ornimi ve Açıklamalı Çözümleri

İÇİNDEKİLER
Sayfa GENEL KAVRAMLAR VE İLKÇAĞ MEDENİYETLERİ İSLAMDAN ÖNCEKİ TÜRK TARİHİ İSLAM TARİHİ İLK TÜRK-İSLAM DEVLETLERİ TÜRKİYE TARİHİ ORTAÇAĞ'DA AVRUPA OSMANLI KURULUŞ DEVRİ OSMANLI YÜKSELME DÖNEMİ OSMANLI KÜLTÜR VE MEDENİYETİ YENİÇAĞ'DA AVRUPA DURAKLAMA DÖNEMİ 18. YÜZYIL OLAYLARI VE ISLAHATLAR YAKINÇAĞDA AVRUPA 19. YÜZYIL SİYASİ OLAYLARI 19. YÜZYIL ISLAHATLARI 20. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ I. DÜNYA DÜNYA SAVAŞI VE GELİŞMELER KURTULUŞ SAVAŞININ HAZIRLIK DÖNEMİ KONGRELER VE ÖRGÜTLENME SON MEBUSLAR MECLİSİ VE MİSAK-I MİLLÎ TBMM VE DÖNEMİ BATI CEPESİ KURTULUŞ SAVAŞININ SİYASAL MÜCADELE VE BARIŞ DÖNEMİ CUMHURİYETİN KURULMASI VE ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ DENEMELERİ TÜRKİYE'DE ANAYASALAR İNKILAP HAREKETLERİ CUMHURİYET DÖNEMİNDE DIŞ POLİTİKA ATATÜRK'ÜN KİŞİLİĞİ VE İLKELER MİLLİ GÜVENLİK 7 16 18 24 28 32 36 38 42 50 57 62 67 71 79 89 95 101 107 114 118 125 135 144 149 151 161 169 174

GENEL KAVRAMLAR VE İLKÇAĞ MEDENİYETLERİ
1981 -1995 OSS - OYS SORULARI ANALİZİ
7 ..16 .,18 ..24 ..28 ..32 ..36 ..38 ...42 ...50 ...57 ...62 ..67 ...71 ..79 ...89 ...95 .101 L...107 .114 .118 .125 .135 .144 .149 .151 .161 169 174
-

B Ö L Ü M 1]

1 . ÖSS -1981 Eski bir yerleşme yerinde yapılan kazıda elde edilen bulgular, burada yaşayanların taş devrinden sonra,bakır, t u n ç ve demir devirlerine aynı zamanda girmiş olduklarını göstermektedir. Bu yerleşme yerinde yaşayanlar için aşağıdakilerden h a n g i s i n i n d o ğ r u olması en g ü ç l ü olasılıktır? A) Madenleri işlemek için ateşten yararalanmayı öğrenmişlerdir B) Y e r l e ş m e y e r i , bakır, k a l a y ve d e m i r madenler bakımından zengindir C) Bakır ve tunç eşyalara çok geç gereksi­ nim duymuşlardır D) Taş devri uygarlığını yaşayanlar demir devrini yaşayanlardan etkilenmişlerdir. E) Yerleşme yerinde köklü iklim değişmeleri olmuştur Çözüm: Tarih öncesi dönemde toplumlar birbirinden etkilenerek tarihsel bir gelişme göster­ mişlerdir. Taş devrini, maden devirleri takip etmiştir. Bu dönemde toplumların dış bir etki o l m a d a n aynı anda bir ç o k devirleri yaşa­ maları imkansızdır. A, C ve E seçenekleri çok ilgisiz yorumlar içerdiklerinden cevap ola­ mazlar. B seçeneği ise çeldirici görünmekte­ dir. Fakat Tarih öncesi dönemlerde bütün gelişmeler ancak iletişimle olabildiğinden, bir bölgenin m a d e n bakımından zenginliğinin etkisi çok önemli değildir. Cevap D 2 . ÖSS - 1 9 8 2 I. Eski Mısırlılar ilk takvimi bulmuşlar,sonra Sezar v e d a h a s o n r a d a P a p a XIII. Gregor bu takvimi geliştirerek bugün kul­ lanılan takvimi oluşturmuşlardır. II. Fenikeliler ilk alfabeyi bulmuşlar, sonra Yunanlılar ve daha sonra da Romalılar bu alfabeyi geliştirerek bugün kullandığımız latin alfabesini oluşturmuşlardır. Bu bilgiler, b u g ü n yararlanmakta o l d u ğ u ­ muz t a k v i m ve alfabenin nasıl geliştirilmiş o l d u ğ u n u göstermektedir? A) Din ve devlet adamlarının yardımlarıyla B) Savaşlar sırasındaki kültür alış verişleriyle C) Yeni buluşların ödültendirilmesiyle D) Değişik kişi ve toplumların katkılarıyla E) Uluslann birbirleriyle yanşmalarıyla

tr

ÖSS
Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı

ÖYS
Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı

Toplam
Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı

5
—I

>
1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995
İCRAM

15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240

1 3 3 1

17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326

-

32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566

1 3 3 1

1 2 1 1 2 2 2 2 13

1

1

1

2 2 3 3 3 3 4 4 33

2 2 1 1 2 2 20

1 9 8 1 - 1 9 9 5 yılları arasında, Genel kav­ ramlar ve İlkçağ Medeniyetleri k o n u s u n ­
dan çıkan soru yüzdeleri:

OSSde ÖYS'de Toplamda

% 8,33 % 3,987

% 5,830 oranındadır.

antlaşma . Deniz ticaretinin etkisiyle t o p l u m l a r arası etkileşim de artmıştır. İspanya. ÖSS . A. Yeni ç a ğ d a V e n e d i k ve Ceneviz. C.1983 İlkçağda Fenike. Öncekinin sonuçları arasında olup olmadığına B) İki o l a y d a da aynı k i ş i l e r i n e t k i n o l u p olmadığına C) İki olayın da aynı yerde geçip geçmediği­ ne D) İki olayın konuları arasında bir benzerlik olup olmadığına E) Olayların sonuçları arasındaki benzerliğe E) Harp sanatı Çözüm: Fenike. güneyine Aşağı Mezopotamya d e n d i ğ i halde.Genel Kavramlar ve Çözüm: B u g ü n kullandığımız t a k v i m ve alfabe ilk çağda bulunmuş ve değişik kişi ve toplum­ ların katkılarıyla bugünkü hale getirilmiştir.C. Ortak ö z e l l i k l e r i . para ve alfabe gibi buluş ve gelişmeler ilk olarak ilkçağda bulunmuştur. "Yukarı ve Aşağı" şeklindeki bu belirlemeler neye dayanarak yapılmıştır? A) Ekvatora olan uzaklığa B) Ovaların konumuna C) Yerleşim merkezlerinin dağılışına D) Nehirlerin akış yönüne E) Dağlık bölgelerin konumuna 3.Ö. Cevap A 5. Bu tarihin genel bir ilkesidir. ÖSS-1983 İlkçağda. Eğer sonraki olayın nedenleri.sonuç ilişkisi vardır. ÖSS . M.Ö. 1280 : Hitİtlerle Mısırlılar arasında Kadeş Antlaşması yapılmıştır.1 9 8 2 I.1 9 8 2 Birbirini izleyen iki tarihsel olaydan b i r i n i n . M. Bu üç olayın o r t a k y ö n ü nedir? A) Meydana geldikleri dönemlerdeki toplum yapısını yansıtmaları B) Bu tür olayların ilk örnekleri olmaları C) Oluşmalarında birbirlerinden etkilenmeleri D) Uluslararası ilişkileri içermeleri E) Uluslararası etkileşimi hızlandırmaları Çözüm: Yazı. Cevap D 6.D ve E seçenekleri ise bir tarihi olayın daha İyi araştırılması için gereklidirler. ÖSS . D ve E seçenekleri ise B seçeneğinin sonuçlarıdır. Mezopotamya'nın kuzeyine Yukarı. 3 0 0 0 : Sümerler çivi yazısı kullan­ mışlardır.Ceneviz ve İngiltere yaşadıkları çağlarda deniz ticaretiyle üstünlük kurmuşlur ve ün kazanmışlardır. M. B. Çözüm: İlkçağ Medeniyetleri TaKvIm Mısır Roma (Miladi" Takvim) Alfabe Fenike İyon Yunan Roma (Latin alfabesi) Cevap D Her zaman tarihsel olaylarda neden . 700 : Lidyalılar ticaret hayatında para kullanmışlardır.Ö. Cevap C | . Bu eğim azalmaları Fırat ve Dicle ile Nil'in akışıyla ilgildir. II. Mısır'ın k u z e y i n e Aşağı g ü n e y i n e Yukarı Mısır d e n m i ş t i r . Cevap B Çözüm: Mezopotamya'da eğim kuzeyden güneye d o ğ r u azalırken Mısır'da güneyden kuzeye doğru azalmaktadır. III. ö t e k i n i n nedeni sayılıp sayılama­ yacağını ortaya çıkarmak için neye bakıl­ malıdır? A) Sonrakinin n e d e n l e r i n i n . alanlarında ilk ö r n e k l e r i teşkil etmeleridir. Venedik. Y a k ı n ç a ğ ' d a da İngiltere en çok hangi başarılarıyla ün kazanmışlardır? A) Güzel Sanatlar C) Deniz ticareti B) Devlet yönetimi D) Bilimsel çalışmalar 4. önceki olayın sonuçları arasında varsa bu iki olay arasında bir ilişki kurulabilir. Ortaçağ'da İspanya.

en çok aşağıdaki bilimlerin hangisinden j j yararlanır? A) Sosyoloji B) Arkeoloji C)Coğrafya j D) Kronoloji E) Paleoğrafya .Orta Asya Çözüm: Olayın geçtiği zamanın iyi bilinmesi.lumları Mezopotamya'ya gel­ erek b u r a d a k i geliş­ meleri etkilemiştir. A seçeneği dışındakiler (E şıkkı hariç) tarihi olayların daha iyi araştırılmasına yönelik aşa­ malardır. 5000-1. Bundan dolayı devirlere ayrılma ancak yapılan araç ve gereçlere göre yapıla­ bilmiştir.Mezopotamya 2000.Anadolu 0-1- 10. Aşağıdakilerden hangisinin ortaya konması. Zaman ve mekanın de­ ğişmesi deney yapma imkanını ortadan kal­ dırmaktadır. Tekrarı m ü m k ü n olmayan olayın deney ve gözlemi yapılamaz. Göç eden Orta Asya top. O r t a Asya'da b u l u n a n M. bu Ön Asya uygarlığından e t k i l e n d i ğ i n e bir kanıt olabilir? A) Bulunan eserlerin aynı tarih devrine ait olduğunun B) Ön A s y a uygarlığını y a r a t a n l a r ı n Orta Asya'dan geldiklerinin C) Orta Asya uygarlığının ileri bir uygarlık olduğunun D) Ön Asya uygarlığının başka uygarlıkları etkilemediğinin E) Ön Asya'da bulunan eserlerin daha çeşitli olduğunun Çözüm: Ön Asya uygarlığı tarih­ sel bakımdan Orta Asya uygarlığından daha son­ ra meydana gelmiştir. bir olay­ da rolü olanların katkılarının d o ğ r u olarak tespit e d i l m e s i n d e en ö n e m l i etkendir. ÖSS-1988 Aşağıdakilerden hangisi tarihi olayların araştırılmasında başvurulan y o l l a r d a n biri olamaz? A) Kronoloji ve coğrafyadan yararlanma B) Kaynak taraması yapma C) Buluntuları inceleme D) Deney yapma E) Olaylar arasında İlişki kurma Cevap B 8.ön Asya 3000.. ÖYS-1988 Tarih ö n c e s i devirleri inceleyen bir tarihçi.1983 Ön Asya'da yapılan bir kazıda bulunan M. Sadece. Tarih g e ç m i ş devirle alakalı olayları ince­ lediğinden bunların tekrarı mümkün değildir. Cevap E Çözüm: Tarihte deney yapma metodu olmadığından araştırma metodu kullanılır ve yardımcı bilim­ lerden yararlanılır. E şıkkı ise objektiflikten uzak bir görüştür.. Bundan dolayı önemli olaylar yoktu. ÖSS . ÖSS-1986 Bir tarihi olayda rolü olanların katkılarının doğru olarak değerlendirelebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin göz önünde tutulması gerekir? A) Olayın geçtiği zamandaki koşulların B) Başka olaylarla benzerliklerin C) Olayla ilgili değişik yorumların D) Olaydan sonra kaç yıl geçmiş olduğunun E) Eleştirinin yapıldığı günün koşullarının 7.. değişim ve gelişme çok yavaş olmaktaydı.Ö. 5000 yılına ait eser­ lere benzediği g ö r ü l m ü ş t ü r . insanlık yaşamını devam ettirebilmek amacıyla basit taştan ve madenden araç ve gereç yapıyordu.1 9 8 4 Tarih öncesinin devirlere ayrılmasında aşağıdaki g e l i ş m e l e r d e n hangisi daha ç o k etkili o l m u ş t u r ? A) Bazı hayvanları evcilleştirme B) Giyim kuşamda değişme C) Tarımla uğruşma D) Toplumsal dayanışma E) Araç ve gereç yapma Çözüm: Tarih öncesi devirlerde etkileşim. Sonra gelen uygarlık Orta Asya'dakine benziyorsa Ön Asya uygarlığı Orta Asya uygarlığından etkilenmiş demektir.Genel Kavramlar ve ilkçağ Medeniyetleri y 9. Cevap A 4000. Cevap D 1 1 . ÖSS .Ö 4 0 0 0 yılına ait b a z ı e s e r l e r i n .

22 Çözüm: T a r i h ö n c e s i d e v i r l e r d e yazı y o k t u . B u dönemler toprak ve su altında kalmış bulun­ tular yardımıyla aydınlanıyordu. Bu yönüyle tarihe yardımcı olan bilim arkeolojidir. Seçeneklerde verilen diğer bilimleri de kı­ saca tanıyalım: Kronoloji:Olayların zamanlarını tayin eden ve saptayan bir bilimdir. Paleoğrafya: Yazıları inceleyen bir bilimdir. S o s y o l o j i : Sosyal olayları inceler. Sosyal olayların kaynakları ve kanunlarını tespit eder. C o ğ r a f y a : Tarihin çok ö n e m l i bir yardımcısıdır. Tarihi olayların meydana gelişlerinde insan topluluklarının yaşadıkları coğrafi yerin ve iklim şartlarının büyük rolleri vardır. Cevap B

_

Genel Kavramlar ve İlkçağ Medeniyetim. Çözüm: Mısırlıların bulduğu güneş yılı takvimine en büyük katkıyı yapan Roma İmparatoru Sezar olmuştur. Jülyen Takvimi de denilen güneş yılı takvimi Hz. İsa'nın doğumunu başlangıç kabul ettiğinden Miladi takvim İsmini almıştır. XIII. Gregor Miladi Takvime son şeklini vermiştir. Cevap A

1 4 . ÖSS - 1 9 9 0 Hitit krallığı, feodal beyliklerden oluşmuş bir devletti. Daha sonraları bu beylikler kaldı­ rılmış, yerlerine valiler atanmıştır. Bu d e ğ i ş i k l i k l e ulaşılmak istenen amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Saltanat kavgalarını önlemek B) Beylerden, daha önemli görevlerde yarar­ lanmak C) Merkezi yönetimi güçlendirmek D) Beyler arasında anlaşmazlık çıkmasını önlemek E) Yönetimde, yetenekli kişilere görev ver­ mek Çözüm: Hititler İlk d ö n e m l e r d e feodal bir devletti. Yeni k r a l l ı k z a m a n ı n d a f e o d a l b e y l i k l e r kaldırılarak yerine valiler gönderildi. Böylece devlet merkezi bir şekil aldı. Diğer seçenek­ ler daha çok kralların hanedandan ve ülke­ nin ileri gelenleri arasından seçilmesiyle ilgili yorumlardır. Bundan dolayı cevap olamazlar. Cevap C

12. ÖYS-1989 Aşağıdakilerden h a n g i s i , O r t a ç a ğ b o y u n ­ ca siyasi varlığını s ü r d ü r m ü ş t ü r ? A) Karahanlılar Devleti B) Gazneliler Devleti C) Sasaniler Devleti D) Bizans Devleti E) Eyyubiler Devleti Çözüm: Ortaçağ (375 - 1453 )yılları arasında geçen d ö n e m e verilen addır. Kavimler G ö ç ü y l e başlayan Ortaçağ İstanbul'un fethine kadar sürmüştür. Seçeneklerde verilen devletlerin kuruluş ve yıkılış tarihlerini v e r i r s e k s o r u kolayca çözülebilir. Karahanlılar Gazneliler Sasaniler Eyyubiler Bizans (Doğu Roma) (840-1212) ( 963 - 1187) (224-651) (1174-1250) (395-1453) Cevap D

1 5 . ÖSS - 1990 Tarihte ticaret alanında d e ğ i ş - t o k u ş usu­ lünün o r t a d a n kalkmasını ve böylece, eko­ n o m i k hayatın b ü y ü k ö l ç ü d e g e l i ş m e s i n i sağlayan buluş aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Pusula D) Takvim B) Para E) Kağıt C) Yazı

1 3 . ÖYS - 1 9 8 9 Bugün çoğu ülkelerde kulllanılan Miladi takvimin g e l i ş m e s i n e aşağıdaki devletler­ den hangisinin katkısı o l m u ş t u r ? A) Roma B) Lidya C) Fenike

Çözüm: S e ç e n e k l e r d e b e l i r t i l e n b ü t ü n gelişmeler Paranın bulunmasıyla gerçekleşmiştir. Parayı ilk b u l a n Lidyalılardır. Diğer seçeneklerin e k o n o m i k hayatı y ö n l e n d i r m e bakımından önemli bir etkileri yoktur. Cevap B

Genel Kavramlar ve İlkçağ Medeniyetleri 16. Ö Y S - 1 9 9 0 İyonya'nın bir kültür merkezi olmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Pers istilasına uğraması B) Ön Asya'dan gelen ticaret yollarının bitiş noktasında olması C) Tarıma elverişli olması D) Şehir devletlerinden oluşması E) Deniz kıyısında ve yarımadalar üzerinde bulunması

77

1 8 . ÖSS - 1 9 9 1
Cilalı Taş Devri'nde yiyecek olarak kullanıl­ mak üzere çeşitli bitkiler yetiştirilmeye b a ş l a n m ı ş , su kıyılarında birbirine bitişik bahçeli evier yapılmış, taşlardan yapılan alet ve silahlar daha kesici hale getirilmiş, bitki liflerinden giysiler, yiyecekleri saklamak için topraktan çanak çömlek yapılmıştır. Bu açıklamada, Cilalı Taş Devrinde, aşağı­ dakilerden hangisinin gerçekleşmiş o l d u ğ u n u gösteren bir kanıt yoktur? A) Yerleşik hayata geçilmesi B) Topraktan eşya yapılması C) Kullanılan silahların geliştirilmesi D) Tarım üretimine geçilmesi E) Yazının bulunması

Çözüm: İyonya'nın bir kültür merkezi olmasında üç önemli etken vardır: 1. Ön Asya'da gelen ticaret yollarının bitiş noktasında bulunması 2. S o y l u sınıfın t a m bir ö z g ü r l ü ğ e s a h i p olması 3. Miken,Yunan, A n a d o l u , M e z o p o t a m y a , ve Mısır uygarlıklarıyla etkileşim halinde olması. G ö r ü l d ü ğ ü gibi bu açıklamalar sadece B şıkkında vardır. Cevap B

Çözüm: Tarih devirleri ikiye ayrılır. Bu ayırımda esas olan yazıdır. Tarih öncesinde yazı yok, tarihi çağlarda yazı vardır. Soruda da görüldüğü gibi Cilalı Taş Devrinin önemli gelişmeleri verilmiştir. Yazı, tarih Öncesinde olmadığına göre Cilalı Taş Devrinin bir olayı değildir. Cevap E

17. Ö S S - 1 9 9 1 Kudüs'ün aşağıdaki özelliklerinden hangisi, bu kentin hem Museviler hem Hıristiyanlar h e m de M ü s t ü m a n l a r c a kut­ sal sayılmasında başlıca etkendir? A) Bu d i n l e r e i n a n a n İ n s a n l a r ı n b i r l i k t e yaşadığı bir yer olması B) Bu d i n l e r c e ö n e m l i sayılan m a b e t l e r i n bulunması C) Çeşitli uygarlıkların izlerini taşıması D) Uzun süre ticaret merkezi olması E) Önemli bir jeopolitik konumda bulunması

19. ÖYS-1991 Tarihe y a r d ı m c ı b i l i m l e r d e n k r o n o l o j i n i n ilgi alanı aşağıdakilerden hangisidir? A) İnsan topluluklarının dilleri B) Eski paralar üzerindeki damgaların an­ lamları C) Eski yazılar D) Toplumların gelenek ve görenekleri E) Olayların gerçekleşme zamanı

Çözüm: Kronoloji olayların g e r ç e k l e ş m e zamanını tayin ve tespit eden bir bilimdir. Diğer şıklar­ da bu-lunan: - İnsan topluluklarının dillerini: Filoloji - Eski paraları: Numizmatik - Eski yazıları: Paleoğrafya - Toplumların gelenek ve göreneklerinide Etnografya bilimi İnceler. Cevap E

Çözüm: Kudüs'ün kutsal sayılmasında tek tanrılı din­ lerin önemli mabetlerinin burada bulunması e n önemli etkendir. M u s e v i l e r i n , A ğ l a m a Duvarı H ı r i s t i y a n l a r ı n , K a m a m e Kilisesi M ü s l ü m a n l a r ı n M e s c i d n Aksa'sı Kudüs'­ tedir. Cevap B

20.

OSS-1992 Mısır'da, öğütleri ve ahlak kurallarını kap­ sayan, M.Ö. 3000 yıllarına ait edebi eserler bulunmuştur. Anadolu'nun tarih öncesi dö­ nemlerini aydınlatan, aynı yıllara ait buluntu­ lar arasında bu tür eserlere rastlanmaktadır. Anadolu'da aynı döneme ait buluntular sa­ dece g ü n l ü k işlerde kullanılan eşyalardan oluşmaktadır. Bu farkın, Anadolu'nun hangi özelliğinin bir s o n u c u o l d u ğ u savunulabilir? A) Ö n e m l i t i c a r e t y o l l a n ü z e r i n d e b u l u n ­ masının B) Sık sık istilaya uğramasının C) İhtiyaçların Mısır'dakinden farklı olmasının D) Yazıya geçişin daha geç başlamasının E) Verimli topraklara sahip olmasının Çözüm: M.Ö. 3 0 0 0 y ı l l a r ı n d a M ı s ı r ' d a y a z ı k u l ­ lanılırken aynı tarihte Anadolu'da henüz yazı bilinmiyordu. Anadolu'da yazılı devirlere M.Ö 2000'ti yıllarda Kayseri - Kültepe'de Asurlulara ait yazılı tabletlerin bulunması ile ge­ çildi. Cevap D

22. OYS-1992 Tarih ö n c e s i n d e yaşayan insanlar eşya ve alet yapımında aşağıdaki maddelerden hangisinden sırayla yararlanmaya baş­ lamışlardır? A) Toprak B) Toprak C) Taş D) Taş E) Maden Taş Maden Maden Toprak Taş Maden Taş Toprak Maden Toprak

Çözüm: Tarih öncesinde üretim yapmasını bilmeyen insanlık uzun bir süre taştan araçlar yaparak hayatını sürdürmüştür.Üretimin başlamasıyla birlikte topraktan eşya yapılmış, ateş yaygın bir şekilde kullanılmıştır. B u n u , insanlığın madeni işlemesi takip etmiştir: Taş, Toprak ve Maden. Cevap D

2 3 . ÖSS - 1 9 9 3 2 1 . ÖYS - 1 9 9 2
İnsan topluluklarında ve toplumlar arasında geçmişte meydana gelen olayları yer göste­ rerek i n c e l e y e n ve bu olaylar arasındaki neden s o n u ç İlişkilerini k a y n a k l a r a daya­ narak araştıran bilim dalına "Tarih" denir. Bu tanımda tarih biliminin hangi özelliği yoktur? A) B) C) D) E) Eski devirleri aydınlatması Kronolojiye yer vermesi Olayların analizini yapması Belgelerden yararlanması Olayların geçtiği yeri belirtmesi Atina şehir devletinde halkın yardımıyla başa geçen Kiistenes, sınıf ayrılığını ortadan kaldır­ m a y a ç a l ı ş m ı ş , Halk m e c l i s i k u r m u ş b u meclise geniş yetkiler vermiştir. Klistenes'in bu reformlarla ulaşmak iste­ d i ğ i amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Halkın ülke dışına göçünü önlemek B) Kanunları yazılı hale getirmek C) Halkı dış saldırılara karşı korumak D) Yunan şehir devletlerini birleştirmek E) Halkın yönetime katılımını arttırmak

Çözüm: Arhon seçilen Kiistenes M. Ö. 506 yılında kitlelerin ülkenin siyasal y a ş a m ı n d a artan r o l ü n ü g ö z ö n ü n d e t u t a r a k Atina r e j i m i n i demokratlaştırmaya başladı Demokrasinin ilk örneklerinin görüldüğü Atina demokrasisi bir sınıf demokrasisidir.Halk meclisi içinde köle­ lere yer verilmemiştir. Kiistenes soylu sınıfını biraz daha geniş tut­ mak ve böylece zenginleşenlere de temsil hakkı vermek istemiştir. Cevap E

Çözüm: Soruda tarihin tanımı yapılmış ancak önemli bir Özelliğine yer verilmemiştir. Zaman, yer, neden ve sonuç gibi önemli ilkeleri olan tari­ hin z a m a n k a v r a m ı n d a n s o r u d a hiç b a h ­ sedilmemiştir. A, C, D, ve E seçeneklerinin soruda karşılığı vardır. B seçeneğine ise soruda yer verilme­ miştir. Cevap B

Antalya ve çevresi . C ve D s e ç e n e k l e r i n i n mezarların yapılmasıyla bir ilgileri yoktur.Dandanya.Likya. Van Gölü civarındadır. Sinop ve çevresi . Kütahya ve çevresi .L i k o n y a . A. ÖSS . Tales ilk kez güneş tutulmasını hesaplamış Pisagor ilk kez dünyanın yuvarlak olduğunu ileri sürmüştür.Frikya. Konya ve çevresi • . Cevap B 2 7 .2 4 .K a p a d o k y a . ÖYS . Cevap E Çözüm: Urartular da Mısırlılar gibi ö l d ü k d e n sonra yeni bir hayatın başlayacağına inanıyorlardı. ÖYS .1994 Urartuların mezarlarını oda ve ev biçi­ m i n d e yapıp içine çeşitli eşyalar koymaları a y a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir g ö s t e r g e ­ sidir? A) Ticarette değiş-tokuş usulünü uyguladık­ larının B) Mimarlıkta geliştiklerinin C) Birden fazla tanrıya İnandıklarının D) Barış içinde yaşadıklannın E) Hayatın Ölümden sonra da devam ettiğine inandıklarının 25. Tuşpa. Adana ve çevresi . Manisa ve çevresi . Fethiye ve çevresi . Bu zorluklan aşmanın Önemli bir aşaması da tarihi çağlara ayırmaktır. İyonya'daki bu gelişmeler aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) Çeşitli etnik grupların bir arada yaşadığını B) Bilimsel çalışmalar yapıldığını C) Yöneticilerin çok sık değiştiğini D ) İlk y e r l e ş i m y e r l e r i n i n b u r a d a k u r u l ­ duğunu E) İnsanların gelir düzeyine göre sınıflara ayrıldığını D) Boğazköy Çözüm: İlkçağda Anadolu'nun değişik yerlerine Yunanca bazı isimler verilmiştir. çanakkaie ve çevresi . Nevşehir. Kayseri.1993 A ş a ğ ı d a k i u y g a r l ı k m e r k e z l e r i n d e n han­ gisi K a p a d o k y a Bölgesi'nde d e ğ i l d i r ? A) Tuşpa B) Alişar C) Alacahöyük E) Kültepe 26. Yozgat. Cevap E .Lidya. bilimsel çalışmaları hız­ l a n d ı r m ı ş ve İ y o n y a ' y ı ö n e m l i bir k ü l t ü r merkezi haline getirmiştir.iyonya. Niğde ve Malatya çevresidir.Pisidya. Cevap­ larda v e r i l e n T u ş p a b u b ö l g e n i n dışında kalmaktadır. İ l k ç a ğ d a Anadolu denildiği zaman Samsun'un biraz d o ğ u s u d a n Diyarbakır'a o r a d a n d a Fırat'ı d i k e y k e s e r e k a ş a ğ ı y a u z a n a n bir h a t l a çevrelenmiş bölge anlaşılmaktaydı. soru kökündeki bilgi ile bir ilişkisi yoktur.Paflagonya.Kilikya. İsparta ve çevresi .Bitinya. İyonya'da serbest düşünce'nin gelişmesi ve ekonomik gelişmeler. Anadolu'da bölgeler: . ve çevresi . ÖSS-1994 İlkçağda İyonya'da. İzmir ve çevresi . Cevap A Çözüm: S o r u d a k i b i l g i l e r d e n de anlaşılacağı gibi Tales ve Pisagor g i b i bilginler İyonya'daki ortamın da etkisiyle bilimsel çalışmalar yap­ mışlardır. B.1993 Tarihi çağlara ayırmanın amacı aşağı da ki­ lerden hangisidir? A) Tarihe yardımcı bilimlerden yararlanmak B) Toplumları birbirinden ayırt etmek C) Tarihi olayları önemine göre sıralamak D) Takvimin başlangıcını belirlemek E) Tarihi olayların İncelenmesini kolaylaştır­ mak Çözüm: Tarihin a m a c ı g e ç m i ş olayları İ n c e l e m e k o l d u ğ u n d a n d o l a y ı bir ç o k z o r l u k l a karşı karşıya kalmaktadır. İzmit.Pamfilya. Bundan dolayı mezarlarını ev biçiminde y a p a r a k içine kullanılacak eşya yerleştir­ m i ş l e r d i r . Diğer seçeneklerin.

Anadolu'da tarih devirlerine geçilmesini Asurlular sağlamışlardır. ÖSS-1995 İlkçağda Mısır'da tarım ürünlerinden alınan v e r g i n i n b e l i r l e n m e s i m a t e m a t i ğ i n . Yukarıda verilen bilgilere dayanarak aşa­ ğ ı d a k i g e n e l l e m e l e r i n h a n g i s i n e ulaşıla­ bilir? A) İhtiyaçlar İnsanları bilimsel çalışmaya yön­ lendirmiştir B J C o ğ r a f i k o n u m t a r ı m d a v e r i m l i l i ğ i et­ kilemiştir. Anadolu'nun aşağıdaki özelliklerinden h a n g i s i n i n bir s o n u c u d u r ? A) Yazının kullanılmasına daha geç başlanıl­ ması B) İstilaların daha çok olması C) Siyasi birliğin daha geç kurulması D) Önemli ticaret yolları üzerinde bulunması E) Çeşitli inaçlara sahip İnsanların bulun­ ması Çözüm: Tarih dönemleri yazıyla başlar. C) Doğa olayları kontrol altına alınmıştır D) insanların yerleşik hayata geçmesinin bir nedeni tarımdır E) İ n s a n l a r a r a s ı n d a k ü l t ü r b e n z e r l i k l e r i vardır Çözüm: Bilimsel çalışmalar ve araştırmalar merak ve şartların zorlaması ile meydana gelmektedir.14 Genel Kavramlar ve ilkçağ Medeniyetleri 30.Ö. Nil n e h r i n i n t a ş m a zamanının h e s a p l a n m a s ı astronominin. B u n a g ö r e Bizans'ta s a n a t ç ı l a r ı n a ş a ğ ı d a k i l e r i n hangisi bakımından engellendiği savunulabilir? A) A n a d o l u topraklarında varolmuş çeşitli uygarlıklardan yararlanmaları B) Siyasi otoriteyi artırmada yardımcı olması C) Süslemeye dayalı eserler yapmaları D) Yönetimden maddi destek almaları E) İşleyecekleri konuları Özgürce seçmeleri Çözüm: Sanat ve düşünce adamları Bizans'ta O r t o d o k s Kilisesinin ve İmparatorun kont­ rolünde faaliyet göstermekte idiler. ÖSS . Cevap E 29. Cevap E . B. Bu da sanat­ çıların her konuyu işlemelerine engel olmak­ t a y d ı . ÖYS . Tarih olarak Mısır ve Mezo­ potamya'dan sonra Anadolu'da yazının kul­ lanılması d a h a geç olmuştur.1994 Anadolu'da tarih dönemlerinin Mezopo­ tamya ve Mısır'dan daha geç başlaması.çekilme) hareketleri bir takım zorluklar çıkarmış bu da bazı bilimlerin gelişmesini sağlamıştır. C. Bu durum sanatçıların serbest h a r e k e t l e r i n e z a m a n zaman sınırlama getirmekte idi. 2000 yıllarından sonra olmuştur. Anadolu'da bu devrin başlaması M.1995 Bİzansta sanatçılar dinin ve İmparatorluğun emrinde çalışmışlardır. Cevap A 2 8 . Aralarındaki zaman farkı bin yıldan fazladır. Cevap A 3 1 . Nil sularının tasmasıyla bozu­ lan arazi sınırlarının yeniden saptanması ise geometrinin gelişmesinde etkili olmuştur. ÖYS-1994 İ l k ç a ğ d a k i d ü ş ü n c e h a y a t ı ile D o ğ u v e Batı k ü l t ü r l e r i n i n k a y n a ş m a s ı n d a a ş a ğ ı dakilerden hangisinin etkisi yoktur? A) Paranın icat edilmesinin B) Yazının bulunmasının C) Uluslararası ticaretin D) İskender'in Asya seferinin E) Skolastik düşüncenin Çözüm: E seçeneğinde gördüğümüz skolostik d ü ş ü n c e O r t a ç a ğ d a m e y d a n a g e l m i ş bir olay o l d u ğ u n d a n İlkçağdaki bir olayı etk­ ilemesi İmkansızdır. D ve E seçenekleri soruda verilen açık­ lamalardan çıkarılabilecek yorumlar değildir. H ü k ü m d a r ı n y a n ı n d a yer a l m a y a n sanatçılar devamlı cezalandırılmıştır. Soruda da görüldüğü gibi Nil nehrinin (taş­ ma .

Yazılı kaya kabartmaları. ÖYS . Aspendos Tiyatrosu hangi devlete aittir. Bu soruda da Roma'ya ait eserler soruldu. Midas'ın Mezarı Bergama Tapınağı Avgustos Tapınağı Bozdoğan Kemeri Apollo Tapınağı İvriz Kabartması ins'ta kontIdurum laman ı sanat|lmakiayan Anadolu'da bulunan yukarıdaki sanat eserlerinden hangileri Roma dönemine aittir? A) İve II B) III ve IV C) III ve V Bvap E D) I V v e V E) V v e V I . Hitit Güneşi.Hititler .İyon.1995 I. Tamamen bilgiye dayanmaktadır. Lidya.Urartular Çivi yazısı Sümerler Hititler Persi er Cevap C rluğun çeşitli alması beleri 33. Sardes Sarayı. III.Lidya. V.H e l l e n i s t i k D ö n e m . İyon. .Frig. Avgustos Tapınağı. II.Hitit. Cevap B 3 2 .Mısır . . Midas Mezarı. ÖYS . IV. Frig. Bunlar: Harf yazısı Fenikeliler İyonlar Lidyalılar Romalılar İbraniler Yunanlılar Hiyeroglif yazı . VI. III. Bu ese­ nleri kısaca tanıyalım: . Asklepion. Çemberlitaş. Hellenistik Dönem.1 9 9 5 I. Roma ve Bizans'ın büyük bir katkısı vardır. Kral Yolu. Bu soru şöyleydi. Roma Hamamı ve Ogüst mabedi. II. V. . . Buna ben­ zer bir s o r u 1980 yılı ö n c e s i n d e ÖYS'de sorulmuştu.Genel Kavramlar ve İlkçağ Medeniyetleri 15 Çözüm: Çok güzel aynı z a m a n d a zor bir sorudur. . Artemis. Apollo Tapınağı. Aspendos Tiyatrosu.Roma. VI. İvriz kabartmaları. Üzerinde yaşadığımız topraklarımızı ne kadar tanıyıp tanımadığımızın sorulmasıdır. IV. B e r g a m a Tapınağı (Zeus) Akropol. Anadolu'da meydana getirilen eserlerde Hitit. Lidyalılar İbraniler Hititler Fenikeliler İyonlar Urartular İlkçağda yukarıdaki kavimlerden hangileri harf yazısını kullanmamışlardır? A)l ve lif D) IV ve V B)llveV C) III ve VI E) V ve VI Çözüm: İlkçağ'da üç türlü yazı çeşidi gelişmiştir. Bozdoğan Kemeri.

Cevap A .Î S L A M D A N Ö N C E K I T Ü R K TARIHÎ 1981 . Yerleşik hayata geçilmesiyle birlikte saray yapımı da başlamıştır. 220-48) (1206-1256) (360 . ahşap. Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı D) Moğol Çözüm: 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 2. saray yapımı ve bunların iç donanımı biçiminde gelişme göstermiştir. Uygurlarda ise sanat manastır. I s l a m d a n önceki Türk Tarihi k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda % 0.1995 ÖSS .557) Cevap A 1 1 3 2 2 5 ÖSS-1994 Genel o l a r a k T ü r k l e r d e sanat U y g u r l a r ' a kadar. Türkler Uygurlar'a gelinceye kadar g ö ç e b e bir hayat tarzının etkisiyle her şeyiyle taşınabilir malzemeler k u l l a n ı l a r a k bir s a n a t g e l i ş t i r m i ş l e r d i r .920 % 0.ÖYS SORULARI ANALİZİ 1. taşınılabilir malzemeden deri.1995 yılları a r a s ı n d a . a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir g ö s t e r g e ­ sidir? A) G ö ç e b e hayattan yerleşik hayata geçildiğinin B) Ülkenin sınırlarının genişlediğinin C) Komşu devletlerle ilişkilerin zayıfladığının D) Ticaret anlayışının değiştiğinin E) Ülkenin İstilalardan korunduğunun 1981 . metal ve taş işçiliğine dayalıdır. Diğer devletlerin kuruluş tarihini de verirsek soru daha net anlaşılır. Türkler'de sanatta görülen bu gelişme.1991 O r t a A s y a ' d a Avar e g e m e n l i ğ i n i n s o n a e r m e s i n d e n sonra 552 yılında k u r u l m u ş olan devlet aşağıdakilerden hangisidir? A) Göktürk YILLAI B) Uygur E) Akhun C) Hun fl- ÖSS.833 % 0. Çözüm: Türk medeniyet tarihinin d ö n ü m noktası yer­ leşik hayata geçilmesidir. Uygur Hun Moğol Akhun (745-840) (M.883 o r a n ı n d a d ı r . Orta A s y a ' d a B u m i n Kağan Avar h a k i m i ­ y e t i n e son vererek G ö k t ü r k devletini 552 yılında kurmuştur.Ö. BÖLÜM ÖYS .

D) Karluklar E) Avartar Çözüm: Kıpçaklar d o ğ u Avrupa'da. Bu basit bilgilerin ışığında I. Avarlar 4. Vandallar ise Germen kavimlerine! endir. Cevap C j . Avarlar da Avrupa içlerine kadar yayılmış Türk topluluklarıdır. C ve E seçeneklerini elemiş oluyoruz. V. Kıpçaklar 9. Alfabelerinde 14-18 harf kullanmışlardır. Hazarlar 5. Macarlar 7. Bulgarlar 6. ÖSS-1995 Uygur Türkleri. 745-840 yılları arasında Ö t ü k e n b ö l g e s i ile Aral g ö l ü c i v a r ı n d a yaşadılar. C) IV. Sabirler Ural Altay dağlarının düzlüklerinde.veVl.-lll. başta Budizm olmak üzere çeşitli dinlere bağlı değişik kültürlerle ilişki kurdukları halde. Avrupa'da devlet kurmuşlardır. Oğuzlar (Uzlar) Cevap D | ] j Çözüm: i Türk devletleri tarih boyunca milli benliklerini koruyarak varlıklarını devam ettirmişlerdir. Siyasi varlıklarına Göktürkler son ver­ mişlerdir. dini terimlerin bile Türkçe karşılıklarını k u l l a n m a y a özen göstermislerdir. ÖYS-1995 Türk devletleriyle ilgili o l g u l a r d a n bazıları şunlardır: I. paragraflar Uygurların önemli birer özellikleridir. Uygurlar Göktürklerin (552-745) yıkılmasıyla kuruldular. III. Cevap B j D) H. Sibirler (Anadolu içlerine kadar girdiler) 3. IV. Peçenekler 8. VI.Islamdan önceki Türk Tarihi 3. U y g u r l a r b u davranışlarıyla a ş a ğ ı d a k i l e r ­ d e n hangisini korumaya çalışmışlardır? A) Toprak bütünlüğünü B) Yönetim biçimlerini C) Milli benliklerini D) Toplumda eşitlik anlayışını E) Eski inanç sistemlerini Çözüm: j \ j j Uygurlar.'nın olduğu seçeneklerin c e v a p o l a m a y a c a ğ ı görülür. ve VI.. ve Vl. Karluklar İrtiş ırmağı boylarında. Maniheizm'i kabul etmişlerdir.Her y e n i k a b u l e t t i k l e r i ş e y l e r i k ü l t ü r l e r i ile uzlaştırmalardır. O r d u y u onluk sisteme göre ilk kez dü­ zenlemişlerdir.-IV. j j 4. E) H. Moğollar döneminde kültürel etkinlikleri olmuştur. Hunlar (Kuzey Hunları) 2. Uygurlar Budizmi kabul etmelerine rağmen dini terimleri Türkçe kul(anarak milli benliklerini korumaya çalışmışlardır. Bu olgulardan hangileri Uygurlara ilişkin­ dir? A) I. B. II. II. ÖYS-1994 Aşağıdakilerden hangisi bir Türk t o p l u ­ l u ğ u değildir? A) Kıpçaklar B) Vandallar C) Sabirler 5.veV. B) I. ve V. ve V. III. Soruyla ilgili olmasından dolayı Avrupa'ya göç eden Türk devletlerini sıralayalım: 1. Böylece A. ve III.

Cevap C ÖSS'de ÖYS'de Toplamda :% 2. Doğuda İran.B. Hellen. Batıda İspanya'dan doğuda Maveraünnehr'e kadar hakim oldular.356 oranındadır. ÖYS .I S L A M TARIHÎ BÖLÜM 1981 .D ve E seçenekleri eksik ve yanlış yo­ rumlar içerdiklerinden cevap olamazlar.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . Bu tür farkların ortaya çıkmasında aşağı­ d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n d i ğ e r l e r i n d e n daha etkili o l d u ğ u savunulabilir? A) B) C) D) E) Ekonomik yapının Ulaşım ve haberleşmenin Ulusal kültür ve coğrafi özelliklerin İdari ve siyasi yapının Mezhep farklarının 1981 . Bizans ve Yunan medeniyetlerinin etkisinde kaldılar Bu değişik kültür ve mimarilerden yararla­ narak karışım ve sentez bir stil geliştirdiler. Bunun en büyük örneğini Şam'da yapılan Emevi Camisi oluşturmaktadır.ÖYS S O R U L A R I ANALİZİ 1 .1 9 8 3 İ s l a m m i m a r i s i ilk kez a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinin döneminde. A. Hint ve Çin. Bunu Kudüs'te yapılan Kubbetüs . Bunun etkisiyle yaşadıkları yerin c o ğ r a f i özellik­ lerinden ve yerel kültürlerinden etkilenerek farklı üslup ve biçimler meydana getirdiler. 1 1 1 2 1 12 1 2 1 7 ÖYS-1984 İslam mimarisinin değişik İslam ülkelerindeki uygulamaları arasında birçok benzerlikler olduğu gibi üslup ve biçim yönünden önemli farklar da vardır. batıda Mısır.680 : % 3.916 : % 3.1 9 9 5 Ö S S . Cevap D 1 1 1 1 1 2 3 2 2 19 2. Bu eserlerle İslam mimarisi. etki­ lendiği Hristİyan mimarisi ile yarışabilecek bir düzeye geldi. . Hıristiyan mimarisi ile yarışabilecek bir düzeye ulaşmıştır? A) Osmanlılar B) Dört Halife C) Abbasiler \ YILLA cc " ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Toplam D) Emeviler Çözüm: E)Selçuklular Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TCR/M 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 - 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 1 1 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 1 2 3 1 1 Fetihlerin etkisiyle Müslümanlar değişik kültür ve sanatlardan da etkilendiler.Sahra Camii izlemiştir. İ s l a m T a r i h i k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: Çözüm: Fetih hareketlerinin başarıya ulaşmasıyla Müslümanlar çok değişik coğrafi bölgelere yayıldılar.

C. Kabedeki putlar D s e ç e n e ğ i İçin. Filistin ve İran'ı idari birim­ lere ayırmıştır. Cevap C Çözüm: Hz. Ebubekir Arap yarımadasını vilayetlere bölmüştür. Hz. Arap sanatı b a ş l a n g ı ç t a ö n e m l i bir nitelik t a ş ı m a z k e n Emevi ve Abbasi'lerle birlikte büyük bir gelişme göstermiştir. Böylece Şam yolunun güvenliği sağlanmış oldu. karşılık g e l m e k t e d i r . Ali B) Hz. Bu kültürel gelişmeyi sağlayan başlıca etken aşağıdakilerden hangisidir? A) Çok tanrılı dinler B) Eski Arap uygarlığı C) Arap . s o r u d a verilen metne göre cevaplanacak tipdendir. ÖSS . eğlenceler ve spor karşılaşmaları d ü z e n l e r l e r . Ömer d ö n e m i n d e fetihlerin artmasıyla ele geçirilen topraklar bir takım büyük illere ayrıldı. A s e ç e n e ğ i .1986 Hz. Bizans ve Mısır mimarilerinin etkisiyle özgün bir Arap mimari tarzının doğmasıdır. M u h a m m e d b u n u n üzerine Medine ve Şam ticaret yolu için çok önemli bir konuma sahip olan Hayber'e bir sefer düzenlemiştir. Cevap C . Hayber'de bulunan Yahudiler on günlük bir kuşatmadan s o n r a teslim oldular. ÖSS . B. G ö r ü l d ü ğ ü gibi E seçeneği dışarıda kalmaktadır. Fakat Hz. Cevap D 5.Muhammed. Putların ziyaret edilmesi. Mısır. O r t a ç a ğ d a etkisini yitirmiştir. f e t h e d i l e n y e r l e r i n y ö n e ­ t i m b i r i m l e r i n e ayrılmasına ilk defa kimin zamanında başlanmıştır? A) Hz. giderek mimaride belirgin bir Arap sanatı ve üslubu doğmuştur. Osman E) Huneyn Savaşı Çözüm: Şam ticaret yolu Bedir Savaşı'yla Müslüman­ ların eline g e ç m i ş t i . kurulan panayırda alış-veriş yapmaları C seçeneği için. Kabedeki putların ziyaret edilmesi B seçeneği için. Ülke sınırlarının g e n i ş l e m e s i idari örgütlenmeyi zorunlu hale getirdi.1 9 8 6 İslamiyetin ilk yıllarında Araplar'ın özgün bir mimarileri yokken. Ömer ise Arap yarımadası dışındaki toprak­ ları. Burada yapılacak en önemli şey şıklara karşılık gelen anahtar kelimeleri bulmaktır. Bu soruda B seçeneği çeldirici gibidir.Ebubekir D) Hz. Buralara valiler ve kadılar tayin edildiler.Çin ilişkileri D) Fethedilen ülkelerin kültürleri E) Hellen uygarlığı Çözüm: Yukarıdaki s o r u n u n benzeri niteliğindedir. Bunda en önemli etken fethedilen Sasanİ. Hz. Cevap E 4. Aşağıdakilerden hangisi bu parçadan çıkarılabilecek bir s o n u ç değildir? A) Mekke'nin kutsal olduğu B) Araplar'ın ticarete önem verdikleri C) Araplar'ın çok tanrılı dinlere inandıkları D) Kutsal yerlerin ziyaret edilmekte olduğu E) Araplar arasında siyasi birlik bulunduğu Çözüm: Bu tip sorular. ÖYS . ÖYS .1 9 8 7 İslam t a r i h i n d e . kurdukları büyük panayırda alışveriş yaparlar. aşağıdaki savaşlardan h a n g i s i y l e Şam t i c a r e t y o l l a r ı n ı n g ü v e n ­ liğini sağlamıştır? A) Bedir Savaşı C) Hayber Savaşı B) Uhud Savaşı D) Hendek Savaşı 6.ve E seçenekleri ise eksik olduklarından cevap olamazlar.İslam Tarihi 19 3. H e n d e k Savaşı'ndan sonra M e d i n e ' d e b u l u n a n Yahudilerin bir kısmı H a y b e r ' e g e l e r e k t i c a r e t y o l l a r ı n ı n güvenliğini tehdit etmeye başladılar. Ömer E) Hz. A seçeneği için. Suriye. Muhammed C) Hz.1 9 8 7 İslamiyetten önce Mekke'yi ziyarete gelen Araplar. s o n r a d a K a b e ' d e k i putları ziyaret ederlerdi.

B. B. B. Bu dönemde İlk kez hem dünya hem de İslam tarihinde yöneticiler seçimle belirlenmiş­ lerdir. Cevap A 8. Muhammed C) Hz. Ö Y S .1990 Aşağıdakilerden hangisi Mekkelilerin.C.Bu d ö n e m e Cumhuriyet devri de de­ nilir.20 7.D seçeneği ise Emeviler dönemine ait bir olaydır.İslam tarihinde yalnız Dört Halife d ö n e m i n i n özellik­ lerinden biridir? A) Devlet başkanlarının s e ç i m s o n u c u n d a belirlenmesi B) İslamiyetin Arap yarımadasının dışında da yayılması C)Arap aileleri arasındaki geçimsizliğin sürmesi D) Yöneticilere halife denilmesi E) İslam dininde ayrılıkların sürmesi Çözüm: Çözüm: Dört Halife döneminin hiç hatırdan çıkarılma­ ması gereken en önemli bir özelliği vardır. ÖSS . Muhammed'le Hudeybiye Antlaşması'nı imzalamaları i j Hicretten sonra Medine'de bir İslam devleti kurulmuştu. Peygamberimizin vefatından sonra başlayan fetihlerde çok sayıda hafızın şehit edilmesi üzerine Halife Hz. Toprak­ ların geniş bir coğrafi alana yayılması Hz. Ömer'i devleti daha sistemli hale getirmeye yöneltmiştir A. Bu devletle Mekkeliler'in mücadeleleri. Ö m e r döne­ m i n d e İ s l a m D e v l e t i ' n i n s ı n ı r l a r ı n ı hızla g e n i ş l e t m e s i ile b i r l i k t e g ö r ü l e n bir g e l i ş m e değildir? A) Adli teşkilatın kurulması B) Ülkenin büyük illere ayrılması C) Devamlı ordugahların kurulması D) Halifeliğin saltanat haline getirilmesi E) Vergi sisteminin yeniden düzenlenmesi Çözüm: Çözüm: Kuran-ı Kerim Hz. Muaviye. Cevap A İstam Tarihi 9. B u a r a d a savaşlar sırasında Arapların en önemli etkin­ liği olan kervan ticareti ise devam etmiştir. Osman'da çoğaltmıştır. Ömer'in yaptığı önemli gelİşmelerdir. Hz. Osman 10. Hz.Ömer D) Hz. p e y g a m b e r z a m a n ı n d a ayet ayet vahiy olunuyor ve katipler tarafın­ dan yazılarak saklanıyordu.D ve E seçenekleri Dört Halife dönemi­ nin dışında da görünürken halifelerin seçimle belirlenmesi Emevilerin halifeliği saltanata dönüştürmesiyle sona ermiştir. ÖYS .1 9 9 1 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi. Cevap D . ÖYS-1989 Kur'an ayetlerinin toplanarak bir kitap ha­ line g e t i r i l m e s i k i m i n d ö n e m i n d e o l m u ş ­ tur? A) Hz. Ebu Bekir bir kurul oluştu­ rarak Kuran'ı Kerimi kitap haline getirdi. Cevap C Ülke sınırlarının g e n i ş l e m e s i y l e bir takım sorunların ortaya çıkması doğaldır.ve E seçeneklerine bakılırsa bunların iki taraf arasındaki mücadelenin birer aşa­ ması o l d u ğ u görülür.D. Ebubekir E) Hz. Arap yarımadası'nın fethinin t a m a m l a n m a s ı n a kadar s ü r d ü . oğlu Yezid'i velihat tayin ederek yöneticilerin seçimle belirlenmesi geleneğini ortadan kaldırmıştır. Hicret'ten sonra Medine'de toplanan M ü s l ü m a n l a r ı b i r g ü ç o l a r a k k a b u l ettik­ lerini gösteren bir kanıt değildir? A) Kervan ticaretini sürdürmeleri B) M e d i n e l i l e r e karşı Uhut Savaşı'nı yap­ maları C) Müslümanlara karşı baskılarını artırmaları D) Müslümanların Kabe'yi ziyaretlerini engel­ lemeye çalışmaları E) Hz.1987 Aşağıdakilerden hangisi.Ali B) Hz.C. C ve E seçenekleri Hz. Kur'an-ı Kerim kitap haline getirildikten sonra Hz. Bu mücadelelerin başarıya ulaşmasıyla Müslümanlar bir güç olarak kabul edilmişlerdir.

M u h a m m e d kendisini çok iyi tanıyan ve harta Muhammed-üi Emin diyen M e k k e l i t e r e karşı İ s l a m d i n i n i tanıtırken büyük zorluklarla karşılaştı. ÖYS . Abbasi Halifesi Mutasım'dan sonra bu m a k a m a yalnız Türkler getirildiler. d ü ş ü n c e d e ve y ö n e t i m d e eski uygulamalar geçerlidir D) İnsan hak ve özgürlüklerinin belirli sınırları vardır E) Sanat etkinliklerinde dinlerin etkisi vardır lerin. Müslüman olsun olmasın herkesin eşit hak­ lara sahip olacağını. M u h a m m e d Hicretten sonra Medine'de sorudan da anlaşılacağı gibi Medine ile ilgili olarak bu şehre s a h i p çıkarak. C s e ç e n e ğ i ise. B u d u y u r u a ş a ğ t d a k i l e r d e n h a n g i s i n e bir kanıt olabilir? A) H i c r e t i n . Muhammed'den sonra meydana gelen olay­ lardandır. Hz. Zaten A.Tarihi İslam Tarihi 1 1 . Halifeleri istedik­ leri g i b i d e ğ i ş t i r d i l e r . -Yalancı peygamberler ortadan kaldırılmış.D ve E şıklarının Hz. M u h a m m e d M e d i n e halkına. anan ettik- yap- devleti iler'in fethinin arada etkin­ dir. B. Tarih b o y u n c a bu gelenek devam etmiştir.ve E seçenekleri tarihsel bakımdan Hz. etirmeye yaptığı Emeviler ederek îlerıeğini \Cevap D . Cevap B Çözüm: 21 13. Bu makam kısa zamanda b a b a d a n o ğ u l a g e ç e r hale g e l d i .D.C.1 9 9 2 Abbasi Devleti'nde emir-ü! ümeraların askeri ve idari y e t k i l e r i n i n g i d e r e k artması aşağıdakilerin h a n g i s i n d e etkili o l m u ş t u r ? A ) M ü s l ü m a n o l m a y a n l a r d a n v e r g i alın­ masında B) Kadılık teşkilatının yaygınlaşmasında C) Halifeliğin saltanat haline getirilmesinde D) Arap milliyetçiliğinin ortaya çıkmasında E) Ülkenin parçalanmasında Çözüm: Emir-ül Ümeralık m a k a m ı . Çok büyük hakarete ve tepkiye uğradı. E m i r ü l Ümera o l a n Türkler halifeyi hiçe s a y a r a k büyük bir kuvvet kazandılar. M u h a m m m e d de İslam dinini yayarken başlangıçta büyük tepkiyle karşılaşmıştır. -Dinlerinden dönen Arap kabilelerinin yeniden Müslüman olmaları sağlanmıştır. Hz. Ö S S . bunların sr aşalelerin bir güç Cevap A dönehızla en b i r 12. s o r u d a verilen M ü s l ü m a n o l s u n olmasın ifadesine terstir. Cevap E Y e n i b i r d i n . Mekkenin yeni bir dini kabul etmemesinde en önemli etken şimdiye kadar ki alışkanlıklarını terketmedeki zorluklardır. B u n d a n dolayı cevap olamazlar. Yeni bir dinle birlikte yeni bir devletin de kurulmuş oldu­ ğunu Medine'de yaşayan halka ilan etmiştir. y e n i bir t a k v i m i n b a ş l a n g ı c ı kabul edildiğine B) Yeni bir devletin temellerinin atılmakta olduğuna C)Ülke savunmasının Müslümanlara bırakıldığına D) Askerliğin meslek haline getirildiğine E) Askeri ve siyasi İşlerin b i r b i r i n d e n ayrıldığına Çözüm: Hz. Bundan dolayı cevap olamazlar.1 9 9 3 Yeni bir felsefi g ö r ü ş ü veya sanat akımını yaymaya çalışanlar gibi Hz. Cevap A 14. E b u b e k i r d ö n e m i n d e k i b u g e l i ş m e ­ lerin t ü m ü birlikte d ü ş ü n ü l d ü ğ ü n d e bun­ lar. Bu d u r u m a bakarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir? A) Toplumların alışkanlıklarını değiştirmek zordur B) Sosyal gelişmeler kentleşmenin bir sonu­ cudur C) D i n d e . -İç ayaklanmalar bastırılmış. M u h a m m e d ' i n karşılaştığı tepkilerle biri ilgisi yoktur. Ebubekir döneminde. b u d u r u m ü l k e n i n parçalanmasında etkili olmuştur. y e n i b i r s a n a t v e y e n i bir düşünce akımını kabul ettirmek oldukça zor­ dur. B. savaşlara kimlerin katılacağına karar v e r m e y e t k i s i n i n k e n d i s i n e ait o l d u ğ u n u .1993 Hz. o n u koru­ maya yönelik önlemler almıştır. Türklerin A b b a silerin bütün işlerini ellerine aldıkları 9. A. ÖSS-1992 H i c r e t t e n s o n r a Hz. yüzyıl­ dan itibaren ö n e m kazandı. ÖSS . dış baskılara karşı birlik­ te hareket edileceğini duyurmuştur. aşağıdakilerden h a n g i s i n i n bir kanıtı­ dır? A) Ayaklanmaların e k o n o m i k nedenlerden çıktığının B) Mezhep ayrılıklarına son verildiğinin C) Dini ve siyasi yönden etkinlik kazanıldığı­ nın D) Halifelik seçiminde kabilelerin etkili ol­ duğunun E) Arap kabileleri arasında göçebe hayatın yaygınlaştığının sı ımesi ıır takım Topraknası Hz. C ve D seçenekleri Abbasilerden önce m e y d a n a g e l m i ş olaylardır.

Hz. Hz. Ebubekir ( 6 3 2 . Peygamberimizin hayatında bir d ö n ü m noktasıdır. Cevap C 17.1 9 9 4 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i Hz. Ö Y S . Ömer d ö n e m i n d e alınmıştır. Filistin ve Mısır'da İslam haki­ miyeti aşağıdaki devirlerin hangisinde başlamıştır? A) Memlükler Devri C) Emeviler Devri B) Dört Halife Devri D) Abbasiler Devri C) Puvatya Savaşı E) Tebük Savaşı Çözüm: N i h a v e n t Savaşını (642) k a z a n a n M ü s l ü ­ manlar Sasanilere son vererek İran'ı İslam ülkesi haline getirdiler. Osman (644 . Ö Y S .Emeviler -Abbasiler -Fatimiler . M u h a m m e d döneminde gerçekleşmiştir? A) Hakemler olayı B) Kerbela olayı C) Hicret D) Kur'an'ın toplanması E) Deve olayı (Cemel Vak'ası) . Bu da sadece C seçeneğinde vardır. Filistin 637 ve Mısır 641 yıllarında Hz. Hz.Dört Halifeler (1250-1517) (661 . Hz. Yeni bir devlet ortaya çıkmıştır. Emeviler döne­ minde Araplar diğer müslümanlardan üstün görülmüşlerdir. Ali Kuran'ın toplanması Hz.750) (750-1258) (910-1174) (632-661) Cevap B 18.6 3 4 ) 2. Türklerden ç o k u z a k l a r d a o l a n b u savaşların d o ğ a l olarak Türkler'in Müslüman olmalarıyla da bir ilgisi yoktur. Cevap D E) Fatimİler devri Çözüm: Suriye 634.1 9 9 3 Suriye.1 9 9 4 Aşağıdaki savaşlardan hangisi M ü s l ü m a n Araplar'ın Horasan'a kadar ilerlemelerine ve sonraki yıllarda Türklerin Müslüman olmalarına ortam hazırlamıştır? A) Huneyn Savaşı B) Sıffın Savaşı D) Nihavent Savaşı 15. Diğer İslam devletlerinin kuruluş yıkılış tarihlerini hatırlarsak soruyu daha iyi anlamış oluruz: -Memlükler . OSS-1995 Dört Halife döneminde bütün Müslümanlar kardeş kabul edildiği halde. Ö Y S . 1. ve E s e ç e n e k l e r i n d e savaşlar. Arap yarımadasında meydana gelmiş C seçeneği ise İspanya'da gerçekleşmiştir. Hz. Soruda verilen olumsuzlukların kaldırılmasının kanıtı s o r u l d u ğ u n a göre seçeneklerde olumlu bir ifade bulmamız istenmektedir.656) 4. Ebu Bekir Hicret. Emeviler d ö n e m i n d e k i b u anlayış aşağı­ d a k i l e r d e n hangisine o r t a m hazırlamıştır? A) Hukuk alanında ilk Örgütlenmenin başla­ masına B) Arap yarımadasında İslamiyetin yayılması­ na C) Kur'an nüshalarının eyaletlere gönder­ ilmesine D) Değişik kültürlerden insanların bir arada yaşamasına E) Siyasi kargaşaların başlamasına 16. Ali Kerbela olayı Emeviler Deve olayı Hz.644) 3. Böylece Müslümanlar Horasan'da yaşayan Türklerle karşılaştılar. A. Ebubekir iç ayaklanmaları bastırarak.661 yılları arasıdır.22 Çözüm: Hz. y a l a n c ı p e y g a m b e r l e r i o r t a d a n kaldırmış böylece yeniden siyasi ve dini yönden Arap yarım adası'nda etkinliği sağlamıştır. B. Ömer (634 . Dört Halife Dönemi 632 . Ömer ise Dört Halife döneminin ikinci kısmını oluş­ turmaktadır.Alİ (656-661) Cevap C Çözüm: İslam Tarihi Hakemler olayı Hz. İslam tarihi ve Hz.

M u h a m m e d ' e K u r ' a n .Bu da Müslümanlar arasında siyasi kargaşaların doğmasına neden oldu. Hz. ve D seçeneklerini incelediğimizde bu olayların Emeviler'den ö n c e o l d u ğ u n u görmekteyiz. Bu olayların meydana getirdiği olumsuzluğu gidermek isteyen Emeviler. Bundan dolayı bu seçenekler cevap olamazlar. Hz. A. Musa'ya Tevrat. Ali ve Emeviler'in ilk dönemlerinde mey­ d a n a g e l e n bazı olaylar Araplar arasında s i y a s i b i r l i ğ i b o z m u ş t u .B. Bu dinlerin Havra. İslamiyet. Fakat E şıkkı sadece Yahudilik için geçerli olup diğer din­ lerde kavim özelliği yoktur. B. İsa'ya İncil Hz. Hakemler olayı ve Kerbela olayı idi.ı K e r i m v a h y olmuştur.İslam Tarihi Çözüm: Hz. Hristiyanlık ve Musevilik için g e ç e r l i d i r . aralarında siyasi birliği yeniden kurmak İçin Arap milliyetçiliği­ ni bir devlet politikası haline getirdiler.C ve D seçenekleri İslamiyet. Kilise ve Camii gibi mabetleri vardır. Cevap E şagtştır? laşlamasııderırada svap D . C. Cevap E 23 19. Hristiyanlık v e M u s e v i l i k d i n l e r i n i n o r t a k özelliklerinden biri d e ğ i l d i r ? A ) Bir p e y g a m b e r e g e l e n v a h i y s o n u c u kurulmuş olma B) Kutsal kitaba dayanma C) İbadet yerlerine sahip olma D) Ahlaki değerlere büyük önem verme E) Belli bir kavime ait olma ÇÖzüm: Bu tip s o r u l a r d a şıklar ö n c ü l l e r i n h e p s i n i içine alacak şekilde olmalıdır. A. ÖYS .1 9 9 5 Aşağıdakilerden hangisi. B u o l a y l a r Sıffın Savaşı.

Asya'yı istilası E) Yeni ticaret yollarının bulunması Çözüm: 751 yılında yapılan Talaş Savaşı'nda Araplar Türklerle birlikte Çinlilere karşı başarılı oldu­ lar.islam İmparatorluğu B) Osmanlı İmparatorluğu C) Büyük Selçuklu İmparatorluğu D) Türk . 1 1 1 2 6 ÖYS-1985 XI-yüzyılda. 1 8 4 : % 2.I S L Â M D E V L E T L E R I 1981 . İslam dünyasını d i ğ e r l e r i n e g ö r e o l u m l u y ö n d e etkilemiştir? A) Haçlı Savaşları B) Talaş Savaşı C) Fransız İhtilali D) Moğolların Ön .ILK T Ü R K . Batı'da A k d e n i z ve Marmara. yüzyılda Osmanlı ve Türk-Moğol Devletleri y o k t u . Cevap C 1981 . BÖLÜM 4) ÖYS-1985 Aşağıdaki olaylardan hangisi. Güney'de Mısır ve Basra Körfezi'ne kadar sınırlarını genişletmiş olan i m p a r a t o r l u k aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Arap . Kuzey'de Kafkas Dağları.1 9 9 5 ÖSS . .120 oranındadır. Cevap B YILLAI DC " ÖSS ÖYS Toplam Toplam Çıkan TopJam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 6 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 - 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TOW - 1 - 2 1 - 1 2 1 2 1 2 1 1 2 12 2. Arap-İslam imparatorluğu da parçalanmıştı.Moğol İmparatorluğu E) Bizans İmparatorluğu Çözüm: 1 1 . Çin'in uzaklaşmasıyla boşalan Türkistan'a Müslüman Araplar girmeye başladılar. Böylece Türkler arasında İslamiyet hızla yayılmaya başlamış ve Türk İslam Tarihi başlamıştır. Selçukluların Tuğrul ve Çağrı Beyler döne­ minde temeli atılmış. Doğu'da Seyhun Irmağı. Bu dönemin en hareketli ve b ü y ü k devleti Selçuklulardır. Alparslan ve Melikşah d e v i r l e r i n d e ise e n g e n i ş s ı n ı r l a r ı n a ulaşmıştır.ÖYS SORULARI ANALİZİ 1. Bizans ise yavaş yavaş küçülmeye başlamıştı.1995 yılları a r a s ı n d a . Bu başarı Çin'in Türkistan'ı terketmesine neden oldu.5 :% 0 . ilk Türkİslâm Devletleri k o n u s u n d a n ç ı k a n s o r u yüz-deleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 2. Diğer seçenekler ise İslam dünyasını o l u m s u z y ö n d e etkileyen olaylar olduğundan cevap olamazlar.

1 9 9 0 İslam dünyasında önemli bir eğitim öğre­ tim kurumu olan Nizamiye Medresesi'ni aşağıdaki devletlerden hangisi kurmuş­ tur? A) Selçuklular C) Karahanlılar B) Abbasiler D) Gazneliler ÖYS . Talaş Savaşı'nda Çin kültürü özellikle de kağıt tanınmış ve Müslümanlar tarafından değişik yerlerde de kullanılmaya başlanmıştır. Cevap A 6. Çünkü İslamiyet'te resim ve heykelin yapılması uygun görülmemiştir. D seçeneği ise yanlış bir yorumdur. Diğer seçenekler ise siyasi tarihle ilgilidir. hükümdar karışmazdı.1 9 9 1 Se/çuklufar'da resmi yazışmalar Farsça idi. Cevap D 7. Türkçe'nin gelişmesini sağla­ mak ve Selçuklu birliğini kurmak amacıyla Türkçe'yi resmi dil İlan etmiştir (1277). M e d r e s e l e r d e eğitim A r a p ç a y a p ı l ı y o r d u . He^ t ü r l ü b i l i m b u m e d r e s e l e r d e okutuhfıustur. Bundan dolayı Karamanoğlu Mehmet Bey. ÖSS . minyatür. ÖYS . S e l ç u k l u l a r d a aşağıdakilerden hangisine neden olmuştur? A) Ordudaki asker sayısının azalmasına B) Yöneticiler ile halk arasındaki bağların güçlenmesine C) Türk dilindeki gelişmenin yavaşlamasına D) Yabancıların siyasal baskılarının önlen­ mesine E) Yönetimde bilim adamlarının söz sahibi olmasına Çözüm: S e l ç u k l u l a r ' d a aktif dil o l a r a k A r a p ç a ve Farsça kullanıldığı için Türkçe'nin gelişmesi yavaşlamış ve hatta duraklama d ö n e m i n e girmiştir. Cevap C 4. B ve E s e ç e n e k l e r i i l g i s i z y o r u m l a r d ı r . ÖSS . B u d u r u m .Ilk Türk Islam Devletleri 3. M e d r e s e y ö n e t i m bakımından özerkti. aşağıdaki özellik­ lerinden hangisiyle Göktürk devletinden ayrılır? A) Türkler tarafından kurulmuş olması B) İslam dinini kabul etmesi C) Doğu ve Batı diye ikiye ayrılması D) Asya'da kurulmuş olması E) Türk k ü l t ü r ü n ü anlatan yapıtlara sahip olması E) Samanoğulları .1 9 9 2 Karahanlılar Devleti. figür ve duvar çiniciliği ise oldukça gelişmiştir. Bundan dolayı cevap olamazlar. kak­ macılık ve nakkaşlık g i b i s ü s l e m e sanat­ larının g e l i ş m e s i n d e etkili olmuştur? A) Yazı (hat) sanatı B) Duvar çiniciliği C) Resim ve heykelcilik D) Figürlü plastik sanatı E) Minyatür sanatı Çöz. Hat. 5.1990 Çinlilerle A r a p l a r a r a s ı n d a yapılan Talaş Savası'nın dünya kültür tarihi açısından en pnemli sonucu aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Batı Türkistan'ın Çin baskısından kurtul­ ması B) Karluklar'ın bağımsız devlet olmaları C) Türk .üm: Türk-İslam uygarlığında resim ve heykelcilik gelişmemiştir.1 9 8 6 Türk-İslam uygarlığında aşağıdakilerden h a n g i s i n i n y a s a k l a n m a s ı . ÖSS . A. Halk ve ordu kesimi ise Türkçe konuşuyor­ du. Cevap C Çözüm: 25 Sultan Alparslan'ın emriyle Nizam -ül Mülk tarafından inşa edilen bu yüzden de Nizamiye Medresesi diye bilinen medreseler B a ğ d a t ' t a k u r u l d u .Bundan dolayı cevap olamazlar. Dünyanın ilk ü n i v e r s i t e s i „sayılır. oymacılık.Arap mücadelesinin sona ermesi D) Kağıt üretiminin Çin'in dışında da yaygın­ laşması E} Türkler'in İslam dinini yakından tanımaları Çözüm: Cevap ş ı k l a r ı İ n c e l e n d i ğ i n d e s a d e c e D s e ç e n e ğ i n i n k ü l t ü r t a r i h i ile b i r i l g i s i olduğunu görüyoruz.

yüzyıllarda yapılan Haçlı Seferlerini hatırlarsanız Müslüman-Hıristiyan çatışmasının sona er­ mediğini görebilirsiniz.1 9 9 2 Büyük S e l ç u k l u l a r d a . Bu bilgiye dayanarak. ve E seçenekleri de ilgisiz yorumlar içerdiklerinden cevap olamazlar. Cevap B İlk Türk İslam Devletleri 1 0 . C) Eskiçağ Yunan düşünürleri Ortaçağdaki Avrupa düşünürlerinden farklı bir anlayış içindedirler. D.1 9 9 3 8 4 0 . dış işlerinde hükümdara bağlı olan bu beyler zamanla feodal bir yapının oluş­ masına ortam hazırlamışlardır. ÖYS .C.D ve E s e ç e n e k l e r i h e m Karahanlılar hem de Göktürkler için geçerli hükümlerdir. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinde etkili o l m u ş t u r ? A) Feodal beyliklerin ortaya çıkmasında B) Merkeziyetçiliğin güçlenmesinde C) Deneyimsiz kişilerin komutan olmasında D) Ticarete önem verilmesinde E) Ülkede bayındırlık işlerinin aksamasında Çözüm: Selçuklularda fethedilen topraklar genel olarak devletin malı sayılmakla birlikte. D) O r t a ç a ğ ' d a Müslüman-Hıristiyan çatış­ ması sona ermiştir. fethe­ den uç beyine ikta olarak verilirdi. pozitif ve akılcı düşün­ ceye karşı değildir. Diğer seçenekler ise devletin genel siyaseti ile ilgi­ lidir. daha sonra Avrupalıların Ortaçağ a n l a y ı ş ı n d a n k u r t u l m a l a r ı n d a ö n e m l i bir etken olmuştur. B) Çevirilerin yapıldığı d ö n e m d e İslam dünyasında Avrupa'dan d a h a aydın bir düşünce ortamı vardı. Bu s o r u ikta sisteminin genel olarak amacıyla ilgili bir sorudur. Talaş savaşının da etkisiyle İslam'ı kabul ederek yeni bir devlet olarak Karahanlıları kurdular. d i n v e ırk ayırımı g ö z e t m e d e n h a l k a t o p r a k d a ğ ı t a r a k boş araziyi d e ğ e r l e n d i r m e y i devletin görevi saymışlardır. Merkeziyetçilik.1212 yılları a r a s ı n d a T ü r k i s t a n ' d a siyasal varlık g ö s t e r m i ş olan T ü r k Devleti aşağıdakilerden hangisidir? A) Gazneliler C) Karahanlılar B) Uygurlar D) Harzemşahlar E) Göktürkler Çözüm: Gazneliler Uygurlar Harzemşahlar Göktürkler Karahanlılar (963-1187) (745-840) (1097-1231) (552-745) (840-1212) Cevap C Cevap B . Cevap D 8. C. ve E seçe­ n e ğ i n d e verilen h ü k ü m l e r e ulaşılabilir.1 9 9 4 Ortaçağda Müslüman bilim adamlarının eski Yunan filolozoflarının eserlerinden yaptıkları çeviriler. Selçuklu sultanlarının izledikleri bu politi­ ka. aşağıdaki yargılar­ dan hangisine ulaşılamaz? A) Avrupalılar İslam kaynaklarından yararlan­ mıştır. Cevap A 1 1 . Türkler. Bu sistemin a m a c ı her z a m a n i ç i n ş u d u r : Ü r e t i m d e s ü r e k l i l i ğ i v e a r t ı ş ı s a ğ l a m a k t ı r . beylerin güçtenmesîyle birlik­ te zayıfladığından B seçeneği cevap olamaz. A. f e t h e d i l e n t o p r a ğ ı n f e t h e d e n i n malı o l m a s ı . ÖYS . Çözüm: Soru kökünden hareketle A. E) İslamiyet bilime. Türkler b u devletin kuruluşuna kadar geleneksel G ö k t a n r ı dini i ç i n d e y d i l e r . öncelikle aşağıdakilerden hangisini sağlamaya yöneliktir? A) Vergi toplam düzeni B) Üretimde artışı C) Toprak bütünlüğünün korunması D) Ülkede asayişi E) Yönetimde sürekliliği Çözüm: Selçuklu toprak sistemine genel olarak Usta adı verilirdi. İç işlerinde serbest.26 Çözüm: Karahanlılar. ÖSS .1995 S e l ç u k l u S u l t a n l a r ı . 9. Ö S S . Türk tarihinde yeni bir dönemin b a ş l a m a s ı n a n e d e n o l m u ş t u r .B. ve 13. D seçeneği ile ilgili olarak 12. Bundan dolayı cevap olamazlar.C. Boş toprakların dağıtılarak değer­ lendirilmesiyle ilgili değildir.

Çözüm: İslam dini günümüzden 14. Bu durum aşağıdaki genellemelerden hangisini d o ğ r u l a m a z ? A) İslâm dini. ve E seçenekleri d o ğ r u bir genel­ lemedir. bilimsel gelişmelere açıktır. İ l k ç a ğ d a İ y o n l a r ' ı n . S ü m e r l e r ' İ n ve F e n i k e l i l e r i n buluşları bilimin ilk örneklerini oluşturmak­ tadır. Çünkü bilim İslam'dan önce de vardı. Cevap D .1 9 9 5 islam d ü n y a s ı n ı n ü n l ü b i l g i n l e r i n d e n İbni Sina'nın "Kanun" adtı eseri Batılılar tarafın­ d a n o n b e ş d e f a L a t i n c e y e ç e v r i l e r e k tıp öğretiminde kullanılmıştır. ÖSS .yüz yıl önce doğ­ muştur. E) Batı dünyası İslâm bilginlerinden yararlan­ mıştır. A. Mısırlılar'ın. C)Tıp alanında da İslâm bilgini yetişmiştir. Bilim ise kökü çok eski dönemlere d a y a n a n bir olaydır.İlk Türk İslam Devletleri 12. Bugüne kadar bilimle içice gelişerek gelmiştir. D) Pozitif bilimler İslâmiyetle birlikte doğmuş­ tur. C. D seçeneği ise yanlıştır. B. B) Pozitif b i l i m l e r d e İslâm b i l g i n l e r i n i n de hizmetleri vardır.

1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992. ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı Yukarıda verilen Türk Devletlerinden h a n g i l e r i belirli bir süre de o l s a aynı d ö n e m d e yaşamışlardır? A) IV.333 ÖYS'de Toplamda : % 1. Türkiye Tarihi k o n u s u n d a n ç ı k a n s o r u y ü z d e l e r i : ÖSS'de : % 3. Kutluk Devleti III. ÖYS .1995 yıllan arasında. Devletlerin kuruluş ve yıkılış tarihlerini bilirsek bu soruyu rahatlıkla çözebiliriz. Memlükler Devleti V.TÜRKIYE TARIHI 1.630) Kutluk (680 . ve II.226 : % 2. Böylece ticaretin gelişmesi sağlanarak A n a d o l u ö n e m l i bir merkez haline getiril­ miştir. Osmanlı Devleti BÖLÜM 1981 -1995 ÖSS .120 o r a n ı n d a d ı r . 1 1 1 Bu tip sorular doğrudan kronoloji sorularıdır. ÖYS-1983 t. Kervansaraylar A.1983 Anadolu'daki "kervansaraylar" en çok hangi amaca hizmet için yapılmıştır? A) Anadolu'da iç düzeni sağlama B) Dışdan gelecek tehlikelere karşı korunma C) Ticareti geliştirme D) Türk konukseverliğini tanıtma E) Yoksul kişilere yardım etme Çözüm: Anadolu Selçuklularında ticaret. Göktürk (552 . D ve E seçeneklerini de k a p s a m a k t a d ı r l a r .ÖYS SORULARI ANALİZİ YILLAI tr. Cevap C 1 8 1 12 4 43 566 1981 . . B) III. ve IV C)lll.745) Eyyubi (1174-1250) Memlükler (1250-1517) Görüldüğü gibi Osmanlı Devleti ile Memlük­ ler belli bir süre de olsa birlikte yaşamışlardır.veV. ve V. ve III. fakat en ö n e m l i amacı değillerdir. Başkent Konya'dan başlamak üzere üç önemli kervan yolu vardı. E) I. Eyyubi Devleti IV. Diğer devletler ise bir birlerinin devamı olarak ortaya çıkmışlardır. devletin ana politikasını belirleyen en önemli bir unsurdur. 1993 1994 1995 TCR/M 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 2 Çözüm: D) I. Göktürk Devleti II. B. Cevap A 1 1 1 2 2 1 1 2 2 1 - 2. Bu kervan yolları boyunca hareket eden tüccarların mal ve can g ü v e n l i k l e r i n i s a ğ l a y ı c ı ö n l e m l e r alındı.

İlk üç Haçlı Seferi Anadolu Selçuklularını o l u m s u z y ö n d e e t k i l e m i ş d i ğ e r l e r i ise (5. | ÖYS . Böylece her esnaf derneği kendi işini tamamen tekeline alıyor ve karşılıklı bir denetim sağlıyordu. Aslında Osmanlı Beyliği'de Anadolu'da kurulan bağımsız bir beyliktir. Cevap A 4. Cevap D i i i 6. KÖsedağ II. Bu soruda B seçeneği çeldtrici gibi görün­ mektedir.. Harzemşahlarla . 1230. 1243. 1176'da Bizans'la yapılmış tır. ÖYS . ! Anadolu Selçuklu Sultanlarının büyük bir kıs­ mının yaptığı ç a l ı ş m a l a r d a .. i ÖSS-1988 Anadolu Selçuklu Devleti döneminde İtalyan. ÖSS .Suriye ve Kırım'a yerleşmişlerdi. bazı Türkler ise Kıbrıs. Bu d u r u m üretimde kaliteyi arttırırken tüketici­ lerin de haklarının koruma altına alınmasını sağlıyordu. Cevap D D) Mimari i Çözüm: i . II. Miryokefalon Devleti zamanında ] s a v a ş l a r ı n ı n k r o n o l o j i k sırası a ş a ğ ı d a k i ­ lerden hangisinde verilmiştir? A) L.ve E s e ç e n e k l e r i d o ğ r u d a n A n a d o l u Selçuklu Devleti'nin yıkılmasıyla ilgilidir... Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılmasından ö n c e .8) doğrudan Ortadoğu'ya yönelmiştir. II.1 9 8 5 " A n a d o l u S e l ç u k l u Devleti z a m a n ı n d a ve Osmanlı İmparatorluğu'nun yükselme dönem i n d e A n a d o l u ' d a k i z a n a a t k a r l a r 'Lonca' denilen zanaat gruplarına ayrılarak yönetici­ lerini kendileri seçmişlerdir.Y a s s ı Ç e m e n . C.. k u r u l u ş d ö n e m i n d e gerçekleşen bir olaydır. i Çözü m: j Savaşların tarihlerini vererek bu soruyu çözelim. f e t i h l e r d e ve anlaşmalardaki amaçlan ticareti geliştirmekti. Cevap B ! . Her loncaya mensup olanlar arasında sıkı bir dayanışma sağlanmıştır. Türk tüccarları da k o m ş u ülkelere yerleştirilmiştir. İranlı.Miryokefalon. C) 11. Kısa zamanda Anadolu milletlerarası ticaret yolunun merkezi durumuna gelmiştir. A n a d o l u ' d a başlıca gelir kaynağı olduğu Çözüm: Şehirde oturan esnaf.K ö s e d a ğ .6.Türkiye Tarihi 29 5.Moğollarla .. aşağıdakilerden hangisini gösteren bir kanıt olabilir? A) Loncaların ticari alanda başarılı oldukları B) Devletin zanaatkarları desteklediğini C) Halkın çoğunluğunun zanaatkar olduğunu D) Z a n a a t k a r l a r arasında dayanışma olduğunu E) El sanatlarının. Haçlı Seferlerinin bu devletin yıkılması ile doğrudan bir ilişkisi yok­ tur. B) III. III. Kayseri ve Sivas gibi şehirlere. Bu d u r u m u n başlıca nedeni aşağıdaki alanlardan hangisinde görülen gelişme­ lerdir? i A) Ticaret B) Savunma C) Eğitim E) Tarım 3." Bu durum.1990 Anadolu Selçuklu yapılan. I E) III. İt. . K o m ş u ve Batılı devletlerle daha iyi irtibat kurabilmek için Anadolu'daki önemli ticaret merkezlerine y a b a n c ı tüccarları yerleştir­ ilirken. B. Suriyeli ve Yahudilerden bazı gruplar Antalya.. Konya. I. |„ ili. D) II. aralarında birleşerek dini-ekonomik özellik taşıyan bir teşkilat kur­ dular.. Fransız. I. Bu çalışmalar s o n u n d a yabancıların dene­ yimlerinden yararlanılmış ve canlılık sağlan­ mıştır. A. III. Yassı Çemen III. B ite E seçenekleri birbirleriyle içiçedir. I.1 9 8 6 Aşağıdakilerin hangisinin A n a d o l u Sel­ ç u k l u D e v l e t i ' n i n y ı k ı l m a s ı ile d o ğ r u d a n ilişkisi yoktur? A) Babailer İsyanının çıkması B) Osmanlı Devleti'nin kurulması C) Anadolu'nun Moğol hakimiyetine geçmesi D) Haçlı Savaşları'nın sona ermesi E) A n a d o l u ' d a bağımsız beyliklerin kurul­ ması Çözüm: Haçlı Seferleri.7.

Memlükler'de tahta geçen hükümdar sayısı Osmanlılardan daha çoktur. Bu sorunun da cevabı Anadolu Selçuklu Devleti'nin genel politikasıyla ilgli olarak ticareti geliştirmektir. M e l i k l e r i n y e t k i l e r i n i n sınırlı tutulması. Anadolu Selçuklularından bu uygula­ manın amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Ticari ilişkileri geliştirmek B) A v r u p a ' n ı n Türklere karşı b i r l e ş m e s i n i önlemek C) Avrupa'da nüfus bölgeleri kurmak D) Denizlerde üstünlük sağlamak E) Anadolu'da siyasal birliği sağlamak Çözüm: Görüldüğü gibi Anadolu Selçuklularıyla ilgili çok sayıda soru sorulmuş.İslam devletinin karşı­ laştırılması yapılmıştır. savaş açma ve siyasi görüşme yapma yetkileri yoktu. Diğer seçeneklere baktığımızda bu amaç­ larının Anadolu Selçuklularının politikalarıyla ilgili olmadığını görürüz. ÖSS-1992 XIII. savaş açma ve hutbe okutma gibi özellikler hükümdarlık alametlerinden sayılırdı. Bu da sık sık değişikliklere neden olmuştur. Bu d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n e hız kazandırmıştır? A) Anadolu'da ticaretin gelişmesine B) Bizans'ta entrikaların başlamasına C) Anadolu'da nüfusun artmasına D) Anadolu'daki karışıklıkların ortadan kalk­ masına E) Beyliklerin ortaya çıkmasına 7. Cevap C i .Alanya ve Sinop gibi limanları ele geçirdikden sonra bu limanlarda Avrupalı tüccarlara düşük gümrük tarifesi uygulamışlardır. Memlükler Osmanlılar gibi merkeziyetçi bir devlet olamamışlardır. ÖSS-1991 M e m l ü k l ü Devleti'nin varlığı Osmanlı D e v l e t i ' i n d e n d a h a kısa s ü r d ü ğ ü h a l d e . Cevap B 1 0 . X I I I . aşağıdakilerden hangisine ö n e m verildiği­ ni gösterir? A) Sınırların güvenliğinin arttırılmasına B) Ekonomik durumun düzeltilmesine C) Ülke bütünlüğünün korunmasına D) Yerleşik hayatın yaygınlaştırılmasına E) Dış ilişkilerin artırılmasına Çözüm: Türk-İslam medeniyetinde ve geleneklerinde para bastırma. sınır­ lara yerleştirilmiş Türkmen beyleri ve halk üzerindeki Selçuklu otoritesi de zayıflamıştır. kendilerine bir bölgenin yönetimi verilen hanedan üyelerine "melik" deniyordu. C ve E s e ç e k l e r i o l u m s u z y ö n d e etk­ ilenirken B seçeneği de ilgisiz bir yorum içer­ mektedir. Memlüklerde hükümdar değişikliklerinin Osmanlılar'dan daha fazla olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Toplumun çeşitli etnik guruplardan oluş­ ması B) Her emirin sultan o l m a hakkına s a h i p olması C) Türkçe bilenlerin imtiyazlı olması D) Osmanlı Devletİ'nden önce kurulması E) H ü k ü m d a r l ı ğ ı n halifenin onayına bağlı olması Çözüm: Bu soruda iki Türk . Cevap A Çözüm: A n a d o l u . Melikler iç işlerinde serbest dış işlerinde ise merkeze bağlı bir konumda idiler. Memlükler'de ise her şehzadeye ve komutana sultan olma hakkı verilmiştir. Cevap E 9.30 Türkiye Tarihi ÖSS .1992 Anadolu Selçuklu Devleti'nde. Osmanlılar'da tahta geçişin bilirli bir usulü varken. Siyasi birliğin bozul­ masıyla Anadolu'nun değişik yerlerinde Türkmen beyleri ortaya çıkmaya başladı. y ü z y ı l d a b ü y ü k bir M o ğ o l felaketiyle karşılaşmıştı. y ü z y ı l s o n l a r ı n a d o ğ r u A n a d o l u ' d a Moğol baskısının zayıflaması üzerine. Melik olarak sancaklara tayin edilen şehzadelerin ülke bütünlüğünü bozmalarına engel olmak için bazı yetkileri ellerinden alı­ n a r a k m e r k e z e b a ğ l ı l ı k l a r ı artırılmıştır. sınırlama getirilirken. Bu soruların yak­ laşık olarak amaçları aynıdır. 8. ÖSS .1991 Anadolu Selçukluları Antalya. Kendi bölgelerinin yöneti­ minde söz sahibi olan meliklerin para bastır­ ma. A.

Bu sorular diğer Türk Devletleri içinde genelleştirilebilir. H o ş g ö r ü l ü bir siyasetin u y g u l a n ­ masıdır.Türkiye Tarihi 31 12. ikta sistemi ise tarıma verilen önem­ den kaynaklanıyor. İbadet ve dini törenlerini serbestçe yerine getirirlerdi.1 9 9 5 A n a d o l u Selçukluları ticaret yollarının ele geçirilmesine önem vermişlerdir. askerlik yapmazlar. Bunlar.1993 Anadolu Selçukluları d ö n e m i n d e ülkede Müslüman Türklerle birlikte yaşayan Hıristiyan ve Musevi t o p l u l u k l a r g e n e l d e şehirlerde oturur. Bu durum Anadolu Selçuklularıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir? A) Hoşgörüye dayanan bir siyasetin uygu­ landığının B) Ticaretin ülke ekonomisindeki payının az olduğunun C) A n a d o l u ' d a İslamiyetin giderek yaygın­ laştığının D) Yabancılardan alman vergilerin giderek azaltıldığının E) Devlet yönetiminde yabancılara da görev verildiğinin [ ı Çözüm: Anadolu Selçukluları ile ilgili sorular genellik­ le hep ticaretten gelir ilkesi yine bozulmadı. Cevap A . Osmanlılar ve diğer aynı özettikteki devletler yazılabilir. zanaat ve ticaretle uğraşır. Ö Y S . ancak vergi Öderlerdi. Aşağıdakilerden hangisi A n a d o l u Selçuk­ lularının bu yaklaşımının sonuçlarından biri değildir? A) B) C) D) E) Kervan ticaretinin yaygınlaşması Kervansaraylara İhtiyaç duyulması İkta sisteminin kurulması Şehirciliğin önem kazanması Ülkenin stratejik önem kazanması 1 1 .B-D ve E s e ç e n e k l e r i A n a d o l u Selçuk­ lularının ticarete verdikleri önemin bir sonucu sayılır. Cevap C Çözüm: Anadolu Seçuklularında ülkede her türlü din ve millete m e n s u p İnsanlar belli şartlarda rahatlıkta birlikte yaşamaktaydılar. Cevap h e p aynıdır. Din ve dil farklılığına rağmen bir uyumun olması doğru­ dan doğruya devletin hoşgörüye dayanan bir siyaset takip etmesine bağlıdır. Anadolu Seçuklu Devleti yerine Gazneliler. ÖSS . A. Büyük Selçuklular.

