı Milli'ye C) Londra Konferansı kararlarına D) Amasya Genelgesine E) Kars ve Gümrü Antlaşmalarına Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşmasıyla Türk toprak­ ları haksız yere işgal edilmeye başlayınca Son Osmanlı Mebuslar Meclisi buna bir tepki olarak Türk topraklarının bölünmez bir bütün o l d u ğ u n u Misak-ı Milli ile b ü t ü n d ü n y a y a d u y u r d u . Cevap B 2 0 . Türkiye b u olay üzerine önemli bir iç sorunla uğraştığından dolayı Musul harekatından vazgeçerek İngiltere'nin isteklerini kabul etmek zorunda kalmıştır. D ve E seçenekleri lehine ç ö z ü m l e n ­ miştir. mak için çok hassas bir bölgede Şeyh Sait Ayaklanmasını d e s t e k l e m i ş t i r . ÖYS 1988 Türkiye'nin Musul'u geri almaya çalışması karşısında İngiltere'nin gösterdiği tepki­ lerinden biri aşağıdakilerden hangisi olmuştur? A) Türklere karşı Yunanlıları destekleme B) Türklere karşı Araplarla işbirliği yapma C) Şeyh Sait ayaklanmasını çıkarma D) Kıbrısı işgal etme E) Menemen Olayını çıkarma Çözüm: Musul bilindiği gibi petrol yatakları bakımın­ dan çok zengin bir bölgedir. Türk-Yunan anlaşması Y u g o s l a v y a ve Romanya'nın da yakınlaş­ masıyla 1934 yılında bu dört devletin Balkan Antantını kurmalarına ortam hazırlamıştır. aşağı­ d a k i l e r d e n hangisine o r t a m hazırlamıştır? A) M o n t r ö Boğazlar S ö z l e ş m e s i n i n yapıl­ masına B) T ü r k i y e ' n i n M i l l l e t l e r C e m i y e t i n e üye olmasına C) Hatay'ın Türkiye Cumhuriyeti sınırları içine alınmasına D) Sadabat Paktının kurulmasına E) Balkan Antantının kurulmasına Çözüm: T ü r k . Türkiye Cumhuriyeti nin dış s i y a s e t i n d e a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi önemli bir s o r u n olmamıştır? A) Nüfus değişimi B) toak sınırı ve Musul C) Milletler Cemiyetine üye olma D) Boğazlar Komisyonunun kaldırılması E) Hatay'ın Anavatana katılması Çözüm: A.

Cihanda Sulh'tur. Gerçekçilik ve akılcılık esastır. A. ÖYS 1987 Balkan Antantı. V a r ş o v a P a k t ı 1955 yılında Nato'ya karşı Doğu Bloku tarafından kuruldu. aşağıdaki gelişmelerin hangisiyle fiilen sona ermiştir? A) B) C) D) E) İkinci Dünya Savaşı Sovyetler Birlİği'nin kurulması Hatay sorununun çözülmesi Sadabat Paktı'nın kurulması Milletler Cemiyeti'nin kurulması tevap C İkinci hazır- Çözüm: Balkan Antantı 1934 yılında İtalya ve Alman ya'nın saldırgan politikaları üzerine Türkiye. Roman­ y a v e Y u g o s l a v y a a r a s ı n d a 1934 yılında kurulmuştur. Buna göre.C ve E seçenekleri 1945 yılından sonra meydana gelmiştir. Cevap A 2 6 . Türk dış poli­ tikasında maceracı ve yayılmacı politikaların yeri yoktur. Romanya ve Çekoslovakya katıldı. Bulgaristan. İtalya s e ç e n e k l e r d e o l d u ğ u n d a n dolayı cevaptır. 1947 yılında. Cevap 2 4 .i Cumhuriyet Döneminde Dış Politika Çözüm: I. İtalya'nın saldırgan politikası sonu­ cu bu antant kurulmuştur. Cevap A Sevr . A. ÖSS 1991 Yeni T ü r k d e v l e t i . Pakta. İki devlet 1933 yılından itibaren dünyayı yeniden bir savaş ortamına sürük­ l e m i ş l e r d i r . 2 3 . Arnavutluk. Dünya Savaşı 1945 yılında sona ermiştir. 1950 yılında olmuştur. Romanya. Cevap C jakımınMİsak-ı L) almak Önlemkarşılık s'ye verla bırak-. Cevap B 167 2 5 . Doğu Almanya. 1945 yılında. ÖYS 1991 A ş a ğ ı d a k i t e r e n h a n g i s i . Yunanistan ve Yugoslavya arasın­ da kurulmuştur. jyh Sait ^iye b u ftığından eçerek Lorunda Y a h u d i Devleti'nin kuruluşu. ÖYS 1989 Aşağıdaki d e v l e t l e r d e n h a n g i s i n i n izlediği dış politikanın g ü v e n s i z l i k yaratması Bal­ kan Antantının kurulmasının nedenlerin­ d e n biri o l m u ş t u r ? A) Yugoslavya B) Romanya C) İtalya D) Yunanistan E) Türkiye Çözüm: Balkan Antantı. I I . Balkan Atlantı 1939 yılında II. E n ağır ş a r t l a r t a ş ı y a n V e r s a y Antlaşması güçlü ve ırkçı olan Almanları ha­ rekete geçirdi. Polonya. Sovyetler Birliği. T ü r k t o p r a k l a r ı n ı e l e geçirmek isteyenlere s o n u n a kadar savaş­ mayı. Dünya Savaşının başlamasıyla birlikte bazı Balkan ülkeleri işgale uğrayınca çalışamaz bir hale gelmiştir. Yunanistan. Dünya Savaşı sonunda yenilen devletlere ağır şartlar taşıyan barış antlaşmaları imzalatılmaları yeni bir savaşın da tohumlarını a t m ı ş t ı r . D ve E seçe­ nekleri zaten bu ittifakın kurucularıdır. yeni Türk Oevleti'nin dış politika­ da izlediği yol aşağıdakilerden hangisidir? A) Barış içinde yaşama B) Topraklarını genişletme C) Bloklaşmaya son verme D) Rejim değişikliklerini destekleme E) Demokrasiyi yayma Çözüm: Türkiye'nin dış politikasındaki t e m e l ilkesi Yurtta Sulh.B. bağımsızlığına saygı gösteren devletlerle siyasal ilişkiler kurarak anlaşmalar yapmayı kendine temel ilke edinmiştir. Hitler. Türkiye. Hitler bu fırsatı değerlendire­ rek 1933 yılından sonra yayılımcı bir politika i z l e d i . Dünya Sava­ şandan sonra g ö r ü l e n g e l i ş m e l e r d e n biri değildir? A) Varşova Patkı'nın kurulması B) Mısır'ın bağımsızlığını kazanması C) Yahudilere Filistin'de bir devlet k u r m a olanağı verilmesi D) Rusya'da rejim değişikliği olması E) Almanya'nın İkiye ayrılması Çözüm: II. Rusya'da rejim değişikliği 1917 yılında. A l m a n y a ' n ı n ikiye ayrılması. Macaristan. Bunlar A l m a n y a ve İtalya'dır. Mısır'ın bağımsızlığı. V e r s a y A n t l a ş m a s ı n ı k a b u l etmeyerek hızla silahlanarak Avrupa'da yeni bir savaş ortamının doğmasına neden oldu. B.

B u d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir göstergesidir? j ! ] A) B o ğ a z l a r d a n az sayıda devletin yararlandığı B) Boğazlarla ilgili rejimin taraflı olarak saptandığının C) Boğazlar s o r u n u n u n Avrupalı devletler tarafından çıkarıldığının D) Boğazların zamanla uluslararası önemini yitirdiğinin E) Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğinin daha çok güçlendiğinin Çözüm: Lozan Antlaşması'nın meydana getirdiği eksiklik Montrö Antlaşmasıyla (1936} gide­ rilerek Boğazlar K o m i s y o n u kaldırılmış ve bunun görev ve yetkileri Türkiye'ye devredil­ miştir.C ve D seçenekleri soru metniyle çelişen ve ilgisiz yorumlar içermektedirler.168 Cumhuriyet Döneminde Dış Politika 2 7 . ayrı bir bütçesi olan ve Türkiye temsilcisinin başkanlık ettiği Boğazlar Komisyonu'na verilmiş. B ö y l e c e Boğazlar ü z e r i n d e k i T ü r k egemenliği daha da güçlenmiştir. görevini Türkiye Cumhuriyeti'ne bırakmıştır. Cevap E i j j I | j ] .B. ancak daha sonra Montrö Boğazlar Sözleşmesi'yle Boğazlar Komisyonu. A. ÖSS 1993 Lozan Antlaşması'nda boğazların yönetimi.