533 : % 1. Araştırma İçin İstanbul önerildiğine göre iki şehrimiz a r a s ı n d a en b i l i r g i n f a r k B s e ç e n e ğ i n d e g ö r ü l m e k t e d i r . ticaret ve kültür merkezi olmasına C) Haçlı Seferleri'nin Anadolu'ya geçiş nok­ tası üzerinde bulunması D) İ s t a n b u l ' u n T ü r k l e r ' d e n ö n c e A r a p l a r tarafından da kuşatılmış olmasına E) Halkının değişik k ü l t ü r l e r d e n gelen araştırıcılan hoşgörüyle karşılamasına Çözüm: Türk.33 : % 1. ÖYS . 2 .943 oranındadır.1 9 8 7 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i .ORTAÇAĞ 9 D A AVRUPA 1. böyle y a p a r s a b u k o n u d a d a h a ç o k kanıt bulabileceği söylenmiştir İstanbul'un hangi özelliğine dayanılarak b ö y l e bir öneride b u l u n u l m u ş t u r ? A) Yeni T ü r k D e v l e t i ' n i n en k a l a b a l ı k ve gelişmiş kenti olmasına B) B i z a n s ve O s m a n l ı d ö n e m l e r i n d e h ü ­ kümet. İ s t a n b u l u z u n yıllar h e m Roma'nın h e m de Osmnlı Devleti'nin baş­ kentliğini yapmış ve İki önemli dinin merkezi k o n u m u n d a o l m u ş t u r . İzmir'in ise her iki kültürü de ilgilendiren bir yönü yoktur.ÖYS SORULARI ANALİZİ YILLA or oss OYS Toplam ÖSS-1981 "Çağlar b o y u n c a Türk. Cevap B Toplam Çıkan rodam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 2 5 1981 1982 1983 1984 1985 1966 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1UÜ4 1995 TCFl/M - 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 - - - 1 2 1 2 1 - 1 1 2 1 1 2 1 2 11 - 8 1981 .İslam ve Hıristiyan kültürlerinin daha geniş i n c e l e n e b i l m e s i i ç i n İzmir ile İstan­ bul'un karşılaştırılması istenmiştir. İslam ve Hıristiyan kültürlerinin etkileşimini ortaya koymak isteyen bir araştırıcı İzmir'e gelmiştir. BÖLÜM V£ 1981 -1995 ÖSS . incelemelerini İstanbul'da yapması önerilmiş. Çalış­ malara başlayacağı sırada bu araştırıcıya. Haçlı Savaş­ l a r ı n ı n Türk .1995 yıllan arasında.İslam dünyasında meydana g e t i r d i ğ i önemli s o n u ç l a r d a n biri değildir? A) Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflaması B) S u r i y e ve F i l i s t i n t o p r a k l a r ı n ı n harap olması C) Avrupalıların Ortadoğu'yu yakından tanı­ maları D) Türklerin İslam dünyasındaki önemlerinin artması E) A n a d o l u ' d a k i Türklerin İslamiyeti kabul etmeleri . Ortaç ağ'd a A v r u p a k o n u s u n d a n çıkan s o r u yüz­ deleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 3.

Feodalite rejimi Ortaçağ boyunca devan etmiştir. feodalitenin etkisiyle geniş topraklara ve o n u n g e t i r d i ğ i zenginliklere sahip olmuştu. şehrimiz îneğinde fillar hem ti'nin baş|in merkezi se her iki jr. B u n d a n d o l a y ı önceki olay sonraki olayın sonucu olamaya­ cağından Türkler'in İslamiyeti kabul etmeleri Haçlı Seferleri'nin bir sonucu değildir. ÖYS . kralları a f o r o z etme yetkisine sahip olması ve geniş topraklara sahip olması Papaların b ü y ü k bir güç o l d u ğ u n u göstermektedir. S e ç e n e k l e r e b a k t ı ğ ı m ı z d a Haçlı Seferleri ve Kavimler Göçü'nün bir Ortaçağ olayı o l d u ğ u n u g ö r ü r ü z .B. ekonomik ve siyasi nedenleri vardır.ve D seçeneklerine bakıldığında bun­ ların d o ğ r u d a n Haçlı Seferlerinin birer so­ nucu olduğu görülür. Haçlılar. b a r u t ve kağıt g i b i buluşların batıya yayılması E) Hiristiyanların Müslümanları daha yakın­ dan tanımaları Çözüm: Haçlı Seferleri'nin dinî. B s e ç e n e ğ i ise Kilise'nin devamını sağla­ m a y a y ö n e l i k bir olaydır. A seçeneği ise Haçlı Seferleri'nin önemli bir nedenidir. y ü z y ı l d a başladığına göre tek d o ğ r u cevap Kavimler G ö ç ü kalıyor. Cevap D Çözüm: Ortaçağ'da kilise. C o ğ r a f i Keşifler. Cevap E 4.1 9 8 8 Aşağıdakilerden hangisi Haçlı larının nedenlerinden biridir? Savaş­ A) Hıristiyanların.1988 Aşağıdakilerden hangisi.C. E seçeneği ise 1071 Malazgirt Savaşı'yla ve bundan önceki olay­ ların etkisiyle başlamıştır.Kiliseyi temsil eden Papalığın k r a l l a r a t a ç g i y d i r m e s i . K u d ü s ' ü n Fatimiler'in elinde olmasından dolayı Hıristiyanların dini duygu­ larını kamçılayarak 1096 yılında ilk sefere Çıkmışlar ve Kudüs'ü Fatimİler'den almışlar­ dır.1 9 9 0 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap A rinin daha ile İstantoastvrma sj. ÖSS . A s e ç e n e ğ i dışındakiler Haçlı Seferleri'nin sonuçlarıdır. yüzyılın sonlarında baş­ lamış (1096) XIII. Avrupa'da feo­ dalitenin kurulmasına o r t a m hazırlayan etkenlerden biridir? A) Haçlı Savaşları B) Coğrafya Keşifleri C) Rönesans Hareketleri D) Kavimler Göçü E) Reform Hareketleri 5. Haçlı Seferleri 1 1 . Sekiz büyük Haçlı Seferi yapılmış b u n u n altısı ile doğrudan Türkler mücadele etmiştir A.Dinsel bir nitelik taşır. Rönesans ve Reform ise birer Yeniçağ olayıdır. Cevap B 3.Ortaçağ'da Avrupa 33 Çözüm: Haçlı Seferleri XI. Siyasal bir yanı yoktur. Cevap B laması n harap lan tam­ imlerinin :i kabul . Roma'nın ikiye ayrılmasıyla feodal beyler ortaya çıkmışlar insanlar güçlü birilerinin etrafında toplanmaya başlamıştır. ÖYS . kutsal tanıdıkları yerleri Müslümanlardan almak istemeleri B) Derebeylerin kuvvetlerinin azalması C) Papazların dinsel otoritelerini yitirmeleri D) Pusula. Haçlı Seferlerini başlatması. yüzyılın sonlarına kadar de­ vam etmiş (1270) büyük bir olaydır. Ortaçağ'da kiliseyi t e m s i l e d e n Papalığın siyasal bfr g ü ç o l d u ğ u n a kanıt olarak gösterilemez? A) Kendi hakimiyetinde toprakları olması B) Çok sayıda din adamı yetiştirmesi C) Kralları aforoz etme yetkisinin bulunması D) Haçlı Savaşlarını düzenlemesi E) Krallara taç giydirmesi Çözüm: Ortaçağ Avrupa'sının siyasi yapısı feodalite­ dir. Kavimler G ö ç ü 375 yılında Hunların Doğu Avrupa'ya yönelmesiyle geniş topluluklar ve kavimler b ü y ü k o r a n d a yer değiştirmiştir.

sanat ve krallar üze­ rinde etkili olan Katolik Kilisesi Haçlı Sefer­ leriyle eski g ü c ü n ü yitirdiğinden ö n c e d e n baskı kurduğu kurumlar üzerindeki etkisini yitirdi. ÖSS . Cevap D Çözüm: i Avrupa 6. Bu nedenle Bizans otoritesi sık sık taht değişiklikleri ve o n u n getirdiği sıkıntılara sahne o l u y o r d u . B. Bu da Avrupa'da halk arasında eşitsizlik olduğunu göstermek­ tedir. Kilisenin büyük toprakları ve malikhaneleri vardı. Bu d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinin bir göstergesidir? A) Laik olmayan devlet anlayışının B) Tutsaklık uygulamasının C) Lonca sisteminin D) Feodal sistemin E) Şehir devleti anlayışının . P a p a n ı n y a n ı l m a z l ı ğ ı anlayışı hakimdi. Cevap B 7. Çözüm: Bizans İmparatorluğu'nda on önemli sülale yönetime gelmiştir. Haçlı Seferlerine kadar halk.Diğer seçenekler ise eksik ya da yanlıştırlar. C ve E s e ç e n e k l e r i İ n c e l e n d i ğ i n d e Bizans yönetiminin özelliği ile bir ilgisinin olmadığı görülür. D a r b e yapan sülale tahtı ele geçirirdi.1 9 9 3 A v r u p a t o p l u m l a r ı n d a Katolik K i l i s e s i ' n e bağlılık. Haçlı S a v a ş l a r ı n d a n s o n r a eski gücünü kaybetmiştir. Bizans'ta Paleoloğlar sülalesi ile Kommenler sülalesi arasında yıllar süren mücadeleler yaşanmıştır. ÖSS . Bunlar Katolik v e O r t o d o k s M e z h e b l e r i . rahipler. Katolik Mezhebi hiçbir değişikliği kabul e t m e d e n H ı r i s t i y a n l ı ğ ı Hz. E s e ç e n e ğ i cevap gibi g ö r ü n ü y o r s a da Avrupa'daki toplumların sınıflara ayrılması mesleki bir ayrılma olmayıp asalet ve gelire göre bir düzenlemedir. B u tarz yönetim devletin buhranlı dönemlerinde sık sık d a r b e l e r e n e d e n o l m a k t a y d ı . Babadan oğula geçen bir sınıf düzeni vardı. Böylece Avrupa'da özgür bir düşünce ortamı oluşmaya başladı. Bizans İmparatorluğu'nda a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n e neden o l m u ş ­ tur? A) Hükümdarların yetkilerinin sınırlanmasına B) Dinin devlet yönetiminde etkisinin azal­ masına C) Askeri ve sivil yönetimin birbirinden ayrıl­ masına D) Birden fazla soyun yönetime gelmesine E) Ülkenin küçük eyaletlere bölünmesine 8. Cevap E ÖSS-1993 Ortaçağ'da Avrupa toplumlarının soylular. Sülale yönetimi Bizans g i b i b i r ç o k ü l k e d e u y g u l a m ı ş t ı r . bilim. Bu d u r u m aşağıdakilerin hangisinde etkili olmuştur? A) Hıristiyanların K u d ü s ' ü kutsal yer say­ masında B) Feodal rejimlerin kurulmasında C) Kavimlerin yer değiştirmesinde D) Mezhep Savaşlarının sona ermesinde E) Özgür düşünce ortamının oluşmasında i 9. Isa d ö n e m i n d e k i g i b i y a ş a d ı l a r . burjuvalar ve köylüler olmak üzere sınıflara ayrılması a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisini g ö s t e r m e k t e d i r ? A) Şehirli sınıfın ticaretle uğraştığını B) Halk arasında eşitsizlik olduğunu C) Din adamlarının yetkilerine göre sınıflara ayrıldığını D) Halkın yaşam düzeyinin yüksek olduğunu E) Halk a r a s ı n d a belli m e s l e k l e r e ö n e m verildiğini Çözüm: Ortaçağ'da (375-1453) soyluluk ve zenginlik çok önemli bir ölçü olduğu için halk çeşitli sınıflara ayrılmıştı. Bu sınıflar birbirlerinden çok farklı yapıya sahiptiler.34 Ortaçağ'da ÖSS .1 9 9 4 Ortaçağ'da kurulan devletlerin bir çoğun­ d a h ü k a m d a r l a r e g e m e n l i k l e r i n i dine d a y a n d ı r m ı ş l a r ve d i n a d a m l a r ı devlet y ö n e t i m i n d e etkili olmuşlardır.1 9 9 2 Bizans İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a hükümdarlık makamını kendine güvenen ve yeterince güçlü olan kişiler ele geçirebilirdi. düşünce. O r t a ç a ğ b o y u n c a H ı r i s t i y a n d ü n y a s ı iki büyük mezhebin etkisi altında kaldı. A. Bu durum.

İngiliz ve Fransız Kralları da katılmıştır. Haçlı Seferi'nin sonuçlarından biridir? A) Mezhep kavgalarının sona ermesi B) Kudüs'ün Müslümanlar'ın elinde kalması C) Selçukluların Anadolu'ya yerleşmesi D) Feodalite yönetim sisteminin ortaya çık­ ması E) Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılması Cevap E 10. Haçlı Seferi ise 11B7'de Hıttin Savaşı'yla K u d ü s ' ü müslümanların alması üzerine 1189 yılında başlamıştır. Kudüs yine Eyyubilerde kalmıştır. hükümdarlar da halifeden menşur olarak güçlerini pekiştirirlerdi. Dine dayalı yönetim olması laik olmayan bir devlet anlayışının göstergesidir. Bu sefere A l m a n . ve E seçeneklerinin dini devlet tarz­ larıyla doğrudan bir ilgileri yoktur.Ortaçağ'da Avrupa 35 Çözüm: S o r u d a da b e l i r t i l d i ğ i g i b i dine dayalı bir yönetim genellikle Ortaçağ'da hakimdi.1 9 9 5 Ortaçağ'da. C. Cevap A 1 1 . d o ğ u ' d a ise Müslüman hükümdarların halifeden menşur almalarının amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Monorşik gücü pekiştirmek B) Doğu kültürüyle Batı kültrünü kaynaştır­ mak C) Haçlı düşüncesine son vermek D} Ulusal devlet kurmak E) İnanç özgürlüğünü sağlamak Çözüm: Haçlı Seferleri 1096 yılıdan 1270 yılına kadar devam eden seferlerdir. III.1 9 9 5 Aşağıdakilerden hangisi III. B. Cevap B Çözüm: zenginlik ıalk çeşitli lirlerinden ten oğula torupa'da stermek[yorsa da ajayrılması [t ve gelire itekler ise [Cevap B Ortaçağ'da dinin toplum üzerinde büyük bir baskısı vardı. Haçlılar III. Sefer h e m denizden hem de karadan yapılmıştır. Krallar kilisenin gücünü yanları­ na çekerek. Ö Y S . ÖYS . Batı'da kralların törenle kilisede taç g i y m e l e r i n i n . Haçlı Seferinde amaçlarına ulaşa­ mamışlar ve Kudüs'ü alamamışlardır. D. Cevap A pr çoğunrini d i n e ı devlet sinin bir I .

. Çelebi M e h m e t ' t e Fetret Devrinden sonra devlet otoritesini yeniden sağlayan p a d i ş a h l a r d ı r . III.Mehmet Çelebi 2.1. Osmanlı K u r u l u ş Devri k o n u s u n d a n ç ı k a n s o r u yüz-deleri: Çözüm: Anadolu Beylikleri denildiği zaman akla gelen en güçlü ve büyük beylik Karamanoğuİlandır. 4.4-2.OYS SORULARI ANALİZİ .Osman. 2-1.5 B) 3. 5 D) 1. 1 .416 % 1.O S M A N L ı K U R U L U Ş DEVRI 1.oc ÖSS Topiam Çıkan soru soru sayısı sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Yukarıdaki Osmanlı padişahları kurucular ve ıslahatçılar olarak iki g r u p t a t o p l a n s a aşağıdakilerden hangisi d o ğ r u olur? A) 3. Osmanlı Devleti'nin Anadolu'ya egemen olmaya çalışmasına karşı d i ğ e r l e r i n d e n daha ç o k direnmiştir? A) B) C) D) E) Candaroğulları Karamanoğulları Saruhanoğulları Germiyanoğulları Karesioğulları 5 43 566 1981 . 1 -2. O s m a n l ı D e v l e t i ' n i n k u r u c u s u .Selim (1879-1807) Çelebi Mehmet (1413-1421) ll.Mahmut (1808-1838) Abdülmecit(1838-1861) I.1 9 8 4 Aşağıdaki Türk beyliklerinden hangisi.060 o r a n ı n d a d ı r .3. 4. Selim 3. 1 Kurucular Islahatçılar I. II. D i ğ e r l e r i ise O s m a n l ı Devleti'nin son zamanlarında ıslahat yapan padişahlardır.533 % 1. ÖYS .1995 yılları arasında. Abdülmecit BÖLÜM 1981 -1995 OSS .1. 4 . Mahmut 5. Karamanoğulları kendilerini S e l ç u k l u l a r ' m mirasçısı sayarak O s m a n l ı Devletj'ne karşı uzun bir süre direniş göster­ miştir. Cevap B - - 1 1 1 1 41 41 41 41 42 1 6 2. 5 E) 3.2 .Osman(1299-1324) lll. Cevap B OSS'de ÖYS'de Toplamda % 0. 5 C) 1. 4 . OYS-1983 1. Osman 4.2-3. YILLA! . Karaman oğullarının kendilerini mirasçı kabul etmelerinde en önemli etken Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkıldığı Konya ve çevresinde kurulmalarıdır. 5 Çözüm: Soruda verilen padişahları İki kısma ayıralım: 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TCR/M 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 - 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 - 32 35 33 30 31 33 41 41 41 1 1 1 1 1 - 1 1 .

1993 Osmanlılarda. Bu olay Anadolu'da yeniden bağımsız beylik­ lerin kurulmasına ve Fetret döneminin (1402 -1413) başlamasına neden olmuştur. yüzyıl ıslahatlarıyla daha çok ilgili olmasına rağmen cevabı kuruluş döne­ mini ilgilendirdiği İçin bu soru bu kısma alın­ mıştır. Aydınoğulları da bunlardan biri­ sidir. İlk medrese 1330 y ı l ı n d a İ z n i k ' t e bir t e k m ü d e r r i s l e eğitime başladı. ÖYS . K o s o v a . A n a d o l u ' d a Türk b i r l i ğ i n i n b o z u l m a s ı n a v e O s m a n l ı Devleti'nin dağılma t e h l i k e s i g e ç i r m e s i n e yol açmıştır? A) Niğbolu Savaşı C) I.1991 O s m a n l ı ü l k e s i n e katılmış o l a n A n a d o l u Beyliklerinden Aydınoğulları. C.Ö S S .1 9 8 6 Aşağıdaki o l a y l a r d a n h a n g i s i . Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir? A) O s m a n l ı l a r ı n m e d r e s e e ğ i t i m i n i t e m e l almasıyla B) Bu dönemde medrese eğitiminde Mısır ve Suriye'nin ileri bir düzeyde olmasıyla C) İslam ülkeleri arasında kültürel ilişkilere önem verilmesiyle D) Mısır ve Suriye'den başka yerde medrese eğitimi olmamasıyla E) Batı eğitim kurumlarıyla ilişki kurulmamış olmasıyla Çözüm: Kuruluş devrinde Osmanlı medreseleri henüz olgunluk çağına erişemedikleri için Halep. kuruluş döne­ minin önemli savaşlarıdır. I ! i i I I Cevap B j 6. bu ülkelerdeki bazı bilim adamları da medreselerde ders vermek üzere A n a d o l u ' y a g e t i ­ rilmiştir. İran. 1444'de I I . Osmanlı Devleti'nin Lale Dönemine (1718-1730) kadar şartları iyi o l d u ğ u için batılılaşmaya yönelik bir politikası olmamıştır. ÖYS . Bu olay Osmanlıların dağıl­ ma tehlikesi g e ç i r m e s i n e n e d e n o l d u . Kosova Savaşı Çözüm: Timur'un Anadolu'ya gelmesiyle 1402 yılında yapılan Ankara Savaşı'nda Osmanlı Devleti yenilgiye uğradı. K o s o v a . hiçbir olumsuzlukları yoktur. aşağıdaki savaşlardan hangisinin sonunda bağım­ sızlığını yeniden kazanmıştır? A) Varna Savaşı B) Ankara Savaşı C) Kosova Savaşı D) Sırp Sındığı Savaşı E) Niğbolu Savaşı Çözüm: Ankara Savaşıyla Osmanlı Devleti'nin otorite­ si sarsılarak b a ğ ı m s ı z b e y l i k l e r y e n i d e n kurulmuştur.1985 "Osmanlı Devleti'nin İlk yıllarında eğitim için Mısır ve Suriye'ye öğrenciler gönderilmiş. Cevap B \ 5. v e T ü r k i s t a n g i b i e ğ i t i m i ileri düzeyde olan yerlere ö ğ r e n c i g ö n d e r i l m i ş veya onlardan hoca getirtilmiştir. Cevap B j I A. 1 3 8 9 d a Varna. Kuruluş devrinde medrese çok ö n e m l i bir k u r u m d u . Kosova Savaşı B) Ankara Savaşı D) Varna Savaşı j ! E) II. Niğbolu. Ş a m . Diğer seçeneklerde verilen savaşlar birer zafer oldukları için cevap olamazlar. C ve D seçenekleri Lale Devrin'den s o n r a m e y d a n a g e l m i ş 19. Bu nedenle cevap olamazlar. Devlet a d a m l a r ı genellikle medreselerden yetişenler arasın­ dan seçilirdi. yüzyılın ç o k önemli ıslahat hareketleridirler. 1396da I. D ve E seçenekleri ise Osmanlılar'ın Balkanlara yerleşmesini kolaylaştırıcı zafer­ lerdir. Enderun Mektebi henüz daha kurulmamıştı. Her türlü memur ve kadı ihtiya­ cı medreselerden karşılanırdı. \ S | . Zaten B. aşağıdaki devirlerin h a n g i s i n d e batılılaşma çabaları yoktur? A) Lale Devri B) Birinci Meşrutiyet Devri C) Tanzimat Devri D) İkinci Meşrutiyet Devri E) Fetret Devri Çözüm: Bu soru XIX. Cevap E ÖYS . 1448'de yapılmış.

OSS'de ÖYS'de Toplamda % 2.1 9 8 8 BOLUM C 1981 -1995 OSS . Bundan dolayı cevap olamazlar. Diğer s e ç e n e k l e r ise C e m ' i n ülke i ç i n d e n ü f u z u n u arttırmaya yönelik faaliyetleridir. önceleri Osmanlı İmparatorluğu'nun bir iç s o r u n u İken g i d e r e k bir dış s o r u n haline gelmiştir.453 % 2.083 % 2.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . ÖSS . Cem Suitan'ın aşağıdaki davranışlarından hangisi bu olayın bir dış sorun haline gelmesinde başlıca etken olmuştur? A) Karamanoğulları Beyliği ile işbirliği yap­ ması B) Önce Rodos Şövalyelerine.Bayezid'e karşı giriştiği taht mücadelesinde başarılı ola­ m a y ı n c a dış d e s t e k a r a m a k i ç i n ö n c e Rodos'a sonra da Papaya sığınarak ilk kez O s m a n l ı D e v l e t İ ' n İ bir dış s o r u n l a karşı karşıya g e t i r m i ş t i r .1 9 8 8 F a t i h d ö n e m i n d e İ s t a n b u l ' u n Ege ada­ larının v e Kırım'ın O s m a n l ı t o p r a k l a r ı n a katılması.Bayezit arasındaki saltanat kavgası. a ş a ğ ı d a k i l e r i n h a n g i s i n d e ver­ ilen devletlerin e k o n o m i k çıkarlarını zedelemiştir? A) Napoli ve Portekiz B) İngiltere ve Arnavutluk C) İspanya ve Fransa D) Venedik ve Ceneviz E) Sırbistan ve Macaristan . s o n r a Papa'ya sığınması C) İstanbul halkının d e s t e ğ i n i s a ğ l a m a y a çalışması D) Kendi adına hutbe okutarak para bastır­ ması E) Osmanlı topraklarını ikiye ayırmaya çalış­ ması ÖSS YİLLAI Toptam Çıkan soru soru sayısı sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 1 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 4 2 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 - - 2 4 1 2 2 1 1 13 Çözüm: C e m Olayı (1481 -1495) yılları a r a s ı n d a devam etmiş ve Osmanlı Devletİ'nİ uzun yıllar uğraştırmış bir iç sorun İken kısa zamanda bir dış sorun haline gelmiştir. ÖYS . Cevap B 1 1 5 8 1981 . O s m a n l ı Yükselme Dönemi konusundan çıkan s o r u yüz-deleri: 2. ll.296 o r a n ı n d a d ı r .OYS SORULARI ANALİZİ Cem Sultan ile II.O S M A N L ı Y Ü K S E L M E D Ö N E M I 1 .

Ege. B. Osmanlı Emparatorluğu'nun Yükselme Devrinde gerçek­ leşen bir d u r u m değildir? A) Osmanlı Devletİ'nin çağın en g ü ç l ü devletlerinden biri haline gelmesi B) Osmanlılar'ın batıdaki en geniş sınırlarına ulaşması C) Osmanlıların ilk kez Avrupa'ya geçmesi D) Sadrazamların Divana başkanlık etmesi E) İslam d ü n y a s ı n d a . B. Fransa'ya 1535 İngiltere'ye 1578 Rusya'ya 1774 Almanya'ya 1895 yıllarında verilmiştir Cevap B . D seçeneği ise Yavuz'un İran Seferi'nin bir sonucudur. Diğer seçenek­ lerde verilen devletlerin bu fetihlerden önce ve sonra Osmanlı Devleti ile ticari bir sorunu olmamıştır. Cevap A 3. yüzyıldan itibaren Bizans'ın eski gücünü yitirmesi ve taht kavgalarıyla çalkalanması etrafında Venedik ve Ceneviz'in güçlenme­ sine ve önemli yollara hakim olmasına neden oldu. Diğer ülkelere verilen imtiyazlar ise daha sonradır. Çünkü. ve E s e ç e n e k l e r i Mısır Seferi'nin önemli sonuçlarını oluştururken. B. Batı A n a d o l u kıyılan için güvenliği sağlayıcı bir özellik taşır. bu nedenle Venedik'i kontrol altına almak için İlk olarak V e n e d i k ' e İmtiyaz vermiştir. Fakat C s e ç e n e ğ i n d e verilen Avrupa'ya ilk kez geçiş ise Orhan Bey döne­ minde 1354 yani kuruluş devrinde gerçek­ leşmiştir. Bu nedenle önceki bir olay sonraki bir olayın sonucu olamaz. Rodos'un fethi ise Kanuni'nin y a p t ı ğ ı ilk d e n i z s e f e r i d i r . Cevap D Çözüm: 39 A. Marmara ve Karadeniz'in önemli yerlerinde bu iki devlete ait koloniler bulunmaktaydı. İstanbul'a bağlı olarak b ü t ü n k o l o n i l e r i n i kaybetmiştir. 1538 Preveze zaferiyle Avrupa'nın g ü ç l ü Haçlı d o n a n m a s ı n ı yok ederek Akdeniz'deki üstünlüğümüzü kabul ettirmiştir. Cevap D 6. Osmanlılar'ın Mısır'ı a l m a s ı n ı n s o n u ç l a r ı n d a n biri değildir? A) Baharat y o l u n u n Osmanlılar'ın eline geçmesi B) Doğu Akdeniz'de Osmanlı egemenliğinin güçlenmesi C) Devlet gelirlerinin artması D)Dulkadir Beyliği'nin Osmanlı ülkesine katılması E) Memlûk Devletİ'nin sona ermesi Çözüm: A. Fatih'in İstan­ bul'u fethine en çok tepki gösteren devlet Venedik idi. ÖYS-1989 Osmanlı Devleti aşağıdaki devletlerden hangisine diğerlerinden daha önce imtiyaz v e r m i ş t i r ? A) Almanya B) Venedik C) İngiltere D) Fransa Çözüm: E) Rusya 4. Osmanlı Devletİ'nin etkisinin artması İkinci soruyla yakından ilgilidir. Dulkadir Beyliği 1515 Turnadağı Savaşı'yla ortadan kaldırılmış. C. Fatih'in başlattığı fetih hareketleri sonu­ cu Venedik ve Ceneviz'in ekonomik çıkarları zedelenmiştir. Fatih. D ve E seçenekleri yükselme döne­ minin çeşitli zamanlarında gerçekleşen olay­ lardır. ÖYS-1989 Aşağıdakiterden hangisi. ÖYS-1989 Osmanlı Devletİ'nin Akdeniz'de üstün­ l ü ğ ü n ü k a b u l e t t i r m e s i n d e aşağıdakiler­ den hangisinin katkısı en büyüktür? A) Preveze Deniz Savaşı'nın kazanılması B) Tunus'un fethi C) Rodos'un fethi D) Cezayir'in Osmanlı topraklarına katılması E) Traplusgarp'ın fethi Çözüm: O s m a n l ı Devleti. Mısır Seferi ise 1516 yılın­ da başlamıştır.D ve E seçenekleri Akdeniz'deki üstünlüğü devam ettirmeye yönelik hareketlerdir.Osmanlı Yükselme Dönemi Çözüm: XI. Çünkü. Cevap C 5. ÖYS-1989 Aşağıdakilerden hangisi.

O r t o d o k s Kilisesine de varlığını d e v a m ettirme hakları vermiştir. Kıbrıs 1 5 7 0 ' d e a l ı n d ı ğ ı n a g ö r e cevabı kolayca bulabiliriz. Cevap A B) Kırım C) Rodos E) Mora 10. Haçlı donanması İnebahtı'da Osmanlı donan­ masına saldırmıştır? A) Kıbrıs D) Girit Çözüm: İnebahtı Savaşı 1571 y ı l ı n d a y a p ı l m ı ş t ı r . Girit 1669'da. Çünki A seçeneği. ÖSS-1992 Osmanlı Yükselme Dönemi Fatih Sultan Mehmet zamanında: — Cenevizler'den Amasra. ÖSS-1990 Fatih Sultan M e h m e t ' i n İstanbul'u fethi ile Bizans İmparatorluğu'na son verildiği halde. Fatih'in bu yolla ulaşmak istediği bir amaç olamaz? A) Hıristiyan d i n i n d e m e z h e p ayrılıklarına son vermek B) Yönetimi altındaki Hıristİyanlara hoşgörü ile davranıldığını ortaya koymak C) O r t o d o k s Ki l i s e s i ' n in h a r e k e t l e r i n i kontrol altında tutmak D) Katolik Kilisesi'ne karşı birgüç oluşturmak E) B a l k a n l a r ' d a y a p ı l a c a k s a v a ş l a r d a Rumlar'ın desteğini sağlamak 9. Fatih b ö y l e c e Hıristiyan lan ve Avrupa'yı bölmeyi amaçlamıştır. Cevap B ÖYS . Bu nedenle Fatih öncelikle Anadolu'da giriştiği faaliyetlerde siyasi birliği sağlamayı amaçlamıştı. Haçlıları harekete geçiren olay bu tarihten h e m e n ö n c e k i bir o l a y o l m a l ı d ı r . Hristiyan dünyasını parçalamadan çok birliğini sağlamaya yöne­ liktir. A m a s r a ve S i n o p Karadeniz sahilinde çok önemli liman kentleri durumun­ d a y d ı . Fatih'in bu g e l i ş m e l e r l e ulaşmak istediği amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Dış ülkelerle İlişkileri artırmak B) Anadolu'da siyasi birlik sağlamak C) Denizlerde üstünlük sağlamak D) İslamiyetİ yaymak E) A v r u p a ü l k e l e r i n i n d o ğ u ile t i c a r e t i n i engellemek Çözüm: Çözüm: Fatih. Ö Y S . A s e ç e n e ğ i ise a m a ç l a r ı n a uygun değildir. Mora 1 4 6 6 ' d a . Aşağıdakilerden hangisi.1 9 9 1 Aşağıdakilerden hangisinin Osmanlı topraklarına katılmasından sonra.İran savaşlarını sona erdirmesi C) Osmaniılar'la İranlılar arasında ilk resmi antlaşma olması D) Avşarlar döneminde imzalanması E) Osmanlıları d o ğ u d a en geniş sınırlarına ulaştırması . B u iki k e n t i n a l ı n m a s ı için Cenevizlilerle ve İsfendiyaroğullarıyla mücadele edildi.1 9 9 1 Aşağıdakilerden hangisi. Osmanlılarla İranlılar arasında y a p ı l a n Amasya Antlaşması'nın özelliklerinden biridir? A) Bugünkü Türkiye . — K a r a m a n o ğ u l l a r ı ' n d a n K o n y a ve Karaman'ı almıştır. 1475'de Rodos 1522'de. K ı r ı m .C. Bu nedenle her tahta çıkan padişah birlik için olağanüstü g a y r e t g ö s t e r i y o r d u .İran sınırını çizmesi B) Osmanlı .İstanbul'un fethinden dolayı gelen tep­ kileri ö n l e m e k için V e n e d i k ' e i m t i y a z l a r . B u n a r a ğ m e n Fatih d ö n e m i n d e hala birlik sağlanamamıştı. İstanbul'da Ortodoks kilisesinin varlığı korun­ muştur. B. Cevap A 1402 A n k a r a Savaşıyla A n a d o l u ' d a Türk siyasi birliği b o z u l m u ş t u . — İsfendiyaroğullan'ndan Sinop. Amasra ve Sinop'un alın­ ması h e m K a r a d e n i z h a k i m i y e t i h e m d e Anadolu da siyasi birliği sağlamaya yönelik bir hareket olmuştur.40 7. Bu yönüyle Fatih'in amacı o l a m a z .D ve E s e ç e n e k l e r i Fatih'in a m a ç l a r ı a r a s ı n d a d ı r .

Çınar Olayı IV. C. ÖYS . B u g ü n k ü T ü r k i y e . Cevap D 12. Bayezit döneminde İspanya'da Hıristiyan engizisyon mahkemelerinin İşkencelerinden kaçan Yahudiler en güvenli yer olarak gör­ dükleri Osmanlı ülkesine yerleşmişlerdir. ve E s e ç e n e k l e r i s o r u d a verilen metne uygun çıkarımlardır. D seçeneği İse s o r u n u n m e t n i ile ç e l i ş k i h a l i n d e d i r .1 9 9 4 Fatih Sultan M e h m e t ' i n y e r l i v e y a b a n c ı bilginlere çalışma ortamı sağlamakla ulaş­ mak istediği amaçlardan biri aşağıdakiler­ den hangisidir? A) Devlet yönetiminde yabancılardan yarar­ lanmak B) İstanbul'un bir bilim ve kültür m e r k e z i olarak saygınlığını arttırmak C) İ m p a r a t o r l u ğ u n A v r u p a ' d a s ı n ı r l a r ı n ı genişletmek D) İstanbul'da B a t ı d a k i n e b e n z e r o k u l l a r açmak E) Anadolu'da siyasi birliği sağlamak . B u nedenle bu yargıya ulaşılamaz. 1492 yılında Yahudiler'in b ü y ü k bir kısmı Osmanlı ülkesine yerleştirilmiştir. B. Bayezit döneminde Osmanlı ülkesinde yaşayan Yahudiler'in nüfusu artmıştır D) Müslümanlar arasında hoşgörü yoktur E) Engizisyon yalnız Hıristiyan değil diğer dinlerden olan kişileri de yargılamıştır 1 1 . M u s t a f a d ö n e ­ minde. Cem olayı. Cevap B 13. yılını kutladılar. Özellikle Yahudiler Hıristiyan h o ş g ö r ü s ü z l ü ğ ü n d e n Müslümanlar'ın hoşgörüsüne sığınmışlardır. Mısır Sorunu ise II. ÖSS-1995 II.İran sınırı 1 6 3 9 Kasr-ı Ş i r i n Antlaşmasıyla. bir iç s o r u n k e n dış s o r u n olmasıyla birlikte Rodos Şövalyeleri Fransa ve Papalık. Osmanlı Devleti'nin gücünü kırmak için aşağıdakilerden h a n g i s i n d e n yararlanmak istemişlerdir? A) Hicaz su yolları sorunu B) Navarin C) Çınar Olayı D) Cem Olayı E) Mısır Sorunu Çözüm: Konuyla ilgili birinci soruya çok benzemekte­ dir. 1 5 5 5 yılında K a n u n i devrinde Osmanlı Devleti-İran arasında yapılan savaşları s o n a e r d i r e n v e İran'la yapılan ilk barış antlaşmasıdır.Osmanlı Yükselme Dönemi Çözüm: 41 Çözüm: A m a s y a A n t l a ş m a s ı . Yukarıda verilen bilgilere dayanarak aşa­ ğıdaki yargıların hagisine ulaşılamaz? A) Müslüman olmayan yabancılar Osmanlı ülkesinde güvenlik içindedir B) O d ö n e m Hıristiyan dünyası hoşgörülü değildir C) II. Mahmut döneminde mey­ dana gelmiştir. Ö S S . Cevap C Fatih'in yerli ve yabancı bilginlere İstanbul'da çalışma ortamı sağlamasının amacı İstan­ bul'u cazip hale getirerek şehrin bir bilim ve kültür merkezi olmasını sağlamaktır.Mehmet d ö n e m i n d e . Hicaz su yolları Fatih d ö n e ­ minde. Avrupalılar Cem Sultan'ı yapılacak seferlere dahil etmek istemişlerdir. Afşarların y ö n e t i m e gelişi 1736 yılında gerçekleşmiştir. bunu Osmanlı Devleti'nin aley­ hine kullanmak İstemişlerdir. A. Papalık b a ş t a olmak üzere Rodos Şövalyeleri ve Fransa. Doğuda ise en geniş sınırlarına Osmanlı Devleti 1590 Ferhat Paşa Antlaşmasıyla ulaşılmıştır. Bu nedenle Yahudiler 1992'de kurtuluşlarının 500. Bayezit z a m a n ı n d a . Cevap D Çözüm: Hıristiyan dünyasının hoşgörüden uzak poli­ tikaları İspanya'dan Yahudi ve Müslüman­ ların göç etmelerine neden o l d u .1 9 9 2 II. Navarin Olayı III. Fatih b u n u n y a n ı n d a Bizans d ö n e m i n d e yetişmiş bifginferfffbirikimlerini başka yerlere (Mesala İtalya'ya) götürmelerini önlemekte istiyordu.

ÖYS SORULARI ANALİZİ • YİLLAl rr ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru say® ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayıst Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı ÖYS 1981 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n u n azınlıkların dinsel inanç. azınlıkları k e n d i n e b a ğ l a m a y ı kolaylaştırma. Cevap D 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 1 2 1 4 4 1 1 1 1 1 1 3 3 1 1 4 1 2 2 1 1 19 2 4 2 2 2 2 1 30 1 1 11 240 326 566 1981 .OSMANLı KÜLTÜR VE MEDENIYETI 1. BÖLÜM (Ol 1981 -1995 OSS .1 9 9 5 y ı l l a n a r a s ı n d a . kendi dönemlerindeki sorun­ larla ilgli olmasından E} Türk ve İslam olmalarından . 2. Bunda İslam dininin zorlayıcı o l m a y ı ş ı .300 oranındadır. O s m a n l ı Küftür ve Medeniyeti k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 4. vergi toplamada zorlanmama ve İslamın tek tanrılı dinleri de hak din kabul etmesi gibi nedenler vardır. ÖSS 1982 Mimar Sinan ve Yunus Emre g i b i kişilerin saygınlığını g ü n ü m ü z d e d e s ü r d ü r m e l e r i nereden kaynaklanmakdadır? A) Çok eser bırakmış olmalarından B) Yaşadıkları d ö n e m d e saygı görmüş olmalarından C) Eserlerinin b u g ü n k ü gereksinimleri bile karşılayabilmesinden D) Eserlerinin. Zaten K u d ü s O s m a n l ı t o p r a k l a r ı n a 1517 yılından sonra katılmıştır. gelenek ve göreneklerini h o ş g ö r ü ile karşılamış o l m a s ı n d a aşağıdakilerden hangisinin etken olduğu savunulamaz? A) İslam dininin tek tanrılı dinleri de Hak dini olarak tanıması B) Müslüman olmayan halktan vergi almayı sürdürmede yarar görmesi C)Azınlıklan hoşgörü yoluyla kendine bağlamak istemesi D) Değişik dinlerin kutsal saydığı Kudüs'ün Osmanlı topraklarında olması E) İslam dininin misyonerliğe ve dini yaymak amacıyla zorlamaya izin vermemesi Çözüm: Osmanlı Devleti kuruluşundan itibaren sınır­ ları içinde yaşayan her çeşit din ve millete m e n s u p t o p l u m l a r a e n g i n bir h o ş g ö r ü göstermiştir. D seçeneğine baktığımızda Kudüs'ün Osmanlı topraklarında olması ile h o ş g ö r ü açısından bir ilgi kurulamayacağı görülür.588 : % 5.828 : % 5.

s e v g i . toprağını iyi k u l l a n m a y a n ve arka arkaya üç yıl boş bırakanların topraklarını ellerinden alıp başkalarına verirdi. birlik. A. S a n c a k b e y i t a r a f ı n d a n yönetilir. Mahmut. b u g ü n k ü Bakanlar Kurulu'nun görev ve yetkilerini"hangi k u r u l u ş yüklenmiştir? A) Enderun C) Kapıkulu Ocakları B) Baba-ı Ali D) Medrese E) Divan-ı Hümayun ." demiştir. i ! 3.000 akçe arasında olan topraklarıdır. imarethaneler hamamlar hala hayranlıkla s e y r e d i l e n ve kullanılan eser­ leridir. devletin d e n e t i m i altında halka v e r i l m i ş t i . Burada C seçeneği çeidirici gibi görünmektedir. d i n ve k ü l t ü r y ö n ü n d e n bir­ leştirme D) Halk arasında din farkı gözetmeme E) Azınlıklara özel haklar verme Çözüm: Bu sözler Osmanlıcı bir politikanın teorik İfadesidir. Mahmut'un nasıl bir uygulamadan yana o l d u ğ u söylenebilir? A) İslamlık temeline dayanan devlet düzeni­ ni değiştirme B) Din kurallarına.C ve E seçenekleri de bu amacı destek­ leyici bilgilerdir. Bu seçeneklerde amaçtır.C. Cevap D 5. ÖYS 1983 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu'nda bir y ö n e t i m birimidir? A) Ocaklık D) Has i Çözüm: Seçeneklerde verilen terimlerin açıklamasını yapalım: Ocaklık: Kale muhafızlarına ve tersane mas­ raflarına ayrılan arazidir.B. Cevap B 4. Burada şunu unutmamak gerekir.D ve E seçeneklerinin toprak birimi olduğunu görürüz. Cevap D t [ \ j ! 6. II. Beylerbeyi ve Sancak beylerine verilirdi. Divan üyelerine. b ü t ü n l ü k konularını d e v a m l ı gündeme getirmiştir. Birinci sorunun benzeridir. Mahmut bu üç dini bir d i n haline g e t i r m e k yerine herkesi o l d u ğ u gibi kabul ederek uzlaştır­ mak istemektedir.Mahmut. Her iki toprak sisteminde de a m a ç aynıdır. j .Osmanlı Kültür ve Medeniyeti Çözüm: Mimar Sinan ve Yunus Emre gibi kişilerin bıraktıkları eserler günümüze kadar ulaştığı g i b i b u g ü n k ü ihtiyaçlarımızı d a rahatlıkla karşılamaktadır. Yapılan köprüler. camiler. Hıristiyanlar) kilisede. ÖYS 1984 II. ÖSS 1984 "Osmanlılarda toprağı kullanma hakkı."Uyruğumdaki Müslümanları an cak camide. Devlet. Sadece Sancak bir idari birimdir. Tımar: Yıllık geliri 3000 akçe ile 20. II. Yunus'un eserleride aynı durumdadır. Osmanlı toplumunu kaynaştırmak için din farkını göz önüne almamıştır. Böyte bir u y g u l a m a n ı n e n ö n e m l i a m a c ı ne olabilir? A) Toprak sahiplerinden vergi almak B) Devlet memurları ve askerlerin maaşlarını toprak gelirleriyle ödemek C) Topraklar üzerindeki haklarını korumak D) Üretimin sürekliliğini sağlamak E) Üreticilere yardımcı olmak B) Sancak C) Yurtluk E) Tımar Cevap C Çözüm: 43 Osmanlı t o p r a k sistemi olan tımar Türk İslam devletlerinde görülen iktanın geliştir­ ilmiş şeklidir. Ancak soruda en önemlisi sorulduğundan cevap olamazlar. Musevileri de havrada tanımak isterim. Yurtluk: Sınır boylarını bekleyenlere sınırdaki arazilerin verilmesidir. ÖYS 1985 Osmanlı Devleti'nİnin kuruluş döneminde. S a n c a k : Eyaletleri oluşturan ikinci b ü y ü k idari b i r i m d i r . Has: Yıllık geliri 100 bin akçeden çok olan topraklardır. kanunlardan daha çok Önem verme C) H a l k ı n ı . hanlar. Bu sözüne bakarak I I . Ü r e t i m i s ü r e k l i k ı l m a k v e artırmaktır. Şu an toplumların en çok ihtiyaç d u y d u ğ u . Bu açıklamaları dikkatle incelersek A.

B. Kuruluş doneminde"ümmet Tanzimat döneminde "devlet" Meşrutiyet d ö n e m i n d e "Türklük" anlayışı egemen olmuştur. İki farklı eğitimin etkisiyle yetişen nesiller birbirlerini anlayamamışlardır. devlet ve Türklük gibi kavramlar etkili o l d u ğ u d ö n e m l e r d e devleti y ö n e t e n l e r i n dünya görüşlerini ifade etmektedir. Cevap B 10. B seçeneğinde görülen Medrese­ den Enderun'a geçiş bu şekilde olmamıştır. A. Fakat. Mesala Bakanlar Kurulu.Batı kültür çatışması b ü t ü n b o y u t l a r ı y l a i m p a r a t o r l u ğ u n yıkılışından s o n r a da d e v a m etmiştir. genellik­ le devşirmelerden oluşan ordu. Doğu. kalfalık. D ve E seçeneklerinde verilen yenilikler önceki kurumun kaldırılmasıyla gerçekleştir­ ilmiştir.Süleymanİye . Divan g i b i adli davalara bakmaz. Cevap C ! j | • j i j j ! ÖSS 1986 Aşağıdakilerden hangisi.Selimiye B) Süleymanİye . İcra kuvvetini elinde bulun­ durur. Her iki k u r u m birlikte d e v a m etmişlerdir. Ancak cevabının kültür ve medeni yetle ilgili olmasından dolayı bu bölüme alın­ mıştır. Yalnızca Enderun. C. ve ustalık dönemlerinde yaptığı camiler bu sıraya uygun olarak ver­ ilmiştir? A) Şehzade .Selimiye C) Selimiye . Ümmet. Cevap A 8.Süleymanİye . ÖSS 1986 Osmanlı tarihinin. Babıali: Hükümet teşkilatı Cevap E Çözüm: E s e ç e n e ğ i n d e verilen e k o n o m i k yapının Osmanlı Devleti'nin değişik zamanlarda karşılaştığı bu fikirlere bir etkisi olmamıştır. ÖSS 1986 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u DÖnemi'nde yeni tarzda öğretim yapan okulların yanında. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi b u g e l i ş m e l e r d e etkili olamamıştır? A) Yönetimdeki kişiler B) İslam dini C) Avrupa'daki gelişmeler D) Siyasal değişmeler E) Ekonomik yapı | .Şehzade D) S e l i m i y e .yüzyılda açılan mekteplerde daha çok batı kültür ve lisanının etkisiyle yapılan eğitim İle medreselerden yetişenler arasında zaman z a m a n s ü r t ü ş m e l e r yaşanmıştır. A. E n d e r u n : Saray Okulu M e d r e s e : Kadı ve m ü d e r r i s yetiştiren bir kurum Kapıkulu O c a k l a r ı : Merkeze bağlı.C ve D seçeneklerinin devlet adamları ve devlet üzerinde büyük etkisi olmuştur.Süleymanİye E) Ş e h z a d e -Selimiye -Süleymanİye Çözüm: Çıraklık Şehzade Camii 1548 yılında Kalfalık — S ü l e y m a n İ y e Camii 1557 yılında Ustalık — > . araların­ da bazı ö n e m l i farklar vardır. 7. mahalle mektepleri ve medreseler de varlık­ larını sürdürmüşlerdir. ÖYS 1986 Aşağıdakilerden hangisinde Mimar Sinan'ın çıraklık. Bu durum aşağıdakilerden hagisine yol açmıştır? A) Dinsel baskının artmasına B) Yeni bir eğitim politikasının saptanmasına C) Kültür çatışmalarının ortaya çıkmasına D) Okur-yazar sayısının azalmasına E) Bilim ve teknolojinin gelişmesine Çözüm: XIX. Bu d u r u m 1924 yılında k a b u l edilen Tevhid-i Tedrisat'la sona ermiştir. Osmanlıiar'daki Divan-ı Hümayun'a benzemektedir. D ve E seçenekleri devletin varlığı ve özellikleriyle ilgilidirler.Ş e h z a d e . Türkiye'nin en yüksek yönetim organıdır. A.44 Osmanlı Kültür ve Medeniyeti Çözüm: B a k a n l a r K u r u l u y ü r ü t m e o r g a n ı n ı n başı durumundadır. medrese'­ den yaklaşık yüzyıl sonra ortaya çıkmıştır. Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u d ö n e m i n d e görülen bir yenilik (ıslahat)degildir? A) Divan'dan Meclis-i Mebusan'a geçiş B) Medrese'den Enderun'a geçiş C) Yeniçeri Ocağından Nizam-ı Cedit'e geçiş D) Mecelfe'den Kanunun-u Esasi'ye geçiş E) Monorşİden Meşrutİyet'e geçiş Çözüm: Bu soru aslında Islahatlar bölümünde olması gerekirdi.Selimiye Camisidir. B i r b i r l e r i n e a l t e r n a t i f o l a r a k o r t a y a çık­ mamışlardır. Cevap E i | 9.B.Şehzade . 1573 yılında yapılmıştır.

T r a p z o n . Beylerbeyi tarafından idare edilirdi. Van.soruda s a n c a k sorulurken burada da eyalet sorulmuştur. Kars ve Musul'dur. Cevap A .Ahmet'in getirdiği k a f e s u s u l ü bundan sonra padişahların deneyimsiz olmasına o r t a m hazırlamıştır. Bunlar: Rumeli. Bu sistemin tek bir o l u m l u y ö n ü vardır: K a r d e ş k a t l i önlenmiş böylece taht kavgaları devri sona ermiştir.zeamet ve vakıf birer toprak çeşididir. Girit. Devlet adamlarının yetki ve s o r u m l u ğ u n a göre toprak dağıtılırdı." anlayışı e g e m e n ken s bu dönemden sonra. ÖSS 1987 Osmanlı Devleti topraklarından haslar hanedan mensuplarına ve vezirlere. Has. Karaman. Osmanlılarda 24 eyalet vardı. İmaret ise bir sosyal kurumdur.Ahmet döneminde." anlayışı egemen olmaya başlamıştır. B seçeneği ise ocaktaki anlayış değişikliği ile çelişki halindedir. Diyarba kır. Yeniçeri Ocağındaki bu anlayış d e ğ i ş i k l i ğ i n i n bir s o n u c u değildir? A) Devletin güçlü bir dayanağını yitirmesi B) Yeniçeri Ocağının saygınlığının artması C) Gerilemenin hız kazanması D) Savaşlarda yenilginin artması E) İsyanların artması Çözüm: Yeniçeri O c a ğ ı ' n d a k i anlayış değişikliği ülkeyi ve padişahı zor duruma soktuğu gibi ocağın saygınlığının azalmasına da neden olmuştur. Budin. Yani toprakların gelir­ l e r i ile r ü t b e l e r a r a s ı n d a bir p a r a l e l l i k bulunurdu. ÖSS 1987 I. ÖSS 1987 Yeniçeri Ocağında duraklama dönemine ka dar "Ocak devlet içindir. bu nedenle devamlı olarak kaldırıl­ masıyla ilgili çalışmalar yapılmıştır. Ceza yır. Cevap D 1 4 . O s m a n l ı y ö n e t i m i n d e yarat­ tığı aksaklık aşağıdakilerden hangisidir? A) Devlet otoritesinin yok olması B) Ülkede sık sık iç isyanların çıkması C) Valide sultanların saltanata e g e m e n olması D) Şehzadelerin yönetim deneyimi ve tanın­ ma fırsatı bulamaması E) Devlet adamlarının sık sık değiştirilmesi Çözüm: Fatih'le birlikte şehzadeler sancaklara giderek hem tercübelerini artırırlar h e m de tanınırlardı. t ı m a r l a r d a askerlere kiraya verilirdi. rütbesi küçük olana da küçük toprak verilirdi. Kefe Rakka. Bosna. B u d u r u m u n . Kıbrıs. Cevap B 1 3 . Üçüncü . A. Maraş. I. Erzurum. ÖYS 1987 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n d a aşağıdakiler­ d e n hangisi t e m e l idare birimidir? A) Eyalet B) Has C) Zeamet D) Vakıf Çözüm: E) İmaret Üçüncü soruya oldukça benzemektedir.devlet topraklarının kiraya v e r i l e c e ğ i k i ş i l e r i n idari mevkileri ile a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i arasında bir paralellik kurulmaya çalışılmıştır? A) Toprakların gelirleri B) Halkın yaşam biçimi ve düzeyi C) Kişilerin yetişmiş olduğu yöreler D) Toprakların yerleşim merkezlerine yakınlığı E) Kişilerin ihtiyaçları Çözüm: Osmanlılarda devlet adamlarına ve memurlara maaş yerine toprak verilirdi. Eyalet: Osmanlı Devleti'nde en büyük İdari birimdir. z e a m e t l e r k a d ı l a r a . Temeş var. Arazinin tasarruf hakkı Beylerbeyine verilirdi. hanedanın en yaşlı üyesinin saltanatın basına geçmesi yasallaştırılmıştır. Halep. Sivas. Aksine ocağa olan güven sarsılmış. Eyaletler genellikle miri arazidir. Aşağıdakilerden hangisi. Anadolu. Çıldır. Bu uygulamada.1 1 . "Devlet Ocak için dir. Şehr-İ zar.D ve E seçenekleri Yeniçeri Ocağı'nın bozulmasıyla meydana gelen gelişmelerdir. Rütbesi yüksek olana daha çok toprak. Cevap A 12.şehzadeleri sancaklar­ da g ö r e v l e n d i r m e uygulaması kaldırılarak. Traplus Ş a m . Şam.C.

Cevap D 17. Her şey yargının denetimi altın­ daydı. Cevap D 1 6 . g ü ç l ü bir m e r k e z i d e v l e t s i s t e m i b e n i m ­ senmiştir? A) Göktürkler C) Osmanlılar B) Uygurlar D) Harzemşahlar E) Hunlar .yüz yılın b a ş ı n d a n i t i b a r e n seri ü r e t i m y a p a n fab­ rikalarla rekabet edememiş bundan dolayı da eski önemini yitirmeye başlamıştır. Osmanlı ekonomisinin uzun yıllar dinamik kalmasını sağlamıştır. A. Cevap C 1 5 . hakimiyetin belli bir şahsa d e ğ i l . D i r l i k . Yönetim de egemenlik kavramıyla yakından ilgilidir.Devlet yönetimi hükümdar ile oğullarına verilmiştir. ÖYS 1989 Aşağıdakilerden hangisi. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i ile ilgili anlayışı ortaya koymaktadır? A) Bağımsızlık B) Adalet C) Egemenlik E) Eşitlik D) Halkçılık Çözüm: B u ilkeler O s m a n l ı e g e m e n l i k anlayışını ortaya koymaktadır. Cevap E 1 9 . ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlılarda "tımar s a h i b i ' n i n y e t k i l e r i n d e n b i r i d e ğ i l djr? A) Cebelü yetiştirme B) Vergi toplama C) Toprağın işletilmesini sağlama D) Köylüyü yargılama E) Asker toplama Çözüm: Osmanlılarda idari ve yargı işleri kesin olarak birbirinden ayrılmıştı. ÖYS 1990 Türk Lonca teşkilatlarının giderek önemini yitirmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) El tezgahlarının fabrikalarla rekabet ede­ meyecek duruma gelmesi B) Esnaf odalarının kurulması C) Sanatın babadan oğula geçmesi D) Osmanlı Devleti'nin devamlı savaşlara girmesi E) El sanatı türlerinin sayılı olması Çözüm: El e m e ğ i n e d a y a n a n ve d a h a çok tezgah üretiminin yapıldığı Lonca sistemi 19. Osmanlı yönetim tarzında m e r k e z i d e v l e t anlayışının m e y d a n a g e l meşinde İslam geleneğinden gelen hakimiye tin bölünmemesi prensibi etkili olmuştur. Nedeni.C ve D seçenekleri Osmanlı Devleti'nin dirlik sis­ t e m i y l e i s t e d i ğ i h e d e f l e r d i r . Yargı işlemini Kadılar yürütürdü. Ülke hanedan üyelerinin ortak malıdır. Osmanlı Devleti'nde "dirlik"sistemiyle ulaşılmak istenen hedeflerden biri değildir? A) Askeri masrafları karşılama B) Devlet gelirlerini artırma C) Askeri savaşa hazırlama D) Toprakdan daha iyi yararlanma E) Özel mülkiyeti özendirme Çözüm: B e ş i n c i s o r u n u n d e ğ i ş i k bir ş e k l i d i r . III. B u i l k e l e r .B. özel mülkiyeti özendir me zaten dirlik sisteminin karşıtıdır.B. Osmanlılar. Cevap C 1 8 . Tımar sistemi.46 Osmanlı Kültür ve Medeneiyeti Çözüm: Türk ve Türk-İslam Tarihinde Osmanlılara gelinceye kadar merkezi bir devlet sistem i kurulumamıştır. II. A. ÖSS 1989 Osmanlı Devleti yönetiminde. Soruda verilen ö n c ü ­ lerin ortak noktası yönetimdir. şartlarında etkisiyle güçlü ve her hükümdarın ölümüyle dağılmayacak merkezi bir devlet kurdular. E seçeneğinde verilen. her yönüyle topraktan en iyi şekilde yararlan­ mayı amaçlamıştır. B u n a karşılık Avrupa'da Feodal beylerin yargılama yetkileri vardı.C ve E seçenekleri zaten tımar sahibinin asli görevleri arasındaydı. belli d ö n e m ­ lerde geçerli olmuş ilkelerden bazıları şun­ lardır: I. Y ö n e t i m h a n e d a n ı n en yaşlı ü y e s i n i n hakkıdır. b ü t ü n aileye ait olması anlayışıdır. Bu nedenle Tımar sahibinin köylüyü y a r g ı l a m a y e t k i s i y o k t u . eski Türk hakimiyet anlayışına göre. ÖYS 1990 Aşağıdaki Türk devletlerinden hangisinde.

ve tuz olarak genellikle sefer anlarında toplanırdı. Osmanlılarda devlet işlerinin g ö r ü ş ü l d ü ğ ü "Divan'ın" bir karar o r g a n ı o l m a k t a n ç o k b i r d a n ı ş m a organı o l d u ğ u n u gösterir? Cevap D A) Divan görüşmelerinin belli günlerde yapıl­ ması B) Divan'ın gerekli görülen yerde toplanması C) Gördüğü işlerin Özelliklerine göre çeşitli adlar alması D) Kararlarda son sözün padişaha ait olması E) Divan'da büyük davalara bakılması Çözüm: Divan. Ağnam: Hayvan sahiplerinden (koyun. Kadınlardan ve çocuklar­ dan alınmazdı. daha sonraları yardımcı birlikler haline dönüşmüştür.leneiyeti Osmanlı Kültür ve Medeniyeti 47 2 0 .D. ÖSS 1991 Aşağıdakilerden hangisi. ÖYS 1991 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a aşağıdakilerden hangisi. H a r a ç : Gayr-i müslimlerden alınan toprak ürün vergisidir. Divan kararlarını Vezir-İ azam "telhis" adı altında özetler ve padişaha sunardı.Mahmut (1808-1838) Nizam-ı Cedit ve İrad-t ceditte III. askeri alandaki ıslahatlar so­ nucunda ortaya çıkan bir kuruluş değildir? A) Çift Bozan D) Avarız Çözüm: B) Ağnam C) Aşar E) Cizye A) Sekban-ı Cedit C) Müsellem E) Eşkinci Çözüm: B) Nizam-ı Cedit D) İrad-ı Cedit Cevap C i girmesi Çift Bozan: Toprağı işlemeyen ve terk eden­ lerden alınırdı. M ü s e l l e m ise O r h a n B e y t a r a f ı n d a n Bursa'nın fethi sırasında kurulmuş devletin ilk atlı birlikleridir. beşte bir. Fatih'le birlikte padişaha ait yetki­ leri kullanmak üzere temsilciler görevlendiril­ di. Bunun için ağır tazminat v e r g i s i alınarak caydırıcılık uygulanırdı. En ö n e m l i şartı s o n r a d a n ö d e n m e s i d i r . Selim (1789 -1807) tarafından kurulmuştur. bazı yerlerde ise o n b e ş t e bir oranında alınırdı. Bu nedenle toprağın boş kalmaması esastı. ÖYS 1992 Osmanlı Devleti'nde toprağını b o ş bırakan k ö y l ü d e n alınan vergiye ne ad verilirdi? A) Çiftbozan D) Haraç Çözüm: Osmanlı Devleti'nde toprak sisteminin temeli t o p r a ğ ı verimli o l a r a k işlemeye ve azami gelir elde etmeye bağlıydı. Padişah ta d i v a n t o p l a n t ı l a r ı n ı k a f e s arkasından dinlemek suretiyle onları devamlı kontrol ederdi. padişah başkanlığında Fatih dönemi­ ne kadar birinci d e r e c e d e d e v l e t işlerini görüşürdü. Avarız: O l a ğ a n ü s t ü d u r u m l a r d a sefer zamanında ordunun İhtiyaçlarını karşılamak için toplanırdı. A v a r ı z : O l a ğ a n ü s t ü h a l l e r d e alınırdı. ÖYS 1990 Osmanlı Devleti'nde ürün üzerinden peşin o l a r a k alınan v e g i d e r e k k ö y l ü ü z e r i n d e ağır bir yük haline gelen vergi aşağıdakilerden hangisidir? 2 2 . Cevap C A. ve E şıkları Osmanlı Devleti'nin çöküş döneminde Avrupa'daki gelişmelerden etkilenerek yapılan ıslahat hareketleridir. Ü ç beyaz diye tabir edilen u n . keçi) alınırdı. Sekban-ı Cedit ve Eşkinci Ocağı II. Aşar: Ürün üzerinden alınan ve ülkenin heryerinde aynı olmayan bir vergidir.B. Cevap D Cevap D 2 3 . Cevap C 21. C i z y e : G a y r i m ü s l i m l e r d e n alınan baş (sağlık) vergisidir. şeker. Cevap A B) Öşür C) Avarız E) Cizye . Bazı yer­ lerde onda bir bazı yerlerde. Padişahın tasdikinden geçen bazı hukuki h ü k ü m l e r k a n u n n a m e a d ı y l a toplanırdı. Bu vergiye Ç i f t b o z a n denilmiş tir. Görüldüğü gibi sadece aşar vergisi bir ürün vergisidir. Divan'ın aldığı kararlar kanuna aykırı olmadı­ ğı taktirde padişah tarafından t a s d i k mecburiyeti vardı. Cizye: Gayr-i müslümlerden alınan baş vergisidir. Diğer vergileri de kısaca tanıyalım: Öşür: Müslümanlardan alınan toprak-ürün vergisidir.

A . Tımarlı Sipahi toprağı işler. B . Cevap D ] i . aşağıdakilerden hangisini g e c i k t i r e n nedenlerden biridir? A) Esnaf teşkilatlarının kurulmasını B) Dini kitapların matbaada basılması™ C) Medreselerin yaygınlaşmasını D) Arapça'nın bilim dili olmasını E) Ciltçilik sanatının gelişmesi Çözüm: i 2 6 . j . A. O s m a n l ı Devletinde aşağıdaki lerden h a n g i s i n i n bir göstergesidir? A) Bazı padişahların uzun süre tahtta kalma­ dığının B) Padişahlıkta deneyime önem verildiğinin C) Egemenlik hakkının hanedanın kız çocuk­ larına tanınmadığının D) Padişah değişikliğinde dış güçlerin etkiliolduğunun E) Merkezi otoritenin zayıf olduğunun Çözüm: Osmanlı veraset sisteminde hanedanın erkek çocuklarına padişah olma hakkı verilirken kız çocukları bu hakkın dışında tutulmuştur. Miri topraklar devlet görevlileri­ ne maaş karşılığı olarak verilir ve böylece t o p r a ğ ı işlemesi sağlanırdı. insanları daha iyi çalıştırmak ve devletin masraflarını karşılamaktı. Osmanlı Devleti'nde genellikle toprağın mülkiyeti devlete ait olup (miri) tasarrufu yani üretimi ve kullanımı şahıslara verilirdi.000'i buluyordu. C ve E s e ç e n e k l e r i O s m a n l ı l a r ı n Balkanlardaki hakimiyetinin sürmesinde etkili olan özelliklerdir. Bunların sayısı sadece İstanbul'da 90.Çok yaygın olan hattatlık uzun yıllar kitapların özellikle dini içerikli yayınların elde çoğaltılmasına n e d e n o l d u .B. B u n d a n d o l a y ı dini kitapların matbada basılması uzun yıllar gecikmiştir. Cevap B j i I Çözüm: Osmanlı Devleti kuruluşundan itibaren takip ettiği fetih politikası s o n u c u kısa bir süre içinde Balkanlara yerleşmiştir. C seçeneği bu nedenle yukarıdaki metnin bir göstergesi olmaktadır. ÖYS 1993 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u ' n d a "miri t o p r a k l a r ı n " bir kısmının kamu görevlilerine dirlik olarak verilmeşinin amaçlarından biridir? A) Vergileri elde edilen ürüne göre düzenlemek B) Beylerbeyliği sayısını artırmak C) Devlete yapılan hizmetleri karşılamak D) Büyük toprak sahiplerini korumak E) Yeniçeri Ocağını kaldırmak Çözüm: B u n a b e n z e r sorular sık sık g e l m e k t e d i r . D e v l e t t e ç o k sayıda i n s a n ı n g e ç i m i n i b u yolla sağlaması karşısında zorlayıcı bir unsur olmamış b u n u n bir s o n u c u olarak matbaa Osmanlı ülkesine Avrupa'dan ikiyüz yıl kadar geç girmiştir. ÖYS 1992 Osmanlı İmparatorluğu'nda hattatlığın yaygın bir meslek olması. Cevap C \ I j j i i .D ve E seçenek/eri ise s o r u d a verilen veraset sistemi ile ilgili değildir. yüzyılın başları­ na kadar s ü r d ü r m e s i n i sağlayan etkenler­ d e n biri değildir? A) Düzenli ordusunun olması B) Adil bir yönetim uygulaması C) Halka inanç özgürlüğü vermesi D) Ulusçuluk akımlarına karşı etkisiz kalması E) U l u s l a r a r a s ı n d a k i a n l a ş m a z l ı k l a r d a n yararlanması i j \ Osmanlılarda özellikle XV. Osmanlıların Balkanlardaki varlığını XX. ÖYS 1993 Aşağıdakilerden hangisi. ölen padişahın yeri ne oğlunun erkek kardeşinin veya amcasının geçtiği görülür.hem g e ç i m i n i sağlar hem de gelirinin bir kısmıyla atlı asker yani tımarlı sipahi yetiştirirdi. Amaç topraktan daha İyi gelir elde etmek. y ü z y ı l a k a d a r d e v a m etmiştir. ve XVI. Cevap C 2 7 . D seçeneği ise 19. Balkanlardaki b u h a k i m i y e t XIX .yüzyılda ortaya çıkan bir sorundur. Zaten devfet bu dönemde eski g ü c ü n ü kaybetmiş ve büyük topraklar yitirerek Balkanları terketmeye başlamıştır. ÖSS 1994 i Osmanlı Devleti'nde padişahların tahta çıkışları incelendiğinde. \ ! 2 5 . B u d u r u m . yüzyıllarda hattatlık (yazıcılık) m e s l e ğ i ç o k yaygın ve saygın bir meslekti.48 Osmanlı Kültür ve Medeniyeti 2 4 .

Cevap B 2 8 . devi et adamı yetiştirmek a m a c ı y l a T o p k a p ı Sarayı'nda açılan o k u l aşağıdakilerden hangisidir? A) Mekteb-i Ulum-u Edebiye B) Mekteb-i Maarif-i Adliye C) Enderun Mektebi D) Süleymaniye Medreseleri E} Mekteb-i Rüşdiye . E n d e r u n ' a b a ş l a n g ı ç t a Hıristiyan t e b a n ı n yetenekli çocukları alınırdı. Fatih d ö n e m i n d e . Fetih poli­ tikaları sonucu Balkanlarda hızlı bir ilerleme görülmüştür. 0 r f l h u k u k : Bu hukuk eskiden beri gelen gelenek ve göreneklere dayanır. Enderun'da İyi bir Müslüman.sorunun değişik bir şeklidir. Haçlı dünyası Türk ilerley­ işine karşı y e n i d e n h a k e k e t e g e ç m i ş N i ğ b o l u . ÖSS 1994 Fatih d ö n e m inde. Yeteneklerine u y g u n bir alanda uzman­ laşmaları 4.Osmanlı Kültür ve Medeniyeti 49 Çözüm: 27. Toprakların genişlemesi Beylerbeyliğini ikiye çıkarmış. Törede gelenek ve göreneklerden oluşmaktaydı.Çözüm: Kuruluş döneminde her türlü yönetici. Saray işlerinin öğrenilmesi 3.İslami bilgi ve görgüleri artırmak A. 3 0 . Devşirme sis­ temiyle toplanan bu çocuklar. Boğazların denetimi tabii olarak ele geçirilmiştir. T e o k r a t i k y ö n e t i m e g e ç i l m e s i ise Yavuz Sultan S e l i m ' i n Mısır Seferiyle Halifeliğin Osmanlılara geçmesiyle meydana gelmiştir. Cevap C Cevap C 29. ÖYS 1995 Osmanlı imparatorluğu'nda örfi hukuk aşağıdakilerden hangisine dayanmak­ tadır? A) Dinsel Kurallara B) Islahat Fermanına C) Geleneklere D) Mecelle'ye E) Adelet Fermanlarına Çözüm: O s m a n l ı H u k u k u iki k ı s ı m d a n m e y d a n a gelmiştir. kanun yenine geçen Töre vardı.Kosova g i b i ö n e m l i savaşlar yapılmıştır. Daha sonraları M ü s l ü m a n çocukları da Enderun'a alınmaya başladı. E n d e r u n denilen bu okul bazı düzenlemeler­ le 1909 yılına kadar varlığını s ü r d ü r d ü .B ve E şıklarında okullar Tanzimat döne­ minde Süleymaniye Medreseleri ise Kanuni döneminde açılmıştır. V a r n a v e II. Yeniçeri Ocağı kurulmuş. usta. 2 .Şer-i h u k u k : B u h u k u k d i n i k u r a l l a r a dayanmaktadır. 1. devlet adamı ve kadılar m e d r e s e l e r d e n yetişirdi. sanatkar ve idareci yetiştirmek için sarayda yeni bir okul açıldı. Osmanlı devlet hayatına komutan. Enderun'da eğitim genelde dört konu üzerinde toplanırdı: 1. Bedeni eğitim 2. Enderun'a çocuklar ortalama sekiz ile yirmi yaş arasın­ da alınırdı. güvenilir ve nitelikli bir devlet adamı olarak yetiştirilirdi. NOT: İslamiyettten önceki Türk devletlerinde de yazılı hukuk kuralları bulunmayıp. ÖYS 1994 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlıların Balkanlarda i l e r l e m e s i n i n s o n u ç l a r ı n d a n biri değildir? A) Beylerbeyliği sayısının ikiye çıkarılması B) Teokratik yönetime geçilmesi C) Yeniçeri Ocağının kurulması D) Haçlı zihniyetinin canlanması E} Boğazların denetiminin Osmanlıların eline geçmesi \ i i j .

760 : % 4. II. Bazı Avrupa devletleri. 15 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 4 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 1 42 43 566 4 2 2 1 2 1 2 2 3 1 1 2 23 1 2 1 1 Çözüm: Ümit Burnu ile Mecellan Boğazının bulun­ masıyla yeni ticaret yolları dünya ekonomi­ sine büyük bir canlılık getirdi.063 oranındadır. u l u s ç u l u k akımı Fransız İhtilalinin. Servetin esası t o p r a k k e n altın ve g ü m ü ş oldu. Portekiz ve İspanya b u n u n ö n c ü l ü ğ ü n ü yapmışlar. yüzyıl A v r u p a ' s ı n d a . düşünce ve yönetimde eski uygula­ malara dönme D) Uluslar arasında kültür birliği sağlama E) Halkı yönetime ortak etme ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 5. Ortaçağ'ın sonları­ na d o ğ r u . Cevap E 1 1 1 2 1 1 1 1 9 1 14 1981 . Kavimler Göçünün. ÖSS 1982 I. aşağıdakilerden hangisinin s o n u c u o l d u ğ u söylenebilir? A) B) C) D) E) Reform hareketlerinin Ulusçuluk akımlarının Derebeylikler kurulmasının Kavimler Göçünün Coğrafya Keşiflerinin 1 9 8 1 .1995 yılları arasında. Yeniçağ'da Avrupa konusundan çıkan soru yüzdeleri: 2 . Avrupa devletlerinin sömürge imparator­ lukları kurmaya başladıkları görülmüştür Bu gelişmelerin. bazı kişi ve devletler Papalığa karşı çıkarak d i n d e yeni bir düzenlemeye gitmişlerdir. Avrupa devletlerinin ekonomik bakımdan geliştikleri. Rönesans'ın. ÖSS 1982 BÖLÜM 1981 -1995 ÖSS .8 : % 2. Amarika'dan Avrupa'ya bol miktarda altın ve gümüş gelir­ ken hem Akdeniz limanları canlandı hem de Avrupa devletleri ekonomik yönden geliştiler. . III. Reform. daha sonra da İngiltere ve Hollanda bunu geliştirmişlerdir.ÖYS SORULARI ANALİZİ ÖSS YILLA Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı Ortaçağın sonlarına doğru. skolastik d ü ş ü n c e y i bırakıp klasik kültürü yeniden canlandırarak Rönesans'ı gerçekleştirmişlerdir. II.YENIÇAĞDA AVRUPA 1 . Yukarıdaki olayların ortak amacı nedir? A) Gelişmeyi önleyici engelleri kaldırma B) Var olan toplum düzenini koruma C) Din. Kavimler Göçü İse Doğu Avrupa kavimlerinin batıya hareket etmesiyle mey­ dana gelmiştir. Derebeylikler. Atlas O k y a n u s u kıyısındaki limanların önem kazandığı. Değerli madenleri kaybetmemek içinde sömürge imparatorlukları kuruldu. XVI. I.

Böylece gelişmeyi engelleyici faktörler ortadan kaldırıldı. z a m a n z a m a n iç İsyanlar çıkmış ve bazı padişahlar tahttan indirilmiş olmasına karşın Osmanlı Saltanatı devam etmiştir. krallıktan daha kutsal sayıl masıyla Çözüm: Bu soru aslında Duraklama dönemiyle ilgili bir s o r u d u r . A. Bundan dolayı başlayan Rönesans ve Reform gibi hareketler gelişmeyi engelleyici faktörleri o r t a d a n kaldırmıştır. II. Bu iki kurum varlığını.D ve E seçenekleri yanlış yada eksik yorumlardır. B. Skolastik d ü ş ü n c e d o g m a t i k bir d ü ş ü n c e o l d u ğ u n d a n yeniliklere. Cevap A 3. Bu İki d u r u m karşılaştırıldığında. Bu hareket Rönesans ve Reform'u d o ğ u r d u . Bölümde görüldüğü gibi Fransa'da isyan­ lar sonucu cumhuriyet.B.C. O s m a n l ı l a r d a ise dış g ü ç l e r i n e t k i s i z olmasıyla E) Padişahlığın. Bu da her türlü gelişmeyi engelleyici bir faktördü. XVI.Yeniçağ'da Avrupa Çözüm: O r t a ç a ğ Avrupa'sının e n g ü ç l ü k u r u m l a r ı K i l i s e ve Papalık idi. tartış­ malara. ÖSS 1982 i n s a n h a k l a r ı n a i l i ş k i n o l a r a k 1688 d e n b u g ü n e d e ğ i n . bazı kuruluşlar tarafından bildirdirgeler yayınlanmıştır. Bu b i l g i l e r i n z a m a n l a d a h a kapsamlı bir hale gelmesinde aşağıdakilerden h a n g i s i n i n ö n e m l i bir etken o l d u ğ u savunulabilir? A) insana verilen değerin giderek artması B) Büyük savaş olasılığının giderek azalması C) Devletlerin y ö n e t i m b i ç i m l e r i n i n farklı olması D) D e v l e t l e r i n k a l k ı n m a hızlarının f a r k l ı olması E) İnsan hak ve ö z g ü r l ü k l e r i n i n g i d e r e k daha çok sınırlandırılması Çözüm: Avrupa'da Kilise ve Papalık gibi kurumların Skolastik d ü ş ü n c e y i s a v u n m a l a r ı akıl ve düşüncenin gelişmesini önledi. O s m a n l ı l a r d a k i yeniçerilerden daha etkin olmasıyla D) F r a n s a ' d a dış g ü ç l e r i n de e t k i l i .1648) da sona ermesi Avrupa'da akıl. Cevap B 5. I.C. Osmanlılardakilerin ise kişileri değiştir meye yönelmiş olmasıyla C) Fransa'daki s o y l u l a r ı n . II. ÖSS 1982 I. Osmanlı Saltanatının uzun süre devam etmiş olması nasıl açıklanabilir? A) Fransa'daki yönetimin güçsüz. etkisini v e g ü c ü n ü skotostik d ü ş ü n c e d e n alıyordu. O t u z Yıl S a v a ş l a r ı ' n ı n (1618 . ve bilime karşıydı. Böylece Aydınlanma Ç a ğ ı başlamıştır. Cevap C . C ve D s e ç e n e k l e r i ilgisiz bir y o r u m İçerirken E seçeneği de sorudaki bilgiyle çelişmektedir. lui zamanında ve d a h a sonra ortaya çıkan hareketlerde ya kral tahttan indirilerek cumhuriyet kurulmuş ya da cumhuriyete son verilerek krallık veya imparatorluğa geçilmiştir. Cevap A 51 4.D ve E seçenekleri soruda verilen bilgiye tamamen ters ya da ilgisiz yorumlardır. y ü z y ı l d a A v r u p a da Kilise ve Papalığa karşı bir hareket b a ş l a d ı . krallık ve İmparator­ luk gibi rejimler kurulmuş. d e n e y v e g ö z l e m d e v r i n i açmış b ö y l e c e insan değer kazanmaya başlamıştır. Bundan d o l a y ı 15. Fransa'da. C seçeneği ise matbaanın icadı ile ilişkisi dolaylı yöndendir.D ve E seçenekleri matbaanın icadı ve kullanımından doğrudan etkilenmiş olayları vermektedir. Bölümde ise Osmanlı Devleti'nde bazı padişahlar isyanlar sonucu tahttan indirilmiş. Seçenekleri incelediğimizde bu açıklamalara en uygun cevap B seçeneğinde görülmekte­ dir. ÖSS 1983 Matbaanın icadı ve kullanımının yaygın­ laşmasıyla aşağıdakilerden hangisi arasında d o ğ r u d a n bir ilişki yoktur? A) Okuma yazma bilenlerin artmaya başla­ ması B) Haber ve düşüncelerin daha çabuk yayıl­ ması C) Monarşik yönetimlerin güç kazanması D) Reform hareketlerinin yaygınlaşması E) Rönesans'ın doğması ve gelişmesi Çözüm: A. Ancak Yeniçağ Avrupa'sının önemli bir devleti olan Fransa'yla Osmanlı Devleti'nin bir karşılaştırması yapıldığından bu bölüme koymayı uygun gördük. Osmanlı Devleti'nde. Osmanlılardaki yönetimin güçlü olmasıyla B) Fransa'daki hareketlerin devlet düzenini.

Cevap A . ikinci olarak barut ateşli s i l a h l a r d a kullanılmış. imparatorluklar arasındaki mücadele ÇÖzüm: Dünya'da meydana gelen olayları genelde üç kışıma a y ı r a b i l i r i z : Ulusal. mutlak krallıkların kurulmaya başlaması Çözüm: Reform önce Almanya'da başlayıp zamanla Fransa. Rönesans ve Reform hareketleri lif. İlk olarak Barut yapımı ö ğ r e n i l m i ş . Rönesans . V. bazıları ise et­ kilememiştir. D) IV. .IV.I. VI. Bu kısımlara ayırmada en önemli etken olayların çevrelerini ne oranda etkilediğidir.VI. dini kendi çıkarlarına alet etmeleri D) Aydın din adamlarının Katolik Kilisesi'nin çalışmalarını eleştirmeleri E) Feodalitenin yerine. Fransız İhtilali IV.. Reform'la İlgisi çok azdır. İşte A. ÖYS 1984 Yeniçağ başlarında. Derebeyliğin yıkılması III...II. C) II. ve evrensel olaylar. ÖSS 1983 Avrupa'da I... Amerika'nın Keşfi V. Çözüm: S o r u d a verilen g e l i ş m e l e r d e n bazıları Osmanlı Devleti'ni etkilemiş.l. Avrupa'da Reform hareketlerinin yayılmasında aşağıdakilerd e n hangisi diğerlerine g ö r e daha az etkili olmuştur? A) Tevrat ve İncil'in değişik ulusal dillere çevrilmesi B) Hümanistlerden çoğunun Ortaçağın sko­ lastik fikirlerini eleştirmeleri C) Hıristiyan din a d a m l a r ı n d a n ç o ğ u n u n .. IV. Cevap C 7 . Mutfak krallıkların kurulması B u n l a r d a n hangileri. ÖSS 1985 I. II. ÖYS 1984 Aşağıdaki olaylardan hangisi yeniçağda. Bunlardan yeni ticaret yollarının bulunması. Ateşli silahların yapılması IV. İngiltere ve Kuzey Avrupa ülkelerin­ de gelişen dinsel nitelikli bir harekettir. A. Bütün bir dünyayı olumlu ve olumsuz yönde etkilemiştir.. Olayların gerçekleşme zamanı sorulmuştur. E seçeneğinde verilen mut­ lak krallıkların kurulmasının.III.Reform. Cevap A 8..ll. Otuzyıl Savaşları ve Mutlak Krallıkların kurul­ ması Osmanlı Devleti'ni etkilemeyen ya da çok az etkileyen bölgesel olaylardır. . Cevap E 9..52 Yeniçağ'da Avrupa 6. D) II. feodal parçalanma egemendi.bölgesel.. Barut yapmanın öğrenilmesi II.III. sonuçlan bakımın­ dan evrenseldir.II. III. Çözüm: Bu s o r u aslında bir k r o n o l o j i s o r u s u d u r .D ve E seçeneklerindeki olaylar ya bölgesel ya da ulusal karekterli iken C'de verilen Coğrafi Keşifler.IV.IV. Merkeziyetçi yönetimlerin güçlenmesi olayların oluş sırası nedir? A) I. B) II.. III.C ve D seçenekleri Reform'un yayılmasında te­ mel etkenlerdir. E) V. Yeni ticaret yollarının bulunması II. Avrupa dışında da d i ğ e r l e r i n d e n daha etkili olmuştur? A) B) C) D) E) Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılması Rönesans Hareketleri Coğrafya Keşifleri Reform Hareketleri Papalıkla. siyasal ve e k o n o m i k açıdan Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n u diğer­ lerinden daha fazla etkilemiştir? A) I.B.... ü ç ü n c ü olarak b u silahlarla d e r e b e y l i k l e r yıkılmış son olarakta merkeziyetçi yönetimler güçlenmiştir. I E) I. A m e r i k a ' n ı n Keşfi.. Osmanlı Devletinin ekonomisini olumsuz etkilemiş. IV C) IV. B u n a bir kanıt o l a r a k R e f o r m Almanya'da yayıldığı sırada mutlak krallık değil.. Otuz yıl Savaşları VI. B) lll.III.B. Fransız İhtilali de siyasal bakımdan olumsuz etkileyen olaylardandır..

Reform 16. 16. Cevap B Çözüm: Kavimler G ö ç ü ' n d e n sonra ortaya çıkan derebeyler kralların mutlak otoritelerini. Avrupa Devletleri genellikle Katolik ya da P r o t e s t a n idiler. Fransız İhtilali'nin en Önemli sonucu ulusal devlet­ lerin kurulmasıdır.C.Reform Hareketleri C) Coğrafya Keşifleri . sınırlayarak sarstılar. Rusya ise O r t o d o k s ' t u . Yeni.D. ÖSS 1986 XVII. Cevap C 1 2 . Bu savaşların nedeni bu devletlerin hakimiyet sahasını genişlet­ mek istemeleridir.sonuç İlişkisi vardır. yüzyılda mutlak krallıklar arasında savaşlara örnek. ÖSS 1988 Skolastik d ü ş ü n c e y i yıkarak yerine pozitif d ü ş ü n c e y i getiren Hümanizma hareket­ l e r i n i n İtalya'da b a ş l a m a s ı n d a .Sömürge İmparator­ luklarının kurulması D) Haçlı Savaşları . y ü z y ı l b a ş l a r ı n d a Ramonof Sülalesi g e ç t i . A. Avrupa'da krallar.yüzyılda Rusya'nın bazı Avrupa devletleriyle ekonomik ve kültürel İlişki kurmasında aşağıdakilerden hangisi en az etkili o l m u ş t u r ? A) B a t ı d a k i g e l i ş m e l e r d e n y a r a r l a n m a y a başlaması B) Açık ve sıcak denizlere ulaşmak istemesi C) Hıristiyanlığın O r t o d o k s m e z h e b i n d e n olması D) Ü l k e d e m e r k e z i bir y ö n e t i m i g e r ç e k leştirmesi E) Avrupa'nın büyük devletleri arasında yer alması Çözüm: Rusya'nın b a ş ı n a 17. ve E seçenekleri ise mutlak otoritenin sınırlanmasıyia doğrudan il­ gili değillerdir. ilk olayın s o n u c u değildir? A) Avrupa'da barutun ateşli silahlarda kul­ lanılması. ÖYS 1987 '. Ramonof s o y u Rusya'yı batılı devlet haline g e t i r m e k için yeni bir politika u y g u l a d ı .Derebeyliğin yıkılması B) Fransız İhtilali .D ve E seçeneklerinde verilen olayların birbirleriyle sebeb . ve Yakınçağı ilgilendiren olaylardır. batıya yakınlaşmasında önemli bir paya sahip değildir. m ü s t a h k e m mevkilerin ve kalelerin Çökertilmesinde etkili olmuştur. Diğer B. mutlak otoritelerini gerçekleştirmek için bu gücü öncelikle aşağıdakilerden hangisine karşı kullan­ mışlardır? A) B) C) D) E) Derebeyliklere Sömürgelerinden direnişçilere İstilacılara Farklı dinden olan toplumlara Komşu devletlere Avrupa Devletleriyle (İsveç ve Lehistan) ilişki k u r m a s ı n d a ö n e m l i bir etken olmamıştır.A k d e n i z limanlarının önem kazanması E) Kavimler G ö ç ü . A. Almanya-Fransa arasındaki savaşlardır.D. Bundan dolayı Rusya'nın bağlı bulunduğu mezhep. A ve C seçenekleri d o ğ r u cevaba en yakın olanlardır. Verilen olaylar Orta. Cevap A . Böylece krallar mutlak otoritelerini yeniden sağlamış oldular. B seçeneğinde verilen ilişki ise d o ğ r u değildir. İtalya'nın a ş a ğ ı d a k i ö z e l l i k l e r i n d e n h a n g i s i en çok etkili o l m u ş t u r ? A) Farklı rejimlerdeki devletlere bölünmüş olması B) Önemli bir ticaret merkezi olması C) Roma ve Hellen kültürlerinin etkilerinin sürmekte olması D) Hıristiyan aleminin dini merkezinin bura­ da bulunması E) Akdenizin ortasında bir yarımada olması i i j ( \ . yüzyılda mey­ dana gelmiştir. Bundan dolayı Reform Fransız İhtilali'nin bir sonucu olamaz.Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılması Çözüm: Bu soru tarih metodu ve kronolojisiyle ilgili bir sorudur. • j i i 11. krallar. ÖSS1986 Yeniçağda barutun ateşli silahlarda kullanıl­ ması. Bundan dolayı hakimiyet sahası ile mutlak otorite farklı şeylerdir.B.10. Aşağıdakiterin hangisinde verilen ikinci olay. Ateşli silahların icadı ve t o p u n geliştirilmesiyle. Bu aileden Çar Petro (1682-1725) nun ö n e m l i çalışmaları o l d u . Fransız İhtilali'de 18. derebeylerin şatolarını yıkarak feodaliteye son verdiler. ve E s e ç e n e k l e r i R u s y a ' n ı n i i 1 3 . yüzyılda.

Yeniçağ başlarında Avrupa'da g ö r ü l e n . Cevap E 16. Matbaanın bulunması. Bu ü ç olay d a h a ç o k R ö n e s a n s ' ı n m e y d a n a gelmesinde etkili olmuştur. III. Bu olayların ekonomik bir sonuçları yoktur. bu malın Avrupa'da pahalıya satılmasına neden oluyordu. A. E seçeneğinde verilen Coğrafi Keşifler ise O s m a n l ı D e v l e t i ile b i r l i k t e V e n e d i k v e Ceneviz'in de olumsuz yönde etkilemesine n e d e n o l d u .D v e E seçenekleri ise Rönesans'ın İtalya'da başla­ masına ortam hazırlamışlardır. İspanya ve Portekiz'in gelir kaynaklarını artırmalarında ve s ö m ü r g e c i birer devlet olmalarında etkili o l m u ş t u r ? A) B) C) D) E) Matbaanın bulunması Barutun kullanılması Rönesans Hareketleri Reform Hareketleri Coğrafya Keşifleri Ortaçağda Hindistan ve Çin'den Avrupa'ya gelen malların çok el değiştirmesi.B. Bu durum. Eski anıt ve eserlerin İncelenerek bunlar­ dan yararlanılması. Fakat soruda en çok etkileyen sorulduğu için bunlar cevap olamazlar. Sömürgecilik yarışı İle matbaa'nın bulunması ve eski eserlerin ince­ lenmesi olayları arasında bir ilişki yoktur. ilk defa edebiyat alanın­ da başladı. B. Cevap C 17. Kavimler G ö ç ü ve Ulusçuluk akımları Yeniçağ'da olmadıkları için cevap olamazlar. II. ÖYS 1988 Aşağıdakilerden hangisi Coğrafya Keşif lerini başlatan n e d e n l e r d e n biridir? A) İspanya ve Portekiz'in geniş s ö m ü r g e İmparatorlukları kurmaları B) Atlas Okyanusu kıyılarındaki bazı liman şehirlerinin önem kazanması C) Yeni İpek ve Baharat yollarının aranması D) Avrupa'da düşünce hayatında değişiklik­ ler görülmesi E) Doğu-Batı ülkeleri arasında siyasi ilişki­ lerin başlaması I. Coğrafya Keşifleri. B u n a karşılık İ s p a n y a v e Portekiz sömürgeci olmaya başladılar. Cevap C Çözüm: Yeniçağda Avrupa Seçeneklerde görülen olayların bütünü Yeniçağ başlarında meydana gelmiştir. Coğrafya Keşifleri denildiği zaman hemen aklımıza gelen şey yeni yolların (İpek ve Baharat) aranmasıdır. ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisinde. 1 4 . Eski Yunan ve Roma antik eser­ lerinin incelenmesi sonucu o eserlerden et­ kilenen ve onlar gibi yaşamaya çalışan çok sayıda düşünür yetişti.Yeniçağ başlarında A v r u p a l ı l a r ı aşağıdakilerden hangisine yöneltmiştir? A) Asya ülkeleri ile doğrudan ticaret yapma yollarını aramaya B) Asya'dan Avrupa'ya göçleri engellemeye C) Asya ülkeleri ile siyasi ilişkileri başlatmaya D) Temel ihtiyaç maddelerini değiştirmeye E) Tüketim mallarının dağıtımını sınırlandır­ maya .54 Çözüm: İtalya'da Rönesans. A. Oluşan ortam Rönesans'ın İtalya'da b a ş l a m a s ı n d a e t k i l i o l d u . A. Hümanist hareketi başlatan düşünürler pozitif düşünceyi yay­ dılar. Çeldirici seçenek yok g i b i . Aynı zamanda öğretici bir özellik taşıyor. gelişmelerin üçü de etkili olmuştur? A) B) C) D) E) Pusulanın bulunması Kavimler Göçü Rönesans Hareketleri Sömürgecilik yarışı Ulusçuluk akımları Çözüm: Çözüm: G ö r d ü ğ ü n ü z gibi çok kolay bir soru.B. kültürel ve siyasi gelişmelere neden olmuştur. D ve E seçenekleri ise Coğrafi Keşifler­ in sonucunu oluşturmaktadır.C ve D seçenekleri. ÖSS 1990 Yeniçağda g ö r ü l e n aşağıdaki gelişmeler­ d e n hangisi. Cevap C Pusulanın b u l u n m a s ı . ÖSS 1992 1 5 .

Cevap C yenerek bunlarol muştur? 18. Y e n i ç a ğ ülen. kültürel ve siyasi ^ur. Ceneviz ve Osmanlı Devleti yeni î'den Avrupa'ya irmesi. aşağıdaki devletlerden hangisinin ekonomi sini olumsuz yönde etkilemiştir? A) Osmanlı Devleti B) İhşitoğulları Devleti C) Büyük Selçuklu Devleti D) Altınordu Devleti E) Tulunoğulları Devleti Çözüm: Ticaret yolları genellikle Venedik.Çünkü d o ğ u n u n mallarının Avrupa'ya kadar gelişi sırasında birçok el değiştirmesi y ü z ü n d e n çok pahalıya mal o l u y o r d u . Cevap A isinde. ÖYS 1992 Haçlı S e f e r l e r i v e C o ğ r a f y a K e ş i f l e r i ' n i n başlamasında ortak etken aşağıdakilerden hangisidir? A) Gemicilikte yeni buluşların yapılması B) Kutsal şehir K u d ü s ' ü n Müslümanların elinde olması C) Avrupalıların Doğu'nun zenginliklerinden yararlanmak istemesi D) Şövalyelerin macera peşinde koşması E) Türklerin Avrupa'ya geçmesinin önlenme­ ye çalışılması Çözüm: O r t a ç a ğ ile Yeniçağın iki ö n e m l i olayının ortak nedeni sorulmuş. ' Cevap E Avrupalılar Haçlı Seferleriyle İpek ve Baharat Yollarının kontrolünü ele geçiremeyince bun­ dan sonra devamlı olarak bu yollara sahip olmaya yönelik bir politika izlediler. Cevap C ı/imler Göçü ve da olmadıkları irgecilik yarışı ile [i eserlerin inceilişki yoktur. bu malın n oluyordu. D ve E seçenekleri cevap olamazlar. ia Avrupalıları ineltm iştir? an ticaret yapma £i engellemeye lileri başlatmaya (değiştirmeye imi sınırlandır- . sonuçta Coğrafya Keşifleri başlamıştır. Bu olayların tur. Skolastik d ü ş ü n c e y e r i n e akıl.(eniçağ'da Avrupa Yeniçağ'da Avrupa 55 Çözüm: Havların b ü t ü n ü na gelmiştir. B. Bu d u r u m A v r u p a l ı l a r ı A s y a ü l k e l e r i ile d o ğ r u d a n ticarete yöneltmiş. Avrupa'yı etkisi altına alan Katolik Kilisesi özgür düşüncenin yayılması İle eski otoritesini kaybetmeye başladı. Batılılar'ın Uzak Doğu'dan Avrupa'ya ulaşan yollara yeni alternatifler bulmalarıyla İpek ve Baharat yolu el değiştirdi. B seçeneği Kudüs'ün Müslü­ manların elinde bulunması Haçlı Seferleri için önemli bir nedendi. R ö n e s a n s bilimsel bir hareket o l d u ğ u için sosyal sınıflarla bir ilgisi yoktur. ilk olarak İtalya'da başlayan ede­ biyat. güzel sanatlar ve mimaride g ö r ü l e n büyük bir yenilik ve g e l i ş m e h a r e k e t i d i r . ÖYS 1993 Baharat ve İpeği Uzak Doğu'dan Avrupa'ya taşımada kullanılan yolların değişmesi. Bu ıs'ın meydana 2 0 . D ve E s e ç e n e k l e r i g ö r ü l d ü ğ ü g i b i eksik ve yanlış y o r u m l a r i ç e r d i k l e r i n d e n cevap olamazlar. jtğrafi Keşifler ise ikte V e n e d i k ve ^ıde etkilemesine }ilık İspanya ve ^başladılar. ÖSS 1992 Avrupa'da R ö n e s a n s hareketleriyle özgür düşüncenin yayılması ve b i l i m s e l araştır­ maların yapılması. E s e ç e n e ğ i ise T ü r k l e r i n A v r u p a ' y a geçişi Haçlı Seferleri'nden sonra olduğu için b u n u n l a d a ilgisi y o k t u r . B u n u n d a Coğrafi Keşiflerle ilgisi yok. Ceneviz ve Müslümanların elinde bulunuyordu. B. Kralların yetkisi nin artması da topun kullanılmasıyla ilgili ol­ duğundan A. aşağıdakilerin hangisin de etkili olmuştur? A) Toplumlarda sınıfların oluşması B) Şehir devletlerinin zenginleşmesi C) Katolik Kilisesi'ne olan bağlılığın sarsıl­ ması D) Hıristiyanlıkta ilk mezheblerin ortaya çık­ ması E) Krallıkların yetkisinin giderek artması Çözüm: Cevap C Rönesans. G ö r ü l d ü ğ ü g i b i sadece doğunun zenginliğinden yararlanma bu İki olayın ortak nedenidir. Şehir devletleri ilk çağda bulunduğu için bunun da Rönesans' la ilgisi yoktur. Önceki soruları hatır­ larsanız A v r u p a ' n ı n g ü n ü m ü z e kadar en büyük olayının ekonomik kaynaklı olduğunu g ö r ü r s ü n ü z . Yapılan b ü t ü n savaşların temelinde gelir kaynaklarını artırma düşün cesi vardır. C. Böylece Venedik. A seçeneği Yeniçağ'da önemli bir gelişme o l d u ğ u n d a n Haçlı Seferleri ile ilgisi yoktur. d e n e y ve gözlem yani pozitif düşünceyi gerçekleştire­ rek kilise v e ç e v r e s i n e k a r ş ı b i r c e p h e almıştır. D seçeneği Şövalyeler d ö n e m i t o p u n kulanılmasıyla sona ermiş dolayısıyla bununda Keşiflerle bir ilgisi yok­ t u r . İlk mezheplerde Ortaçağ'ın başlarında ortaya çıkmıştır. 1 9 . Türkler'in Mısır ve İstanbul'u atmalarından sonra yollar tamamen Türkler'in kontrolüne girdi.

g e l i ş e n e k o n o m i k hayatı elinde tutan bujuvalar bütün vergi y ü k ü n ü taşırlar ama yönetime katılamazlardı. Oysa. İhşitler (935-969) Selçuklular (1040-1157) Altınordu (1241-1502)ve Tulunoğulları (868905). Avrupa'da Özellikle A l m a n y a ' d a i n a n ç ö z g ü r l ü ğ ü Otuzyıl Savaşlan'ndan sonra 1648 Vvestfatya barışıy­ la tam olarak sağlanmıştır. Bu d u r u m aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtı olamaz? A) Din savaşlarının devam ettiğinin B) Prenslerin siyasi üstünlüklerinin olduğu­ nun C) Hıristiyanlığın mezheplere ayrıldığının D) İnanç özgürlüğünün benimsendiğinin E) Savaşan tarafların anlaştığının Çözüm: 1555 yılında yapılan Ogsburg Barışıyla halk prenslerin kabul ettiği mezhebe girebilecek­ lerdir. burjuvalar ve köylülerden oluşurdu.B. Laiklik o l m a d ı ğ ı n d a n . Cevap A j Çözüm: Yeniçağ'da Avrupa 2 1 . prenslerin kabul ettiği mezhebe girmek zorunda bırakılmıştır. Ortaçağ'ın başlarında. Ç ü n k ü s o r u d a verilen olaylar Yeniçağ başlarında meydana gelmiştir. Cevap A 2 3 . Cevap A Fransa'da halk sınıflara ayrılmıştı. ÖSS 1995 Yeniçağ başlarında Fransa'da soylular ve papazlar devleti yönetirler ama vergi bile ver­ mezlerdi. Sınıflar soylular.C ve E seçenekleri Ogsburg Barışı'nın getirdiği bir d u r u m d u r . Avrupa'yı ekono­ mik y ö n d e n c a n l a n d ı r m ı ş . rahipler. burjuvalar ise vergi verdikleri halde devleti yönetme hakkından mahrum kalıyorlardı. Keşifler. Özgürlük yoktur.C. ÖYS 1994 Coğrafya keşifleri Rönesans Hareketleri Reform Hareketleri Aşağıdakilerden hangisi bu üç gelişmenin sonuçlarından b i r i d i r ? A) Sosyal yapının ve düşüncenin değişmesi B) Derebeylik rejimine geçilmesi C) Şehir devletlerinin kurulması D) Tek tanrılı dini inanışların ortaya çıkması E) Kavimler göçünün başlaması Çözüm: Coğrafi Keşifler. R ö n e s a n s v e Reform ise gelişmeyi engelleyici faktörleri ortadan kaldırarak Avrupa'nın sosyal yapısını değiştirmiştir. inanç özgürlüğü de y o k t u r . ÖYS 1995 Almanya'da Protestanlar!a Katoliklerin müca­ delesi s o n u n d a yapılan O g s b u r g Barışıyla halk. Bundan dolayı cevap olamazlar.D ve E seçeneklerini incelediğinizde s o r u d a verilen a ç ı k l a m a l a r l a bir ilgisinin olmadığını görmekteyiz. P r e n s k a b u l e t m i y o r s a başka mezhebe girmek mümkün değildir. A. Soruda da belirtildiği gibi soylular ve d i n adamları devleti yönettikleri halde vergi vermiyor. Bu da gösteriyorki Fransa'da sınıflar farklı haklara sahip idiler. gibi Türk. şehir devletleri İlkçağ'da tek tan­ rılı dinler O r t a ç a ğ ' d a . Dolayısıyla Laiklik tam hakim değildir.İslam devletleri zaten ipek ve Baharat yollarının el değiştirmesi sırasında tarih sahnesinden çoktan çekilmişlerdi. Rönesans ve Reform birbiri­ ni takip eden ve bugünkü Avrupa'nın ekonomik ve sosyal şekillenmesini sağlayan üç önemli olaydır.56 yollardan olumsuz yönde etkilendiler. Fransa'daki bu d u r u m aşağıdakilerden hangisininin bir g ö s t e r g e s i d i r ? A) Sınıfların farklı haklara sahip olmasının B) Devlet yapısının ekonomik yönden güçlü olmasının C) Halkın. Derebeylik. Kavimler G ö ç ü ' d e Ortaçağ başlarında olduğundan cevap ola­ mazlar. gelir düzeyine göre vergilendirilmeşinin D) Siyasi yapının güçlü bir merkeziyetçiliğe dayanmasının E) M i l l i b i r d e v l e t a n l a y ı ş ı n ı n e g e m e n olmasının j i | . B. Cevap D 2 2 .

OYS SORULARI ANALİZİ YILLAI Û G ÖSS ÖYS Toplam ÖSS-1981 "Osmanlı tarihinde II. . Reform amacıyla sadrazamlığa getirilen Köprülü Mehmet Paşanın bu istek­ l e r i n d e n O'nun nasıl bir amaç g ü t t ü ğ ü anlaşılmaktadır? A) Yeni bir bağımsız devlet kurmak B) Halk iradesine dayanan bir hükümet kur­ mak C) İstediklerini yapabileceği bir ortam hazır­ lamak D) Yakınlarına devlet kapısında iş sağlamak E) Saltanatı eline geçirmek 240 326 566 16 1981 . Abdülhamit dönemine kadar geçen süre içinde nasıl bir d e ğ i ş m e o l d u ğ u söylenebilir? A) Yenilik taraflarının güçlendiği B) Padişahların devleti İyi yönetemedikleri C) Halkın. Osman ve Eli.5 % 3. savunması alındıktan sonra karar verilecektir. BOLÜM 11 1981 -1995 ÖSS . devlet işlerine karışmayacaktır. I I . İli. Yenilik taraflarının güçlenmesi devletin i ç i n d e b u l u n d u ğ u kritik şartların etkisiyle oluşmuştur.067 % 2. Devlet memurluklarına kendi İstediği kişi­ leri atayacaktır. ÖYS-1982 Köprülü Mehmet Paşa sadrazamlığa getirilirken Saraydan şunları istemiştir. Abdülaziz ve II. I. düzeni korumaya çalıştığı D) Osmanlı Devleti'nin Avrupa'dan etkilen­ mediği E) Padişahların anayasal düzeni benimse­ dikleri Çözüm: Osmanlı Devleti'nde değişik zamanlarda bazı padişahlar yenilik yapacakları ve yaptık­ ları i ç i n h e m t a h t t a n i n d i r i l m i ş h e m d e Öldürülmüşlerdir.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . Cevap A Toplam Okan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru sau sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 1 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 1 1 2 2 1 - 1 2 1 2 3 - 1 - 1 1 6 1 1 1 1 10 1 1 2." Yalnız b u b i l g i l e r e d a y a n a r a k . Kendi hakkında bir şikayet o l d u ğ u n d a .DURAKLAMA DÖNEMI 1.826 oranındadır. Saray. II. Abdülhamit ise d e v l e t d ü z e n i n d e y a p ı l m a k İ s t e n e n değişikliklere karşı oldukları için tahtlarından indirilmişlerdir. D e v l e t i ş l e r i y l e i l g i l i o l a r a k S a r a y a sunulan herşey kabul edilecektir. devlet düzeninde bazı değişiklikler yapmaya çalıştıkları için. zamanla yenilik taraftarlarının güçlenmesiyle değişme­ ye başlamıştır. Diğer seçenekler ise yanlış v e e k s i k y o r u m l a r i ç e r d i k l e r i n d e n cevap olamazlar. Bu kötü anlayış. O s m a n döneminden II. D u r a k l a m a Dönemi k o n u s u n d a n çıkan s o r u yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda %2. IV. Selim.

İlk ıslahat düşünce­ si 17. III. III.yüzyılda başarısız o l m a l a r ı merkezi otoritenin bozulması sonucunu doğurdu. Padişahların çoğu başarısız olmuştur. Bu d ö n e m ­ lerde olayların tarihi etkilemesi yerine bu şahıslar olayları etkilemişlerdir. C. buna karşılık olarak saraydan bazı isteklerde bulunmuştur. 1564-1579 yıllarına Sokullu. devlet y ö n e t i m i n d e en uzun kalanlara göre adlandırılmıştır. Cevap B . M u r a t v e K ö p r ü l ü l e r i n yaptıkları yeniliklerin özelliği değildir? A) Kuvvete ve şiddete başvurma B) Orduyu disiplin altına alma C) Eyaletlerdeki güvenliği sağlama D) Avrupa'daki gelişmelerden yararlanma E) Yönetime canlılık getirme Çözüm: IV. 1520-1566 yıllarına Kanuni. Bu d u r u m ülke içinde bazılarının fırsatları d e ğ e r l e n d i r e r e k isyan e t m e l e r i n e n e d e n oldu. Bu dönemde rüşvet ve İltimas yaygınlaşmış. II. Özellikle Padişahların 17. ÖSS-1985 Duraklama Dönemi XVII. 1656-1691 yıllarına Köprülüler dönemi denmiştir. Sokullu. Cevap B 3. bu sorunların XVII.C D ve E seçenekleri İse 19. Devlet dairelerinde rüşvet ve haksızlık yaygınlaşmıştır.yüzyılda d o ğ d u ğ u n d a n dolayı hedef olarak hep bir önceki yüzyılın şartlarına ulaş­ mak arzusu vardı. Mehmet'ten bazı isteklerde bulunmuştur. Osmanlı Devleti'nin b u n a l ı m l ı bir d ö n e m i n d e g ö r e v e g e l m i ş . D seçeneğinde verilen yakın­ larına iş bulmadan ziyade tanıdıklarına görev vermeyi amaçlamıştır. A seçeneği B seçeneğinin bir sonucudur. ve E s e ç e n e k l e r i e k s i k ve i l g i s i z y o r u m l a r içerdiğinden cevap olamazlar. D) Birbirine b e n z e y e n p a d i ş a h isimlerinin karıştırılmaması önemli sayılmıştır.yüzyılda devletin içinde bulunduğu sorunlara çözüm getirmek için ıslahat yapmışlardır. Aşağıdakilerden hangisi. Bundan dolayı cevap olamaz. Kısa bir zaman içinde hem merkezde h e m d e t a ş r a d a isyanlar y a y g ı n l a ş m a y a başladı. Cevap C 4. II. B u d u r u m l a r a bakarak Osmanlı t a r i h i n d e k i d ö n e m l e r i n adlandırılmasında nasıl bir y o l izlendiği söylenebilir? A) D ö n e m l e r i n Önemli olayları göz ö n ü n e alınmıştır B) O yıllarda tarihin akışında rol o y n a y a n kişilere bakılmıştır C) Dönemler. Köprülüler ve Fatih gibi kişiler yaşadıkları d ö n e m d e tarihin akışında önemli rol oynamışlardır.yüzyılda ortaya çıkan gelişmeler o l d u ğ u n d a n cevap olamazlar. I. ÖYS . yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda.1 9 8 5 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . Çözüm: Yavuz. Köprülü. isyanlar artmış bundan dolayı göreve g e l e n l e r d e başarılı olamamışlardı. ÖSS . E) En yaşlı devlet adamının ismi esas alın­ mıştır. Durum her geçen gün kötüleşmeye başladı. A.58 Çözüm: Köprülü Mehmet Paşa. Kanuni.1 9 8 4 Osmanlı İmparatorluğu'nda I. Bundan dolayı Köprülü istediklerini yapabile­ ceği bir ortam hazırlamak İçin IV. 5. y ü z y ı l d a o r t a y a ç ı k a n b i r s o n u c u olarak kabul edilebilir? A) Islahat hareketlerinin hızlanması B) İç ayaklanmaların artması C) Anayasal yönetime geçilmesi D) Yeni ekonomik önlemler alınması E) Batı ile diplomatik İlişkiler kurulması Çözüm: S o r u d a verilen bu üç ö n e m l i o l u m s u z l u k hem devlet hem de t o p l u m s a l hayatı etkilemeye başladı. IV. Uzun süren ve başarısızlıkla sonuçlanan savaşlara girilmiştir. A.B ve E s e ç e n e k l e r i O s m a n l ı Devleti'nin dağılma d ö n e m i n d e ortaya çıkan gelişme­ lerdir.Murat ve Köprülüler 17. D. IV. 1512-1520 yıllarına Yavuz.

Cevap E 7. ÖSS-1987 Osmanlı ülkesinde bozulan düzeni kuvvete dayanarak t e k r a r k u r m a y a ç a l ı ş m ı ş o l a n devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir? A) III. I I I .B. ÖSS-1988 Aşağıdakilerden hangisi. Bu yapı devletin eski g ü c ü n ü n azda olsa zayıflamasıyla birlikte aleyhine bozulmaya başladı. 59 ÖYS-1987 Osmanlı İmparatorlğu'nun yapmış o l d u ğ u antlaşmalardan bazıları şunlardır: I. Osmanlı Devleti fetihlerin de etkisiyle çok değişik ulus ve din­ l e r d e n o l u ş a n k a r m a ş ı k v e k o m l e k s bir y a p ı y a s a h i p o l d u . M a h m u t v e A b d ü l m e c i t ise 19. Osmanlı Devleti'nin batıya ilerlemesi Avusturya ile d o ğ u y a iler­ lemesi ise İran ile devamlı şekilde sorun doğurmuştur.yüzyılda yaşamış iki devlet adamını görürüz: IV. P a s a r o f ç a 1718 v e Belgrat Antlaşması da 1739'da Avusturya ile yapılmıştır. D ve E seçenekleri duraklamaya n e d e n o l a n dış n e d e n l e r i o l u ş t u r u r k e n A seçeneği ise bir iç nedendir. Seçeneklere bakıldığı z a m a n 17. S e l i m .1 9 8 6 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinin. bir­ likte karşı koyması E) İmparatorluğun doğal sınırlara ulaşması E) IV. dinsel etkinin ağırlığını artır­ ması Çözüm: 17. Bu farklı yapı­ daki topluluğu uzun bir süre memnun etmek mümkün değildi. yüzyılda başladığından D seçeneği 17.Murat'tır. yüzyıllarda Osmanlı devleti en çok İran. Murat ve Genç Osman Yeniçeri Ocağını kaldırma teşebbüsü sonucu öldürüldüğünden.yüzyılın bir özelliği değildir. yüzyılda Osmanlı ülkesinde idari.yüzyılda başlar. Cevap A .yüzyıiın devlet adamlarıdır.askeri ve mali bozukluklar A. Pasarofça Antlaşması III. Bu d ö n e m d e hiçbir zaman devletin batının gerisinde kaldığı şeklinde bir anlayış ortaya çıkmadı. İdari. C ve E seçenekleri devlete eski can­ lılığı getirmek için başvurulan yöntemlerdi. Zitvatorok Antlaşması II. 17 ve 18. B. Belgrat antlaşması Bu antlaşmalar aşağıdaki devletlerden hangisiyle yapılmıştır? A) İran B) Rusya C) Avusturya E) Hollanda A. Mahmut D) Genç Osman D) İngiltere Çözüm: Z i t v a t o r u k 1 6 0 6 ' d a . Cevap D 6. Cevap C 9.C. Selim C) Abdülmecit B) II. ÖYS . askeri ve mali bozuklukların ortaya çıkmasıyla d o ğ r u d a n bir ilgisi yoktur? A) Ülkede iç isyanların çıkması B) Gelir kaynaklarının giderek azalması C) Yetkisiz kişilerin devlet işlerine karışması D) Yeniçerilerin yönetimde etkili hale gelmesi E) Yönetimde. Murat Çözüm: Osmanlı Devletİ'nde bozulan düzenin tekrar kurulmaya çalışılması 17. nedenlerden biridir? A) Ülkede. Dinsel etki 17.yüzyıl Osmanlı Devletİ'nde duraklamanın bütün boyutlarıyla hissedildiği bir dönemdir. Osmanlı İmparat o r l u ğ u ' n u n d u r a k l a m a s ı n a y o l a ç a n ic.yüzyılda Hilafetin Osmanlılara geçmesiyle meydana gelmiş bir olaydır. ve D seçeneklerinin bir sonucudur. E seçeneğinde verilen dinsel etkinin ağırlığını artırması olayı 16. yüzyıldan itibaren zaman zaman yönetimdeki etkinliğini yitirmeye başlamıştır. Avrupa'daki gelişmelerden yarar­ lanma ilk olarak 18.Duraklama Dönemi 8. çeşitli milletlerden ve dinlerden kişiler bulunması B) Yeni ticaret yollarının keşfi C) Avrupa'nın bilim ve teknikte ilerlemesi D) Avrupa Hıristİyanları'nın Osmanlılara. Cevap E Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i ' n i n d u r a k l a m a s ı n d a iki ö n e m l i n e d e n vardır: İ ç n e d e n l e r v e dış nedenler. kuvvete dayanarak bozulan düzeni tekrar k u r m a k isteyen devlet adamı IV. Rusya ve Avusturya ile ilişkide b u l u n m u ş t u r . XVII. I I .

B seçeneği 19. Cevap A [ ÖSS-1992 D u r a k l a m a d ö n e m i n d e . A. IV.Ttm ar sisteminin bozulmasıyla da hem vergiler hem de üretim düşmüş bu da ekonomik yapıyı etkilemiştir.bu İki durumun da önemli birer rolü vardır? A) Ülke ekonomisinin bozulması B) Eğitime önem verilmesi C) Dış ülkelerle diplomatik ilişkiler kurulması D) Toprağın. Bu amaçla devlet otoritesinin kuvvetlendirilmesi gerekirdi. D s e ç e n e ğ i d e 2 0 . ayrıca. D ve E seçeneği ise Genç Osman tarafından yapılmak istenmiştir.soruların aynısıdır. A seçeneği Tarhuncu Ahmet Paşa tarafından. yüzyılda meydana geldiğinden cevap olamazlar.IV. ÖYS .17. Kuyucu Murat. yüzyılda Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n u n bütçe açığını kapatmak için Tarhuncu A h m e t Paşa a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i yapmıştır? A) Saray masraflarını kısmıştır B) Ayarı düşük paralan ortadan kaldırmıştır C) Ulufeleri kısmıştır D) Lüks inşaatları durdurmuştur E) Dışarıdan borç para almıştır Çözüm: Tarhuncu Ahmet Paşa 1652 yılında göreve getirildikten sonra ilk olarak devletin gelir ve giderlerini ortaya koydu. y ü z y ı l d a . yüzyılda Kuyucu Murat Paşa. Yapılan savaşlar her yönüyle halkı zor durumda bıraktı. Tarhuncu büyük bir cesaretle saray masraflarını kıstı ve kendi adıyla anılan Tarhuncu bütçesini hazırladı. Diğer seçeneklerde buna yakın bir bilgi yoktur. Cevap A ' i j . Cevap B 1 j | 13.1988 XVII. aşağıdaki olaylardan hangisinin nedenleri olarak kabul edilmek­ tedir? A) Kabakçı Mustafa isyanı'nın başlaması B) Celali İsyanlarının genişlemesi C) Kavalalı M e h m e t Ali Paşa'nın ayaklan­ ması D) 31 Mart Olayı'nın başlaması E) Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması Çözüm: Osmanlı Devleti'nin A v u s t u r y a ve İran ile yaptığı savaşların en önemlisi 17. Bu iki devlete karşı yapılan s a v a ş l a r ı n u z a m a s ı b e r a b e r i n d e bazı sıkınıtılar da getirdi. B u n d a n dolayı yapılacak tek şey olan saray masraflarını ve Valide Sultanın istekleri­ ni sınırlamaktı. Barışı. ÖYS-1991 Osmanlı Devleti'nde Avusturya ve İran ile yaptığı savaşların uzaması ve halktan yeni vergiler alması. tımar s i s t e m i n i n bozulmasıyla da k ö y l ü t o p r a ğ ı n ı b ı r a k a r a k ş e h i r l e r e göç etmek zorunda kalmıştır. Cevap C 12. Vergilerin artırılması bu durumu iyice körükledi. huzuru ve emniyeti bozanlara karşı devlet acımasız olmuştur. elde edilen gelire göre gruplara ayrılması E) El sanatlarında gelişme olması Çözüm: Yeniçeri Ocağı'nın sayısı usulsüzlükler sonu­ cu artınca devletten maaş alan asker sayısı artmış bu da doğrudan devletin mali yapısını olumsuz yönde etkile m işti r. Aşağıdakilerin hangisinde. Seçeneklere baktığımızda sadece A seçeneği e k o n o m i ile ilgilidir.1 9 8 8 XVII. devlet o t o r i ­ tesini yeniden k u r m a k amacıyla izledikleri ortak yol aşağıda kilerden hangisidir? A) Maliyeyi düzeltmeye çalışma B) Kanun ve nizamları değiştirme C) İ s y a n l a r ı . a s k e r l i k l e ilgisi olmayanların Yeniçeri Ocağı'na alınmasıyla devletten maaş alan yeniçeri sayısı artmış. Murat ve Köprülü Mehmet Paşa gibi devlet adamları isyanları korku ve şid­ det y o l u y l a bastırmayı esas politika k a b u l etmişlerdir. Ö Y S . yüzyılda ortaya çıkmış. yüzyılda yapılanlarıdır.ÖÜ Duraklama Dönemi 10. Murat ve Köprülü Mehmet Paşa'nın. 1 1 .yüzyılda devlet adamlarının en önemli amacı devletin eski gücüne yeniden kazandırılması idi. bun­ dan yararlanan Celaliler Anadolu genelinde isyanlarını genişlettiler. k o r k u t m a ve ş i d d e t y o l u y l a Önlemeye çalışma Uf Yeniçeri Ocağını kaldırmayı deneme E) Saraydaki kadınların etkinliğini engelleme Çözüm: 5 ve 7.C ve E seçenekleri 19. Ortaya çıkan tablo masrafların gelirden fazla o l d u ğ u şeklinde idi.

f a k a t başarılı o l m a d ı . Cevap D 15.1 9 9 5 Çözüm: Soruda çok açık belirtildiği gibi 16.yüzyılın sonlarına doğru yapıldığı için bu olayın sonucu olamaz. Ö Y S . Kapitülasyonların genişletilmesi 1578'de. Tımar s i s t e m i n i n bozulması ile tarımsal üretimde buna bağlı olarak azalmıştır. B.Viyana Kuşatması ise 17. Bundan dolayı cevap olamazlar. Buradan şöyle bir sonuca varılabilir. i . toplumun bazı kes­ imlerince desteklenmediğinin E) Bilime önem verildiği halde sanata önem verilmediğinin i Macarlar'ın yardım istemesi üzerine M e r z i f o n l u Kara M u s t a f a Paşa O s m a n l ı D e v l e t i ' n i eski g ü c ü n e k a v u ş t u r m a k için Avusturya'ya karşı zafer kazanmak amacıyla V i y a n a ' y ı k u ş a t t ı .C. Aşağıdakilerden h a n g i s i b u k u ş a t m a n ı n sonuçlarından biri değildir? A) Sadrazamlık makamında değişiklik yapıl­ ması B) Podolya'nın elden çıkması C) Celali isyanlarının başlaması D) Kutsal İttİfak'ın kurulması E) Rusya'nın Karadeniz'de üs kazanması . M e r z i f o n l u g ö r e v d e n alınmış. dışarıdan borç para alınması 1854'de. ÖSS . Cevap C 16.yüzyılda yaşayan Osmanlı astronomi bil­ ginlerinden Takiyyüddin Mehmet. ve E seçenekleri ise eksik ya da ilgi­ siz bir yorum içermektedirler. Görüldüğü gibi tarihsel olarakta sorunun cevabı D seçeneğidir. Cevap D Aşağıd akil e r d e n h a n g i s i . yüzyılda O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u n d a tarımsal üre­ t i m i n azalmasına yol açmıştır? A) Kapitülasyonların genişletilmesi B) Dışarıdan borç para alması C) Düyun-u Umumiye'nin kurulması D) Tımar sisteminin bozulması E) Nüfusun artması Çözüm: Osmanlı Devleti'nde tarımın temeli tımar sis­ t e m i n e d a y a n m a k t a d ı r . Bu durum Osmanlı Devleti'nde aşağıda kilerden hagisinin bir g ö s t e r g e s i d i r ? A) Ç e ş i t l i a l a n l a r d a b i l i m s e l ç a l ı ş m a l a r yapıldığının BJToplumda bilim adamlarına büyük hayranlık duyulduğunun C) Bilimsel a l a n l a r d a ö n e m l i b u l u ş l a r yapıldığının D) Bilimsel çalışmanın. C s e ç e n e ğ i n d e g ö r ü l e n C e l a l i İsyanları 17. Osmanlı Devlet'inde bilim­ sel çalışmalara t o p l u m u n bazı k e s i m l e r i destek verirken bazı kesimleri de destek ver­ memiştir. yüzyılda bilimsel çalışmalara Osmanlı hükümeti izinverdiği halde ş e y h ü l i s l a m dini b a h a n e ederek akla ve bilime karşı çıkmış ve önemli çalışmalara son verilmiştir.ancak bu rasathane zamanın şeyhülislamının isteği üzerine yıktırılmıştır. Karadeniz'de üs kurmuştur. Kuşatmanın başarısızlığa uğramasıyla birlik­ t e A v r u p a ' d a K u t s a l İttifak k u r u l m u ş . XVII.yüzyılın başlarında meydana gelmiş bir olay o l d u ğ u n d a n . Duyun-u U m u m i y e ' n i n kurulması 1881'de olmuştur. II. ÖYS-1994 Osmanlılar Viyana'yı 1683 yılında ikinci kez kuşatmışlar ancak alamamışlardır.1 9 9 3 XVI.Duraklama Dönemi Çözüm: 67 14. A. hükümet­ ten aldığı izinle T o p h a n e ' d e yeni bir rasathane kurulmasını sağlamış. Podolya k a y b e d i l m i ş ve d a h a da Önemlisi Rusya.

1995 ÖSS .Boğdan ve Baserabya halkına din ve mezhep özgürlüğü verilmesi 240 4 326 566 1981 . Osmanlı uyruğunda olan Orto­ doksların haklarını koruma yetkisinin veril m esi C) Ruslar'ın gerekli gördükleri yerlerde kon­ solosluk açabilmeleri D) Rus H ı r i s t i y a n l a r ı n ı n k u t s a l y e r l e r i serbestçe ziyaret etmeleri E) Eflak. sorunlar çoğalmış. Cevap C ÖSS ÖYS Toplam 5 _l >~ Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1CR/M . ÖYS .harcamaların yönünü değiştir­ mesi C) Toprak kaybının.666 : % 3.1981 Osmanlı İmparatorluğumun Gerileme Devri'ndeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında. yeni önlemler gerektirmesi B) Savaşların.B.D ve E seçeneklerinin meydana gelen olum­ suzlukların sonucu olduğunu görüyoruz. İç h e s a p l a ş m a l a r a y o l açması Çözüm: II. V i y a n a kuşatmasının başarısızlıkla sonuçlanması üzerine yapılan Karlofça (1699) ve İstanbul (1700) Antlaşmasıyla ilk kez büyük toprak kayıplarına uğranılmış ve devlet böylece eski gücünü her geçen gün yitiriyordu. Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n u n egemenlik haklarını b e l i r g i n b i r b i ç i m d e z e d e l e y i c i niteliktedir? A) Rus t i c a r e t f i l o s u n a K a r a d e n i z ve Akdeniz'de ticaret yapma hakkı tanınması B) Ruslara. ÖYS . Doğal olarak devletin birim­ lerinde. 1 8 .987 : % 3. merkezi otoriteyi güçlendirmesi D) Değişmelerin.1982 1774 K ü ç ü k K a y n a r c a A n t l a ş m a s ı nın aşağıda verilen hükümlerinden hangisi. aşağıda­ ki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli olamaz? A) Gerilemenin.1995 yılları a r a s ı n d a . .003 oranındadır. Seçenekleri eleme yoluyla incelersek A.ÖYS SORULARI ANALİZİ 1 .yeni gereksinimler doğur­ ması E) Y e n i l g i l e r i n .18L Y Ü Z Y ı L O L A Y L A R ı V E I S L A H A T L A R B Ö L Ü M H 1981 . Y ü z y ı l Siyasi Olayları ve Islahatlar konusundan çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda : % 1. C seçeneğinde verilen merkezi otoritenin güçlenmesi ise yanlıştır. 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 - 17 18 17 15 16 16 25 25 1 1 1 1 - 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 2 1 - 1 - 1 1 2 - 1 2 2 1 1 1 - 25 25 25 25 25 26 26 2 1 1 1 1 17 2 1 - 1 - 1 1 13 2. yeni düzenleme­ lerle birlekte çekişmeler başlamıştır.

O s m a n l ı Devleti'nin ilk kez batıdan etkilenmesiyle birlikte yabancı ülkelerde elçi­ likler kurmayı ve oradaki gelişmeleri takip etmeyi hedeflemişlerdir. ÖYS-1984 Osmanlı Devleti uzun yıllar yabancı ülkelerde sürekli elçilikler kurmayı gerekli görmemiştir.C. b a t ı s ı n d a k i ü l k e l e r l e ç a t ı ş m a halindedir. ÖYS . IV. B u r a d a İsveç v e Lehistan'la mücadeleye girdi.. Fakat ilk toprak kaybı ve büyük askeri yenilgiler bu anlayışın değişmesinde etkili o l d u . batısındaki ülkelerle çatışma halindedir" şeklinde bir yargıya ulaşılabilir. Şarl.İşte Rusya 1774 K . Osmanlı Ortodoksları İstanbul'da yaşayacaklar a m a Rus Çarına bağlı olacaklardı. Fakat soruda en az etkili olan sorul­ duğu İçin E cevaptır. E seçeneği de aslında etkili bir olaydır.D ve E seçenekleri batılılaşmada daha büyük ilerlemelerin sağlandığı önemli ısla­ hatlardır.. Cevap A Rusya XVIII. Cevap E 5. Bütün şartlara rağ­ men zor şartlarda kalan toplumlar Osmanlı'ya sığınıyorlarsa b u n u n nedeni Osmanlı'nın bunları koruyabilecek bir g ü ç t e o l d u ğ u n a inanmalarıdır. K a y n a r c a A n t l a ş m a s ı y l a O s m a n l ı Devleti'nin içişlerine karışmaya başlamıştır.Meşrutiyet Devri Çözüm: Osmanlı Devleti 17. Çözüm: B) I.. Bu d ö n e m d e Osmanlı Devleti güçlü bir devlettir. III. B. A) l.1983 1709 da Ruslara yenilen İsveç Kralı XII.III.Selim Devri C) II.yüzyıldan i t i b a r e n b ü y ü m e k amacıyla açık d e n i z l e r e ve batıya d o ğ r u devamlı olarak açılmak İstiyordu.yüzyılın sonlarına kadar dışarıya kapalı bir t o p l u m özelliğini devam ettirdi.IV. Cevap B . 1848 de de Ruslara yenilen Macarlar Osmanlı Devleti'ne sığınmışlardır. Osmanlı Devleti güçlü bir devlettir ve "Rusya. B u a n l a y ı ş ilk d e f a a ş a ğ ı d a k i d e v i r l e r i n h a n g i s i n d e d e ğ i ş m e y e başlamıştır? A) Lale Devri B) lll. E) III. B seçeneği ise farklıdır.III C) II. Özellikle Osmanlı üzerine yönelerek etkisini artırmaya başladı. O s m a n l ı Devleti Milliyetçilik akımlarını desteklemektedir.C.D ve E s e ç e n e k l e r i . I.IV. Bu olaylara bakarak. 1768 de Ruslar'a yenilen Lehliler. Özetle.Rus ilişkilerinin 17 ile19.Ruslarla O s m a n l ı l a r s ü r e k l i s a v a ş halindedir.B.yüzyılın sonlarından itibaren büyümeye yönelik aktif bir politika takip etti.Karadeniz'e g i r m e s i m ü m k ü n o l m a d ı ğ ı n d a n Baltık kıyılarını h e d e f l e d i . R u s y a . Ruslara yenilen bu devletler korunmak için Osmanlı'ya sığınınca bu da ikili ilişkileri gerginleştirdi. Rusya'nın hangi t u t u m u en az etkili olmuştur? A) Balkan Yarımadasını Slavlaştrmaya çalışması B) Açık ve sıcak denizlere çıkmak istemesi C) Orta Asya'ya yayılma siyaseti izlemesi D) Osmanlı ülkesindeki Ortodoksların hak­ larını korumaya çalışması E) Kendini A v r u p a devletlerine kabul ettirmeye çalışması Çözüm: Rusya 17. iki taraf arasında karşılıklı olarak yapılmış ve savaşı kazanan tarafın d a h a avantajlı o l d u ğ u ve karşılıklı güçler dengesi ö l ç ü s ü n d e yapılan hüküm­ lerdir. A.C ve D seçenekleri Osmanlı .Çözüm: Bir ülkenin e g e m e n l i k haklarının zedelen­ mesi o ülkenin içişlerine d o ğ r u d a n ya da dolaylı olarak karışılmasıyla olur... Bu devletlerle girdiği her mücadele Osmanlı-Rus Savaşına neden o l d u .Seçeneklerde veri­ len ıslahat dönemlerinin ilk önce olanı Lale Devridir (1718-30). II.A.Mahmud Devri D) Tanzimat Devri E) I. Cevap B ÖSS .1 9 8 3 Osmanlı-Rus ilişkileri üzerinde. D) II.ll.yüzyıllar arasındaki değişik zamanlarında çok etkili olmuştur.Her iki devletin Rusya'yla ilişkisi sonucu Osmanlı Devleti savaşa gir­ miştir.Çünkü Rusyanın kendini Avrupa devletlerine kabul ettirmeye çalışması İsveç ve Lehistanın Rusya ile karşı karşıya gelme­ sine neden olur. yargılarından h a n g i l e r i n e ulaşılabilir? 4.

Seçeneklerde bu dört devlet yer a l m a d ı ğ ı n d a n dolayı üç devlet olarak aramalıyız. A . Değişen den­ gelere göre her padişah döneminde yeniden yenilenmesine imkan veren.A. B . Fakat. Karlofça ve İstanbul A n t l a ş m a l a r ı y l a kaybettiği t o p r a k l a r ı g e r i alabilmek için XVIII.Doğal olarak kaybettiği toprakları yeniden almak istemiştir. Rusva. i j j . İstanbul ve Karlofça A n t l a ş m a l a r ı y l a k a y b e t t i ğ i t o p r a k l a r ı geri almak için. C . Batı e ğ i t i m s i s t e m i n d e n etkilenerek XVIII. 1535 K a p i t ü l a s y o n l a r ı n ı n s ü r e k l i uygulandığı şeklinde yanlış bir bilgi vardır. Cevap C i I D) Avusturya Çözüm: | . Karlofça 1699 Antlaşmalarıyla. ÖYS . M ü h e n d i s h a n e . hangi devletlerle savaşmıştır? A) Sırbistan B) Fransa C) Hollanda O) Rusya E) Fransa Çözüm: ı 6.1 9 8 6 Osmanlı Devleti. ve E seçeneklerinde ki eksiklikleri daha çok XIX. yüzyılın ilk yarısında birçok devletle savaşmıştır. Bu g e l i ş m e l e r O s m a n l ı Devleti'nin h a n g i alanda batılılaşmaya öncelik verdiğini göstermektedir? A) Medrese eğitiminde B) Yönetim şeklinde C) Askeri alanda D) Ekonomik alanda E) Hukuk alanında Çözüm: Soruda verilen okulların tamamı tıbbiye de dahil askeri okullardır. A v u s t u r y a . Cevap B 9ÖYS .1988 Fransa ile yapılan K a p i t ü l a s y o n l a r l a ilgili anlaşmanın aşağıdaki hükümlerinden hangisi 1740 yılında değiştirilmiştir? A) Fransız ticaret g e m i l e r i n i n Osmanlı sularında serbestçe dolaşacağı B) Osmanlı ülkesindeki Fransızlar'ın inançlarında serbest olacağı C) Türk ticaret gemilerinin Fransız sularında serbestçe dolaşacağı D) Türkiye'de ölen Fransızlar'ın mallarının varislerine verileceği E) Kapitülasyonların. Batı tarzında bir ordu kurmak ve savaşların k a d e r i n i d e ğ i ş t i r m e k i ç i n askeri a l a n d a k i yeniliklere ağırlık verilmiştir. Doğal olarak topraklarını kaybettiği ülkelerden yeniden bunları geri almak İçin bir fetih politikası takip etmişti. yüzyılda Mühendishane-i Bahri H ü m a y u n . Osmanlı Devleti bu politikasını Batı'daki devletler üzerinde tam olarak uygulayamamış bundan dolayı toprak kayıplarını d o ğ r u d a n telafi etmek y o l u n a gitmiştir. v e r i l e n b a z ı devletlerle hiç ilişki bile k u r u l m a d ı ğ ı n d a n dolayı cevap olamazlar.B. j j I Osmanlı Devleti. İngiltere ile 19. Lale D e v r i ' n d e ö n e m l i bir g e l i ş m e d a h a o l m u ş .D.64 18.1 9 8 7 Osmanlı İmparatorluğu.yüzyıla kadar hiçbir iliş­ ki meydana gelmemiştir. XVIII. Tıbbiye ve Harbiye g i b i okullar açmıştır. yüzyılda kabul etmeye başlamıştır. Osmanlı Devleti.Venedik ve Lehistan'a topraklar verirken/istanbul (1700) Antlaşmasıyla da Rusya'ya ilk kez toprak vermişti.i Berr-i H ü m a y u n . | 8. Venedik ve L e h i s t a n ' a büyük topraklar kaptırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu devletlerden birisi değildir? Lehistan İtalya — İtalya Venedik İngiltere Portekiz Lehistan Lehistan Avusturya Sırbistan i A) Rusya B) İngiltere C) Venedik E) İran i Osmanlı Devleti İstanbul 1700. Cevap D 7. ÖSS-1987 O s m a n l ı Devleti. anlaşmayı imzalayan hükümdarların d ö n e m i için geçerli ola­ cağı Çözüm: 1535'te Fransa'ya verilen Kapitülasyonların çok Önemli bir h ü k m ü vardı. Bunun sonucu olarak da İran'la savaşa gir­ miştir. anlaşmayı imza­ layan hükümdarların dönemi için geçerli ola­ cağıdır.Yüzyıl Olayları ve Islahatlar ÖYS . Karlofça (1699) Antlaşmasıyla Avusturya. yüzyılda. Meydana gelen yenil­ giler ve toprak kayıpları özellikle askeri alan­ da batı karşısında g e r i kaldığımızı o r t a y a çıkardı. ve E s e ç e n e k l e r i .

ÖYS . S a d e c e Rusya ve İngiltere ile ikili antlaş­ maları vardır. N a p o l y o n ' u n Mı­ sır'a saldırması üzerine Osmanlı Devleti'ne yardım eden devletlerden biridir? A) İspanya B) Prusya C) Hollanda E) İngiltere j I 12. Bunlardan dolayı devlet askeri alandaki yeni­ liklere ağırlık vererek k a y b o l a n imajını yeniden sağlamaya başlamıştır. Fransa bu birliği tek başına yendi. 1535'te Kapitülasyonlar verilerek bu yakınlık daha da artırılmıştır.kendisine karşı tepki gösteren devlet­ lerin başında gelen İngiltere'yi sömürge yol­ larında etkisiz hale getirmek için Mısır'ı işgal etti. Cevap E .1988 Aşağıdakilerden hangisi.yüzyılın s o n l a r ı n d a n itibaren girdiği savaşlardan yıkıldığı tarihe kadar bazı başarılar istisna tutulursa genel­ likle m a ğ l u p o l m u ş t u r . B. Bu başarısızlıklar devletin imajını olumsuz y ö n d e etkilemiş. Seçeneklerde sadece İngiltere o l d u ğ u n d a n dolayı doğru cevap budur. Cevap E Çözüm: .yüzyıldan XIX. ÖYS . Bu üç a n t l a ş m a ile ö n e m l i topraklarımız Rusya'nın eline geçmiştir. ÖSS . İngiltere ile 1 8 0 9 ' d a Kale-i Sultaniye antlaşması yapıldı.D ve E seçenekleri incelendiğinde takip edilen politikanın nedenleri olduğu görülür. Osmanlı Devleti bunun üzerine bir denge siyaseti izleyerek İngiltere ve Rusya'dan askeri y a r d ı m alarak Fransa'yı Mısır'dan çıkartmıştır. yerine cumhuriyet rejimi kurulmuştu. | O s m a n l ı Devleti 17.C.1 9 8 9 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u n d a XVII.yüzyılın ilk yarısına kadar yapılan ıslahatlarda askeri alana ağırlık v e r i l m e s i n e y o l açan e t k e n ­ lerden biri değildir? A) Askeri harcamaların hızla artması B) Yeniçeri Ocağı'nın bozulması C) İmparatorluğun toprak kaybetmesi D) İ m p a r a t o r l u ğ u n d a ğ ı l m a t e h l i k e s i y l e karşılaşması E) Devletin uluslararası saygınlığının azal­ ması Çözüm: 1789'da çıkan Fransız İhtilali ile Fransa'da yüzlerce yıllık krallık rejimi yıkılmış. 19. Cevap A 10. Bükreş1812'de ve Edirne de 1829 yıllarında Osmanlı Devleti ile Rusya a r a s ı n d a yapılmıştır. 179 8'd e nereyi işgal etmiştir? A) Fas B) Cezayir D) Malta C) Tunus E) Mısır C) İngiltere D) Avusturya Çözüm: E) Fransa Fransa. Cevap D 13. ÖYS-1991 Fransa. Avusturya ve Fransa ile ikili bir ant­ laşma yapmamıştır. Cevap E 11. Yaş.İşte Fransızlar b u n u ortadan kaldırmak için 1739 Belgrat Antlaşmalarında Osmanlı Devleti'ni d e s t e k l e y e r e k kapitülasyonların 1740 yılında sürekli hale gelmesi için baskı yapmışlardır. Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da dostluk ilişkisi kurduğu en eski bir devlettir.Halbuki anlaşmanın bu önemli h ü k m ü n d e n dolayı 1740 yılına kadar Kanuni dahil yalnızca beş padişah d ö n e m i n d e uygulanmıştır. Fransa.1 9 9 1 Osmanlı Devleti d ö n e m i n d e . b e r a b e r i n d e devamlı kayıplar getirmiştir. Zaten A seçeneğinin yapılmasındaki etkenler diğer seçeneklerdir. Yani Fransa bu uzun dönemde (1535 -1740) beş kez yeni kapitülasyon daha alabilmiştir.yüzyılda Osmanlı Devleti Prusya. Bunu tehlike olarak gören Avrupa Kralları Fransa'ya karşı birleştiler.İngiltere'nin O r t a d o ğ u ve Uzakdo­ ğ u ' d a k i ç ı k a r l a r ı n a e n g e l o l m a k amacıy­ la. Fransa bütün bu gelişmelere rağmen 1798 yılında Mısır'ı Napolyon'un bir politikası sonucu işgal etti. Bükreş ve Edirne Antlaşmaları hangi devletle imzalanmıştır? A) Prusya B) Avusturya D) Rusya Çözüm: \ j j Yaş 1792'de.

ve E s e ç e n e k l e r i ilgisiz y o r u m l a r içerdiklerinden cevap olamazlar.Yaş ise 1 7 8 7 .Selim dönemi­ nin adıdır. Ç ü n k ü batının g e r i s i n d e kaldığını anlaya­ mamıştır. Mahmut dönemlerinde meydana gelmiştir.ve C seçeneklerinde verilen yüzyıllarda Osmanlı Devleti batıdan hiç etkilenmemiştir. ÖYS-1994 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i III.Yüzyıl Olayları ve Islahatlar 16. A. Cevap D B) XVI C) XVII D) XVIII E) XIX . yüzyılda olmuştur.66 18. Kaynarca ile Kırım'ın bağımsızlığını sağlayan Rusya.1 7 9 2 O s m a n l ı -Rus s a v a ş ı n ı n sonunda yapıldı. Cevap B 15.B.1 9 9 5 O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a askeri eğitim kurumlarının Batı tarzında teşkilatlandırıl­ ması için Avrupalı uzmanlardan yararlanıl­ masına kaçıncı yüzyılda başlanmıştır? A) XV Çözüm: D e v a m l ı s o r u l a n bir s o r u . O s m a n l ı D e v l e t i ' n d e A v r u p a ' d a n y a r a r l a n m a XVIII. Cevap D C) Sekban-ı Cedit B) Nizam-ı Cedit D) Sened-i İttifak 14.Selim dönemi (1789 -1807) yılları arasıdır. ancak Müslüman halkın dini bakımından kendisine bağlı kalmasını Rusya'ya kabul ettirmiştir. A. 1768. K a y n a r c a 1 7 7 4 y ı l ı n d a . yüzyıl ıslahatlarında A v r u p a ' d a n y a r a r l a n m a y o k t u r .Yaş Antlaşmasıyla da topraklarına kat­ tığını ilan etti.74 Osmanlı-Rus Savaşının sonunda yapıldı.1992 O s m a n l ı Devleti a ş a ğ ı d a k i a n t l a ş m a l a r ı n hangisiyle Kırım'ın bağımsızlığını tanımak z o r u n d a kalmıştır? E) Vaka-i Hayriye Çözüm: lll. B u n d a n dolayı kültürel ve d i n s e l o l a r a k Kırım'la o l a n irtibatı d e v a m ettirmek için Kırım halkının dini bakımdan Halifeye bağlılığını devam ettirmiştir.Mahmut d ö n e m i n d e yani XVIII. Kırım'ın k a y b ı d i ğ e r toprakların kaybından çok farklıdır. yüzyılda başlar. Sened-i İttifak ve Vaka-i Hayriye'de II.D. Islahat Fermanı 1856'da Abdülmecit döneminde.74 savaşında Rusya karşısında başarı gösteremeyerek ağır şartlar taşıyan Kaynarca Antlaşmasını imzalamış ve Kırım gibi çok önemli bir bölgenin bağımsız­ lığını k a b u l e t m i ş t i r . XVII. hem de lll. Ö Y S . Bu döneme Nizam-ı Cedit denir. Nizam-ı Cedit hem yeni ordunun adıdır. İlk etkilenme ilk kayıpların sonu­ cunda doğmuştur. Cevap C 17. Çünkü ilk o l a r a k h a l k ı M ü s l ü m a n o l a n bir t o p r a k k a y b e d i l i y o r d u .B. ÖSS-1993 Osmanlı Devleti Küçük Kaynarca Antlaşması'yla Kırım'ın bağımsızlığını tanımış.Selim d ö n e ­ miyle ilgilidir? A) Islahat Fermanı A) Bükreş Antlaşması B) Prut Antlaşması C) Yaş Antlaşması D) Kaynarca Antlaşması E) Belgrat Antlaşması Çözüm: " Seçeneklerden sadece Küçük Kaynarca ve Yaş Antlaşmalarının Kırım'la ilgili hükümleri vardır. ÖYS . İlk olarak Avrupa'dan askeri tarzda yararlanmak I. Osmanlı Devleti bu t u t u m u y l a aşağıdakilerden hangisini k o r u m a y a çalışmıştır? A) Kırım'ın Karadeniz ticaretindeki yerini B) Gerçekleştirdiği ıslahat hareketlerini C) Kırım halkıyla kültürel bağlarını D) Ortodoks Kilisesinin saygınlığını E) Rusya İle Kırım arasındaki ilişkileri Çözüm: Osmanlı Devleti 1768.

D seçeneği ise İngiltere böyle politika izle­ memiştir. ÖSS-1987 O r t a ç a ğ ' ı n başlangıcı sayılan Batı Roma İ m p a r a t o r l u ğ u ' n u n yıkılması Asya kıtasını bile etkilemezken. ^hatlarında olarak rarlanmak yüzyılda yüzyıllarda lemistir. Fransız İhtilali'nin bu derece etkili olmasının nedenlerinden biri aşağıdakiler­ d e n hangisi olabilir? A) Getirdiği ilkelerin evrensel nitelikli olması B) Kısa sürede gerçekleştirilmiş olması C) Amerikan İhtilali'nden etkilenmiş olması D) Fransa'nın denizaşarı sömürgelere sahip olması E) F r a n s a ' n ı n g ü ç l ü b i r A v r u p a d e v l e t i olması . çıkarları açısından Fransa'ya karşı Avrupa'da oluşturulan ortak cepheyi destekledi. Nedeni ise koalisyon savaşlarının devam etmesidir. pa kc>nusundan çıkan s o r u yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda : % 1. İngiltere'de zaten meşrutiyet olduğu için olumsuz etkilenmesi m ü m k ü n d e ğ i l d i . İngiltere. Bu d u r u m Fransa'nın güçlenmesi demek o l d u ğ u n d a n İngiltere. Yakınçağda Avn. Bundan dolayı Fransız İhtilali'nin mey­ dana getirdiği olumsuz düşüncelerden etki­ lenmesi düşünülemez.19S 5 yılları a r a s ı n d a . Zaten Fransız İhtilali ne İngiltere'deki meşruti krallık örnek olmuştu. iCevap D 1981 . fıı ani aya­ rın sonu1990 1991 1992 1993 1994 1995 ÎGRUM 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 1 2 1 1 2 2 1 2 1 1 3 2 2 8 - 240 326 566 11 2. B seçeneği.943 oranındadır. Bu açıklamadan hareketle A seçeneği yanlış bir yorumdur. Avrupa devletlerini etkisi altına almak için savaşlara girişti.25 : % 2.OYS SORULARI ANALİZİ 1. diğer Avrupa devletleri gibi ihtilale karşı hemen tepki göstermemiştir. C s e ç e n e ğ i y a n l ı ş bir yorumdur. Cevap E rr • YILLA ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru saysı ÖYS Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı 1981 Cevap B 1982 1983 1984 1985 1986 1987 E) XIX 1988 1989 Osmanlı nma XVIII. Fakat bu arada Fransa ihtilal fikirlerinin de etkisiyle güçlenmeye başlayarak.Fransız Devrimi'nin etkilerinden korumak için önlemler alma C) Yeni Fransız yönetimi ile dostluk kurma D) F r a n s ı z s ö m ü r g e l e r i ' n i i ş g a l e t m e y e başlama E) Fransız Devrimi'ne karşı olan monorşik devletlerin yanında yer alma Çözüm: İngiltere'de 1688 yılında parlamento ege­ menliğine dayanan meşruti krallık kurulmuş­ t u . Yakınçağ'ın başlangıcı sa yılan Fransız İhtilali tüm dünyayı etkilemiştir.ve Islahatlar döne- Y^KıNÇAĞ'DAAVRUPA 1981 -1995 OSS . BOLÜM 11 ÖYS-1981 İ n g i l t e r e ' n i n 1789 D e v r i m i s o n r a s ı n d a k i Fransız yönetimine karşı tutumu ne olmuştur? A) Fransa'daki krallık yanlılarına ve soylulara yardım etme B) Ülkesini.453 : % 1.

siyasi sorunları C seçeneği. Tabii olarak Sanayii İnkılabının sonuçları 19.ekonomik sorunları oluşturmak­ tadır. İngiltere barış iste­ d i . Geniş halk kitlelerini Mgilendiren ilkeler o r t a y a a t m a s ı Fransız İ h t İ l a l İ ' n i n evrensel nitelikli olay olduğunun bir kanıtıdır. E seçeneğinde verilen Coğrafya Keşifleri ise 16. Cevap E 4. A seçeneği. İhtilal fikirlerini y a y m a k amacıyla 1789-1815 tarihleri arasında süren ihtilal savaşları d ö n e m i n i başlattı. A. ÖYS-1990 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi Sanayi İnkılabı'nın sonuçlarından biri değildir? A) Kültürlerin ve ulusların birbirlerine yaklaş­ ması B) Ticaretin gelişmesi C) Refahın artması D) Mutlak krallıkların kurulması E) Pazar bulma ihtiyacının artması j i ! i \ . G ö r ü l d ü ğ ü gibi B seçeneği dışarıda kalmaktadır. sosyal sorunları D seçeneği. Endüstri İnkıla­ bının gerçekleşmesiyle ortaya çıkan ham­ madde ve pazar ihtiyacındaki artışın sonuçlarından biri değildir? A) Almanya'nın İngiltere'ye rakip çıkması B) Sömürgeciliğin yaygınlaşması C) Birinci Dünya Savaşı'nın çıkması D) Büyük şirketlerin kurulması E) Coğrafya Keşiflerinin başlaması Çözüm: Bu soruda her ne kadar Endüstri İnkılabının sonuçları sorulsa da aslında seçeneklerden hareketle b u n u n bir k r o n o l o j i sorusu o l d u ğ u n u g ö r ü y o r u z . adalet.1 9 8 8 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i Fransız İ h t i l a l i n i başlatan nedenlerden biri değildir? A) Monorşik yönetimin halka baskı yapması B) Fransa'nın sınırlarını genişletmeye çalış­ ması C) H a l k ı n f a r k l ı s o s y a l s ı n ı f l a r a a y r ı l m ı ş olması D) Aydın fikir adamlarının halkı etkilemesi E) Halkın vergileri ödeyemez hale gelmesi | Çözüm: Yakınçağ'da Avrupa j Fransız İhtilali ekonomik. Bundan dolayı keşifler 18.yüzyılın ikinci yarısında ve 20.D ve E seçenekleri eksik ya da yanlış yorumlar içerdiklerinden cevap olamazlar.Çünkü bu durum ihtilalin nedeni değil bir sonucudur.yüzyıl sonlarına doğru ortaya çıkmış ve Avrupa'da hızlı bir şekilde yayılmıştır.sosyal sorun­ lar ve düşünceler alanındaki gelişmelerin bir sonucudur. 18.68 Çözüm: Batı Roma'nın yıkılması sonuçları bakımın­ dan bölgesel bir olaydır. Bunun üzerine. Cevap B 5. Fakat Fransız İhtilali meydana geldiği tarihe kadar t o p l u m l a r ı n hiç d u y m a d ı ğ ı m i l l i y e t ç i l i k .eşitlik ve özgürlük gibi yeni ve orjinal fikirler yaymış ve geniş halk kitlelerini et­ kilemişti. İngilizleri S a r o t o g a ' d a v e York T o w n ' d a y e n i l g i y e uğrattılar. Amerikalılar.yüzyılda meydana gelen Endüstri İnkılabının bir sonucu olamaz. B. ÖSS-1989 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi.yüzyıldan itibaren ortaya çıka­ caktır. Avrupa dışındaki ülkeleri hiçbir yönüyle etkilememiştir. 1 7 8 3 yılında iki taraf a r a s ı n d a Versay Antlaşması yapılarak Amerika'nın bağımsızlığı tanındı. Cevap A 3.B. Bu d ö n e m d e amacı sınırlarını ve etkinlik alanını genişlet­ mektir.yüzyılda olmuş bir olaydır.Dünya Savaşı'nın b i t i m i n d e n s o n r a A l m a n y a ile y a p ı l a n a n t l a ş m a n ı n adı d a Versay'dır (1919). S e ç e n e k l e r d e verilen d i ğ e r antlaşmaların tarihleri de şöyledir: Paris Antlaşması 1856 yılında Locarno Antlaşması 1925 yılında Londra Antlaşması 1913 yılında Saint Germaine Antlaşması 1 9 1 9 ' d a yapılmıştır.siyasi. Bu a n t l a ş m a l a r ı n adı a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) Paris Antlaşması B) Locarno Antlaşması C) Londra Antlaşması D) Saint-Germaine Antlaşması E) Versailles Antlaşması Çözüm: Amarika ile İngiltere arasındaki bağımsızlık Savaşı sekiz yıl sürdü. ÖYS-1987 A m a r i k a B a ğ ı m s ı z l ı k Savaşı ile I . düşünce adamlarının çalışmaları E Seçeneği. ÖYS . I.C. Cevap E 6.C. D ü n y a Savaşı sonlarında imzalanan antlaşmaların ikisi de aynı adı taşımaktadır. Fransa. ve D seçeneklerinde verilen olaylar g e n e l l i k l e 19. Endüstri İnkılabı ilk olarak ingltere'de.yüzyılın başlarında olan olaylardır.

Yakınçağ'da Avrupa Çözüm: Bu s o r u da 5.sorunun çok yakın bir b e n ­ zeridir. Bir yıl arayla sorulan bu soruların ikisinde de Sanayi İnkılabının sonucu sorulmuştur.Bu soruda da aynı yöntemi kullana­ cağız. Seçeneklerden bir tanesinin oluşum tarihi Sanayi İnkılabı'ndan ç o k ö n c e mey­ dana gelmiştir. A,B,C ve E seçenekleri Sanayi İnkılabı'nın sonuçları arasındadır. D s e ç e n e ğ i n d e verilen m u t l a k krallıkların - k u r u l m a s ı ise O r t a ç a ğ ' d a b a ş l a y a n b i r gelişmedir. Bundan dolayı Yakınçağ'daki bir olayın sonucu olamaz. Cevap D 7. ÖYS-1990 Aşağıdakilerden hangisi, Fransız İhtilali'nd e n ö n c e g ö r ü l e n g e l i ş m e l e r d e n biridir? A) Reform Hareketleri'nin başlaması B) Y ü r ü t m e , y a s a m a ve yargı y e t k i l e r i n i n ayrılması C) Sosyal devlet anlayışının benimsenmesi D) Bağımsızlık hareketlerinin yaygınlaşması E) İşçi sınıfının önem kazanması Çözüm: Fransız İhtilali 18.yüzyılın sonlarında meydana gelmiştir. B,C,D ve E seçenekleri ihtilal fikirlerinin meydana getirdiği gelişmelerdir. Genellikle 19. yüzyılda kendini göstermiştir. A seçeneğinde verilen Reform İse 16.yüzyılda meydana gelmiştir. Cevap A j ! Çözüm:

69

i

j

Ümit Burnu'nun keşfedilmesi ve Amerika'nın tanınması Coğrafya Keşifleriyle ilgili olup yeni yollar b u l u n m u ş U z a k - D o ğ u ' n u n malları d o ğ r u d a n A v r u p a ' y a getirilmişti. Böylece Osmanlı Devleti yeni yollar dolayısıyla devre dışı bırakılmıştı.Barutun ateşli silahlarda kul­ lanılması da mutlak krallıkların güçlenmesiyle ilgilidir. Süveyş Kanalı'nın 1869 yılında açılmasıyla Ümit Burnu yolu eski ö n e m i n i yitirmiş A k d e n i z t i c a r e t i y e n i d e n eski c a z i b e s i n i kazanmıştır. Avrupalılar Uzak D o ğ u ' d a k i sömürgeleriyle irtibatı Süveyş Kanalı vası­ tasıyla yapmışlardır. Böylece 16.yüzyıl başlarında Osmanlı topraklarında g ö r ü l e n canlılık yeniden sağlanmıştır. Cevap C

j

9.

ÖYS-1991 Osmanlı İmparatorlu'nda g ö r ü l e n aşağıda­ ki gelişmelerden hangisi, Fransız İhtilali'nden daha ö n c e d i r ? A) P a d i ş a h ı n e g e m e n l i k haklarının sınır­ landırılması B) Yargı güvencesinin sağlanması C) Aydınların A v r u p a ' d a k i g e l i ş m e l e r d e n etkilenmesi D) Ulusçuluk hareketlerinin başlaması E) Müslüman olmayanlara inanç serbestliği­ nin tanınması Çözüm: Fransız İhtilali'yle d ü n y a y a bazı evrensel kavramlar ilk kez yayılmıştır.Bu evrensel ilkeleri ilk kez d u y a n t o p l u m l a r harekete geçerek hızla mutlakiyetten meşrutiyete bir geçiş yapmışlardır. Ancak Osmanlı Devleti'nde bazı alanlardaki gelişmeler hem Fransa'nın hem d e d ü n y a n ı n ö n ü n d e d i r . A , B , C ve D s e ç e n e k l e r i n i n O s m a n l ı Devleti'ndeki etkisi 19.yüzyılda görülmeye başlamıştır. Özellikle Tanzimat hareketi bu ilkelerin Osmanlı'ya geçişini sağlamıştır.E seçeneğin­ d e v e r i l e n i n a n ç s e r b e s t l i ğ i ise O s m a n l ı Devleti, kuruluşuyla birlikte bütün dinlere ve kültürlere serbestlik tanımıştır. Zaten Osmanlıların böyle bir politikaları olmasıydı bugün Balkanlar'da değişik milletlerin varlığı m ü m k ü n olmazdı. Osmanlılar Balkanlar'da yaklaşık 500 yıl hakimiyet kurmuşlardır. Cevap E

i

8.

ÖSS-1991 I. Ümit Burnu'nun keşfedilmesi II. Süveyş Kanalı'nın açılması III.Barutun ateşli s i l a h l a r d a k u l l a n ı l m a y a başlanması IV. Sömürgeciliğin hızlanması V. Amerika Kıtası'nın keşfedilmesi Bu gelişmelerden hangileri Osmanlı ülkesinin stratejik öneminin artmasında etkili olmuştur? A) I ve II B) I ve V C) II ve V

!

D) III ve V

E) I V v e V

70

Yakınçağ'da Avrupa Waterloo Savaşı'nı kaybetmesiyle sona erdi. Napolyon'u yenen devletler, Avrupa'nın geleceğini belirlemek amacıyla Viyana'da toplandılar. Osmanlı Devleti bu kongreye katılmadı. İngiltere, Prusya, Avusturya kon­ grenin etkili devletleriydi. Fransız İhtilali (1789): Fransa'daki ekono­ mik, sosyal ve siyasi d ü z e n i n b o z u k l u ğ u sonucu meydana gelmiş ve evrensel ilkeler ortaya çıkarmış, Yakınçağ'ın en önemli olayıdır. Otuzyıl Savaşları (1618-1646): Almanya'da P r o t e s t a n l a r ' l a Katolikler a r a s ı n d a çıkan mezhep savaşlarıdır. Bu savaşlar Almanya, İ s p a n y a ile b i r l i k t e F r a n s a , İsveç, v e Danimarka arasında yapılmıştır. 1648 Westfalya barışı ile mezhep savaşlarına son verilmiştir. 1848 İ h t i l a l l e r i : 19.yüzyılda İngiltere ve Fransa'da Sanayi İnkılabının getirdiği hızlı sanayileşmenin sonucu, g ü ç l ü bir işçi sınıfı ortaya çıktı. İşçi sınıfının hakları konusunda işçi - işveren ilişkileri başladı. Artan sorunları çözmek için Sosyalizm adıyla yeni bir akım otaya çıktı. Açıklamalardan anlaşılacağı gibi 1848 ihtilalleriyle sosyalist akımlar doğmuştur. Cevap B

1 0 . ÖYS - 1 9 9 3
Aşağıdakilerden hangisi,Fransız İhtilal'i nin getirdiği d ü ş ü n c e akımlarıyla bağdaş­ maz? A) Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi B) Meşrutiyet'in ilan edilmesi C) Islahat Fermanı'nın ilan edilmesi D) 31 Mart Olayı'nın ortaya çıkması E) Sened-i İttifak'ın imzalanması " Çözüm: Fransız İhtilali'yle dünyaya yayılan evrensel fikirleri hatırlarsanız bunların;milliyetçilik, eşit­ lik, hürriyet, adalet ve cumhuriyet gibi ilkeler o l d u ğ u n u g ö r ü r s ü n ü z . B u ilkeler O s m a n l ı Devleti'nde özellikle 19.yüzyılda önemli Islahat hareketleri olarak ortaya çıkmıştır. Sened-i İttifak, Tanzimat, Islahatlar ve Meşrutiyet gibi ıslahat, Fransız İhtilalinin yay­ dığı fikirlerin bir sonucudur. Ülkede kanun ü s t ü n l ü ğ ü s a ğ l a n m ı ş , Padişahın y e t k i l e r i sınırlanmış, halkın eşitliği gerçekleştirilmiştir. 31 Mart Olayı ise Meşrutiyete karşı yapılan bir harekettir. Bundan dolayı ihtilal fikirleriyle kesinlikle bağdaşmaz. Cevap D

1 1 . ÖYS - 1993
Avrupa'da işçi sınıfının ö n e m k a z a n m a s ı ve bu sınıfı temsil eden sosyalist partilerin kurulması, aşağıdaki olaylardan hangi­ sinin g e r ç e k l e ş m e s i n d e etkili o l m u ş t u r ? A) Yüzyıl Savaşları C) Viyana Kongresi B) 1848 İhtilalleri D) Fransız İhtilali

E) Otuzyıl Savaşları Çözüm: Bu tip sorular kolay olmakla birlikte seçeneklerde verilen olayların da tek tek bilinmesi gerekir. Bu olayları kısaca tanıyalım: Yüzyıl Savaşları (1337-1453): Merkezi kral­ lıkların ortaya çıkmasından sonra bu defa kral­ lıklar arasında siyasi m ü c a d e l e l e r b a ş l a d ı . Amaç hakimiyet sahasını genişletmekti. Yüzyıl Savaşları da İngiltere ile Fransa arasın­ d a o l m u ş , Fransa'nın ü s t ü n l ü ğ ü ile s o n a ermiştir. Fransa'da güçlü bir krallık kurularak, siyasi birliğin sağlandığı en uzun süren savaşlardır. . Viyana K o n g r e s i (1815): Fransa'nın başlat­ tığı ihtilal savaşları N a p o l y o n ' u n 1 8 1 5 ' t e i j |

19.YÜZYıL SIYASÎ

OLAYLARı
1. ÖSS-1981 Kırım Savaşı'nı kazanan devletlerden biri olarak Paris Antlaşması'na katılan Osmanlı Devleti'nin, bu antlaşmanın aşağıda verilen maddelerinden hangisiyle y e n i l m i ş bir devlet d u r u m u n a d ü ş ü r ü l d ü ­ ğü anlaşılmaktadır? A) O s m a n l ı Devleti'nin, devletlerin g e n e l hakları b a k ı m ı n d a n bir A v r u p a devleti sayılması B) Avrupa devletlerinin, Osmanlı Devleti'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tanı­ maları C) Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti'nden Hrıstiyan azınlığın haklarını yeniden düzenlemesini istemeleri D) Osmanlılarla, Rusların Karadeniz'de ter­ sane ve savaş gemisi bulundurmamaları E) Osmanlı Devleti İle bu antlaşmayı İmza­ layan devletlerden biri arasında anlaşmaz­ lık çıktığında, önce antlaşmayı imzalayan öteki devletlere başvurulması Çözüm: Osmanlı Devleti galip çıktığı Kırım Savaşı'ndan sonra yapılan Paris Antlaşması'yla mağ­ lup bir d u r u m a düşürülmüştür. Karadeniz tarafsızlaştırılarak hem Rusya'nın hem de Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'de tersane ve savaş gemisi bulundurması yasaklanmıştır. A,B,C ve E seçenekleri daha çok Osmanlı varlığı tanımaya ve korumaya yönelik hükümlerdir. Cevap D 2. ÖYS-1981 1856 yılında imzalanan Paris Antlaşması ile Fransa ve İngiltere, Osmanlı topraklarının bütünlüğünün korunması ilkesini kabul etmiştir. A n c a k , d a h a s o n r a k i gelişmeler nedeniyle, bu devletler ya Osmanlı toprak­ larının parçalanmasına fiilen katılmışlar ya da başka devletlerin bu topraklan parçalaması­ na seyirci kalmışlardır. Fransa ve İngiltere'nin tutumlarında görülen bu değişiklik hangi nedene bağlanabilir? A) Avrupa'da milliyetçilik fikirlerinin yayılmasına B) H a m m a d d e ve pazar gereksinimlerinin artmasına C) Osmanlı topraklarını parçalamak isteyen Ruslarla ilişkilerini bozmak istemelerine D) Yaygınlaşan Sosyalist görüşlerin neden o l d u ğ u iç olaylarla uğraşmak z o r u n d a kalmalarına E) Kendi uygarlıklarını diğer ülkelere de yay­ mak istemelerine

1981 - 1995 ÖSS - ÖYS SORULARI ANALİZİ

YILLA

cc

ÖSS

ÖYS

Toplam

Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1 2 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 2 2 1

1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995

-

2 1 3 1 1 3 1

2 2 3 2 2 3 1

1

1 1

1

1 2 3 22

2 2 3 27

5

240

326

566

1981 - 1995 yılları arasında, Osmanlı Kültür ve Medeniyeti k o n u s u n d a n çıkan s o r u yüzdeleri - .

OSS'de ÖYS'de Toplamda

: % 2,083 : % 6,748 : % 4,770 oranındadır.

Cevap A 5. C ve D s e ç e n e k l e r i n d e k i h ü k ü m l e r i n her iki a n t l a ş m a d a d a o r t a k olduğunu görürüz. Bu d u r u m u n ortaya çıkışında aşağıdakilerden hangisi en önemli etken o l m u ş t u r ? A) Dışardan bol ve ucuz sanayi ürünü mal gelmesi B) Arazi dağıtımının dengesiz olması C) H a m m a d d e n i n sanayileşmiş Avrupa ülkelerine satılması D) Sürekli savaşlar s o n u c u kaliteli insan gücünün azalması E) Ticaretin azınlıklar elinde olması Çözüm: İ n g i l t e r e İle 1 8 3 8 ' d e y a p ı l a n t i c a r e t sözleşmesi ithalatı kolaylaştırıcı. Rusya'ya savaş tazminatının attırılması karşılığında Osmanlı Devleti'ne geri veril­ miştir. Bu iki antlaş­ manın a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i ile İlgili h ü k ü m l e r i arasında bir f a r k vardır? A) Kars. Böylece yeni bir antlaşma hazırlan­ mış. O s m a n l ı devlet a d a m l a r ı n d a n ç o ğ u . Bu iki antlaşmanın karşılaştırmasını y a p a r s a k A. Cevap E Çözüm: Duyun-u Umumiye 1881 yılında Muharrem Kararnamesi adıyla 1854 yılından o tarihe kadar alınan borçların tahsil edilmesi amacıyla kurulmuştur.19. B u iki d e v l e t i n kurulması İngiltere ve Fransa için yeni bir h a m m a d d e ve pazar sıkıntısının d o ğ m a s ı demekti. Sömürgecilik 1870'den sonra yeni bir boyut daha kazanmıştır. > . Cevap B 3.1985 XIX. Bu olaylar Osmanlı Devleti ile ilgilenmelerine engel olmuştur. E seçeneğinde verilen Doğu Bayezit. Bu tarihte devletin b a ş ı n d a II.u U m u m i y e ) a ş a ğ ı d a a d l a r ı yazılı padişahlardan hangisi zamanında kurul­ muştur? A) II. Almanya'nın zorlaması ile bu antlaşmanın değiştirilmesi için Berlin'de bir k o n g r e t o p l a n m a s ı n ı R u s y a ' y a k a b u l ettirdiler. ÖYS-1983 XIX.Rus savaşının kazanılması B) Mithat Paşa'nın sadrazam olması C) Kanun-u Esasi'nin kabul edilmesi D) Osmanlı Medeni Kanunu'nun (Mecelle) hazırlanması E) Yeni askeri ve sivil okulların açılması 4. Abdülhamit C) Vahdettin B)Abdülaziz D)V. Cevap A 6. ihracatı ise g ü m r ü k duvarlarının yükseltilmesiyle zor­ laştırıcı bir özellik t a ş ı m a k t a y d ı . Ayastefanosun yürürlüğe girmesi Önlen­ mişti.1982 Osmanlı Devleti'nin g e l i r k a y n a k l a r ı n a el k o y m a k demek o l a n Genel Borçlar İdaresi ( D ü y u n . A b d ü l h a m i t ( 1 8 7 6 . aşağıdakiler­ den hangisinin g e r ç e k l e ş t i r i l m e s i halinde A v r u p a d e v l e t l e r i n i n i ç i ş l e r i m i z e karış­ mayacaklarına inanıyorlardı? A) Osmanlı . ÖYS-1982 Ayastefanos ve Bertin antlaşmaları arasın­ da büyük ölçüde benzerlik olmasına karşın b u a n t l a ş m a l a r ı n b ü t ü n h ü k ü m l e r i birbirinin aynısı değildir. işsiz insan sayısı artmıştır.Yüzyı! . ÖYS . Bunlar Alman ve İtalyan b i r l i k l e r i n i n k u r u l m a s ı y d ı .C.Mehmet Reşat E) Abdülmecit . B.1909) bulunuyordu.D ve E s e ç e n e k l e r i e k s i k y o r u m l a r içerdiğinden cevap olamazlar. ÖYS . buna karşılık ithalat kolaylığı s o n u c u Avrupa'nın ucuz ve bol malı ülkemize serbestçe gire­ biliyordu. Ardahan ve Batum'un Rusya'ya ver­ ilmesi B) Romanya'ya bağımsızlık verilmesi C) Karadağ'a bağımsızlık verilmesi D) Sırbistan'a bağımsızlık verilmesi E) D o ğ u B a y e z i t ' ı n O s m a n l ı D e v l e t i ' n d e kalması Çözüm: Rusya ile ağır şartlar taşıyan Ayastefanos Antlaşması'nın İmzalanmasından sonra Rusya'nın e t k i n l i ğ i n i n a r t m a s ı karşısında Avrupa devletleri.yüzyılda Osmanlı ülkesinde küçük sa­ nayi atelyeleri ortadan kalkmış. y ü z y ı l ı n s o n l a r ı n a d o ğ r u . B u n d a n dolayı yerli mallar el tezgahlarında üretildiğinden çok pahalıya üretiliyor. y y Çözüm: İngiltere ve Fransa'nın Paris Antlaşması'yla Osmanlı toprak bütünlüğünü kabul etmeleriden tam 14 yıl sonra Avrupa'da çok önemli iki g e l i ş m e o l d u . B.

ll. Bundan cesaret alan azınlıklar da devamlı karışıklıklar çıkarmışlardır. ÖYS . Cevap A ÖSS .Rus ilişkilerinde zaman zaman savaşlara da neden olmuştur. I. B u n d a n dolayı Avrupa'lı devletler alacaklarını tahsil amacıyla Duyun-u Umumiye adıyla Osmanlı Devleti'nde geliri o l a n bazı kurumlar üzerinde d e n e t i m kur­ muşlardır..Gücünü Avrupa devletlerine kabul ettirmeye çalışma V. Rusya 19.D ve E seçenekleri mali ve ekonomik bir yorum İçermediklerinden cevap olamazlar. Avusturya ver­ ilmemiştir. ve V.D ve E seçenekleri bir ıslahat özelliği göstermedik­ lerinden cevap olamazlar.yüzyılda: I. y ü z y ı l ı n sonlarına d o ğ r u Mısır'ın siyasal ve e k o n o m i k öneminin artmasına yol açmıştır? A) Süveyş Kanalı'nın açılması B) İngiltere tarafından Mısır'ın işgal edilmesi C) Mısır Valisi M e h m e t Alî Paşa'nın çalış­ maları D) İngiltere ve Fransa'nın Mısır maliyesini denetlemeleri E) Mısır'da tarım ürünlerine ağırlık verilmesi . Daha sonra yapılan Paris A n t l a ş m a s ı n a iki d e v l e t d a h a katılmıştır. S e ç e n e k l e r i i n c e l e d i ğ i m i z d e A.1 9 8 6 XIX. XIX. Balkan Yarımadasını Slavlaştırmaya çalış­ ma II. . Seçenekler­ de sadece Prusya verilmiş. yüzyılda y a p ı l a n b ü y ü k ç a p l ı ıslahatların kökünde azınlıklara d a h a fazla haklar ver­ ilmesi böylece Avrupa'lı devletlerin iç işlerimize karışmaları önlenmek istenmiştir. ve VI. Cevap C D) İngiltere Çözüm: E) Osmanlı Devleti Osmanlı Devleti. Bunlar Prusya ve Avustur'yadır. Osmanlı ülkesindeki Ortodoksların hak­ larını korumaya çalışma IV. IV. 1881 yılında k u r u l a n bu idare Lozan Antlaşmasına kadar görev yapmıştır (1881-1923). A. . Fransa ve Piyemonte ile birlik­ te savaşa katıldı. Kırım Sa vaşı'na katılmadığı halde bu savaşın s o n u n ­ da y a p ı l a n P a r i s A n t l a ş m a s ı ' n a katıt mistir? A) Prusya B) Fransa C) Piyemonte Çözüm: Rusya'nın 18. parağraflardaki bilgiler ise ya eksik ya da yanlış yorumlar içerdiklerinden en az role sahiptirler. O s m a n l ı . II C)ll. Cevap D j 9. III.V 10.parağra taki olaylar Türk. III B)lll.B. Cevap C ÖYS .1984 A ş a ğ ı d a k i d e v l e t l e r d e n h a n g i s i . . . Açık ve sıcak denizlere çıkmak isteme III.1987 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i .B. yüzyıldan itibaren güçlenmesi ve sınırlarını genişletmesi Osmanlı Devleti'nin aleyhine olarak gelişmiştir. . Kırım Savaşı'nda Rusya'ya karşı İngiltere. yüzyıl son­ larında bazı A v r u p a d e v l e t l e r i n i n başvur­ dukları ve başlıca amacı Osmanlı Devleti'nden alacaklarının tahsil e d i l m e s i olan bir y o l d u r ? A) Osmanlı Devleti'ndekİ ıslahat çalışmaları­ na karışma B) Osmanlılardan azınlık haklarının arttırıl­ masını isteme C) O s m a n l ı ü l k e s i n d e e k o n o m i k ve mali denetim kurma D) Osmanlı ülkesinde ulusçuluk akımlarını destekleme E) Osmanlı ülkesini yer yer İşgal etme Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i Kırım Savaşı s ı r a s ı n d a (1854) almaya başladığı boçlarını 1881 yılına g e l i n d i ğ i n d e ö d e y e m e y e c e k bir d u r u m a gelmişti. VI E) I. Hürriyetçi fikirlere karşı çıkma g i r i ş i m l e r i n d e n h a n g i l e r i . 19. y ü z y ı l d a O s m a n l ı Devlett'ndeki dağılmayı hızlandırmak amacıyla azınlıklara haklar verilmesini istemişlerdir.Çözüm: A v r u p a ' l ı d e v l e t l e r 19.Rus ilişkileri üzerinde en az etkili olmuştur? A ) l . XIX.1986 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i .V D)IV. ÖYS . O s m a n l ı ü l k e s i n d e y a p ı l a n ıslahatları yetersiz bulma VI. yüzyıl­ da artık O s m a n l ı Devleti'nin iç işlerinede karışmaya başlamıştır.

B.Rus savaşından sonra yapılan Ayastefanos Antlaşması'nın kabul edilmemesi üzerine hazırlanmıştır. C seçeneği çeldirici gibi görünü­ y o r s a da M. Ali P a ş a n ı n ç a l ı ş m a l a r ı 19. Rusların Doğu Anadolu üzerinden Akdenize İnerlerse.Yüzyıl Siyasi Olayları | Berlin Kongresi'nin toplanmasından önce İ n g i l t e r e O s m a n l ı Devleti'ne başvurarak. yüzyıla gelindiğinde eski a s k e r i v e s i y a s i g ü c ü n ü İyice y i t i r m e y e b a ş l a d ı . Osmanlı imparatorluğu O r t o d o k s Hıristiyanları birleştiren bir güç olma özelliğini yitirmiştir. Ardahan ve Batum Ruslara bırakılınca Kıbrıs'ı yönetim hakkı İngiltere'de kaldı. ve E seçeneklerin Mısır'ın e k o n o m i k ve siyasal önemiyle ilgisi olmadığı g i b i zararları bile olmuştur. zaten İngiltere'de o l d u ğ u için cevap olamaz. B e r l i n A n t l a ş m a s ı . Hünkar İskelesi Antlaşması 1833 İstanbul Antlaşması 1700 Paris Antlaşması Karlofça Antlaşması 1856 1699 Cevap D Osmanlı Devleti 19. karşılıklı çıkarlar açısından yardım etmek istediğini bildirmişti. B o ğ a z l a r ise 1841 S ö z l e ş m e s i n e g ö r e yönetildiği için işgal edilemez. yüzyılın ikinci yarısına kadar devam etmişti. Cevaplarda verilen antlaşmaların tarihlerine bakarsak doğru cevabı kolayca buluruz. Yapılan bir gizli antlaş­ m a ile K ı b r ı s ' ı n y ö n e t i m h a k l a r ı n ı e l d e etmiştir. Irak ve Suriye'nin Rusya. ÖYS-1987 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n e b ü y ü k devlet­ ler i t i r a z e t t i k l e r i i ç i n B e r l i n A n t l a ş m a s ı yapılmıştır? A) Hünkar İskelesi Antlaşması B) İstanbul Antlaşması C) Paris Antlaşması D) Ayastefanos Antlaşması E) Karlofça Antlaşmsı E) Almanya Çözüm: Berlin A n t l a ş m a s ı 13 T e m u z 1878 yılında Rusya ile yapılmıştır. Mısır'a eski önemini yeniden kazandıra bilmenin tek yolu Mısır'ı kullanarak A k d e n i z ' e g e ç i ş i s a ğ l a m a k t ı r . yüzyıl başlarında bulunmasıyla Mısır eski önemini yitirmiş bu ö z e l l i ğ i 19. Cevap D 12. Bu devletler Osmanlı devleti'nden doğan b o ş l u ğ u d o l d u r m a k için mücadeleye giriştiler.74 Çözüm: Ümit Burnu Yolunun 16.D. ÖSS-1988 Yakınçağ başlarında. Fransa Katolik. Tabii Kars. yüzyılın başlarında o l d u ğ u n d a n cevap ola­ mazlar. İngiltere b a ğ l a m ı n d a ö n e m l i bir ö z e l l i ğ i y o k t u r . Cevap A Çözüm: 19. İngiltere Anglikan. Kıbrıs üssü İle onları durduracaktı. ingilizler. B u a r a d a O s m a n l ı ' n ı n azalan g ü c ü n e karşılık çevresindeki devletlerin de güçleri artmaya başladı. Avusturya ve Almanya ise Protestan idiler. Rusya'nın ileride Osmanlı ülkesine yapacağı h e r h a n g i bir saldırıyı ö n l e m e amacıyla nereyi işgal etmiştir? A) Boğazları D) Kıbrıs'ı B) Irak'ı C) Mısır'ı E) Suriye'yi 14. ÖYS-1987 Berlin Antlaşması'ndan sonra İngiltere. 1877-78 Osmanlı . Cevap D 13. Seçeneklerde verilen devletlerden s a d e c e R u s y a O r t a d o k s o l d u ğ u n a göre sorunun doğru cevabı kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. ÖYS-1988 Mısır S o r u n u karşısında Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u m u n hangi devletle yaptığı antlaş­ m a b o ğ a z l a r s o r u n u n u n d o ğ m a s ı n a yol açmıştır? A) Rusya B) İngiltere C) Fransa E) Avusturya D) İtalya . Mısır. Diğer devletler ise Hristiyanlığın diğer mezheplerine bağlıdırlar. Bu g ü ç aşağıdaki devletlerden hangisine geçmiştir? A) İngiltere D) Rusya Çözüm: B) Fransa C) Avusturya i 1 1 . Süveyş Kanalı'nın 1869'da açılmasıyla hem Akdeniz h e m de Mısır'ın ekonomik yönden gelişmesi sağlanmıştır.

Ruslara b ü y ü k y a r d ı m d a bulundular. yüzyılda Avrupa'da etkili olan ve her an var­ lığını hissettiren devlet üç tanedir. diğer devletlerin savaş gemilerine kapayabilecekti. M e h m e t Ali Paşa'nın yeni bir saldırısı karşısında. ve Edirne Antlaşmalarında yer almıştır.1990 Rusya'nın 1870'te Paris Antlaşması'nın Karadeniz'in tarafsızlığıyla ilgili h ü k m ü n ü tanımamasındaki amacı aşağıdakiierden hangisidir? A) Osmanlı Devieti'nin toprak bütünlüğünü korumak B) Avrupa devletleri arasına girmek C) Ortodoks Kilisesi'ni nüfuzu altına almak D) Kırım'ı ele geçirmek E) Akdeniz'e açılmak j ! . Cevap B Cevap B i 16. Cevap A Çözüm: Osmanlı Devieti'nin bir Avrupa devleti sayıl­ ması. Rusya ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmişlerdir. i j ' | 18. Sırplar için de bir h ü k ü m k o y d u r a r a k Sırpların özerk olmasını sağladılar. I s l a h a t F e r m a n ı ' n ı n y a y ı n l a n m a s ı Paris Antlaşmasıyla yakından ilgilidir. Bu üç d e v l e t olaylar k a r ş ı s ı n d a b a z e n b i r l i k t e h a r e k e t etmişler. İngiltere ve Fransa'ya g ü v e n i l e m e y e c e ğ i n i d ü ş ü n e r e k Rusya İle 1833'te Hünkar İskelesi Antlaşmasını imza­ ladı. Sırp özerkliği sırasıyla Bükreş. Devletler böylece bir Avrupa Devleti sayılan Osmanlı Devletinin iç işlerine karışamayacakiardı. Diğer antlaşmaların da yapılış tarihlerini hatır­ layalım: B ü k r e ş 1812. Ö Y S . Sonuçta Berlin Antlaşmasıyla Sırpların bağımsızlığı tanınmıştır. Rusya bir saldırıya uğrarsa boğazlan kapatmayı kabul etmiştir. . B u d u r u m d a n b ü y ü k ö l ç ü d e rahatsız o l a n devletlerden biri aşağıdakiierden hangi­ sidir? A) Prusya B) İngiltere C) Avusturya } \ Çözüm: D) Piyemonte E) İspanya Osmanlı Devleti'nde ilk bağımsızlık hareketi 1804'de Ruslarında kışkırtması ile Sırplar tarafından başlatılmıştır. Akkerman. Edirne Antlaşması da 1829 yılında yapılmıştır. Hünkar İskelesi Antlaşması (1833) Rusya ile yapıldığı için seçeneklerde Fransa olmadıgına g ö r e d o ğ r u c e v a b ı n İngiltere o l d u ğ u anlaşılır. Bu madde Avrupa'lı devletler için çok önem taşıdığından sekiz yıllık sürenin dolmasından . Londra 1840. ilk bağımsız­ lık o l a r a k hareketini başlatarak içişlerinde serbest bir prenslik kuran millet aşağıdak­ iierden hangisidir? A) Bulgarlar i C) Romenler E) Araplar B) Sırplar D) Rumlar I ! I j I 15. topraklarının Avrupa'nın güvencesi altı­ na girmesi ve Avrupa hukukundan yararlan­ ması ilk Paris Antlaşmasıyla gerçekleşmiştir. Genellikle A v r u p a ' d a k i siyaseti b u b ü y ü k devletler şekillendirmektedir. Hünkar İskelesi 1833.t 9 6 9 Hünkar iskelesi Antlaşması'nda Osmanlı Devleti. .1 9 8 9 Osmanlı Devieti'nin bir Avrupa devleti sayılacağı h ü k m ü aşağıdaki antlaşmaların hangisinde yer almıştır? A) Bükreş Antlaşması B) Londra Antlaşması C) Hünkar İskelesi Antlaşması D) Edirne Antlaşması E) Paris Antlaşmsı j i Çözüm: 19.sonra Londra Konferansını toplayarak b o ğ a z l a r ı d e v l e t l e r a r a s ı bir s o r u n h a l i n e getirdiler. Bu durumda Sırp ayaklanmasını b a s t ı r m a k m ü m k ü n o l m a d ı . Bu antlaşmaya g ö r e . Sırp ayaklanması bastırılmak üzereyken 1806'da Osmanlı-Rus savaşı çıktı. .Çözüm: II. ÖYS . Altı yıl s ü r e n savaşta Sırplar. Sonuçta yapılan Bükreş Antlaş­ masında Ruslar. bazen İngiltere. Fransa ve Rusya. Cevap E j Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n d a . Osmanlı Devleti gerekli hallerde Rusya'nın isteği üzerine bo­ ğazları. Ö S S . M a h m u t . İngiltere.