I. Cevap E Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 2 2 2 1 2 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 3 2 2 1 2 2 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1 1 - 1 2 2 - 2.ATATÜRK'ÜN KİŞİLİĞİ VE İLKELER 1981 -1995 ÖSS .1937 y ı l ı n d a . ÖSS'de ÖYS'de Toplamda :%5 :% 1.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . Atatürk'ün Kişiliği v e İlkeler k o n u s u n d a n ç ı k a n s o r u yüzdeleri*." Bunlar. Toplam _ "Mustafa Kemal Paşa.ÖYS SORULARI ANALİZİ 1. . Mustafa Kemal 20.840 : % 3 . B . II. İ t a l y a ' n ı n H a b e ş i s t a n ' a saldır masıyla İkinci Dünya Savaşı'nın başlamış olduğunu söylemiştir. A .yüzyılda 1981 . Çanakkale Savaşı'nda o r d u k o m u t a n ı n d a n savaş bölgesindeki bütün kuvvetlerin kendi emrine verilmesini.—. ÖSS . paragraflarda verilen gelişmelerden anlaşıldığı gibi olayların gidişatından sonucu g ö r e b i l m i ş t i r . Sakarya Savaşı'nda da TBMM'den Başkomu tanlıkla birlikte Meclisin yetkilerini istemiştir" Bu İstekler onun kişiliğinin hangi yönüne örnek gösterilebilir? A) Açık sözlülüğü B) Titizlik ve güç tutkusuna C) İnandırma gücüne D) Tez canlılığına E) Kendine olan güvenine Çözüm: Atatürk g ö r ü l d ü ğ ü gibi bütün zor şartlarda g ö r e v a l m a k t a n v e s o r u m l u l u k t a n kaçın­ m a m ı ş t ı r . 1 1 - - 25 25 25 26 26 326 1 2 1 12 6 18 ÖSS . düşmanın birkaç g ü n içinde çekilebile­ ceğini. bir araç o l d u ğ u n a inanma E) Türk Ulusunun gücüne güvenme Çözüm: Atatürk.1 9 8 1 BÖLÜM YILLA 0= ÖSS ÖYS —. 111. C ve D s e ç e n e k l e r i n i n Atatürk'ün bu yönüyle doğrudan İlgileri yok­ tur.1 9 8 1 "Mustafa Kemal Atatürk. M u s t a f a K e m a l A t a t ü r k ' ü n k i ş i l i ­ ğ i n i n hangi y ö n ü örneklendirilmektedir? A) Yurta ve dünyada barışa önem verme B) T o p l u m a y ö n v e r e b i l e c e k yollar bula­ bilme C) Olayların g i d i ş i n d e n s o n u c u n ne ola­ cağını görebilme D) Savaşın amaç değil. 1 8 0 oranındadır. B i r i n c i D ü n y a S a v a ş ı ' n a O s m a n l ı Devleti'nin de girdiği günlerde bu savaşta Almanların yenileceğini. Çanakkale Savaşı'nın sonlarına d o ğ r u .

.r
170 y e t i ş m i ş ü s t ü n bir askeri y e t e n e ğ e s a h i p devlet adamıydı. Geniş bir yorumlama g ü c ü vardı. Üstün bir tarih bilgisine sahip olan Atatürk bütün olay­ lara bilimsel bir usulle y a k l a ş m a k t a ve yorumlamaktadır. Cevap C 3. ÖYS-.1981 Atatürk, devletin dış politikasını yönlendirmede aşağıdakilerden hangisini temel ilke saymıştır? A) B) C) D) E) Devletçilik Bağımsızlık Medeniyetçilik Devrimcilik Ulusçuluk 5. Atatürk'ün Kişiliği ve İlkeler ÖSS-1982 Atatürk'ün doğumunun 100. yılı kutlamaları­ na çeşitli ülkeler ve bazı uluslararası kuru­ luşlar da katılmışlardır. Bu d u r u m , Atatürk'ün hangi y ö n ü ile en az ilişkili olabilir? A) Ülkesinin bağımsızlık savaşını başarıyla sonuçlandırmış olması B) "Ulusal irade"yi herşeyin üstünde tutması C) Ülkesini çağdaşlaştırma da büyük başarılar sağlaması D) "Yurtta sulh, Cihanda sulh" ilkesini ortaya koyması E) Kapütilasyonları kaldırmış olması Çözüm: A,B,C ve D seçenekleri Atatürk'ün büyük bir lider olmasıyla yakından ilgilidir. Atatürk'ü uluslararası seviyeye çıkaran yönü evrensel barış düşüncesinde olmasıdır. E s e ç e n e ğ i n i n ise uluslararası kuruluşları ilgilendiren bir yönü yoktur. j Cevap E

i j

Çözüm: A,C,D ve E seçenekleri bir ülkenin iç işleriyle ilgili k a v r a m l a r d ı r . B a ğ ı m s ı z l ı k İlkesi ise Türkiye'nin diğer devletlerle olan ilişkilerinde t e m e l ilke olarak k a b u l edilmiştir. Atatürk devletlerin birbirlerinin bağımsızlıklarını tanı­ madan ikili ilişkilerin m ü m k ü n olmayacağını ısrarla belirlemiştir. Cevap B 4. ÖSS-1982 Mustafa Kemal Atatürk, önemli kararlar verirken İlgili heyet y a d a meclis üyelerinin görüş ve onaylarını da almaya özen göster­ miştir. Bu durum M u s t a f a Kemal A t a t ü r k ' ü n nasıl bir lider o l d u ğ u n u gösterir? A) Kötü sonuçlardan sorumlu tutulmak isten­ meyen B) Kolay ve çabuk karar alma yollarını ara yan C) Yurtseverliğini kanıtlamaya çalışan D) Heyet ya da meclis üyelerinin görüşlerini kendisininkinden üstün gören E) Ulusal iradeyle birlikte hareket etmeye çalışan 7. Çözüm: Mustafa Kemal bir liderdir. Türk toplumunu bir m ü c a d e l e d ö n e m i n d e n sonra bağımsı­ zlığına kavuşturmuştur. A,B,C ve D seçenek­ leri M u s t a f a K e m a l ' i n d ü ş ü n c e l e r i y l e Çelişmektedir. Cevap E

6.

ÖSS-1983 "Halkçılık" aşağıdaki A t a t ü r k ilkelerinden hangilerinin d o ğ a l bir s o n u c u d u r ? A) Devletçilik—Laiklik B) Devletçilik—İnkılapçılık C) İnkılapçılık-Laiklik D) Laiklik—Milliyetçilik E) Cumhuriyetçilik—Milliyetçilik Çözüm: Halkçılık, halkın halk tarafından yönetilme­ sidir. Halkçılığın iki y ö n ü vardır. Birincisi: Halkın kendi kendini yönetmesi ve İkincisi i s e , a y r ı c a l ı k s ı z bir t o p l u m o l u ş m a s ı d ı r . Bundan dolayı Cumhuriyetçilik ve Milliyetçilik ilkeleriyle yakından ilgilidir. Cevap E ÖSS-1983 D ü ş m a n i ş g a l i n e k a r ş ı 1 9 1 8 - 1 9 1 9 yılları arasında Anadolu ve Trakya'nın çeşitli y ö r e l e r i n d e bölgesel d i r e n i ş güçleri oluş­ turulmuştur. Bu d u r u m , Atatürk ilkelerin d e n hangisinin Türk ulusunca daha önce­ d e n b e n i m s e n m i ş o l d u ğ ı n u gösterir? A) Devletçilik B) Halkçılık C)Milliyetçilik

i

D) İnkılapçılık

E) Bağımsızlık

Atatürk'ün Kişiliği ve İlkeler Çözüm: Türk milletinin Anadolu ve Rumeli'de başlattığı mücadelenin amacı sömürgecilere karşı bağımsızlık savaşı idi. Bağtmsızlıkjürk milletinin yapısal bir karakteriydi. Tarih b o y u n c a bu ilkeden hiç taviz verilmemiştir. A, B, C ve D seçeneklerinde verilen ilkeleri Türk Milleti Atatürk'le birlikte tanımaya başlamıştır. A t a t ü r k ö n c e s i d ö n e m d e bu ilkelere rastlanmaz. Cevap E i | | Çözüm:

171

Bir ülkede demokrasinin gerçekleştirilmesi iki önemli şarta bağlıdır. 1. Ülkenin bağımsızlığının sağlanmış olması 2. Ulusal egemenliğin herşeyin üzerinde ol­ ması ve değişik fikir ve görüşlerin serbestçe söylenmesi gerekir. A, B, C ve E s e ç e n e k l e r i ise d a h a ç o k demokrasinin geliştirilmesine yöneliktir. Cevap D 10. Ö S S - 1 9 8 5 Bir devletin yönetimindeki çeşitli t o p l u m ­ sal g r u p l a r a k a n u n ö n ü n d e k e s i n e ş i t l i k tanıması, aşağıdaki ilkelerden hangisinin uygulandığına kanıt olabilir? A) Milliyetçilik C) İnkılapçılık E) Devletçilik Çözüm: B) Halkçılık D) Laiklik

I | |

8.

ÖSS - 1 9 8 4 " A t a t ü r k , T ü r k t a r i h i n i yalnız O s m a n l ı v e Selçuklu dönemiyle sınırlı olarak değil, çok daha gerilere giderek dünya tarihi çerçevesinde i n c e l e m e l e r i için tarihçileri teşvik etmiştir." Aşağıdakilerden hangsi böyle bir çalış­ manın a m a c ı olamaz? A) Türklerin ç o k sayıda devlet ve uygarlık kurmuş olduklarını göstermek B) T ü r k l e r i n , d ü n y a n ı n eski bir ulusu olduğunu ortaya koymak C) A n a d o l u ' d a ilk yaşayan kavimlerin Türk olduğunu belgelemek D) Türklerin ç o ğ u kez tarihin akışına y ö n verdiklerini göstermek E) A s y a u y g a r l ı ğ ı n ı y a r a t a n l a r a r a s ı n d a Türklerin de bulunduğunu kanıtlamak Çözüm: Atatürk 1931 yılında kurduğu Tarih Kurumu ile d ü n y a tarihi ç e r ç e v e s i n d e incelemeler başlattı. Tarih Kurumunun amaçları A,B,D ve E seçeneklerinde belirtilmiştir. C seçeneği ise iki y ö n ü y l e Atatürk'ün amacı olamaz. B i r i n c i s i , zaten bu tez tarihsel d o ğ r u l a r l a çelişmektedir. İ k i n c i s i d e , böyle bir fikrin savunulmasının anlamsız olmasıdır. Cevap C

j

j j

Soruda verilen tanım Halkçılık ilkesini ifade etmektedir. Halkçılık, halkın sınıf ya da bir zümre tarafından yönetilmesini reddeder. Herkesi kanun önünde eşit sayar. Cevap B

i j i

İ j ] ! | \

1 1 . ÖSS - 1 9 8 6
Atatürk "Dünyanın her türlü ilminden, buluş lanndan, ilerlemelerinden yararlanılacaktır; a n c a k t e m e l , k e n d i i ç i m i z d e n çıkarılmalı dır."demiştir. Atatürk, bu sözleriyle e ğ i t i m i n nasıl olmasını istemiştir? A) B) C) D) E) Zorunlu Mesleğe hazırlayıcı Demokratik Çağdaş ve milli Eşitlik sağlayıcı

9.

ÖSS - 1 9 8 5 Bir ülke de d e m o k r a s i n i n gerçekletinImesi öncelikle aşağıdakilerden hangisine bağlıdır? A) Halkçılık ve medeniyetçiliğe B) Laiklik ve devletçiliğe C) Cumhuriyetçilik ve inkılâpçılığa O) Bağımsızlık ve milli egemenliğe E) Bilimsellik ve milliyetçiliğe

Çözüm: S o r u d a g ö r ü l e n açıklama Türk eğitiminde yeni bir anlayışı başlatmaktadır. Dışa açılma ve her türlü gelişmeyi almayı hedefleyen bir çağdaşlık ve millilik getirmiştir. Cevap D

172

Atatürk'ün Kişiliği ve İlkeler 14. Ö Y S - 1 9 8 9 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i , T ü r k i y e ' d e Dev letçilik ilkesinin kabul edilmesi için d o ğ r u ­ d a n bir gerekçe olamaz? A) Teşvik-i Sanayi Kanunundan beklenenin gerçekleşmemesi B) İhtiyaçtan fazla üretime geçilmek isten­ mesi C) Özel kesimde yeterli sermaye birikiminin olmaması D) Ülkedeki üretimin t e m e l ihtiyaçları bile karşılayamaması E) Doğal kaynaklardan yararlanmaya çalışıl­ ması Çözüm: j Devletçilik,ekonomik alanda kalkınmayla ilgili programlar içeren temel ilkelerdendir. A,B,C ve D seçenekleri Devletçilik İlkesinin kabul edilmesinin gerekçelerini oluştururlar. E seçeneği ise doğal kaynaklardan yararlan­ mak için devletçilik şart değildir. Özel sek­ törde de doğal kaynaklardan yararlanır. Cevap E 15. ÖYS-1989 Aşağıdaki ilkelerden hangisi vicdan ö z g ü r l ü ğ ü n ü güvence altına alma amacını gütmektedir? A) Laiklik C) Devletçilik E) Milliyetçilik A) Halkçılık C) Devletçilik E) Laiklik B) İnkılapçılık D) Milliyetçilik Çözüm: Laiklik bir din sorunu olmayıp bir özgürlük s o r u n u d u r . Devlet ibadetleri sınırlamadığı gibi ibadetlerin serbestçe yapılabilmesi için ortam bile hazırlar. Böylece v i c d a n ö z g ü r l ü ğ ü g ü v e n c e altına alınmış olur. Cevap A Türkiye'nin sanayileşmesi, ekonomik alanda kalkınması, büyük işletmelerin devlet eliyle kurularak, özel girişimlerin d e s t e k l e n m e s i için Atatürk, Devletçilik ilkesini o r t a y a atmıştır. A,B,D ve E seçeneklerinin ekonomik kalkınmayla İlgili bir özellikleri yoktur. Siyasi ve sosyal nitelikli ilkelerdir. Atatürk'ün devletçilik anlayışı sosyalizmden çok farklıdır. Atatürk şartların gereği olarak temel b ü y ü k işletmelerin devlet tarafından kurulmasına taraftardır. Cevap C I j B) Egemenlik D) Halkçılık

1 2 . ÖYS - 1986
"Her ulus, kendi devletini kurup, kendi istediğine göre kendisini yönetmelidir." g ö r ü ş ü , a ş a ğ ı d a k i l e r i n h a n g i s i n d e verilen ilkelere uygundur? j I

A) B) C) D) E)

Ulusçuluk-Halçılık Devletçilik—İnkılapçılık Devletçilik-Laiklik Laiklik-Halkçılık İnkilapçılık-Laiklik

Çözüm: Soruda verilen görüş Atatürk'ün iki önemli ilkesini ifade etmektedir. Her ulusun bağım­ sız olarak kendi devletini kurması U l u s ç u l u k i l k e s i n e , halkın e t k i n l i ğ i n e ve çıkarlarına g ö r e bir devlet y ö n e t i m i n kurulması da halkçılık ilkesine uygundur. Cevap A

]

13.

ÖSS-1988 Atatürk döneminin temel hedeflerinden biri sanayi kuruluşlarına öncelik vermekti. Ancak halkın elinde bu amaç İçin yeterli sermaye yoktu. Bu d u r u m , aşağıdaki ilkelerden hangisini z o r u n l u kılmıştır?

Çözüm:

1 6 . ÖYS - 1 9 9 2
1934 yılında çıkarılan bir kanunla, toplum­ sal sınıfları ve ayrıcalıkları belirten unvan­ ların kaldırılması aşağıdakilerden hangisiyle en yakından ilişkilidir? A) Laiklik B) Devletçilik D) Halkçılık

i j |

C) Cumhuriyetçilik E) Milliyetçilik

B ve C seçenekleri ekonomik alanda yapılan yenilikleri. diğer bir yoldan kendi huzur ve saade­ tine temine çalışmak demektir. ÖYS-1993 Aşağıdakilerden hangisi. A. Bu eksiklik t a m olarak 1934 yılında o r t a d a n kaldırılmıştır. Savaş hiç bir zaman çıktığı yerle sınırlı k a l m a d ı ğ ı n d a n d o l a y ı A t a t ü r k . Türkiye'de laikliğe geçiş ilk olarak Saltanatın kaldırılmasıyla (1922)başlamış ve 1937'de laikliğin Anayasa'ya girmesiyle tamamlan­ mıştır. Atatürk'ün bu sözleri aşağıdakilerden h a n g i s i n i n d e ğ e r i n i ortaya koymaktadır? A) Bağımsız bir devlet olmanın B) Ekonomide devletçiliği uygulamanın C) Cumhuriyet rejimini benimsemenin D) Uluslararası barışı korumanın E) Laik bir devlet kurmanın Çözüm: Atatürk. En uzakta z a n n e t t i ğ i m i z bir h a d i s e n i n i n bize b i r g ü n temas etmeyeceğini bilemeyiz. Miras. dünyanın neresinde olursa olsun savaşların durdurulmasına çalışılması gerektiğine inan­ maktadır. cumhuriyetin kurulmasından sonra dış politikada bağımsızlığı esas alan "Yurtta Sulh Cihanda Sulh"ilkesini temel kabul etmiştir.Çözüm: Osmanlı Devleti d ö n e m i n d e n kalma ve t o p l u m d a y a y g ı n c a kullanılan lakap ve unvanlar ister istemez sosyal hayatta sınıflaş­ maya neden olmaktaydı." demiştir. Cevap E \ 1 7 . ÖSS . Barışlar kadar savaşlarda evrenseldir. E s e ç e n e ğ i n d e verilen Türk Medeni Kanunuda yeni bir laik t o p l u m u n meydana g e t i r i l m e s i n d e ö n e m l i bir etken olmuştur.1 9 9 3 Atatürk "Dünya milletlerininin saadetine çalışmak. Cumhuriyet dönem i n d e sınıfsız bir t o p l u m u n v e s o s y a l adaletin gerçekleşmesine büyük bir İhtiyaç vardı. D seçeneği de diplomatik bir gelişmedir. B u t e m e l i l k e Halkçılıktır. evlilik ve eşitlik gibi alanlarda kanun üstünlüğü getirmiştir. Görüldüğü gibi uzun bir süreç sonun­ da Laiklik yerleşmiştir. Cevap D j j i 18. Türkiye'de laiklik ilkesinin yerleşmesinin aşamalarından biridir? A) Birinci İzmir İktisat Kongresi'nin toplan­ ması B) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun kabul edilme­ si C) Planlı ekonomiye geçilmesi D) Türkiye'nin Milletler Cemiyeti üyeliğine kabul edilmesi E) Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi Çözüm: . Cevap D i .

1 9 9 5 ÖSS . Milli Güvenlik konusundan çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda ÖYS . İlkçağlardan günümüze kadar devamlı olarak silahlanma yarışı olmuş ve bunu önlemeye yönelik tedbirler alınmış. insan haklarını koru­ maya özel bir önem vermeleri B) Çağımızda savaşla çözülecek sorunların ortadan kalkması C) Gelişmiş ülkelerin. ÖSS-1981 "Çağımızda insanlığı yok edici silahların çeşit ve güçlerinin artmasına karşın. B.1995 yılları arasında. Şu an dünyanın geldiği nokta şudur: Sahip olunan nükleer silahlar dünyayı en az 4 kez yok edebilecek güçtedir. fakat silahlanma durdurulamamıştır. Bu o l u m l u etki aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) Gelişmiş ülkelerin. Bundan dolayı dev­ letler her şartta sonucun kendilerini de olum­ suz yönde etkileyeceği için İster istemez bir uzlaşma İçine girmişlerdir. kaynaklarını kalkın­ maya harcamaları D) Büyük kayıplara uğrama korkusunun ta­ rafları anlaşmaya zorlaması E) Savaşa karşı olan küçük devletlerin ayrı bir blok oluşturmaları Çözüm: Silahlanma yarışı insanlık tarihi kadar eskidir. A.MÎLLÎ 1981 . 1981 .OYS SORULARI ANALİZİ GÜVENLIK 1. Bu tehlikeli durum ne silahı yapan ne de kul­ lanan için farklı değildir. Cevap D oss YILLA Toplam soru sayısı ÖYS Toplam Çıkan Toplam soru soru sayısı sayısı Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 T&UM = - 1 2 2 3 1 3 2 2 2 2 2 2 2 2 28 - 1 2 2 3 2 2 2 2 2 3 3 3 3 2 2 - 2 2 4 5 5 3 5 4 4 5 5 5 5 4 4 - - - - - - - - - - - - - 34 - 62 2. Silah teknolojisindeki bu korkutucu ilerlemenin bir çok kötü sonuçlan yanında olumlu bir etkisinden de söz edile­ bilir. son 35 yıl içinde büyük devletlerin birbirleriyle savaştık­ ları görülmemiştir. C ve E seçeneklerinin devletlerin uzlaş­ malarında bir paya sahip o l d u ğ u söylene­ mez.1981 G ü n ü m ü z d e " B a ğ l a n t ı s ı z l a r " o l a r a k ad­ l a n d ı r ı l a n d e v t l e r i n g e n e l l i k l e aşağıdaki lerden hangisinde birlikte hareket ettikleri görülmektedir? A) Ortak savunma sistemleri geliştirmede B) Dünya sağlık sorunlarına çözüm bulmaya yönelik çalışmalarda C) Dünya enerji sorununa çözüm bulmaya yönelik çalışmlarda D) Birleşmiş Milletler'deki siyasal tartışma ve oylamalarda E) Ekonomik dayanışmayı sağlayacak örgüt­ ler kurmada .