Cevap E Çözüm: Bu s o r u y u s e ç e n e k l e r h a k k ı n d a kısa kısa bilgi vererek çözelim: M a c a r M ü l t e c i l e r i S o r u n u .76 Çözüm: Paris A n t l a ş m a s ı h e m Rusya'nın h e m d e Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'de tersane ve donanma bulundurmasını önlemişti. Ç e ş m e Baskını 1770. Bu anlayış üzerine İstanbul Konferansı kararları reddedilerek Kanun-i Esasi yürürlüğe konuldu. O s m a n l ı D e v l e t i n i zor durumda bırakmak. B o s n a . Selim'i tahta çıkarmak istemiş ancak padişahın ö l d ü r ü l m e s i üzerine y e ğ e n i II. ÖSS . Osmanlı Devleti'nin bu öneriyi red­ d e t m e s i n i n nedeni aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) A v r u p a devletleri arasındaki görüş bir­ liğinden yararlanmak istemesi B) D ü n y a d a k i siyasi b l o k l a ş m a l a r a karşı olması C) Yerel yönetimlere yetki vermek istemesi D) Ruslarla iyi ilişkiler içinde olmak istemesi E) İçişlerine karışılmasına karşı olması Çözüm: Sorudaki m e t i n d e n de anlaşılacağı gibi İstanbul Konferansı kararları Avrupa'lı devlet­ lerin Osmanlılar'ın iç işlerine karışma İstek­ lerinin açık bir göstergesidir. Osmanlı Devleti ise bu öneriyi red­ detmiştir. Anayasa'nın ilan edilerek devlet­ lerin iç işlerimize karışmalarını önleyeceği g ö r ü ş ü n d e y d i . Sinop Baskını II. 1827 yılında Yunan isyanının bastırılmasına Rusya'nın bir tepkisi olarak ortaya çıkmıştır. C ve D s e ç e n e k l e r i n i n İ s t a n b u l Konferansı kararlarının reddedilmesiyle bir ilişkisi yoktur. Navarin O l a y ı . Navarin Olayı Bu olayların üçünde de Osmanlı donan­ masına b ü y ü k z a r a r v e r e n d e v l e t a ş a ğ ı dakilerden h a n g i s i d i r ? A) İngiltere C) Venedik E) Avusturya Çözüm: Sinop Baskını 1853. Fransa ve Rusya -tarafından yakılmıştır.1 9 9 3 1877-78 Osmanlı . 1770 yılında Ruslar Cebelitarık yoluyla Akdeniz'e giderek Osmanlı donan­ masını yakmışlardır. 1511 yılında Safeviler tarafından kıştırtılmış bir şii ayaklanmasıdır. ÖYS . A. Bu olayda dış güçlerin etkisi yoktur. ÖYS-1990 O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a aşağıdakilerd e n hangisinin ortaya çıkmasında dış güç­ lerin etkisi yoktur? A) Macar mültecileri sorunu B) Navarin Olayı C) Alemdar Olayı D) Çeşme Olayı E) Şahkulu Ayaklanması B) Fransa D) Rusya 2 1 . B . Antalya civarında çıkan dini nitelikli bir isyandır. 1848 ihtilalleri sonucunda meydana gelmiş. N a v a r i n Olayı ise 1827 yılında m e y d a n a g e l m i ş t i r . Ş a h k u l u A y a k l a n m a s ı . Rusya 1870'ferde Avrupa'da meydana gelen yeni oluşumların oluşturduğu ortamlardan yararlanarak Karadeniz'in tarafsızlığı İlkesini tanımadığını ilen etmiştir.H e r s e k ve Bulgaristan'da hakim ve valileri kendilerinin s e ç m e l e r i n i Osmanlı Devleti'ne öner­ mişlerdir. barışa zorlamak ve istek­ lerini gerçekleştirmek için aniden Osmanlı donanmasını üç kez yakmıştır.B. R u s y a . Ç e ş m e olayı. Konferansa başkanlık eden Dışişleri Bakanı Saffet Paşa.Yüzyıl Siyasi Olayları artan baskıları mülteciler sorununu ortaya çıkarmıştır.1990 I.Selim'in tahttan İndirilme­ sine t e p k i d u y a n R u s ç u k Ayanı A l e m d e r Mustafa Paşa İstanbul'a gelerek yeniden III. lll. Cevap C 19.Rus Savaşı'ndan önce t o p l a n a n İ s t a n b u l K o n f e r a n s ı ' n a katılan A v r u p a D e v l e t l e r i . Bu olaya Alemdar Olayı denir. Cevap D 20. Bu h ü k ü m özellikle Rusya'nın Akdeniz'e açıl­ masını e n g e l l e m i ş t i . A .C ve D seçeneklerinin bazıları Rusya'nın amacıyla ilgili olmayan yorumlar bazıları da eksik ve yanlış olan yorumlardır. Avusturya'nın . Mahmut'u tahta çıkarmıştı. Cevap E 19. A l e m d e r olayı. Çeşme Baskını III. Osmanlı Donanması İngiltere.

C. olayın tarihleri I. T e p e d e l e n l i 1 8 2 1 . olayların tarihlerini vererek bulalım. olay.Çeşme yangını 1770 D) Azak'ın Rusya'ya geçmesi 1700 . Cevap E 22.Olay A) Osmanlı Devleti'nin Navarin'de yakılan gemileri için Rusya' dan tazminat istemesi B) Rusya'nın Sinop'ta Osmanlı donanma­ sını yakması C) Bulgar Kilisesi'nin özerklik kazanması D) Azak kalesi'nin Rusya'nın eline geçmesi E) Rusya'nın Özü Kalesi'ni Osmanlı­ l a r d a n alması Çözüm: Bu s o r u aynı z a m a n d a bir k r o n o l o j i sorusudur.Ali P a ş a i s y a n ı ise 1832'de meydana gelmiştir. d e V a r d a r Ali 1647'de A b a z a M e h m e t Paşa 1 6 2 2 ' d e K a v a l a l ı M. olayın gerçekleşmesinde etkili olmuştur? I. B) S i n o p Baskını 1853 Kırım'ın Rusya'ya katılması 1792 C) Bulgar Kilisesinin özerkleştirilmesi 1896 .1840 yıllan arasında başlamış ve Osmanlı Devletini uzun yıllar uğraştırmış önemli bir olaydır.Meşrutiyet'in ilan edilmesinin .1994 A ş a ğ ı d a k i a n t l a ş m a l a r d a n h a n g i s i . ÖYS .19. Mısır sorununun ortaya çıkmasına neden olmuştur? A) Kabakçı Mustafa Paşa B) Tepedelenli Ali Paşa C) Vardar Ali Paşa D) Abaza Mehmet Paşa E) Kavalalı Mehmet ali Paşa 1856 Paris antlaşmasıyla Osmanlı İmparatorlu'ğunun Avrupa devletler topluluğuna alın­ masına karar verilmiştir. K a b a k ç ı 1807 'de. olaydan çok önceleri olmuş olduğundan dolayı cevap olamazlar. Cevap A ll. Kıbrıs'ın İngiliz yönetimine bırakılması ise 1878'de olmuştur.Kutsal İttifakın kurulması 1683 E) Özü'nün kaybedilmesi 1792 . Bu kararda aşağıdakilereden hangisinin etkisi vardır? A) B) C) D) E) Tanzimat Fermanı'nın yayınlanmasının Sened-i İttifak'ın imzalanmasının Kanun-i Esasi'nin çıkarılmasının Mecelle'nin hazırlanmasının II.1 9 9 5 2 3 . Kırım'ın bağımsız olması 1774. N e d e n . O Y S . Bulgaristan Krallığının kurulması 1908.Olay Yunanistan'ın bağımsızlık kazanması Rusya'nın Kırım'ı topraklarına katması Rusya'nın Çeşmede Osmanlı donanma­ sını yakması Avrupa'da Kutsal İttifakın Kurulması Osmanlı Devleti'nin Lehistan'ı himayesi altına almasa 2 4 . A s e ç e n e ğ i n d e verilen Navarin Faciası 1827'de Yunanistan'ın bağımsızlığı da 1829 yılında gerçekleşmiştir. Tarihlerdende anlaşılacağı g i b i Kavalalı İsyanı ile Mısır sorunu aynı dönemin olaylarıdır. s o r u n u n bir benzeridir.1994 Aşağıdaki ayaklanmalardan hangisi. Sadece bu İki olay arasında neden . Bu s o r u d a da a y n ı y ö n t e m i k u l l a n ı r s a k B.C.D ve E seçeneklerinde II. ÖYS .1993 Aşağıdakilerden hangisinde verilen l. Cevap A 2 5 . Demir baş Ş a r l ' i n ü l k e s i n e d ö n m e s i 1 7 1 1 . li.sonuç ilişkisi vardır.Lehistan'­ ın himayeye alınması 1575 Görüldüğü gibi B. A seçeneğinde verilen antlaşma ve içerdiği hüküm doğrudur. Bu s o r u y u seçeneklerde verilen isyanların tarihlerini bilirsek kolaylıkla çözebiliriz.Yüzyıt Siyasi Olayları 77 Çözüm: Mısır Sorunu 1830 .sonuç ilişkisi içerisinde olayı en yakın bir tarihin olayı e t k i l e m e s i tarihsel gelişmelere daha uygun bir çözüm tarzıdır.D ve E seçeneklerin de verilen antlaşmalar karşılarında yazılan hükümleri içermemekte­ dirler. kar­ şısında verilen maddeyi içerir? Antlaşma A) Paris B) Bükreş C) Berlin D) Küçük Kaynarca E) Vasvar Çözüm: Madde Boğazların 1841 antlaş ması'na göre yönetilmesi Bulgaristan Krallığı'nın kurulması Kırım'ın bağımsız olması Demirbaş Safın ülkesine serbestçe dönebilmesi Kıbrıs'ın İngiliz yönetimine bırakılması 22. ÖYS . Bu s o r u n u n cevabını.

ve D s e ç e n e k l e r i Avrupalı devletlerin çtkarlan ile ilgilidir. Bu Fermanla padişahın yetkileri sınırlandırıldı. ÖYS-1995 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n d e v e r i l e n ant­ laşmalar imzalandıkları halde yürürlüğe konulmamıştır? A) Berlin . E seçeneği ise Avrupalıların çıkarlarını kolay­ laştırmak için yaptıkları bir çalışmadır. U ş i : 18 Ekim 1 9 1 2 ' d e İtalya ile O s m a n l ı Devleti arasında yapıldı. TBMM ilk kez tanınmıştır.Sevr C) Atina .Kars Çözüm: S e ç e n e k l e r d e verilen a n l a ş m a l a r ı kısaca tanıyalım: B e r l i n : 1878'de Rusya ile Osmanlı Devleti arasında yapıldı. Amaçları değildir. A y a s t e f a n o s : 1 8 7 8 R u s y a ile O s m a n l ı Devleti arasında yapılmıştır. yüzyılda Avrupa'nın büyük devletleri Osmanlı İmparatorluğuma bağlı Yakındoğu toprakları­ na ilgi duydular. Osmanlı Devleti Balkanlar­ da çok önemli topraklarını kaybetti.Yüzyıl Siyasi Olayları devleti tarafından tanınmış. T B M M ilk kez batılı bir devlet olan Rusya tarafından tanın­ mıştır. A n k a r a : 20 Ekim 1921'de Fransa ile TBMM a r a s ı n d a yapıldı. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i Avrupalıların bu topraklarla ilgilenmedeki amaçlarından biri değildir? A) Hindistan'a ve Afrikaya ulaşmak B) Ekonomik çıkarlar sağlamak C) Azınlıkların dinsel haklarını savunmak D) Merkezi otoriteyi zayıflatmak E) Arapların tam bağımsız devlet kurmalarını sağlamak Çözüm: Avrupa'nın büyük devletlerinin Osmanlı İmparatorluğunun toprakları ile ilgilenmeleri veya Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n d a yaşayan milletlerle ilgilenmeleri hep kendi çıkarları i ç i n o l m u ş t u r . B a l k a n S a v a ş ı ' n d a n sonra yapılmıştır. Anayasacalığın başlangıcı k a b u l edileli. Cevap E E) Gümrü . ÖYS-1995 XVIII. T B M M ' n i n ilk siyasi başarısıdır. G ü m r ü : 3 Aralık 1 9 2 0 ' d e E r m e n i s t a n ile T B M M arasında yapılmıştır. Sevr: 10 Ağustos 1920 de I.Kuzey Afrika'daki son toprağımız olan Libya Kalyaya verildi. Cevap B 26. Kars: 13 Ekim 1921'de Sovyet Cumhuriyet leri olan E r m e n i s t a n . C . yüzyılın sonlarında ve özellikle XIX. Kanun kuvveti s a ğ l a n m a y a çalışıldı. Fransa İşgal ettiği toprakları terketmiştir. İ s t a n b u l : 1913'de Bulgaristan ile Osmanlı D e v l e t i a r a s ı n d a II.Moskova B) Ayastefanos . Moskova Antlaşmasının bir tekrarıdır. Rusya bu antlaş ma ile Osmanlı Devleti üzerindeki ağırlığını arttırınca batılı devletler itiraz ederek bu ant­ laşmanın yürürlüğe girmesini engellemişler­ dir. Türkler azınlık statüsüne kavuşmuşlardır. G ü r c i s t a n ve Azarbeycan İle TBMM arasında yapılmıştır. B . Ege Adaları kaybedilmiş ve Yunanistan'da kalan Türkler'in hakları garan­ ti altına alınmıştır. A . Fakat Kurtuluş Savaşı'nın başlaması ve Osmanlı Meclisi kapatılmasından dolayı uygulanamadı. Cevap A 19. Dünya Savaşı nın galipleri ile O s m a n l ı Devleti arasında yapıldı. Atina: 13 Kasım 1913 de Yunanistan ile Os­ manlı Devleti arasında II. M o s k o v a : 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile T B M M arasında yapılmıştır.Uşi D) İstanbul -Ankara 2 7 . Balkan Savaşı'ndan sonra yapılmıştır. Bu d u r u m Avrupa devletlerinin işine geldiğinden bizi kabul ettiler.78 Çözüm: 1856 Paris Antlaşması'yla Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa devleti sayılmasında 1839 tarihindeki Tanzimat Fermanının etkisi büyüktür. T B M M ilk defa bir İtilaf .

Asıl amaçlan parçalanmayı hız­ landırmak.416 : % 6. Y Ü Z Y E L ı S L A H A T L A R ı 1981 -1995 OSS . A. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere ve Fransa sömürgelerinde yaşayanların hakları. Buna karşın İngiltere ve Fransa. Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Hıristiyanların h a k l a r ı n d a n d a h a sınırlıydı. Yüzyıl konusundan ç ı k a n s o r u Islahatları yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda :%5. yüzyılda Osmanlı Devletini bir an önce paylaşmak düşüncesi farklı farklı politika üretmelerine neden olur.D ve E seçeneklerinin arkasına sığınarak Osmanlı Devletinden bir çok talepte bulun­ muşlardır. Cevap C ÖYS 1981 'VsmartH'naiKi nangi devirde. padişahın yanında yönetime ortak olmaya başlamıştır? A) Kuruluş Devri B) Yükselme Devri C) Lale Devri D) Tanzimat Devri E) Meşrutiyet Devri Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i n d e ilk kez M e ş r u t i y e t d e v r i n d e açılan Meclis-i M e b u s a n ' l a halk yönetime katılmış ve temsil hakkını kullan­ mıştır ( 1 8 7 7 ) . .ÓYS SORULARI ANALİZİ BOLÜM 1 \ OSS Toplam Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı ÖSS 1981 "XIX.B. Özellikle 19. Halkın yönetimde bir 1981 1982 1983 1984 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 f3A> 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 p5b 3 - 3 1 3 1 2 3 2 2 4 2 2 2 3 4 2 2 1 Ss|:v 1986 19Ö7 1988 2 2 1 4 1 1 1 2 2 1 IfE 1990 1991 1992 1993 1 1 1 1 2 2 1995 TOM 17 - ı ırt |"5b 1 9 8 1 .748 : % 6.1 9 9 5 yıllan a r a s ı n d a .19.183 oranındadır. Osmanlı İmparatorluğu'nda y a ş a y a n Hıristiyanların haklarının yetersiz b u l a r a k Osmanlı Devleti'nden Islahat Fermanı'na uyulmasını istemişlerdir. İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti'nden böyle bir istekte bulunmalarının amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Hıristiyanların yaşam düzeyini yükseltme B) Kendi ülkelerindeki demokrasi ilkelerini diğer ülkelere de yayma C) Osmanlı İmparatorluğu'ndaki parçalanma ve çöküşü hızlandırma O) O s m a n l ı D e v l e t i ' n e b a ş k a d e v l e t l e r i n baskı yapmasını Önleme E) S ö m ü r g e l e r i n d e yasanların uğradıkları haksızlıkları gizleme Çözüm: Bu tip sorularda cevaplar genellikle standart­ tır. 19. Diğer d e v i r l e r d e p a d i ş a h ülkenin tek hakimidir.

Meşrutiyet'in ilanından sekiz ay sonra olmuş .C.ve Meclis-i Mebusan açıldı. ÖYS 1983 Yeniçeri Ocağı'nın o r t a d a n kaldırılması Osmanlı yönetimine aşağıdaki yararlar­ dan hangisini sağlamıştır? A) İç isyanların önlenmesini B) Halkın yönetime katılmasını C) Toprak dağıtımının yeniden düzenlenmesini D) Savaşlardaki yenilgilerin sona ermesi E) Padişahların yönetime yeniden egemen olmasını Çözüm: 4. Padişahın yetkileri ilk kez Tanzimat Fermanı'yla sınırlandırılmıştı.yüzyıldan itibaren otoriteyi bozucu ve padişahlan zor durumda bırakıcı davranışlar içine girdi. yeniden Meşrutiyet ö n c e s i d ö n e m e g e ç i l m e s i n i i s t e y e n bir harekettir. Bu dönemde azınlık İsyanları devletin birliğini bozacak bir sevi­ yeye gelmişti.1826) yılları arasında faaliyet göstermişitir. Türk tarihinin sadece Osmanlı döneminde kalan bölümü üzerinde durmuşlar ve Türk tarihini bir Osmanlı tarihi gibi gösterme çabasına girmişlerdir. Meşrutiyete karşı başlatılan bu hareket Osmanlı tarihinde rejime yönelik tek harakettir. Bu dönemde. cevap olamazlar. Kabakçı isyanı İle III. II. Bu olaya Vakay-ı Hayriye denir. halk ve ulemanın da desteğini alarak 1826 yılında ocağı kaldırmıştır.C ve E seçenekleri Osmanlı Devlet düzeni­ ni değil baştaki padişahlan değiştirme amacıyla yapılan sınırlı hareketlerdir. Genç Osman'dan itibaren ocağın bu duru­ muna son vermek için çok defalar kaldırma girişimleri o l m u ş fakat başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Cevap D 5. Genç O s m a n ' d a ıslahatçı düşüncelerinden dolayı çıkarcı çevrelerin ve yeniçerilerin isyanı sonucu öldürülmüştür. Cevap E Çözüm: j j I 19. İslamiyete ve uygarlığa yap­ tığı hizmetleri ortaya koymak C) Batı'da gelişen yeni akımları Müslüman halka benimsetmek D) Batı ülkelerinin Osmanlı İmparatorluğu'na karşı geliştirdiği olumsuz tavırları ortadan kaldırmak E) A n a d o l u ' n u n g e r ç e k sahibinin Osmanlı Türkleri olduğunu kanıtlamak Çözüm: Tazminat ve Meşrutiyet devirleri imparator­ luğun en kritik yıllarıdır. 31 Mart olayı ise II. A n a y a s a c ı l ı ğ ı n ilk f a a l i y e t i bu h a r e k e t l e b a ş l a m ı ş t ı . Selim. Cevap A Ş A. A v r u p a ' n ı n d a e t k i s i y l e ilk anayasa olan Kanun-i Esasi İlan edildi. Böylece halk yöne­ time İlk kez katılmış oldu. Abdülaziz'de Tanzimat ilkelerini genişletmeye karşı olması ve israfının büyük boyutlara ulaşması sonucu tahttan indirilmiştir. Türk tarihini böyle göster­ mekle ulaşılmak istenen amaç ne olabilir A) Çeşitli etnik unsurları birbirleriyle kay­ naştırarak İmparatorluğu ayakta tutmak B) Osmanlıların. ÖYS 1983 Aşağıdaki olaylardan hangisi.C ve D seçenekleri yanlış ve eksik bil­ gilerdir. Ancak. Osmanlı Devlet düzenini d e ğ i ş t i r m e amacına y ö n e ­ liktir? A) Kabakçı Mustafa isyanı B) Patrona Halil isyanı C) Abdülaziz'in tahttan indirilmesi D) 31 Mart ayaklanması E) Genç Osman'ın öldürülmesi Yeniçeri Ocağı (1361 . A.B. Ahmet tahttan indirilmiştir.D ve E s e ç e n e k l e r i İlgisiz y a d a eksik yorumlarından dolayı cevap olamazlar. Ocak 17. Patrona isyanı ile III. M a h m u t aydın. ÖYS 1981 Tanzimat ve Meşrutiyet devirlerinde tarihle ilgilenen yazarlar. Böylece padişahların yeniden yönetime hakim olması sağlanmıştır. B. Cevap E . Bu politikanın esası çeşitli etnik unsurların eşitliğini sağlayarak kaynaştırmaktır.Yüzyıt Islahatları i ] 3.B.80 etkisi olmamıştır. Bundan dolayı devletin birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü n ü sağlamak İçin halkın kay­ naştırılması için Osmanlıcılık politikası uygu­ lanmıştır.

M u t l a k i y e t l e y ö n e t i l e n O s m a n l ı Devleti'ni böyle bir anlaşma yapmaya sevkeden d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) P a d i ş a h ' ı n y e n i l i k y a p a r k e n a y a n l a r ı n desteğine ihtiyaç duyması B) Devletin. ÖSS 1985 O s m a n l ı D e v l e t i n i n Meclİs-i M e b u s a n ' d a Balkan uluslarına da temsil hakkını tanımış olmasının amaçları arasında aşağıdakiler­ d e n hangisi y o k t u r ? A ) A v r u p a d e v l e t l e r i n i n i ç i ş l e r i m i z e karış­ masını önleme B) Balkan uluslarını yönetime katma C) İmparatorluğun bütünlüğünü koruma D) R u s y a ' n ı n B a l k a n l a r ' ı Slavlaştırmasını önleme E) Meclis'in devamlılığını sağlama E) II.yüzyıla askeri ve siyasi g ü c ü n ü kaybetmiş olarak girdi. Bundan dolayı güçlü döne­ minde sorunlarını istediği gibi çözebilirken. E seçeneği ise tamamen yanlış bir yorumdur.C. ÖYS 1984 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a A v r u p a h u k u k kurallarına göre işleyen mahkemeler ilk defa hangi devirde kurulmaya başlamıştır? A) III.B. Cevap A i \ | j I ] j 7. A seçeneğinde verilen genişleme siyaseti ise Tazminat dönemi gerçeklerine aykırıdır. Selim Devri C) Tanzimat Devri B) Lale Devri D) I.C ve D s e ç e n e k l e r i n d e k i gelişmeleri amaçlamıştı." Aşağıdakilerden hangisi. T a z m i n a t d ö n e m i n d e ise d a ğ ı l m a d u r u m u n d a idi. Avrupa hukuk kurallarına göre işleyen mahkemeler böylece Tazminat hareketiyle kuruldu. ayanlar d a d e v l e t i n e m i r l e r i n e u y u c a k l a r ı n a söz ver­ mişlerdir. Cevap E . eyaletlerden asker almak için ayanlardan yararlanmak istemesi C) D e v l e t i n . Cevap C | i j I j Çözüm: Osmanlı Devleti dış gelişmelerin de etkisiyle meşrutiyeti ilan ederek Meclis-i Mebusan'ı açmıştı. Devlet bu şartlarda ayanlara söz g e ç i r e m e y e c e k bir durumda idi. Çözüm: Osmanlı Devleti Yükselme Dönemi'nde g ü ç l ü . yüzyılın başlarında yapılan bir anlaşmay­ la Osmanlı padişahı II.D ve E seçenekleri zayıf ve g ü ç s ü z dönemlerin politikası olabilirler. B) Islahatların Avrupa devletlerince tanın­ masına çalışmaktadır. ÖSS 1985 "Osmanlı imparatorluğu. D) Büyük devletlerin olumsuz tutumlarından çekinmektedir. E) Batı ile sorunlarını barış yolu ile çözmeye çalışmaktadır. AB ve D seçenekleri kısmen doğru iseler de eksik­ tirler. Mahmut. Meclisin açılmasıyla Osmanlı Devleti A. a y a n l a r a söz g e ç i r e m e y e c e k kadar zayıf düşmüş olması D) Devletin vergi t o p l a m a d a ayanlardan yararlanmak istemesi E) Padişah'ın yetkilerinden bir kısmını ayan­ lara v e r e r e k s o r u m l u l u ğ u n u a z a l t m a k istemesi Çözüm: İ m p a r a t o r l u k 19. C) Siyasal g ü c ü n ü bu yolla k o r u m a k iste­ mektedir. Toprak sis­ teminin bozulması nedeniyle bir çeşit dere­ beyi sayılacak ayanlar türemiş ve bunlar tıpki bir bey gibi h ü k ü m veriyorlardı. Bunun sonucu olarak B.19. E seçeneğinde verilen durumun Balkan uluslarına temsil hakkının verilmesiyle bir ilgisi yoktur. ayanların varlığını v e h a k l a r ı n ı t a n ı m ı ş . ÖYS 1983 XIX. Yükselme Devri'nde Batı ile i l g i l i s o r u n l a r ı n ı k e n d i g ö r ü ş l e r i doğrultusunda çözmeye çalışmıştır. Cevap C j 8. Meşrutiyet Devri j j 9. yüzyıla gelindiğinde imparatorluk içindeki unsurları kaynaştırmak İçin yönetim ve hukuk alanında ilk kez ıslahatlara girişildi. 19. dağılma d u r u m u n d a ise yaşam mücadelesi vermekte idi.Yüzyıl Islahatları 61 6. Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u n u n Batı'ya karşı t u t u m u n d a k i b u d e ğ i ş m e n i n bir açıklaması olamaz? A) Gelişme siyasetini bu yolla sürdürmekte­ dir. T a z m i n a t d e v r i ' n d e ise bu tür s o r u n l a r ı n çözülmesinde B a t l ı büyük devletlerle görüş birliği içinde olmaya önem vermiştir. Mahmut Devri Çözüm: İlk kez Lale Devrinde (1718-30) batılılaşmaya başlayan Osmanlı Devleti'nde yapılan Islahat hareketleri sonucu devletin iyileşmesi yönünde ciddi bir ilerleme görülmedi.

D ve E seçeneklerinin askerlik konusu ile ilgili bir hükümleri yoktur.yüzyılda ortaya çıkan en önemli düşünce. s e ç e n e k l e r i iki g r u b a a y ı r m a m ı z g e r e k i r . Önceden gayri müslimler askerlik yapmazlardı. Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a "askerlik düzeni"ocak. Osmanlıların girdiği savaşlar genelikle yenilgi ile sonuçlanmıştır. ÖYS 1986 Aşağıdakilerden hangisi. yüzyılda yapılan yeni­ liklerin de bir k a r e k t e r i n i o l u ş t u r m u ş t u r . I. ÖYS 1986 Tanzimat d ö n e m i y l e başlayan ıslahat h a r e k e t l e r i n d e daha ç o k aşağıdakilerden hangisi üzerinde d u r u l m u ş t u r ? A) Hukuk ve yönetim C) Tarım ve ticaret E) Güzel sanatlar Çözüm: T a n z i m a t hareketi ş i m d i y e kadar yapılan ıslahat hareketlerinden çok farklı bir yönde yenilik projesi geliştirmiştir.D ve E seçenekleri Osmanlı Devleti'nin zayıflamasına ve yıkılma sürecinin hızlan­ masında etkili olan olaylardır. H a m m a d d e Avrupa ülkelerine satılmakta dışarıdan bot miktarda. T a n z i m a t ' l a başlayan ıslahatlar 19. ucuz ve çeşitli mallar gelmektedir.grup Osmanlı Devleti'ne yardımcı olanlar l l . Osmanlı Devleti ilk kez bu dönemde yönetim ve h u k u k alanında bazı düzenlemeler yaparak ülkenin içinde bulunduğu kötü şart­ ları gidermeyi hedeflemiştir.yüzyılda. D .82 19. Tazminat Fermanı ilan e d i l e r e k askerlik bir vatan hizmetine dönüştürüldü. Aşağıdakilerden hangisi bu d u r u m u n bir s o n u c u değildir? A) Küçük sanayi atölyelerinin azalması B) Yeni fabrikaların kurulması C) İşsizliğin artması D) Yönetimde yeni arayışların artması E) Dış ticarette dengenin bozulması Çözüm: 19. Cevap B .C. g r u b ise Osmanlı Devleti'nin egemenlik ve bağımsızlığına zararı olan olaylar. Ö S S 1986 XIX. Osmanlı ü l k e s i n d e ticaret azınlıkların elindedir. A. Cevap B 1 2 . ş e k l i n d e n bir vatan görevi şekline getiril­ miştir? A) Sened-i İttifak C) Islahat Fermanı B) Tanzimat Fermanı D) Kanun-ı Esasi E) Yabancı okullar Çözüm: Çözüm: E) Misak-ı Milli Bu tip soruların çözümünde cevapların ince­ lenmesiyle doğru sonuca ulaşılabilir. B seçeneği ise Osmanlı Devleti'nin varlığını bir s ü r e d a h a d e v a m e t t i r m e s i n e k a t k ı d a bulunmuştur. Sadece Tanzimat ve Islahat Fermanlan askerlikle ilgili bir düzenleme getirmiştir. Bunlardan en önemlisi askerlik idi. Osmanlı İmparat o r l u ğ u ' n u n e g e m e n l i ğ i n i ve bağımsızlığını korumasına yardımcı o l m u ş t u r ? A) Azınlık hakları C) Kapitülasyonlar B) Askeri alanda yenilikler D) Ulusçuluk akımları 1 3 . Cevap B Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu bozuk d u r u m a ç ö z ü m b u l m a k i ç i n 19.yüzyılda O s m a n l ı Devletinde m e y d a n a gelen olumsuzluklar A. A. İki t o p l u m arasında ayrıcalıklı konular böylece kaldırılmıştı. Tanzimatla ilk kez azınlıkların yönetime ısındırılması ve kay­ naştırılması amaçlanmıştı. ve E s e ç e n e k l e r i z a t e n O s m a n l ı D e v l e t i ' n d e g e l i ş m i ş bir d u r u m d a y d ı .yüzyılda T a r h u n c u ile b a ş l a m ı ş t ı . Cevap A B) Maliye D) Eğitim 1 1 . ÖYS 1987 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i y l e .Yüzyıl Islahatları 1 0 . B seçeneğinde verilen yeni fabrikaların kurulması ise soru kökündeki olumsuzluklara ters bir özellik taşır.C.D ve E seçenek­ lerinde verilen gelişmeleri sonuç olarak ortaya çıkarmaktadır. C . gayr-ı müslimlere nakti bedelli askerlik avantajını getirmiştir. diğer etnik unsurların müslüman toplumla kaynaşmasını sağlamaktı. B s e ç e n e ğ i ile ilgili ç a l ı ş m a l a r 17. Tanzimat'ın getirdiği eşitliği Islahat Fermanı b o z m u ş .

Kağıt İmalathane­ si.Mustafa 19. A . Hükümdarlar tarafından tek taraflı olarak yapılmış ya da ilan edilmiştir. Alemdar Mustafa Paşa'nın ısrarıy­ la Anadolu ve Rumeli'de bozulan toprak sis­ teminin etkisiyle oluşan başına buyruk ayan­ lara bazı tavizler vererek bunları merkeze bağlamıştır.Yüzyıl Islahatları 83 Çözüm: 3 Kasım 1839'da ilan edilen Tanzimat Fermanı öncelikle Osmanlı sınırları içinde yaşayan her dili konuşan ve her dine bağlı t o p l u m l a r ı n her t ü r l ü eşitliğini sağlayarak onları kaynaştırmak istiyordu. Askerlikte. A.Mahmut C) I. Cevap B 1 8 . II.yüzyılda bunun ilk örneğini II. 19.Abdülhamit B) lll. ÖSS 1988 Aşağıdaki b e l g e l e r d e n h a n g i s i . 17. Cevap E E) Kanun-i Esasiye Çözüm: II. 18. M a h m u t döne­ minde k u r u l m u ş t u r ? A)Nizam-t Cedit C)Kağıt imalathanesi B) Devlet matbaası D) Posta teşkilatı E) İtfaiye bölüğü Çözüm: Seçeneklerde verilen olayların hangi hüküm­ darlar zamanında olduğunu hatırlatırsak bu soruyu rahatlıkla çözebiliriz: Nizam-ı Cedit III Selim. ÖYS 1989 Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Fermanı'nın getirdiği yeniliklerden biri değildir? A) Herkesin mal ve mülküne sahip olması B) Herkesten gelirine göre vergi alınması C) Mahkemelerin herkese açık olması D) Askerlik için nakdi bedelin kabul edilmesi E) Rüşvet ve iltimasa karşı önlem alınması 16. Tarımda önemli bir yenilik getirmemiştir. Cevap D 1 7 .C. vergide.D ve E seçeneklerinde verilen gelişmeler karşılıklı yapılan bir olay değildir.30) gerçekleştirilmiştir.yüzyıllarda ısla­ hat y a p a r a k d e v l e t i n İ ç i n d e b u l u n d u ğ u sorunlara ç ö z ü m b u l m a y a çalışmıştır. Devlet matbaası. D seçeneğindeki IV.yüzyıl ise önceki ıslahatlardan çok farklı olarak ülkenin birlik ve bütünlüğüne yönelik olarak sosyal alanda da ıslahat yapılmıştır.Mahmut. Cevap E 14.yüzyılda eskiye dönüş hedeflenmiş korku ve şiddete dayalı ıslahatlar yapılmıştır.Osman D) IV. ÖYS 1987 Aşağıdakilerden hangisi. 19.yüzyılda hükümdar olduysa da çok kısa bir zaman içinde tahttan indirildiği için ıslahat yapmaya zamanı olmamıştr.Mahmut ver­ miştir.yüzyılda A v r u p a l ı l a ş m a k a m a ç l a n a r a k askeri ıslahatlara ağırlık verildi. O s m a n l ı Devleti'nin a y a n l a r a s ö z g e ç i r e m e y e c e k hale geldiğini g ö s t e r e n bir kanıttır? A) Fatih Kanunnamesi C) Tanzimat Fermanı B) Sened-İ İttifak D) Islahat Fermanı E) II. ÖYS 1988 Tanzimat Fermanı ile a ş a ğ ı d a k i alanların hangisinde yenilik yapılmamıştır? A) Askerlikte B) Maliyede C) İdarede E) Tarımda D) Hukukta . ve İtfaiye bölüğü III. Posta teşkilatı ise II.Mahmut Çözüm: Osmanlı Devleti 17.yüzyıla aittir.Mustafa 15.18 ve 19. ÖYS 1989 Yalnız askeri alanda değil. Ayanlarla yapılan bu anlaşmaya Sened-i İttifak denilir. Ahmet tarafından Lale Devrinde(1718 . B ve C s e ç e n e k l e r i n d e k i p a d i ş a h l a r 18. sosyal alanda da ıslahat yapılması gereğine inanan Osmanlı padişahlarından biri aşağıdakiler­ d e n hangisidir? A) I.19. y ö n e t i m d e ve hukukta her vatandaş eşit haklara veya yükümlülük­ lere sahip olacaktı.Mahmut'un (1808 -1838) kurduğu önemli bir teşkilattır.

2 2 . fakat II. Önceki d ö n e m l e r d e bazı ç a l ı ş m a l a r o l d u y s a d a başarılı olamamıştır.Yüzyıl Islahatları Divan-ı Hümayun ise eski Türk devletlerinde ileri gelen kimselerin katılmasıyla toplanan bir örgüttü.B. Osmanlılar bunu kuruluş döne­ minden itibaren geliştirerek büyük bir organ haline getirdiler. Cevap D 2 1 . kuvvetler ayrılığı.yüzyıl başlarında yapılmıştır.C ve E s e ç e n e k l e r i n d e k i g e l i ş m e l e r 19.yüzyılda başlamıştır.yüzyıla aittir. v e m i l l i y e t ç i l i k g i b i kavramlar Osmanlı ülkesinde de tartışılmaya başlandı.yüzyıl sonlarında Asakir-i Mansure. D seçeneğindeki gelişme ise Islahat Fermanıyla sağlanmıştır. Kanununame-i Ali Osman zaten padişah fer­ manlarından oluştuğundan mutlak otoriteyi sınırlandırması düşünülemez.B. Saltanatı sınırlandırmayan gelişme sorulduğuna göre cevap k e n d i l i ğ i n d e n ortaya çıkıyor. İlk kez kanun üstünlüğü. A. D s e ç e n e ğ i n d e verilen I. Osmanlı İmparat o r l u ğ u ' n d a k i ıslahat h a r e k e t l e r i n i n bir sonucu değildir? A) Asakir-i Mansure-İ Muhammediye B) Nizam-ı Cedit C) Sekban-ı Cedit D) Eşkinci Ocağı E) Divan-ı Hümayun Çözüm: Islahatlar genellikle 17. ÖYS 1990 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . ve ll.B. A. M a h m u t tarafından ıslahat amacıyla kaldırılan bir kurumdur. Osmanlılar'da saltanatın mutlak otoritesini sınırla­ ma m ıştır? A) Tanzimat Fermanı B) Sened-i İttifak C) Islahat Fermanı D) Kanunname-i Âl-i Osman E) Kanuni Esasi Çözüm: Osmanlılar'da mutlak otoriteyi sınırlandıran gelişmeler 19. insan h a k l a r ı . 18. cumhuriyet. Tanzimat-ı H a y r i y e F e r m a n ı ' n ı n ö z e l l i k l e r i n d e n biri değildir? A) Yapılacak ıslahatları içerme B) Padişahla halk arasında yapılan bir sözleşme olma C)Batı'nın etkisiyle hazırlanmış olma D) Halka açıklanmış ve okunmuş olma E) Padişahın üstünde bir güç olduğunu vur­ gulama . Bu yayınların. Divan-ı Hümayun bir ıslahat d e ğ i l . Islahat Fermannse yeniden nakdi bedele çevirmiştir.C ve E seçeneklerinde gelişmeler Tanzimatla birlikte ortaya çıkmıştır.Meşrutiyet hareketleri Çözüm: i Fransız İhtilali'yle ortaya çıkan fikir akım­ larının O s m a n l ı D e v l e t i ' n i etkilememesi d ü ş ü n ü l e m e z d i .84 Çözüm: Tanzimat Fermanı yönetim ve hukuk alanın­ da önemli yenilikler getiren bir ıslahattı. Askerliği Tanzimat Fermanı vatan hizmetine dönüştürmüş. batıdaki gelişmeler den en çok etkilenilen bir dönemdir. 19. yüzyıllarda yapıldığına göre bu dönemler dışında kalan olayın k o l a y c a ıslahat s o n u c u olmadığını görebiliriz. eşitlik. B u n u n b i r s o n u c u o l a r a k A. Nizam-ı Cedit 18. ve 19. Sekban-ı Cedit ve Eşkinci Ocağı 19. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi üzerinde ö n e m l i bir etkisi y o k t u r ? A) Tanzimat ve Islahat hareketleri B) Ulusçuluk akımları C) Genç Osmanlı ve Jön Türk hareketleri D) O s m a n l ı l a r ı n I. ÖYS 1989 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi. Cevap D 2 0 . ÖSS 1990 Fransız İhtİlali'nden sonra cumhuriyetçiliği ve özgürlüğü savunan kimi kitaplar Türkçeye ve azınlıkların dillerine çevrilerek Osmanlı ülkesinde de yayınlanmıştır. Cevap E 19.Dünya Savaşı'na katıl­ maları E) I.Dünya Savaşına katılmamız jeopolitik ve siyasi kaynaklıdır.C ve E seçeneklerindeki gelişmeleri ortaya çıkardı. Cevap D 19. ÖYS 1989 Aşağıdakilerden hangisi.yüzyıl.

A. milliyetçilik ve kuvvetler ayrılığı gibi ilkeler Osmanlı aydınları arasında da tartışıl­ maya başlamıştır. Ayrıca herkesin bu fermana itaat etmesini İstemiş. mahkemelerin açık y a p ı l m a s ı n ı . eşitlik. Halbuki ÖSS ve ÖYS sorularında en küçük bir şüpheye neden olmayan soru­ ların olması gerekirdi. ÖSS 1991 Osmanlı imparatorluğu'nda. Bu açıkça ülkede k a n u n üstünlüğünün bir göstergesidir.C ve D seçenekleri zaman ve oluşum olarak Tanzimatın ilanından önce ya da çok sonra olmuştur. hükümeti denetlemesi D) Kanunların y a p ı l m a s ı n d a son s ö z ü n padişaha ait olması E) H ü k ü m e t i n padişaha karşı s o r u m l u olması . Cevap B 2 5 . A. Bu aydınlar Avrupa'daki gelişmelerin kendi ülkelerinde de görülmesi için faaliyete geçtiler. Bundan dolayı cevap olamazlar. Seçeneklerin tamamı Kanun-i Esasi hükümleri arasında vardır. Verilen bu haklar p a d i ş a h l a halk arasında yapılan bir yetki paylaşımı değildir. 119 maddeden oluşan Kanun-i Esasiyi incelersek Vükela-yı Devlet kısmının 30. Bu tip s o r u l a r d a genellikle yapılan yanlış yorumlar bilgi kaynağına bakılmadan yapıl­ maktadır. Fakat ÖSYM bu sorunun cevabını C olarak verdi. kendisinin de Fermana uya­ cağını belirtmiştir.demokrasi. k i m s e n i n haksız y e r e .D ve E s e ç e n e k l e r i T a n z i m a t Fermanı'ntn önemli birer özellikleridir.31 ve 38 maddelerinde Meclisin hükümeti denetleme yetkisinin olduğu görülmektedir.C. ÖYS 1991 tur? Birinci Meşrutiyet dönemindeki Anaya­ s a d a aşağıdaki h ü k ü m l e r d e n hangisi yok- 2 6 . Cevap E 24. vergilerin herkesin gelirine g ö r e t o p l a n m a s ı n ı . Bundan dolayı bir sözleşme özelliği göstermez. Cevap C 23. Yavaş yavaş padişah otoritesinin sınırlandırılması gündeme gelmiş ve Tanzimat Fermanıyla ilk ö n e m l i a ş a m a tamamlanmıştır. yargılanmadan idam edilmemesini öngören T a n z i m a t Fermanı'nın ilan edilmesine izin vermiştir. ÖYS 1992 Sultan Abdülmecit. ÖYS 1992 O s m a n l ı l a r d a Asakir-i Mansure-i M u h a m m e d i y e adı île Avrupa usulünde o r d u n u n k u r u l m a s ı a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir sonucudur? A) Tanzimat-ı Hayriye B) Sened-i İttifak C} 31 Mart Vakası D) Vak'a-i Vakvakiye E) Vak'a-i Hayriye A) Ayan Meclisi üyelerine ömür boyu görev­ lerinde kalma hakkının tanınması B) Padişahın Meclisi açma ve kapatma yetki­ sine sahip olması C) Meclisin. Bu değişiklik aşağıdakilerden hangisinin bir s o n u c u d u r ? A) Yeniçeri Ocağının kapatılmış olması B) Osmanlı aydınlarının d e m o k r a s i geliş­ melerden etkilenmesi C) Osmanlı İmparatorluğu'nun güçlenmesi D) Ayanların yetkilerinin artırılması E) D ü n y a d a . Sultan A b d ü l m e c i t ' i n b u t u t u m u Osmanlı toplumunda aşağıdakilerden hangisinin b e n i m s e n m e y e çalışıldığının bir gösterge­ sidir? A) B) C) D) E) Halkın yönetime katılması Dini hoşgörü Bütçe anlayışı Kültürel bağımsızlık Kanun üstünlüğü Çözüm: Soruda verilen metnin son cümlesinde de g ö r ü l d ü ğ ü gibi padişah Sultan Addülmecit kendisinin de Tanzimat Fermanına uyacağını söyleyerek. halkı itaat etmeye davet etmiştir.B.D ve E s e ç e n e k l e r i y a n l ı ş ve i l g i s i z yorumlar içerdiklerinden cevap olamazlar. Cevap B Çözüm: 85 Esasen bu soru tartışmalıdır.Yüzyıl Islahatları Çözüm: Bu soruya benzer çok sorular çözdüğümüzden dolayı d o ğ r u s e ç e n e ğ i h e m e n bulabiliriz.C. m o n a r ş i k sistemlerin s o n a ermesi Çözüm: Fransız İhtilali'nin yaydığı bazı düşünceler Osmanlı Devleti'ne de yayılmış. Padişahın otoritesini halkın temsilcilerinden oluşan bir meclisle sınırlandırmak amacıyla meşrutiyet sistemine geçilmiştir.19. A. Tanzimat Fermanı Sultan Abdüimecİd'in kendi isteği ile en önemli haklarının bir bölümünden halkın lehine vazgeçtiği bir belgedir.

Sekban-ı Cedit. II. Nİzam-ı Cedit'in ortadan kaldırılmasından sonra II. Vergiler devletin koyduğu kanunlara göre toplanacak 4. b u f e r m a n l a a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisini amaçlamıştır? A) Yabancılara verilen ayrıcalıkların kaldırıl­ masını B) Gelir dağılımındaki dengesizliklerin gideril meşini C) Mülkiyet hakkının g ü v e n c e altına alın­ masını D) Dışardan mal alımının sınırlandırılmasını E) Yeni bir ekonomik sisteme geçilmesini Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i ' n d e h u k u k e n her şey padişahın malı sayılırdı. m ü s a d e r e sistemini kaldırarak herkese miras ve mülk edinebilme garantisi­ ni vermiştir.B.Yüzyıl Islahatları Sekban-ı C e d i t ve Eşkinci Ocakları birer askeri teşkilattır. ÖYS 1993 Osmanlı İmparatorluğu'nda. M a h m u t ' u n a y a n l a r l a S e n e d . savaşlarda başarı sağlanması. Bir olay çıkarsa ayanlar emir beklemeksizin isyanı bastıracaklardır. ÖSS 1993 Osmanlı Sultanı II. ÖYS 1993 I I . B u h u k u k i a n l a m d a bir gelenekti. "kişinin malına devletçe el konulmasfgeleneğini kaldırmıştır. H ü k ü m l e r d e n d e ç o k a ç ı k bir şekilde anlaşılacağı gibi Padişahın mutlak otoritesi ilk kez sınırlandırılıyordu. Bu anlayıştan hareketle m ü s a d e ­ re adıyla bir uygulama yapılarak bazı durum­ larda kişinin mallarına devletçe el konurdu. toprak sisteminin bozulmasıy­ la Anadolu ve Rumeli'de ortaya çıkan başına buyruk ayanlarla yapılmıştı. Eşkinci Ocağı ise Yeniçeri Ocağının kaldırılmasından hemen önce yeniçerilerin bir kısmını ocaktan ayırarak kuruldu. Cevap A 2 8 . Cevap E Çözüm: 19.Mahmut'un ilk günlerinde kuruldu. Bu da halkın bir yönüyle devlete olan güvensizliğini ortadan kaldırarak devlethalk bütünleşmesine ortam hazırlamıştır.s o n u ç İlişkisini d a h a iyi anlarız.Mahmut. Cevap C 2 9 .i İttifak'ı imzalaması aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir? A) P a d i ş a h ı n m u t l a k o t o r i t e s i n i n sınır­ landırıldığının B) Ayanların sayıca artırıldığının C ) G e l e n e k v e g ö r e n e k l e r e bağlılığın azaldığının D)Avrupa'nın sanayideki üstünlüğünün kabul edildiğinin E) Yabancılara yeni ayrıcalıklar verdiğinin Çözüm: Sened-i İttifak. Avrupa tarzında bir ordu kurularak yeniliklerin hızlanması. Bunun fiili olması m ü m k ü n d e ğ i l d i . Olayların oluş tarihlerine b a k a r s a k n e d e n .C ve D seçenek­ lerinde askeri bir tanım veya ilişkili bir ifade yoktur. Yapılan bu ant­ laşmayla bundan sonra Ayanlar ile hükümet arasında kurulacak ilişkilerin şekli saptan­ mıştır. Sened-i İttifak 1 8 0 8 ' d e . Padişahın emirleri mutlak olarak yerine getirilecek 2 . Tanzimat 1 8 3 9 ' d a . 31 Mart Olayı 1909'da. A y a n l a r e y a l e t l e r i n d e n d e v l e t i n asker almasına karşı gelmeyecekler 3. Mahmut tarafından Yeniçeri Ocağı kaldırılarak o n u n yerine kuruldu.Mahmut.Mahmut yayımladığı bir fermanla. 1. II.86 Çözüm: Asakir-i M a n s u r e o r d u s u 1826 yılında II. isyanların bastırılması amaçlan­ mıştı. Cevap E 2 7 . Vaka-i Vakvakiye de 1656'da meydana gelmiştir. Cevaplara baktığımızda A. Sekban-ı C e d i t v e E ş k i n c i adı v e r i l e n d ü z e n l e m e ­ lerin amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Eyaletlerin y ö n e t i m i n e y e n i bir d ü z e n getirmek B) Eğitim ve öğretimde yenilik yapmak C) Devşirme sistemini sürdürmek D) Avrupa Hukukundan yararlanmak E) Avrupa usulünde bir ordu kurmak .

A. ÖSS 1994 Osmanlı t o p l u m u n d a XIX. ÖSS 1994 O s m a n l ı l a r d a XIX. Cevap B 3 3 . ÖYS 1994 O s m a n l ı l a r d a kız ö ğ r e n c i l e r i n e ğ i t i m i UK kez hangi devirde devletin görevleri arası­ na girmiştir? A) Lale Devri C) Fetret Devri B) Tanzimat Devri D) Yükselme Devri E) Duraklama Devri Çözüm: 3 0 . Cevap D 3 1 .yazma seferberliğine geçildiğini C) Din eğitimi ile çağdaş eğitimin birleştirildi­ ğini D) Eğitim anlayışında değişiklik olduğunu E) Karma eğitime (kız .B. T a n z i m a t devri ise (1839-1876) yılları arasıdır. Bu durum aşağıdakilerden hangisini engellemiştir? A) Gelenek ve g ö r e n e k l e r i n g ü c ü n ü koru­ masını B) Din ile devlet işlerinin birlikte yürütülmesi­ ni C) Yönetenler ile halk arasında kültür farkı oluşmasını D) Halkın yönetime bağlılığının sürmesini E) Demokrasi anlayışının gelişmesini Çözüm: Bu tür soruların çözümünde anahtar kelimeyi bularak seçeneklerde aramak her zaman en doğru yoldur. I 3 2 .19.C ve D seçenekleri siyasal düşüncelerin y ö n l e n d i r i l m e m e s i h a l i n d e o r t a y a çıkan gelişmelerdir. kızlar İlkokuldan sonra öğrenime devam edemez lerdi. Çeşme Vakası 1770'de Osmanlı Donanması nın y a k ı l m a s ı . Y ü k s e l m e d e v r i (1453 -1579).Mahmut'u tahtta çıkarma.yüzyıla kadar kızlar i ç i n o k u l u o l m a y a n O s m a n l ı Devleti. Diğer s e ç e n e k l e r ise birer isyan ve facia olaylarıdır. P a t r o n a H a l i ! i s y a n ı Lale devrinin sona erdirilmesi.Yüzyıl Islahatları 87 A. Siyasal düşüncelerin ortaya çıkmasıyla ancak demokrasi anlayışı gelişebilir. Siyasi düşünce ile irtibat kurulabilecek sadece E seçeneğinde verilen demokrasi anlayışı var. X I X . ÖYS 1994 \ Aşağıdaki olaylardan hangisi Osmanlı İmparatorluğumun dağılmasını önlemek amacına yöneliktir? A) Alemdar Vak'ası B) Çeşme Vak'ası C) Patrona Halil ayaklanması D) 31 Mart ayaklanması E) Meşrutiyet'in ilanı Çözüm: Osmanlı İmparatorluğunun dağılmasını önle­ m e k a m a c ı y l a yapılan hareketlere ıslahat denmektedir.erkek) geçildiğini Çözüm: Bu tip soruların cevabı genellikle soru paragrafının son cümlesindedir. XIX. Bu bilgiden hareketle seçenek­ lerde 19.yüzyıldaki bu g e l i ş m e aşağıdakilerden hangisini g ö s t e r i r ? A) Bütün okulların devletin denetimi altına alındığını B) Okuma . A. B ö y l e c e e ğ i t i m anlayışında b ü y ü k değişiklikler yapılmıştır. Olanakları olanlar isterlerse evlerinde ö z e l d e r s a l ı r l a r d ı . Cevap E 30.yüzyılda yaşanan devreyi bularak doğru sonucu tespit edelim. S o r u y u hatır­ larsanız kız çocukların eğitimi 19. Cevap E ı j . 19. bu eksikliğini 19. halkın siyasi d ü ş ü n c e l e r i n i y ö n l e n d i r e n önemli gelişmeler olmamıştır.C ve E seçenekleri ile soru metninde verilen açıklamalar arasında bir ilişki kurmak mümkün değildir. 31 Mart Olayı da Meşrutiyet'e yönelik bir rejimi yıkma olayıdır.C ve E s e ç e n e k l e r i ite s o r u m e t n i n d e verilen açıklamalar arasında bir İlişki kurmak mümkün değildir. Alemdar Vak'ası II. Seçeneklere baktığımız zaman sadece E seçeneğinde verilen Meşrutiyetin ilanının ıslahat hareketi o l d u ğ u n u görürüz. s o r u n u n bir devamıdır.B.Fetret devri (14021 4 1 3 ) . Lale Devri (1718 -1730). Bu soruda siyasi düşünceler anahtar kelimedir. y ü z y ı l a k a d a r .yüzyıla k a d a r . D u r a k l a m a d e v r i (1579-1699).yüzyılda kızlar için okul açarak g i d e r m i ş t i r .B.yüzyılda başlamıştır. y ü z y ı l d a kızların ilkokuldan sonra devam edebilecekleri Öğret­ men ve sanayi okulları açıldı.

Cevap E . Milliyetçiliğin zararını durdur­ mak amacına yöneliktir. Bu olumsuz etkiyi sona erdirmek İçin ortaya atılan akım Osmancılıktır.Meşrutiyet'in ilanı ile Osmanlı Devleti'nde yaşayan herkes Osmanlı'dır anlayışı yerleştirilmeye çalışılmıştır. ÖSS 1995 II. Bu duruma göre.Yüzyıl Islahatları 3 4 . y ü r ü t m e . ÖSS 1995 Anayasası'yla. Fransız İhtilaliyle m i l l i y e t ç i l i k a k ı m ı n ı n y a y ı l m a s ı Osmanlı İmparatorluğu'nu da olumsuz y ö n d e etkilemiştir. Osmanlı ülkesine Avrupa usulünde eğitim gören aydın bir sınıf şahıslara göre devamlı değişen bir yönetim yerine. hukuka dayalı. Bu durum Osmanlı İmparatorluğu'nda aşağıdakilerden hangisine gereksinim d u y u l d u ğ u n u n bir g ö s t e r g e s i sayılabilir? A) Ümmetçilik anlayışının korunmasına B) Azınlık haklarının sınırlandırılmasına C) Birlik ve beraberliğin korunmasına D) Geleneklere bağlı kalınmasına E) Saltanat sisteminden vazgeçilmesine Çözürn: 1876 yılında I.Mahmut'tan itibaren. yargı) kurularak hukuk devletinin temelleri atılacak b ö y l e c e Osmanlı Devletinde ege­ menlik anlayışı değiştirilecekti. kurumları olan yeni bir yönetimin kurulması için çalışmıştır. Böylece ortak değerler etrafında birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü n sağlanması hedeflenmiştir. Cevap C Çözüm: Avrupa tarzında eğitim gören Osmanlı aydın­ ları Fransız İhtilali'nin yaydığı fikirlerden etki­ lenerek kuvvetler ayrılığı prensibini Osmanlı Devleti'nde uygulamak için mücadele verdi ler. ırk v e m e z h e p a y r ı m ı gözetmeksizin "Osmanlı" sayılmıştır. Osmanlı aydınlarının ulaşmak istediği amaç aşağıdakilerden hangisidir? Â) O s m a n l ı t o p l u m u n d a ulus bilimini yer­ leştirmek B) Öğretim sisteminde ikiliği kaldırmak C) Veraset sistemini değiştirmek D) Gelenek ve göreneklerimizi sürdürmek E) Egemenlik anlayışını değiştirmek 3 5 . Müslüman olsun olmasın Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u sınırları i ç i n d e y a ş a y a n l a r d i n . Bu amaçla Meclis-i Mebusan açılmış. K u v v e t l e r ayrılığı ( y a s a m a .88 19. O s m a n c ı l ı k . Kanun-i Esasi İlan edilecek Osmanlı t o p l u m u n u n siyasal ve hukuki eşitliği sağlanmıştır.

D) Devletçiliğin E) Islahatçılığın . Türk Devrimi ise saltanata ve eperyalizme karşı yapılmıştır" Buna g ö r e Türk Devrimi hangi özelliği ile Fransız ve Rus d e v r i m l e r i n d e n ayrılmak­ tadır? A) Z u l ü m ve baskı düzenine son verip. krallığa ve soylulara karşı.Osmanlı ülkesinde aşağıdaki g e l i ş m e l e r d e n hangisinin ilk aşaması sayılabilir? A) Laikliğin C) Milliyetçiliğin B) Anayasacılığın ÖSS YILLA ÖYS Toplam Toplam Çıkan Toplam soru soru soru sayısı sayısı sayısı Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 32 1 2 1 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 2 - 1 2 1 1 2 - 1 2 1 1 5 16 1 1 1 2 6 3 10 240 326 566 1981 .D ve E seçenekleri ise eksik olarak İhti­ lallerin özelliklerini vurgulamaktadırlar.C. Yunanistan ve Ermenistan) işgallerine karşı yapılmıştır. Devlet yönetiminden sorumlu olanların ilan ettiği bu ferman. azınlıklar ve ç o ğ u Avrupa devletleri üzerinde olumlu bir etki uyandırmıştı. Fransız ve Rus d e v r i m l e r i n d e bağımsızlık mücadelesi olmamıştır. halkın yaşam düzeyini yükseltmesi Çözüm: Soruda verilen bilgilerden de anlaşılacağı g i b i Fransız ve Rus devrimlerinde sadece egemenlik mücadalesi olmuş.20. Rus Devrimi Çarlığa ve soylulara karşı. vatandaşlara siyasal haklar getirmesi B) Ulusal bağımsızlıkla ulusal egemenliği birlikte gerçekleştirmesi C) Eski yönetimi yıkıp yerine yeni bir yöne­ tim getirmesi D) Halkın yaşam biçimini değiştirmesi E) Ayrıcalıklı olanların e g e m e n l i ğ i n e son verip. Cevap B ÖSS .1 9 8 4 "Avrupa'da anayasaya bağlı yönetimler oluş­ turulmaya çalışılırken. Y Ü Z Y ı L D A O S M A N L ı 1981 -1995 OSS .OYS SORULARI ANALİZİ DEVLETI BOLUM ÖSS .166 % 1.473 oranındadır. soyluluğa karşı bir savaş verilmiştir. A. Yüzyılda Osmanlı Devleti konusundan çıkan soru yüz-deleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda % 4. Türk inkılabı İse içeride saltanata dışarıda da emperyalist devletlerin (İngiltere. Fransa. Osmanlı ülkesinde de Tanzimat Fermanının ilan edilmesi. İtalya.1 9 8 1 ^ "Fransız Devrimi. 20.226 % 2.1 9 9 5 yılları arasında. S o r u d a verilen bu açıklama B seçeneği en uygun olanıdır.

20.1909-1918 yılları arasında da İtti­ hat ve Terakki Partisi yönetimdeydi. Meşrutiyetin İlanı Çözüm: Seçenekleri verilen olayları olumlu ve olum­ suz olarak iki grupta toplayabiliriz.bağımsızlık yönüyle bütün tutsak uluslara. Bu açıkça kanun üstünlüğünün kabul edilmesi demektir.Dünya Savaşı. t o p l u m s a l ve siyasal alandaki g e l i ş m e l e r i n e v r e n s e l l e ş m e s i neye bağlıdır? A) Başka toplumların ihtiyaçlarına da cevap vermesine B) Değişmeleri yapan devletlerin kalkınmış olmasına C) Uygulanmasının kolay olmasına D) Büyük devletleri etkilemesine E) İletişim araçlarının yaygınlaşmasına Çözüm: Soruda açıkça evrenselliğin ölçütü sorulmak­ tadır.Dünya savaşı B) Balkan Savaşları C) Traplusgarp Savaşı D} 31 Mart (13 Nisan) Olayı E) II. M e ş r u t i y e t z a t e n ö z l e n e n bir hareket o l d u ğ u için herhangi bir o l u m s u ­ zluğu olmadığından insanı harekete geçirmesi düşünülemez.D ve E seçenek­ leri ile çok ilgili değildir.1 9 0 9 y ı l l a r ı a r a s ı n d a II. Fransa ve Rusya'ya karşı Almanya'ya yakın­ lık göstermiştir. Cevap E j j | 3. F a k a t . Devletçilik ise ekonomik bir modeldir. Olayların m e y d a n a g e t i r d i ğ i etkiler toplumların ihtiyaçlarına göre bazen bölgesi­ ni bazende. Yüzyılda Osmanlı Devleti ÖYS-1986 A t a t ü r k ' t e T ü r k M i l l e t i n i bir araya g e t i r i p m ü c a d e l e e t m e ve d e v l e t yapısını yenile me düşüncesini gerçekleştirme azminin g e l i ş m e s i n d e a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hengisi e_n az etkili o l m u ş t u r ? A) I. Abdülhamit genellikle dengeli bir politika izlemiş b u n u n l a birlikte özellikle İngiltere. İttihat ve Terakki dönemine baktığımızda ise tamamen Almanya hayran­ lığı görmekteyiz. II. İngiltere ve Fransa'da başlayan Endüstri İnkılabı d a h a s o n r a l a r ı diğer Avrupa devletlerine de yayılmıştır. II. Avrupa'da anayasal yönetimler varken Tanzimat Fermanı'yla da ülkemizde bunun ilk aşaması oluşmuştur. Cevap B 4.Traplusgarp savaşı ve 31 Mart olayı Osmanlı Devletini olumsuz yönde etkileyen olaylardır. Soruda istenen Avrupa'ya benzer bir uygulamanın Osmanlı ülkesinde de görülmesidir. I. Abdülhamit. Sanayi inkılabı da Avrupa'da hızlı yayılmıştır.yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'ni yönetenleri hatırlamamız g e r e k i r . Fransız İhtilali'nin yaydığı insan hakları bütün dünyaya. j ÖSS-1989 Yirminci yüzyılın başlarında. Bu soruya sorudaki anahtar kelimeyi bularak ta cevap verebiliriz. II. Bundan dolayı o g ü n l e r d e yaşamış ve bu olayların hepsini görmüş olan Atatürk'te mücadele duygusu ve ülkeyi içine düştüğü durumdan kurtarma azmi gelişmiştir. milliyetçiliğe ise terstir. Osmanlılar ü z e r i n d e k i e t k i s i n i g i d e r e k artıran devlet a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hagisidir? A) İngiltere B) İtalya C) Rusya E) Fransa D) Almanya Çözüm: ! Bu sorunun çözümü için 20. Fransız İ h t i l a l i ' n i n g e t i r d i ğ i i l k e l e r d e n çoğu diğer devletler tarafından da benim­ senmiştir. Bu yayılmalar toplumların ihtiyaç duymalarına göredir. ÖSS-1984 I. Tanzİmatın laiklikle bir ilgisi yoktur. Padişah kendi haklarından bir kısmını halkın lehine terketmiştir. III. Balkan Savaşları.C. Buna g ö r e . Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n u d e s t e k l e m e ve kalkındır­ ma g ö r ü n ü m ü altında. Evrensellik kavramı ile B.90 Çözüm: Tanzimat Fermanı azınlıklarla müslümanları kaynaştıran ö n e m l i bir b e l g e d i r . Cevap D . İşte Türk İnkılabı. çünkü Osmanlıcılığı gerçekleştirmek istiyor Islahatçılık zaten e s k i d e n beri uygulandığı nokta için ilk aşama olamaz. Cevap A 5. 1 9 0 0 . Türk Kurtuluş Savaşı bütün tutsak ulus­ lara yol göstereci olmuştur. bütün bir dünyayı etkileyebilir.

Romanya. Bu antlaşmayla Ege Adalarının gele­ ceği büyük devletlere bırakılmıştı.C. Cevap E 8.Rus Savaşı C) I. diğerlerini de Yunanistan'a verdiler. Türk milleti de örgütlenerek Kurtuluş Savaşı'nda bu akımın g ü c ü y l e bağımsızlığını k a z a n d ı . Balkan ü l k e l e r i n i n kendi aralarında anlaşmazlığa d ü ş m e l e r i n i n nedeni aşağıdakiler den hangisidir? A) Alınan toprakların paylaşılmasında sorun çıkması B) Bulgar Kilisesi'nin özerklik kazanması C) Osmanlıların Balkanlar'da ıslahat hareket­ lerini geciktirmesi D) Balkanlardan Anadolu'ya göç edenlerin sayısının artması E) O s m a n l ı l a r ı n E d i r n e ' y i geri almak için harekete geçmesi Çözüm: I. K a r a d a ğ ve S ı r b i s t a n ' a karışı başarılı olamayarak Londra Antlaşma siya Midye-Enez hattının batısını kaybet­ miştir. Selanik ve Girit adalarının kaybı ile bugüne kadar süregelen sorunla bir ilgisi yoktur.Balkan Savaşı s o n u n d a yapılan Londra Antlaşması'yla Bulgarlar Osmanlı Devleti'nden çok büyük bir toprak parçası elde etti­ ler. Cevap A . ÖSS-1992 91 Osmanlı İmparatorluğumun parçalanmasın­ da etkili olan "milliyetçilik". ÖSS .B.Dünya Savaşı D) Trablusgarp Savaşı E) Kurtuluş Savaşı Çözüm: ÖYS . Cevap A 9- 7. Selanik ve Girit Adası Yunanistan'a verilmişittir. B u yıllar i ç i n d e T ü r k l e r Balkanlar'm her bölgesine yerleştiler. Bu d u r u m u n y o l açtığı ve g ü n ü m ü z e kadar süregelen sorun aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Ege hava sahası B) Anadolu'ya yakın olan Yunan adalarının durumu C) Ege denizi kıta sahanlığı D) Kıbrıs Adası'nın d u r u m u E) Batı Trakya'da kalan Türkler'in durumu Çözüm: Balkanlarda Osmanlı hakimiyeti yaklaşık 500 yıl s ü r m ü ş t ü r . ÖYS . hangi savaş s o n u n d a O s m a n l ı e g e m e n ­ liğinden çıkmıştır? A) Balkan Savaşı B) 1877-1878 Osmanlı . Bulgaristan. Bunun yanında Osmanlı Devleti'nin b ö l g e y i terketmesiyle m e y d a n a gelen boşluğun Yunanistan.C ve D seçeneklerinin Kavala.20. B o z c a a d a ve dışında k a l a n O n i k i adayı İtalya'ya. Sakız Adası ve Batı Trakya. Kavala Bulgaristan'a Yanya. Sırbistan. Karadağ ve Bulgaristan tarafından doldurulmak istenmesi de yeni bir anlaşmazlığa neden oldu. Bu duruma diğer devletler İtiraz ederek yeni bir sorun doğurdular.1 9 8 9 Balkan Savaşları s o n u n u d a yapılan antlaş­ malarla Edirne ve Kırklareli Türkiye'ye.Balkan Savaşında Osmanlı Devleti Yunanis­ tan. A. yeni kurulan Türk -• devletinin temel ilkelerinden biri olmuştur. 1913'te yapılan İstanbul ve Atina Antlaşmalarıyla böl­ genin nüfus ve etnik yapısına bakılmadan Yunanistan ve Bulgaristan'ın sınırları belirlen­ miştir .1992 B i r i n c i Balkan Savaşı'nın s o n u n d a . Bu d u r u m g ü n ü m ü z e kadar devam ede gelen d ı ş a r ı d a k a l a n T ü r k l e r s o r u n u olarak ortaya çıkmıştır. A.Yüzyılda Osmanlı Devleti 6. B ü y ü k devletler 1914 yılı b a ş l a r ı n d a L o n d r a ' d a İmroz. Demekki Milliyetçilik akımı bağımsızlık mücadalesine büyük bir güç katmıştır. M i l l i y e t ç i l i k t e n y a r a r l a ­ narak ulaşılmak i s t e n e n amaç a ş a ğ ı d a k i lerden hangisidir? A) Bağımsızlık mücadelesinde güç kazanmak B) Yeni ittifakların oluşmasını engellemek C) Yabancı sermayeyi sınırlı tutmak D) Komşu devletlerle dostluk İlişkileri kurmak E) Gelenek ve görenekleri sürdürmek Çözüm: M i l l i y e t ç i l i k akımı O s m a n l ı t o p r a k l a r ı n d a yaşayan bütün azınlıkları harekete geçirmiş sonuçta İmparatorluk dağılmaya başlamış ve yeni devletler k u r u l m u ş t u . B u iki d u r u m d a . Cevap A i I. Yanya.1 9 9 1 Midilli Adası.D ve E seçenekleri ise milliyetçiliğin hem o l u m l u h e m d e o l u m s u z yönlerini birlikte sağlayamazlar.

Biri Rusya diğeri Avusturya ile.Cezayirin k a y b e d i l m e s i 1830. Sırasıyla Bükreş 1812.yüzyıla kadar gelmiştir.92 20.sorunun bir benzeridir. Edirne 1829. O s m a n l ı Devleti'nin sınırlan daralırken sınır içindeki nüfusu gitgide art­ maktaydı. Balkan Savaşlarından sonra Bulgaristan'la yaptığımız anlaşma İstanbul Antlaşması'dır.Bİri 1853'de Kırım Savaşı'nda Rusya'ya. Cevap D 12. kendi vatan­ daşlarına tanıdığı bütün hakları tanıyacağını İstanbul Antlaşmasıyla g ü v e n c e vermiştir. Tabii kaybedilen toprak­ lardaki Türk ve Müslüman nüfus hemen ya da uygulanan politikaların etkisiyle bulun­ dukları t o p r a k l a r d a n g ö ç ederek Osmanlı sınırlan içine yerleşerek kendilerini güvenc­ eye aldılar. Doğu Rumeli'nin kaybı 1885. Türklere azınlık s t a t ü s ü n ü vermiş ve her türlü haklarını güvence altına almıştır. D ü n y a Savaşı"nın galipleri arasında. diğeri de 1 8 9 7 ' d a Yunanistan'a.C. müftülerini kendilerinin seçmesi. 10. B u l g a r i s t a n ile i l g i l i o l a r a k aşağıdakilerden hangisinin bir gösterge­ sidir? A) Milliyetçilik anlayışının önemini yitirdiğinin B) Azınlıklar arasında dini duyguların zayıf ladığının C Diğer Balkan ülkeleriyle e k o n o m i k işbir­ liğine gidildiğinin D) Azınlık haklarının korunacağına güvence verildiğinin E) K o m ş u ülkelerle olan sınır anlaşmazlık­ larının bittiğinin Çözüm: Soru kökünde de belirtildiği gibi Bulgaristan sınırları içinde kalan Türklere. B.sınırlardaki çatış­ malardan çıkmasının D ) S a v a ş l a r d a ele g e ç e n esirlerin sayıca fazla olmasının E) Köyden kente göçenlerin artmasının 11.Akkerman 1826.1 9 9 3 O s m a n l ı Devleti ile B u l g a r i s t a n a r a s ı n d a 1913 yılında yapılan İstanbul Antlaşmasında B u l g a r i s t a n ' d a kalan Türklerin m ü l k e d i n ­ mesi. Diğer antlaşmaların hangi devletle yapıldığını hatırlayalım.yüzyılda. Yüzyılda Osmanlı Devleti L o z a n : 1 9 2 3 ' t e T ü r k i y e ile l . ve E s e ç e n e k l e r i n e b a k t ı ğ ı m ı z d a güvence anlamına gelen bir ifade yoktur. B . Atina 1913'te Yunanistan ile Z i ş t o v i : 1791'de Avusturya ile. A . ilkokul ve ortaokullarda öğretimlerinin Türkçe olması gibi hükümler yer almıştır. ÖSS . Çözüm: Osmanlı Devleti 19.D ve E s e ç e n e k l e r i i l g i s i z ve e k s i k yorumlar içerdiklerinden cevap olamazlar.h ü k ü m l e r . Bu durum aşağıdakilerden hangisinin sonuçlarından biridir? A) Savaşlarda kaybedilen yerlerden gelen göçlerin B) Osmanlı toplumunun değişik etnik yapıda olmasının C) Savaşların d a h a çok.soruda antlaş­ manın ismi verilerek ne anlama geldiği sorul­ muş bu s o r u d a da anlaşmanın ismi sorulmuştur. C . ÖYS-1994 Balkan S a v a ş l a r ı n d a n sonra B u l g a r i s t a n ' d a y a ş a y a n T ü r k l e r e azınlık s t a t ü s ü ver­ ilmesi a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinin bir sonucudur? A) Lozan Antlaşması B) İstanbul Antlaşması C) Atina Antlaşması D) Ziştovi Antlaşması E) Belgrat Antlaşması Çözüm: lO. Cevap A j j . Belgrat: 1739'da iki devletle yapılmıştır. ÖSS-1995 XIX. İstanbul A n t l a ş m a s ı n d a yer alan bu . Kıbrıs'ın İngiltere'ye devri 1878. Cevap B 1 0 . bu antlaşma ve sözleşmelerle Osmanlı Devleti devamlı toprak kaybetmiştir. Berlin 1878.yüzyılda girdiği savaşlar­ dan sadece İki tanesinde yenilmemiştir. Diğer savaşları t a m a m ı y l a k a y b e d e n O s m a n l ı Devleti devamlı toprak kaybederek küçülmüş böylece 20.

ırk v e m e z h e p a y r ı m ı gözetilmeksizin "Osmanlı" sayılmıştır. d o ğ u kültürünün etkisiyle giyilen fes ve benzeri giysiler kaldırılıyor yerine çağ­ daş kıyafetler giyiliyor bu da bir inkılaptır. 19.yüzyılda yaptığı ısla­ hatların öncekilerden ayrılan önemli bir özel­ liği vardı. O s m a n l ı hukuk sistemi olan Mecelle'den vazgeçilerek Medeni kanunun kabul'u bu da büyük bir inkılaptır.D v e E seçenekleri gelişmiştir. B u n u n b i r s o n u c u o l a r a k t a B. Bu durum Osmanlı İmparatorluğu'nda aşağıdakiferden hagisine gereksinim d u y u l d u ğ u n u n bir g ö s t e r g e s i d i r ? A) Ümmetçilik anlayışının korunmasına . ÖSS . dilden insan yaşamakta idi.2D. Etnik grupların f a z l a o l m a s ı .B) Azınlık haklarının sınırlandırılmasına C) Birlik ve beraberliğin korunmasına D) Geleneklere bağiı kalınmasına E) Saltanat sisteminden vazgeçilmesine Çözüm: Osmanlı Devleti'nin 19. m i l l e t o l g u s u n u n fazla geliştirmesini engellemiştir. Arap harflerini k u l l a n m a k t a n v a z g e ç e r e k yeni harflerin k a b u l e d i l m e s i önemli bir İnkılaptır. D ve E seçenekleri de eksik yorumlarından dolayı cevap olamazlar. Cevap C 13. Bu soru şimdiye kadar İnkılap Tarihi çerçevesinde çıkmış ilk s o r u d u r . Fakat meclis hükümetinden kabine sistemine geçişte t o p l u m u n yaşam düzeyini etkileye­ cek bir durum yaşanmamıştır. A seçeneği. B s e ç e n e ğ i .1995 Bir devletin dayandığı ilkelerin ve toplumun yaşam düzeninin hızla ve ileriye d ö n ü k bir şekilde değişmesine inkılap diyoruz. din. Cevap A A) Osmanlı İmparatorluğu yerine ulusal ege­ menliğe dayalı bir devletin kurulması.1 9 9 5 Osmanlı İmparatorluğunun toplumsal yapısının çeşitli etnik g r u p l a r d a n oluşması aşağıdakilerden hangisinin gelişmesini engellemiştir? A} B) C) D) E) : Millet olgusunun Merkeziyetçiliğin Uluslararası ticaretin Kültürel çeşitliliğin Hoşgörünün 14.Yüzyılda Osmanlı Devleti 93 Çözüm: Soruda da belirtildiği gibi inkılap köklü değişiklikleri ifade e t m e k t e d i r . D s e ç e n e ğ i . Aşağıdakilerden hangisi niteliğinde bir g e l i ş m e d e ğ i l d i r ? inkılap Çözüm: Osmanlı İmparatorluğunda bir çok ırk. Osmanlı sınırları i ç i n d e y a ş a y a n b ü t ü n t o p l u m l a r Osmanlı o l a r a k d e ğ e r l e n d i r i l m i ş t i r . A seçeneğinde verilen ümmetçilik anlayışı. ÖSS .yüzyılda devletin kurtarılması için birlik ve bütünlüğün sağlanması amaçla­ n a r a k 1 8 7 6 ' d a K a n u n . O s m a n l ı c ı l ı k z a t e n azınlık k a v r a m ı n ı o r t a d a n k a l d ı r m a y a ç a l ı ş m a k t ı r .i E s a s i a d ı y l a ilk anayasa yürürlüğe konulmuştu. din ve mezhep ayrımı yapmayan bir anlayışa sahip o l d u ğ u için Osmanlıcılık görüşüne zıt­ tır. B) Arap harfleri yerine yeni Türk harflerinin kabul edilmesi C) Meclis h ü k ü m e t i sistemi y e r i n e k a b i n e sistemine geçilmesi D) Mecelle yerine M e d e n i Kanun'un k a b u l edilmesi E) Fes ve benzeri başlıkların yasaklanarak şapka giyilmesi . B u s o r u y u ç ö z e r k e n yukarıdaki tanımı kapsayan ifadenin seçenekler de olup-olmadığına bakacağız.1 9 9 5 1876 Anayasast'yla Müslüman olsun olmasın O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u sınırları içinde y a ş a y a n l a r d i n . Cevap C i 15. ÖYS . E seçeneği. 1789 Fransız ihtilâli'nin yaydığı miliyetçilik akımının zarar­ larının ortaya çıktığı tarihe kadar Osmanlı Devletî'nde millet kavramı hiç bir zaman Ön plana çıkamamıştır. Osmanlı Devleti yerine Türkiye kurulduğuna göre büyük bir İnkılaptır.

Kuruluşundan itibaren partinin Osmanlı Devleti üzerindeki etkisi giderek artmıştır.1995 Aşağıdakilerden hangisiyle İttihat ve Terakki Partisi. Babıali Baskını (23 Ocak1913) ile de yöneti­ mi tamamen ele geçirmiştir. ÖYS . Cevap C \ . E s e ç e n e ğ i d e 1915 yılı başlarında m e y d a n a geldiği için cevap olamazlar. O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u n u n y ö n e ­ timine tek başına egemen olmuştur? A) Hareket Ordusu'nun kurulması B) 31 Mart Vakası C) Babıâli Baskını D) Vatan ve Hürriyet Cemiyetinin kurulması E) Osmanlı Ordusu'nun Kafkasya Cephesi'nde yenilmesi Çözüm: İttihat ve Terakki Partisi 1889'da kurulmuştur.A ve B seçenekleri partinin etkinliğini artırmıştır. D seçeneği partinin kuruluşu olduğundan.94 20. Yüzyılda Osmanlı Devleti 16.

15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 1 17 18 17 15 16 16 25 3 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 3 1 1 - 1 - 1 1 1 2 1 2 2 2 2 1 1 1 2 1 1 25 25 25 25 25 25 26 26 1991 1992 1993 1994 1995 1 2 1 15 1 3 1 21 16 16 17 1 - 240 6 326 566 1981 .ÖYS SORULARI ANALİZİ ÖSS .L D Ü N Y A SAVAŞı VE G E L I Ş M E L E R 1. B . ÖYS . Bu maddenin hiçbir sınırla­ masının ve şarta bağlı olmamasının sonucu A n a d o l u c i d d i bir tehlike ile karşı karşıya geldi. B u n d a n dolayı m a d d e l e r i n d e ğ i ş i k y o r u m l a n m a s ı mümkün değildir. BÖLÜM D Tf 1981 -1995 ÖSS .5 : % 4.1 9 8 1 M o n d r o s Ateşkes A n t l a ş m a s ı n ı n aşağıda­ ki maddelerinden hangisi. ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 2.710 oranındadır. Cevap C FYILLAI tr ÖSS Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı ÖYS Toplam Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990. Bu seçeneklerde Osmanlı Devleti'nin kayıpları çok açıkça belirtilmiştir. 1. Dünya Savaşı'nın uzaması C) Yarım milyona yakın insanın Ölmesi D) İngiliz ve Fransız donanmalarının büyük kayıplar vermesi E) Rusya'nın l. İti­ laf devletlerine hiçbir sınırlama getirilmeden güvenliklerini tehdit edici durumlarda işgal hakkı vermiştir. İtilaf devletleri'nin denetimi altına alınacaktır Çözüm: A . Türklerin dene­ t i m i n d e kalan Anadolu topraklarınında elden çıkabileceği anlamına gelmektedir? A) Osmanlı devleti diğer devletlerle bütün ilişkilerini kesecektir B) Sınırların k o r u n m a s ı ve g ü v e n l i ğ i n sağlanması ile görevli olanlar dışındaki bütün Osmanlı ordusu terhis edilcektir C) İtilaf devletleri. Fakat C seçeneği bunlardan çok farklıdır.güvenliklerini tehdit edici durumlarda stratejik noktaları işgal ede bilecektir D) Hükümet haberleşmesi dışında.1995 yıllan arasında.telsiz ve telefonlar İtilaf Devletleri'nce denetlenecektir E) B ü t ü n d e m i r y o l l a r ı . Dünya savaşından çekilmesi . D ü n y a Savaşı v e G e l i ş m e l e r k o n u s u n d a n çıkan soru yüz-deleri: 2.1 9 8 2 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i "Çanakkale Savaşı"ntn s o n u ç l a r ı n d a n biri değildir? A) İtilaf Devletlerinin Ruslara gerekli askeri yardımı yapamaması B) l.601 : % 3. D ve E s e ç e n e k l e r i i n c e l e n d i ğ i n d e Osmanlı Devleti'nİn uyacağı hükümlerin tanımı ve sınırlaması yapılmıştır.

Sırbistan . Bulgarsitan 1908.Çekoslavakya .1983 Bazı b ü y ü k devletlerin. Çekoslavakya da 1919'da k u r u l m u ş t u r . Çanakkale Savaşları ile dolaylı bir ilgisi vardır. Diğer devletlerin de kuruluş tarihlerini ver­ erek 1918 yılından s o n r a kurulan ve aynı seçenekte verilen üç devleti bulalım. C s e ç e n e ğ i ise son yüzyılın savaşlarında devamlı kaybederek bir tercübe kazanmıştı. İ s v i ç r e .1984 B i r i n c i D ü n y a Savaşı'ndan s o n r a ülkem­ izin d ü ş m a n l a r tarafından işgat edilmesine Osmanlı h ü k ü m e t l e r i n i n kayıtsız kalmaları k a r ş ı s ı n d a .D ve E s e ç e n e k l e r i ile a n c a k bu üç siyasal akımın ayrı ayrı d ü ş ü l m e s i halinde aralarında bir ilişki kurulabilir. Karadağ 1878. Y u g o s l a v y a 1919 d a .Belçika . ÖSS . 6. Cevap B i j | 4.B. Cevap D 3. Fransa ve Rusya'ya karşı bir s ı ç r a m a tahtası olarak k u l l a n a b i l m e k için g e ç i ş y o l l a r ı ü z e r i n d e b u l u n a n . H o l l a n d a v e D a n i m a r k a 'nın k u r u l m a s ı y e n i ç a ğ a kadar uzanmaktadır. ÖYS . Belçika 1830. R o m a n y a 1 8 7 8 . fakat Yugoslavya Çekoslavakya ve Polonya aynı seçenektedir.Danimarka ÖYS . Osmanlı Devleti'ni de Birinci Dünya Savaşı'na s o k m a y a çalış­ malarında Osmanlı Devleti'nin hangi özel­ liği ö n e m l i bir etken o l m u ş t u r ? A) Askeri gücü B) Jeopolitik konumu C) Savaş tecrübesi D) Ekonomik gücü E) Siyasal yapısı Çözüm: Osmanlı Devleti'ni I. A.96 Çözüm: İngiliz .Romanya B) Hollanda .1 9 8 2 Birinci Dünya Savaşı s o n u c u n d a k u r u l m u ş olan üç yeni devlet aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Bulgaristan .C ve D seçeneklerinde verilen olaylar Çanakkale Savaşları'nın önemli sonuçlarıdır. E seçeneğinde verilen d u r u m ise Rusya'da Bolşevik ihtilaii'nin meydana gelmesinin bir sonucudur.Macaristan .B.Polonya E) Avusturya . geniş coğrafyasına savaşı y a y m a k ve rakiplerini o y a l a m a k a m a c ı y l a O s m a n l ı Devleti'ni savaşa sokmaya çalışmıştır. Cevap E Çözüm: 1. T ü r k M i l e t i ' n i n Mk tepkisi ne olmuştur? A) Yeni bir hükümet kurmak B) Direnme cemiyetleri kurmak C) Saltanatı kaldırmak D) Düzenli bir ordu kurmak E) Yeni bir meclis oluşturmak C) Arnavutluk . A.Dünya Savaşına sokmak isteyen devlet Almanya'dır. Sırbistan 1878. Bu yönüyle bu seçenek­ ler cevap olamazlar.Karadağ D) Yugoslavya . G ö r ü l d ü ğ ü gibi son dört d e v l e t i n k u r u l u ş tarihleri aynıdır. A l m a n y a ve İtalya'da o r t a y a çıkan Faşist rejimin ortak yönü çok partili liberal demokrasiye karşı olmalarıdır. Almanya rakibi olan İngiltere. Polonya 1919'da. D ve E s e ç e n e k l e r i y ö n ü y l e Osmanlı Devleti 1914 yılı başlarında her alanda büyük s ı k ı n t ı l a r i ç i n d e y d i .İsviçre . A . ÖYS .Dünya savaşı ve ueıışmeıer | I i Seçeneklerde verilen 15 devletten Avustur­ y a .1982 1917'de Rusya'da 1933'te A l m a n y a ' d a ve 1922'de İtalya'da g ü ç l e n e n siyasal akım­ ların ortak y ö n ü a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i ­ sidir? A) Milletler Cemiyeti'ni tanımamaları B) İnsan haklarını savunmaları C) Liberal demokrasiye karşı olmaları D) Versay Antlaşmasına tepki göstermeleri E) Wilson prensiplerini onaylamaları Çözüm: R u s y a ' d a o r t a y a çıkan k o m ü n i s t r e j i m i n .Fransız ortak donanmasının saldırı­ sıyla başlayan Çanakkale Cephesi Savaşları 18 Mart 1915'te Boğazı g e ç m e g i r i ş i m i n i n başarısızlıkla bitmesiyle sonuçlandı. Cevap C j 5.Yunanistan . Macaristan 1919.

1987 I. savaşın g i d i ş i ü z e r i n d e nasıl b i r etkide bulunmuştur? A) Savaşı. Bu işgal hala bu bölgelerde barışın sağlanamamasında etkilidir. Cevap  \ j I i j ! . Lozan 1923de. A. Ankara ise 1921'de yapılmıştır. Bu durum iki taraf arasında müslümanlığın m e y d a n a g e t i r d i ğ i ümmetçilik anlayışının tamamen bittiğini gösterir. Bu işgal İngilizlere güvenliklerini tehdit edici stratejik bölgelerin işgal hakkının t a n ı n m ı ş o l m a s ı e t k i l i d i r .C. ÖYS .İttifak Devletleri'nin lehine döndür­ müştür B) Savaşı. Fakat Osmanlı Hükümeti M o n d r o s ' u n şart­ larına göre etkisiz hale gelmiş o l d u ğ u n d a n işgallere kayıtsız kaldı. Cevap C D) Filistin Çözüm: İtilaf devletlerinin büyük hayallerle girdiği ve büyük sonuçlar beklediği cephe Çanakkale Cephesidir.daha geniş bir alana yaymıştır C) Amerika Birleşik D e v l e t l e r i ' n i n s a v a ş a girmesini hızlandırmıştır D) İtalya'nın savaşa girme olasılığını artırmıştır E) Dünya güçler dengesini kurmuştur Çözüm: Osmanlı Devleti'nin savaşa girmesiyle (12 Kasım 1914) Almanya'nın Avrupa'dakİ savaş yükü hafiflemiş ve İtilaf devletlerine yenilmekten kurtulmuştur. j ÖYS . aşağıdaki görüşlerden hangisinin geçerlil­ iğini yitirdiğini gösterir? A) B) C) D) E) Halkçılık Ulusçuluk Ümmetçilik Devletçilik Medeniyetçilik | | i j Çözüm: Türklerle Araplar 1917 yılına kadar birlikte yaşadılar. Sevr 1920'de. İngilizler petrol b a k ı m ı n d a n z e n g i n olan b u b ö l g e y i işgal e d e r e k ö n e m l i b i r n o k t a y ı k o n t r o l altına aldılar. Mudanya 1922de.1 9 8 8 İngiltere Musul'u aşağıdakilerden hangi­ sine dayanarak işgal etmiştir? A) Mondros Ateşkes Antlaşması B) Sevr Antlaşması C) Lozan Barış Antlaşması D) Mudanya Ateşkes Antlaşması E) Ankara Antlaşması Çözüm: ) ] İngilizler Musul'u 3 Kasım 1918 yılında işgal etmişlerdir. Bunun üzerine geniş bir coğrafya ü z e r i n d e t o p r a k l a r ı b u l u n a n Osmanlı t o p r a k l a r ı n a s a v a ş sıçramıştır.D ve E seçenekleri Kurtuluş Savaşı'nın aşamalarıdır. Amerika'nın savaşa g i r m e s i A l m a n y a ' n ı n tutumu üzerine o l m u ş . A ve E seçenekleri de eksik yorumlardır. Ancak Araplar I.Dünya S a v a ş ı ' n d a A r a p l a r ı n T ü r k l e r e k a r ş ı İngilizlerle b i r l i k t e h a r e k e t e t m e s i . Bunun üzerine tehlike boyutlarının artması Türk milletini örgütlendirmeye yöneltti.Dünya Savaşı sırasında İngilizlerin olumsuz propagandalarına uyarak aynı dinden olan kardeşlerini arkadan vurmada tereddüt etmediler. İtalya'nın s a v a ş a girmesi ise Avusturya'yla ilgilidir. Bu ö r g ü t l e r d i r e n m e cemiyetlerini ortaya çıkardı. Cevap B 7. m a d d e d e n yararlanarak A n a d o l u ' y u İşgal e d i y o r l a r d ı . ÖYS -1987 Osmanlı D e v l e t i ' n i n I.F r a n s ı z g ü ç l e r i O s m a n l ı Devleti'ni savaş dışı bırakamayınca savaş hem u z a m ı ş h e m d e g e n i ş b i r a l a n a yayılmıştır.Çözüm: M o n d r o s ' u n i m z a l a n m a s ı n d a n s o n r a İtilaf devletleri y o r u m a açık o l a n 7 . Cevap B 8. Bu İki t o p l u m u n ortak noktası m ü s l ü m a n olmalarıdır.Dünya s a v a ş ı ' n a girmesi. Burada büyük bir başarısızlığa uğrayan İ n g i l i z . Cevap B I i | 10. ÖYS-1985 Birinci Dünya Savaşı'nın uzamasına aşağı­ daki c e p h e l e r d e n h a n g i s i n i n n e d e n olduğu söylenebilir? A) Kafkasya B) Çanakkale E) Irak C) Kanal 9. Z a t e n u l u s ç u l u k ü m m e t ç i l i ğ e zıt o l a r a k ortaya çıkmış ve bu iki akım devamlı olarak mücadele etmişlerdir.