Rusya. yangınlara karşı halkın can ve mal güvenliği­ ni sağlamaya çalışmaktadır. İkinci g r u p devletlerin teşkilat içindeki durumları devletlerin eşitliği ilkesine uymamaktadır. İngiltere. 175 ÖYS-1982 "Ulusun bağımsızlık ve egemenliğine. İkiyüze yakın üyesi olan B. yur­ d u n bütünlüğüne. ÖYS-1982 Bir ülkenin g ü ç l ü bir silahlı kuvveti varken ayrıca bir sivil savunma örgütü kurması hangi nedene bağlanabilir? A) Cephe gerisinin de düşman hedefi haline gelmesine B) Savaş z a m a n ı n d a e m n i y e t ö r g ü t ü n ü n görevlerinin artmasına C) Her yuttaşın ülke savunmasına katılma zorunda olmasına D) Silahlı Kuvvetlerin savaş gücünün yedek güçlerle artırılmasına E) Askerin cepheye gitmesiyle yurdun bazı bölümlerinin savunmasız kalmasına 5. Cevap B . içinde iki grup meydana gelmektedir. Hindistan'ın liderliğinde Birleşmiş Milletlerde örgütlenmişlerdir. cumhuriyetin varlığına içten ve dıştan gelecek her türlü tehlikeye önceden hazır olmak ve gerektiğinde savaşmak" şekilde tanımlanabilecek olan kavram aşağıdakilerden hangisidir? A) Soğuk harp C) Seferberlik B) Sivil Savunma D) Özel harp E) Milli Güvenlik Çözüm: Milli G ü v e n l i k ' i n tanımı yapılmıştır.M. Bu devletler Birleşmiş Milletler teşkilatı içinde örgütlendikleri için buradaki oylamalarda bir­ likte hareket edecek bir güç oluşturmaktadır­ lar. T ü r k i y e ' d e ise 1 9 2 8 y ı l ı n d a " P a s i f K o r u n m a Teşkilatı" kuruldu. Cevap A Çözüm: B i r l e ş m i ş Milletler G ü v e n l i k K o n s e y i ' n i n d a i m i beş üyesine veto hakkı verilmiştir. Cevap D 4. A.D. Bu devletlere Üçüncü Dünya" da denilmektedir.B. Diğer devletlerin böyle bir hakları yoktur.Milli Güvenlik Çözüm: Bağlantısızlar adıyla anılan devletler Nato ve V a r ş o v a P a k t l a r ı n a k a t ı l m a y a r a k b u iki dünyanın dışında kalmışlardır. II. Cevap E 3. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi bu ilkeye uygun bir uygulamadır? A) Bazı devletlere daimi delegelik hakkı ve­ ril mesi B) Beş büyük devlete veto hakkı tanınması C) Çatışma o l a n yerlerin bazılarına barış gücü gönderilmesi D) Genel K u r u l ' d a her üye devlete bir oy hakkı tanınması E) Karşılaşılan sorunların bazılarını çözmek İçin Adalet Divanı"nın toplanması Çözüm: Savaş silahlarının cephe gerisine uzanan etki leri g ö z ö n ü n e a l ı n a r a k . ÖSS-1983 Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nın işleyişine ba­ kıldığında bu Teşkilat'taki bazı uygulamaların "devletlerin eşitliği" ilkesine uyduğu bazılarınınsa uymadığı görülmektedir..Dünya Savaşı. Diğer seçenekler Milli güvenilğin bozulmasıyla bir­ likte ortaya çıkan gelişmelerdir. doğal afetlere. yurttaşların özgürlük ve mutluluğuna. Bağlantısızlar. Sivil Savunma hizmet kapsamını genişleterek savaş öncesi ve savaş hali durumlarında. savaş tekniğinde meydana gelen gelişmelerin etkisinde yapılmış gelişmiş uçaklar kullanılmış ve bütün ülke savaş alanı haline gelmiştir. B i r i n c i D ü n y a Savaşı'ndan sonra sivil halkın bu silahların etkilerinden korunması bakımından "pasif koruma" adı altında bir teşkilatlanmaya gidil­ d i . Fransa ve Çin. Pasif k o r u n m a b ö y l e c e Sivil S a v u n m a Teşkilatına o r t a m hazırladı. çıkar­ larıyla ilgili konularda veto haklarını kullana­ b i l m e k t e d i r l e r .

a s k e r i . Cevap C 8. kendi toprakları üzerinde savaş yap­ mak demektir. Cevap A | | ! . ÖYS-1984 Bir m i l l e t i n s i y a s i .1983 Düşmanı güç duruma düşürerek zaferle s o n u ç l a n a c a k bir m u h a r e b e ortamı hazır­ lamaya çalışan bir o r d u . Bundan dolayı en iyi savunma taarruzdur. Bu da genellikle büyük kayıp­ lara neden olmaktadır. v e p s i k o l o j i k kaynak ve d e ğ e r l e r i n tümüne ne denir? A) Milli Güç C) Moral gücü B) Sivil savunma D) Lojistik güç E) İstihbarat gücü Çözüm. eşitli­ ği bozucu sistemlerdir. ÖSS . Toplumun eşitliği il­ kesine sadece y ü k ü m l ü l ü k sistemi uymak­ tadır. Suriye'nin Lübnan ve Türkiye ile İsrail'in de bütün bir Arap dünyası ve Filistin'le önemli s o r u n l a r ı o l d u ğ u n d a n dolayı askeri kuvvetlere ağırlık vermektedirler. Soruda tanımı yapılan değerler Milli gücü oluştururlar. Cevap E Günümüz dünyasında asalete dayanan ve babadan oğula geçen sınıf sistemlerine artık rastlanmıyor. m a d d e s i ile b u g ö r e v Bakanlar Kurulu'na verilmiştir. Cevap A 9. B. Cevap A Çözüm: Milli Güvenlik Ortadoğu'da Suriye ile İsrail'in çok önemli bir konumları vardır. aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir? A) Bazı komşularıyla ilişkilerinin bozuk olma sıyla B) Savunmanın önemini d a h a iyi kavramış olmalarıyla C) Çok uluslu savunma teşkilatlarının üyesi olmalarıyla D) Kişi başına düşen milli gelirlerinin yüksek oluşuyla E) Doğal sınırlardan yoksun oluşlarıyla j \ 10. ÖSS .C.D ve E seçenekleri.özüm: A n a y a s a ' n ı n 1 1 7 .C. e k o n o m i k . Artık dünyada halkın eşitliğine dayanan.1983 Suriye ve İsrail'in s i l a h altında b u l u n d u r ­ d u k l a r ı a s k e r sayısının n ü f u s l a r ı n a oranı nın d i ğ e r k o m ş u d e v l e t l e r i n k i n d e n d a h a yüksek oluşu. Düşmanın taarruzunu bekle­ mek. ülkemizde milli güvenliğin sağlanmasından ve silahlı kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından TBMM'ye karşı s o r u m l u d u r ? A) Genel Kurmay Başkanlığı B) Yüksek Askeri Şura C) Cumhurbaşkanlığı D) Milli Savunma Bakanlığı E) Bakanlar Kurulu .B.176 6. Bundan dolayı A.D ve E seçenekleri A seçeneğinin birer unsurlarıdır. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisini yapmaz? A) Düşmanın taarruz etmesini beklemek B) Düşmanı mevzilerinden ayırarak u y g u n bir yere çekmek C) Propaganda ile düşmanın moralini boz­ mak D) Düşman hatlarına sabotajlar düzenlemek E) Düşman hatlarına taarruz etmek Çözüm: B.1 9 8 4 G ü n ü m ü z ü l k e l e r i n d e a s k e r l i k çağına g e l e n g e n ç l e r i n s i l a h altına alınmasında aşağıdaki s i s t e m l e r d e n hangisi en ç o k ter­ c i h edilmektedir? A) Kura B) Bedel C) Yükümlülük E) Devşirme D Gönüllülük Çözüm: 7. ÖYS .D ve E seçenekleri zaferle sonuçlanacak bir savaşı isteyen ordunun yapması gereken davranışlardır. ÖYS-1983 Aşağıdakilerden hangisi. anlayışı geçerlidir. Bu iki devletin komşularıyla toprak anlaşmazlığı sorunları bulunmaktadır. herkesin kanun önünde eşit oldu­ ğu bir sistem vardır.

ÖSS . bir milletin hukuki olarak Örgütlenmesidir.Zaman Değişmeyen Etkenler L Ü l k e ve b ö l g e n i n sı­ nırları 2. Cevap A Çözüm: 177 Devlet.C.D ve E seçenekleri iki devletin devletler arası alanda birlikte hareket etmeleriyle ilgili hükümlerdir.1 9 8 4 Aşağıdakilerden hangisi.Coğrafi karakteri 4. yeni durumlardan etkilenmeyecek D) Karşılıklı ekonomik çıkarlara ağırlık verile­ cek E) Anlaşmalar tek taraflı olarak yürürlükten kaldırılmayacak Çözüm: B. Her devlet kendi geleceğine kendisi karar vere­ biliyorsa. Cevap A 14. ÖYS . İki devletin birbirlerinin yönetim­ lerine saygılı olmalarıyla ilgili değildir.Ekonomik değerler 3. aşağıdakilerden hangisiyle ilişkili d e â l l l r ? A) Nüfusu B) Toprak büyüklüğü C) Savunma ihtiyacı D) Ekonomik kalkınma düzeyi E) İklim özellikleri Çözüm: A.D ve E seçeneği milletin bir özelliği.1 9 8 5 Sivil Savunma. ÖYS . ÖSS-1984 İki devletin anlaşmasında aşağıdakilerden hangisi temel ilke olarak alınırsa.Arazi (fiziki yapı) Cevap E 1 2 . bu devletlerin birbirlerinin yönetimlerine saygılı o l d u ğ u s ö y l e n e b i l i r ? A) Her devlet kendi geleceğine kendisi karar verecek B) Birinin tanımadığı devletlerarası bir anlaş­ mayı diğeri de tanımayacak C) Daha önce yapmış oldukları anlaşmalar.C.1 9 8 4 Aşağıdakilerden hangisi ülkenin jeopolitik d u r u m u n u belirleyici "değişmeyen" türd e n b i r etkendir? A) Ekonomik yapısı B) Siyasal politikası C) Sosyo .kültürel değerler D) Dil birliği E) Coğrafi konumu Çözüm: Bir ülkenin jeopolitik d u r u m u n u etkileyen faktörler d e ğ i ş e n ve d e ğ i ş m e y e n etkenler olarak iki grupta toplanabilir: Değişen Etkenler LSosyo-Kültürel değerler 2.Milli Güvenlik 11.Askeri değerler 5. E seçeneği İse silahlı kuvvetlerin büyüklüğü ile doğrudan İlgili değildir. devleti milletten ayıran bir özelliktir? A) Hukuksal Örgütlenme B) Nüfus Çokluğu C) Ekonomik güç D) Dil birliği E) Tarih birliği . B. Cevap C 1 3 . A seçeneği ise devletin bir özelliğidir. birbirlerinin yönetimlerine saygılıdır denilebilir.C ve D seçenekleri bir ü l k e n i n silahlı kuvvetlerinin büyüklüğü ile doğrudan ilgilidir.Politik değerler 4. ÖYS . sivil halk doğrudan zarar görmeye başlamıştır. aşağıdakilerden hangisin­ d e n k o r u n m a amacıyla ortaya çıkmıştır? A) Psikolojik savaşlar C) Uçak saldırıları B) İç ayaklanmalar D) Doğal afetler E) Bulaşıcı hastalıklar Çözüm: II. Sivil halkın cephe gerisinde büyük bir tehlikeyle karşılaşması SKİI Savunma teşkilatının kurulmasına ne­ den olmuştur. devletler.Dünya Savaşı'nda çok gelişmiş uçakların b o m b a r d u m a n d a kullanılması bir anda ül­ kenin bütün topraklarının savaş alanı haline gelmesine neden olmuş.1984 Bir ülkenin silahlı kuvvetlerin b ü y ü k l ü ğ ü . Cevap E 1 5 .Dünya üzerindeki yeri 3.B.

Diğer savaşların devam ettiği yıllarda sadece bölgesel olarak etkilen­ me meydana gelmiştir. i Cevap D 1 7 . Norveç. İzlanda. s e f e r b e r l i ğ e hangi kuruluş ka­ rar verir? A) Milli S a v u n m a Bakanlığı'nın önerisi ile TBMM B) Askeri Şura'nın önerisi ile Genelkurmay Başkanlığı C) Bakanlar Kurulu'nun önerisi ile TBMM D) Sıkıyönetim komutanlıklarının önerisi ile Askeri Şura E) G e n e l k u r m a y Başkanlığı'nın önerisi ile Bakanlar kurulu Çözüm: Seferberlik. Milli Güvenlik Kurulu'nun da görüşü nü alarak genel veya kısmi seferberlik ilan edilir. S a v u n m a K o m i t e s i : Üye ü l k e l e r i n i n Savunma Bakanlarından oluşur. ÖSS-1986 Türk Silahlı K u v v e t l e r i n d e g ö r e v dağılımı muharip ve yardımcı sınıflar olmak üzere iki genel grupta toplanmaktadır.178 1 6 .Dünya Savaşı. Nato A s e m b l e s i : Nato ülkelerinin parla­ mentolarınca seçilmiş delegelerden oluşur. konsey tarafından oybirliği ile seçilir. Portekiz. 1955'te Almanya. 2. Bu konsey. Nato K o n s e y i : Nato'nun en yüksek yetkili organıdır. Savaş devam ettiği dönemde dünyanın gün­ demini işgal etmiştir. 1912 -1913 • Napolyon Savaşları. Cevap E Çözüm: 4 Nisan 1949'da Washington'da imzalan ant­ laşma ile Danimarka. N a t o S e k r e t e r l i ğ h T e ş k i l a t ı n sekreterya görevini y a p m a k üzere kurulmuştur. 1096 -1270 • I. Bu ittifaka 1952'de Türkiye ve Yunanistan. A ş a ğ ı d a k i l e d e n h a n g i s i m u h a r i p sınıflar­ dan biridir? A) Levazım B) Ulaştırma C) İstihkam D) Ordudonatım E) Personel . 1789 -1815 • Otuzyıl Savaşları. 5. İtalya. Genel Sekreter konseyinin baş­ kanıdır. A s k e r i K o m i t e : Fransa ve İzlanda dışında­ ki 14 ülkenin Genel Kurmay Başkanlarından oluşur.Dünya Savaşı Çözüm: Savaşların çok uzun sürmesi t o p y e k ü n anlamına gelmez.Sadece I. Kuzey Atlantik Konseyi'dir. Cevap E 19. Genel S e k r e t e r i n dışında üye ülkelerin hangi düzeydeki t e m s i l c i l e r i n d e n oluşur? A) B) C) D) E) Daimi Temsilci Savunma Bakanı Genel Kurmay Başkanı Dışişleri bakanı Başbakan E) I. Bu haliyle seçeneklerde yoktur Buna en yakın seçenek E seçeneğidir. 1982'de İspanya katılarak üye sayısı 16'ya yükselmiştir. NATO'NUN YAPISI t . ÖYS-1985 NATO'nun en y ü k s e k karar organı. dev­ let ierin silahlı kuvvetlerinin karşılıklı çar­ pışması ş e k l i n d e n çıkıp milletlerin t o p y e kün savaşı haline g e l m i ş t i r ? A) Balkan Savaşı C) Otuzyıl Savaşları B) Napolyon Savaşları D) Haçlı Savaşları Milli Güvenlik 18. 4 . • Balkan Savaşı. Nato Genel Sekreteri. 1618 -1648 • Haçlı Savaşları. 1914 -1918 yılları arasında yapılmıştır. Türkiye henüz bu görevi hiç üstlenmemiştir. A n a y a s a ' y a g ö r e C u m h u r b a ş kanlığı'nın başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu.Dünya Savaşı yapıldığı dönemde bütün bir dünyayı etkilemiş ve 36 civarında devlet katılmıştır. Çünki seçeneklerde ver­ ilen savaşlar çok uzun sürmüştür. ABD ve Kana'da katılmış ve antlaş­ manın kapsamı Kuzey Atlantik bölgesini içine alacak şekilde genişletilmiştir. ÖYS-1985 Türkiye'de. Üye ülkelerin Dışişleri Bakanların dan oluşur. Fransa ve İzlanda katılmaz.1 9 8 5 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisiyle savaşlar. ÖSS . 3.

T ü r k bayrağının kullanılışını belirleyen esaslardan de­ ğildir? A) Göndere çabuk çekilir.III l. Meclis denetiminin ger­ çekleştirilmesi bir ülkenin demokratikleşme­ siyle mümkündür. ÖYS .." Sivas Kongresi'nde alınan bu karar. E) Resmi yerlerde törenle çekilir. D) I. IV. harp halinde ise t ü m ü ile hangi a s k e r i k u r u l u ­ ş u n e m r i n e girecektir? A) Milli Güvenlik Kurulu B\ Jandarma Komutanlığı C) Kara Kuvvetleri Komutanlığı D) Hava Kuvvetleri Komutanlığı E) Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Çözüm: Sahil Güvenlik Komutanlığı İçişleri Bakanlığı­ n a b a ğ l ı bir k u r u m d u r .. ÖSS-1987 Cumhurbaşkanlığı forsundaki güneş aşağıdakilerden hangisini temsil etmekte­ dir? A) Türkiye Cumhuriyetini B) TBMM'nİ C) Genel Kurmay Başkanlığını D) Kuvvet Komutanlıklarını E) Bakanlar Kurulunu . Bu yolla. o l a ğ a n ü s t ü d u r u m l a r d a bir kısmı ya da t ü m ü ile. Cevap C 179 22. kıyılarımızın güvenliği ile beraber her türlü kaçakçılığı önlemek amacıyla faali­ yet gösteren bir komutanlıktır. Temel eğitim III. Cevap D ÖSS-1987 Aşağıdakilerden hangisi. ÖSS-1987 "Çağımızda ulusal iradeye uyulma zorun­ ludur. D) Okullarda göndere her gün çekilir. Erler önce temel eğitime alınarak belli merkezi yerlerde askerliğe hazırlık safhası olarak dört ay yetiştirirler. Geliş ve eğitime hazırlık II. Ulusal iradenin ülkenin kaderine el koyması ve meclisin denetiminde olması demokrasi­ nin gerçekleştirilmesi amacını taşır. Dağıtım ve intikal Bu evrelerden hangilerinin süreleri diğer­ lerinden daha uzundur? A) I. Bu nedenle Meclisin toplantıya çağrıl­ ması gerekir. yavaş indirilir. Olağanüstü durumlarda yani savaş hallerinde ise Deniz Kuvvetlerinin emrine girer. Test V. C) Ev ve d ü k k a n l a r d a yalnız milli b a y r a m günlerinde asılabilir.. D seçeneği ise doğru değildir. ÖYS-1986 Kara Kuvvetlerinde erbaş ve erlerin yetiştiril me evreleri şunlardır: I.V. İhtisas eğitim IV. V. İstihkam ise muharip bir sınıftır. Çözüm: Askerlerin yetiştirilmesinde iki önemli aşama vardır. II B) IV. Cevap C E) C) II.C ve E seçenekleri Türk bayrağının 1936 yılında hazırlanan esaslarına uygundur. ulus ve ülkenin kaderi üzerinde alınacak kararlartn Meclis dene­ timine sunulması şarttır. Bu so­ ruyu sorunun anahtar kelimesini bularakta cevaplayabiliriz: Sorunun anahtar kelimesi M e c l i s denetimidir.D ve E seçenekleri yardımcı sınıfları oluş­ turmaktadır.. Çözüm: A.B. Sahil Güvenlik. aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştir­ ilmesi için atılmış olan ö n e m l i bir adımdır? A) B) C) D) E) Medeniyetçilik Devletçilik Laiklik Demokrasi Kanun önünde eşitlik 2 0 .Milli Güvenlik Çözüm: A. Yapılan dağıtım­ d a n s o n r a p r o f e s y o n e l asker o l a r a k t a m oniki ay ihtisas eğitimi verilir. P e r s o n e l ihtiyacı Deniz Kuvvetleri tarafından sağlanır. Cevap E 2 1 . Cevap D 24.. B) G ö n d e r d e n genel olarak g ü n batarken indirilir. 23.B. Çözüm: Meclisin toplantıya çağrılmasıyla ulusal irade nin egemenliği hakim kılmak istenmektedir.1986 Sahil Güvenlik Komutanlığı.