Fransa.Dünya Savaşı sırasında Arapların ayaklanmaları s o n u c u n d a başarıya ulaşmasının mümkün olmadığı görüldü. Bundan dolayı Rusya'ya Doğu Anadolu'ya işgal hakkı verilmemiştir. Mondros Ateşkes Anlaşmasında böyle bir hüküm yer almamıştır. ÖSS-1990 Osmanlı İmparatorluğunun son döneminde İslamcılık ve Osmanlıcılık anlayışları etkilerini yitirirken yeni bir anlayış güç kazanmıştır. Bu iki fikir akımının başarısızlığı aslında Avrupa'nın etkisiyle yayılan milliyetçiliğin olumsuz etkilerinden kaynaklandı. Sen Germen. 12. D ü n y a S a v a ş ı ' n ı n s o n u n d a Almanya. M a c a r i s t a n . Cevap A 14. Cevap A E) Medeniyetçilik Çözüm: Osmanlıcılık. Bu olayın sömürgelerde bile etkileri olmuştur.Dünya Savaşı ve Gelişmeler 13. Arnavutların I.98 1. Bu antlaşmalar: Versay. beklenenin aksine gelişmiş bir olay g ö r m e k t e y i z : Ç a n a k k a l e Savaşları.Dünya Savaşı s o n u n d a i m z a l a n a n a n t l a ş m a l a r ı n ortak Özelliklerinden biri d e ğ i l d i r ? A) Yeni devletlerin kurulmasını sağlama B) Yeni siyasal rejimler öngörme C) Askeri sınırlamalar getirme D) Bazı devletlerin sınırlarını değiştirme E) Ekonomik yükümlülükler içerme Çözüm: I .1 9 8 9 Mustafa Kemal'in tanınması ve Milli m ü c a d e l e d e ö n d e r olarak kabul e d i l m e s i n de aşağıdakilerden hangisinin etkisi en çoktur? A) Çanakkale Savaşını kazanması B) Derne'de İtalyan kuvvetlerini durdurması C) Muş'u ve Bitlis'i Ruslardan geri alması D) Halep'in kuzeyinde düşmanı durdurması E) Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurması Çözüm: Sonuçları bakımından daha etkili olan olaylar kahramanlarını daha çabuk tanıtırlar. A v u s t u r y a . S e ç e n e k l e r d e k i olayları incelersek tarihinakışına y ö n vermiş. İtalya ve Rusya arasında yapılmıştır. Rusya ihtilalle bereber Bolşevikler tarafından savaştan çekilmiş böylece savaşın sonucun­ dan olumlu ya da olumsuz etkilenmesi asgariye inmiştir. gizli anlaşma­ larda Boğazlar ve Doğu Anadolu BÖlgesi'nin Rusya'ya verilmesi kararlaştırılmışken. Bu özellik antlaşmaların bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Anadolu'daki Ermeni olayları Osmanlıcılık düşüncesinin gerçekleşmesinin m ü m k ü n olmadığını gös­ t e r d i . Triyanon. Cevap B Cevap A .1989 Birinci Dünya Savaşı sırasında. Bu d u r u m u n nedeni aşağıdakilerden han­ gisidir? A) Rusya'nın Birinci Dünya Savaşından çekilmesi B) Rusya'da iç karışıklıkların devam etmesi C) Türklerin Çanakkale Cephesinde başarılı olması D) İngiltere ve Fransa'nın Rusya'dan daha çok İtalya'nın dostluğuna önem vermesi E) Türklerin Muş ve Bitlis'i Ruslardan geri alması Çözüm: Gizli a n t l a ş m a l a r 1915-17 yılları a r a s ı n d a İngiltere. Nöyyi ve Sevr'dir. Balkanlarda görülen isyanlar. Bu barış antlaşmaları genellikle A. ÖSS . Gizli antlaşmalar Rusya'da çıkan Bolşevik İhtilalinden sonra dünya kamu oyuna Bolşevikler tarafından duyurulmuştu.C. ÖYS-1990 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i I. İslamcılık d ü ş ü n c e s i n i n ise Balkan Savaşları sırasında. Bu yeni anlayış aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Milliyetçilik C) Devletçilik B) Islahatçılık D) Laiklik 1 1 .hem de Türk milletini kurtuluş için ümitlendirmiştir. Bu savaş hem Mustafa Kemal'in tanınmasını sağlarken. B seçeneğinde verilen yeni siyasal rejimler ö n g ö r m e d o ğ r u d a n i ç i ş l e r i n e karışma anlamına geldiğinden bir barış antlaşmasın­ da yer alması mümkün değildir. B u l g a r i s t a n ve Osmanlı Devleti ile o l m a k üzere beş barış antlaşması yapıldı. İngiliz­ lerin de yenilebileceği kanaati doğmuştur. ÖYS .D ve E seçeneklerinde verilen gelişmeleri içermektedir. dış devletlerin kışkırtmaları.

1991 Bulgaristan'ın Birinci Dünya Savaşı'nın s o n u n d a İtilaf Devletleriyle yaptığı antlaş­ ma a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) Brest Litovvsk Antlaşması B) Triyanon Antlaşması C) Sen Germen Antlaşması D) NÖyyi Antlaşması E) Versay Antlaşması . Ö Y S . ÖYS .Fransajngiltere.Japonya ve İsveç bir tarafa. Cevap B 17. Almanya'nın bu tutumu karşısında İngiltere ve Fransa barışı korumaya çalışmışlarsa da İkinci Dünya Savaşı'nın çıkmasını engelleye­ memişlerdir. Kolayın s o n u c u ikinci olayın nedeni olmuştur.Dünya Savaşının sonucuna göre galip ve mağlup olarak İki g u r u p t a t o p l a m a k g e r e k i r : Almanya bir tarafa. Bu fırsatı iyi değerlendiren Hİtler ikditarı ele geçirmiş ve yeni bir savaşın o l u ş m a s ı n a o r t a m h a z ı r l a y ı c ı hareketlere girişmiştir. Almanya savaşı mağlup olarak bitirdiği için en zor d u r u m d a k a l a n ü l k e i d i . için daha sonra P o l a n y a ' n ı n batı b ö l g e s i n i işgal etmiştir.1994 Birinci Dünya Savaşı'nda yenilen Almanya.Dünya Savaşına neden olduğu anlaşılmaktadır. ÖSS .15. Bu d u r u m Birinci ve (kinci Dünya Savaş­ ları arasında nasıl bir ilişki o l d u ğ u nu gös­ terir? A) İki savaşta da çok sayıda cephe açılmıştır B) Birinci Dünya Savaşı öncesindeki bloklaş­ malar günümüze kadar devam etmiştir C) Savaşların ikisi de aynı hükümleri içeren antlaşmalarla sonuçlanmıştır D) B i r i n c i savaşın s o n u c u ikinci savaşın başlamasına ortam hazırlamıştır E) İki savaşın sonunda da Avrupa'nın siyasi yapısı korunmuştur Çözüm: Soru kökünde Amanya'nın Versay Antlaşma­ sıyla P o l o n y a ' y a bırakmış o l d u ğ u yerleri almak d a h a s o n r a P o l o n y a ' y ı işgal etmiş bunun da II.Hicaz ve Irak cephelerindeki savaşları kazanamayınca bu bölgeleri 1917 yılından itibaren terketmeye başladı. Ö Y S . Cevap D i I j | [ İ j D) İsveç Çözüm: E) Japonya S e ç e n e k l e r d e v e r i l e n d e v l e t l e r i I.Dünya Savaşında Kanal. Filistin. Bu s o r u d a s e b e p . V e r s a y Antlaşması Almanyayı e k o n o m i k ve askeri yönden adeta ç ö k e r t m i ş t i .1 9 9 4 B i r i n c i D ü n y a S a v a ş ı ' n d a n s o n r a imza­ l a n a n S e n j e r m e n A n t l a ş m a s ı ile aşağı­ d a k i l e r d e n hangisi bağımsız bir devlet olarak ortaya çıkmıştır? A) Arnavutluk B) Romanya C) Çekoslavakya j ! j D) Sırbistan E) Karadağ . B u n d a n dolayı ülke i ç i n d e a r t a n t e p k i l e r s o n u c u r e j i m değişikliği yaşanmıştır. ÖYS-1992 Mekke ve Medine'nin b u l u n d u ğ u Hicaz'ın Osmanlı e g e m e n l i ğ i n d e n çıkması. Nöyyi Bulgaristan ile İtilaf Devletleri arasında 27 Haziran 1919'da. i j i Cevap D 18.s o n u ç ilişkisi vardır.1 9 9 1 Aşağıdaki d e v l e t l e r i n h a n g i s i n d e B i r i n c i Dünya Savaşı s o n u n d a r e j i m d e ğ i ş i k l i ğ i olmuştur? A) Fransa B) Almanya C) İngiltere Çözüm: Osmanlı Devleti I. Sen G e r m e n A v u s t u r y a ile itilaf devletleri arasında 10 Eylül 1919 da. Versay Antlaşması'yla Polanya'ya bırakmış o l d u ğ u yerleri geri almak.Dünya savaşına kadar devam etmiştir.Çözüm: Brest-Litovvsk A n t l a ş m a s ı : Rusya ile İttifak devletleri arasında 3 Mart 1918'de . Bundan sonra bu bölgeler İngiliz ve Fransız sömürgesine girmiş ve II. T r i y a n o n M a c a r i s t a n ile İtilaf D e v l e t l e r i arasında 6 Haziran1920'de. a ş a ğ ı ­ daki savaşlardan hangisinin bir sonucudur? A) Doksan Üç Savaşı B) Birinci Balkan Savaşı C)Trablusgarp Savaşı D) Birinci Dünya savaşı E) İkinci Balkan Savaşı i i j j I \ j | j 19. Versay ise Almanya ile İtilaf Devletleri arasın­ da 28 Haziran 1919'da yapılmıştır Cevap D 16.

R o m a n y a . ÖYS . Sırbistan ve Karadağ topraklan Osmanlı Devletine bağlı idi . Amerika'nın içe dönük bir siyaset İzleme­ sine neden oldu.Dünya savaşı'na girmesi Çözüm: 11.C s e ç e n e ğ i n d e verilen Ç e k o s l a v a k y a ise A v u s t u r y a ' n ı n sınırları içerisindeydi. Paylaşım planındaki d e ğ i ş i k l i k aşağıdakilerden h a n g i s i n i n sonuçlarından biridir? A) Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması B) italya'nın Anadolu'da işgal ettiği topraklar­ dan çekilmesi C) Rusya'nın savaştan çekilmesi D) Fransa ile İngiltere arasında görüş ayrılığı çık­ ması E) ABD'nin I. İngiltere. 1917 yılında bir rejim değişikliği olmuştur. Ancak bu antlaşmaların pay­ l a ş ı m p l a n ı d a h a sonraları d e ğ i ş i k l i ğ e uğramıştır. Cevap B . Yeni bir savaşın başlamasına ortam hazır­ ladı. Cevap C 2 1 . Bu dört devlet arasından Rusya'da. İngiltere etkin bir hale geldi.1994 1915-1917 yıllan arasında Osmanlı Devleti'nin parçalanmasıyla ilgili olarak Fransa.sorunun bir benzeridir. Cevap C 2 0 . İtalya ve Rusya arasında gizli antlaşmalar imzalanmıştır. Fakat bu ilkeler Paris Barış K o n f e r a n s ı n d a İngiltere tarafından kabul e d i l m e m i ş t i r . Bu değişiklik Rusya'nın savaştan çekilmesine n e d e n o l d u ğ u n d a n gizli a n t l a ş m a l a r d a k i Rusya'nın rolü iptal edilmiş ya da pay­ laştırılmıştır. Wilson bu ilkelerle savaşın sonucunda oluşa­ cak haksız u y g u l a m a l a r ı yeni bir savaşın nedeni olmamasını amaçlamıştır.1 9 9 5 - I.Dünya Savaşı ve Gelişmeler Yenen devletler topraklarını genişletmeye­ cek. 2. Yenilen devletlerden savaş tazminatı alın­ mayacak Hiç bir ulus.Dünya Savaşı'ndan ö n c e şu devletlere ait idiler. B u o l a y ü ç ö n e m l i sonuç doğurmuştur: 1. ÖYS . bir başkasının boyunduruğu altında sokulmayacak. 3. Arnavutluk.700 Çözüm: Seçeneklerde verilen devletlerin k u r u l d u ğ u t o p r a k l a r I.Gizli Antlaşmalar soruda belirtilen dört devlet arasında yapıl­ mıştır. Bu ilkeler y e n i l e n d e v l e t l e r için bir umut kapısı olmuştur. Sen jermen Antlaşması (1919) da Avusturya ile yapıldığına göre doğru cevap kendiliğin­ den ortaya çıkmaktadır. yargıları a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n kap­ samında açıklanmıştır? A) Bristol raporu B} Wilson ilkeleri C) Saint Germain (Sen Jermen) Antlaşması D) Harbord raporu E) Paris Konferansı Çözüm: ABD Başkanı Wilson savaş sona ermeden 8 Ocak 1918'de ilan ettiği ve "Wilson ilkeleri" denilen kararlarla yukarıda belirtilen öncüller ilk defa kamuoyuna açıklanmıştır.

devrimleri sonraya bırakması Çözüm: M u s t a f a K e m a l Paşa Kurtuluş Savaşı'nda yapacağı işleri ikiye ayırmıştır.147 : % 3.% 2. İ k i n c i s i ise ülkenin kurtarılmasından sonra inkılapları gerçekleştirmek.1 9 9 5 y ı l l a r ı a r a s ı n d a .C ve D s e ç e n e k l e r i eksik y o r u m l a r İçerdiklerinden cevap olamazlar. Cevap E ÖSS YILLA' ÖYS Toplam Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı saya sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 3 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 3 1 1 3 1 2 1 2 2 1 1 1 1 20 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1 1 1 1 1 2 1 1 2 1 1 1 1 1 1 7 13 mm 240 2. K u r t u l u ş Savaşı'nın Hazırlık Dönemi k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda :% 5.B. Türklerin ulusal hayatını.533 oranındadır. saltanat ve hilafet yanlıları da vardı. A. bu alanlardaki kendi güç­ l e r i n d e n y o k s u n b ı r a k m a k i s t e y e n bazı yabancı düşünceler." B u p a r ç a y a g ö r e . çok dikkatli olduğunu sanan bilim çevrelerimizde bile yerleşmişti.416 .K U R T U L U Ş SAVAŞI'NIN H A Z I R L I K DÖNEMİ 1981 -1995 OSS . B i r i n c i s i ülke­ den düşmanları çıkanncaya kadar mücadele etmek. Mustafa Kemal Paşa'nın böyle farklı d ü ş ü n c e d e o l a n k i ş i l e r i t e k a m a ç t a bir­ leştirmesinde aşağtdakilerden hangisi etkili o l m u ş t u r ? A) İstanbul H ü k ü m e t i ' n i n dışında yeni bir hükümet kurması B) S o n Osmanlı Mebuslar Meclis'nin düş­ manlar tarafından dağıtılmasını protesto etmesi C) Yurtseverlik d u y g u s u n u n g e l i ş m e s i n e önem vermesi OJİstanbul Hükümeti emrinde önemli görevler almış olması E) Y u r d u n kurtarılmasına öncelik vererek. b u ülkenin o k u m u ş geçinenleri ulusumuzun uygarlık kurma ve yaşatma güç­ lerine i n a n m a d a n k o n u ş u r l a r d ı . 1981 . C u m h u r i y e t Öncesi d ö n e m d e e k s i k o l a n nedir? A) Kendi öz değerlerine dayanma ve güvenme B) Yabancı düşüncelere kapılarını açık tutma C) Bilim adamlarının çalışmalarını destek­ leme D) Türk uygarlığının etkilerini ortaya koyma E) Eski Türk yapıtların dünyaya tanıtma . BÖLÜM ÖSS 1981 Kurtuluş Savaşı'mmn devam ettiği yıllarda samimi yurtseverler arasında laikliğe karşı olanlar. ÖSS 1981 " C u m h u r i y e t e k a d a r g e ç e n iki yüzyıllık d ö n e m d e .OYS SORULARI ANALİZİ 1. Mustafa Kemal'i asıl başarıya götüren olay asıl düşüncesini sonraya erteleyerek ülkenin kurtuluşu İçin farklı düşüncedeki insanları bir araya toplarnasıdır.

Birinci cümlede görülen k e n d i g ü ç ­ l e r i n e i n a n m a m a l a r ı b u s o r u n u n anahtar kelimesidir. B u n u n n e d e n i ise ulusal güçler tabirinin eksik anlaşılmasından kay­ n a k l a n m a k t a d ı r . Bu kelimeyi seçeneklerde aradığımız z a m a n s a d e c e A s e ç e n e ğ i n d e görmekteyiz. U l u s a l g ü ç l e r denildiği zaman bir ulusun maddi ve manevi bütün dinamikleri anlaşılmaktadır. s e ç e n e k l e r d e ara­ malıyız. ÖSS 1981 " M u s t a f a K e m a l Paşa.Osmanlı Mebuslar Meclisi üyelerinin de alınması Çözüm: Havza ve Amasya Genelgeleri işgal tehlike­ sine karşı halkı uyarmak için yapıldığına göre ilk e t k i l e r i h a l k ı n i ş g a l l e r i p r o t e s t o e t t i ğ i mitingler düzenlemek olmuştur. Fakat C seçeneğinde verilen İzmir'in işgali 15 Mayıs 1919'da olmuştur. Cevap A ÖYS 1984 M u s t a f a K e m a l P a ş a "Ulusal güçleri bir­ leştirmek" amacıyla öncelikle aşağıdakilerd e n h a n g i s i n i n k u r u l m a s ı n a ağırlık ver­ miştir? A) Düzenli bir ordu B) Mahaffi dernekler C) Yeni bir meclis D) İstanbul Hükümeti ile diyalog E) Dış devletlerle iyi ilişkiler Çözüm: Bu soruda iki seçeneğin doğru gibi olduğu g ö r ü l m e k t e d i r .i H u k u k c e m i y e t l e r i n i bir­ leştirmek C) Mebuslar Meclİsi'nin toplanmasını sağla­ mak D) Yönetim şeklini değiştirmek E) Padişahlığın yetkilerine ortak olmak .D ve E seçenekleri ise ilgisiz gelişmelerdir. ÖSS 1983 1919 yılında İtilaf Devletlerinin. 4. İti­ laf Devletleri'nin isteklerine üymgroası C) A m a s y a ' d a M u s t a f a K e m a l ' i n İ s t a n b u l H ü k ü m e t i t e m s i l c i s i S a l i h P a ş a ile görülmesi D) Erzurum ve Sivas'ta kongreler yapılması E) ilk TBMM'ye. İstanbul'daki mitingler ve protestolar B. Cevap C 6.B ve D seçeneklerindeki olaylar 1920 yılın­ da E seçeneği ise Mondros'un yapılmasın­ dan hemen sonra gerçekleşmiş olaylardır. belediyeler ve sivil halk temsilci­ leridir. İzmir'in işgali 18 Ocak 1919'da toplanan Paris Barış Konferansında kararlaştırılmış ve soruda belirtilen asılsız iddia dünyaya yayılmıştır. İlk mitinglerin başlama tarihleri 1919 yılı hazi­ ran aylarıdır. ulusun kendi iradesi belirleyecetâr". Cevap C 5. ilkesinin benimsetmeye çalışmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Saltanatı yabancı güçlerin etkisinden kur­ tarmak B ) M ü d a f a a . İşte bütün bunların birleştirilmesi İçin yeni bir meclis açılmıştır. D ve E seçenekleri de eksik yorum içermek­ tedir." Bu g e n e l g e l e r i n T ü r k Ulusu üzerinde etkili o l d u ğ u n u g ö s t e r e n ilk belirti ne o l m u ş t u r ? A ) A n a d o l u ' d a . ordu. Bunlar.Kurtuluş Savaşı'nın Hazırlık Dönemi Çözüm: Bu soruyu çözerken önce sorudaki anahtar kelimeyi bularak b u n u . Cevap A Çözüm: A.D ve E seçenek­ lerinden olaylardan önce gerçekleştirmiştir.C. M o n d r o s A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı n d a n sonra Türk Ulusu'nu tehlikelere karşı uyarmak ve harekete g e ç i r m e k a m a c ı y l a Havza v e A m a s y a ' d a genelgeler (tamimler) yayınlamıştır. B. B ve C seçenekleri ilgisiz yorumlar içerirken. 3. cemiyetler. İtilaf D e v l e t l e r i ' n e k a r ş ı protesto ve mitingler yapılması B) Osmanlı Mebuslar Meclisi kararlarının. 'Türklerin Batı Anadolu'daki Hıristiyan lan katletmek üzere o l d u ğ u " ş e k l i n d e asılsız bir haberi d ü n y a kamuoyuna yaymalarının amacı neydi? A) Anadolu'daki İç isyanların desteklemek B) S e v r A n t l a ş m a s ı ' n ı n i m z a l a n m a s ı n ı çabuklaştırmak C) İzmir'in İşgalini haklı göstermek D) İstanbul'un işgalini haklı göstermek E) Anadolu'da zararlı dernekler kurulmasını hızlandırmak ÖSS 1985 Mustafa Kemal Paşa'nın Kurtuluş Savaşı'nın devam ettiği yıllarda Türk Ufusu'na "Ulusun geleceğini.

D s e ç e n e ğ i n d e k i cemiyet ise milli varlığa karşı olarak kurulmuştur. A n c a k Yunanistan'ın İzmir'i işgali bir ilhak niteliği taşıdığı için Kuvay-ı Milliye hareketi burada doğmuştur. iktisat ve din alanında Örgütlenile­ cek İli. Bundan dolayı büyük ç a p t a bir d i r e n i ş meydana g e l m e m i ş t i r . Doğu vilayetleri gerektiğinde savunulacak Bu kararların başlıca amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Bölgedeki Türkleri.Paşaeli Cemiyeti B) İzmir Müdafaa-i Hukuk-i O s m a n i y e Cemiyeti C) T r a b z o n Mufazaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti D) Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fıkrası E) Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti Çözüm: Soruda verilen amaca uygun olarak kurulan cemiyet Sulh ve Selamet-İ Osmaniye Fırkasıdır. Hiçbir şekilde göç edilmeyecek II. Cevap A ı 9.B.C. Tabii olarak halkın kendi İradesiyle kendi geleceğini belir­ lemesi açıkça yönetim şeklini değiştirmektir. azınlıklara oranla her yönden daha güçlü tutma B) Benzer amaçlı milli cemiyetleri birleştirme C)Diğer Müdafaa-i H u k u k Cemiyetleri'ne kendi gücünü gösterme D) Erzurum'da milli bir kongre yapılmasını sağlama E) Cemiyet'in bölgedeki şube sayısını artır­ ma Çözüm: Cevap C Seçeneklerde verilen devletlerden Rusya Türk topraklarını Kurtuluş Savaşı yıllarında işgal etmemiştir. onir'in işgali 15 ı işgali 18 Ocak Konferansında len asılsız iddia Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkmasıyla başlayan Kurtuluş Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin artık y o k sayılması g e r e k t i ğ i n i halka devamlı telkin etmiştir. B. o r d u .D ve E s e ç e n e k l e r i n i n bu c e m i y e t i n amaçlarından ziyade birer Özelliği o l d u ğ u görülmektedir. Cevap A 8. ÖSS 1985 Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra. Bilim. ÖSS 1987 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . ÖYS 1985 Kuva-i Milliye b a ş l a n g ı ç t a h a n g i d e v l e t i n Anadolu'daki i ş g a l l e r i n e k a r ş ı b i r t e p k i olarak oluşturulmuştur? A) Yunanistan D) Rusya B) Fransa C) İngiltere E) İtalya 1 0 . rilfhalk temsilcijtirilmesi için gelişmelerdir. Amasya Genelgesinde ifade edilen bu temel ilke ile Kurtuluş Savaşı'nın başından itibaren yeni bir yönetim şekli amaçlanmıştır. D o ğ u Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti şu karar­ ları almıştır: I. Cevap C tuş Savaş ı'nın su'na "Ulusun îlirleyecektir". ÖYS 1986 Vatanın kurtuluşunun padişah ve Halifenin buyruklarına sıkı sıkıya uymakla m ü m k ü n olacağına inanan k u r u l u ş aşağıd a k i l e r d e n hangisidir? A) Trakya . lasının teme) İr? Sisinden kurîtlerini b i r lasını sağla­ nmak Doğu Anadolu'da kurulan cemiyetlerin amacı bölgede bir Ermeni devletinin kurulmasının engellemek için çalışmalar yapmaktı.C ve E seçeneklerindeki cemiyetler yararlı ulusal cemiyetlerdir. Bu üç devletin işgalleri ilhak özelliğinden ziyade kontrol özelliği taşımaktadır. D i ğ e r d e v l e t l e r e g e l i n c e : İlk olarak Türk toprak­ larını işgale başlayan devlet İngiltere'dir. M u s t a f a Kemal ile T ü r k milleti arasında karşılıklı gelişen güven d u y g u s u n d a n doğan bir sonuç değildir? A) Cumhuriyetin kurulması B) Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması C) Türkiye Büyük Millet Meclİsi'nin kurulması D) Kadınlara siyasal haklar tanınması E) Kurtuluş Savaşı d ö n e m i n d e mahalli derneklerin kurulması . Zaten A. Hatta bu devlet ekonomik ve askeri yardım biie etmiştir. Bunu Fransa ve İtalya takip etmiştir. Cevap D 7. Soruda verilen cemiyetin a m a c ı bu çalışmalarıyla bölgedeki Türkleri azınlıklara oranla her yön­ den güçlü tutmaktı.lazıriık Dönemi 703 Çözüm: Kurjuluş_ Çözüm: Savaşı'nın Hazırlık Dönemi /lar 1920 yılın­ ın yapılmasınniş olaylardır. Cevap D sal güçleri bireaşağıdakilerna ağırlık ver- pg jru gibi olduğu leni ise ulusal lasından kayıçler d e n i l d i ğ i ianevi b ü t ü n tunlar.

B. I. İstanbul Hükümetine olan güvenini yitirmesi D ) A n a d o l u h a l k ı n ı n M u s t a f a Kemal'in çevresinde toplanması E) Gizli anlaşmaların yapılması i . ÖYS 1987 Aşağıdakilerden hangisi. C s e ç e n e ğ i ise Mustafa Kemal henüz bu tarihlerde Osmanlı o r d u s u n u n bir subayıdır. ÖSS 1989 M o n d r o s A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı n d a n sonra İstanbul Hükümeti galip devletlerin etkisi altı­ na girmiş ve millete karşı sorumluluklarını yerine getiremez olmuştur. nedeni olamaz. İşgal devletlerinin Anadolu'yu işgal etm­ eye başlamaları Kuva-ı Milliye'nin kurulması­ n a n e d e n o l m u ş t u r . ÖSS 1988 Kurutuluş Savaşı'nın d e v a m ettiği yıllarda Mustafa Kemal. ÖSS 1989 Aşağıdakilerden hangisi Kuva-i Milliye'nin kurulmasında d o ğ r u d a n etkili o l m u ş t u r ? A) İtilaf Devletleri a s k e r l e r i n i n İ s t a n b u l ' a gelmesi B) Osmanlı İmparatorluğunun Birinci Dünya Savaşında yenilmesi C) Anadolu'nun yer yer işgal edilmesi D) Anadolu'da iç isyanlar çıkması E) Rusya'da ihtilal olması Çözüm: 1 1 . Y u n a n l ı l a r İzmir v e çevresini.B.Mustafa Kemal'in t a r i h sahnesine çıkış tarihi o l a n 19 Mayıs 1919'dan çok Önce kurulmuşlardır.Kuva-i Milliye'nin oluşturulmasının değildir? A) Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'ndah yenik çıkması B) M o n d r o s Ateşkes A n t l a ş m a s ı u y a r ı n c a Türk Ordusunun terhis edilmesi C) Osmanlı hükümetlerinin Türk halkının can ve mal g ü v e n l i ğ i n i k o r u y a m a z hale gelmesi D) İtilaf D e v l e t l e r i ' n i n M o n d r o s A t e ş k e s Antlaşması'nın hükümlerini tek taraflı olarak uygulaması E) Osmanlı yönetiminin Sevr Antlaşması'nı onaylaması Çözüm: Kuva-i Milliye birlikleri A. Cevap E Çözüm: Kurtuluş Savaşı'nın Hazırlık Dönemi Mustafa Kemal'in bu sözü söylemesinde A. M a h a l l i d e r n e k l e r ise M o n d r o s Ateşkesinden hemen sonra halkın işgallere tepkisi olarak kurulmuştur.B. Öu sırada kurtuluş hareketi başlamamış o l d u ğ u n d a n Mustafa Kemal'in böyle bir söz söylemesi düşünülemez.104 Çözüm: A. Sonraki bir olay ö n c e k i bir o l a y ı n a n c a k s o n u c u o l a b i l i r . D ve E s e ç e n e k l e r i n d e k i g e l i ş m e l e r i n b ü y ü k bir r o l ü o l m u ş t u r ." görüşünü savunuyordu. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i bu d r u m u n bir s o n u c u değildir? A) Erzurum ve Sivas Kongrelerinin yapılması B) Yöresel direnişlerin başlaması C) Anadolu halkının. Dünya Savaşı devam etmektedir. Sevr Antlaşması 10 Ağustos 1920 yılında yapıldığı için Kuvay-i Milliye'nin oluşmasında etkili olamaz. Cevap C i 1 2 . "Artık İstanbul Anadolu'ya hakim değil tâbi olmak mecburiyetindedir. Cevap C 1 1 . nedenlerinden biri 1 3 . Fransa G ü n e y d o ğ u ' y u işgale başlayınca silahlı direnişte başlamıştır. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi bu g ö r ü ş ü destekleyen bir gerekçe olamaz? A) İstanbul'un işgal edilmesi B) Milli mücadele hareketinin güç kazanması C) Mustafa Kemal'in Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığından ayrılması D) Anadolu'da düzenli ordunun kurulması E) O s m a n l ı Devleti'nin işgaller karşısında etkisiz kalması | 1 4 .C ve D seçeneklerindeki olaylar Türk mil­ letinin desteği ile Mustafa Kemal'in başlattığı Kurtuluş hareketi çerçevesinde gerçekleştir­ i l m i ş t i r .C ve D seçenek­ lerindeki olumsuz gelişmeler üzerine kurul­ muş ve İzmir'in işgaliyle savaşmaya başlamışlardır. sorunun olumlu bir hale getirilmiş şek­ lidir.

Cevap E 15.e. Bu c e m i y e t l e r k e n d i başlanna örgütlenerek kararlar alıyordu. Bu tarih­ ler M o n d r o s ' d a n çok s o n r a olduklarından dolayı bir tepki olamazlar.1926. Cevap E Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşması s o n u c u başlayan işgallere karşı Türk halkı tehlike sezdiği yerlerde cemiyetler kurarak Örgütlen­ me yoluna gitmiştir. B . Mondros Antlaşması 30 Ekim 1918 yılında yapılmıştır. A. A.1917 yılları arasında yapıldığına göre doğru cevap ortaya çıkmak­ tadır. Mondros'a.1921 yıllarında olmuştur.C ve D seçenek­ lerinin meydana gelişleri 1919 yılı olaylarıdır. 1920. ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisi vatan toprak­ larının azınlıklara v e r i l m e s i d ü ş ü n c e s i n e ve b u n u n l a ilgili e y l e m l e r e karşı k u r u l a n direniş cemiyetlerinden biri d. 1 7 . Cevap E 16. Bu durum Kurtuluş Savaşı'nın daha çabuk ve düzenli olmasını sağlayacaktı. Türklük duygusuyla bölgesel kurtuluşu gerçekleştirmek için kurul­ muşlardır. C ve D s e ç e n e k l e r i sırasıyla 1 9 2 0 . E seçeneğin.Türk Ulusu çaresizlik­ lerden dolayı büyük tepkiler göstermek zorunda kalmıştır. C ve D seçeneklerinden cemiyetler yararlı ve ulusal nitelikli cemiyetlerdir.i M e r k e z i y e t Cemiyeti D) Reddi İlhak Cemiyeti E) Mavri Mira Cemiyeti Çözüm: Bu soruda zararlı cemiyetin hangisi olduğu sorulmaktadır. bazen de aralarında rekabet ortamı bile d o ğ a b i l i y o r d u . A.B. D ve E s e ç e n e k l e r i Kurtuluş Savaşı sırasında yapılması sonraya bırakıldığı için amaç olamazlar. Mavri Mira ise Yunan Hükümeti ve Patrikhanenin desteği ile faaliyet göstermiş büyük Yunan Krallığını kurma hayali olan bir cemiyettir. Ö S S 1991 Mustafa K e m a l ' i n b u y o l l a u l a ş m a k i s t e ­ diği »k amaç a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) Saltanatı kaldırmak BJ Yeni bir anayasa hazırlamak C) Kurtuluş Savaşı'nı tek elden yönetmek D) Cumhuriyeti ilan etmek E) Halifeliği kaldırmak Mondros Ateşkes Antlaşması'dan sonra O s m a n l ı H ü k ü m e t i ' n i n s ü r e g e l e n işgaller karşısında yetersiz katması Türk Ulusu'nun tepkilerine yol açmıştır Aşağıdakilerden hangisi bu tepkilerin biridir? A) İstiklal Mahkemelerinin kurulması B) Hiyanet-İ Vataniye kanunu'nun çıkarılması C) Takrir-i Sükun Kanunu'nun kabul edilme­ si D) Tekalif-i Milliye emirlerinin kabul edilmesi E) Kuva-İ Milliye'nin oluşması Çözüm.de verilen Kuvay-i Milliye ise 1919 yılı baş. E seçeneği ise 1915 . Aynı z a m a n d a M o n d r o s Ateşkesiyle ilişkili olaylardır.Dolayısıyla bu cemiyetlerin bir araya getirilmesi ve tek elde toplanması gerekiyordu. a n a y u r d u n p a r ç a l a n m a s ı tehlikesi karşısında ülke çapında bir kongre yaparak Müdafaa-i Hukuk ve Redd-İ ilhak cemiyetlerini birleştirmiştir. ÖSS 1990 Mustafa K e m a l . Bu cemiyetin uzantıları günümüz de de devam etmektedir.ğijdir? A) Trakya Paşaeli Cemiyeti B) Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti C) T r a b z o n H a v a l i s i A d e m .larında meydana gelmiştir. Çok sayıda olan bu cemiyetler bazen birbirleriyle çeltşmekteler. B. Cevap C .Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşmasından önce meydana gelen olayın hangisi olduğu sorul­ d u ğ u n a g ö r e s e ç e n e k l e r d e Î 9 1 8 yılından önceki olayı bulmalıyız. B. A .

işgallere karşı Anadolu ve Trakya'da kurulan bölgesel derneklerin amaçlarından biri değildir? A) Korunmak yada savunmak B) Bölge halkının desteğini sağlamak C) Haklarını basın ve yayın yoluyla duyur­ mak D) Azınlıklara da bağımsızlıklarını sağlamak E) A v r u p a b ü y ü k d e v l e t l e r i n i n d e s t e ğ i n i sağlamak Çözüm: Cevap B M o n d r o s A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı ile ü l k e n i n işgal edilmesi üzerine Anadolu'nun değişik yerlerinde dernekler ve cemiyetler kuruldu. C ve E seçenekleri incelendiğinde çok ilgisiz yorumlar içerdikleri görülür. Cevap D 2 0 . Bu da bazı sıkıntılar meydana getiriyordu. ÖYS 1992 Kuva-i Milliye. siyasal mitingler ve gösteriler düzenlemiş. Bütün fertlerin içinde bulun­ d u ğ u Milli Mücadele de direniş böylece etkili hale getirilmiştir. 19. işgal kuvvetlerine karşı harekete geçmiştir. Diğer kongreler yerel ve bölgesel olduğundan dolayı kumanda birliği­ ni sağlaması düşünülemez. propaganda. Mondros A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı n d a n sonra. B. Aralarında bir kumanda birliği yoktu. Bu d u r u m Milli M ü c a d e l e d ö n e m i y l e ilgili olarak a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir göstergesidir? A) Laiklik anlayışının benimsendiğinin B) Seçim sisteminin değiştirildiğinin C) Direnişçilerin e ğ i t i m d ü z e y i n i n y ü k s e k olduğunun D) D i r e n m e n i n etkili hale g e t i r i l m e y e Çalışıldığının E) İletişimde güçlüklerle karşılaşıldığının . bütün fertleriyle birlikte miting. Bu cepheler tamamen birbiriyle kopuk bir durumda idi. İşgallere karşı cepheler kurul­ masıyla ortaya çıkmıştır. A. ÖYS 1995 Aşağıdakilerden hangisi.106 Kurtuluş Savaşı'nın Hazırlık Dönemi Çözüm: İşgallerin başlamasıyla Türk milleti. Batı Cephesi Kuva-i Mİlli'ye Komutanlığına atanmıştır. Bu olay ulusal bir kongre olan Sivas Kongresi'nde (4-11 Eylül 1919) gerçekleştirilmiştir.B. A. Cevap D 18. Zaten cemiyetler ü l k e n i n birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü n ü s a ğ l a m a y a yönelik oldukları için azınlıklara bağımsızlık­ larını s a ğ l a y ı c ı k o l a y l ı k l a r g ö s t e r m e l e r i düşünülemee. dernek ve Kuva-i Mİlli'ye etrafında tarihte eşine rast­ lanmamış ender rastlanılan bir m ü c a d e l e örneği vermiştir. Bu sorunu çözmek için Ali Fuat Paşa. ÖSS 1993 Milli Mücale döneminde Türk milleti kadını ve erkeği ile birlikte çeşitli savunma dernekleri kurmuş. Bu cepheler arasında kumanda birliği sağlanmasına aşağıdakilerin hangisiyle başlamıştır? A) Erzurum Kongresi B) Sivas Kongresi C) Alaşehir Kongresi D) Balıkesir kongresi E) Edirne Kongresi Çözüm: M o n d r o s ' t a n s o n r a başlayan y u r d u n işgali karşısında Ege ve Güneydoğu'da Türk Milleti cepheler oluşturarak Kuvay-i Milliye adıyla örgütlenmişti.C ve E seçenekleri kurulan bu cemiyet­ lerin en önemli amaçlarıdır.

Meclise kabul ettirilecektir.i H u k u k Cemiyetinin varlığı. ÖYS BOLÜM 1 (61 Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru SOÎU soru soru soru soru " % ' sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı cc OSS OYS Toplam 1981 Kurutuluş Savaşı'mızın d e v a m ettiği yıllar­ da d e ğ i ş i k yer ve zamanlarda alınmış olan aşağıdaki k a r a r l a r d a n hangisi.C ve D seçenekleri Kurtuluş Savaşı'nın a ş a m a l a r ı d ı r . İstanbul Hükümetine tanıtılacaktır. K o n g r e l e r ve Örgütlenme yüzdeleri: konusundan çıkan soru ÖSS'de ÖYS'de Toplamda %3.OYS SORULARI ANALİZİ 1 . Yeni bir devlet kurmaya d o ğ r u gidildiğinin açık bir ş e k i l d e h a n g i s e ç e n e k t e o l d u ğ u s o r u l m a k t a d ı r .K O N G R E L E R V E Ö R G Ü T L E N M E 1981 -1995 OSS . Diğeri d e b u çalışmaları y a p a c a k bir hükümet kurul- -mm 1981 . Çözüm: Bundan önceki bölümün 6.240 oranındadır.33 % 4. sorusunun ters çevrilmiş şeklinden b a ş k a birşey değildir. E) Ulusun geleceğini. C) Hıristiyan unsurlara siyasi e g e m e n ­ liğimizi ve sosyal dengemizi bozucu ayrı­ calıklar verilmeyecektir D) A n a d o l u ve R u m e l i M ü d a f a a .907 % 4. Yeni devlet k u r m a d a en önemli özellik ulusun kendi İradesiyle yeni bir yönetimi Milli Mücadele'nin başlamasıyla birlikte kurmasıdır. ÖYS 1982 K u r t u l u ş Savaşı s ı r a s ı n d a . yeni bir devlet k u r m a y a d o ğ r u g i d i l d i ğ i n i en açık b i r b i ç i m d e ortaya koymaktadır? A) Misak-ı Milli belgesi hazırlanarak. "Ulusal ege­ m e n l i ğ i m i z i n k o ş u l s u z o l a r a k gerçekleşti rilmesi"ne ilk defa nerede karar veril­ miştir? A) Erzurum Kongresİ'nde B) Son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nde C) Sivas Kongresİ'nde D) İlk TBMM'de E) Amasya Görüşmesinde Çözüm: Ulusal egemenliğimizin sağlanmasında en önemli unsurlardan biri her türlü manda ve h i m a y e n i n r e d d e d i l m e s i d i r .1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . Cevap E 3 1981' 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 - 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 1 1 32 35 33 30 1 1 2 2 1 1 3 1 1 1 1 1 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 2 1 1 3 1 4 1 3 1 3 1 24 2 1 1 2 1 16 1 8 2 . H i ç b i r i m ü c a d e l e n i n esas amacı değildir.B. B) Müdafaa-i Hukuk-u Milliye cemiyetleri tek cemiyet haline getirilecektir. . A. ulusun kendi iradesi belirleyecektir.

En büyük sorun İstan­ bul Hükümeti idi. Bu karar. Bunun s o n u c u n d a harekete g e ç e r e k Misak-ı Milli'yi ilan e d e n m e c l i s i kapattılar. Kongreler . A. Cevap A Çözüm: Kongreler ve Örgütlenme I 3.108 maşıdır. son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nin Misak-ı Mitli doğrultusunda karar­ lar a l m a s ı ü z e r i n e b u M e c l i s ' i k a p a t ­ mışlardır". Kurtuluş Savaşı'nın planında bu genelge ile savaşın nasıl ve niçin yapılacağını da belirt­ miştir. Cevap B 5. Sivas K o n g r e s i ' n d e s e ç i l e n T e m s i l Kurulu'nu tanıdığına kanıt olarak g ö s t e r i ­ lebilir? A) Londra Konferansı'na TBMM Hükümeti ile birlikte temsilci göndermesi B ) M u s t a f a K e m a l P a ş a ile A m a s y a Görüşmelerini yapması C) Mebusan Meclisinin toplanmasını kabul etmesi D) Mİsak-ı Milli'nin k a b u l e d i l m e s i n e ses çıkarmaması E) Lozan Konferansı'na temsilci göndermek için TBMM'ye başvurması . Yeni hükümette aynı akıbetle karşılaşmamak için yeni Temsil Kurulunu tanıma yoluna gitti. Bundan dolayı kong­ relere karşı sert önlemler almadılar. kişisel bir hareket ve bir Osmanlı subayının yani Mustafa Kemal'in devlete karşı bir isyanıdır şeklinde bakıyorlardı. Bu arada İstanbul'da yeni bir hükümet iş başına gelmiş Damat Ferit isti­ fa etmek zorunda kalmıştı. Bu tanıma İstanbul adına Salih Paşa'nın. İnkılap Tarihimizin çok önemli bir dönemini oluşturduklarından dolayı bütün kararlarını çok iyi bilmeliyiz. Fakat Son Osmanlı Meclisi'nde genellikle milli teşk­ ilat yanlılarının istekleriyle alınan Misak-ı Milli İlan e d i l i n c e b u n u ç ı k a r l a r ı n a u y g u n görmediler. ÖSS 1984 "İtilaf Devletleri. Bu bilgilerden hareketle manda ve hükümetle ilgili ilk kararın nerede alındığını bulmalıyız. D ve E seçenekleri de genelgenin birer ö z e l l i ğ i n i o l u ş t u r m a k t a d ı r . ÖYS 1983 Aşağıdakilerden hangisi İstanbul H ü k ü m e t i ' n i n . aldığı kararları yönüyle ulusal. Fakat s o r u e n önemlisini sorduğu için cevap olamazlar. C. Cevap B Sivas Kongresi'nde bütün Anadolu'yu İçine alan bir Temsil Kurulu kurulmuştu. toplan­ ması bölgesel olan Erzurum Kongresi'nde alınmıştır. Bundan sonra içeride ve dışarıda Milli Mücadele'yl Temsil Kurulu temsil edecekti.düşmana karşı silahlı direnişe çağır­ mış olmasından E) İstanbul H ü k ü m e t İ ' n e karşı bir hareket niteliği taşımasından Çözüm: Amasya Genelgesi. Bundan dolayı kendisini hem içeri de hem de dışarıda kabul ettirmesi gerekiyordu. Mustafa Kemal Paşa bu genelgeyle Kurtuluş Savaşı'nın bir planını açıklamıştır. ÖSS 1983 A m a s y a G e n e l g e s i ' n i n K u r t u l u ş Sava şı'mızdaki ö n e m i e n ç o k h a n g i ö z e l l i ğ i n ­ den kaynaklanmaktadır? A) Anadolu ve Trakya'nın her yanına duyu­ rulmuş olmasından B) Kurtuluş Savaşının gerekçesi ve yönetimi­ ni belirtmesinden C) İşgallerin başlamasını izleyen g ü n l e r d e hazırlanmış olmasından D) Halkı. Kurtuluş Mücadelesinin b a ş l a m a s ı n d a n h e m e n s o n r a 2 2 Haziran 1919 da ilan edilmiş ilk önemli genelgeler­ dendir. Erzurum ve Sivas Kongreleri nin dağıtılması y ö n ü n d e c i d d i önlemler al mazlarken. Cevap C ] 4. Anadolu adına da Mustafa Kemal'in Amasya'da görüşmeleriyle gerçekleşti. İtilaf D e v l e t l e r i ' n i n E r z u r u m ve Sivas Kongreleri'ne karşı önlem almamış olmaları nasıl açıklanabilir? A ) K o n g r e ü y e l e r i n i n t e p k i l e r e karşı ç o k geniş önlemler almış olmalarıyla B) E r z u r u m ve Sivas'ın İ s t a n b u l ' d a n ç o k uzak olmasıyla C) Anadolu Hareketi'nin Önemini anlamaktan uzak olmalarıyla D) Kendi araların da ortak bir amacın sağlan­ mamış olmasıyla E) İstanbul Hükümeti'nin gücüyle bu kong­ relerin dağıtılacağına inanmalanyla Çözüm: Kilaf Devletleri Kurtuluş Savaşı'nın başlarında Anadolu'da cereyan eden olaylara.

ı M i l l i y e . E) Amasya Görüşmleri Çözüm: istanbul H ü k ü m e t i ve o n u n b a ş k a n ı o l a n Damat Ferit Paşa'nın Milli teşkilata olan ilgi­ sizliği ve karşı o l m a ö z e l l i ğ i a n c a k Sivas Kongresi s o n r a s ı n a k a d a r s ü r e b i l m i ş t i r . ÖSS 1986 Erzurum Kongresi kararları arasında. D ve E seçenekleri. Sivas'ta toplanacak kongre için gelecek temsilcilerin seçimini M ü d a f a a . Çünkü ortam başka türlü davranmaya uygun değildi.Kongreler ve Örgütlenme 109 6. ÖYS 1985 İstanbul H ü k ü m e t i n i n A n a d o l u ve Rumeli Müdafaa-i H u k u k C e m i y e t i ' n i tanıması ve İstanbul'da Meclis-i M e b u s a n ' m t o p l a n ­ ması. Amasya Genelge­ s i n d e açıklanan programın birer sonuçlan­ dır.i H u k u k d e r n e k l e r i n i n kurul­ masının teşvik etmek B) Müdafaa-i Hukuk derneklerinin gücünü Türk halkına duyurmak I C) İşgal küvetlerinin dikkatini Sivas'ta yapıla­ cak kongreye çekmek D) Milletin g ü v e n i n i kazanmış. Cevap E Ö S S 1987 Amasya Genelgesi'nde. aşağıdaki terden h a n g i s i y l e s a ğ l a n ­ mıştır? A) Amasya Tamimi C) Sivas Kongresi B) Erzurum Kongresi D) Alaşehir Kongresi j 9. Bu yolla ulaşılmak istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) M ü d a f a a . Kurtuluş Savaşı'nrn başlarında Mustafa Kemal Paşa uygu­ lanacak stratejiyi ve yöntemi bildiren bir bel­ geyi tüm ulusa yayınladı. Mustafa Kemal mücadele edenleri bölme­ mek için onlarında isteklerini dikkate almıştır. Redd-i İlhak Cemiyeti ve belediyelerin yapması istenmiştir. Y e n i hükümet Salih Paşa'yı Amasya'ya gönder­ miş. Mücadeleye katılanlardan büyük çoğunluğu hala Osmanlı Devleti'nin yeniden canlandırılabileceği görüşünde idi. S o r u n u n bir b e n z e r i d i r . g e r e k ç e s i ve y ö n t e m i i l k kez h a n g i y o l l a açıklanmıştır? 8. ÖYS 1984 K u r t u l u ş Savaşı'mızın amacı. U l u s a l e g e m e n l i k anlayışına t e r s d ü ş e n böyle bir karar alınmasının t e m e l nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Ortamın böyle bir değişikliğe hazır olma­ ması B) İtilaf Devletleri'nden çekinilmesi C) İ m p a r a t o r l u ğ u n ç ö k m e s i n i n ö n l e n m e k istenmesi D) Osmanlı Hükümeti'nin desteğine ihtiyaç duyulması E) Halifeliğin gücünden yararalanmak isten­ mesi Çözüm: Kurtuluş Savaşı'mızın devam ettiği günlerde s a m i m i y u r t s e v e r l e r a r a s ı n d a her t ü r l ü d ü ş ü n c e y e sahip İnsanlar da vardı. Damat Ferit. "ulusal iradenin ve toplanan ulusal güçlerin Padişahlık ve Halifelik makamını kurtaracağı" hükmü de yer almıştır. Cevap A A) Misak-ı Milli Belgesi'yle B) Amasya Genelgesi'yle C) Sivas Kongresi kararlarıyla D) Erzurum Kongresi kararlarıyla E) İlk TBMM kararlarıyla Çözüm:" 3. C. Seçeneklerde verilen bütün olayların gerçekleşme zamanı incelendiğinde İlk önce olan olayın program içermesi akla daha uygundur. Cevap B ! \ \ 7. A. Milli m ü c a d e l e taraftan kişilerin seçilmesini sağlamak E)Temsilcilerİn can ve mal güvenliklerini sağlamak . bunlara Mustafa Kemal ile görüşerek hem A n a d o l u ve R u m e l i Müdafa-i H u k u k Cemiyeti t a n ı n m ı ş h e m d e İ s t a n b u l ' d a Meclis-ı Mebusan'm toplanması kararı alın­ mıştır.i H u k u k . Sivas K o n g r e s i ' d e n h e m e n sonra istifa etmiş yerine daha ılımlı olarak Ali Rıza P a ş a K a b i n e s i k u r u l m u ş t u r . Bu belge Amasya Genelgesidir (22 Haziran1919).

ulus t ü m d e n direnişe ve savunmaya geçecektir. Yorumla ve tahminle veya seçeneklerin yardımıyla çözülemez. Cevap D i I \ ! 1 3 . D seçeneği aynı zamanda Misak-ı Milli'de de yer almıştır. ÖYS 1987 Erzurum Kongresi'nin aşağıdaki karar­ l a r ı n d a n h a n g i s i . E) Osmanlı Hükümeti'nin dağılması karşısın­ da. Redd-i İlhak Cemiyeti ve belediyeler gibi kuruluşlar. d e l e g e l e r i n bu üç k u r u l u ş t a r a f ı n d a n seçilmesiyle Kurtuluş M ü c a d e l e s i n i h a l k a mal etmek daha kolay ve hızlı olacaktı. ÖYS 1987 Osmanlı Hükümeti'nin Türk Milleti'ne olan s o r u m l u l u ğ u n u yerine g e t i r m e d i ğ i . Seçeneklerin t a m a m ı Erzurum Kongresi'nin hükümleridir. fakat sonuçta bu görüş reddedilmiştir. ÖSS 1990 Sivas Kongresi'nde "manda" sorunu tartış­ malara yol açmış. bölünemez.i H u k u k . halkı temsil eden ve toplumun ileri gelen çok s e ç k i n k i m s e l e r i k a t ı l ı y o r l a r d ı . j 1 1 .u M i l l i y e . Çözüm: Bu gibi soruların çözümünde takip edilecek en İyi yol ismi geçen kongre ya da genel­ gelerin İçeriklerini öğrenmektir. Cevap E . milli güçlerin birleştirilmesine karar verilmişti? A) Erzurum Kongresi B) Sivas Kongresi C) Amasya Genelgesi D) Amasya Görüşmesi E) Son Osmanlı Mebuslar Meclisi Çözüm: M u s t a f a Kemal Paşa K u r t u l u ş Savaşı'nın başarıyla sonuçlanmasında her türlü faaliyet ve kuruluşların (aynı amacı güden) birleştiril­ m e s i n i ve tek elde t o p l a n m a s ı n ı n gerekli olduğunu biliyor ve devamlı söylüyordu. Cevap D Kongreler ve Örgütlenme 1 2 . Aynı zamanda soruda geçen Osmanlı Hükümeti'nin sorumsuzluğunun d u y u r u l m a s ı . C) Manda ve himaye kabul olunamaz D) Ulusal sınırlar içinde vatan bir bütündür. Cevap C j j j j j . halkın en ileri gelenlerinin seçildiği ve her yönüyle milletin güvenini kazanmış kişilerden oluşurdu. Manda yönetiminin reddedilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? j A) İstanbul H ü k ü m e t i ' n i n m a n d a isteğine tepkisiz kalması B) İstanbul Hükümeti'nin kongreye açıkça cephe alrftası C) Manda yönetiminin iyi bilinmemesi D) İngiliz ve Amerikan mandası isteyenler arasında görüş birliği sağlanmaması E) M a n d a yönetiminin ulusal bağımsızlığa ters düşmesi Çözüm: Kurtuluş Savaşı yıllarının çok zor şartlar altında yaşanması bazı yurtseverlerin bile umutsuzluğa kapılarak başka bir güce dayanma ihtiyacını ortaya k o y d u . Ulusal güç­ lerin birleştirilmesi için ulusal güçleri temsil e d e n b ü t ü n temsilcilerin bir a r a d a olması gerekirdi.110 Çözüm: M ü d a f a a . Sivas'a gidec e k . İşte bunun gerçekleştiği yer Sivas Kongresi'dir. Fakat Kongre'ye. h a l k ı n ilk u y a r ı l m a s ı v e tehlikenin boyutlarına dikkat çekilmesi Amasya Genelgesiyle olmuştur. ilk defa aşağıdakilerden hangisinde kamu oyuna duyurulmaya çalışılmıştır? A) Erzurum Kongresi B) Sivas Kongresi C) Amasya Tamimi D) Amasya Görüşmesi E) Türkiye Büyük Millet Meclisi Çözüm: Soruda ifade edilen ilk defa deyişi bize her zaman Kurtuluş Savaşı'nın başlarında y a p ı l a n bir ç a l ı ş m a y ı h a t ı r l a t m a l ı d ı r . s e ç e n e k l e r d e n ilk ö n c e m e y d a n a g e l e n i A m a s y a T a m i m i d i r (22 Haziran 1919). Sivas Kongresi toplanan tek ulusal bir kongredir. Bu amaçla devamlı olarak ulusal güçlerin bir­ leştirilmesi İçin çaba göteriyordu. Zaten bu kuruluşlar işgallere birer t e p k i olarak milletin ileri gelenlerinin halkı örgütlemesiyle oluşmaktaydı. Mısak-ı M i l l i ' d e d e yer almıştır? A) Ulusun iradesini egemen kılmak esastır. Cevap B j i | 1 0 . ÖYS 1989 Aşağıdakilerin hangisinde. Sivas Kongresi'ne katılanlar Kurtuluş Savaşı'nın en önemli amacı olan ulusal bağımsızlığı zedeleyen bir kararı Mustafa Kemal Paşa'nın başarılı bir politikasıyla almaktan son anda vazgeçtiler. bazı yurtseverler Amerikan mandasını savunmuş. Kronolojik olarak. Çünki. B) Azınlıklara egemenlik ve ayrıcalık tanına­ maz.

D ve E seçeneklerinin Temsil Kurulu'nun bu tavırlarıyla bir ilgisi yoktur. Cevap C . D o ğ u A n a d o l u ' n u n bütününü t e m s i l eder. T e m s i l K u r u l u ' n u n b u t u t u m u n u n amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) itilaf Devletleri'nın dostluğunu kazanmak B) Yerel yönetim birimi sayısını azaltmak C) İstanbul H ü k ü m e t i ' n e bağlı olmadığını göstermek D) Düzenli ordu kurmak E) Anadolu'daki ayaklanmaları önlemek 15. ÖYS 1990 "Temsilciler Kurulu. Sivas K o n g r e s i ' n d e n s o n r a Ali Rıza Paşa Hükümeti kurulmuştu. A. Cevap C Çözüm: Sivas K o n g r e s i ulusal nitelikli bir kongre o l d u ğ u n d a n dolayı ortaya çıkan Temsil Kurulu da bütün Anadolu'yu temsil etmekte­ dir."kararı. İstanbul H ü k ü m e t i ile y ö n e t i m y ö n ü n d e n ilişkiyi ve her türlü h a b e r l e ş m e y i kesmiş. kon­ gre zabıtları. Söylev. Zaten Edirne.1920 C) 1918-1924 B) 1 9 1 4 ." şek­ linde yeniden düzenlenmiştir. Cevap D 17. Bu görüşme Temsil Kurulu'nun İstanbul Hükümetine karşı d a h a sert tepki göstermesine engel olmuştur. Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri bölgesel bir kongredir. Boykotlar Temsil Kurulu'nun A n a d o l u ' d a k i otoritesini artırmakla birlikte t a m a m e n bağımsız ve İstanbul'a bağımlı olmadığını göstermiştir. Kurtuluş Savaşı m a s ı n d a Mustafa Kemal'in gönderdiği mektuplar emirler. ÖYS 1990 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . S ö y l e v . Bu benzer sorulara bakılarak bu konuyla İlgili yeni soruların nasıl sorulabileceğini düşünün.1 9 2 7 E) 1920-1938 Çözüm: Türk İnkılabı'nın tarihsel olarak en sağlam ve en ö n e m l i kaynağı Söylev (Nutuk) dir. "Temsilciler Kurulu yurdun bütününü temsil eder. Bu kong­ reler özellikle toplandıkları bölgelerin sorun­ larını çözmek amacıyla toplanmışlardır. hukuken İstanbul Hükümetinin tanıması anlamına gelmektedir. İ s t a n b u l ' d a n A n a d o l u ' y a atanan k o m u t a n valileri kabul etmeyerek geri göndermiştir.1 9 2 3 D) 1 9 1 9 . ÖSS 1992 Sivas Kongresi'nden sonra Temsil Kurulu. M u s t a f a K e m a l ' i n S a m s u n ' a çıkmasıyla b a ş l a y a n olaylarla başlar ve 1927 yılına kadar ki olayları kapsar.Kongreler ve Örgütlenme 111 14.ve 7.soruların çok yakın bir benzeridir. ÖYS 1990 K u r t u l u ş Savaşı'nın v e T ü r k İnkılabı'nın t a r i h s e l b e l g e s i n i t e l i ğ i n d e o l a n Söylev. hangi yıllar arasında yer alan olayları içer­ mektedir? A) 1911 . Fakat Temsil Kurulu Anadolu'da kendini kabul ettirmek için kendi başına ve gücünü halktan alan bir kuruluş olduğunu göstermek amacıyla İstanbul Hükümetine karşı boykot kararı almıştır. Bu görüşme.B. Hükümet. 8u yeni düzenleme aşağıdakilerden hangisinde yapılmıştır? A) Edirne Kongresi B) Erzurum Kongresi C) Sivas Kongresi D) Balıkesir Kongresi E) Alaşehir Kongresi Çözüm: Temsilciler Kurulu yurdun bütününü temsil eder kararı mutlaka bir ulusal toplantıda alın­ ması gerekir Kurtuluş Savaşı'mızın ilk ve tek ulusal kongresi Sivas'ta yapıldığına göre bu kararın da burada alınması gerekir. tutanaklar ve Mustafa Kemal'e gönderilen her türlü evrakı içine alan zengin bir k a y n a k t ı r . bakanların­ dan Salih Paşa'yı A m a s y a ' y a g ö n d e r e r e k Mustafa Kemal Paşa'yla g ö r ü ş m e s i n i sağlamıştır. A n a d o l u hareka­ tının İstanbul H ü k ü m e t i ' n c e de tanındığını gösterir? A) Salih Paşa'nın Amasya'ya gönderilmesi B) Mustafa Kemal'in Temsil kurulu Başkanı seçilmesi C) Ali Fuat Paşanın Kuva-i Milliye Komutanlığına tayin edilmesi D) Ulusal direniş derneklerinin birleştirilmesi E) Kazım Karabekir Paşa'nın Doğu Cephesi'ne tayin edilmesi Çözüm: 4. Erzurum. Cevap A 16.

A. . Sorunun aynısıdır.112 Kongreler ve Örgütlenme 18. Olayları bu şekilde durdu­ ramayacağını da anlayınca görüşme yolunu seçmiştir. bu cemiyete hangi k o n u d a önemli bir i m k a n sağlamıştır? A) Temsil Kurulu'nu oluşturması B) Mustafa Kemal'i başkan seçmesi C) Üyelerini seçimle belirlemesi D) Ulusal cemiyetleri bünyesinde toplaması E) Siyasi etkinliğini artırması Erzurum Kongresi'nin bu t u t u m u aşağıda­ kilerden hangisini g ö s t e r i r ? A) Meclis gibi hareket edildiğini B) İstanbul Hükümeti'ne yardımcı olunmak istendiğini C) Ekonomik sorunlara siyasi sorunlardan daha çok önem verildiğini D) Yabancı ülkelerle ilişkilerin arttığını E) İtilaf Devletleri'nin A n a d o l u harekatına bakış açısının değiştiğini Erzurum Kongresi'nde yalnızca iç politikayı i l g i l e n d i r e n ilkeler d e ğ i l . Müdafaa-i Hukuk-u Milliye cemiyetleri ve belediye başkanları aracılığıyla seçilmeleri istenmiştir. Kurtuluş Savaşı'nın başarıya ulaşması için yapılan çalışmalardır.C. Bu isteğin amacı aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Hilafet Ordusunu yıpratmak B) Kararların. Mustafa K e m a l Paşa. C . Cevap E 2 0 . ÖYS 1993 Kurtuluş Savaşı sırasında. Cevap B Çözüm: 9. temsil ettiği güç artmıştır. Sivas'ta toplanacak ulusal kongreye katılacak üyelerin. Sivas K o n g r e s i üyelerinin seçilmesiyle ilgili değillerdir. Gördüğünüz gibi soru metni aynıdır. Temsil Kurulu'nun İstanbul Hükümeti tarafın­ dan resmen tanınması hem yasal bir kuruluş olduğunu gösterdi. D ve E s e ç e n e k l e r i . ÖSS 1994 1 9 . Cevap B 2 1 . Böylece Temsil Kurulu'nu kontrol etmek istemiştir. A . hem de ülke içinde hala kurtuluş hareketini benimsemeyen insanların d e s t e ğ i n i k a z a n d ı . Kurtuluş h a r e k e t i n i halka m a l e t m e k ve m ü c a d e l e için g e r e k l i kararları halkın almasını sağlayarak örgütlen­ meyi hızlandırmak istemiştir.D ve E seçeneklerinde verilen gelişmeler Amasya Görüşmeleri'nden önce olduğu için zaten İstanbul hükümeti bu faaliyetleri dur­ durmak istemiştir. Sivas Kongresi ulusal bir kon­ gre olacağından dolayı buraya gelecek kim­ selerin halkı temsil etmeleri şart koşulmuştur. İstanbul Hükümeti'nce tanınması. ÖYS 1992 A m a s y a P r o t o k o l ü ' y l e A n a d o l u ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti yasal bir kuruluş olarak İstanbul Hükümeti'nce tanınmıştır. B ö y l e c e k u r u l u n etki sahası genişlemiş. halkın istekleri doğrultusunda alınmasını sağlamak C)Anadolu'da toplanacak Kongrelerin sayısını artırmak D) Yerel direnişleri başlatmak E) İşgal güçleri arasında görüş ayrılığı yarat­ mak Çözüm: Temsil Kurulu'nun en önemli sorunu içerde ve dışarda tanınma ve etkinlik sorunuydu. ÖSS 1992 Amasya Genelge'sinde. İstanbul Hükümeti ile Temsil K u r u l u aşağıdakilerin h a n g i s i n d e b i r l i k t e hareket etmiştir? A) Amasya Genelgesİ'nİn yayımlanmasında B) Amasya Protokollerinin hazırlanmasında C) Sivas Kongresi kararlarının alınmasında D) Kuva-i Milliye'nin desteklenmesinde E) Erzurum Kongresi karalarının alınmasında Çözüm: İstanbul Hükümeti İle Temsil Kurulu ilk kez Amasya Görüşmeleri'nde biraraya gelmişler ve karşılıklı bazı protokollar hazırlamışlardır. bazı dış politika ilkeleri de belirlenerek ilan edilmiştir.

ülke İçinde ve dışarıya karşı siyasi ve İdari kararlar alabilmek yetkisi aşağıdakilerden hangisine ver­ ilmiştir? A) Mebusan Meclisi B) Kuva-i Milliye C) İstanbul Hükümeti D) Temsilciler Kurulu E) Felah-ı Vatan gurubu . Bu genel bir prensiptir. Erzurum Kongresi ulusal direniş İçin gerekti İç ve dış politikayla ilgili kararlar aldığına g ö r e m e c l i s g i b i hareket ettiği anlamına gelir. ÖYS 1994 Sivas Kongresi'nde A n a d o l u ve Rumeli Müdafaa-İ Hukuk Cemlyeti'nin ilkeleri doğrultusunda. Kuva-i Milliye 15 Mayıs 1 9 1 9 ' d a .Çözüm: Demokratik sistemlerde iç ve dış politikanın temel esaslarını meclisler belirlemektedir. K. Temsil Kurulu'nun b ü y ü k bir başarısı o l d u ğ u n a g ö r e b u görüşmelerin de olumlu sonuçlarının olması gerekir. ÖYS 1994 I. İstanbul Hükümetinin Anadolu harekatını tanıması II. Seçeneklere baktığımızda T e m s i l Kurulu'nun ve temsil ettiği g ü c ü n lehine iki olay görülmektedir. Mustafa Kemal Havza Kongresi ile işgali protesto ederken Balıkesir ve Alaşehir kongreleri ile Yunanlılar'a karşı strateji belirlemiş Batı Cephesi oluşturulmuş­ tur. İtilaf devletleri arasında görüş ayrılığı çık­ ması V.IV. İstanbul Hükümeti'nde değişiklik olması IV. Asker toplayan bu kongreler Yunan ilerle­ yişine karşı Örgütlenmiş ve cepheye gönder­ ilmiştir. Cevap A i Amasya Protokolleri. Cevap A 23. Mebuslar Meclisinin kapanması III. Cevap D 2 2 . Mebuslar Meclisi 12 Ocak 1920'de.i O s m a n i y e Cemiyeti C) Erzurum ve Sivas Kongreleri D) Nazilli ve Afyon Kongreleri E) Edirne ve Lüleburgaz Kongreleri j Çözüm: Yunanlılar 15 Mayıs 1 9 1 9 ' t a İzmir'i İşgal etmişlerdir. aşağı­ d a k i l e r d e n hangisinde alınan kararlar sonucunda kurulmuştur? A) Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri B ) İzmir M ü d a f a a .. Anadolu'da isyanların sona ermesi Milli Mücadele döneminde Temsilciler K u r u l u ile İstanbul H ü k ü m e t i t e m s i l c i s i n i n Amasya'da bir p r o t o k o l imzalaması. İstanbul Hükümeti ise 19.yüzyılda ortaya çık­ mıştır. O l a y l a r ı n t a r i h l e r i n e b a k a r s a k Temsilciler Kurulu olduğunu görürüz. ÖYS 1995 Milli Mücadele tarihimizde "Batı Cephesi "ol arak adlandırılan cephe. Cevap A \ j Çözüm: Sivas K o n g r e s i 4-11 E y l ü l 1919 yılında yapıldı. İzmir'in işgali ve Batı A n a d o l u d a k İ Y u n a n İlerleyişi k a r ş ı s ı n d a kongreler toplanmıştır. Felah-ı Vatan Gurubu 12 Ocak 1920'de kurul­ muşlardır. yukarıdakllerden hangilerinin bir göster­ gesidir? A) İ v e III D) III ve IV Çözüm: B) II ve III E) İV ve V C) H v e V | | I 2 4 . ve V paragraflar Amasya Protokolleriyle ilgisiz yorumlardır.i H u k u k .

hükümetin de başkanıdır. D) Vatanın geleceğini ulusal irade belirleye­ cektir. bun­ ların ö n c e d e n seçilmiş olmalarından kay­ naklanıyor. Bu Meclis İtilaf Devletlerince kapatıldı. Cevap D Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TCPl/M 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 1 2 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 2 - - 1 2 2 2 1 3 13 - 1 - 2 1 1 9 4 240 326 566 1981 . O s m a n l ı M e b u s l a r M e c l i s i ü y e l e r i n i n ilk TBMM'ye üye kabul edilmeleri. Son Mebuslar Meclîsi ve Misak-ı Milli k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: 2. Yani her durumda ülkenin gele­ ceğini ulusal irade belirleyecektir. ulusal mücadeleyi padişah adına da y ü r ü t t ü ğ ü n ü s ö y l e m e olanağı vermişir? A) İ s t a n b u l ' u n İtilaf D e v l e t l e r i n c e işgal edilmesi B) Mustafa Kemal'in istifa ederek görevin­ den ayrılması C) İstanbul Hükümeti'nin Mustafa Kemal'i öldürtmek istemesi D) Bazı d e v l e t a d a m l a r ı n ı n İstanbul'dan ayrılarak Anadolu'ya geçmesi E) M u s t a f a K e m a l ' i n Amasya'da İstanbul Hükümeti temsilcisiyle görüşmesi ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 3.75 : % 1. C) Yasam ve y ü r ü t m e yetkileri TBMM'de toplanır. Çözüm: S o r u k ö k ü n d e n h a r e k e t l e S o n Osmanlı Mebuslar Meclisi üyeleride seçimle belir­ lendiğinden dolayı demek ki ulusal irdadenin üstünlüğü ile oluşmuştur. TBMM'nin hangi kararına dayandırılabilir? A) Meclis. . j YILLAI rr ÖYS Toplam ÖSS 1981 " S o n O s m a n l ı M e b u s l a r Meclisi.yürütme yetkisini hükümet eliyle kullanır. Bu üyelerin yeni açılan TBMM'ye üye kabul edilmeleri.SON MEBUSLAR MECLİSİ VE MİS AKI MÎLLÎ 1981 -1995 ÖSS .226 : % 2. B) TBMM 'nin üstünde bir kuvvet yoktur. Mustafa Kemal'e. Bunun üzerine bazı Meclis üyeleri yeni kurulan TBMM'ye katıldılar.1995 yıllan arasında.ÖYS SORULARI ANALİZİ ÖSS Toplam soru sayısı BÖLÜM ^l£J 1. E) Meclisin başkanı. seçimle gelen üyelerden oluşmuştu. ÖSS 1981 A ş a ğ ı d a k i o l a y l a r ı n h a n g i s i .296 oranındadır. TBMM'nin tavrı bu özellikle açıklanabilir.

Son Mebuslar Meclisi ve Mİsak-ı Milli Çözüm: Son Osmanlı Mebusan Meclisinde oluşturu­ lan Felah-ı Vatan grubunun çalışmalarıyla 28 Ocak 1820'de Misak-ı Milli kabul edilmiştir. Cevap A . Ancak mecliste Müdafaa grubu ve Mustafa Kemal'in başkan seçilmesi g i b i d u r u m l a r d a ilgisiz d a v r a n mışlardır. B u n d a n dolayı M e b u s a n Meclisi üyeleri vatanın bağımsızlığı ile ilgili kararlarda tereddüt göstermemişlerdir. B u o l a y ü z e r i n e İtilaf D e v l e t l e r i 1 6 M a r t 1 9 2 0 ' d e İ s t a n b u l ' u i ş g a l ettiler. B u n u n n e d e n i d e Saltanata olan bağlılıklarıdır. j i j | j \ j | j . D o ğ a l olarak bu m e c l i s O s m a n l ı Devleti'nin yaşamını d e v a m e t t i r m e k için kararlar almıştır. A r d a h a n . ÖSS 1987 Misak-ı Milli b e l g e s i n d e B a t u m . Bu bölgelerde Türk ve Müslüman nüfus her y ö n ü y l e fazlaydı. aşağıdakilerden hangisinin ortadan kaldırılması amaçlanmıştır ? A) Dine dayanan devlet düzeninin B) Osmanlı saltanatının C) Aşar vergjsinin D) Eski eğitim sisteminin E) Kapitülasyonların | | j ! | . Sevr adıyla y e n i d e n esaret d ö n e m i n i b a ş l a t a c a k bir a n t l a ş m a k a b u l edilmektedir. Kars ve Batı Trakya için gerekirse serbest oylama yapılabileceği görüşü yer almıştır. Bunun anlaşılması için halk oylaması (plebisit) yapılacaktı. B u i ş g a l Mustafa Kemal'e milli mücadeleyi işgal altında bulunan padişah adına yürüttüğünü söyleme fırsatı doğmuştur. Türk m i l l e t i b u a n t l a ş m a y a k a r ş ı b ü y ü k bir mücadelenin içinde olmuştur.dağıtılmadan önce Misak-ı Milli'yi kabul ederek Türk yurdunun parçalanmasına razı olmadığını ortaya koy­ muştur. Cevap A 3. ÖSS 1987 Osmanlı Mebusan Meclisi. s a d e c e vatanın b ü t ü n lüğünü korumaya yönelik kararlarda bu taslağa uyulmuş. Bu d u r u m a r a ğ m e n Sevr Antlaşması'nı kabul etmekle padişah aşağıdakilerden hangisine ters d ü ş m ü ş t ü r ? A) Çoğunluğun görüşüne B) Azınlık çıkarlarına C) Monorşik anlayışa D) İtilaf Devletlerinin görüşüne E) Mondros Antlaşması hükümlerine Çözüm: Ç o k ağır şartlar taşıyan Sevr A n t l a ş m a s ı Kurtuluş Savaşı'ntn amaçlarına ters bir uygu­ lama idi. A r d a h a n . diğerlerinde uyulmamıştır. ekonomik ve mali g e l i ş m e m i z i k ö s t e k l e y e n v e h u k u k u alanında hakimiyetimizi sınırlayan imtiyaz ların ortadan kaldırılması hükmü bulunmak­ taydı. Cevap A 4. Türk halkı bağımsızlık için müca­ dele verirken. ÖSS 1986 Son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nde alınacak kararların t a s l a ğ ı n ı M u s t a f a K e m a l Paşa hazırladığı h a l d e . Bu hükümle. Buna güvenerek halk oylanması istenmiştir. Bunun aksi olması eşyanın tabiatına aykırıdır. B a t u m ve Batı Trakya'nın yeniden kazanılması için Osmanlı Hükümeti halk oylaması yapılmasını Wilson'a dayanarak istemektedir. Cevap C 5. Değişik sebeplerle kay­ b e t t i ğ i m i z Kars. j Çözüm: 115 I j ) Wilson Prensiplerine göre çoğunlukta olunan yerlerde toplumlara Self-Determinasyon ver­ ilecekti. Mebusların b ö y l e farklı kararlar almaların­ da a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i en ç o k e t k i l i olmuştur? A} Çoğunluğun Saltanat'a bağlı olması B) K e n d i ç ı k a r l a r ı n ı k o r u m a ç a b a s ı n a girmeleri C) Demokratik kurallara uymaya çalışmaları D) İtilaf Devletleri'nİn baskısından korkmaları E) Çoğunluğun manda taraftarı olması Çözüm: Son O s m a n l ı M e b u s l a r M e c l i s i O s m a n l ı Devleti'nin bir y a s a m a o r g a n ı d ı r . Bu yörelerin hangi özelliğinden dolayı serbest o y l a m a n ı n ç ı k a r l a r ı m ı z a u y g u n olacağı d ü ş ü n ü l m ü ş t ü r ? A) Stratejik bakımından önemli bölgelerde olmaları B) Uzun süreden beri Osmanlı yönetiminde bulunmaları C) Halkın çoğunluğunun Türk ve Müslüman olması D) Verimli topraklarına sahip olmaları E) Temsilcilerin Meclis-i M e b u s a n ' d a etkili olmaları | i i 6. Padişahın bu tavrı Türk Milleti'nin tutumuna ters bir girişimdir. ÖSS 1988 Mİsak-ı Mili belgesinde politik.

lll. ÖSS 1991 M u s t a f a Kemal'in Son Osmanlı Mebuslar M e c l i s i n d e Müdafaa-İ H u k u k Grubu oluş­ turmasını istemesinin amacı aşağıdakiler­ d e n hangisidir? A) Vatanın bütünlüğünün korunması yolun­ da kararlar alamak B) Padişahın yetkilerini artırmak C) Hükümette değişiklik yapılmasını sağlamak D)Meclisin t o p l a n a b i l m e s i için gerekli çoğunluğu sağlamak E) Yasama ve yürütme organları arasında uyum sağlamak Çözüm: Mustafa Kemal Meclis-i Mebusan'ın vereceği bütün kararlarda milletin kuvvetine dayan­ masını istiyordu.B. Zaten soruda verilen e k o n o m i k . Bunun için Mustafa Kemal Müdafaa-İ Hukuk Grubunu ısrarla kurmak istiyordu. Bu soruyu seçeneklerde verilen olayların tarihlerini vererek çözebiliriz. politik ve hukuki alandaki sınırlamalar yani imtiyazlar. Cevap B 10. D)l. Tekalif-i Milliye Emirleri de 8 Ağustos 1921'de meydana gelmiştir. III.l.ll. T a k r i r . Seçeneklerde milli irade ile ilgili olan olay Mebusan Meclisidir. E) ll. B) lll..ll.Temsil K u r u l u ' n u n Ankara'ya gelişi. C)lll.lll. İstanbul'un Anlaşma Devletleri'nce işgal edilmesi.. ÖYS 1993 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i s o n Osmanlı Mebuslar Meclisi'nin onayından geçmiştir? A) Takrir-i Sükun Kanunu B) Hiyanet-i Vataniye Kanunu C) İstiklal Mahkemeleri D) Mİsak-ı Milli E) Tekalif-i Milliye Emirleri Çözüm: S o n O s m a n l ı M e b u s a n M e c l i s i 12 Ocak 1 9 2 0 ' d e a ç ı l ı p 16 M a r t 1 9 2 0 ' y e kadar çalışmıştır.l. Son Osmanlı Meclisinin toplanmasıda 12 Ocak 1920'de olmuştur.. Cevap A 7.ll. 27 Aralık 1919'da. A.116 Çözüm: Misak-ı Milli 28 Ocak 1920'de ilan edilmiştir. Anadolu adına seçilen bu milletvekillerinin bir araya gelmeleriyle vatanın bütünlüğünü İlgilendiren kararlar alabilirlerdi. H e y e t i T e m s i l i y e n i n ( T e m s i l K u r u l u ) Ankara'ya gelişi. mali. Bu ise mecliste kuvvetli bir grubun meydana gelmesiyle sağlanabilirdi. Aksi takdirde İstan­ bul'da İtilaf devletlerinin her an bir baskısı olabilirdi.IL. Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin toplan­ ması Olayların kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir? A) j l. Cevap E ) j j i 8. C.. ÖSS 1989 Osmanlı İmparatorluğunda. Cevap D .. A. Cevap E .lll. İstiklal Mahkemeleri 11 Eylül 1920'de Misak-ı Milli 28 Ocak 1920'de.. I | Son Mebuslar Meclisi ve Misak-ı Milli 9.. Çözüm: İstanbul'un işgali 16 Mart 1920'de.i S ü k û n 4 M a r t 1 9 2 5 .C ve D seçeneklerinde verilen gelişmeler Kurtuluş Savaşinın bitiminden sonra mey­ dana gelen olaylardır. kapitülasyonlar anlamına gelmektedir. D ve E seçenekleri daha çok bağımsızlıklara sınırla­ ma getiren hükümlerdir.. ÖYS 1988 Kurtuluş Savaşinın başladığı yıllarda gerçekleşen: I..l. İtilaf Devletleri nin aşağıdaki girişimlerinden hangisi doğru­ dan "milli iradeyi" yok etmeyi amaçlamıştır? A) Boğazların yönetimine el koymaları B) Mebusan Meclisini dağıtmaları C) Osmanlı O r d u s u ' n u n b ü y ü k bir kısmını terhis ettirmeleri D) Karadeniz kıyısındaki bazı önemli nokta­ ları kontrol altına almaları E) U l a ş ı m ve h a b e r l e ş m e s i s t e m l e r i n i n işletilmesine el koymaları Çözüm: Milli İrade s e ç i m l e b e l i r l e n i r ve m e c l i s t e bulunur. Hıyanet-i V a t a n i y e 2 9 N i s a n 1 9 2 0 ' d e . Bu olayların oluş sırasına göre sıralarsak doğru cevap E seçeneğidir. II.

m e b u s l a r ı n bazılarını tutuklayarak sürgüne göndermişlerdir. Aşağıdakiierden hangisi İstanbul Hükümeti'nin bu ilkeye ters düştüğünün bir göstergesidir? [ \ .Son Mebuslar Meclisi ve Misak-ı Milli 117 Çözüm: Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Gurubu adına seçilen milletvekilleri İstanbul'a vardık­ larında ilk olarak Mustafa Kemal'in direktifleri doğrultusunda adına seçildikleri grubu kura­ caklardı.B ve D ise itilaf Devletlerinin böyle bir politikası olmadığından cevap olamazlar. Bu durum a ş a ğ ı d a k i i e r d e n h a n g i s i n i n b i r göstergesdir? A) Ulusal Kurtuluş harekâtının başlatılmak istendiğinin B) Mebusların görüşlerini değiştirdiklerinin C) İşgal k u v v e t l e r i n i n M e b u s l a r M e c l i s i üzerindeki baskılarının azaldığının D) İstanbul'un işgal edilmesinin engellenmek istendiğinin E) Padişahın yetkilerinin sınırlandırıldığının j j j | j . Fakat M e c l i s t e Misak-ı Milli ilan e d i l i n c e M e c l i s i b a s m ı ş l a r . Ancak ortaya çıkan tablo çok farklı o l m u ş Misak-ı M i l l i g i b i bir b e l g e n i n k a b u l ü d o ğ r u d u n işgallere karşı bir t e p k i özelliği gösterdiği için Meclis-i M e b u s a n ' ı kapatmışlardır. ancak İstanbul Hükümeti daha sonra bu ilkeye ters düşmüştür. D s e ç e n e ğ i çeldirict g i b i görünmektedir. B. ! A) Sevr Antlaşması'nı kabul etmesi B) Lozan Konferansina katılmak istemesi C) Amasya Görüşmeleri'ne temsilci gönder­ mesi D) Londra Konferansı'na katılması E ) T B M M ile a n l a ş m a k ü z e r e B İ l e c i k ' e delege göndermesi Çözüm: Son Osmanlı Mebuslar Meclİsi'nin aldığı en önemli karar Misak-ı Mİlli'yi kabul etmesidir. Cevap B 11. i . Çünkü seçilenlerin İtilaf Devletlerİ'nİn çıkarlarına aykırı davranacaklarını beklememektedirler. ürkek ve çekingen duran bu mil­ letvekilleri istanbul'da görüşlerini değiştir­ mişlerdir. Cevap C i \ | | • 1 3 . D ve E s e ç e n e k l e r i n i n o l u m s u z bir s o n u c u olmamıştır. ÖYS 1994 Son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nde vatanın bütünlüğü ilke olarak kabul edilmiş. Fakat İstanbul zaten fiilen işgal altında o l d u ğ u n d a n dolayı böyle bir amaç güdülmüş olamaz. hiçbir şekilde ayrılık kabul etmez karan alınmıştır.C ve D seçenekleri yanlış ve ilgi­ siz yorumlardır. Fakat Mustafa Kemal'in ifadesiyle İnançsız. Mebuslar Meclİsi'nin toplanması için işgal altındaki bölgelerde yapılan seçimleri engelleyecek bir harekette bulunmamışlardır. B u n d a n d o l a y ı cevap olamazlar. ÖSS 1994 Son Osmanlı Mebuslar Meclisinde Anadolu ve Rumeli Mudafaa-i Hukuk Cemiyeti adına seçilen Mebuslar C e m i y e t i n adını taşıyan grup yerine. Cevap A j ı | 12. A. C.Felah-ı Vatan adıyla yeni bir grup kurmuşlardır. İtilaf Devletlerinin tutumlarındaki bu d e ğ i ş i k l i ğ i n nedeni aşağıdakiierden hangi­ sidir? A) Türk Halkına sempatik görünmek istemeleri B) Meclis'in İstanbul'da toplanmasına karşı olmaları C) Alınan kararlan beklentilerine aykırı bul­ maları DJİstanbul Hükümeti ile Anadolu arasında anlaşma ortamının doğmasını istemeleri E) Türk Halkının kendileri ile barış yapacağı­ na İnanmaları Çözüm: S o r u k ö k ü n d e d e b e l i r t i l d i ğ i g i b i İtilaf Devletleri seçimlere karışmamışlardır. ÖSS 1994 Milli Mücadele d ö n e m i n d e İtilaf Devletleri. Misak-ı Milli ile Türkler'in o t u r d u ğ u yerler.Ancak daha sonra kabul edilen Sevr A n t l a ş m a s ı ile t o p r a k l a r ı n b ö l ü ş ü l m e s i sağlanmıştır. İtilaf Devletleri işgalci olduklarından A ve E seçenekleri cevap olama2.

C) Geçici bir hükümet başkanı tanımak veya padişah vekili atamak doğru değildir. A. E) Padişah ve halife meclisin düzenleyeceği yasaya göre yerini alır.ÖYS SORULARI ANALİZİ ÖYS 1981 Mustafa Kemal Ulusal Bağımsızlık Savaşı'mıza ilişkin ö n e m l i kararların alın­ masında a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i temel ilkelerinden biri olarak uygulamıştır? A) Kısa sürede kesin sonuç verecek çözüm­ lere yönelmek B) Askeri çözümleri siyasal çözümlere tercih etmek C) Son sözü söyleyen kişi olmak D) Heyet ya da meclis üyelerinin görüş ve onaylarını almak E) Düşmanların güçsüz olduğunu savunmak Çözüm: Ulusal Kurtuluş Savaşı'mızın başından itibaren genelgeler. Havza'da ve Amasya'da arkadaşlarıyla birlikte ortak bildiriler yayın­ ladı. B ve E seçenekleri konuyla tamamen ilgi­ sizdir. Mustafa Kemal Paşa bağımsızlık savaşının ö n d e r i olarak ortaya çıkmasından sonra ilk olarak geldiği Samsun'da. .1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . YILLAR ÖSS Toplam Çıkan ÖYS Toplam —: Çıkan soru sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 soru şayia soru sayısı 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 Toplam . Erzurum ve Sivas'ta bölgelerden ve ülke genelinden gelen temsilcilerle bazı kararlar aldı. TBMM'nin açılmasıyla birlikte bu gelenek devam etti. D) TBMM yasa yapma ve yürütme yetkisine sahiptir. OSS'de ÖYS'de Toplamda % 3. BÖLÜM 1 1981 -1995 OSS .33 % 4.907 % 4.240 oranındadır. Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı 3 2 1 1 1 1 1 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 1 1 41 41 41 41 42 43 566 3 3 1 1 1 2 1 1 4 2 2 1 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TCRPtA • 1 1 2 1 1 1 1 16 1 8 2 24 Cevap D 2. 1981 . Bundan dolayı cevap olamazlar. C seçeneği ise kongreler genelgeler ve meclis kavramına zıt bir görüştür.T B M M VE DÖNEMI 1. T B M M v e Dönemi yüzdeleri: konusundan çıkan soru ÖYS 1981 İlk T B M M ' n i n aldığı aşağıdaki kararlardan hangisinde. B) TBMM'nin üstünde bir kuvvet yoktur. kongreler ve meclis açılarak önemli kararlar alınmıştır. İstanbul H ü k ü m e t i n i n yok sayıldığı en belirgin bir biçimde ortaya çıkmaktadır? A) Hükümet kurmak gereklidir.

" İ z m i r c e p h e s i n d e g i d i p k o m u ­ t a y ı e l i n e a l m a s ı ojerekûrfee. Bu emrin..B. Bu durum Anadolu'da büyük karışık­ l ı k l a r a n e d e n o l u y o r d u .TBMM ve Dönemi Çözüm: G ö r ü l d ü ğ ü g i b i b ü t ü n seçenekler İstanbul H ü k ü m e t i n i n yok sayıldığı anlamına gelmek­ tedir. aşağıdaki amaçlardan hangi­ sine y ö n e l i k o l d u ğ u söylenemez? A) Devlet otoritesini gerçekleştirme B) Suçluların cezalandırılmasını geciktirme C) Ulusal birliklerin savunma dışındaki yetki­ lerini sınırlandırma D) Halkın Kuva-ı Milliye'ye olan güvenini koruma E) Suçluyu suçsuzdan ayırma Çözüm: j 3. Kurtuluş Savaşını yöneten İlk TBMM. Butıuo. B. Halifeliğin kaldırılması 3 Mart 1924 yılında yapıldığı için sorunun ceva­ bıdır.meşine verilmesi istenmiştir. Bu g ö r ü ş aşağıdakiterin h a n g i s i n d e n kaynaklanmış o l a m a z ? A) Anayurdun bir an önce düşman işgalin­ den kurtarılması isteğinden B) H ü k ü m e t k u r m a çalışmalarının savaşı uzatacağı düşüncesinden C) İstanbul Hükümeti'nin vatanı kurtarabileceği İnancından D) Mustafa Kemal Paşa'nın daha çok askeri alanda başarılı olacağı inancından E) Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin kurtuluş iÇİn yeterli görülmesinden ^ j j I f T B M M ' n i n açılmasını takip eden günlerde otoriteyi ve birliği bozucu iç isyanlar hızlan­ mıştır. Z a t e n K u r t u l u ş Savaşı s ı r a s ı n d a r e j i m i n değişmesine yönelik bir kararın alınması son­ raya bırakılmıştır. B s e ç e n e ğ i ise a l ı n a n bu k a r a r a zıt bîr harekettir. Bu y u r t s e v e r l e r biraz a c e l e c i d a v r a n a r a k hazırlık y a p ı l m a d a n . bu yuttaşların bir suçlu görülen yurttaşların cezalandırılmaması İstik­ lal Mahke. j Çözüm: Soru kökünden de anlaşıldığı gibi İstanbul'­ dan bazı aydınlar ve yurtseverler ayrılarak Anadolu'da Kurtuluş Savaşina katılmışlardır. ÖYS 1982 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . Cevap B \ | 5. TBMM'nin belirlemediği bir hükümetin kabul edilmeyeceği ifade edilmektedir. D ve E seçenekleri bu direnişlerin bir sonucudur. A. ÖYS 1981 Ulusal Kurtuluş Savaşimızın devam ettiği yıl­ larda Anadolu'ya geçerek Kurtuluş Savaşina katılanlardan bazıları. A.D ve E seçenekleri bütünüyle B seçeneğinin içeriği olmaktadır.^.Soruda en belirgin olan s o r u l d u ğ u n a göre seçenekleri incelediğimizde A.C ve E seçenekleri ilk TBMM'nin kuruluş amaçlandır. ö r g ü t l e n m e d e n ve halkın birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü s a ğ l a n m a d a n savaşın başlamasını istemektedirler. A. ÖSS 1982 Ulusal Kurtuluş Savaşimızın d e v a m ettiği günlerde Batı Anadolu'daki Kuvay-ı Milliye birliklerine suçluların bir emir gönderilerek cezalandırılmaması.C. İlk T ü r k i y e B ü y ü k Millet Meclisi'nin k u r u l u ş amaçları arasında yer almamıştır? A) Ulusal birliği gerçekleştirme B) Düzenli bir ordu kurma C) Vatanı düşmanlardan kurtarma D) Halifeliği kaldırma E) Ulusal irade'yi hakim kılma Çözüm: İlk TBMM 23 Nisan 1920'den 1 Nisan 1923 yılına kadar çok önemli faaliyetler gerçek­ leştirdi. Mustafa Kemal Paşanın.C. Cevap B i | Cevap D . Kurtuluş Savaşının bitiminden sonra sona ermiştir. CHTÂVCYÖ ^ ğ ^ j m ı e ^ vçvr\ ön\em\er alındı. Cevap B 119 4.D ve E seçenekleri suçluların cezalandırılmasının birer amaçtandır. ^ T V Ö Â \u\Yusunu g i d e r m e k i ç i n h ü k ü m e t kurmakla u ğ r a ş t ı g m ı " ileri sürmüşlerdir. C seçeneği ise bu yurtseverlerin böyle bir d ü ş ü n c e d e olmaları İstanbul'dan Anadolu'ya gelmeleriyle çelişmektedir.