Dünya Savaşında yaşadı. hemen toplantıya çağrılır. Cevap E 29. E seçeneğinde verilen Sivil Savunma Teşki­ latı ise İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Cevap D 26.B. Böyle bir karar alma yetkisi ülkemizde hangi k u r u l u ş a aittir? A) Bakanlar Kurulu'na B) Genel Kurmay Başkanlığı'na C) Milli Savunma Bakanlığı'na D) Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne E) Cumhurbaşkanlığı'na Çözüm: Olağanüstü durumlarda Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu.C ve D s e ç e n e k l e r i n i n aynı t ü r d e n görevler o l d u ğ u anlaşılmaktadır. ÖYS-1988 Aşağıdakiterden hangisi.C ve E se­ çeneklerinin makul ve kabul edilebilir gerek­ çeler olduğunu görürüz. Cevap D 28. Milli Güvenlik ÖSS-1988 Aşağıdaki silah t ü r l e r i n d e n hangisi. Doğal olarak böyle durum­ larda tecil yapılması uygun değildir. ÖYS-1987 Aşağıdaki durumların hangisinde. TBMM toplantı halinde değilse. Milli Güvenlik Kurulu'nun da görüşünü aldıktan s o n r a karar verir. Böylece son kararı TBMM vermiş olmaktadır. ilk kez topyekün bir savaşı I. Cevap A 27.B. Türkiye Cumhuriyetini tem­ sil e d e r k e n yıldızlarda. seferberlik ve sıkıyönetim ilan edildiği durumlarda. askerlik çağına g e l m i ş kişilere erteleme (tecil) y%z pılmaz? A) Son yoklamada geçerli sağlık özürü bu­ lunduğunda B) Yüksek öğrenime girmek istendiğinde C) Öğrenime devam edildiğinde D) Genel seferberlik ifan edildiğinde E) İki kardeşten biri askerde olup ailesi istek­ te bulunduğunda Çözüm: Seçenekleri incelediğimizde A. T ü r k i y e C u m h u r i ­ yetinden önce kurulmuş 16 bağımsız Türk Devletini temsil etmektedir.180 Çözüm: C u m h u r b a ş k a n l ı ğ ı f o r s u n u n sol üst k ö ş e ­ sinde güneş ve etrafında da 16 yıldız bulun­ maktadır. Almanya. Cevap B 25. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanır ve aynı gün TBMM'nin' onayına sunulur. miletlerarası hukuk­ tan d o ğ a n y ü k ü m l ü l ü k l e r ihlal e d i l m e m e k koşuluyla. D seçeneği İse ülke zor şartlarda kalmış ve bundan dolayı seferbirlik ilan etmiştir. Merkez Komutanlığının amacı askeri düzen ve disip lini sağlamaktır. Güneş. ÖYS-1987 Aşağıdakiterden hangisi Merkez Komutanlığı'nın g ö r e v l e r i n d e n b i r i d e ğ i l d i r ? A) Askeri disiplini sağlamak B) Askeri suçluları takip ederek yakalamak ve gerekli kanuni işlemi yaptırmak C) Askeri trafik işlerini düzenlemek ve sivil trafik ile işbirliği yapmak D) Bölgenin emniyet teşkilatı ile işbirliği yap­ mak E) Sivil Savunma Teşkilatını kurmak Çözüm: A. soğuk savaş çeşitlerinden biri değildir? A) Politik Savaş C) Ekonomik Savaş B) Teknolojik Savaş D) Genel Savaş E) Psikolojik Savaş . ilk kez I. vatandaşların temel hak ve özgür­ l ü k l e r i n i k ı s m e n v e y a t a m a m e n kaldıran kararlar alınabilir. Avrupa cephe­ s i n d e Fransızlara karşı ü s t ü n l ü k sağlaya­ bilmek için kimyasal gazlar kullanmıştır.Dünya S a v a ş ı ' n d a A l m a n l a r t a r a f ı n d a n Fransızlara karşı kullanmışlardır? A) Nükleer silahlar B) Kimyasal silahlar C) Biyolojik silahlar D) Elektronik kozmik silahlar E) Psikolojik silahlar Çözüm: Dünya. Bu amacını gerçekleştirmek için diğer güçlerle de işbirliği yapar. ÖSS .1 9 8 8 Türkiye'de savaş.

3000 metre mesafede atışlarda on atışdan d o k u z u n d a isabet ka­ biliyetine sahiptir. ÖSS-1989 Seferberlik ilanında. Cevap B 31.1989 20 yaşına g i r m i ş oldukları halde isimlerini n ü f u s k ü t ü ğ ü n e yazdırarak n ü f u s cüzdanı almamış olanlara ne ad verilir? A) Saklı B) Yoklama kaçağı C) Firar D) Bakaya E) Yedek . D ve E seçeneklerinin tek kişi tarafından kullanılması m ü m k ü n değildir. Cevap C j l j [ | 3 3 .Dünya Savaşındaki 10 milyon Ölünün %52 si asker. C.1989 Zırhlı b i r l i k l e r i n t e m e l silahı o l a n tanklar.Milli Güvenlik Çözüm: Milli güç unsurlarının kullanılma usul ve de­ recelerine göre savaş.Dünya Savaşında daha da geliştirilen tanklar g ü n ü m ü z d e m ü k e m m e l bir seviyeye getirildi. t e k k i ş i t a r a f ı n ­ d a n kullanılan silahlardan biridir? j I i A) Ağır makineli tüfek C) Tanksavar B) El bombası D) Havan | E) Geri tepmesiz t o p Çözüm: Bu tip sorular askere gitmeden kolayca çö­ zülemez. sınırlı savaş ve genel savaş İle her üç durumunda kullanılabilecek özel savaş olmak üzere dört kısma ayrılır. Sefer görevi alan şoför ve sürücüler araçları ile birlikte İl ve İlçenin Milli Savunma Yükümlülük Komisyonuna başvururlar. Çağrı bildirimi olan vatandaşlar 6 saat içinde hazırlıklarını tamamlayarak. sefer görev emrini almış olanlar muhtarlıklara giderek çağrı bildirimini İmzalarlar.Dünya Savaşında ilk kez kullanılmıştır. ÖYS'ye giren öğrencilerimizin bü­ yük bir çoğunluğu askere gitmediğine göre bu soruyu seçenekler yardımı ile çözelim.İsrail Savaşı E) Balkan Savaşları Çözüm: Kara Kuvvetlerinin ve zırhlı birliklerin temel silahı olan tank. Bundan dolayı cephe gerisindeki halkın can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla Sivil Savunma Teşkilatları kurulmuştur. Güdümlü mermiler atmak­ tadır. Sivil Savunma teşkilatı. Cevap B | ] | j | II. B seçeneği ise tek kişi tarafından kullanılabilir. II. Cevap B [ 3 4 . B. Bu teştilat İçişleri Bakanlığına bağlıdır. I. aşağıdakiIerden hangisinin kurulmasını gerektir­ miştir? A) Genel Kurmay Başkanlığı B) Milli Savunma Bakanlığı C) Sivil Savunma Teşkilatı D) Askerlik Şubeleri E) Kuvvet Komutanlıkları Çözüm: | | ] \ i 30. Bu tip soruların çıkma ihtimaline karşı Milli güvenlik kıtabınızdaki silahları dikkatle ince­ leyiniz. İlk d e f a a ş a ğ ı d a k i savaşların h a n g i s i n d e kullanılmaya başlamıştır? A) Kore Savaşı B) Birinci Dünya Savaşı C) İkinci Dünya Savaşı D) Arap . A. soğuk savaş. %48'i sivil kişilerden oluşmuştur. sefer görev e m r i n i al­ mış o l a n v a t a n d a ş l a r ı n . ç a ğ r ı b i l d i r i m i n i imzalamak için nereye başvurması gerekir? A) Askerlik Şubelerine B) Muhtarlıklara C) Mülki Amirliklere D) Milli Savunma Yükümlülük Komisyonlanna E) Sivil Savunma Kuruluşlarına Çözüm: Seferberlik çağrısını duyan vatandaşlardan. Cevap D | I 181 32. Fakat genellikle soğuk savaş ve g e n e l savaş (sıcak savaş) olarak adlandırılır. ÖYS . A. ÖYS-1989 G ü n ü m ü z savaşlarında c e p h e gerisinin de d ü ş m a n hedefi haline g e l m e s i . ÖYS . C ve D seçenekleri soğuk savaşın türleridir. ÖYS-1988 Aşağı da kil e r d e n h a n g i s i . her türlü silahsız ko­ ruyucu ve kurtarıcı tedbir ve faaliyetleri yürü­ tür. Askerlik şubesi­ ne veya doğruca birlik ve kurumuna hareket etmek zorundadırlar.