8. Cevap A . Cevap E Çözüm: I. Dış i l i ş k i l e r d e g ü ç l ü o l m a p r e n s i b i n i benimseme VI. 7.B... M u s t a f a Kemal Paşa'nın bu yolla ulaşmak İstediği amaç nedir? A) • B) C) D) E) Bağımsızlık savaşını başlatmakla haklı olduklarını dünyaya duyurmak Ulusal güçleri birleştirmek Dışandan ekonomik yardım almak İç isyanlara son vermek kendi yetkilerini artırmak 6. B) III. Kurtuluş Savaşinı başarıyla sonuca ulaştırmayı istemiştir. ÖYS 1985 I.TBMM. Kurduğu hükümeti devam ettirme V . V. Havza. ilk TBMM'nin M i l l i M ü c a d e l e ' n i n s o n u n a k a d a r düzenli çalışmasını ve süratli karar almasını sağlamıştır? A ) l „ II. j .. Zaten A. hem de düzenli çalışmıştır. E r z u r u m . IV. değişik d ü n y a görüşlerine sahip çok sayıda eğilimi bir araya getirdi. Vatan ve milletin kurtuluşunu herşeyin üstünde tutma II. Genelgeler ve K o n g r e l e r y o l u y l a halkı ö r g ü t l e m i ş ve ulusal güçleri birleştirmiştir. İşte bu düşünce T B M M 'nin devamlılığında en önemli etken olmuştur. Cevap E Çözüm: Mustafa Kemal. E) III. Sivas'a bizzat g i d e r e k halkı bilinçlendirmeye çalışmıştır. 16 Mart 1920'den önceki olaylardır. Fakat Mebusan meclisi üyeleri TBMM üyesi olarak kabul edilince Osmanlı Meclisi üyeliği doğru­ dan sona ermiştir. C s e ç e n e ğ i b ü y ü k bîr ç e l d i r i c i d i r .C ve D seçeneklerinde meydana gelen olay. 28 Ocak 1920'de Misak'ı Milli'yi k a b u l e d e n Meclis-i Mebusan-ı 16 Mart 1920'de kapatmışlardır. Ülke yönetimini elinde b u l u n d u r a n tek organ olma III. Antlaşma Devletlerinin meclisin açılışına izin vermeleri.120 TBMM ve Dönemi ÖYS 1982 Ulusal Kurtuluş Savaşımızın başladığı g ü n l e r d e M u s t a f a Kemal Paşa askeri alan­ dan daha ç o k bir millet meclisi ve bu m e c l i s e bağlı bir hükümet kurmaya ö n c e ­ lik v e r m i ş t i r . Farklı düşünceye sahip insanların en büyük amacı ülkeye yeniden bağımsızlığını kazandırmaktı. Kurtuluş Savaşimızın başın­ dan itibaren takip ettiği politika ülkeyi içinde bulunduğu şartların etkisiyle ortak duyarlılığa ulaştırmaktır. ÖYS 1984 İlk T B M M Hükümeti üyeleri kimler arasın­ d a n seçilmiştir? A) Kurtuluş Savaşını yürüten komutanlar B) Meclis dışındaki yetenekli kişiler C) Osmanlı Mebuslar Meclisi üyeleri D) Meclis Başkanlığinca belirlenen kişiler E) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri Çözüm: İlk TBMM hükümeti ilk TBMM'den seçilmiştir. Bu politika uzun bir zaman almış. Zaten T B M M ülke yönetimini bütün organ­ larıyla birlikte elinde b u l u n d u r m u ş t u r . V. E seçeneğinde verilen T B M M ' n i n açılması ise 23 Nisan 1920'de meydana gelmiştir. A m a s y a . meclisten aleyhlerine bir kararın çıkmasını beklememeleriydi. Bu a m a ç l a S a m s u n .. Ancak bunun farklı olması bu devletleri harekete geçirdi. Ayaklanmaları bastırma Y u k a r ı d a k i l e r d e n hangileri. Bu yönüyle cevap olamazlar. hatta samimi yurtseverler bile tepki göstermişlerdir. Böylece hem süratli kararlar almış. D) V.VI. TBMM tek hedef olarak. Cevap B 9. aşağıdaki olaylar­ d a n h a n g i s i n e yol açmıştır? A) Erzurum ve Sivas kongrelerinin yapılmasına B) Ulusal derneklerin birleştirilmesine C) Amasya Görüşmeleri'nin yapılmasına D) Amasya Tamimi'nin yayınlanmasına E) TBMM'nin Ankara'da açılmasına Çözüm: Anlaşma devletleri. C) IV. ÖYS 1983 A n l a ş m a Devi etleri'nin Osmanlı M e b u s a n M e c l i s i ' n i k a p a t m a l a r ı .

T B M M ' y l e b i r l i k t e d ü z e n l i ordular mücadele etmiştir. Z a t e n d o s t l u ğ u n kurulmasında bağımsızlık temel ilkedir. Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarılarak İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur. TBMM mücadele döneminde devletlerle olan i l i ş k i l e r i n d e d e v a m l ı o l a r a k bağımsızlığa s a y g ı p r e n s i b i n i e s a s almıştır. Olayların gerçek­ leşme zamanı bilinirse soru kolayca cevap­ lanır. Cevap D \ 1 1 . B u ö n l e m i n . ÖSS 1989 İlk T B M M d ö n e m i n d e devletin en çok har­ c a m a yaptığı alan aşağıdakilerden hangi­ sidir? \ A) Tarım ve hayvancılık C) Sanayi B) Ticaret D) Milli savunma j E) Ulaşım ve Haberleşme . Kurtuluş Savaşt'nın hazırlık döne­ m i n d e Mahalli Kongreler yapılarak T B M M kurulmuştur. böylece Kurtuluş Savaşı'nda etkinlik kazanmada Önemli roller oynadılar. ÖYS 1988 İlk T B M M . 1 Kasım 1922'de Gümrü Antlaşması. E s e ç e n e ğ i ise d e m o k r a s i y i g e l i ş t i r m e y e yönelik bir durumdur. ÖYS 1987 T B M M Hükümeti. Cevap B \ 1 4 .B. Bu gelişmeler. düzenli o r d u n u n k u r u l m a s ı dışında ö n c e l i k l e aşağıdakiler­ den hangisinde etken olduğu savunula­ bilir? A) Yeni bir anayasanın hazırlanması B) Ayaklanmaların önlenmesi C) Cumhuriyetin kurulması D) Halifeliğin kaldırılması E) Saltanatın kaldırılması Çözüm: Anadolu'da Ulusal Kurtuluş mücadelesinin başlamasıyla birlikte olumsuz bir harekette b a ş l ı y o r d u . Cevap E 1 2 . Bu k a n u n u işlete­ bilmek amacıyla da 11 Eylül 1920 de İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur.C ve D seçenekleri bölgesel kongrelerle başlayan gelişmelerin bir sonucudur. 11 Ekim 1922'de Saltanatın kaldırılması. İlk Anayasa. Otorite boşluğun­ dan yararlanan isyancılar kışkırtmalarında etkişiyle kısa sürede etkili hale geldiler. yabancı devletlerle siyasal ilişkiler ( d o s t l u k i l i ş k i l e r i ) k u r a r k e n aşağıdakiler­ d e n hangisine ö n c e l i k l e dikkat etmiştir? A) Yönetim şekli benzerliği B) .Ekonomik yardımlaşma C) Bağımsızlığa saygı D) Sınır yakınlığı E) Askeri güç Çözüm: Kurtuluş Savaşı sırasında Türk Milleti iki türlü mücadele ediyordu. ÖSS 1986 Türkiye'de. Cumhuriyet döneminin bir olayıdır.TBMM ve Dönemi 121 10. A. Kongreler ulusal güçleri birleştirmek. Hem İstanbul Hükümetine karşı hem de işgalcilere karşı. 20 Ekim 1921'de yapılmıştır. Cevap C i \ j 1 3 . ulusal birlik ve bütünlüğü s a ğ l a m a k amacıyla E d i r n e ' d e n Erzurum'a yurdun çok değişik yerlerinde örgütlendiler. k u r u l u ş u n u n ilk yılların­ da. T B M M ' y e kadar iç i s y a n l a r l a Kuva-i M i l l i y e . 3 Aralık 1920'de Ankara Antlaşması. aşağıdakilerden hangisi i ç i n bir hazırlık sayılamaz? A) Yeni bir devlet kurma B) Ulusal egemenliği hakim kıima C) Demokratikleşme sürecini başlatma D) Ulusal Bağımsızlğı kazanma E) Yerel yönetimlere ağırlık verme Çözüm: Mahalli Kongreler. 20 Ocak 1921 'de Mudanya. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisini diğerlerinden önpe gerçekleştirmiştir? j A) Yeni T ü r k Devletinin iik A n a y a s a s i n ı n kabulünü B) Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın onay­ lanmasını C) Saltanatın kaldırılmasını D) G ü m r ü Barış A n l a ş m a s i n ı n o n a y l a n ­ masını E) Ankara Antlaşması'nın onaylanmasını Çözüm: Bu bir kronoloji sorusudur. Bunun göstergeside TBMM açıldıktan tam altı gün sonra 29 Nisan 1920'de Hıyanet-i Vataniye Kanununu çıkarmasıdır. ÖYS 1986 T B M M ' n i n ilk yıllarında.

B. Çünkü mücadele savaşa dayanıyordu. Cevap E 1 6 . A. 11 Eylül 1920'de Tekalif-i Milliye ise 8 A ğ u s t o s 1921 ' d e yapılmıştır. ÖSS 1989 Mustafa Kemal 23 Nisan 1920'de Meclise verdiği önergede " g e ç i c i kaydıyla bir h ü k ü m e t reisi tanımak veya p a d i ş a h kay­ makamı atamak d o ğ r u değildir. Düzenli Ordu 1921 yılı başlarında. kararlarında bağımsız olması gerektiğini Çözüm: T B M M ' n i n a ç ı l m a s ı y l a y e n i bir T ü r k Devletinin temelleri atılmıştı. Savaş döneminde doğal olarak her şeyden önce askeri harcamalar birinci sırayı almaktadır. Yeni hükümet TBMM'nin açılmasıyla birlikte kurul­ du. üç yıl b o y u n c a s ü r e n Ulusal Kurtuluş Savaşı'nı yönetmiştir. 4 Mart 1925'de Hıyanet-i Vataniye. soru gibi bir kronoloji sorusudur. bu soruda 16.B.C ve E seçeneklerinde yapılan yatırım ve harcamalar da askeri yani savunma nitelikli idi. Cevap C .TBMM. T B M M bir k u r u m o l a r a k k e n d i n i k a b u l ettirmede İstanbul yönetimiyle karşı karşıya gelmektedir." demiştir. ilk T B M M döne­ mi gelişmelerinden biri değildir? A) Yeni bir hükümet kurulması B) Düzenli ordunun kurulması C) Çok partili düzene geçilmesi D) Vatanın düşmandan kurtarılması E) Yeni bir anayasa yapılması Çözüm: 15.122 Çözüm: İlk TBMM 1920 -1923 yılları arasında faaliyet göstermiştir." diyerek İstanbul Hükümeti'nin Anadolu üzerinde hiçbir etkisinin olmadığını söylemiştir. Kurtuluş Savaşı da 1919-1923 yılları arasında olduğuna göre. Cevap A 1 7 . Mustafa Kemal bu sözleriyle aşağıdakilerden hangisini anlatmak istemiştir? A) İstanbul Hükümeti ile anlaşmaya çalışıla­ cağını B) Halifeliğin kaldırılacağını C) Kendisinin meclis başkanı seçileceğini D) Hükümet ve meclis başkanlarının aynı kişi olacağını E) M e c l i s i n . ÖYS 1989 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi İlk T B M M ' n i n açılmasından daha ö n c e o l m u ş t u r ? A) Misak-ı Milli'nin ilan edilmesi B) Takrir-i Sükûn Kanununun çıkarılması C) Hiyanet-i Vataniye kanununun çıkarılması D) İstiklal Mahkemelerinin kurulması E) Tekalif-İ Milliye Emirlerinin çıkarılması G ö r ü l d ü ğ ü g i b i T B M M ile ilgili s o r u l a r d a genellikle kronoloji ağırlıklı sorular sorulmuş. Mustafa Kemal Paşa ilk T B M M ' n i n a ç ı l d ı ğ ı g ü n l e r d e m e c l i s e bir önerge vererek "TBMM'nin üzerinde bir güç yoktur. 13. 28 Ocak 1920'de Takrir-i Sükun.C ve D seçenekleri ile Mustafa Kemal'in sözleri arasında bir ilişki kurmak m ü m k ü n değildir. Cevap C 18. sorunun bir benzeridir. 29 Nisan 1920'da İstiklal Mahkemeleri. ÖSS 1990 İlk T B M M k e n d i s i n i n ü s t ü n d e bir kuvvet tanımamakla aşağıdakilerden hangisini y o k saymıştır? A) Azınlık haklarını B) İtilaf Devletlerini C) Osmanlı yönetimini D) Eski antlaşmaları E) Kuva-i Milliye'yi Çözüm: 15. Misak-1 Milli. Her iki soruda da aynı tarz uygulanmıştır. Cevap D Çözüm: TBMM ve Dönemi . Kurulan hükü­ met milli egemenlik esasına dayanan bir halk hükümetiydi. ÖYS 1989 Aşağıdakilerden hangisi. çok partili düzene ise 1946 yılından itibaren gir­ ilmiştir. Olayların tarihlerine bakarak sorunun cevabını bulabiliriz. B u n u s a ğ l a m a k a m a c ı y l a M u s t a f a Kemal m e c l i s e açıldığı g ü n bir ö n e r g e v e r e r e k meclis üzerindeki engelleri ortadan kaldır­ mak istemiştir. ülke­ den düşmanların çıkarılması 1922 yılı son­ larında. Bundan dolayı meclisin halkın iradesine uygun olarak çalışması gerekirdi.sorunun aynısıdır. yeni anayasa 1921 başlarında. A.

n r r a r r u d M dT?y- j ordu. Cevap A | 20. ÖYS 1991 E r z u r u m ve Sivas K o n g r e l e r i n d e seçilen Temsil Kurulu'nun görevi aşağıdakilerden hangisiyle s o n a ermiştir? A) TBMM'nin açılmasıyla B) Batı Cephesİ'nİn oluşturulmasıyla C) İstanbul'un işgal edilmesiyle D) Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin kurulmasıyla E) Kuva-i Milliye'nin oluşturulmasıyla Çözüm: E r z u r u m ve Sivas K o n g r e l e r i n d e s e ç i l e n Temsil Kurulu bir hükümet gibi kararlar alıyor ve b ü t ü n bir A n a d o l u ' y u t e m s i l e d i y o r d u . Temsil K u r u l u . ülkede ortaya çıkan otoriteboşluğu ve bazı bilinçsiz unsurların tutumları sonucu çıkmıştır. B. genellikle İngilizler'in kışkırtmaları. A. B u n l a r . T B M M ' y e karşı d ü ş ­ manca davranmalarını önlemek B) Vatanın kurtarılmasına öncelik vermek C) Azınlıkların ayn devlet kurma girişimlerini önlemek D) Komşu devletlerin güvenini i kazanmak. A m a s y a g ö r ü ş m e l e r i . y e n i . Fakat birliği bozmamak için devlet düzeni ile ilgili görüşlerini sonraya bırakmıştır. Bu isyanlar. 29 Nisan 1920'de Moskova'ya bir kurul gönderilmesi. ÖSS 2 2 . Cevap E 1991 İlk T B M M ' n i n .12 Mart 1921'de J&6a7' ttutfürrietin kurutması 24 Nisan 1920'de Hıyanet-i Vataniye Kanunu. lemsi} Kurulu önemli çalışmalar yap­ mıştır. Bu dönemde var g ü c ü y l e v a t a n ı n k u r t a r ı l m a s ı i ç i n çalışılmıştır. ulusal mücadeleye verdiği desteği çekebilirlerdi. E seçeneği ise Anadolu'nun güvenliğini zedeleyerek TBMM'nin otoritesini sarsmıştır. Haziran 1920'de Teşvik-i S a n a y i K a n u n u ise 1927 yılında yapılmıştır. ilk TBMM'nin aldığı kararlardan biri d e ğ i l d i r ? A) İstiklal Marşı'nın kabul edilmesi B) Ulusal Hükümet'ln kurulması C) Hıyanet-i V a t a n i y e K a n u n u ' n u n k a b u l edilmesi D) Moskova'ya bir kurul gönderilmesi E) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun kabul edilme­ si Çözüm: Bu soruda bir kronoloji sorusudur. İstiklal Marşı'nın kabulü. içte ve dışta bazı olumsuz tepkilerle karşılaşmıştır. Cevap E 2 1 . Mustafa Kemal Paşa bağımsızlıkla beraber egemenlik mücadelesinin de verildiğini biliyordu. C ve D s e ç e n e k l e r i T B M M için çok olumlu olaylardır. Anadolu'yu temsil etme gücünü devam ettirdi. bir d e v l e t d ü z e n i n e geçilmesini sağlayıcı yönleri de bulunmasına rağmen bu yönleri ön plana çıkarılmamıştır. İlk TBMM 1920-1923 yılları arasında faaliyet göster­ miştir. ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisi. bu olumsuz tep­ kilere bir örnektir? A) A f g a n i s t a n ile T B M M arasında d o s t l u k antlaşması imzalanması B) İtalyanların işgal ettikleri yerlerden çekil­ mesi C) Londra Konferansı'na TBMM Hükümeti'nin de çağrılması Arrttaşması'nı imzalaması E) İtilaf Devletlerinin Anadolu'da TBMM'ye karşı çıkan ayaklanmaları desteklemesi Çözüm: T B M M . Temsi Kurulu oücünü tamamen halktan alıv„ 3 p"Hiv. Eğer o yıllarda aynı anda yeni bir devlet düzeninden bahsedilseydi çoğu yurt­ severler.1 9 . Çözüm: K u r t u l u ş S a v a ş i n ı n d e v a m ettiği yıllarda idareyi elinde bulunduran TBMM ulusal güç­ leri büyük oranda birleştirmiş. Aşağıdakilerden hangisi. Ankara'nın merkez yapılması ve seçimler y a p ı l m a s ı g i b i çok ö n e m l i işlerdi. İstanbul H ü k ü m e t i ' n i n halkı yanlış bil­ g i l e n d i r m e s i . Böyle b i r t u t u m u n amacı a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) İtilaf Devletlerinin. Cevap B . işgallere karşı halkı duyarlı bir hale getirmiştir. ÖSS 1992 23 Nisan 1920 tarihinde kurulan yeni Türk Devleti. kurulmasıyla birlikte ülke içinde büyük isyan hareketleriyle karşılaşmıştır. d a h a g e n i ş bir k u r u l o l a n ilk TBMM'nin açılışına kadar.

4 Mart 1925 — Lozan Antlaşması. Bunun en önemli nedeni İki ülke arasındaki Avrupa sorunudur. Seçenek­ lerde verilen olayların tarihlerini vererek ilk TBMM'nin çalışmasını bulalım: — Takrir-i Sükun. Fransa TBMM Hükümeti'ne anlaşma önerisin de bulunmuştur. 13 Ekim 1923 — Cumhuriyetin ilanı. 24 Temuz 1923 — Ankara'nın başkent olması. Cevap D 2 4 . Her ikiside düşmanımız olarak Mondros'tan sonra topraklarımızı işgal etmişler ve azınlıkları kışkırtmışlardır.124 TBMM ve Dönemi 2 3 . 23 Nisan 1920'de açılmış ve çalış­ malarına 1 Nisan 1923'te son vermiştir. Fransa'da İngiltere'ye karşı Anadolu'da tavır almış ve TBMM'yi tanıyarak işgal ettiği toprakları terketmiştir. ÖSS 1995 İngiltere Anadolu'daki milli hareketi Osmanlı Hükümeti'ne karşı basit bir ayaklanma sayıp TBMM Hükümeti'ni tanımamayı sürdürürken. Bu d u r u m aşğıdakilerden hangisinin bir göstergesidir? A) İngiltere ve Fransa'nın Avrupa'nın büyük devletleri olduğunun B) Fransa'nın sömürgeci anlayıştan vazgeçtiğinin C) F r a n s a ' n ı n O s m a n l ı D e v l e t i ' n i t a n ı madiğinin D) İngiltere ile Fransa arasında görüş ayrılığı olduğunun E) Fransa'nın etnik ayrımcılığı d e s t e k ­ lediğinin Çözüm: İngiltere'de Fransa'da işgalci ve birer itilaf Devleti'dirler. İngiltere. Fakat s o r u d a ifade e d i l d i ğ i g i b i bu İki d ü ş m a n devletin T B M M ' y e karşı davranışları farklı farklı olmuştur. 29 Ekim 1923 — Mustafa Kemal'e Mareşallik rütbesinin verilmesi ise 19 Eylül 1921'dir. ÖYS 1995 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i ilk T B M M ' d e kabul edilmiştir? A) Takhr-i Sükun Kanunu B) Lozan Antlaşması C) Ankara'nın başkent yapılması D) Cumhuriyetin ilan edilmesi E) Mustafa Kemal'e Mareşal rütbesi verilme­ si Çözüm: İlk TBMM. İkinci TBMM ise 11 Ağustos 1923'te başlamış ve 1 Ekim 1927'ye kadar sürmüştür. Bunun s o n u c u n d a Londra Konferansında başlayan ayrılıklarKurtuluş Savaşı'nın sonuna kadar devam etmiştir. Cevap E | j j . Almanya'nın Fransa İçin giderek tehlikeli olması karşısında kayıtsız kalınca.

ÖYS SORULARI ANAUZİ YILLAR .1 9 9 5 Ö S S . Ö S S 1982 İnönü Savaşlarinı kazanan T B M M Ordusu. K u r t u l u ş Savaşımız i ç i n d e k i başlıca r o l ü ne olmuştur? A) İstanbul Hükümeti'nin desteğini sağlama B) TBMM kuvvetlerinin savaş gücünü sınama C) Düşmanın gücü hakkında bilgi edinme D) İtilaf devletlerini. Anadolu'daki ulusal bağımsızlık çabalarını desteklemiştir. Ortak düşmanlarının olması Rusya'yı rahatlatacaktı.975 Toplamda : % 6. İ n ö n ü S a v a ş l a n ' n ı n . Ç ü n k ü Rusya Kendi güvenlik ve g e l e c e ğ i a ç ı s ı n d a n T ü r k i y e ' n i n batının k a r ş ı s ı n d a olmasını istiyordu. Sovyet Rusya'nın bu davranışlarından nasıl bir s o n u ç çıkarılabilir? A)TBMM Hükümeti'nin Batı ile sıkı ilişki kur­ masını istemediği B) T ü r k i y e ' d e k i u l u s ç u l u k akımlarından çekindiği C ) T B M M H ü k ü m e t i n i dışarıda v e i ç e n d e güçsüz bırakmak İstediği D) Bağımsız bir Türk devletinin kurulmasının istemediği E) TBMM Hükümetini devletlere karşı koru­ maya çalıştığı Çözüm: I. T B M M H ü k ü m e t i n i n 20 Ekim 1 9 2 1 ' d e Fransa ile yaptığı Ankara Antlaşması'™ protesto etmiştir. Batı A n a d o l u ' y u d ü ş m a n d a n t e m i z l e m e hareketine girişmemiş. ÖSS 1981 "Ulusal K u r u t u l u ş Savaşı'mızın devam ettiği yıllarda Sovyet Rusya: l. E seçeneği ise Rusya bu tarih­ lerde zaten İngiltere.. II. . bu amaç. Batı Cephesi konusundan çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de : % 3.C.ÖSS ÖYS Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam soru soru soru soru soru sotu sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 3 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 5 1 1 2 3 1 3 3 2 4 4 2 1 1 26 1 3 4 2 4 5 3 2 1 35 1 1 1 1 9 1981 . paragraftaki bilgiye dayanarak Sovyet Rusya'nın ulusal direniş hareketini desteklediği.1995 yıllan arasında.BATı CEPHESI BÖLÜM . II. Cevap A . III.Dışişleri B a k a n ı ' n ı n 16 M a r t 1 9 2 1 ' d e TBMM Hümümeti adına görüşmeler yap­ masını protesto etmiştir.75 ÖYS'de :% 7. daha sonra Başkomutanlık Meydan S a v a ş i y l a gerçek­ leştirilmiştir.D s e ç e n e k l e r i I. Fransa ve İtalya'nın tehdidi ile karşı karşıyadır. p a r a g r a f t a k i bilgiyle çelişmektedir.Yunanistan'ı destekle­ mekten caydırma E) Düşmanı oyalayarak zaman kazanma 1981 . b u n u n l a beraber Türkiye'nin batı ile ilişkilerde bulunmasını istemediği şek­ ilde kanaate varılabilir.183 oranındadır. ve III. B.

Her savaştan sonra TBMM birde siyasal başarı kazanmıştır. varlığını askeri alandaki başarılarıyla kabul ettirmiştir.C. ÖSS 1982 İlk TBMM Hükümeti: I. T ü r k l e r l e savaşı göze alamamışlardır.B.D ve E seçenekleri yanlızca bir tarafı veya karşılıklı çıkarları ilgilendirmektedir. B) Sovyetler Birliği ile Fransa. T B M M H ü k ü m e t i ' y l e Sovyetler B i r l i ğ i ' n i n siyasi alanda birlikte hareket edecekleri anlamını taşımaktadır? A) Sovyetler Birliğinin Mısak-ı Milli'yi tanı­ ması B) Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya'sı arasın­ da İmzalanmış olan antlaşmaların geçer­ siz sayılması C) İki taraftan birinin tanımadığı devletler arası bir senedi diğerinin de tanıması D) S o v y e t l e r B i r l i ğ i n i n . TBMM bu dönemde bir savunma savaşı yap­ mıştır. A. D) TBMM Hükümeti. A. haklarını s a v a ş a r a k alma yanlısıdır. TBMM H ü k ü m e t i bu K o n f e r a n s a katılmakla İtilaf Devletleri nin hangi k o n u d a Türkler aley­ hine bir propaganda başlatmalarını da engellemiş oluyordu? A) Türklerin Anadolu'daki azınlıklara baskı yaptıkları B) Anadolu harekatının. S a k a r y a M e y d a n Savaşı'nı kazanması üzerine Fransa ile Ankara Antlaşması'nı III. Osmanlı Hükümetine karşı bir hareket olduğu C) Türklerin Anadolu'dan çıkarılması gerektiği D) Türklerin barış g ö r ü ş m e l e r i n e katılma­ yarak savaşı sürdürmekte oldukları E) Saltanatın ve Halifeliğin korunması gerektiği j j . Yunanlılara karşıdır. K u r t u l u ş Savaşı d ö n e m i n d e Batı C e p h e s i n d e d ö r t b ü y ü k savaş yapmış ve kazanmıştır. Cevap C [ I | I j ! j j 6. E) Sovyetler Birliği. k a p i t ü l a s y o n l a r ı n kaldırılmasını kabul etmesi E) İki devlet arasındaki ekonomik ilişkilerin artırılması Çözüm: Siyasi a l a n d a iki devletin birlikte hareket e t m e l e r i b i r b i r l e r i n i b a ğ l a y a n ö n e m l i bir kabullenmenin olmasına bağlıdır. O halde Moskova Antlaşması'nın herhangi bir mad­ desi hem Rusya'yı hem de TBMM'yi bu şart­ l a r d a b i r b i r i n e b a ğ l a m a l ı d ı r . ve C seçenekleri ilgisiz ve eksik yorum­ lardır. Çünkü Sovyet. Başkomutanlık Meydan Savaşı'nı kazan­ m a s ı ü z e r i n e d e İtilaf D e v l e t l e r i y l e Mudanya Ateşkes Antlaşması'nı yapmıştır. C) S o v y e t l e r B i r l i ğ i İle F r a n s a . Seçeneklerdekİ olayları İncelersek B. l. Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılar­ d a n hangisine ulaşılabilir? A) T B M M H ü k ü m e t i .Rusya ile savaşma durumu ortaya hiç çıkmamıştır. Cevap E Çözüm: Batı Cephesi i I j Londra Konferansı 21 Şubat -12 Mart 1921 tarihinde yapılmıştır.ve II. İnönü Muharebesi B) II.ve II. ÖSS 1982 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi. İ n ö n ü Savaşları sırasında Düzenli Ordu yeni kuruluyordu. B seçeneği çeldiricl gibi görünmektedir. Osmanlı Devleti ile b i r l i k t e T B M M H ü k ü m e t i n i n L o n d r a Konferansına ç a ğ r ı l m a s ı n d a e t k i l i o l m u ş ­ tur? A) I. Böylece siyasal başarıları askeri başarıları takip etmiştir. İnönü Muharebesi C) Sakarya Meydan Muharebesi D) Başkomudanlık Meydan Muharebesi E) Dogu illerinin düşmandan temizlenmesi j ÖYS 1982 TBMM Hükümeti Londra Konferansı'na katılarak Misak-ı Milli'yi dünya k a m u o y u ­ na duyurmayı amaçlamıştı. 3. B. Cevap D ÖYS 1982 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'nm aşağıda verilen maddelerinden hangisi. Bundan dolayı yeni bir ordunun taarruz yapması beklenemezdi.126 Çözüm: l. İnönü Savaşlarını kazanması üzer­ ine S o v y e t l e r B i r l i ğ i ile M o s k o v a Antlaşması'nı II. Ancak bu seçenek İki tarafında birlikte hareket etmeler­ ine ortam hazırlayan bir etken olabilir. İtilaf devletlerini TBMM hükümetiyle antlaşmaya zorlamıştır. D seçeneği ise ancak Sakarya Savaşı ile mümkün olabilmiştir. Cevap A 5.C ve E seçenekleri hem çok yanlış hem de ilgisiz yorumlardır.İnönü ise 6-10 Ocak 1921 'de dir. A seçeneği ise temelde doğrudur Fakat eksiktir.D ve E seçeneklerinin Londra K o n f e r a n s i n d a n s o n r a yapıldığını anlarız I. 4. Çözüm: T B M M .

Cevap A 10. TBMM' de hemm ü c a d e l e e d i y o r d u h e m de aleyhimizdeki propogandaları çürütüyordu.. M u s t a f a K e m a l Paşa'ya h a n g i g ü c ü sağlamıştır? A) Saltanatı kaldırma B) İnkılapları gerçekleştirme C) Devlet işlerinde tek başına hareket ede­ bilme D) Cumhurbaşkanı seçilebilme E) Meclisteki farklı grupları birleştirme feransı'na kamuoyutı.ll. B seçeneğide zaten Almanya zor şartlarda olduğu için cevap olamazlar.iati Cephesi Batı Cephesi Çözüm: Çözüm: 127 2 Mart 1921 rdeki olayları irinin Londra ığını anlarız ir.. Birinci Londra Konferansıda 21 Şubat 12 Mart 1921'de m e y d a n a gelmiştir. A Seçeneği... ve E seçenekleri düşman devletler olduğu İçin. TBMM Hükümeti'ne ateşkes önerisinde bulunmaları C) Yunanistan'ın taarruz kaabiliyetinin kırılarak savunma zorunda bırakılması D) İtalya'nın Anadolu'da işgal ettiği toprakları boşaltmaya başlaması E) T B M M H ü k ü m e t i ile F r a n s a a r a s ı n d a Ankara Antlaşması'nın yapılması Çözüm: ı Milli'yi tanıa'sı arasınaların geçer­ liği devletler [tanıması föılasyonların mik İlişkilerin 7. 20 Ekim 1921'de. B seçeneği doğru cevap olur. Sakarya savaşından sonra. Cevap D Ankara Antlaşması..III. C seçeneği.II. B u y a s a . Birinci Londra Konferansı T B M M ' n i n s i y a s i a l a n d a b i r varlık o l a r a k tanınmasında etkili olan yukarıdaki antlaş­ maların k r o n o l o j i k sırası nedir? A) l. Sakarya Savaşından sonra.. ÖSS 1985 I.lll. Cevap C Hem Sovyet-Rusya hem de TBMM ortak bir düşman karşısında bulunuyordu.B.. E) IV. Cevap B 9. o r d u n u n m a d d i ve manevi g ü c ü n ü büyük ölçüde artırmak ve yönetimi bir kat daha sağlamlaştırmak için TBMM'nin bunun­ la ilgili yetkisini meclis adına fiili olarak kullanalabilir" denilmektedir. 16 Mart 1921'de. Olayları sıralarsak. Cevap D Sakarya Meydan Muharebesi 23 Ağustos12 Eylül tarihleri arasında m e y d a n a gelmiştir. Gümrü Antlaşması III.III. Gümrü Antlaşması. Bu iki hükümete karşı işgalci devletlerin tavırları yeni gelişmeleri doğurmuş bu da iki taraf arasın­ da yakınlaşma başlatmıştır. 16 Mart 1921'de..UI. B seçeneği. ÖSS 1985 Ağustos 1921'de çıkan bir yasada "Başko­ m u t a n .C ve E seçeneklerinin TBMM'nin Londra K o n f e r a s i n a katılmakla b e k l e d i ğ i hedefler arasında bir ilişki yoktur. B) ll. D seçeneği.C. İtilaf devlet­ leri Rusya'da yeni kurulan Sovyet Hükümeti­ ne ve TBMM'ye karşı idiler.l. E seçeneği. Moskova Antlaşması.. 20 Ekim 1921'de yapılmıştır. T B M M İmakla İtilaf ürkler aleynalarını da 8.. İşte T B M M ' n i n Londra Konferansına katıl­ masında en önemli etken barış görüşmeler-İne k a t ı l m a d ı ğ ı m ı z ş e k l i n d e k i o l u m s u z düşünceyi silmekti. klara baskı hükümetine gerektiği ıe katıl maıkları ı gerektiği .IV. D) IV. 22 Mart 1922.IV. C)III.D ve E lya karşılıklı seçeneği Ancak bu leket etmelerıbilir. Bunun sonucun­ da TBMM ilk siyasi ilişkisini Sovyet-Rusya ile Moskova Antlaşmasiyla kurmuştur. ÖYS 1984 TBMM Hükümeti Ük siyasi ilişkilerini aşağıdaki Avrupa ü l k e l e r i n d e n hangisiyle kurmuştur? A) İngiltere B) Almanya C) Fransa E) İtalya D) Sovyet Rusya Çözüm: ikte hareket in önemli bir Idır.II. h e m topraklarımızı haksız yere işgal ediyorlar hem de toprakların s a v u n u l m a s ı n d a n d o l a y ı T ü r k l e r i n barış istemedikleri şeklinde kamuoyuna olumsuz bir propaganda yayıyorlardı.I. Soru Sakarya'nın sonucu olmayan seçeneği sorduğuna göre kronolojik olarak bu savaş­ tan önce olan olayı bulacağız. Cevap A ıtlaşması'nın len hangisi. 3 Aralık 1920'de.JV. A.lll... O halde ingi bir madIM'yi bu şartA.I. Ankara Antlaşması II. Moskova Antlaşması IV.. A. ÖYS 1985 Aşağıdakilerden hangisi Sakarya M e y d a n Muharebesi'nin sonuçlarından biri değildir? A) TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasın­ da Moskova Antlaşması'nın yapılması B) Anlaşma Devletleri'nln. er Birliği'nin ıt edecekleri İtilaf Devletleri.

Sakarya Meydan Muharebesi ne h a z ı r l a n ı r k e n T ü r k M i l l e t i n e "Tekalİf-i Milliye Emirleri" (Milli Yükümlülük Emirleri) çıkarmıştır. İtilaf Devletlerinin d e n e t i ­ mi altına g i r m e y i hangi ilkeye t e r s d ü ş t ü ğ ü için reddetmiş olabilir? A) Devletçilik B) Bağımsızlık C) Laiklik ] | j | j j 1 3 .D ve E seçenekleri Sakarya'dan sonra veya çok önce gerçekleşen olaylardır.128 Çözüm: Eskişehir. Cevap B Türk Kurtuluş Savaşt'nın en b ü y ü k hedefi tam bağımsızlığı gerçekleştirmekti.D. A. Çok taraflı antlaş­ malardan Londra Konferansı (21 Şubat 12Mart 1921) ilk ö n c e gerçekleşmiştir. D o ğ a l o l a r a k T B M M b a ğ ı m s ı z l ı ğ ı n ı engelleyen her türlü denetimi kabul edemez­ di. dene­ tim konusundaki öneriyi reddetmiştir. Zaten A. Bunun önüne g e ç m e k için 5 Ağustos 1921'de Mustafa Kemal Paşa'ya TBMM'nin yetkileri geçici bir süre için verilerek tek başı­ na hareket edebilmesi sağlanmıştır.Kütahya Savaşiarı'nın yenilgiyle sonuçlanması üzerine Türk ordusu geri çekilmisti. Bundan dolayı cevap olamazlar. yapìlacak tek şey o r d u n u n ihtiyaç duyduğu silah ve cephanenin temin edilme­ siydi.B. TBMM'nin Konferanstaki tutumu İtilaf devlet­ leri arasında ilk g ö r ü ş ayrılıklarına neden olmuştur. İtilaf Devletleri. Cevap C 1 1 .ve E seçenekleri tarihsel b a k ı m d a n 1922 ve 1923 yılı olaylarıdır. Mustafa Kemal o r d u n u n ihtiyaçlarını karşılamak için TBMM'nin imkanları dışına çıkarak halka yeniden bir kere daha başvu­ rarak fedakarlık etmesini istemiştir. Cevap C Çözüm: Batı Cephesi j | j | j j . Türkiye ve Yunan devletlerine ateşkes önerisinde bulunarak her iki tarafında askeri bakımdan kendi denetimleri altına girmesini İstemişlerdir. Yunanistan'ın Londra Konferan­ sına katılmasını sağlamaya çalışmışlardır? A) İran ve Romanya B) Rusya ve ABD C) Fransa ve İtalya D) Bulgaristan ve Almanya E) Avusturya ve Japonya . ÖYS 1988 TBMM'nin İtilaf Devletlerince h u k u k s a l alanda ilk defa tanınması aşağıdakilerden hangisiyle o l m u ş t u r ? A) Lozan Barış Antlaşması B) Ankara Antlaşması C) Londra Konferansı D) Mudanya Ateşkes Anlaşması E) Moskova Antlaşması 1 4 . T ü r k H ü k ü m e t i . ÖSS 1987 Sakarya Meydan Muharebesinden sonra İtilaf Devletleri. Cevap B 1 2 .C. Böyle bir u y g u l a m a n ı n amacı aşağıdakil­ e r d e n hangisidir? A) İstiklal Mahkemelerini kurma B) Türk ordusunun ihtiyaçlarını karşılama C) Başkomutanlık yetkisinin süresini uzatma D) Meclis yetkilerine sahip olma E) Savaş alanını daraltma D) Halkçılık Çözüm: E) Medeniyetçilik i Çözüm: Eskişehir-Kütahya Savaşlarının yenilgiyle sonuçlanması olağanüstü bir hazırlık yapıl­ madan bu yenilginin izlerini silmek mümkün değildi. Türk tarafı ilke olarak ateşkes önerisini benimsediği halde. Amaç bu iken İtilaf devletleri hala Türk tarafını denetim altına almak için ateşkes önerisinde bulundu­ lar. ÖYS 1988 Birinci İnönü Savaşı'ndan sonra hangi devletler. TBMM'nin Konferanstaki varlığı doğal olarak hukuken tanındığı anlamına gelmektedir. I. j i Seçeneklerde verilen antlaşmalardan A.B ve E seçenekleri de ikili antlaşmalardır. ÖYS 1988 Başkomutan. İnönü zaferinden sonra toplanan L o n d r a K o n f e r a n s ı n a T B M M ' y i d e davet etmişlerdir. Ordunun geri çekilmesi hem TBMM'yi h e m de halkı o l u m s u z y ö n d e etkilemişti.C ve D seçenekleri çok taraflı .

Cevap D 1 7 . Cevap B Çözüm: İtilaf devletlerinin Kurtuluş Savaşı'nın başın­ d a n s o n u n a k a d a r i s t e d i k l e r i v e hiç v a z g e ç m e d i k l e r i en Önemli a m a ç l a n Sevr Antlaşması'™ TBMM'ye kabul ettirmektir. Kurtuluş Savaşı'nda Yunanistan'ı destekle­ yen devletler İngiltere. Türk ve Yunan devletlerine ateşkes ö n e r i s i n d e bulunmalarının asıl amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Yunan ordusunu güçlendirmek B) Sevr A n t l a ş m a s ı şartlarını hafifleterek kabul ettirmek C) Sorunları barışçı yoldan çözmek D) Aralarında fikir birliği o l d u ğ u izlenimini uyandırmak E) Y u n a n i s t a n ' d a k i e k o n o m i k s o r u n l a r a çözüm bulmak 15.B. Aslında A. Cevap B 16. I. Batı ve Güney cephelerinin güçlenmesini sağlamış ve daha sonraki gelişmelerde de etkili olmuştur.C. ÖSS 1989 TBMM Hükümetinin İlk askeri başarısı sonu­ c u n d a yaptığı a n t l a ş m a . böylece D o ğ u Anado­ lu'da bağımsız bir Ermeni Devleti'nin kurul­ masını ö n l e m i ş o l u y o r d u . ÖYS 1989 Sakarya Zaferinden sonra Anlaşma devlet­ lerinin. Bütün bu avantajları sağlayan antlaşma Gümrü'dür. T B M M ' n i n başarısı karşısında yenilen Yunanistan yine bu devletlerin çalışmalarıyla konferansa getirilmiştir Cevap C Çözüm: 129 Londra Konferansı 21 Şubat-12 Mart 1921 tarihleri arasında l. Fransa ve İtalya idi. Zaten tarihsel bakımdan B. ÖYS 1989 TBMM H ü k ü m e t i n i n L o n d r a K o n f e r a n s ı n a çağrılmasında a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n etkisi yoktur? A) TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya yakın laşması B) F r a n s ı z l a r a k a r ş ı m ü c a d e l e d e b a ş a r ı sağlanması C) Çerkez Ethem'in yenilmesi D) Sakarya Zaferinin kazanılması E) İtalya'nın arabuluculuk rolünü üstlenmesi iangf sranrdır? 1 8 . Sakarya Zaferinden sonra da Sevr'i kabul ettirmek için ateşkes önerisinde sonrada barış önerisinde bulunmuşlardır. İnönü Zaferi s o n u n d a yapılmıştır. sonradan meydana gelen bazı gelişmeler bu devletler arasında anlaş­ mazlıklara neden oldu. Bu üç devlet savaşın başlarında birlik halinde hareket ederken. Aynı z a m a n d a TBMM'nin ülke içinde etkinliğide artmış oluy­ ordu. T B M M Hükümetinin Konferansa ç a ğ r ı l m a s ı n d a A. İnönü S a v a ş i n d a n s o n r a Türk başarısını görmezlikten gelemeyen Fransa ve İtalya'nın katkılarıyla TBMM'nin Londra Konferansı' na katılması sağlandı. Fakat soruda asıl amaç sorulduğu için cevap olamazlar. T B M M .•ephesi Batı Cephesi Çözüm.D ve E seçenek­ leri Gümrü'den sonra meydana gelmişlerdir. ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisi ikili antlaşmalara bir örnektir? A} Sevr Antlaşması B) Londra Konferansı C) Paris Barış Konferansı D) Lozan Barış Antlaşması E) Ankara Antlaşması . D s e ç e n e ğ i ise L o n d r a K o n f e r a n s ı n d a n s o n r a yani 23 A ğ u s t o s -12 Eylül 1921'de yapıldığından dolayı önceki bir olayda etkili olamaz. Burada sözü edilen antlaşma aşağıdakilerden h a n g i s i d i r ? A) Lozan Barış Antlaşması B) Gümrü Antlaşması C) Kars Antlaşması D) Moskova Antlaşması E) Ankara Antlaşması Çözüm: TBMM İlk askeri başarısını 24 Eylül 1920'de başlattığı hareket sonucu Ermenistan'a karşı kazanmıştır.C. İti­ laf d e v l e t l e r i T B M M ' n i n b a ş a r ı l ı o l d u ğ u d u r u m l a r d a b i l e S e v r ' d e n t a v i z ver­ memişlerdir.C ve E seçeneklerinin büyük etkisi olmuştur.D ve E seçeneklerinde Anlaşma devletlerinin amaçlarıdır.

130 Çözüm: Sevr A n t l a ş m a s ı 10 Ağustos 1920'de I . D ü n y a S a v a ş ı n ı n g a l i p l e r i İle O s m a n l ı arasında, L o n d r a K o n f e r a s ı 21 Şubat-Mart 1921'de İtilaf devletleri ve TBMM arasında, Paris Konferansı 18 Ocak 1919'da I. Dünya Savaşı'nm galipleri arasında, L o z a n A n t l a ş m a s ı 24 Temuz 1923'de Türkiye ile galip devletler arasında, Ankara A n t l a ş m a s ı ise 20 Ekim 1921'de TBMM İle Fransa arasın­ da yapılmıştır. Görüldüğü gibi E seçeneği dışındakiler çok taraflı antlaşmalardır. Cevap E Çözüm:

Batı Cephesi

Soruda Kurtuluş Savaşı'mızm üç önemli olayı v e r i l m i ş t i r . Bu üç olayın ö n e m l i siyasi sonuçları meydana gelmiştir. I. İ n ö n ü 6-10 Ocak 1921'de, S a k a r y a S a v a ş ı 2 3 A ğ u s t o s -12 Eylül 1921*de, B a ş k o m u t a n l ı k Savaşı 31 Ağustos 1922de yapılmıştır. Seçenekleri incelediğimiz zaman A, B, D ve E seçeneklerinin meydana geliş tarihleri s o r u d a verilen o l a y l a r d a n sonra gelişmiştir. C seçeneğinde verilen Gümrü Antlaşması ise 3 Aralık 1920'de yapıldığı için bu olayların bir sonucu değildir. Cevap C

19. ÖYS 1989
B e r l i n A n t l a ş m a s ı y l a Rusya'ya bırakılan Kars ve A r d a h a n dolayları aşağıdaki ant­ laşmalardan hangisiyle yeniden toprak­ larımıza katılmıştır? A) Moskova Antlaşması B) Kars Antlaşması C) Gümrü antlaşması D) Ankara Antlaşması E) Lozan Antlaşması Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i , R u s l a r l a y a p t ı ğ ı BrestLitovsk Antlaşmasıyla D o ğ u A n a d o l u ' n u n toprak bütünlüğünü sağlamış, ancak Mondros'la birlikte önceki sınırlara çekilmek zorunda kalmıştır. Bu arada fırsattan yarar­ lanan Ermeniler d o ğ u bölgelerimize saldır­ maya başladılar. Bunun üzerine Türk Ordusu 24 Eylül 1920'de harekete geçerek Kars ve dolaylarını kurtarmış Ermenilerle Gümrü Antlaşmasını yapmıştır. Cevap C

2 1 . ÖYS 1991
A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n e , İ s t a n b u l ve T B M M hükümetleri birlikte katılmışlardır? A) Sevr Antlaşması B) Lozan Görüşmeleri C) Londra Konferansı D) Moskova Antlaşması E) San Remo Konferansı Çözüm: Hem İstanbul H ü k ü m e t i n i n hem de TBMM'nin birlikte davet edildikleri iki önemli uluslararası t o p l a n t ı vardır.Bunlar Londra Konferansı ve Lozan Görüşmeleri.İki tarafın L o n d r a K o n f e r a n s ı n a b i r l i k t e katılmaları mümkün olurken Lozan Konferansı'na İstan­ b u l H ü k ü m e t i k a t ı l a m a m ı ş t ı . Çünkü Saltanatın kaldırılmasından dolayı hükümette İstifa etmişti. Böylece İstanbul'daki yönetim hukuki olarak ta sona eriyordu. Cevap C

2 0 . ÖYS 1990 Kuruluş Savaşı'nm bazı bölümleri şunlardır: I. Birinci İnönü Savaşı II. Sakarya Meydan Savaşı III. Başkomutan Meydan Savaşı Aşağıdakilerden hangisi, bu savaşların bir s o n u c u değildir? A) Londra Konferansı B) Moskova Antlaşması C) Gümrü Barış Antalaşması D) Lozan Barış Antlaşması E) Mudanya Ataşkes Antlaşması

2 2 . ÖYS 1991
Ç e r k e z E t h e m ve k a r d e ş l e r i n i n TBMM Hükümeti'ne isyan etmesi üzerine siyasal ve a s k e r i d u r u m u elverişli b u l a n Yunanlılar A n a d o l u ' y u işgal h a r e k e t l e r i n i hızlandır­ mışlardır. B u n u n ü z e r i n e , Y u n a n l ı l a r ı durdurma amacıyla yapılmış o l a n savaş aşağıdakil­ e r d e n hangisidir? A) Eskişehir ve Kütahya C) Birinci İnönü B) İkinci İnönü D) Sakarya E) Dumlupınar

Batı Cephesi Çözüm: Çerkez Ethem, Düzenli Ordunun kurulması sırasında i s y a n e t m i ş b u d a Yunanlıların cesaretlenmesine neden olmuştu. Yunanlıların bu saldırısı onların ilk düzenli saldırısı olması y ö n ü y l e çok önemlidir. TBMM Hükümetinin bu Yunan saldırısını durd u r d u ğ u savaş I . i n ö n ü ' d ü r . Çerkez e t e m isyanı I. İnönü Savaşı sırasında Yunan ilerley­ işinin durdurulmasıyla birlikte bastırılmıştır. Cevap C

131

2 5 . ÖSS 1992
Sakarya Savaşı'ndan sonra TBMM Hükümeti ile F r a n s a a r a s ı n d a y a p ı l a n A n k a r a A n t l a ş m a s ı ' y l a T ü r k i y e ' n i n g ü n e y sınırı çizilmiştir. Ancak bu antlaşma, Fransa'nın müttefiki olan İngiltere'yi tedirgin etmiştir. İngiltere'nin bu tedirginliğinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Yunanlıların Sakarya'ya kadar ilerlemesi B)Yeni Türk Devletleri'nin daha güçlü hale gelmesi C) Anlaşmazlıkların çok uluslu toplantılarda çözülmesi D) Demokratik rejimlerin tehlikeye düşmesi E) Hatay'ın Türkiye sınırları dışında kalması Çözüm: Mondros'tan sonra başlayan işgallere, Türk Milletinin karşılık vermesi üzerine Kurtuluş Savaşı doğmuştu. Bu dönemde Türk Milletini en çok uğraştıranlar İngilizlerdir, Yunanlılara, verdikleri her türlü destekle işgallerin devam etmesini sağlamışlardır. İngilizler, Fransa ve İtalya'nın işgallerden vazgeçmesine rağmen kararlılığını devam ettirmiştir. Çünkü İngiltere yeni Türk devletinin güçlü olmasını istemiyor­ du. Çünkü çok değerli petrol bölgelerini kay­ betmek istemiyordu. j Cevap B

j ] i i

2 3 . ÖYS 1991
İlk T B M M G ü m r ü , M o s k o v a ve Ankara ant­ laşmalarını hangi devletlerle yapmıştır? Gümrü A) Ermenistan B) Fransa C) Ermenistan D) Sovyet Rusya E) Fransa Çözüm: G ü m r ü A n t l a ş m a s ı 3 Aralık 1 9 2 0 d e Erme n i s t a n ile M o s k o v a A n t l a ş m a s ı 1 6 M a r t 1921'de Sovyet-Rusya ile, Ankara Antlaşması 20 Ekim 1921 'de Fransa ile yapılmıştır. Cevap A Moskova Sovyet Rusya Ermenistan Fransa Ermenistan Sovyet Rusya Ankara Fransa Sovyet Rusya Sovyet Rusya Fransa Ermenistan

24. ÖYS 1991
TBMM Hükümeti Osmanlı yönetiminin aşağıdaki uygulamalarından hangisine karşı çıkmamıştır? A) Sevr Antlaşması'nı imzalaması B) Lozan barış g ö r ü ş m e l e r i n e katılmak istemesi C) Kuva-i İnzibatiye'yi A n a d o l u ' d a hareket geçirmesi D) Damat Ferit Paşa'yı görevinden alması E) İtilaf Devletleriyle işbirliği yapması Çözüm: j K u r t u l u ş Savaşt'nın d e v a m e t t i ğ i y ı l l a r d a T B M M ile O s m a n l ı H ü k ü m e t i sık sık karşı k a r ş ı y a g e l m i ş l e r d i r . B u n u n n e d e n i ikisi arasında v a r o l a n ü s t ü n l ü k m ü c a d e l e s i v e o t o r i t e s o r u n u d u r . B u n u n l a b i r l i k t e bazı d u r u m l a r d a d a o r t a k kararlar almışlardır. A,B,C ve E s e ç e n e k l e r i n d e verilen olaylar TBMM'nin benimsemediği gelişmelerdir. D s e ç e n e ğ i n d e verilen Damat Ferit'in görevden ayrılması zaten TBMM'nin de iste­ diği bir durumdu. Cevap D

2 6 . ÖYS 1992
Kurtuluş savaşı'nın 1920-1921 yıllarına rast­ l a y a n e n sıkıntılı g ü n l e r i n d e , y e n i T ü r k Devletİ'nin gelirleri savaş giderlerini karşılamıyordu. i Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle önlenmeye çalışılmıştır? A) Kapitülasyonların kaldırılması B) Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkanlması C) Tekalif-i Milliye Emirlerinin çıkarılması D) Asker sayısının azaltılması E) Planlı ekonomiye geçilmesi Çözüm: K u r t u l u ş S a v a ş ı n d a e n y o ğ u n savaşların yapıldığı 1920-1921 yıllarında TBMM Hükümeti büyük ekonomik sıkıntılar yaşadı. Bu sıkıntılar Eskişehir-Kütahya savaşlarından (10-24 T e m u z 1921) s o n r a d a h a ç o k hissedilmeye başladı. Bunun üzerine ekonomik birtakım önlemler alındı. A , B , D ve E s e ç e n e k l e r i n i n b a z ı l a r ı n ı n ekonomik özelliği olsa da devletin gelirlerini artırıcı bir yönleri yoktur. Cevap C

732

Batı Cephesi Çözüm: Kurtuluş Savaşı aynı anda hem egemenlik h e m de bağımsızlık m ü c a d e l e s i n i birlikte s ü r d ü r d ü ğ ü n d e n ister i s t e m e z bir takım sorunlarla karşı karşıya gelmiştir. Kurtuluş Savaşinı yürüten TBMM, ö r g ü t l e n m e , prop o g a n d a , b i l i n ç l e n m e , s a v u n m a ve taar­ r u z h a r e k e t i n i h e p b i r l i k t e planlamıştır. Bunun sonucu, doğal olarak görüş ayrılıkları ortaya çıkmıştır. A,B,C ve D s e ç e n e k l e r i n d e g e n i ş g ö r ü ş ayrılıkları meydana gelmiştir. Fakat Londra Konferansına temsilci gönderilmesi sırasında farklı bir düşünce ortaya çıkmamıştır. Cevap E

2 7 . ÖYS 1992
TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması'nda; "Osman lı Devleti ile Çarlık Rusyası arasında yapılmış olan antlaşmalar geçersizdir." hükmü yer almaktadır. A n t l a ş m a d a bu h ü k m ü n yer alması, aşağıdakiferden hangisi d o ğ r u l t u s u n d a bir gelişmedir? A) Uşi Antlaşması B) Brest-Lİtowsk Antlaşması C) İstanbul Antlaşması D) Atina Antlaşması E) Bükreş Antlaşması Çözüm: Bu soru ile seçenekler arasında tam bir ilişki yoktur. Aslında sorunun şöyle olması gerekir­ di. "Bu hüküm doğrultusunda aşağıdaki ant­ laşmalardan hangisi geçersiz sayılmıştır." olmalıydı. Soru ise bu hükmün hangi antlaş­ ma doğrultusunda olduğu şeklindedir. Bundan dolayı soru ile seçenekler arasında bir uyumsuzluk vardır. Bu soruyu genel tarih bilgisi çerçevesinde çözebiliriz. Uşi Antlaşması İtalya İle İstanbul Antlaşması Bulgaristan ile Atina Antlaşması Yunanistan ile yapıldığı için A,C ve D seçenekleri cevap olamazlar. B ü k r e ş A n t l a ş m a s ı 1 8 1 2 ' d e R u s y a ile yapılmış fakat M o s k o v a Antlaşması ile bir ilişkisi yoktur. Cevap B

2 9 . ÖYS 1992
A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n imzalanması, T B M M H ü k ü m e t i ' n i n t a n ı n m a s ı ile i l g i l i olarak Fransa'nın İ n g i l t e r e ile görüş ayrılığına d ü ş t ü ğ ü n ü n bir göstergesidir? A) Ankara Antlaşması B) Gümrü antlaşması C) Moskova Antlaşması D) Kars Antlaşması E) Mudanya Ateşkes Antlaşması

Çözüm: 2 5 . s o r u n u n d e ğ i ş i k bir şeklidir. İngiltere kesinlikle yeni Türk Devletinin güçlenmesini istememektedir. B u n d a n dolayı Fransa ve İtalya'nın TBMM'ye olan yakınlaşmalarından dolayı rahatsızlık duymaktadır. İngiltere ile Fransa arasında görüş ayrıllığına neden olan Ankara Antlaşması'dır (20 Ekim 1921). Cevap A

3 0 . ÖSS 1993
TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında 1921'de imzalanan Moskova Antlaşmasinın başlangıç kısmında "milletlerin kendi gele­ ceğine serbestçe karar verebilmesi" ilkesine yer verilmiştir Antlaşmaya bu ilkeyi koymakla, TBMM ve S o v y e t R u s y a a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi y ö n ü n d e k a r ş ı l ı k l ı b i r b i r l e r i n e güvence vermişlerdir? A) Bağımsızlıklarına saygı duyma B) Dünyadaki bloklaşmaların dışında kalma C) Avrupa diplomasisini izleme D) Milletler Cemİyeti'ne üye olma E) Ekonomik ilişkilerde bulunma

2 8 . ÖYS 1992
İlk T B M M ' n i n üyeleri arasında, aşağıdakil­ e r d e n h a n g i s i ile i l g i l i o l a r a k bir g ö r ü ş ayrılığı ortaya çıkmamıştır? A) Ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilme­ si B) Yeni bir ordunun kurulması C ) B a ş k o m u t a n l ı k K a n u n u ile t a n ı n a n sürenin uzatılması D) Saltanatın kaldırılması E) L o n d r a K o n f e r a n s i n a t e m s i l c i g ö n d e r ­ ilmesi

B a ş k o m u t a n l ı k Yasasının y ü r ü r l ü k s ü r e s i n i n 2 0 T e m m u z 1922 d e tekrar uzatılması g ü n d e m e geldiğinde sürenin uzatılmasını istememiştir. Eskişehir-Kütahya yenilgisinden sonra Başkomutanlık yetkilerini üzerinde toplayan Mustafa Kemal'e halkın güveni biraz daha artmaya başladı.D ve E seçenekleri ise t a m a m e n ilgisizdir. A. Cevap C 3 1 . arasında lasfnın idi geleilkesine 32.Batı Cephesi Çözüm: İki tarafı birbirine yaklaştıran en önemli olay Batı dünyasının ortak düşmanı d u r u m u n d a olmalarıdır.TBMM'nin açıl­ masından sonra İtilaf Devletlerİ'nin Londra'da bir konferans düzenlemeye karar v e r m e s i n d e etkili o l m u ş t u r ? 3 3 . ÖYS 1993 A y a s t a f a n o s A n t l a ş m a s ı v e Sevr A n t l a ş ­ masının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir? A) Arap ülkelerinin g e l e c e ğ i ile ilgili m a d ­ delerin yer alması "* B) Rusya ile imzalanmış olması C) Kararlarının uygulanmamış olması D) Boğazlar Komisyonu'nun kurulması E) Bosna ve Hersek'e özerklik tanınması İMM ve ıangisi jvence Lkalma . S a k a r y a Z a f e r i 23 Ağustos-12 Eylül 1921'de. İ n ö n ü ' n ü n 10 Ocak 1921'de yapıldıklarını görüyoruz Cevap E M e c l i s ' i n bu kararı a l m a s ı n d a aşağıdakil­ e r d e n hangisi etkili o l m u ş t u r ? A) Halkın orduyu desteklemesi B) B a ş k o m u t a n ı n aynı z a m a n d a Meclis Başkanı olması C) Meclis'te bazı grupların oluşması D) Meclis'te yeni bir anayası için çalışmaların başlaması E) Başkomutana duyulan güvenin artması Çözüm: Kurtuluş Savaşinın başından beri Türk halkı ile M u s t a f a K e m a l a d e t a b ü t ü n l e ş m i ş t i . Sevr A n t l a ş m a s ı da Türk Kurtuluş Savaşı'yla b ü y ü k bir tepkiyle karşılaşmış ve uygulanamamıştı. yeri ne Berlin antlaşması yapılmış ve yürürlükten kaldırılmıştır. Bunun üzerine Lozan barışı yapılmıştır. Buna rağ­ men Meclis. Bu geçiş d ö n e m i n d e yapılan Moskova Antlaşmasiyla taraflar birbirlerini tanırlarken aynı zamanda temel ilkelerini de ortaya koy­ muşlardır. H e m Sovyet Rusya'da h e m de Türkiye'de bir geçiş dönemi yaşanıyordu. İ n ö n ü 31 Mart 1921'de. M o s k o v a A n t l a ş m a s ı 16 mart 1921'de. Cevap E M u s t a f a Kemal. ÖSS 1994 A) Kars Antlaşmasinın imzalanması B) Sakarya Zaferi'nin kazanılması C) ikinci İnönü Zaferi'nin kazanılması D) Moskova Antlaşması'nın imzalanması E) Birinci İnönü Zaferi'nin kazanılması Çözüm: ı İngiltere erimesini Tansa ve ilarından piltere ile iden olan 1). ÖYS 1993 Aşağıdakilerden hangisi. B.C ve D seçenekleri meclisin kararıyla ilgili yorumlar değillerdir.C. M. Milletlerin kendi geleceğine serbestçe karar verebilmeleri ancak bağım­ sızlıklarına saygı duymalarıyla m ü m k ü n ola­ bilir. başkomutanlığın süresiz olarak Mustafa Kemal'de kalmasına karar vermiştir. Sakarya Zaferinin kazanılm a s ı d a n s o n r a M e c l i s d ü ş m a n a s o n bir darbe vurulması için Mustafa Kemal'e olan desteğini yeniledi. Konferansın toplan­ m a s ı n d a bir o l a y ı n e t k i l i o l a b i l m e s i i ç i n zaman olarak daha önce olması gerekir.B. I. İevap A Londra Konferansı 21 Şubat -12 Mart 1921 tarihlerinde yapılmıştır. Seçenekleri İncelediğimizde K a r s 13 Ekim 1921'de. Cevap A Çözüm: 133 Ayastafonos Antlaşması'nı başta Prusya ve diğer Avrupa devletleri kabul etmeyince.

A. fakat sonuç alamamıştır.34. Bağımsızlık Mücadelesinin ancak b ö y l e k a z a n ı l a c a ğ ı d ü ş ü n c e s i t e m e l bir anlayış olarak gelişti. işgal ettiği yer­ lerden çekilerek askeri tarafsızlığını göster­ miştir. Aşağıdakilerden hangisi bu önlemlerden biri değildir A) Lozan görüşmeleri sırasında Meclis İçinde görüş ayrılıklarının tehlikeli olması üzerine seçimlere gidilmesi B) Kuvay-i Mİlliyenin disiplinsiz davranışları karşısında düzenli ordunun kurulması C) O r d u n u n i h t i y a ç l a r ı n ı k a r ş ı l a m a k için buyruklarının uygulanması D) A f g a n i s t a n İle bir d o s t l u k a n t l a ş m a s ı yapılması E) TBMM'nin. OYS1994 Milli Mücadele döneminde siyasal konularda birliği sağlamak amacıyla birtakım Önlemler alınmıştır. tarafsızlığını ilan etmiştir. OYS1995 İtalya. yetkilerini geçici olarak başko­ mutan Mustafa Kemal'e bırakması Çözüm: Kurtuluş Savaşı'nın başından sonuna kadar takip e d i l e n en b e l i r g i n p o l i t i k a . İtalya adeta Yunanlıların başarısız olmasını bekli­ yordu. Milli Mücadele döneminde İngiltere ve Fransa ile birlikte Mondros Ateşkes Antlaş­ m a s ı n a d a y a n a r a k A n a d o l u ' n u n işgaline katılacak ancak daha sonra.C ve E seçenekleri birliği sağlamak için yapılan önemli adım(ardır. I. birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü s a ğ l a m a ve ulusal g ü ç l e r i birleştirmedir.İnönü yenilgisinden sonra tarafları Londra Konferansında bir araya getirmiştir.B.rak İngiltere'ye karşı tepki gösterdi. II. Aşağıdakilerden hangisi İtalya'nın bu d o ğ r u l t u d a hareket e t m e s i n d e k i etkenler­ d e n biridir? A) Fransızlarla Ankara antlaşmasının yapıl­ ması B) T B M M o r d u s u n u n Sakarya Zaferini kazanması C) Yunan ordusunun TBMM ordusu karşısın­ da ikinci kez İnönü'de yenilmesi D) Kafkas Cumhuriyetiyle Kars Antlaşması­ nın yapılması E) Yunanlıların Doğu Trakya'da yenilmesi Çözüm: İtalya İzmir'in Yunanlılar t a r a f ı n d a n işgal edilmesinden sonra yaptığı İşgalleri yavaşlata. Cevap C i i j i j | i I | j j . TBMM'nin itibarını artıran ve tanıtan bir olaydır. İnönü yenilgisin­ den sonra da Anadolu'dan işgal ettiği toprak­ lan terketmeye başlayarak. D seçeneğinde verilen olay. İşgal ettiği güney bölgelerimizde halka kötü d a v r a n m a d a n b e k l e m e y e b a ş l a d ı . Cevap D j ] 35.

E) İtilaf D e v l e t l e r i n i n k u v v e t l e r i L o z a n Antlaşması'na kadar İstanbul'da kalacak­ tır. Mudanya'nın b u h ü k m ü g e r e ğ i Trakya'da bulunan Edirne ile birlikte Tekirdağ. K u r t u l u ş Savaşının Siyasal M ü c a d e l e ve Barış Dönemi konusundan çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de :%5. Toplam > 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 Cevap C 1992 1993 1994 1995 TOFUM Toplam soru sayısı Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı Çözüm: "Yunanlılar 15 gün içinde Trakya'yı boşalta­ c a k l a r .K U R T U L U Ş SAVAŞININ SİYASAL MÜCADELE VE BARIŞ DÖNEMİ 1981 -1995 OSS . savaş yapmadan kurtarılmıştır? A) İzmir B) Urfa D) Kars C) Gaziantep E) Edirne ÖSS ÖYS . Bu madde çerçevesine giren ilimiz. Gaziantep ve Kars daha önce kurtarılmıştı. C) L o z a n K o n f e r a n s ı ' n ı n b i t i m i n e k a d a r Türkler Doğu Trakya'da sekiz bin asker bulunduracaktır.441 : % 6. Trakya sınırları içinde olan Edirne'dir. Zaten. Çözüm: Kurtuluş Savaşının başından itibaren İstanbul H ü k ü m e t i ile T B M M a r a s ı n d a bir siyasal nüfuz m ü c a d e l e s i y a ş a n m a y a başlamıştı.ÖYS SORULARI ANALİZİ 1. Kurtuluş Savaşı'nm başany\a 1981 . ÖSS-1982 BÖLÜM Aşağıdaki şehirlerden hangisi düşman işgalinden M u d a n y a A t e ş k e s Antlaşma­ sı' yla. İzmir. D) İstanbul ve Boğazlar.007 oranındadır. b ö l g e y e g i r e c e k İtilaf k u v v e t l e r i Trakya'yı en 30 gün İçinde Türk yönetimine teslim e d e c e k l e r d i . Büyük Millet Meclisi Hükümeti yönetimine bırakılacaktır. . " Bu h ü k ü m M u d a n y a Ateşkes Antlaşmasının önemli bir maddesi idi. İstanbul Hükümeti giderek etkinlik sahasını kaybetmiş ve sadece istanbul ve çevresinde tutun abilmişti.1983 Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın aşağıda­ ki maddelerinden hangisi Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğini gös­ terir? A) Doğu Trakya'da Meriç ırmağının sol sahi­ line kadar olan bölge onbeş gün içinde Yunanlılar tarafından terk edilecektir B) D o ğ u T r a k y a ' n ı n d e v r i t e s l i m işi İtilaf Devletlerinin memurları aracılığıyla otuz gün içinde yapılacaktır. Urla.1 9 9 5 yıllan a r a s ı n d a .416 ÖYS'de Toplamda :% 6. Cevap E 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 2 4 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 3 2 1 1 2 2 1 2 3 2 1 21 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 5 6 2 1 3 2 2 4 1 3 2 2 34 1 - 1 2 1 1 13 2. ÖSS . Kırklareli ve istanbul'da savaş yapmadan kurtarıldı.

Diğer Musul. Savunma ve taarruz savaşları.yüzyılda Osmanlı Devletini çok uğraştıran ve yıkılışını Çözüm: Kurtuluş Savaşı'nda yeni Türk Devletinin g ü ç l e n m e s i n i i s t e m e y e n . Büyük Taarruz ise isminden de anlaşılacağı üzere Kurtuluş Savaşımızın en son yapılan ve Anadolu'dan işgalcilerin çıkarıldığı ve kaybettiğimiz toprakların alındığı bir taarruzdur. Türkiye'nin isteklerine en çok direnme gösteren devletler. . Sovyet Rusya.136 bitmesinin ardından yapılan Mudanya A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı ' y l a sıra İ s t a n b u l v e çevresine g e l m i ş t i . Dış borçlar. Bunlar: Kapitülasyonlar ve Ermeni devletinin kurul­ ması. ÖYS-1983 Aşağıdaki antlaşmaların hangisinde " b ü y ü k d e v l e t l e r i n " T ü r k i y e ' d e k i azınlık­ ların Türk u y r u k l u o l d u k l a r ı n ı ve diğer yurttaşlardan farkları olmadığını kabul etmişlerdir? A) Gümrü Antlaşması B) Moskova Antlaşması C) Lozan Antlaşması D) Sevr Antlaşması E) Ankara Antlaşması Çözüm: S e ç e n e k l e r d e verilen uluslararası antlaş­ malardan Türkiye sadece Lozan'a katılmıştı. İstanbul ve çevresinin alınmasıyla artık Osmanlı Devleti h u k u k e n sona erecekti. Sevr Antlaşması da zaten uygulanmamıştır.C ve D seçeneklerinde verilen savaşlar birer Savunma (Müdafaa) savaşlarıdır.1983 Lozan Barış g ö r ü ş m e l e r i n d e . A. T B M M temsil­ c i s i İsmet Paşa a ş a ğ ı d a k i l e r i n h a n g i s i n ­ den ödün vermemiştir? A) Musul sorunu C) Dış borçlar B) Kapitülasyonlar D) Boğazlar E) Oniki ada Çözüm: Lozan Konferansı'nda özellikle iki k o n u d a kesinlikle taviz verilmemiştir. Cevap B 6. ÖYS-1983 Lozan barış g ö r ü ş m l e r i n d e . ÖYS . aşağıdakilerin hangisinde birlik­ te verilmiştir? A) Yugoslavya. Türk o r d u s u n u n bu savaşlardaki amacı toprak­ larımızı işgallerden korumak ve düşmanları durdurmaktır. Fransa.Fransa.B.ve İtalya) Yunanlıları A n a d o l u ' d a n çıkarmamıza.Fransa. A. d ü ş m a n ı n silahlı kuvvetlerini y o k e t m e k ve ö n e m l i arazi bölümlerini ele geçirmek" amacıyla yapılmıştır? A) Balkan Savaşı B) Çanakkale Savaşı C) İnönü Muharebeleri D) Sakarya Meydan Muharebesi E) Büyük Taarruz Çözüm: S e ç e n e k l e r d e verilen savaşları iki g r u p t a toplamak gerekir. O n İki a d a v e B o ğ a z l a r k o n u s u n d a ise Türkiye istediği hiçbir sonucu elde edemey­ erek büyük tavizler vermiştir. Bu antlaşmayla. Özellikle I9.B ve C seçeneklerinin İstan­ bul'la ilgili bir özelliği y o k t u r . ÖSS-1983 Aşağıdakilerden hangisi. B ü t ü n azınlıklarının Türk vatandaşı sayılmasıyla devletlerin iç işlerimize karışmaları da önlenmiş oluyordu. Kurtuluş Savaşı'nı başarıyla bitirmemize rağ­ men Lozan Konferansı'nda Türk isteklerine karşı hiç ılımlı davranmamışlardır. Yunanistan C) Yunanistan. İtalya E) Romanya. A. Cevap C 5.B ve E s e ç e n e k l e r i n d e n verilen antlaş­ malar ikili antlaşmalar olup daha çok sınır düzeltmeleriyle uğraşmıştır. Yugoslavya D) İngiltere. E s e ç e n e ğ i çeldirici g i b i g ö r ü n ü y o r s a d a İ s t a n b u l ' u n yönetimiyle ilgili ifade geçmiyor. Seçenekler de sadece kapitülasyonlar o l d u ğ u için d o ğ r u cevap kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Cevap E 4. Cevap D L. İtalya. Cevap D Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücale ve Barış Dönemi hazırlayan azınlıklar s o r u n u çözülmüştür. Batılıların deyimiyle yüzyıllık sorunlar ç ö z ü l m ü ş t ü . Sovyet Rusya B) Japonya. Japonya 3. Yunanlıların başarısı için bütün desteği veren batının üç b ü y ü k d e v l e t i (İngiltere. Şu anda Türkiye'nin büyük sorunlarını oluşturan konularda 1923 şartlarında verilen tavizlerin büyük bir rolü vardır. Romanya.

fakat bugün hiçbirinin geçerliliği yok­ tur. Cevap C )evletinin ianlılann jatının üç ve İtalya) rmamıza. İnönü Savaşlarını kazanması B) Türkiye'de düzenli o r d u kurulmasına katkısı C) M u d a n y a A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı n d a milli çıkarlarımızı korumuş olması D) M u s t a f a K e m a l P a ş a ' n ı n g ü v e n i n i ve arkadaşlığını kazanması E) Çerkez Ethem isyanını bastırması 1 0 . Nöyyi. Cevap E 137 9. A.1 9 8 4 Kurtuluş Savaşı'mızın sonunda. "İstan­ bul ve Boğazlar. Versay. geçerliliğini uzun süre koruyabilmesi C) Bu antlaşmanın.1984 M u d a n y a Ateşkes A n t l a ş m a s ı n ı n . :mize rağsteklerine Cevap D . Saltanatın kaldırılması III.1984 I. ÖSS . Cevap A 8. T B M M Hükümeti yöne­ timine bırakılacaktır. Bu toprakların da alınmasıyla Osmanlı Devleti'nin hukuki varlığı da sona erecekti. D) Demokratik yönetimi gerçekleştirmek E) Seçim sistemini değiştirmek Çözüm: Türk İnkılap h a r e k e t i n i n en b ü y ü k a m a c ı ulusal bağımsızlık ve ulusal egemenliği koşulsuz olarak gerçekleştirmekti. ÖSS . Bu başarı daha sonra Lozan K o n f e r a n s ı n a İsmet Paşa'nın baş d e l e g e olarak gönderilmesinde etkili olmuştur. Osmanlı Devleti'nin ne olacağını gösteriyordu? A) Hukuken sona ereceğini B) Küçük bir devlet olarak kalacağını C) TBMM Hükümeti'ne bağımlı olacağını D) TBMM Hükümeti ile birlikte hareket ede­ ceğini E) Anlaşma devletlerine bağımlı kalacağını Çözüm: Osmanlı Devleti fiili olarak Mondros Ateşkes Antlaşmasıyla sona ermiştir. Lozan'dan önce ve sonra yapılmış çok uluslararası ant­ laşma vardır. A seçeneği çeldirici gibi görün­ mektedir.ve II. ancak b u g ü n geçerliliğini koruyamamışlardır. Etkinliğini de gün geçtikçe kaybederek sadece İstanbul ve çevresindeki küçük bir bölgeye sıkışmıştı. A n c a k s o r u d a en etkili o l a n sorulduğundan cevap olamazlar. Lozan Barış Antlaşmasına. A.Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücadele ve Barış Dönemi 7.D ve E seçenekleri normal bütün antlaşmaların birer aşaması ve özelliğidir." hükmü. İlk TBMM'nin kurulması II. milli çıkarlarımızı dost ve düşman devletlere onaylatmak amacıyla Lozan'a İsmet Paşa'nın (İnönü) g ö n d e r i l m e s i n d e O n u n hangi başarısı daha etkili o l m u ş t u r ? A) l.C ve D seçenekleri parağrafda verilen gelişmelerin doğal bir amacıdır. ö n e m l i bir uluslararası ant­ laşma niteliği kazandırmaktadır? A) Bu antlaşmayı bütün dünya devletlerinin onaylamış olması B) Bu antlaşmanın.D ve E seçenekleri de İsmet Paşa'nın başarılarıdır. Cumhuriyetin kurulması Türkiye'deki bu gelişmeler aşağıdakilerd e n h a n g i s i n i g e r ç e k l e ş t i r m e amacı t a ş ı mamamıştır? Cevap C A) Ulusal iradeyi hakim kılma B) Yeni bir devlet kurma C) Anayasal düzeni kurmak . Cevap B Cevap B Çözüm: İsmet Paşa Batı Cephesi komutanı olarak sonuçlandırdığı savaşların s o n u c u n d a M u d a n y a Konferansına katılması d o ğ a l d ı . geçerliliğini uzun süre koruyup-koruyamadığı ile ilgilidir.B.1 9 8 4 Aşağıdakilerden hangisi. uzun süren görüşmeler sonunda yapılmış olması D) Bu antlaşmanın birçok antlaşmaya Örnek teşkil etmesi E) Bu antlaşmayla ilgili tarafların tüm istek­ lerinin gerçekleşmiş olması Çözüm: Bir a n t l a ş m a n ı n uluslararası bir a n t l a ş m a niteliği k a z a n m a s ı . ÖSS .B. E seçeneği ise yeni bir devletin kurulma şartlanndan ve gelişmelerinden değil daha çok demokratik bir rejimin geliştirilmesine yöneliktir. Sen Germen gibi antlaşmaları da çok sayıda devlet imza­ lamıştı. Mudanya'da yer alan İstanbul ve çevresinin TBMM'ye devredilmesiyle birlikte Osmanlı Devleti'nin varlığı tamamen ortadan kalkıyor­ du. Fakat. C. ÖSS . İsmet Paşa Mudanya'da askerlik mesleğindeki maharetini diplomatik alanda da göster­ erek ulusal çıkarlarımızı başarıyla savunmuş­ tur.

padişah ve taraftarları tarafın­ dan içinden çıkılmaz bir şekilde idi. İzmir İ k t i s a t K o n g r e s i 1 7 Ş u b a t 1923'de yeni Türk Devletinin ekonomik plan­ lamasını y a p m ı ş ve e k o n o m i k g e l i ş m e l e r üzerindeki engelleri kaldıran bir karar almıştı. t ü m azınlıkların Türk vatan­ daşı sayılmasıyla ç ö z ü l d ü . Türk Devleti'nin tanınması III.1 9 8 4 K u r t u l u ş Savaşı'mızın s o n u ç l a r ı d i k k a t e alındığında.1 9 8 5 I. Sadece Lozan Antlaşması uluslararası bir antlaşmasıdır. Seçeneklerde verilen antlaşmalar ya ikili ya da ateşkes antlaşmalardır. T ü r k i y e Y u n a n i s t a n ' d a n s a v a ş tazminatı olarak K a r a a ğ a ç ve çevresini almıştı. diğer taraf ise yüzyıllardan beri b ü y ü k devletler k u r m u ş ve bağımsız yaşamış Türk milletine güvenmemişlerdi. K u r t u l u ş Savaşı sırasında kapitülasyonlara Erzurum Kongresi ve Mİsak-ı Milli İle tepki göster­ i l m i ş t i . ÖYS-1985 A ş a ğ ı d a k i s o r u n l a r d a n h a n g i s i . T ü r k u y r u k l u o l d u ğ u n u n kabul edilmesi E) Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılması j Cevap A .138 11. K a p i t ü l a s y o n l a r t a m a m e n k a l d ı r ı l d ı . "ekonominin her kesiminde bağımsızlığın sağlanması ve korunması" bir ilke o l a r a k k a b u l e d i l m i ş t i r . ÖYS-1986 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i L o z a n Barış A n t l a ş m a s ı n ı n g e t i r d i ğ i bir sonuç değildir? A) Yeni Türk Devleti'nin resmen tanınması B) Osmanlı İmparatorluğu'ndan kalan sorun­ lardan birçoğunun çözülmesi C) Türkiye'nin bağımsızlığını ve egemenliğini sınırlayıcı engellerin ortadan kaldırlması D) A z ı n l ı k l a r ı n .İktisat K o n g r e s i ' n d e . bazı aydınlar. Türk milletinin g ü c ü n d e n hareket etmişti. kıt imkanlar ve g ü ç l ü d ü ş m a n l a r a karşı yürütülmüş ve Türk milletinin üstün feragat ve cesareti ile başarıya ulaştırılmıştı. Lozan Barış Antlaşması'nda bir ç ö z ü m e kavuştu­ rulamamıştır? A) Azınlık hakları C)Türkiye-lrak sınırı B) Harp tazminatı D) Kapitülasyonlar E) Dış borçlar Çözüm: Azınlık hakları. Mustafa Kemal. Kapitülasyonların kaldırılması Lozan'da diğer devletlere de kabul ettirilmişti. zamanla e k o n o m i k bağımsızlığımızı tehdit e d e r e k 1923 yılına kadar g e l d i . Türkiye-lrak sınırı ise Türkiye ve İngiltere'nin taviz v e r m e m e l e r i üzerine bu konunun görüşülmesi Konferans tarafından 9 ay son­ raya bırakılmıştı. hangi antlaşmayla çözüme kavuşturulmuştur? A) Ankara Antlaşması B) Moskova Antlaşması C) Lozan Barış Antlaşması D) Mudanya Ateşkes Antlaşması E) Gümrü Antlaşması Çözüm: Paragraflarda verilen sorunlar ancak uluslar arası bir k o n f e r a n s t a ç ö z ü m l e n e b i l i r . ÖYS . ÖSS . Cevap D 1 2 . Harp tazminatı. Cevap C 14. Dış borçların taksitlerle Ödenmesi kabul edildi. Kurtuluş Savaşı'nın başlarında ü l k e n i n g ö r ü n ü m ü . Dış barışın esaslarının belirlenmesi II. Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücale ve Barış Dönemi 13. Cevap C 15. Kapitülasyonların kaldırılması Yukarıdaki sorunlar. ÖYS-1984 İzmir'de t o p l a n a n Türkiye I. Lozan Barış Antlaşması'nın bu ilkeyi destekleyici h ü k m ü aşağıdakilerden hangisidir? A) Boğazlar Komisyonunun kurulması B) Azınlık mahkemelerine son verilmesi C) Harp tazminatının Yunanistan'a yüklen­ mesi D) Kapitülasyonların kaldırılması E) Osmanlı dış borçlarının ödenmesinin bazı esaslara bağlanması Çözüm: Osmanlı döneminde verilen kapitülasyonlar. padişah ve taraftarlarının aşağıdakilerden hangisini önemsemediği söylenebilir? A) Türk Milleti'nin gücünü B) İngiltere'nin politikasını C) Saltanatın çıkarlarını D) İşgal kuvvetlerinin gücünü E) Sevr Antlaşması'nı Çözüm: Kurtuluş Savaşı b ü t ü n o l u m s u z l u k l a r . Z a t e n L o z a n A n t l a ş m a s ı T ü r k i y e ' n i n dış dünyada doğuşudur.

Türk vatan•p tazminatı. ve D seçeneklerinde verilen olaylar ortam hazırlamıştır. Cevap E İ ıncak uluslar Jmlenebilir. Komisyonun varlığı Türkiye devletinin ege­ menlik haklarını sınırlayıcı bir nitelik gösteri. B o ğ a z l a r K o m i s y o n u Lozan Antlaşmasıyla kurulmuş ve 1936 yılına kadar faaliyet göstermiştir. E s e ç e n e ğ i n d e verilen B o ğ a z l a r K o m i s y o n u n kaldırılması ise 20 Temmuz 1936'da Montrö Antlaşmasıyla sağlanmıştır. D seçeneği çeldirici gibi görünmektedir. Dış sabul edildi. imtiyazlı devletlerin aşağıdakilerden hangisini kabul etmek istemedik­ lerini g ö s t e r m e k t e d i r ? A) Savaşın sona erdiğini B) Demokratik ilkelerin gerekliliğini C) Uluslararası ilişkilerin önemini D) Ekonominin. Bu devletlerin amacı yeni Türk devletinin bağımsızlığını kabul etmemekti. Bu d u r u m .B.C.C ve D seçenekleri Lozan Antlaşması'nın birer sonucudur. m e c l i s i n ç a l ı ş m a l a r ı n a 1 1 Ağustos 1922'de başladığından cevap ola­ maz. ÖYS . Anadolu'da devam eden Kurtuluş Savaşı'nın kendileri için bir hüsran olacağını Sakarya M e y d a n S a v a ş ı ' n d a n s o n r a d a h a d a iyi anlamışlardı. Artık kurtuluşun askeri safhası bit­ m i ş . yordu. İngiltere'yi bu işten vazgeçirm­ eye çalıştılarsa da başarılı olamadılar. imtiyazlı devletler kapitülasyonun devamını istiyorlardı. Cevap E 18. ÖSS-1987 Lozan Konferansı'nın birinci döneminde uzun tartışmalara yol açan konulardan biri kapitülasyonlardı. F r a n s a İle İtalya ü ç l ü s ü L o z a n Antlaşmasında bu karallıklarını devam ettirerek kapitülasyonların kaldırılmasında o l d u k ç a direnmişlerdir. siyasal İlişkileri etkilediğini E) Yeni Türk devletinin bağımsızlığını Çözüm: Kurtuluş Savaşında Türk Milletinin hakkı olan bağımsızlık haklarını vermek istemeyen İ n g i l t e r e . Fakat Lozan'a giden heyet Önceden belir­ l e n d i ğ i v e İl. Mudanya A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı ' n a o r t a m hazırlayan nedenlerden biri d e ğ i l d i r ? A) Y u n a n i s t a n ' ı n T ü r k o r d u s u k a r ş ı s ı n d a yenilmesi B) İngiltere Hükümeti'nin Türkiye ile yeni bir savaş olasılığı karşısında yalnız kalması C) İngiltere dominyonlarının savaştan bık­ ması D) Mustafa Kemal'in diplomatik çabaları E) Fransa ve İtalya'nın Türklere karşı yeni den savaşa gireceği düşüncesi nınması ilan sorunjemenliğini Idırlması Iduğunun ılması 19.'<anş Dönemi Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücadele ve Barış Dönemi Çözüm: Çözüm: 139 ımesı ntlaşmayla A. kimld*.1 9 8 7 Aşağıdakilerden hangisi. rkiye'nin dış Cevap C 16. lar ya ikili ya dece Lozan tlaşmasıdır. Ö Y S . Bundan dolayı ilk T B M M ' n i n tarihte y a p ı l m a s ı ç o k zor bir işi y a p m a s ı d o ğ a l olarak yıpranmasına ve yorulmasına neden olmuştu. Cevap E 11 Ekim 1922'de yapılan Mudanya Ateşkes Antlaşması Büyük Taarruz'un başarıyla sonuçlanması üzerine yapılmış ve Kurtuluş Savaşının askeri mücadele d ö n e m i n i bitir­ mişti.B.1 9 8 8 Aşağıdakilerden hangisiyle ilgili sorun­ ların ç ö z ü m ü d i ğ e r l e r i n d e n sonra gerçek­ leştirilmiştir? A) Hatay C) Doğu sorunu B) Boğazlar D) Ege adaları E) Yabancı okullar . ^İngiltere'nin ılı k o n u n u n tn 9 ay son- Cevap C )zan B a r ı ş bir s o n u ç 17. Ö Y S . Doğal olarak yıpranmış bir meclisin yeni bir mücadele de başarılı olması düşünülemezdi. L o z a n ime kavuştu- tazminatı ülasyonlar . Cevap A gisi. siyasi m ü c a d e l e safhası başlamıştı. Çünkü. ş tazminatı ini almıştı.1 9 8 7 23 Nisan 1920'de k u r u l a n T B M M ' n i n 1 N i s a n 1923'te y e n i l e n m e k i s t e n m e s i n i n ang nedşni aşağıdakilerden hangisidir? A) Meclisin o yılların zor koşulları altında yıpranmış olması B) Çok partili hayata geçilmeye çalışılması C) Mustafa Kemal Paşa'nın etrafında idealist­ lerin toplanması D) L o z a n barış g ö r ü ş m e l e r i n e y e n i d e n başlanacağı düşüncesinin güçlenmesi E) Yeni bir seçim sisteminin denemek isten­ mesi Çözüm: İlk T B M M ' n i n e n ö n e m l i ö z e l l i ğ i f a r k l ı d ü ş ü n c e d e k i insanları bir araya getirerek Kurtuluş Savaşını başarıyla sonuca ulaştır­ mıştır. Bu antlaşmanın yapılmasında A. E seçeneği ise Fransa ve İtalya.

İmroz ve B o z c a a d a Tavşan adaları dışında Ege Adalarının bütünü. L o n d r a Konferansı'na ve Lozan Barış G ö r ü ş m e s i ' n e h e m Osmanlı H ü k ü m e t i ' n i h e m d e T B M M Hükümetİ'ni davet etmişlerdir. Buna r a ğ m e n K u r t u l u ş Savaşı k a d ı n ı . E g e Denizi'nde toplam 3602 ada bulunmaktadır. 1990-ÖYS Aşağıdakilerden hangisi. ÖYS-1988 Yunanistan'ın Anadolu kıyısına yakın adalarda asker b u l u n d u r m a y a c a ğ ı h ü k m ü aşağıda kilerin hangisinde y e r almaktadır? A) Mondros Ateşkes Antlaşması B) Mudanya Ateşkes Antlaşması C) Sevr Antlaşması D) Montrö Boğazlar Sözleşmesi E) Lozan Barış Antlaşması Çözüm: Lozan Antlaşması. Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücale ve Barış Dönemi ç o c u ğ u ve yaşlısıyla kendini tutsak etmek i s t e y e n l e r e k a r ş ı b ü y ü k zafer k a z a n d ı . Boğazlar 1936. ÖSS-1990 A n a d o l u ' n u n Batılı devletlerin h a m m a d d e kaynağı ve pazarı olma d u r u m u n d a n kur­ tarılması amacıyla atılmış olan ö n e m l i adım aşağıdakilerden hangisidir? A) Aşar vergisinin kaldırılması B) Kapitülasyonların kaldırılması C) İhracatın kontrol edilmesi D) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun çıkarılması E) Gümrük vergilerinin yükseltilmesi Çözüm: A v r u p a ' d a b a ş l a y a n Sanayi İnkılabı kısa sürede Avrupa'nın zenginleşmesine ve dev kuruluşların ortaya çıkmasına neden o l d u . Lozan Antlaşmasıyla kapitülasyonların da kaldırılmasıyla e k o n o m i k bağımsızlığımız d a sağlanmış oldu. Avrupa'nın iki ö n e m l i şeye ihtiyacı v a r d ı : H a m m a d d e ve pazar. Türkiye'ye yakın olanların silahlan­ dırılmamak şartı ile Yunanistan'a bırakmıştır.C ve D seçeneklerinin her biri Kurtuluş Savaşı'mızın daha iyi yürütülmesi için alınan ö n l e m l e r d i . Türk Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması ile doğrudan ilişkili değildir? A) Düzenli Ordu'nun kurulması B) Mustafa Kemal'e geçici bir süre Meclis yetkilerinin verilmesi C)1921 Anayasası'nda güçler birliğinin temel alınması D) Tekatif-ı Milliye Emirleri'nin çıkarılması E) Lozan Barış Görüşmelerİ'ne ara verilmesi Çözüm: Türk Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması için s a d e c e a s k e r i ö n l e m l e r a l m a k şüphesiz y e t e r l i d e ğ i l d i . Cevap E 23. ÖSS-1991 İtilaf Devletleri. E s e ç e n e ğ i ise K u r t u l u ş Savaşının sonunda yapılmış. A. Cevap A 20. İtilaf Devleti e ri'nin bu iki hükümeti birlikte çağırmalarının amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) TBMM'yi desteklemek B) İstanbul H ü k ü m e t i ' n e güven duyul­ madığını göstermek C) İki hükümet arasındaki görüş ayrılığından yararlanmak D) Demokratik bir tutum ortaya koymak E) İki hükümeti uzlaştırmak Çözüm: İtilaf devletleri Türk Kurtuluş Savaşı karşısın­ da başarılı olamadıklarından dolayı bu b a ş a r ı y ı b a ş k a t ü r l ü b a l t a l a m a yollarına yöneldiler. O n İki a d a d a i t a l y a ' y a v e r i l m i ş t i r .B. Cevap E 2 1 . Olayları k r o n o l o j i k olarak sıraladığımızda Hatay'ın a n a v a t a n ' a katılmasının e n s o n r a o l d u ğ u görülecektir. e r k e ğ i . Türklerin kurtuluşu hem ekonomik hem de siyasi y ö n d e n o l d u . Montrö Antlaşması'yla Doğu sınırı 13 Ekim 1921 Kars Antlaşmasıyla Ege adaları Lozan Konferansı'nda. Yabancı Okuliar sorunu ise 1925 yılında çözüme kavuşmuştur. Cevap B 22. Kurtuluş Savaşını kazanan Türkiye bunlardan sadece iki tanesini alarak zaferinin karşılığını görmüştür. K u r t u l u ş bir b ü t ü n d ü v e t o p l u m u ilgilendiren b ü t ü n alanda olması gerekirdi. barış dönemi­ nin bir olayıdır. İşte b u n d a n d o l a y ı K u r t u l u ş S a v a ş ı ' n ı n başarıya uluşmaması için elinden gelen her türlü faaliyeti gösterdi ya da destekledi.140 Çözüm: Hatay Sorunu 1939'da. Bu amaçla Londra Konferansı'na .

barışın yapılması için egemenlik ve hayat hakkımıza saygı duyulması gerek­ tiğini belirtmiştir. ÖSS .1 9 9 2 İsmet İ n ö n ü . Amaçları iki taraf arasında ayrılık meydana getirerek istedikleri gibi Sevr şartlarını yürürlüğe koyacaklardı. Lozan'da onaylanarak Türkiye'nin azınlık s o r u n u g i b i ö n e m l i bir sorunu çözülmüştür. A. Cevap E 25. ÖYS-1991 Milli Mücadele dönemlerinde alınan kararlar­ dan biri de azınlıklara tanınmış olan. Misak-ı Milli sınırları i ç i n d e yer a l a n M u s u l ' u k a y b e t ­ 2 7 . Cevap C 141 m e m e k için büyük çabalar harcadı. Bu antlaş­ manın konusu Musul sorunu va Türkiye-lrak Sınırım belirlenmesidir. Devletlerin karşılıklı menfaatlerini gözeterek hazırlamış olması sık sık itirazlara n e d e n olmamıştır. kadar. ÖSS . Musul aynı zamanda çok zengin petrol kaynakları­ na sahip bir bölgedir.. Dönemi Kurtuluş Savaşının Siyasa! Mücadele ve Barış Dönemi iki tarafı birlikte çağırdılar. Lozan Konferansı'na katılan devletlere. Ö Y S .B. Bu karar. E seçeneği araboşluklar ise Cumhuriyetin kurulması İle uluslararası bir antlaşmanın siyasi bir ilişkisi yoktur. çeşitli devletlerin rol aldığı bir komisyon yönetimini getirmesi E) T ü r k i y e ' d e c u m h u r i y e t i n ilanına o r t a m hazırlaması Çözüm: Lozan Antlaşması. A.Yunanistan sınırı C) Devlet borçları D) Türk ve Rum ahalinin değiş tokuşu E) Türkiye-lrak sınırı Çözüm: 1926'da yapılan Ankara Antlaşması İngiltere ile Türkiye arasında yapılmıştır. b u a n t l a ş m a n ı n ulus­ lararası d ü z e y d e ö n e m l i bir b e l g e haline g e l m e s i n d e en az etkilidir? A) Çok sayıda devlet tarafından imzalanmış olması B) Türkiye'nin diğer devletlerle ilişkilerinde esas alınması C) Çeşitli devletlerin e k o n o m i k çıkarlarını sınırlandıran hükümler içermesi D) Boğazlar için. C ve D s e ç e n e k l e r i L o z a n ' ı n u l u s ­ lararası bir düzeye ulaşmasında içerdikleri hükümler bakımından önemlidir. Konferans'ta aşağıdakilerden hangisini savunmuştur? A) B) C) D) E) Bloklaşma Korumacılık Uluslararası eşitlik Kuvvet kullanma Karşılıksız dış yardım alma Çözüm: B ve E s e ç e n e k l e r i bağımsızlık ilkeleriyle çelişmektedir.D ve E s e ç e n e k l e r i İtilaf devletlerinin amaçlarının tamamen dışındadır. İsmet İnönü bu tutumuyla. O s m a n l ı Devleti'nİ ç o k uğraştıran azınlık s o r u n u Lozan'ın bu hükmü sayesinde Türkiye Cumhuriyeti d ö n e m i n d e hiç sorun olmamıştır. D s e ç e n e ğ i konuyla tamamen ilgisizdir. Misak-ı Millİ'nin bu h ü k m ü .1 9 9 1 Lozan Barış A n t l a ş m a s ı n ı n aşağıdaki öze­ l i k l e r i n d e n hangisi. A seçeneği henüz bağımsızlık aşamasını tamamlamakta olan bir ülke için g e r e k l i bir d u r u m d e ğ i l d i r . Cevap E 26. Seçeneklerde uluslararası nitelik t a ş ı y a n tek a n t l a ş m a L o z a n ' d ı r .1 9 9 1 Lozan barış g ö r ü ş m e l e r i n d e ele alınan aşağıdaki s o r u n l a r d a n hangisi 1926'da Ankara Antlaşması'yla ç ö z ü m l e n m i ş t i r ? A) Savaş tazminatı B) Türkiye. siyasal e g e m e n l i ğ i m i z i zedeleyici ayrıcalıkların kaldırılmasıdır. Türkiye. Cevap C . halen yürürlükte olan ve uzun yıllar uygulanagelen ikinci bir devletlerarası antlaşma gösterilemez. B. Cevap B 2 4 . aşağıdakilerden hangisiyle başka uluslarca da onaylanmıştır? A) Misak-ı Milli B) Lozan Antlaşması C) Erzurum Kongresi D) Sivas Kongresi E) Amasya Görüşmesi Çözüm: Soruda verilen bu hüküm Misak-ı Milli'nİn bir hükmüdür.

Saltanatın kaldırılması için fırsatlar b e k l e n i r k e n İtİlai devletleri 27 Ekim 1922'de TBMM ile birlikte Osmanlı Hükümetini Lozan'a davet ettiler. 30. L o z a n Barış G ö r ü ş m e l e r i n e y a l n ı z B o ğ a z l a r rejimini ilgilendiren konularda katılan devletlerden biridir? A) İtalya C) Sovyet Rusya E) Fransa B) Yunanistan D) İngiltere . ÖYS-1993 Aşağıdakilerin hangisinde.142 Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücale ve Barış Dönemi Çözüm: B ü y ü k T a a r r u z ' d a n s o n r a Batı A n a d o l u Yunan İ ş g a l i n d e n t e m i z l e n m i ş t i . T B M M bundan dolayı Saltanatı konferans sırasında kaldırarak e n g e l oluşturmasını Önlemiştir. İtilaf d e v l e t l e r i d e T B M M ' n l n g ü c ü n ü kabul etmişlerdi. ÖYS .Bulgaristan sınırının saptanması Çözüm: Lozan Antlaşması 24 Temmuz 1923 yılında yapıldı. Mudanya Mütarekesiyle Yunanlılar D o ğ u T r a k y a ' y ı d a terkettiler. Olayları tarihsel sıraya koyarsak Lozan'dan sonra meydana gelen olayı kolayca bulabiliriz. Aşağıdakilerden hangisi bu kanunun kabul edilmesini çabuklaştırmıştır? A) Düzenli Ordunun kurulması B) Birinci İnönü Savaşı'nın kazanılması C) Londra Konferansı'nın toplanması D) Yeni bir Anayasa'nın kabul edilmiş olması E) Lozan'da yapılacak barış görüşmelerine Osmanlı Hükümeti'nin de çağrılması Çözüm: Türk Kurtuluş Savaşının askeri mücadele s a f h a s ı s o n a e r m i ş . Sadece işgal altında kalan bölgemiz Doğu Trakya ve Boğazlar bölgesiydi. K u r t u l u ş Savaşını k a z a n a n taraf olarak konferansa kendisi gitmek istiyordu. Yunanlıların Doğu Trakya'yı boşaltması h ü k m ü yer almaktadır? A) Ankara Antlaşması B) Moskova Antlaşması C) Mudanya Ateşkes Antlaşması D) Sevr Antlaşması E) Montrö Antlaşması ÖYS-1994 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . B u s o r u bir k r o n o l o j i s o r u s u d u r . Yunanistan'dan Karaağaç'ın alınması savaş tazminatı olarak Lozan'da gerçekleşmiştir. Türkiye'de aşağıda kilerden hangisinin kaldırılmasının bir uzantısıdır? A) Aşar vergisinin C) Kapitülasyonların B) Saltanatın D) Halifeliğin E) Mecelle'nin Çözüm: Bir ülkenin ekonomik. T B M M . Cevap E 2 8 . Bağımsızlık haklarımızı zedeleyen engeller birer birer ortadan kaldırılmış şimdi sıra ege­ m e n l i k m ü c a d e l e s i n e g e l m i ş t i . Kıbrıs'ın İngiltere yönetimine bırakılması 1878'de. Cevap A 32.B u l g a r i s t a n sınırının s a p t a n m a s ı 1913 ve 1915 antlaşmaları ile. Sadece Boğazlar bölgesi Lozan Antlaşması'na kadar işgal altında kaldı.Irak sınırının saptanması D) Kıbrıs'ın İngiltere yönetimine bırakılması E) Türkiye. hukuki ve dini olarak bağımsızlığını zedeleyen kasıtlamaya kapitülasyon denilmektedir. 1 Temmuz 1926'da çıkarılan bir yasayla limanlarımızın işletme hakkı yalnız Türk vatandaşlanna verildi. Türkiye-lrak Sınırı 5 Haziran 1926'da. ÖYS-1994 1 Kasım 1922'de kabul edilen bir kanunla saltanat kaldırılmıştır. ÖYS-1993 Aşağ ıd akil e r d e n h a n g i s i Lozan Antlaşma­ s ı n ı n s o n u ç l a r ı n d a n biridir? A) Yunanistan'ın onarım b o r c u karşılığında Karaağaç'ı Türkiye'ye bırakması B) Batum'un Gürcistan'a verilmesi C) Türkiye. Cevap C 3 1 . Cevap C 29. Batum'un Gürcistan'a verilmesi 16 Marti 921' de. T ü r k i y e .1 9 9 3 Kabotaj Kanunu'nda Türk karasularında g e m i İşletme hakkının yalnız T ü r k v a t a n ­ daşlarına ait o l d u ğ u h ü k m ü n ü n yer alması.

Bun/ar Rusya. ÖYS . Zaten Bulgaristan seçeneklerde yok. Japonya. H a t a y . Kurtuluş Savaşı'nın mutlak olarak başarısına r a ğ m e n Batı T r a k y a .1 9 9 5 Lozan Antlaşması'na göre. İngiltere. yabancı okulların öğrenimini Türk hükümeti düzenleyecek ve denetleyecekti. Böyle bir davranışı doğal olarak karşılamak gerekir. Cevap C . ÖSS . Fransa. M u s u l v e Boğazlar gibi topraklarımızı boşaltmayan İti­ laf devletleri TBMM'ye direnmişlerdir. Türkiye'nin bu hareketi her yönüyle bağım­ sızlığının ilk yıllarına rastlamaktadır. buna karşılık İsmet Paşa M u d a n y a Ateşkes Antlaşmasından sonra Lozan'a gelindiğini söylemiştir. Cevap C Çözüm: Lozan Antlaşmasına kadar TBMM altı büyük savaş yapmış ve çok kayıplar vermiştir. Bazı okullar bu kurala uymak istemediler ve bağlı oldukları devletlerin elçi­ leri aracılığıyla Türk hükümetiyle görüşmek istediler. Türk Hükümeti bu keyfiliğe son ver­ erek o k u l l a r d a d e n e t i m k u r m a y a b a ş l a d ı . İtalya.1995 Lozan görüşmelerinde Lord Curzon Mondros Ateşkes Antlaşmasını öne sürmüş.iş Dönemi Kurtuluş[Savaşının Siyasa! Mücadele Çözüm: ve Barış_pönemi 143 3 4 . Ancak Türk h ü k ü m e t i onlarla bu konuda görüşme yapmayı kesinlikle reddetti. İsmet P a ş a n ı n bu sözü aşağtdakilerden h a n g i s i n i s a v u n d u ğ u n u n bir g ö s t e r g e ­ sidir? A) B) C) D) E) Paris Konferansını Cemiyet-i Akvam'ı Misak-ı Milli'ye Saltanatın kaldırılması Laik devlet anlayışını Lozan Konferansı'na katılan. Soruda yanlızca Boğazlar görüşmesi o l u d u ğ u için Rusya'dır. Yunanistan. Cevap C 3 3 . T ü r k l e r i n o t u r d u ğ u t o p r a k l a r ı n sınırları Misak-ı Milli İle tespit edilmişti. İsmet Paşa Misak-ı Milli'yi savunarak hak­ larımızın alınmasında ısrar etmiştir. T ü r k h ü k ü m e t i bu t e p k i s i y l e aşağıdakilerd e n h a n g i s i n i k o r u m a y a çalışmıştır? A) Yabancı okulların sayısını B) İnsan Haklarını C) Bağımsız devlet anlayışını D) Yabancıların kültürlerini E) Eğitim ve öğretimde ikiliği Çözüm: Yabancı okullar k u r u l d u ğ u zamandaki statüsüyle devlet içinde devlet gibi davranı­ y o r l a r d ı . M ü c a d e l e n i n a m a c ı Türklerin ç o ğ u n l u k t a olduğu yerlerin düşman işgalinden temizlen­ mesi idi. Roman­ ya ve Yugoslavya idi. Fakat Boğazlar ç o k önemli bir geçit olduğundan dolayı bununla İlgili görüşmelere Karadeniz'de kıyısı olan devletlerin de çağrılması gerekirdi. Bulgaristan ve Romanya idi Romanya zaten savaşın galibi olarak k o n f e r a n s t a y d ı . Her t ü r l ü d e n e t i m ve k o n t r o l d e n uzak olarak Lozan Antlaşmasına kadar geldiler.

OYS SORULARI ANALİZİ BÖLÜM ı. ÖYS .1 9 8 1 Atatürk d ö n e m i n d e . Cumhuriyetin K u r u l m a s ı ve Ç o k Partili Hayata G e ç i ş D e n e m e l e r i k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda % 3.650 oranındadır. Bunun istisnaları olsa bile genellikle böyledir. Atatürk'ün amacı halkın değişik duygu ve düşüncelerini meclise yansıtmaktı. 1 1 1 1 1 7 8 1981 . Cevap B cc 5 ÖSS ÖYS soru sayısı Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru sayısı soru sayısı >• 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991*« 1992 1993 1994 1995 Toplam Çıkan Toplam soru soru soru sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 1 1 1 1 2 2 1 1 3 1 1 2 2 1 1 1 15 2. Tek partili dönemde sadece Cumhuriyet Halk Partisi olduğu için hiç m u h a l e f e t l e k a r ş ı l a ş m a d a n yönetimi e l i n d e b u l u n d u r u y o r d u .CUMHURİYETİN KURULMASI VE ÇOK P A R T İ L İ HAYATA G E Ç İ Ş D E N E M E L E R İ 1981 -1995 ÖSS . Partiler ne kadar çoğalırsa çözüm yolları da o kadar çoğalacaktır.33 % 2. ÖYS .1983 Türkiye C u m h u r i y e t i k u r u l d u k t a n sonra bir süre t e k partili y ö n e t i m i n sürdürülmüş olmasında aşağıdakilerden hangisinin etk­ ili o l d u ğ u savunulamaz? A) İnkılapların yerleşmesini sağlama B) H a l k ı n b e l l i b i r s i y a s a l o l g u n l u ğ u n a erişmesini bekleme C) Kalkınma yolundaki gelişmeleri hızlandır­ ma D) Tek elden yönetimi. A t a t ü r k bunun ö n ü n e g e ç m e k i ç i n h a y a t ı n d a iki kez demokrasiye geçiş girişiminde bulunmuştur. çok değişik kişi ve görüş demektir. tek partili yönetimden çok partili yönetime geçme girişimleri olmuştur.1995 yılları arasında. en iyi yönetim biçimi kabul etme E) Ulusal birlik ve bütünleşmeyi çabuklaştır­ ma . Bu girişimler aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmeyi amaçlamıştır? A) Meclisteki siyasal anlaşmazlıkları azalt­ mak B) Halkın istek ve görüşlerinin Meclise daha çok yansımasını sağlamak C) Dış devletlerin ekonomik desteğini kazan­ mak D) C u m h u r i y e t y ö n e t i m i n e karşı olanları belirlemek E) Devlet hizmetlerinin yürütülmesini kolay­ laştırmak Çözüm: Çok parti.147 % 2.

A t a t ü r k (1923-38). Laik devlet anlayışı ise özgürlük ve demokrasinin gelişmesini sağlayacak olan bir gelişmedir. Ş e y h S a i t İ s y a n ı 1 9 2 5 v e Menemen Olayı 1930'da laik C u m h u r i y e t e karşı yapılmış rejimi hedef alan olaylardır. TBMM'ye karşı sorumludur. Cumhuriyetten sonra meydana gelen olayın da cumhuriyeti geliştirici olması d a h a m a n t ı k l ı d ı r . B) TBMM Başkanı Hükümetin de başkanıdır. C) Kurulacak hükümet devamlı olacaktır.B.1 9 8 5 "Osmanlı İmparatorluğunun Meşrutiyet döneminde 31 Mart ay aklanması. D ve E seçeneklerinin oluşları Cumhuriyetten önce o l d u k l a r ı n a g ö r e c e v a p o l a m a z l a r . c u m h u r i y e t y ö n e t i m i n e g e ç i l e ­ ceği en kesin bir ş e k i l d e ifade e d i l m i ş t i r ? A) Bakanlar. TBMM'nin yasama ve yürütme yetkilerini kullanması Cumhuriyet yönetimine geçile­ ceğini kesin olarak gösteren bir durumdur. TBMM'nin çıkaracağı yasaya göre yerini alacaktır. Atatürk sağlığında iki kez partileşme çabası vermiş olduğundan doğru değildir.D ve E seçenekleri) 2.1 9 1 8 D) 1923-1925 . Cevap C 4.tekrar m u t l a k h a k i m i y e t i g e t i r m e k istemiştir. halkın iradesi sonucu b e l i r l e n m i ş ve halka d a y a n a n bir özelliği taşıyorsa cumhuriyet rejimi kurulmuş demek­ tir. 1 Cumhuriyete kadar meydana gelen olaylar (A. B. D seçeneği ise.1987 Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin kurulmasından çok geliştirilmesi amacına hizmet etmiştir? A) Düzenli ordunun kurulması B) Saltanatın kaldırılması C) Laik devlet anlayışı D) Kurtuluş Savaşı E) Lozan Barış Antlaşması Çözüm: Seçeneklerde verilen olayları iki kışıma ayıra­ biliriz. A. 29 Ekim 1923'te kurulduğuna göre o tarihe kadar meydana g e l e n olaylar c u m h u r i y e t i n k u r u l m a s ı n d a etkili olabilir." Aşağıdakilerden hangisi. Fakat s o r u d a en keşin şek­ linde bir ifade olduğu için D doğrudur. B . ÖSS . Cevap D 3.Cumhuriyetin Kurulması ve Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri Çözüm: Türkiye'de tek partili dönem (1923-1950) yıl­ ları arasında yaşanmıştır. Bu d ö n e m d e iki d e v l e t a d a m ı m ı z ı n izleri g ö r ü l ü r . D) Yasama ve yürütme görevleri TBMM'ye ait­ tir. ÖSS .B. C ve E s e ç e n e k l e r i de a s l ı n d a cumhuriyet yönetimine geçileceğini gösteren gelişmelerdir.D ve E seçenekleri ise eksik ve yanlış yorumlar oldukları için cevap olamazlar. E) Padişah ve Halife. 6.1 9 8 8 T ü r k i y e ' d e "saltanat" v e " u l u s a l d e v l e t " taraftarları arasındaki tartışmanın en y o ğ u n o l d u ğ u d ö n e m hangi yıllan kapsar? A) 1908-1912 C) 1920-1923 E) 1925-1928 B) 1 9 1 5 . Cevap D 5. Cumhuri­ yetten sonra meydana gelen olaylar (C seçeneği) Cumhuriyet. bu olayların ortak özelliklerinden biridir? A) Mevcut yönetime karşı olmaları B) Kişilere yönelik olmaları C) Dış güçler tarafından desteklenmeleri D) Toplumun her kesiminden insanların katıl­ ması E) Kırsal yörelerden başlamaları Çözüm: 31 Mart Olayı yeni ilan edilen M e ş r u t i y e t dönemine bir t e p k i olarak ortaya çıkmış.Cumhuriyet döneminde ise Şeyh Sait İsyanı ve Menemen Olayı olmuştur.C ve E seçeneklerinin tek parti döneminin yaşanmasında büyük rolleri vardır. B .C. Cevap A Çözüm: 145 C u m h u r i y e t y ö n e t i m i n i n üç Önemli ö ğ e s i vardır: •Yasama •Yürütme •Yargı Yasama ve yürütme. Tek parti yönetiminin Tükiye'de uzun yıllar uygu­ lanması kritik şartların etkisinden kaynaklan­ mıştır. A . O h a l d e A . ÖYS-1985 İlk T B M M ' n i n a l d ı ğ ı a ş a ğ ı d a k i k a r a r l a r ı n hangisinde. ÖSS . İsmet İ n ö n ü (1938-1950).

düşünce­ lerin s e r b e s t ç e o r t a y a k o n m a s ı . Her şey halkın iradesine dayanır ve meclise yansır ve t o p l u m u n her k e s i m i n i n ö r g ü t l e n m e s i n i zorunlu kılar. milli direnişi pasifleştirmeye yönelik isyanlardı. Bu sözler.146 Çözüm: Cumhuriyetin Kurulması ve Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri 9. İsmet Paşa'ya ilk hükümeti kurma görevi ver­ miştir. Türkiye'de halkın iradesine dayanarak kuru­ lan ilk önemli kuruluş TBMM'dir. Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte Atatürk. Cevap D 7. Ortak sorumluluk taşıyan bir hükümet yoktur.B. laik yönetimi yıkma amacıyla yapılmıştır? A) Bolu. Cevap D 8.yürütme ve yargı). Cevap E 1 0 . Bakanlar Kurulunu B a ş b a k a n hazırlayarak Devlet Başkanının o n a y ı n a s o n r a d a m e c l i s i n g ü v e n oyuna sunar. Cevap C ÖSS . Cevap D . ÖYS-1988 Aşağıdakilerden hangisi. Düzce Ayaklanması B) Yozgat Ayaklanması C) Afyon Ayaklanması D) Menemen Olayı E) Konya Ayaklanmaları Çözüm: A. Saltanat sis­ teminden çok farklı olarak yeni bir sistemin başlangıcı olmuştur. karşılıklı aktarılması ile meydana çıkar ve yükselir. ÖSS . TBMM açılmasıyla birlik­ te Osmanlı yönetimi ile rekabet ortamına gir­ miştir. Fakat bu iki İsyanda iki siyasi partinin kurulmasından sonra gelişmiştir. T B M M ' n i n otoritesini yıkmak.B. İtilaf devletlerinin desteği ile İstanbul Hükümeti tarafından çıkarılan isyan­ lardır. T B M M ' n i n Saltanatı k a l d ı r m a s ı y l a O s m a n l ı Devleti h u k u k e n d e s o n a e r m i ş ulusal d e v l e t anlayışı iyice g ü ç l e n m i ş t i r . ÖYS . yanlız seçildikleri bölgeyi değil bütün milleti t e m s i l e d e r l e r . T e r a k k i p e r v e r C u m h u r i y e t Fıkrası'nın k u r u l m a s ı n d a n M e n e m e n Olayı ise S e r b e s t C u m h u r i y e t Fırkası'nın kurulmasından hemen sonra mey­ dana g e l m i ş ve laik C u m h u r i y e t i yıkmaya yönelik olaylardır.C ve E s e ç e n e k l e r i de d e m o k r a s i n i n b i r e r b ö l ü m ü n ü o l u ş t u r u r l a r .aşağıdakilerden hangisinin öne­ mini vurgulamaktadır? A) Egemenliğin C) İnkılapçılığın B) Halkçılığın D) Demokrasinin E) Devletçiliğin Çözüm: A. Cumhuriyetin ilanı İle saltanat yönetiminin izleri silinmiş ve ulusal devlet kesin olarak ortaya çıkmıştır.1 9 9 0 En büyük gerçekler ve ilerleyişler. Bundan dolayı çok partili hayata geçilmesi mümkün olmamıştır.1988 T ü r k i y e ' d e Şeyh Sait A y a k l a n m a s ı ve M e n e m e n Olayı a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i ­ nin bir süre için e r t e l e n m e s i n e neden olmuştur? A) Devletçilik politikasının B) Milletler Cemiyeti İle ilişki kurulmasının C) Dış ticarete ağırlık verilmesinin D) Kadınlara siyasal haklar tanınmasının E) Çok partili demokrasiye geçilmesinin Çözüm: Ş e y h Sait A y a k l a n m a s ı . D s e ç e n e ğ i n d e verilen olay ise 23 Aralık 1930 yılında meydana gelmiştir ve laik yöne­ timi yıkma girişimidir. Kabine s i s t e m i n d e : Devlet Başkanı tarafın­ dan bir Başbakan atanır. İnsanların düşünce özgürlükleri en büyük gerçekleri ve i l e r l e m e l e r i b e r a b e r i n d e g e t i r i r .1 9 9 0 T ü r k i y e ' d e M e c l i s H ü k ü m e t i n d e n Kabine S i s t e m i n e g e ç i ş a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangi­ siyle başlamıştır? A) Saltanatın kaldırılması B) Kars Antlaşması'nın imzalanması C) TBMM'nin kurulması D) Cumhuriyetin ilan edilmesi E) Halifeliğin kaldırılması Çözüm: Meclis H ü k ü m e t i . Bakanlar içlerinden birini başkan seçerlerdi. kuvvetler birliğini esas alır (yasama. Milletvekilleri.C ve E seçeneklerinde verilen isyanlar Kurtuluş Savaşı'mızın devam ettiği yıllarda TBMM'ye karşı. B a k a n l a r t e k tek meclis tarafından seçilirler. A m a c ı birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü bozmak.

ÖSS .1992 Türkiye'de meclis hükümeti ve kabine sis­ t e m l e r i n e geçiş süreçlerini başlatan olay­ lar aşağıdakilerin hangisinde d o ğ r u olarak verilmiştir? Meslis hükümeti sistemine oeçiş A) Kanun-i Esasi'nin ilanı B) TBMM'nin kurulması C) II. Menemen Olayı. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi. Cevap A 12.1930 yılları arasında TBMM'de yalnız C u m h u r i y e t Halk Fırkası'nın milletvekilleri vardır. Halk yöneti­ cilerini seçimle belirler.Meşrutiyetin ilanı D) TBMM'nin kurulması E) Saltanatın Kaldırılması Kabine siste mine geçiş TBMM'nin kurulması Cumhuriyetin ilanı Cumhuriyetin ilanı Saltanatın kaldırılması Halifeliğin kaldırılması 1 4 . Cevap D Cevap B . Bunun bir sonucu olarak A. bu ilkeye u y g u n bir uygulama olabilir? A) Milletvekilliği süresinin sınırsız olması B) Yasama. Cevap B Çözüm: Meclis H ü k ü m e t i T B M M ' n i n k u r u l m a s ı ile Kabine s i s t e m i de C u m h u r i y e t i n İlanı ile uygulanmıştır.D v e E s e ç e n e k l e r i n e bakarsak oluş tarihlerinin cumhuriyetin ilanından önce olduğunu görürüz. t a m a n l a m ı y l a m i l l e t i n hür iradesinin iktidara yansımasıdır.C. Demokrasinin vazgeçil­ mez temel Öğelerinden biridir. Cevap E 1 3 . Her îert vatandaşlık hakkı olarak o y u n u serbestçe kullanmalıdır. ÖSS .yürütme ve yargı yetkilerinin tek kişide toplanması C) Milletvekili sayısının 4 5 0 ' d e n 150'ye "indirilmesi D) Hükümet yetkilerinin. Türk halkının henüz demokrasiye geçişe hazır olmadığını göster­ mesi bakımından önemlidir. ÖYS . Serbest Cumhuriyet Fıkrası'nın kapatılmasından bir süre s o n r a olmuştur. Bundan dolayı bu seçenekler cevap olamazlar. Seçim olmayan sis­ t e m l e r d e d e m o k r a s i o l u ş a m a z . Türkiye'de aşağıdakilerden hangisini g ü ç l e ş t i r m i ş t i r ? A) Seçimlerin yenilenmesini B) Hükümetin denetlenmesini C} İnkilapların yapılmasını D) Cumhurbaşkanının seçilmesini E) Hükümetin kurutmasını Çözüm: Tek partinin olduğu meclislerde ve yönetim­ lerde partinin bir muhalefeti olmadığından dolayı farklı görüş ve düşünceler oluşamaz.D ve E seçeneklerinde verilen olaylar daha çabuk ve seri bir şekilde yapılabilir. Bu durum. Menemen Olayı ise 23 Aralık 1930 tarihinde meydana gelmiş ve laik cumhuriyeti tehdit e d e n bir olaydır. meclis yetkilerinden üstün olması E ) R e ş i t o l a n her v a t a n d a ş ı n o y u n u serbestçe kullanması Çözüm: D e m o k r a s i .Cumhuriyetin Kurulması ve Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri 147 1 1 .1 9 9 2 "Ulusal egemenlik. Bundan dolayı hükümetin denetlenmesi mümkün değildir. ÖYS .1 9 9 4 1925 .C.1993 Aşağıdakilerden hangisi çok partili d e m o k r a s i y e geçişin bir süre için ertelen­ mesinin nedenlerinden biridir? A) Menemen olayı B) Çerkez Ethem ayaklanması C ) T B M M ' d e Müdafaa-i Hukuk G r u b u ' n u n uygulanması D) Tekalif -i Milliye emirlerinin uygulanması E) Milli varlığa düşman cemiyetlerin ortaya çıkması Çözüm: Çok partili demokrasiye geçilebilmesi için her şeyden önce Cumhuriyetin ilan edilmesi g e r e k i r d i . B.

Cevap A j I i . B. Serbest Cumhuriyet Partisi aşağıdakilerd e n hangisini b e n i m s e m e m i ş t i r ? A) Devletçilik C) Milliyetçilik B) Cumhuriyetçilik D) Halkçılık E) Laiklik Çözüm: Serbest Cumhuriyet Partisi. Cumhuriyet Halk partisinden birkaç y ö n d e n farklı idi. D ve E seçeneklerinde verilen ilkelerde İki parti arasında bir farklılık yoktur. En önemli fark Serbest C u m h u r i y e t Partisinin liberal ekonomiyi savunmasıdır.mm 148 15. C. Cumhuriyetin Kurulması ve Çok Parti/i Hayata Geçiş Denemeleri ÖYS 1995 Çok partili hayata geçmek amacıyla Cumhuriyet Halk Partisi karşısında Serbest Cumhuriyet Partisi kurulmuştur. Devletçilik politikasının yanlış d e ğ e r ­ lendirilmesi ve uygulanması görüş ayrılıkları­ na neden olmuştur.

OYS SORULARI ANALİZİ BOLUM ÖYS . Her şey millet İçin olduğuna göre. Kurtuluş Savaşı'nın o kritik gün­ lerinde 1921 Anayasa'sının getirdiği Güçler Birliği ilkesi ile gücünü artırmış ve milletin tek temsilcisi haline gelmiştir. T ü r k i y e ' d e A n a y a s a l a r k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda %1. D seçeneğide TBMM'nin açıl­ ması İle yetkiler t a m a m e n ulusal idareye dayanmış olduklarından cevap olamazlar.25 % 0. Cevap A ÖSS .1 9 8 8 1921 Anayasası ile "Güçler Birliği" s i s t e m i ­ nin kabul e d i l m e s i n i n temel amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Meclisi.060 oranındadır. y ü r ü t m e ve yargı yetkilerinin yani meclisin elinde bulundurma sistemidir.1995 yılları arasında. Bundan dolayı yetki ve kuvvetin kaynağı olamazlar."prensibi bu a n a y a s a n ı n d a esasını o l u ş t u r m a k t a d ı r .920 % 1. B ve E seçenekleri ilgisiz o l d u ğ u n d a n . Demokratik geleneklere tamamen zıt o l a n b u anlayış o l a ğ a n ü s t ü ş a r t l a r d a ancak uygulanabilir.D ve E s e ç e n e k l e r i a n a y a s a l b i r e r kurumdur. milletin tek temsilcisi haline getirme B) Ekonomik alanda kalkınmayı hızlandırma C) Mustafa Kemal'in meclis başkanı seçilmesini sağlama D) Padişahın yetkileri ile TBMM'nin yetkilerini dengede tutma E) Siyasal partilerin kurulmasını kolaylaştır­ ma Çözüm: Güçler Birliği. y a s a m a . Türkiye'de bütün kuvvet ve yetkilerin kaynağı aşağıdakilerd e n hangisidir? A) Millet C) Ordu B) Devlet D) Cumhurbaşkanı E) Bakanlar kurulu oc ÖSS ÖYS Toplam Çözüm: > 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 • • Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 1 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 1 1 1 - 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 2 1 1 1 1 1 1 6 1924 Anayasası egemenlik anlayışında 1921 Anayasasını benimsemiştir. . C s e ç e n e ğ i . Amaçları ülkeye. Cevap A 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 3 25 26 26 326 3 566 1981 . o l d u ğ u İçin. doğal olarak bütün yetki­ lerin ve gücün kaynağını da millet oluştur­ maktadır. zaten Mustafa Kemal o günlerde Meclis Başkanı. halkın d a h a rahat yaşamasını sağlamaktır. TBMM. Acil ve hızlı karar ala­ bilme ve işleri yoluna koyma amacına yöne­ liktir. " E g e m e n l i k kayıtsız şartsız milletindir.1 9 8 7 1924 Anayasasına göre. B. yani millete en güzel hizmeti s u n m a k .T Ü R K İ Y E ' D E ANAYASALAR 1981 -1995 OSS .C.

4. B ö y l e c e yürütme ve yasama g ü c ü TBMM'de toplanıy­ ordu. çalışma tarzını ve oluşumunu belirlemek amacıyla ilk önemli zaferden sonra( I. paragrafların geçerliliği 1921 Anayasa­ sıyla birlikte sona ererken III. T B M M tarafından idare olunur ve Hükümeti T B M M hükümeti adını taşır. Cevap B 3. Hükümete görev alacak bakanları seçme II. Çünkü 1921 A n a y a s a s ı n a g ö r e çift d e r e c e l i bir s e ç i m vardı. yeni T ü r k Devleti'ne işlerlik kazandırmak amacıyla aşağıdakilerden hangisini d i ğ e r l e r i n d e n daha önce gerçekleştirmiştir? A) Saltanatı kaldırma B) Yen bir anayasa hazırlama C) Başkomutanlık Kanunu'nu kabul etme D) Meclis Hükümeti'ni kurma E) S o v y e t R u s y a ile d o s t l u k a n t l a ş m a s ı yapma Çözüm: İlk T B M M varlığını kabul ettirmek. 1921 A n a y a s a s ı n d a k i bu h ü k ü m l e ulaşıl­ mak istenen başlıca amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Bütün yetkileri TBMM'de toplamak B) Demokratik devletlerin dostluğunu kazan­ mak C) İç isyanlara son vermek D) Çok partili hayata geçmek E) Yurtta ve dünyada barışı korumak Çözüm: Gördüğünüz gibi 2. günümüze kadar bir d e ğ i ş i k l i k olmamıştır A) III ve IV C) II ve III E) II ve IV B) I ve III D) İve IV .B. Bundan dolayı cevap olamazlar. Savaş ve barışa karar verme Bu yetkilerinde hangilerinde. Süre dolmadan TBMM seçiminin yenilen­ mesine karar verme IV.1 9 8 9 1921 Anayasa'sına göre: Türkiye Devleti.TBMM Başkanı. Bir yıl arayla Ö S S ' d e s o r u l m u ş . Bu iki önemli özellik 1924 Anayasasının kabulüyle sona ermiştir.150 Türkiyede Anayasalar ÖSS . sorunun bir benzeridir. E seçeneğinde verilen tek dereceli seçim İse 1961 Anayasa­ sıyla birlikte ortaya çıkmıştır. ve D seçeneklerinde verilen ilkeler 1921 Anayasa­ sının temelini oluştururlar. İcra Vekilleri Heyetinin (Bakanlar Kurulu) tabii başkanı sayma III. paragraf­ lar ise özelliğini devam ettirmektedir. Yeni Anayasa yeni Türk devletine işlerlik kazandırmış ve etkin­ liğini arttırmıştır. İnönü Savaşı) yeni bir anayasa hazırlamıştır. Her b a k a n mecliste salt çoğunlukla seçilirdi.C. ÖYS-1993 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i 1921 A n a y a s a ­ s ı n ı n dayandığı temel ilkelerden biri değildir? A) Milli egemenlik B) Tek meclis C) Güçler birliği D) Meclisin üstünlüğü E) Tek dereceli seçim Çözüm: 1. A. ve IV. ÖSS-1990 1921 Anayasa'sına göre.çalışması ve s o r u m l u l u ğ u ile çok farklıdır. Hükümet kurma. C seçeneği ise TBMM. TBMM'nin yetki­ lerinden bazıları ş u n l a r d ı r : I. B.D ve E seçenekleri Kurtuluş Savaşından sonra Cumhuriyet dönemi gelişmeleridir. ÖYS-1993 İlk T B M M . Önce milletvekilini seçecek delegeler seçiliyor sonra da o delegeler tarafından mil­ letvekili seçimi yapılıyordu. Cevap A 5. Cevap E 6. İkinci farklılık ise kişisel hak ve özgürlüklere hiç yer vermemesidir. kuruluşundan hemen sonra hazırladığı Teşkilat-ı Esasiye (Anayasa) Kanunu ile yeni kurulan devletin otoritesini güçlendirmiştir.ve II. TBMM.Sorunun değişik bir şeklidir. bu olaya karşı Hıyanet-i Vataniye Kanunu ve İstiklal Mahkemelerini kurarak önlem almıştı. Cevap A Çözüm: 1921 Anayasasını sonraki anayasalardan ayıran İki önemli özelliği vardır: B i r i n c i s i . I.

III E) I.. Şapkanın k a b u l edilmesi.828 % 7.. V Çözüm: Soruda verilen olayların tarihlerini yazarak koronolojik olarak sıralayalım. Cevap D YILLA ce " ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru saysı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 once 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 2 2 2 2 2 2 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 2 2 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 2 4 3 2 3 3 3 1 3 1 2 1 3 3 6 40 1 1 1 1 1 1 1 2 2 3 19 1 1 1 3 21 19... Şapkanın kabul edilmesi II. Laikliğin kabul edilmesi III.1995 yılları a r a s ı n d a . IV.. Yalnız bu politika.. (Belediye seçimleri) verilmesi 3 Nisan 1930'da.1 9 8 1 I. L a i k l i ğ i n k a b u l e d i l m e s i .. 1 0 N i s a n 1928 Kadınlara siyasal hakları... I. I C) III.. herşeyin devlet eliyle yapılmasından ziyade bazı temel gir­ işimlerin devlet eliyle olmasına taraftardır. e k o n o m i k alanda nasıl bir yolun izlenmesini zorunlu kılmıştır? A) Halka e k o n o m i k y ö n d e n o l a b i l d i ğ i n c e özgürlük sağlama B)Özel girişimcileri devlet kredileriyle destekleme C) Temel tüketim mallarını ve önemil hizmet­ leri devlet eliyle üretme DJÜretimİ artırmak için yabancı sermayenin işbirliğini sağlama E) Her türlü üretimi devlet eliyle yürütme Çözüm: Doğal olarak halkın elinde yatırım yapacak sermaye yoksa.OYS SORULARI ANALİZİ ÖYS -1981 C u m h u r i y e t i n ilk yıllarında halkın elinde yeterli s e r m a y e b u l u n m a m a s ı . II D) IV.. III. Kadınlara siyasal haklar tanınması IV.. III. . IV. IL.75 % 5... Medeni Kanun'un kabul edilmesi Türkiye Cumhuriyeti'ni ilgilendiren yukarı­ daki olayların k r o n o l o j i k sırası nedir A) V.95 1981 . I..25 Kasım 1925.INKıLAP HAREKETLERI BÖLÜM 1981 -1995 ÖSS .. İ n k ı l a p H a r e k e t l e r i k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda % 8. Devletçilik Cumhuriyet döneminin temel ekonomik poli­ tikasıdır. Öğretimin birleştirilmesi (Tevhid-i Tedrisat Kanunu) V. yatırımların devlet eliyle yap­ ması gerekir. IV. C u m h u r i y e t ' i n ilk yıllarında Atatürk İzmir İktisat Kongresi doğrultusunda devlet'çi bir politika izlemiştir.I.067 oranındadır. II. IL. Medeni Kanunun kabulü 17 Şubat 1926'dır. V. V.V. IV B) 11. III.. Cevap C ÖYS .. Köy muhtar ve heyeti seçimlerine 26 Ekim 1933 Milletvekilleri seçimlerine 5 Aralık 1934 de Öğretimin birleştirilmesi 3 Mart 1924.

A. bu tür olayları ö n l e y i c i nite­ liktedir? A) Halifeliğin kaldırılması B) Öğretimin Birleştirilmesi (Tevhid-i Tedrisat Kanun'nun kabul edilmesi C) Laiklik ilkesinin benimsenmesi D) Medeni Kanun'nun kabul edilmesi E) Çok partili hayata geçilmesi Çözüm: Mezhep ve tarikat ayrılığının m e y d a n a getirdiği bölünmeler ve kavgalar genellikle din ve vicdan özgürlüğünün olmadığı anlamı­ na gelir. 2 Eylül 1925 te t e k k e ve zaviyeler kapatılmış. Şapka Kanunu 1925 ve Yeni Türk Harfleri de 1928 y ı l ı n d a g e r ç e k l e ş m i ş t i r . Cevap D 6.1982 TBMM Hükümeti'nin 1922 de aldığı e k o n o m i k ö n l e m l e r d e n hangisi.1 9 5 0 E) 1 9 5 0 . ÖSS . ulusal e k o n o m i d e yabancı sermaye ve işlet­ meciliğe karşı bir t u t u m u yansıtmaktadır? A) Geri kalmış sanayii canlandırarak modern­ leştirmek B) Kamu yararını doğrudan ilgilendiren işlet­ meleri millileştirmek C) Tarımın gelişmesi için gerekli önlemleri almak D) Ormanları geliştirerek. ÖYS .1 9 4 5 B) 1 9 3 3 . onlardan gerekli yararı sağlamak E) Devletin gelirleriyle g i d e r l e r i arasında denge kurmak Çözüm: 1881'de alacaklarını tahsil amacıyla y a b a n c ı l a r tarafından kurulan Duyun-u Umumiye bütün işletmeleri kendi yönetimine alarak gelirlerine el k o y m u ş t u . 1933-1939 yılları arasında Misak-ı Milli'nin dışında kalan sorunların ç ö z ü m ü n e ağırlık verilmiştir. Türkiye. 17 Ş u b a t 1926 d a d a T ü r k M e d e n i Kanunu k a b u l e d i l m i ş t i r . Bu ç a ğ ­ d a ş l a ş m a g e n e l olarak C u m h u r i y e t tarihi b o y u n c a devam etmiştir denilebilir. Bu durum 1923 Lozan Antlaşması'na kadar devam etti. Medeni Kanun'nun kabulü 1926. D ü n y a savaşının belirtilerinin ortaya çıktığı tarih olan 1933 yılı Türkiye'de de savaşa karşı önlemler alınması g e r e k t i ğ i n i z o r u n l u hale g e t i r d i . B u n d a n d o l a y ı Cumhuriyet d ö n e m i n d e devlet tarafsız bir yapıya kavuşturularak kardeş kavgaları önlenmiştir. Ancak soruda en yoğun ifadesi kullanıldğı için sınır­ l a n d ı r ı l m a s ı g e r e k i r . Cevap C 7. 1923 yılında Cumhuriyetinin ilanı ile hızlı ç a ğ d a ş l a ş m a içine girmiştir.D ve E seçenekleri Türkiye'deki sektör-.1 9 8 2 Türkiye'de ç a ğ d a ş l a ş m a y o l u n d a k i d e ğ i ş ­ melerin en yoaun olduğu d ö n e m aşağıd a k i l e r d e n hangisidir? A) 1 9 2 3 . Din ve vicdan özgürlüğü de ancak laiklikle m ü m k ü n olabilir.1 9 8 2 3 Kasım 1928 tarihinde aşağıdaki devrim­ lerden hangisi gerçekleştirilmiştir? A) Halifeliğin kaldırılması B) Tekke ve zaviyelerin kapatılması C) Medeni Kanunun kabul edilmesi D) Yeni Türk haflerinin kabul edilmesi E) Şapka Kanunun kabul edilmesi Çözüm: Halifelik 1924. Harckrıh'. mezhep ve tarikat ayrılığı y ü z ü n d e n . b ö l ü n m e l e r e kadar giden kardeş kavgaları olmuştur. Cevap B 4 .1 9 6 0 Çözüm: Türkiye. ÖSS . Tekke ve zaviyelerin kapatıl­ ması 1925.C. Cumhuriyet döneminde getirilen yenilik­ lerin hangisi. ÖSS-1983 3 Mart 1924'te Halifelik kaldırılmış. D ü n y a d a II. Cevap A ÖYS . Yeni Türk harflerinin kabul edilmesi Türkiye'de ulusçu­ luğun gelişmesinde önemli bir etken olmuştur. B u n u n bir s o n u c u o l a r a k ç a ğ d a ş l a ş m a yavaşlamaya başlamıştır. B u ü ç d e ğ i ş i k l i k aşağıd a k i l e r d e n özellikle hangisini gerçek­ leştirmek için yapılmıştır? A) Laik devlet düzenini B) Cumhuriyet yönetimi C) Yurttaşlar arasında eşitliği D) Ekonomik kalkınmayı E) Ulusal birliği . leri geliştirmeye yöneliktirler.1 9 3 8 D) 1 9 4 5 . 3 .1 9 3 3 C) 1 9 3 8 .752 İnkılap 5. Duyun-u U m u m i y e ile gelişen ve yerleşen yabancı işletmeciliğe son vermek için büyük işletmeler tamamen millileştirildi.1982 Osmanlı İmparatorluğu döneminde.

.1 9 8 4 i j "Osmanlı İmparatorluğu döneminde Türki­ ye'deki patrikhaneler din işleri dışında azın­ lıkların haklarını izleme g i b i bazı g ü n l ü k işlerde de yetki sahibiydiler. III. Milletvekili seçme ve seçilme.. Medeni Kanunun kabul edilmesi Bu gelişmelerin hangileri "Egemenlik kayıtsız şartsız ulusundur" ilkesi ile d o ğ r u d a n ilişkilidir? A) I. tekke ve zaviyelerin kapatılması ve Türk Medeni Kanunun kabulü gibi gelişmeler dinsel devlet düzeninin önemli ölçüde dayanaklarını ortadan kaldır­ mışlardır.D ve E seçenekleri cevap olamazlar.Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurulması V. Cumhuriyet yönetimine 1923'te geçildiğin­ den. C) III. Mesala müslümanlar Şer'i Hukuka göre.I. Her yönüyle yeni bir karakterde devletin ortaya çıkması gerçekleşmiştir.C. Bundan dolayı bir hukuk bir- i i | 9. ÖYS . I E) ILIII. Yeni Türk Alfabesinin kabul edilmesi VI. II. I. Belediye seçimlerine g i r m e 1930. Bu y ö n ü y l e Türk kadını bu haklarını A v r u p a ' y a göre geç kazanmıştır.. Çözüm: Osmanlı Devletl'nde egemenliği sınırlandıran en önemli kurum Saltanat'tı. Bugün İsviçre'nin bazı kantonlarında hala kadınların seçme ve seçilme hakları yoktur. Cevap C C) II.1 9 8 3 Cumhuriyet döneminde görülen gelişmelerden bazıları şunlardır: I. T B M M ile S a l t a n a t arasındaki m ü c a d e l e 1 Kasım 1922 yılına kadar sürdü. Fakat E seçeneğine Türk kadını 1930 yılında kavuş­ muştur. Laikliğin kabul edilmesi II. ÖSS . ve VI. I. E) III. İstediği mesleğe girebilme hakkı da Türk Medeni Kanunu'nun kabulüyle (17 Şubat 1926) mümkün olmuştur.B. ÖSS .IV ! | 1 1 . D) V. Bu tarihlerde henüz Avrupa'nın hiçbir ülkesinde kadınlara bu haklar ver­ ilmemiştir. Ulusal iradeye dayanmayan bu sistemin kaldırılmasıyla en büyük engel kaldırılmış oldu.1 9 8 3 Cumhuriyetin ilk yıllarında Türk kadınlarına.. j | D) III. Cevap E 8. III.İnkılap Hareketleri Çözüm: Halifeliğin kaldırılması. Ekonomik kalkınma 1923 İzmir İktisat Kongresi ile sağ­ landığından. II. Cevap A Çözüm: 153 Milletvekili seçme ve seçilme 1934.JII.hakları tanın­ mıştır. .C ve D seçeneklerinde verilen haklara Türk kadınları 17 şubat 1926'da kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile sahip olmuşlardır.IV. gayr-i müslümlerde kendi cemaatlerine ait Özel hukuk kurallarına göre yargılanırlardı.. B) II." Patrikhanelerin bu durumuna aşağıdaki yeniliklerin hangisiyle s o n verilmiştir? A) Laikliğin kabul edilmesi B) Öğretim birleştirilmesi C) Yeni Türk alfabesinin kabul edilmesi D) Medeni Kanunun kabul edilmesi E) Türk kadınlarına siyasal hakların tanınması Çözüm: Osmanlı İmparatorluğunda yaşayan değişik dinlere bağlı toplumlar. I. Saltanatın kaldırılması III. kendi dinlerinin özel hukuklarına tabi idiler.. İstediği mesleğe girebilme. III. paragraflar anayasanın bu önemli hükmüyle dolaylı olarak ilişkili olduklarından cevap olamazlar.1 9 8 4 Türk kadınları. II. Aşağıdakiferden hangisi ilgili hakların tanınma sırasını gösterir? A) I. B e l e d i y e m e c l i s l e r i n e ü y e s e ç m e v e seçilme. B) l. III. VI. aşağıdaki hakların h a n g i s i n d e uzun süre Avrupa ülkelerinin kadınlarından daha ö n d e olmuşlardır? A) Evlenme ve boşanma B) Mal mülk edinme C) Meslek seçme D) Eğitim ve öğretimi sürdürme E) Seçme ve seçilme Çözüm: A..V. I. ÖSS .Yurttaşlar arasında eşitlik 1924 Anayasasıyla sağlandığından. Halifeliğin kaldırılması IV. Ulusal iradenin yönetime egemen olması İlk kez TBMM'nin a ç ı l m a s ı y l a b a ş l a d ı . V. Cevap C 10. ulusal birlik ise TBMM'nin kurul­ m a s ı y l a g e r ç e k l e ş t i ğ i n d e n B. II. 1950'li yıllardan sonra Avrupa'da da kadınlara bu haklar verildi.

kurduğu ulusal ve çağdaş Türk devleti­ ni yaşatmak için bilimsel ve teknik gelişmelere dayandırmıştır.1 9 8 6 Atatürk döneminde Türkiye'de tarım.1 9 8 5 Aşağıdakilerden hangisi.D ve E seçenekleri daha çok ulusal idare ve ulusçu­ luk d ü ş ü n c e s i y l e ilgilidir. saat ve ölçülerin değiştirilmesi B) Tekke. uyaracak güçte­ dir. Cevap E 1 5 .1 9 8 6 Atatürk. Atatürk'ün Cumhuriyeti Türk gençliğine emanet etmesinin tenisi amacı nedir? A) Gençleri siyasal hayata katmak B) Yenileşmeyi sürekli kılmak C) Yurt savunmasını gençlere bırakmak D) Ekonomik gelişmede gençlere yetki vermek E) Türk gençliğini korumak Çözüm: Atatürk. A. "en son bilimsel ve teknik iler­ lemelere dayanan. 16.154 ligi yoktu. ilgisiz ve yanlış yorumlar İçerdiklerinden cevap olamazlar. e n d ü s t r i ve bayındırdık işlerinin bir b ü t ü n olarak ele alınmasının nedeni aşağı­ dakilerden hangisidir? A) Bu alanlardaki gelişmelerin birbirine bağlı olması B) Halktan alınan ağır vergilerin kaldırılmak istenmesi C) Dış kaynaklardan kredi almanın kolay­ laşmış olması D) Halkçılık ilkesinin yaygın olarak uygula­ maya konması E) Türkiye'nin bir tarım ülkesi haline getiril­ mek istenmesi Çözüm: Soruda belirtilen kavramlar ülke ekonomisi ve kalkınması için birbirlerine bağlı olan ve yapılması gereken yeniliklerdir. Cevap B .D ve seçenekleri eksik. müritler memleketi olamaz. Cevap D Çözüm: İnkılap Hareketleri 1 2 . ÖSS . Gençlik. Dolayısıyla şeyh ve dervişlerin ülkede istenmemesi tekke ve zaviyelerin de istenmemesi anlamına gelir. Medeni Kanunun kabul edilmesiyle patrikhanelerin yetkilerine son verildi. B s e ç e n e ğ i İse d o ğ r u d a n batı örnek alınarak gerçekleştir­ ilmiştir. ticaret. Atatürk bu işleri birlikte düşünerek ülkenin. Cevap B 14." Atatürk'ün bu sözleri.C. ÖSS . Cevap A 1 3 . ÖYS .B. Cevap E Medeniyetçilik d a h a çok çağdaş anlamda batıda olan ve onun ülkemize de getirilme­ siyle o l u ş a n bir d u r u m d u r . Öncelikle aşağıdaki­ l e r d e n h a n g i s i n i n g e r ç e k l e ş m e s i n d e yol gösterici olmuştur? A) Takvim. Patrikhaneler dini ve dünyevi işleri birbirlerine karıştırmaktaydılar. .1 9 8 5 "Türkiye Cumhuriyeti şeyhler. Soyadı K a n u n u ise t o p l u m s a l a l a n d a y a p ı l a n bir inkılap o l d u ğ u için eğitim ve kültürel gelişmelerle doğrudan bir ilgisi çok azdır. dervişler.B. yeniliklere ve değişme­ lere en çok açık olan bir grup olduğundan dolayı Türk gençliğine emanet etmiştir.C. ÖSS .C ve D seçenekleri İnkılapların özellik­ lerinden de anlaşılacağı gibi eğitim ve kültür hayatımızı d o ğ r u d a n etkilemişlerdir. bütün halinde kalkınmasını hedeflemiştir. zaviye ve türbelerin kapatılması C) Kadınlara siyasal haklar tanınması D) Milli ekonominin kurulması E) Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi Çözüm: Osmanlı d ö n e m i n d e şeyh ve dervişlerin faaliyetlerini s ü r d ü r d ü ğ ü yerler tekkeler ve zaviyeler idi. ulusal ve çağdaş bir devlet" olarak yaşatılması gerektiğini vurgulamıştır. ulusçuluktan ç o k medeniyetçiliğe yöneliktir? A) Saltanatın kaldırılması B) Yeni ölçü sistemlerinin kabul edilmesi C) Öğretimin birleştirilmesi D) TBMM'nin kurulması E) Türk diline önem verilmesi . Cumhuriyeti Türk gençliğine emanet ederken onun.1985 Eğitim ve kültür alanındaki gelişmelerle ilişkisi ejı_az olan inkılap aşağıdakilerden hangisidir? A) Öğretimin birleştirilmesi B) Yeni Türk Alfabesi'nin kabul edilmesi C) Medreselerin kapatılması D) Türk Tarih Kurumu'nun kurulması E) Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi Çözüm: A. ÖSS . Türkiye Cumhuriyeti her alanda doğru yolu gösterecek.

TBMM'nin kurulması. İH. C seçeneği İse e k o n o m i k k a r e k t e r l i b i r y e n i l i k t i r . II.. I. Cevap A 20. IV.1 9 8 7 Uluslararası ekonomik ilişkilerde. Kadınlara siyasi haklar verilmesi 1930 .. Bu da çıkarı bozulan bir çevrenin devamlı olarak y e n i g e l i ş m e l e r e t e p k i g ö s t e r d i ğ i sonucuna varılabilir.. İli.. 1. II. Çok partili sisteme geçilmesi 1946'da. i.. Ölçü b i r i m l e r i n i n d e ğ i ş t i r i l m e s i y l e uluslar arası ekonomik ilişkilerde önemli kolaylıklar sağlamıştır. Türkiye'de laik devlet anlayışının benim­ senmesi III. I. akıl v e d e m o k r a t i k y o l l a r l a inkılapları birer birer geliştirmiştir.1 9 8 7 ak vermek Osmanlı İmparatorluğumda Darülfünun 'un kurulmasına ve fesin dışarıdan alınmasına karşı çıkan zihniyet. E seçeneğin de verilen yöntem ise diktatörlük y ö n e t i m l e r i n d e görülen bir gelişmedir.. Bu zihniyette kişilerin aşağıdakilerden hangisine karşı oldukları söylenebilir? A) Devlet yönetimine B) Yeni gelişmelere C) Her türlü eğitime D) Sınırların genişletilmesine E) Geleneklerin korunmasına devletiişmelere 'eğişmeğundan ^evap B . IV. B) ı .. B) lll..D ve E seçeneklerinde verilen inkılaplar toplumsal nitelikli yeniliklerdir. Cevap C D) II. aşağıdaki düşüncelerden hangisinin yeri yoktur? A) Devletin bağımsızlığını koruma B) Yönetimde millet egemenliğini sürdürme C)Türk kültürünü çağdaş uygarlık düzeyine çıkarma D) K a l k ı n m a d a a k l ı n . C) I. III. Çözüm: Saltanatın kaldırılması.B. II. ÖYS . Cevap E 2 1 . Türk M e d e n i K a n u n u ' n u n k a b u l edilmesi 17 Şubat 1926'da gerçek­ leşmiştir. Çok partili sisteme geçilmesi IV. Saltanatın kaldırtması II.. 23 Nisan 1920'de.1934 yıllarında olmuştur. I I .C ve D seçenekleri zaten Atatürkçülüğün t e m e l e s a s l a r ı d ı r . OYS .B. ÇÖzüm: Türk kadınlarına siyasal haklar verilmesi 1930'da. C) II. laik devlet anlayışının benimsen­ m e s i 1924'de. I. III.. I. III. A t a t ü r k b i l i m .1 9 8 7 Cumhuriyet tarihimizdeki gelişmelerden üçü şunlardır: I.. E) II.. Kadınlara siyasal haklar tanınması gibi demokratikleşme gelişmelerinin kro­ nolojik sırası aşağıdakilerden h a n g i s i d i r ? A) il. OSS . 1 Kasım 1 9 2 2 ' d e . m . 1 8 . Cumhuriyetimizin İlk yıl­ larında Darülfünun'un ve fesin kaldırılmasına da karşı çıkmıştır.1 9 8 8 Atatürk ilke ve inkılaplarında. ÖSS . Cevap B E) IV.. Türk kadınlarına siyasal haklar tanınması II. l l l . D) i. ı ı „ ı v . TBMM'nin kurulması III. Cevap E iğine 19. Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi Bu gelişmelerin k r o n o l o j i k sırası nedir? A) III. IV.. ÖSS .. b i l i m i n r e h b e r l i ğ i n i esas alma E) Amaca ulaşmak için her yolu deneme Çözüm: A. . zaviye ve türbelerin kapatılması Çözüm: A. II..İnktfap Hareketleri Çözüm: 155 1 7 . aşağı­ daki inkılaplardan hangisi Türkiye'ye ö n e m l i kolaylıklar sağlamıştır? A) Kadınlara siyasi haklar tanınması B) Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi C) Ölçü birimlerinin değiştirilmesi D) Medeni kıyafetlerin kabul edilmesi E) Tekke. Soru kökünde de belirtildiği gibi her yapılan yenilik bir tepkiyle veya isyanla karşılaşmıştır...1986 Türkiye'de I. I.111. Yapılan tepkiler yeniliğin hem getirilmesine hem de kaldırılmasına karşıdır.

Cevap A 24. Atatürk kadını hem üretken hem de aktif bir hale getirmek istemiştir. B ö y l e c e Atatürk d e m o k r a t i k bir devlet kurarken toplumun yarısına sahip olan kadın­ ları devamlı ön planda tutarak yönetime katıl­ malarını sağladı. Cevap A 22. evlenme.C ve E s e ç e n e k l e r i siyasal ve e ğ i t i m alanında yapılan inkılaplardır. Medeni Kanun'da patrikhanelerin yetki­ l e r i y l e İlgili b i r ç o k h ü k ü m l e r v a r d ı r .D ve E seçeneklerinde verilen gelişmeleri meydana getirmiştir. ÖYS-1989 Aşağıdakilerden hangisi. soruyu tekrar inceleyin. Geleneksel olarak Osmanlı döneminde kadının toplumsal yönü fazla gelişmedi.156 İnkılap Hareketleri ÖSS . Miras. Cevap D Çözüm: Tehid-i Tedrisat 3 Mart 1924 yılında uygulan­ maya başlayarak A. 2 3 . Tevhid-i Tedrisat (Öğretimin birleştirilmesi) Kanunu'nun uygulanmasıyla sağlanan gelişmelerden biri değildir? A) Eğitim kurumlarının Milli Eğitim Bakanlığı­ na bağlaması B) Öğretim ilkelerinde birlik sağlanması C) Eğitim programların çağdaşlaştırılması D) Medreselerin kapatılması E) Okuma-yazma öğrenmenin kolaylaştırıl­ ması .1 9 8 9 Aşağıdaki yeniliklerden hangisi. Türkiye'de Medeni Kanun'un kabulüyle sağlanan gelişmelerden biri değildir? A) Kadına mesleğini seçme hakkı verilmesi B) Tanık olmada kadın erkek eşitliğinin getirilmesi C) Ailelere soyadı alma z o r u n l u l u ğ u n u n getirilmesi D) Vatandaşlar arasında din ve mezhep farkı gözetilmemesi E) Patrikhanelerin dünya işleriyle ilgili yetki­ lerinin kaldırtması Çözüm: Medeni Kanun 17 Şubat 1926 yılında kabul edilmiş ve A. Türkiye' de kadınlarla erkekler arasında t o p l u m s a l ve e k o n o m i k haklar alanında eşitlik sağla­ ma amacını g ü t m e k t e d i r ? A) Öğretimin birleştirilmesi B) Halifeliğin kaldırılması C) Cumhuriyetin ilan edilmesi D) Medeni Kanunun kabul edilmesi E) Saltanatın kaldırılması Çözüm: A.C. ÖYS . Cevap E 25. A seçeneği ise Türkiye'de eğitim sistemi akıl ve bilim çerçevesinde yeniden düzenlenerek laikleştirilmiştir. Ancak E seçeneğinde verilen d u r u m ise 3 Kasım 1928'de latin harflerinin kabul edilme­ siyle sağlanmıştır. Bundan dolayı kadınlar atıl ve pasif bir d u r u m a d ü ş t ü . Bundan d o l a y ı Laik anlayışın y e r l e ş m e s i n d e birer aşama olamazlar.erkek eşitliğini sağlayan çok önemli bir gelişmedir. 1 1 . ÖSS-1991 Türk kadınlarına 1930 yılında belediye seçim­ lerine katılma. D seçeneğinde verilen inkılap ise kadın . C seçeneği ise S o y a d ı K a n u n u 1 9 3 4 y ı l ı n d a k a b u l edilmesiyle sağlanmıştır. Bu gelişmelerin amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Kadının yönetime katılmasını sağlama B) Aile yapısında değişiklik yapma C) Kadınlar arasında okur-yazar oranını artırma D) Çok partili hayata geçme E) Seçime katılmayı zorunlu hale getirme Çözüm: Bir t o p l u m u k a d ı n v e e r k e k l e r o l u ş t u r u r .B. Cevap C 26. E seçeneği ilk duyduğumuz bir gelişme ola­ bilir.C ve D seçeneklerinde verilen gelişmeleri d o ğ r u d a n sağlamıştır. Bundan dolayı toplumsal yaşayışın düzenlenmesindeki rolü çok azdır.B.1 9 8 9 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i T ü r k i y e ' d e laik anlayışın y e r l e ş m e s i n d e k i aşamalardan biridir? A) Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun'un kabul edilmesi B) Teşvik-i Sanayi Kanun'nun kabul edilmesi C) Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi D) Uluslararası ölçü biriminin kabul edilmesi E) Arazi vergisinin kabul edilmesi Çözüm: B. G e n e l l i k l e n ü f u s u n yarısı kadın yarısı da e r k e k l e r d e n oluşur.D ve E seçenekleri ekonominin düzen­ lenmesine yönelik hareketlerdir. şahitlik ve boşanma gibi konularda aynı haklara kadın­ larda sahip olmuştur.B. 1934 yılında da milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. ÖYS-1990 Aşağıdakilerden hangisi.

uluslararası t i c a r i ilişkilerde kolaylıklar sağlamıştır? A) IV. B u d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir kanıtıdır? i -1993 Toplumsal olaylarda başarı sağlamak için. Şapka K a n u n u ' n u n k a b u l ü 1925'te gerçek­ leşmiştir. parağraflardaki yenilikleri kabul etmesi uluslararası adı geçen alanlarda anlaşmayı ve ilişkileri kolaylaştırmaktır. ÖYS . III. \ | . 1925 yılında ise kıyafette değişiklik ile tekke ve türbelerin kapatıl­ masına ilişkin yasalar TBMM'de kabul edilmiştir. ve V.1 9 9 3 Aşağıdakilerden hangisi Türk t o p l u m u n d a ö ğ r e t i m alanındaki ikiliği ortadan kaldırma amacını g ü d e n gelişmelerden biridir? A) Yeni ağırlık ve Ölçü b i r i m l e r i n i n k a b u l edilmesi B) Devletçilik İlkesinin kabul edilmesi C) Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi D) Miladi takviminin kabul edilmesi E) Medreselerinin kapatılması Çözüm: A. 1 3 1 . zamanlamanın uygun olması gerekir. Bundan dolayı eski devletin izlerini taşıyan kurum­ ların kaldırılmasına başlandı. diğer­ lerinden sonra g e r ç e k l e ş m i ş t i r ? A) Milli iktisat ilkesinin kabul edilmesi B) Medreselerin kapatılması C) Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi D) Miladi takvimin kabul edilmesi E) Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi Çözüm: Milli İktisat İlkesi. Zaten Türkiye'nin I ve III. V.1 9 9 3 Türkiye'de 1924 yılında Hilafetin kaldırılması ve ö ğ r e t i m i n b i r l e ş t i r i l m e s i . Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi gelişmelerinden hangileri. ÖYS . IV.1991 Türkiye'de aşağıdakilerden hangisi. Miladi Takvim 1926'da. Bundan dolayı Türk toplumunda iki ayrı eğitim almış sınıflar meydana geldi. V.İnkılap Hareketleri 157 Çözüm: C u m h u r i y e t i n i l a n ı n d a n s o n r a yeni Türk devletini hızla ç a ğ d a ş uygarlık seviyesine ulaştırmak için bir politika izlendi. IV. ÖYS . İzmir İktisat Kongresi'nde 21 Şubat 1923'de.B. Bunlarda zaman zaman bir­ birleriyle çekişmeye giriyorlardı. | i i . M e d r e s e l e r i n kapatılması 1924de. }. Cevap E i 28. E s e ç e n e ğ i n d e verilen Medreselerin kapatıl­ ması ise e ğ i t i m l e ilgili bir g e l i ş m e d i r . Hızla çağdaşlaşmaya doğru gidildiği bir Türkiye' de bu kurumların yeri yoktu. Soyadı Kanunu 1934de. Bunu önle­ mek için ve eski gelenekleri devam ettiren medreseler kapıtıldı. Miladi takvimin kabul edilmesi IV. III. 19. D) II. Hilafet. tekke ve türbe gibi kurumlar çağdaş devlet anlayışı ile çelişen kurumlardır. Cevap B 2 7 .C ve D seçeneklerinin. E) II. Tekke ve türbelerin kapatılması İli.1 9 9 2 Türkiye C u m h u r i y e t i n d e . Cevap C [ j ] i 3 0 . görüldüğü gibi e ğ i t i m ve ö ğ r e t i m l e bir ilgllieri y o k t u r . C)l. Aşar vergisinin kaldırılması V.yüzyılda medreselerin yanısıra batı tarzın­ da mekteplerde kurulmuştu. ÖYS i j 29. Ağırlık ölçü birimlerinin değiştirilmesi II. ÖSS . Cevap C j ! j j j B) II. paragraflar bir ülkenin İç işleriyle ilgili daha çok toplumsal nitelikli olaylardır. Çözüm: Soru da verilen y e n i l i k l e r d e n II. T ü r k i y e ' d e aşağıdaki olayların h a n g i s i n i n zamanlaması b u ilkeye u y g u n olmamıştır? A) Saltanatın kaldırılmasından sonra Cumhuriyetin ilan edilmesi B) C u m h u r i y e t i n ilan e d i l m e s i n d e n s o n r a T e r a k k i p e r v e r C u m h u r i y e t Fırkası'nın kurulması C) S o n Osmanlı Mebuslar Meclisi'nin kap­ atılmasından sonra TBMM'nin açılması D) Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesin den sonra kadınlara siyasi haklar verilmesi E) Yeni Türk alfabesinin kabul edilmesinden sonra Millet Mekteplerinin açılması A) Devletçilik İlkesinin yaygın olarak uygulamaya konulduğunun B) Hızlı bir çağdaşlaşmaya gidildiğinin C) Sosyal sorunların ortadan kalktığının D)Yönetimde yeni arayışlara gidildiğinin E) S i y a s a l b a ğ ı m s ı z l ı ğ ı n t a m a m l a n m a k istendiğinin .

Bu d u r u m Türk İnkılabının aşağıdaki özel­ liklerinden hangisinin bir göstergesidir? A) Yapılan yeniliklerin birbirini tamamlama sının B) Dünyaya örnek olmasının C) Ulusal egemenliğe dayanmasının D) Kültürel özellikleri korumasının E) Dünya barışma katkıda bulunmasının . Bu hukuksal alandaki düzenlemeleri kapsayan yenilik ise Türk Medeni Kanunudur (17 Şubat 1926). p a r a g r a f e ğ i t i m v e ö ğ r e t i m l e i l g i l i bir gelişmedir. ÖSS .1994 Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında. İlk beşyıllık ekonomik planın uygulaması IV. III. -Tanık olmada kadın ve erkeğin eşit olması -Miras işlemlerinin yeniden düzenlenmesi -Kadınların seçme ve seçilmesini sağlayan ortamın oluşması gelişmeleri aşağıdakilerden hangisinin sonuçları arasındadır? i A) Tevhid-i Tedrisat Kanunu B) Türk Medeni Kanunu C) Kabotaj Kanunu D) Takrİr-i Sükun Kanunu E) Şapka Kanunu Çözüm: A. Cevap B 3 2 . ikilik meydana getirmektedir. ÖYS . ÖSS . soyadı kanunu gibi konularda etkili olmuştur. Bundan dolayı bunun önüne g e ç m e k için eski sistemi temsil eden kurumlar kaldırılarak yeni kurumlar b e n i m s e n m i ş b ö y l e c e ikilikler ortadan kaldırılmıştır.C. paragraflar ise doğru­ dan milliyetçilik ilkesi ile ilgili olan yenilik­ lerdir. bu hak­ ların kavranıp uygulanmasında daha sonra çıkarılan kadınlara seçme ve seçilme hakkı veren kanun. A. Paragrafta ekonomik düzenle­ meyle ilgilidir.158 Çözüm: Soru kökünden de anlaşıldığı gibi her şeyde zamanlama ve planlama çok önemlidir. Türkçe'nin bir bilim ve kültür dili haline gelmesi III. Türk üniversitelerine y a b a n c ı bilim adamlarının kabul edilmesi II. Cumhuriyetin ilanı her ne kadar demokratik­ l e ş m e i ç i n bir fırsat v e r d i y s e de o r t a m ı n uygun olmaması kurulan partilerin tekrar ka­ patılmasına neden olmuştur.1 9 9 4 Türkiye'de. Bundan dolayı cevap olamazlar. Cevap B i Çözüm: İnkılap Hareketleri j [ .1994 I. Cevap A j | \ | 3 5 . Cevap D 3 4 . medrese­ lerin yanında çağdaş okullarında bulunması. II. ve II.D ve E seçenekleri görüldüğü gibi eğitim. Fakat B seçeneğinde verilen iki olay sonuçları itibariyle başarlı olamamıştır. Birbirini anlamayan iki zümre oluşturmaktadır. B u yasaların o r t a k y ö n ü a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) İkilikleri ortadan kaldırma B) Ticari ilişkileri kolaylaştırma C) Eğitimi yaygınlaştırma D) İlköğretimi yaygınlaştırma E) T a r i h o l a y l a r ı n ı n k a r ş ı l a ş t ı r m a s ı n d a kolaylık sağlama Çözüm: Aynı t o p l u m d a aynı z a m a n d a eski saat ile yeni saat sisteminin kullanılması. ve IV.D ve E seçeneklerini incelersek I.C. eski saat sistemi bırakılarak g ü n ü m ü z saat sis­ t e m i n i n esas alınmasına ve m e d r e s e l e r i n kapatılarak ç a ğ d a ş okulların varlığını sürdürmesine ilişkin yasalar kabul edilmiştir. Türk tarihinin derinliğine araştırılması B u g e l i ş m e l e r d e n m i l l i y e t ç i l i k i l k e s i ile doğrudan ilgili olanlar aşağıdakilerden h a n g i s i n d e birlikte verilmiştir? A) İ v e III D) II ve IV B) İve II C) I ve IV E) II ve III Türk Medeni Kanunu ile vatandaşlara çoğu konularda önemli haklar tanınmış. ekonomik ve toplumsal yeniliklerdir.1 9 9 5 3 3 . ÖYS . olaylar arasında hem uyum hem de bir başarı vardır. Soruda verilen bigiler ise hukuksal alandaki gelişme­ lerdir.

a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi diğerlerinin gerçekleştirilmesine o r t a m hazırlamıştır? A) Medreselerin kapatılması B) Halifeliğin kaldırılması C) Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi D) Tekke ve türbelerin kapatılması E) Kadınlara siyasal hakların verilmesi Çözüm: Türk yurdu düşman işgalinden kurtarıldıktan s o n r a ülkeyi ç a ğ d a ş l a ş t ı r a c a k inkılaplara geçilmiştir. ülkemizi ele geçirme amacını gütmemeli ve devletimizin ulusçuluk ilkesine saygılı olmalı­ dır demiştir. Türk inkılabını yapan kadro içeride saltanata. ülkemize yardım yapacak devlet. İşgaller sona erince ikinci bir m ü c a d e l e b a ş l a d ı . ÖYS .D ve E s e ç e n e k l e r i n i n s o r u d a verilen açıklama arasında bir ilişki yoktur. B u i l k e l e r i n g e r ç e k l e ş t i r i l m e s i öjıçe. bu sözüyle aşağıdakilerden hangisine karşı olmadığını belirtmektedir? A) Sömürgeciliğin dünyada yaygınlaşması­ na B) Yabancı sermayenin ülkenin çıkarları için kullanılmasına C) Yabancıların devletlerin iç sorunlarına karışmasına D) Devletlere e k o n o m i k ayrıcalıklar tanın­ masına E) Ekonomik kalkınmada y&lnız sanayileş­ meye öncelik verilmesine Çözüm: Cumhuriyetin ilk yıllannda sermaye yetersiz­ liği t ü m boyutlarıyla etkisini hissettirmeye başlamıştı.C ve D seçenekleri zaten E seçeneğinin b i r e r s o n u ç l a r ı d ı r . ÖSS .1 9 9 5 Atatürk. Bunlar: Saltanat ve Hilafetti. Birbirine bağlı . A s e ç e n e ğ i ise t a r i h i gerçeklere uymamaktadır Cevap E 3 8 .1995 T ü r k inkılabı İ n c e l e n d i ğ i n d e .bütünlük sağlanmış oldu. temel İşletmeleri devlet eliyle yapmak. Yeni sözlük­ ler ve karşılıklı kelimeler hazırlandı. y a p ı l a c a k dil çalışmalarına t e m e l olmak üzere saptanan ilkelerden biri "Türk dilinin öz güzelliğini ve zenginliğini ortaya çıkarmak" olmuştur. İhmale uğrayan Türkçe'nin yeniden ön p l a n a çıkartılması için Türkçe'nin tarih içinde meydana gelmiş öz kaynaklarına yönelerek araştırmalar başladı. İkincisi de yabancı sermayeyi Türkiye'ye getirmekti. Atatürk. Böylece t o p l u m s a l a l a n d a ç o k s a y ı d a i n k ı l a p y a p ı l a r a k bir . ÖSS -1995 T ü r k Dil K u r u m u 1932 yılında k u r u l d u ğ u z a m a n . k u r u l m a s ı n d a n sonra Selçuklu ve Osmanlı döneminde ihmale u ğ r a y a n Türkçe'nin zenginliğini ve güzelliğini ortaya çıkarmak için çalışmalar başlattı.İnkılap Hareketeleri ÇÖzüm: Bu soru aynı zamanda Türk İnkılabının özel­ liği ile ilgili bir s o r u d u r . Cevap A 159 3 7 . B. sonra da bunlara bağlı diğer inkılapların gerçekleştirildiği görülür. Cevap B 36. B u m ü c a d e l e iki Önemli k u r u m u n kaldırılması g e r e k i y o r d u . B ö y l e bir y ö n e l i m e g ö r e . dışarıda işgalcilere karşı mücadele verdi. ö n c e t e m e l inkılapların yapldığı. S o r u d a 1 9 2 6 ' d a kabul edilen Medeni Kanun'la kadınlara iste­ d i ğ i m e s l e ğ e g i r m e hakkı verilirken 1930 yılında d a s e ç m e s e ç i l m e hakları verilmiş b u n u da Soyadı Kanunu'nun (1934) kabul e d i m e s i t a k i p etmiştir. B. B u n u n i ç i n iki ç ö z ü m y o l u vardı.C.likle aşağıdakilerden h e n g i s i n e bağlıdır? A) Türk dilinin dünyada yaygınlaştırılmasına B) Sözlük çalışmalarının çeşitli alanlara yayıl­ masına C) Dil öğretiminde birlik sağlanmasına D)Yazı d i l i ile k o n u ş m a d i l i a r a s ı n d a k i kopuklukların giderilmesine E) Dile ilişkin kaynakların araştırılmasına ve yayınlanmasına ÇÖzüm: T ü r k Dil K u r u m u ( 1 9 3 2 ) . Birincisi. Fakat Türkiye yeni bağımsızlığını kazandığından dolayı dışarı­ dan gelen sermayenin ülkemizin yönetimininde etkili olmamasını Atatürk ısrarla iste­ mektedir.

IV. ile hedeflenen özel teşebbüsün geliştirilmesi. III.Paragraf: Aşar vergisi. Miladi Takvimin kabul edilmesine ilişkin kanun III. Bunun İçin karışıklık vardı. ÖYS . B u t o p l u m d a bazı sıkıntılar doğuruyordu. II.Parağraf: Soyadı Kanunu. b u t a k v i m d e n önce Hicri Takvim kullanılmaktaydı. 1927 yılında yapılan Teşvik-i Sanayi Kanunu. 1929'da m e y d a n a gelen D ü n y a Ekonomik buhranı yapılan çalışmaların sonuçsuz kalmasına neden olmuştur.B.Paragraf: M i l a d i T a k v i m . Soyadı Kanunu Yukarıdaki k a n u n l a r d a n hangileri t o p l u m ­ sal yaşamda karışıklığın giderilmesi amacına yöneliktir? 3 9 . Verilen seçenekleri incelediğimiz de temel inkılabın halifeliğin kaldırılması o l d u ğ u n u diğer inkılapların O ' n a b a ğ l ı o l a r a k yapıldığını söyleyebiliriz. Bu kanundan önce insanlar genellikle unvan ve lakaplarla a n ı l ı y o r l a r d ı . Cevap D A) I veli B) I ve II D) II ve III C) I ve IV E) II ve IV Çözüm: Toplumsal Yaşamda karışıklık çıkması ikilik­ lerin olması ve insanların tanınmasındaki zor­ luklardan kaynaklanır.Paragraf: Türk harflerinin kabulü eğitimle İlgili yeniliktir. Bu planın yapılmasında ekono­ mide ve sanayide istenilen seviyeye gelin­ memesi en önemli etken olmuştur.Aşar v e r g i s i n i n kanun kaldırılmasına ilişkin II. A. mali bir olaydır. E . Türk Harfleri Hakkında Kanun IV.160 olan bu kurumlardan saltanat 1922'de kaldırılınca sıra hilafete g e l m i ş t i .1 9 9 5 Türkiye C u m h u r i y e t i n d e B i r i n c i Beş yıllık Planın k a b u l e d i l m e s i n e a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n d e n i s t e n i l e n s o n u c u n alınama­ ması bir gerekçe olarak g ö s t e r i l m i ş t i r ? A) Kabotaj Kanunu'ndan B) Aşar Vergisinin kaldırılmasından C) İzmir İktisat Kongresinden D) Teşvik-İ Sanayi Kanunu'ndan E) Toprak reformundan Çözüm: T ü r k i y e ' d e e k o n o m i d e p l a n l ı v e hızlı bir kalkınma için ilk kalkınma planı 1933 yılında yapılmıştır.C ve E seçeneklerinin Türkiye'nin kalkın­ masını bütün halinde değerlendiren bir özel­ likleri yoktur. Cevap B | inkılap Hareketleri 40 ÖYS-1995 I. köylüden alınan bir üretim vergisidir. '-tenilen sonucu vermeyince kalkınma plan­ ı n yapılmıştır. Soruda verilen paragrafları inceleyelim: I.

Bundan dolayı neden ola­ maz.1 9 9 5 ÖSS .ÖYS SORULARI ANALİZİ 1.CUMHURİYET DÖNEMİNDE DIŞ POLİTİKA 1981 . . s ö m ü r g e d u r u m u n d a o l a n bazı Asya v e Afrika ülkelerinin Türkiye'yi ö r n e k aldıkları görülmüştür. C u m h u r i y e t Döneminde Dış Politika k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYSMe Toplamda : % 4. Cevap E 16 - - 11 27 •mm 240 326 566 1981 . üm olumsuz şart­ lara rağmen bağımsızlık savaşının başarılmasıdır. İşte bu başarıdan dolayı Asya ve Afrika ülkeleri Türkiye'yi örnek almışlardır. ÖYS 1981 Hatay'ın A n a v a t a n a k a t ı l m a s ı n d a a ş a ğ ı ­ d a k i l e r d e n h a n g i s i d o ğ r u d a n e t k i l i olma­ mıştır? A) Nüfusunun ç o ğ u n l u ğ u n u Türklerin oluş­ turması B) Fransa'nın bu iş için savaşı göze almaması C) Türk dış politikasının başarısı D) Hatay'ın o s ı r a d a b a ğ ı m s ı z bir devlet olması E) İkinci Dünya Savaşı'nın başlaması Çözüm: A. Örnek alınmasının nedeni.907 : % 4.770 oranındadır. Dünya Savaşından sonra sömürgeci devletlere karşı büyük bir bağım­ sızlık mücadelesi verilmiş ve başarılı olun­ muştur. Cevap E BÖLÜM tr ÖSS ÖYS Toplam 3 >• Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 2 2 1 1 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 3 4 1 3 1 2 1 6 2 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 2 2 1 4 2 2 1 1 1 2 1 1 1 2.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . ÖSS 1981 Özellikle İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra.C ve D seçeneklerinin bir sonucu olarak Türkiye Hatay'ın Anavatana katılması için bir ç a b a g ö s t e r m i ş t i r . Sömürge durumunda olan ülkelerin ç o ğ u n l u ğ u şartlara b a k m a d a n bağımsızlık hareketlerine başlamışlardır.583 : % 4. bu ülkeleri etki­ leyen yönü aşağıdakilerden hangisi olmuştur? A) Yurtta ve dünyada banşı korumaya çalış­ ması B) Başka ulusların haklarına saygılı olması C) Ortadoğuda güç dengesini koruması D) Batı demokrasi İlkelerini benimsemesi E) Bağımsızlığını kazanma ve sürdürmedeki başarısı Çözüm: T ü r k i y e ' d e I.B. Türkiye'nin. E s e ç e n e ğ i ise t a r i h olarak Hatay'ın A n a v a t a n a katılmasından scnra olmuştur.

T ü r k i y e ile O r t a d o ğ u v e A f r i k a ü l k e l e r i arasındaki ticaretin artmasında. II. Günümüzde ise Türkiye'nin dış ticaretinde O r t a d o ğ u ve Afrika ülkeleri ağırlık kazan­ maya başlamıştır. Ortadoğu ülkeleri de batıdan Türkiye'ye d o ğ r u bir y ö n e l i m e girmişlerdir. Milletler Cemiyeti'nin bu kararı karşısında Türkiye'nin k o n u n u n üzerine daha fazla g i t m e y i ş i hangi nedene bağlanabilir? A) İçeride çözüm bekleyen sosyal ve ekono­ mik sorunların olmasına B) İngilizlerin kısa sürede Musul'dan çekile­ bileceği inancına C) M u s u l ' u n e k o n o m i k d e ğ e r i n i n . 1923 y ı l ı n d a k i ş a r t l a r a b a k a r a k Lozan'ın Boğazlar üzerinde kurduğu statüyü kabul etmişti. ve III. II. Y u k a r ı d a sözü e d i l e n d ö n e m i n k o ş u l l a r ı göz önüne alındığında. Türk dış politikasındaki değişikliklerin. Milletler Cemiyeti tarafından İngiliz mandasındaki Irak'a bırakılmıştır. Ortadoğu ve Afrika ülkeleriyle Batı arasın­ 1 daki sorunların bulunduğu ileri sürülmektedir. İtalya'nın Habeşistan'ı İşgal ederek Akdenizdeki güvenliğin bozulması. ÖSS 1982 Son yıllara kadar. Cevap C 4. Almanya'nın silahlanma yarışına başla­ yarak Avrupa'da yeniden sıkıntıların başla­ ması 2. Boğazların güvenliği ve egemenlik haklarının k o r u n m a s ı için bu s ö z l e ş m e n i n değiştiril­ mesini istemiştir. B. ve IV D) II.11 B) I. Fakat 1925 yılı başlarında Güneydoğuda Cumhuri yet rejimini tehdit eden bir isyan baş göster­ di. 5. aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin bu isteğinde haklı o l d u ğ u n a bir kanıt olarak gösterilebilir? A) Dünya uluslarının giderek belli bloklarda toplamaya başlaması B) Milletler Cemiyeti'nin uluslararası sorun­ ların çözümünde etkisiz olması C) Almanya ve İtalya'nın saldırgan bir tutum içine girmeleri D) Dünyanın önemli bir ekonomik bunalıma girmesi E) Yabancı ülkelerin. IV. Avrupa'da gelişen buhranların. E) III. ve IV. I. Bunun üzerine Türkiye askeri hareketten v a z g e ç e r e k ingiltere'nin Musul üzerindeki İsteklerin kabul etmek zorunda kaldı (Ankara Antlaşmasıyla. Bu değişmeye yol açan etkenler arasında. Boğazlar statüsünün değiştirilmesi için çaba göstermeleri Çözüm: T ü r k i y e . Cevap C j j j j ! 3. Misak-ı Milli sınırları içinde sayıldğı halde sonradan. paragraflar ise genel olmaktan ziyade bazı özel gelişmelerdir. ve . C) I. Ortadoğu ve Afrika ülkelerindeki siyasal değişikliklerin. Türkiye'nin dış ticaretinde Batılı ü l k e l e r ö n e m l i b i r yer t u t m u ş t u r . yukarıdakilerden hangilerinin öteki ikisinden daha etkili o l d u ğ u savunulabilir? A) 1. Türkiye açısından çok önemli olmayışına D) Türkiye'nin Milletler Cemiyeti kararlarına uymak zorunda olmasına E) Milletler Cemiyeti kararının Türk haklarını korumakta olmasına Çözüm: Lozan'da ç ö z ü m e kavuşmayan Musul için taraflar arasında 1924 yılı sonlarına d o ğ r u yapılan görüşmelerde de bir çözüm buluna­ mayınca askeri harekete karar verildi. paragraflar daha etkili olmuşlar­ dır.D ve E seçeneklerine bakıldığında ilgisiz ve yanlış yorumlar içerdikleri görülecektir. Boğazların güvenliği için verilmiş olan kollektif garantiyi artık i ş l e m e z hale g e t i r d i ğ i n i b e l i r t m i ş . ve IV. 1. Karşılıklı olarak bu iki tarafın birbirlerine yönelmelerin­ de I. Ortadoğu ve Afrika ülkelerindeki kalkınma çabalarının.762 Cumhuriyet Döneminde Dış Politika ÖYS 1981 Musul. Fakat 1936 yılında bu şartların b o z u l d u ğ u n u söyleyerek yeni bir Boğazlar s t a t ü s ü n ü n b e l i r l e n m e s i n i istemiştir. ve III. Lozan Antlaşması'nı İmzalamış olan d e v l e t l e r e 1936 yılında bir n o t a v e r e r e k . ve IV. 1926). Cevap A Çözüm: Soru m e t n i n d e de belirtildiği g i b i Türkiye batıdan d o ğ u y a doğru bir yönelme göster­ miş.C. İlgili devletlere yaptığı çağrıyı iki Önemli olaya dayandırmıştır. . ÖSS 1982 Türkiye. III.