Cevap E Soruda ifade edilen "hayati önem" tabirinden Hassas bölge olduğu anlaşılmaktadır. Bu soru­ da verilen metnin cevabı olamayacağına gö­ re seferberlik olması gerekir. Seferberlik B u n d a n ö n c e k i sorularda Sivil Savunmayı öğrenmiştik. kasaba ve tesisler ile d o ğ a l afetlere uğra­ ması muhtemel yerlere ne ad verilir? A) Hassas bölge C) Karargah B) Askeri kışla D) Cephe gerisi E) Kurtarılmış bölge Çözüm: Çözüm: Seçenekleri iki kısma ayırabiliriz: 1. ÖSS-1990 "Milli güvenliğin devamlılığını sağlamak için bütün milli güç unsurlarının.D ve E seçenekleri sıcak savaşın türlerini o l u ş t u r u r l a r .C ve D seçenekleri E se­ çeneğinin bölümleridir. Firar: Kıtasından izinsiz altı g ü n d e n fazla uzaklaşmaya denir. Soruda Milli Gü­ venlik için milli güç unsurlarının bütünü hare­ kete geçirildiğine göre milli seferberlik İlan edilmiş demektir. B a k a y a : Kanuni mazereti olmaksızın celbe İcabet etmeyerek şevkini yaptırmayanlar ile celbe icab ederek şevkini yaptırdıkları halde kıtalarına katılmayanlara veya geç katılanlara denir. 2.182 Çözüm: Bu tip sorularda karşılaşabileceğiniz 5 adet tanım vardır. Doğal afete maruz kalacak bölgelerdir. Nükleer veya klasik silahlarla yapılacak saldırının beklendiği bölgeler. A hassasiyet dereceli bölgeler. S o r u d a verilen t a n ı m s o ğ u k harbin tanımıdır. ÖYS-1990 Hayati ö n l e m l e r i n d e n dolayı. Bunları kısaca açıklayalım: Saklı: 20 yaşına girmiş olduğu ve nüfus kü­ tüğüne yazıldığı halde nüfus cüzdanı alma­ mış olanlardır. Cevap A . cephe gerisinin can ve mal güvenliğini sağlamaktı. Yal­ nızca klasik silahlarla bir saldırının olabile­ ceği bölgeler. 4. D Hassasiyet d e r e c e l i bölgeler. bir olağanüstü d u r u m u en iyi karşılayacak şekilde barış halinden sefer haline geçirHmesF'ne ad verilir? A) B) C) D) E) Sivil savunma Bölgesel seferberlik Personel seferberliği Lojistik seferberlik Milli seferberlik 37. 3. Yoklama Kaçağı: Kanuni mazereti olmaksı­ zın k a n u n i süresi i ç i n d e s o n y o k l a m a s ı n ı yaptırmayanlardır. B. Milli Guv ÖSS-1990 Devletlerin silahlı bir çatışmaya g i r m e d e n birbirlerine karşı politik.B. ekonomik. C H a s s a s i y e t d e r e c e l i b ö l g e l e r .Sivil Savunma 2. psiko­ lojik ve t e k n o l o j i k alanlarda üstünlük kur­ maya çalışmaları aşağıdaki h a r p t ü r l e r i n ­ d e n hangisinin kapsamına girer? A) B) C) D) E) Genel Harp Sınırlı Harp Soğuk Harp Gerilla Harbi Gayri Nizami harp Çözüm: A. B Hassasiyet dereceli bölgeler. Sivil savunma. d ü ş m a n taar­ ruzlarına özellikle hedef o l a b i l e c e k şehir. Cevap A 36. Sevk T e h i r i : Kanuni mazeretleri sebebi İle müteakip yıl işlem göreceklere yapılan işle­ me denir. Cevap C 35. Has­ sas bölgeler sivil savunma bakımından dört dereceye ayrılır: 1. Nükleer bir saldırının ilk anda yapılabileceği bölgeler.

Radyoaktif Serpinti i kazı: Radyoaktif ser­ pinti veya kimyasal saldırı var anlamındadır. ve D seçeneklerinde verilen madalya­ lar. 15 saniye aralıkla 3 dakika devam eden dalgalı siren sesi İle duyurulur. Cevap A 42. televizyon gibi yayın araçlarıyla verilir. Cevap E 4 1 . Milli Savunma Yükümlülük K o m i s y o n u n a başvurmak zo­ rundadırlar.B. ÖSS . a s k e r i m e m u r . Türk Silahlı Kuvvetlerinin nam ve şanını yükselten. aşağıdaki d u r u m l a r ı n h a n g i s i n ­ de verilir? A) Taarruz ihtimalinde B) Tehlikenin geçmesinde C) Taarruzun başlamasında D) Radyoaktif serpinti olduğunda E) Tahliye durumunda Çözüm: Sivil Savunma açısından dört çeşit İkaz vardır: 1. Kırmızı İkaz: Taarruz tehlikesi var anla­ mındadır.1 9 9 1 Sivil Savunma Genel M ü d ü r l ü ğ ü aşağıda­ ki kuruluşlardan hangisine bağlıdır? A) Milli Savunma Bakanlığı B) Genel Kurmay Başkanlığı C) İçişleri Bakanlığı D) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı E) Dışişleri Bakanlığı Çözüm: Sivil Savunma teşkilatı İçişleri Bakanlığına bağlıdır. ve ilmi alanlarda üstün hizmette bulunanlara verilir. 15 saniye aralıklı 3 dakika devam eden devamlı siren sesi ile duyurulur. Cevap D 39. ast­ s u b a y ve erler aşağıdakilerden hangisini yapmak zorundadırlar? A) Milli Savunma Yükümlülük Komisyonuna başvurmak B) B a ğ l ı b u l u n d u k l a r ı a s k e r l i k ş u b e s i n e başvurmak C) Sivil Savunma Müdürlüğü veya Memurlu ğu ile ilişki kurmak D) Hemen kıt'a veya kurumlarına dönmek E) Bağlı bulundukları muhtarlığa baş vurmak Çözüm: Seferberlik a n ı n d a izinli b u l u n a n s u b a y . Kesik kesik siren sesiyle veya. askeri memur.Milli Güvenlik 38. Sarı İkaz: Taarruz ihtimali var anlamın­ dadır. 3. a s t s u b a y ve e r l e r hemen kıta veya kurumlarına dönmek zorundadırlar. Taşıt v e H a y v a n s a h i p l e r i . Beyaz ikaz: Tehlike geçti anlamındadır. Diğer haber­ leşme vasıtaları ile duyrulur. A. Ö Y S . 4. ÖYS-1990 Milli M ü c a d e l e d ö n e m i n d e o r d u e m r i n d e görev alarak yararlık g ö s t e r m i ş olan kişi­ lere verilen madalya aşağıdakilerden han­ gisidir? A) Hizmet Madalyası C) Başarı Madalyası B) Övünç Madalyası D) Liyakat Madalyası 183 4 0 . 2. güçlen­ mesi için askeri İdari.Cephe gerisinin can ve mal güven­ liğini sağlamak amacıyla kuruldu. Bu ikazda siren kullanılmaz. eğer kıta uzakta İse en yakın asker­ lik şubesine başvurmak zorundadır. ÖSS-1991 Türkiye'de seferberlik ilan e d i l d i ğ i zaman izinde bulunan subay. Altı saat içinde yola çıkarak hemen kıtasına. şeref ve itibarını artıran.C. Milli Güvenlik Kurulu'na k i m başkanlık yapar? A) Genelkurmay Başkanı B) Başbakan C) Milli Savunma Bakanı D) İçişleri Bakanı E) Dışişleri Bakanı .1 9 9 0 Sarı ikaz. ÖYS-1991 Cumhurbaşkanı'nın katılmadığı durumlar­ da. Cevap C E) İstiklal Madalyası Çözüm: Milli Mücadele d ö n e m i n d e yararlılık göste­ renlere 869 sayılı kanun ile İstiklal Madalyası verilmiştir. Erler.

bat-Nisan-Haziran Ağustos-Ekim-Aralık olmak üzere senede 6 celp döneminde silah altına alınırlar. Askerlik çağı sırasıyla üç d ö n e m e ayrılır: 1.184 Çözüm: Milli Güvenlik Kurulu C u m u h u r b a ş k a n ı n ı n başkanlığında. 4 6 yaşına g i r d i ğ i o c a k ayının birinci günü sona erer. yılda üç celp döneminde silah altına alınırlar. ÖYS . İçişleri ve Dışişleri B a k a n l a r ı .Yedeklik 45. "Komutan ne kadar değerli olursa olsun.Muvazzaflık Yoklama .B. T ı p d o k t o r l a r ı : Şu. Bunun Kara Kuvvetlerindeki karşılığı da en yüksek rütbe olmalıdır. Deniz Kuvvetlerindeki en büyük rütbedir.Yoklama d ö n e m i : Askerlik çağının başlangıcından kıtaya kadar olan süre içerisinde yapılan tüm işlemler.1 9 9 1 Askerlik çağı dönemleri aşağtdakilerden hangisinde d o ğ r u sırası ile verilmiştir? A) B) C) D) E) Muvazzaflık Yedeklik Yoklama Muvazzaftık Yoklama . I . ÖSS-1992 Mustafa Kemal ilk TBMM'de.Yedeklik d ö n e m i : Erbaş ve erlerin terhis t a r i h i n d e n askerlik çağının s o n u n a kadar geçen süredir. 2 . Cevap E D) Tümgeneral Çözüm: Büyükamiral.Yedeklik Yoklama . bu sözüyle aşağıdakilerd e n h a n g i s i n i n Önemini vurgulamıştır? A) Silah ve mühümmatın B) Haberleşme araçlarının C) Cephe mahallinin D) Askerlik eğitiminin E) Sivil savunmanın 44." demiştir. Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ile J a n d a r m a Genel Komutanından oluşur. Cevap A 46. Başbakan.için karışık sınıf ve tıp doktorları olmak üzere iki ayrı celp dönemi vardır. 3. O da Meraşal' dır. K a r ı ş ı k s ı n ı f i s e : Ntsan-Ağustos-Aralık olmak üzere.D ve E seçeneklerinde verilen rütbelerin bir üst rütbesi vardır. ÖSS-1992 Deniz kuvvetlerimizdeki "Büyükamiral" r ü t b e s i n i n Kara kuvvetlerimizdeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir? A) Mareşal B) Orgeneral C) Korgeneral E) Tuğgeneral Çözüm: Askerlik ç a ğ ı . Genelkurmay Başkanı. Yoklama ilk v e s o n y o k l a m a o l m a k üzere iki b ö l ü m e ayrılır.C. Kara.C ve E seçeneğindeki meslekler karışık sınıfa girerler. komuta ettiği bir­ likler askerlik mesleğinin niteliklerinden yok­ sunsa hiçbir varlık gösteremez. ÖYS-1991 Aşağıda kilerin h a n g i s i n d e verilen m e s l e k elemanları d i ğ e r l e r i n d e n ayrı olarak silah altına alınmaktadır? A) Sanatçılar B) Mühendisler C) Avukatlar D) Tıp doktorları E) İktisatçılar .Yoklama Yedeklik Muvazzaflık. 2 .Muvazzaflık Yedeklik . Cumhurbaşkanı katılmadığı zamanlarda kurula Başbakan başkanlık yapar. her erkek Türk vatantaşının yirmi yaşına g i r d i ğ i o c a k ayının birinci g ü n ü n d e n başlar. M u v a z z a f l ı k d ö n e m i : Askerlik y a p a c a k kişinin askerlik şubesinden eğitim merkezine sevk edildiği günden terhisine kadar geçen süredir. Milli S a v u n m a Bakanı. Cevap B Çözüm: Milli Güvenlik 4 yıl ve d a h a fazla süreli yüksek öğrenim kurumlarından mezun olan yükümlüler. A. M u s t a f a K e m a l . Cevap D 4 3 . B.

Bütün kuvvet komutanlıklarındaki birimler m u h a r i p ve y a r d ı m c ı sınıflar o l m a k üzere ikiye ayrılır.1 9 9 2 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i .0 ve E seçenekleri piyadeye yardımcı sınıflardır. ve 43. Ö Y S . ÖSS . M u h a r i p S ı n ı f l a r : Piyade.C. B. Koruyucu ve kurtarıcı bir özellik taşımazlar. sorunun aynısıdır. devletlerin silahlı kuvvetlerinin karşılıklı çarpışması şeklinden çıkıp. biyolojik ve kimyasal silahlardır.1 9 9 2 Askerlik çağının başlangıcından kıt'aya katılma z a m a n ı n a k a d a r g e ç e n s ü r e içer i s i n d e y ü k ü m l ü l e r e yapılan i ş l e m l e r e ne denir? | j ! i 50. savaşların. M u s t a f a K e m a l ' i n k o n u ş m a s ı n d a şikayetçi o l d u ğ u konu birliklerin askeri eğitimden yoksun olduklarıdır. İstihkam Muharebe ve Jandarma'dır. k o r u y u c u ve kurtarıcı sivil savunma önlemlerinden biri değildir? A) Sığmaklar C) Tahliye B) İkaz ve alarm D) Seyrekleştirme E) NBC silahlan j ] i | j | . Bu teşkilat İçişleri Bakanlığına bağlı olarak faaliyet göstermek­ tedir. Tank. Kara Havacılık.1 9 9 3 Ulusal hedeflerin elde e d i l m e s i amacıyla iç ve dış sorunlarda ve milletlerarası ilişki­ lerde milli g ü c ü n etkili bir şekilde kullanıl­ masına ne ad verilir? A) B) C) D) E) Politik Güç Genel seferberlik Koruyucu Güvenlik Psikolojik harp Lojistik güç A) Muvazzaflık B) Saklı C) Bakaya E) Yedeklik D) Yoklama ÇÖzüm: 34.B. Savaş ve barışta sivil halkın hiç silah kullanmadan savunulmasıdır. Cevap D ' i | j j Çözüm: 185 A. Cevap E 47. Koruma ve kurtarmaya yönelik çalış­ malar yapmaktadır. Cevap A ÖSS . soruda askerlikle ilgili bazı önemli terimleri açıklamıştık. Cevap B 48. 1992/11 Aşağıdakilerden hangisi.1993 Türkiye'de aşağıdakilerden hangisi. N B C ise nükleer. Ö Y S .C ve D seçenekleri koruyucu ve kurtarıcı sivil s a v u n m a Önlemlerindendir. Cevap D j Çözüm: 35. T ü r k i y e ' d e de Sivil S a v u n m a Teşkilatı Örgütlenmeye başlamıştır.Milli Güvenlik Çözüm: Mesleğin niteliklerini kavramak ancak eğitimle olur. Buna pasif direnişte denilebilir. Milli gücün etkili bir şekilde kullanılması genel seferberlikle mümkündür. Topçu. mil­ letlerin t o p y e k ü n savaşı haline gelmesi sonucunda kurulmuştur? A) Gene) Kurmay Başkanlığı B) Sivil Savunma Teşkilatı C) Sahi) Güvenlik Komutanlığı D) Emniyet Genel Müdürlüğü E) Jandarma Genel Komutanlığı Çözüm: ll. Cevap B 4 9 . T ü r k Kara Kuvvetleri'ndeki m u h a r i p sınıflardan biridir? A) Piyade B) Ordudonatım C) Ulaştırma E) Personel D) Levazım Çözüm: 51. Bu s o r u l a n bir kere daha incelersek soruda verilen tanımın yok­ lama olduğunu görürüz.Dünya Savaşında meydana gelen ölüm­ lerin %48 nin cephe gerisindeki insanlardan oluşması bütün dünyada sivil savunma sis­ temlerinin güçlenmesine neden olmuştur. Süvari.

su baskını. Türkiye'de polisin siyasi görevlerinden biridir? A) Geçit. İdari ve trafik ile ilgili dört Çeşit görevleri vardır. idari. ÖYS-1993 G ü n ü m ü z kara savaşlarında. Cevap E B)16 C)12 D)8 E)4 53. Aksi taktirde ülkede huzur ve barışın sağlanması mümkün değildir. şiddet kullanan ve saldırıda bulunan kişileri yakalamak E) Taşıtları tescil ederek belge ve plakalarını vermek j Polis. devletin yasalarla b e l i r l e n e n g ö r e v i n i y a p a n bir kuvvet olduğundan dolayı devletin yönetim şeklinin belirlenmesinde etkili olamaz. C s e ç e n e ğ i ise s a d e c e a s k e r l i k e ğ i t i m i sırasında öğrenilir. Cevap D 55.B. C seçeneği idari görevidir. Ancak nöbet hizme­ tinin ve iklim koşullarının Özelliği nedeniyle. gazino. kanun ve tüzük ve yönetmeliklerin kendisine verdiği görevleri yapan silahlı bir kolluk kuvvetidir.D ve E seçenekleri o k u l d a . sinema gibi yerleri kapatmak E) Yeni bir devlet rejimi saptamak ÇÖzüm: 5 2 .1 9 9 3 Aşağıdakilerden hangisi. Polis. Kış mevsiminin çok sert geçtiği Doğu Anadolu'da -20. E seçeneği trafikle ilgili görevidir. ÖYS . Cevap C Çözüm: İlk kez I. deprem gibi afetlerde olay yerinde önlem almak C) Vatandaşların ırz. n ö b e t s ü r e s i e n fazla kaç saat olabilir? A)20 Çözüm: Ç o ğ a l t m a h a l l e r i n d e n ö b e t süresi 4 saati geçemez. adli. adli ve trafikle ilgili görev ve yetkileri vardır. toplumda dirlik ve düzeni.786 Milli Güvenlik Çözüm: Polisin siyasi. can ve mal güvenliğini korumak D) Düzene karşı koyan. B seçeneği İdari görevidir. yerine göre bir veya yarım saate indirilir.-25 derece olan gün­ lerde nöbet süresi olan iki saat. Polisin siyasi.Dünya Savaşında çok etkili bir silah haline g e l d i . ÖSS-1994 Günümüzde aşağıdakilerden hangisi y a t nız askerlik eğitimi sırasında öğretilir? A) Kanunlara ve nizamlara uyma B) Sembol. G ü n ü m ü z d e ise çok geliştirilen tanklar kara gücünün en güçlü si­ lahı haline geldi. t ö r e n ve g ö s t e r i l e r d e gerekli güvenlik önlemlerini almak B) Yangın.aşağıdakilerden h a n g i s i d i ğ e r l e r i n d e n daha g ü ç l ü v e etkilidir? A) Havanlar B) Tanklar C) El bombaları E) Mayınlar D) Makinalı tüfekler 5 4 . t o p l u m u n huzur ve güven İçerisinde yaşamasını sağlayan. B u d u r u m d a . ailede ve sosyal çevrede öğrenilebilen davranışlardır.Dünya Savaşında kullanılmaya baş­ lanan tanklar II. A seçeneği İdari görevidir. Cevap B 56. toplumun ve kişilerin temel haklarını kullanma güvencesi­ ni. D seçeneği siyasi görevidir. ÖYS . halkın.1 9 9 3 Askeri öğrenci. can ve malını koruyan. ÖSS-1994 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap E . konut dokunulmazlığını. polisin yetki­ lerinden biri değildir? A) Şüpheli kişilerin üstlerini ve eşyalarını ara­ mak B) Suçluları yakalamak ve ifadelerini almak C) Suç unsuru sayılabilecek eşyaları zapt etmek D) Yasalara uymayan otel. kahve. Kalın zırhlarla korunan tank­ lar kolayca tahrip edilemeyen özelliğiyle ve vuruculuğundaki yüksek isabet tankları de­ vamlı ön plana çıkarmaktadır. erbaş ve erlerin tuttuğu nö­ betler genelde iki saattir. gerektiğinde süresi uzatılabilir. kişi ve makamları selamlama C) Savaş araç ve gereçlerini kullanma D) Ast-üst ilişkileri E) İlk yardım uygulamaları Çözüm: A.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->