ÖYS 1983 Aşağıdaki d ö n e m l e r i n hangisinde Misak-ı Milli ülkelerine uygun antlaşmalar yapılmıştır? A) 1936 -1939 C) 1930. Dünya Savaşı'nda bozulan Avrupa güç dengesini yeniden kurmaya E) Türkiye'yi kendi rejimi İçine almaya Çözüm: A.1933 yıllan arasında hızlı bir çağdaşlaşma yaşanmıştır. E seçeneğinde verilen nüfusun artması İse d o ğ r u değildir. Cevap A i j j i i 9. ihracat ve ithalat gerilemiş. Bu antlaşmalar genellikle Türkiye'nin lehine o l m a k üzere bazı kazançlar sağlanmıştır. M o s k o v a 1921 'de Sovyet Rusya ile. (Moskova Antlaşması'nın bir maddesi hariç Batum Gürcistan'a verilmiştir. I. pahalılık artmıştır. Kapalı bir devlet olmaktan kurtul­ ması bu politikadaki başarısıyla doğru oran­ tılıdır. Sovyet Rusya tarih b o y u n c a açık ve sıcak denizlere inmek için bir politika izlemiştir. Üretim azalmış.B. 7. 1933 yılından sonra II. bundan dolayı yenilikleri durdurarak bazı sorunların çözümüne ağırlık verdi. Dünya Savaşı belirtilerinin ortaya çıkması dünyayı etkilediği gibi Türkiye'yi de etkilemiştir. bir dostluk antlaşmasıdır. III. Türkiye. Hatay alınarak (1939) te güney sınırımız son şeklini almıştır. L o z a n g ö r ü ş m e l e r i n d e T ü r k i y e ' n i n Boğazlar konusnudaki önerisini destek­ lemiştir. ÖYS 1982 T ü r k i y e . I I .C ve D seçenekleri Türkiye'yi olumsuz y ö n d e etkileyen gelişmelerdir. Aşağıdakilerden hangisi buna neden olarak g ö s t e r i ­ ÖSS 1984 Sovyet Rusya. Türkiye' nin güçlenmesini kendi çıkarları için istemek­ tedir. Sonuçta Montrö yapılarak Boğazlarda yeniden hakimiyet sağlandı. Sınırların belirlenmesinde doğal olarak etkili olmamış­ tır. B a l k a n A n t l a ş m a s ı ise 1934 yılında ya­ pılmış.1932 B) 1933 -1935 D) 1927-1929 E) 1924-1926 E} Ankara Antlaşması Çözüm: G ü m r ü 1920'de Ermenilerle. II. Cevap B lemez? A) Halkın satın alma gücünün azalması B) Tarafsız kalmak için dışsatım yapılamaması C) Dışalıma bağlı malların sağlanamaması D) İşgücünün askere alınması yüzünden üretimini gerilemesi E) Nüfusun hızla artması Çözüm: A.C. B u d u r u m l a r a b a k a r a k Sovyet Rusya'nın Boğazlarla ilgili politikasında h a n g i ama­ ca y ö n e l d i ğ i söylenebilir? A) Lozan'da kaybettiği haklarını geri alaya B) Akdeniz yolu üzerindeki engelleri ortadan kaldırmaya C) Türkiye'nin güçlenmesini engellemeye D) II. Dünya Savaşı'ndan sonra Türkiye'den Boğazlarda kendisine bir üs verilmesini istemiştir. B o ğ a z l a r d a n geçiş hakkı İstemiştir.D ve E seçenekleri soru kökünde verilen g e l i ş m e l e r l e ç e l i ş k i halindedir. A n k a r a A n t l a ş m a s ı da 1921 yılında Fransa ile yapılmıştır.Cumhuriyet Döneminde Dış Politika 163 6. Batıyla olan ilişkilerine göre Türkiye'ye yönelik bir politika izlemiştir. D ü n y a Savaşı'na f i i l e n katıl­ madığı halde T ü r k e k o n o m i s i bu savaştan olumsuz yönde etkilenmiştir. Çünkü çok sayıda insanın silah altına alınmasından dolayı nüfus artışı g e r ç e k l e ş m e m i ş aksine nüfus azalmıştır. M o n t r ö g ö r ü ş m e l e r i n d e . II. Rusya'nın Lozan'da herhangi bir kaybı yoktur. Cevap E i i ! \ : i i [ i ! . ÖYS 1982 T ü r k i y e ' n i n b u g ü n k ü sınırlarının b e l i r l e n ­ m e s i n d e aşağıdaki a n t l a ş m a l a r d a n hangi­ s i n i n bir rolü olmamıştır? A) B) C) D} Gümrü Antlaşması Balkan Antlaşması Lozan Antlaşması Moskova Antlaşması | 8. Lozan 1923'te Anlaşma Devletleri ile. Cevap B Çözüm: Türkiye'de 1923 .

Atatürk döne­ m i n d e Türkiye'nin içte d e g ü ç l ü o l d u ğ u n u gösteren bir dış olaydır? A) Türkiye'de yaşayan Rumlarla. Atatürk'ün hedef aldığı liderler dolayısıyla Mussolini ve Hitler'dir. Cevap D \ 1 3 . "Savaşın ağırlığını göz önüne almayan bazı s a m i m i y e t t e n y o k s u n ö n d e r l e r . Denetimleri altındaki uluslara ulusçuluğu ve geleneği yanlış bir b i ç i m d e g ö s t e r e r e k ve kötüye kullanarak onları aldatmışlardır. ve C seçenekleri görüldüğü gibi çok zor gerçekleşmiş olaylar değildir. ÖYS 1984 A v r u p a ' d a savaş b e l i r t i l e r i n i n a r t m a s ı v e A k d e n i z ' d e g ü v e n l i ğ i n i n b o z u l m a s ı kar­ şısında.B. ÖYS 1985 Lozan Barış Antlaşması'ndan sonra. Cevap A Çözüm: . Cevap D 1 2 . D ü n y a Savaşı s o n u n d a y a p ı l a n antlaş­ malarda özellikle Almanya mağdur bir duru­ ma düşürülmüştü. Bu da Türkiye'nin dış dünyadaki kararlılığına gölge dü­ şürmüştür.Cumhuriyet Döneminde Dış Politika 1 0 . ÖSS 1984 "Dış siyasette güçlü ve sözü geçer olmanın ön koşulu içte de güçlü olmaktır. Z a t e n B. D seçeneğinde verilen yabancı okulların yönetimi ise Türkiye'nin bir iç soru­ nu olduğu için İlgili devletlerle görüşmeyi ka­ bul etmemiştir. bu sözleriyle hangi ülkelerin poli­ tikalarını eleştirmektedir? A) Fransa ve İngiltere B) ABD ve SSCB C) Almanya ve İtalya D) Yunanistan ve İspanya E) Japonya ve Çin 1 1 .C. Misak-ı Milli sınır­ ları içinde olan Musul'u Şeyh Sait Olayı'ndan dolayı İngiltere'ye bırakmıştır. ÖYS 1986 Atatürk. Cevap C . Yunanistan' daki Türklerin karşılıklı değiştirilmesi B) Hükümet'in çıkardığı yönetmeliğe uyma­ yan bazı yabancı okulların kapatılması C) Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olma sı D) Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi'yle Boğaz­ lar üzerinde kesin egemenlik sağlama E) Musul s o r u n u n u A n k a r a ' d a İngiltere ile anla şarak sonuçlandırması Çözüm: A. Montrö Sözleşmesi ise büyük bir diplomatik zaferdir. İtalya'da Habeşistan'ı işgal etmiş­ lerdir. Boğazlar üzerindeki egemenliğimizi yeniden kurmuştur." I Aşağıdakilerden hangisi. Bundan dolayı Almanya ve İtalya 1933 yılından itibaren yeni bir savaş hazırlıklarına giriştiler. E seçeneği ise za­ ten Türkiye'nin aleyhine gelişmiş ve sonuç­ lanmış bir olaydır.C ve E seçenekleri Türkiye ile diğer batılı ülkeler arasında meydana gelmiş önemli dış sorunlardır.B. Atatürk. Almanya silahlanmaya başlamış. B seçeneği 1925'te C seçeneği 1932'te D seçeneği 1934'te E seçeneği 1937'de yapılmışlardır. Türkiye'nin 1936 yılında aldığı ö n ­ lem aşağıdakilerden hangisi o l m u ş t u r ? A) Boğazlar s t a t ü s ü n ü ilgili devletlerle yeniden düzenlemek B) Sovyetlerle saldırmazlık anlaşması yapmak C) Milletler Cemiyeti'ne üye olmak D) Balkan Antantını (İttifakını) kurmak E) Sadabat Paktı'na üye olmak Çözüm: Türkiye 1936 yılında meydana gelen güven­ siz ortamının etkisiyle d i p l o m a t i k bir atak yaparak Boğazlar üzerindeki Lozan'ın eksikligini g i d e r m e k için M o n t r ö S ö z l e ş m e s i n i y a p m a y ı b a ş a r m ı ş t ı r .D ve E seçeneklerindeki olaylar 1936 yılından önce ve sonra olmuşlardır. Lozan Antlaş­ masının birer sonuçlandır. bir iç s o r u n s a y d ı ğ ı i ç i n y a b a n c ı d e v l e t l e r ile g ö r ü ş m e y i reddetmiştir? A) Hatay'ın geleceği B) Musul'un geleceği C) Türk ve Rum nüfusun mübadelesi D) Türkiye'deki yabancı okulların yönetimi E) Boğazların denetimi Çözüm: A." demiştir. 1935 yılındaki bir k o n u ş m a s ı n d a . I. Türkiye. Türk Hükümeti aşağıdakilerden hangisini. saldırının araçları olmuşlardır.

T ü r k i y e ' d e a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i buna bir örnektir? A) K u r t u l u ş Savaşı'nın k a z a n ı l m a s ı n d a n sonra Lozan Barış Antlaşması'nın imza­ lanması B) Birinci Dünya Savaşı'nda sonra Kurtuluş Savaşı'nın başlaması C) Saltanatın kaldırılmasından s o n r a Cumhuriyetin kurulması D) Cumhuriyetin ilanından sonra Halifeliğin kaldırılması E) Milletler Cemiyeti'ne g i r d i k t e n sonra Balkan Antantı'nın imzalanması Çözüm: Soruda içteki güçlülüğün dışa yansımasının hangisi olduğu sorulmaktadır. Ö S S 1988 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n d e . Mudanya ve Moskova anttaşm a l a r ı n d a B o ğ a z l a r l a ilgili bir h ü k ü m d e n ziyade yönetimin kim de olacağına dairdir. ÖSS 1986 Türkiye Cumhuriyeti hükümetleri. ÖYS 1987 Aşağıdakilerden hangisi. E seçeneği ise doğru değildir. 1930 yılında Boğazlar. Aynı hüküm Lozan Antlaşmasında da yer almış ve 1936 yılına kadar uygulanmıştır. E seçeneğinde ise olaylar ara­ sında bir ilişki yoktur. Cevap D . 1925-1937 yılları arasında Balkan Antantı'na ve Sadabat Paktı'na öncülük etmişlerdir. Aşağıdakilerden hangisi. Kurtuluş Savaşı.D ve E seçeneklerinde verilen olaylar t a m olarak ç ö z ü m e kavuşmamıştı. "Boğazların. B. C s e ç e n e ğ i n d e verilen kapitülasyonlar ise hiç taviz verilmeden Lozan Antlaşmasıyla ta­ mamen kaldırılmıştır. C ve D se­ çeneklerinde içteki güçlülüğün dışa yansı­ ması yoktur. bu girişimlerin amacı d e ö i l d i r ? A) Sınırların güvenliğini sağlamak B) Yurtta barış. Sevr ve Montrö İse uluslararası birer antlaşmadır.1 4 . A. Türkiye Cumhuriyeti hükümetleri için bir sorun olmamıştır? A) Türk-Yunan ilişkileri B) Boğazlar C) Kapitülasyonlar D) Hatay E) Türkiye-lrak sınırı Çözüm: Lozan'da A. Çünkü Montrö. Cevap A | i 15.B. S o r u d a verilen h ü k ü m Türkiye'nin aleyhine olduğuna göre Montrö Sözleşmesi olamaz. Ö S S 1988 Dış siyasette güçlü ve sözü geçer olmanın önkoşulu içte güçlü olmaktatır. 1939 yılında Türkiye-lrak sınırı da 1926 yılında çözülmüş tür.B.için devamlı mücadele etmek zorunda kalmıştır. uluslararası bir komisyona verilerek bütün devletlerin gemilerine açık tutulması" hük­ mü yer almaktadır? A) Ankara Antlaşması'nda B) Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda C) Moskova Antlaşması'nda D) Sevr Antlaşması'nda E) Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nde Çözüm: i i I i I i I \ Ankara Antlaşmasında boğazlarla ilgili bir hüküm yoktur. Türk-Yunan ilişkileri. Önemli bir diplomatik olaydır. Çünkü antlaş­ ma yapılan devletlerle Türkiye arasında çö­ zümlenecek önemli sorunlar kalmamıştı. B u n u n s o n u c u n d a T ü r k i y e Lozan Antlaşması'yla siyasi bir zafer kazanmıştı. d ü n y a d a barış ilkesine uymak C) Komşu devletlerin dostluğunu kazanmak D) Devletlerarası güc birliği kurmak E) Komşu devletler arasındaki anlaşmazlıkiara çözüm bulmak Çözüm: Türkiye d o ğ u ve batı sınırları güvenlik altına almak amacıyla Önce Balkan Antantını sonra­ da Sadabat Paktını gerçekleştirmiştir. Bundan dolayı Cumhuriyet Hükümetleri bu sorunları Türkiye'nin lehine çözmek. ! 1 6 . Cevap C | i 1 7 . komisyonu kaldırmış ve hakimiyeti Türkiye'ye vermiştir. Bu hüküm ilk kez Sevr'de yer almış fakat uygulanmamıştı. Cevap E . O halde cevap ortaya çıkmış oluyor. C ve D seçenekleri bu iki paktın kuruluş amaç­ larını vermektedirler. büyük bîr başarıyla sonuçlanınca hem saldırgan devletlere hem de saltanat yanlılarına karşı bir zafere dönüş­ m ü ş t ü . 1936 yılında Hatay.

B a t u m Misak-ı Milliye rağmen Gürcistan'a verilmişti. mak için çok hassas bir bölgede Şeyh Sait Ayaklanmasını d e s t e k l e m i ş t i r .D ve E seçenekleri Lozan'da çözülme­ miş olduklarından dolayı Türkiye Cumhuriyeti bu sorunları çözmek için ilgili devletlere karşı diplomatik bir m ü c a d e l e vermiştir. Milletler Cemiyetine girmesi için davet edilmiştir. aşağı­ d a k i l e r d e n hangisine o r t a m hazırlamıştır? A) M o n t r ö Boğazlar S ö z l e ş m e s i n i n yapıl­ masına B) T ü r k i y e ' n i n M i l l l e t l e r C e m i y e t i n e üye olmasına C) Hatay'ın Türkiye Cumhuriyeti sınırları içine alınmasına D) Sadabat Paktının kurulmasına E) Balkan Antantının kurulmasına Çözüm: T ü r k . Misak-ı Milli sınırları içinde bulunan Musul'u almak için Lozan'dan sonra gerekirse askeri önlem­ ler a l m a y ı d a g ö z e a l d ı . aşağıdakilerden hangisine aykırı bir uygu­ lama g ö r ü n ü m ü n d e d i r ? A) Amasya Görüşmelerine B) Misak-ı Milli'ye C) Londra Konferansı kararlarına D) Amasya Genelgesine E) Kars ve Gümrü Antlaşmalarına Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşmasıyla Türk toprak­ ları haksız yere işgal edilmeye başlayınca Son Osmanlı Mebuslar Meclisi buna bir tepki olarak Türk topraklarının bölünmez bir bütün o l d u ğ u n u Misak-ı Milli ile b ü t ü n d ü n y a y a d u y u r d u . A ve B seçenekleri Türkiyenİn aleyhine sonuçlanır­ ken.Y u n a n d o s t l u k antlaşması İki ülkeyi B a l k a n l a r ' d a k i s o r u n l a r ı n ç ö z ü m ü n d e bir araya getirmiştir. Türkiye. ÖYS 1988 Türkiye'nin Musul'u geri almaya çalışması karşısında İngiltere'nin gösterdiği tepki­ lerinden biri aşağıdakilerden hangisi olmuştur? A) Türklere karşı Yunanlıları destekleme B) Türklere karşı Araplarla işbirliği yapma C) Şeyh Sait ayaklanmasını çıkarma D) Kıbrısı işgal etme E) Menemen Olayını çıkarma Çözüm: Musul bilindiği gibi petrol yatakları bakımın­ dan çok zengin bir bölgedir. Cevap B 2 0 . Cevap C 19. Aynı d u r u m 16 Mart 1921'de yapılan M o s k o v a Antlaşmasında da vardır. Türkiye Cumhuriyeti nin dış s i y a s e t i n d e a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi önemli bir s o r u n olmamıştır? A) Nüfus değişimi B) toak sınırı ve Musul C) Milletler Cemiyetine üye olma D) Boğazlar Komisyonunun kaldırılması E) Hatay'ın Anavatana katılması Çözüm: A.B. ÖYS 1989 Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi İkinci D ü n y a Savaşı'nın çıkmasına o r t a m hazır­ layan etkenlerden biridir? A) Sen Jermen D) Nöyyi B) Versay C) Sevr E) Triyanon . B u n a k a r ş ı l ı k İngiltere'de bu zengin bölgeyi Türkiye'ye ver­ memek için ve Türkiye'yi zor durumda bırak-. ÖYS 1988 1930 yılından sonra Türkiye'nin Yunanis­ tan'la g e l i ş t i r d i ğ i d o s t l u k i l i ş k i l e r i . Bundan dolayı Fransa'nın Hatay'da özel bir y ö n e t i m kur­ ması Mİsak-ı Milli'ye aykırı ilk gelişmeler­ dendir. Cevap E 2 1 . ÖYS 1988 Fransa ile yapılan A n k a r a Antlaşması'yla Hatay'da özel bir y ö n e t i m kurulması. ÖYS 1988 Atatürk döneminde. Cevap C 2 2 . D ve E seçenekleri lehine ç ö z ü m l e n ­ miştir.766 Cumhuriyet Döneminde Dış Politika 18. Türkiye b u olay üzerine önemli bir iç sorunla uğraştığından dolayı Musul harekatından vazgeçerek İngiltere'nin isteklerini kabul etmek zorunda kalmıştır. H a t a y ' d a Misak-ı M i l l i ' y e g ö r e Türkiye sınırları içerisindeydi. Bundan dolayı Türkiye bu olay için bir dış sorunla karşılaş­ mamıştır. C seçeneği ise Türkiye. Türk-Yunan anlaşması Y u g o s l a v y a ve Romanya'nın da yakınlaş­ masıyla 1934 yılında bu dört devletin Balkan Antantını kurmalarına ortam hazırlamıştır.

Sovyetler Birliği. Dünya Sava­ şandan sonra g ö r ü l e n g e l i ş m e l e r d e n biri değildir? A) Varşova Patkı'nın kurulması B) Mısır'ın bağımsızlığını kazanması C) Yahudilere Filistin'de bir devlet k u r m a olanağı verilmesi D) Rusya'da rejim değişikliği olması E) Almanya'nın İkiye ayrılması Çözüm: II. Bunlar A l m a n y a ve İtalya'dır. E n ağır ş a r t l a r t a ş ı y a n V e r s a y Antlaşması güçlü ve ırkçı olan Almanları ha­ rekete geçirdi. Roman­ y a v e Y u g o s l a v y a a r a s ı n d a 1934 yılında kurulmuştur. Cevap A Sevr . İtalya'nın saldırgan politikası sonu­ cu bu antant kurulmuştur.B. B. A l m a n y a ' n ı n ikiye ayrılması. Romanya ve Çekoslovakya katıldı. Cevap C jakımınMİsak-ı L) almak Önlemkarşılık s'ye verla bırak-. V e r s a y A n t l a ş m a s ı n ı k a b u l etmeyerek hızla silahlanarak Avrupa'da yeni bir savaş ortamının doğmasına neden oldu. D ve E seçe­ nekleri zaten bu ittifakın kurucularıdır. Hitler. Balkan Atlantı 1939 yılında II. A. Dünya Savaşının başlamasıyla birlikte bazı Balkan ülkeleri işgale uğrayınca çalışamaz bir hale gelmiştir.i Cumhuriyet Döneminde Dış Politika Çözüm: I. Buna göre. ÖYS 1987 Balkan Antantı. Polonya. Yunanistan ve Yugoslavya arasın­ da kurulmuştur. Pakta. 2 3 . Dünya Savaşı 1945 yılında sona ermiştir. yeni Türk Oevleti'nin dış politika­ da izlediği yol aşağıdakilerden hangisidir? A) Barış içinde yaşama B) Topraklarını genişletme C) Bloklaşmaya son verme D) Rejim değişikliklerini destekleme E) Demokrasiyi yayma Çözüm: Türkiye'nin dış politikasındaki t e m e l ilkesi Yurtta Sulh. Macaristan. Türk dış poli­ tikasında maceracı ve yayılmacı politikaların yeri yoktur. İtalya s e ç e n e k l e r d e o l d u ğ u n d a n dolayı cevaptır. Doğu Almanya. Cevap 2 4 . Romanya. ÖYS 1989 Aşağıdaki d e v l e t l e r d e n h a n g i s i n i n izlediği dış politikanın g ü v e n s i z l i k yaratması Bal­ kan Antantının kurulmasının nedenlerin­ d e n biri o l m u ş t u r ? A) Yugoslavya B) Romanya C) İtalya D) Yunanistan E) Türkiye Çözüm: Balkan Antantı. 1947 yılında. Gerçekçilik ve akılcılık esastır. T ü r k t o p r a k l a r ı n ı e l e geçirmek isteyenlere s o n u n a kadar savaş­ mayı. Yunanistan. ÖYS 1991 A ş a ğ ı d a k i t e r e n h a n g i s i . Türkiye. A. Hitler bu fırsatı değerlendire­ rek 1933 yılından sonra yayılımcı bir politika i z l e d i . I I . jyh Sait ^iye b u ftığından eçerek Lorunda Y a h u d i Devleti'nin kuruluşu. V a r ş o v a P a k t ı 1955 yılında Nato'ya karşı Doğu Bloku tarafından kuruldu. Cihanda Sulh'tur. Dünya Savaşı sonunda yenilen devletlere ağır şartlar taşıyan barış antlaşmaları imzalatılmaları yeni bir savaşın da tohumlarını a t m ı ş t ı r . 1950 yılında olmuştur. İki devlet 1933 yılından itibaren dünyayı yeniden bir savaş ortamına sürük­ l e m i ş l e r d i r . Bulgaristan.C ve E seçenekleri 1945 yılından sonra meydana gelmiştir. Rusya'da rejim değişikliği 1917 yılında. aşağıdaki gelişmelerin hangisiyle fiilen sona ermiştir? A) B) C) D) E) İkinci Dünya Savaşı Sovyetler Birlİği'nin kurulması Hatay sorununun çözülmesi Sadabat Paktı'nın kurulması Milletler Cemiyeti'nin kurulması tevap C İkinci hazır- Çözüm: Balkan Antantı 1934 yılında İtalya ve Alman ya'nın saldırgan politikaları üzerine Türkiye. 1945 yılında. bağımsızlığına saygı gösteren devletlerle siyasal ilişkiler kurarak anlaşmalar yapmayı kendine temel ilke edinmiştir. Cevap A 2 6 . ÖSS 1991 Yeni T ü r k d e v l e t i . Cevap B 167 2 5 . Mısır'ın bağımsızlığı. Arnavutluk.

Cevap E i j j I | j ] . B u d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir göstergesidir? j ! ] A) B o ğ a z l a r d a n az sayıda devletin yararlandığı B) Boğazlarla ilgili rejimin taraflı olarak saptandığının C) Boğazlar s o r u n u n u n Avrupalı devletler tarafından çıkarıldığının D) Boğazların zamanla uluslararası önemini yitirdiğinin E) Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğinin daha çok güçlendiğinin Çözüm: Lozan Antlaşması'nın meydana getirdiği eksiklik Montrö Antlaşmasıyla (1936} gide­ rilerek Boğazlar K o m i s y o n u kaldırılmış ve bunun görev ve yetkileri Türkiye'ye devredil­ miştir. A. ÖSS 1993 Lozan Antlaşması'nda boğazların yönetimi. B ö y l e c e Boğazlar ü z e r i n d e k i T ü r k egemenliği daha da güçlenmiştir. ayrı bir bütçesi olan ve Türkiye temsilcisinin başkanlık ettiği Boğazlar Komisyonu'na verilmiş.B.168 Cumhuriyet Döneminde Dış Politika 2 7 . ancak daha sonra Montrö Boğazlar Sözleşmesi'yle Boğazlar Komisyonu.C ve D seçenekleri soru metniyle çelişen ve ilgisiz yorumlar içermektedirler. görevini Türkiye Cumhuriyeti'ne bırakmıştır.

ÖSS . Sakarya Savaşı'nda da TBMM'den Başkomu tanlıkla birlikte Meclisin yetkilerini istemiştir" Bu İstekler onun kişiliğinin hangi yönüne örnek gösterilebilir? A) Açık sözlülüğü B) Titizlik ve güç tutkusuna C) İnandırma gücüne D) Tez canlılığına E) Kendine olan güvenine Çözüm: Atatürk g ö r ü l d ü ğ ü gibi bütün zor şartlarda g ö r e v a l m a k t a n v e s o r u m l u l u k t a n kaçın­ m a m ı ş t ı r . paragraflarda verilen gelişmelerden anlaşıldığı gibi olayların gidişatından sonucu g ö r e b i l m i ş t i r . II. ÖSS'de ÖYS'de Toplamda :%5 :% 1. Atatürk'ün Kişiliği v e İlkeler k o n u s u n d a n ç ı k a n s o r u yüzdeleri*.1 9 8 1 BÖLÜM YILLA 0= ÖSS ÖYS —. düşmanın birkaç g ü n içinde çekilebile­ ceğini. A .ÖYS SORULARI ANALİZİ 1. I.1 9 8 1 "Mustafa Kemal Atatürk. Toplam _ "Mustafa Kemal Paşa. Çanakkale Savaşı'nın sonlarına d o ğ r u . Çanakkale Savaşı'nda o r d u k o m u t a n ı n d a n savaş bölgesindeki bütün kuvvetlerin kendi emrine verilmesini. C ve D s e ç e n e k l e r i n i n Atatürk'ün bu yönüyle doğrudan İlgileri yok­ tur.ATATÜRK'ÜN KİŞİLİĞİ VE İLKELER 1981 -1995 ÖSS . bir araç o l d u ğ u n a inanma E) Türk Ulusunun gücüne güvenme Çözüm: Atatürk. M u s t a f a K e m a l A t a t ü r k ' ü n k i ş i l i ­ ğ i n i n hangi y ö n ü örneklendirilmektedir? A) Yurta ve dünyada barışa önem verme B) T o p l u m a y ö n v e r e b i l e c e k yollar bula­ bilme C) Olayların g i d i ş i n d e n s o n u c u n ne ola­ cağını görebilme D) Savaşın amaç değil. 1 8 0 oranındadır." Bunlar.—. İ t a l y a ' n ı n H a b e ş i s t a n ' a saldır masıyla İkinci Dünya Savaşı'nın başlamış olduğunu söylemiştir. B . Cevap E Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 2 2 2 1 2 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 3 2 2 1 2 2 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1 1 - 1 2 2 - 2.840 : % 3 .1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . B i r i n c i D ü n y a S a v a ş ı ' n a O s m a n l ı Devleti'nin de girdiği günlerde bu savaşta Almanların yenileceğini. 1 1 - - 25 25 25 26 26 326 1 2 1 12 6 18 ÖSS .yüzyılda 1981 . Mustafa Kemal 20. 111. .1937 y ı l ı n d a .

.r
170 y e t i ş m i ş ü s t ü n bir askeri y e t e n e ğ e s a h i p devlet adamıydı. Geniş bir yorumlama g ü c ü vardı. Üstün bir tarih bilgisine sahip olan Atatürk bütün olay­ lara bilimsel bir usulle y a k l a ş m a k t a ve yorumlamaktadır. Cevap C 3. ÖYS-.1981 Atatürk, devletin dış politikasını yönlendirmede aşağıdakilerden hangisini temel ilke saymıştır? A) B) C) D) E) Devletçilik Bağımsızlık Medeniyetçilik Devrimcilik Ulusçuluk 5. Atatürk'ün Kişiliği ve İlkeler ÖSS-1982 Atatürk'ün doğumunun 100. yılı kutlamaları­ na çeşitli ülkeler ve bazı uluslararası kuru­ luşlar da katılmışlardır. Bu d u r u m , Atatürk'ün hangi y ö n ü ile en az ilişkili olabilir? A) Ülkesinin bağımsızlık savaşını başarıyla sonuçlandırmış olması B) "Ulusal irade"yi herşeyin üstünde tutması C) Ülkesini çağdaşlaştırma da büyük başarılar sağlaması D) "Yurtta sulh, Cihanda sulh" ilkesini ortaya koyması E) Kapütilasyonları kaldırmış olması Çözüm: A,B,C ve D seçenekleri Atatürk'ün büyük bir lider olmasıyla yakından ilgilidir. Atatürk'ü uluslararası seviyeye çıkaran yönü evrensel barış düşüncesinde olmasıdır. E s e ç e n e ğ i n i n ise uluslararası kuruluşları ilgilendiren bir yönü yoktur. j Cevap E

i j

Çözüm: A,C,D ve E seçenekleri bir ülkenin iç işleriyle ilgili k a v r a m l a r d ı r . B a ğ ı m s ı z l ı k İlkesi ise Türkiye'nin diğer devletlerle olan ilişkilerinde t e m e l ilke olarak k a b u l edilmiştir. Atatürk devletlerin birbirlerinin bağımsızlıklarını tanı­ madan ikili ilişkilerin m ü m k ü n olmayacağını ısrarla belirlemiştir. Cevap B 4. ÖSS-1982 Mustafa Kemal Atatürk, önemli kararlar verirken İlgili heyet y a d a meclis üyelerinin görüş ve onaylarını da almaya özen göster­ miştir. Bu durum M u s t a f a Kemal A t a t ü r k ' ü n nasıl bir lider o l d u ğ u n u gösterir? A) Kötü sonuçlardan sorumlu tutulmak isten­ meyen B) Kolay ve çabuk karar alma yollarını ara yan C) Yurtseverliğini kanıtlamaya çalışan D) Heyet ya da meclis üyelerinin görüşlerini kendisininkinden üstün gören E) Ulusal iradeyle birlikte hareket etmeye çalışan 7. Çözüm: Mustafa Kemal bir liderdir. Türk toplumunu bir m ü c a d e l e d ö n e m i n d e n sonra bağımsı­ zlığına kavuşturmuştur. A,B,C ve D seçenek­ leri M u s t a f a K e m a l ' i n d ü ş ü n c e l e r i y l e Çelişmektedir. Cevap E

6.

ÖSS-1983 "Halkçılık" aşağıdaki A t a t ü r k ilkelerinden hangilerinin d o ğ a l bir s o n u c u d u r ? A) Devletçilik—Laiklik B) Devletçilik—İnkılapçılık C) İnkılapçılık-Laiklik D) Laiklik—Milliyetçilik E) Cumhuriyetçilik—Milliyetçilik Çözüm: Halkçılık, halkın halk tarafından yönetilme­ sidir. Halkçılığın iki y ö n ü vardır. Birincisi: Halkın kendi kendini yönetmesi ve İkincisi i s e , a y r ı c a l ı k s ı z bir t o p l u m o l u ş m a s ı d ı r . Bundan dolayı Cumhuriyetçilik ve Milliyetçilik ilkeleriyle yakından ilgilidir. Cevap E ÖSS-1983 D ü ş m a n i ş g a l i n e k a r ş ı 1 9 1 8 - 1 9 1 9 yılları arasında Anadolu ve Trakya'nın çeşitli y ö r e l e r i n d e bölgesel d i r e n i ş güçleri oluş­ turulmuştur. Bu d u r u m , Atatürk ilkelerin d e n hangisinin Türk ulusunca daha önce­ d e n b e n i m s e n m i ş o l d u ğ ı n u gösterir? A) Devletçilik B) Halkçılık C)Milliyetçilik

i

D) İnkılapçılık

E) Bağımsızlık

Atatürk'ün Kişiliği ve İlkeler Çözüm: Türk milletinin Anadolu ve Rumeli'de başlattığı mücadelenin amacı sömürgecilere karşı bağımsızlık savaşı idi. Bağtmsızlıkjürk milletinin yapısal bir karakteriydi. Tarih b o y u n c a bu ilkeden hiç taviz verilmemiştir. A, B, C ve D seçeneklerinde verilen ilkeleri Türk Milleti Atatürk'le birlikte tanımaya başlamıştır. A t a t ü r k ö n c e s i d ö n e m d e bu ilkelere rastlanmaz. Cevap E i | | Çözüm:

171

Bir ülkede demokrasinin gerçekleştirilmesi iki önemli şarta bağlıdır. 1. Ülkenin bağımsızlığının sağlanmış olması 2. Ulusal egemenliğin herşeyin üzerinde ol­ ması ve değişik fikir ve görüşlerin serbestçe söylenmesi gerekir. A, B, C ve E s e ç e n e k l e r i ise d a h a ç o k demokrasinin geliştirilmesine yöneliktir. Cevap D 10. Ö S S - 1 9 8 5 Bir devletin yönetimindeki çeşitli t o p l u m ­ sal g r u p l a r a k a n u n ö n ü n d e k e s i n e ş i t l i k tanıması, aşağıdaki ilkelerden hangisinin uygulandığına kanıt olabilir? A) Milliyetçilik C) İnkılapçılık E) Devletçilik Çözüm: B) Halkçılık D) Laiklik

I | |

8.

ÖSS - 1 9 8 4 " A t a t ü r k , T ü r k t a r i h i n i yalnız O s m a n l ı v e Selçuklu dönemiyle sınırlı olarak değil, çok daha gerilere giderek dünya tarihi çerçevesinde i n c e l e m e l e r i için tarihçileri teşvik etmiştir." Aşağıdakilerden hangsi böyle bir çalış­ manın a m a c ı olamaz? A) Türklerin ç o k sayıda devlet ve uygarlık kurmuş olduklarını göstermek B) T ü r k l e r i n , d ü n y a n ı n eski bir ulusu olduğunu ortaya koymak C) A n a d o l u ' d a ilk yaşayan kavimlerin Türk olduğunu belgelemek D) Türklerin ç o ğ u kez tarihin akışına y ö n verdiklerini göstermek E) A s y a u y g a r l ı ğ ı n ı y a r a t a n l a r a r a s ı n d a Türklerin de bulunduğunu kanıtlamak Çözüm: Atatürk 1931 yılında kurduğu Tarih Kurumu ile d ü n y a tarihi ç e r ç e v e s i n d e incelemeler başlattı. Tarih Kurumunun amaçları A,B,D ve E seçeneklerinde belirtilmiştir. C seçeneği ise iki y ö n ü y l e Atatürk'ün amacı olamaz. B i r i n c i s i , zaten bu tez tarihsel d o ğ r u l a r l a çelişmektedir. İ k i n c i s i d e , böyle bir fikrin savunulmasının anlamsız olmasıdır. Cevap C

j

j j

Soruda verilen tanım Halkçılık ilkesini ifade etmektedir. Halkçılık, halkın sınıf ya da bir zümre tarafından yönetilmesini reddeder. Herkesi kanun önünde eşit sayar. Cevap B

i j i

İ j ] ! | \

1 1 . ÖSS - 1 9 8 6
Atatürk "Dünyanın her türlü ilminden, buluş lanndan, ilerlemelerinden yararlanılacaktır; a n c a k t e m e l , k e n d i i ç i m i z d e n çıkarılmalı dır."demiştir. Atatürk, bu sözleriyle e ğ i t i m i n nasıl olmasını istemiştir? A) B) C) D) E) Zorunlu Mesleğe hazırlayıcı Demokratik Çağdaş ve milli Eşitlik sağlayıcı

9.

ÖSS - 1 9 8 5 Bir ülke de d e m o k r a s i n i n gerçekletinImesi öncelikle aşağıdakilerden hangisine bağlıdır? A) Halkçılık ve medeniyetçiliğe B) Laiklik ve devletçiliğe C) Cumhuriyetçilik ve inkılâpçılığa O) Bağımsızlık ve milli egemenliğe E) Bilimsellik ve milliyetçiliğe

Çözüm: S o r u d a g ö r ü l e n açıklama Türk eğitiminde yeni bir anlayışı başlatmaktadır. Dışa açılma ve her türlü gelişmeyi almayı hedefleyen bir çağdaşlık ve millilik getirmiştir. Cevap D

172

Atatürk'ün Kişiliği ve İlkeler 14. Ö Y S - 1 9 8 9 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i , T ü r k i y e ' d e Dev letçilik ilkesinin kabul edilmesi için d o ğ r u ­ d a n bir gerekçe olamaz? A) Teşvik-i Sanayi Kanunundan beklenenin gerçekleşmemesi B) İhtiyaçtan fazla üretime geçilmek isten­ mesi C) Özel kesimde yeterli sermaye birikiminin olmaması D) Ülkedeki üretimin t e m e l ihtiyaçları bile karşılayamaması E) Doğal kaynaklardan yararlanmaya çalışıl­ ması Çözüm: j Devletçilik,ekonomik alanda kalkınmayla ilgili programlar içeren temel ilkelerdendir. A,B,C ve D seçenekleri Devletçilik İlkesinin kabul edilmesinin gerekçelerini oluştururlar. E seçeneği ise doğal kaynaklardan yararlan­ mak için devletçilik şart değildir. Özel sek­ törde de doğal kaynaklardan yararlanır. Cevap E 15. ÖYS-1989 Aşağıdaki ilkelerden hangisi vicdan ö z g ü r l ü ğ ü n ü güvence altına alma amacını gütmektedir? A) Laiklik C) Devletçilik E) Milliyetçilik A) Halkçılık C) Devletçilik E) Laiklik B) İnkılapçılık D) Milliyetçilik Çözüm: Laiklik bir din sorunu olmayıp bir özgürlük s o r u n u d u r . Devlet ibadetleri sınırlamadığı gibi ibadetlerin serbestçe yapılabilmesi için ortam bile hazırlar. Böylece v i c d a n ö z g ü r l ü ğ ü g ü v e n c e altına alınmış olur. Cevap A Türkiye'nin sanayileşmesi, ekonomik alanda kalkınması, büyük işletmelerin devlet eliyle kurularak, özel girişimlerin d e s t e k l e n m e s i için Atatürk, Devletçilik ilkesini o r t a y a atmıştır. A,B,D ve E seçeneklerinin ekonomik kalkınmayla İlgili bir özellikleri yoktur. Siyasi ve sosyal nitelikli ilkelerdir. Atatürk'ün devletçilik anlayışı sosyalizmden çok farklıdır. Atatürk şartların gereği olarak temel b ü y ü k işletmelerin devlet tarafından kurulmasına taraftardır. Cevap C I j B) Egemenlik D) Halkçılık

1 2 . ÖYS - 1986
"Her ulus, kendi devletini kurup, kendi istediğine göre kendisini yönetmelidir." g ö r ü ş ü , a ş a ğ ı d a k i l e r i n h a n g i s i n d e verilen ilkelere uygundur? j I

A) B) C) D) E)

Ulusçuluk-Halçılık Devletçilik—İnkılapçılık Devletçilik-Laiklik Laiklik-Halkçılık İnkilapçılık-Laiklik

Çözüm: Soruda verilen görüş Atatürk'ün iki önemli ilkesini ifade etmektedir. Her ulusun bağım­ sız olarak kendi devletini kurması U l u s ç u l u k i l k e s i n e , halkın e t k i n l i ğ i n e ve çıkarlarına g ö r e bir devlet y ö n e t i m i n kurulması da halkçılık ilkesine uygundur. Cevap A

]

13.

ÖSS-1988 Atatürk döneminin temel hedeflerinden biri sanayi kuruluşlarına öncelik vermekti. Ancak halkın elinde bu amaç İçin yeterli sermaye yoktu. Bu d u r u m , aşağıdaki ilkelerden hangisini z o r u n l u kılmıştır?

Çözüm:

1 6 . ÖYS - 1 9 9 2
1934 yılında çıkarılan bir kanunla, toplum­ sal sınıfları ve ayrıcalıkları belirten unvan­ ların kaldırılması aşağıdakilerden hangisiyle en yakından ilişkilidir? A) Laiklik B) Devletçilik D) Halkçılık

i j |

C) Cumhuriyetçilik E) Milliyetçilik

Cumhuriyet dönem i n d e sınıfsız bir t o p l u m u n v e s o s y a l adaletin gerçekleşmesine büyük bir İhtiyaç vardı.1 9 9 3 Atatürk "Dünya milletlerininin saadetine çalışmak. Barışlar kadar savaşlarda evrenseldir. Bu eksiklik t a m olarak 1934 yılında o r t a d a n kaldırılmıştır. E s e ç e n e ğ i n d e verilen Türk Medeni Kanunuda yeni bir laik t o p l u m u n meydana g e t i r i l m e s i n d e ö n e m l i bir etken olmuştur. Cevap D j j i 18. evlilik ve eşitlik gibi alanlarda kanun üstünlüğü getirmiştir. ÖYS-1993 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap D i . Savaş hiç bir zaman çıktığı yerle sınırlı k a l m a d ı ğ ı n d a n d o l a y ı A t a t ü r k . Türkiye'de laikliğe geçiş ilk olarak Saltanatın kaldırılmasıyla (1922)başlamış ve 1937'de laikliğin Anayasa'ya girmesiyle tamamlan­ mıştır.Çözüm: Osmanlı Devleti d ö n e m i n d e n kalma ve t o p l u m d a y a y g ı n c a kullanılan lakap ve unvanlar ister istemez sosyal hayatta sınıflaş­ maya neden olmaktaydı. D seçeneği de diplomatik bir gelişmedir. Görüldüğü gibi uzun bir süreç sonun­ da Laiklik yerleşmiştir. Miras. ÖSS ." demiştir. diğer bir yoldan kendi huzur ve saade­ tine temine çalışmak demektir. Atatürk'ün bu sözleri aşağıdakilerden h a n g i s i n i n d e ğ e r i n i ortaya koymaktadır? A) Bağımsız bir devlet olmanın B) Ekonomide devletçiliği uygulamanın C) Cumhuriyet rejimini benimsemenin D) Uluslararası barışı korumanın E) Laik bir devlet kurmanın Çözüm: Atatürk. A. cumhuriyetin kurulmasından sonra dış politikada bağımsızlığı esas alan "Yurtta Sulh Cihanda Sulh"ilkesini temel kabul etmiştir. Cevap E \ 1 7 .B ve C seçenekleri ekonomik alanda yapılan yenilikleri. En uzakta z a n n e t t i ğ i m i z bir h a d i s e n i n i n bize b i r g ü n temas etmeyeceğini bilemeyiz. B u t e m e l i l k e Halkçılıktır. Türkiye'de laiklik ilkesinin yerleşmesinin aşamalarından biridir? A) Birinci İzmir İktisat Kongresi'nin toplan­ ması B) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun kabul edilme­ si C) Planlı ekonomiye geçilmesi D) Türkiye'nin Milletler Cemiyeti üyeliğine kabul edilmesi E) Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi Çözüm: . dünyanın neresinde olursa olsun savaşların durdurulmasına çalışılması gerektiğine inan­ maktadır.

Şu an dünyanın geldiği nokta şudur: Sahip olunan nükleer silahlar dünyayı en az 4 kez yok edebilecek güçtedir. İlkçağlardan günümüze kadar devamlı olarak silahlanma yarışı olmuş ve bunu önlemeye yönelik tedbirler alınmış. Bu tehlikeli durum ne silahı yapan ne de kul­ lanan için farklı değildir. A. Bundan dolayı dev­ letler her şartta sonucun kendilerini de olum­ suz yönde etkileyeceği için İster istemez bir uzlaşma İçine girmişlerdir. 1981 . ÖSS-1981 "Çağımızda insanlığı yok edici silahların çeşit ve güçlerinin artmasına karşın.OYS SORULARI ANALİZİ GÜVENLIK 1. Bu o l u m l u etki aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) Gelişmiş ülkelerin. insan haklarını koru­ maya özel bir önem vermeleri B) Çağımızda savaşla çözülecek sorunların ortadan kalkması C) Gelişmiş ülkelerin. Milli Güvenlik konusundan çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda ÖYS .1 9 9 5 ÖSS . Silah teknolojisindeki bu korkutucu ilerlemenin bir çok kötü sonuçlan yanında olumlu bir etkisinden de söz edile­ bilir. son 35 yıl içinde büyük devletlerin birbirleriyle savaştık­ ları görülmemiştir. Cevap D oss YILLA Toplam soru sayısı ÖYS Toplam Çıkan Toplam soru soru sayısı sayısı Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 T&UM = - 1 2 2 3 1 3 2 2 2 2 2 2 2 2 28 - 1 2 2 3 2 2 2 2 2 3 3 3 3 2 2 - 2 2 4 5 5 3 5 4 4 5 5 5 5 4 4 - - - - - - - - - - - - - 34 - 62 2. B.MÎLLÎ 1981 . kaynaklarını kalkın­ maya harcamaları D) Büyük kayıplara uğrama korkusunun ta­ rafları anlaşmaya zorlaması E) Savaşa karşı olan küçük devletlerin ayrı bir blok oluşturmaları Çözüm: Silahlanma yarışı insanlık tarihi kadar eskidir.1981 G ü n ü m ü z d e " B a ğ l a n t ı s ı z l a r " o l a r a k ad­ l a n d ı r ı l a n d e v t l e r i n g e n e l l i k l e aşağıdaki lerden hangisinde birlikte hareket ettikleri görülmektedir? A) Ortak savunma sistemleri geliştirmede B) Dünya sağlık sorunlarına çözüm bulmaya yönelik çalışmalarda C) Dünya enerji sorununa çözüm bulmaya yönelik çalışmlarda D) Birleşmiş Milletler'deki siyasal tartışma ve oylamalarda E) Ekonomik dayanışmayı sağlayacak örgüt­ ler kurmada . fakat silahlanma durdurulamamıştır.1995 yılları arasında. C ve E seçeneklerinin devletlerin uzlaş­ malarında bir paya sahip o l d u ğ u söylene­ mez.

yur­ d u n bütünlüğüne. İkiyüze yakın üyesi olan B. Bu devletlere Üçüncü Dünya" da denilmektedir. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi bu ilkeye uygun bir uygulamadır? A) Bazı devletlere daimi delegelik hakkı ve­ ril mesi B) Beş büyük devlete veto hakkı tanınması C) Çatışma o l a n yerlerin bazılarına barış gücü gönderilmesi D) Genel K u r u l ' d a her üye devlete bir oy hakkı tanınması E) Karşılaşılan sorunların bazılarını çözmek İçin Adalet Divanı"nın toplanması Çözüm: Savaş silahlarının cephe gerisine uzanan etki leri g ö z ö n ü n e a l ı n a r a k . Cevap D 4. II.Rusya. savaş tekniğinde meydana gelen gelişmelerin etkisinde yapılmış gelişmiş uçaklar kullanılmış ve bütün ülke savaş alanı haline gelmiştir. doğal afetlere. A. Fransa ve Çin.M. Cevap B . Cevap E 3.D. İkinci g r u p devletlerin teşkilat içindeki durumları devletlerin eşitliği ilkesine uymamaktadır. ÖSS-1983 Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nın işleyişine ba­ kıldığında bu Teşkilat'taki bazı uygulamaların "devletlerin eşitliği" ilkesine uyduğu bazılarınınsa uymadığı görülmektedir..Dünya Savaşı. Diğer devletlerin böyle bir hakları yoktur. yangınlara karşı halkın can ve mal güvenliği­ ni sağlamaya çalışmaktadır. 175 ÖYS-1982 "Ulusun bağımsızlık ve egemenliğine. İngiltere. Hindistan'ın liderliğinde Birleşmiş Milletlerde örgütlenmişlerdir. Sivil Savunma hizmet kapsamını genişleterek savaş öncesi ve savaş hali durumlarında. T ü r k i y e ' d e ise 1 9 2 8 y ı l ı n d a " P a s i f K o r u n m a Teşkilatı" kuruldu.B. Cevap A Çözüm: B i r l e ş m i ş Milletler G ü v e n l i k K o n s e y i ' n i n d a i m i beş üyesine veto hakkı verilmiştir. çıkar­ larıyla ilgili konularda veto haklarını kullana­ b i l m e k t e d i r l e r .Milli Güvenlik Çözüm: Bağlantısızlar adıyla anılan devletler Nato ve V a r ş o v a P a k t l a r ı n a k a t ı l m a y a r a k b u iki dünyanın dışında kalmışlardır. cumhuriyetin varlığına içten ve dıştan gelecek her türlü tehlikeye önceden hazır olmak ve gerektiğinde savaşmak" şekilde tanımlanabilecek olan kavram aşağıdakilerden hangisidir? A) Soğuk harp C) Seferberlik B) Sivil Savunma D) Özel harp E) Milli Güvenlik Çözüm: Milli G ü v e n l i k ' i n tanımı yapılmıştır. yurttaşların özgürlük ve mutluluğuna. Diğer seçenekler Milli güvenilğin bozulmasıyla bir­ likte ortaya çıkan gelişmelerdir. Bağlantısızlar. ÖYS-1982 Bir ülkenin g ü ç l ü bir silahlı kuvveti varken ayrıca bir sivil savunma örgütü kurması hangi nedene bağlanabilir? A) Cephe gerisinin de düşman hedefi haline gelmesine B) Savaş z a m a n ı n d a e m n i y e t ö r g ü t ü n ü n görevlerinin artmasına C) Her yuttaşın ülke savunmasına katılma zorunda olmasına D) Silahlı Kuvvetlerin savaş gücünün yedek güçlerle artırılmasına E) Askerin cepheye gitmesiyle yurdun bazı bölümlerinin savunmasız kalmasına 5. içinde iki grup meydana gelmektedir. Bu devletler Birleşmiş Milletler teşkilatı içinde örgütlendikleri için buradaki oylamalarda bir­ likte hareket edecek bir güç oluşturmaktadır­ lar. B i r i n c i D ü n y a Savaşı'ndan sonra sivil halkın bu silahların etkilerinden korunması bakımından "pasif koruma" adı altında bir teşkilatlanmaya gidil­ d i . Pasif k o r u n m a b ö y l e c e Sivil S a v u n m a Teşkilatına o r t a m hazırladı.

Bundan dolayı A.D ve E seçenekleri A seçeneğinin birer unsurlarıdır. Cevap A Çözüm: Milli Güvenlik Ortadoğu'da Suriye ile İsrail'in çok önemli bir konumları vardır.1 9 8 4 G ü n ü m ü z ü l k e l e r i n d e a s k e r l i k çağına g e l e n g e n ç l e r i n s i l a h altına alınmasında aşağıdaki s i s t e m l e r d e n hangisi en ç o k ter­ c i h edilmektedir? A) Kura B) Bedel C) Yükümlülük E) Devşirme D Gönüllülük Çözüm: 7. ÖYS-1983 Aşağıdakilerden hangisi.D ve E seçenekleri zaferle sonuçlanacak bir savaşı isteyen ordunun yapması gereken davranışlardır. ülkemizde milli güvenliğin sağlanmasından ve silahlı kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından TBMM'ye karşı s o r u m l u d u r ? A) Genel Kurmay Başkanlığı B) Yüksek Askeri Şura C) Cumhurbaşkanlığı D) Milli Savunma Bakanlığı E) Bakanlar Kurulu .D ve E seçenekleri. Cevap C 8. ÖSS .176 6. Toplumun eşitliği il­ kesine sadece y ü k ü m l ü l ü k sistemi uymak­ tadır. e k o n o m i k . Bu da genellikle büyük kayıp­ lara neden olmaktadır. eşitli­ ği bozucu sistemlerdir.1983 Düşmanı güç duruma düşürerek zaferle s o n u ç l a n a c a k bir m u h a r e b e ortamı hazır­ lamaya çalışan bir o r d u . a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisini yapmaz? A) Düşmanın taarruz etmesini beklemek B) Düşmanı mevzilerinden ayırarak u y g u n bir yere çekmek C) Propaganda ile düşmanın moralini boz­ mak D) Düşman hatlarına sabotajlar düzenlemek E) Düşman hatlarına taarruz etmek Çözüm: B.1983 Suriye ve İsrail'in s i l a h altında b u l u n d u r ­ d u k l a r ı a s k e r sayısının n ü f u s l a r ı n a oranı nın d i ğ e r k o m ş u d e v l e t l e r i n k i n d e n d a h a yüksek oluşu.B. kendi toprakları üzerinde savaş yap­ mak demektir. aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir? A) Bazı komşularıyla ilişkilerinin bozuk olma sıyla B) Savunmanın önemini d a h a iyi kavramış olmalarıyla C) Çok uluslu savunma teşkilatlarının üyesi olmalarıyla D) Kişi başına düşen milli gelirlerinin yüksek oluşuyla E) Doğal sınırlardan yoksun oluşlarıyla j \ 10. Cevap E Günümüz dünyasında asalete dayanan ve babadan oğula geçen sınıf sistemlerine artık rastlanmıyor. Bu iki devletin komşularıyla toprak anlaşmazlığı sorunları bulunmaktadır. B. ÖYS-1984 Bir m i l l e t i n s i y a s i . Düşmanın taarruzunu bekle­ mek. Cevap A 9.özüm: A n a y a s a ' n ı n 1 1 7 . Suriye'nin Lübnan ve Türkiye ile İsrail'in de bütün bir Arap dünyası ve Filistin'le önemli s o r u n l a r ı o l d u ğ u n d a n dolayı askeri kuvvetlere ağırlık vermektedirler. herkesin kanun önünde eşit oldu­ ğu bir sistem vardır. ÖYS . Soruda tanımı yapılan değerler Milli gücü oluştururlar. ÖSS .C. Artık dünyada halkın eşitliğine dayanan. a s k e r i . v e p s i k o l o j i k kaynak ve d e ğ e r l e r i n tümüne ne denir? A) Milli Güç C) Moral gücü B) Sivil savunma D) Lojistik güç E) İstihbarat gücü Çözüm. anlayışı geçerlidir. Cevap A | | ! . Bundan dolayı en iyi savunma taarruzdur.C. m a d d e s i ile b u g ö r e v Bakanlar Kurulu'na verilmiştir.

B. aşağıdakilerden hangisiyle ilişkili d e â l l l r ? A) Nüfusu B) Toprak büyüklüğü C) Savunma ihtiyacı D) Ekonomik kalkınma düzeyi E) İklim özellikleri Çözüm: A. ÖSS .Zaman Değişmeyen Etkenler L Ü l k e ve b ö l g e n i n sı­ nırları 2.C. bu devletlerin birbirlerinin yönetimlerine saygılı o l d u ğ u s ö y l e n e b i l i r ? A) Her devlet kendi geleceğine kendisi karar verecek B) Birinin tanımadığı devletlerarası bir anlaş­ mayı diğeri de tanımayacak C) Daha önce yapmış oldukları anlaşmalar.D ve E seçeneği milletin bir özelliği.Milli Güvenlik 11.Politik değerler 4. Cevap A 14.Dünya üzerindeki yeri 3.Askeri değerler 5.Ekonomik değerler 3.1 9 8 4 Aşağıdakilerden hangisi ülkenin jeopolitik d u r u m u n u belirleyici "değişmeyen" türd e n b i r etkendir? A) Ekonomik yapısı B) Siyasal politikası C) Sosyo . Cevap C 1 3 . ÖYS .C. ÖYS .Dünya Savaşı'nda çok gelişmiş uçakların b o m b a r d u m a n d a kullanılması bir anda ül­ kenin bütün topraklarının savaş alanı haline gelmesine neden olmuş. devleti milletten ayıran bir özelliktir? A) Hukuksal Örgütlenme B) Nüfus Çokluğu C) Ekonomik güç D) Dil birliği E) Tarih birliği . yeni durumlardan etkilenmeyecek D) Karşılıklı ekonomik çıkarlara ağırlık verile­ cek E) Anlaşmalar tek taraflı olarak yürürlükten kaldırılmayacak Çözüm: B. Sivil halkın cephe gerisinde büyük bir tehlikeyle karşılaşması SKİI Savunma teşkilatının kurulmasına ne­ den olmuştur.C ve D seçenekleri bir ü l k e n i n silahlı kuvvetlerinin büyüklüğü ile doğrudan ilgilidir. bir milletin hukuki olarak Örgütlenmesidir. ÖYS .1 9 8 4 Aşağıdakilerden hangisi.D ve E seçenekleri iki devletin devletler arası alanda birlikte hareket etmeleriyle ilgili hükümlerdir. E seçeneği İse silahlı kuvvetlerin büyüklüğü ile doğrudan İlgili değildir. devletler. aşağıdakilerden hangisin­ d e n k o r u n m a amacıyla ortaya çıkmıştır? A) Psikolojik savaşlar C) Uçak saldırıları B) İç ayaklanmalar D) Doğal afetler E) Bulaşıcı hastalıklar Çözüm: II. sivil halk doğrudan zarar görmeye başlamıştır.1984 Bir ülkenin silahlı kuvvetlerin b ü y ü k l ü ğ ü . ÖSS-1984 İki devletin anlaşmasında aşağıdakilerden hangisi temel ilke olarak alınırsa.Arazi (fiziki yapı) Cevap E 1 2 . Cevap E 1 5 .B.kültürel değerler D) Dil birliği E) Coğrafi konumu Çözüm: Bir ülkenin jeopolitik d u r u m u n u etkileyen faktörler d e ğ i ş e n ve d e ğ i ş m e y e n etkenler olarak iki grupta toplanabilir: Değişen Etkenler LSosyo-Kültürel değerler 2. birbirlerinin yönetimlerine saygılıdır denilebilir. Her devlet kendi geleceğine kendisi karar vere­ biliyorsa. A seçeneği ise devletin bir özelliğidir. İki devletin birbirlerinin yönetim­ lerine saygılı olmalarıyla ilgili değildir. Cevap A Çözüm: 177 Devlet.Coğrafi karakteri 4.1 9 8 5 Sivil Savunma.

Dünya Savaşı yapıldığı dönemde bütün bir dünyayı etkilemiş ve 36 civarında devlet katılmıştır. Fransa ve İzlanda katılmaz. 1789 -1815 • Otuzyıl Savaşları. 1955'te Almanya. Kuzey Atlantik Konseyi'dir. Norveç. Cevap E Çözüm: 4 Nisan 1949'da Washington'da imzalan ant­ laşma ile Danimarka. • Balkan Savaşı. Nato A s e m b l e s i : Nato ülkelerinin parla­ mentolarınca seçilmiş delegelerden oluşur. ÖYS-1985 NATO'nun en y ü k s e k karar organı.178 1 6 . Savaş devam ettiği dönemde dünyanın gün­ demini işgal etmiştir. 1912 -1913 • Napolyon Savaşları. Genel Sekreter konseyinin baş­ kanıdır. İzlanda. S a v u n m a K o m i t e s i : Üye ü l k e l e r i n i n Savunma Bakanlarından oluşur.Dünya Savaşı Çözüm: Savaşların çok uzun sürmesi t o p y e k ü n anlamına gelmez. Bu ittifaka 1952'de Türkiye ve Yunanistan. Milli Güvenlik Kurulu'nun da görüşü nü alarak genel veya kısmi seferberlik ilan edilir. i Cevap D 1 7 . Bu konsey.Dünya Savaşı. A n a y a s a ' y a g ö r e C u m h u r b a ş kanlığı'nın başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu. Türkiye henüz bu görevi hiç üstlenmemiştir. 1914 -1918 yılları arasında yapılmıştır. 3. Nato K o n s e y i : Nato'nun en yüksek yetkili organıdır. A ş a ğ ı d a k i l e d e n h a n g i s i m u h a r i p sınıflar­ dan biridir? A) Levazım B) Ulaştırma C) İstihkam D) Ordudonatım E) Personel . Çünki seçeneklerde ver­ ilen savaşlar çok uzun sürmüştür. 1618 -1648 • Haçlı Savaşları. 1982'de İspanya katılarak üye sayısı 16'ya yükselmiştir. NATO'NUN YAPISI t . İtalya. ABD ve Kana'da katılmış ve antlaş­ manın kapsamı Kuzey Atlantik bölgesini içine alacak şekilde genişletilmiştir. Diğer savaşların devam ettiği yıllarda sadece bölgesel olarak etkilen­ me meydana gelmiştir. ÖSS .1 9 8 5 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisiyle savaşlar. ÖYS-1985 Türkiye'de. 5. s e f e r b e r l i ğ e hangi kuruluş ka­ rar verir? A) Milli S a v u n m a Bakanlığı'nın önerisi ile TBMM B) Askeri Şura'nın önerisi ile Genelkurmay Başkanlığı C) Bakanlar Kurulu'nun önerisi ile TBMM D) Sıkıyönetim komutanlıklarının önerisi ile Askeri Şura E) G e n e l k u r m a y Başkanlığı'nın önerisi ile Bakanlar kurulu Çözüm: Seferberlik.Sadece I. Genel S e k r e t e r i n dışında üye ülkelerin hangi düzeydeki t e m s i l c i l e r i n d e n oluşur? A) B) C) D) E) Daimi Temsilci Savunma Bakanı Genel Kurmay Başkanı Dışişleri bakanı Başbakan E) I. 1096 -1270 • I. N a t o S e k r e t e r l i ğ h T e ş k i l a t ı n sekreterya görevini y a p m a k üzere kurulmuştur. Bu haliyle seçeneklerde yoktur Buna en yakın seçenek E seçeneğidir. Nato Genel Sekreteri. ÖSS-1986 Türk Silahlı K u v v e t l e r i n d e g ö r e v dağılımı muharip ve yardımcı sınıflar olmak üzere iki genel grupta toplanmaktadır. 4 . A s k e r i K o m i t e : Fransa ve İzlanda dışında­ ki 14 ülkenin Genel Kurmay Başkanlarından oluşur. Cevap E 19. konsey tarafından oybirliği ile seçilir. Üye ülkelerin Dışişleri Bakanların dan oluşur. 2. dev­ let ierin silahlı kuvvetlerinin karşılıklı çar­ pışması ş e k l i n d e n çıkıp milletlerin t o p y e kün savaşı haline g e l m i ş t i r ? A) Balkan Savaşı C) Otuzyıl Savaşları B) Napolyon Savaşları D) Haçlı Savaşları Milli Güvenlik 18. Portekiz.

B.. Cevap C E) C) II. ÖSS-1987 Cumhurbaşkanlığı forsundaki güneş aşağıdakilerden hangisini temsil etmekte­ dir? A) Türkiye Cumhuriyetini B) TBMM'nİ C) Genel Kurmay Başkanlığını D) Kuvvet Komutanlıklarını E) Bakanlar Kurulunu . Olağanüstü durumlarda yani savaş hallerinde ise Deniz Kuvvetlerinin emrine girer. Cevap D ÖSS-1987 Aşağıdakilerden hangisi. Bu yolla.C ve E seçenekleri Türk bayrağının 1936 yılında hazırlanan esaslarına uygundur. Geliş ve eğitime hazırlık II. Çözüm: A. Dağıtım ve intikal Bu evrelerden hangilerinin süreleri diğer­ lerinden daha uzundur? A) I.D ve E seçenekleri yardımcı sınıfları oluş­ turmaktadır. 23.. II B) IV. Test V.1986 Sahil Güvenlik Komutanlığı.B. ÖYS-1986 Kara Kuvvetlerinde erbaş ve erlerin yetiştiril me evreleri şunlardır: I. harp halinde ise t ü m ü ile hangi a s k e r i k u r u l u ­ ş u n e m r i n e girecektir? A) Milli Güvenlik Kurulu B\ Jandarma Komutanlığı C) Kara Kuvvetleri Komutanlığı D) Hava Kuvvetleri Komutanlığı E) Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Çözüm: Sahil Güvenlik Komutanlığı İçişleri Bakanlığı­ n a b a ğ l ı bir k u r u m d u r . Sahil Güvenlik. ÖYS . Cevap C 179 22. kıyılarımızın güvenliği ile beraber her türlü kaçakçılığı önlemek amacıyla faali­ yet gösteren bir komutanlıktır. C) Ev ve d ü k k a n l a r d a yalnız milli b a y r a m günlerinde asılabilir. Çözüm: Meclisin toplantıya çağrılmasıyla ulusal irade nin egemenliği hakim kılmak istenmektedir. ulus ve ülkenin kaderi üzerinde alınacak kararlartn Meclis dene­ timine sunulması şarttır. D) Okullarda göndere her gün çekilir. V.. İstihkam ise muharip bir sınıftır. İhtisas eğitim IV." Sivas Kongresi'nde alınan bu karar. Cevap D 24. P e r s o n e l ihtiyacı Deniz Kuvvetleri tarafından sağlanır. E) Resmi yerlerde törenle çekilir. T ü r k bayrağının kullanılışını belirleyen esaslardan de­ ğildir? A) Göndere çabuk çekilir. o l a ğ a n ü s t ü d u r u m l a r d a bir kısmı ya da t ü m ü ile. Ulusal iradenin ülkenin kaderine el koyması ve meclisin denetiminde olması demokrasi­ nin gerçekleştirilmesi amacını taşır. Çözüm: Askerlerin yetiştirilmesinde iki önemli aşama vardır. IV.Milli Güvenlik Çözüm: A. D) I.III l.. Bu so­ ruyu sorunun anahtar kelimesini bularakta cevaplayabiliriz: Sorunun anahtar kelimesi M e c l i s denetimidir. aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştir­ ilmesi için atılmış olan ö n e m l i bir adımdır? A) B) C) D) E) Medeniyetçilik Devletçilik Laiklik Demokrasi Kanun önünde eşitlik 2 0 . Erler önce temel eğitime alınarak belli merkezi yerlerde askerliğe hazırlık safhası olarak dört ay yetiştirirler.. ÖSS-1987 "Çağımızda ulusal iradeye uyulma zorun­ ludur. B) G ö n d e r d e n genel olarak g ü n batarken indirilir. D seçeneği ise doğru değildir. Cevap E 2 1 . Temel eğitim III. Yapılan dağıtım­ d a n s o n r a p r o f e s y o n e l asker o l a r a k t a m oniki ay ihtisas eğitimi verilir.V. yavaş indirilir. Bu nedenle Meclisin toplantıya çağrıl­ ması gerekir. Meclis denetiminin ger­ çekleştirilmesi bir ülkenin demokratikleşme­ siyle mümkündür.

Milli Güvenlik Kurulu'nun da görüşünü aldıktan s o n r a karar verir. seferberlik ve sıkıyönetim ilan edildiği durumlarda.180 Çözüm: C u m h u r b a ş k a n l ı ğ ı f o r s u n u n sol üst k ö ş e ­ sinde güneş ve etrafında da 16 yıldız bulun­ maktadır. TBMM toplantı halinde değilse. Cevap B 25.1 9 8 8 Türkiye'de savaş.C ve D s e ç e n e k l e r i n i n aynı t ü r d e n görevler o l d u ğ u anlaşılmaktadır. soğuk savaş çeşitlerinden biri değildir? A) Politik Savaş C) Ekonomik Savaş B) Teknolojik Savaş D) Genel Savaş E) Psikolojik Savaş . Cevap D 26. Doğal olarak böyle durum­ larda tecil yapılması uygun değildir. Cevap E 29. Merkez Komutanlığının amacı askeri düzen ve disip lini sağlamaktır.C ve E se­ çeneklerinin makul ve kabul edilebilir gerek­ çeler olduğunu görürüz. D seçeneği İse ülke zor şartlarda kalmış ve bundan dolayı seferbirlik ilan etmiştir. ilk kez I.Dünya Savaşında yaşadı. Bu amacını gerçekleştirmek için diğer güçlerle de işbirliği yapar.B. askerlik çağına g e l m i ş kişilere erteleme (tecil) y%z pılmaz? A) Son yoklamada geçerli sağlık özürü bu­ lunduğunda B) Yüksek öğrenime girmek istendiğinde C) Öğrenime devam edildiğinde D) Genel seferberlik ifan edildiğinde E) İki kardeşten biri askerde olup ailesi istek­ te bulunduğunda Çözüm: Seçenekleri incelediğimizde A. Almanya.B. ÖSS . miletlerarası hukuk­ tan d o ğ a n y ü k ü m l ü l ü k l e r ihlal e d i l m e m e k koşuluyla. Türkiye Cumhuriyetini tem­ sil e d e r k e n yıldızlarda.Dünya S a v a ş ı ' n d a A l m a n l a r t a r a f ı n d a n Fransızlara karşı kullanmışlardır? A) Nükleer silahlar B) Kimyasal silahlar C) Biyolojik silahlar D) Elektronik kozmik silahlar E) Psikolojik silahlar Çözüm: Dünya. ÖYS-1987 Aşağıdaki durumların hangisinde. ÖYS-1988 Aşağıdakiterden hangisi. Cevap A 27. Cevap D 28. hemen toplantıya çağrılır. Milli Güvenlik ÖSS-1988 Aşağıdaki silah t ü r l e r i n d e n hangisi. ÖYS-1987 Aşağıdakiterden hangisi Merkez Komutanlığı'nın g ö r e v l e r i n d e n b i r i d e ğ i l d i r ? A) Askeri disiplini sağlamak B) Askeri suçluları takip ederek yakalamak ve gerekli kanuni işlemi yaptırmak C) Askeri trafik işlerini düzenlemek ve sivil trafik ile işbirliği yapmak D) Bölgenin emniyet teşkilatı ile işbirliği yap­ mak E) Sivil Savunma Teşkilatını kurmak Çözüm: A. vatandaşların temel hak ve özgür­ l ü k l e r i n i k ı s m e n v e y a t a m a m e n kaldıran kararlar alınabilir. ilk kez topyekün bir savaşı I. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanır ve aynı gün TBMM'nin' onayına sunulur. T ü r k i y e C u m h u r i ­ yetinden önce kurulmuş 16 bağımsız Türk Devletini temsil etmektedir. Böyle bir karar alma yetkisi ülkemizde hangi k u r u l u ş a aittir? A) Bakanlar Kurulu'na B) Genel Kurmay Başkanlığı'na C) Milli Savunma Bakanlığı'na D) Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne E) Cumhurbaşkanlığı'na Çözüm: Olağanüstü durumlarda Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu. Avrupa cephe­ s i n d e Fransızlara karşı ü s t ü n l ü k sağlaya­ bilmek için kimyasal gazlar kullanmıştır. E seçeneğinde verilen Sivil Savunma Teşki­ latı ise İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Böylece son kararı TBMM vermiş olmaktadır. Güneş.

aşağıdakiIerden hangisinin kurulmasını gerektir­ miştir? A) Genel Kurmay Başkanlığı B) Milli Savunma Bakanlığı C) Sivil Savunma Teşkilatı D) Askerlik Şubeleri E) Kuvvet Komutanlıkları Çözüm: | | ] \ i 30. sefer görev emrini almış olanlar muhtarlıklara giderek çağrı bildirimini İmzalarlar. Bu tip soruların çıkma ihtimaline karşı Milli güvenlik kıtabınızdaki silahları dikkatle ince­ leyiniz. B seçeneği ise tek kişi tarafından kullanılabilir.Dünya Savaşında daha da geliştirilen tanklar g ü n ü m ü z d e m ü k e m m e l bir seviyeye getirildi. C ve D seçenekleri soğuk savaşın türleridir. Cevap B 31. II. ç a ğ r ı b i l d i r i m i n i imzalamak için nereye başvurması gerekir? A) Askerlik Şubelerine B) Muhtarlıklara C) Mülki Amirliklere D) Milli Savunma Yükümlülük Komisyonlanna E) Sivil Savunma Kuruluşlarına Çözüm: Seferberlik çağrısını duyan vatandaşlardan. sefer görev e m r i n i al­ mış o l a n v a t a n d a ş l a r ı n . t e k k i ş i t a r a f ı n ­ d a n kullanılan silahlardan biridir? j I i A) Ağır makineli tüfek C) Tanksavar B) El bombası D) Havan | E) Geri tepmesiz t o p Çözüm: Bu tip sorular askere gitmeden kolayca çö­ zülemez. Çağrı bildirimi olan vatandaşlar 6 saat içinde hazırlıklarını tamamlayarak. ÖYS'ye giren öğrencilerimizin bü­ yük bir çoğunluğu askere gitmediğine göre bu soruyu seçenekler yardımı ile çözelim. Cevap B [ 3 4 . A. Askerlik şubesi­ ne veya doğruca birlik ve kurumuna hareket etmek zorundadırlar. C. I.Dünya Savaşında ilk kez kullanılmıştır. A.İsrail Savaşı E) Balkan Savaşları Çözüm: Kara Kuvvetlerinin ve zırhlı birliklerin temel silahı olan tank. B. sınırlı savaş ve genel savaş İle her üç durumunda kullanılabilecek özel savaş olmak üzere dört kısma ayrılır. D ve E seçeneklerinin tek kişi tarafından kullanılması m ü m k ü n değildir.1989 Zırhlı b i r l i k l e r i n t e m e l silahı o l a n tanklar.Milli Güvenlik Çözüm: Milli güç unsurlarının kullanılma usul ve de­ recelerine göre savaş. Cevap B | ] | j | II. Cevap C j l j [ | 3 3 . ÖYS .Dünya Savaşındaki 10 milyon Ölünün %52 si asker. Sivil Savunma teşkilatı. Bu teştilat İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Bundan dolayı cephe gerisindeki halkın can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla Sivil Savunma Teşkilatları kurulmuştur. Sefer görevi alan şoför ve sürücüler araçları ile birlikte İl ve İlçenin Milli Savunma Yükümlülük Komisyonuna başvururlar. İlk d e f a a ş a ğ ı d a k i savaşların h a n g i s i n d e kullanılmaya başlamıştır? A) Kore Savaşı B) Birinci Dünya Savaşı C) İkinci Dünya Savaşı D) Arap . ÖSS-1989 Seferberlik ilanında. soğuk savaş. her türlü silahsız ko­ ruyucu ve kurtarıcı tedbir ve faaliyetleri yürü­ tür. 3000 metre mesafede atışlarda on atışdan d o k u z u n d a isabet ka­ biliyetine sahiptir. ÖYS-1989 G ü n ü m ü z savaşlarında c e p h e gerisinin de d ü ş m a n hedefi haline g e l m e s i . Güdümlü mermiler atmak­ tadır. %48'i sivil kişilerden oluşmuştur. Cevap D | I 181 32.1989 20 yaşına g i r m i ş oldukları halde isimlerini n ü f u s k ü t ü ğ ü n e yazdırarak n ü f u s cüzdanı almamış olanlara ne ad verilir? A) Saklı B) Yoklama kaçağı C) Firar D) Bakaya E) Yedek . ÖYS . Fakat genellikle soğuk savaş ve g e n e l savaş (sıcak savaş) olarak adlandırılır. ÖYS-1988 Aşağı da kil e r d e n h a n g i s i .

D Hassasiyet d e r e c e l i bölgeler.182 Çözüm: Bu tip sorularda karşılaşabileceğiniz 5 adet tanım vardır. S o r u d a verilen t a n ı m s o ğ u k harbin tanımıdır. psiko­ lojik ve t e k n o l o j i k alanlarda üstünlük kur­ maya çalışmaları aşağıdaki h a r p t ü r l e r i n ­ d e n hangisinin kapsamına girer? A) B) C) D) E) Genel Harp Sınırlı Harp Soğuk Harp Gerilla Harbi Gayri Nizami harp Çözüm: A. kasaba ve tesisler ile d o ğ a l afetlere uğra­ ması muhtemel yerlere ne ad verilir? A) Hassas bölge C) Karargah B) Askeri kışla D) Cephe gerisi E) Kurtarılmış bölge Çözüm: Çözüm: Seçenekleri iki kısma ayırabiliriz: 1.B. Firar: Kıtasından izinsiz altı g ü n d e n fazla uzaklaşmaya denir. Has­ sas bölgeler sivil savunma bakımından dört dereceye ayrılır: 1. Cevap A 36. Nükleer veya klasik silahlarla yapılacak saldırının beklendiği bölgeler. Sevk T e h i r i : Kanuni mazeretleri sebebi İle müteakip yıl işlem göreceklere yapılan işle­ me denir. Cevap C 35. cephe gerisinin can ve mal güvenliğini sağlamaktı.Sivil Savunma 2. Soruda Milli Gü­ venlik için milli güç unsurlarının bütünü hare­ kete geçirildiğine göre milli seferberlik İlan edilmiş demektir. Nükleer bir saldırının ilk anda yapılabileceği bölgeler. Sivil savunma. Milli Guv ÖSS-1990 Devletlerin silahlı bir çatışmaya g i r m e d e n birbirlerine karşı politik. Doğal afete maruz kalacak bölgelerdir. ÖSS-1990 "Milli güvenliğin devamlılığını sağlamak için bütün milli güç unsurlarının. 2. Cevap E Soruda ifade edilen "hayati önem" tabirinden Hassas bölge olduğu anlaşılmaktadır. ÖYS-1990 Hayati ö n l e m l e r i n d e n dolayı. Cevap A .D ve E seçenekleri sıcak savaşın türlerini o l u ş t u r u r l a r . B a k a y a : Kanuni mazereti olmaksızın celbe İcabet etmeyerek şevkini yaptırmayanlar ile celbe icab ederek şevkini yaptırdıkları halde kıtalarına katılmayanlara veya geç katılanlara denir. C H a s s a s i y e t d e r e c e l i b ö l g e l e r .C ve D seçenekleri E se­ çeneğinin bölümleridir. Yal­ nızca klasik silahlarla bir saldırının olabile­ ceği bölgeler. A hassasiyet dereceli bölgeler. 3. B Hassasiyet dereceli bölgeler. B. ekonomik. 4. Bu soru­ da verilen metnin cevabı olamayacağına gö­ re seferberlik olması gerekir. bir olağanüstü d u r u m u en iyi karşılayacak şekilde barış halinden sefer haline geçirHmesF'ne ad verilir? A) B) C) D) E) Sivil savunma Bölgesel seferberlik Personel seferberliği Lojistik seferberlik Milli seferberlik 37. Bunları kısaca açıklayalım: Saklı: 20 yaşına girmiş olduğu ve nüfus kü­ tüğüne yazıldığı halde nüfus cüzdanı alma­ mış olanlardır. Seferberlik B u n d a n ö n c e k i sorularda Sivil Savunmayı öğrenmiştik. Yoklama Kaçağı: Kanuni mazereti olmaksı­ zın k a n u n i süresi i ç i n d e s o n y o k l a m a s ı n ı yaptırmayanlardır. d ü ş m a n taar­ ruzlarına özellikle hedef o l a b i l e c e k şehir.

15 saniye aralıkla 3 dakika devam eden dalgalı siren sesi İle duyurulur. 2. Türk Silahlı Kuvvetlerinin nam ve şanını yükselten. Bu ikazda siren kullanılmaz.B. 3. ve ilmi alanlarda üstün hizmette bulunanlara verilir. ÖYS-1991 Cumhurbaşkanı'nın katılmadığı durumlar­ da. aşağıdaki d u r u m l a r ı n h a n g i s i n ­ de verilir? A) Taarruz ihtimalinde B) Tehlikenin geçmesinde C) Taarruzun başlamasında D) Radyoaktif serpinti olduğunda E) Tahliye durumunda Çözüm: Sivil Savunma açısından dört çeşit İkaz vardır: 1. Cevap A 42. ÖYS-1990 Milli M ü c a d e l e d ö n e m i n d e o r d u e m r i n d e görev alarak yararlık g ö s t e r m i ş olan kişi­ lere verilen madalya aşağıdakilerden han­ gisidir? A) Hizmet Madalyası C) Başarı Madalyası B) Övünç Madalyası D) Liyakat Madalyası 183 4 0 . Erler.Cephe gerisinin can ve mal güven­ liğini sağlamak amacıyla kuruldu. 4. Kırmızı İkaz: Taarruz tehlikesi var anla­ mındadır.C. Kesik kesik siren sesiyle veya. Beyaz ikaz: Tehlike geçti anlamındadır. Diğer haber­ leşme vasıtaları ile duyrulur.1 9 9 0 Sarı ikaz. ve D seçeneklerinde verilen madalya­ lar. Milli Güvenlik Kurulu'na k i m başkanlık yapar? A) Genelkurmay Başkanı B) Başbakan C) Milli Savunma Bakanı D) İçişleri Bakanı E) Dışişleri Bakanı . ÖSS .Milli Güvenlik 38.1 9 9 1 Sivil Savunma Genel M ü d ü r l ü ğ ü aşağıda­ ki kuruluşlardan hangisine bağlıdır? A) Milli Savunma Bakanlığı B) Genel Kurmay Başkanlığı C) İçişleri Bakanlığı D) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı E) Dışişleri Bakanlığı Çözüm: Sivil Savunma teşkilatı İçişleri Bakanlığına bağlıdır. güçlen­ mesi için askeri İdari. Sarı İkaz: Taarruz ihtimali var anlamın­ dadır. Cevap E 4 1 . Taşıt v e H a y v a n s a h i p l e r i . Altı saat içinde yola çıkarak hemen kıtasına. a s t s u b a y ve e r l e r hemen kıta veya kurumlarına dönmek zorundadırlar. Cevap D 39. ÖSS-1991 Türkiye'de seferberlik ilan e d i l d i ğ i zaman izinde bulunan subay. Ö Y S . Milli Savunma Yükümlülük K o m i s y o n u n a başvurmak zo­ rundadırlar. A. ast­ s u b a y ve erler aşağıdakilerden hangisini yapmak zorundadırlar? A) Milli Savunma Yükümlülük Komisyonuna başvurmak B) B a ğ l ı b u l u n d u k l a r ı a s k e r l i k ş u b e s i n e başvurmak C) Sivil Savunma Müdürlüğü veya Memurlu ğu ile ilişki kurmak D) Hemen kıt'a veya kurumlarına dönmek E) Bağlı bulundukları muhtarlığa baş vurmak Çözüm: Seferberlik a n ı n d a izinli b u l u n a n s u b a y . televizyon gibi yayın araçlarıyla verilir. eğer kıta uzakta İse en yakın asker­ lik şubesine başvurmak zorundadır. şeref ve itibarını artıran. a s k e r i m e m u r . askeri memur. Radyoaktif Serpinti i kazı: Radyoaktif ser­ pinti veya kimyasal saldırı var anlamındadır. Cevap C E) İstiklal Madalyası Çözüm: Milli Mücadele d ö n e m i n d e yararlılık göste­ renlere 869 sayılı kanun ile İstiklal Madalyası verilmiştir. 15 saniye aralıklı 3 dakika devam eden devamlı siren sesi ile duyurulur.

A. Cumhurbaşkanı katılmadığı zamanlarda kurula Başbakan başkanlık yapar.D ve E seçeneklerinde verilen rütbelerin bir üst rütbesi vardır. Kara. I .Yedeklik Yoklama .Muvazzaflık Yedeklik .Muvazzaflık Yoklama . ÖSS-1992 Mustafa Kemal ilk TBMM'de. 4 6 yaşına g i r d i ğ i o c a k ayının birinci günü sona erer.Yoklama Yedeklik Muvazzaflık. ÖYS-1991 Aşağıda kilerin h a n g i s i n d e verilen m e s l e k elemanları d i ğ e r l e r i n d e n ayrı olarak silah altına alınmaktadır? A) Sanatçılar B) Mühendisler C) Avukatlar D) Tıp doktorları E) İktisatçılar .Yedeklik 45. B. bu sözüyle aşağıdakilerd e n h a n g i s i n i n Önemini vurgulamıştır? A) Silah ve mühümmatın B) Haberleşme araçlarının C) Cephe mahallinin D) Askerlik eğitiminin E) Sivil savunmanın 44. komuta ettiği bir­ likler askerlik mesleğinin niteliklerinden yok­ sunsa hiçbir varlık gösteremez. Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ile J a n d a r m a Genel Komutanından oluşur.C. K a r ı ş ı k s ı n ı f i s e : Ntsan-Ağustos-Aralık olmak üzere. Milli S a v u n m a Bakanı.B. M u s t a f a K e m a l . Askerlik çağı sırasıyla üç d ö n e m e ayrılır: 1. "Komutan ne kadar değerli olursa olsun.Yedeklik d ö n e m i : Erbaş ve erlerin terhis t a r i h i n d e n askerlik çağının s o n u n a kadar geçen süredir. 2 . 2 .bat-Nisan-Haziran Ağustos-Ekim-Aralık olmak üzere senede 6 celp döneminde silah altına alınırlar. her erkek Türk vatantaşının yirmi yaşına g i r d i ğ i o c a k ayının birinci g ü n ü n d e n başlar. Deniz Kuvvetlerindeki en büyük rütbedir. İçişleri ve Dışişleri B a k a n l a r ı . Cevap B Çözüm: Milli Güvenlik 4 yıl ve d a h a fazla süreli yüksek öğrenim kurumlarından mezun olan yükümlüler. Cevap D 4 3 . Cevap A 46. T ı p d o k t o r l a r ı : Şu.C ve E seçeneğindeki meslekler karışık sınıfa girerler. ÖSS-1992 Deniz kuvvetlerimizdeki "Büyükamiral" r ü t b e s i n i n Kara kuvvetlerimizdeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir? A) Mareşal B) Orgeneral C) Korgeneral E) Tuğgeneral Çözüm: Askerlik ç a ğ ı .184 Çözüm: Milli Güvenlik Kurulu C u m u h u r b a ş k a n ı n ı n başkanlığında. 3." demiştir. Genelkurmay Başkanı. O da Meraşal' dır. yılda üç celp döneminde silah altına alınırlar. Yoklama ilk v e s o n y o k l a m a o l m a k üzere iki b ö l ü m e ayrılır. Bunun Kara Kuvvetlerindeki karşılığı da en yüksek rütbe olmalıdır.için karışık sınıf ve tıp doktorları olmak üzere iki ayrı celp dönemi vardır. M u v a z z a f l ı k d ö n e m i : Askerlik y a p a c a k kişinin askerlik şubesinden eğitim merkezine sevk edildiği günden terhisine kadar geçen süredir. Başbakan.Yoklama d ö n e m i : Askerlik çağının başlangıcından kıtaya kadar olan süre içerisinde yapılan tüm işlemler. Cevap E D) Tümgeneral Çözüm: Büyükamiral.1 9 9 1 Askerlik çağı dönemleri aşağtdakilerden hangisinde d o ğ r u sırası ile verilmiştir? A) B) C) D) E) Muvazzaflık Yedeklik Yoklama Muvazzaftık Yoklama . ÖYS .

N B C ise nükleer.1 9 9 2 Askerlik çağının başlangıcından kıt'aya katılma z a m a n ı n a k a d a r g e ç e n s ü r e içer i s i n d e y ü k ü m l ü l e r e yapılan i ş l e m l e r e ne denir? | j ! i 50.B. Cevap A ÖSS . Cevap E 47. Cevap D j Çözüm: 35. Kara Havacılık. B. biyolojik ve kimyasal silahlardır. Cevap D ' i | j j Çözüm: 185 A. soruda askerlikle ilgili bazı önemli terimleri açıklamıştık. Ö Y S . T ü r k i y e ' d e de Sivil S a v u n m a Teşkilatı Örgütlenmeye başlamıştır. Topçu.Milli Güvenlik Çözüm: Mesleğin niteliklerini kavramak ancak eğitimle olur. Bu teşkilat İçişleri Bakanlığına bağlı olarak faaliyet göstermek­ tedir.1993 Türkiye'de aşağıdakilerden hangisi. Savaş ve barışta sivil halkın hiç silah kullanmadan savunulmasıdır. sorunun aynısıdır. Cevap B 4 9 . Buna pasif direnişte denilebilir.C. devletlerin silahlı kuvvetlerinin karşılıklı çarpışması şeklinden çıkıp. Bu s o r u l a n bir kere daha incelersek soruda verilen tanımın yok­ lama olduğunu görürüz.1 9 9 2 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . 1992/11 Aşağıdakilerden hangisi. ÖSS . İstihkam Muharebe ve Jandarma'dır.0 ve E seçenekleri piyadeye yardımcı sınıflardır. Bütün kuvvet komutanlıklarındaki birimler m u h a r i p ve y a r d ı m c ı sınıflar o l m a k üzere ikiye ayrılır. Ö Y S . k o r u y u c u ve kurtarıcı sivil savunma önlemlerinden biri değildir? A) Sığmaklar C) Tahliye B) İkaz ve alarm D) Seyrekleştirme E) NBC silahlan j ] i | j | . Tank. Milli gücün etkili bir şekilde kullanılması genel seferberlikle mümkündür. Koruyucu ve kurtarıcı bir özellik taşımazlar.C ve D seçenekleri koruyucu ve kurtarıcı sivil s a v u n m a Önlemlerindendir. T ü r k Kara Kuvvetleri'ndeki m u h a r i p sınıflardan biridir? A) Piyade B) Ordudonatım C) Ulaştırma E) Personel D) Levazım Çözüm: 51. M u s t a f a K e m a l ' i n k o n u ş m a s ı n d a şikayetçi o l d u ğ u konu birliklerin askeri eğitimden yoksun olduklarıdır.1 9 9 3 Ulusal hedeflerin elde e d i l m e s i amacıyla iç ve dış sorunlarda ve milletlerarası ilişki­ lerde milli g ü c ü n etkili bir şekilde kullanıl­ masına ne ad verilir? A) B) C) D) E) Politik Güç Genel seferberlik Koruyucu Güvenlik Psikolojik harp Lojistik güç A) Muvazzaflık B) Saklı C) Bakaya E) Yedeklik D) Yoklama ÇÖzüm: 34.Dünya Savaşında meydana gelen ölüm­ lerin %48 nin cephe gerisindeki insanlardan oluşması bütün dünyada sivil savunma sis­ temlerinin güçlenmesine neden olmuştur. Koruma ve kurtarmaya yönelik çalış­ malar yapmaktadır. M u h a r i p S ı n ı f l a r : Piyade. ve 43. mil­ letlerin t o p y e k ü n savaşı haline gelmesi sonucunda kurulmuştur? A) Gene) Kurmay Başkanlığı B) Sivil Savunma Teşkilatı C) Sahi) Güvenlik Komutanlığı D) Emniyet Genel Müdürlüğü E) Jandarma Genel Komutanlığı Çözüm: ll. Cevap B 48. Süvari. savaşların.

Cevap E . t ö r e n ve g ö s t e r i l e r d e gerekli güvenlik önlemlerini almak B) Yangın. ÖSS-1994 Günümüzde aşağıdakilerden hangisi y a t nız askerlik eğitimi sırasında öğretilir? A) Kanunlara ve nizamlara uyma B) Sembol. B seçeneği İdari görevidir. D seçeneği siyasi görevidir. n ö b e t s ü r e s i e n fazla kaç saat olabilir? A)20 Çözüm: Ç o ğ a l t m a h a l l e r i n d e n ö b e t süresi 4 saati geçemez. t o p l u m u n huzur ve güven İçerisinde yaşamasını sağlayan.Dünya Savaşında çok etkili bir silah haline g e l d i . polisin yetki­ lerinden biri değildir? A) Şüpheli kişilerin üstlerini ve eşyalarını ara­ mak B) Suçluları yakalamak ve ifadelerini almak C) Suç unsuru sayılabilecek eşyaları zapt etmek D) Yasalara uymayan otel. Türkiye'de polisin siyasi görevlerinden biridir? A) Geçit.B. ÖYS .1 9 9 3 Aşağıdakilerden hangisi. ÖYS . ÖYS-1993 G ü n ü m ü z kara savaşlarında. su baskını. deprem gibi afetlerde olay yerinde önlem almak C) Vatandaşların ırz. Polisin siyasi. Kış mevsiminin çok sert geçtiği Doğu Anadolu'da -20. Cevap C Çözüm: İlk kez I. ailede ve sosyal çevrede öğrenilebilen davranışlardır. konut dokunulmazlığını. G ü n ü m ü z d e ise çok geliştirilen tanklar kara gücünün en güçlü si­ lahı haline geldi. halkın. sinema gibi yerleri kapatmak E) Yeni bir devlet rejimi saptamak ÇÖzüm: 5 2 . kişi ve makamları selamlama C) Savaş araç ve gereçlerini kullanma D) Ast-üst ilişkileri E) İlk yardım uygulamaları Çözüm: A. adli ve trafikle ilgili görev ve yetkileri vardır. gazino. adli.D ve E seçenekleri o k u l d a . E seçeneği trafikle ilgili görevidir. Aksi taktirde ülkede huzur ve barışın sağlanması mümkün değildir. toplumda dirlik ve düzeni. Cevap E B)16 C)12 D)8 E)4 53. idari. kanun ve tüzük ve yönetmeliklerin kendisine verdiği görevleri yapan silahlı bir kolluk kuvvetidir. C seçeneği idari görevidir. gerektiğinde süresi uzatılabilir.aşağıdakilerden h a n g i s i d i ğ e r l e r i n d e n daha g ü ç l ü v e etkilidir? A) Havanlar B) Tanklar C) El bombaları E) Mayınlar D) Makinalı tüfekler 5 4 . Ancak nöbet hizme­ tinin ve iklim koşullarının Özelliği nedeniyle.Dünya Savaşında kullanılmaya baş­ lanan tanklar II. can ve mal güvenliğini korumak D) Düzene karşı koyan. A seçeneği İdari görevidir. devletin yasalarla b e l i r l e n e n g ö r e v i n i y a p a n bir kuvvet olduğundan dolayı devletin yönetim şeklinin belirlenmesinde etkili olamaz. Polis. ÖSS-1994 Aşağıdakilerden hangisi. İdari ve trafik ile ilgili dört Çeşit görevleri vardır. şiddet kullanan ve saldırıda bulunan kişileri yakalamak E) Taşıtları tescil ederek belge ve plakalarını vermek j Polis. Cevap B 56. B u d u r u m d a . Cevap D 55. kahve. yerine göre bir veya yarım saate indirilir. Kalın zırhlarla korunan tank­ lar kolayca tahrip edilemeyen özelliğiyle ve vuruculuğundaki yüksek isabet tankları de­ vamlı ön plana çıkarmaktadır. erbaş ve erlerin tuttuğu nö­ betler genelde iki saattir.1 9 9 3 Askeri öğrenci. toplumun ve kişilerin temel haklarını kullanma güvencesi­ ni. can ve malını koruyan. C s e ç e n e ğ i ise s a d e c e a s k e r l i k e ğ i t i m i sırasında öğrenilir.-25 derece olan gün­ lerde nöbet süresi olan iki saat.786 Milli Güvenlik Çözüm: Polisin siyasi.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful