ornimi ve Açıklamalı Çözümleri

İÇİNDEKİLER
Sayfa GENEL KAVRAMLAR VE İLKÇAĞ MEDENİYETLERİ İSLAMDAN ÖNCEKİ TÜRK TARİHİ İSLAM TARİHİ İLK TÜRK-İSLAM DEVLETLERİ TÜRKİYE TARİHİ ORTAÇAĞ'DA AVRUPA OSMANLI KURULUŞ DEVRİ OSMANLI YÜKSELME DÖNEMİ OSMANLI KÜLTÜR VE MEDENİYETİ YENİÇAĞ'DA AVRUPA DURAKLAMA DÖNEMİ 18. YÜZYIL OLAYLARI VE ISLAHATLAR YAKINÇAĞDA AVRUPA 19. YÜZYIL SİYASİ OLAYLARI 19. YÜZYIL ISLAHATLARI 20. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ I. DÜNYA DÜNYA SAVAŞI VE GELİŞMELER KURTULUŞ SAVAŞININ HAZIRLIK DÖNEMİ KONGRELER VE ÖRGÜTLENME SON MEBUSLAR MECLİSİ VE MİSAK-I MİLLÎ TBMM VE DÖNEMİ BATI CEPESİ KURTULUŞ SAVAŞININ SİYASAL MÜCADELE VE BARIŞ DÖNEMİ CUMHURİYETİN KURULMASI VE ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ DENEMELERİ TÜRKİYE'DE ANAYASALAR İNKILAP HAREKETLERİ CUMHURİYET DÖNEMİNDE DIŞ POLİTİKA ATATÜRK'ÜN KİŞİLİĞİ VE İLKELER MİLLİ GÜVENLİK 7 16 18 24 28 32 36 38 42 50 57 62 67 71 79 89 95 101 107 114 118 125 135 144 149 151 161 169 174

GENEL KAVRAMLAR VE İLKÇAĞ MEDENİYETLERİ
1981 -1995 OSS - OYS SORULARI ANALİZİ
7 ..16 .,18 ..24 ..28 ..32 ..36 ..38 ...42 ...50 ...57 ...62 ..67 ...71 ..79 ...89 ...95 .101 L...107 .114 .118 .125 .135 .144 .149 .151 .161 169 174
-

B Ö L Ü M 1]

1 . ÖSS -1981 Eski bir yerleşme yerinde yapılan kazıda elde edilen bulgular, burada yaşayanların taş devrinden sonra,bakır, t u n ç ve demir devirlerine aynı zamanda girmiş olduklarını göstermektedir. Bu yerleşme yerinde yaşayanlar için aşağıdakilerden h a n g i s i n i n d o ğ r u olması en g ü ç l ü olasılıktır? A) Madenleri işlemek için ateşten yararalanmayı öğrenmişlerdir B) Y e r l e ş m e y e r i , bakır, k a l a y ve d e m i r madenler bakımından zengindir C) Bakır ve tunç eşyalara çok geç gereksi­ nim duymuşlardır D) Taş devri uygarlığını yaşayanlar demir devrini yaşayanlardan etkilenmişlerdir. E) Yerleşme yerinde köklü iklim değişmeleri olmuştur Çözüm: Tarih öncesi dönemde toplumlar birbirinden etkilenerek tarihsel bir gelişme göster­ mişlerdir. Taş devrini, maden devirleri takip etmiştir. Bu dönemde toplumların dış bir etki o l m a d a n aynı anda bir ç o k devirleri yaşa­ maları imkansızdır. A, C ve E seçenekleri çok ilgisiz yorumlar içerdiklerinden cevap ola­ mazlar. B seçeneği ise çeldirici görünmekte­ dir. Fakat Tarih öncesi dönemlerde bütün gelişmeler ancak iletişimle olabildiğinden, bir bölgenin m a d e n bakımından zenginliğinin etkisi çok önemli değildir. Cevap D 2 . ÖSS - 1 9 8 2 I. Eski Mısırlılar ilk takvimi bulmuşlar,sonra Sezar v e d a h a s o n r a d a P a p a XIII. Gregor bu takvimi geliştirerek bugün kul­ lanılan takvimi oluşturmuşlardır. II. Fenikeliler ilk alfabeyi bulmuşlar, sonra Yunanlılar ve daha sonra da Romalılar bu alfabeyi geliştirerek bugün kullandığımız latin alfabesini oluşturmuşlardır. Bu bilgiler, b u g ü n yararlanmakta o l d u ğ u ­ muz t a k v i m ve alfabenin nasıl geliştirilmiş o l d u ğ u n u göstermektedir? A) Din ve devlet adamlarının yardımlarıyla B) Savaşlar sırasındaki kültür alış verişleriyle C) Yeni buluşların ödültendirilmesiyle D) Değişik kişi ve toplumların katkılarıyla E) Uluslann birbirleriyle yanşmalarıyla

tr

ÖSS
Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı

ÖYS
Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı

Toplam
Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı

5
—I

>
1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995
İCRAM

15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240

1 3 3 1

17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326

-

32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566

1 3 3 1

1 2 1 1 2 2 2 2 13

1

1

1

2 2 3 3 3 3 4 4 33

2 2 1 1 2 2 20

1 9 8 1 - 1 9 9 5 yılları arasında, Genel kav­ ramlar ve İlkçağ Medeniyetleri k o n u s u n ­
dan çıkan soru yüzdeleri:

OSSde ÖYS'de Toplamda

% 8,33 % 3,987

% 5,830 oranındadır.

alanlarında ilk ö r n e k l e r i teşkil etmeleridir. Y a k ı n ç a ğ ' d a da İngiltere en çok hangi başarılarıyla ün kazanmışlardır? A) Güzel Sanatlar C) Deniz ticareti B) Devlet yönetimi D) Bilimsel çalışmalar 4. D ve E seçenekleri ise B seçeneğinin sonuçlarıdır. ÖSS-1983 İlkçağda. Bu eğim azalmaları Fırat ve Dicle ile Nil'in akışıyla ilgildir. Bu tarihin genel bir ilkesidir.Genel Kavramlar ve Çözüm: B u g ü n kullandığımız t a k v i m ve alfabe ilk çağda bulunmuş ve değişik kişi ve toplum­ ların katkılarıyla bugünkü hale getirilmiştir. antlaşma .1983 İlkçağda Fenike. B. önceki olayın sonuçları arasında varsa bu iki olay arasında bir ilişki kurulabilir. "Yukarı ve Aşağı" şeklindeki bu belirlemeler neye dayanarak yapılmıştır? A) Ekvatora olan uzaklığa B) Ovaların konumuna C) Yerleşim merkezlerinin dağılışına D) Nehirlerin akış yönüne E) Dağlık bölgelerin konumuna 3. Cevap B Çözüm: Mezopotamya'da eğim kuzeyden güneye d o ğ r u azalırken Mısır'da güneyden kuzeye doğru azalmaktadır. 700 : Lidyalılar ticaret hayatında para kullanmışlardır. Ortaçağ'da İspanya.Ceneviz ve İngiltere yaşadıkları çağlarda deniz ticaretiyle üstünlük kurmuşlur ve ün kazanmışlardır. Ortak ö z e l l i k l e r i .D ve E seçenekleri ise bir tarihi olayın daha İyi araştırılması için gereklidirler. 3 0 0 0 : Sümerler çivi yazısı kullan­ mışlardır.C. Bu üç olayın o r t a k y ö n ü nedir? A) Meydana geldikleri dönemlerdeki toplum yapısını yansıtmaları B) Bu tür olayların ilk örnekleri olmaları C) Oluşmalarında birbirlerinden etkilenmeleri D) Uluslararası ilişkileri içermeleri E) Uluslararası etkileşimi hızlandırmaları Çözüm: Yazı. II. Venedik. ÖSS . Cevap A 5. ÖSS .Ö. İspanya. Öncekinin sonuçları arasında olup olmadığına B) İki o l a y d a da aynı k i ş i l e r i n e t k i n o l u p olmadığına C) İki olayın da aynı yerde geçip geçmediği­ ne D) İki olayın konuları arasında bir benzerlik olup olmadığına E) Olayların sonuçları arasındaki benzerliğe E) Harp sanatı Çözüm: Fenike.Ö. Mezopotamya'nın kuzeyine Yukarı.1 9 8 2 Birbirini izleyen iki tarihsel olaydan b i r i n i n . Yeni ç a ğ d a V e n e d i k ve Ceneviz. Cevap D 6. C. 1280 : Hitİtlerle Mısırlılar arasında Kadeş Antlaşması yapılmıştır.sonuç ilişkisi vardır.1 9 8 2 I. M. ö t e k i n i n nedeni sayılıp sayılama­ yacağını ortaya çıkarmak için neye bakıl­ malıdır? A) Sonrakinin n e d e n l e r i n i n . güneyine Aşağı Mezopotamya d e n d i ğ i halde. Eğer sonraki olayın nedenleri. Deniz ticaretinin etkisiyle t o p l u m l a r arası etkileşim de artmıştır. para ve alfabe gibi buluş ve gelişmeler ilk olarak ilkçağda bulunmuştur. ÖSS . Çözüm: İlkçağ Medeniyetleri TaKvIm Mısır Roma (Miladi" Takvim) Alfabe Fenike İyon Yunan Roma (Latin alfabesi) Cevap D Her zaman tarihsel olaylarda neden .Ö. III. Mısır'ın k u z e y i n e Aşağı g ü n e y i n e Yukarı Mısır d e n m i ş t i r . Cevap C | . A. M. M.

Sonra gelen uygarlık Orta Asya'dakine benziyorsa Ön Asya uygarlığı Orta Asya uygarlığından etkilenmiş demektir.Mezopotamya 2000.Ö. A seçeneği dışındakiler (E şıkkı hariç) tarihi olayların daha iyi araştırılmasına yönelik aşa­ malardır. ÖSS-1988 Aşağıdakilerden hangisi tarihi olayların araştırılmasında başvurulan y o l l a r d a n biri olamaz? A) Kronoloji ve coğrafyadan yararlanma B) Kaynak taraması yapma C) Buluntuları inceleme D) Deney yapma E) Olaylar arasında İlişki kurma Cevap B 8. en çok aşağıdaki bilimlerin hangisinden j j yararlanır? A) Sosyoloji B) Arkeoloji C)Coğrafya j D) Kronoloji E) Paleoğrafya . ÖYS-1988 Tarih ö n c e s i devirleri inceleyen bir tarihçi. Tarih g e ç m i ş devirle alakalı olayları ince­ lediğinden bunların tekrarı mümkün değildir. Bundan dolayı devirlere ayrılma ancak yapılan araç ve gereçlere göre yapıla­ bilmiştir. E şıkkı ise objektiflikten uzak bir görüştür. Sadece.ön Asya 3000.Ö 4 0 0 0 yılına ait b a z ı e s e r l e r i n . O r t a Asya'da b u l u n a n M.Genel Kavramlar ve ilkçağ Medeniyetleri y 9. ÖSS .. Zaman ve mekanın de­ ğişmesi deney yapma imkanını ortadan kal­ dırmaktadır. bir olay­ da rolü olanların katkılarının d o ğ r u olarak tespit e d i l m e s i n d e en ö n e m l i etkendir.lumları Mezopotamya'ya gel­ erek b u r a d a k i geliş­ meleri etkilemiştir. Aşağıdakilerden hangisinin ortaya konması. Bundan dolayı önemli olaylar yoktu.. Cevap D 1 1 .. 5000 yılına ait eser­ lere benzediği g ö r ü l m ü ş t ü r .Anadolu 0-1- 10. bu Ön Asya uygarlığından e t k i l e n d i ğ i n e bir kanıt olabilir? A) Bulunan eserlerin aynı tarih devrine ait olduğunun B) Ön A s y a uygarlığını y a r a t a n l a r ı n Orta Asya'dan geldiklerinin C) Orta Asya uygarlığının ileri bir uygarlık olduğunun D) Ön Asya uygarlığının başka uygarlıkları etkilemediğinin E) Ön Asya'da bulunan eserlerin daha çeşitli olduğunun Çözüm: Ön Asya uygarlığı tarih­ sel bakımdan Orta Asya uygarlığından daha son­ ra meydana gelmiştir. 5000-1. Tekrarı m ü m k ü n olmayan olayın deney ve gözlemi yapılamaz. ÖSS . Cevap E Çözüm: Tarihte deney yapma metodu olmadığından araştırma metodu kullanılır ve yardımcı bilim­ lerden yararlanılır.1983 Ön Asya'da yapılan bir kazıda bulunan M.1 9 8 4 Tarih öncesinin devirlere ayrılmasında aşağıdaki g e l i ş m e l e r d e n hangisi daha ç o k etkili o l m u ş t u r ? A) Bazı hayvanları evcilleştirme B) Giyim kuşamda değişme C) Tarımla uğruşma D) Toplumsal dayanışma E) Araç ve gereç yapma Çözüm: Tarih öncesi devirlerde etkileşim. Göç eden Orta Asya top. Cevap A 4000. insanlık yaşamını devam ettirebilmek amacıyla basit taştan ve madenden araç ve gereç yapıyordu. değişim ve gelişme çok yavaş olmaktaydı. ÖSS-1986 Bir tarihi olayda rolü olanların katkılarının doğru olarak değerlendirelebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin göz önünde tutulması gerekir? A) Olayın geçtiği zamandaki koşulların B) Başka olaylarla benzerliklerin C) Olayla ilgili değişik yorumların D) Olaydan sonra kaç yıl geçmiş olduğunun E) Eleştirinin yapıldığı günün koşullarının 7.Orta Asya Çözüm: Olayın geçtiği zamanın iyi bilinmesi.

22 Çözüm: T a r i h ö n c e s i d e v i r l e r d e yazı y o k t u . B u dönemler toprak ve su altında kalmış bulun­ tular yardımıyla aydınlanıyordu. Bu yönüyle tarihe yardımcı olan bilim arkeolojidir. Seçeneklerde verilen diğer bilimleri de kı­ saca tanıyalım: Kronoloji:Olayların zamanlarını tayin eden ve saptayan bir bilimdir. Paleoğrafya: Yazıları inceleyen bir bilimdir. S o s y o l o j i : Sosyal olayları inceler. Sosyal olayların kaynakları ve kanunlarını tespit eder. C o ğ r a f y a : Tarihin çok ö n e m l i bir yardımcısıdır. Tarihi olayların meydana gelişlerinde insan topluluklarının yaşadıkları coğrafi yerin ve iklim şartlarının büyük rolleri vardır. Cevap B

_

Genel Kavramlar ve İlkçağ Medeniyetim. Çözüm: Mısırlıların bulduğu güneş yılı takvimine en büyük katkıyı yapan Roma İmparatoru Sezar olmuştur. Jülyen Takvimi de denilen güneş yılı takvimi Hz. İsa'nın doğumunu başlangıç kabul ettiğinden Miladi takvim İsmini almıştır. XIII. Gregor Miladi Takvime son şeklini vermiştir. Cevap A

1 4 . ÖSS - 1 9 9 0 Hitit krallığı, feodal beyliklerden oluşmuş bir devletti. Daha sonraları bu beylikler kaldı­ rılmış, yerlerine valiler atanmıştır. Bu d e ğ i ş i k l i k l e ulaşılmak istenen amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Saltanat kavgalarını önlemek B) Beylerden, daha önemli görevlerde yarar­ lanmak C) Merkezi yönetimi güçlendirmek D) Beyler arasında anlaşmazlık çıkmasını önlemek E) Yönetimde, yetenekli kişilere görev ver­ mek Çözüm: Hititler İlk d ö n e m l e r d e feodal bir devletti. Yeni k r a l l ı k z a m a n ı n d a f e o d a l b e y l i k l e r kaldırılarak yerine valiler gönderildi. Böylece devlet merkezi bir şekil aldı. Diğer seçenek­ ler daha çok kralların hanedandan ve ülke­ nin ileri gelenleri arasından seçilmesiyle ilgili yorumlardır. Bundan dolayı cevap olamazlar. Cevap C

12. ÖYS-1989 Aşağıdakilerden h a n g i s i , O r t a ç a ğ b o y u n ­ ca siyasi varlığını s ü r d ü r m ü ş t ü r ? A) Karahanlılar Devleti B) Gazneliler Devleti C) Sasaniler Devleti D) Bizans Devleti E) Eyyubiler Devleti Çözüm: Ortaçağ (375 - 1453 )yılları arasında geçen d ö n e m e verilen addır. Kavimler G ö ç ü y l e başlayan Ortaçağ İstanbul'un fethine kadar sürmüştür. Seçeneklerde verilen devletlerin kuruluş ve yıkılış tarihlerini v e r i r s e k s o r u kolayca çözülebilir. Karahanlılar Gazneliler Sasaniler Eyyubiler Bizans (Doğu Roma) (840-1212) ( 963 - 1187) (224-651) (1174-1250) (395-1453) Cevap D

1 5 . ÖSS - 1990 Tarihte ticaret alanında d e ğ i ş - t o k u ş usu­ lünün o r t a d a n kalkmasını ve böylece, eko­ n o m i k hayatın b ü y ü k ö l ç ü d e g e l i ş m e s i n i sağlayan buluş aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Pusula D) Takvim B) Para E) Kağıt C) Yazı

1 3 . ÖYS - 1 9 8 9 Bugün çoğu ülkelerde kulllanılan Miladi takvimin g e l i ş m e s i n e aşağıdaki devletler­ den hangisinin katkısı o l m u ş t u r ? A) Roma B) Lidya C) Fenike

Çözüm: S e ç e n e k l e r d e b e l i r t i l e n b ü t ü n gelişmeler Paranın bulunmasıyla gerçekleşmiştir. Parayı ilk b u l a n Lidyalılardır. Diğer seçeneklerin e k o n o m i k hayatı y ö n l e n d i r m e bakımından önemli bir etkileri yoktur. Cevap B

Genel Kavramlar ve İlkçağ Medeniyetleri 16. Ö Y S - 1 9 9 0 İyonya'nın bir kültür merkezi olmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Pers istilasına uğraması B) Ön Asya'dan gelen ticaret yollarının bitiş noktasında olması C) Tarıma elverişli olması D) Şehir devletlerinden oluşması E) Deniz kıyısında ve yarımadalar üzerinde bulunması

77

1 8 . ÖSS - 1 9 9 1
Cilalı Taş Devri'nde yiyecek olarak kullanıl­ mak üzere çeşitli bitkiler yetiştirilmeye b a ş l a n m ı ş , su kıyılarında birbirine bitişik bahçeli evier yapılmış, taşlardan yapılan alet ve silahlar daha kesici hale getirilmiş, bitki liflerinden giysiler, yiyecekleri saklamak için topraktan çanak çömlek yapılmıştır. Bu açıklamada, Cilalı Taş Devrinde, aşağı­ dakilerden hangisinin gerçekleşmiş o l d u ğ u n u gösteren bir kanıt yoktur? A) Yerleşik hayata geçilmesi B) Topraktan eşya yapılması C) Kullanılan silahların geliştirilmesi D) Tarım üretimine geçilmesi E) Yazının bulunması

Çözüm: İyonya'nın bir kültür merkezi olmasında üç önemli etken vardır: 1. Ön Asya'da gelen ticaret yollarının bitiş noktasında bulunması 2. S o y l u sınıfın t a m bir ö z g ü r l ü ğ e s a h i p olması 3. Miken,Yunan, A n a d o l u , M e z o p o t a m y a , ve Mısır uygarlıklarıyla etkileşim halinde olması. G ö r ü l d ü ğ ü gibi bu açıklamalar sadece B şıkkında vardır. Cevap B

Çözüm: Tarih devirleri ikiye ayrılır. Bu ayırımda esas olan yazıdır. Tarih öncesinde yazı yok, tarihi çağlarda yazı vardır. Soruda da görüldüğü gibi Cilalı Taş Devrinin önemli gelişmeleri verilmiştir. Yazı, tarih Öncesinde olmadığına göre Cilalı Taş Devrinin bir olayı değildir. Cevap E

17. Ö S S - 1 9 9 1 Kudüs'ün aşağıdaki özelliklerinden hangisi, bu kentin hem Museviler hem Hıristiyanlar h e m de M ü s t ü m a n l a r c a kut­ sal sayılmasında başlıca etkendir? A) Bu d i n l e r e i n a n a n İ n s a n l a r ı n b i r l i k t e yaşadığı bir yer olması B) Bu d i n l e r c e ö n e m l i sayılan m a b e t l e r i n bulunması C) Çeşitli uygarlıkların izlerini taşıması D) Uzun süre ticaret merkezi olması E) Önemli bir jeopolitik konumda bulunması

19. ÖYS-1991 Tarihe y a r d ı m c ı b i l i m l e r d e n k r o n o l o j i n i n ilgi alanı aşağıdakilerden hangisidir? A) İnsan topluluklarının dilleri B) Eski paralar üzerindeki damgaların an­ lamları C) Eski yazılar D) Toplumların gelenek ve görenekleri E) Olayların gerçekleşme zamanı

Çözüm: Kronoloji olayların g e r ç e k l e ş m e zamanını tayin ve tespit eden bir bilimdir. Diğer şıklar­ da bu-lunan: - İnsan topluluklarının dillerini: Filoloji - Eski paraları: Numizmatik - Eski yazıları: Paleoğrafya - Toplumların gelenek ve göreneklerinide Etnografya bilimi İnceler. Cevap E

Çözüm: Kudüs'ün kutsal sayılmasında tek tanrılı din­ lerin önemli mabetlerinin burada bulunması e n önemli etkendir. M u s e v i l e r i n , A ğ l a m a Duvarı H ı r i s t i y a n l a r ı n , K a m a m e Kilisesi M ü s l ü m a n l a r ı n M e s c i d n Aksa'sı Kudüs'­ tedir. Cevap B

20.

OSS-1992 Mısır'da, öğütleri ve ahlak kurallarını kap­ sayan, M.Ö. 3000 yıllarına ait edebi eserler bulunmuştur. Anadolu'nun tarih öncesi dö­ nemlerini aydınlatan, aynı yıllara ait buluntu­ lar arasında bu tür eserlere rastlanmaktadır. Anadolu'da aynı döneme ait buluntular sa­ dece g ü n l ü k işlerde kullanılan eşyalardan oluşmaktadır. Bu farkın, Anadolu'nun hangi özelliğinin bir s o n u c u o l d u ğ u savunulabilir? A) Ö n e m l i t i c a r e t y o l l a n ü z e r i n d e b u l u n ­ masının B) Sık sık istilaya uğramasının C) İhtiyaçların Mısır'dakinden farklı olmasının D) Yazıya geçişin daha geç başlamasının E) Verimli topraklara sahip olmasının Çözüm: M.Ö. 3 0 0 0 y ı l l a r ı n d a M ı s ı r ' d a y a z ı k u l ­ lanılırken aynı tarihte Anadolu'da henüz yazı bilinmiyordu. Anadolu'da yazılı devirlere M.Ö 2000'ti yıllarda Kayseri - Kültepe'de Asurlulara ait yazılı tabletlerin bulunması ile ge­ çildi. Cevap D

22. OYS-1992 Tarih ö n c e s i n d e yaşayan insanlar eşya ve alet yapımında aşağıdaki maddelerden hangisinden sırayla yararlanmaya baş­ lamışlardır? A) Toprak B) Toprak C) Taş D) Taş E) Maden Taş Maden Maden Toprak Taş Maden Taş Toprak Maden Toprak

Çözüm: Tarih öncesinde üretim yapmasını bilmeyen insanlık uzun bir süre taştan araçlar yaparak hayatını sürdürmüştür.Üretimin başlamasıyla birlikte topraktan eşya yapılmış, ateş yaygın bir şekilde kullanılmıştır. B u n u , insanlığın madeni işlemesi takip etmiştir: Taş, Toprak ve Maden. Cevap D

2 3 . ÖSS - 1 9 9 3 2 1 . ÖYS - 1 9 9 2
İnsan topluluklarında ve toplumlar arasında geçmişte meydana gelen olayları yer göste­ rerek i n c e l e y e n ve bu olaylar arasındaki neden s o n u ç İlişkilerini k a y n a k l a r a daya­ narak araştıran bilim dalına "Tarih" denir. Bu tanımda tarih biliminin hangi özelliği yoktur? A) B) C) D) E) Eski devirleri aydınlatması Kronolojiye yer vermesi Olayların analizini yapması Belgelerden yararlanması Olayların geçtiği yeri belirtmesi Atina şehir devletinde halkın yardımıyla başa geçen Kiistenes, sınıf ayrılığını ortadan kaldır­ m a y a ç a l ı ş m ı ş , Halk m e c l i s i k u r m u ş b u meclise geniş yetkiler vermiştir. Klistenes'in bu reformlarla ulaşmak iste­ d i ğ i amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Halkın ülke dışına göçünü önlemek B) Kanunları yazılı hale getirmek C) Halkı dış saldırılara karşı korumak D) Yunan şehir devletlerini birleştirmek E) Halkın yönetime katılımını arttırmak

Çözüm: Arhon seçilen Kiistenes M. Ö. 506 yılında kitlelerin ülkenin siyasal y a ş a m ı n d a artan r o l ü n ü g ö z ö n ü n d e t u t a r a k Atina r e j i m i n i demokratlaştırmaya başladı Demokrasinin ilk örneklerinin görüldüğü Atina demokrasisi bir sınıf demokrasisidir.Halk meclisi içinde köle­ lere yer verilmemiştir. Kiistenes soylu sınıfını biraz daha geniş tut­ mak ve böylece zenginleşenlere de temsil hakkı vermek istemiştir. Cevap E

Çözüm: Soruda tarihin tanımı yapılmış ancak önemli bir Özelliğine yer verilmemiştir. Zaman, yer, neden ve sonuç gibi önemli ilkeleri olan tari­ hin z a m a n k a v r a m ı n d a n s o r u d a hiç b a h ­ sedilmemiştir. A, C, D, ve E seçeneklerinin soruda karşılığı vardır. B seçeneğine ise soruda yer verilme­ miştir. Cevap B

L i k o n y a . Anadolu'da bölgeler: . Yozgat. ÖSS-1994 İlkçağda İyonya'da.1993 Tarihi çağlara ayırmanın amacı aşağı da ki­ lerden hangisidir? A) Tarihe yardımcı bilimlerden yararlanmak B) Toplumları birbirinden ayırt etmek C) Tarihi olayları önemine göre sıralamak D) Takvimin başlangıcını belirlemek E) Tarihi olayların İncelenmesini kolaylaştır­ mak Çözüm: Tarihin a m a c ı g e ç m i ş olayları İ n c e l e m e k o l d u ğ u n d a n d o l a y ı bir ç o k z o r l u k l a karşı karşıya kalmaktadır. Cevap A Çözüm: S o r u d a k i b i l g i l e r d e n de anlaşılacağı gibi Tales ve Pisagor g i b i bilginler İyonya'daki ortamın da etkisiyle bilimsel çalışmalar yap­ mışlardır. ÖYS .K a p a d o k y a . Nevşehir. İ l k ç a ğ d a Anadolu denildiği zaman Samsun'un biraz d o ğ u s u d a n Diyarbakır'a o r a d a n d a Fırat'ı d i k e y k e s e r e k a ş a ğ ı y a u z a n a n bir h a t l a çevrelenmiş bölge anlaşılmaktaydı.Lidya. ÖYS .Paflagonya. İzmit. Van Gölü civarındadır. çanakkaie ve çevresi . Bundan dolayı mezarlarını ev biçiminde y a p a r a k içine kullanılacak eşya yerleştir­ m i ş l e r d i r . Cevap B 2 7 . soru kökündeki bilgi ile bir ilişkisi yoktur.1994 Urartuların mezarlarını oda ve ev biçi­ m i n d e yapıp içine çeşitli eşyalar koymaları a y a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir g ö s t e r g e ­ sidir? A) Ticarette değiş-tokuş usulünü uyguladık­ larının B) Mimarlıkta geliştiklerinin C) Birden fazla tanrıya İnandıklarının D) Barış içinde yaşadıklannın E) Hayatın Ölümden sonra da devam ettiğine inandıklarının 25.Pisidya.1993 A ş a ğ ı d a k i u y g a r l ı k m e r k e z l e r i n d e n han­ gisi K a p a d o k y a Bölgesi'nde d e ğ i l d i r ? A) Tuşpa B) Alişar C) Alacahöyük E) Kültepe 26.Dandanya. Bu zorluklan aşmanın Önemli bir aşaması da tarihi çağlara ayırmaktır. Cevap E . A. İyonya'da serbest düşünce'nin gelişmesi ve ekonomik gelişmeler. İyonya'daki bu gelişmeler aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) Çeşitli etnik grupların bir arada yaşadığını B) Bilimsel çalışmalar yapıldığını C) Yöneticilerin çok sık değiştiğini D ) İlk y e r l e ş i m y e r l e r i n i n b u r a d a k u r u l ­ duğunu E) İnsanların gelir düzeyine göre sınıflara ayrıldığını D) Boğazköy Çözüm: İlkçağda Anadolu'nun değişik yerlerine Yunanca bazı isimler verilmiştir.Bitinya.Kilikya.Likya. Antalya ve çevresi . Konya ve çevresi • . Adana ve çevresi . Fethiye ve çevresi . Kütahya ve çevresi . Niğde ve Malatya çevresidir. Manisa ve çevresi . Kayseri. Tuşpa. C ve D s e ç e n e k l e r i n i n mezarların yapılmasıyla bir ilgileri yoktur. ÖSS . Diğer seçeneklerin. İsparta ve çevresi .Pamfilya. Sinop ve çevresi . ve çevresi .Frikya. Cevap E Çözüm: Urartular da Mısırlılar gibi ö l d ü k d e n sonra yeni bir hayatın başlayacağına inanıyorlardı. İzmir ve çevresi .2 4 . B. bilimsel çalışmaları hız­ l a n d ı r m ı ş ve İ y o n y a ' y ı ö n e m l i bir k ü l t ü r merkezi haline getirmiştir. Tales ilk kez güneş tutulmasını hesaplamış Pisagor ilk kez dünyanın yuvarlak olduğunu ileri sürmüştür.iyonya. Cevap­ larda v e r i l e n T u ş p a b u b ö l g e n i n dışında kalmaktadır.

Nil sularının tasmasıyla bozu­ lan arazi sınırlarının yeniden saptanması ise geometrinin gelişmesinde etkili olmuştur. Bu da sanat­ çıların her konuyu işlemelerine engel olmak­ t a y d ı . Aralarındaki zaman farkı bin yıldan fazladır.1994 Anadolu'da tarih dönemlerinin Mezopo­ tamya ve Mısır'dan daha geç başlaması.çekilme) hareketleri bir takım zorluklar çıkarmış bu da bazı bilimlerin gelişmesini sağlamıştır. H ü k ü m d a r ı n y a n ı n d a yer a l m a y a n sanatçılar devamlı cezalandırılmıştır. C. ÖSS . Anadolu'da bu devrin başlaması M. Bu durum sanatçıların serbest h a r e k e t l e r i n e z a m a n zaman sınırlama getirmekte idi. Tarih olarak Mısır ve Mezo­ potamya'dan sonra Anadolu'da yazının kul­ lanılması d a h a geç olmuştur. D ve E seçenekleri soruda verilen açık­ lamalardan çıkarılabilecek yorumlar değildir. 2000 yıllarından sonra olmuştur.14 Genel Kavramlar ve ilkçağ Medeniyetleri 30. ÖYS . B. Cevap A 2 8 . Soruda da görüldüğü gibi Nil nehrinin (taş­ ma . B u n a g ö r e Bizans'ta s a n a t ç ı l a r ı n a ş a ğ ı d a k i l e r i n hangisi bakımından engellendiği savunulabilir? A) A n a d o l u topraklarında varolmuş çeşitli uygarlıklardan yararlanmaları B) Siyasi otoriteyi artırmada yardımcı olması C) Süslemeye dayalı eserler yapmaları D) Yönetimden maddi destek almaları E) İşleyecekleri konuları Özgürce seçmeleri Çözüm: Sanat ve düşünce adamları Bizans'ta O r t o d o k s Kilisesinin ve İmparatorun kont­ rolünde faaliyet göstermekte idiler. C) Doğa olayları kontrol altına alınmıştır D) insanların yerleşik hayata geçmesinin bir nedeni tarımdır E) İ n s a n l a r a r a s ı n d a k ü l t ü r b e n z e r l i k l e r i vardır Çözüm: Bilimsel çalışmalar ve araştırmalar merak ve şartların zorlaması ile meydana gelmektedir.Ö. Anadolu'da tarih devirlerine geçilmesini Asurlular sağlamışlardır. Anadolu'nun aşağıdaki özelliklerinden h a n g i s i n i n bir s o n u c u d u r ? A) Yazının kullanılmasına daha geç başlanıl­ ması B) İstilaların daha çok olması C) Siyasi birliğin daha geç kurulması D) Önemli ticaret yolları üzerinde bulunması E) Çeşitli inaçlara sahip İnsanların bulun­ ması Çözüm: Tarih dönemleri yazıyla başlar. Cevap E 29. Yukarıda verilen bilgilere dayanarak aşa­ ğ ı d a k i g e n e l l e m e l e r i n h a n g i s i n e ulaşıla­ bilir? A) İhtiyaçlar İnsanları bilimsel çalışmaya yön­ lendirmiştir B J C o ğ r a f i k o n u m t a r ı m d a v e r i m l i l i ğ i et­ kilemiştir. ÖSS-1995 İlkçağda Mısır'da tarım ürünlerinden alınan v e r g i n i n b e l i r l e n m e s i m a t e m a t i ğ i n . Cevap A 3 1 .1995 Bİzansta sanatçılar dinin ve İmparatorluğun emrinde çalışmışlardır. ÖYS-1994 İ l k ç a ğ d a k i d ü ş ü n c e h a y a t ı ile D o ğ u v e Batı k ü l t ü r l e r i n i n k a y n a ş m a s ı n d a a ş a ğ ı dakilerden hangisinin etkisi yoktur? A) Paranın icat edilmesinin B) Yazının bulunmasının C) Uluslararası ticaretin D) İskender'in Asya seferinin E) Skolastik düşüncenin Çözüm: E seçeneğinde gördüğümüz skolostik d ü ş ü n c e O r t a ç a ğ d a m e y d a n a g e l m i ş bir olay o l d u ğ u n d a n İlkçağdaki bir olayı etk­ ilemesi İmkansızdır. Cevap E . Nil n e h r i n i n t a ş m a zamanının h e s a p l a n m a s ı astronominin.

Cevap B 3 2 . B e r g a m a Tapınağı (Zeus) Akropol. Anadolu'da meydana getirilen eserlerde Hitit.Genel Kavramlar ve İlkçağ Medeniyetleri 15 Çözüm: Çok güzel aynı z a m a n d a zor bir sorudur. Avgustos Tapınağı. Kral Yolu. Artemis. Aspendos Tiyatrosu hangi devlete aittir. ÖYS . Sardes Sarayı. Lidya. İvriz kabartmaları. Roma ve Bizans'ın büyük bir katkısı vardır. Bu ese­ nleri kısaca tanıyalım: . VI.İyon. . Midas Mezarı. Hitit Güneşi. Lidyalılar İbraniler Hititler Fenikeliler İyonlar Urartular İlkçağda yukarıdaki kavimlerden hangileri harf yazısını kullanmamışlardır? A)l ve lif D) IV ve V B)llveV C) III ve VI E) V ve VI Çözüm: İlkçağ'da üç türlü yazı çeşidi gelişmiştir. Frig.Hitit. Bu soru şöyleydi. ÖYS . Buna ben­ zer bir s o r u 1980 yılı ö n c e s i n d e ÖYS'de sorulmuştu.Lidya.Roma.1 9 9 5 I. III.H e l l e n i s t i k D ö n e m . Üzerinde yaşadığımız topraklarımızı ne kadar tanıyıp tanımadığımızın sorulmasıdır. VI. Hellenistik Dönem. İyon. Aspendos Tiyatrosu. Asklepion. . Bunlar: Harf yazısı Fenikeliler İyonlar Lidyalılar Romalılar İbraniler Yunanlılar Hiyeroglif yazı . II. Bozdoğan Kemeri. Tamamen bilgiye dayanmaktadır.1995 I. Apollo Tapınağı.Mısır . Çemberlitaş. . III. Roma Hamamı ve Ogüst mabedi. II. V.Frig. Bu soruda da Roma'ya ait eserler soruldu.Urartular Çivi yazısı Sümerler Hititler Persi er Cevap C rluğun çeşitli alması beleri 33.Hititler . IV. . Midas'ın Mezarı Bergama Tapınağı Avgustos Tapınağı Bozdoğan Kemeri Apollo Tapınağı İvriz Kabartması ins'ta kontIdurum laman ı sanat|lmakiayan Anadolu'da bulunan yukarıdaki sanat eserlerinden hangileri Roma dönemine aittir? A) İve II B) III ve IV C) III ve V Bvap E D) I V v e V E) V v e V I . IV. V. Yazılı kaya kabartmaları. .

I s l a m d a n önceki Türk Tarihi k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda % 0.Î S L A M D A N Ö N C E K I T Ü R K TARIHÎ 1981 . Türkler Uygurlar'a gelinceye kadar g ö ç e b e bir hayat tarzının etkisiyle her şeyiyle taşınabilir malzemeler k u l l a n ı l a r a k bir s a n a t g e l i ş t i r m i ş l e r d i r . taşınılabilir malzemeden deri. ahşap. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir g ö s t e r g e ­ sidir? A) G ö ç e b e hayattan yerleşik hayata geçildiğinin B) Ülkenin sınırlarının genişlediğinin C) Komşu devletlerle ilişkilerin zayıfladığının D) Ticaret anlayışının değiştiğinin E) Ülkenin İstilalardan korunduğunun 1981 . Türkler'de sanatta görülen bu gelişme.883 o r a n ı n d a d ı r . saray yapımı ve bunların iç donanımı biçiminde gelişme göstermiştir. Uygurlarda ise sanat manastır.1991 O r t a A s y a ' d a Avar e g e m e n l i ğ i n i n s o n a e r m e s i n d e n sonra 552 yılında k u r u l m u ş olan devlet aşağıdakilerden hangisidir? A) Göktürk YILLAI B) Uygur E) Akhun C) Hun fl- ÖSS. Çözüm: Türk medeniyet tarihinin d ö n ü m noktası yer­ leşik hayata geçilmesidir.1995 ÖSS . Diğer devletlerin kuruluş tarihini de verirsek soru daha net anlaşılır.920 % 0. 220-48) (1206-1256) (360 .Ö. Uygur Hun Moğol Akhun (745-840) (M.557) Cevap A 1 1 3 2 2 5 ÖSS-1994 Genel o l a r a k T ü r k l e r d e sanat U y g u r l a r ' a kadar.833 % 0. BÖLÜM ÖYS . metal ve taş işçiliğine dayalıdır. Cevap A . Orta A s y a ' d a B u m i n Kağan Avar h a k i m i ­ y e t i n e son vererek G ö k t ü r k devletini 552 yılında kurmuştur.ÖYS SORULARI ANALİZİ 1.1995 yılları a r a s ı n d a . Yerleşik hayata geçilmesiyle birlikte saray yapımı da başlamıştır. Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı D) Moğol Çözüm: 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 2.

Bu basit bilgilerin ışığında I. E) H.Her y e n i k a b u l e t t i k l e r i ş e y l e r i k ü l t ü r l e r i ile uzlaştırmalardır. Bu olgulardan hangileri Uygurlara ilişkin­ dir? A) I. Cevap B j D) H. ÖSS-1995 Uygur Türkleri. V.veV.-lll. Moğollar döneminde kültürel etkinlikleri olmuştur. U y g u r l a r b u davranışlarıyla a ş a ğ ı d a k i l e r ­ d e n hangisini korumaya çalışmışlardır? A) Toprak bütünlüğünü B) Yönetim biçimlerini C) Milli benliklerini D) Toplumda eşitlik anlayışını E) Eski inanç sistemlerini Çözüm: j \ j j Uygurlar. paragraflar Uygurların önemli birer özellikleridir. Avarlar 4.Islamdan önceki Türk Tarihi 3. B. ÖYS-1995 Türk devletleriyle ilgili o l g u l a r d a n bazıları şunlardır: I. O r d u y u onluk sisteme göre ilk kez dü­ zenlemişlerdir.-IV. Soruyla ilgili olmasından dolayı Avrupa'ya göç eden Türk devletlerini sıralayalım: 1.. ve VI. Karluklar İrtiş ırmağı boylarında. 745-840 yılları arasında Ö t ü k e n b ö l g e s i ile Aral g ö l ü c i v a r ı n d a yaşadılar. D) Karluklar E) Avartar Çözüm: Kıpçaklar d o ğ u Avrupa'da. II. Oğuzlar (Uzlar) Cevap D | ] j Çözüm: i Türk devletleri tarih boyunca milli benliklerini koruyarak varlıklarını devam ettirmişlerdir. Siyasi varlıklarına Göktürkler son ver­ mişlerdir. C) IV. C ve E seçeneklerini elemiş oluyoruz. Böylece A. ve V. Kıpçaklar 9. Hunlar (Kuzey Hunları) 2. başta Budizm olmak üzere çeşitli dinlere bağlı değişik kültürlerle ilişki kurdukları halde. Avarlar da Avrupa içlerine kadar yayılmış Türk topluluklarıdır. B) I. Vandallar ise Germen kavimlerine! endir. Macarlar 7. Cevap C j . Sabirler Ural Altay dağlarının düzlüklerinde. III. ve V. ve III. dini terimlerin bile Türkçe karşılıklarını k u l l a n m a y a özen göstermislerdir. Sibirler (Anadolu içlerine kadar girdiler) 3. ve Vl. III. ÖYS-1994 Aşağıdakilerden hangisi bir Türk t o p l u ­ l u ğ u değildir? A) Kıpçaklar B) Vandallar C) Sabirler 5. Uygurlar Göktürklerin (552-745) yıkılmasıyla kuruldular. Hazarlar 5. VI. Avrupa'da devlet kurmuşlardır. II. Uygurlar Budizmi kabul etmelerine rağmen dini terimleri Türkçe kul(anarak milli benliklerini korumaya çalışmışlardır. Peçenekler 8. IV. Maniheizm'i kabul etmişlerdir. Alfabelerinde 14-18 harf kullanmışlardır. j j 4.veVl. Bulgarlar 6.'nın olduğu seçeneklerin c e v a p o l a m a y a c a ğ ı görülür.

1 9 8 3 İ s l a m m i m a r i s i ilk kez a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinin döneminde. Doğuda İran.Sahra Camii izlemiştir. Bunun etkisiyle yaşadıkları yerin c o ğ r a f i özellik­ lerinden ve yerel kültürlerinden etkilenerek farklı üslup ve biçimler meydana getirdiler. İ s l a m T a r i h i k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: Çözüm: Fetih hareketlerinin başarıya ulaşmasıyla Müslümanlar çok değişik coğrafi bölgelere yayıldılar. etki­ lendiği Hristİyan mimarisi ile yarışabilecek bir düzeye geldi. Cevap D 1 1 1 1 1 2 3 2 2 19 2. Bunu Kudüs'te yapılan Kubbetüs . Bu eserlerle İslam mimarisi.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . Hellen. Cevap C ÖSS'de ÖYS'de Toplamda :% 2. ÖYS . 1 1 1 2 1 12 1 2 1 7 ÖYS-1984 İslam mimarisinin değişik İslam ülkelerindeki uygulamaları arasında birçok benzerlikler olduğu gibi üslup ve biçim yönünden önemli farklar da vardır. batıda Mısır. Bunun en büyük örneğini Şam'da yapılan Emevi Camisi oluşturmaktadır. Bizans ve Yunan medeniyetlerinin etkisinde kaldılar Bu değişik kültür ve mimarilerden yararla­ narak karışım ve sentez bir stil geliştirdiler. A.680 : % 3.916 : % 3.356 oranındadır.B.1 9 9 5 Ö S S . Hint ve Çin. Hıristiyan mimarisi ile yarışabilecek bir düzeye ulaşmıştır? A) Osmanlılar B) Dört Halife C) Abbasiler \ YILLA cc " ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Toplam D) Emeviler Çözüm: E)Selçuklular Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TCR/M 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 - 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 1 1 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 1 2 3 1 1 Fetihlerin etkisiyle Müslümanlar değişik kültür ve sanatlardan da etkilendiler.D ve E seçenekleri eksik ve yanlış yo­ rumlar içerdiklerinden cevap olamazlar. Batıda İspanya'dan doğuda Maveraünnehr'e kadar hakim oldular. . Bu tür farkların ortaya çıkmasında aşağı­ d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n d i ğ e r l e r i n d e n daha etkili o l d u ğ u savunulabilir? A) B) C) D) E) Ekonomik yapının Ulaşım ve haberleşmenin Ulusal kültür ve coğrafi özelliklerin İdari ve siyasi yapının Mezhep farklarının 1981 .ÖYS S O R U L A R I ANALİZİ 1 .I S L A M TARIHÎ BÖLÜM 1981 .

1986 Hz. Bunda en önemli etken fethedilen Sasanİ.1 9 8 7 İslamiyetten önce Mekke'yi ziyarete gelen Araplar. Cevap D 5. f e t h e d i l e n y e r l e r i n y ö n e ­ t i m b i r i m l e r i n e ayrılmasına ilk defa kimin zamanında başlanmıştır? A) Hz. Ömer d ö n e m i n d e fetihlerin artmasıyla ele geçirilen topraklar bir takım büyük illere ayrıldı. ÖYS . B. A seçeneği için. Ömer ise Arap yarımadası dışındaki toprak­ ları.Muhammed. M u h a m m e d b u n u n üzerine Medine ve Şam ticaret yolu için çok önemli bir konuma sahip olan Hayber'e bir sefer düzenlemiştir. Cevap C . Buralara valiler ve kadılar tayin edildiler. aşağıdaki savaşlardan h a n g i s i y l e Şam t i c a r e t y o l l a r ı n ı n g ü v e n ­ liğini sağlamıştır? A) Bedir Savaşı C) Hayber Savaşı B) Uhud Savaşı D) Hendek Savaşı 6. Bizans ve Mısır mimarilerinin etkisiyle özgün bir Arap mimari tarzının doğmasıdır. Bu kültürel gelişmeyi sağlayan başlıca etken aşağıdakilerden hangisidir? A) Çok tanrılı dinler B) Eski Arap uygarlığı C) Arap . Ali B) Hz. Burada yapılacak en önemli şey şıklara karşılık gelen anahtar kelimeleri bulmaktır. Arap sanatı b a ş l a n g ı ç t a ö n e m l i bir nitelik t a ş ı m a z k e n Emevi ve Abbasi'lerle birlikte büyük bir gelişme göstermiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu parçadan çıkarılabilecek bir s o n u ç değildir? A) Mekke'nin kutsal olduğu B) Araplar'ın ticarete önem verdikleri C) Araplar'ın çok tanrılı dinlere inandıkları D) Kutsal yerlerin ziyaret edilmekte olduğu E) Araplar arasında siyasi birlik bulunduğu Çözüm: Bu tip sorular. Muhammed C) Hz. Fakat Hz.1 9 8 6 İslamiyetin ilk yıllarında Araplar'ın özgün bir mimarileri yokken. Mısır. Suriye. G ö r ü l d ü ğ ü gibi E seçeneği dışarıda kalmaktadır. Hz.C. kurulan panayırda alış-veriş yapmaları C seçeneği için. ÖSS . ÖSS . O r t a ç a ğ d a etkisini yitirmiştir. Cevap E 4.İslam Tarihi 19 3. Böylece Şam yolunun güvenliği sağlanmış oldu.ve E seçenekleri ise eksik olduklarından cevap olamazlar. A s e ç e n e ğ i . Kabedeki putlar D s e ç e n e ğ i İçin. karşılık g e l m e k t e d i r . Kabedeki putların ziyaret edilmesi B seçeneği için. Filistin ve İran'ı idari birim­ lere ayırmıştır. giderek mimaride belirgin bir Arap sanatı ve üslubu doğmuştur. s o n r a d a K a b e ' d e k i putları ziyaret ederlerdi. Hz. Ömer E) Hz.1 9 8 7 İslam t a r i h i n d e . Ebubekir Arap yarımadasını vilayetlere bölmüştür. s o r u d a verilen metne göre cevaplanacak tipdendir. Osman E) Huneyn Savaşı Çözüm: Şam ticaret yolu Bedir Savaşı'yla Müslüman­ ların eline g e ç m i ş t i .Çin ilişkileri D) Fethedilen ülkelerin kültürleri E) Hellen uygarlığı Çözüm: Yukarıdaki s o r u n u n benzeri niteliğindedir. H e n d e k Savaşı'ndan sonra M e d i n e ' d e b u l u n a n Yahudilerin bir kısmı H a y b e r ' e g e l e r e k t i c a r e t y o l l a r ı n ı n güvenliğini tehdit etmeye başladılar. ÖYS . Cevap C Çözüm: Hz.Ebubekir D) Hz. kurdukları büyük panayırda alışveriş yaparlar. Bu soruda B seçeneği çeldirici gibidir. eğlenceler ve spor karşılaşmaları d ü z e n l e r l e r . Putların ziyaret edilmesi. Ülke sınırlarının g e n i ş l e m e s i idari örgütlenmeyi zorunlu hale getirdi. Hayber'de bulunan Yahudiler on günlük bir kuşatmadan s o n r a teslim oldular.

Ömer'in yaptığı önemli gelİşmelerdir.1 9 9 1 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi.C.C. B.20 7. C ve E seçenekleri Hz. Cevap D . Hicret'ten sonra Medine'de toplanan M ü s l ü m a n l a r ı b i r g ü ç o l a r a k k a b u l ettik­ lerini gösteren bir kanıt değildir? A) Kervan ticaretini sürdürmeleri B) M e d i n e l i l e r e karşı Uhut Savaşı'nı yap­ maları C) Müslümanlara karşı baskılarını artırmaları D) Müslümanların Kabe'yi ziyaretlerini engel­ lemeye çalışmaları E) Hz. Osman 10. Muaviye. Cevap A 8. Ö Y S . Ö m e r döne­ m i n d e İ s l a m D e v l e t i ' n i n s ı n ı r l a r ı n ı hızla g e n i ş l e t m e s i ile b i r l i k t e g ö r ü l e n bir g e l i ş m e değildir? A) Adli teşkilatın kurulması B) Ülkenin büyük illere ayrılması C) Devamlı ordugahların kurulması D) Halifeliğin saltanat haline getirilmesi E) Vergi sisteminin yeniden düzenlenmesi Çözüm: Çözüm: Kuran-ı Kerim Hz. Hz.1987 Aşağıdakilerden hangisi. Bu mücadelelerin başarıya ulaşmasıyla Müslümanlar bir güç olarak kabul edilmişlerdir.Ali B) Hz. Kur'an-ı Kerim kitap haline getirildikten sonra Hz. Cevap C Ülke sınırlarının g e n i ş l e m e s i y l e bir takım sorunların ortaya çıkması doğaldır. Muhammed'le Hudeybiye Antlaşması'nı imzalamaları i j Hicretten sonra Medine'de bir İslam devleti kurulmuştu. Peygamberimizin vefatından sonra başlayan fetihlerde çok sayıda hafızın şehit edilmesi üzerine Halife Hz. Bu dönemde İlk kez hem dünya hem de İslam tarihinde yöneticiler seçimle belirlenmiş­ lerdir. ÖYS .ve E seçeneklerine bakılırsa bunların iki taraf arasındaki mücadelenin birer aşa­ ması o l d u ğ u görülür. oğlu Yezid'i velihat tayin ederek yöneticilerin seçimle belirlenmesi geleneğini ortadan kaldırmıştır. ÖSS .D seçeneği ise Emeviler dönemine ait bir olaydır. Hz.1990 Aşağıdakilerden hangisi Mekkelilerin.D. ÖYS-1989 Kur'an ayetlerinin toplanarak bir kitap ha­ line g e t i r i l m e s i k i m i n d ö n e m i n d e o l m u ş ­ tur? A) Hz. B u a r a d a savaşlar sırasında Arapların en önemli etkin­ liği olan kervan ticareti ise devam etmiştir. Ömer'i devleti daha sistemli hale getirmeye yöneltmiştir A. Bu devletle Mekkeliler'in mücadeleleri. Toprak­ ların geniş bir coğrafi alana yayılması Hz.Bu d ö n e m e Cumhuriyet devri de de­ nilir.İslam tarihinde yalnız Dört Halife d ö n e m i n i n özellik­ lerinden biridir? A) Devlet başkanlarının s e ç i m s o n u c u n d a belirlenmesi B) İslamiyetin Arap yarımadasının dışında da yayılması C)Arap aileleri arasındaki geçimsizliğin sürmesi D) Yöneticilere halife denilmesi E) İslam dininde ayrılıkların sürmesi Çözüm: Çözüm: Dört Halife döneminin hiç hatırdan çıkarılma­ ması gereken en önemli bir özelliği vardır. Ebubekir E) Hz. Ebu Bekir bir kurul oluştu­ rarak Kuran'ı Kerimi kitap haline getirdi.D ve E seçenekleri Dört Halife dönemi­ nin dışında da görünürken halifelerin seçimle belirlenmesi Emevilerin halifeliği saltanata dönüştürmesiyle sona ermiştir. B. p e y g a m b e r z a m a n ı n d a ayet ayet vahiy olunuyor ve katipler tarafın­ dan yazılarak saklanıyordu. Cevap A İstam Tarihi 9. Arap yarımadası'nın fethinin t a m a m l a n m a s ı n a kadar s ü r d ü . Osman'da çoğaltmıştır. Muhammed C) Hz. B.Ömer D) Hz.

E b u b e k i r d ö n e m i n d e k i b u g e l i ş m e ­ lerin t ü m ü birlikte d ü ş ü n ü l d ü ğ ü n d e bun­ lar. B. dış baskılara karşı birlik­ te hareket edileceğini duyurmuştur. aşağıdakilerden h a n g i s i n i n bir kanıtı­ dır? A) Ayaklanmaların e k o n o m i k nedenlerden çıktığının B) Mezhep ayrılıklarına son verildiğinin C) Dini ve siyasi yönden etkinlik kazanıldığı­ nın D) Halifelik seçiminde kabilelerin etkili ol­ duğunun E) Arap kabileleri arasında göçebe hayatın yaygınlaştığının sı ımesi ıır takım Topraknası Hz. Çok büyük hakarete ve tepkiye uğradı. M u h a m m e d Hicretten sonra Medine'de sorudan da anlaşılacağı gibi Medine ile ilgili olarak bu şehre s a h i p çıkarak.ve E seçenekleri tarihsel bakımdan Hz. etirmeye yaptığı Emeviler ederek îlerıeğini \Cevap D .1 9 9 3 Yeni bir felsefi g ö r ü ş ü veya sanat akımını yaymaya çalışanlar gibi Hz.1993 Hz. Zaten A. E m i r ü l Ümera o l a n Türkler halifeyi hiçe s a y a r a k büyük bir kuvvet kazandılar. B u n d a n dolayı cevap olamazlar. Müslüman olsun olmasın herkesin eşit hak­ lara sahip olacağını. s o r u d a verilen M ü s l ü m a n o l s u n olmasın ifadesine terstir. Ö S S .Tarihi İslam Tarihi 1 1 . M u h a m m e d ' i n karşılaştığı tepkilerle biri ilgisi yoktur. d ü ş ü n c e d e ve y ö n e t i m d e eski uygulamalar geçerlidir D) İnsan hak ve özgürlüklerinin belirli sınırları vardır E) Sanat etkinliklerinde dinlerin etkisi vardır lerin. A. b u d u r u m ü l k e n i n parçalanmasında etkili olmuştur.C. -Yalancı peygamberler ortadan kaldırılmış. -Dinlerinden dönen Arap kabilelerinin yeniden Müslüman olmaları sağlanmıştır. M u h a m m e d kendisini çok iyi tanıyan ve harta Muhammed-üi Emin diyen M e k k e l i t e r e karşı İ s l a m d i n i n i tanıtırken büyük zorluklarla karşılaştı. Cevap E Y e n i b i r d i n . ÖYS . Türklerin A b b a silerin bütün işlerini ellerine aldıkları 9. yüzyıl­ dan itibaren ö n e m kazandı. o n u koru­ maya yönelik önlemler almıştır. y e n i bir t a k v i m i n b a ş l a n g ı c ı kabul edildiğine B) Yeni bir devletin temellerinin atılmakta olduğuna C)Ülke savunmasının Müslümanlara bırakıldığına D) Askerliğin meslek haline getirildiğine E) Askeri ve siyasi İşlerin b i r b i r i n d e n ayrıldığına Çözüm: Hz. Abbasi Halifesi Mutasım'dan sonra bu m a k a m a yalnız Türkler getirildiler. Hz. anan ettik- yap- devleti iler'in fethinin arada etkin­ dir. M u h a m m e d M e d i n e halkına. y e n i b i r s a n a t v e y e n i bir düşünce akımını kabul ettirmek oldukça zor­ dur. B u d u y u r u a ş a ğ t d a k i l e r d e n h a n g i s i n e bir kanıt olabilir? A) H i c r e t i n . Muhammed'den sonra meydana gelen olay­ lardandır. bunların sr aşalelerin bir güç Cevap A dönehızla en b i r 12. Cevap B Çözüm: 21 13.D. M u h a m m m e d de İslam dinini yayarken başlangıçta büyük tepkiyle karşılaşmıştır. -İç ayaklanmalar bastırılmış. ÖSS-1992 H i c r e t t e n s o n r a Hz. Cevap A 14. Ebubekir döneminde. Bu d u r u m a bakarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir? A) Toplumların alışkanlıklarını değiştirmek zordur B) Sosyal gelişmeler kentleşmenin bir sonu­ cudur C) D i n d e . Bundan dolayı cevap olamazlar. C s e ç e n e ğ i ise.1 9 9 2 Abbasi Devleti'nde emir-ü! ümeraların askeri ve idari y e t k i l e r i n i n g i d e r e k artması aşağıdakilerin h a n g i s i n d e etkili o l m u ş t u r ? A ) M ü s l ü m a n o l m a y a n l a r d a n v e r g i alın­ masında B) Kadılık teşkilatının yaygınlaşmasında C) Halifeliğin saltanat haline getirilmesinde D) Arap milliyetçiliğinin ortaya çıkmasında E) Ülkenin parçalanmasında Çözüm: Emir-ül Ümeralık m a k a m ı . Bu makam kısa zamanda b a b a d a n o ğ u l a g e ç e r hale g e l d i . B. C ve D seçenekleri Abbasilerden önce m e y d a n a g e l m i ş olaylardır. ÖSS . savaşlara kimlerin katılacağına karar v e r m e y e t k i s i n i n k e n d i s i n e ait o l d u ğ u n u . Hz. Halifeleri istedik­ leri g i b i d e ğ i ş t i r d i l e r .D ve E şıklarının Hz. Mekkenin yeni bir dini kabul etmemesinde en önemli etken şimdiye kadar ki alışkanlıklarını terketmedeki zorluklardır. Yeni bir dinle birlikte yeni bir devletin de kurulmuş oldu­ ğunu Medine'de yaşayan halka ilan etmiştir. Tarih b o y u n c a bu gelenek devam etmiştir.

Ali Kerbela olayı Emeviler Deve olayı Hz. Ali Kuran'ın toplanması Hz. Ebubekir iç ayaklanmaları bastırarak. Osman (644 . İslam tarihi ve Hz.Emeviler -Abbasiler -Fatimiler .22 Çözüm: Hz. y a l a n c ı p e y g a m b e r l e r i o r t a d a n kaldırmış böylece yeniden siyasi ve dini yönden Arap yarım adası'nda etkinliği sağlamıştır. Filistin ve Mısır'da İslam haki­ miyeti aşağıdaki devirlerin hangisinde başlamıştır? A) Memlükler Devri C) Emeviler Devri B) Dört Halife Devri D) Abbasiler Devri C) Puvatya Savaşı E) Tebük Savaşı Çözüm: N i h a v e n t Savaşını (642) k a z a n a n M ü s l ü ­ manlar Sasanilere son vererek İran'ı İslam ülkesi haline getirdiler. Yeni bir devlet ortaya çıkmıştır. Diğer İslam devletlerinin kuruluş yıkılış tarihlerini hatırlarsak soruyu daha iyi anlamış oluruz: -Memlükler . Bu da sadece C seçeneğinde vardır. Hz. Ö Y S .Dört Halifeler (1250-1517) (661 .656) 4.1 9 9 4 Aşağıdaki savaşlardan hangisi M ü s l ü m a n Araplar'ın Horasan'a kadar ilerlemelerine ve sonraki yıllarda Türklerin Müslüman olmalarına ortam hazırlamıştır? A) Huneyn Savaşı B) Sıffın Savaşı D) Nihavent Savaşı 15. Hz. A.661 yılları arasıdır. Ömer (634 . Emeviler döne­ minde Araplar diğer müslümanlardan üstün görülmüşlerdir. Türklerden ç o k u z a k l a r d a o l a n b u savaşların d o ğ a l olarak Türkler'in Müslüman olmalarıyla da bir ilgisi yoktur. Hz. Dört Halife Dönemi 632 . Peygamberimizin hayatında bir d ö n ü m noktasıdır. 1.1 9 9 3 Suriye.6 3 4 ) 2.Alİ (656-661) Cevap C Çözüm: İslam Tarihi Hakemler olayı Hz. Filistin 637 ve Mısır 641 yıllarında Hz.644) 3. Emeviler d ö n e m i n d e k i b u anlayış aşağı­ d a k i l e r d e n hangisine o r t a m hazırlamıştır? A) Hukuk alanında ilk Örgütlenmenin başla­ masına B) Arap yarımadasında İslamiyetin yayılması­ na C) Kur'an nüshalarının eyaletlere gönder­ ilmesine D) Değişik kültürlerden insanların bir arada yaşamasına E) Siyasi kargaşaların başlamasına 16. Ebubekir ( 6 3 2 . Hz. Cevap C 17. OSS-1995 Dört Halife döneminde bütün Müslümanlar kardeş kabul edildiği halde. Ömer ise Dört Halife döneminin ikinci kısmını oluş­ turmaktadır. Hz. Böylece Müslümanlar Horasan'da yaşayan Türklerle karşılaştılar. Cevap D E) Fatimİler devri Çözüm: Suriye 634. Ö Y S . Arap yarımadasında meydana gelmiş C seçeneği ise İspanya'da gerçekleşmiştir. Ebu Bekir Hicret. Ö Y S .750) (750-1258) (910-1174) (632-661) Cevap B 18. Ömer d ö n e m i n d e alınmıştır. M u h a m m e d döneminde gerçekleşmiştir? A) Hakemler olayı B) Kerbela olayı C) Hicret D) Kur'an'ın toplanması E) Deve olayı (Cemel Vak'ası) . ve E s e ç e n e k l e r i n d e savaşlar.1 9 9 4 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i Hz. Soruda verilen olumsuzlukların kaldırılmasının kanıtı s o r u l d u ğ u n a göre seçeneklerde olumlu bir ifade bulmamız istenmektedir. B.

C. A. ÖYS . Hz. İsa'ya İncil Hz. Bu dinlerin Havra. B. Bundan dolayı bu seçenekler cevap olamazlar. B u o l a y l a r Sıffın Savaşı. Musa'ya Tevrat.İslam Tarihi Çözüm: Hz. Hz.ı K e r i m v a h y olmuştur. M u h a m m e d ' e K u r ' a n . Hakemler olayı ve Kerbela olayı idi. Fakat E şıkkı sadece Yahudilik için geçerli olup diğer din­ lerde kavim özelliği yoktur. Cevap E şagtştır? laşlamasııderırada svap D . Cevap E 23 19. Bu olayların meydana getirdiği olumsuzluğu gidermek isteyen Emeviler. Hristiyanlık ve Musevilik için g e ç e r l i d i r . Ali ve Emeviler'in ilk dönemlerinde mey­ d a n a g e l e n bazı olaylar Araplar arasında s i y a s i b i r l i ğ i b o z m u ş t u . ve D seçeneklerini incelediğimizde bu olayların Emeviler'den ö n c e o l d u ğ u n u görmekteyiz. A.B. Kilise ve Camii gibi mabetleri vardır. İslamiyet.Bu da Müslümanlar arasında siyasi kargaşaların doğmasına neden oldu. aralarında siyasi birliği yeniden kurmak İçin Arap milliyetçiliği­ ni bir devlet politikası haline getirdiler. Hristiyanlık v e M u s e v i l i k d i n l e r i n i n o r t a k özelliklerinden biri d e ğ i l d i r ? A ) Bir p e y g a m b e r e g e l e n v a h i y s o n u c u kurulmuş olma B) Kutsal kitaba dayanma C) İbadet yerlerine sahip olma D) Ahlaki değerlere büyük önem verme E) Belli bir kavime ait olma ÇÖzüm: Bu tip s o r u l a r d a şıklar ö n c ü l l e r i n h e p s i n i içine alacak şekilde olmalıdır.1 9 9 5 Aşağıdakilerden hangisi.C ve D seçenekleri İslamiyet.

1 8 4 : % 2. Cevap B YILLAI DC " ÖSS ÖYS Toplam Toplam Çıkan TopJam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 6 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 - 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TOW - 1 - 2 1 - 1 2 1 2 1 2 1 1 2 12 2. Doğu'da Seyhun Irmağı.5 :% 0 .ILK T Ü R K . Batı'da A k d e n i z ve Marmara.1995 yılları a r a s ı n d a . BÖLÜM 4) ÖYS-1985 Aşağıdaki olaylardan hangisi.1 9 9 5 ÖSS . Arap-İslam imparatorluğu da parçalanmıştı. yüzyılda Osmanlı ve Türk-Moğol Devletleri y o k t u .ÖYS SORULARI ANALİZİ 1.islam İmparatorluğu B) Osmanlı İmparatorluğu C) Büyük Selçuklu İmparatorluğu D) Türk .Moğol İmparatorluğu E) Bizans İmparatorluğu Çözüm: 1 1 . . Selçukluların Tuğrul ve Çağrı Beyler döne­ minde temeli atılmış. Güney'de Mısır ve Basra Körfezi'ne kadar sınırlarını genişletmiş olan i m p a r a t o r l u k aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Arap . Diğer seçenekler ise İslam dünyasını o l u m s u z y ö n d e etkileyen olaylar olduğundan cevap olamazlar. Cevap C 1981 . Kuzey'de Kafkas Dağları.120 oranındadır.I S L Â M D E V L E T L E R I 1981 . Bu başarı Çin'in Türkistan'ı terketmesine neden oldu. Alparslan ve Melikşah d e v i r l e r i n d e ise e n g e n i ş s ı n ı r l a r ı n a ulaşmıştır.Asya'yı istilası E) Yeni ticaret yollarının bulunması Çözüm: 751 yılında yapılan Talaş Savaşı'nda Araplar Türklerle birlikte Çinlilere karşı başarılı oldu­ lar. 1 1 1 2 6 ÖYS-1985 XI-yüzyılda. Bu dönemin en hareketli ve b ü y ü k devleti Selçuklulardır. ilk Türkİslâm Devletleri k o n u s u n d a n ç ı k a n s o r u yüz-deleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 2. Bizans ise yavaş yavaş küçülmeye başlamıştı. Çin'in uzaklaşmasıyla boşalan Türkistan'a Müslüman Araplar girmeye başladılar. Böylece Türkler arasında İslamiyet hızla yayılmaya başlamış ve Türk İslam Tarihi başlamıştır. İslam dünyasını d i ğ e r l e r i n e g ö r e o l u m l u y ö n d e etkilemiştir? A) Haçlı Savaşları B) Talaş Savaşı C) Fransız İhtilali D) Moğolların Ön .

Cevap D 7.1 9 8 6 Türk-İslam uygarlığında aşağıdakilerden h a n g i s i n i n y a s a k l a n m a s ı . Cevap C Çözüm: 25 Sultan Alparslan'ın emriyle Nizam -ül Mülk tarafından inşa edilen bu yüzden de Nizamiye Medresesi diye bilinen medreseler B a ğ d a t ' t a k u r u l d u . ÖSS .üm: Türk-İslam uygarlığında resim ve heykelcilik gelişmemiştir. Bundan dolayı cevap olamazlar. figür ve duvar çiniciliği ise oldukça gelişmiştir. B ve E s e ç e n e k l e r i i l g i s i z y o r u m l a r d ı r .1990 Çinlilerle A r a p l a r a r a s ı n d a yapılan Talaş Savası'nın dünya kültür tarihi açısından en pnemli sonucu aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Batı Türkistan'ın Çin baskısından kurtul­ ması B) Karluklar'ın bağımsız devlet olmaları C) Türk . Çünkü İslamiyet'te resim ve heykelin yapılması uygun görülmemiştir.Ilk Türk Islam Devletleri 3. ÖSS . S e l ç u k l u l a r d a aşağıdakilerden hangisine neden olmuştur? A) Ordudaki asker sayısının azalmasına B) Yöneticiler ile halk arasındaki bağların güçlenmesine C) Türk dilindeki gelişmenin yavaşlamasına D) Yabancıların siyasal baskılarının önlen­ mesine E) Yönetimde bilim adamlarının söz sahibi olmasına Çözüm: S e l ç u k l u l a r ' d a aktif dil o l a r a k A r a p ç a ve Farsça kullanıldığı için Türkçe'nin gelişmesi yavaşlamış ve hatta duraklama d ö n e m i n e girmiştir. ÖSS . kak­ macılık ve nakkaşlık g i b i s ü s l e m e sanat­ larının g e l i ş m e s i n d e etkili olmuştur? A) Yazı (hat) sanatı B) Duvar çiniciliği C) Resim ve heykelcilik D) Figürlü plastik sanatı E) Minyatür sanatı Çöz.1 9 9 2 Karahanlılar Devleti. Cevap A 6.1 9 9 0 İslam dünyasında önemli bir eğitim öğre­ tim kurumu olan Nizamiye Medresesi'ni aşağıdaki devletlerden hangisi kurmuş­ tur? A) Selçuklular C) Karahanlılar B) Abbasiler D) Gazneliler ÖYS . Dünyanın ilk ü n i v e r s i t e s i „sayılır. minyatür. Cevap C 4. Bundan dolayı Karamanoğlu Mehmet Bey. ÖYS . Talaş Savaşı'nda Çin kültürü özellikle de kağıt tanınmış ve Müslümanlar tarafından değişik yerlerde de kullanılmaya başlanmıştır. D seçeneği ise yanlış bir yorumdur. M e d r e s e l e r d e eğitim A r a p ç a y a p ı l ı y o r d u .Bundan dolayı cevap olamazlar. 5. Diğer seçenekler ise siyasi tarihle ilgilidir. B u d u r u m . hükümdar karışmazdı. Halk ve ordu kesimi ise Türkçe konuşuyor­ du. Hat. Türkçe'nin gelişmesini sağla­ mak ve Selçuklu birliğini kurmak amacıyla Türkçe'yi resmi dil İlan etmiştir (1277).Arap mücadelesinin sona ermesi D) Kağıt üretiminin Çin'in dışında da yaygın­ laşması E} Türkler'in İslam dinini yakından tanımaları Çözüm: Cevap ş ı k l a r ı İ n c e l e n d i ğ i n d e s a d e c e D s e ç e n e ğ i n i n k ü l t ü r t a r i h i ile b i r i l g i s i olduğunu görüyoruz.1 9 9 1 Se/çuklufar'da resmi yazışmalar Farsça idi. oymacılık. aşağıdaki özellik­ lerinden hangisiyle Göktürk devletinden ayrılır? A) Türkler tarafından kurulmuş olması B) İslam dinini kabul etmesi C) Doğu ve Batı diye ikiye ayrılması D) Asya'da kurulmuş olması E) Türk k ü l t ü r ü n ü anlatan yapıtlara sahip olması E) Samanoğulları . A. He^ t ü r l ü b i l i m b u m e d r e s e l e r d e okutuhfıustur. M e d r e s e y ö n e t i m bakımından özerkti.

Bu sistemin a m a c ı her z a m a n i ç i n ş u d u r : Ü r e t i m d e s ü r e k l i l i ğ i v e a r t ı ş ı s a ğ l a m a k t ı r . ÖSS . ÖYS . yüzyıllarda yapılan Haçlı Seferlerini hatırlarsanız Müslüman-Hıristiyan çatışmasının sona er­ mediğini görebilirsiniz.C. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinde etkili o l m u ş t u r ? A) Feodal beyliklerin ortaya çıkmasında B) Merkeziyetçiliğin güçlenmesinde C) Deneyimsiz kişilerin komutan olmasında D) Ticarete önem verilmesinde E) Ülkede bayındırlık işlerinin aksamasında Çözüm: Selçuklularda fethedilen topraklar genel olarak devletin malı sayılmakla birlikte. 9.1 9 9 3 8 4 0 . Merkeziyetçilik. pozitif ve akılcı düşün­ ceye karşı değildir.B. beylerin güçtenmesîyle birlik­ te zayıfladığından B seçeneği cevap olamaz. fethe­ den uç beyine ikta olarak verilirdi. d i n v e ırk ayırımı g ö z e t m e d e n h a l k a t o p r a k d a ğ ı t a r a k boş araziyi d e ğ e r l e n d i r m e y i devletin görevi saymışlardır. Talaş savaşının da etkisiyle İslam'ı kabul ederek yeni bir devlet olarak Karahanlıları kurdular. B) Çevirilerin yapıldığı d ö n e m d e İslam dünyasında Avrupa'dan d a h a aydın bir düşünce ortamı vardı. Çözüm: Soru kökünden hareketle A. ve 13. Ö S S .1 9 9 2 Büyük S e l ç u k l u l a r d a . İç işlerinde serbest. C) Eskiçağ Yunan düşünürleri Ortaçağdaki Avrupa düşünürlerinden farklı bir anlayış içindedirler. E) İslamiyet bilime.C. ve E seçenekleri de ilgisiz yorumlar içerdiklerinden cevap olamazlar. ÖYS . Boş toprakların dağıtılarak değer­ lendirilmesiyle ilgili değildir. Türkler. D seçeneği ile ilgili olarak 12.D ve E s e ç e n e k l e r i h e m Karahanlılar hem de Göktürkler için geçerli hükümlerdir.1212 yılları a r a s ı n d a T ü r k i s t a n ' d a siyasal varlık g ö s t e r m i ş olan T ü r k Devleti aşağıdakilerden hangisidir? A) Gazneliler C) Karahanlılar B) Uygurlar D) Harzemşahlar E) Göktürkler Çözüm: Gazneliler Uygurlar Harzemşahlar Göktürkler Karahanlılar (963-1187) (745-840) (1097-1231) (552-745) (840-1212) Cevap C Cevap B . Diğer seçenekler ise devletin genel siyaseti ile ilgi­ lidir.26 Çözüm: Karahanlılar. D) O r t a ç a ğ ' d a Müslüman-Hıristiyan çatış­ ması sona ermiştir.1995 S e l ç u k l u S u l t a n l a r ı . Cevap D 8. f e t h e d i l e n t o p r a ğ ı n f e t h e d e n i n malı o l m a s ı . Bu bilgiye dayanarak. A. Selçuklu sultanlarının izledikleri bu politi­ ka. Bundan dolayı cevap olamazlar. C. Cevap A 1 1 .1 9 9 4 Ortaçağda Müslüman bilim adamlarının eski Yunan filolozoflarının eserlerinden yaptıkları çeviriler. Cevap B İlk Türk İslam Devletleri 1 0 . D. Bu s o r u ikta sisteminin genel olarak amacıyla ilgili bir sorudur. Türk tarihinde yeni bir dönemin b a ş l a m a s ı n a n e d e n o l m u ş t u r . Türkler b u devletin kuruluşuna kadar geleneksel G ö k t a n r ı dini i ç i n d e y d i l e r . dış işlerinde hükümdara bağlı olan bu beyler zamanla feodal bir yapının oluş­ masına ortam hazırlamışlardır. öncelikle aşağıdakilerden hangisini sağlamaya yöneliktir? A) Vergi toplam düzeni B) Üretimde artışı C) Toprak bütünlüğünün korunması D) Ülkede asayişi E) Yönetimde sürekliliği Çözüm: Selçuklu toprak sistemine genel olarak Usta adı verilirdi. aşağıdaki yargılar­ dan hangisine ulaşılamaz? A) Avrupalılar İslam kaynaklarından yararlan­ mıştır. daha sonra Avrupalıların Ortaçağ a n l a y ı ş ı n d a n k u r t u l m a l a r ı n d a ö n e m l i bir etken olmuştur. ve E seçe­ n e ğ i n d e verilen h ü k ü m l e r e ulaşılabilir.

ÖSS . A. ve E seçenekleri d o ğ r u bir genel­ lemedir. Bugüne kadar bilimle içice gelişerek gelmiştir. E) Batı dünyası İslâm bilginlerinden yararlan­ mıştır. D seçeneği ise yanlıştır. D) Pozitif bilimler İslâmiyetle birlikte doğmuş­ tur. Çünkü bilim İslam'dan önce de vardı.1 9 9 5 islam d ü n y a s ı n ı n ü n l ü b i l g i n l e r i n d e n İbni Sina'nın "Kanun" adtı eseri Batılılar tarafın­ d a n o n b e ş d e f a L a t i n c e y e ç e v r i l e r e k tıp öğretiminde kullanılmıştır. Bilim ise kökü çok eski dönemlere d a y a n a n bir olaydır. S ü m e r l e r ' İ n ve F e n i k e l i l e r i n buluşları bilimin ilk örneklerini oluşturmak­ tadır. B. Mısırlılar'ın. Çözüm: İslam dini günümüzden 14. C. Bu durum aşağıdaki genellemelerden hangisini d o ğ r u l a m a z ? A) İslâm dini. B) Pozitif b i l i m l e r d e İslâm b i l g i n l e r i n i n de hizmetleri vardır. bilimsel gelişmelere açıktır.İlk Türk İslam Devletleri 12. Cevap D . İ l k ç a ğ d a İ y o n l a r ' ı n . C)Tıp alanında da İslâm bilgini yetişmiştir.yüz yıl önce doğ­ muştur.

ÖYS SORULARI ANALİZİ YILLAI tr.120 o r a n ı n d a d ı r .745) Eyyubi (1174-1250) Memlükler (1250-1517) Görüldüğü gibi Osmanlı Devleti ile Memlük­ ler belli bir süre de olsa birlikte yaşamışlardır. 1993 1994 1995 TCR/M 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 2 Çözüm: D) I. Cevap C 1 8 1 12 4 43 566 1981 .333 ÖYS'de Toplamda : % 1. devletin ana politikasını belirleyen en önemli bir unsurdur.1995 yıllan arasında. fakat en ö n e m l i amacı değillerdir.veV. Diğer devletler ise bir birlerinin devamı olarak ortaya çıkmışlardır. . Böylece ticaretin gelişmesi sağlanarak A n a d o l u ö n e m l i bir merkez haline getiril­ miştir. Cevap A 1 1 1 2 2 1 1 2 2 1 - 2. ve II.226 : % 2. Bu kervan yolları boyunca hareket eden tüccarların mal ve can g ü v e n l i k l e r i n i s a ğ l a y ı c ı ö n l e m l e r alındı. E) I. ve III. ve IV C)lll. D ve E seçeneklerini de k a p s a m a k t a d ı r l a r . 1 1 1 Bu tip sorular doğrudan kronoloji sorularıdır. ve V. Başkent Konya'dan başlamak üzere üç önemli kervan yolu vardı. ÖYS . Göktürk Devleti II. Memlükler Devleti V.TÜRKIYE TARIHI 1. Göktürk (552 . Osmanlı Devleti BÖLÜM 1981 -1995 ÖSS . ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı Yukarıda verilen Türk Devletlerinden h a n g i l e r i belirli bir süre de o l s a aynı d ö n e m d e yaşamışlardır? A) IV.1983 Anadolu'daki "kervansaraylar" en çok hangi amaca hizmet için yapılmıştır? A) Anadolu'da iç düzeni sağlama B) Dışdan gelecek tehlikelere karşı korunma C) Ticareti geliştirme D) Türk konukseverliğini tanıtma E) Yoksul kişilere yardım etme Çözüm: Anadolu Selçuklularında ticaret.630) Kutluk (680 . Kutluk Devleti III. Eyyubi Devleti IV. ÖYS-1983 t. Türkiye Tarihi k o n u s u n d a n ç ı k a n s o r u y ü z d e l e r i : ÖSS'de : % 3. Kervansaraylar A. Devletlerin kuruluş ve yıkılış tarihlerini bilirsek bu soruyu rahatlıkla çözebiliriz. 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992. B. B) III.

. 1176'da Bizans'la yapılmış tır. Bu soruda B seçeneği çeldtrici gibi görün­ mektedir.Moğollarla .ve E s e ç e n e k l e r i d o ğ r u d a n A n a d o l u Selçuklu Devleti'nin yıkılmasıyla ilgilidir. B ite E seçenekleri birbirleriyle içiçedir. k u r u l u ş d ö n e m i n d e gerçekleşen bir olaydır. I E) III.. Yassı Çemen III.Suriye ve Kırım'a yerleşmişlerdi. Cevap D i i i 6. III. I. bazı Türkler ise Kıbrıs. III. Cevap A 4.." Bu durum. Konya. aralarında birleşerek dini-ekonomik özellik taşıyan bir teşkilat kur­ dular. Fransız. B.1 9 8 6 Aşağıdakilerin hangisinin A n a d o l u Sel­ ç u k l u D e v l e t i ' n i n y ı k ı l m a s ı ile d o ğ r u d a n ilişkisi yoktur? A) Babailer İsyanının çıkması B) Osmanlı Devleti'nin kurulması C) Anadolu'nun Moğol hakimiyetine geçmesi D) Haçlı Savaşları'nın sona ermesi E) A n a d o l u ' d a bağımsız beyliklerin kurul­ ması Çözüm: Haçlı Seferleri.7. Harzemşahlarla . Suriyeli ve Yahudilerden bazı gruplar Antalya. A n a d o l u ' d a başlıca gelir kaynağı olduğu Çözüm: Şehirde oturan esnaf. Bu d u r u m u n başlıca nedeni aşağıdaki alanlardan hangisinde görülen gelişme­ lerdir? i A) Ticaret B) Savunma C) Eğitim E) Tarım 3. C.1990 Anadolu Selçuklu yapılan. i Çözü m: j Savaşların tarihlerini vererek bu soruyu çözelim. Cevap B ! .8) doğrudan Ortadoğu'ya yönelmiştir.Miryokefalon. 1230. ÖYS ... KÖsedağ II. |„ ili. Kısa zamanda Anadolu milletlerarası ticaret yolunun merkezi durumuna gelmiştir. Bu d u r u m üretimde kaliteyi arttırırken tüketici­ lerin de haklarının koruma altına alınmasını sağlıyordu. A. D) II. Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılmasından ö n c e . ÖSS . Böylece her esnaf derneği kendi işini tamamen tekeline alıyor ve karşılıklı bir denetim sağlıyordu. ! Anadolu Selçuklu Sultanlarının büyük bir kıs­ mının yaptığı ç a l ı ş m a l a r d a .Y a s s ı Ç e m e n .K ö s e d a ğ . f e t i h l e r d e ve anlaşmalardaki amaçlan ticareti geliştirmekti. İlk üç Haçlı Seferi Anadolu Selçuklularını o l u m s u z y ö n d e e t k i l e m i ş d i ğ e r l e r i ise (5. II. I. Miryokefalon Devleti zamanında ] s a v a ş l a r ı n ı n k r o n o l o j i k sırası a ş a ğ ı d a k i ­ lerden hangisinde verilmiştir? A) L. B) III. Cevap D D) Mimari i Çözüm: i . Her loncaya mensup olanlar arasında sıkı bir dayanışma sağlanmıştır. İt. Kayseri ve Sivas gibi şehirlere. Bu çalışmalar s o n u n d a yabancıların dene­ yimlerinden yararlanılmış ve canlılık sağlan­ mıştır.. Aslında Osmanlı Beyliği'de Anadolu'da kurulan bağımsız bir beyliktir.. 1243. C) 11. II. K o m ş u ve Batılı devletlerle daha iyi irtibat kurabilmek için Anadolu'daki önemli ticaret merkezlerine y a b a n c ı tüccarları yerleştir­ ilirken. | ÖYS . Haçlı Seferlerinin bu devletin yıkılması ile doğrudan bir ilişkisi yok­ tur. . I.Türkiye Tarihi 29 5.1 9 8 5 " A n a d o l u S e l ç u k l u Devleti z a m a n ı n d a ve Osmanlı İmparatorluğu'nun yükselme dönem i n d e A n a d o l u ' d a k i z a n a a t k a r l a r 'Lonca' denilen zanaat gruplarına ayrılarak yönetici­ lerini kendileri seçmişlerdir. Türk tüccarları da k o m ş u ülkelere yerleştirilmiştir.6.. İranlı. i ÖSS-1988 Anadolu Selçuklu Devleti döneminde İtalyan. aşağıdakilerden hangisini gösteren bir kanıt olabilir? A) Loncaların ticari alanda başarılı oldukları B) Devletin zanaatkarları desteklediğini C) Halkın çoğunluğunun zanaatkar olduğunu D) Z a n a a t k a r l a r arasında dayanışma olduğunu E) El sanatlarının.

C ve E s e ç e k l e r i o l u m s u z y ö n d e etk­ ilenirken B seçeneği de ilgisiz bir yorum içer­ mektedir. Cevap C i . M e l i k l e r i n y e t k i l e r i n i n sınırlı tutulması. Bu sorunun da cevabı Anadolu Selçuklu Devleti'nin genel politikasıyla ilgli olarak ticareti geliştirmektir. y ü z y ı l d a b ü y ü k bir M o ğ o l felaketiyle karşılaşmıştı. Cevap E 9. ÖSS-1991 M e m l ü k l ü Devleti'nin varlığı Osmanlı D e v l e t i ' i n d e n d a h a kısa s ü r d ü ğ ü h a l d e . Bu d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n e hız kazandırmıştır? A) Anadolu'da ticaretin gelişmesine B) Bizans'ta entrikaların başlamasına C) Anadolu'da nüfusun artmasına D) Anadolu'daki karışıklıkların ortadan kalk­ masına E) Beyliklerin ortaya çıkmasına 7.İslam devletinin karşı­ laştırılması yapılmıştır.1991 Anadolu Selçukluları Antalya. Bu soruların yak­ laşık olarak amaçları aynıdır. Melikler iç işlerinde serbest dış işlerinde ise merkeze bağlı bir konumda idiler.Alanya ve Sinop gibi limanları ele geçirdikden sonra bu limanlarda Avrupalı tüccarlara düşük gümrük tarifesi uygulamışlardır. Kendi bölgelerinin yöneti­ minde söz sahibi olan meliklerin para bastır­ ma. savaş açma ve hutbe okutma gibi özellikler hükümdarlık alametlerinden sayılırdı. 8. Memlükler Osmanlılar gibi merkeziyetçi bir devlet olamamışlardır. savaş açma ve siyasi görüşme yapma yetkileri yoktu. Anadolu Selçuklularından bu uygula­ manın amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Ticari ilişkileri geliştirmek B) A v r u p a ' n ı n Türklere karşı b i r l e ş m e s i n i önlemek C) Avrupa'da nüfus bölgeleri kurmak D) Denizlerde üstünlük sağlamak E) Anadolu'da siyasal birliği sağlamak Çözüm: Görüldüğü gibi Anadolu Selçuklularıyla ilgili çok sayıda soru sorulmuş. Melik olarak sancaklara tayin edilen şehzadelerin ülke bütünlüğünü bozmalarına engel olmak için bazı yetkileri ellerinden alı­ n a r a k m e r k e z e b a ğ l ı l ı k l a r ı artırılmıştır. Memlüklerde hükümdar değişikliklerinin Osmanlılar'dan daha fazla olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Toplumun çeşitli etnik guruplardan oluş­ ması B) Her emirin sultan o l m a hakkına s a h i p olması C) Türkçe bilenlerin imtiyazlı olması D) Osmanlı Devletİ'nden önce kurulması E) H ü k ü m d a r l ı ğ ı n halifenin onayına bağlı olması Çözüm: Bu soruda iki Türk . Memlükler'de ise her şehzadeye ve komutana sultan olma hakkı verilmiştir. Bu da sık sık değişikliklere neden olmuştur.1992 Anadolu Selçuklu Devleti'nde. Siyasi birliğin bozul­ masıyla Anadolu'nun değişik yerlerinde Türkmen beyleri ortaya çıkmaya başladı.30 Türkiye Tarihi ÖSS . Diğer seçeneklere baktığımızda bu amaç­ larının Anadolu Selçuklularının politikalarıyla ilgili olmadığını görürüz. sınır­ lara yerleştirilmiş Türkmen beyleri ve halk üzerindeki Selçuklu otoritesi de zayıflamıştır. ÖSS-1992 XIII. Cevap B 1 0 . y ü z y ı l s o n l a r ı n a d o ğ r u A n a d o l u ' d a Moğol baskısının zayıflaması üzerine. Osmanlılar'da tahta geçişin bilirli bir usulü varken. kendilerine bir bölgenin yönetimi verilen hanedan üyelerine "melik" deniyordu. sınırlama getirilirken. ÖSS . Cevap A Çözüm: A n a d o l u . Memlükler'de tahta geçen hükümdar sayısı Osmanlılardan daha çoktur. X I I I . aşağıdakilerden hangisine ö n e m verildiği­ ni gösterir? A) Sınırların güvenliğinin arttırılmasına B) Ekonomik durumun düzeltilmesine C) Ülke bütünlüğünün korunmasına D) Yerleşik hayatın yaygınlaştırılmasına E) Dış ilişkilerin artırılmasına Çözüm: Türk-İslam medeniyetinde ve geleneklerinde para bastırma. A.

1 9 9 5 A n a d o l u Selçukluları ticaret yollarının ele geçirilmesine önem vermişlerdir. Din ve dil farklılığına rağmen bir uyumun olması doğru­ dan doğruya devletin hoşgörüye dayanan bir siyaset takip etmesine bağlıdır.1993 Anadolu Selçukluları d ö n e m i n d e ülkede Müslüman Türklerle birlikte yaşayan Hıristiyan ve Musevi t o p l u l u k l a r g e n e l d e şehirlerde oturur. ikta sistemi ise tarıma verilen önem­ den kaynaklanıyor. Büyük Selçuklular.B-D ve E s e ç e n e k l e r i A n a d o l u Selçuk­ lularının ticarete verdikleri önemin bir sonucu sayılır. zanaat ve ticaretle uğraşır. Cevap h e p aynıdır. Cevap A . Bu durum Anadolu Selçuklularıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir? A) Hoşgörüye dayanan bir siyasetin uygu­ landığının B) Ticaretin ülke ekonomisindeki payının az olduğunun C) A n a d o l u ' d a İslamiyetin giderek yaygın­ laştığının D) Yabancılardan alman vergilerin giderek azaltıldığının E) Devlet yönetiminde yabancılara da görev verildiğinin [ ı Çözüm: Anadolu Selçukluları ile ilgili sorular genellik­ le hep ticaretten gelir ilkesi yine bozulmadı. Aşağıdakilerden hangisi A n a d o l u Selçuk­ lularının bu yaklaşımının sonuçlarından biri değildir? A) B) C) D) E) Kervan ticaretinin yaygınlaşması Kervansaraylara İhtiyaç duyulması İkta sisteminin kurulması Şehirciliğin önem kazanması Ülkenin stratejik önem kazanması 1 1 . Osmanlılar ve diğer aynı özettikteki devletler yazılabilir. Cevap C Çözüm: Anadolu Seçuklularında ülkede her türlü din ve millete m e n s u p İnsanlar belli şartlarda rahatlıkta birlikte yaşamaktaydılar. A. ÖSS . İbadet ve dini törenlerini serbestçe yerine getirirlerdi. Ö Y S . Bunlar. askerlik yapmazlar. H o ş g ö r ü l ü bir siyasetin u y g u l a n ­ masıdır. Bu sorular diğer Türk Devletleri içinde genelleştirilebilir. Anadolu Seçuklu Devleti yerine Gazneliler. ancak vergi Öderlerdi.Türkiye Tarihi 31 12.

533 : % 1. Haçlı Savaş­ l a r ı n ı n Türk . Cevap B Toplam Çıkan rodam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 2 5 1981 1982 1983 1984 1985 1966 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1UÜ4 1995 TCFl/M - 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 - - - 1 2 1 2 1 - 1 1 2 1 1 2 1 2 11 - 8 1981 . İ s t a n b u l u z u n yıllar h e m Roma'nın h e m de Osmnlı Devleti'nin baş­ kentliğini yapmış ve İki önemli dinin merkezi k o n u m u n d a o l m u ş t u r . ÖYS . Çalış­ malara başlayacağı sırada bu araştırıcıya. 2 .943 oranındadır. incelemelerini İstanbul'da yapması önerilmiş. İzmir'in ise her iki kültürü de ilgilendiren bir yönü yoktur. Ortaç ağ'd a A v r u p a k o n u s u n d a n çıkan s o r u yüz­ deleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 3.1995 yıllan arasında. ticaret ve kültür merkezi olmasına C) Haçlı Seferleri'nin Anadolu'ya geçiş nok­ tası üzerinde bulunması D) İ s t a n b u l ' u n T ü r k l e r ' d e n ö n c e A r a p l a r tarafından da kuşatılmış olmasına E) Halkının değişik k ü l t ü r l e r d e n gelen araştırıcılan hoşgörüyle karşılamasına Çözüm: Türk. BÖLÜM V£ 1981 -1995 ÖSS .33 : % 1.ÖYS SORULARI ANALİZİ YILLA or oss OYS Toplam ÖSS-1981 "Çağlar b o y u n c a Türk. İslam ve Hıristiyan kültürlerinin etkileşimini ortaya koymak isteyen bir araştırıcı İzmir'e gelmiştir.İslam ve Hıristiyan kültürlerinin daha geniş i n c e l e n e b i l m e s i i ç i n İzmir ile İstan­ bul'un karşılaştırılması istenmiştir. Araştırma İçin İstanbul önerildiğine göre iki şehrimiz a r a s ı n d a en b i l i r g i n f a r k B s e ç e n e ğ i n d e g ö r ü l m e k t e d i r .İslam dünyasında meydana g e t i r d i ğ i önemli s o n u ç l a r d a n biri değildir? A) Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflaması B) S u r i y e ve F i l i s t i n t o p r a k l a r ı n ı n harap olması C) Avrupalıların Ortadoğu'yu yakından tanı­ maları D) Türklerin İslam dünyasındaki önemlerinin artması E) A n a d o l u ' d a k i Türklerin İslamiyeti kabul etmeleri . böyle y a p a r s a b u k o n u d a d a h a ç o k kanıt bulabileceği söylenmiştir İstanbul'un hangi özelliğine dayanılarak b ö y l e bir öneride b u l u n u l m u ş t u r ? A) Yeni T ü r k D e v l e t i ' n i n en k a l a b a l ı k ve gelişmiş kenti olmasına B) B i z a n s ve O s m a n l ı d ö n e m l e r i n d e h ü ­ kümet.ORTAÇAĞ 9 D A AVRUPA 1.1 9 8 7 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i .

Haçlı Seferleri 1 1 . Haçlı Seferlerini başlatması. y ü z y ı l d a başladığına göre tek d o ğ r u cevap Kavimler G ö ç ü kalıyor. B u n d a n d o l a y ı önceki olay sonraki olayın sonucu olamaya­ cağından Türkler'in İslamiyeti kabul etmeleri Haçlı Seferleri'nin bir sonucu değildir. Cevap A rinin daha ile İstantoastvrma sj. K u d ü s ' ü n Fatimiler'in elinde olmasından dolayı Hıristiyanların dini duygu­ larını kamçılayarak 1096 yılında ilk sefere Çıkmışlar ve Kudüs'ü Fatimİler'den almışlar­ dır. kutsal tanıdıkları yerleri Müslümanlardan almak istemeleri B) Derebeylerin kuvvetlerinin azalması C) Papazların dinsel otoritelerini yitirmeleri D) Pusula. C o ğ r a f i Keşifler.Kiliseyi temsil eden Papalığın k r a l l a r a t a ç g i y d i r m e s i . ekonomik ve siyasi nedenleri vardır. şehrimiz îneğinde fillar hem ti'nin baş|in merkezi se her iki jr. ÖYS . Cevap B laması n harap lan tam­ imlerinin :i kabul . Kavimler G ö ç ü 375 yılında Hunların Doğu Avrupa'ya yönelmesiyle geniş topluluklar ve kavimler b ü y ü k o r a n d a yer değiştirmiştir. Haçlılar. A seçeneği ise Haçlı Seferleri'nin önemli bir nedenidir. b a r u t ve kağıt g i b i buluşların batıya yayılması E) Hiristiyanların Müslümanları daha yakın­ dan tanımaları Çözüm: Haçlı Seferleri'nin dinî. yüzyılın sonlarında baş­ lamış (1096) XIII. Siyasal bir yanı yoktur. B s e ç e n e ğ i ise Kilise'nin devamını sağla­ m a y a y ö n e l i k bir olaydır. Ortaçağ'da kiliseyi t e m s i l e d e n Papalığın siyasal bfr g ü ç o l d u ğ u n a kanıt olarak gösterilemez? A) Kendi hakimiyetinde toprakları olması B) Çok sayıda din adamı yetiştirmesi C) Kralları aforoz etme yetkisinin bulunması D) Haçlı Savaşlarını düzenlemesi E) Krallara taç giydirmesi Çözüm: Ortaçağ Avrupa'sının siyasi yapısı feodalite­ dir. Cevap E 4.C. E seçeneği ise 1071 Malazgirt Savaşı'yla ve bundan önceki olay­ ların etkisiyle başlamıştır. Cevap D Çözüm: Ortaçağ'da kilise. Feodalite rejimi Ortaçağ boyunca devan etmiştir. A s e ç e n e ğ i dışındakiler Haçlı Seferleri'nin sonuçlarıdır. Cevap B 3.1988 Aşağıdakilerden hangisi. ÖYS . feodalitenin etkisiyle geniş topraklara ve o n u n g e t i r d i ğ i zenginliklere sahip olmuştu.1 9 9 0 Aşağıdakilerden hangisi. ÖSS . Avrupa'da feo­ dalitenin kurulmasına o r t a m hazırlayan etkenlerden biridir? A) Haçlı Savaşları B) Coğrafya Keşifleri C) Rönesans Hareketleri D) Kavimler Göçü E) Reform Hareketleri 5. Sekiz büyük Haçlı Seferi yapılmış b u n u n altısı ile doğrudan Türkler mücadele etmiştir A.ve D seçeneklerine bakıldığında bun­ ların d o ğ r u d a n Haçlı Seferlerinin birer so­ nucu olduğu görülür.Dinsel bir nitelik taşır. Roma'nın ikiye ayrılmasıyla feodal beyler ortaya çıkmışlar insanlar güçlü birilerinin etrafında toplanmaya başlamıştır.1 9 8 8 Aşağıdakilerden hangisi Haçlı larının nedenlerinden biridir? Savaş­ A) Hıristiyanların. S e ç e n e k l e r e b a k t ı ğ ı m ı z d a Haçlı Seferleri ve Kavimler Göçü'nün bir Ortaçağ olayı o l d u ğ u n u g ö r ü r ü z .B. Rönesans ve Reform ise birer Yeniçağ olayıdır.Ortaçağ'da Avrupa 33 Çözüm: Haçlı Seferleri XI. yüzyılın sonlarına kadar de­ vam etmiş (1270) büyük bir olaydır. kralları a f o r o z etme yetkisine sahip olması ve geniş topraklara sahip olması Papaların b ü y ü k bir güç o l d u ğ u n u göstermektedir.

Bu nedenle Bizans otoritesi sık sık taht değişiklikleri ve o n u n getirdiği sıkıntılara sahne o l u y o r d u . Çözüm: Bizans İmparatorluğu'nda on önemli sülale yönetime gelmiştir. Bizans İmparatorluğu'nda a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n e neden o l m u ş ­ tur? A) Hükümdarların yetkilerinin sınırlanmasına B) Dinin devlet yönetiminde etkisinin azal­ masına C) Askeri ve sivil yönetimin birbirinden ayrıl­ masına D) Birden fazla soyun yönetime gelmesine E) Ülkenin küçük eyaletlere bölünmesine 8. Bu durum.Diğer seçenekler ise eksik ya da yanlıştırlar. Isa d ö n e m i n d e k i g i b i y a ş a d ı l a r . rahipler. A. Bizans'ta Paleoloğlar sülalesi ile Kommenler sülalesi arasında yıllar süren mücadeleler yaşanmıştır. B. Bunlar Katolik v e O r t o d o k s M e z h e b l e r i . Cevap E ÖSS-1993 Ortaçağ'da Avrupa toplumlarının soylular. Kilisenin büyük toprakları ve malikhaneleri vardı. B u tarz yönetim devletin buhranlı dönemlerinde sık sık d a r b e l e r e n e d e n o l m a k t a y d ı . sanat ve krallar üze­ rinde etkili olan Katolik Kilisesi Haçlı Sefer­ leriyle eski g ü c ü n ü yitirdiğinden ö n c e d e n baskı kurduğu kurumlar üzerindeki etkisini yitirdi. Böylece Avrupa'da özgür bir düşünce ortamı oluşmaya başladı. O r t a ç a ğ b o y u n c a H ı r i s t i y a n d ü n y a s ı iki büyük mezhebin etkisi altında kaldı. Sülale yönetimi Bizans g i b i b i r ç o k ü l k e d e u y g u l a m ı ş t ı r . bilim. Cevap B 7. Bu d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinin bir göstergesidir? A) Laik olmayan devlet anlayışının B) Tutsaklık uygulamasının C) Lonca sisteminin D) Feodal sistemin E) Şehir devleti anlayışının .1 9 9 4 Ortaçağ'da kurulan devletlerin bir çoğun­ d a h ü k a m d a r l a r e g e m e n l i k l e r i n i dine d a y a n d ı r m ı ş l a r ve d i n a d a m l a r ı devlet y ö n e t i m i n d e etkili olmuşlardır. Bu sınıflar birbirlerinden çok farklı yapıya sahiptiler. düşünce.1 9 9 3 A v r u p a t o p l u m l a r ı n d a Katolik K i l i s e s i ' n e bağlılık. Haçlı S a v a ş l a r ı n d a n s o n r a eski gücünü kaybetmiştir. ÖSS . Haçlı Seferlerine kadar halk.1 9 9 2 Bizans İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a hükümdarlık makamını kendine güvenen ve yeterince güçlü olan kişiler ele geçirebilirdi. Bu da Avrupa'da halk arasında eşitsizlik olduğunu göstermek­ tedir. Bu d u r u m aşağıdakilerin hangisinde etkili olmuştur? A) Hıristiyanların K u d ü s ' ü kutsal yer say­ masında B) Feodal rejimlerin kurulmasında C) Kavimlerin yer değiştirmesinde D) Mezhep Savaşlarının sona ermesinde E) Özgür düşünce ortamının oluşmasında i 9. Cevap D Çözüm: i Avrupa 6. burjuvalar ve köylüler olmak üzere sınıflara ayrılması a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisini g ö s t e r m e k t e d i r ? A) Şehirli sınıfın ticaretle uğraştığını B) Halk arasında eşitsizlik olduğunu C) Din adamlarının yetkilerine göre sınıflara ayrıldığını D) Halkın yaşam düzeyinin yüksek olduğunu E) Halk a r a s ı n d a belli m e s l e k l e r e ö n e m verildiğini Çözüm: Ortaçağ'da (375-1453) soyluluk ve zenginlik çok önemli bir ölçü olduğu için halk çeşitli sınıflara ayrılmıştı. E s e ç e n e ğ i cevap gibi g ö r ü n ü y o r s a da Avrupa'daki toplumların sınıflara ayrılması mesleki bir ayrılma olmayıp asalet ve gelire göre bir düzenlemedir. D a r b e yapan sülale tahtı ele geçirirdi. Babadan oğula geçen bir sınıf düzeni vardı.34 Ortaçağ'da ÖSS . C ve E s e ç e n e k l e r i İ n c e l e n d i ğ i n d e Bizans yönetiminin özelliği ile bir ilgisinin olmadığı görülür. ÖSS . P a p a n ı n y a n ı l m a z l ı ğ ı anlayışı hakimdi. Katolik Mezhebi hiçbir değişikliği kabul e t m e d e n H ı r i s t i y a n l ı ğ ı Hz.

Cevap A 1 1 . Haçlılar III. İngiliz ve Fransız Kralları da katılmıştır. Krallar kilisenin gücünü yanları­ na çekerek. III. d o ğ u ' d a ise Müslüman hükümdarların halifeden menşur almalarının amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Monorşik gücü pekiştirmek B) Doğu kültürüyle Batı kültrünü kaynaştır­ mak C) Haçlı düşüncesine son vermek D} Ulusal devlet kurmak E) İnanç özgürlüğünü sağlamak Çözüm: Haçlı Seferleri 1096 yılıdan 1270 yılına kadar devam eden seferlerdir. Haçlı Seferinde amaçlarına ulaşa­ mamışlar ve Kudüs'ü alamamışlardır. Cevap A pr çoğunrini d i n e ı devlet sinin bir I .1 9 9 5 Ortaçağ'da. B. hükümdarlar da halifeden menşur olarak güçlerini pekiştirirlerdi.Ortaçağ'da Avrupa 35 Çözüm: S o r u d a da b e l i r t i l d i ğ i g i b i dine dayalı bir yönetim genellikle Ortaçağ'da hakimdi. Cevap B Çözüm: zenginlik ıalk çeşitli lirlerinden ten oğula torupa'da stermek[yorsa da ajayrılması [t ve gelire itekler ise [Cevap B Ortaçağ'da dinin toplum üzerinde büyük bir baskısı vardı. Haçlı Seferi ise 11B7'de Hıttin Savaşı'yla K u d ü s ' ü müslümanların alması üzerine 1189 yılında başlamıştır.1 9 9 5 Aşağıdakilerden hangisi III. Dine dayalı yönetim olması laik olmayan bir devlet anlayışının göstergesidir. ÖYS . Kudüs yine Eyyubilerde kalmıştır. Haçlı Seferi'nin sonuçlarından biridir? A) Mezhep kavgalarının sona ermesi B) Kudüs'ün Müslümanlar'ın elinde kalması C) Selçukluların Anadolu'ya yerleşmesi D) Feodalite yönetim sisteminin ortaya çık­ ması E) Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılması Cevap E 10. Sefer h e m denizden hem de karadan yapılmıştır. D. ve E seçeneklerinin dini devlet tarz­ larıyla doğrudan bir ilgileri yoktur. Bu sefere A l m a n . Ö Y S . Batı'da kralların törenle kilisede taç g i y m e l e r i n i n . C.

1 Kurucular Islahatçılar I.1. II. Mahmut 5.2 .416 % 1. 4.Osman.4-2. Osmanlı Devleti'nin Anadolu'ya egemen olmaya çalışmasına karşı d i ğ e r l e r i n d e n daha ç o k direnmiştir? A) B) C) D) E) Candaroğulları Karamanoğulları Saruhanoğulları Germiyanoğulları Karesioğulları 5 43 566 1981 . III. 5 C) 1. 1 . YILLA! .1.1995 yılları arasında. 4 . 5 Çözüm: Soruda verilen padişahları İki kısma ayıralım: 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TCR/M 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 - 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 - 32 35 33 30 31 33 41 41 41 1 1 1 1 1 - 1 1 .oc ÖSS Topiam Çıkan soru soru sayısı sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Yukarıdaki Osmanlı padişahları kurucular ve ıslahatçılar olarak iki g r u p t a t o p l a n s a aşağıdakilerden hangisi d o ğ r u olur? A) 3. Abdülmecit BÖLÜM 1981 -1995 OSS .Mehmet Çelebi 2.O S M A N L ı K U R U L U Ş DEVRI 1. Cevap B OSS'de ÖYS'de Toplamda % 0. .533 % 1. 4.2-3. Karamanoğulları kendilerini S e l ç u k l u l a r ' m mirasçısı sayarak O s m a n l ı Devletj'ne karşı uzun bir süre direniş göster­ miştir. OYS-1983 1. 1 -2.Mahmut (1808-1838) Abdülmecit(1838-1861) I. 4 .Osman(1299-1324) lll. 5 E) 3. Çelebi M e h m e t ' t e Fetret Devrinden sonra devlet otoritesini yeniden sağlayan p a d i ş a h l a r d ı r . 2-1. Osmanlı K u r u l u ş Devri k o n u s u n d a n ç ı k a n s o r u yüz-deleri: Çözüm: Anadolu Beylikleri denildiği zaman akla gelen en güçlü ve büyük beylik Karamanoğuİlandır. Karaman oğullarının kendilerini mirasçı kabul etmelerinde en önemli etken Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkıldığı Konya ve çevresinde kurulmalarıdır. D i ğ e r l e r i ise O s m a n l ı Devleti'nin son zamanlarında ıslahat yapan padişahlardır. ÖYS . O s m a n l ı D e v l e t i ' n i n k u r u c u s u . Cevap B - - 1 1 1 1 41 41 41 41 42 1 6 2.3.5 B) 3.1 9 8 4 Aşağıdaki Türk beyliklerinden hangisi.OYS SORULARI ANALİZİ . Osman 4. Selim 3.060 o r a n ı n d a d ı r .Selim (1879-1807) Çelebi Mehmet (1413-1421) ll. 5 D) 1.

A n a d o l u ' d a Türk b i r l i ğ i n i n b o z u l m a s ı n a v e O s m a n l ı Devleti'nin dağılma t e h l i k e s i g e ç i r m e s i n e yol açmıştır? A) Niğbolu Savaşı C) I. Cevap E ÖYS . Bu nedenle cevap olamazlar.1993 Osmanlılarda. Kosova Savaşı B) Ankara Savaşı D) Varna Savaşı j ! E) II. bu ülkelerdeki bazı bilim adamları da medreselerde ders vermek üzere A n a d o l u ' y a g e t i ­ rilmiştir. 1 3 8 9 d a Varna. 1396da I. D ve E seçenekleri ise Osmanlılar'ın Balkanlara yerleşmesini kolaylaştırıcı zafer­ lerdir. yüzyılın ç o k önemli ıslahat hareketleridirler. Cevap B \ 5. v e T ü r k i s t a n g i b i e ğ i t i m i ileri düzeyde olan yerlere ö ğ r e n c i g ö n d e r i l m i ş veya onlardan hoca getirtilmiştir. ÖYS . kuruluş döne­ minin önemli savaşlarıdır. ÖYS . aşağıdaki devirlerin h a n g i s i n d e batılılaşma çabaları yoktur? A) Lale Devri B) Birinci Meşrutiyet Devri C) Tanzimat Devri D) İkinci Meşrutiyet Devri E) Fetret Devri Çözüm: Bu soru XIX.1 9 8 6 Aşağıdaki o l a y l a r d a n h a n g i s i . 1448'de yapılmış. Enderun Mektebi henüz daha kurulmamıştı. 1444'de I I . İran. aşağıdaki savaşlardan hangisinin sonunda bağım­ sızlığını yeniden kazanmıştır? A) Varna Savaşı B) Ankara Savaşı C) Kosova Savaşı D) Sırp Sındığı Savaşı E) Niğbolu Savaşı Çözüm: Ankara Savaşıyla Osmanlı Devleti'nin otorite­ si sarsılarak b a ğ ı m s ı z b e y l i k l e r y e n i d e n kurulmuştur.1991 O s m a n l ı ü l k e s i n e katılmış o l a n A n a d o l u Beyliklerinden Aydınoğulları. Ş a m . Osmanlı Devleti'nin Lale Dönemine (1718-1730) kadar şartları iyi o l d u ğ u için batılılaşmaya yönelik bir politikası olmamıştır. K o s o v a . Bu olay Anadolu'da yeniden bağımsız beylik­ lerin kurulmasına ve Fetret döneminin (1402 -1413) başlamasına neden olmuştur. Her türlü memur ve kadı ihtiya­ cı medreselerden karşılanırdı. K o s o v a . Zaten B. Diğer seçeneklerde verilen savaşlar birer zafer oldukları için cevap olamazlar. hiçbir olumsuzlukları yoktur. yüzyıl ıslahatlarıyla daha çok ilgili olmasına rağmen cevabı kuruluş döne­ mini ilgilendirdiği İçin bu soru bu kısma alın­ mıştır. Devlet a d a m l a r ı genellikle medreselerden yetişenler arasın­ dan seçilirdi. Bu olay Osmanlıların dağıl­ ma tehlikesi g e ç i r m e s i n e n e d e n o l d u . I ! i i I I Cevap B j 6. Aydınoğulları da bunlardan biri­ sidir.1985 "Osmanlı Devleti'nin İlk yıllarında eğitim için Mısır ve Suriye'ye öğrenciler gönderilmiş. \ S | . Kosova Savaşı Çözüm: Timur'un Anadolu'ya gelmesiyle 1402 yılında yapılan Ankara Savaşı'nda Osmanlı Devleti yenilgiye uğradı.Ö S S . Kuruluş devrinde medrese çok ö n e m l i bir k u r u m d u . İlk medrese 1330 y ı l ı n d a İ z n i k ' t e bir t e k m ü d e r r i s l e eğitime başladı. Niğbolu. C. Cevap B j I A. C ve D seçenekleri Lale Devrin'den s o n r a m e y d a n a g e l m i ş 19. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir? A) O s m a n l ı l a r ı n m e d r e s e e ğ i t i m i n i t e m e l almasıyla B) Bu dönemde medrese eğitiminde Mısır ve Suriye'nin ileri bir düzeyde olmasıyla C) İslam ülkeleri arasında kültürel ilişkilere önem verilmesiyle D) Mısır ve Suriye'den başka yerde medrese eğitimi olmamasıyla E) Batı eğitim kurumlarıyla ilişki kurulmamış olmasıyla Çözüm: Kuruluş devrinde Osmanlı medreseleri henüz olgunluk çağına erişemedikleri için Halep.

s o n r a Papa'ya sığınması C) İstanbul halkının d e s t e ğ i n i s a ğ l a m a y a çalışması D) Kendi adına hutbe okutarak para bastır­ ması E) Osmanlı topraklarını ikiye ayırmaya çalış­ ması ÖSS YİLLAI Toptam Çıkan soru soru sayısı sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 1 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 4 2 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 - - 2 4 1 2 2 1 1 13 Çözüm: C e m Olayı (1481 -1495) yılları a r a s ı n d a devam etmiş ve Osmanlı Devletİ'nİ uzun yıllar uğraştırmış bir iç sorun İken kısa zamanda bir dış sorun haline gelmiştir. Cem Suitan'ın aşağıdaki davranışlarından hangisi bu olayın bir dış sorun haline gelmesinde başlıca etken olmuştur? A) Karamanoğulları Beyliği ile işbirliği yap­ ması B) Önce Rodos Şövalyelerine.083 % 2. Cevap B 1 1 5 8 1981 .1 9 8 8 BOLUM C 1981 -1995 OSS .Bayezit arasındaki saltanat kavgası. önceleri Osmanlı İmparatorluğu'nun bir iç s o r u n u İken g i d e r e k bir dış s o r u n haline gelmiştir. O s m a n l ı Yükselme Dönemi konusundan çıkan s o r u yüz-deleri: 2. ll.1 9 8 8 F a t i h d ö n e m i n d e İ s t a n b u l ' u n Ege ada­ larının v e Kırım'ın O s m a n l ı t o p r a k l a r ı n a katılması.Bayezid'e karşı giriştiği taht mücadelesinde başarılı ola­ m a y ı n c a dış d e s t e k a r a m a k i ç i n ö n c e Rodos'a sonra da Papaya sığınarak ilk kez O s m a n l ı D e v l e t İ ' n İ bir dış s o r u n l a karşı karşıya g e t i r m i ş t i r . ÖYS .1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . OSS'de ÖYS'de Toplamda % 2. Bundan dolayı cevap olamazlar. a ş a ğ ı d a k i l e r i n h a n g i s i n d e ver­ ilen devletlerin e k o n o m i k çıkarlarını zedelemiştir? A) Napoli ve Portekiz B) İngiltere ve Arnavutluk C) İspanya ve Fransa D) Venedik ve Ceneviz E) Sırbistan ve Macaristan .O S M A N L ı Y Ü K S E L M E D Ö N E M I 1 . Diğer s e ç e n e k l e r ise C e m ' i n ülke i ç i n d e n ü f u z u n u arttırmaya yönelik faaliyetleridir.453 % 2. ÖSS .296 o r a n ı n d a d ı r .OYS SORULARI ANALİZİ Cem Sultan ile II.

Marmara ve Karadeniz'in önemli yerlerinde bu iki devlete ait koloniler bulunmaktaydı. yüzyıldan itibaren Bizans'ın eski gücünü yitirmesi ve taht kavgalarıyla çalkalanması etrafında Venedik ve Ceneviz'in güçlenme­ sine ve önemli yollara hakim olmasına neden oldu. Batı A n a d o l u kıyılan için güvenliği sağlayıcı bir özellik taşır. B. İstanbul'a bağlı olarak b ü t ü n k o l o n i l e r i n i kaybetmiştir. Osmanlı Devletİ'nin etkisinin artması İkinci soruyla yakından ilgilidir. Fransa'ya 1535 İngiltere'ye 1578 Rusya'ya 1774 Almanya'ya 1895 yıllarında verilmiştir Cevap B . bu nedenle Venedik'i kontrol altına almak için İlk olarak V e n e d i k ' e İmtiyaz vermiştir.D ve E seçenekleri Akdeniz'deki üstünlüğü devam ettirmeye yönelik hareketlerdir. ÖYS-1989 Aşağıdakiterden hangisi. ve E s e ç e n e k l e r i Mısır Seferi'nin önemli sonuçlarını oluştururken. Dulkadir Beyliği 1515 Turnadağı Savaşı'yla ortadan kaldırılmış. Cevap A 3. Bu nedenle önceki bir olay sonraki bir olayın sonucu olamaz. Cevap D 6. Çünkü. B. Mısır Seferi ise 1516 yılın­ da başlamıştır. Fakat C s e ç e n e ğ i n d e verilen Avrupa'ya ilk kez geçiş ise Orhan Bey döne­ minde 1354 yani kuruluş devrinde gerçek­ leşmiştir. Fatih'in İstan­ bul'u fethine en çok tepki gösteren devlet Venedik idi. Fatih'in başlattığı fetih hareketleri sonu­ cu Venedik ve Ceneviz'in ekonomik çıkarları zedelenmiştir. Diğer ülkelere verilen imtiyazlar ise daha sonradır. Diğer seçenek­ lerde verilen devletlerin bu fetihlerden önce ve sonra Osmanlı Devleti ile ticari bir sorunu olmamıştır. ÖYS-1989 Aşağıdakilerden hangisi. D ve E seçenekleri yükselme döne­ minin çeşitli zamanlarında gerçekleşen olay­ lardır. Osmanlılar'ın Mısır'ı a l m a s ı n ı n s o n u ç l a r ı n d a n biri değildir? A) Baharat y o l u n u n Osmanlılar'ın eline geçmesi B) Doğu Akdeniz'de Osmanlı egemenliğinin güçlenmesi C) Devlet gelirlerinin artması D)Dulkadir Beyliği'nin Osmanlı ülkesine katılması E) Memlûk Devletİ'nin sona ermesi Çözüm: A. ÖYS-1989 Osmanlı Devleti aşağıdaki devletlerden hangisine diğerlerinden daha önce imtiyaz v e r m i ş t i r ? A) Almanya B) Venedik C) İngiltere D) Fransa Çözüm: E) Rusya 4. Osmanlı Emparatorluğu'nun Yükselme Devrinde gerçek­ leşen bir d u r u m değildir? A) Osmanlı Devletİ'nin çağın en g ü ç l ü devletlerinden biri haline gelmesi B) Osmanlılar'ın batıdaki en geniş sınırlarına ulaşması C) Osmanlıların ilk kez Avrupa'ya geçmesi D) Sadrazamların Divana başkanlık etmesi E) İslam d ü n y a s ı n d a . B. Çünkü. Cevap D Çözüm: 39 A. 1538 Preveze zaferiyle Avrupa'nın g ü ç l ü Haçlı d o n a n m a s ı n ı yok ederek Akdeniz'deki üstünlüğümüzü kabul ettirmiştir. Ege. ÖYS-1989 Osmanlı Devletİ'nin Akdeniz'de üstün­ l ü ğ ü n ü k a b u l e t t i r m e s i n d e aşağıdakiler­ den hangisinin katkısı en büyüktür? A) Preveze Deniz Savaşı'nın kazanılması B) Tunus'un fethi C) Rodos'un fethi D) Cezayir'in Osmanlı topraklarına katılması E) Traplusgarp'ın fethi Çözüm: O s m a n l ı Devleti.Osmanlı Yükselme Dönemi Çözüm: XI. D seçeneği ise Yavuz'un İran Seferi'nin bir sonucudur. Cevap C 5. C. Rodos'un fethi ise Kanuni'nin y a p t ı ğ ı ilk d e n i z s e f e r i d i r . Fatih.

Mora 1 4 6 6 ' d a .İran savaşlarını sona erdirmesi C) Osmaniılar'la İranlılar arasında ilk resmi antlaşma olması D) Avşarlar döneminde imzalanması E) Osmanlıları d o ğ u d a en geniş sınırlarına ulaştırması .İran sınırını çizmesi B) Osmanlı . Bu nedenle Fatih öncelikle Anadolu'da giriştiği faaliyetlerde siyasi birliği sağlamayı amaçlamıştı. A s e ç e n e ğ i ise a m a ç l a r ı n a uygun değildir. K ı r ı m . 1475'de Rodos 1522'de. Amasra ve Sinop'un alın­ ması h e m K a r a d e n i z h a k i m i y e t i h e m d e Anadolu da siyasi birliği sağlamaya yönelik bir hareket olmuştur. ÖSS-1990 Fatih Sultan M e h m e t ' i n İstanbul'u fethi ile Bizans İmparatorluğu'na son verildiği halde.D ve E s e ç e n e k l e r i Fatih'in a m a ç l a r ı a r a s ı n d a d ı r . — K a r a m a n o ğ u l l a r ı ' n d a n K o n y a ve Karaman'ı almıştır.C. Aşağıdakilerden hangisi. A m a s r a ve S i n o p Karadeniz sahilinde çok önemli liman kentleri durumun­ d a y d ı . Fatih b ö y l e c e Hıristiyan lan ve Avrupa'yı bölmeyi amaçlamıştır. O r t o d o k s Kilisesine de varlığını d e v a m ettirme hakları vermiştir. Bu yönüyle Fatih'in amacı o l a m a z .1 9 9 1 Aşağıdakilerden hangisi. Bu nedenle her tahta çıkan padişah birlik için olağanüstü g a y r e t g ö s t e r i y o r d u . Haçlı donanması İnebahtı'da Osmanlı donan­ masına saldırmıştır? A) Kıbrıs D) Girit Çözüm: İnebahtı Savaşı 1571 y ı l ı n d a y a p ı l m ı ş t ı r . Hristiyan dünyasını parçalamadan çok birliğini sağlamaya yöne­ liktir. Girit 1669'da. B u iki k e n t i n a l ı n m a s ı için Cenevizlilerle ve İsfendiyaroğullarıyla mücadele edildi. ÖSS-1992 Osmanlı Yükselme Dönemi Fatih Sultan Mehmet zamanında: — Cenevizler'den Amasra. Cevap A B) Kırım C) Rodos E) Mora 10.40 7.1 9 9 1 Aşağıdakilerden hangisinin Osmanlı topraklarına katılmasından sonra. B. Haçlıları harekete geçiren olay bu tarihten h e m e n ö n c e k i bir o l a y o l m a l ı d ı r . Kıbrıs 1 5 7 0 ' d e a l ı n d ı ğ ı n a g ö r e cevabı kolayca bulabiliriz. Ö Y S . Cevap A 1402 A n k a r a Savaşıyla A n a d o l u ' d a Türk siyasi birliği b o z u l m u ş t u . Fatih'in bu yolla ulaşmak istediği bir amaç olamaz? A) Hıristiyan d i n i n d e m e z h e p ayrılıklarına son vermek B) Yönetimi altındaki Hıristİyanlara hoşgörü ile davranıldığını ortaya koymak C) O r t o d o k s Ki l i s e s i ' n in h a r e k e t l e r i n i kontrol altında tutmak D) Katolik Kilisesi'ne karşı birgüç oluşturmak E) B a l k a n l a r ' d a y a p ı l a c a k s a v a ş l a r d a Rumlar'ın desteğini sağlamak 9. Osmanlılarla İranlılar arasında y a p ı l a n Amasya Antlaşması'nın özelliklerinden biridir? A) Bugünkü Türkiye . Fatih'in bu g e l i ş m e l e r l e ulaşmak istediği amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Dış ülkelerle İlişkileri artırmak B) Anadolu'da siyasi birlik sağlamak C) Denizlerde üstünlük sağlamak D) İslamiyetİ yaymak E) A v r u p a ü l k e l e r i n i n d o ğ u ile t i c a r e t i n i engellemek Çözüm: Çözüm: Fatih. İstanbul'da Ortodoks kilisesinin varlığı korun­ muştur.İstanbul'un fethinden dolayı gelen tep­ kileri ö n l e m e k için V e n e d i k ' e i m t i y a z l a r . Çünki A seçeneği. Cevap B ÖYS . — İsfendiyaroğullan'ndan Sinop. B u n a r a ğ m e n Fatih d ö n e m i n d e hala birlik sağlanamamıştı.

Fatih b u n u n y a n ı n d a Bizans d ö n e m i n d e yetişmiş bifginferfffbirikimlerini başka yerlere (Mesala İtalya'ya) götürmelerini önlemekte istiyordu.1 9 9 2 II. Bayezit döneminde Osmanlı ülkesinde yaşayan Yahudiler'in nüfusu artmıştır D) Müslümanlar arasında hoşgörü yoktur E) Engizisyon yalnız Hıristiyan değil diğer dinlerden olan kişileri de yargılamıştır 1 1 . Cem olayı. Bu nedenle Yahudiler 1992'de kurtuluşlarının 500. Çınar Olayı IV. Mısır Sorunu ise II. D seçeneği İse s o r u n u n m e t n i ile ç e l i ş k i h a l i n d e d i r .1 9 9 4 Fatih Sultan M e h m e t ' i n y e r l i v e y a b a n c ı bilginlere çalışma ortamı sağlamakla ulaş­ mak istediği amaçlardan biri aşağıdakiler­ den hangisidir? A) Devlet yönetiminde yabancılardan yarar­ lanmak B) İstanbul'un bir bilim ve kültür m e r k e z i olarak saygınlığını arttırmak C) İ m p a r a t o r l u ğ u n A v r u p a ' d a s ı n ı r l a r ı n ı genişletmek D) İstanbul'da B a t ı d a k i n e b e n z e r o k u l l a r açmak E) Anadolu'da siyasi birliği sağlamak . bunu Osmanlı Devleti'nin aley­ hine kullanmak İstemişlerdir. Doğuda ise en geniş sınırlarına Osmanlı Devleti 1590 Ferhat Paşa Antlaşmasıyla ulaşılmıştır. Cevap D 12.Osmanlı Yükselme Dönemi Çözüm: 41 Çözüm: A m a s y a A n t l a ş m a s ı . Osmanlı Devleti'nin gücünü kırmak için aşağıdakilerden h a n g i s i n d e n yararlanmak istemişlerdir? A) Hicaz su yolları sorunu B) Navarin C) Çınar Olayı D) Cem Olayı E) Mısır Sorunu Çözüm: Konuyla ilgili birinci soruya çok benzemekte­ dir. Hicaz su yolları Fatih d ö n e ­ minde. 1492 yılında Yahudiler'in b ü y ü k bir kısmı Osmanlı ülkesine yerleştirilmiştir. 1 5 5 5 yılında K a n u n i devrinde Osmanlı Devleti-İran arasında yapılan savaşları s o n a e r d i r e n v e İran'la yapılan ilk barış antlaşmasıdır. bir iç s o r u n k e n dış s o r u n olmasıyla birlikte Rodos Şövalyeleri Fransa ve Papalık. Navarin Olayı III. A. Cevap D Çözüm: Hıristiyan dünyasının hoşgörüden uzak poli­ tikaları İspanya'dan Yahudi ve Müslüman­ ların göç etmelerine neden o l d u . Bayezit z a m a n ı n d a . Cevap C Fatih'in yerli ve yabancı bilginlere İstanbul'da çalışma ortamı sağlamasının amacı İstan­ bul'u cazip hale getirerek şehrin bir bilim ve kültür merkezi olmasını sağlamaktır. M u s t a f a d ö n e ­ minde. B. Ö S S . yılını kutladılar. Bayezit döneminde İspanya'da Hıristiyan engizisyon mahkemelerinin İşkencelerinden kaçan Yahudiler en güvenli yer olarak gör­ dükleri Osmanlı ülkesine yerleşmişlerdir. Özellikle Yahudiler Hıristiyan h o ş g ö r ü s ü z l ü ğ ü n d e n Müslümanlar'ın hoşgörüsüne sığınmışlardır. Avrupalılar Cem Sultan'ı yapılacak seferlere dahil etmek istemişlerdir. Papalık b a ş t a olmak üzere Rodos Şövalyeleri ve Fransa. Mahmut döneminde mey­ dana gelmiştir. Cevap B 13.İran sınırı 1 6 3 9 Kasr-ı Ş i r i n Antlaşmasıyla. Afşarların y ö n e t i m e gelişi 1736 yılında gerçekleşmiştir. B u nedenle bu yargıya ulaşılamaz. Yukarıda verilen bilgilere dayanarak aşa­ ğıdaki yargıların hagisine ulaşılamaz? A) Müslüman olmayan yabancılar Osmanlı ülkesinde güvenlik içindedir B) O d ö n e m Hıristiyan dünyası hoşgörülü değildir C) II.Mehmet d ö n e m i n d e . ÖSS-1995 II. ve E s e ç e n e k l e r i s o r u d a verilen metne uygun çıkarımlardır. B u g ü n k ü T ü r k i y e . ÖYS . C.

kendi dönemlerindeki sorun­ larla ilgli olmasından E} Türk ve İslam olmalarından . Cevap D 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 1 2 1 4 4 1 1 1 1 1 1 3 3 1 1 4 1 2 2 1 1 19 2 4 2 2 2 2 1 30 1 1 11 240 326 566 1981 . vergi toplamada zorlanmama ve İslamın tek tanrılı dinleri de hak din kabul etmesi gibi nedenler vardır.1 9 9 5 y ı l l a n a r a s ı n d a . ÖSS 1982 Mimar Sinan ve Yunus Emre g i b i kişilerin saygınlığını g ü n ü m ü z d e d e s ü r d ü r m e l e r i nereden kaynaklanmakdadır? A) Çok eser bırakmış olmalarından B) Yaşadıkları d ö n e m d e saygı görmüş olmalarından C) Eserlerinin b u g ü n k ü gereksinimleri bile karşılayabilmesinden D) Eserlerinin. O s m a n l ı Küftür ve Medeniyeti k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 4.588 : % 5.ÖYS SORULARI ANALİZİ • YİLLAl rr ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru say® ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayıst Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı ÖYS 1981 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n u n azınlıkların dinsel inanç.828 : % 5.300 oranındadır. BÖLÜM (Ol 1981 -1995 OSS . azınlıkları k e n d i n e b a ğ l a m a y ı kolaylaştırma. Zaten K u d ü s O s m a n l ı t o p r a k l a r ı n a 1517 yılından sonra katılmıştır. Bunda İslam dininin zorlayıcı o l m a y ı ş ı . gelenek ve göreneklerini h o ş g ö r ü ile karşılamış o l m a s ı n d a aşağıdakilerden hangisinin etken olduğu savunulamaz? A) İslam dininin tek tanrılı dinleri de Hak dini olarak tanıması B) Müslüman olmayan halktan vergi almayı sürdürmede yarar görmesi C)Azınlıklan hoşgörü yoluyla kendine bağlamak istemesi D) Değişik dinlerin kutsal saydığı Kudüs'ün Osmanlı topraklarında olması E) İslam dininin misyonerliğe ve dini yaymak amacıyla zorlamaya izin vermemesi Çözüm: Osmanlı Devleti kuruluşundan itibaren sınır­ ları içinde yaşayan her çeşit din ve millete m e n s u p t o p l u m l a r a e n g i n bir h o ş g ö r ü göstermiştir. 2.OSMANLı KÜLTÜR VE MEDENIYETI 1. D seçeneğine baktığımızda Kudüs'ün Osmanlı topraklarında olması ile h o ş g ö r ü açısından bir ilgi kurulamayacağı görülür.

Beylerbeyi ve Sancak beylerine verilirdi. b ü t ü n l ü k konularını d e v a m l ı gündeme getirmiştir. Bu açıklamaları dikkatle incelersek A. b u g ü n k ü Bakanlar Kurulu'nun görev ve yetkilerini"hangi k u r u l u ş yüklenmiştir? A) Enderun C) Kapıkulu Ocakları B) Baba-ı Ali D) Medrese E) Divan-ı Hümayun . Bu seçeneklerde amaçtır. A. Osmanlı toplumunu kaynaştırmak için din farkını göz önüne almamıştır.Mahmut. S a n c a k b e y i t a r a f ı n d a n yönetilir. Musevileri de havrada tanımak isterim. Devlet. i ! 3. ÖSS 1984 "Osmanlılarda toprağı kullanma hakkı. Böyte bir u y g u l a m a n ı n e n ö n e m l i a m a c ı ne olabilir? A) Toprak sahiplerinden vergi almak B) Devlet memurları ve askerlerin maaşlarını toprak gelirleriyle ödemek C) Topraklar üzerindeki haklarını korumak D) Üretimin sürekliliğini sağlamak E) Üreticilere yardımcı olmak B) Sancak C) Yurtluk E) Tımar Cevap C Çözüm: 43 Osmanlı t o p r a k sistemi olan tımar Türk İslam devletlerinde görülen iktanın geliştir­ ilmiş şeklidir. Hıristiyanlar) kilisede. Cevap D t [ \ j ! 6. ÖYS 1983 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu'nda bir y ö n e t i m birimidir? A) Ocaklık D) Has i Çözüm: Seçeneklerde verilen terimlerin açıklamasını yapalım: Ocaklık: Kale muhafızlarına ve tersane mas­ raflarına ayrılan arazidir. kanunlardan daha çok Önem verme C) H a l k ı n ı . Cevap B 4.C. Tımar: Yıllık geliri 3000 akçe ile 20.C ve E seçenekleri de bu amacı destek­ leyici bilgilerdir. Burada şunu unutmamak gerekir. Mahmut. Yunus'un eserleride aynı durumdadır." demiştir. devletin d e n e t i m i altında halka v e r i l m i ş t i . Yurtluk: Sınır boylarını bekleyenlere sınırdaki arazilerin verilmesidir. ÖYS 1984 II."Uyruğumdaki Müslümanları an cak camide. Sadece Sancak bir idari birimdir. d i n ve k ü l t ü r y ö n ü n d e n bir­ leştirme D) Halk arasında din farkı gözetmeme E) Azınlıklara özel haklar verme Çözüm: Bu sözler Osmanlıcı bir politikanın teorik İfadesidir. Ancak soruda en önemlisi sorulduğundan cevap olamazlar. Bu sözüne bakarak I I . camiler. Ü r e t i m i s ü r e k l i k ı l m a k v e artırmaktır.B. s e v g i . Şu an toplumların en çok ihtiyaç d u y d u ğ u . j . Divan üyelerine. Mahmut bu üç dini bir d i n haline g e t i r m e k yerine herkesi o l d u ğ u gibi kabul ederek uzlaştır­ mak istemektedir.Osmanlı Kültür ve Medeniyeti Çözüm: Mimar Sinan ve Yunus Emre gibi kişilerin bıraktıkları eserler günümüze kadar ulaştığı g i b i b u g ü n k ü ihtiyaçlarımızı d a rahatlıkla karşılamaktadır. II. Her iki toprak sisteminde de a m a ç aynıdır. Mahmut'un nasıl bir uygulamadan yana o l d u ğ u söylenebilir? A) İslamlık temeline dayanan devlet düzeni­ ni değiştirme B) Din kurallarına.000 akçe arasında olan topraklarıdır. S a n c a k : Eyaletleri oluşturan ikinci b ü y ü k idari b i r i m d i r . II. Has: Yıllık geliri 100 bin akçeden çok olan topraklardır. birlik.D ve E seçeneklerinin toprak birimi olduğunu görürüz. Birinci sorunun benzeridir. imarethaneler hamamlar hala hayranlıkla s e y r e d i l e n ve kullanılan eser­ leridir. Cevap D 5. hanlar. ÖYS 1985 Osmanlı Devleti'nİnin kuruluş döneminde. toprağını iyi k u l l a n m a y a n ve arka arkaya üç yıl boş bırakanların topraklarını ellerinden alıp başkalarına verirdi. Yapılan köprüler. Burada C seçeneği çeidirici gibi görünmektedir.

Cevap B 10. Fakat.B.C ve D seçeneklerinin devlet adamları ve devlet üzerinde büyük etkisi olmuştur.Şehzade . D ve E seçenekleri devletin varlığı ve özellikleriyle ilgilidirler. genellik­ le devşirmelerden oluşan ordu. Cevap C ! j | • j i j j ! ÖSS 1986 Aşağıdakilerden hangisi. C. mahalle mektepleri ve medreseler de varlık­ larını sürdürmüşlerdir.Selimiye Camisidir. B i r b i r l e r i n e a l t e r n a t i f o l a r a k o r t a y a çık­ mamışlardır.Ş e h z a d e . Cevap E i | 9. D ve E seçeneklerinde verilen yenilikler önceki kurumun kaldırılmasıyla gerçekleştir­ ilmiştir. Kuruluş doneminde"ümmet Tanzimat döneminde "devlet" Meşrutiyet d ö n e m i n d e "Türklük" anlayışı egemen olmuştur. 1573 yılında yapılmıştır. Ümmet. ÖYS 1986 Aşağıdakilerden hangisinde Mimar Sinan'ın çıraklık. ÖSS 1986 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u DÖnemi'nde yeni tarzda öğretim yapan okulların yanında.yüzyılda açılan mekteplerde daha çok batı kültür ve lisanının etkisiyle yapılan eğitim İle medreselerden yetişenler arasında zaman z a m a n s ü r t ü ş m e l e r yaşanmıştır. A. 7. İcra kuvvetini elinde bulun­ durur. Bu durum aşağıdakilerden hagisine yol açmıştır? A) Dinsel baskının artmasına B) Yeni bir eğitim politikasının saptanmasına C) Kültür çatışmalarının ortaya çıkmasına D) Okur-yazar sayısının azalmasına E) Bilim ve teknolojinin gelişmesine Çözüm: XIX.Süleymanİye . B seçeneğinde görülen Medrese­ den Enderun'a geçiş bu şekilde olmamıştır. devlet ve Türklük gibi kavramlar etkili o l d u ğ u d ö n e m l e r d e devleti y ö n e t e n l e r i n dünya görüşlerini ifade etmektedir.44 Osmanlı Kültür ve Medeniyeti Çözüm: B a k a n l a r K u r u l u y ü r ü t m e o r g a n ı n ı n başı durumundadır. Bu d u r u m 1924 yılında k a b u l edilen Tevhid-i Tedrisat'la sona ermiştir. A. Babıali: Hükümet teşkilatı Cevap E Çözüm: E s e ç e n e ğ i n d e verilen e k o n o m i k yapının Osmanlı Devleti'nin değişik zamanlarda karşılaştığı bu fikirlere bir etkisi olmamıştır. A.Selimiye C) Selimiye . Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u d ö n e m i n d e görülen bir yenilik (ıslahat)degildir? A) Divan'dan Meclis-i Mebusan'a geçiş B) Medrese'den Enderun'a geçiş C) Yeniçeri Ocağından Nizam-ı Cedit'e geçiş D) Mecelfe'den Kanunun-u Esasi'ye geçiş E) Monorşİden Meşrutİyet'e geçiş Çözüm: Bu soru aslında Islahatlar bölümünde olması gerekirdi. Osmanlıiar'daki Divan-ı Hümayun'a benzemektedir. ÖSS 1986 Osmanlı tarihinin. Türkiye'nin en yüksek yönetim organıdır. Divan g i b i adli davalara bakmaz.Şehzade D) S e l i m i y e .Süleymanİye . A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi b u g e l i ş m e l e r d e etkili olamamıştır? A) Yönetimdeki kişiler B) İslam dini C) Avrupa'daki gelişmeler D) Siyasal değişmeler E) Ekonomik yapı | . Yalnızca Enderun. E n d e r u n : Saray Okulu M e d r e s e : Kadı ve m ü d e r r i s yetiştiren bir kurum Kapıkulu O c a k l a r ı : Merkeze bağlı. Mesala Bakanlar Kurulu. Ancak cevabının kültür ve medeni yetle ilgili olmasından dolayı bu bölüme alın­ mıştır. Cevap A 8. medrese'­ den yaklaşık yüzyıl sonra ortaya çıkmıştır. Doğu.Selimiye B) Süleymanİye .B. İki farklı eğitimin etkisiyle yetişen nesiller birbirlerini anlayamamışlardır.Süleymanİye E) Ş e h z a d e -Selimiye -Süleymanİye Çözüm: Çıraklık Şehzade Camii 1548 yılında Kalfalık — S ü l e y m a n İ y e Camii 1557 yılında Ustalık — > . ve ustalık dönemlerinde yaptığı camiler bu sıraya uygun olarak ver­ ilmiştir? A) Şehzade . Her iki k u r u m birlikte d e v a m etmişlerdir. kalfalık. araların­ da bazı ö n e m l i farklar vardır.Batı kültür çatışması b ü t ü n b o y u t l a r ı y l a i m p a r a t o r l u ğ u n yıkılışından s o n r a da d e v a m etmiştir.

Girit. Budin. Yeniçeri Ocağındaki bu anlayış d e ğ i ş i k l i ğ i n i n bir s o n u c u değildir? A) Devletin güçlü bir dayanağını yitirmesi B) Yeniçeri Ocağının saygınlığının artması C) Gerilemenin hız kazanması D) Savaşlarda yenilginin artması E) İsyanların artması Çözüm: Yeniçeri O c a ğ ı ' n d a k i anlayış değişikliği ülkeyi ve padişahı zor duruma soktuğu gibi ocağın saygınlığının azalmasına da neden olmuştur. Cevap B 1 3 ." anlayışı egemen olmaya başlamıştır.D ve E seçenekleri Yeniçeri Ocağı'nın bozulmasıyla meydana gelen gelişmelerdir.şehzadeleri sancaklar­ da g ö r e v l e n d i r m e uygulaması kaldırılarak. "Devlet Ocak için dir. ÖYS 1987 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n d a aşağıdakiler­ d e n hangisi t e m e l idare birimidir? A) Eyalet B) Has C) Zeamet D) Vakıf Çözüm: E) İmaret Üçüncü soruya oldukça benzemektedir. Aksine ocağa olan güven sarsılmış. I. B u d u r u m u n .zeamet ve vakıf birer toprak çeşididir. ÖSS 1987 Yeniçeri Ocağında duraklama dönemine ka dar "Ocak devlet içindir. Diyarba kır. Traplus Ş a m . Kıbrıs. ÖSS 1987 I. Ceza yır. Devlet adamlarının yetki ve s o r u m l u ğ u n a göre toprak dağıtılırdı. Anadolu. İmaret ise bir sosyal kurumdur. Cevap A . Cevap A 12." anlayışı e g e m e n ken s bu dönemden sonra. Has. Kefe Rakka. ÖSS 1987 Osmanlı Devleti topraklarından haslar hanedan mensuplarına ve vezirlere. Temeş var. Arazinin tasarruf hakkı Beylerbeyine verilirdi. Üçüncü . A.Ahmet'in getirdiği k a f e s u s u l ü bundan sonra padişahların deneyimsiz olmasına o r t a m hazırlamıştır. Şehr-İ zar.Ahmet döneminde. Van. Bunlar: Rumeli. Bu uygulamada. z e a m e t l e r k a d ı l a r a . Bu sistemin tek bir o l u m l u y ö n ü vardır: K a r d e ş k a t l i önlenmiş böylece taht kavgaları devri sona ermiştir.devlet topraklarının kiraya v e r i l e c e ğ i k i ş i l e r i n idari mevkileri ile a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i arasında bir paralellik kurulmaya çalışılmıştır? A) Toprakların gelirleri B) Halkın yaşam biçimi ve düzeyi C) Kişilerin yetişmiş olduğu yöreler D) Toprakların yerleşim merkezlerine yakınlığı E) Kişilerin ihtiyaçları Çözüm: Osmanlılarda devlet adamlarına ve memurlara maaş yerine toprak verilirdi. rütbesi küçük olana da küçük toprak verilirdi.C. Rütbesi yüksek olana daha çok toprak. hanedanın en yaşlı üyesinin saltanatın basına geçmesi yasallaştırılmıştır. Erzurum. Cevap D 1 4 . Beylerbeyi tarafından idare edilirdi. Karaman.soruda s a n c a k sorulurken burada da eyalet sorulmuştur. bu nedenle devamlı olarak kaldırıl­ masıyla ilgili çalışmalar yapılmıştır. O s m a n l ı y ö n e t i m i n d e yarat­ tığı aksaklık aşağıdakilerden hangisidir? A) Devlet otoritesinin yok olması B) Ülkede sık sık iç isyanların çıkması C) Valide sultanların saltanata e g e m e n olması D) Şehzadelerin yönetim deneyimi ve tanın­ ma fırsatı bulamaması E) Devlet adamlarının sık sık değiştirilmesi Çözüm: Fatih'le birlikte şehzadeler sancaklara giderek hem tercübelerini artırırlar h e m de tanınırlardı. Halep. Yani toprakların gelir­ l e r i ile r ü t b e l e r a r a s ı n d a bir p a r a l e l l i k bulunurdu. Çıldır.1 1 . T r a p z o n . Maraş. Sivas. t ı m a r l a r d a askerlere kiraya verilirdi. Osmanlılarda 24 eyalet vardı. Şam. Eyaletler genellikle miri arazidir. Eyalet: Osmanlı Devleti'nde en büyük İdari birimdir. Kars ve Musul'dur. B seçeneği ise ocaktaki anlayış değişikliği ile çelişki halindedir. Aşağıdakilerden hangisi. Bosna.

46 Osmanlı Kültür ve Medeneiyeti Çözüm: Türk ve Türk-İslam Tarihinde Osmanlılara gelinceye kadar merkezi bir devlet sistem i kurulumamıştır. Soruda verilen ö n c ü ­ lerin ortak noktası yönetimdir. Cevap D 1 6 .C ve D seçenekleri Osmanlı Devleti'nin dirlik sis­ t e m i y l e i s t e d i ğ i h e d e f l e r d i r . ÖYS 1989 Aşağıdakilerden hangisi.C ve E seçenekleri zaten tımar sahibinin asli görevleri arasındaydı. Osmanlı Devleti'nde "dirlik"sistemiyle ulaşılmak istenen hedeflerden biri değildir? A) Askeri masrafları karşılama B) Devlet gelirlerini artırma C) Askeri savaşa hazırlama D) Toprakdan daha iyi yararlanma E) Özel mülkiyeti özendirme Çözüm: B e ş i n c i s o r u n u n d e ğ i ş i k bir ş e k l i d i r . Osmanlılar. B u i l k e l e r . eski Türk hakimiyet anlayışına göre. Yönetim de egemenlik kavramıyla yakından ilgilidir. III. şartlarında etkisiyle güçlü ve her hükümdarın ölümüyle dağılmayacak merkezi bir devlet kurdular. Cevap C 1 8 .B. Osmanlı yönetim tarzında m e r k e z i d e v l e t anlayışının m e y d a n a g e l meşinde İslam geleneğinden gelen hakimiye tin bölünmemesi prensibi etkili olmuştur. özel mülkiyeti özendir me zaten dirlik sisteminin karşıtıdır. belli d ö n e m ­ lerde geçerli olmuş ilkelerden bazıları şun­ lardır: I. D i r l i k . Bu nedenle Tımar sahibinin köylüyü y a r g ı l a m a y e t k i s i y o k t u . A. E seçeneğinde verilen. ÖYS 1990 Aşağıdaki Türk devletlerinden hangisinde. g ü ç l ü bir m e r k e z i d e v l e t s i s t e m i b e n i m ­ senmiştir? A) Göktürkler C) Osmanlılar B) Uygurlar D) Harzemşahlar E) Hunlar . ÖYS 1990 Türk Lonca teşkilatlarının giderek önemini yitirmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) El tezgahlarının fabrikalarla rekabet ede­ meyecek duruma gelmesi B) Esnaf odalarının kurulması C) Sanatın babadan oğula geçmesi D) Osmanlı Devleti'nin devamlı savaşlara girmesi E) El sanatı türlerinin sayılı olması Çözüm: El e m e ğ i n e d a y a n a n ve d a h a çok tezgah üretiminin yapıldığı Lonca sistemi 19. Cevap C 1 5 .Devlet yönetimi hükümdar ile oğullarına verilmiştir. Yargı işlemini Kadılar yürütürdü. Cevap E 1 9 . Nedeni. hakimiyetin belli bir şahsa d e ğ i l . Cevap D 17. B u n a karşılık Avrupa'da Feodal beylerin yargılama yetkileri vardı. ÖSS 1989 Osmanlı Devleti yönetiminde. Ülke hanedan üyelerinin ortak malıdır. Y ö n e t i m h a n e d a n ı n en yaşlı ü y e s i n i n hakkıdır. her yönüyle topraktan en iyi şekilde yararlan­ mayı amaçlamıştır. ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlılarda "tımar s a h i b i ' n i n y e t k i l e r i n d e n b i r i d e ğ i l djr? A) Cebelü yetiştirme B) Vergi toplama C) Toprağın işletilmesini sağlama D) Köylüyü yargılama E) Asker toplama Çözüm: Osmanlılarda idari ve yargı işleri kesin olarak birbirinden ayrılmıştı. II. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i ile ilgili anlayışı ortaya koymaktadır? A) Bağımsızlık B) Adalet C) Egemenlik E) Eşitlik D) Halkçılık Çözüm: B u ilkeler O s m a n l ı e g e m e n l i k anlayışını ortaya koymaktadır. Osmanlı ekonomisinin uzun yıllar dinamik kalmasını sağlamıştır.yüz yılın b a ş ı n d a n i t i b a r e n seri ü r e t i m y a p a n fab­ rikalarla rekabet edememiş bundan dolayı da eski önemini yitirmeye başlamıştır. b ü t ü n aileye ait olması anlayışıdır. Her şey yargının denetimi altın­ daydı. A.B. Tımar sistemi.

Ü ç beyaz diye tabir edilen u n . Bu nedenle toprağın boş kalmaması esastı. Divan kararlarını Vezir-İ azam "telhis" adı altında özetler ve padişaha sunardı. Bazı yer­ lerde onda bir bazı yerlerde. Bunun için ağır tazminat v e r g i s i alınarak caydırıcılık uygulanırdı. padişah başkanlığında Fatih dönemi­ ne kadar birinci d e r e c e d e d e v l e t işlerini görüşürdü. ÖSS 1991 Aşağıdakilerden hangisi. M ü s e l l e m ise O r h a n B e y t a r a f ı n d a n Bursa'nın fethi sırasında kurulmuş devletin ilk atlı birlikleridir.leneiyeti Osmanlı Kültür ve Medeniyeti 47 2 0 . Padişah ta d i v a n t o p l a n t ı l a r ı n ı k a f e s arkasından dinlemek suretiyle onları devamlı kontrol ederdi. Sekban-ı Cedit ve Eşkinci Ocağı II. H a r a ç : Gayr-i müslimlerden alınan toprak ürün vergisidir. En ö n e m l i şartı s o n r a d a n ö d e n m e s i d i r .Mahmut (1808-1838) Nizam-ı Cedit ve İrad-t ceditte III.B.D. ÖYS 1991 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a aşağıdakilerden hangisi. Cizye: Gayr-i müslümlerden alınan baş vergisidir. ve tuz olarak genellikle sefer anlarında toplanırdı. Bu vergiye Ç i f t b o z a n denilmiş tir. Osmanlılarda devlet işlerinin g ö r ü ş ü l d ü ğ ü "Divan'ın" bir karar o r g a n ı o l m a k t a n ç o k b i r d a n ı ş m a organı o l d u ğ u n u gösterir? Cevap D A) Divan görüşmelerinin belli günlerde yapıl­ ması B) Divan'ın gerekli görülen yerde toplanması C) Gördüğü işlerin Özelliklerine göre çeşitli adlar alması D) Kararlarda son sözün padişaha ait olması E) Divan'da büyük davalara bakılması Çözüm: Divan. Cevap C A. ve E şıkları Osmanlı Devleti'nin çöküş döneminde Avrupa'daki gelişmelerden etkilenerek yapılan ıslahat hareketleridir. Selim (1789 -1807) tarafından kurulmuştur. C i z y e : G a y r i m ü s l i m l e r d e n alınan baş (sağlık) vergisidir. Diğer vergileri de kısaca tanıyalım: Öşür: Müslümanlardan alınan toprak-ürün vergisidir. askeri alandaki ıslahatlar so­ nucunda ortaya çıkan bir kuruluş değildir? A) Çift Bozan D) Avarız Çözüm: B) Ağnam C) Aşar E) Cizye A) Sekban-ı Cedit C) Müsellem E) Eşkinci Çözüm: B) Nizam-ı Cedit D) İrad-ı Cedit Cevap C i girmesi Çift Bozan: Toprağı işlemeyen ve terk eden­ lerden alınırdı. şeker. ÖYS 1990 Osmanlı Devleti'nde ürün üzerinden peşin o l a r a k alınan v e g i d e r e k k ö y l ü ü z e r i n d e ağır bir yük haline gelen vergi aşağıdakilerden hangisidir? 2 2 . Cevap A B) Öşür C) Avarız E) Cizye . Cevap C 21. Fatih'le birlikte padişaha ait yetki­ leri kullanmak üzere temsilciler görevlendiril­ di. beşte bir. Görüldüğü gibi sadece aşar vergisi bir ürün vergisidir. Cevap D Cevap D 2 3 . keçi) alınırdı. A v a r ı z : O l a ğ a n ü s t ü h a l l e r d e alınırdı. daha sonraları yardımcı birlikler haline dönüşmüştür. Padişahın tasdikinden geçen bazı hukuki h ü k ü m l e r k a n u n n a m e a d ı y l a toplanırdı. Aşar: Ürün üzerinden alınan ve ülkenin heryerinde aynı olmayan bir vergidir. Kadınlardan ve çocuklar­ dan alınmazdı. ÖYS 1992 Osmanlı Devleti'nde toprağını b o ş bırakan k ö y l ü d e n alınan vergiye ne ad verilirdi? A) Çiftbozan D) Haraç Çözüm: Osmanlı Devleti'nde toprak sisteminin temeli t o p r a ğ ı verimli o l a r a k işlemeye ve azami gelir elde etmeye bağlıydı. Ağnam: Hayvan sahiplerinden (koyun. Avarız: O l a ğ a n ü s t ü d u r u m l a r d a sefer zamanında ordunun İhtiyaçlarını karşılamak için toplanırdı. Divan'ın aldığı kararlar kanuna aykırı olmadı­ ğı taktirde padişah tarafından t a s d i k mecburiyeti vardı. bazı yerlerde ise o n b e ş t e bir oranında alınırdı.

yüzyıllarda hattatlık (yazıcılık) m e s l e ğ i ç o k yaygın ve saygın bir meslekti. B u d u r u m . A . \ ! 2 5 .hem g e ç i m i n i sağlar hem de gelirinin bir kısmıyla atlı asker yani tımarlı sipahi yetiştirirdi.000'i buluyordu. Osmanlıların Balkanlardaki varlığını XX. y ü z y ı l a k a d a r d e v a m etmiştir. Balkanlardaki b u h a k i m i y e t XIX . B . Zaten devfet bu dönemde eski g ü c ü n ü kaybetmiş ve büyük topraklar yitirerek Balkanları terketmeye başlamıştır. j . ÖYS 1993 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u ' n d a "miri t o p r a k l a r ı n " bir kısmının kamu görevlilerine dirlik olarak verilmeşinin amaçlarından biridir? A) Vergileri elde edilen ürüne göre düzenlemek B) Beylerbeyliği sayısını artırmak C) Devlete yapılan hizmetleri karşılamak D) Büyük toprak sahiplerini korumak E) Yeniçeri Ocağını kaldırmak Çözüm: B u n a b e n z e r sorular sık sık g e l m e k t e d i r .48 Osmanlı Kültür ve Medeniyeti 2 4 . Cevap B j i I Çözüm: Osmanlı Devleti kuruluşundan itibaren takip ettiği fetih politikası s o n u c u kısa bir süre içinde Balkanlara yerleşmiştir. C seçeneği bu nedenle yukarıdaki metnin bir göstergesi olmaktadır.B. Cevap C 2 7 .Çok yaygın olan hattatlık uzun yıllar kitapların özellikle dini içerikli yayınların elde çoğaltılmasına n e d e n o l d u .yüzyılda ortaya çıkan bir sorundur. ölen padişahın yeri ne oğlunun erkek kardeşinin veya amcasının geçtiği görülür. aşağıdakilerden hangisini g e c i k t i r e n nedenlerden biridir? A) Esnaf teşkilatlarının kurulmasını B) Dini kitapların matbaada basılması™ C) Medreselerin yaygınlaşmasını D) Arapça'nın bilim dili olmasını E) Ciltçilik sanatının gelişmesi Çözüm: i 2 6 . D seçeneği ise 19. Bunların sayısı sadece İstanbul'da 90. Cevap C \ I j j i i . Miri topraklar devlet görevlileri­ ne maaş karşılığı olarak verilir ve böylece t o p r a ğ ı işlemesi sağlanırdı. B u n d a n d o l a y ı dini kitapların matbada basılması uzun yıllar gecikmiştir. D e v l e t t e ç o k sayıda i n s a n ı n g e ç i m i n i b u yolla sağlaması karşısında zorlayıcı bir unsur olmamış b u n u n bir s o n u c u olarak matbaa Osmanlı ülkesine Avrupa'dan ikiyüz yıl kadar geç girmiştir. Osmanlı Devleti'nde genellikle toprağın mülkiyeti devlete ait olup (miri) tasarrufu yani üretimi ve kullanımı şahıslara verilirdi. O s m a n l ı Devletinde aşağıdaki lerden h a n g i s i n i n bir göstergesidir? A) Bazı padişahların uzun süre tahtta kalma­ dığının B) Padişahlıkta deneyime önem verildiğinin C) Egemenlik hakkının hanedanın kız çocuk­ larına tanınmadığının D) Padişah değişikliğinde dış güçlerin etkiliolduğunun E) Merkezi otoritenin zayıf olduğunun Çözüm: Osmanlı veraset sisteminde hanedanın erkek çocuklarına padişah olma hakkı verilirken kız çocukları bu hakkın dışında tutulmuştur. C ve E s e ç e n e k l e r i O s m a n l ı l a r ı n Balkanlardaki hakimiyetinin sürmesinde etkili olan özelliklerdir. Cevap D ] i . ÖSS 1994 i Osmanlı Devleti'nde padişahların tahta çıkışları incelendiğinde.D ve E seçenek/eri ise s o r u d a verilen veraset sistemi ile ilgili değildir. ÖYS 1993 Aşağıdakilerden hangisi. ÖYS 1992 Osmanlı İmparatorluğu'nda hattatlığın yaygın bir meslek olması. Tımarlı Sipahi toprağı işler. Amaç topraktan daha İyi gelir elde etmek. ve XVI. A. insanları daha iyi çalıştırmak ve devletin masraflarını karşılamaktı. yüzyılın başları­ na kadar s ü r d ü r m e s i n i sağlayan etkenler­ d e n biri değildir? A) Düzenli ordusunun olması B) Adil bir yönetim uygulaması C) Halka inanç özgürlüğü vermesi D) Ulusçuluk akımlarına karşı etkisiz kalması E) U l u s l a r a r a s ı n d a k i a n l a ş m a z l ı k l a r d a n yararlanması i j \ Osmanlılarda özellikle XV.

Fetih poli­ tikaları sonucu Balkanlarda hızlı bir ilerleme görülmüştür. NOT: İslamiyettten önceki Türk devletlerinde de yazılı hukuk kuralları bulunmayıp. 1. Devşirme sis­ temiyle toplanan bu çocuklar. E n d e r u n ' a b a ş l a n g ı ç t a Hıristiyan t e b a n ı n yetenekli çocukları alınırdı. devlet adamı ve kadılar m e d r e s e l e r d e n yetişirdi. usta. ÖYS 1995 Osmanlı imparatorluğu'nda örfi hukuk aşağıdakilerden hangisine dayanmak­ tadır? A) Dinsel Kurallara B) Islahat Fermanına C) Geleneklere D) Mecelle'ye E) Adelet Fermanlarına Çözüm: O s m a n l ı H u k u k u iki k ı s ı m d a n m e y d a n a gelmiştir. Cevap B 2 8 . Enderun'a çocuklar ortalama sekiz ile yirmi yaş arasın­ da alınırdı. T e o k r a t i k y ö n e t i m e g e ç i l m e s i ise Yavuz Sultan S e l i m ' i n Mısır Seferiyle Halifeliğin Osmanlılara geçmesiyle meydana gelmiştir. Yeniçeri Ocağı kurulmuş. Enderun'da İyi bir Müslüman. Fatih d ö n e m i n d e . ÖSS 1994 Fatih d ö n e m inde. 2 . Osmanlı devlet hayatına komutan. Toprakların genişlemesi Beylerbeyliğini ikiye çıkarmış.Kosova g i b i ö n e m l i savaşlar yapılmıştır. Saray işlerinin öğrenilmesi 3. 3 0 . kanun yenine geçen Töre vardı. Daha sonraları M ü s l ü m a n çocukları da Enderun'a alınmaya başladı. Yeteneklerine u y g u n bir alanda uzman­ laşmaları 4.Şer-i h u k u k : B u h u k u k d i n i k u r a l l a r a dayanmaktadır.Osmanlı Kültür ve Medeniyeti 49 Çözüm: 27. Cevap C Cevap C 29. sanatkar ve idareci yetiştirmek için sarayda yeni bir okul açıldı. Enderun'da eğitim genelde dört konu üzerinde toplanırdı: 1. E n d e r u n denilen bu okul bazı düzenlemeler­ le 1909 yılına kadar varlığını s ü r d ü r d ü . 0 r f l h u k u k : Bu hukuk eskiden beri gelen gelenek ve göreneklere dayanır.sorunun değişik bir şeklidir.İslami bilgi ve görgüleri artırmak A. Bedeni eğitim 2. ÖYS 1994 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlıların Balkanlarda i l e r l e m e s i n i n s o n u ç l a r ı n d a n biri değildir? A) Beylerbeyliği sayısının ikiye çıkarılması B) Teokratik yönetime geçilmesi C) Yeniçeri Ocağının kurulması D) Haçlı zihniyetinin canlanması E} Boğazların denetiminin Osmanlıların eline geçmesi \ i i j . V a r n a v e II. güvenilir ve nitelikli bir devlet adamı olarak yetiştirilirdi.B ve E şıklarında okullar Tanzimat döne­ minde Süleymaniye Medreseleri ise Kanuni döneminde açılmıştır. Boğazların denetimi tabii olarak ele geçirilmiştir. Törede gelenek ve göreneklerden oluşmaktaydı. devi et adamı yetiştirmek a m a c ı y l a T o p k a p ı Sarayı'nda açılan o k u l aşağıdakilerden hangisidir? A) Mekteb-i Ulum-u Edebiye B) Mekteb-i Maarif-i Adliye C) Enderun Mektebi D) Süleymaniye Medreseleri E} Mekteb-i Rüşdiye . Haçlı dünyası Türk ilerley­ işine karşı y e n i d e n h a k e k e t e g e ç m i ş N i ğ b o l u .Çözüm: Kuruluş döneminde her türlü yönetici.

Yukarıdaki olayların ortak amacı nedir? A) Gelişmeyi önleyici engelleri kaldırma B) Var olan toplum düzenini koruma C) Din. Kavimler Göçü İse Doğu Avrupa kavimlerinin batıya hareket etmesiyle mey­ dana gelmiştir. Cevap E 1 1 1 2 1 1 1 1 9 1 14 1981 . Amarika'dan Avrupa'ya bol miktarda altın ve gümüş gelir­ ken hem Akdeniz limanları canlandı hem de Avrupa devletleri ekonomik yönden geliştiler. bazı kişi ve devletler Papalığa karşı çıkarak d i n d e yeni bir düzenlemeye gitmişlerdir. Avrupa devletlerinin sömürge imparator­ lukları kurmaya başladıkları görülmüştür Bu gelişmelerin. aşağıdakilerden hangisinin s o n u c u o l d u ğ u söylenebilir? A) B) C) D) E) Reform hareketlerinin Ulusçuluk akımlarının Derebeylikler kurulmasının Kavimler Göçünün Coğrafya Keşiflerinin 1 9 8 1 . u l u s ç u l u k akımı Fransız İhtilalinin. Bazı Avrupa devletleri. II. ÖSS 1982 BÖLÜM 1981 -1995 ÖSS . Yeniçağ'da Avrupa konusundan çıkan soru yüzdeleri: 2 .1995 yılları arasında. I. daha sonra da İngiltere ve Hollanda bunu geliştirmişlerdir. Atlas O k y a n u s u kıyısındaki limanların önem kazandığı.063 oranındadır. III. 15 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 4 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 1 42 43 566 4 2 2 1 2 1 2 2 3 1 1 2 23 1 2 1 1 Çözüm: Ümit Burnu ile Mecellan Boğazının bulun­ masıyla yeni ticaret yolları dünya ekonomi­ sine büyük bir canlılık getirdi. Servetin esası t o p r a k k e n altın ve g ü m ü ş oldu. Avrupa devletlerinin ekonomik bakımdan geliştikleri.YENIÇAĞDA AVRUPA 1 . Reform. Rönesans'ın.760 : % 4. II. Derebeylikler.ÖYS SORULARI ANALİZİ ÖSS YILLA Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı Ortaçağın sonlarına doğru. Ortaçağ'ın sonları­ na d o ğ r u . skolastik d ü ş ü n c e y i bırakıp klasik kültürü yeniden canlandırarak Rönesans'ı gerçekleştirmişlerdir. . ÖSS 1982 I. Değerli madenleri kaybetmemek içinde sömürge imparatorlukları kuruldu. düşünce ve yönetimde eski uygula­ malara dönme D) Uluslar arasında kültür birliği sağlama E) Halkı yönetime ortak etme ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 5. XVI. Portekiz ve İspanya b u n u n ö n c ü l ü ğ ü n ü yapmışlar. yüzyıl A v r u p a ' s ı n d a . Kavimler Göçünün.8 : % 2.

Bu İki d u r u m karşılaştırıldığında. Ancak Yeniçağ Avrupa'sının önemli bir devleti olan Fransa'yla Osmanlı Devleti'nin bir karşılaştırması yapıldığından bu bölüme koymayı uygun gördük.D ve E seçenekleri yanlış yada eksik yorumlardır. ÖSS 1982 i n s a n h a k l a r ı n a i l i ş k i n o l a r a k 1688 d e n b u g ü n e d e ğ i n . Osmanlı Saltanatının uzun süre devam etmiş olması nasıl açıklanabilir? A) Fransa'daki yönetimin güçsüz. y ü z y ı l d a A v r u p a da Kilise ve Papalığa karşı bir hareket b a ş l a d ı .B. ÖSS 1982 I. I. Fransa'da. Bölümde görüldüğü gibi Fransa'da isyan­ lar sonucu cumhuriyet. tartış­ malara. etkisini v e g ü c ü n ü skotostik d ü ş ü n c e d e n alıyordu. C seçeneği ise matbaanın icadı ile ilişkisi dolaylı yöndendir.C. Cevap A 51 4. Böylece gelişmeyi engelleyici faktörler ortadan kaldırıldı. lui zamanında ve d a h a sonra ortaya çıkan hareketlerde ya kral tahttan indirilerek cumhuriyet kurulmuş ya da cumhuriyete son verilerek krallık veya imparatorluğa geçilmiştir. A. Cevap B 5. B. C ve D s e ç e n e k l e r i ilgisiz bir y o r u m İçerirken E seçeneği de sorudaki bilgiyle çelişmektedir. Bu da her türlü gelişmeyi engelleyici bir faktördü.1648) da sona ermesi Avrupa'da akıl. O t u z Yıl S a v a ş l a r ı ' n ı n (1618 . Bu iki kurum varlığını. Seçenekleri incelediğimizde bu açıklamalara en uygun cevap B seçeneğinde görülmekte­ dir. Bu hareket Rönesans ve Reform'u d o ğ u r d u . Osmanlı Devleti'nde. O s m a n l ı l a r d a k i yeniçerilerden daha etkin olmasıyla D) F r a n s a ' d a dış g ü ç l e r i n de e t k i l i . Bu b i l g i l e r i n z a m a n l a d a h a kapsamlı bir hale gelmesinde aşağıdakilerden h a n g i s i n i n ö n e m l i bir etken o l d u ğ u savunulabilir? A) insana verilen değerin giderek artması B) Büyük savaş olasılığının giderek azalması C) Devletlerin y ö n e t i m b i ç i m l e r i n i n farklı olması D) D e v l e t l e r i n k a l k ı n m a hızlarının f a r k l ı olması E) İnsan hak ve ö z g ü r l ü k l e r i n i n g i d e r e k daha çok sınırlandırılması Çözüm: Avrupa'da Kilise ve Papalık gibi kurumların Skolastik d ü ş ü n c e y i s a v u n m a l a r ı akıl ve düşüncenin gelişmesini önledi. Skolastik d ü ş ü n c e d o g m a t i k bir d ü ş ü n c e o l d u ğ u n d a n yeniliklere. krallık ve İmparator­ luk gibi rejimler kurulmuş. d e n e y v e g ö z l e m d e v r i n i açmış b ö y l e c e insan değer kazanmaya başlamıştır. XVI. Böylece Aydınlanma Ç a ğ ı başlamıştır. bazı kuruluşlar tarafından bildirdirgeler yayınlanmıştır. Bundan d o l a y ı 15. Cevap A 3. Cevap C . II. O s m a n l ı l a r d a ise dış g ü ç l e r i n e t k i s i z olmasıyla E) Padişahlığın.D ve E seçenekleri soruda verilen bilgiye tamamen ters ya da ilgisiz yorumlardır.D ve E seçenekleri matbaanın icadı ve kullanımından doğrudan etkilenmiş olayları vermektedir. z a m a n z a m a n iç İsyanlar çıkmış ve bazı padişahlar tahttan indirilmiş olmasına karşın Osmanlı Saltanatı devam etmiştir.C. krallıktan daha kutsal sayıl masıyla Çözüm: Bu soru aslında Duraklama dönemiyle ilgili bir s o r u d u r . Osmanlılardaki yönetimin güçlü olmasıyla B) Fransa'daki hareketlerin devlet düzenini. II. Bölümde ise Osmanlı Devleti'nde bazı padişahlar isyanlar sonucu tahttan indirilmiş. ve bilime karşıydı. Osmanlılardakilerin ise kişileri değiştir meye yönelmiş olmasıyla C) Fransa'daki s o y l u l a r ı n .Yeniçağ'da Avrupa Çözüm: O r t a ç a ğ Avrupa'sının e n g ü ç l ü k u r u m l a r ı K i l i s e ve Papalık idi. ÖSS 1983 Matbaanın icadı ve kullanımının yaygın­ laşmasıyla aşağıdakilerden hangisi arasında d o ğ r u d a n bir ilişki yoktur? A) Okuma yazma bilenlerin artmaya başla­ ması B) Haber ve düşüncelerin daha çabuk yayıl­ ması C) Monarşik yönetimlerin güç kazanması D) Reform hareketlerinin yaygınlaşması E) Rönesans'ın doğması ve gelişmesi Çözüm: A. Bundan dolayı başlayan Rönesans ve Reform gibi hareketler gelişmeyi engelleyici faktörleri o r t a d a n kaldırmıştır.

IV. ve evrensel olaylar. Bunlardan yeni ticaret yollarının bulunması.. ÖSS 1983 Avrupa'da I.. Fransız İhtilali de siyasal bakımdan olumsuz etkileyen olaylardandır. Derebeyliğin yıkılması III. Cevap A 8.VI.III.52 Yeniçağ'da Avrupa 6.IV. imparatorluklar arasındaki mücadele ÇÖzüm: Dünya'da meydana gelen olayları genelde üç kışıma a y ı r a b i l i r i z : Ulusal. Çözüm: S o r u d a verilen g e l i ş m e l e r d e n bazıları Osmanlı Devleti'ni etkilemiş.. B u n a bir kanıt o l a r a k R e f o r m Almanya'da yayıldığı sırada mutlak krallık değil.. Amerika'nın Keşfi V.. III.B. Cevap C 7 . Ateşli silahların yapılması IV. İşte A. II. Fransız İhtilali IV. Avrupa'da Reform hareketlerinin yayılmasında aşağıdakilerd e n hangisi diğerlerine g ö r e daha az etkili olmuştur? A) Tevrat ve İncil'in değişik ulusal dillere çevrilmesi B) Hümanistlerden çoğunun Ortaçağın sko­ lastik fikirlerini eleştirmeleri C) Hıristiyan din a d a m l a r ı n d a n ç o ğ u n u n . ü ç ü n c ü olarak b u silahlarla d e r e b e y l i k l e r yıkılmış son olarakta merkeziyetçi yönetimler güçlenmiştir. A m e r i k a ' n ı n Keşfi. V... B) lll.. Cevap E 9. IV C) IV. Bu kısımlara ayırmada en önemli etken olayların çevrelerini ne oranda etkilediğidir.B. Otuzyıl Savaşları ve Mutlak Krallıkların kurul­ ması Osmanlı Devleti'ni etkilemeyen ya da çok az etkileyen bölgesel olaylardır. İngiltere ve Kuzey Avrupa ülkelerin­ de gelişen dinsel nitelikli bir harekettir. I E) I..Reform.ll. D) II. bazıları ise et­ kilememiştir.I. Yeni ticaret yollarının bulunması II. . mutlak krallıkların kurulmaya başlaması Çözüm: Reform önce Almanya'da başlayıp zamanla Fransa. Çözüm: Bu s o r u aslında bir k r o n o l o j i s o r u s u d u r . Barut yapmanın öğrenilmesi II.II. ÖSS 1985 I. Bütün bir dünyayı olumlu ve olumsuz yönde etkilemiştir. Reform'la İlgisi çok azdır. feodal parçalanma egemendi. Cevap A . E seçeneğinde verilen mut­ lak krallıkların kurulmasının. Osmanlı Devletinin ekonomisini olumsuz etkilemiş. IV. E) V. D) IV.III.. Merkeziyetçi yönetimlerin güçlenmesi olayların oluş sırası nedir? A) I..IV. İlk olarak Barut yapımı ö ğ r e n i l m i ş . VI. dini kendi çıkarlarına alet etmeleri D) Aydın din adamlarının Katolik Kilisesi'nin çalışmalarını eleştirmeleri E) Feodalitenin yerine. Avrupa dışında da d i ğ e r l e r i n d e n daha etkili olmuştur? A) B) C) D) E) Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılması Rönesans Hareketleri Coğrafya Keşifleri Reform Hareketleri Papalıkla.D ve E seçeneklerindeki olaylar ya bölgesel ya da ulusal karekterli iken C'de verilen Coğrafi Keşifler. Rönesans . ikinci olarak barut ateşli s i l a h l a r d a kullanılmış. C) II.II.l. . Rönesans ve Reform hareketleri lif. ÖYS 1984 Yeniçağ başlarında. Otuz yıl Savaşları VI.III.. III. B) II... ÖYS 1984 Aşağıdaki olaylardan hangisi yeniçağda. Olayların gerçekleşme zamanı sorulmuştur. Mutfak krallıkların kurulması B u n l a r d a n hangileri.bölgesel... A.C ve D seçenekleri Reform'un yayılmasında te­ mel etkenlerdir. siyasal ve e k o n o m i k açıdan Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n u diğer­ lerinden daha fazla etkilemiştir? A) I.. sonuçlan bakımın­ dan evrenseldir.

Fransız İhtilali'de 18. A. Bu savaşların nedeni bu devletlerin hakimiyet sahasını genişlet­ mek istemeleridir. ÖSS 1988 Skolastik d ü ş ü n c e y i yıkarak yerine pozitif d ü ş ü n c e y i getiren Hümanizma hareket­ l e r i n i n İtalya'da b a ş l a m a s ı n d a .C. Bundan dolayı Reform Fransız İhtilali'nin bir sonucu olamaz. batıya yakınlaşmasında önemli bir paya sahip değildir. Bu aileden Çar Petro (1682-1725) nun ö n e m l i çalışmaları o l d u .yüzyılda Rusya'nın bazı Avrupa devletleriyle ekonomik ve kültürel İlişki kurmasında aşağıdakilerden hangisi en az etkili o l m u ş t u r ? A) B a t ı d a k i g e l i ş m e l e r d e n y a r a r l a n m a y a başlaması B) Açık ve sıcak denizlere ulaşmak istemesi C) Hıristiyanlığın O r t o d o k s m e z h e b i n d e n olması D) Ü l k e d e m e r k e z i bir y ö n e t i m i g e r ç e k leştirmesi E) Avrupa'nın büyük devletleri arasında yer alması Çözüm: Rusya'nın b a ş ı n a 17. Cevap B Çözüm: Kavimler G ö ç ü ' n d e n sonra ortaya çıkan derebeyler kralların mutlak otoritelerini. yüzyılda mutlak krallıklar arasında savaşlara örnek. Cevap A . • j i i 11. Aşağıdakiterin hangisinde verilen ikinci olay. Ramonof s o y u Rusya'yı batılı devlet haline g e t i r m e k için yeni bir politika u y g u l a d ı .Derebeyliğin yıkılması B) Fransız İhtilali . Rusya ise O r t o d o k s ' t u . Reform 16. Bundan dolayı Rusya'nın bağlı bulunduğu mezhep. ve Yakınçağı ilgilendiren olaylardır. ÖSS1986 Yeniçağda barutun ateşli silahlarda kullanıl­ ması.10.Sömürge İmparator­ luklarının kurulması D) Haçlı Savaşları . Avrupa Devletleri genellikle Katolik ya da P r o t e s t a n idiler. yüzyılda. ilk olayın s o n u c u değildir? A) Avrupa'da barutun ateşli silahlarda kul­ lanılması.A k d e n i z limanlarının önem kazanması E) Kavimler G ö ç ü . Diğer B. m ü s t a h k e m mevkilerin ve kalelerin Çökertilmesinde etkili olmuştur. İtalya'nın a ş a ğ ı d a k i ö z e l l i k l e r i n d e n h a n g i s i en çok etkili o l m u ş t u r ? A) Farklı rejimlerdeki devletlere bölünmüş olması B) Önemli bir ticaret merkezi olması C) Roma ve Hellen kültürlerinin etkilerinin sürmekte olması D) Hıristiyan aleminin dini merkezinin bura­ da bulunması E) Akdenizin ortasında bir yarımada olması i i j ( \ . ve E s e ç e n e k l e r i R u s y a ' n ı n i i 1 3 . Bundan dolayı hakimiyet sahası ile mutlak otorite farklı şeylerdir.D ve E seçeneklerinde verilen olayların birbirleriyle sebeb . y ü z y ı l b a ş l a r ı n d a Ramonof Sülalesi g e ç t i .sonuç İlişkisi vardır. Fransız İhtilali'nin en Önemli sonucu ulusal devlet­ lerin kurulmasıdır. A. Verilen olaylar Orta. Böylece krallar mutlak otoritelerini yeniden sağlamış oldular. ve E seçenekleri ise mutlak otoritenin sınırlanmasıyia doğrudan il­ gili değillerdir. 16. derebeylerin şatolarını yıkarak feodaliteye son verdiler. Cevap C 1 2 . krallar. Ateşli silahların icadı ve t o p u n geliştirilmesiyle. Almanya-Fransa arasındaki savaşlardır. A ve C seçenekleri d o ğ r u cevaba en yakın olanlardır. ÖSS 1986 XVII. Yeni.D. mutlak otoritelerini gerçekleştirmek için bu gücü öncelikle aşağıdakilerden hangisine karşı kullan­ mışlardır? A) B) C) D) E) Derebeyliklere Sömürgelerinden direnişçilere İstilacılara Farklı dinden olan toplumlara Komşu devletlere Avrupa Devletleriyle (İsveç ve Lehistan) ilişki k u r m a s ı n d a ö n e m l i bir etken olmamıştır. B seçeneğinde verilen ilişki ise d o ğ r u değildir.Reform Hareketleri C) Coğrafya Keşifleri . ÖYS 1987 '. yüzyılda mey­ dana gelmiştir.Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılması Çözüm: Bu soru tarih metodu ve kronolojisiyle ilgili bir sorudur. sınırlayarak sarstılar.B.D. Avrupa'da krallar.

Cevap C Pusulanın b u l u n m a s ı . kültürel ve siyasi gelişmelere neden olmuştur. III. Cevap C 17. B u n a karşılık İ s p a n y a v e Portekiz sömürgeci olmaya başladılar. ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisinde.C ve D seçenekleri. Yeniçağ başlarında Avrupa'da g ö r ü l e n . Oluşan ortam Rönesans'ın İtalya'da b a ş l a m a s ı n d a e t k i l i o l d u . Eski anıt ve eserlerin İncelenerek bunlar­ dan yararlanılması.54 Çözüm: İtalya'da Rönesans.D v e E seçenekleri ise Rönesans'ın İtalya'da başla­ masına ortam hazırlamışlardır. A. Eski Yunan ve Roma antik eser­ lerinin incelenmesi sonucu o eserlerden et­ kilenen ve onlar gibi yaşamaya çalışan çok sayıda düşünür yetişti. ÖSS 1992 1 5 .B. Bu ü ç olay d a h a ç o k R ö n e s a n s ' ı n m e y d a n a gelmesinde etkili olmuştur. Hümanist hareketi başlatan düşünürler pozitif düşünceyi yay­ dılar. B. Fakat soruda en çok etkileyen sorulduğu için bunlar cevap olamazlar. Kavimler G ö ç ü ve Ulusçuluk akımları Yeniçağ'da olmadıkları için cevap olamazlar. ÖSS 1990 Yeniçağda g ö r ü l e n aşağıdaki gelişmeler­ d e n hangisi. ÖYS 1988 Aşağıdakilerden hangisi Coğrafya Keşif lerini başlatan n e d e n l e r d e n biridir? A) İspanya ve Portekiz'in geniş s ö m ü r g e İmparatorlukları kurmaları B) Atlas Okyanusu kıyılarındaki bazı liman şehirlerinin önem kazanması C) Yeni İpek ve Baharat yollarının aranması D) Avrupa'da düşünce hayatında değişiklik­ ler görülmesi E) Doğu-Batı ülkeleri arasında siyasi ilişki­ lerin başlaması I. A. Cevap E 16. Matbaanın bulunması. gelişmelerin üçü de etkili olmuştur? A) B) C) D) E) Pusulanın bulunması Kavimler Göçü Rönesans Hareketleri Sömürgecilik yarışı Ulusçuluk akımları Çözüm: Çözüm: G ö r d ü ğ ü n ü z gibi çok kolay bir soru. E seçeneğinde verilen Coğrafi Keşifler ise O s m a n l ı D e v l e t i ile b i r l i k t e V e n e d i k v e Ceneviz'in de olumsuz yönde etkilemesine n e d e n o l d u . 1 4 . Cevap C Çözüm: Yeniçağda Avrupa Seçeneklerde görülen olayların bütünü Yeniçağ başlarında meydana gelmiştir. Coğrafya Keşifleri. bu malın Avrupa'da pahalıya satılmasına neden oluyordu. Aynı zamanda öğretici bir özellik taşıyor. ilk defa edebiyat alanın­ da başladı. İspanya ve Portekiz'in gelir kaynaklarını artırmalarında ve s ö m ü r g e c i birer devlet olmalarında etkili o l m u ş t u r ? A) B) C) D) E) Matbaanın bulunması Barutun kullanılması Rönesans Hareketleri Reform Hareketleri Coğrafya Keşifleri Ortaçağda Hindistan ve Çin'den Avrupa'ya gelen malların çok el değiştirmesi.Yeniçağ başlarında A v r u p a l ı l a r ı aşağıdakilerden hangisine yöneltmiştir? A) Asya ülkeleri ile doğrudan ticaret yapma yollarını aramaya B) Asya'dan Avrupa'ya göçleri engellemeye C) Asya ülkeleri ile siyasi ilişkileri başlatmaya D) Temel ihtiyaç maddelerini değiştirmeye E) Tüketim mallarının dağıtımını sınırlandır­ maya . Bu durum. Çeldirici seçenek yok g i b i . Bu olayların ekonomik bir sonuçları yoktur. II. Coğrafya Keşifleri denildiği zaman hemen aklımıza gelen şey yeni yolların (İpek ve Baharat) aranmasıdır. Sömürgecilik yarışı İle matbaa'nın bulunması ve eski eserlerin ince­ lenmesi olayları arasında bir ilişki yoktur. D ve E seçenekleri ise Coğrafi Keşifler­ in sonucunu oluşturmaktadır. A.B.

Şehir devletleri ilk çağda bulunduğu için bunun da Rönesans' la ilgisi yoktur. Ceneviz ve Müslümanların elinde bulunuyordu. Ceneviz ve Osmanlı Devleti yeni î'den Avrupa'ya irmesi. ÖYS 1993 Baharat ve İpeği Uzak Doğu'dan Avrupa'ya taşımada kullanılan yolların değişmesi. Türkler'in Mısır ve İstanbul'u atmalarından sonra yollar tamamen Türkler'in kontrolüne girdi. bu malın n oluyordu. Bu olayların tur. B. İlk mezheplerde Ortaçağ'ın başlarında ortaya çıkmıştır. ÖYS 1992 Haçlı S e f e r l e r i v e C o ğ r a f y a K e ş i f l e r i ' n i n başlamasında ortak etken aşağıdakilerden hangisidir? A) Gemicilikte yeni buluşların yapılması B) Kutsal şehir K u d ü s ' ü n Müslümanların elinde olması C) Avrupalıların Doğu'nun zenginliklerinden yararlanmak istemesi D) Şövalyelerin macera peşinde koşması E) Türklerin Avrupa'ya geçmesinin önlenme­ ye çalışılması Çözüm: O r t a ç a ğ ile Yeniçağın iki ö n e m l i olayının ortak nedeni sorulmuş. ÖSS 1992 Avrupa'da R ö n e s a n s hareketleriyle özgür düşüncenin yayılması ve b i l i m s e l araştır­ maların yapılması. D seçeneği Şövalyeler d ö n e m i t o p u n kulanılmasıyla sona ermiş dolayısıyla bununda Keşiflerle bir ilgisi yok­ t u r . D ve E seçenekleri cevap olamazlar. Cevap C yenerek bunlarol muştur? 18. C. ilk olarak İtalya'da başlayan ede­ biyat. Avrupa'yı etkisi altına alan Katolik Kilisesi özgür düşüncenin yayılması İle eski otoritesini kaybetmeye başladı. 1 9 . Cevap A isinde. Yapılan b ü t ü n savaşların temelinde gelir kaynaklarını artırma düşün cesi vardır.(eniçağ'da Avrupa Yeniçağ'da Avrupa 55 Çözüm: Havların b ü t ü n ü na gelmiştir. Bu ıs'ın meydana 2 0 . Skolastik d ü ş ü n c e y e r i n e akıl. Kralların yetkisi nin artması da topun kullanılmasıyla ilgili ol­ duğundan A. G ö r ü l d ü ğ ü g i b i sadece doğunun zenginliğinden yararlanma bu İki olayın ortak nedenidir. Cevap C ı/imler Göçü ve da olmadıkları irgecilik yarışı ile [i eserlerin inceilişki yoktur. Y e n i ç a ğ ülen.Çünkü d o ğ u n u n mallarının Avrupa'ya kadar gelişi sırasında birçok el değiştirmesi y ü z ü n d e n çok pahalıya mal o l u y o r d u . A seçeneği Yeniçağ'da önemli bir gelişme o l d u ğ u n d a n Haçlı Seferleri ile ilgisi yoktur. B u n u n d a Coğrafi Keşiflerle ilgisi yok. jtğrafi Keşifler ise ikte V e n e d i k ve ^ıde etkilemesine }ilık İspanya ve ^başladılar. kültürel ve siyasi ^ur. Böylece Venedik. E s e ç e n e ğ i ise T ü r k l e r i n A v r u p a ' y a geçişi Haçlı Seferleri'nden sonra olduğu için b u n u n l a d a ilgisi y o k t u r . Bu d u r u m A v r u p a l ı l a r ı A s y a ü l k e l e r i ile d o ğ r u d a n ticarete yöneltmiş. Önceki soruları hatır­ larsanız A v r u p a ' n ı n g ü n ü m ü z e kadar en büyük olayının ekonomik kaynaklı olduğunu g ö r ü r s ü n ü z . D ve E s e ç e n e k l e r i g ö r ü l d ü ğ ü g i b i eksik ve yanlış y o r u m l a r i ç e r d i k l e r i n d e n cevap olamazlar. ' Cevap E Avrupalılar Haçlı Seferleriyle İpek ve Baharat Yollarının kontrolünü ele geçiremeyince bun­ dan sonra devamlı olarak bu yollara sahip olmaya yönelik bir politika izlediler. B seçeneği Kudüs'ün Müslü­ manların elinde bulunması Haçlı Seferleri için önemli bir nedendi. aşağıdakilerin hangisin de etkili olmuştur? A) Toplumlarda sınıfların oluşması B) Şehir devletlerinin zenginleşmesi C) Katolik Kilisesi'ne olan bağlılığın sarsıl­ ması D) Hıristiyanlıkta ilk mezheblerin ortaya çık­ ması E) Krallıkların yetkisinin giderek artması Çözüm: Cevap C Rönesans. ia Avrupalıları ineltm iştir? an ticaret yapma £i engellemeye lileri başlatmaya (değiştirmeye imi sınırlandır- . B. R ö n e s a n s bilimsel bir hareket o l d u ğ u için sosyal sınıflarla bir ilgisi yoktur. Batılılar'ın Uzak Doğu'dan Avrupa'ya ulaşan yollara yeni alternatifler bulmalarıyla İpek ve Baharat yolu el değiştirdi. güzel sanatlar ve mimaride g ö r ü l e n büyük bir yenilik ve g e l i ş m e h a r e k e t i d i r . sonuçta Coğrafya Keşifleri başlamıştır. aşağıdaki devletlerden hangisinin ekonomi sini olumsuz yönde etkilemiştir? A) Osmanlı Devleti B) İhşitoğulları Devleti C) Büyük Selçuklu Devleti D) Altınordu Devleti E) Tulunoğulları Devleti Çözüm: Ticaret yolları genellikle Venedik. d e n e y ve gözlem yani pozitif düşünceyi gerçekleştire­ rek kilise v e ç e v r e s i n e k a r ş ı b i r c e p h e almıştır.

Bu da gösteriyorki Fransa'da sınıflar farklı haklara sahip idiler. Cevap A 2 3 . Laiklik o l m a d ı ğ ı n d a n . Cevap D 2 2 . burjuvalar ve köylülerden oluşurdu.B. Avrupa'yı ekono­ mik y ö n d e n c a n l a n d ı r m ı ş .D ve E seçeneklerini incelediğinizde s o r u d a verilen a ç ı k l a m a l a r l a bir ilgisinin olmadığını görmekteyiz. rahipler. ÖYS 1994 Coğrafya keşifleri Rönesans Hareketleri Reform Hareketleri Aşağıdakilerden hangisi bu üç gelişmenin sonuçlarından b i r i d i r ? A) Sosyal yapının ve düşüncenin değişmesi B) Derebeylik rejimine geçilmesi C) Şehir devletlerinin kurulması D) Tek tanrılı dini inanışların ortaya çıkması E) Kavimler göçünün başlaması Çözüm: Coğrafi Keşifler. Cevap A j Çözüm: Yeniçağ'da Avrupa 2 1 . Kavimler G ö ç ü ' d e Ortaçağ başlarında olduğundan cevap ola­ mazlar. Rönesans ve Reform birbiri­ ni takip eden ve bugünkü Avrupa'nın ekonomik ve sosyal şekillenmesini sağlayan üç önemli olaydır.İslam devletleri zaten ipek ve Baharat yollarının el değiştirmesi sırasında tarih sahnesinden çoktan çekilmişlerdi. A. Ortaçağ'ın başlarında. inanç özgürlüğü de y o k t u r . İhşitler (935-969) Selçuklular (1040-1157) Altınordu (1241-1502)ve Tulunoğulları (868905). ÖSS 1995 Yeniçağ başlarında Fransa'da soylular ve papazlar devleti yönetirler ama vergi bile ver­ mezlerdi.C ve E seçenekleri Ogsburg Barışı'nın getirdiği bir d u r u m d u r . Sınıflar soylular. şehir devletleri İlkçağ'da tek tan­ rılı dinler O r t a ç a ğ ' d a . Derebeylik. R ö n e s a n s v e Reform ise gelişmeyi engelleyici faktörleri ortadan kaldırarak Avrupa'nın sosyal yapısını değiştirmiştir. Oysa. Soruda da belirtildiği gibi soylular ve d i n adamları devleti yönettikleri halde vergi vermiyor. gibi Türk. P r e n s k a b u l e t m i y o r s a başka mezhebe girmek mümkün değildir. Dolayısıyla Laiklik tam hakim değildir. Bundan dolayı cevap olamazlar. Fransa'daki bu d u r u m aşağıdakilerden hangisininin bir g ö s t e r g e s i d i r ? A) Sınıfların farklı haklara sahip olmasının B) Devlet yapısının ekonomik yönden güçlü olmasının C) Halkın. g e l i ş e n e k o n o m i k hayatı elinde tutan bujuvalar bütün vergi y ü k ü n ü taşırlar ama yönetime katılamazlardı. Ç ü n k ü s o r u d a verilen olaylar Yeniçağ başlarında meydana gelmiştir.C. ÖYS 1995 Almanya'da Protestanlar!a Katoliklerin müca­ delesi s o n u n d a yapılan O g s b u r g Barışıyla halk.56 yollardan olumsuz yönde etkilendiler. B. Cevap A Fransa'da halk sınıflara ayrılmıştı. gelir düzeyine göre vergilendirilmeşinin D) Siyasi yapının güçlü bir merkeziyetçiliğe dayanmasının E) M i l l i b i r d e v l e t a n l a y ı ş ı n ı n e g e m e n olmasının j i | . Avrupa'da Özellikle A l m a n y a ' d a i n a n ç ö z g ü r l ü ğ ü Otuzyıl Savaşlan'ndan sonra 1648 Vvestfatya barışıy­ la tam olarak sağlanmıştır. Bu d u r u m aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtı olamaz? A) Din savaşlarının devam ettiğinin B) Prenslerin siyasi üstünlüklerinin olduğu­ nun C) Hıristiyanlığın mezheplere ayrıldığının D) İnanç özgürlüğünün benimsendiğinin E) Savaşan tarafların anlaştığının Çözüm: 1555 yılında yapılan Ogsburg Barışıyla halk prenslerin kabul ettiği mezhebe girebilecek­ lerdir. Keşifler. Özgürlük yoktur. burjuvalar ise vergi verdikleri halde devleti yönetme hakkından mahrum kalıyorlardı. prenslerin kabul ettiği mezhebe girmek zorunda bırakılmıştır.

BOLÜM 11 1981 -1995 ÖSS . düzeni korumaya çalıştığı D) Osmanlı Devleti'nin Avrupa'dan etkilen­ mediği E) Padişahların anayasal düzeni benimse­ dikleri Çözüm: Osmanlı Devleti'nde değişik zamanlarda bazı padişahlar yenilik yapacakları ve yaptık­ ları i ç i n h e m t a h t t a n i n d i r i l m i ş h e m d e Öldürülmüşlerdir. Osman ve Eli. Abdülhamit ise d e v l e t d ü z e n i n d e y a p ı l m a k İ s t e n e n değişikliklere karşı oldukları için tahtlarından indirilmişlerdir. Abdülaziz ve II.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a .OYS SORULARI ANALİZİ YILLAI Û G ÖSS ÖYS Toplam ÖSS-1981 "Osmanlı tarihinde II. Bu kötü anlayış." Yalnız b u b i l g i l e r e d a y a n a r a k . D e v l e t i ş l e r i y l e i l g i l i o l a r a k S a r a y a sunulan herşey kabul edilecektir. I. Saray. İli.DURAKLAMA DÖNEMI 1. Reform amacıyla sadrazamlığa getirilen Köprülü Mehmet Paşanın bu istek­ l e r i n d e n O'nun nasıl bir amaç g ü t t ü ğ ü anlaşılmaktadır? A) Yeni bir bağımsız devlet kurmak B) Halk iradesine dayanan bir hükümet kur­ mak C) İstediklerini yapabileceği bir ortam hazır­ lamak D) Yakınlarına devlet kapısında iş sağlamak E) Saltanatı eline geçirmek 240 326 566 16 1981 . devlet işlerine karışmayacaktır. Diğer seçenekler ise yanlış v e e k s i k y o r u m l a r i ç e r d i k l e r i n d e n cevap olamazlar.826 oranındadır. Cevap A Toplam Okan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru sau sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 1 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 1 1 2 2 1 - 1 2 1 2 3 - 1 - 1 1 6 1 1 1 1 10 1 1 2.5 % 3. ÖYS-1982 Köprülü Mehmet Paşa sadrazamlığa getirilirken Saraydan şunları istemiştir. II. I I . Selim. IV. . Abdülhamit dönemine kadar geçen süre içinde nasıl bir d e ğ i ş m e o l d u ğ u söylenebilir? A) Yenilik taraflarının güçlendiği B) Padişahların devleti İyi yönetemedikleri C) Halkın. devlet düzeninde bazı değişiklikler yapmaya çalıştıkları için. savunması alındıktan sonra karar verilecektir. D u r a k l a m a Dönemi k o n u s u n d a n çıkan s o r u yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda %2. Kendi hakkında bir şikayet o l d u ğ u n d a . zamanla yenilik taraftarlarının güçlenmesiyle değişme­ ye başlamıştır.067 % 2. Yenilik taraflarının güçlenmesi devletin i ç i n d e b u l u n d u ğ u kritik şartların etkisiyle oluşmuştur. Devlet memurluklarına kendi İstediği kişi­ leri atayacaktır. O s m a n döneminden II.

Bu d u r u m ülke içinde bazılarının fırsatları d e ğ e r l e n d i r e r e k isyan e t m e l e r i n e n e d e n oldu.C D ve E seçenekleri İse 19. devlet y ö n e t i m i n d e en uzun kalanlara göre adlandırılmıştır. 1520-1566 yıllarına Kanuni. Kanuni. 1512-1520 yıllarına Yavuz. D. 1656-1691 yıllarına Köprülüler dönemi denmiştir. Çözüm: Yavuz. Sokullu. II. ÖYS . D seçeneğinde verilen yakın­ larına iş bulmadan ziyade tanıdıklarına görev vermeyi amaçlamıştır. y ü z y ı l d a o r t a y a ç ı k a n b i r s o n u c u olarak kabul edilebilir? A) Islahat hareketlerinin hızlanması B) İç ayaklanmaların artması C) Anayasal yönetime geçilmesi D) Yeni ekonomik önlemler alınması E) Batı ile diplomatik İlişkiler kurulması Çözüm: S o r u d a verilen bu üç ö n e m l i o l u m s u z l u k hem devlet hem de t o p l u m s a l hayatı etkilemeye başladı. Padişahların çoğu başarısız olmuştur.yüzyılda d o ğ d u ğ u n d a n dolayı hedef olarak hep bir önceki yüzyılın şartlarına ulaş­ mak arzusu vardı.Murat ve Köprülüler 17. ÖSS-1985 Duraklama Dönemi XVII. Bu dönemde rüşvet ve İltimas yaygınlaşmış. 5. Kısa bir zaman içinde hem merkezde h e m d e t a ş r a d a isyanlar y a y g ı n l a ş m a y a başladı. Özellikle Padişahların 17. I. buna karşılık olarak saraydan bazı isteklerde bulunmuştur. Köprülü. Cevap C 4.yüzyılda başarısız o l m a l a r ı merkezi otoritenin bozulması sonucunu doğurdu. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda.B ve E s e ç e n e k l e r i O s m a n l ı Devleti'nin dağılma d ö n e m i n d e ortaya çıkan gelişme­ lerdir. bu sorunların XVII. M u r a t v e K ö p r ü l ü l e r i n yaptıkları yeniliklerin özelliği değildir? A) Kuvvete ve şiddete başvurma B) Orduyu disiplin altına alma C) Eyaletlerdeki güvenliği sağlama D) Avrupa'daki gelişmelerden yararlanma E) Yönetime canlılık getirme Çözüm: IV. D) Birbirine b e n z e y e n p a d i ş a h isimlerinin karıştırılmaması önemli sayılmıştır. Devlet dairelerinde rüşvet ve haksızlık yaygınlaşmıştır. Durum her geçen gün kötüleşmeye başladı.1 9 8 4 Osmanlı İmparatorluğu'nda I. ÖSS .yüzyılda devletin içinde bulunduğu sorunlara çözüm getirmek için ıslahat yapmışlardır. A. B u d u r u m l a r a bakarak Osmanlı t a r i h i n d e k i d ö n e m l e r i n adlandırılmasında nasıl bir y o l izlendiği söylenebilir? A) D ö n e m l e r i n Önemli olayları göz ö n ü n e alınmıştır B) O yıllarda tarihin akışında rol o y n a y a n kişilere bakılmıştır C) Dönemler. ve E s e ç e n e k l e r i e k s i k ve i l g i s i z y o r u m l a r içerdiğinden cevap olamazlar.yüzyılda ortaya çıkan gelişmeler o l d u ğ u n d a n cevap olamazlar. Aşağıdakilerden hangisi. Osmanlı Devleti'nin b u n a l ı m l ı bir d ö n e m i n d e g ö r e v e g e l m i ş . C. II. 1564-1579 yıllarına Sokullu. IV. IV. A. Cevap B . Bundan dolayı cevap olamaz.1 9 8 5 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . Köprülüler ve Fatih gibi kişiler yaşadıkları d ö n e m d e tarihin akışında önemli rol oynamışlardır. Uzun süren ve başarısızlıkla sonuçlanan savaşlara girilmiştir. Bundan dolayı Köprülü istediklerini yapabile­ ceği bir ortam hazırlamak İçin IV. Bu d ö n e m ­ lerde olayların tarihi etkilemesi yerine bu şahıslar olayları etkilemişlerdir. isyanlar artmış bundan dolayı göreve g e l e n l e r d e başarılı olamamışlardı. III.58 Çözüm: Köprülü Mehmet Paşa. III. Mehmet'ten bazı isteklerde bulunmuştur. A seçeneği B seçeneğinin bir sonucudur. E) En yaşlı devlet adamının ismi esas alın­ mıştır. Cevap B 3. İlk ıslahat düşünce­ si 17.

M a h m u t v e A b d ü l m e c i t ise 19. Cevap A . Avrupa'daki gelişmelerden yarar­ lanma ilk olarak 18. ve D seçeneklerinin bir sonucudur. Cevap D 6. Bu farklı yapı­ daki topluluğu uzun bir süre memnun etmek mümkün değildi. askeri ve mali bozuklukların ortaya çıkmasıyla d o ğ r u d a n bir ilgisi yoktur? A) Ülkede iç isyanların çıkması B) Gelir kaynaklarının giderek azalması C) Yetkisiz kişilerin devlet işlerine karışması D) Yeniçerilerin yönetimde etkili hale gelmesi E) Yönetimde. D ve E seçenekleri duraklamaya n e d e n o l a n dış n e d e n l e r i o l u ş t u r u r k e n A seçeneği ise bir iç nedendir. nedenlerden biridir? A) Ülkede. E seçeneğinde verilen dinsel etkinin ağırlığını artırması olayı 16. Osmanlı İmparat o r l u ğ u ' n u n d u r a k l a m a s ı n a y o l a ç a n ic.B. ÖSS-1987 Osmanlı ülkesinde bozulan düzeni kuvvete dayanarak t e k r a r k u r m a y a ç a l ı ş m ı ş o l a n devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir? A) III. Murat Çözüm: Osmanlı Devletİ'nde bozulan düzenin tekrar kurulmaya çalışılması 17. Cevap E 7. Murat ve Genç Osman Yeniçeri Ocağını kaldırma teşebbüsü sonucu öldürüldüğünden. Rusya ve Avusturya ile ilişkide b u l u n m u ş t u r . İdari. Mahmut D) Genç Osman D) İngiltere Çözüm: Z i t v a t o r u k 1 6 0 6 ' d a . P a s a r o f ç a 1718 v e Belgrat Antlaşması da 1739'da Avusturya ile yapılmıştır. I I .yüzyılda başlar.askeri ve mali bozukluklar A. ÖYS . S e l i m . Osmanlı Devleti'nin batıya ilerlemesi Avusturya ile d o ğ u y a iler­ lemesi ise İran ile devamlı şekilde sorun doğurmuştur. yüzyıllarda Osmanlı devleti en çok İran. bir­ likte karşı koyması E) İmparatorluğun doğal sınırlara ulaşması E) IV. Selim C) Abdülmecit B) II.yüzyılda yaşamış iki devlet adamını görürüz: IV.yüzyılın bir özelliği değildir. Cevap C 9. Belgrat antlaşması Bu antlaşmalar aşağıdaki devletlerden hangisiyle yapılmıştır? A) İran B) Rusya C) Avusturya E) Hollanda A.C. Bu d ö n e m d e hiçbir zaman devletin batının gerisinde kaldığı şeklinde bir anlayış ortaya çıkmadı. yüzyılda Osmanlı ülkesinde idari. Seçeneklere bakıldığı z a m a n 17. XVII. çeşitli milletlerden ve dinlerden kişiler bulunması B) Yeni ticaret yollarının keşfi C) Avrupa'nın bilim ve teknikte ilerlemesi D) Avrupa Hıristİyanları'nın Osmanlılara.1 9 8 6 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinin. Bu yapı devletin eski g ü c ü n ü n azda olsa zayıflamasıyla birlikte aleyhine bozulmaya başladı. C ve E seçenekleri devlete eski can­ lılığı getirmek için başvurulan yöntemlerdi. 17 ve 18. 59 ÖYS-1987 Osmanlı İmparatorlğu'nun yapmış o l d u ğ u antlaşmalardan bazıları şunlardır: I. dinsel etkinin ağırlığını artır­ ması Çözüm: 17. yüzyılda başladığından D seçeneği 17. Zitvatorok Antlaşması II.yüzyılda Hilafetin Osmanlılara geçmesiyle meydana gelmiş bir olaydır. I I I .yüzyıiın devlet adamlarıdır. ÖSS-1988 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap E Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i ' n i n d u r a k l a m a s ı n d a iki ö n e m l i n e d e n vardır: İ ç n e d e n l e r v e dış nedenler. Osmanlı Devleti fetihlerin de etkisiyle çok değişik ulus ve din­ l e r d e n o l u ş a n k a r m a ş ı k v e k o m l e k s bir y a p ı y a s a h i p o l d u . kuvvete dayanarak bozulan düzeni tekrar k u r m a k isteyen devlet adamı IV. yüzyıldan itibaren zaman zaman yönetimdeki etkinliğini yitirmeye başlamıştır. Dinsel etki 17.yüzyıl Osmanlı Devletİ'nde duraklamanın bütün boyutlarıyla hissedildiği bir dönemdir.Murat'tır. Pasarofça Antlaşması III.Duraklama Dönemi 8. B.

A. y ü z y ı l d a . Cevap A [ ÖSS-1992 D u r a k l a m a d ö n e m i n d e . ayrıca. Ö Y S . Ortaya çıkan tablo masrafların gelirden fazla o l d u ğ u şeklinde idi. bun­ dan yararlanan Celaliler Anadolu genelinde isyanlarını genişlettiler. A seçeneği Tarhuncu Ahmet Paşa tarafından. k o r k u t m a ve ş i d d e t y o l u y l a Önlemeye çalışma Uf Yeniçeri Ocağını kaldırmayı deneme E) Saraydaki kadınların etkinliğini engelleme Çözüm: 5 ve 7.soruların aynısıdır. Kuyucu Murat.bu İki durumun da önemli birer rolü vardır? A) Ülke ekonomisinin bozulması B) Eğitime önem verilmesi C) Dış ülkelerle diplomatik ilişkiler kurulması D) Toprağın. aşağıdaki olaylardan hangisinin nedenleri olarak kabul edilmek­ tedir? A) Kabakçı Mustafa isyanı'nın başlaması B) Celali İsyanlarının genişlemesi C) Kavalalı M e h m e t Ali Paşa'nın ayaklan­ ması D) 31 Mart Olayı'nın başlaması E) Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması Çözüm: Osmanlı Devleti'nin A v u s t u r y a ve İran ile yaptığı savaşların en önemlisi 17. yüzyılda meydana geldiğinden cevap olamazlar. elde edilen gelire göre gruplara ayrılması E) El sanatlarında gelişme olması Çözüm: Yeniçeri Ocağı'nın sayısı usulsüzlükler sonu­ cu artınca devletten maaş alan asker sayısı artmış bu da doğrudan devletin mali yapısını olumsuz yönde etkile m işti r. Cevap C 12. Bu iki devlete karşı yapılan s a v a ş l a r ı n u z a m a s ı b e r a b e r i n d e bazı sıkınıtılar da getirdi.1 9 8 8 XVII. Cevap A ' i j . tımar s i s t e m i n i n bozulmasıyla da k ö y l ü t o p r a ğ ı n ı b ı r a k a r a k ş e h i r l e r e göç etmek zorunda kalmıştır. ÖYS . Aşağıdakilerin hangisinde. huzuru ve emniyeti bozanlara karşı devlet acımasız olmuştur.ÖÜ Duraklama Dönemi 10. Murat ve Köprülü Mehmet Paşa gibi devlet adamları isyanları korku ve şid­ det y o l u y l a bastırmayı esas politika k a b u l etmişlerdir. Cevap B 1 j | 13. Murat ve Köprülü Mehmet Paşa'nın. 1 1 . yüzyılda Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n u n bütçe açığını kapatmak için Tarhuncu A h m e t Paşa a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i yapmıştır? A) Saray masraflarını kısmıştır B) Ayarı düşük paralan ortadan kaldırmıştır C) Ulufeleri kısmıştır D) Lüks inşaatları durdurmuştur E) Dışarıdan borç para almıştır Çözüm: Tarhuncu Ahmet Paşa 1652 yılında göreve getirildikten sonra ilk olarak devletin gelir ve giderlerini ortaya koydu.yüzyılda devlet adamlarının en önemli amacı devletin eski gücüne yeniden kazandırılması idi. yüzyılda yapılanlarıdır. Yapılan savaşlar her yönüyle halkı zor durumda bıraktı. Vergilerin artırılması bu durumu iyice körükledi. Seçeneklere baktığımızda sadece A seçeneği e k o n o m i ile ilgilidir. ÖYS-1991 Osmanlı Devleti'nde Avusturya ve İran ile yaptığı savaşların uzaması ve halktan yeni vergiler alması. IV.C ve E seçenekleri 19. D s e ç e n e ğ i d e 2 0 . devlet o t o r i ­ tesini yeniden k u r m a k amacıyla izledikleri ortak yol aşağıda kilerden hangisidir? A) Maliyeyi düzeltmeye çalışma B) Kanun ve nizamları değiştirme C) İ s y a n l a r ı . Barışı. Bu amaçla devlet otoritesinin kuvvetlendirilmesi gerekirdi. a s k e r l i k l e ilgisi olmayanların Yeniçeri Ocağı'na alınmasıyla devletten maaş alan yeniçeri sayısı artmış. Tarhuncu büyük bir cesaretle saray masraflarını kıstı ve kendi adıyla anılan Tarhuncu bütçesini hazırladı.Ttm ar sisteminin bozulmasıyla da hem vergiler hem de üretim düşmüş bu da ekonomik yapıyı etkilemiştir. B seçeneği 19. D ve E seçeneği ise Genç Osman tarafından yapılmak istenmiştir. yüzyılda ortaya çıkmış.IV. Diğer seçeneklerde buna yakın bir bilgi yoktur.1988 XVII. yüzyılda Kuyucu Murat Paşa.17. B u n d a n dolayı yapılacak tek şey olan saray masraflarını ve Valide Sultanın istekleri­ ni sınırlamaktı.

f a k a t başarılı o l m a d ı .yüzyılın başlarında meydana gelmiş bir olay o l d u ğ u n d a n . Aşağıdakilerden h a n g i s i b u k u ş a t m a n ı n sonuçlarından biri değildir? A) Sadrazamlık makamında değişiklik yapıl­ ması B) Podolya'nın elden çıkması C) Celali isyanlarının başlaması D) Kutsal İttİfak'ın kurulması E) Rusya'nın Karadeniz'de üs kazanması .1 9 9 5 Çözüm: Soruda çok açık belirtildiği gibi 16. Osmanlı Devlet'inde bilim­ sel çalışmalara t o p l u m u n bazı k e s i m l e r i destek verirken bazı kesimleri de destek ver­ memiştir. Podolya k a y b e d i l m i ş ve d a h a da Önemlisi Rusya. Cevap D Aşağıd akil e r d e n h a n g i s i . hükümet­ ten aldığı izinle T o p h a n e ' d e yeni bir rasathane kurulmasını sağlamış. Cevap D 15. dışarıdan borç para alınması 1854'de.1 9 9 3 XVI.C. B. Ö Y S .ancak bu rasathane zamanın şeyhülislamının isteği üzerine yıktırılmıştır. ÖSS . ve E seçenekleri ise eksik ya da ilgi­ siz bir yorum içermektedirler.Duraklama Dönemi Çözüm: 67 14. Bundan dolayı cevap olamazlar. A. XVII. Cevap C 16. M e r z i f o n l u g ö r e v d e n alınmış.yüzyılın sonlarına doğru yapıldığı için bu olayın sonucu olamaz. Buradan şöyle bir sonuca varılabilir. Görüldüğü gibi tarihsel olarakta sorunun cevabı D seçeneğidir. ÖYS-1994 Osmanlılar Viyana'yı 1683 yılında ikinci kez kuşatmışlar ancak alamamışlardır. Tımar s i s t e m i n i n bozulması ile tarımsal üretimde buna bağlı olarak azalmıştır.Viyana Kuşatması ise 17. Duyun-u U m u m i y e ' n i n kurulması 1881'de olmuştur. yüzyılda bilimsel çalışmalara Osmanlı hükümeti izinverdiği halde ş e y h ü l i s l a m dini b a h a n e ederek akla ve bilime karşı çıkmış ve önemli çalışmalara son verilmiştir. II. toplumun bazı kes­ imlerince desteklenmediğinin E) Bilime önem verildiği halde sanata önem verilmediğinin i Macarlar'ın yardım istemesi üzerine M e r z i f o n l u Kara M u s t a f a Paşa O s m a n l ı D e v l e t i ' n i eski g ü c ü n e k a v u ş t u r m a k için Avusturya'ya karşı zafer kazanmak amacıyla V i y a n a ' y ı k u ş a t t ı . i .yüzyılda yaşayan Osmanlı astronomi bil­ ginlerinden Takiyyüddin Mehmet. Kuşatmanın başarısızlığa uğramasıyla birlik­ t e A v r u p a ' d a K u t s a l İttifak k u r u l m u ş . Bu durum Osmanlı Devleti'nde aşağıda kilerden hagisinin bir g ö s t e r g e s i d i r ? A) Ç e ş i t l i a l a n l a r d a b i l i m s e l ç a l ı ş m a l a r yapıldığının BJToplumda bilim adamlarına büyük hayranlık duyulduğunun C) Bilimsel a l a n l a r d a ö n e m l i b u l u ş l a r yapıldığının D) Bilimsel çalışmanın. yüzyılda O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u n d a tarımsal üre­ t i m i n azalmasına yol açmıştır? A) Kapitülasyonların genişletilmesi B) Dışarıdan borç para alması C) Düyun-u Umumiye'nin kurulması D) Tımar sisteminin bozulması E) Nüfusun artması Çözüm: Osmanlı Devleti'nde tarımın temeli tımar sis­ t e m i n e d a y a n m a k t a d ı r . Karadeniz'de üs kurmuştur. C s e ç e n e ğ i n d e g ö r ü l e n C e l a l i İsyanları 17. Kapitülasyonların genişletilmesi 1578'de.

B. yeni düzenleme­ lerle birlekte çekişmeler başlamıştır. Y ü z y ı l Siyasi Olayları ve Islahatlar konusundan çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda : % 1. ÖYS .ÖYS SORULARI ANALİZİ 1 .18L Y Ü Z Y ı L O L A Y L A R ı V E I S L A H A T L A R B Ö L Ü M H 1981 . aşağıda­ ki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli olamaz? A) Gerilemenin.1981 Osmanlı İmparatorluğumun Gerileme Devri'ndeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında. merkezi otoriteyi güçlendirmesi D) Değişmelerin. sorunlar çoğalmış. V i y a n a kuşatmasının başarısızlıkla sonuçlanması üzerine yapılan Karlofça (1699) ve İstanbul (1700) Antlaşmasıyla ilk kez büyük toprak kayıplarına uğranılmış ve devlet böylece eski gücünü her geçen gün yitiriyordu.1982 1774 K ü ç ü k K a y n a r c a A n t l a ş m a s ı nın aşağıda verilen hükümlerinden hangisi.D ve E seçeneklerinin meydana gelen olum­ suzlukların sonucu olduğunu görüyoruz. Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n u n egemenlik haklarını b e l i r g i n b i r b i ç i m d e z e d e l e y i c i niteliktedir? A) Rus t i c a r e t f i l o s u n a K a r a d e n i z ve Akdeniz'de ticaret yapma hakkı tanınması B) Ruslara. 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 - 17 18 17 15 16 16 25 25 1 1 1 1 - 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 2 1 - 1 - 1 1 2 - 1 2 2 1 1 1 - 25 25 25 25 25 26 26 2 1 1 1 1 17 2 1 - 1 - 1 1 13 2. İç h e s a p l a ş m a l a r a y o l açması Çözüm: II.harcamaların yönünü değiştir­ mesi C) Toprak kaybının.1995 yılları a r a s ı n d a .666 : % 3. Osmanlı uyruğunda olan Orto­ doksların haklarını koruma yetkisinin veril m esi C) Ruslar'ın gerekli gördükleri yerlerde kon­ solosluk açabilmeleri D) Rus H ı r i s t i y a n l a r ı n ı n k u t s a l y e r l e r i serbestçe ziyaret etmeleri E) Eflak. .1995 ÖSS . yeni önlemler gerektirmesi B) Savaşların.003 oranındadır. Doğal olarak devletin birim­ lerinde. Seçenekleri eleme yoluyla incelersek A. C seçeneğinde verilen merkezi otoritenin güçlenmesi ise yanlıştır. 1 8 .yeni gereksinimler doğur­ ması E) Y e n i l g i l e r i n .Boğdan ve Baserabya halkına din ve mezhep özgürlüğü verilmesi 240 4 326 566 1981 . ÖYS .987 : % 3. Cevap C ÖSS ÖYS Toplam 5 _l >~ Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1CR/M .

.Ruslarla O s m a n l ı l a r s ü r e k l i s a v a ş halindedir.yüzyıldan i t i b a r e n b ü y ü m e k amacıyla açık d e n i z l e r e ve batıya d o ğ r u devamlı olarak açılmak İstiyordu. b a t ı s ı n d a k i ü l k e l e r l e ç a t ı ş m a halindedir. Osmanlı Devleti güçlü bir devlettir ve "Rusya. Şarl.1 9 8 3 Osmanlı-Rus ilişkileri üzerinde. Özetle.C ve D seçenekleri Osmanlı .A.C. O s m a n l ı Devleti'nin ilk kez batıdan etkilenmesiyle birlikte yabancı ülkelerde elçi­ likler kurmayı ve oradaki gelişmeleri takip etmeyi hedeflemişlerdir. II. Cevap A Rusya XVIII. A) l. E) III.yüzyılın sonlarına kadar dışarıya kapalı bir t o p l u m özelliğini devam ettirdi.. Rusya'nın hangi t u t u m u en az etkili olmuştur? A) Balkan Yarımadasını Slavlaştrmaya çalışması B) Açık ve sıcak denizlere çıkmak istemesi C) Orta Asya'ya yayılma siyaseti izlemesi D) Osmanlı ülkesindeki Ortodoksların hak­ larını korumaya çalışması E) Kendini A v r u p a devletlerine kabul ettirmeye çalışması Çözüm: Rusya 17.B. Cevap E 5. batısındaki ülkelerle çatışma halindedir" şeklinde bir yargıya ulaşılabilir..Çözüm: Bir ülkenin e g e m e n l i k haklarının zedelen­ mesi o ülkenin içişlerine d o ğ r u d a n ya da dolaylı olarak karışılmasıyla olur. A.Selim Devri C) II.Meşrutiyet Devri Çözüm: Osmanlı Devleti 17..D ve E seçenekleri batılılaşmada daha büyük ilerlemelerin sağlandığı önemli ısla­ hatlardır.D ve E s e ç e n e k l e r i .Rus ilişkilerinin 17 ile19. Bu olaylara bakarak.İşte Rusya 1774 K . R u s y a . iki taraf arasında karşılıklı olarak yapılmış ve savaşı kazanan tarafın d a h a avantajlı o l d u ğ u ve karşılıklı güçler dengesi ö l ç ü s ü n d e yapılan hüküm­ lerdir. Osmanlı Ortodoksları İstanbul'da yaşayacaklar a m a Rus Çarına bağlı olacaklardı. yargılarından h a n g i l e r i n e ulaşılabilir? 4.Seçeneklerde veri­ len ıslahat dönemlerinin ilk önce olanı Lale Devridir (1718-30). Cevap B ÖSS . Bu devletlerle girdiği her mücadele Osmanlı-Rus Savaşına neden o l d u . O s m a n l ı Devleti Milliyetçilik akımlarını desteklemektedir.Her iki devletin Rusya'yla ilişkisi sonucu Osmanlı Devleti savaşa gir­ miştir. D) II.ll. Bütün şartlara rağ­ men zor şartlarda kalan toplumlar Osmanlı'ya sığınıyorlarsa b u n u n nedeni Osmanlı'nın bunları koruyabilecek bir g ü ç t e o l d u ğ u n a inanmalarıdır. III. B u a n l a y ı ş ilk d e f a a ş a ğ ı d a k i d e v i r l e r i n h a n g i s i n d e d e ğ i ş m e y e başlamıştır? A) Lale Devri B) lll. Özellikle Osmanlı üzerine yönelerek etkisini artırmaya başladı. B. Bu d ö n e m d e Osmanlı Devleti güçlü bir devlettir. E seçeneği de aslında etkili bir olaydır.IV. Fakat ilk toprak kaybı ve büyük askeri yenilgiler bu anlayışın değişmesinde etkili o l d u . Ruslara yenilen bu devletler korunmak için Osmanlı'ya sığınınca bu da ikili ilişkileri gerginleştirdi. B seçeneği ise farklıdır.III C) II. B u r a d a İsveç v e Lehistan'la mücadeleye girdi. ÖYS . ÖYS-1984 Osmanlı Devleti uzun yıllar yabancı ülkelerde sürekli elçilikler kurmayı gerekli görmemiştir.1983 1709 da Ruslara yenilen İsveç Kralı XII. Çözüm: B) I.C. IV.IV. 1848 de de Ruslara yenilen Macarlar Osmanlı Devleti'ne sığınmışlardır.yüzyılın sonlarından itibaren büyümeye yönelik aktif bir politika takip etti.Mahmud Devri D) Tanzimat Devri E) I. Fakat soruda en az etkili olan sorul­ duğu İçin E cevaptır.III. 1768 de Ruslar'a yenilen Lehliler.Çünkü Rusyanın kendini Avrupa devletlerine kabul ettirmeye çalışması İsveç ve Lehistanın Rusya ile karşı karşıya gelme­ sine neden olur. Cevap B .Karadeniz'e g i r m e s i m ü m k ü n o l m a d ı ğ ı n d a n Baltık kıyılarını h e d e f l e d i . K a y n a r c a A n t l a ş m a s ı y l a O s m a n l ı Devleti'nin içişlerine karışmaya başlamıştır.yüzyıllar arasındaki değişik zamanlarında çok etkili olmuştur.. I.

B. Fakat. Batı e ğ i t i m s i s t e m i n d e n etkilenerek XVIII.64 18. Doğal olarak topraklarını kaybettiği ülkelerden yeniden bunları geri almak İçin bir fetih politikası takip etmişti.Doğal olarak kaybettiği toprakları yeniden almak istemiştir. B . ÖYS . Rusva.i Berr-i H ü m a y u n . Lale D e v r i ' n d e ö n e m l i bir g e l i ş m e d a h a o l m u ş . yüzyılda Mühendishane-i Bahri H ü m a y u n . Cevap B 9ÖYS . ve E seçeneklerinde ki eksiklikleri daha çok XIX.yüzyıla kadar hiçbir iliş­ ki meydana gelmemiştir. Seçeneklerde bu dört devlet yer a l m a d ı ğ ı n d a n dolayı üç devlet olarak aramalıyız. Değişen den­ gelere göre her padişah döneminde yeniden yenilenmesine imkan veren. A . Venedik ve L e h i s t a n ' a büyük topraklar kaptırmıştır. Osmanlı Devleti. Osmanlı Devleti bu politikasını Batı'daki devletler üzerinde tam olarak uygulayamamış bundan dolayı toprak kayıplarını d o ğ r u d a n telafi etmek y o l u n a gitmiştir. yüzyılın ilk yarısında birçok devletle savaşmıştır. A v u s t u r y a . İstanbul ve Karlofça A n t l a ş m a l a r ı y l a k a y b e t t i ğ i t o p r a k l a r ı geri almak için. XVIII. Cevap D 7. j j I Osmanlı Devleti.1 9 8 6 Osmanlı Devleti. yüzyılda. Tıbbiye ve Harbiye g i b i okullar açmıştır.Venedik ve Lehistan'a topraklar verirken/istanbul (1700) Antlaşmasıyla da Rusya'ya ilk kez toprak vermişti. ÖSS-1987 O s m a n l ı Devleti. Aşağıdakilerden hangisi bu devletlerden birisi değildir? Lehistan İtalya — İtalya Venedik İngiltere Portekiz Lehistan Lehistan Avusturya Sırbistan i A) Rusya B) İngiltere C) Venedik E) İran i Osmanlı Devleti İstanbul 1700.A. Cevap C i I D) Avusturya Çözüm: | . Bu g e l i ş m e l e r O s m a n l ı Devleti'nin h a n g i alanda batılılaşmaya öncelik verdiğini göstermektedir? A) Medrese eğitiminde B) Yönetim şeklinde C) Askeri alanda D) Ekonomik alanda E) Hukuk alanında Çözüm: Soruda verilen okulların tamamı tıbbiye de dahil askeri okullardır. anlaşmayı imza­ layan hükümdarların dönemi için geçerli ola­ cağıdır. Bunun sonucu olarak da İran'la savaşa gir­ miştir. ve E s e ç e n e k l e r i . Karlofça (1699) Antlaşmasıyla Avusturya. anlaşmayı imzalayan hükümdarların d ö n e m i için geçerli ola­ cağı Çözüm: 1535'te Fransa'ya verilen Kapitülasyonların çok Önemli bir h ü k m ü vardı.D. Meydana gelen yenil­ giler ve toprak kayıpları özellikle askeri alan­ da batı karşısında g e r i kaldığımızı o r t a y a çıkardı. yüzyılda kabul etmeye başlamıştır.1988 Fransa ile yapılan K a p i t ü l a s y o n l a r l a ilgili anlaşmanın aşağıdaki hükümlerinden hangisi 1740 yılında değiştirilmiştir? A) Fransız ticaret g e m i l e r i n i n Osmanlı sularında serbestçe dolaşacağı B) Osmanlı ülkesindeki Fransızlar'ın inançlarında serbest olacağı C) Türk ticaret gemilerinin Fransız sularında serbestçe dolaşacağı D) Türkiye'de ölen Fransızlar'ın mallarının varislerine verileceği E) Kapitülasyonların.1 9 8 7 Osmanlı İmparatorluğu. hangi devletlerle savaşmıştır? A) Sırbistan B) Fransa C) Hollanda O) Rusya E) Fransa Çözüm: ı 6. Karlofça ve İstanbul A n t l a ş m a l a r ı y l a kaybettiği t o p r a k l a r ı g e r i alabilmek için XVIII. Batı tarzında bir ordu kurmak ve savaşların k a d e r i n i d e ğ i ş t i r m e k i ç i n askeri a l a n d a k i yeniliklere ağırlık verilmiştir. C . i j j . İngiltere ile 19.Yüzyıl Olayları ve Islahatlar ÖYS . | 8. 1535 K a p i t ü l a s y o n l a r ı n ı n s ü r e k l i uygulandığı şeklinde yanlış bir bilgi vardır. Karlofça 1699 Antlaşmalarıyla. M ü h e n d i s h a n e . v e r i l e n b a z ı devletlerle hiç ilişki bile k u r u l m a d ı ğ ı n d a n dolayı cevap olamazlar.

Bunlardan dolayı devlet askeri alandaki yeni­ liklere ağırlık vererek k a y b o l a n imajını yeniden sağlamaya başlamıştır. Zaten A seçeneğinin yapılmasındaki etkenler diğer seçeneklerdir.1 9 9 1 Osmanlı Devleti d ö n e m i n d e . Cevap A 10. N a p o l y o n ' u n Mı­ sır'a saldırması üzerine Osmanlı Devleti'ne yardım eden devletlerden biridir? A) İspanya B) Prusya C) Hollanda E) İngiltere j I 12.yüzyılın s o n l a r ı n d a n itibaren girdiği savaşlardan yıkıldığı tarihe kadar bazı başarılar istisna tutulursa genel­ likle m a ğ l u p o l m u ş t u r .1988 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap E 11.1 9 8 9 Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u n d a XVII. ÖYS . B. Fransa bu birliği tek başına yendi. Yaş. Yani Fransa bu uzun dönemde (1535 -1740) beş kez yeni kapitülasyon daha alabilmiştir. b e r a b e r i n d e devamlı kayıplar getirmiştir. Fransa. Bükreş ve Edirne Antlaşmaları hangi devletle imzalanmıştır? A) Prusya B) Avusturya D) Rusya Çözüm: \ j j Yaş 1792'de. yerine cumhuriyet rejimi kurulmuştu. 179 8'd e nereyi işgal etmiştir? A) Fas B) Cezayir D) Malta C) Tunus E) Mısır C) İngiltere D) Avusturya Çözüm: E) Fransa Fransa.C. 1535'te Kapitülasyonlar verilerek bu yakınlık daha da artırılmıştır. Bunu tehlike olarak gören Avrupa Kralları Fransa'ya karşı birleştiler. ÖYS-1991 Fransa.Halbuki anlaşmanın bu önemli h ü k m ü n d e n dolayı 1740 yılına kadar Kanuni dahil yalnızca beş padişah d ö n e m i n d e uygulanmıştır.yüzyılda Osmanlı Devleti Prusya. S a d e c e Rusya ve İngiltere ile ikili antlaş­ maları vardır. Cevap D 13. Fransa bütün bu gelişmelere rağmen 1798 yılında Mısır'ı Napolyon'un bir politikası sonucu işgal etti. 19. Bükreş1812'de ve Edirne de 1829 yıllarında Osmanlı Devleti ile Rusya a r a s ı n d a yapılmıştır.yüzyıldan XIX. Cevap E . Avusturya ve Fransa ile ikili bir ant­ laşma yapmamıştır.yüzyılın ilk yarısına kadar yapılan ıslahatlarda askeri alana ağırlık v e r i l m e s i n e y o l açan e t k e n ­ lerden biri değildir? A) Askeri harcamaların hızla artması B) Yeniçeri Ocağı'nın bozulması C) İmparatorluğun toprak kaybetmesi D) İ m p a r a t o r l u ğ u n d a ğ ı l m a t e h l i k e s i y l e karşılaşması E) Devletin uluslararası saygınlığının azal­ ması Çözüm: 1789'da çıkan Fransız İhtilali ile Fransa'da yüzlerce yıllık krallık rejimi yıkılmış.İngiltere'nin O r t a d o ğ u ve Uzakdo­ ğ u ' d a k i ç ı k a r l a r ı n a e n g e l o l m a k amacıy­ la.D ve E seçenekleri incelendiğinde takip edilen politikanın nedenleri olduğu görülür. ÖSS . Osmanlı Devleti bunun üzerine bir denge siyaseti izleyerek İngiltere ve Rusya'dan askeri y a r d ı m alarak Fransa'yı Mısır'dan çıkartmıştır. Bu başarısızlıklar devletin imajını olumsuz y ö n d e etkilemiş. Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da dostluk ilişkisi kurduğu en eski bir devlettir. Seçeneklerde sadece İngiltere o l d u ğ u n d a n dolayı doğru cevap budur.İşte Fransızlar b u n u ortadan kaldırmak için 1739 Belgrat Antlaşmalarında Osmanlı Devleti'ni d e s t e k l e y e r e k kapitülasyonların 1740 yılında sürekli hale gelmesi için baskı yapmışlardır. Bu üç a n t l a ş m a ile ö n e m l i topraklarımız Rusya'nın eline geçmiştir. Cevap E Çözüm: .kendisine karşı tepki gösteren devlet­ lerin başında gelen İngiltere'yi sömürge yol­ larında etkisiz hale getirmek için Mısır'ı işgal etti. İngiltere ile 1 8 0 9 ' d a Kale-i Sultaniye antlaşması yapıldı. ÖYS . | O s m a n l ı Devleti 17.

Kırım'ın k a y b ı d i ğ e r toprakların kaybından çok farklıdır. A. yüzyılda başlar. Cevap D C) Sekban-ı Cedit B) Nizam-ı Cedit D) Sened-i İttifak 14. Bu döneme Nizam-ı Cedit denir. Ç ü n k ü batının g e r i s i n d e kaldığını anlaya­ mamıştır.Yaş Antlaşmasıyla da topraklarına kat­ tığını ilan etti. ÖYS-1994 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i III.ve C seçeneklerinde verilen yüzyıllarda Osmanlı Devleti batıdan hiç etkilenmemiştir.66 18.74 Osmanlı-Rus Savaşının sonunda yapıldı. Çünkü ilk o l a r a k h a l k ı M ü s l ü m a n o l a n bir t o p r a k k a y b e d i l i y o r d u . A. Cevap C 17.74 savaşında Rusya karşısında başarı gösteremeyerek ağır şartlar taşıyan Kaynarca Antlaşmasını imzalamış ve Kırım gibi çok önemli bir bölgenin bağımsız­ lığını k a b u l e t m i ş t i r . ÖSS-1993 Osmanlı Devleti Küçük Kaynarca Antlaşması'yla Kırım'ın bağımsızlığını tanımış. O s m a n l ı D e v l e t i ' n d e A v r u p a ' d a n y a r a r l a n m a XVIII.1 7 9 2 O s m a n l ı -Rus s a v a ş ı n ı n sonunda yapıldı. Ö Y S . XVII. yüzyılda olmuştur. hem de lll. İlk olarak Avrupa'dan askeri tarzda yararlanmak I.1992 O s m a n l ı Devleti a ş a ğ ı d a k i a n t l a ş m a l a r ı n hangisiyle Kırım'ın bağımsızlığını tanımak z o r u n d a kalmıştır? E) Vaka-i Hayriye Çözüm: lll. 1768.1 9 9 5 O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a askeri eğitim kurumlarının Batı tarzında teşkilatlandırıl­ ması için Avrupalı uzmanlardan yararlanıl­ masına kaçıncı yüzyılda başlanmıştır? A) XV Çözüm: D e v a m l ı s o r u l a n bir s o r u . Cevap B 15.Selim dönemi­ nin adıdır.B. ve E s e ç e n e k l e r i ilgisiz y o r u m l a r içerdiklerinden cevap olamazlar. İlk etkilenme ilk kayıpların sonu­ cunda doğmuştur. Kaynarca ile Kırım'ın bağımsızlığını sağlayan Rusya. Osmanlı Devleti bu t u t u m u y l a aşağıdakilerden hangisini k o r u m a y a çalışmıştır? A) Kırım'ın Karadeniz ticaretindeki yerini B) Gerçekleştirdiği ıslahat hareketlerini C) Kırım halkıyla kültürel bağlarını D) Ortodoks Kilisesinin saygınlığını E) Rusya İle Kırım arasındaki ilişkileri Çözüm: Osmanlı Devleti 1768. ancak Müslüman halkın dini bakımından kendisine bağlı kalmasını Rusya'ya kabul ettirmiştir. yüzyıl ıslahatlarında A v r u p a ' d a n y a r a r l a n m a y o k t u r .Mahmut d ö n e m i n d e yani XVIII. Cevap D B) XVI C) XVII D) XVIII E) XIX . Nizam-ı Cedit hem yeni ordunun adıdır. Islahat Fermanı 1856'da Abdülmecit döneminde.Yüzyıl Olayları ve Islahatlar 16. Sened-i İttifak ve Vaka-i Hayriye'de II.Selim dönemi (1789 -1807) yılları arasıdır.B. B u n d a n dolayı kültürel ve d i n s e l o l a r a k Kırım'la o l a n irtibatı d e v a m ettirmek için Kırım halkının dini bakımdan Halifeye bağlılığını devam ettirmiştir. Mahmut dönemlerinde meydana gelmiştir.Yaş ise 1 7 8 7 .Selim d ö n e ­ miyle ilgilidir? A) Islahat Fermanı A) Bükreş Antlaşması B) Prut Antlaşması C) Yaş Antlaşması D) Kaynarca Antlaşması E) Belgrat Antlaşması Çözüm: " Seçeneklerden sadece Küçük Kaynarca ve Yaş Antlaşmalarının Kırım'la ilgili hükümleri vardır. K a y n a r c a 1 7 7 4 y ı l ı n d a . ÖYS .D.

çıkarları açısından Fransa'ya karşı Avrupa'da oluşturulan ortak cepheyi destekledi. fıı ani aya­ rın sonu1990 1991 1992 1993 1994 1995 ÎGRUM 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 1 2 1 1 2 2 1 2 1 1 3 2 2 8 - 240 326 566 11 2. Avrupa devletlerini etkisi altına almak için savaşlara girişti. Bu d u r u m Fransa'nın güçlenmesi demek o l d u ğ u n d a n İngiltere.ve Islahatlar döne- Y^KıNÇAĞ'DAAVRUPA 1981 -1995 OSS . pa kc>nusundan çıkan s o r u yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda : % 1. Nedeni ise koalisyon savaşlarının devam etmesidir. ^hatlarında olarak rarlanmak yüzyılda yüzyıllarda lemistir.19S 5 yılları a r a s ı n d a .453 : % 1. B seçeneği. Bundan dolayı Fransız İhtilali'nin mey­ dana getirdiği olumsuz düşüncelerden etki­ lenmesi düşünülemez. Fakat bu arada Fransa ihtilal fikirlerinin de etkisiyle güçlenmeye başlayarak. Yakınçağda Avn. BOLÜM 11 ÖYS-1981 İ n g i l t e r e ' n i n 1789 D e v r i m i s o n r a s ı n d a k i Fransız yönetimine karşı tutumu ne olmuştur? A) Fransa'daki krallık yanlılarına ve soylulara yardım etme B) Ülkesini. Yakınçağ'ın başlangıcı sa yılan Fransız İhtilali tüm dünyayı etkilemiştir. İngiltere'de zaten meşrutiyet olduğu için olumsuz etkilenmesi m ü m k ü n d e ğ i l d i . ÖSS-1987 O r t a ç a ğ ' ı n başlangıcı sayılan Batı Roma İ m p a r a t o r l u ğ u ' n u n yıkılması Asya kıtasını bile etkilemezken. Zaten Fransız İhtilali ne İngiltere'deki meşruti krallık örnek olmuştu. diğer Avrupa devletleri gibi ihtilale karşı hemen tepki göstermemiştir. Cevap E rr • YILLA ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru saysı ÖYS Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı 1981 Cevap B 1982 1983 1984 1985 1986 1987 E) XIX 1988 1989 Osmanlı nma XVIII. İngiltere. iCevap D 1981 . D seçeneği ise İngiltere böyle politika izle­ memiştir.OYS SORULARI ANALİZİ 1.943 oranındadır. Bu açıklamadan hareketle A seçeneği yanlış bir yorumdur.Fransız Devrimi'nin etkilerinden korumak için önlemler alma C) Yeni Fransız yönetimi ile dostluk kurma D) F r a n s ı z s ö m ü r g e l e r i ' n i i ş g a l e t m e y e başlama E) Fransız Devrimi'ne karşı olan monorşik devletlerin yanında yer alma Çözüm: İngiltere'de 1688 yılında parlamento ege­ menliğine dayanan meşruti krallık kurulmuş­ t u . Fransız İhtilali'nin bu derece etkili olmasının nedenlerinden biri aşağıdakiler­ d e n hangisi olabilir? A) Getirdiği ilkelerin evrensel nitelikli olması B) Kısa sürede gerçekleştirilmiş olması C) Amerikan İhtilali'nden etkilenmiş olması D) Fransa'nın denizaşarı sömürgelere sahip olması E) F r a n s a ' n ı n g ü ç l ü b i r A v r u p a d e v l e t i olması . C s e ç e n e ğ i y a n l ı ş bir yorumdur.25 : % 2.

siyasi sorunları C seçeneği. ÖYS-1990 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi Sanayi İnkılabı'nın sonuçlarından biri değildir? A) Kültürlerin ve ulusların birbirlerine yaklaş­ ması B) Ticaretin gelişmesi C) Refahın artması D) Mutlak krallıkların kurulması E) Pazar bulma ihtiyacının artması j i ! i \ . Fransa. adalet.Çünkü bu durum ihtilalin nedeni değil bir sonucudur. Cevap E 4.1 9 8 8 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i Fransız İ h t i l a l i n i başlatan nedenlerden biri değildir? A) Monorşik yönetimin halka baskı yapması B) Fransa'nın sınırlarını genişletmeye çalış­ ması C) H a l k ı n f a r k l ı s o s y a l s ı n ı f l a r a a y r ı l m ı ş olması D) Aydın fikir adamlarının halkı etkilemesi E) Halkın vergileri ödeyemez hale gelmesi | Çözüm: Yakınçağ'da Avrupa j Fransız İhtilali ekonomik.yüzyıl sonlarına doğru ortaya çıkmış ve Avrupa'da hızlı bir şekilde yayılmıştır. İhtilal fikirlerini y a y m a k amacıyla 1789-1815 tarihleri arasında süren ihtilal savaşları d ö n e m i n i başlattı.yüzyılın ikinci yarısında ve 20. ÖYS-1987 A m a r i k a B a ğ ı m s ı z l ı k Savaşı ile I . Endüstri İnkılabı ilk olarak ingltere'de. ÖYS . ve D seçeneklerinde verilen olaylar g e n e l l i k l e 19. 1 7 8 3 yılında iki taraf a r a s ı n d a Versay Antlaşması yapılarak Amerika'nın bağımsızlığı tanındı. S e ç e n e k l e r d e verilen d i ğ e r antlaşmaların tarihleri de şöyledir: Paris Antlaşması 1856 yılında Locarno Antlaşması 1925 yılında Londra Antlaşması 1913 yılında Saint Germaine Antlaşması 1 9 1 9 ' d a yapılmıştır.sosyal sorun­ lar ve düşünceler alanındaki gelişmelerin bir sonucudur. düşünce adamlarının çalışmaları E Seçeneği. ÖSS-1989 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi. Amerikalılar.yüzyıldan itibaren ortaya çıka­ caktır. B.yüzyılın başlarında olan olaylardır. Cevap B 5.D ve E seçenekleri eksik ya da yanlış yorumlar içerdiklerinden cevap olamazlar.C. sosyal sorunları D seçeneği.siyasi.yüzyılda olmuş bir olaydır. İngilizleri S a r o t o g a ' d a v e York T o w n ' d a y e n i l g i y e uğrattılar.ekonomik sorunları oluşturmak­ tadır.68 Çözüm: Batı Roma'nın yıkılması sonuçları bakımın­ dan bölgesel bir olaydır. Bunun üzerine. Cevap E 6. G ö r ü l d ü ğ ü gibi B seçeneği dışarıda kalmaktadır. I. Fakat Fransız İhtilali meydana geldiği tarihe kadar t o p l u m l a r ı n hiç d u y m a d ı ğ ı m i l l i y e t ç i l i k . A seçeneği. A. Endüstri İnkıla­ bının gerçekleşmesiyle ortaya çıkan ham­ madde ve pazar ihtiyacındaki artışın sonuçlarından biri değildir? A) Almanya'nın İngiltere'ye rakip çıkması B) Sömürgeciliğin yaygınlaşması C) Birinci Dünya Savaşı'nın çıkması D) Büyük şirketlerin kurulması E) Coğrafya Keşiflerinin başlaması Çözüm: Bu soruda her ne kadar Endüstri İnkılabının sonuçları sorulsa da aslında seçeneklerden hareketle b u n u n bir k r o n o l o j i sorusu o l d u ğ u n u g ö r ü y o r u z . E seçeneğinde verilen Coğrafya Keşifleri ise 16. Cevap A 3.B. Tabii olarak Sanayii İnkılabının sonuçları 19. Bundan dolayı keşifler 18. Bu d ö n e m d e amacı sınırlarını ve etkinlik alanını genişlet­ mektir.yüzyılda meydana gelen Endüstri İnkılabının bir sonucu olamaz. Geniş halk kitlelerini Mgilendiren ilkeler o r t a y a a t m a s ı Fransız İ h t İ l a l İ ' n i n evrensel nitelikli olay olduğunun bir kanıtıdır. Bu a n t l a ş m a l a r ı n adı a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) Paris Antlaşması B) Locarno Antlaşması C) Londra Antlaşması D) Saint-Germaine Antlaşması E) Versailles Antlaşması Çözüm: Amarika ile İngiltere arasındaki bağımsızlık Savaşı sekiz yıl sürdü. Avrupa dışındaki ülkeleri hiçbir yönüyle etkilememiştir. 18. D ü n y a Savaşı sonlarında imzalanan antlaşmaların ikisi de aynı adı taşımaktadır.Dünya Savaşı'nın b i t i m i n d e n s o n r a A l m a n y a ile y a p ı l a n a n t l a ş m a n ı n adı d a Versay'dır (1919). İngiltere barış iste­ d i .C.eşitlik ve özgürlük gibi yeni ve orjinal fikirler yaymış ve geniş halk kitlelerini et­ kilemişti.

Yakınçağ'da Avrupa Çözüm: Bu s o r u da 5.sorunun çok yakın bir b e n ­ zeridir. Bir yıl arayla sorulan bu soruların ikisinde de Sanayi İnkılabının sonucu sorulmuştur.Bu soruda da aynı yöntemi kullana­ cağız. Seçeneklerden bir tanesinin oluşum tarihi Sanayi İnkılabı'ndan ç o k ö n c e mey­ dana gelmiştir. A,B,C ve E seçenekleri Sanayi İnkılabı'nın sonuçları arasındadır. D s e ç e n e ğ i n d e verilen m u t l a k krallıkların - k u r u l m a s ı ise O r t a ç a ğ ' d a b a ş l a y a n b i r gelişmedir. Bundan dolayı Yakınçağ'daki bir olayın sonucu olamaz. Cevap D 7. ÖYS-1990 Aşağıdakilerden hangisi, Fransız İhtilali'nd e n ö n c e g ö r ü l e n g e l i ş m e l e r d e n biridir? A) Reform Hareketleri'nin başlaması B) Y ü r ü t m e , y a s a m a ve yargı y e t k i l e r i n i n ayrılması C) Sosyal devlet anlayışının benimsenmesi D) Bağımsızlık hareketlerinin yaygınlaşması E) İşçi sınıfının önem kazanması Çözüm: Fransız İhtilali 18.yüzyılın sonlarında meydana gelmiştir. B,C,D ve E seçenekleri ihtilal fikirlerinin meydana getirdiği gelişmelerdir. Genellikle 19. yüzyılda kendini göstermiştir. A seçeneğinde verilen Reform İse 16.yüzyılda meydana gelmiştir. Cevap A j ! Çözüm:

69

i

j

Ümit Burnu'nun keşfedilmesi ve Amerika'nın tanınması Coğrafya Keşifleriyle ilgili olup yeni yollar b u l u n m u ş U z a k - D o ğ u ' n u n malları d o ğ r u d a n A v r u p a ' y a getirilmişti. Böylece Osmanlı Devleti yeni yollar dolayısıyla devre dışı bırakılmıştı.Barutun ateşli silahlarda kul­ lanılması da mutlak krallıkların güçlenmesiyle ilgilidir. Süveyş Kanalı'nın 1869 yılında açılmasıyla Ümit Burnu yolu eski ö n e m i n i yitirmiş A k d e n i z t i c a r e t i y e n i d e n eski c a z i b e s i n i kazanmıştır. Avrupalılar Uzak D o ğ u ' d a k i sömürgeleriyle irtibatı Süveyş Kanalı vası­ tasıyla yapmışlardır. Böylece 16.yüzyıl başlarında Osmanlı topraklarında g ö r ü l e n canlılık yeniden sağlanmıştır. Cevap C

j

9.

ÖYS-1991 Osmanlı İmparatorlu'nda g ö r ü l e n aşağıda­ ki gelişmelerden hangisi, Fransız İhtilali'nden daha ö n c e d i r ? A) P a d i ş a h ı n e g e m e n l i k haklarının sınır­ landırılması B) Yargı güvencesinin sağlanması C) Aydınların A v r u p a ' d a k i g e l i ş m e l e r d e n etkilenmesi D) Ulusçuluk hareketlerinin başlaması E) Müslüman olmayanlara inanç serbestliği­ nin tanınması Çözüm: Fransız İhtilali'yle d ü n y a y a bazı evrensel kavramlar ilk kez yayılmıştır.Bu evrensel ilkeleri ilk kez d u y a n t o p l u m l a r harekete geçerek hızla mutlakiyetten meşrutiyete bir geçiş yapmışlardır. Ancak Osmanlı Devleti'nde bazı alanlardaki gelişmeler hem Fransa'nın hem d e d ü n y a n ı n ö n ü n d e d i r . A , B , C ve D s e ç e n e k l e r i n i n O s m a n l ı Devleti'ndeki etkisi 19.yüzyılda görülmeye başlamıştır. Özellikle Tanzimat hareketi bu ilkelerin Osmanlı'ya geçişini sağlamıştır.E seçeneğin­ d e v e r i l e n i n a n ç s e r b e s t l i ğ i ise O s m a n l ı Devleti, kuruluşuyla birlikte bütün dinlere ve kültürlere serbestlik tanımıştır. Zaten Osmanlıların böyle bir politikaları olmasıydı bugün Balkanlar'da değişik milletlerin varlığı m ü m k ü n olmazdı. Osmanlılar Balkanlar'da yaklaşık 500 yıl hakimiyet kurmuşlardır. Cevap E

i

8.

ÖSS-1991 I. Ümit Burnu'nun keşfedilmesi II. Süveyş Kanalı'nın açılması III.Barutun ateşli s i l a h l a r d a k u l l a n ı l m a y a başlanması IV. Sömürgeciliğin hızlanması V. Amerika Kıtası'nın keşfedilmesi Bu gelişmelerden hangileri Osmanlı ülkesinin stratejik öneminin artmasında etkili olmuştur? A) I ve II B) I ve V C) II ve V

!

D) III ve V

E) I V v e V

70

Yakınçağ'da Avrupa Waterloo Savaşı'nı kaybetmesiyle sona erdi. Napolyon'u yenen devletler, Avrupa'nın geleceğini belirlemek amacıyla Viyana'da toplandılar. Osmanlı Devleti bu kongreye katılmadı. İngiltere, Prusya, Avusturya kon­ grenin etkili devletleriydi. Fransız İhtilali (1789): Fransa'daki ekono­ mik, sosyal ve siyasi d ü z e n i n b o z u k l u ğ u sonucu meydana gelmiş ve evrensel ilkeler ortaya çıkarmış, Yakınçağ'ın en önemli olayıdır. Otuzyıl Savaşları (1618-1646): Almanya'da P r o t e s t a n l a r ' l a Katolikler a r a s ı n d a çıkan mezhep savaşlarıdır. Bu savaşlar Almanya, İ s p a n y a ile b i r l i k t e F r a n s a , İsveç, v e Danimarka arasında yapılmıştır. 1648 Westfalya barışı ile mezhep savaşlarına son verilmiştir. 1848 İ h t i l a l l e r i : 19.yüzyılda İngiltere ve Fransa'da Sanayi İnkılabının getirdiği hızlı sanayileşmenin sonucu, g ü ç l ü bir işçi sınıfı ortaya çıktı. İşçi sınıfının hakları konusunda işçi - işveren ilişkileri başladı. Artan sorunları çözmek için Sosyalizm adıyla yeni bir akım otaya çıktı. Açıklamalardan anlaşılacağı gibi 1848 ihtilalleriyle sosyalist akımlar doğmuştur. Cevap B

1 0 . ÖYS - 1 9 9 3
Aşağıdakilerden hangisi,Fransız İhtilal'i nin getirdiği d ü ş ü n c e akımlarıyla bağdaş­ maz? A) Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi B) Meşrutiyet'in ilan edilmesi C) Islahat Fermanı'nın ilan edilmesi D) 31 Mart Olayı'nın ortaya çıkması E) Sened-i İttifak'ın imzalanması " Çözüm: Fransız İhtilali'yle dünyaya yayılan evrensel fikirleri hatırlarsanız bunların;milliyetçilik, eşit­ lik, hürriyet, adalet ve cumhuriyet gibi ilkeler o l d u ğ u n u g ö r ü r s ü n ü z . B u ilkeler O s m a n l ı Devleti'nde özellikle 19.yüzyılda önemli Islahat hareketleri olarak ortaya çıkmıştır. Sened-i İttifak, Tanzimat, Islahatlar ve Meşrutiyet gibi ıslahat, Fransız İhtilalinin yay­ dığı fikirlerin bir sonucudur. Ülkede kanun ü s t ü n l ü ğ ü s a ğ l a n m ı ş , Padişahın y e t k i l e r i sınırlanmış, halkın eşitliği gerçekleştirilmiştir. 31 Mart Olayı ise Meşrutiyete karşı yapılan bir harekettir. Bundan dolayı ihtilal fikirleriyle kesinlikle bağdaşmaz. Cevap D

1 1 . ÖYS - 1993
Avrupa'da işçi sınıfının ö n e m k a z a n m a s ı ve bu sınıfı temsil eden sosyalist partilerin kurulması, aşağıdaki olaylardan hangi­ sinin g e r ç e k l e ş m e s i n d e etkili o l m u ş t u r ? A) Yüzyıl Savaşları C) Viyana Kongresi B) 1848 İhtilalleri D) Fransız İhtilali

E) Otuzyıl Savaşları Çözüm: Bu tip sorular kolay olmakla birlikte seçeneklerde verilen olayların da tek tek bilinmesi gerekir. Bu olayları kısaca tanıyalım: Yüzyıl Savaşları (1337-1453): Merkezi kral­ lıkların ortaya çıkmasından sonra bu defa kral­ lıklar arasında siyasi m ü c a d e l e l e r b a ş l a d ı . Amaç hakimiyet sahasını genişletmekti. Yüzyıl Savaşları da İngiltere ile Fransa arasın­ d a o l m u ş , Fransa'nın ü s t ü n l ü ğ ü ile s o n a ermiştir. Fransa'da güçlü bir krallık kurularak, siyasi birliğin sağlandığı en uzun süren savaşlardır. . Viyana K o n g r e s i (1815): Fransa'nın başlat­ tığı ihtilal savaşları N a p o l y o n ' u n 1 8 1 5 ' t e i j |

19.YÜZYıL SIYASÎ

OLAYLARı
1. ÖSS-1981 Kırım Savaşı'nı kazanan devletlerden biri olarak Paris Antlaşması'na katılan Osmanlı Devleti'nin, bu antlaşmanın aşağıda verilen maddelerinden hangisiyle y e n i l m i ş bir devlet d u r u m u n a d ü ş ü r ü l d ü ­ ğü anlaşılmaktadır? A) O s m a n l ı Devleti'nin, devletlerin g e n e l hakları b a k ı m ı n d a n bir A v r u p a devleti sayılması B) Avrupa devletlerinin, Osmanlı Devleti'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tanı­ maları C) Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti'nden Hrıstiyan azınlığın haklarını yeniden düzenlemesini istemeleri D) Osmanlılarla, Rusların Karadeniz'de ter­ sane ve savaş gemisi bulundurmamaları E) Osmanlı Devleti İle bu antlaşmayı İmza­ layan devletlerden biri arasında anlaşmaz­ lık çıktığında, önce antlaşmayı imzalayan öteki devletlere başvurulması Çözüm: Osmanlı Devleti galip çıktığı Kırım Savaşı'ndan sonra yapılan Paris Antlaşması'yla mağ­ lup bir d u r u m a düşürülmüştür. Karadeniz tarafsızlaştırılarak hem Rusya'nın hem de Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'de tersane ve savaş gemisi bulundurması yasaklanmıştır. A,B,C ve E seçenekleri daha çok Osmanlı varlığı tanımaya ve korumaya yönelik hükümlerdir. Cevap D 2. ÖYS-1981 1856 yılında imzalanan Paris Antlaşması ile Fransa ve İngiltere, Osmanlı topraklarının bütünlüğünün korunması ilkesini kabul etmiştir. A n c a k , d a h a s o n r a k i gelişmeler nedeniyle, bu devletler ya Osmanlı toprak­ larının parçalanmasına fiilen katılmışlar ya da başka devletlerin bu topraklan parçalaması­ na seyirci kalmışlardır. Fransa ve İngiltere'nin tutumlarında görülen bu değişiklik hangi nedene bağlanabilir? A) Avrupa'da milliyetçilik fikirlerinin yayılmasına B) H a m m a d d e ve pazar gereksinimlerinin artmasına C) Osmanlı topraklarını parçalamak isteyen Ruslarla ilişkilerini bozmak istemelerine D) Yaygınlaşan Sosyalist görüşlerin neden o l d u ğ u iç olaylarla uğraşmak z o r u n d a kalmalarına E) Kendi uygarlıklarını diğer ülkelere de yay­ mak istemelerine

1981 - 1995 ÖSS - ÖYS SORULARI ANALİZİ

YILLA

cc

ÖSS

ÖYS

Toplam

Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1 2 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 2 2 1

1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995

-

2 1 3 1 1 3 1

2 2 3 2 2 3 1

1

1 1

1

1 2 3 22

2 2 3 27

5

240

326

566

1981 - 1995 yılları arasında, Osmanlı Kültür ve Medeniyeti k o n u s u n d a n çıkan s o r u yüzdeleri - .

OSS'de ÖYS'de Toplamda

: % 2,083 : % 6,748 : % 4,770 oranındadır.

O s m a n l ı devlet a d a m l a r ı n d a n ç o ğ u .Mehmet Reşat E) Abdülmecit .Yüzyı! .C. B. C ve D s e ç e n e k l e r i n d e k i h ü k ü m l e r i n her iki a n t l a ş m a d a d a o r t a k olduğunu görürüz. Ayastefanosun yürürlüğe girmesi Önlen­ mişti. Sömürgecilik 1870'den sonra yeni bir boyut daha kazanmıştır. E seçeneğinde verilen Doğu Bayezit. Bunlar Alman ve İtalyan b i r l i k l e r i n i n k u r u l m a s ı y d ı . ÖYS . Ardahan ve Batum'un Rusya'ya ver­ ilmesi B) Romanya'ya bağımsızlık verilmesi C) Karadağ'a bağımsızlık verilmesi D) Sırbistan'a bağımsızlık verilmesi E) D o ğ u B a y e z i t ' ı n O s m a n l ı D e v l e t i ' n d e kalması Çözüm: Rusya ile ağır şartlar taşıyan Ayastefanos Antlaşması'nın İmzalanmasından sonra Rusya'nın e t k i n l i ğ i n i n a r t m a s ı karşısında Avrupa devletleri.Rus savaşının kazanılması B) Mithat Paşa'nın sadrazam olması C) Kanun-u Esasi'nin kabul edilmesi D) Osmanlı Medeni Kanunu'nun (Mecelle) hazırlanması E) Yeni askeri ve sivil okulların açılması 4. Böylece yeni bir antlaşma hazırlan­ mış. Abdülhamit C) Vahdettin B)Abdülaziz D)V. > . Rusya'ya savaş tazminatının attırılması karşılığında Osmanlı Devleti'ne geri veril­ miştir. B u iki d e v l e t i n kurulması İngiltere ve Fransa için yeni bir h a m m a d d e ve pazar sıkıntısının d o ğ m a s ı demekti. Bu iki antlaşmanın karşılaştırmasını y a p a r s a k A.u U m u m i y e ) a ş a ğ ı d a a d l a r ı yazılı padişahlardan hangisi zamanında kurul­ muştur? A) II. Cevap A 6. A b d ü l h a m i t ( 1 8 7 6 . Bu d u r u m u n ortaya çıkışında aşağıdakilerden hangisi en önemli etken o l m u ş t u r ? A) Dışardan bol ve ucuz sanayi ürünü mal gelmesi B) Arazi dağıtımının dengesiz olması C) H a m m a d d e n i n sanayileşmiş Avrupa ülkelerine satılması D) Sürekli savaşlar s o n u c u kaliteli insan gücünün azalması E) Ticaretin azınlıklar elinde olması Çözüm: İ n g i l t e r e İle 1 8 3 8 ' d e y a p ı l a n t i c a r e t sözleşmesi ithalatı kolaylaştırıcı. Cevap A 5. ÖYS . Cevap E Çözüm: Duyun-u Umumiye 1881 yılında Muharrem Kararnamesi adıyla 1854 yılından o tarihe kadar alınan borçların tahsil edilmesi amacıyla kurulmuştur.19. Bu iki antlaş­ manın a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i ile İlgili h ü k ü m l e r i arasında bir f a r k vardır? A) Kars. B u n d a n dolayı yerli mallar el tezgahlarında üretildiğinden çok pahalıya üretiliyor. Bu olaylar Osmanlı Devleti ile ilgilenmelerine engel olmuştur.1982 Osmanlı Devleti'nin g e l i r k a y n a k l a r ı n a el k o y m a k demek o l a n Genel Borçlar İdaresi ( D ü y u n . y y Çözüm: İngiltere ve Fransa'nın Paris Antlaşması'yla Osmanlı toprak bütünlüğünü kabul etmeleriden tam 14 yıl sonra Avrupa'da çok önemli iki g e l i ş m e o l d u . işsiz insan sayısı artmıştır. ÖYS-1982 Ayastefanos ve Bertin antlaşmaları arasın­ da büyük ölçüde benzerlik olmasına karşın b u a n t l a ş m a l a r ı n b ü t ü n h ü k ü m l e r i birbirinin aynısı değildir.1985 XIX. B. ihracatı ise g ü m r ü k duvarlarının yükseltilmesiyle zor­ laştırıcı bir özellik t a ş ı m a k t a y d ı . Almanya'nın zorlaması ile bu antlaşmanın değiştirilmesi için Berlin'de bir k o n g r e t o p l a n m a s ı n ı R u s y a ' y a k a b u l ettirdiler.yüzyılda Osmanlı ülkesinde küçük sa­ nayi atelyeleri ortadan kalkmış. y ü z y ı l ı n s o n l a r ı n a d o ğ r u . Cevap B 3. Bu tarihte devletin b a ş ı n d a II.D ve E s e ç e n e k l e r i e k s i k y o r u m l a r içerdiğinden cevap olamazlar. aşağıdakiler­ den hangisinin g e r ç e k l e ş t i r i l m e s i halinde A v r u p a d e v l e t l e r i n i n i ç i ş l e r i m i z e karış­ mayacaklarına inanıyorlardı? A) Osmanlı . ÖYS-1983 XIX. buna karşılık ithalat kolaylığı s o n u c u Avrupa'nın ucuz ve bol malı ülkemize serbestçe gire­ biliyordu.1909) bulunuyordu.

V 10. .B. . Cevap C ÖYS .1986 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . . yüzyıl son­ larında bazı A v r u p a d e v l e t l e r i n i n başvur­ dukları ve başlıca amacı Osmanlı Devleti'nden alacaklarının tahsil e d i l m e s i olan bir y o l d u r ? A) Osmanlı Devleti'ndekİ ıslahat çalışmaları­ na karışma B) Osmanlılardan azınlık haklarının arttırıl­ masını isteme C) O s m a n l ı ü l k e s i n d e e k o n o m i k ve mali denetim kurma D) Osmanlı ülkesinde ulusçuluk akımlarını destekleme E) Osmanlı ülkesini yer yer İşgal etme Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i Kırım Savaşı s ı r a s ı n d a (1854) almaya başladığı boçlarını 1881 yılına g e l i n d i ğ i n d e ö d e y e m e y e c e k bir d u r u m a gelmişti.D ve E seçenekleri bir ıslahat özelliği göstermedik­ lerinden cevap olamazlar. VI E) I. III B)lll. y ü z y ı l d a O s m a n l ı Devlett'ndeki dağılmayı hızlandırmak amacıyla azınlıklara haklar verilmesini istemişlerdir.Rus ilişkilerinde zaman zaman savaşlara da neden olmuştur. II C)ll. ve V. . O s m a n l ı . y ü z y ı l ı n sonlarına d o ğ r u Mısır'ın siyasal ve e k o n o m i k öneminin artmasına yol açmıştır? A) Süveyş Kanalı'nın açılması B) İngiltere tarafından Mısır'ın işgal edilmesi C) Mısır Valisi M e h m e t Alî Paşa'nın çalış­ maları D) İngiltere ve Fransa'nın Mısır maliyesini denetlemeleri E) Mısır'da tarım ürünlerine ağırlık verilmesi .B. yüzyılda y a p ı l a n b ü y ü k ç a p l ı ıslahatların kökünde azınlıklara d a h a fazla haklar ver­ ilmesi böylece Avrupa'lı devletlerin iç işlerimize karışmaları önlenmek istenmiştir. Cevap A ÖSS . Daha sonra yapılan Paris A n t l a ş m a s ı n a iki d e v l e t d a h a katılmıştır. XIX. Avusturya ver­ ilmemiştir. Cevap C D) İngiltere Çözüm: E) Osmanlı Devleti Osmanlı Devleti. B u n d a n dolayı Avrupa'lı devletler alacaklarını tahsil amacıyla Duyun-u Umumiye adıyla Osmanlı Devleti'nde geliri o l a n bazı kurumlar üzerinde d e n e t i m kur­ muşlardır. Kırım Sa vaşı'na katılmadığı halde bu savaşın s o n u n ­ da y a p ı l a n P a r i s A n t l a ş m a s ı ' n a katıt mistir? A) Prusya B) Fransa C) Piyemonte Çözüm: Rusya'nın 18. A.parağra taki olaylar Türk. I. 19.D ve E seçenekleri mali ve ekonomik bir yorum İçermediklerinden cevap olamazlar. Osmanlı ülkesindeki Ortodoksların hak­ larını korumaya çalışma IV.V D)IV. Cevap D j 9. Fransa ve Piyemonte ile birlik­ te savaşa katıldı. III. Hürriyetçi fikirlere karşı çıkma g i r i ş i m l e r i n d e n h a n g i l e r i .yüzyılda: I. . ÖYS .ll. Bunlar Prusya ve Avustur'yadır. Seçenekler­ de sadece Prusya verilmiş.1987 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . XIX. 1881 yılında k u r u l a n bu idare Lozan Antlaşmasına kadar görev yapmıştır (1881-1923). IV. Bundan cesaret alan azınlıklar da devamlı karışıklıklar çıkarmışlardır. ÖYS . O s m a n l ı ü l k e s i n d e y a p ı l a n ıslahatları yetersiz bulma VI.Gücünü Avrupa devletlerine kabul ettirmeye çalışma V. Açık ve sıcak denizlere çıkmak isteme III.1 9 8 6 XIX. S e ç e n e k l e r i i n c e l e d i ğ i m i z d e A.Çözüm: A v r u p a ' l ı d e v l e t l e r 19.. yüzyıldan itibaren güçlenmesi ve sınırlarını genişletmesi Osmanlı Devleti'nin aleyhine olarak gelişmiştir. parağraflardaki bilgiler ise ya eksik ya da yanlış yorumlar içerdiklerinden en az role sahiptirler.1984 A ş a ğ ı d a k i d e v l e t l e r d e n h a n g i s i . Rusya 19. ve VI.Rus ilişkileri üzerinde en az etkili olmuştur? A ) l . Balkan Yarımadasını Slavlaştırmaya çalış­ ma II. Kırım Savaşı'nda Rusya'ya karşı İngiltere. yüzyıl­ da artık O s m a n l ı Devleti'nin iç işlerinede karışmaya başlamıştır.

ÖYS-1987 Berlin Antlaşması'ndan sonra İngiltere. Cevap D 13. Seçeneklerde verilen devletlerden s a d e c e R u s y a O r t a d o k s o l d u ğ u n a göre sorunun doğru cevabı kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. yüzyılın ikinci yarısına kadar devam etmişti. Yapılan bir gizli antlaş­ m a ile K ı b r ı s ' ı n y ö n e t i m h a k l a r ı n ı e l d e etmiştir. ve E seçeneklerin Mısır'ın e k o n o m i k ve siyasal önemiyle ilgisi olmadığı g i b i zararları bile olmuştur. Rusya'nın ileride Osmanlı ülkesine yapacağı h e r h a n g i bir saldırıyı ö n l e m e amacıyla nereyi işgal etmiştir? A) Boğazları D) Kıbrıs'ı B) Irak'ı C) Mısır'ı E) Suriye'yi 14. Ardahan ve Batum Ruslara bırakılınca Kıbrıs'ı yönetim hakkı İngiltere'de kaldı. zaten İngiltere'de o l d u ğ u için cevap olamaz. yüzyılın başlarında o l d u ğ u n d a n cevap ola­ mazlar. ingilizler. Cevaplarda verilen antlaşmaların tarihlerine bakarsak doğru cevabı kolayca buluruz.Rus savaşından sonra yapılan Ayastefanos Antlaşması'nın kabul edilmemesi üzerine hazırlanmıştır. Irak ve Suriye'nin Rusya. Avusturya ve Almanya ise Protestan idiler. Cevap D 12. Hünkar İskelesi Antlaşması 1833 İstanbul Antlaşması 1700 Paris Antlaşması Karlofça Antlaşması 1856 1699 Cevap D Osmanlı Devleti 19. Bu g ü ç aşağıdaki devletlerden hangisine geçmiştir? A) İngiltere D) Rusya Çözüm: B) Fransa C) Avusturya i 1 1 . yüzyıl başlarında bulunmasıyla Mısır eski önemini yitirmiş bu ö z e l l i ğ i 19.Yüzyıl Siyasi Olayları | Berlin Kongresi'nin toplanmasından önce İ n g i l t e r e O s m a n l ı Devleti'ne başvurarak. ÖYS-1987 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n e b ü y ü k devlet­ ler i t i r a z e t t i k l e r i i ç i n B e r l i n A n t l a ş m a s ı yapılmıştır? A) Hünkar İskelesi Antlaşması B) İstanbul Antlaşması C) Paris Antlaşması D) Ayastefanos Antlaşması E) Karlofça Antlaşmsı E) Almanya Çözüm: Berlin A n t l a ş m a s ı 13 T e m u z 1878 yılında Rusya ile yapılmıştır. karşılıklı çıkarlar açısından yardım etmek istediğini bildirmişti. Rusların Doğu Anadolu üzerinden Akdenize İnerlerse. Osmanlı imparatorluğu O r t o d o k s Hıristiyanları birleştiren bir güç olma özelliğini yitirmiştir. İngiltere Anglikan. B. B u a r a d a O s m a n l ı ' n ı n azalan g ü c ü n e karşılık çevresindeki devletlerin de güçleri artmaya başladı. C seçeneği çeldirici gibi görünü­ y o r s a da M. Mısır. İngiltere b a ğ l a m ı n d a ö n e m l i bir ö z e l l i ğ i y o k t u r . Diğer devletler ise Hristiyanlığın diğer mezheplerine bağlıdırlar. Süveyş Kanalı'nın 1869'da açılmasıyla hem Akdeniz h e m de Mısır'ın ekonomik yönden gelişmesi sağlanmıştır. B e r l i n A n t l a ş m a s ı . Cevap A Çözüm: 19. Tabii Kars. Ali P a ş a n ı n ç a l ı ş m a l a r ı 19.74 Çözüm: Ümit Burnu Yolunun 16. ÖYS-1988 Mısır S o r u n u karşısında Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u m u n hangi devletle yaptığı antlaş­ m a b o ğ a z l a r s o r u n u n u n d o ğ m a s ı n a yol açmıştır? A) Rusya B) İngiltere C) Fransa E) Avusturya D) İtalya . B o ğ a z l a r ise 1841 S ö z l e ş m e s i n e g ö r e yönetildiği için işgal edilemez. Fransa Katolik. yüzyıla gelindiğinde eski a s k e r i v e s i y a s i g ü c ü n ü İyice y i t i r m e y e b a ş l a d ı . Mısır'a eski önemini yeniden kazandıra bilmenin tek yolu Mısır'ı kullanarak A k d e n i z ' e g e ç i ş i s a ğ l a m a k t ı r . Bu devletler Osmanlı devleti'nden doğan b o ş l u ğ u d o l d u r m a k için mücadeleye giriştiler.D. ÖSS-1988 Yakınçağ başlarında. Kıbrıs üssü İle onları durduracaktı. 1877-78 Osmanlı .

. ilk bağımsız­ lık o l a r a k hareketini başlatarak içişlerinde serbest bir prenslik kuran millet aşağıdak­ iierden hangisidir? A) Bulgarlar i C) Romenler E) Araplar B) Sırplar D) Rumlar I ! I j I 15. . Cevap A Çözüm: Osmanlı Devieti'nin bir Avrupa devleti sayıl­ ması. Bu üç d e v l e t olaylar k a r ş ı s ı n d a b a z e n b i r l i k t e h a r e k e t etmişler. B u d u r u m d a n b ü y ü k ö l ç ü d e rahatsız o l a n devletlerden biri aşağıdakiierden hangi­ sidir? A) Prusya B) İngiltere C) Avusturya } \ Çözüm: D) Piyemonte E) İspanya Osmanlı Devleti'nde ilk bağımsızlık hareketi 1804'de Ruslarında kışkırtması ile Sırplar tarafından başlatılmıştır. ve Edirne Antlaşmalarında yer almıştır. M e h m e t Ali Paşa'nın yeni bir saldırısı karşısında. Rusya bir saldırıya uğrarsa boğazlan kapatmayı kabul etmiştir. Ö Y S . diğer devletlerin savaş gemilerine kapayabilecekti. I s l a h a t F e r m a n ı ' n ı n y a y ı n l a n m a s ı Paris Antlaşmasıyla yakından ilgilidir. Ö S S . M a h m u t . Genellikle A v r u p a ' d a k i siyaseti b u b ü y ü k devletler şekillendirmektedir. Hünkar İskelesi Antlaşması (1833) Rusya ile yapıldığı için seçeneklerde Fransa olmadıgına g ö r e d o ğ r u c e v a b ı n İngiltere o l d u ğ u anlaşılır. İngiltere.sonra Londra Konferansını toplayarak b o ğ a z l a r ı d e v l e t l e r a r a s ı bir s o r u n h a l i n e getirdiler. Sonuçta yapılan Bükreş Antlaş­ masında Ruslar. İngiltere ve Fransa'ya g ü v e n i l e m e y e c e ğ i n i d ü ş ü n e r e k Rusya İle 1833'te Hünkar İskelesi Antlaşmasını imza­ ladı. yüzyılda Avrupa'da etkili olan ve her an var­ lığını hissettiren devlet üç tanedir. Londra 1840. Altı yıl s ü r e n savaşta Sırplar. Ruslara b ü y ü k y a r d ı m d a bulundular. Diğer antlaşmaların da yapılış tarihlerini hatır­ layalım: B ü k r e ş 1812. i j ' | 18. Edirne Antlaşması da 1829 yılında yapılmıştır. topraklarının Avrupa'nın güvencesi altı­ na girmesi ve Avrupa hukukundan yararlan­ ması ilk Paris Antlaşmasıyla gerçekleşmiştir.1 9 8 9 Osmanlı Devieti'nin bir Avrupa devleti sayılacağı h ü k m ü aşağıdaki antlaşmaların hangisinde yer almıştır? A) Bükreş Antlaşması B) Londra Antlaşması C) Hünkar İskelesi Antlaşması D) Edirne Antlaşması E) Paris Antlaşmsı j i Çözüm: 19.t 9 6 9 Hünkar iskelesi Antlaşması'nda Osmanlı Devleti. Hünkar İskelesi 1833.1990 Rusya'nın 1870'te Paris Antlaşması'nın Karadeniz'in tarafsızlığıyla ilgili h ü k m ü n ü tanımamasındaki amacı aşağıdakiierden hangisidir? A) Osmanlı Devieti'nin toprak bütünlüğünü korumak B) Avrupa devletleri arasına girmek C) Ortodoks Kilisesi'ni nüfuzu altına almak D) Kırım'ı ele geçirmek E) Akdeniz'e açılmak j ! . Akkerman. Sırplar için de bir h ü k ü m k o y d u r a r a k Sırpların özerk olmasını sağladılar. . Fransa ve Rusya. Sonuçta Berlin Antlaşmasıyla Sırpların bağımsızlığı tanınmıştır. bazen İngiltere. Rusya ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmişlerdir. Sırp ayaklanması bastırılmak üzereyken 1806'da Osmanlı-Rus savaşı çıktı. Bu antlaşmaya g ö r e . Bu madde Avrupa'lı devletler için çok önem taşıdığından sekiz yıllık sürenin dolmasından . Cevap E j Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n d a . Cevap B Cevap B i 16. Osmanlı Devleti gerekli hallerde Rusya'nın isteği üzerine bo­ ğazları. Sırp özerkliği sırasıyla Bükreş. Devletler böylece bir Avrupa Devleti sayılan Osmanlı Devletinin iç işlerine karışamayacakiardı.Çözüm: II. Bu durumda Sırp ayaklanmasını b a s t ı r m a k m ü m k ü n o l m a d ı . ÖYS .

H e r s e k ve Bulgaristan'da hakim ve valileri kendilerinin s e ç m e l e r i n i Osmanlı Devleti'ne öner­ mişlerdir.C ve D seçeneklerinin bazıları Rusya'nın amacıyla ilgili olmayan yorumlar bazıları da eksik ve yanlış olan yorumlardır. 1511 yılında Safeviler tarafından kıştırtılmış bir şii ayaklanmasıdır. Fransa ve Rusya -tarafından yakılmıştır. Antalya civarında çıkan dini nitelikli bir isyandır. Navarin O l a y ı . A l e m d e r olayı. Selim'i tahta çıkarmak istemiş ancak padişahın ö l d ü r ü l m e s i üzerine y e ğ e n i II. Çeşme Baskını III. Avusturya'nın .76 Çözüm: Paris A n t l a ş m a s ı h e m Rusya'nın h e m d e Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'de tersane ve donanma bulundurmasını önlemişti. Bu olayda dış güçlerin etkisi yoktur. Cevap D 20.Selim'in tahttan İndirilme­ sine t e p k i d u y a n R u s ç u k Ayanı A l e m d e r Mustafa Paşa İstanbul'a gelerek yeniden III. lll. C ve D s e ç e n e k l e r i n i n İ s t a n b u l Konferansı kararlarının reddedilmesiyle bir ilişkisi yoktur. Ş a h k u l u A y a k l a n m a s ı . Cevap E Çözüm: Bu s o r u y u s e ç e n e k l e r h a k k ı n d a kısa kısa bilgi vererek çözelim: M a c a r M ü l t e c i l e r i S o r u n u .1 9 9 3 1877-78 Osmanlı . Cevap C 19. Ç e ş m e Baskını 1770. 1848 ihtilalleri sonucunda meydana gelmiş. Bu h ü k ü m özellikle Rusya'nın Akdeniz'e açıl­ masını e n g e l l e m i ş t i . N a v a r i n Olayı ise 1827 yılında m e y d a n a g e l m i ş t i r . Konferansa başkanlık eden Dışişleri Bakanı Saffet Paşa. Bu olaya Alemdar Olayı denir. A. Osmanlı Devleti ise bu öneriyi red­ detmiştir. B . A . R u s y a . ÖYS-1990 O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a aşağıdakilerd e n hangisinin ortaya çıkmasında dış güç­ lerin etkisi yoktur? A) Macar mültecileri sorunu B) Navarin Olayı C) Alemdar Olayı D) Çeşme Olayı E) Şahkulu Ayaklanması B) Fransa D) Rusya 2 1 . Anayasa'nın ilan edilerek devlet­ lerin iç işlerimize karışmalarını önleyeceği g ö r ü ş ü n d e y d i .Rus Savaşı'ndan önce t o p l a n a n İ s t a n b u l K o n f e r a n s ı ' n a katılan A v r u p a D e v l e t l e r i . Navarin Olayı Bu olayların üçünde de Osmanlı donan­ masına b ü y ü k z a r a r v e r e n d e v l e t a ş a ğ ı dakilerden h a n g i s i d i r ? A) İngiltere C) Venedik E) Avusturya Çözüm: Sinop Baskını 1853. 1827 yılında Yunan isyanının bastırılmasına Rusya'nın bir tepkisi olarak ortaya çıkmıştır. Mahmut'u tahta çıkarmıştı. O s m a n l ı D e v l e t i n i zor durumda bırakmak. B o s n a . barışa zorlamak ve istek­ lerini gerçekleştirmek için aniden Osmanlı donanmasını üç kez yakmıştır. Sinop Baskını II.Yüzyıl Siyasi Olayları artan baskıları mülteciler sorununu ortaya çıkarmıştır. Osmanlı Donanması İngiltere. ÖSS . Bu anlayış üzerine İstanbul Konferansı kararları reddedilerek Kanun-i Esasi yürürlüğe konuldu. ÖYS . 1770 yılında Ruslar Cebelitarık yoluyla Akdeniz'e giderek Osmanlı donan­ masını yakmışlardır. Ç e ş m e olayı. Cevap E 19.B. Osmanlı Devleti'nin bu öneriyi red­ d e t m e s i n i n nedeni aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) A v r u p a devletleri arasındaki görüş bir­ liğinden yararlanmak istemesi B) D ü n y a d a k i siyasi b l o k l a ş m a l a r a karşı olması C) Yerel yönetimlere yetki vermek istemesi D) Ruslarla iyi ilişkiler içinde olmak istemesi E) İçişlerine karışılmasına karşı olması Çözüm: Sorudaki m e t i n d e n de anlaşılacağı gibi İstanbul Konferansı kararları Avrupa'lı devlet­ lerin Osmanlılar'ın iç işlerine karışma İstek­ lerinin açık bir göstergesidir.1990 I. Rusya 1870'ferde Avrupa'da meydana gelen yeni oluşumların oluşturduğu ortamlardan yararlanarak Karadeniz'in tarafsızlığı İlkesini tanımadığını ilen etmiştir.

C.1994 Aşağıdaki ayaklanmalardan hangisi. N e d e n . ÖYS . olayların tarihlerini vererek bulalım. Mısır sorununun ortaya çıkmasına neden olmuştur? A) Kabakçı Mustafa Paşa B) Tepedelenli Ali Paşa C) Vardar Ali Paşa D) Abaza Mehmet Paşa E) Kavalalı Mehmet ali Paşa 1856 Paris antlaşmasıyla Osmanlı İmparatorlu'ğunun Avrupa devletler topluluğuna alın­ masına karar verilmiştir. O Y S .Olay A) Osmanlı Devleti'nin Navarin'de yakılan gemileri için Rusya' dan tazminat istemesi B) Rusya'nın Sinop'ta Osmanlı donanma­ sını yakması C) Bulgar Kilisesi'nin özerklik kazanması D) Azak kalesi'nin Rusya'nın eline geçmesi E) Rusya'nın Özü Kalesi'ni Osmanlı­ l a r d a n alması Çözüm: Bu s o r u aynı z a m a n d a bir k r o n o l o j i sorusudur. Demir baş Ş a r l ' i n ü l k e s i n e d ö n m e s i 1 7 1 1 . olaydan çok önceleri olmuş olduğundan dolayı cevap olamazlar. olayın gerçekleşmesinde etkili olmuştur? I. A seçeneğinde verilen antlaşma ve içerdiği hüküm doğrudur. olay. A s e ç e n e ğ i n d e verilen Navarin Faciası 1827'de Yunanistan'ın bağımsızlığı da 1829 yılında gerçekleşmiştir.1994 A ş a ğ ı d a k i a n t l a ş m a l a r d a n h a n g i s i .19.Meşrutiyet'in ilan edilmesinin . Kıbrıs'ın İngiliz yönetimine bırakılması ise 1878'de olmuştur.sonuç ilişkisi içerisinde olayı en yakın bir tarihin olayı e t k i l e m e s i tarihsel gelişmelere daha uygun bir çözüm tarzıdır.Lehistan'­ ın himayeye alınması 1575 Görüldüğü gibi B. Bulgaristan Krallığının kurulması 1908. B) S i n o p Baskını 1853 Kırım'ın Rusya'ya katılması 1792 C) Bulgar Kilisesinin özerkleştirilmesi 1896 . Cevap A ll. s o r u n u n bir benzeridir.Yüzyıt Siyasi Olayları 77 Çözüm: Mısır Sorunu 1830 . Cevap A 2 5 . Bu kararda aşağıdakilereden hangisinin etkisi vardır? A) B) C) D) E) Tanzimat Fermanı'nın yayınlanmasının Sened-i İttifak'ın imzalanmasının Kanun-i Esasi'nin çıkarılmasının Mecelle'nin hazırlanmasının II. Bu s o r u n u n cevabını.C. Kırım'ın bağımsız olması 1774. d e V a r d a r Ali 1647'de A b a z a M e h m e t Paşa 1 6 2 2 ' d e K a v a l a l ı M. ÖYS . Tarihlerdende anlaşılacağı g i b i Kavalalı İsyanı ile Mısır sorunu aynı dönemin olaylarıdır.D ve E seçeneklerin de verilen antlaşmalar karşılarında yazılan hükümleri içermemekte­ dirler. olayın tarihleri I.1993 Aşağıdakilerden hangisinde verilen l.sonuç ilişkisi vardır. Cevap E 22. Bu s o r u y u seçeneklerde verilen isyanların tarihlerini bilirsek kolaylıkla çözebiliriz.Olay Yunanistan'ın bağımsızlık kazanması Rusya'nın Kırım'ı topraklarına katması Rusya'nın Çeşmede Osmanlı donanma­ sını yakması Avrupa'da Kutsal İttifakın Kurulması Osmanlı Devleti'nin Lehistan'ı himayesi altına almasa 2 4 . K a b a k ç ı 1807 'de. kar­ şısında verilen maddeyi içerir? Antlaşma A) Paris B) Bükreş C) Berlin D) Küçük Kaynarca E) Vasvar Çözüm: Madde Boğazların 1841 antlaş ması'na göre yönetilmesi Bulgaristan Krallığı'nın kurulması Kırım'ın bağımsız olması Demirbaş Safın ülkesine serbestçe dönebilmesi Kıbrıs'ın İngiliz yönetimine bırakılması 22.Ali P a ş a i s y a n ı ise 1832'de meydana gelmiştir. T e p e d e l e n l i 1 8 2 1 . li.Kutsal İttifakın kurulması 1683 E) Özü'nün kaybedilmesi 1792 .1 9 9 5 2 3 . Bu s o r u d a da a y n ı y ö n t e m i k u l l a n ı r s a k B. ÖYS . Sadece bu İki olay arasında neden .D ve E seçeneklerinde II.Çeşme yangını 1770 D) Azak'ın Rusya'ya geçmesi 1700 .1840 yıllan arasında başlamış ve Osmanlı Devletini uzun yıllar uğraştırmış önemli bir olaydır.

Osmanlı Devleti Balkanlar­ da çok önemli topraklarını kaybetti. TBMM ilk kez tanınmıştır. yüzyılın sonlarında ve özellikle XIX. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i Avrupalıların bu topraklarla ilgilenmedeki amaçlarından biri değildir? A) Hindistan'a ve Afrikaya ulaşmak B) Ekonomik çıkarlar sağlamak C) Azınlıkların dinsel haklarını savunmak D) Merkezi otoriteyi zayıflatmak E) Arapların tam bağımsız devlet kurmalarını sağlamak Çözüm: Avrupa'nın büyük devletlerinin Osmanlı İmparatorluğunun toprakları ile ilgilenmeleri veya Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n d a yaşayan milletlerle ilgilenmeleri hep kendi çıkarları i ç i n o l m u ş t u r .Moskova B) Ayastefanos . A y a s t e f a n o s : 1 8 7 8 R u s y a ile O s m a n l ı Devleti arasında yapılmıştır. B . Moskova Antlaşmasının bir tekrarıdır. Amaçları değildir.Sevr C) Atina . İ s t a n b u l : 1913'de Bulgaristan ile Osmanlı D e v l e t i a r a s ı n d a II. Dünya Savaşı nın galipleri ile O s m a n l ı Devleti arasında yapıldı. T B M M ilk kez batılı bir devlet olan Rusya tarafından tanın­ mıştır. Bu Fermanla padişahın yetkileri sınırlandırıldı. ÖYS-1995 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n d e v e r i l e n ant­ laşmalar imzalandıkları halde yürürlüğe konulmamıştır? A) Berlin . A . A n k a r a : 20 Ekim 1921'de Fransa ile TBMM a r a s ı n d a yapıldı. C . Cevap B 26. Rusya bu antlaş ma ile Osmanlı Devleti üzerindeki ağırlığını arttırınca batılı devletler itiraz ederek bu ant­ laşmanın yürürlüğe girmesini engellemişler­ dir. Fakat Kurtuluş Savaşı'nın başlaması ve Osmanlı Meclisi kapatılmasından dolayı uygulanamadı. U ş i : 18 Ekim 1 9 1 2 ' d e İtalya ile O s m a n l ı Devleti arasında yapıldı. Kars: 13 Ekim 1921'de Sovyet Cumhuriyet leri olan E r m e n i s t a n . E seçeneği ise Avrupalıların çıkarlarını kolay­ laştırmak için yaptıkları bir çalışmadır. ÖYS-1995 XVIII.Uşi D) İstanbul -Ankara 2 7 . G ü m r ü : 3 Aralık 1 9 2 0 ' d e E r m e n i s t a n ile T B M M arasında yapılmıştır. Cevap A 19.Yüzyıl Siyasi Olayları devleti tarafından tanınmış. Atina: 13 Kasım 1913 de Yunanistan ile Os­ manlı Devleti arasında II.Kuzey Afrika'daki son toprağımız olan Libya Kalyaya verildi. Fransa İşgal ettiği toprakları terketmiştir. Cevap E E) Gümrü . T B M M ilk defa bir İtilaf . yüzyılda Avrupa'nın büyük devletleri Osmanlı İmparatorluğuma bağlı Yakındoğu toprakları­ na ilgi duydular. Sevr: 10 Ağustos 1920 de I.78 Çözüm: 1856 Paris Antlaşması'yla Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa devleti sayılmasında 1839 tarihindeki Tanzimat Fermanının etkisi büyüktür. Kanun kuvveti s a ğ l a n m a y a çalışıldı. Anayasacalığın başlangıcı k a b u l edileli. G ü r c i s t a n ve Azarbeycan İle TBMM arasında yapılmıştır. M o s k o v a : 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile T B M M arasında yapılmıştır. Türkler azınlık statüsüne kavuşmuşlardır. T B M M ' n i n ilk siyasi başarısıdır.Kars Çözüm: S e ç e n e k l e r d e verilen a n l a ş m a l a r ı kısaca tanıyalım: B e r l i n : 1878'de Rusya ile Osmanlı Devleti arasında yapıldı. ve D s e ç e n e k l e r i Avrupalı devletlerin çtkarlan ile ilgilidir. Bu d u r u m Avrupa devletlerinin işine geldiğinden bizi kabul ettiler. Balkan Savaşı'ndan sonra yapılmıştır. B a l k a n S a v a ş ı ' n d a n sonra yapılmıştır. Ege Adaları kaybedilmiş ve Yunanistan'da kalan Türkler'in hakları garan­ ti altına alınmıştır.

416 : % 6. Asıl amaçlan parçalanmayı hız­ landırmak. Buna karşın İngiltere ve Fransa. Halkın yönetimde bir 1981 1982 1983 1984 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 f3A> 2 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 p5b 3 - 3 1 3 1 2 3 2 2 4 2 2 2 3 4 2 2 1 Ss|:v 1986 19Ö7 1988 2 2 1 4 1 1 1 2 2 1 IfE 1990 1991 1992 1993 1 1 1 1 2 2 1995 TOM 17 - ı ırt |"5b 1 9 8 1 .1 9 9 5 yıllan a r a s ı n d a . Yüzyıl konusundan ç ı k a n s o r u Islahatları yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda :%5. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere ve Fransa sömürgelerinde yaşayanların hakları.183 oranındadır. Diğer d e v i r l e r d e p a d i ş a h ülkenin tek hakimidir.D ve E seçeneklerinin arkasına sığınarak Osmanlı Devletinden bir çok talepte bulun­ muşlardır.B. . Cevap C ÖYS 1981 'VsmartH'naiKi nangi devirde. 19.ÓYS SORULARI ANALİZİ BOLÜM 1 \ OSS Toplam Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı ÖSS 1981 "XIX. A. Osmanlı İmparatorluğu'nda y a ş a y a n Hıristiyanların haklarının yetersiz b u l a r a k Osmanlı Devleti'nden Islahat Fermanı'na uyulmasını istemişlerdir. Y Ü Z Y E L ı S L A H A T L A R ı 1981 -1995 OSS . Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Hıristiyanların h a k l a r ı n d a n d a h a sınırlıydı. yüzyılda Osmanlı Devletini bir an önce paylaşmak düşüncesi farklı farklı politika üretmelerine neden olur.19. padişahın yanında yönetime ortak olmaya başlamıştır? A) Kuruluş Devri B) Yükselme Devri C) Lale Devri D) Tanzimat Devri E) Meşrutiyet Devri Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i n d e ilk kez M e ş r u t i y e t d e v r i n d e açılan Meclis-i M e b u s a n ' l a halk yönetime katılmış ve temsil hakkını kullan­ mıştır ( 1 8 7 7 ) . İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti'nden böyle bir istekte bulunmalarının amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Hıristiyanların yaşam düzeyini yükseltme B) Kendi ülkelerindeki demokrasi ilkelerini diğer ülkelere de yayma C) Osmanlı İmparatorluğu'ndaki parçalanma ve çöküşü hızlandırma O) O s m a n l ı D e v l e t i ' n e b a ş k a d e v l e t l e r i n baskı yapmasını Önleme E) S ö m ü r g e l e r i n d e yasanların uğradıkları haksızlıkları gizleme Çözüm: Bu tip sorularda cevaplar genellikle standart­ tır. Özellikle 19.748 : % 6.

Kabakçı isyanı İle III. B. Osmanlı Devlet düzenini d e ğ i ş t i r m e amacına y ö n e ­ liktir? A) Kabakçı Mustafa isyanı B) Patrona Halil isyanı C) Abdülaziz'in tahttan indirilmesi D) 31 Mart ayaklanması E) Genç Osman'ın öldürülmesi Yeniçeri Ocağı (1361 . Genç O s m a n ' d a ıslahatçı düşüncelerinden dolayı çıkarcı çevrelerin ve yeniçerilerin isyanı sonucu öldürülmüştür. Meşrutiyet'in ilanından sekiz ay sonra olmuş . Bu dönemde azınlık İsyanları devletin birliğini bozacak bir sevi­ yeye gelmişti.C ve D seçenekleri yanlış ve eksik bil­ gilerdir. Abdülaziz'de Tanzimat ilkelerini genişletmeye karşı olması ve israfının büyük boyutlara ulaşması sonucu tahttan indirilmiştir. ÖYS 1981 Tanzimat ve Meşrutiyet devirlerinde tarihle ilgilenen yazarlar. Meşrutiyete karşı başlatılan bu hareket Osmanlı tarihinde rejime yönelik tek harakettir. Cevap E Çözüm: j j I 19. Cevap D 5.1826) yılları arasında faaliyet göstermişitir. yeniden Meşrutiyet ö n c e s i d ö n e m e g e ç i l m e s i n i i s t e y e n bir harekettir. Ocak 17.Yüzyıt Islahatları i ] 3. ÖYS 1983 Yeniçeri Ocağı'nın o r t a d a n kaldırılması Osmanlı yönetimine aşağıdaki yararlar­ dan hangisini sağlamıştır? A) İç isyanların önlenmesini B) Halkın yönetime katılmasını C) Toprak dağıtımının yeniden düzenlenmesini D) Savaşlardaki yenilgilerin sona ermesi E) Padişahların yönetime yeniden egemen olmasını Çözüm: 4. Türk tarihinin sadece Osmanlı döneminde kalan bölümü üzerinde durmuşlar ve Türk tarihini bir Osmanlı tarihi gibi gösterme çabasına girmişlerdir. Padişahın yetkileri ilk kez Tanzimat Fermanı'yla sınırlandırılmıştı.C. Böylece padişahların yeniden yönetime hakim olması sağlanmıştır. A v r u p a ' n ı n d a e t k i s i y l e ilk anayasa olan Kanun-i Esasi İlan edildi. Selim. cevap olamazlar. M a h m u t aydın.D ve E s e ç e n e k l e r i İlgisiz y a d a eksik yorumlarından dolayı cevap olamazlar.C ve E seçenekleri Osmanlı Devlet düzeni­ ni değil baştaki padişahlan değiştirme amacıyla yapılan sınırlı hareketlerdir. Ancak. Böylece halk yöne­ time İlk kez katılmış oldu. Genç Osman'dan itibaren ocağın bu duru­ muna son vermek için çok defalar kaldırma girişimleri o l m u ş fakat başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Cevap E .yüzyıldan itibaren otoriteyi bozucu ve padişahlan zor durumda bırakıcı davranışlar içine girdi. Bu olaya Vakay-ı Hayriye denir.80 etkisi olmamıştır. halk ve ulemanın da desteğini alarak 1826 yılında ocağı kaldırmıştır. II. Bundan dolayı devletin birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü n ü sağlamak İçin halkın kay­ naştırılması için Osmanlıcılık politikası uygu­ lanmıştır. Cevap A Ş A.ve Meclis-i Mebusan açıldı. Türk tarihini böyle göster­ mekle ulaşılmak istenen amaç ne olabilir A) Çeşitli etnik unsurları birbirleriyle kay­ naştırarak İmparatorluğu ayakta tutmak B) Osmanlıların. İslamiyete ve uygarlığa yap­ tığı hizmetleri ortaya koymak C) Batı'da gelişen yeni akımları Müslüman halka benimsetmek D) Batı ülkelerinin Osmanlı İmparatorluğu'na karşı geliştirdiği olumsuz tavırları ortadan kaldırmak E) A n a d o l u ' n u n g e r ç e k sahibinin Osmanlı Türkleri olduğunu kanıtlamak Çözüm: Tazminat ve Meşrutiyet devirleri imparator­ luğun en kritik yıllarıdır. Bu dönemde.B. ÖYS 1983 Aşağıdaki olaylardan hangisi. Patrona isyanı ile III. A.B. A n a y a s a c ı l ı ğ ı n ilk f a a l i y e t i bu h a r e k e t l e b a ş l a m ı ş t ı . 31 Mart olayı ise II. Ahmet tahttan indirilmiştir. Bu politikanın esası çeşitli etnik unsurların eşitliğini sağlayarak kaynaştırmaktır.

AB ve D seçenekleri kısmen doğru iseler de eksik­ tirler. B) Islahatların Avrupa devletlerince tanın­ masına çalışmaktadır. Cevap C | i j I j Çözüm: Osmanlı Devleti dış gelişmelerin de etkisiyle meşrutiyeti ilan ederek Meclis-i Mebusan'ı açmıştı. ÖSS 1985 O s m a n l ı D e v l e t i n i n Meclİs-i M e b u s a n ' d a Balkan uluslarına da temsil hakkını tanımış olmasının amaçları arasında aşağıdakiler­ d e n hangisi y o k t u r ? A ) A v r u p a d e v l e t l e r i n i n i ç i ş l e r i m i z e karış­ masını önleme B) Balkan uluslarını yönetime katma C) İmparatorluğun bütünlüğünü koruma D) R u s y a ' n ı n B a l k a n l a r ' ı Slavlaştırmasını önleme E) Meclis'in devamlılığını sağlama E) II. D) Büyük devletlerin olumsuz tutumlarından çekinmektedir. ayanlar d a d e v l e t i n e m i r l e r i n e u y u c a k l a r ı n a söz ver­ mişlerdir. T a z m i n a t d ö n e m i n d e ise d a ğ ı l m a d u r u m u n d a idi.yüzyıla askeri ve siyasi g ü c ü n ü kaybetmiş olarak girdi. yüzyıla gelindiğinde imparatorluk içindeki unsurları kaynaştırmak İçin yönetim ve hukuk alanında ilk kez ıslahatlara girişildi. ÖYS 1983 XIX. ÖSS 1985 "Osmanlı imparatorluğu. E) Batı ile sorunlarını barış yolu ile çözmeye çalışmaktadır. ÖYS 1984 Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a A v r u p a h u k u k kurallarına göre işleyen mahkemeler ilk defa hangi devirde kurulmaya başlamıştır? A) III. ayanların varlığını v e h a k l a r ı n ı t a n ı m ı ş . M u t l a k i y e t l e y ö n e t i l e n O s m a n l ı Devleti'ni böyle bir anlaşma yapmaya sevkeden d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) P a d i ş a h ' ı n y e n i l i k y a p a r k e n a y a n l a r ı n desteğine ihtiyaç duyması B) Devletin. Osmanlı İmpara­ t o r l u ğ u n u n Batı'ya karşı t u t u m u n d a k i b u d e ğ i ş m e n i n bir açıklaması olamaz? A) Gelişme siyasetini bu yolla sürdürmekte­ dir. A seçeneğinde verilen genişleme siyaseti ise Tazminat dönemi gerçeklerine aykırıdır. yüzyılın başlarında yapılan bir anlaşmay­ la Osmanlı padişahı II.19. Cevap E ." Aşağıdakilerden hangisi.D ve E seçenekleri zayıf ve g ü ç s ü z dönemlerin politikası olabilirler. Devlet bu şartlarda ayanlara söz g e ç i r e m e y e c e k bir durumda idi. Çözüm: Osmanlı Devleti Yükselme Dönemi'nde g ü ç l ü . T a z m i n a t d e v r i ' n d e ise bu tür s o r u n l a r ı n çözülmesinde B a t l ı büyük devletlerle görüş birliği içinde olmaya önem vermiştir. Cevap A i \ | j I ] j 7. Bundan dolayı güçlü döne­ minde sorunlarını istediği gibi çözebilirken. eyaletlerden asker almak için ayanlardan yararlanmak istemesi C) D e v l e t i n . Mahmut. Meşrutiyet Devri j j 9. E seçeneği ise tamamen yanlış bir yorumdur. Selim Devri C) Tanzimat Devri B) Lale Devri D) I. Bunun sonucu olarak B. Yükselme Devri'nde Batı ile i l g i l i s o r u n l a r ı n ı k e n d i g ö r ü ş l e r i doğrultusunda çözmeye çalışmıştır.B.C. Meclisin açılmasıyla Osmanlı Devleti A. Mahmut Devri Çözüm: İlk kez Lale Devrinde (1718-30) batılılaşmaya başlayan Osmanlı Devleti'nde yapılan Islahat hareketleri sonucu devletin iyileşmesi yönünde ciddi bir ilerleme görülmedi. 19.C ve D s e ç e n e k l e r i n d e k i gelişmeleri amaçlamıştı. C) Siyasal g ü c ü n ü bu yolla k o r u m a k iste­ mektedir. Toprak sis­ teminin bozulması nedeniyle bir çeşit dere­ beyi sayılacak ayanlar türemiş ve bunlar tıpki bir bey gibi h ü k ü m veriyorlardı.Yüzyıl Islahatları 61 6. a y a n l a r a söz g e ç i r e m e y e c e k kadar zayıf düşmüş olması D) Devletin vergi t o p l a m a d a ayanlardan yararlanmak istemesi E) Padişah'ın yetkilerinden bir kısmını ayan­ lara v e r e r e k s o r u m l u l u ğ u n u a z a l t m a k istemesi Çözüm: İ m p a r a t o r l u k 19. dağılma d u r u m u n d a ise yaşam mücadelesi vermekte idi. E seçeneğinde verilen durumun Balkan uluslarına temsil hakkının verilmesiyle bir ilgisi yoktur. Avrupa hukuk kurallarına göre işleyen mahkemeler böylece Tazminat hareketiyle kuruldu. Cevap C j 8.

ÖYS 1986 Tanzimat d ö n e m i y l e başlayan ıslahat h a r e k e t l e r i n d e daha ç o k aşağıdakilerden hangisi üzerinde d u r u l m u ş t u r ? A) Hukuk ve yönetim C) Tarım ve ticaret E) Güzel sanatlar Çözüm: T a n z i m a t hareketi ş i m d i y e kadar yapılan ıslahat hareketlerinden çok farklı bir yönde yenilik projesi geliştirmiştir. Tanzimat'ın getirdiği eşitliği Islahat Fermanı b o z m u ş .C. gayr-ı müslimlere nakti bedelli askerlik avantajını getirmiştir. ve E s e ç e n e k l e r i z a t e n O s m a n l ı D e v l e t i ' n d e g e l i ş m i ş bir d u r u m d a y d ı .D ve E seçenekleri Osmanlı Devleti'nin zayıflamasına ve yıkılma sürecinin hızlan­ masında etkili olan olaylardır. yüzyılda yapılan yeni­ liklerin de bir k a r e k t e r i n i o l u ş t u r m u ş t u r .yüzyılda O s m a n l ı Devletinde m e y d a n a gelen olumsuzluklar A. I. Osmanlı İmparat o r l u ğ u ' n u n e g e m e n l i ğ i n i ve bağımsızlığını korumasına yardımcı o l m u ş t u r ? A) Azınlık hakları C) Kapitülasyonlar B) Askeri alanda yenilikler D) Ulusçuluk akımları 1 3 . Cevap B 1 2 . Cevap B Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu bozuk d u r u m a ç ö z ü m b u l m a k i ç i n 19.yüzyılda. A. ÖYS 1987 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i y l e . s e ç e n e k l e r i iki g r u b a a y ı r m a m ı z g e r e k i r .C. Tanzimatla ilk kez azınlıkların yönetime ısındırılması ve kay­ naştırılması amaçlanmıştı.yüzyılda T a r h u n c u ile b a ş l a m ı ş t ı . Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u ' n d a "askerlik düzeni"ocak.yüzyılda ortaya çıkan en önemli düşünce. B seçeneği ise Osmanlı Devleti'nin varlığını bir s ü r e d a h a d e v a m e t t i r m e s i n e k a t k ı d a bulunmuştur. Ö S S 1986 XIX. C . T a n z i m a t ' l a başlayan ıslahatlar 19. B seçeneğinde verilen yeni fabrikaların kurulması ise soru kökündeki olumsuzluklara ters bir özellik taşır. H a m m a d d e Avrupa ülkelerine satılmakta dışarıdan bot miktarda.82 19. Sadece Tanzimat ve Islahat Fermanlan askerlikle ilgili bir düzenleme getirmiştir. ucuz ve çeşitli mallar gelmektedir. A. Osmanlı ü l k e s i n d e ticaret azınlıkların elindedir. Önceden gayri müslimler askerlik yapmazlardı. İki t o p l u m arasında ayrıcalıklı konular böylece kaldırılmıştı.Yüzyıl Islahatları 1 0 . D . B s e ç e n e ğ i ile ilgili ç a l ı ş m a l a r 17.grup Osmanlı Devleti'ne yardımcı olanlar l l . ÖYS 1986 Aşağıdakilerden hangisi.D ve E seçeneklerinin askerlik konusu ile ilgili bir hükümleri yoktur. g r u b ise Osmanlı Devleti'nin egemenlik ve bağımsızlığına zararı olan olaylar. Osmanlıların girdiği savaşlar genelikle yenilgi ile sonuçlanmıştır. diğer etnik unsurların müslüman toplumla kaynaşmasını sağlamaktı. Cevap A B) Maliye D) Eğitim 1 1 . ş e k l i n d e n bir vatan görevi şekline getiril­ miştir? A) Sened-i İttifak C) Islahat Fermanı B) Tanzimat Fermanı D) Kanun-ı Esasi E) Yabancı okullar Çözüm: Çözüm: E) Misak-ı Milli Bu tip soruların çözümünde cevapların ince­ lenmesiyle doğru sonuca ulaşılabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu d u r u m u n bir s o n u c u değildir? A) Küçük sanayi atölyelerinin azalması B) Yeni fabrikaların kurulması C) İşsizliğin artması D) Yönetimde yeni arayışların artması E) Dış ticarette dengenin bozulması Çözüm: 19. Bunlardan en önemlisi askerlik idi. Tazminat Fermanı ilan e d i l e r e k askerlik bir vatan hizmetine dönüştürüldü. Cevap B . Osmanlı Devleti ilk kez bu dönemde yönetim ve h u k u k alanında bazı düzenlemeler yaparak ülkenin içinde bulunduğu kötü şart­ ları gidermeyi hedeflemiştir.D ve E seçenek­ lerinde verilen gelişmeleri sonuç olarak ortaya çıkarmaktadır.

yüzyılda eskiye dönüş hedeflenmiş korku ve şiddete dayalı ıslahatlar yapılmıştır.Mahmut ver­ miştir.yüzyıla aittir.Osman D) IV.19.yüzyılda A v r u p a l ı l a ş m a k a m a ç l a n a r a k askeri ıslahatlara ağırlık verildi. ve İtfaiye bölüğü III.yüzyıl ise önceki ıslahatlardan çok farklı olarak ülkenin birlik ve bütünlüğüne yönelik olarak sosyal alanda da ıslahat yapılmıştır. Hükümdarlar tarafından tek taraflı olarak yapılmış ya da ilan edilmiştir. Alemdar Mustafa Paşa'nın ısrarıy­ la Anadolu ve Rumeli'de bozulan toprak sis­ teminin etkisiyle oluşan başına buyruk ayan­ lara bazı tavizler vererek bunları merkeze bağlamıştır. A . 18.yüzyılda bunun ilk örneğini II. Ayanlarla yapılan bu anlaşmaya Sened-i İttifak denilir. 19.C.D ve E seçeneklerinde verilen gelişmeler karşılıklı yapılan bir olay değildir. ÖYS 1989 Yalnız askeri alanda değil. M a h m u t döne­ minde k u r u l m u ş t u r ? A)Nizam-t Cedit C)Kağıt imalathanesi B) Devlet matbaası D) Posta teşkilatı E) İtfaiye bölüğü Çözüm: Seçeneklerde verilen olayların hangi hüküm­ darlar zamanında olduğunu hatırlatırsak bu soruyu rahatlıkla çözebiliriz: Nizam-ı Cedit III Selim. 19. B ve C s e ç e n e k l e r i n d e k i p a d i ş a h l a r 18. ÖSS 1988 Aşağıdaki b e l g e l e r d e n h a n g i s i . Askerlikte.30) gerçekleştirilmiştir.Mustafa 15.Yüzyıl Islahatları 83 Çözüm: 3 Kasım 1839'da ilan edilen Tanzimat Fermanı öncelikle Osmanlı sınırları içinde yaşayan her dili konuşan ve her dine bağlı t o p l u m l a r ı n her t ü r l ü eşitliğini sağlayarak onları kaynaştırmak istiyordu. Tarımda önemli bir yenilik getirmemiştir. ÖYS 1988 Tanzimat Fermanı ile a ş a ğ ı d a k i alanların hangisinde yenilik yapılmamıştır? A) Askerlikte B) Maliyede C) İdarede E) Tarımda D) Hukukta .yüzyıllarda ısla­ hat y a p a r a k d e v l e t i n İ ç i n d e b u l u n d u ğ u sorunlara ç ö z ü m b u l m a y a çalışmıştır. Cevap B 1 8 .18 ve 19. Cevap E E) Kanun-i Esasiye Çözüm: II. sosyal alanda da ıslahat yapılması gereğine inanan Osmanlı padişahlarından biri aşağıdakiler­ d e n hangisidir? A) I. ÖYS 1987 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap D 1 7 . II. Devlet matbaası.Mahmut C) I.Abdülhamit B) lll. ÖYS 1989 Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Fermanı'nın getirdiği yeniliklerden biri değildir? A) Herkesin mal ve mülküne sahip olması B) Herkesten gelirine göre vergi alınması C) Mahkemelerin herkese açık olması D) Askerlik için nakdi bedelin kabul edilmesi E) Rüşvet ve iltimasa karşı önlem alınması 16. O s m a n l ı Devleti'nin a y a n l a r a s ö z g e ç i r e m e y e c e k hale geldiğini g ö s t e r e n bir kanıttır? A) Fatih Kanunnamesi C) Tanzimat Fermanı B) Sened-İ İttifak D) Islahat Fermanı E) II.Mustafa 19. y ö n e t i m d e ve hukukta her vatandaş eşit haklara veya yükümlülük­ lere sahip olacaktı. Kağıt İmalathane­ si. Cevap E 14.yüzyılda hükümdar olduysa da çok kısa bir zaman içinde tahttan indirildiği için ıslahat yapmaya zamanı olmamıştr. Ahmet tarafından Lale Devrinde(1718 .Mahmut. Posta teşkilatı ise II. D seçeneğindeki IV. vergide.Mahmut'un (1808 -1838) kurduğu önemli bir teşkilattır. A. 17.Mahmut Çözüm: Osmanlı Devleti 17.

a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi üzerinde ö n e m l i bir etkisi y o k t u r ? A) Tanzimat ve Islahat hareketleri B) Ulusçuluk akımları C) Genç Osmanlı ve Jön Türk hareketleri D) O s m a n l ı l a r ı n I. kuvvetler ayrılığı. Nizam-ı Cedit 18. Önceki d ö n e m l e r d e bazı ç a l ı ş m a l a r o l d u y s a d a başarılı olamamıştır. B u n u n b i r s o n u c u o l a r a k A. M a h m u t tarafından ıslahat amacıyla kaldırılan bir kurumdur. Kanununame-i Ali Osman zaten padişah fer­ manlarından oluştuğundan mutlak otoriteyi sınırlandırması düşünülemez.Yüzyıl Islahatları Divan-ı Hümayun ise eski Türk devletlerinde ileri gelen kimselerin katılmasıyla toplanan bir örgüttü. 18. Divan-ı Hümayun bir ıslahat d e ğ i l . 2 2 .C ve E seçeneklerinde gelişmeler Tanzimatla birlikte ortaya çıkmıştır. A. Cevap D 2 1 . Sekban-ı Cedit ve Eşkinci Ocağı 19.yüzyıla aittir. ve 19. Tanzimat-ı H a y r i y e F e r m a n ı ' n ı n ö z e l l i k l e r i n d e n biri değildir? A) Yapılacak ıslahatları içerme B) Padişahla halk arasında yapılan bir sözleşme olma C)Batı'nın etkisiyle hazırlanmış olma D) Halka açıklanmış ve okunmuş olma E) Padişahın üstünde bir güç olduğunu vur­ gulama . Islahat Fermannse yeniden nakdi bedele çevirmiştir. 19.C ve E seçeneklerindeki gelişmeleri ortaya çıkardı. A.Dünya Savaşı'na katıl­ maları E) I. ÖYS 1989 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi. v e m i l l i y e t ç i l i k g i b i kavramlar Osmanlı ülkesinde de tartışılmaya başlandı.yüzyılda başlamıştır. Saltanatı sınırlandırmayan gelişme sorulduğuna göre cevap k e n d i l i ğ i n d e n ortaya çıkıyor. Osmanlılar bunu kuruluş döne­ minden itibaren geliştirerek büyük bir organ haline getirdiler.yüzyıl. D s e ç e n e ğ i n d e verilen I. Cevap D 19. ÖYS 1989 Aşağıdakilerden hangisi.Meşrutiyet hareketleri Çözüm: i Fransız İhtilali'yle ortaya çıkan fikir akım­ larının O s m a n l ı D e v l e t i ' n i etkilememesi d ü ş ü n ü l e m e z d i . insan h a k l a r ı . ve ll. batıdaki gelişmeler den en çok etkilenilen bir dönemdir.B. eşitlik.B. ÖSS 1990 Fransız İhtİlali'nden sonra cumhuriyetçiliği ve özgürlüğü savunan kimi kitaplar Türkçeye ve azınlıkların dillerine çevrilerek Osmanlı ülkesinde de yayınlanmıştır. fakat II.B. D seçeneğindeki gelişme ise Islahat Fermanıyla sağlanmıştır. Cevap D 2 0 . yüzyıllarda yapıldığına göre bu dönemler dışında kalan olayın k o l a y c a ıslahat s o n u c u olmadığını görebiliriz.84 Çözüm: Tanzimat Fermanı yönetim ve hukuk alanın­ da önemli yenilikler getiren bir ıslahattı. Bu yayınların. Osmanlılar'da saltanatın mutlak otoritesini sınırla­ ma m ıştır? A) Tanzimat Fermanı B) Sened-i İttifak C) Islahat Fermanı D) Kanunname-i Âl-i Osman E) Kanuni Esasi Çözüm: Osmanlılar'da mutlak otoriteyi sınırlandıran gelişmeler 19.Dünya Savaşına katılmamız jeopolitik ve siyasi kaynaklıdır.yüzyıl sonlarında Asakir-i Mansure. Cevap E 19.yüzyıl başlarında yapılmıştır. Osmanlı İmparat o r l u ğ u ' n d a k i ıslahat h a r e k e t l e r i n i n bir sonucu değildir? A) Asakir-i Mansure-İ Muhammediye B) Nizam-ı Cedit C) Sekban-ı Cedit D) Eşkinci Ocağı E) Divan-ı Hümayun Çözüm: Islahatlar genellikle 17.C ve E s e ç e n e k l e r i n d e k i g e l i ş m e l e r 19. ÖYS 1990 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . İlk kez kanun üstünlüğü. cumhuriyet. Askerliği Tanzimat Fermanı vatan hizmetine dönüştürmüş.

Yüzyıl Islahatları Çözüm: Bu soruya benzer çok sorular çözdüğümüzden dolayı d o ğ r u s e ç e n e ğ i h e m e n bulabiliriz. Seçeneklerin tamamı Kanun-i Esasi hükümleri arasında vardır. vergilerin herkesin gelirine g ö r e t o p l a n m a s ı n ı . Bu açıkça ülkede k a n u n üstünlüğünün bir göstergesidir. Cevap E 24. Bu tip s o r u l a r d a genellikle yapılan yanlış yorumlar bilgi kaynağına bakılmadan yapıl­ maktadır.C ve D seçenekleri zaman ve oluşum olarak Tanzimatın ilanından önce ya da çok sonra olmuştur.D ve E s e ç e n e k l e r i y a n l ı ş ve i l g i s i z yorumlar içerdiklerinden cevap olamazlar. Padişahın otoritesini halkın temsilcilerinden oluşan bir meclisle sınırlandırmak amacıyla meşrutiyet sistemine geçilmiştir. kendisinin de Fermana uya­ cağını belirtmiştir. Cevap C 23. yargılanmadan idam edilmemesini öngören T a n z i m a t Fermanı'nın ilan edilmesine izin vermiştir. Bundan dolayı cevap olamazlar. Tanzimat Fermanı Sultan Abdüimecİd'in kendi isteği ile en önemli haklarının bir bölümünden halkın lehine vazgeçtiği bir belgedir. Bundan dolayı bir sözleşme özelliği göstermez. hükümeti denetlemesi D) Kanunların y a p ı l m a s ı n d a son s ö z ü n padişaha ait olması E) H ü k ü m e t i n padişaha karşı s o r u m l u olması .B. Bu değişiklik aşağıdakilerden hangisinin bir s o n u c u d u r ? A) Yeniçeri Ocağının kapatılmış olması B) Osmanlı aydınlarının d e m o k r a s i geliş­ melerden etkilenmesi C) Osmanlı İmparatorluğu'nun güçlenmesi D) Ayanların yetkilerinin artırılması E) D ü n y a d a . Cevap B 2 5 . milliyetçilik ve kuvvetler ayrılığı gibi ilkeler Osmanlı aydınları arasında da tartışıl­ maya başlamıştır. A.D ve E s e ç e n e k l e r i T a n z i m a t Fermanı'ntn önemli birer özellikleridir.demokrasi. Sultan A b d ü l m e c i t ' i n b u t u t u m u Osmanlı toplumunda aşağıdakilerden hangisinin b e n i m s e n m e y e çalışıldığının bir gösterge­ sidir? A) B) C) D) E) Halkın yönetime katılması Dini hoşgörü Bütçe anlayışı Kültürel bağımsızlık Kanun üstünlüğü Çözüm: Soruda verilen metnin son cümlesinde de g ö r ü l d ü ğ ü gibi padişah Sultan Addülmecit kendisinin de Tanzimat Fermanına uyacağını söyleyerek. mahkemelerin açık y a p ı l m a s ı n ı . 119 maddeden oluşan Kanun-i Esasiyi incelersek Vükela-yı Devlet kısmının 30. m o n a r ş i k sistemlerin s o n a ermesi Çözüm: Fransız İhtilali'nin yaydığı bazı düşünceler Osmanlı Devleti'ne de yayılmış. halkı itaat etmeye davet etmiştir. Yavaş yavaş padişah otoritesinin sınırlandırılması gündeme gelmiş ve Tanzimat Fermanıyla ilk ö n e m l i a ş a m a tamamlanmıştır. A. A. ÖYS 1992 O s m a n l ı l a r d a Asakir-i Mansure-i M u h a m m e d i y e adı île Avrupa usulünde o r d u n u n k u r u l m a s ı a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir sonucudur? A) Tanzimat-ı Hayriye B) Sened-i İttifak C} 31 Mart Vakası D) Vak'a-i Vakvakiye E) Vak'a-i Hayriye A) Ayan Meclisi üyelerine ömür boyu görev­ lerinde kalma hakkının tanınması B) Padişahın Meclisi açma ve kapatma yetki­ sine sahip olması C) Meclisin. eşitlik.C.C. ÖYS 1991 tur? Birinci Meşrutiyet dönemindeki Anaya­ s a d a aşağıdaki h ü k ü m l e r d e n hangisi yok- 2 6 . ÖYS 1992 Sultan Abdülmecit. Bu aydınlar Avrupa'daki gelişmelerin kendi ülkelerinde de görülmesi için faaliyete geçtiler. Halbuki ÖSS ve ÖYS sorularında en küçük bir şüpheye neden olmayan soru­ ların olması gerekirdi. Verilen bu haklar p a d i ş a h l a halk arasında yapılan bir yetki paylaşımı değildir.19.31 ve 38 maddelerinde Meclisin hükümeti denetleme yetkisinin olduğu görülmektedir. Cevap B Çözüm: 85 Esasen bu soru tartışmalıdır. k i m s e n i n haksız y e r e . Fakat ÖSYM bu sorunun cevabını C olarak verdi. ÖSS 1991 Osmanlı imparatorluğu'nda. Ayrıca herkesin bu fermana itaat etmesini İstemiş.

M a h m u t ' u n a y a n l a r l a S e n e d . Sekban-ı Cedit.Mahmut. isyanların bastırılması amaçlan­ mıştı. savaşlarda başarı sağlanması. ÖSS 1993 Osmanlı Sultanı II. Nİzam-ı Cedit'in ortadan kaldırılmasından sonra II. 31 Mart Olayı 1909'da. A y a n l a r e y a l e t l e r i n d e n d e v l e t i n asker almasına karşı gelmeyecekler 3. Avrupa tarzında bir ordu kurularak yeniliklerin hızlanması. Sekban-ı C e d i t v e E ş k i n c i adı v e r i l e n d ü z e n l e m e ­ lerin amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Eyaletlerin y ö n e t i m i n e y e n i bir d ü z e n getirmek B) Eğitim ve öğretimde yenilik yapmak C) Devşirme sistemini sürdürmek D) Avrupa Hukukundan yararlanmak E) Avrupa usulünde bir ordu kurmak . II. H ü k ü m l e r d e n d e ç o k a ç ı k bir şekilde anlaşılacağı gibi Padişahın mutlak otoritesi ilk kez sınırlandırılıyordu.C ve D seçenek­ lerinde askeri bir tanım veya ilişkili bir ifade yoktur. ÖYS 1993 Osmanlı İmparatorluğu'nda. Sened-i İttifak 1 8 0 8 ' d e .Mahmut yayımladığı bir fermanla. Bunun fiili olması m ü m k ü n d e ğ i l d i . 1. Cevap C 2 9 . Bir olay çıkarsa ayanlar emir beklemeksizin isyanı bastıracaklardır. toprak sisteminin bozulmasıy­ la Anadolu ve Rumeli'de ortaya çıkan başına buyruk ayanlarla yapılmıştı.Yüzyıl Islahatları Sekban-ı C e d i t ve Eşkinci Ocakları birer askeri teşkilattır. Yapılan bu ant­ laşmayla bundan sonra Ayanlar ile hükümet arasında kurulacak ilişkilerin şekli saptan­ mıştır. Bu da halkın bir yönüyle devlete olan güvensizliğini ortadan kaldırarak devlethalk bütünleşmesine ortam hazırlamıştır.s o n u ç İlişkisini d a h a iyi anlarız.i İttifak'ı imzalaması aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir? A) P a d i ş a h ı n m u t l a k o t o r i t e s i n i n sınır­ landırıldığının B) Ayanların sayıca artırıldığının C ) G e l e n e k v e g ö r e n e k l e r e bağlılığın azaldığının D)Avrupa'nın sanayideki üstünlüğünün kabul edildiğinin E) Yabancılara yeni ayrıcalıklar verdiğinin Çözüm: Sened-i İttifak. Vaka-i Vakvakiye de 1656'da meydana gelmiştir.Mahmut'un ilk günlerinde kuruldu.B. Cevap A 2 8 . Cevap E 2 7 . Mahmut tarafından Yeniçeri Ocağı kaldırılarak o n u n yerine kuruldu. Tanzimat 1 8 3 9 ' d a .86 Çözüm: Asakir-i M a n s u r e o r d u s u 1826 yılında II. Eşkinci Ocağı ise Yeniçeri Ocağının kaldırılmasından hemen önce yeniçerilerin bir kısmını ocaktan ayırarak kuruldu. Vergiler devletin koyduğu kanunlara göre toplanacak 4. Cevap E Çözüm: 19. Cevaplara baktığımızda A. B u h u k u k i a n l a m d a bir gelenekti. m ü s a d e r e sistemini kaldırarak herkese miras ve mülk edinebilme garantisi­ ni vermiştir. b u f e r m a n l a a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisini amaçlamıştır? A) Yabancılara verilen ayrıcalıkların kaldırıl­ masını B) Gelir dağılımındaki dengesizliklerin gideril meşini C) Mülkiyet hakkının g ü v e n c e altına alın­ masını D) Dışardan mal alımının sınırlandırılmasını E) Yeni bir ekonomik sisteme geçilmesini Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i ' n d e h u k u k e n her şey padişahın malı sayılırdı. "kişinin malına devletçe el konulmasfgeleneğini kaldırmıştır.Mahmut. Bu anlayıştan hareketle m ü s a d e ­ re adıyla bir uygulama yapılarak bazı durum­ larda kişinin mallarına devletçe el konurdu. ÖYS 1993 I I . II. Padişahın emirleri mutlak olarak yerine getirilecek 2 . Olayların oluş tarihlerine b a k a r s a k n e d e n .

Olanakları olanlar isterlerse evlerinde ö z e l d e r s a l ı r l a r d ı .19. ÖSS 1994 O s m a n l ı l a r d a XIX.B. T a n z i m a t devri ise (1839-1876) yılları arasıdır. 19. 31 Mart Olayı da Meşrutiyet'e yönelik bir rejimi yıkma olayıdır. Cevap E 30.yüzyıldaki bu g e l i ş m e aşağıdakilerden hangisini g ö s t e r i r ? A) Bütün okulların devletin denetimi altına alındığını B) Okuma . XIX. Bu soruda siyasi düşünceler anahtar kelimedir. Siyasal düşüncelerin ortaya çıkmasıyla ancak demokrasi anlayışı gelişebilir.Mahmut'u tahtta çıkarma.yüzyıla kadar kızlar i ç i n o k u l u o l m a y a n O s m a n l ı Devleti.yüzyılda başlamıştır. X I X . y ü z y ı l d a kızların ilkokuldan sonra devam edebilecekleri Öğret­ men ve sanayi okulları açıldı. Siyasi düşünce ile irtibat kurulabilecek sadece E seçeneğinde verilen demokrasi anlayışı var. Seçeneklere baktığımız zaman sadece E seçeneğinde verilen Meşrutiyetin ilanının ıslahat hareketi o l d u ğ u n u görürüz.C ve E seçenekleri ile soru metninde verilen açıklamalar arasında bir ilişki kurmak mümkün değildir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini engellemiştir? A) Gelenek ve g ö r e n e k l e r i n g ü c ü n ü koru­ masını B) Din ile devlet işlerinin birlikte yürütülmesi­ ni C) Yönetenler ile halk arasında kültür farkı oluşmasını D) Halkın yönetime bağlılığının sürmesini E) Demokrasi anlayışının gelişmesini Çözüm: Bu tür soruların çözümünde anahtar kelimeyi bularak seçeneklerde aramak her zaman en doğru yoldur.erkek) geçildiğini Çözüm: Bu tip soruların cevabı genellikle soru paragrafının son cümlesindedir. Y ü k s e l m e d e v r i (1453 -1579).C ve E s e ç e n e k l e r i ite s o r u m e t n i n d e verilen açıklamalar arasında bir İlişki kurmak mümkün değildir. A. Cevap D 3 1 .C ve D seçenekleri siyasal düşüncelerin y ö n l e n d i r i l m e m e s i h a l i n d e o r t a y a çıkan gelişmelerdir.yazma seferberliğine geçildiğini C) Din eğitimi ile çağdaş eğitimin birleştirildi­ ğini D) Eğitim anlayışında değişiklik olduğunu E) Karma eğitime (kız .Fetret devri (14021 4 1 3 ) .Yüzyıl Islahatları 87 A. Cevap E ı j . ÖSS 1994 Osmanlı t o p l u m u n d a XIX. Çeşme Vakası 1770'de Osmanlı Donanması nın y a k ı l m a s ı . Diğer s e ç e n e k l e r ise birer isyan ve facia olaylarıdır.yüzyıla k a d a r . kızlar İlkokuldan sonra öğrenime devam edemez lerdi. Bu bilgiden hareketle seçenek­ lerde 19. Alemdar Vak'ası II.B. B ö y l e c e e ğ i t i m anlayışında b ü y ü k değişiklikler yapılmıştır.yüzyılda yaşanan devreyi bularak doğru sonucu tespit edelim. S o r u y u hatır­ larsanız kız çocukların eğitimi 19. ÖYS 1994 \ Aşağıdaki olaylardan hangisi Osmanlı İmparatorluğumun dağılmasını önlemek amacına yöneliktir? A) Alemdar Vak'ası B) Çeşme Vak'ası C) Patrona Halil ayaklanması D) 31 Mart ayaklanması E) Meşrutiyet'in ilanı Çözüm: Osmanlı İmparatorluğunun dağılmasını önle­ m e k a m a c ı y l a yapılan hareketlere ıslahat denmektedir. Lale Devri (1718 -1730). s o r u n u n bir devamıdır. halkın siyasi d ü ş ü n c e l e r i n i y ö n l e n d i r e n önemli gelişmeler olmamıştır. ÖYS 1994 O s m a n l ı l a r d a kız ö ğ r e n c i l e r i n e ğ i t i m i UK kez hangi devirde devletin görevleri arası­ na girmiştir? A) Lale Devri C) Fetret Devri B) Tanzimat Devri D) Yükselme Devri E) Duraklama Devri Çözüm: 3 0 . A.B. D u r a k l a m a d e v r i (1579-1699). y ü z y ı l a k a d a r . P a t r o n a H a l i ! i s y a n ı Lale devrinin sona erdirilmesi. bu eksikliğini 19.yüzyılda kızlar için okul açarak g i d e r m i ş t i r . Cevap B 3 3 . I 3 2 .

Bu durum Osmanlı İmparatorluğu'nda aşağıdakilerden hangisine gereksinim d u y u l d u ğ u n u n bir g ö s t e r g e s i sayılabilir? A) Ümmetçilik anlayışının korunmasına B) Azınlık haklarının sınırlandırılmasına C) Birlik ve beraberliğin korunmasına D) Geleneklere bağlı kalınmasına E) Saltanat sisteminden vazgeçilmesine Çözürn: 1876 yılında I. O s m a n c ı l ı k . K u v v e t l e r ayrılığı ( y a s a m a . Cevap E .Meşrutiyet'in ilanı ile Osmanlı Devleti'nde yaşayan herkes Osmanlı'dır anlayışı yerleştirilmeye çalışılmıştır. Osmanlı ülkesine Avrupa usulünde eğitim gören aydın bir sınıf şahıslara göre devamlı değişen bir yönetim yerine. Böylece ortak değerler etrafında birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü n sağlanması hedeflenmiştir. kurumları olan yeni bir yönetimin kurulması için çalışmıştır.Mahmut'tan itibaren. ÖSS 1995 Anayasası'yla. Fransız İhtilaliyle m i l l i y e t ç i l i k a k ı m ı n ı n y a y ı l m a s ı Osmanlı İmparatorluğu'nu da olumsuz y ö n d e etkilemiştir. Bu olumsuz etkiyi sona erdirmek İçin ortaya atılan akım Osmancılıktır.88 19. y ü r ü t m e .Yüzyıl Islahatları 3 4 . ÖSS 1995 II. Cevap C Çözüm: Avrupa tarzında eğitim gören Osmanlı aydın­ ları Fransız İhtilali'nin yaydığı fikirlerden etki­ lenerek kuvvetler ayrılığı prensibini Osmanlı Devleti'nde uygulamak için mücadele verdi ler. hukuka dayalı. Kanun-i Esasi İlan edilecek Osmanlı t o p l u m u n u n siyasal ve hukuki eşitliği sağlanmıştır. ırk v e m e z h e p a y r ı m ı gözetmeksizin "Osmanlı" sayılmıştır. Müslüman olsun olmasın Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u sınırları i ç i n d e y a ş a y a n l a r d i n . Osmanlı aydınlarının ulaşmak istediği amaç aşağıdakilerden hangisidir? Â) O s m a n l ı t o p l u m u n d a ulus bilimini yer­ leştirmek B) Öğretim sisteminde ikiliği kaldırmak C) Veraset sistemini değiştirmek D) Gelenek ve göreneklerimizi sürdürmek E) Egemenlik anlayışını değiştirmek 3 5 . Milliyetçiliğin zararını durdur­ mak amacına yöneliktir. Bu duruma göre. Bu amaçla Meclis-i Mebusan açılmış. yargı) kurularak hukuk devletinin temelleri atılacak b ö y l e c e Osmanlı Devletinde ege­ menlik anlayışı değiştirilecekti.

soyluluğa karşı bir savaş verilmiştir. Devlet yönetiminden sorumlu olanların ilan ettiği bu ferman. Cevap B ÖSS . S o r u d a verilen bu açıklama B seçeneği en uygun olanıdır.1 9 8 4 "Avrupa'da anayasaya bağlı yönetimler oluş­ turulmaya çalışılırken. halkın yaşam düzeyini yükseltmesi Çözüm: Soruda verilen bilgilerden de anlaşılacağı g i b i Fransız ve Rus devrimlerinde sadece egemenlik mücadalesi olmuş.20.C.OYS SORULARI ANALİZİ DEVLETI BOLUM ÖSS .Osmanlı ülkesinde aşağıdaki g e l i ş m e l e r d e n hangisinin ilk aşaması sayılabilir? A) Laikliğin C) Milliyetçiliğin B) Anayasacılığın ÖSS YILLA ÖYS Toplam Toplam Çıkan Toplam soru soru soru sayısı sayısı sayısı Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 32 1 2 1 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 2 - 1 2 1 1 2 - 1 2 1 1 5 16 1 1 1 2 6 3 10 240 326 566 1981 . Türk Devrimi ise saltanata ve eperyalizme karşı yapılmıştır" Buna g ö r e Türk Devrimi hangi özelliği ile Fransız ve Rus d e v r i m l e r i n d e n ayrılmak­ tadır? A) Z u l ü m ve baskı düzenine son verip. A.166 % 1. Osmanlı ülkesinde de Tanzimat Fermanının ilan edilmesi.D ve E seçenekleri ise eksik olarak İhti­ lallerin özelliklerini vurgulamaktadırlar. Türk inkılabı İse içeride saltanata dışarıda da emperyalist devletlerin (İngiltere. Fransa.473 oranındadır. krallığa ve soylulara karşı. azınlıklar ve ç o ğ u Avrupa devletleri üzerinde olumlu bir etki uyandırmıştı.1 9 8 1 ^ "Fransız Devrimi. Yüzyılda Osmanlı Devleti konusundan çıkan soru yüz-deleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda % 4. Y Ü Z Y ı L D A O S M A N L ı 1981 -1995 OSS .226 % 2. Fransız ve Rus d e v r i m l e r i n d e bağımsızlık mücadelesi olmamıştır. İtalya.1 9 9 5 yılları arasında. 20. Yunanistan ve Ermenistan) işgallerine karşı yapılmıştır. vatandaşlara siyasal haklar getirmesi B) Ulusal bağımsızlıkla ulusal egemenliği birlikte gerçekleştirmesi C) Eski yönetimi yıkıp yerine yeni bir yöne­ tim getirmesi D) Halkın yaşam biçimini değiştirmesi E) Ayrıcalıklı olanların e g e m e n l i ğ i n e son verip. D) Devletçiliğin E) Islahatçılığın . Rus Devrimi Çarlığa ve soylulara karşı.

Bu soruya sorudaki anahtar kelimeyi bularak ta cevap verebiliriz. j ÖSS-1989 Yirminci yüzyılın başlarında. Osmanlılar ü z e r i n d e k i e t k i s i n i g i d e r e k artıran devlet a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hagisidir? A) İngiltere B) İtalya C) Rusya E) Fransa D) Almanya Çözüm: ! Bu sorunun çözümü için 20. Sanayi inkılabı da Avrupa'da hızlı yayılmıştır.1 9 0 9 y ı l l a r ı a r a s ı n d a II. II. Osmanlı İ m p a r a t o r l u ğ u n u d e s t e k l e m e ve kalkındır­ ma g ö r ü n ü m ü altında. 1 9 0 0 . Meşrutiyetin İlanı Çözüm: Seçenekleri verilen olayları olumlu ve olum­ suz olarak iki grupta toplayabiliriz. Evrensellik kavramı ile B. F a k a t .1909-1918 yılları arasında da İtti­ hat ve Terakki Partisi yönetimdeydi. Fransız İhtilali'nin yaydığı insan hakları bütün dünyaya.Dünya Savaşı. Soruda istenen Avrupa'ya benzer bir uygulamanın Osmanlı ülkesinde de görülmesidir. Abdülhamit. II. milliyetçiliğe ise terstir. t o p l u m s a l ve siyasal alandaki g e l i ş m e l e r i n e v r e n s e l l e ş m e s i neye bağlıdır? A) Başka toplumların ihtiyaçlarına da cevap vermesine B) Değişmeleri yapan devletlerin kalkınmış olmasına C) Uygulanmasının kolay olmasına D) Büyük devletleri etkilemesine E) İletişim araçlarının yaygınlaşmasına Çözüm: Soruda açıkça evrenselliğin ölçütü sorulmak­ tadır. Olayların m e y d a n a g e t i r d i ğ i etkiler toplumların ihtiyaçlarına göre bazen bölgesi­ ni bazende. Padişah kendi haklarından bir kısmını halkın lehine terketmiştir. Balkan Savaşları. Bundan dolayı o g ü n l e r d e yaşamış ve bu olayların hepsini görmüş olan Atatürk'te mücadele duygusu ve ülkeyi içine düştüğü durumdan kurtarma azmi gelişmiştir. İttihat ve Terakki dönemine baktığımızda ise tamamen Almanya hayran­ lığı görmekteyiz. İşte Türk İnkılabı. Fransa ve Rusya'ya karşı Almanya'ya yakın­ lık göstermiştir. çünkü Osmanlıcılığı gerçekleştirmek istiyor Islahatçılık zaten e s k i d e n beri uygulandığı nokta için ilk aşama olamaz. 20. bütün bir dünyayı etkileyebilir. Bu yayılmalar toplumların ihtiyaç duymalarına göredir. Fransız İ h t i l a l i ' n i n g e t i r d i ğ i i l k e l e r d e n çoğu diğer devletler tarafından da benim­ senmiştir. Türk Kurtuluş Savaşı bütün tutsak ulus­ lara yol göstereci olmuştur.yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'ni yönetenleri hatırlamamız g e r e k i r . Abdülhamit genellikle dengeli bir politika izlemiş b u n u n l a birlikte özellikle İngiltere. Cevap B 4. III. İngiltere ve Fransa'da başlayan Endüstri İnkılabı d a h a s o n r a l a r ı diğer Avrupa devletlerine de yayılmıştır. I. Cevap A 5. Tanzİmatın laiklikle bir ilgisi yoktur. ÖSS-1984 I.C. Cevap E j j | 3. Bu açıkça kanun üstünlüğünün kabul edilmesi demektir.Dünya savaşı B) Balkan Savaşları C) Traplusgarp Savaşı D} 31 Mart (13 Nisan) Olayı E) II. Devletçilik ise ekonomik bir modeldir.Traplusgarp savaşı ve 31 Mart olayı Osmanlı Devletini olumsuz yönde etkileyen olaylardır.bağımsızlık yönüyle bütün tutsak uluslara. Avrupa'da anayasal yönetimler varken Tanzimat Fermanı'yla da ülkemizde bunun ilk aşaması oluşmuştur.D ve E seçenek­ leri ile çok ilgili değildir. Buna g ö r e . II. Yüzyılda Osmanlı Devleti ÖYS-1986 A t a t ü r k ' t e T ü r k M i l l e t i n i bir araya g e t i r i p m ü c a d e l e e t m e ve d e v l e t yapısını yenile me düşüncesini gerçekleştirme azminin g e l i ş m e s i n d e a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hengisi e_n az etkili o l m u ş t u r ? A) I. M e ş r u t i y e t z a t e n ö z l e n e n bir hareket o l d u ğ u için herhangi bir o l u m s u ­ zluğu olmadığından insanı harekete geçirmesi düşünülemez.90 Çözüm: Tanzimat Fermanı azınlıklarla müslümanları kaynaştıran ö n e m l i bir b e l g e d i r . Cevap D .

Balkan Savaşında Osmanlı Devleti Yunanis­ tan. Bu antlaşmayla Ege Adalarının gele­ ceği büyük devletlere bırakılmıştı.B. Sakız Adası ve Batı Trakya. Cevap A .D ve E seçenekleri ise milliyetçiliğin hem o l u m l u h e m d e o l u m s u z yönlerini birlikte sağlayamazlar. Bu d u r u m g ü n ü m ü z e kadar devam ede gelen d ı ş a r ı d a k a l a n T ü r k l e r s o r u n u olarak ortaya çıkmıştır. Cevap A i I. B u iki d u r u m d a .1 9 8 9 Balkan Savaşları s o n u n u d a yapılan antlaş­ malarla Edirne ve Kırklareli Türkiye'ye. B ü y ü k devletler 1914 yılı b a ş l a r ı n d a L o n d r a ' d a İmroz.C. diğerlerini de Yunanistan'a verdiler. Bunun yanında Osmanlı Devleti'nin b ö l g e y i terketmesiyle m e y d a n a gelen boşluğun Yunanistan.Rus Savaşı C) I. Cevap A 9- 7. Yanya. A. Bu duruma diğer devletler İtiraz ederek yeni bir sorun doğurdular. Cevap E 8.1 9 9 1 Midilli Adası.C ve D seçeneklerinin Kavala. ÖYS . A.Yüzyılda Osmanlı Devleti 6. 1913'te yapılan İstanbul ve Atina Antlaşmalarıyla böl­ genin nüfus ve etnik yapısına bakılmadan Yunanistan ve Bulgaristan'ın sınırları belirlen­ miştir . hangi savaş s o n u n d a O s m a n l ı e g e m e n ­ liğinden çıkmıştır? A) Balkan Savaşı B) 1877-1878 Osmanlı . B u yıllar i ç i n d e T ü r k l e r Balkanlar'm her bölgesine yerleştiler. yeni kurulan Türk -• devletinin temel ilkelerinden biri olmuştur. Türk milleti de örgütlenerek Kurtuluş Savaşı'nda bu akımın g ü c ü y l e bağımsızlığını k a z a n d ı . Demekki Milliyetçilik akımı bağımsızlık mücadalesine büyük bir güç katmıştır. Bulgaristan. Romanya. K a r a d a ğ ve S ı r b i s t a n ' a karışı başarılı olamayarak Londra Antlaşma siya Midye-Enez hattının batısını kaybet­ miştir. Sırbistan.1992 B i r i n c i Balkan Savaşı'nın s o n u n d a . M i l l i y e t ç i l i k t e n y a r a r l a ­ narak ulaşılmak i s t e n e n amaç a ş a ğ ı d a k i lerden hangisidir? A) Bağımsızlık mücadelesinde güç kazanmak B) Yeni ittifakların oluşmasını engellemek C) Yabancı sermayeyi sınırlı tutmak D) Komşu devletlerle dostluk İlişkileri kurmak E) Gelenek ve görenekleri sürdürmek Çözüm: M i l l i y e t ç i l i k akımı O s m a n l ı t o p r a k l a r ı n d a yaşayan bütün azınlıkları harekete geçirmiş sonuçta İmparatorluk dağılmaya başlamış ve yeni devletler k u r u l m u ş t u . Kavala Bulgaristan'a Yanya. Selanik ve Girit Adası Yunanistan'a verilmişittir. Balkan ü l k e l e r i n i n kendi aralarında anlaşmazlığa d ü ş m e l e r i n i n nedeni aşağıdakiler den hangisidir? A) Alınan toprakların paylaşılmasında sorun çıkması B) Bulgar Kilisesi'nin özerklik kazanması C) Osmanlıların Balkanlar'da ıslahat hareket­ lerini geciktirmesi D) Balkanlardan Anadolu'ya göç edenlerin sayısının artması E) O s m a n l ı l a r ı n E d i r n e ' y i geri almak için harekete geçmesi Çözüm: I.Dünya Savaşı D) Trablusgarp Savaşı E) Kurtuluş Savaşı Çözüm: ÖYS . Selanik ve Girit adalarının kaybı ile bugüne kadar süregelen sorunla bir ilgisi yoktur. Karadağ ve Bulgaristan tarafından doldurulmak istenmesi de yeni bir anlaşmazlığa neden oldu.Balkan Savaşı s o n u n d a yapılan Londra Antlaşması'yla Bulgarlar Osmanlı Devleti'nden çok büyük bir toprak parçası elde etti­ ler. Bu d u r u m u n y o l açtığı ve g ü n ü m ü z e kadar süregelen sorun aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Ege hava sahası B) Anadolu'ya yakın olan Yunan adalarının durumu C) Ege denizi kıta sahanlığı D) Kıbrıs Adası'nın d u r u m u E) Batı Trakya'da kalan Türkler'in durumu Çözüm: Balkanlarda Osmanlı hakimiyeti yaklaşık 500 yıl s ü r m ü ş t ü r . ÖSS . ÖSS-1992 91 Osmanlı İmparatorluğumun parçalanmasın­ da etkili olan "milliyetçilik". B o z c a a d a ve dışında k a l a n O n i k i adayı İtalya'ya.20.

kendi vatan­ daşlarına tanıdığı bütün hakları tanıyacağını İstanbul Antlaşmasıyla g ü v e n c e vermiştir. Cevap A j j . Belgrat: 1739'da iki devletle yapılmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin sonuçlarından biridir? A) Savaşlarda kaybedilen yerlerden gelen göçlerin B) Osmanlı toplumunun değişik etnik yapıda olmasının C) Savaşların d a h a çok. Çözüm: Osmanlı Devleti 19.soruda antlaş­ manın ismi verilerek ne anlama geldiği sorul­ muş bu s o r u d a da anlaşmanın ismi sorulmuştur. Cevap D 12. ÖSS .D ve E s e ç e n e k l e r i i l g i s i z ve e k s i k yorumlar içerdiklerinden cevap olamazlar.sınırlardaki çatış­ malardan çıkmasının D ) S a v a ş l a r d a ele g e ç e n esirlerin sayıca fazla olmasının E) Köyden kente göçenlerin artmasının 11. Edirne 1829.yüzyılda girdiği savaşlar­ dan sadece İki tanesinde yenilmemiştir. ÖSS-1995 XIX. Sırasıyla Bükreş 1812.C. İstanbul A n t l a ş m a s ı n d a yer alan bu . diğeri de 1 8 9 7 ' d a Yunanistan'a.h ü k ü m l e r .yüzyıla kadar gelmiştir.Bİri 1853'de Kırım Savaşı'nda Rusya'ya. müftülerini kendilerinin seçmesi. bu antlaşma ve sözleşmelerle Osmanlı Devleti devamlı toprak kaybetmiştir.Cezayirin k a y b e d i l m e s i 1830.Akkerman 1826. Doğu Rumeli'nin kaybı 1885. Berlin 1878. Kıbrıs'ın İngiltere'ye devri 1878. Tabii kaybedilen toprak­ lardaki Türk ve Müslüman nüfus hemen ya da uygulanan politikaların etkisiyle bulun­ dukları t o p r a k l a r d a n g ö ç ederek Osmanlı sınırlan içine yerleşerek kendilerini güvenc­ eye aldılar. Diğer savaşları t a m a m ı y l a k a y b e d e n O s m a n l ı Devleti devamlı toprak kaybederek küçülmüş böylece 20. O s m a n l ı Devleti'nin sınırlan daralırken sınır içindeki nüfusu gitgide art­ maktaydı. A . 10. Türklere azınlık s t a t ü s ü n ü vermiş ve her türlü haklarını güvence altına almıştır. Cevap B 1 0 .sorunun bir benzeridir.1 9 9 3 O s m a n l ı Devleti ile B u l g a r i s t a n a r a s ı n d a 1913 yılında yapılan İstanbul Antlaşmasında B u l g a r i s t a n ' d a kalan Türklerin m ü l k e d i n ­ mesi. C . B. ilkokul ve ortaokullarda öğretimlerinin Türkçe olması gibi hükümler yer almıştır. ve E s e ç e n e k l e r i n e b a k t ı ğ ı m ı z d a güvence anlamına gelen bir ifade yoktur. B u l g a r i s t a n ile i l g i l i o l a r a k aşağıdakilerden hangisinin bir gösterge­ sidir? A) Milliyetçilik anlayışının önemini yitirdiğinin B) Azınlıklar arasında dini duyguların zayıf ladığının C Diğer Balkan ülkeleriyle e k o n o m i k işbir­ liğine gidildiğinin D) Azınlık haklarının korunacağına güvence verildiğinin E) K o m ş u ülkelerle olan sınır anlaşmazlık­ larının bittiğinin Çözüm: Soru kökünde de belirtildiği gibi Bulgaristan sınırları içinde kalan Türklere.yüzyılda. Biri Rusya diğeri Avusturya ile. Atina 1913'te Yunanistan ile Z i ş t o v i : 1791'de Avusturya ile. B . Diğer antlaşmaların hangi devletle yapıldığını hatırlayalım. D ü n y a Savaşı"nın galipleri arasında.92 20. ÖYS-1994 Balkan S a v a ş l a r ı n d a n sonra B u l g a r i s t a n ' d a y a ş a y a n T ü r k l e r e azınlık s t a t ü s ü ver­ ilmesi a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisinin bir sonucudur? A) Lozan Antlaşması B) İstanbul Antlaşması C) Atina Antlaşması D) Ziştovi Antlaşması E) Belgrat Antlaşması Çözüm: lO. Balkan Savaşlarından sonra Bulgaristan'la yaptığımız anlaşma İstanbul Antlaşması'dır. Yüzyılda Osmanlı Devleti L o z a n : 1 9 2 3 ' t e T ü r k i y e ile l .

B u n u n b i r s o n u c u o l a r a k t a B. dilden insan yaşamakta idi. Bu durum Osmanlı İmparatorluğu'nda aşağıdakiferden hagisine gereksinim d u y u l d u ğ u n u n bir g ö s t e r g e s i d i r ? A) Ümmetçilik anlayışının korunmasına . D s e ç e n e ğ i . 19. ÖYS . Bu soru şimdiye kadar İnkılap Tarihi çerçevesinde çıkmış ilk s o r u d u r .1995 Bir devletin dayandığı ilkelerin ve toplumun yaşam düzeninin hızla ve ileriye d ö n ü k bir şekilde değişmesine inkılap diyoruz. A seçeneğinde verilen ümmetçilik anlayışı. B u s o r u y u ç ö z e r k e n yukarıdaki tanımı kapsayan ifadenin seçenekler de olup-olmadığına bakacağız.Yüzyılda Osmanlı Devleti 93 Çözüm: Soruda da belirtildiği gibi inkılap köklü değişiklikleri ifade e t m e k t e d i r . Aşağıdakilerden hangisi niteliğinde bir g e l i ş m e d e ğ i l d i r ? inkılap Çözüm: Osmanlı İmparatorluğunda bir çok ırk. Cevap C i 15. din ve mezhep ayrımı yapmayan bir anlayışa sahip o l d u ğ u için Osmanlıcılık görüşüne zıt­ tır.D v e E seçenekleri gelişmiştir.2D. E seçeneği. D ve E seçenekleri de eksik yorumlarından dolayı cevap olamazlar. Osmanlı sınırları i ç i n d e y a ş a y a n b ü t ü n t o p l u m l a r Osmanlı o l a r a k d e ğ e r l e n d i r i l m i ş t i r . din. Fakat meclis hükümetinden kabine sistemine geçişte t o p l u m u n yaşam düzeyini etkileye­ cek bir durum yaşanmamıştır. Etnik grupların f a z l a o l m a s ı . B s e ç e n e ğ i . m i l l e t o l g u s u n u n fazla geliştirmesini engellemiştir. O s m a n l ı c ı l ı k z a t e n azınlık k a v r a m ı n ı o r t a d a n k a l d ı r m a y a ç a l ı ş m a k t ı r . O s m a n l ı hukuk sistemi olan Mecelle'den vazgeçilerek Medeni kanunun kabul'u bu da büyük bir inkılaptır. A seçeneği.yüzyılda yaptığı ısla­ hatların öncekilerden ayrılan önemli bir özel­ liği vardı. 1789 Fransız ihtilâli'nin yaydığı miliyetçilik akımının zarar­ larının ortaya çıktığı tarihe kadar Osmanlı Devletî'nde millet kavramı hiç bir zaman Ön plana çıkamamıştır. ÖSS .yüzyılda devletin kurtarılması için birlik ve bütünlüğün sağlanması amaçla­ n a r a k 1 8 7 6 ' d a K a n u n . ırk v e m e z h e p a y r ı m ı gözetilmeksizin "Osmanlı" sayılmıştır. Cevap A A) Osmanlı İmparatorluğu yerine ulusal ege­ menliğe dayalı bir devletin kurulması. ÖSS .i E s a s i a d ı y l a ilk anayasa yürürlüğe konulmuştu.B) Azınlık haklarının sınırlandırılmasına C) Birlik ve beraberliğin korunmasına D) Geleneklere bağiı kalınmasına E) Saltanat sisteminden vazgeçilmesine Çözüm: Osmanlı Devleti'nin 19. B) Arap harfleri yerine yeni Türk harflerinin kabul edilmesi C) Meclis h ü k ü m e t i sistemi y e r i n e k a b i n e sistemine geçilmesi D) Mecelle yerine M e d e n i Kanun'un k a b u l edilmesi E) Fes ve benzeri başlıkların yasaklanarak şapka giyilmesi .1 9 9 5 Osmanlı İmparatorluğunun toplumsal yapısının çeşitli etnik g r u p l a r d a n oluşması aşağıdakilerden hangisinin gelişmesini engellemiştir? A} B) C) D) E) : Millet olgusunun Merkeziyetçiliğin Uluslararası ticaretin Kültürel çeşitliliğin Hoşgörünün 14. Arap harflerini k u l l a n m a k t a n v a z g e ç e r e k yeni harflerin k a b u l e d i l m e s i önemli bir İnkılaptır. Cevap C 13. Osmanlı Devleti yerine Türkiye kurulduğuna göre büyük bir İnkılaptır. d o ğ u kültürünün etkisiyle giyilen fes ve benzeri giysiler kaldırılıyor yerine çağ­ daş kıyafetler giyiliyor bu da bir inkılaptır.1 9 9 5 1876 Anayasast'yla Müslüman olsun olmasın O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u sınırları içinde y a ş a y a n l a r d i n .

ÖYS . Cevap C \ . D seçeneği partinin kuruluşu olduğundan. O s m a n l ı İ m p a r a t o r l u ğ u n u n y ö n e ­ timine tek başına egemen olmuştur? A) Hareket Ordusu'nun kurulması B) 31 Mart Vakası C) Babıâli Baskını D) Vatan ve Hürriyet Cemiyetinin kurulması E) Osmanlı Ordusu'nun Kafkasya Cephesi'nde yenilmesi Çözüm: İttihat ve Terakki Partisi 1889'da kurulmuştur.A ve B seçenekleri partinin etkinliğini artırmıştır.1995 Aşağıdakilerden hangisiyle İttihat ve Terakki Partisi. Yüzyılda Osmanlı Devleti 16. Babıali Baskını (23 Ocak1913) ile de yöneti­ mi tamamen ele geçirmiştir. Kuruluşundan itibaren partinin Osmanlı Devleti üzerindeki etkisi giderek artmıştır.94 20. E s e ç e n e ğ i d e 1915 yılı başlarında m e y d a n a geldiği için cevap olamazlar.

5 : % 4. BÖLÜM D Tf 1981 -1995 ÖSS .L D Ü N Y A SAVAŞı VE G E L I Ş M E L E R 1. D ve E s e ç e n e k l e r i i n c e l e n d i ğ i n d e Osmanlı Devleti'nİn uyacağı hükümlerin tanımı ve sınırlaması yapılmıştır. D ü n y a Savaşı v e G e l i ş m e l e r k o n u s u n d a n çıkan soru yüz-deleri: 2.601 : % 3. Türklerin dene­ t i m i n d e kalan Anadolu topraklarınında elden çıkabileceği anlamına gelmektedir? A) Osmanlı devleti diğer devletlerle bütün ilişkilerini kesecektir B) Sınırların k o r u n m a s ı ve g ü v e n l i ğ i n sağlanması ile görevli olanlar dışındaki bütün Osmanlı ordusu terhis edilcektir C) İtilaf devletleri. Dünya savaşından çekilmesi .güvenliklerini tehdit edici durumlarda stratejik noktaları işgal ede bilecektir D) Hükümet haberleşmesi dışında. Bu maddenin hiçbir sınırla­ masının ve şarta bağlı olmamasının sonucu A n a d o l u c i d d i bir tehlike ile karşı karşıya geldi. İtilaf devletleri'nin denetimi altına alınacaktır Çözüm: A . Fakat C seçeneği bunlardan çok farklıdır.telsiz ve telefonlar İtilaf Devletleri'nce denetlenecektir E) B ü t ü n d e m i r y o l l a r ı . B . Cevap C FYILLAI tr ÖSS Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı ÖYS Toplam Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990. ÖYS .710 oranındadır. Dünya Savaşı'nın uzaması C) Yarım milyona yakın insanın Ölmesi D) İngiliz ve Fransız donanmalarının büyük kayıplar vermesi E) Rusya'nın l.ÖYS SORULARI ANALİZİ ÖSS .1 9 8 1 M o n d r o s Ateşkes A n t l a ş m a s ı n ı n aşağıda­ ki maddelerinden hangisi. İti­ laf devletlerine hiçbir sınırlama getirilmeden güvenliklerini tehdit edici durumlarda işgal hakkı vermiştir. Bu seçeneklerde Osmanlı Devleti'nin kayıpları çok açıkça belirtilmiştir.1995 yıllan arasında. 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 1 17 18 17 15 16 16 25 3 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 3 1 1 - 1 - 1 1 1 2 1 2 2 2 2 1 1 1 2 1 1 25 25 25 25 25 25 26 26 1991 1992 1993 1994 1995 1 2 1 15 1 3 1 21 16 16 17 1 - 240 6 326 566 1981 . 1.1 9 8 2 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i "Çanakkale Savaşı"ntn s o n u ç l a r ı n d a n biri değildir? A) İtilaf Devletlerinin Ruslara gerekli askeri yardımı yapamaması B) l. B u n d a n dolayı m a d d e l e r i n d e ğ i ş i k y o r u m l a n m a s ı mümkün değildir. ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 2.

Cevap D 3. geniş coğrafyasına savaşı y a y m a k ve rakiplerini o y a l a m a k a m a c ı y l a O s m a n l ı Devleti'ni savaşa sokmaya çalışmıştır. Osmanlı Devleti'ni de Birinci Dünya Savaşı'na s o k m a y a çalış­ malarında Osmanlı Devleti'nin hangi özel­ liği ö n e m l i bir etken o l m u ş t u r ? A) Askeri gücü B) Jeopolitik konumu C) Savaş tecrübesi D) Ekonomik gücü E) Siyasal yapısı Çözüm: Osmanlı Devleti'ni I.1983 Bazı b ü y ü k devletlerin. H o l l a n d a v e D a n i m a r k a 'nın k u r u l m a s ı y e n i ç a ğ a kadar uzanmaktadır.Macaristan .1 9 8 2 Birinci Dünya Savaşı s o n u c u n d a k u r u l m u ş olan üç yeni devlet aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Bulgaristan . Diğer devletlerin de kuruluş tarihlerini ver­ erek 1918 yılından s o n r a kurulan ve aynı seçenekte verilen üç devleti bulalım. Çanakkale Savaşları ile dolaylı bir ilgisi vardır. Y u g o s l a v y a 1919 d a .Polonya E) Avusturya . Fransa ve Rusya'ya karşı bir s ı ç r a m a tahtası olarak k u l l a n a b i l m e k için g e ç i ş y o l l a r ı ü z e r i n d e b u l u n a n . Bu yönüyle bu seçenek­ ler cevap olamazlar. E seçeneğinde verilen d u r u m ise Rusya'da Bolşevik ihtilaii'nin meydana gelmesinin bir sonucudur.Yunanistan . A.Sırbistan .Karadağ D) Yugoslavya .Belçika . Bulgarsitan 1908. A. Polonya 1919'da. C s e ç e n e ğ i ise son yüzyılın savaşlarında devamlı kaybederek bir tercübe kazanmıştı.Dünya Savaşına sokmak isteyen devlet Almanya'dır. Macaristan 1919.Danimarka ÖYS .B. Cevap C j 5. T ü r k M i l e t i ' n i n Mk tepkisi ne olmuştur? A) Yeni bir hükümet kurmak B) Direnme cemiyetleri kurmak C) Saltanatı kaldırmak D) Düzenli bir ordu kurmak E) Yeni bir meclis oluşturmak C) Arnavutluk .1984 B i r i n c i D ü n y a Savaşı'ndan s o n r a ülkem­ izin d ü ş m a n l a r tarafından işgat edilmesine Osmanlı h ü k ü m e t l e r i n i n kayıtsız kalmaları k a r ş ı s ı n d a . A .96 Çözüm: İngiliz .Dünya savaşı ve ueıışmeıer | I i Seçeneklerde verilen 15 devletten Avustur­ y a .B. İ s v i ç r e .Fransız ortak donanmasının saldırı­ sıyla başlayan Çanakkale Cephesi Savaşları 18 Mart 1915'te Boğazı g e ç m e g i r i ş i m i n i n başarısızlıkla bitmesiyle sonuçlandı. Sırbistan 1878. G ö r ü l d ü ğ ü gibi son dört d e v l e t i n k u r u l u ş tarihleri aynıdır. fakat Yugoslavya Çekoslavakya ve Polonya aynı seçenektedir. Almanya rakibi olan İngiltere. A l m a n y a ve İtalya'da o r t a y a çıkan Faşist rejimin ortak yönü çok partili liberal demokrasiye karşı olmalarıdır.1982 1917'de Rusya'da 1933'te A l m a n y a ' d a ve 1922'de İtalya'da g ü ç l e n e n siyasal akım­ ların ortak y ö n ü a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i ­ sidir? A) Milletler Cemiyeti'ni tanımamaları B) İnsan haklarını savunmaları C) Liberal demokrasiye karşı olmaları D) Versay Antlaşmasına tepki göstermeleri E) Wilson prensiplerini onaylamaları Çözüm: R u s y a ' d a o r t a y a çıkan k o m ü n i s t r e j i m i n .İsviçre . Karadağ 1878.C ve D seçeneklerinde verilen olaylar Çanakkale Savaşları'nın önemli sonuçlarıdır. Cevap E Çözüm: 1. ÖYS .D ve E s e ç e n e k l e r i ile a n c a k bu üç siyasal akımın ayrı ayrı d ü ş ü l m e s i halinde aralarında bir ilişki kurulabilir.Çekoslavakya . Belçika 1830. ÖYS . 6. Çekoslavakya da 1919'da k u r u l m u ş t u r . R o m a n y a 1 8 7 8 . ÖSS . D ve E s e ç e n e k l e r i y ö n ü y l e Osmanlı Devleti 1914 yılı başlarında her alanda büyük s ı k ı n t ı l a r i ç i n d e y d i . Cevap B i j | 4.Romanya B) Hollanda .

Çözüm: M o n d r o s ' u n i m z a l a n m a s ı n d a n s o n r a İtilaf devletleri y o r u m a açık o l a n 7 .Dünya Savaşı sırasında İngilizlerin olumsuz propagandalarına uyarak aynı dinden olan kardeşlerini arkadan vurmada tereddüt etmediler. m a d d e d e n yararlanarak A n a d o l u ' y u İşgal e d i y o r l a r d ı . Amerika'nın savaşa g i r m e s i A l m a n y a ' n ı n tutumu üzerine o l m u ş . Z a t e n u l u s ç u l u k ü m m e t ç i l i ğ e zıt o l a r a k ortaya çıkmış ve bu iki akım devamlı olarak mücadele etmişlerdir.Dünya S a v a ş ı ' n d a A r a p l a r ı n T ü r k l e r e k a r ş ı İngilizlerle b i r l i k t e h a r e k e t e t m e s i . aşağıdaki görüşlerden hangisinin geçerlil­ iğini yitirdiğini gösterir? A) B) C) D) E) Halkçılık Ulusçuluk Ümmetçilik Devletçilik Medeniyetçilik | | i j Çözüm: Türklerle Araplar 1917 yılına kadar birlikte yaşadılar. Cevap B I i | 10. savaşın g i d i ş i ü z e r i n d e nasıl b i r etkide bulunmuştur? A) Savaşı.D ve E seçenekleri Kurtuluş Savaşı'nın aşamalarıdır. j ÖYS . Burada büyük bir başarısızlığa uğrayan İ n g i l i z . Fakat Osmanlı Hükümeti M o n d r o s ' u n şart­ larına göre etkisiz hale gelmiş o l d u ğ u n d a n işgallere kayıtsız kaldı.1987 I. A.daha geniş bir alana yaymıştır C) Amerika Birleşik D e v l e t l e r i ' n i n s a v a ş a girmesini hızlandırmıştır D) İtalya'nın savaşa girme olasılığını artırmıştır E) Dünya güçler dengesini kurmuştur Çözüm: Osmanlı Devleti'nin savaşa girmesiyle (12 Kasım 1914) Almanya'nın Avrupa'dakİ savaş yükü hafiflemiş ve İtilaf devletlerine yenilmekten kurtulmuştur. Bu ö r g ü t l e r d i r e n m e cemiyetlerini ortaya çıkardı. Bunun üzerine geniş bir coğrafya ü z e r i n d e t o p r a k l a r ı b u l u n a n Osmanlı t o p r a k l a r ı n a s a v a ş sıçramıştır. İtalya'nın s a v a ş a girmesi ise Avusturya'yla ilgilidir.1 9 8 8 İngiltere Musul'u aşağıdakilerden hangi­ sine dayanarak işgal etmiştir? A) Mondros Ateşkes Antlaşması B) Sevr Antlaşması C) Lozan Barış Antlaşması D) Mudanya Ateşkes Antlaşması E) Ankara Antlaşması Çözüm: ) ] İngilizler Musul'u 3 Kasım 1918 yılında işgal etmişlerdir. Ancak Araplar I.C. Ankara ise 1921'de yapılmıştır. Bunun üzerine tehlike boyutlarının artması Türk milletini örgütlendirmeye yöneltti. Bu işgal hala bu bölgelerde barışın sağlanamamasında etkilidir. ÖYS-1985 Birinci Dünya Savaşı'nın uzamasına aşağı­ daki c e p h e l e r d e n h a n g i s i n i n n e d e n olduğu söylenebilir? A) Kafkasya B) Çanakkale E) Irak C) Kanal 9. Bu durum iki taraf arasında müslümanlığın m e y d a n a g e t i r d i ğ i ümmetçilik anlayışının tamamen bittiğini gösterir.Dünya s a v a ş ı ' n a girmesi. Cevap B 7. Cevap B 8. Sevr 1920'de. Cevap  \ j I i j ! . A ve E seçenekleri de eksik yorumlardır. ÖYS . Lozan 1923de. Cevap C D) Filistin Çözüm: İtilaf devletlerinin büyük hayallerle girdiği ve büyük sonuçlar beklediği cephe Çanakkale Cephesidir. Bu işgal İngilizlere güvenliklerini tehdit edici stratejik bölgelerin işgal hakkının t a n ı n m ı ş o l m a s ı e t k i l i d i r . Mudanya 1922de. İngilizler petrol b a k ı m ı n d a n z e n g i n olan b u b ö l g e y i işgal e d e r e k ö n e m l i b i r n o k t a y ı k o n t r o l altına aldılar. Bu İki t o p l u m u n ortak noktası m ü s l ü m a n olmalarıdır.İttifak Devletleri'nin lehine döndür­ müştür B) Savaşı.F r a n s ı z g ü ç l e r i O s m a n l ı Devleti'ni savaş dışı bırakamayınca savaş hem u z a m ı ş h e m d e g e n i ş b i r a l a n a yayılmıştır. ÖYS -1987 Osmanlı D e v l e t i ' n i n I.

12. ÖSS . Bu yeni anlayış aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Milliyetçilik C) Devletçilik B) Islahatçılık D) Laiklik 1 1 . Bu savaş hem Mustafa Kemal'in tanınmasını sağlarken. Anadolu'daki Ermeni olayları Osmanlıcılık düşüncesinin gerçekleşmesinin m ü m k ü n olmadığını gös­ t e r d i . Bu iki fikir akımının başarısızlığı aslında Avrupa'nın etkisiyle yayılan milliyetçiliğin olumsuz etkilerinden kaynaklandı. B u l g a r i s t a n ve Osmanlı Devleti ile o l m a k üzere beş barış antlaşması yapıldı. Sen Germen. Bu antlaşmalar: Versay. Mondros Ateşkes Anlaşmasında böyle bir hüküm yer almamıştır.Dünya Savaşı ve Gelişmeler 13. Bu barış antlaşmaları genellikle A.Dünya Savaşı sırasında Arapların ayaklanmaları s o n u c u n d a başarıya ulaşmasının mümkün olmadığı görüldü. ÖYS-1990 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i I.98 1. A v u s t u r y a . Gizli antlaşmalar Rusya'da çıkan Bolşevik İhtilalinden sonra dünya kamu oyuna Bolşevikler tarafından duyurulmuştu. gizli anlaşma­ larda Boğazlar ve Doğu Anadolu BÖlgesi'nin Rusya'ya verilmesi kararlaştırılmışken. dış devletlerin kışkırtmaları. İslamcılık d ü ş ü n c e s i n i n ise Balkan Savaşları sırasında. İngiliz­ lerin de yenilebileceği kanaati doğmuştur.1 9 8 9 Mustafa Kemal'in tanınması ve Milli m ü c a d e l e d e ö n d e r olarak kabul e d i l m e s i n de aşağıdakilerden hangisinin etkisi en çoktur? A) Çanakkale Savaşını kazanması B) Derne'de İtalyan kuvvetlerini durdurması C) Muş'u ve Bitlis'i Ruslardan geri alması D) Halep'in kuzeyinde düşmanı durdurması E) Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurması Çözüm: Sonuçları bakımından daha etkili olan olaylar kahramanlarını daha çabuk tanıtırlar. İtalya ve Rusya arasında yapılmıştır. ÖSS-1990 Osmanlı İmparatorluğunun son döneminde İslamcılık ve Osmanlıcılık anlayışları etkilerini yitirirken yeni bir anlayış güç kazanmıştır. Fransa. B seçeneğinde verilen yeni siyasal rejimler ö n g ö r m e d o ğ r u d a n i ç i ş l e r i n e karışma anlamına geldiğinden bir barış antlaşmasın­ da yer alması mümkün değildir. D ü n y a S a v a ş ı ' n ı n s o n u n d a Almanya. Nöyyi ve Sevr'dir.1989 Birinci Dünya Savaşı sırasında. Cevap B Cevap A .C. Triyanon. Arnavutların I. ÖYS . Bu olayın sömürgelerde bile etkileri olmuştur. Cevap A E) Medeniyetçilik Çözüm: Osmanlıcılık. beklenenin aksine gelişmiş bir olay g ö r m e k t e y i z : Ç a n a k k a l e Savaşları.D ve E seçeneklerinde verilen gelişmeleri içermektedir. Balkanlarda görülen isyanlar. Cevap A 14.Dünya Savaşı s o n u n d a i m z a l a n a n a n t l a ş m a l a r ı n ortak Özelliklerinden biri d e ğ i l d i r ? A) Yeni devletlerin kurulmasını sağlama B) Yeni siyasal rejimler öngörme C) Askeri sınırlamalar getirme D) Bazı devletlerin sınırlarını değiştirme E) Ekonomik yükümlülükler içerme Çözüm: I . Bu d u r u m u n nedeni aşağıdakilerden han­ gisidir? A) Rusya'nın Birinci Dünya Savaşından çekilmesi B) Rusya'da iç karışıklıkların devam etmesi C) Türklerin Çanakkale Cephesinde başarılı olması D) İngiltere ve Fransa'nın Rusya'dan daha çok İtalya'nın dostluğuna önem vermesi E) Türklerin Muş ve Bitlis'i Ruslardan geri alması Çözüm: Gizli a n t l a ş m a l a r 1915-17 yılları a r a s ı n d a İngiltere. S e ç e n e k l e r d e k i olayları incelersek tarihinakışına y ö n vermiş. Rusya ihtilalle bereber Bolşevikler tarafından savaştan çekilmiş böylece savaşın sonucun­ dan olumlu ya da olumsuz etkilenmesi asgariye inmiştir. Bu özellik antlaşmaların bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. M a c a r i s t a n .hem de Türk milletini kurtuluş için ümitlendirmiştir. Bundan dolayı Rusya'ya Doğu Anadolu'ya işgal hakkı verilmemiştir.

Dünya Savaşına neden olduğu anlaşılmaktadır. için daha sonra P o l a n y a ' n ı n batı b ö l g e s i n i işgal etmiştir. Versay Antlaşması'yla Polanya'ya bırakmış o l d u ğ u yerleri geri almak. ÖSS .Japonya ve İsveç bir tarafa. Nöyyi Bulgaristan ile İtilaf Devletleri arasında 27 Haziran 1919'da. T r i y a n o n M a c a r i s t a n ile İtilaf D e v l e t l e r i arasında 6 Haziran1920'de.s o n u ç ilişkisi vardır. Bu fırsatı iyi değerlendiren Hİtler ikditarı ele geçirmiş ve yeni bir savaşın o l u ş m a s ı n a o r t a m h a z ı r l a y ı c ı hareketlere girişmiştir.Fransajngiltere. ÖYS . Kolayın s o n u c u ikinci olayın nedeni olmuştur. a ş a ğ ı ­ daki savaşlardan hangisinin bir sonucudur? A) Doksan Üç Savaşı B) Birinci Balkan Savaşı C)Trablusgarp Savaşı D) Birinci Dünya savaşı E) İkinci Balkan Savaşı i i j j I \ j | j 19.Dünya savaşına kadar devam etmiştir. Bu d u r u m Birinci ve (kinci Dünya Savaş­ ları arasında nasıl bir ilişki o l d u ğ u nu gös­ terir? A) İki savaşta da çok sayıda cephe açılmıştır B) Birinci Dünya Savaşı öncesindeki bloklaş­ malar günümüze kadar devam etmiştir C) Savaşların ikisi de aynı hükümleri içeren antlaşmalarla sonuçlanmıştır D) B i r i n c i savaşın s o n u c u ikinci savaşın başlamasına ortam hazırlamıştır E) İki savaşın sonunda da Avrupa'nın siyasi yapısı korunmuştur Çözüm: Soru kökünde Amanya'nın Versay Antlaşma­ sıyla P o l o n y a ' y a bırakmış o l d u ğ u yerleri almak d a h a s o n r a P o l o n y a ' y ı işgal etmiş bunun da II.Dünya Savaşında Kanal.1 9 9 4 B i r i n c i D ü n y a S a v a ş ı ' n d a n s o n r a imza­ l a n a n S e n j e r m e n A n t l a ş m a s ı ile aşağı­ d a k i l e r d e n hangisi bağımsız bir devlet olarak ortaya çıkmıştır? A) Arnavutluk B) Romanya C) Çekoslavakya j ! j D) Sırbistan E) Karadağ . Sen G e r m e n A v u s t u r y a ile itilaf devletleri arasında 10 Eylül 1919 da. Cevap B 17. Almanya savaşı mağlup olarak bitirdiği için en zor d u r u m d a k a l a n ü l k e i d i . Filistin. Versay ise Almanya ile İtilaf Devletleri arasın­ da 28 Haziran 1919'da yapılmıştır Cevap D 16.Hicaz ve Irak cephelerindeki savaşları kazanamayınca bu bölgeleri 1917 yılından itibaren terketmeye başladı.1991 Bulgaristan'ın Birinci Dünya Savaşı'nın s o n u n d a İtilaf Devletleriyle yaptığı antlaş­ ma a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) Brest Litovvsk Antlaşması B) Triyanon Antlaşması C) Sen Germen Antlaşması D) NÖyyi Antlaşması E) Versay Antlaşması . Ö Y S . Bu s o r u d a s e b e p . V e r s a y Antlaşması Almanyayı e k o n o m i k ve askeri yönden adeta ç ö k e r t m i ş t i . Ö Y S .1994 Birinci Dünya Savaşı'nda yenilen Almanya.Dünya Savaşının sonucuna göre galip ve mağlup olarak İki g u r u p t a t o p l a m a k g e r e k i r : Almanya bir tarafa. Almanya'nın bu tutumu karşısında İngiltere ve Fransa barışı korumaya çalışmışlarsa da İkinci Dünya Savaşı'nın çıkmasını engelleye­ memişlerdir. i j i Cevap D 18. Bundan sonra bu bölgeler İngiliz ve Fransız sömürgesine girmiş ve II. ÖYS-1992 Mekke ve Medine'nin b u l u n d u ğ u Hicaz'ın Osmanlı e g e m e n l i ğ i n d e n çıkması. Cevap D i I j | [ İ j D) İsveç Çözüm: E) Japonya S e ç e n e k l e r d e v e r i l e n d e v l e t l e r i I.Çözüm: Brest-Litovvsk A n t l a ş m a s ı : Rusya ile İttifak devletleri arasında 3 Mart 1918'de .1 9 9 1 Aşağıdaki d e v l e t l e r i n h a n g i s i n d e B i r i n c i Dünya Savaşı s o n u n d a r e j i m d e ğ i ş i k l i ğ i olmuştur? A) Fransa B) Almanya C) İngiltere Çözüm: Osmanlı Devleti I. B u n d a n dolayı ülke i ç i n d e a r t a n t e p k i l e r s o n u c u r e j i m değişikliği yaşanmıştır.15.

Bu değişiklik Rusya'nın savaştan çekilmesine n e d e n o l d u ğ u n d a n gizli a n t l a ş m a l a r d a k i Rusya'nın rolü iptal edilmiş ya da pay­ laştırılmıştır. Sen jermen Antlaşması (1919) da Avusturya ile yapıldığına göre doğru cevap kendiliğin­ den ortaya çıkmaktadır. İngiltere.1 9 9 5 - I. Cevap C 2 1 . Wilson bu ilkelerle savaşın sonucunda oluşa­ cak haksız u y g u l a m a l a r ı yeni bir savaşın nedeni olmamasını amaçlamıştır. Yenilen devletlerden savaş tazminatı alın­ mayacak Hiç bir ulus. ÖYS .sorunun bir benzeridir. Yeni bir savaşın başlamasına ortam hazır­ ladı. Arnavutluk. İtalya ve Rusya arasında gizli antlaşmalar imzalanmıştır. Bu dört devlet arasından Rusya'da.Dünya Savaşı'ndan ö n c e şu devletlere ait idiler. Sırbistan ve Karadağ topraklan Osmanlı Devletine bağlı idi . B u o l a y ü ç ö n e m l i sonuç doğurmuştur: 1. 3. Cevap C 2 0 . İngiltere etkin bir hale geldi. ÖYS . Paylaşım planındaki d e ğ i ş i k l i k aşağıdakilerden h a n g i s i n i n sonuçlarından biridir? A) Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması B) italya'nın Anadolu'da işgal ettiği topraklar­ dan çekilmesi C) Rusya'nın savaştan çekilmesi D) Fransa ile İngiltere arasında görüş ayrılığı çık­ ması E) ABD'nin I. yargıları a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n kap­ samında açıklanmıştır? A) Bristol raporu B} Wilson ilkeleri C) Saint Germain (Sen Jermen) Antlaşması D) Harbord raporu E) Paris Konferansı Çözüm: ABD Başkanı Wilson savaş sona ermeden 8 Ocak 1918'de ilan ettiği ve "Wilson ilkeleri" denilen kararlarla yukarıda belirtilen öncüller ilk defa kamuoyuna açıklanmıştır.1994 1915-1917 yıllan arasında Osmanlı Devleti'nin parçalanmasıyla ilgili olarak Fransa.Dünya savaşı'na girmesi Çözüm: 11. bir başkasının boyunduruğu altında sokulmayacak. Fakat bu ilkeler Paris Barış K o n f e r a n s ı n d a İngiltere tarafından kabul e d i l m e m i ş t i r . 1917 yılında bir rejim değişikliği olmuştur.700 Çözüm: Seçeneklerde verilen devletlerin k u r u l d u ğ u t o p r a k l a r I. Amerika'nın içe dönük bir siyaset İzleme­ sine neden oldu. Ancak bu antlaşmaların pay­ l a ş ı m p l a n ı d a h a sonraları d e ğ i ş i k l i ğ e uğramıştır. Bu ilkeler y e n i l e n d e v l e t l e r için bir umut kapısı olmuştur.Gizli Antlaşmalar soruda belirtilen dört devlet arasında yapıl­ mıştır. 2.Dünya Savaşı ve Gelişmeler Yenen devletler topraklarını genişletmeye­ cek. Cevap B .C s e ç e n e ğ i n d e verilen Ç e k o s l a v a k y a ise A v u s t u r y a ' n ı n sınırları içerisindeydi. R o m a n y a .

İ k i n c i s i ise ülkenin kurtarılmasından sonra inkılapları gerçekleştirmek. C u m h u r i y e t Öncesi d ö n e m d e e k s i k o l a n nedir? A) Kendi öz değerlerine dayanma ve güvenme B) Yabancı düşüncelere kapılarını açık tutma C) Bilim adamlarının çalışmalarını destek­ leme D) Türk uygarlığının etkilerini ortaya koyma E) Eski Türk yapıtların dünyaya tanıtma . devrimleri sonraya bırakması Çözüm: M u s t a f a K e m a l Paşa Kurtuluş Savaşı'nda yapacağı işleri ikiye ayırmıştır.1 9 9 5 y ı l l a r ı a r a s ı n d a . çok dikkatli olduğunu sanan bilim çevrelerimizde bile yerleşmişti. b u ülkenin o k u m u ş geçinenleri ulusumuzun uygarlık kurma ve yaşatma güç­ lerine i n a n m a d a n k o n u ş u r l a r d ı .147 : % 3. Mustafa Kemal'i asıl başarıya götüren olay asıl düşüncesini sonraya erteleyerek ülkenin kurtuluşu İçin farklı düşüncedeki insanları bir araya toplarnasıdır. 1981 . BÖLÜM ÖSS 1981 Kurtuluş Savaşı'mmn devam ettiği yıllarda samimi yurtseverler arasında laikliğe karşı olanlar. Türklerin ulusal hayatını.533 oranındadır. bu alanlardaki kendi güç­ l e r i n d e n y o k s u n b ı r a k m a k i s t e y e n bazı yabancı düşünceler. A. Mustafa Kemal Paşa'nın böyle farklı d ü ş ü n c e d e o l a n k i ş i l e r i t e k a m a ç t a bir­ leştirmesinde aşağtdakilerden hangisi etkili o l m u ş t u r ? A) İstanbul H ü k ü m e t i ' n i n dışında yeni bir hükümet kurması B) S o n Osmanlı Mebuslar Meclis'nin düş­ manlar tarafından dağıtılmasını protesto etmesi C) Yurtseverlik d u y g u s u n u n g e l i ş m e s i n e önem vermesi OJİstanbul Hükümeti emrinde önemli görevler almış olması E) Y u r d u n kurtarılmasına öncelik vererek.% 2. B i r i n c i s i ülke­ den düşmanları çıkanncaya kadar mücadele etmek.OYS SORULARI ANALİZİ 1.B." B u p a r ç a y a g ö r e . saltanat ve hilafet yanlıları da vardı.K U R T U L U Ş SAVAŞI'NIN H A Z I R L I K DÖNEMİ 1981 -1995 OSS . Cevap E ÖSS YILLA' ÖYS Toplam Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı saya sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 3 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 3 1 1 3 1 2 1 2 2 1 1 1 1 20 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1 1 1 1 1 2 1 1 2 1 1 1 1 1 1 7 13 mm 240 2. ÖSS 1981 " C u m h u r i y e t e k a d a r g e ç e n iki yüzyıllık d ö n e m d e .416 . K u r t u l u ş Savaşı'nın Hazırlık Dönemi k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda :% 5.C ve D s e ç e n e k l e r i eksik y o r u m l a r İçerdiklerinden cevap olamazlar.

C.i H u k u k c e m i y e t l e r i n i bir­ leştirmek C) Mebuslar Meclİsi'nin toplanmasını sağla­ mak D) Yönetim şeklini değiştirmek E) Padişahlığın yetkilerine ortak olmak . belediyeler ve sivil halk temsilci­ leridir. İtilaf D e v l e t l e r i ' n e k a r ş ı protesto ve mitingler yapılması B) Osmanlı Mebuslar Meclisi kararlarının. İşte bütün bunların birleştirilmesi İçin yeni bir meclis açılmıştır. 3. B ve C seçenekleri ilgisiz yorumlar içerirken. B u n u n n e d e n i ise ulusal güçler tabirinin eksik anlaşılmasından kay­ n a k l a n m a k t a d ı r . İzmir'in işgali 18 Ocak 1919'da toplanan Paris Barış Konferansında kararlaştırılmış ve soruda belirtilen asılsız iddia dünyaya yayılmıştır." Bu g e n e l g e l e r i n T ü r k Ulusu üzerinde etkili o l d u ğ u n u g ö s t e r e n ilk belirti ne o l m u ş t u r ? A ) A n a d o l u ' d a . s e ç e n e k l e r d e ara­ malıyız. M o n d r o s A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı n d a n sonra Türk Ulusu'nu tehlikelere karşı uyarmak ve harekete g e ç i r m e k a m a c ı y l a Havza v e A m a s y a ' d a genelgeler (tamimler) yayınlamıştır. ordu. Fakat C seçeneğinde verilen İzmir'in işgali 15 Mayıs 1919'da olmuştur. Cevap C 5. ÖSS 1981 " M u s t a f a K e m a l Paşa. ÖSS 1983 1919 yılında İtilaf Devletlerinin.D ve E seçenekleri ise ilgisiz gelişmelerdir. İstanbul'daki mitingler ve protestolar B.Osmanlı Mebuslar Meclisi üyelerinin de alınması Çözüm: Havza ve Amasya Genelgeleri işgal tehlike­ sine karşı halkı uyarmak için yapıldığına göre ilk e t k i l e r i h a l k ı n i ş g a l l e r i p r o t e s t o e t t i ğ i mitingler düzenlemek olmuştur. Bunlar. Cevap C 6.B ve D seçeneklerindeki olaylar 1920 yılın­ da E seçeneği ise Mondros'un yapılmasın­ dan hemen sonra gerçekleşmiş olaylardır. Cevap A ÖYS 1984 M u s t a f a K e m a l P a ş a "Ulusal güçleri bir­ leştirmek" amacıyla öncelikle aşağıdakilerd e n h a n g i s i n i n k u r u l m a s ı n a ağırlık ver­ miştir? A) Düzenli bir ordu B) Mahaffi dernekler C) Yeni bir meclis D) İstanbul Hükümeti ile diyalog E) Dış devletlerle iyi ilişkiler Çözüm: Bu soruda iki seçeneğin doğru gibi olduğu g ö r ü l m e k t e d i r . D ve E seçenekleri de eksik yorum içermek­ tedir. cemiyetler. ilkesinin benimsetmeye çalışmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Saltanatı yabancı güçlerin etkisinden kur­ tarmak B ) M ü d a f a a . 'Türklerin Batı Anadolu'daki Hıristiyan lan katletmek üzere o l d u ğ u " ş e k l i n d e asılsız bir haberi d ü n y a kamuoyuna yaymalarının amacı neydi? A) Anadolu'daki İç isyanların desteklemek B) S e v r A n t l a ş m a s ı ' n ı n i m z a l a n m a s ı n ı çabuklaştırmak C) İzmir'in İşgalini haklı göstermek D) İstanbul'un işgalini haklı göstermek E) Anadolu'da zararlı dernekler kurulmasını hızlandırmak ÖSS 1985 Mustafa Kemal Paşa'nın Kurtuluş Savaşı'nın devam ettiği yıllarda Türk Ufusu'na "Ulusun geleceğini. B. ulusun kendi iradesi belirleyecetâr". Birinci cümlede görülen k e n d i g ü ç ­ l e r i n e i n a n m a m a l a r ı b u s o r u n u n anahtar kelimesidir. 4. Bu kelimeyi seçeneklerde aradığımız z a m a n s a d e c e A s e ç e n e ğ i n d e görmekteyiz.D ve E seçenek­ lerinden olaylardan önce gerçekleştirmiştir. İti­ laf Devletleri'nin isteklerine üymgroası C) A m a s y a ' d a M u s t a f a K e m a l ' i n İ s t a n b u l H ü k ü m e t i t e m s i l c i s i S a l i h P a ş a ile görülmesi D) Erzurum ve Sivas'ta kongreler yapılması E) ilk TBMM'ye. İlk mitinglerin başlama tarihleri 1919 yılı hazi­ ran aylarıdır.Kurtuluş Savaşı'nın Hazırlık Dönemi Çözüm: Bu soruyu çözerken önce sorudaki anahtar kelimeyi bularak b u n u . Cevap A Çözüm: A. U l u s a l g ü ç l e r denildiği zaman bir ulusun maddi ve manevi bütün dinamikleri anlaşılmaktadır.

Cevap D 7. Tabii olarak halkın kendi İradesiyle kendi geleceğini belir­ lemesi açıkça yönetim şeklini değiştirmektir. Doğu vilayetleri gerektiğinde savunulacak Bu kararların başlıca amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Bölgedeki Türkleri.Paşaeli Cemiyeti B) İzmir Müdafaa-i Hukuk-i O s m a n i y e Cemiyeti C) T r a b z o n Mufazaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti D) Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fıkrası E) Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti Çözüm: Soruda verilen amaca uygun olarak kurulan cemiyet Sulh ve Selamet-İ Osmaniye Fırkasıdır. onir'in işgali 15 ı işgali 18 Ocak Konferansında len asılsız iddia Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkmasıyla başlayan Kurtuluş Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin artık y o k sayılması g e r e k t i ğ i n i halka devamlı telkin etmiştir. B. Hatta bu devlet ekonomik ve askeri yardım biie etmiştir. Cevap D sal güçleri bireaşağıdakilerna ağırlık ver- pg jru gibi olduğu leni ise ulusal lasından kayıçler d e n i l d i ğ i ianevi b ü t ü n tunlar. ÖSS 1985 Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra. Bu üç devletin işgalleri ilhak özelliğinden ziyade kontrol özelliği taşımaktadır. azınlıklara oranla her yönden daha güçlü tutma B) Benzer amaçlı milli cemiyetleri birleştirme C)Diğer Müdafaa-i H u k u k Cemiyetleri'ne kendi gücünü gösterme D) Erzurum'da milli bir kongre yapılmasını sağlama E) Cemiyet'in bölgedeki şube sayısını artır­ ma Çözüm: Cevap C Seçeneklerde verilen devletlerden Rusya Türk topraklarını Kurtuluş Savaşı yıllarında işgal etmemiştir. iktisat ve din alanında Örgütlenile­ cek İli. Cevap A ı 9.D ve E s e ç e n e k l e r i n i n bu c e m i y e t i n amaçlarından ziyade birer Özelliği o l d u ğ u görülmektedir. Soruda verilen cemiyetin a m a c ı bu çalışmalarıyla bölgedeki Türkleri azınlıklara oranla her yön­ den güçlü tutmaktı. Bilim.C ve E seçeneklerindeki cemiyetler yararlı ulusal cemiyetlerdir. rilfhalk temsilcijtirilmesi için gelişmelerdir. Bundan dolayı büyük ç a p t a bir d i r e n i ş meydana g e l m e m i ş t i r . D o ğ u Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti şu karar­ ları almıştır: I. o r d u . Hiçbir şekilde göç edilmeyecek II. ÖYS 1986 Vatanın kurtuluşunun padişah ve Halifenin buyruklarına sıkı sıkıya uymakla m ü m k ü n olacağına inanan k u r u l u ş aşağıd a k i l e r d e n hangisidir? A) Trakya . Bunu Fransa ve İtalya takip etmiştir. ÖYS 1985 Kuva-i Milliye b a ş l a n g ı ç t a h a n g i d e v l e t i n Anadolu'daki i ş g a l l e r i n e k a r ş ı b i r t e p k i olarak oluşturulmuştur? A) Yunanistan D) Rusya B) Fransa C) İngiltere E) İtalya 1 0 . Cevap C tuş Savaş ı'nın su'na "Ulusun îlirleyecektir".C. lasının teme) İr? Sisinden kurîtlerini b i r lasını sağla­ nmak Doğu Anadolu'da kurulan cemiyetlerin amacı bölgede bir Ermeni devletinin kurulmasının engellemek için çalışmalar yapmaktı. M u s t a f a Kemal ile T ü r k milleti arasında karşılıklı gelişen güven d u y g u s u n d a n doğan bir sonuç değildir? A) Cumhuriyetin kurulması B) Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması C) Türkiye Büyük Millet Meclİsi'nin kurulması D) Kadınlara siyasal haklar tanınması E) Kurtuluş Savaşı d ö n e m i n d e mahalli derneklerin kurulması . Amasya Genelgesinde ifade edilen bu temel ilke ile Kurtuluş Savaşı'nın başından itibaren yeni bir yönetim şekli amaçlanmıştır.B. Zaten A. D i ğ e r d e v l e t l e r e g e l i n c e : İlk olarak Türk toprak­ larını işgale başlayan devlet İngiltere'dir. D s e ç e n e ğ i n d e k i cemiyet ise milli varlığa karşı olarak kurulmuştur. ÖSS 1987 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . A n c a k Yunanistan'ın İzmir'i işgali bir ilhak niteliği taşıdığı için Kuvay-ı Milliye hareketi burada doğmuştur. Cevap A 8.lazıriık Dönemi 703 Çözüm: Kurjuluş_ Çözüm: Savaşı'nın Hazırlık Dönemi /lar 1920 yılın­ ın yapılmasınniş olaylardır.

M a h a l l i d e r n e k l e r ise M o n d r o s Ateşkesinden hemen sonra halkın işgallere tepkisi olarak kurulmuştur. ÖSS 1989 Aşağıdakilerden hangisi Kuva-i Milliye'nin kurulmasında d o ğ r u d a n etkili o l m u ş t u r ? A) İtilaf Devletleri a s k e r l e r i n i n İ s t a n b u l ' a gelmesi B) Osmanlı İmparatorluğunun Birinci Dünya Savaşında yenilmesi C) Anadolu'nun yer yer işgal edilmesi D) Anadolu'da iç isyanlar çıkması E) Rusya'da ihtilal olması Çözüm: 1 1 . sorunun olumlu bir hale getirilmiş şek­ lidir. D ve E s e ç e n e k l e r i n d e k i g e l i ş m e l e r i n b ü y ü k bir r o l ü o l m u ş t u r .B.104 Çözüm: A. C s e ç e n e ğ i ise Mustafa Kemal henüz bu tarihlerde Osmanlı o r d u s u n u n bir subayıdır. ÖSS 1988 Kurutuluş Savaşı'nın d e v a m ettiği yıllarda Mustafa Kemal.C ve D seçeneklerindeki olaylar Türk mil­ letinin desteği ile Mustafa Kemal'in başlattığı Kurtuluş hareketi çerçevesinde gerçekleştir­ i l m i ş t i r . İstanbul Hükümetine olan güvenini yitirmesi D ) A n a d o l u h a l k ı n ı n M u s t a f a Kemal'in çevresinde toplanması E) Gizli anlaşmaların yapılması i . Dünya Savaşı devam etmektedir. B. İşgal devletlerinin Anadolu'yu işgal etm­ eye başlamaları Kuva-ı Milliye'nin kurulması­ n a n e d e n o l m u ş t u r . Cevap C 1 1 .Mustafa Kemal'in t a r i h sahnesine çıkış tarihi o l a n 19 Mayıs 1919'dan çok Önce kurulmuşlardır. nedenlerinden biri 1 3 . A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi bu g ö r ü ş ü destekleyen bir gerekçe olamaz? A) İstanbul'un işgal edilmesi B) Milli mücadele hareketinin güç kazanması C) Mustafa Kemal'in Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığından ayrılması D) Anadolu'da düzenli ordunun kurulması E) O s m a n l ı Devleti'nin işgaller karşısında etkisiz kalması | 1 4 . ÖYS 1987 Aşağıdakilerden hangisi. "Artık İstanbul Anadolu'ya hakim değil tâbi olmak mecburiyetindedir. Sonraki bir olay ö n c e k i bir o l a y ı n a n c a k s o n u c u o l a b i l i r . Cevap E Çözüm: Kurtuluş Savaşı'nın Hazırlık Dönemi Mustafa Kemal'in bu sözü söylemesinde A. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i bu d r u m u n bir s o n u c u değildir? A) Erzurum ve Sivas Kongrelerinin yapılması B) Yöresel direnişlerin başlaması C) Anadolu halkının." görüşünü savunuyordu. I. Fransa G ü n e y d o ğ u ' y u işgale başlayınca silahlı direnişte başlamıştır.Kuva-i Milliye'nin oluşturulmasının değildir? A) Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'ndah yenik çıkması B) M o n d r o s Ateşkes A n t l a ş m a s ı u y a r ı n c a Türk Ordusunun terhis edilmesi C) Osmanlı hükümetlerinin Türk halkının can ve mal g ü v e n l i ğ i n i k o r u y a m a z hale gelmesi D) İtilaf D e v l e t l e r i ' n i n M o n d r o s A t e ş k e s Antlaşması'nın hükümlerini tek taraflı olarak uygulaması E) Osmanlı yönetiminin Sevr Antlaşması'nı onaylaması Çözüm: Kuva-i Milliye birlikleri A. Öu sırada kurtuluş hareketi başlamamış o l d u ğ u n d a n Mustafa Kemal'in böyle bir söz söylemesi düşünülemez.B. Cevap C i 1 2 . Sevr Antlaşması 10 Ağustos 1920 yılında yapıldığı için Kuvay-i Milliye'nin oluşmasında etkili olamaz. ÖSS 1989 M o n d r o s A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı n d a n sonra İstanbul Hükümeti galip devletlerin etkisi altı­ na girmiş ve millete karşı sorumluluklarını yerine getiremez olmuştur.C ve D seçenek­ lerindeki olumsuz gelişmeler üzerine kurul­ muş ve İzmir'in işgaliyle savaşmaya başlamışlardır. nedeni olamaz. Y u n a n l ı l a r İzmir v e çevresini.

Türk Ulusu çaresizlik­ lerden dolayı büyük tepkiler göstermek zorunda kalmıştır. Mondros Antlaşması 30 Ekim 1918 yılında yapılmıştır. 1 7 .e. A .Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşmasından önce meydana gelen olayın hangisi olduğu sorul­ d u ğ u n a g ö r e s e ç e n e k l e r d e Î 9 1 8 yılından önceki olayı bulmalıyız. ÖSS 1990 Mustafa K e m a l . Çok sayıda olan bu cemiyetler bazen birbirleriyle çeltşmekteler.de verilen Kuvay-i Milliye ise 1919 yılı baş. 1920.1917 yılları arasında yapıldığına göre doğru cevap ortaya çıkmak­ tadır. Bu durum Kurtuluş Savaşı'nın daha çabuk ve düzenli olmasını sağlayacaktı. Mondros'a. Cevap E 16. D ve E s e ç e n e k l e r i Kurtuluş Savaşı sırasında yapılması sonraya bırakıldığı için amaç olamazlar. Cevap C . B.1921 yıllarında olmuştur. Cevap E Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşması s o n u c u başlayan işgallere karşı Türk halkı tehlike sezdiği yerlerde cemiyetler kurarak Örgütlen­ me yoluna gitmiştir. B. E seçeneğin. Mavri Mira ise Yunan Hükümeti ve Patrikhanenin desteği ile faaliyet göstermiş büyük Yunan Krallığını kurma hayali olan bir cemiyettir. a n a y u r d u n p a r ç a l a n m a s ı tehlikesi karşısında ülke çapında bir kongre yaparak Müdafaa-i Hukuk ve Redd-İ ilhak cemiyetlerini birleştirmiştir. A. bazen de aralarında rekabet ortamı bile d o ğ a b i l i y o r d u . ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisi vatan toprak­ larının azınlıklara v e r i l m e s i d ü ş ü n c e s i n e ve b u n u n l a ilgili e y l e m l e r e karşı k u r u l a n direniş cemiyetlerinden biri d. B . Bu tarih­ ler M o n d r o s ' d a n çok s o n r a olduklarından dolayı bir tepki olamazlar. C ve D seçeneklerinden cemiyetler yararlı ve ulusal nitelikli cemiyetlerdir. Bu c e m i y e t l e r k e n d i başlanna örgütlenerek kararlar alıyordu.C ve D seçenek­ lerinin meydana gelişleri 1919 yılı olaylarıdır. Türklük duygusuyla bölgesel kurtuluşu gerçekleştirmek için kurul­ muşlardır. A. Ö S S 1991 Mustafa K e m a l ' i n b u y o l l a u l a ş m a k i s t e ­ diği »k amaç a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) Saltanatı kaldırmak BJ Yeni bir anayasa hazırlamak C) Kurtuluş Savaşı'nı tek elden yönetmek D) Cumhuriyeti ilan etmek E) Halifeliği kaldırmak Mondros Ateşkes Antlaşması'dan sonra O s m a n l ı H ü k ü m e t i ' n i n s ü r e g e l e n işgaller karşısında yetersiz katması Türk Ulusu'nun tepkilerine yol açmıştır Aşağıdakilerden hangisi bu tepkilerin biridir? A) İstiklal Mahkemelerinin kurulması B) Hiyanet-İ Vataniye kanunu'nun çıkarılması C) Takrir-i Sükun Kanunu'nun kabul edilme­ si D) Tekalif-i Milliye emirlerinin kabul edilmesi E) Kuva-İ Milliye'nin oluşması Çözüm.i M e r k e z i y e t Cemiyeti D) Reddi İlhak Cemiyeti E) Mavri Mira Cemiyeti Çözüm: Bu soruda zararlı cemiyetin hangisi olduğu sorulmaktadır. Cevap E 15. Aynı z a m a n d a M o n d r o s Ateşkesiyle ilişkili olaylardır.larında meydana gelmiştir.ğijdir? A) Trakya Paşaeli Cemiyeti B) Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti C) T r a b z o n H a v a l i s i A d e m . C ve D s e ç e n e k l e r i sırasıyla 1 9 2 0 . A.Dolayısıyla bu cemiyetlerin bir araya getirilmesi ve tek elde toplanması gerekiyordu.1926. E seçeneği ise 1915 . Bu cemiyetin uzantıları günümüz de de devam etmektedir.B.

A. Bu olay ulusal bir kongre olan Sivas Kongresi'nde (4-11 Eylül 1919) gerçekleştirilmiştir.C ve E seçenekleri kurulan bu cemiyet­ lerin en önemli amaçlarıdır. işgal kuvvetlerine karşı harekete geçmiştir. Mondros A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı n d a n sonra. Zaten cemiyetler ü l k e n i n birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü n ü s a ğ l a m a y a yönelik oldukları için azınlıklara bağımsızlık­ larını s a ğ l a y ı c ı k o l a y l ı k l a r g ö s t e r m e l e r i düşünülemee. ÖYS 1992 Kuva-i Milliye. İşgallere karşı cepheler kurul­ masıyla ortaya çıkmıştır. B. dernek ve Kuva-i Mİlli'ye etrafında tarihte eşine rast­ lanmamış ender rastlanılan bir m ü c a d e l e örneği vermiştir. bütün fertleriyle birlikte miting. Bu cepheler arasında kumanda birliği sağlanmasına aşağıdakilerin hangisiyle başlamıştır? A) Erzurum Kongresi B) Sivas Kongresi C) Alaşehir Kongresi D) Balıkesir kongresi E) Edirne Kongresi Çözüm: M o n d r o s ' t a n s o n r a başlayan y u r d u n işgali karşısında Ege ve Güneydoğu'da Türk Milleti cepheler oluşturarak Kuvay-i Milliye adıyla örgütlenmişti. Aralarında bir kumanda birliği yoktu. Cevap D 2 0 . Bütün fertlerin içinde bulun­ d u ğ u Milli Mücadele de direniş böylece etkili hale getirilmiştir. siyasal mitingler ve gösteriler düzenlemiş. 19. A.106 Kurtuluş Savaşı'nın Hazırlık Dönemi Çözüm: İşgallerin başlamasıyla Türk milleti. Bu sorunu çözmek için Ali Fuat Paşa. Bu da bazı sıkıntılar meydana getiriyordu. ÖYS 1995 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap D 18.B. Bu d u r u m Milli M ü c a d e l e d ö n e m i y l e ilgili olarak a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir göstergesidir? A) Laiklik anlayışının benimsendiğinin B) Seçim sisteminin değiştirildiğinin C) Direnişçilerin e ğ i t i m d ü z e y i n i n y ü k s e k olduğunun D) D i r e n m e n i n etkili hale g e t i r i l m e y e Çalışıldığının E) İletişimde güçlüklerle karşılaşıldığının . propaganda. işgallere karşı Anadolu ve Trakya'da kurulan bölgesel derneklerin amaçlarından biri değildir? A) Korunmak yada savunmak B) Bölge halkının desteğini sağlamak C) Haklarını basın ve yayın yoluyla duyur­ mak D) Azınlıklara da bağımsızlıklarını sağlamak E) A v r u p a b ü y ü k d e v l e t l e r i n i n d e s t e ğ i n i sağlamak Çözüm: Cevap B M o n d r o s A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı ile ü l k e n i n işgal edilmesi üzerine Anadolu'nun değişik yerlerinde dernekler ve cemiyetler kuruldu. Diğer kongreler yerel ve bölgesel olduğundan dolayı kumanda birliği­ ni sağlaması düşünülemez. Bu cepheler tamamen birbiriyle kopuk bir durumda idi. Batı Cephesi Kuva-i Mİlli'ye Komutanlığına atanmıştır. C ve E seçenekleri incelendiğinde çok ilgisiz yorumlar içerdikleri görülür. ÖSS 1993 Milli Mücale döneminde Türk milleti kadını ve erkeği ile birlikte çeşitli savunma dernekleri kurmuş.

yeni bir devlet k u r m a y a d o ğ r u g i d i l d i ğ i n i en açık b i r b i ç i m d e ortaya koymaktadır? A) Misak-ı Milli belgesi hazırlanarak. "Ulusal ege­ m e n l i ğ i m i z i n k o ş u l s u z o l a r a k gerçekleşti rilmesi"ne ilk defa nerede karar veril­ miştir? A) Erzurum Kongresİ'nde B) Son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nde C) Sivas Kongresİ'nde D) İlk TBMM'de E) Amasya Görüşmesinde Çözüm: Ulusal egemenliğimizin sağlanmasında en önemli unsurlardan biri her türlü manda ve h i m a y e n i n r e d d e d i l m e s i d i r . Yeni bir devlet kurmaya d o ğ r u gidildiğinin açık bir ş e k i l d e h a n g i s e ç e n e k t e o l d u ğ u s o r u l m a k t a d ı r . İstanbul Hükümetine tanıtılacaktır.K O N G R E L E R V E Ö R G Ü T L E N M E 1981 -1995 OSS . H i ç b i r i m ü c a d e l e n i n esas amacı değildir. ÖYS BOLÜM 1 (61 Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru SOÎU soru soru soru soru " % ' sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı cc OSS OYS Toplam 1981 Kurutuluş Savaşı'mızın d e v a m ettiği yıllar­ da d e ğ i ş i k yer ve zamanlarda alınmış olan aşağıdaki k a r a r l a r d a n hangisi. Cevap E 3 1981' 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 - 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 1 1 32 35 33 30 1 1 2 2 1 1 3 1 1 1 1 1 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 2 1 1 3 1 4 1 3 1 3 1 24 2 1 1 2 1 16 1 8 2 . ulusun kendi iradesi belirleyecektir. Meclise kabul ettirilecektir.907 % 4. Yeni devlet k u r m a d a en önemli özellik ulusun kendi İradesiyle yeni bir yönetimi Milli Mücadele'nin başlamasıyla birlikte kurmasıdır. Çözüm: Bundan önceki bölümün 6. A.OYS SORULARI ANALİZİ 1 . Diğeri d e b u çalışmaları y a p a c a k bir hükümet kurul- -mm 1981 . K o n g r e l e r ve Örgütlenme yüzdeleri: konusundan çıkan soru ÖSS'de ÖYS'de Toplamda %3.i H u k u k Cemiyetinin varlığı.B. E) Ulusun geleceğini.240 oranındadır. ÖYS 1982 K u r t u l u ş Savaşı s ı r a s ı n d a .1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . C) Hıristiyan unsurlara siyasi e g e m e n ­ liğimizi ve sosyal dengemizi bozucu ayrı­ calıklar verilmeyecektir D) A n a d o l u ve R u m e l i M ü d a f a a .33 % 4.C ve D seçenekleri Kurtuluş Savaşı'nın a ş a m a l a r ı d ı r . . sorusunun ters çevrilmiş şeklinden b a ş k a birşey değildir. B) Müdafaa-i Hukuk-u Milliye cemiyetleri tek cemiyet haline getirilecektir.

Kongreler . Kurtuluş Mücadelesinin b a ş l a m a s ı n d a n h e m e n s o n r a 2 2 Haziran 1919 da ilan edilmiş ilk önemli genelgeler­ dendir. aldığı kararları yönüyle ulusal. Bu bilgilerden hareketle manda ve hükümetle ilgili ilk kararın nerede alındığını bulmalıyız. C. ÖSS 1984 "İtilaf Devletleri.108 maşıdır. Bundan dolayı kendisini hem içeri de hem de dışarıda kabul ettirmesi gerekiyordu. Bundan sonra içeride ve dışarıda Milli Mücadele'yl Temsil Kurulu temsil edecekti. A. Erzurum ve Sivas Kongreleri nin dağıtılması y ö n ü n d e c i d d i önlemler al mazlarken. Cevap B Sivas Kongresi'nde bütün Anadolu'yu İçine alan bir Temsil Kurulu kurulmuştu. Fakat Son Osmanlı Meclisi'nde genellikle milli teşk­ ilat yanlılarının istekleriyle alınan Misak-ı Milli İlan e d i l i n c e b u n u ç ı k a r l a r ı n a u y g u n görmediler. Sivas K o n g r e s i ' n d e s e ç i l e n T e m s i l Kurulu'nu tanıdığına kanıt olarak g ö s t e r i ­ lebilir? A) Londra Konferansı'na TBMM Hükümeti ile birlikte temsilci göndermesi B ) M u s t a f a K e m a l P a ş a ile A m a s y a Görüşmelerini yapması C) Mebusan Meclisinin toplanmasını kabul etmesi D) Mİsak-ı Milli'nin k a b u l e d i l m e s i n e ses çıkarmaması E) Lozan Konferansı'na temsilci göndermek için TBMM'ye başvurması . ÖSS 1983 A m a s y a G e n e l g e s i ' n i n K u r t u l u ş Sava şı'mızdaki ö n e m i e n ç o k h a n g i ö z e l l i ğ i n ­ den kaynaklanmaktadır? A) Anadolu ve Trakya'nın her yanına duyu­ rulmuş olmasından B) Kurtuluş Savaşının gerekçesi ve yönetimi­ ni belirtmesinden C) İşgallerin başlamasını izleyen g ü n l e r d e hazırlanmış olmasından D) Halkı. İtilaf D e v l e t l e r i ' n i n E r z u r u m ve Sivas Kongreleri'ne karşı önlem almamış olmaları nasıl açıklanabilir? A ) K o n g r e ü y e l e r i n i n t e p k i l e r e karşı ç o k geniş önlemler almış olmalarıyla B) E r z u r u m ve Sivas'ın İ s t a n b u l ' d a n ç o k uzak olmasıyla C) Anadolu Hareketi'nin Önemini anlamaktan uzak olmalarıyla D) Kendi araların da ortak bir amacın sağlan­ mamış olmasıyla E) İstanbul Hükümeti'nin gücüyle bu kong­ relerin dağıtılacağına inanmalanyla Çözüm: Kilaf Devletleri Kurtuluş Savaşı'nın başlarında Anadolu'da cereyan eden olaylara. Fakat s o r u e n önemlisini sorduğu için cevap olamazlar. Bundan dolayı kong­ relere karşı sert önlemler almadılar. kişisel bir hareket ve bir Osmanlı subayının yani Mustafa Kemal'in devlete karşı bir isyanıdır şeklinde bakıyorlardı. Bu arada İstanbul'da yeni bir hükümet iş başına gelmiş Damat Ferit isti­ fa etmek zorunda kalmıştı.düşmana karşı silahlı direnişe çağır­ mış olmasından E) İstanbul H ü k ü m e t İ ' n e karşı bir hareket niteliği taşımasından Çözüm: Amasya Genelgesi. Mustafa Kemal Paşa bu genelgeyle Kurtuluş Savaşı'nın bir planını açıklamıştır. Cevap A Çözüm: Kongreler ve Örgütlenme I 3. En büyük sorun İstan­ bul Hükümeti idi. Bu karar. Cevap B 5. ÖYS 1983 Aşağıdakilerden hangisi İstanbul H ü k ü m e t i ' n i n . Kurtuluş Savaşı'nın planında bu genelge ile savaşın nasıl ve niçin yapılacağını da belirt­ miştir. Cevap C ] 4. toplan­ ması bölgesel olan Erzurum Kongresi'nde alınmıştır. Anadolu adına da Mustafa Kemal'in Amasya'da görüşmeleriyle gerçekleşti. İnkılap Tarihimizin çok önemli bir dönemini oluşturduklarından dolayı bütün kararlarını çok iyi bilmeliyiz. son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nin Misak-ı Mitli doğrultusunda karar­ lar a l m a s ı ü z e r i n e b u M e c l i s ' i k a p a t ­ mışlardır". D ve E seçenekleri de genelgenin birer ö z e l l i ğ i n i o l u ş t u r m a k t a d ı r . Bu tanıma İstanbul adına Salih Paşa'nın. Yeni hükümette aynı akıbetle karşılaşmamak için yeni Temsil Kurulunu tanıma yoluna gitti. Bunun s o n u c u n d a harekete g e ç e r e k Misak-ı Milli'yi ilan e d e n m e c l i s i kapattılar.

Seçeneklerde verilen bütün olayların gerçekleşme zamanı incelendiğinde İlk önce olan olayın program içermesi akla daha uygundur.ı M i l l i y e . Bu yolla ulaşılmak istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) M ü d a f a a . Y e n i hükümet Salih Paşa'yı Amasya'ya gönder­ miş. ÖYS 1985 İstanbul H ü k ü m e t i n i n A n a d o l u ve Rumeli Müdafaa-i H u k u k C e m i y e t i ' n i tanıması ve İstanbul'da Meclis-i M e b u s a n ' m t o p l a n ­ ması. Sivas K o n g r e s i ' d e n h e m e n sonra istifa etmiş yerine daha ılımlı olarak Ali Rıza P a ş a K a b i n e s i k u r u l m u ş t u r . bunlara Mustafa Kemal ile görüşerek hem A n a d o l u ve R u m e l i Müdafa-i H u k u k Cemiyeti t a n ı n m ı ş h e m d e İ s t a n b u l ' d a Meclis-ı Mebusan'm toplanması kararı alın­ mıştır. aşağıdaki terden h a n g i s i y l e s a ğ l a n ­ mıştır? A) Amasya Tamimi C) Sivas Kongresi B) Erzurum Kongresi D) Alaşehir Kongresi j 9.i H u k u k d e r n e k l e r i n i n kurul­ masının teşvik etmek B) Müdafaa-i Hukuk derneklerinin gücünü Türk halkına duyurmak I C) İşgal küvetlerinin dikkatini Sivas'ta yapıla­ cak kongreye çekmek D) Milletin g ü v e n i n i kazanmış. Milli m ü c a d e l e taraftan kişilerin seçilmesini sağlamak E)Temsilcilerİn can ve mal güvenliklerini sağlamak . A. ÖSS 1986 Erzurum Kongresi kararları arasında. E) Amasya Görüşmleri Çözüm: istanbul H ü k ü m e t i ve o n u n b a ş k a n ı o l a n Damat Ferit Paşa'nın Milli teşkilata olan ilgi­ sizliği ve karşı o l m a ö z e l l i ğ i a n c a k Sivas Kongresi s o n r a s ı n a k a d a r s ü r e b i l m i ş t i r . C. Cevap E Ö S S 1987 Amasya Genelgesi'nde. Amasya Genelge­ s i n d e açıklanan programın birer sonuçlan­ dır. Redd-i İlhak Cemiyeti ve belediyelerin yapması istenmiştir. Kurtuluş Savaşı'nrn başlarında Mustafa Kemal Paşa uygu­ lanacak stratejiyi ve yöntemi bildiren bir bel­ geyi tüm ulusa yayınladı. S o r u n u n bir b e n z e r i d i r .i H u k u k . Çünkü ortam başka türlü davranmaya uygun değildi. ÖYS 1984 K u r t u l u ş Savaşı'mızın amacı. Cevap B ! \ \ 7. Cevap A A) Misak-ı Milli Belgesi'yle B) Amasya Genelgesi'yle C) Sivas Kongresi kararlarıyla D) Erzurum Kongresi kararlarıyla E) İlk TBMM kararlarıyla Çözüm:" 3. Damat Ferit. "ulusal iradenin ve toplanan ulusal güçlerin Padişahlık ve Halifelik makamını kurtaracağı" hükmü de yer almıştır. Mustafa Kemal mücadele edenleri bölme­ mek için onlarında isteklerini dikkate almıştır. Mücadeleye katılanlardan büyük çoğunluğu hala Osmanlı Devleti'nin yeniden canlandırılabileceği görüşünde idi. U l u s a l e g e m e n l i k anlayışına t e r s d ü ş e n böyle bir karar alınmasının t e m e l nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Ortamın böyle bir değişikliğe hazır olma­ ması B) İtilaf Devletleri'nden çekinilmesi C) İ m p a r a t o r l u ğ u n ç ö k m e s i n i n ö n l e n m e k istenmesi D) Osmanlı Hükümeti'nin desteğine ihtiyaç duyulması E) Halifeliğin gücünden yararalanmak isten­ mesi Çözüm: Kurtuluş Savaşı'mızın devam ettiği günlerde s a m i m i y u r t s e v e r l e r a r a s ı n d a her t ü r l ü d ü ş ü n c e y e sahip İnsanlar da vardı. Bu belge Amasya Genelgesidir (22 Haziran1919). D ve E seçenekleri.Kongreler ve Örgütlenme 109 6. g e r e k ç e s i ve y ö n t e m i i l k kez h a n g i y o l l a açıklanmıştır? 8. Sivas'ta toplanacak kongre için gelecek temsilcilerin seçimini M ü d a f a a .

Mısak-ı M i l l i ' d e d e yer almıştır? A) Ulusun iradesini egemen kılmak esastır. bazı yurtseverler Amerikan mandasını savunmuş. fakat sonuçta bu görüş reddedilmiştir. halkın en ileri gelenlerinin seçildiği ve her yönüyle milletin güvenini kazanmış kişilerden oluşurdu. ÖYS 1987 Erzurum Kongresi'nin aşağıdaki karar­ l a r ı n d a n h a n g i s i . Sivas Kongresi toplanan tek ulusal bir kongredir. ilk defa aşağıdakilerden hangisinde kamu oyuna duyurulmaya çalışılmıştır? A) Erzurum Kongresi B) Sivas Kongresi C) Amasya Tamimi D) Amasya Görüşmesi E) Türkiye Büyük Millet Meclisi Çözüm: Soruda ifade edilen ilk defa deyişi bize her zaman Kurtuluş Savaşı'nın başlarında y a p ı l a n bir ç a l ı ş m a y ı h a t ı r l a t m a l ı d ı r .i H u k u k . Seçeneklerin t a m a m ı Erzurum Kongresi'nin hükümleridir. ÖSS 1990 Sivas Kongresi'nde "manda" sorunu tartış­ malara yol açmış. İşte bunun gerçekleştiği yer Sivas Kongresi'dir. halkı temsil eden ve toplumun ileri gelen çok s e ç k i n k i m s e l e r i k a t ı l ı y o r l a r d ı . ÖYS 1987 Osmanlı Hükümeti'nin Türk Milleti'ne olan s o r u m l u l u ğ u n u yerine g e t i r m e d i ğ i . s e ç e n e k l e r d e n ilk ö n c e m e y d a n a g e l e n i A m a s y a T a m i m i d i r (22 Haziran 1919). h a l k ı n ilk u y a r ı l m a s ı v e tehlikenin boyutlarına dikkat çekilmesi Amasya Genelgesiyle olmuştur. Fakat Kongre'ye. ulus t ü m d e n direnişe ve savunmaya geçecektir. C) Manda ve himaye kabul olunamaz D) Ulusal sınırlar içinde vatan bir bütündür. bölünemez. Ulusal güç­ lerin birleştirilmesi için ulusal güçleri temsil e d e n b ü t ü n temsilcilerin bir a r a d a olması gerekirdi. Aynı zamanda soruda geçen Osmanlı Hükümeti'nin sorumsuzluğunun d u y u r u l m a s ı .110 Çözüm: M ü d a f a a . Redd-i İlhak Cemiyeti ve belediyeler gibi kuruluşlar. Yorumla ve tahminle veya seçeneklerin yardımıyla çözülemez. j 1 1 . Zaten bu kuruluşlar işgallere birer t e p k i olarak milletin ileri gelenlerinin halkı örgütlemesiyle oluşmaktaydı. Cevap E . Bu amaçla devamlı olarak ulusal güçlerin bir­ leştirilmesi İçin çaba göteriyordu. Çünki. Cevap B j i | 1 0 . Manda yönetiminin reddedilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? j A) İstanbul H ü k ü m e t i ' n i n m a n d a isteğine tepkisiz kalması B) İstanbul Hükümeti'nin kongreye açıkça cephe alrftası C) Manda yönetiminin iyi bilinmemesi D) İngiliz ve Amerikan mandası isteyenler arasında görüş birliği sağlanmaması E) M a n d a yönetiminin ulusal bağımsızlığa ters düşmesi Çözüm: Kurtuluş Savaşı yıllarının çok zor şartlar altında yaşanması bazı yurtseverlerin bile umutsuzluğa kapılarak başka bir güce dayanma ihtiyacını ortaya k o y d u . Cevap C j j j j j . Sivas'a gidec e k . Cevap D Kongreler ve Örgütlenme 1 2 . Çözüm: Bu gibi soruların çözümünde takip edilecek en İyi yol ismi geçen kongre ya da genel­ gelerin İçeriklerini öğrenmektir. Kronolojik olarak. Sivas Kongresi'ne katılanlar Kurtuluş Savaşı'nın en önemli amacı olan ulusal bağımsızlığı zedeleyen bir kararı Mustafa Kemal Paşa'nın başarılı bir politikasıyla almaktan son anda vazgeçtiler. Cevap D i I \ ! 1 3 . B) Azınlıklara egemenlik ve ayrıcalık tanına­ maz. d e l e g e l e r i n bu üç k u r u l u ş t a r a f ı n d a n seçilmesiyle Kurtuluş M ü c a d e l e s i n i h a l k a mal etmek daha kolay ve hızlı olacaktı. milli güçlerin birleştirilmesine karar verilmişti? A) Erzurum Kongresi B) Sivas Kongresi C) Amasya Genelgesi D) Amasya Görüşmesi E) Son Osmanlı Mebuslar Meclisi Çözüm: M u s t a f a Kemal Paşa K u r t u l u ş Savaşı'nın başarıyla sonuçlanmasında her türlü faaliyet ve kuruluşların (aynı amacı güden) birleştiril­ m e s i n i ve tek elde t o p l a n m a s ı n ı n gerekli olduğunu biliyor ve devamlı söylüyordu. D seçeneği aynı zamanda Misak-ı Milli'de de yer almıştır. E) Osmanlı Hükümeti'nin dağılması karşısın­ da. ÖYS 1989 Aşağıdakilerin hangisinde.u M i l l i y e .

"Temsilciler Kurulu yurdun bütününü temsil eder." şek­ linde yeniden düzenlenmiştir. Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri bölgesel bir kongredir. Cevap A 16. Bu benzer sorulara bakılarak bu konuyla İlgili yeni soruların nasıl sorulabileceğini düşünün.1 9 2 7 E) 1920-1938 Çözüm: Türk İnkılabı'nın tarihsel olarak en sağlam ve en ö n e m l i kaynağı Söylev (Nutuk) dir. A. M u s t a f a K e m a l ' i n S a m s u n ' a çıkmasıyla b a ş l a y a n olaylarla başlar ve 1927 yılına kadar ki olayları kapsar. kon­ gre zabıtları.soruların çok yakın bir benzeridir. hukuken İstanbul Hükümetinin tanıması anlamına gelmektedir. Cevap C . ÖYS 1990 K u r t u l u ş Savaşı'nın v e T ü r k İnkılabı'nın t a r i h s e l b e l g e s i n i t e l i ğ i n d e o l a n Söylev.D ve E seçeneklerinin Temsil Kurulu'nun bu tavırlarıyla bir ilgisi yoktur.ve 7. Zaten Edirne.1920 C) 1918-1924 B) 1 9 1 4 . bakanların­ dan Salih Paşa'yı A m a s y a ' y a g ö n d e r e r e k Mustafa Kemal Paşa'yla g ö r ü ş m e s i n i sağlamıştır."kararı. İstanbul H ü k ü m e t i ile y ö n e t i m y ö n ü n d e n ilişkiyi ve her türlü h a b e r l e ş m e y i kesmiş.1 9 2 3 D) 1 9 1 9 . Erzurum. Bu görüşme Temsil Kurulu'nun İstanbul Hükümetine karşı d a h a sert tepki göstermesine engel olmuştur. Hükümet. T e m s i l K u r u l u ' n u n b u t u t u m u n u n amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) itilaf Devletleri'nın dostluğunu kazanmak B) Yerel yönetim birimi sayısını azaltmak C) İstanbul H ü k ü m e t i ' n e bağlı olmadığını göstermek D) Düzenli ordu kurmak E) Anadolu'daki ayaklanmaları önlemek 15. Bu görüşme. Fakat Temsil Kurulu Anadolu'da kendini kabul ettirmek için kendi başına ve gücünü halktan alan bir kuruluş olduğunu göstermek amacıyla İstanbul Hükümetine karşı boykot kararı almıştır. Söylev. ÖYS 1990 "Temsilciler Kurulu. tutanaklar ve Mustafa Kemal'e gönderilen her türlü evrakı içine alan zengin bir k a y n a k t ı r . Sivas K o n g r e s i ' n d e n s o n r a Ali Rıza Paşa Hükümeti kurulmuştu. 8u yeni düzenleme aşağıdakilerden hangisinde yapılmıştır? A) Edirne Kongresi B) Erzurum Kongresi C) Sivas Kongresi D) Balıkesir Kongresi E) Alaşehir Kongresi Çözüm: Temsilciler Kurulu yurdun bütününü temsil eder kararı mutlaka bir ulusal toplantıda alın­ ması gerekir Kurtuluş Savaşı'mızın ilk ve tek ulusal kongresi Sivas'ta yapıldığına göre bu kararın da burada alınması gerekir. D o ğ u A n a d o l u ' n u n bütününü t e m s i l eder. Cevap D 17. Boykotlar Temsil Kurulu'nun A n a d o l u ' d a k i otoritesini artırmakla birlikte t a m a m e n bağımsız ve İstanbul'a bağımlı olmadığını göstermiştir.B. Kurtuluş Savaşı m a s ı n d a Mustafa Kemal'in gönderdiği mektuplar emirler. ÖYS 1990 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . hangi yıllar arasında yer alan olayları içer­ mektedir? A) 1911 .Kongreler ve Örgütlenme 111 14. S ö y l e v . A n a d o l u hareka­ tının İstanbul H ü k ü m e t i ' n c e de tanındığını gösterir? A) Salih Paşa'nın Amasya'ya gönderilmesi B) Mustafa Kemal'in Temsil kurulu Başkanı seçilmesi C) Ali Fuat Paşanın Kuva-i Milliye Komutanlığına tayin edilmesi D) Ulusal direniş derneklerinin birleştirilmesi E) Kazım Karabekir Paşa'nın Doğu Cephesi'ne tayin edilmesi Çözüm: 4. ÖSS 1992 Sivas Kongresi'nden sonra Temsil Kurulu. Cevap C Çözüm: Sivas K o n g r e s i ulusal nitelikli bir kongre o l d u ğ u n d a n dolayı ortaya çıkan Temsil Kurulu da bütün Anadolu'yu temsil etmekte­ dir. Bu kong­ reler özellikle toplandıkları bölgelerin sorun­ larını çözmek amacıyla toplanmışlardır. İ s t a n b u l ' d a n A n a d o l u ' y a atanan k o m u t a n valileri kabul etmeyerek geri göndermiştir.

ÖSS 1994 1 9 . . Sivas K o n g r e s i üyelerinin seçilmesiyle ilgili değillerdir. Gördüğünüz gibi soru metni aynıdır.112 Kongreler ve Örgütlenme 18. Sivas Kongresi ulusal bir kon­ gre olacağından dolayı buraya gelecek kim­ selerin halkı temsil etmeleri şart koşulmuştur. D ve E s e ç e n e k l e r i . C . ÖSS 1992 Amasya Genelge'sinde. ÖYS 1992 A m a s y a P r o t o k o l ü ' y l e A n a d o l u ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti yasal bir kuruluş olarak İstanbul Hükümeti'nce tanınmıştır. Cevap E 2 0 .C. halkın istekleri doğrultusunda alınmasını sağlamak C)Anadolu'da toplanacak Kongrelerin sayısını artırmak D) Yerel direnişleri başlatmak E) İşgal güçleri arasında görüş ayrılığı yarat­ mak Çözüm: Temsil Kurulu'nun en önemli sorunu içerde ve dışarda tanınma ve etkinlik sorunuydu. Bu isteğin amacı aşağıdakilerden hangi­ sidir? A) Hilafet Ordusunu yıpratmak B) Kararların. bu cemiyete hangi k o n u d a önemli bir i m k a n sağlamıştır? A) Temsil Kurulu'nu oluşturması B) Mustafa Kemal'i başkan seçmesi C) Üyelerini seçimle belirlemesi D) Ulusal cemiyetleri bünyesinde toplaması E) Siyasi etkinliğini artırması Erzurum Kongresi'nin bu t u t u m u aşağıda­ kilerden hangisini g ö s t e r i r ? A) Meclis gibi hareket edildiğini B) İstanbul Hükümeti'ne yardımcı olunmak istendiğini C) Ekonomik sorunlara siyasi sorunlardan daha çok önem verildiğini D) Yabancı ülkelerle ilişkilerin arttığını E) İtilaf Devletleri'nin A n a d o l u harekatına bakış açısının değiştiğini Erzurum Kongresi'nde yalnızca iç politikayı i l g i l e n d i r e n ilkeler d e ğ i l . Mustafa K e m a l Paşa. Temsil Kurulu'nun İstanbul Hükümeti tarafın­ dan resmen tanınması hem yasal bir kuruluş olduğunu gösterdi. Müdafaa-i Hukuk-u Milliye cemiyetleri ve belediye başkanları aracılığıyla seçilmeleri istenmiştir. İstanbul Hükümeti ile Temsil K u r u l u aşağıdakilerin h a n g i s i n d e b i r l i k t e hareket etmiştir? A) Amasya Genelgesİ'nİn yayımlanmasında B) Amasya Protokollerinin hazırlanmasında C) Sivas Kongresi kararlarının alınmasında D) Kuva-i Milliye'nin desteklenmesinde E) Erzurum Kongresi karalarının alınmasında Çözüm: İstanbul Hükümeti İle Temsil Kurulu ilk kez Amasya Görüşmeleri'nde biraraya gelmişler ve karşılıklı bazı protokollar hazırlamışlardır. bazı dış politika ilkeleri de belirlenerek ilan edilmiştir. Cevap B 2 1 . A . Böylece Temsil Kurulu'nu kontrol etmek istemiştir. Kurtuluş h a r e k e t i n i halka m a l e t m e k ve m ü c a d e l e için g e r e k l i kararları halkın almasını sağlayarak örgütlen­ meyi hızlandırmak istemiştir. B ö y l e c e k u r u l u n etki sahası genişlemiş. Cevap B Çözüm: 9. ÖYS 1993 Kurtuluş Savaşı sırasında. Olayları bu şekilde durdu­ ramayacağını da anlayınca görüşme yolunu seçmiştir. hem de ülke içinde hala kurtuluş hareketini benimsemeyen insanların d e s t e ğ i n i k a z a n d ı . Kurtuluş Savaşı'nın başarıya ulaşması için yapılan çalışmalardır. temsil ettiği güç artmıştır. A.D ve E seçeneklerinde verilen gelişmeler Amasya Görüşmeleri'nden önce olduğu için zaten İstanbul hükümeti bu faaliyetleri dur­ durmak istemiştir. İstanbul Hükümeti'nce tanınması. Sivas'ta toplanacak ulusal kongreye katılacak üyelerin. Sorunun aynısıdır.

Cevap D 2 2 .IV. Temsil Kurulu'nun b ü y ü k bir başarısı o l d u ğ u n a g ö r e b u görüşmelerin de olumlu sonuçlarının olması gerekir. Erzurum Kongresi ulusal direniş İçin gerekti İç ve dış politikayla ilgili kararlar aldığına g ö r e m e c l i s g i b i hareket ettiği anlamına gelir. Asker toplayan bu kongreler Yunan ilerle­ yişine karşı Örgütlenmiş ve cepheye gönder­ ilmiştir. Anadolu'da isyanların sona ermesi Milli Mücadele döneminde Temsilciler K u r u l u ile İstanbul H ü k ü m e t i t e m s i l c i s i n i n Amasya'da bir p r o t o k o l imzalaması. İtilaf devletleri arasında görüş ayrılığı çık­ ması V. Bu genel bir prensiptir. Cevap A 23. ÖYS 1994 I. İstanbul Hükümeti'nde değişiklik olması IV. Felah-ı Vatan Gurubu 12 Ocak 1920'de kurul­ muşlardır. Kuva-i Milliye 15 Mayıs 1 9 1 9 ' d a . İzmir'in işgali ve Batı A n a d o l u d a k İ Y u n a n İlerleyişi k a r ş ı s ı n d a kongreler toplanmıştır. Cevap A \ j Çözüm: Sivas K o n g r e s i 4-11 E y l ü l 1919 yılında yapıldı. ülke İçinde ve dışarıya karşı siyasi ve İdari kararlar alabilmek yetkisi aşağıdakilerden hangisine ver­ ilmiştir? A) Mebusan Meclisi B) Kuva-i Milliye C) İstanbul Hükümeti D) Temsilciler Kurulu E) Felah-ı Vatan gurubu . İstanbul Hükümeti ise 19. ÖYS 1994 Sivas Kongresi'nde A n a d o l u ve Rumeli Müdafaa-İ Hukuk Cemlyeti'nin ilkeleri doğrultusunda. Seçeneklere baktığımızda T e m s i l Kurulu'nun ve temsil ettiği g ü c ü n lehine iki olay görülmektedir. O l a y l a r ı n t a r i h l e r i n e b a k a r s a k Temsilciler Kurulu olduğunu görürüz.. Cevap A i Amasya Protokolleri. ve V paragraflar Amasya Protokolleriyle ilgisiz yorumlardır.yüzyılda ortaya çık­ mıştır. Mebuslar Meclisinin kapanması III. yukarıdakllerden hangilerinin bir göster­ gesidir? A) İ v e III D) III ve IV Çözüm: B) II ve III E) İV ve V C) H v e V | | I 2 4 .i H u k u k . İstanbul Hükümetinin Anadolu harekatını tanıması II. Mebuslar Meclisi 12 Ocak 1920'de. ÖYS 1995 Milli Mücadele tarihimizde "Batı Cephesi "ol arak adlandırılan cephe. Mustafa Kemal Havza Kongresi ile işgali protesto ederken Balıkesir ve Alaşehir kongreleri ile Yunanlılar'a karşı strateji belirlemiş Batı Cephesi oluşturulmuş­ tur.Çözüm: Demokratik sistemlerde iç ve dış politikanın temel esaslarını meclisler belirlemektedir.i O s m a n i y e Cemiyeti C) Erzurum ve Sivas Kongreleri D) Nazilli ve Afyon Kongreleri E) Edirne ve Lüleburgaz Kongreleri j Çözüm: Yunanlılar 15 Mayıs 1 9 1 9 ' t a İzmir'i İşgal etmişlerdir. K. aşağı­ d a k i l e r d e n hangisinde alınan kararlar sonucunda kurulmuştur? A) Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri B ) İzmir M ü d a f a a .

75 : % 1. ÖSS 1981 A ş a ğ ı d a k i o l a y l a r ı n h a n g i s i .226 : % 2. TBMM'nin hangi kararına dayandırılabilir? A) Meclis. Yani her durumda ülkenin gele­ ceğini ulusal irade belirleyecektir. C) Yasam ve y ü r ü t m e yetkileri TBMM'de toplanır. Cevap D Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TCPl/M 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 1 2 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 2 - - 1 2 2 2 1 3 13 - 1 - 2 1 1 9 4 240 326 566 1981 .ÖYS SORULARI ANALİZİ ÖSS Toplam soru sayısı BÖLÜM ^l£J 1.1995 yıllan arasında. Bunun üzerine bazı Meclis üyeleri yeni kurulan TBMM'ye katıldılar. Mustafa Kemal'e. Çözüm: S o r u k ö k ü n d e n h a r e k e t l e S o n Osmanlı Mebuslar Meclisi üyeleride seçimle belir­ lendiğinden dolayı demek ki ulusal irdadenin üstünlüğü ile oluşmuştur. ulusal mücadeleyi padişah adına da y ü r ü t t ü ğ ü n ü s ö y l e m e olanağı vermişir? A) İ s t a n b u l ' u n İtilaf D e v l e t l e r i n c e işgal edilmesi B) Mustafa Kemal'in istifa ederek görevin­ den ayrılması C) İstanbul Hükümeti'nin Mustafa Kemal'i öldürtmek istemesi D) Bazı d e v l e t a d a m l a r ı n ı n İstanbul'dan ayrılarak Anadolu'ya geçmesi E) M u s t a f a K e m a l ' i n Amasya'da İstanbul Hükümeti temsilcisiyle görüşmesi ÖSS'de ÖYS'de Toplamda : % 3. Bu üyelerin yeni açılan TBMM'ye üye kabul edilmeleri.296 oranındadır. D) Vatanın geleceğini ulusal irade belirleye­ cektir.SON MEBUSLAR MECLİSİ VE MİS AKI MÎLLÎ 1981 -1995 ÖSS . B) TBMM 'nin üstünde bir kuvvet yoktur.yürütme yetkisini hükümet eliyle kullanır. TBMM'nin tavrı bu özellikle açıklanabilir. bun­ ların ö n c e d e n seçilmiş olmalarından kay­ naklanıyor. . E) Meclisin başkanı. Son Mebuslar Meclîsi ve Misak-ı Milli k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: 2. seçimle gelen üyelerden oluşmuştu. O s m a n l ı M e b u s l a r M e c l i s i ü y e l e r i n i n ilk TBMM'ye üye kabul edilmeleri.hükümetin de başkanıdır. j YILLAI rr ÖYS Toplam ÖSS 1981 " S o n O s m a n l ı M e b u s l a r Meclisi. Bu Meclis İtilaf Devletlerince kapatıldı.

j Çözüm: 115 I j ) Wilson Prensiplerine göre çoğunlukta olunan yerlerde toplumlara Self-Determinasyon ver­ ilecekti. aşağıdakilerden hangisinin ortadan kaldırılması amaçlanmıştır ? A) Dine dayanan devlet düzeninin B) Osmanlı saltanatının C) Aşar vergjsinin D) Eski eğitim sisteminin E) Kapitülasyonların | | j ! | . Cevap C 5. A r d a h a n . A r d a h a n . diğerlerinde uyulmamıştır. D o ğ a l olarak bu m e c l i s O s m a n l ı Devleti'nin yaşamını d e v a m e t t i r m e k için kararlar almıştır. Bu bölgelerde Türk ve Müslüman nüfus her y ö n ü y l e fazlaydı. B u i ş g a l Mustafa Kemal'e milli mücadeleyi işgal altında bulunan padişah adına yürüttüğünü söyleme fırsatı doğmuştur. Bu hükümle. j i j | j \ j | j . Bunun aksi olması eşyanın tabiatına aykırıdır. Bu yörelerin hangi özelliğinden dolayı serbest o y l a m a n ı n ç ı k a r l a r ı m ı z a u y g u n olacağı d ü ş ü n ü l m ü ş t ü r ? A) Stratejik bakımından önemli bölgelerde olmaları B) Uzun süreden beri Osmanlı yönetiminde bulunmaları C) Halkın çoğunluğunun Türk ve Müslüman olması D) Verimli topraklarına sahip olmaları E) Temsilcilerin Meclis-i M e b u s a n ' d a etkili olmaları | i i 6.dağıtılmadan önce Misak-ı Milli'yi kabul ederek Türk yurdunun parçalanmasına razı olmadığını ortaya koy­ muştur. ÖSS 1988 Mİsak-ı Mili belgesinde politik. Değişik sebeplerle kay­ b e t t i ğ i m i z Kars. ÖSS 1987 Misak-ı Milli b e l g e s i n d e B a t u m . ÖSS 1986 Son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nde alınacak kararların t a s l a ğ ı n ı M u s t a f a K e m a l Paşa hazırladığı h a l d e . Padişahın bu tavrı Türk Milleti'nin tutumuna ters bir girişimdir. s a d e c e vatanın b ü t ü n lüğünü korumaya yönelik kararlarda bu taslağa uyulmuş. Sevr adıyla y e n i d e n esaret d ö n e m i n i b a ş l a t a c a k bir a n t l a ş m a k a b u l edilmektedir. B u n d a n dolayı M e b u s a n Meclisi üyeleri vatanın bağımsızlığı ile ilgili kararlarda tereddüt göstermemişlerdir. ÖSS 1987 Osmanlı Mebusan Meclisi. Ancak mecliste Müdafaa grubu ve Mustafa Kemal'in başkan seçilmesi g i b i d u r u m l a r d a ilgisiz d a v r a n mışlardır. Cevap A 4. Cevap A . ekonomik ve mali g e l i ş m e m i z i k ö s t e k l e y e n v e h u k u k u alanında hakimiyetimizi sınırlayan imtiyaz ların ortadan kaldırılması hükmü bulunmak­ taydı. Türk halkı bağımsızlık için müca­ dele verirken. Türk m i l l e t i b u a n t l a ş m a y a k a r ş ı b ü y ü k bir mücadelenin içinde olmuştur. Mebusların b ö y l e farklı kararlar almaların­ da a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i en ç o k e t k i l i olmuştur? A} Çoğunluğun Saltanat'a bağlı olması B) K e n d i ç ı k a r l a r ı n ı k o r u m a ç a b a s ı n a girmeleri C) Demokratik kurallara uymaya çalışmaları D) İtilaf Devletleri'nİn baskısından korkmaları E) Çoğunluğun manda taraftarı olması Çözüm: Son O s m a n l ı M e b u s l a r M e c l i s i O s m a n l ı Devleti'nin bir y a s a m a o r g a n ı d ı r . Cevap A 3.Son Mebuslar Meclisi ve Mİsak-ı Milli Çözüm: Son Osmanlı Mebusan Meclisinde oluşturu­ lan Felah-ı Vatan grubunun çalışmalarıyla 28 Ocak 1820'de Misak-ı Milli kabul edilmiştir. Kars ve Batı Trakya için gerekirse serbest oylama yapılabileceği görüşü yer almıştır. B u o l a y ü z e r i n e İtilaf D e v l e t l e r i 1 6 M a r t 1 9 2 0 ' d e İ s t a n b u l ' u i ş g a l ettiler. Bunun anlaşılması için halk oylaması (plebisit) yapılacaktı. Bu d u r u m a r a ğ m e n Sevr Antlaşması'nı kabul etmekle padişah aşağıdakilerden hangisine ters d ü ş m ü ş t ü r ? A) Çoğunluğun görüşüne B) Azınlık çıkarlarına C) Monorşik anlayışa D) İtilaf Devletlerinin görüşüne E) Mondros Antlaşması hükümlerine Çözüm: Ç o k ağır şartlar taşıyan Sevr A n t l a ş m a s ı Kurtuluş Savaşı'ntn amaçlarına ters bir uygu­ lama idi. Buna güvenerek halk oylanması istenmiştir. B u n u n n e d e n i d e Saltanata olan bağlılıklarıdır. B a t u m ve Batı Trakya'nın yeniden kazanılması için Osmanlı Hükümeti halk oylaması yapılmasını Wilson'a dayanarak istemektedir.

İstanbul'un Anlaşma Devletleri'nce işgal edilmesi. E) ll... İstiklal Mahkemeleri 11 Eylül 1920'de Misak-ı Milli 28 Ocak 1920'de.. Cevap B 10. Bu ise mecliste kuvvetli bir grubun meydana gelmesiyle sağlanabilirdi. C)lll. II. ÖYS 1988 Kurtuluş Savaşinın başladığı yıllarda gerçekleşen: I.ll. Cevap E . Cevap A 7. Son Osmanlı Meclisinin toplanmasıda 12 Ocak 1920'de olmuştur. Zaten soruda verilen e k o n o m i k . Bunun için Mustafa Kemal Müdafaa-İ Hukuk Grubunu ısrarla kurmak istiyordu. Aksi takdirde İstan­ bul'da İtilaf devletlerinin her an bir baskısı olabilirdi.B..i S ü k û n 4 M a r t 1 9 2 5 . Cevap D . politik ve hukuki alandaki sınırlamalar yani imtiyazlar. D)l.. Bu olayların oluş sırasına göre sıralarsak doğru cevap E seçeneğidir.l. Tekalif-i Milliye Emirleri de 8 Ağustos 1921'de meydana gelmiştir. Bu soruyu seçeneklerde verilen olayların tarihlerini vererek çözebiliriz.. İtilaf Devletleri nin aşağıdaki girişimlerinden hangisi doğru­ dan "milli iradeyi" yok etmeyi amaçlamıştır? A) Boğazların yönetimine el koymaları B) Mebusan Meclisini dağıtmaları C) Osmanlı O r d u s u ' n u n b ü y ü k bir kısmını terhis ettirmeleri D) Karadeniz kıyısındaki bazı önemli nokta­ ları kontrol altına almaları E) U l a ş ı m ve h a b e r l e ş m e s i s t e m l e r i n i n işletilmesine el koymaları Çözüm: Milli İrade s e ç i m l e b e l i r l e n i r ve m e c l i s t e bulunur. B) lll. Çözüm: İstanbul'un işgali 16 Mart 1920'de.lll. Seçeneklerde milli irade ile ilgili olan olay Mebusan Meclisidir.. 27 Aralık 1919'da.IL. kapitülasyonlar anlamına gelmektedir. ÖYS 1993 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i s o n Osmanlı Mebuslar Meclisi'nin onayından geçmiştir? A) Takrir-i Sükun Kanunu B) Hiyanet-i Vataniye Kanunu C) İstiklal Mahkemeleri D) Mİsak-ı Milli E) Tekalif-i Milliye Emirleri Çözüm: S o n O s m a n l ı M e b u s a n M e c l i s i 12 Ocak 1 9 2 0 ' d e a ç ı l ı p 16 M a r t 1 9 2 0 ' y e kadar çalışmıştır.C ve D seçeneklerinde verilen gelişmeler Kurtuluş Savaşinın bitiminden sonra mey­ dana gelen olaylardır.116 Çözüm: Misak-ı Milli 28 Ocak 1920'de ilan edilmiştir. A..Temsil K u r u l u ' n u n Ankara'ya gelişi..l. T a k r i r .ll. Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin toplan­ ması Olayların kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir? A) j l. D ve E seçenekleri daha çok bağımsızlıklara sınırla­ ma getiren hükümlerdir. III. Hıyanet-i V a t a n i y e 2 9 N i s a n 1 9 2 0 ' d e .lll. ÖSS 1991 M u s t a f a Kemal'in Son Osmanlı Mebuslar M e c l i s i n d e Müdafaa-İ H u k u k Grubu oluş­ turmasını istemesinin amacı aşağıdakiler­ d e n hangisidir? A) Vatanın bütünlüğünün korunması yolun­ da kararlar alamak B) Padişahın yetkilerini artırmak C) Hükümette değişiklik yapılmasını sağlamak D)Meclisin t o p l a n a b i l m e s i için gerekli çoğunluğu sağlamak E) Yasama ve yürütme organları arasında uyum sağlamak Çözüm: Mustafa Kemal Meclis-i Mebusan'ın vereceği bütün kararlarda milletin kuvvetine dayan­ masını istiyordu. A.ll. Anadolu adına seçilen bu milletvekillerinin bir araya gelmeleriyle vatanın bütünlüğünü İlgilendiren kararlar alabilirlerdi. ÖSS 1989 Osmanlı İmparatorluğunda. Cevap E ) j j i 8.lll. I | Son Mebuslar Meclisi ve Misak-ı Milli 9. H e y e t i T e m s i l i y e n i n ( T e m s i l K u r u l u ) Ankara'ya gelişi. C.l. mali.

Ancak daha sonra kabul edilen Sevr A n t l a ş m a s ı ile t o p r a k l a r ı n b ö l ü ş ü l m e s i sağlanmıştır. A. ancak İstanbul Hükümeti daha sonra bu ilkeye ters düşmüştür. hiçbir şekilde ayrılık kabul etmez karan alınmıştır. Ancak ortaya çıkan tablo çok farklı o l m u ş Misak-ı M i l l i g i b i bir b e l g e n i n k a b u l ü d o ğ r u d u n işgallere karşı bir t e p k i özelliği gösterdiği için Meclis-i M e b u s a n ' ı kapatmışlardır. Cevap B 11. Cevap C i \ | | • 1 3 . ürkek ve çekingen duran bu mil­ letvekilleri istanbul'da görüşlerini değiştir­ mişlerdir. B u n d a n d o l a y ı cevap olamazlar. Çünkü seçilenlerin İtilaf Devletlerİ'nİn çıkarlarına aykırı davranacaklarını beklememektedirler. Fakat M e c l i s t e Misak-ı Milli ilan e d i l i n c e M e c l i s i b a s m ı ş l a r . İtilaf Devletleri işgalci olduklarından A ve E seçenekleri cevap olama2.Son Mebuslar Meclisi ve Misak-ı Milli 117 Çözüm: Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Gurubu adına seçilen milletvekilleri İstanbul'a vardık­ larında ilk olarak Mustafa Kemal'in direktifleri doğrultusunda adına seçildikleri grubu kura­ caklardı. Misak-ı Milli ile Türkler'in o t u r d u ğ u yerler. C. ÖSS 1994 Son Osmanlı Mebuslar Meclisinde Anadolu ve Rumeli Mudafaa-i Hukuk Cemiyeti adına seçilen Mebuslar C e m i y e t i n adını taşıyan grup yerine. m e b u s l a r ı n bazılarını tutuklayarak sürgüne göndermişlerdir. i . ! A) Sevr Antlaşması'nı kabul etmesi B) Lozan Konferansina katılmak istemesi C) Amasya Görüşmeleri'ne temsilci gönder­ mesi D) Londra Konferansı'na katılması E ) T B M M ile a n l a ş m a k ü z e r e B İ l e c i k ' e delege göndermesi Çözüm: Son Osmanlı Mebuslar Meclİsi'nin aldığı en önemli karar Misak-ı Mİlli'yi kabul etmesidir. Aşağıdakiierden hangisi İstanbul Hükümeti'nin bu ilkeye ters düştüğünün bir göstergesidir? [ \ . ÖYS 1994 Son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nde vatanın bütünlüğü ilke olarak kabul edilmiş. D s e ç e n e ğ i çeldirict g i b i görünmektedir. Fakat İstanbul zaten fiilen işgal altında o l d u ğ u n d a n dolayı böyle bir amaç güdülmüş olamaz. Fakat Mustafa Kemal'in ifadesiyle İnançsız. Mebuslar Meclİsi'nin toplanması için işgal altındaki bölgelerde yapılan seçimleri engelleyecek bir harekette bulunmamışlardır.C ve D seçenekleri yanlış ve ilgi­ siz yorumlardır.B ve D ise itilaf Devletlerinin böyle bir politikası olmadığından cevap olamazlar. ÖSS 1994 Milli Mücadele d ö n e m i n d e İtilaf Devletleri. B. D ve E s e ç e n e k l e r i n i n o l u m s u z bir s o n u c u olmamıştır. Bu durum a ş a ğ ı d a k i i e r d e n h a n g i s i n i n b i r göstergesdir? A) Ulusal Kurtuluş harekâtının başlatılmak istendiğinin B) Mebusların görüşlerini değiştirdiklerinin C) İşgal k u v v e t l e r i n i n M e b u s l a r M e c l i s i üzerindeki baskılarının azaldığının D) İstanbul'un işgal edilmesinin engellenmek istendiğinin E) Padişahın yetkilerinin sınırlandırıldığının j j j | j . İtilaf Devletlerinin tutumlarındaki bu d e ğ i ş i k l i ğ i n nedeni aşağıdakiierden hangi­ sidir? A) Türk Halkına sempatik görünmek istemeleri B) Meclis'in İstanbul'da toplanmasına karşı olmaları C) Alınan kararlan beklentilerine aykırı bul­ maları DJİstanbul Hükümeti ile Anadolu arasında anlaşma ortamının doğmasını istemeleri E) Türk Halkının kendileri ile barış yapacağı­ na İnanmaları Çözüm: S o r u k ö k ü n d e d e b e l i r t i l d i ğ i g i b i İtilaf Devletleri seçimlere karışmamışlardır. Cevap A j ı | 12.Felah-ı Vatan adıyla yeni bir grup kurmuşlardır.

A. İstanbul H ü k ü m e t i n i n yok sayıldığı en belirgin bir biçimde ortaya çıkmaktadır? A) Hükümet kurmak gereklidir. YILLAR ÖSS Toplam Çıkan ÖYS Toplam —: Çıkan soru sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 soru şayia soru sayısı 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 Toplam . Erzurum ve Sivas'ta bölgelerden ve ülke genelinden gelen temsilcilerle bazı kararlar aldı. Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı 3 2 1 1 1 1 1 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 1 1 41 41 41 41 42 43 566 3 3 1 1 1 2 1 1 4 2 2 1 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 TCRPtA • 1 1 2 1 1 1 1 16 1 8 2 24 Cevap D 2.T B M M VE DÖNEMI 1. D) TBMM yasa yapma ve yürütme yetkisine sahiptir. Havza'da ve Amasya'da arkadaşlarıyla birlikte ortak bildiriler yayın­ ladı. C seçeneği ise kongreler genelgeler ve meclis kavramına zıt bir görüştür. TBMM'nin açılmasıyla birlikte bu gelenek devam etti. OSS'de ÖYS'de Toplamda % 3. 1981 . T B M M v e Dönemi yüzdeleri: konusundan çıkan soru ÖYS 1981 İlk T B M M ' n i n aldığı aşağıdaki kararlardan hangisinde. E) Padişah ve halife meclisin düzenleyeceği yasaya göre yerini alır. Bundan dolayı cevap olamazlar. .907 % 4. C) Geçici bir hükümet başkanı tanımak veya padişah vekili atamak doğru değildir.33 % 4.ÖYS SORULARI ANALİZİ ÖYS 1981 Mustafa Kemal Ulusal Bağımsızlık Savaşı'mıza ilişkin ö n e m l i kararların alın­ masında a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i temel ilkelerinden biri olarak uygulamıştır? A) Kısa sürede kesin sonuç verecek çözüm­ lere yönelmek B) Askeri çözümleri siyasal çözümlere tercih etmek C) Son sözü söyleyen kişi olmak D) Heyet ya da meclis üyelerinin görüş ve onaylarını almak E) Düşmanların güçsüz olduğunu savunmak Çözüm: Ulusal Kurtuluş Savaşı'mızın başından itibaren genelgeler. BÖLÜM 1 1981 -1995 OSS .240 oranındadır. B ve E seçenekleri konuyla tamamen ilgi­ sizdir.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . kongreler ve meclis açılarak önemli kararlar alınmıştır. B) TBMM'nin üstünde bir kuvvet yoktur. Mustafa Kemal Paşa bağımsızlık savaşının ö n d e r i olarak ortaya çıkmasından sonra ilk olarak geldiği Samsun'da.

Z a t e n K u r t u l u ş Savaşı s ı r a s ı n d a r e j i m i n değişmesine yönelik bir kararın alınması son­ raya bırakılmıştır. ÖYS 1981 Ulusal Kurtuluş Savaşimızın devam ettiği yıl­ larda Anadolu'ya geçerek Kurtuluş Savaşina katılanlardan bazıları. Cevap B i | Cevap D . Kurtuluş Savaşını yöneten İlk TBMM. ÖSS 1982 Ulusal Kurtuluş Savaşimızın d e v a m ettiği günlerde Batı Anadolu'daki Kuvay-ı Milliye birliklerine suçluların bir emir gönderilerek cezalandırılmaması. ö r g ü t l e n m e d e n ve halkın birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü s a ğ l a n m a d a n savaşın başlamasını istemektedirler. A.Soruda en belirgin olan s o r u l d u ğ u n a göre seçenekleri incelediğimizde A.D ve E seçenekleri suçluların cezalandırılmasının birer amaçtandır.TBMM ve Dönemi Çözüm: G ö r ü l d ü ğ ü g i b i b ü t ü n seçenekler İstanbul H ü k ü m e t i n i n yok sayıldığı anlamına gelmek­ tedir.B. Bu y u r t s e v e r l e r biraz a c e l e c i d a v r a n a r a k hazırlık y a p ı l m a d a n . D ve E seçenekleri bu direnişlerin bir sonucudur.. B s e ç e n e ğ i ise a l ı n a n bu k a r a r a zıt bîr harekettir. aşağıdaki amaçlardan hangi­ sine y ö n e l i k o l d u ğ u söylenemez? A) Devlet otoritesini gerçekleştirme B) Suçluların cezalandırılmasını geciktirme C) Ulusal birliklerin savunma dışındaki yetki­ lerini sınırlandırma D) Halkın Kuva-ı Milliye'ye olan güvenini koruma E) Suçluyu suçsuzdan ayırma Çözüm: j 3. Kurtuluş Savaşının bitiminden sonra sona ermiştir. bu yuttaşların bir suçlu görülen yurttaşların cezalandırılmaması İstik­ lal Mahke. Cevap B \ | 5.D ve E seçenekleri bütünüyle B seçeneğinin içeriği olmaktadır.C. A. j Çözüm: Soru kökünden de anlaşıldığı gibi İstanbul'­ dan bazı aydınlar ve yurtseverler ayrılarak Anadolu'da Kurtuluş Savaşina katılmışlardır. " İ z m i r c e p h e s i n d e g i d i p k o m u ­ t a y ı e l i n e a l m a s ı ojerekûrfee. ^ T V Ö Â \u\Yusunu g i d e r m e k i ç i n h ü k ü m e t kurmakla u ğ r a ş t ı g m ı " ileri sürmüşlerdir. Butıuo. ÖYS 1982 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . Bu durum Anadolu'da büyük karışık­ l ı k l a r a n e d e n o l u y o r d u .meşine verilmesi istenmiştir.C ve E seçenekleri ilk TBMM'nin kuruluş amaçlandır. Halifeliğin kaldırılması 3 Mart 1924 yılında yapıldığı için sorunun ceva­ bıdır.^. Bu emrin. A. Cevap B 119 4. TBMM'nin belirlemediği bir hükümetin kabul edilmeyeceği ifade edilmektedir. CHTÂVCYÖ ^ ğ ^ j m ı e ^ vçvr\ ön\em\er alındı.C. Mustafa Kemal Paşanın. C seçeneği ise bu yurtseverlerin böyle bir d ü ş ü n c e d e olmaları İstanbul'dan Anadolu'ya gelmeleriyle çelişmektedir. B. İlk T ü r k i y e B ü y ü k Millet Meclisi'nin k u r u l u ş amaçları arasında yer almamıştır? A) Ulusal birliği gerçekleştirme B) Düzenli bir ordu kurma C) Vatanı düşmanlardan kurtarma D) Halifeliği kaldırma E) Ulusal irade'yi hakim kılma Çözüm: İlk TBMM 23 Nisan 1920'den 1 Nisan 1923 yılına kadar çok önemli faaliyetler gerçek­ leştirdi. Bu g ö r ü ş aşağıdakiterin h a n g i s i n d e n kaynaklanmış o l a m a z ? A) Anayurdun bir an önce düşman işgalin­ den kurtarılması isteğinden B) H ü k ü m e t k u r m a çalışmalarının savaşı uzatacağı düşüncesinden C) İstanbul Hükümeti'nin vatanı kurtarabileceği İnancından D) Mustafa Kemal Paşa'nın daha çok askeri alanda başarılı olacağı inancından E) Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin kurtuluş iÇİn yeterli görülmesinden ^ j j I f T B M M ' n i n açılmasını takip eden günlerde otoriteyi ve birliği bozucu iç isyanlar hızlan­ mıştır.

Sivas'a bizzat g i d e r e k halkı bilinçlendirmeye çalışmıştır. hatta samimi yurtseverler bile tepki göstermişlerdir. Havza. ÖYS 1983 A n l a ş m a Devi etleri'nin Osmanlı M e b u s a n M e c l i s i ' n i k a p a t m a l a r ı . Bu yönüyle cevap olamazlar.TBMM. A m a s y a . Kurduğu hükümeti devam ettirme V .C ve D seçeneklerinde meydana gelen olay. İşte bu düşünce T B M M 'nin devamlılığında en önemli etken olmuştur. j . aşağıdaki olaylar­ d a n h a n g i s i n e yol açmıştır? A) Erzurum ve Sivas kongrelerinin yapılmasına B) Ulusal derneklerin birleştirilmesine C) Amasya Görüşmeleri'nin yapılmasına D) Amasya Tamimi'nin yayınlanmasına E) TBMM'nin Ankara'da açılmasına Çözüm: Anlaşma devletleri.. 28 Ocak 1920'de Misak'ı Milli'yi k a b u l e d e n Meclis-i Mebusan-ı 16 Mart 1920'de kapatmışlardır. Genelgeler ve K o n g r e l e r y o l u y l a halkı ö r g ü t l e m i ş ve ulusal güçleri birleştirmiştir.. Cevap B 9. Ancak bunun farklı olması bu devletleri harekete geçirdi. Cevap E Çözüm: Mustafa Kemal. C s e ç e n e ğ i b ü y ü k bîr ç e l d i r i c i d i r . hem de düzenli çalışmıştır. Ayaklanmaları bastırma Y u k a r ı d a k i l e r d e n hangileri.B. meclisten aleyhlerine bir kararın çıkmasını beklememeleriydi. Farklı düşünceye sahip insanların en büyük amacı ülkeye yeniden bağımsızlığını kazandırmaktı. B) III.. Cevap E Çözüm: I. ÖYS 1984 İlk T B M M Hükümeti üyeleri kimler arasın­ d a n seçilmiştir? A) Kurtuluş Savaşını yürüten komutanlar B) Meclis dışındaki yetenekli kişiler C) Osmanlı Mebuslar Meclisi üyeleri D) Meclis Başkanlığinca belirlenen kişiler E) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri Çözüm: İlk TBMM hükümeti ilk TBMM'den seçilmiştir. Dış i l i ş k i l e r d e g ü ç l ü o l m a p r e n s i b i n i benimseme VI. C) IV. ilk TBMM'nin M i l l i M ü c a d e l e ' n i n s o n u n a k a d a r düzenli çalışmasını ve süratli karar almasını sağlamıştır? A ) l „ II. IV. E seçeneğinde verilen T B M M ' n i n açılması ise 23 Nisan 1920'de meydana gelmiştir. Kurtuluş Savaşimızın başın­ dan itibaren takip ettiği politika ülkeyi içinde bulunduğu şartların etkisiyle ortak duyarlılığa ulaştırmaktır. Kurtuluş Savaşinı başarıyla sonuca ulaştırmayı istemiştir. 7. Zaten A.120 TBMM ve Dönemi ÖYS 1982 Ulusal Kurtuluş Savaşımızın başladığı g ü n l e r d e M u s t a f a Kemal Paşa askeri alan­ dan daha ç o k bir millet meclisi ve bu m e c l i s e bağlı bir hükümet kurmaya ö n c e ­ lik v e r m i ş t i r . 8. Antlaşma Devletlerinin meclisin açılışına izin vermeleri. değişik d ü n y a görüşlerine sahip çok sayıda eğilimi bir araya getirdi. Böylece hem süratli kararlar almış. V. E) III. D) V.. Ülke yönetimini elinde b u l u n d u r a n tek organ olma III. 16 Mart 1920'den önceki olaylardır. Fakat Mebusan meclisi üyeleri TBMM üyesi olarak kabul edilince Osmanlı Meclisi üyeliği doğru­ dan sona ermiştir. Bu politika uzun bir zaman almış. Zaten T B M M ülke yönetimini bütün organ­ larıyla birlikte elinde b u l u n d u r m u ş t u r . V. Cevap A . ÖYS 1985 I. E r z u r u m . M u s t a f a Kemal Paşa'nın bu yolla ulaşmak İstediği amaç nedir? A) • B) C) D) E) Bağımsızlık savaşını başlatmakla haklı olduklarını dünyaya duyurmak Ulusal güçleri birleştirmek Dışandan ekonomik yardım almak İç isyanlara son vermek kendi yetkilerini artırmak 6. Bu a m a ç l a S a m s u n . Vatan ve milletin kurtuluşunu herşeyin üstünde tutma II. TBMM tek hedef olarak.VI.

Cevap C i \ j 1 3 . Cevap D \ 1 1 .TBMM ve Dönemi 121 10. Kongreler ulusal güçleri birleştirmek. 11 Ekim 1922'de Saltanatın kaldırılması. Hem İstanbul Hükümetine karşı hem de işgalcilere karşı. yabancı devletlerle siyasal ilişkiler ( d o s t l u k i l i ş k i l e r i ) k u r a r k e n aşağıdakiler­ d e n hangisine ö n c e l i k l e dikkat etmiştir? A) Yönetim şekli benzerliği B) . ÖYS 1986 T B M M ' n i n ilk yıllarında. Bunun göstergeside TBMM açıldıktan tam altı gün sonra 29 Nisan 1920'de Hıyanet-i Vataniye Kanununu çıkarmasıdır. Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarılarak İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur. 20 Ekim 1921'de yapılmıştır. Bu k a n u n u işlete­ bilmek amacıyla da 11 Eylül 1920 de İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur.Ekonomik yardımlaşma C) Bağımsızlığa saygı D) Sınır yakınlığı E) Askeri güç Çözüm: Kurtuluş Savaşı sırasında Türk Milleti iki türlü mücadele ediyordu. Olayların gerçek­ leşme zamanı bilinirse soru kolayca cevap­ lanır. Otorite boşluğun­ dan yararlanan isyancılar kışkırtmalarında etkişiyle kısa sürede etkili hale geldiler. TBMM mücadele döneminde devletlerle olan i l i ş k i l e r i n d e d e v a m l ı o l a r a k bağımsızlığa s a y g ı p r e n s i b i n i e s a s almıştır. ÖSS 1989 İlk T B M M d ö n e m i n d e devletin en çok har­ c a m a yaptığı alan aşağıdakilerden hangi­ sidir? \ A) Tarım ve hayvancılık C) Sanayi B) Ticaret D) Milli savunma j E) Ulaşım ve Haberleşme . 3 Aralık 1920'de Ankara Antlaşması.B. E s e ç e n e ğ i ise d e m o k r a s i y i g e l i ş t i r m e y e yönelik bir durumdur. ÖSS 1986 Türkiye'de. İlk Anayasa. B u ö n l e m i n . aşağıdakilerden hangisi i ç i n bir hazırlık sayılamaz? A) Yeni bir devlet kurma B) Ulusal egemenliği hakim kıima C) Demokratikleşme sürecini başlatma D) Ulusal Bağımsızlğı kazanma E) Yerel yönetimlere ağırlık verme Çözüm: Mahalli Kongreler. Cumhuriyet döneminin bir olayıdır. Z a t e n d o s t l u ğ u n kurulmasında bağımsızlık temel ilkedir. T B M M ' y e kadar iç i s y a n l a r l a Kuva-i M i l l i y e . ÖYS 1988 İlk T B M M . Cevap E 1 2 . böylece Kurtuluş Savaşı'nda etkinlik kazanmada Önemli roller oynadılar. A. k u r u l u ş u n u n ilk yılların­ da. T B M M ' y l e b i r l i k t e d ü z e n l i ordular mücadele etmiştir. Kurtuluş Savaşt'nın hazırlık döne­ m i n d e Mahalli Kongreler yapılarak T B M M kurulmuştur. ulusal birlik ve bütünlüğü s a ğ l a m a k amacıyla E d i r n e ' d e n Erzurum'a yurdun çok değişik yerlerinde örgütlendiler. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisini diğerlerinden önpe gerçekleştirmiştir? j A) Yeni T ü r k Devletinin iik A n a y a s a s i n ı n kabulünü B) Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın onay­ lanmasını C) Saltanatın kaldırılmasını D) G ü m r ü Barış A n l a ş m a s i n ı n o n a y l a n ­ masını E) Ankara Antlaşması'nın onaylanmasını Çözüm: Bu bir kronoloji sorusudur.C ve D seçenekleri bölgesel kongrelerle başlayan gelişmelerin bir sonucudur. 20 Ocak 1921 'de Mudanya. Cevap B \ 1 4 . 1 Kasım 1922'de Gümrü Antlaşması. düzenli o r d u n u n k u r u l m a s ı dışında ö n c e l i k l e aşağıdakiler­ den hangisinde etken olduğu savunula­ bilir? A) Yeni bir anayasanın hazırlanması B) Ayaklanmaların önlenmesi C) Cumhuriyetin kurulması D) Halifeliğin kaldırılması E) Saltanatın kaldırılması Çözüm: Anadolu'da Ulusal Kurtuluş mücadelesinin başlamasıyla birlikte olumsuz bir harekette b a ş l ı y o r d u . Bu gelişmeler. ÖYS 1987 T B M M Hükümeti.

sorunun aynısıdır. Kurtuluş Savaşı da 1919-1923 yılları arasında olduğuna göre. çok partili düzene ise 1946 yılından itibaren gir­ ilmiştir.122 Çözüm: İlk TBMM 1920 -1923 yılları arasında faaliyet göstermiştir. Olayların tarihlerine bakarak sorunun cevabını bulabiliriz.TBMM. ÖYS 1989 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi İlk T B M M ' n i n açılmasından daha ö n c e o l m u ş t u r ? A) Misak-ı Milli'nin ilan edilmesi B) Takrir-i Sükûn Kanununun çıkarılması C) Hiyanet-i Vataniye kanununun çıkarılması D) İstiklal Mahkemelerinin kurulması E) Tekalif-İ Milliye Emirlerinin çıkarılması G ö r ü l d ü ğ ü g i b i T B M M ile ilgili s o r u l a r d a genellikle kronoloji ağırlıklı sorular sorulmuş. 4 Mart 1925'de Hıyanet-i Vataniye. soru gibi bir kronoloji sorusudur. B u n u s a ğ l a m a k a m a c ı y l a M u s t a f a Kemal m e c l i s e açıldığı g ü n bir ö n e r g e v e r e r e k meclis üzerindeki engelleri ortadan kaldır­ mak istemiştir. Cevap D Çözüm: TBMM ve Dönemi . T B M M bir k u r u m o l a r a k k e n d i n i k a b u l ettirmede İstanbul yönetimiyle karşı karşıya gelmektedir. Savaş döneminde doğal olarak her şeyden önce askeri harcamalar birinci sırayı almaktadır. ÖSS 1989 Mustafa Kemal 23 Nisan 1920'de Meclise verdiği önergede " g e ç i c i kaydıyla bir h ü k ü m e t reisi tanımak veya p a d i ş a h kay­ makamı atamak d o ğ r u değildir. üç yıl b o y u n c a s ü r e n Ulusal Kurtuluş Savaşı'nı yönetmiştir. Çünkü mücadele savaşa dayanıyordu. Mustafa Kemal Paşa ilk T B M M ' n i n a ç ı l d ı ğ ı g ü n l e r d e m e c l i s e bir önerge vererek "TBMM'nin üzerinde bir güç yoktur. 29 Nisan 1920'da İstiklal Mahkemeleri." diyerek İstanbul Hükümeti'nin Anadolu üzerinde hiçbir etkisinin olmadığını söylemiştir. ÖSS 1990 İlk T B M M k e n d i s i n i n ü s t ü n d e bir kuvvet tanımamakla aşağıdakilerden hangisini y o k saymıştır? A) Azınlık haklarını B) İtilaf Devletlerini C) Osmanlı yönetimini D) Eski antlaşmaları E) Kuva-i Milliye'yi Çözüm: 15. ÖYS 1989 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap C . Cevap C 18. 13.C ve D seçenekleri ile Mustafa Kemal'in sözleri arasında bir ilişki kurmak m ü m k ü n değildir.B." demiştir. 28 Ocak 1920'de Takrir-i Sükun. Cevap E 1 6 . Düzenli Ordu 1921 yılı başlarında. Misak-1 Milli. kararlarında bağımsız olması gerektiğini Çözüm: T B M M ' n i n a ç ı l m a s ı y l a y e n i bir T ü r k Devletinin temelleri atılmıştı. Her iki soruda da aynı tarz uygulanmıştır. ülke­ den düşmanların çıkarılması 1922 yılı son­ larında. bu soruda 16. A.C ve E seçeneklerinde yapılan yatırım ve harcamalar da askeri yani savunma nitelikli idi. sorunun bir benzeridir. Yeni hükümet TBMM'nin açılmasıyla birlikte kurul­ du. ilk T B M M döne­ mi gelişmelerinden biri değildir? A) Yeni bir hükümet kurulması B) Düzenli ordunun kurulması C) Çok partili düzene geçilmesi D) Vatanın düşmandan kurtarılması E) Yeni bir anayasa yapılması Çözüm: 15.B. 11 Eylül 1920'de Tekalif-i Milliye ise 8 A ğ u s t o s 1921 ' d e yapılmıştır. A. Bundan dolayı meclisin halkın iradesine uygun olarak çalışması gerekirdi. yeni anayasa 1921 başlarında. Mustafa Kemal bu sözleriyle aşağıdakilerden hangisini anlatmak istemiştir? A) İstanbul Hükümeti ile anlaşmaya çalışıla­ cağını B) Halifeliğin kaldırılacağını C) Kendisinin meclis başkanı seçileceğini D) Hükümet ve meclis başkanlarının aynı kişi olacağını E) M e c l i s i n . Cevap A 1 7 . Kurulan hükü­ met milli egemenlik esasına dayanan bir halk hükümetiydi.

lemsi} Kurulu önemli çalışmalar yap­ mıştır. Böyle b i r t u t u m u n amacı a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) İtilaf Devletlerinin. Bu isyanlar. İstiklal Marşı'nın kabulü. A. E seçeneği ise Anadolu'nun güvenliğini zedeleyerek TBMM'nin otoritesini sarsmıştır. Cevap A | 20. A m a s y a g ö r ü ş m e l e r i . Bu dönemde var g ü c ü y l e v a t a n ı n k u r t a r ı l m a s ı i ç i n çalışılmıştır. Temsi Kurulu oücünü tamamen halktan alıv„ 3 p"Hiv. Cevap E 2 1 . İlk TBMM 1920-1923 yılları arasında faaliyet göster­ miştir. d a h a g e n i ş bir k u r u l o l a n ilk TBMM'nin açılışına kadar.12 Mart 1921'de J&6a7' ttutfürrietin kurutması 24 Nisan 1920'de Hıyanet-i Vataniye Kanunu. ulusal mücadeleye verdiği desteği çekebilirlerdi. ÖSS 1992 23 Nisan 1920 tarihinde kurulan yeni Türk Devleti. Anadolu'yu temsil etme gücünü devam ettirdi. y e n i . T B M M ' y e karşı d ü ş ­ manca davranmalarını önlemek B) Vatanın kurtarılmasına öncelik vermek C) Azınlıkların ayn devlet kurma girişimlerini önlemek D) Komşu devletlerin güvenini i kazanmak. ÖYS 1991 E r z u r u m ve Sivas K o n g r e l e r i n d e seçilen Temsil Kurulu'nun görevi aşağıdakilerden hangisiyle s o n a ermiştir? A) TBMM'nin açılmasıyla B) Batı Cephesİ'nİn oluşturulmasıyla C) İstanbul'un işgal edilmesiyle D) Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin kurulmasıyla E) Kuva-i Milliye'nin oluşturulmasıyla Çözüm: E r z u r u m ve Sivas K o n g r e l e r i n d e s e ç i l e n Temsil Kurulu bir hükümet gibi kararlar alıyor ve b ü t ü n bir A n a d o l u ' y u t e m s i l e d i y o r d u . içte ve dışta bazı olumsuz tepkilerle karşılaşmıştır. Haziran 1920'de Teşvik-i S a n a y i K a n u n u ise 1927 yılında yapılmıştır. genellikle İngilizler'in kışkırtmaları. Temsil K u r u l u . Mustafa Kemal Paşa bağımsızlıkla beraber egemenlik mücadelesinin de verildiğini biliyordu. ülkede ortaya çıkan otoriteboşluğu ve bazı bilinçsiz unsurların tutumları sonucu çıkmıştır. Fakat birliği bozmamak için devlet düzeni ile ilgili görüşlerini sonraya bırakmıştır. Aşağıdakilerden hangisi. B.n r r a r r u d M dT?y- j ordu. kurulmasıyla birlikte ülke içinde büyük isyan hareketleriyle karşılaşmıştır. Ankara'nın merkez yapılması ve seçimler y a p ı l m a s ı g i b i çok ö n e m l i işlerdi. ÖSS 2 2 . Eğer o yıllarda aynı anda yeni bir devlet düzeninden bahsedilseydi çoğu yurt­ severler.1 9 . B u n l a r . işgallere karşı halkı duyarlı bir hale getirmiştir. bu olumsuz tep­ kilere bir örnektir? A) A f g a n i s t a n ile T B M M arasında d o s t l u k antlaşması imzalanması B) İtalyanların işgal ettikleri yerlerden çekil­ mesi C) Londra Konferansı'na TBMM Hükümeti'nin de çağrılması Arrttaşması'nı imzalaması E) İtilaf Devletlerinin Anadolu'da TBMM'ye karşı çıkan ayaklanmaları desteklemesi Çözüm: T B M M . Çözüm: K u r t u l u ş S a v a ş i n ı n d e v a m ettiği yıllarda idareyi elinde bulunduran TBMM ulusal güç­ leri büyük oranda birleştirmiş. Cevap B . İstanbul H ü k ü m e t i ' n i n halkı yanlış bil­ g i l e n d i r m e s i . C ve D s e ç e n e k l e r i T B M M için çok olumlu olaylardır. ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap E 1991 İlk T B M M ' n i n . ilk TBMM'nin aldığı kararlardan biri d e ğ i l d i r ? A) İstiklal Marşı'nın kabul edilmesi B) Ulusal Hükümet'ln kurulması C) Hıyanet-i V a t a n i y e K a n u n u ' n u n k a b u l edilmesi D) Moskova'ya bir kurul gönderilmesi E) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun kabul edilme­ si Çözüm: Bu soruda bir kronoloji sorusudur. 29 Nisan 1920'de Moskova'ya bir kurul gönderilmesi. bir d e v l e t d ü z e n i n e geçilmesini sağlayıcı yönleri de bulunmasına rağmen bu yönleri ön plana çıkarılmamıştır.

ÖSS 1995 İngiltere Anadolu'daki milli hareketi Osmanlı Hükümeti'ne karşı basit bir ayaklanma sayıp TBMM Hükümeti'ni tanımamayı sürdürürken. Fakat s o r u d a ifade e d i l d i ğ i g i b i bu İki d ü ş m a n devletin T B M M ' y e karşı davranışları farklı farklı olmuştur. İkinci TBMM ise 11 Ağustos 1923'te başlamış ve 1 Ekim 1927'ye kadar sürmüştür. İngiltere. Cevap E | j j . 29 Ekim 1923 — Mustafa Kemal'e Mareşallik rütbesinin verilmesi ise 19 Eylül 1921'dir. ÖYS 1995 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i ilk T B M M ' d e kabul edilmiştir? A) Takhr-i Sükun Kanunu B) Lozan Antlaşması C) Ankara'nın başkent yapılması D) Cumhuriyetin ilan edilmesi E) Mustafa Kemal'e Mareşal rütbesi verilme­ si Çözüm: İlk TBMM. 13 Ekim 1923 — Cumhuriyetin ilanı. Bu d u r u m aşğıdakilerden hangisinin bir göstergesidir? A) İngiltere ve Fransa'nın Avrupa'nın büyük devletleri olduğunun B) Fransa'nın sömürgeci anlayıştan vazgeçtiğinin C) F r a n s a ' n ı n O s m a n l ı D e v l e t i ' n i t a n ı madiğinin D) İngiltere ile Fransa arasında görüş ayrılığı olduğunun E) Fransa'nın etnik ayrımcılığı d e s t e k ­ lediğinin Çözüm: İngiltere'de Fransa'da işgalci ve birer itilaf Devleti'dirler. Bunun en önemli nedeni İki ülke arasındaki Avrupa sorunudur. Seçenek­ lerde verilen olayların tarihlerini vererek ilk TBMM'nin çalışmasını bulalım: — Takrir-i Sükun. Bunun s o n u c u n d a Londra Konferansında başlayan ayrılıklarKurtuluş Savaşı'nın sonuna kadar devam etmiştir. Almanya'nın Fransa İçin giderek tehlikeli olması karşısında kayıtsız kalınca. Fransa'da İngiltere'ye karşı Anadolu'da tavır almış ve TBMM'yi tanıyarak işgal ettiği toprakları terketmiştir. 24 Temuz 1923 — Ankara'nın başkent olması. Fransa TBMM Hükümeti'ne anlaşma önerisin de bulunmuştur. Cevap D 2 4 . 23 Nisan 1920'de açılmış ve çalış­ malarına 1 Nisan 1923'te son vermiştir.124 TBMM ve Dönemi 2 3 . Her ikiside düşmanımız olarak Mondros'tan sonra topraklarımızı işgal etmişler ve azınlıkları kışkırtmışlardır. 4 Mart 1925 — Lozan Antlaşması.

K u r t u l u ş Savaşımız i ç i n d e k i başlıca r o l ü ne olmuştur? A) İstanbul Hükümeti'nin desteğini sağlama B) TBMM kuvvetlerinin savaş gücünü sınama C) Düşmanın gücü hakkında bilgi edinme D) İtilaf devletlerini. Batı A n a d o l u ' y u d ü ş m a n d a n t e m i z l e m e hareketine girişmemiş.BATı CEPHESI BÖLÜM . E seçeneği ise Rusya bu tarih­ lerde zaten İngiltere. b u n u n l a beraber Türkiye'nin batı ile ilişkilerde bulunmasını istemediği şek­ ilde kanaate varılabilir.. ÖSS 1981 "Ulusal K u r u t u l u ş Savaşı'mızın devam ettiği yıllarda Sovyet Rusya: l.975 Toplamda : % 6. Ö S S 1982 İnönü Savaşlarinı kazanan T B M M Ordusu.1995 yıllan arasında.ÖYS SORULARI ANAUZİ YILLAR . paragraftaki bilgiye dayanarak Sovyet Rusya'nın ulusal direniş hareketini desteklediği.ÖSS ÖYS Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam soru soru soru soru soru sotu sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 3 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 5 1 1 2 3 1 3 3 2 4 4 2 1 1 26 1 3 4 2 4 5 3 2 1 35 1 1 1 1 9 1981 . daha sonra Başkomutanlık Meydan S a v a ş i y l a gerçek­ leştirilmiştir. III. ve III.Dışişleri B a k a n ı ' n ı n 16 M a r t 1 9 2 1 ' d e TBMM Hümümeti adına görüşmeler yap­ masını protesto etmiştir. Ortak düşmanlarının olması Rusya'yı rahatlatacaktı.D s e ç e n e k l e r i I. II. II. Fransa ve İtalya'nın tehdidi ile karşı karşıyadır. p a r a g r a f t a k i bilgiyle çelişmektedir.Yunanistan'ı destekle­ mekten caydırma E) Düşmanı oyalayarak zaman kazanma 1981 . . bu amaç.1 9 9 5 Ö S S . Anadolu'daki ulusal bağımsızlık çabalarını desteklemiştir. T B M M H ü k ü m e t i n i n 20 Ekim 1 9 2 1 ' d e Fransa ile yaptığı Ankara Antlaşması'™ protesto etmiştir. B.75 ÖYS'de :% 7. Batı Cephesi konusundan çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de : % 3. Sovyet Rusya'nın bu davranışlarından nasıl bir s o n u ç çıkarılabilir? A)TBMM Hükümeti'nin Batı ile sıkı ilişki kur­ masını istemediği B) T ü r k i y e ' d e k i u l u s ç u l u k akımlarından çekindiği C ) T B M M H ü k ü m e t i n i dışarıda v e i ç e n d e güçsüz bırakmak İstediği D) Bağımsız bir Türk devletinin kurulmasının istemediği E) TBMM Hükümetini devletlere karşı koru­ maya çalıştığı Çözüm: I.C. Cevap A . İ n ö n ü S a v a ş l a n ' n ı n . Ç ü n k ü Rusya Kendi güvenlik ve g e l e c e ğ i a ç ı s ı n d a n T ü r k i y e ' n i n batının k a r ş ı s ı n d a olmasını istiyordu.183 oranındadır.

K u r t u l u ş Savaşı d ö n e m i n d e Batı C e p h e s i n d e d ö r t b ü y ü k savaş yapmış ve kazanmıştır. Her savaştan sonra TBMM birde siyasal başarı kazanmıştır. S a k a r y a M e y d a n Savaşı'nı kazanması üzerine Fransa ile Ankara Antlaşması'nı III.D ve E seçenekleri yanlızca bir tarafı veya karşılıklı çıkarları ilgilendirmektedir. A seçeneği ise temelde doğrudur Fakat eksiktir. Cevap C [ I | I j ! j j 6. Osmanlı Devleti ile b i r l i k t e T B M M H ü k ü m e t i n i n L o n d r a Konferansına ç a ğ r ı l m a s ı n d a e t k i l i o l m u ş ­ tur? A) I. Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılar­ d a n hangisine ulaşılabilir? A) T B M M H ü k ü m e t i .İnönü ise 6-10 Ocak 1921 'de dir. İnönü Savaşlarını kazanması üzer­ ine S o v y e t l e r B i r l i ğ i ile M o s k o v a Antlaşması'nı II.ve II. ve C seçenekleri ilgisiz ve eksik yorum­ lardır. A.C ve E seçenekleri hem çok yanlış hem de ilgisiz yorumlardır. Yunanlılara karşıdır. Böylece siyasal başarıları askeri başarıları takip etmiştir.D ve E seçeneklerinin Londra K o n f e r a n s i n d a n s o n r a yapıldığını anlarız I. Cevap D ÖYS 1982 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'nm aşağıda verilen maddelerinden hangisi. TBMM bu dönemde bir savunma savaşı yap­ mıştır. Ancak bu seçenek İki tarafında birlikte hareket etmeler­ ine ortam hazırlayan bir etken olabilir. l. Seçeneklerdekİ olayları İncelersek B.126 Çözüm: l. Çözüm: T B M M . ÖSS 1982 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi. İtilaf devletlerini TBMM hükümetiyle antlaşmaya zorlamıştır. B) Sovyetler Birliği ile Fransa. D) TBMM Hükümeti. haklarını s a v a ş a r a k alma yanlısıdır. ÖSS 1982 İlk TBMM Hükümeti: I. 3. İnönü Muharebesi C) Sakarya Meydan Muharebesi D) Başkomudanlık Meydan Muharebesi E) Dogu illerinin düşmandan temizlenmesi j ÖYS 1982 TBMM Hükümeti Londra Konferansı'na katılarak Misak-ı Milli'yi dünya k a m u o y u ­ na duyurmayı amaçlamıştı. Bundan dolayı yeni bir ordunun taarruz yapması beklenemezdi. A.B. k a p i t ü l a s y o n l a r ı n kaldırılmasını kabul etmesi E) İki devlet arasındaki ekonomik ilişkilerin artırılması Çözüm: Siyasi a l a n d a iki devletin birlikte hareket e t m e l e r i b i r b i r l e r i n i b a ğ l a y a n ö n e m l i bir kabullenmenin olmasına bağlıdır.C. varlığını askeri alandaki başarılarıyla kabul ettirmiştir.Rusya ile savaşma durumu ortaya hiç çıkmamıştır. Cevap A 5. İ n ö n ü Savaşları sırasında Düzenli Ordu yeni kuruluyordu. 4. İnönü Muharebesi B) II. Başkomutanlık Meydan Savaşı'nı kazan­ m a s ı ü z e r i n e d e İtilaf D e v l e t l e r i y l e Mudanya Ateşkes Antlaşması'nı yapmıştır. C) S o v y e t l e r B i r l i ğ i İle F r a n s a . Çünkü Sovyet. D seçeneği ise ancak Sakarya Savaşı ile mümkün olabilmiştir. E) Sovyetler Birliği. Cevap E Çözüm: Batı Cephesi i I j Londra Konferansı 21 Şubat -12 Mart 1921 tarihinde yapılmıştır. Osmanlı Hükümetine karşı bir hareket olduğu C) Türklerin Anadolu'dan çıkarılması gerektiği D) Türklerin barış g ö r ü ş m e l e r i n e katılma­ yarak savaşı sürdürmekte oldukları E) Saltanatın ve Halifeliğin korunması gerektiği j j . O halde Moskova Antlaşması'nın herhangi bir mad­ desi hem Rusya'yı hem de TBMM'yi bu şart­ l a r d a b i r b i r i n e b a ğ l a m a l ı d ı r . T B M M H ü k ü m e t i ' y l e Sovyetler B i r l i ğ i ' n i n siyasi alanda birlikte hareket edecekleri anlamını taşımaktadır? A) Sovyetler Birliğinin Mısak-ı Milli'yi tanı­ ması B) Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya'sı arasın­ da İmzalanmış olan antlaşmaların geçer­ siz sayılması C) İki taraftan birinin tanımadığı devletler arası bir senedi diğerinin de tanıması D) S o v y e t l e r B i r l i ğ i n i n .ve II. B. TBMM H ü k ü m e t i bu K o n f e r a n s a katılmakla İtilaf Devletleri nin hangi k o n u d a Türkler aley­ hine bir propaganda başlatmalarını da engellemiş oluyordu? A) Türklerin Anadolu'daki azınlıklara baskı yaptıkları B) Anadolu harekatının. T ü r k l e r l e savaşı göze alamamışlardır. B seçeneği çeldiricl gibi görünmektedir.

B seçeneği doğru cevap olur...III. B seçeneği.ll. Sakarya Savaşından sonra. Cevap C Hem Sovyet-Rusya hem de TBMM ortak bir düşman karşısında bulunuyordu. İtilaf devlet­ leri Rusya'da yeni kurulan Sovyet Hükümeti­ ne ve TBMM'ye karşı idiler. Gümrü Antlaşması. 20 Ekim 1921'de. E) IV. Ankara Antlaşması II. Soru Sakarya'nın sonucu olmayan seçeneği sorduğuna göre kronolojik olarak bu savaş­ tan önce olan olayı bulacağız. D) IV. M u s t a f a K e m a l Paşa'ya h a n g i g ü c ü sağlamıştır? A) Saltanatı kaldırma B) İnkılapları gerçekleştirme C) Devlet işlerinde tek başına hareket ede­ bilme D) Cumhurbaşkanı seçilebilme E) Meclisteki farklı grupları birleştirme feransı'na kamuoyutı. Cevap D Sakarya Meydan Muharebesi 23 Ağustos12 Eylül tarihleri arasında m e y d a n a gelmiştir. 3 Aralık 1920'de..D ve E lya karşılıklı seçeneği Ancak bu leket etmelerıbilir.. 20 Ekim 1921'de yapılmıştır. ÖYS 1984 TBMM Hükümeti Ük siyasi ilişkilerini aşağıdaki Avrupa ü l k e l e r i n d e n hangisiyle kurmuştur? A) İngiltere B) Almanya C) Fransa E) İtalya D) Sovyet Rusya Çözüm: ikte hareket in önemli bir Idır. A.II.. Cevap D Ankara Antlaşması. T B M M İmakla İtilaf ürkler aleynalarını da 8. ÖSS 1985 I. Birinci Londra Konferansı T B M M ' n i n s i y a s i a l a n d a b i r varlık o l a r a k tanınmasında etkili olan yukarıdaki antlaş­ maların k r o n o l o j i k sırası nedir? A) l. B u y a s a .UI. Gümrü Antlaşması III.II. B seçeneğide zaten Almanya zor şartlarda olduğu için cevap olamazlar.III. ve E seçenekleri düşman devletler olduğu İçin. Bunun sonucun­ da TBMM ilk siyasi ilişkisini Sovyet-Rusya ile Moskova Antlaşmasiyla kurmuştur. İşte T B M M ' n i n Londra Konferansına katıl­ masında en önemli etken barış görüşmeler-İne k a t ı l m a d ı ğ ı m ı z ş e k l i n d e k i o l u m s u z düşünceyi silmekti. C)III.lll. Birinci Londra Konferansıda 21 Şubat 12 Mart 1921'de m e y d a n a gelmiştir. Bu iki hükümete karşı işgalci devletlerin tavırları yeni gelişmeleri doğurmuş bu da iki taraf arasın­ da yakınlaşma başlatmıştır.IV. Cevap B 9..C ve E seçeneklerinin TBMM'nin Londra K o n f e r a s i n a katılmakla b e k l e d i ğ i hedefler arasında bir ilişki yoktur.C.IV. 16 Mart 1921'de.iati Cephesi Batı Cephesi Çözüm: Çözüm: 127 2 Mart 1921 rdeki olayları irinin Londra ığını anlarız ir..I.lll. A Seçeneği. ÖYS 1985 Aşağıdakilerden hangisi Sakarya M e y d a n Muharebesi'nin sonuçlarından biri değildir? A) TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasın­ da Moskova Antlaşması'nın yapılması B) Anlaşma Devletleri'nln. E seçeneği.B.JV. Moskova Antlaşması IV. O halde ingi bir madIM'yi bu şartA. Cevap A 10. Olayları sıralarsak. TBMM Hükümeti'ne ateşkes önerisinde bulunmaları C) Yunanistan'ın taarruz kaabiliyetinin kırılarak savunma zorunda bırakılması D) İtalya'nın Anadolu'da işgal ettiği toprakları boşaltmaya başlaması E) T B M M H ü k ü m e t i ile F r a n s a a r a s ı n d a Ankara Antlaşması'nın yapılması Çözüm: ı Milli'yi tanıa'sı arasınaların geçer­ liği devletler [tanıması föılasyonların mik İlişkilerin 7. h e m topraklarımızı haksız yere işgal ediyorlar hem de toprakların s a v u n u l m a s ı n d a n d o l a y ı T ü r k l e r i n barış istemedikleri şeklinde kamuoyuna olumsuz bir propaganda yayıyorlardı. D seçeneği. Sakarya savaşından sonra. er Birliği'nin ıt edecekleri İtilaf Devletleri.I. Moskova Antlaşması. o r d u n u n m a d d i ve manevi g ü c ü n ü büyük ölçüde artırmak ve yönetimi bir kat daha sağlamlaştırmak için TBMM'nin bunun­ la ilgili yetkisini meclis adına fiili olarak kullanalabilir" denilmektedir.. TBMM' de hemm ü c a d e l e e d i y o r d u h e m de aleyhimizdeki propogandaları çürütüyordu.l. klara baskı hükümetine gerektiği ıe katıl maıkları ı gerektiği .. 22 Mart 1922. B) ll. 16 Mart 1921'de.. ÖSS 1985 Ağustos 1921'de çıkan bir yasada "Başko­ m u t a n . C seçeneği.. Cevap A ıtlaşması'nın len hangisi. A...

Sakarya Meydan Muharebesi ne h a z ı r l a n ı r k e n T ü r k M i l l e t i n e "Tekalİf-i Milliye Emirleri" (Milli Yükümlülük Emirleri) çıkarmıştır. Cevap B Türk Kurtuluş Savaşt'nın en b ü y ü k hedefi tam bağımsızlığı gerçekleştirmekti. Amaç bu iken İtilaf devletleri hala Türk tarafını denetim altına almak için ateşkes önerisinde bulundu­ lar. ÖSS 1987 Sakarya Meydan Muharebesinden sonra İtilaf Devletleri. Mustafa Kemal o r d u n u n ihtiyaçlarını karşılamak için TBMM'nin imkanları dışına çıkarak halka yeniden bir kere daha başvu­ rarak fedakarlık etmesini istemiştir. Zaten A. Bunun önüne g e ç m e k için 5 Ağustos 1921'de Mustafa Kemal Paşa'ya TBMM'nin yetkileri geçici bir süre için verilerek tek başı­ na hareket edebilmesi sağlanmıştır.C. Bundan dolayı cevap olamazlar. Cevap B 1 2 .128 Çözüm: Eskişehir.ve E seçenekleri tarihsel b a k ı m d a n 1922 ve 1923 yılı olaylarıdır. Cevap C Çözüm: Batı Cephesi j | j | j j . A.B ve E seçenekleri de ikili antlaşmalardır. İtilaf Devletleri. ÖYS 1988 Başkomutan. TBMM'nin Konferanstaki tutumu İtilaf devlet­ leri arasında ilk g ö r ü ş ayrılıklarına neden olmuştur. İtilaf Devletlerinin d e n e t i ­ mi altına g i r m e y i hangi ilkeye t e r s d ü ş t ü ğ ü için reddetmiş olabilir? A) Devletçilik B) Bağımsızlık C) Laiklik ] | j | j j 1 3 . Yunanistan'ın Londra Konferan­ sına katılmasını sağlamaya çalışmışlardır? A) İran ve Romanya B) Rusya ve ABD C) Fransa ve İtalya D) Bulgaristan ve Almanya E) Avusturya ve Japonya . İnönü zaferinden sonra toplanan L o n d r a K o n f e r a n s ı n a T B M M ' y i d e davet etmişlerdir. Cevap C 1 1 . dene­ tim konusundaki öneriyi reddetmiştir. Türk tarafı ilke olarak ateşkes önerisini benimsediği halde.D.D ve E seçenekleri Sakarya'dan sonra veya çok önce gerçekleşen olaylardır. j i Seçeneklerde verilen antlaşmalardan A.C ve D seçenekleri çok taraflı . T ü r k H ü k ü m e t i . ÖYS 1988 TBMM'nin İtilaf Devletlerince h u k u k s a l alanda ilk defa tanınması aşağıdakilerden hangisiyle o l m u ş t u r ? A) Lozan Barış Antlaşması B) Ankara Antlaşması C) Londra Konferansı D) Mudanya Ateşkes Anlaşması E) Moskova Antlaşması 1 4 . ÖYS 1988 Birinci İnönü Savaşı'ndan sonra hangi devletler. D o ğ a l o l a r a k T B M M b a ğ ı m s ı z l ı ğ ı n ı engelleyen her türlü denetimi kabul edemez­ di.Kütahya Savaşiarı'nın yenilgiyle sonuçlanması üzerine Türk ordusu geri çekilmisti. Türkiye ve Yunan devletlerine ateşkes önerisinde bulunarak her iki tarafında askeri bakımdan kendi denetimleri altına girmesini İstemişlerdir. Ordunun geri çekilmesi hem TBMM'yi h e m de halkı o l u m s u z y ö n d e etkilemişti.B. TBMM'nin Konferanstaki varlığı doğal olarak hukuken tanındığı anlamına gelmektedir. I. Böyle bir u y g u l a m a n ı n amacı aşağıdakil­ e r d e n hangisidir? A) İstiklal Mahkemelerini kurma B) Türk ordusunun ihtiyaçlarını karşılama C) Başkomutanlık yetkisinin süresini uzatma D) Meclis yetkilerine sahip olma E) Savaş alanını daraltma D) Halkçılık Çözüm: E) Medeniyetçilik i Çözüm: Eskişehir-Kütahya Savaşlarının yenilgiyle sonuçlanması olağanüstü bir hazırlık yapıl­ madan bu yenilginin izlerini silmek mümkün değildi. yapìlacak tek şey o r d u n u n ihtiyaç duyduğu silah ve cephanenin temin edilme­ siydi. Çok taraflı antlaş­ malardan Londra Konferansı (21 Şubat 12Mart 1921) ilk ö n c e gerçekleşmiştir.

Bu üç devlet savaşın başlarında birlik halinde hareket ederken.D ve E seçenek­ leri Gümrü'den sonra meydana gelmişlerdir. Aslında A. Fakat soruda asıl amaç sorulduğu için cevap olamazlar. ÖSS 1989 TBMM Hükümetinin İlk askeri başarısı sonu­ c u n d a yaptığı a n t l a ş m a . Batı ve Güney cephelerinin güçlenmesini sağlamış ve daha sonraki gelişmelerde de etkili olmuştur. Burada sözü edilen antlaşma aşağıdakilerden h a n g i s i d i r ? A) Lozan Barış Antlaşması B) Gümrü Antlaşması C) Kars Antlaşması D) Moskova Antlaşması E) Ankara Antlaşması Çözüm: TBMM İlk askeri başarısını 24 Eylül 1920'de başlattığı hareket sonucu Ermenistan'a karşı kazanmıştır. İnönü Zaferi s o n u n d a yapılmıştır. ÖYS 1989 Sakarya Zaferinden sonra Anlaşma devlet­ lerinin. İti­ laf d e v l e t l e r i T B M M ' n i n b a ş a r ı l ı o l d u ğ u d u r u m l a r d a b i l e S e v r ' d e n t a v i z ver­ memişlerdir. Türk ve Yunan devletlerine ateşkes ö n e r i s i n d e bulunmalarının asıl amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Yunan ordusunu güçlendirmek B) Sevr A n t l a ş m a s ı şartlarını hafifleterek kabul ettirmek C) Sorunları barışçı yoldan çözmek D) Aralarında fikir birliği o l d u ğ u izlenimini uyandırmak E) Y u n a n i s t a n ' d a k i e k o n o m i k s o r u n l a r a çözüm bulmak 15. Cevap B Çözüm: İtilaf devletlerinin Kurtuluş Savaşı'nın başın­ d a n s o n u n a k a d a r i s t e d i k l e r i v e hiç v a z g e ç m e d i k l e r i en Önemli a m a ç l a n Sevr Antlaşması'™ TBMM'ye kabul ettirmektir. Bütün bu avantajları sağlayan antlaşma Gümrü'dür. İnönü S a v a ş i n d a n s o n r a Türk başarısını görmezlikten gelemeyen Fransa ve İtalya'nın katkılarıyla TBMM'nin Londra Konferansı' na katılması sağlandı. sonradan meydana gelen bazı gelişmeler bu devletler arasında anlaş­ mazlıklara neden oldu. Kurtuluş Savaşı'nda Yunanistan'ı destekle­ yen devletler İngiltere. böylece D o ğ u Anado­ lu'da bağımsız bir Ermeni Devleti'nin kurul­ masını ö n l e m i ş o l u y o r d u .C. Cevap D 1 7 . T B M M Hükümetinin Konferansa ç a ğ r ı l m a s ı n d a A. I. Zaten tarihsel bakımdan B. Fransa ve İtalya idi. Sakarya Zaferinden sonra da Sevr'i kabul ettirmek için ateşkes önerisinde sonrada barış önerisinde bulunmuşlardır. Aynı z a m a n d a TBMM'nin ülke içinde etkinliğide artmış oluy­ ordu. ÖYS 1989 TBMM H ü k ü m e t i n i n L o n d r a K o n f e r a n s ı n a çağrılmasında a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n etkisi yoktur? A) TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya yakın laşması B) F r a n s ı z l a r a k a r ş ı m ü c a d e l e d e b a ş a r ı sağlanması C) Çerkez Ethem'in yenilmesi D) Sakarya Zaferinin kazanılması E) İtalya'nın arabuluculuk rolünü üstlenmesi iangf sranrdır? 1 8 .B.D ve E seçeneklerinde Anlaşma devletlerinin amaçlarıdır.•ephesi Batı Cephesi Çözüm.C ve E seçeneklerinin büyük etkisi olmuştur. T B M M ' n i n başarısı karşısında yenilen Yunanistan yine bu devletlerin çalışmalarıyla konferansa getirilmiştir Cevap C Çözüm: 129 Londra Konferansı 21 Şubat-12 Mart 1921 tarihleri arasında l. T B M M . ÖYS 1990 Aşağıdakilerden hangisi ikili antlaşmalara bir örnektir? A} Sevr Antlaşması B) Londra Konferansı C) Paris Barış Konferansı D) Lozan Barış Antlaşması E) Ankara Antlaşması .C. Cevap B 16. D s e ç e n e ğ i ise L o n d r a K o n f e r a n s ı n d a n s o n r a yani 23 A ğ u s t o s -12 Eylül 1921'de yapıldığından dolayı önceki bir olayda etkili olamaz.

130 Çözüm: Sevr A n t l a ş m a s ı 10 Ağustos 1920'de I . D ü n y a S a v a ş ı n ı n g a l i p l e r i İle O s m a n l ı arasında, L o n d r a K o n f e r a s ı 21 Şubat-Mart 1921'de İtilaf devletleri ve TBMM arasında, Paris Konferansı 18 Ocak 1919'da I. Dünya Savaşı'nm galipleri arasında, L o z a n A n t l a ş m a s ı 24 Temuz 1923'de Türkiye ile galip devletler arasında, Ankara A n t l a ş m a s ı ise 20 Ekim 1921'de TBMM İle Fransa arasın­ da yapılmıştır. Görüldüğü gibi E seçeneği dışındakiler çok taraflı antlaşmalardır. Cevap E Çözüm:

Batı Cephesi

Soruda Kurtuluş Savaşı'mızm üç önemli olayı v e r i l m i ş t i r . Bu üç olayın ö n e m l i siyasi sonuçları meydana gelmiştir. I. İ n ö n ü 6-10 Ocak 1921'de, S a k a r y a S a v a ş ı 2 3 A ğ u s t o s -12 Eylül 1921*de, B a ş k o m u t a n l ı k Savaşı 31 Ağustos 1922de yapılmıştır. Seçenekleri incelediğimiz zaman A, B, D ve E seçeneklerinin meydana geliş tarihleri s o r u d a verilen o l a y l a r d a n sonra gelişmiştir. C seçeneğinde verilen Gümrü Antlaşması ise 3 Aralık 1920'de yapıldığı için bu olayların bir sonucu değildir. Cevap C

19. ÖYS 1989
B e r l i n A n t l a ş m a s ı y l a Rusya'ya bırakılan Kars ve A r d a h a n dolayları aşağıdaki ant­ laşmalardan hangisiyle yeniden toprak­ larımıza katılmıştır? A) Moskova Antlaşması B) Kars Antlaşması C) Gümrü antlaşması D) Ankara Antlaşması E) Lozan Antlaşması Çözüm: O s m a n l ı D e v l e t i , R u s l a r l a y a p t ı ğ ı BrestLitovsk Antlaşmasıyla D o ğ u A n a d o l u ' n u n toprak bütünlüğünü sağlamış, ancak Mondros'la birlikte önceki sınırlara çekilmek zorunda kalmıştır. Bu arada fırsattan yarar­ lanan Ermeniler d o ğ u bölgelerimize saldır­ maya başladılar. Bunun üzerine Türk Ordusu 24 Eylül 1920'de harekete geçerek Kars ve dolaylarını kurtarmış Ermenilerle Gümrü Antlaşmasını yapmıştır. Cevap C

2 1 . ÖYS 1991
A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n e , İ s t a n b u l ve T B M M hükümetleri birlikte katılmışlardır? A) Sevr Antlaşması B) Lozan Görüşmeleri C) Londra Konferansı D) Moskova Antlaşması E) San Remo Konferansı Çözüm: Hem İstanbul H ü k ü m e t i n i n hem de TBMM'nin birlikte davet edildikleri iki önemli uluslararası t o p l a n t ı vardır.Bunlar Londra Konferansı ve Lozan Görüşmeleri.İki tarafın L o n d r a K o n f e r a n s ı n a b i r l i k t e katılmaları mümkün olurken Lozan Konferansı'na İstan­ b u l H ü k ü m e t i k a t ı l a m a m ı ş t ı . Çünkü Saltanatın kaldırılmasından dolayı hükümette İstifa etmişti. Böylece İstanbul'daki yönetim hukuki olarak ta sona eriyordu. Cevap C

2 0 . ÖYS 1990 Kuruluş Savaşı'nm bazı bölümleri şunlardır: I. Birinci İnönü Savaşı II. Sakarya Meydan Savaşı III. Başkomutan Meydan Savaşı Aşağıdakilerden hangisi, bu savaşların bir s o n u c u değildir? A) Londra Konferansı B) Moskova Antlaşması C) Gümrü Barış Antalaşması D) Lozan Barış Antlaşması E) Mudanya Ataşkes Antlaşması

2 2 . ÖYS 1991
Ç e r k e z E t h e m ve k a r d e ş l e r i n i n TBMM Hükümeti'ne isyan etmesi üzerine siyasal ve a s k e r i d u r u m u elverişli b u l a n Yunanlılar A n a d o l u ' y u işgal h a r e k e t l e r i n i hızlandır­ mışlardır. B u n u n ü z e r i n e , Y u n a n l ı l a r ı durdurma amacıyla yapılmış o l a n savaş aşağıdakil­ e r d e n hangisidir? A) Eskişehir ve Kütahya C) Birinci İnönü B) İkinci İnönü D) Sakarya E) Dumlupınar

Batı Cephesi Çözüm: Çerkez Ethem, Düzenli Ordunun kurulması sırasında i s y a n e t m i ş b u d a Yunanlıların cesaretlenmesine neden olmuştu. Yunanlıların bu saldırısı onların ilk düzenli saldırısı olması y ö n ü y l e çok önemlidir. TBMM Hükümetinin bu Yunan saldırısını durd u r d u ğ u savaş I . i n ö n ü ' d ü r . Çerkez e t e m isyanı I. İnönü Savaşı sırasında Yunan ilerley­ işinin durdurulmasıyla birlikte bastırılmıştır. Cevap C

131

2 5 . ÖSS 1992
Sakarya Savaşı'ndan sonra TBMM Hükümeti ile F r a n s a a r a s ı n d a y a p ı l a n A n k a r a A n t l a ş m a s ı ' y l a T ü r k i y e ' n i n g ü n e y sınırı çizilmiştir. Ancak bu antlaşma, Fransa'nın müttefiki olan İngiltere'yi tedirgin etmiştir. İngiltere'nin bu tedirginliğinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Yunanlıların Sakarya'ya kadar ilerlemesi B)Yeni Türk Devletleri'nin daha güçlü hale gelmesi C) Anlaşmazlıkların çok uluslu toplantılarda çözülmesi D) Demokratik rejimlerin tehlikeye düşmesi E) Hatay'ın Türkiye sınırları dışında kalması Çözüm: Mondros'tan sonra başlayan işgallere, Türk Milletinin karşılık vermesi üzerine Kurtuluş Savaşı doğmuştu. Bu dönemde Türk Milletini en çok uğraştıranlar İngilizlerdir, Yunanlılara, verdikleri her türlü destekle işgallerin devam etmesini sağlamışlardır. İngilizler, Fransa ve İtalya'nın işgallerden vazgeçmesine rağmen kararlılığını devam ettirmiştir. Çünkü İngiltere yeni Türk devletinin güçlü olmasını istemiyor­ du. Çünkü çok değerli petrol bölgelerini kay­ betmek istemiyordu. j Cevap B

j ] i i

2 3 . ÖYS 1991
İlk T B M M G ü m r ü , M o s k o v a ve Ankara ant­ laşmalarını hangi devletlerle yapmıştır? Gümrü A) Ermenistan B) Fransa C) Ermenistan D) Sovyet Rusya E) Fransa Çözüm: G ü m r ü A n t l a ş m a s ı 3 Aralık 1 9 2 0 d e Erme n i s t a n ile M o s k o v a A n t l a ş m a s ı 1 6 M a r t 1921'de Sovyet-Rusya ile, Ankara Antlaşması 20 Ekim 1921 'de Fransa ile yapılmıştır. Cevap A Moskova Sovyet Rusya Ermenistan Fransa Ermenistan Sovyet Rusya Ankara Fransa Sovyet Rusya Sovyet Rusya Fransa Ermenistan

24. ÖYS 1991
TBMM Hükümeti Osmanlı yönetiminin aşağıdaki uygulamalarından hangisine karşı çıkmamıştır? A) Sevr Antlaşması'nı imzalaması B) Lozan barış g ö r ü ş m e l e r i n e katılmak istemesi C) Kuva-i İnzibatiye'yi A n a d o l u ' d a hareket geçirmesi D) Damat Ferit Paşa'yı görevinden alması E) İtilaf Devletleriyle işbirliği yapması Çözüm: j K u r t u l u ş Savaşt'nın d e v a m e t t i ğ i y ı l l a r d a T B M M ile O s m a n l ı H ü k ü m e t i sık sık karşı k a r ş ı y a g e l m i ş l e r d i r . B u n u n n e d e n i ikisi arasında v a r o l a n ü s t ü n l ü k m ü c a d e l e s i v e o t o r i t e s o r u n u d u r . B u n u n l a b i r l i k t e bazı d u r u m l a r d a d a o r t a k kararlar almışlardır. A,B,C ve E s e ç e n e k l e r i n d e verilen olaylar TBMM'nin benimsemediği gelişmelerdir. D s e ç e n e ğ i n d e verilen Damat Ferit'in görevden ayrılması zaten TBMM'nin de iste­ diği bir durumdu. Cevap D

2 6 . ÖYS 1992
Kurtuluş savaşı'nın 1920-1921 yıllarına rast­ l a y a n e n sıkıntılı g ü n l e r i n d e , y e n i T ü r k Devletİ'nin gelirleri savaş giderlerini karşılamıyordu. i Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle önlenmeye çalışılmıştır? A) Kapitülasyonların kaldırılması B) Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkanlması C) Tekalif-i Milliye Emirlerinin çıkarılması D) Asker sayısının azaltılması E) Planlı ekonomiye geçilmesi Çözüm: K u r t u l u ş S a v a ş ı n d a e n y o ğ u n savaşların yapıldığı 1920-1921 yıllarında TBMM Hükümeti büyük ekonomik sıkıntılar yaşadı. Bu sıkıntılar Eskişehir-Kütahya savaşlarından (10-24 T e m u z 1921) s o n r a d a h a ç o k hissedilmeye başladı. Bunun üzerine ekonomik birtakım önlemler alındı. A , B , D ve E s e ç e n e k l e r i n i n b a z ı l a r ı n ı n ekonomik özelliği olsa da devletin gelirlerini artırıcı bir yönleri yoktur. Cevap C

732

Batı Cephesi Çözüm: Kurtuluş Savaşı aynı anda hem egemenlik h e m de bağımsızlık m ü c a d e l e s i n i birlikte s ü r d ü r d ü ğ ü n d e n ister i s t e m e z bir takım sorunlarla karşı karşıya gelmiştir. Kurtuluş Savaşinı yürüten TBMM, ö r g ü t l e n m e , prop o g a n d a , b i l i n ç l e n m e , s a v u n m a ve taar­ r u z h a r e k e t i n i h e p b i r l i k t e planlamıştır. Bunun sonucu, doğal olarak görüş ayrılıkları ortaya çıkmıştır. A,B,C ve D s e ç e n e k l e r i n d e g e n i ş g ö r ü ş ayrılıkları meydana gelmiştir. Fakat Londra Konferansına temsilci gönderilmesi sırasında farklı bir düşünce ortaya çıkmamıştır. Cevap E

2 7 . ÖYS 1992
TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması'nda; "Osman lı Devleti ile Çarlık Rusyası arasında yapılmış olan antlaşmalar geçersizdir." hükmü yer almaktadır. A n t l a ş m a d a bu h ü k m ü n yer alması, aşağıdakiferden hangisi d o ğ r u l t u s u n d a bir gelişmedir? A) Uşi Antlaşması B) Brest-Lİtowsk Antlaşması C) İstanbul Antlaşması D) Atina Antlaşması E) Bükreş Antlaşması Çözüm: Bu soru ile seçenekler arasında tam bir ilişki yoktur. Aslında sorunun şöyle olması gerekir­ di. "Bu hüküm doğrultusunda aşağıdaki ant­ laşmalardan hangisi geçersiz sayılmıştır." olmalıydı. Soru ise bu hükmün hangi antlaş­ ma doğrultusunda olduğu şeklindedir. Bundan dolayı soru ile seçenekler arasında bir uyumsuzluk vardır. Bu soruyu genel tarih bilgisi çerçevesinde çözebiliriz. Uşi Antlaşması İtalya İle İstanbul Antlaşması Bulgaristan ile Atina Antlaşması Yunanistan ile yapıldığı için A,C ve D seçenekleri cevap olamazlar. B ü k r e ş A n t l a ş m a s ı 1 8 1 2 ' d e R u s y a ile yapılmış fakat M o s k o v a Antlaşması ile bir ilişkisi yoktur. Cevap B

2 9 . ÖYS 1992
A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n imzalanması, T B M M H ü k ü m e t i ' n i n t a n ı n m a s ı ile i l g i l i olarak Fransa'nın İ n g i l t e r e ile görüş ayrılığına d ü ş t ü ğ ü n ü n bir göstergesidir? A) Ankara Antlaşması B) Gümrü antlaşması C) Moskova Antlaşması D) Kars Antlaşması E) Mudanya Ateşkes Antlaşması

Çözüm: 2 5 . s o r u n u n d e ğ i ş i k bir şeklidir. İngiltere kesinlikle yeni Türk Devletinin güçlenmesini istememektedir. B u n d a n dolayı Fransa ve İtalya'nın TBMM'ye olan yakınlaşmalarından dolayı rahatsızlık duymaktadır. İngiltere ile Fransa arasında görüş ayrıllığına neden olan Ankara Antlaşması'dır (20 Ekim 1921). Cevap A

3 0 . ÖSS 1993
TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında 1921'de imzalanan Moskova Antlaşmasinın başlangıç kısmında "milletlerin kendi gele­ ceğine serbestçe karar verebilmesi" ilkesine yer verilmiştir Antlaşmaya bu ilkeyi koymakla, TBMM ve S o v y e t R u s y a a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi y ö n ü n d e k a r ş ı l ı k l ı b i r b i r l e r i n e güvence vermişlerdir? A) Bağımsızlıklarına saygı duyma B) Dünyadaki bloklaşmaların dışında kalma C) Avrupa diplomasisini izleme D) Milletler Cemİyeti'ne üye olma E) Ekonomik ilişkilerde bulunma

2 8 . ÖYS 1992
İlk T B M M ' n i n üyeleri arasında, aşağıdakil­ e r d e n h a n g i s i ile i l g i l i o l a r a k bir g ö r ü ş ayrılığı ortaya çıkmamıştır? A) Ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilme­ si B) Yeni bir ordunun kurulması C ) B a ş k o m u t a n l ı k K a n u n u ile t a n ı n a n sürenin uzatılması D) Saltanatın kaldırılması E) L o n d r a K o n f e r a n s i n a t e m s i l c i g ö n d e r ­ ilmesi

Cevap C 3 1 . B. Cevap E M u s t a f a Kemal. Milletlerin kendi geleceğine serbestçe karar verebilmeleri ancak bağım­ sızlıklarına saygı duymalarıyla m ü m k ü n ola­ bilir. Cevap A Çözüm: 133 Ayastafonos Antlaşması'nı başta Prusya ve diğer Avrupa devletleri kabul etmeyince. Eskişehir-Kütahya yenilgisinden sonra Başkomutanlık yetkilerini üzerinde toplayan Mustafa Kemal'e halkın güveni biraz daha artmaya başladı.C. İ n ö n ü ' n ü n 10 Ocak 1921'de yapıldıklarını görüyoruz Cevap E M e c l i s ' i n bu kararı a l m a s ı n d a aşağıdakil­ e r d e n hangisi etkili o l m u ş t u r ? A) Halkın orduyu desteklemesi B) B a ş k o m u t a n ı n aynı z a m a n d a Meclis Başkanı olması C) Meclis'te bazı grupların oluşması D) Meclis'te yeni bir anayası için çalışmaların başlaması E) Başkomutana duyulan güvenin artması Çözüm: Kurtuluş Savaşinın başından beri Türk halkı ile M u s t a f a K e m a l a d e t a b ü t ü n l e ş m i ş t i . yeri ne Berlin antlaşması yapılmış ve yürürlükten kaldırılmıştır. M o s k o v a A n t l a ş m a s ı 16 mart 1921'de. başkomutanlığın süresiz olarak Mustafa Kemal'de kalmasına karar vermiştir. Seçenekleri İncelediğimizde K a r s 13 Ekim 1921'de. ÖYS 1993 A y a s t a f a n o s A n t l a ş m a s ı v e Sevr A n t l a ş ­ masının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir? A) Arap ülkelerinin g e l e c e ğ i ile ilgili m a d ­ delerin yer alması "* B) Rusya ile imzalanmış olması C) Kararlarının uygulanmamış olması D) Boğazlar Komisyonu'nun kurulması E) Bosna ve Hersek'e özerklik tanınması İMM ve ıangisi jvence Lkalma . arasında lasfnın idi geleilkesine 32. Buna rağ­ men Meclis. S a k a r y a Z a f e r i 23 Ağustos-12 Eylül 1921'de. Bunun üzerine Lozan barışı yapılmıştır. İevap A Londra Konferansı 21 Şubat -12 Mart 1921 tarihlerinde yapılmıştır. B a ş k o m u t a n l ı k Yasasının y ü r ü r l ü k s ü r e s i n i n 2 0 T e m m u z 1922 d e tekrar uzatılması g ü n d e m e geldiğinde sürenin uzatılmasını istememiştir. İ n ö n ü 31 Mart 1921'de. Sevr A n t l a ş m a s ı da Türk Kurtuluş Savaşı'yla b ü y ü k bir tepkiyle karşılaşmış ve uygulanamamıştı.D ve E seçenekleri ise t a m a m e n ilgisizdir. A. ÖSS 1994 A) Kars Antlaşmasinın imzalanması B) Sakarya Zaferi'nin kazanılması C) ikinci İnönü Zaferi'nin kazanılması D) Moskova Antlaşması'nın imzalanması E) Birinci İnönü Zaferi'nin kazanılması Çözüm: ı İngiltere erimesini Tansa ve ilarından piltere ile iden olan 1). M. H e m Sovyet Rusya'da h e m de Türkiye'de bir geçiş dönemi yaşanıyordu.B.TBMM'nin açıl­ masından sonra İtilaf Devletlerİ'nin Londra'da bir konferans düzenlemeye karar v e r m e s i n d e etkili o l m u ş t u r ? 3 3 . I.C ve D seçenekleri meclisin kararıyla ilgili yorumlar değillerdir. Konferansın toplan­ m a s ı n d a bir o l a y ı n e t k i l i o l a b i l m e s i i ç i n zaman olarak daha önce olması gerekir. Sakarya Zaferinin kazanılm a s ı d a n s o n r a M e c l i s d ü ş m a n a s o n bir darbe vurulması için Mustafa Kemal'e olan desteğini yeniledi. Bu geçiş d ö n e m i n d e yapılan Moskova Antlaşmasiyla taraflar birbirlerini tanırlarken aynı zamanda temel ilkelerini de ortaya koy­ muşlardır.Batı Cephesi Çözüm: İki tarafı birbirine yaklaştıran en önemli olay Batı dünyasının ortak düşmanı d u r u m u n d a olmalarıdır. ÖYS 1993 Aşağıdakilerden hangisi.

B. yetkilerini geçici olarak başko­ mutan Mustafa Kemal'e bırakması Çözüm: Kurtuluş Savaşı'nın başından sonuna kadar takip e d i l e n en b e l i r g i n p o l i t i k a . TBMM'nin itibarını artıran ve tanıtan bir olaydır. Aşağıdakilerden hangisi bu önlemlerden biri değildir A) Lozan görüşmeleri sırasında Meclis İçinde görüş ayrılıklarının tehlikeli olması üzerine seçimlere gidilmesi B) Kuvay-i Mİlliyenin disiplinsiz davranışları karşısında düzenli ordunun kurulması C) O r d u n u n i h t i y a ç l a r ı n ı k a r ş ı l a m a k için buyruklarının uygulanması D) A f g a n i s t a n İle bir d o s t l u k a n t l a ş m a s ı yapılması E) TBMM'nin. Milli Mücadele döneminde İngiltere ve Fransa ile birlikte Mondros Ateşkes Antlaş­ m a s ı n a d a y a n a r a k A n a d o l u ' n u n işgaline katılacak ancak daha sonra. fakat sonuç alamamıştır. A. OYS1994 Milli Mücadele döneminde siyasal konularda birliği sağlamak amacıyla birtakım Önlemler alınmıştır.İnönü yenilgisinden sonra tarafları Londra Konferansında bir araya getirmiştir.34. II. Aşağıdakilerden hangisi İtalya'nın bu d o ğ r u l t u d a hareket e t m e s i n d e k i etkenler­ d e n biridir? A) Fransızlarla Ankara antlaşmasının yapıl­ ması B) T B M M o r d u s u n u n Sakarya Zaferini kazanması C) Yunan ordusunun TBMM ordusu karşısın­ da ikinci kez İnönü'de yenilmesi D) Kafkas Cumhuriyetiyle Kars Antlaşması­ nın yapılması E) Yunanlıların Doğu Trakya'da yenilmesi Çözüm: İtalya İzmir'in Yunanlılar t a r a f ı n d a n işgal edilmesinden sonra yaptığı İşgalleri yavaşlata. İşgal ettiği güney bölgelerimizde halka kötü d a v r a n m a d a n b e k l e m e y e b a ş l a d ı .C ve E seçenekleri birliği sağlamak için yapılan önemli adım(ardır. Cevap D j ] 35. I. tarafsızlığını ilan etmiştir. birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü s a ğ l a m a ve ulusal g ü ç l e r i birleştirmedir. Cevap C i i j i j | i I | j j . Bağımsızlık Mücadelesinin ancak b ö y l e k a z a n ı l a c a ğ ı d ü ş ü n c e s i t e m e l bir anlayış olarak gelişti. işgal ettiği yer­ lerden çekilerek askeri tarafsızlığını göster­ miştir. İtalya adeta Yunanlıların başarısız olmasını bekli­ yordu. OYS1995 İtalya.rak İngiltere'ye karşı tepki gösterdi. İnönü yenilgisin­ den sonra da Anadolu'dan işgal ettiği toprak­ lan terketmeye başlayarak. D seçeneğinde verilen olay.

C) L o z a n K o n f e r a n s ı ' n ı n b i t i m i n e k a d a r Türkler Doğu Trakya'da sekiz bin asker bulunduracaktır. ÖSS-1982 BÖLÜM Aşağıdaki şehirlerden hangisi düşman işgalinden M u d a n y a A t e ş k e s Antlaşma­ sı' yla. Toplam > 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 Cevap C 1992 1993 1994 1995 TOFUM Toplam soru sayısı Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı Çözüm: "Yunanlılar 15 gün içinde Trakya'yı boşalta­ c a k l a r . Urla. Bu madde çerçevesine giren ilimiz. Zaten.416 ÖYS'de Toplamda :% 6. İzmir.007 oranındadır.K U R T U L U Ş SAVAŞININ SİYASAL MÜCADELE VE BARIŞ DÖNEMİ 1981 -1995 OSS . Gaziantep ve Kars daha önce kurtarılmıştı. . E) İtilaf D e v l e t l e r i n i n k u v v e t l e r i L o z a n Antlaşması'na kadar İstanbul'da kalacak­ tır.1983 Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın aşağıda­ ki maddelerinden hangisi Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğini gös­ terir? A) Doğu Trakya'da Meriç ırmağının sol sahi­ line kadar olan bölge onbeş gün içinde Yunanlılar tarafından terk edilecektir B) D o ğ u T r a k y a ' n ı n d e v r i t e s l i m işi İtilaf Devletlerinin memurları aracılığıyla otuz gün içinde yapılacaktır. Mudanya'nın b u h ü k m ü g e r e ğ i Trakya'da bulunan Edirne ile birlikte Tekirdağ. K u r t u l u ş Savaşının Siyasal M ü c a d e l e ve Barış Dönemi konusundan çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de :%5. Trakya sınırları içinde olan Edirne'dir. ÖSS .441 : % 6. savaş yapmadan kurtarılmıştır? A) İzmir B) Urfa D) Kars C) Gaziantep E) Edirne ÖSS ÖYS . Çözüm: Kurtuluş Savaşının başından itibaren İstanbul H ü k ü m e t i ile T B M M a r a s ı n d a bir siyasal nüfuz m ü c a d e l e s i y a ş a n m a y a başlamıştı. Kurtuluş Savaşı'nm başany\a 1981 . Cevap E 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 2 4 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 3 2 1 1 2 2 1 2 3 2 1 21 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 5 6 2 1 3 2 2 4 1 3 2 2 34 1 - 1 2 1 1 13 2. b ö l g e y e g i r e c e k İtilaf k u v v e t l e r i Trakya'yı en 30 gün İçinde Türk yönetimine teslim e d e c e k l e r d i .ÖYS SORULARI ANALİZİ 1.1 9 9 5 yıllan a r a s ı n d a . İstanbul Hükümeti giderek etkinlik sahasını kaybetmiş ve sadece istanbul ve çevresinde tutun abilmişti. Büyük Millet Meclisi Hükümeti yönetimine bırakılacaktır. D) İstanbul ve Boğazlar. " Bu h ü k ü m M u d a n y a Ateşkes Antlaşmasının önemli bir maddesi idi. Kırklareli ve istanbul'da savaş yapmadan kurtarıldı.

Fransa. Yunanlıların başarısı için bütün desteği veren batının üç b ü y ü k d e v l e t i (İngiltere. T B M M temsil­ c i s i İsmet Paşa a ş a ğ ı d a k i l e r i n h a n g i s i n ­ den ödün vermemiştir? A) Musul sorunu C) Dış borçlar B) Kapitülasyonlar D) Boğazlar E) Oniki ada Çözüm: Lozan Konferansı'nda özellikle iki k o n u d a kesinlikle taviz verilmemiştir. Cevap E 4. İtalya.ve İtalya) Yunanlıları A n a d o l u ' d a n çıkarmamıza. Savunma ve taarruz savaşları. aşağıdakilerin hangisinde birlik­ te verilmiştir? A) Yugoslavya. Yugoslavya D) İngiltere. Diğer Musul.C ve D seçeneklerinde verilen savaşlar birer Savunma (Müdafaa) savaşlarıdır. İtalya E) Romanya. A. ÖYS . Romanya. Sovyet Rusya B) Japonya. Fransa. Sovyet Rusya.B ve C seçeneklerinin İstan­ bul'la ilgili bir özelliği y o k t u r . ÖYS-1983 Aşağıdaki antlaşmaların hangisinde " b ü y ü k d e v l e t l e r i n " T ü r k i y e ' d e k i azınlık­ ların Türk u y r u k l u o l d u k l a r ı n ı ve diğer yurttaşlardan farkları olmadığını kabul etmişlerdir? A) Gümrü Antlaşması B) Moskova Antlaşması C) Lozan Antlaşması D) Sevr Antlaşması E) Ankara Antlaşması Çözüm: S e ç e n e k l e r d e verilen uluslararası antlaş­ malardan Türkiye sadece Lozan'a katılmıştı. A. ÖSS-1983 Aşağıdakilerden hangisi. Türk o r d u s u n u n bu savaşlardaki amacı toprak­ larımızı işgallerden korumak ve düşmanları durdurmaktır. Bunlar: Kapitülasyonlar ve Ermeni devletinin kurul­ ması. Cevap D Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücale ve Barış Dönemi hazırlayan azınlıklar s o r u n u çözülmüştür. Türkiye'nin isteklerine en çok direnme gösteren devletler. O n İki a d a v e B o ğ a z l a r k o n u s u n d a ise Türkiye istediği hiçbir sonucu elde edemey­ erek büyük tavizler vermiştir. Cevap B 6. B ü t ü n azınlıklarının Türk vatandaşı sayılmasıyla devletlerin iç işlerimize karışmaları da önlenmiş oluyordu.136 bitmesinin ardından yapılan Mudanya A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı ' y l a sıra İ s t a n b u l v e çevresine g e l m i ş t i .B. İstanbul ve çevresinin alınmasıyla artık Osmanlı Devleti h u k u k e n sona erecekti. Sevr Antlaşması da zaten uygulanmamıştır. Cevap D L. Kurtuluş Savaşı'nı başarıyla bitirmemize rağ­ men Lozan Konferansı'nda Türk isteklerine karşı hiç ılımlı davranmamışlardır.B ve E s e ç e n e k l e r i n d e n verilen antlaş­ malar ikili antlaşmalar olup daha çok sınır düzeltmeleriyle uğraşmıştır. Japonya 3. Dış borçlar.yüzyılda Osmanlı Devletini çok uğraştıran ve yıkılışını Çözüm: Kurtuluş Savaşı'nda yeni Türk Devletinin g ü ç l e n m e s i n i i s t e m e y e n . Seçenekler de sadece kapitülasyonlar o l d u ğ u için d o ğ r u cevap kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Büyük Taarruz ise isminden de anlaşılacağı üzere Kurtuluş Savaşımızın en son yapılan ve Anadolu'dan işgalcilerin çıkarıldığı ve kaybettiğimiz toprakların alındığı bir taarruzdur. Cevap C 5. A. Yunanistan C) Yunanistan.Fransa. ÖYS-1983 Lozan barış g ö r ü ş m l e r i n d e . Şu anda Türkiye'nin büyük sorunlarını oluşturan konularda 1923 şartlarında verilen tavizlerin büyük bir rolü vardır.1983 Lozan Barış g ö r ü ş m e l e r i n d e . Bu antlaşmayla. d ü ş m a n ı n silahlı kuvvetlerini y o k e t m e k ve ö n e m l i arazi bölümlerini ele geçirmek" amacıyla yapılmıştır? A) Balkan Savaşı B) Çanakkale Savaşı C) İnönü Muharebeleri D) Sakarya Meydan Muharebesi E) Büyük Taarruz Çözüm: S e ç e n e k l e r d e verilen savaşları iki g r u p t a toplamak gerekir. Batılıların deyimiyle yüzyıllık sorunlar ç ö z ü l m ü ş t ü . E s e ç e n e ğ i çeldirici g i b i g ö r ü n ü y o r s a d a İ s t a n b u l ' u n yönetimiyle ilgili ifade geçmiyor. Özellikle I9. .

geçerliliğini uzun süre koruyabilmesi C) Bu antlaşmanın.C ve D seçenekleri parağrafda verilen gelişmelerin doğal bir amacıdır. uzun süren görüşmeler sonunda yapılmış olması D) Bu antlaşmanın birçok antlaşmaya Örnek teşkil etmesi E) Bu antlaşmayla ilgili tarafların tüm istek­ lerinin gerçekleşmiş olması Çözüm: Bir a n t l a ş m a n ı n uluslararası bir a n t l a ş m a niteliği k a z a n m a s ı . D) Demokratik yönetimi gerçekleştirmek E) Seçim sistemini değiştirmek Çözüm: Türk İnkılap h a r e k e t i n i n en b ü y ü k a m a c ı ulusal bağımsızlık ve ulusal egemenliği koşulsuz olarak gerçekleştirmekti. Cevap A 8.1 9 8 4 Kurtuluş Savaşı'mızın sonunda. İnönü Savaşlarını kazanması B) Türkiye'de düzenli o r d u kurulmasına katkısı C) M u d a n y a A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı n d a milli çıkarlarımızı korumuş olması D) M u s t a f a K e m a l P a ş a ' n ı n g ü v e n i n i ve arkadaşlığını kazanması E) Çerkez Ethem isyanını bastırması 1 0 . ÖSS . Cumhuriyetin kurulması Türkiye'deki bu gelişmeler aşağıdakilerd e n h a n g i s i n i g e r ç e k l e ş t i r m e amacı t a ş ı mamamıştır? Cevap C A) Ulusal iradeyi hakim kılma B) Yeni bir devlet kurma C) Anayasal düzeni kurmak .ve II.1984 M u d a n y a Ateşkes A n t l a ş m a s ı n ı n . T B M M Hükümeti yöne­ timine bırakılacaktır. Cevap B Cevap B Çözüm: İsmet Paşa Batı Cephesi komutanı olarak sonuçlandırdığı savaşların s o n u c u n d a M u d a n y a Konferansına katılması d o ğ a l d ı . Mudanya'da yer alan İstanbul ve çevresinin TBMM'ye devredilmesiyle birlikte Osmanlı Devleti'nin varlığı tamamen ortadan kalkıyor­ du. ÖSS . C. Nöyyi.1984 I. ancak b u g ü n geçerliliğini koruyamamışlardır. Bu başarı daha sonra Lozan K o n f e r a n s ı n a İsmet Paşa'nın baş d e l e g e olarak gönderilmesinde etkili olmuştur. Fakat. ÖSS ." hükmü. A n c a k s o r u d a en etkili o l a n sorulduğundan cevap olamazlar. Bu toprakların da alınmasıyla Osmanlı Devleti'nin hukuki varlığı da sona erecekti. A. Saltanatın kaldırılması III. A seçeneği çeldirici gibi görün­ mektedir. ÖSS . Lozan'dan önce ve sonra yapılmış çok uluslararası ant­ laşma vardır. ö n e m l i bir uluslararası ant­ laşma niteliği kazandırmaktadır? A) Bu antlaşmayı bütün dünya devletlerinin onaylamış olması B) Bu antlaşmanın. :mize rağsteklerine Cevap D . "İstan­ bul ve Boğazlar. A.B. Cevap E 137 9. Etkinliğini de gün geçtikçe kaybederek sadece İstanbul ve çevresindeki küçük bir bölgeye sıkışmıştı. İlk TBMM'nin kurulması II.Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücadele ve Barış Dönemi 7. Versay.1 9 8 4 Aşağıdakilerden hangisi. fakat bugün hiçbirinin geçerliliği yok­ tur. Osmanlı Devleti'nin ne olacağını gösteriyordu? A) Hukuken sona ereceğini B) Küçük bir devlet olarak kalacağını C) TBMM Hükümeti'ne bağımlı olacağını D) TBMM Hükümeti ile birlikte hareket ede­ ceğini E) Anlaşma devletlerine bağımlı kalacağını Çözüm: Osmanlı Devleti fiili olarak Mondros Ateşkes Antlaşmasıyla sona ermiştir.D ve E seçenekleri de İsmet Paşa'nın başarılarıdır. E seçeneği ise yeni bir devletin kurulma şartlanndan ve gelişmelerinden değil daha çok demokratik bir rejimin geliştirilmesine yöneliktir. milli çıkarlarımızı dost ve düşman devletlere onaylatmak amacıyla Lozan'a İsmet Paşa'nın (İnönü) g ö n d e r i l m e s i n d e O n u n hangi başarısı daha etkili o l m u ş t u r ? A) l.D ve E seçenekleri normal bütün antlaşmaların birer aşaması ve özelliğidir. Sen Germen gibi antlaşmaları da çok sayıda devlet imza­ lamıştı. geçerliliğini uzun süre koruyup-koruyamadığı ile ilgilidir. Cevap C )evletinin ianlılann jatının üç ve İtalya) rmamıza.B. Lozan Barış Antlaşmasına. İsmet Paşa Mudanya'da askerlik mesleğindeki maharetini diplomatik alanda da göster­ erek ulusal çıkarlarımızı başarıyla savunmuş­ tur.

ÖYS-1985 A ş a ğ ı d a k i s o r u n l a r d a n h a n g i s i .1 9 8 4 K u r t u l u ş Savaşı'mızın s o n u ç l a r ı d i k k a t e alındığında. kıt imkanlar ve g ü ç l ü d ü ş m a n l a r a karşı yürütülmüş ve Türk milletinin üstün feragat ve cesareti ile başarıya ulaştırılmıştı. ÖSS . bazı aydınlar. "ekonominin her kesiminde bağımsızlığın sağlanması ve korunması" bir ilke o l a r a k k a b u l e d i l m i ş t i r . Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücale ve Barış Dönemi 13. Lozan Barış Antlaşması'nın bu ilkeyi destekleyici h ü k m ü aşağıdakilerden hangisidir? A) Boğazlar Komisyonunun kurulması B) Azınlık mahkemelerine son verilmesi C) Harp tazminatının Yunanistan'a yüklen­ mesi D) Kapitülasyonların kaldırılması E) Osmanlı dış borçlarının ödenmesinin bazı esaslara bağlanması Çözüm: Osmanlı döneminde verilen kapitülasyonlar. ÖYS-1986 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i L o z a n Barış A n t l a ş m a s ı n ı n g e t i r d i ğ i bir sonuç değildir? A) Yeni Türk Devleti'nin resmen tanınması B) Osmanlı İmparatorluğu'ndan kalan sorun­ lardan birçoğunun çözülmesi C) Türkiye'nin bağımsızlığını ve egemenliğini sınırlayıcı engellerin ortadan kaldırlması D) A z ı n l ı k l a r ı n . Dış barışın esaslarının belirlenmesi II. t ü m azınlıkların Türk vatan­ daşı sayılmasıyla ç ö z ü l d ü . Lozan Barış Antlaşması'nda bir ç ö z ü m e kavuştu­ rulamamıştır? A) Azınlık hakları C)Türkiye-lrak sınırı B) Harp tazminatı D) Kapitülasyonlar E) Dış borçlar Çözüm: Azınlık hakları.138 11. Seçeneklerde verilen antlaşmalar ya ikili ya da ateşkes antlaşmalardır. Türk milletinin g ü c ü n d e n hareket etmişti. K u r t u l u ş Savaşı sırasında kapitülasyonlara Erzurum Kongresi ve Mİsak-ı Milli İle tepki göster­ i l m i ş t i . T ü r k u y r u k l u o l d u ğ u n u n kabul edilmesi E) Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılması j Cevap A .İktisat K o n g r e s i ' n d e . Sadece Lozan Antlaşması uluslararası bir antlaşmasıdır. Dış borçların taksitlerle Ödenmesi kabul edildi. İzmir İ k t i s a t K o n g r e s i 1 7 Ş u b a t 1923'de yeni Türk Devletinin ekonomik plan­ lamasını y a p m ı ş ve e k o n o m i k g e l i ş m e l e r üzerindeki engelleri kaldıran bir karar almıştı.1 9 8 5 I. Harp tazminatı. Mustafa Kemal. T ü r k i y e Y u n a n i s t a n ' d a n s a v a ş tazminatı olarak K a r a a ğ a ç ve çevresini almıştı. K a p i t ü l a s y o n l a r t a m a m e n k a l d ı r ı l d ı . Kapitülasyonların kaldırılması Lozan'da diğer devletlere de kabul ettirilmişti. Cevap C 15. diğer taraf ise yüzyıllardan beri b ü y ü k devletler k u r m u ş ve bağımsız yaşamış Türk milletine güvenmemişlerdi. hangi antlaşmayla çözüme kavuşturulmuştur? A) Ankara Antlaşması B) Moskova Antlaşması C) Lozan Barış Antlaşması D) Mudanya Ateşkes Antlaşması E) Gümrü Antlaşması Çözüm: Paragraflarda verilen sorunlar ancak uluslar arası bir k o n f e r a n s t a ç ö z ü m l e n e b i l i r . Türkiye-lrak sınırı ise Türkiye ve İngiltere'nin taviz v e r m e m e l e r i üzerine bu konunun görüşülmesi Konferans tarafından 9 ay son­ raya bırakılmıştı. padişah ve taraftarları tarafın­ dan içinden çıkılmaz bir şekilde idi. zamanla e k o n o m i k bağımsızlığımızı tehdit e d e r e k 1923 yılına kadar g e l d i . ÖYS . ÖYS-1984 İzmir'de t o p l a n a n Türkiye I. Kurtuluş Savaşı'nın başlarında ü l k e n i n g ö r ü n ü m ü . Z a t e n L o z a n A n t l a ş m a s ı T ü r k i y e ' n i n dış dünyada doğuşudur. Cevap D 1 2 . Kapitülasyonların kaldırılması Yukarıdaki sorunlar. padişah ve taraftarlarının aşağıdakilerden hangisini önemsemediği söylenebilir? A) Türk Milleti'nin gücünü B) İngiltere'nin politikasını C) Saltanatın çıkarlarını D) İşgal kuvvetlerinin gücünü E) Sevr Antlaşması'nı Çözüm: Kurtuluş Savaşı b ü t ü n o l u m s u z l u k l a r . Türk Devleti'nin tanınması III. Cevap C 14.

rkiye'nin dış Cevap C 16. Cevap E 11 Ekim 1922'de yapılan Mudanya Ateşkes Antlaşması Büyük Taarruz'un başarıyla sonuçlanması üzerine yapılmış ve Kurtuluş Savaşının askeri mücadele d ö n e m i n i bitir­ mişti. Artık kurtuluşun askeri safhası bit­ m i ş .C. ^İngiltere'nin ılı k o n u n u n tn 9 ay son- Cevap C )zan B a r ı ş bir s o n u ç 17. m e c l i s i n ç a l ı ş m a l a r ı n a 1 1 Ağustos 1922'de başladığından cevap ola­ maz. Bu devletlerin amacı yeni Türk devletinin bağımsızlığını kabul etmemekti. Komisyonun varlığı Türkiye devletinin ege­ menlik haklarını sınırlayıcı bir nitelik gösteri.C ve D seçenekleri Lozan Antlaşması'nın birer sonucudur. Cevap A gisi.B. Ö Y S .Türk vatan•p tazminatı. L o z a n ime kavuştu- tazminatı ülasyonlar . siyasi m ü c a d e l e safhası başlamıştı. ÖSS-1987 Lozan Konferansı'nın birinci döneminde uzun tartışmalara yol açan konulardan biri kapitülasyonlardı. D seçeneği çeldirici gibi görünmektedir. imtiyazlı devletler kapitülasyonun devamını istiyorlardı. E seçeneği ise Fransa ve İtalya. İngiltere'yi bu işten vazgeçirm­ eye çalıştılarsa da başarılı olamadılar. Bu d u r u m . F r a n s a İle İtalya ü ç l ü s ü L o z a n Antlaşmasında bu karallıklarını devam ettirerek kapitülasyonların kaldırılmasında o l d u k ç a direnmişlerdir. yordu. siyasal İlişkileri etkilediğini E) Yeni Türk devletinin bağımsızlığını Çözüm: Kurtuluş Savaşında Türk Milletinin hakkı olan bağımsızlık haklarını vermek istemeyen İ n g i l t e r e .B. Fakat Lozan'a giden heyet Önceden belir­ l e n d i ğ i v e İl. Anadolu'da devam eden Kurtuluş Savaşı'nın kendileri için bir hüsran olacağını Sakarya M e y d a n S a v a ş ı ' n d a n s o n r a d a h a d a iyi anlamışlardı.1 9 8 7 Aşağıdakilerden hangisi. Bu antlaşmanın yapılmasında A. Doğal olarak yıpranmış bir meclisin yeni bir mücadele de başarılı olması düşünülemezdi. ve D seçeneklerinde verilen olaylar ortam hazırlamıştır. imtiyazlı devletlerin aşağıdakilerden hangisini kabul etmek istemedik­ lerini g ö s t e r m e k t e d i r ? A) Savaşın sona erdiğini B) Demokratik ilkelerin gerekliliğini C) Uluslararası ilişkilerin önemini D) Ekonominin.1 9 8 8 Aşağıdakilerden hangisiyle ilgili sorun­ ların ç ö z ü m ü d i ğ e r l e r i n d e n sonra gerçek­ leştirilmiştir? A) Hatay C) Doğu sorunu B) Boğazlar D) Ege adaları E) Yabancı okullar . B o ğ a z l a r K o m i s y o n u Lozan Antlaşmasıyla kurulmuş ve 1936 yılına kadar faaliyet göstermiştir. Dış sabul edildi. ÖYS . kimld*. Ö Y S . Mudanya A t e ş k e s A n t l a ş m a s ı ' n a o r t a m hazırlayan nedenlerden biri d e ğ i l d i r ? A) Y u n a n i s t a n ' ı n T ü r k o r d u s u k a r ş ı s ı n d a yenilmesi B) İngiltere Hükümeti'nin Türkiye ile yeni bir savaş olasılığı karşısında yalnız kalması C) İngiltere dominyonlarının savaştan bık­ ması D) Mustafa Kemal'in diplomatik çabaları E) Fransa ve İtalya'nın Türklere karşı yeni den savaşa gireceği düşüncesi nınması ilan sorunjemenliğini Idırlması Iduğunun ılması 19. ş tazminatı ini almıştı. lar ya ikili ya dece Lozan tlaşmasıdır. Cevap E İ ıncak uluslar Jmlenebilir. Çünkü.1 9 8 7 23 Nisan 1920'de k u r u l a n T B M M ' n i n 1 N i s a n 1923'te y e n i l e n m e k i s t e n m e s i n i n ang nedşni aşağıdakilerden hangisidir? A) Meclisin o yılların zor koşulları altında yıpranmış olması B) Çok partili hayata geçilmeye çalışılması C) Mustafa Kemal Paşa'nın etrafında idealist­ lerin toplanması D) L o z a n barış g ö r ü ş m e l e r i n e y e n i d e n başlanacağı düşüncesinin güçlenmesi E) Yeni bir seçim sisteminin denemek isten­ mesi Çözüm: İlk T B M M ' n i n e n ö n e m l i ö z e l l i ğ i f a r k l ı d ü ş ü n c e d e k i insanları bir araya getirerek Kurtuluş Savaşını başarıyla sonuca ulaştır­ mıştır. Bundan dolayı ilk T B M M ' n i n tarihte y a p ı l m a s ı ç o k zor bir işi y a p m a s ı d o ğ a l olarak yıpranmasına ve yorulmasına neden olmuştu. Cevap E 18.'<anş Dönemi Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücadele ve Barış Dönemi Çözüm: Çözüm: 139 ımesı ntlaşmayla A. E s e ç e n e ğ i n d e verilen B o ğ a z l a r K o m i s y o n u n kaldırılması ise 20 Temmuz 1936'da Montrö Antlaşmasıyla sağlanmıştır.

Yabancı Okuliar sorunu ise 1925 yılında çözüme kavuşmuştur. Türk Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması ile doğrudan ilişkili değildir? A) Düzenli Ordu'nun kurulması B) Mustafa Kemal'e geçici bir süre Meclis yetkilerinin verilmesi C)1921 Anayasası'nda güçler birliğinin temel alınması D) Tekatif-ı Milliye Emirleri'nin çıkarılması E) Lozan Barış Görüşmelerİ'ne ara verilmesi Çözüm: Türk Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması için s a d e c e a s k e r i ö n l e m l e r a l m a k şüphesiz y e t e r l i d e ğ i l d i . Cevap A 20. Olayları k r o n o l o j i k olarak sıraladığımızda Hatay'ın a n a v a t a n ' a katılmasının e n s o n r a o l d u ğ u görülecektir.140 Çözüm: Hatay Sorunu 1939'da. 1990-ÖYS Aşağıdakilerden hangisi. K u r t u l u ş bir b ü t ü n d ü v e t o p l u m u ilgilendiren b ü t ü n alanda olması gerekirdi. Türklerin kurtuluşu hem ekonomik hem de siyasi y ö n d e n o l d u . İmroz ve B o z c a a d a Tavşan adaları dışında Ege Adalarının bütünü.B. Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücale ve Barış Dönemi ç o c u ğ u ve yaşlısıyla kendini tutsak etmek i s t e y e n l e r e k a r ş ı b ü y ü k zafer k a z a n d ı . Kurtuluş Savaşını kazanan Türkiye bunlardan sadece iki tanesini alarak zaferinin karşılığını görmüştür. Bu amaçla Londra Konferansı'na . E g e Denizi'nde toplam 3602 ada bulunmaktadır. Avrupa'nın iki ö n e m l i şeye ihtiyacı v a r d ı : H a m m a d d e ve pazar. Montrö Antlaşması'yla Doğu sınırı 13 Ekim 1921 Kars Antlaşmasıyla Ege adaları Lozan Konferansı'nda.C ve D seçeneklerinin her biri Kurtuluş Savaşı'mızın daha iyi yürütülmesi için alınan ö n l e m l e r d i . Lozan Antlaşmasıyla kapitülasyonların da kaldırılmasıyla e k o n o m i k bağımsızlığımız d a sağlanmış oldu. İşte b u n d a n d o l a y ı K u r t u l u ş S a v a ş ı ' n ı n başarıya uluşmaması için elinden gelen her türlü faaliyeti gösterdi ya da destekledi. Cevap B 22. Cevap E 23. Buna r a ğ m e n K u r t u l u ş Savaşı k a d ı n ı . barış dönemi­ nin bir olayıdır. O n İki a d a d a i t a l y a ' y a v e r i l m i ş t i r . A. İtilaf Devleti e ri'nin bu iki hükümeti birlikte çağırmalarının amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) TBMM'yi desteklemek B) İstanbul H ü k ü m e t i ' n e güven duyul­ madığını göstermek C) İki hükümet arasındaki görüş ayrılığından yararlanmak D) Demokratik bir tutum ortaya koymak E) İki hükümeti uzlaştırmak Çözüm: İtilaf devletleri Türk Kurtuluş Savaşı karşısın­ da başarılı olamadıklarından dolayı bu b a ş a r ı y ı b a ş k a t ü r l ü b a l t a l a m a yollarına yöneldiler. Türkiye'ye yakın olanların silahlan­ dırılmamak şartı ile Yunanistan'a bırakmıştır. L o n d r a Konferansı'na ve Lozan Barış G ö r ü ş m e s i ' n e h e m Osmanlı H ü k ü m e t i ' n i h e m d e T B M M Hükümetİ'ni davet etmişlerdir. ÖYS-1988 Yunanistan'ın Anadolu kıyısına yakın adalarda asker b u l u n d u r m a y a c a ğ ı h ü k m ü aşağıda kilerin hangisinde y e r almaktadır? A) Mondros Ateşkes Antlaşması B) Mudanya Ateşkes Antlaşması C) Sevr Antlaşması D) Montrö Boğazlar Sözleşmesi E) Lozan Barış Antlaşması Çözüm: Lozan Antlaşması. Cevap E 2 1 . ÖSS-1991 İtilaf Devletleri. e r k e ğ i . Boğazlar 1936. E s e ç e n e ğ i ise K u r t u l u ş Savaşının sonunda yapılmış. ÖSS-1990 A n a d o l u ' n u n Batılı devletlerin h a m m a d d e kaynağı ve pazarı olma d u r u m u n d a n kur­ tarılması amacıyla atılmış olan ö n e m l i adım aşağıdakilerden hangisidir? A) Aşar vergisinin kaldırılması B) Kapitülasyonların kaldırılması C) İhracatın kontrol edilmesi D) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun çıkarılması E) Gümrük vergilerinin yükseltilmesi Çözüm: A v r u p a ' d a b a ş l a y a n Sanayi İnkılabı kısa sürede Avrupa'nın zenginleşmesine ve dev kuruluşların ortaya çıkmasına neden o l d u .

Cevap C . O s m a n l ı Devleti'nİ ç o k uğraştıran azınlık s o r u n u Lozan'ın bu hükmü sayesinde Türkiye Cumhuriyeti d ö n e m i n d e hiç sorun olmamıştır.1 9 9 1 Lozan Barış A n t l a ş m a s ı n ı n aşağıdaki öze­ l i k l e r i n d e n hangisi. Misak-ı Milli sınırları i ç i n d e yer a l a n M u s u l ' u k a y b e t ­ 2 7 . Seçeneklerde uluslararası nitelik t a ş ı y a n tek a n t l a ş m a L o z a n ' d ı r . kadar. Türkiye.D ve E s e ç e n e k l e r i İtilaf devletlerinin amaçlarının tamamen dışındadır. A. Cevap E 25. Amaçları iki taraf arasında ayrılık meydana getirerek istedikleri gibi Sevr şartlarını yürürlüğe koyacaklardı. A. İsmet İnönü bu tutumuyla. ÖYS-1991 Milli Mücadele dönemlerinde alınan kararlar­ dan biri de azınlıklara tanınmış olan. A seçeneği henüz bağımsızlık aşamasını tamamlamakta olan bir ülke için g e r e k l i bir d u r u m d e ğ i l d i r . Bu karar. Lozan'da onaylanarak Türkiye'nin azınlık s o r u n u g i b i ö n e m l i bir sorunu çözülmüştür. Lozan Konferansı'na katılan devletlere. Musul aynı zamanda çok zengin petrol kaynakları­ na sahip bir bölgedir. Bu antlaş­ manın konusu Musul sorunu va Türkiye-lrak Sınırım belirlenmesidir. ÖSS . Ö Y S . barışın yapılması için egemenlik ve hayat hakkımıza saygı duyulması gerek­ tiğini belirtmiştir. b u a n t l a ş m a n ı n ulus­ lararası d ü z e y d e ö n e m l i bir b e l g e haline g e l m e s i n d e en az etkilidir? A) Çok sayıda devlet tarafından imzalanmış olması B) Türkiye'nin diğer devletlerle ilişkilerinde esas alınması C) Çeşitli devletlerin e k o n o m i k çıkarlarını sınırlandıran hükümler içermesi D) Boğazlar için. Dönemi Kurtuluş Savaşının Siyasa! Mücadele ve Barış Dönemi iki tarafı birlikte çağırdılar. Cevap B 2 4 . Cevap E 26. C ve D s e ç e n e k l e r i L o z a n ' ı n u l u s ­ lararası bir düzeye ulaşmasında içerdikleri hükümler bakımından önemlidir. E seçeneği araboşluklar ise Cumhuriyetin kurulması İle uluslararası bir antlaşmanın siyasi bir ilişkisi yoktur. ÖSS .B. aşağıdakilerden hangisiyle başka uluslarca da onaylanmıştır? A) Misak-ı Milli B) Lozan Antlaşması C) Erzurum Kongresi D) Sivas Kongresi E) Amasya Görüşmesi Çözüm: Soruda verilen bu hüküm Misak-ı Milli'nİn bir hükmüdür. çeşitli devletlerin rol aldığı bir komisyon yönetimini getirmesi E) T ü r k i y e ' d e c u m h u r i y e t i n ilanına o r t a m hazırlaması Çözüm: Lozan Antlaşması. halen yürürlükte olan ve uzun yıllar uygulanagelen ikinci bir devletlerarası antlaşma gösterilemez. D s e ç e n e ğ i konuyla tamamen ilgisizdir.. Misak-ı Millİ'nin bu h ü k m ü . Cevap C 141 m e m e k için büyük çabalar harcadı. Devletlerin karşılıklı menfaatlerini gözeterek hazırlamış olması sık sık itirazlara n e d e n olmamıştır.1 9 9 2 İsmet İ n ö n ü . siyasal e g e m e n l i ğ i m i z i zedeleyici ayrıcalıkların kaldırılmasıdır. Konferans'ta aşağıdakilerden hangisini savunmuştur? A) B) C) D) E) Bloklaşma Korumacılık Uluslararası eşitlik Kuvvet kullanma Karşılıksız dış yardım alma Çözüm: B ve E s e ç e n e k l e r i bağımsızlık ilkeleriyle çelişmektedir. B.Yunanistan sınırı C) Devlet borçları D) Türk ve Rum ahalinin değiş tokuşu E) Türkiye-lrak sınırı Çözüm: 1926'da yapılan Ankara Antlaşması İngiltere ile Türkiye arasında yapılmıştır.1 9 9 1 Lozan barış g ö r ü ş m e l e r i n d e ele alınan aşağıdaki s o r u n l a r d a n hangisi 1926'da Ankara Antlaşması'yla ç ö z ü m l e n m i ş t i r ? A) Savaş tazminatı B) Türkiye.

Mudanya Mütarekesiyle Yunanlılar D o ğ u T r a k y a ' y ı d a terkettiler. Cevap C 3 1 . Türkiye-lrak Sınırı 5 Haziran 1926'da. T B M M . Batum'un Gürcistan'a verilmesi 16 Marti 921' de. ÖYS-1994 1 Kasım 1922'de kabul edilen bir kanunla saltanat kaldırılmıştır.1 9 9 3 Kabotaj Kanunu'nda Türk karasularında g e m i İşletme hakkının yalnız T ü r k v a t a n ­ daşlarına ait o l d u ğ u h ü k m ü n ü n yer alması.B u l g a r i s t a n sınırının s a p t a n m a s ı 1913 ve 1915 antlaşmaları ile. Cevap C 29. ÖYS . Türkiye'de aşağıda kilerden hangisinin kaldırılmasının bir uzantısıdır? A) Aşar vergisinin C) Kapitülasyonların B) Saltanatın D) Halifeliğin E) Mecelle'nin Çözüm: Bir ülkenin ekonomik. T ü r k i y e . T B M M bundan dolayı Saltanatı konferans sırasında kaldırarak e n g e l oluşturmasını Önlemiştir.Irak sınırının saptanması D) Kıbrıs'ın İngiltere yönetimine bırakılması E) Türkiye. 1 Temmuz 1926'da çıkarılan bir yasayla limanlarımızın işletme hakkı yalnız Türk vatandaşlanna verildi. Saltanatın kaldırılması için fırsatlar b e k l e n i r k e n İtİlai devletleri 27 Ekim 1922'de TBMM ile birlikte Osmanlı Hükümetini Lozan'a davet ettiler. hukuki ve dini olarak bağımsızlığını zedeleyen kasıtlamaya kapitülasyon denilmektedir. Sadece işgal altında kalan bölgemiz Doğu Trakya ve Boğazlar bölgesiydi. ÖYS-1993 Aşağ ıd akil e r d e n h a n g i s i Lozan Antlaşma­ s ı n ı n s o n u ç l a r ı n d a n biridir? A) Yunanistan'ın onarım b o r c u karşılığında Karaağaç'ı Türkiye'ye bırakması B) Batum'un Gürcistan'a verilmesi C) Türkiye. Yunanlıların Doğu Trakya'yı boşaltması h ü k m ü yer almaktadır? A) Ankara Antlaşması B) Moskova Antlaşması C) Mudanya Ateşkes Antlaşması D) Sevr Antlaşması E) Montrö Antlaşması ÖYS-1994 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . Cevap A 32. Kıbrıs'ın İngiltere yönetimine bırakılması 1878'de. K u r t u l u ş Savaşını k a z a n a n taraf olarak konferansa kendisi gitmek istiyordu.Bulgaristan sınırının saptanması Çözüm: Lozan Antlaşması 24 Temmuz 1923 yılında yapıldı. 30. B u s o r u bir k r o n o l o j i s o r u s u d u r . ÖYS-1993 Aşağıdakilerin hangisinde. Olayları tarihsel sıraya koyarsak Lozan'dan sonra meydana gelen olayı kolayca bulabiliriz. Bağımsızlık haklarımızı zedeleyen engeller birer birer ortadan kaldırılmış şimdi sıra ege­ m e n l i k m ü c a d e l e s i n e g e l m i ş t i . Sadece Boğazlar bölgesi Lozan Antlaşması'na kadar işgal altında kaldı.142 Kurtuluş Savaşının Siyasal Mücale ve Barış Dönemi Çözüm: B ü y ü k T a a r r u z ' d a n s o n r a Batı A n a d o l u Yunan İ ş g a l i n d e n t e m i z l e n m i ş t i . Yunanistan'dan Karaağaç'ın alınması savaş tazminatı olarak Lozan'da gerçekleşmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu kanunun kabul edilmesini çabuklaştırmıştır? A) Düzenli Ordunun kurulması B) Birinci İnönü Savaşı'nın kazanılması C) Londra Konferansı'nın toplanması D) Yeni bir Anayasa'nın kabul edilmiş olması E) Lozan'da yapılacak barış görüşmelerine Osmanlı Hükümeti'nin de çağrılması Çözüm: Türk Kurtuluş Savaşının askeri mücadele s a f h a s ı s o n a e r m i ş . İtilaf d e v l e t l e r i d e T B M M ' n l n g ü c ü n ü kabul etmişlerdi. L o z a n Barış G ö r ü ş m e l e r i n e y a l n ı z B o ğ a z l a r rejimini ilgilendiren konularda katılan devletlerden biridir? A) İtalya C) Sovyet Rusya E) Fransa B) Yunanistan D) İngiltere . Cevap E 2 8 .

Zaten Bulgaristan seçeneklerde yok. Cevap C . M ü c a d e l e n i n a m a c ı Türklerin ç o ğ u n l u k t a olduğu yerlerin düşman işgalinden temizlen­ mesi idi. Ancak Türk h ü k ü m e t i onlarla bu konuda görüşme yapmayı kesinlikle reddetti. H a t a y . Fransa. Soruda yanlızca Boğazlar görüşmesi o l u d u ğ u için Rusya'dır. yabancı okulların öğrenimini Türk hükümeti düzenleyecek ve denetleyecekti. İngiltere. İsmet P a ş a n ı n bu sözü aşağtdakilerden h a n g i s i n i s a v u n d u ğ u n u n bir g ö s t e r g e ­ sidir? A) B) C) D) E) Paris Konferansını Cemiyet-i Akvam'ı Misak-ı Milli'ye Saltanatın kaldırılması Laik devlet anlayışını Lozan Konferansı'na katılan. Her t ü r l ü d e n e t i m ve k o n t r o l d e n uzak olarak Lozan Antlaşmasına kadar geldiler. Cevap C Çözüm: Lozan Antlaşmasına kadar TBMM altı büyük savaş yapmış ve çok kayıplar vermiştir. T ü r k h ü k ü m e t i bu t e p k i s i y l e aşağıdakilerd e n h a n g i s i n i k o r u m a y a çalışmıştır? A) Yabancı okulların sayısını B) İnsan Haklarını C) Bağımsız devlet anlayışını D) Yabancıların kültürlerini E) Eğitim ve öğretimde ikiliği Çözüm: Yabancı okullar k u r u l d u ğ u zamandaki statüsüyle devlet içinde devlet gibi davranı­ y o r l a r d ı . Roman­ ya ve Yugoslavya idi. Türk Hükümeti bu keyfiliğe son ver­ erek o k u l l a r d a d e n e t i m k u r m a y a b a ş l a d ı . Yunanistan. ÖSS . Türkiye'nin bu hareketi her yönüyle bağım­ sızlığının ilk yıllarına rastlamaktadır. M u s u l v e Boğazlar gibi topraklarımızı boşaltmayan İti­ laf devletleri TBMM'ye direnmişlerdir. Cevap C 3 3 . Kurtuluş Savaşı'nın mutlak olarak başarısına r a ğ m e n Batı T r a k y a .iş Dönemi Kurtuluş[Savaşının Siyasa! Mücadele Çözüm: ve Barış_pönemi 143 3 4 .1 9 9 5 Lozan Antlaşması'na göre. buna karşılık İsmet Paşa M u d a n y a Ateşkes Antlaşmasından sonra Lozan'a gelindiğini söylemiştir. Fakat Boğazlar ç o k önemli bir geçit olduğundan dolayı bununla İlgili görüşmelere Karadeniz'de kıyısı olan devletlerin de çağrılması gerekirdi. İsmet Paşa Misak-ı Milli'yi savunarak hak­ larımızın alınmasında ısrar etmiştir.1995 Lozan görüşmelerinde Lord Curzon Mondros Ateşkes Antlaşmasını öne sürmüş. Böyle bir davranışı doğal olarak karşılamak gerekir. Bun/ar Rusya. İtalya. T ü r k l e r i n o t u r d u ğ u t o p r a k l a r ı n sınırları Misak-ı Milli İle tespit edilmişti. Japonya. ÖYS . Bulgaristan ve Romanya idi Romanya zaten savaşın galibi olarak k o n f e r a n s t a y d ı . Bazı okullar bu kurala uymak istemediler ve bağlı oldukları devletlerin elçi­ leri aracılığıyla Türk hükümetiyle görüşmek istediler.

1 1 1 1 1 7 8 1981 . A t a t ü r k bunun ö n ü n e g e ç m e k i ç i n h a y a t ı n d a iki kez demokrasiye geçiş girişiminde bulunmuştur. çok değişik kişi ve görüş demektir. Bunun istisnaları olsa bile genellikle böyledir.147 % 2.650 oranındadır.1995 yılları arasında. Cumhuriyetin K u r u l m a s ı ve Ç o k Partili Hayata G e ç i ş D e n e m e l e r i k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda % 3. Partiler ne kadar çoğalırsa çözüm yolları da o kadar çoğalacaktır.OYS SORULARI ANALİZİ BÖLÜM ı. Atatürk'ün amacı halkın değişik duygu ve düşüncelerini meclise yansıtmaktı. ÖYS .33 % 2.1 9 8 1 Atatürk d ö n e m i n d e . Cevap B cc 5 ÖSS ÖYS soru sayısı Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru sayısı soru sayısı >• 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991*« 1992 1993 1994 1995 Toplam Çıkan Toplam soru soru soru sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 1 1 1 1 1 2 2 1 1 3 1 1 2 2 1 1 1 15 2.CUMHURİYETİN KURULMASI VE ÇOK P A R T İ L İ HAYATA G E Ç İ Ş D E N E M E L E R İ 1981 -1995 ÖSS . Tek partili dönemde sadece Cumhuriyet Halk Partisi olduğu için hiç m u h a l e f e t l e k a r ş ı l a ş m a d a n yönetimi e l i n d e b u l u n d u r u y o r d u . Bu girişimler aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmeyi amaçlamıştır? A) Meclisteki siyasal anlaşmazlıkları azalt­ mak B) Halkın istek ve görüşlerinin Meclise daha çok yansımasını sağlamak C) Dış devletlerin ekonomik desteğini kazan­ mak D) C u m h u r i y e t y ö n e t i m i n e karşı olanları belirlemek E) Devlet hizmetlerinin yürütülmesini kolay­ laştırmak Çözüm: Çok parti. en iyi yönetim biçimi kabul etme E) Ulusal birlik ve bütünleşmeyi çabuklaştır­ ma . ÖYS . tek partili yönetimden çok partili yönetime geçme girişimleri olmuştur.1983 Türkiye C u m h u r i y e t i k u r u l d u k t a n sonra bir süre t e k partili y ö n e t i m i n sürdürülmüş olmasında aşağıdakilerden hangisinin etk­ ili o l d u ğ u savunulamaz? A) İnkılapların yerleşmesini sağlama B) H a l k ı n b e l l i b i r s i y a s a l o l g u n l u ğ u n a erişmesini bekleme C) Kalkınma yolundaki gelişmeleri hızlandır­ ma D) Tek elden yönetimi.

B) TBMM Başkanı Hükümetin de başkanıdır. ÖSS . D ve E seçeneklerinin oluşları Cumhuriyetten önce o l d u k l a r ı n a g ö r e c e v a p o l a m a z l a r .Cumhuriyet döneminde ise Şeyh Sait İsyanı ve Menemen Olayı olmuştur.1 9 8 8 T ü r k i y e ' d e "saltanat" v e " u l u s a l d e v l e t " taraftarları arasındaki tartışmanın en y o ğ u n o l d u ğ u d ö n e m hangi yıllan kapsar? A) 1908-1912 C) 1920-1923 E) 1925-1928 B) 1 9 1 5 . 29 Ekim 1923'te kurulduğuna göre o tarihe kadar meydana g e l e n olaylar c u m h u r i y e t i n k u r u l m a s ı n d a etkili olabilir.Cumhuriyetin Kurulması ve Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri Çözüm: Türkiye'de tek partili dönem (1923-1950) yıl­ ları arasında yaşanmıştır. ÖYS-1985 İlk T B M M ' n i n a l d ı ğ ı a ş a ğ ı d a k i k a r a r l a r ı n hangisinde. D seçeneği ise. C ve E s e ç e n e k l e r i de a s l ı n d a cumhuriyet yönetimine geçileceğini gösteren gelişmelerdir. ÖSS .D ve E seçenekleri) 2. B . Cumhuri­ yetten sonra meydana gelen olaylar (C seçeneği) Cumhuriyet.C ve E seçeneklerinin tek parti döneminin yaşanmasında büyük rolleri vardır. TBMM'nin yasama ve yürütme yetkilerini kullanması Cumhuriyet yönetimine geçile­ ceğini kesin olarak gösteren bir durumdur. Cevap D 5.B. bu olayların ortak özelliklerinden biridir? A) Mevcut yönetime karşı olmaları B) Kişilere yönelik olmaları C) Dış güçler tarafından desteklenmeleri D) Toplumun her kesiminden insanların katıl­ ması E) Kırsal yörelerden başlamaları Çözüm: 31 Mart Olayı yeni ilan edilen M e ş r u t i y e t dönemine bir t e p k i olarak ortaya çıkmış. 6. Laik devlet anlayışı ise özgürlük ve demokrasinin gelişmesini sağlayacak olan bir gelişmedir. Cevap A Çözüm: 145 C u m h u r i y e t y ö n e t i m i n i n üç Önemli ö ğ e s i vardır: •Yasama •Yürütme •Yargı Yasama ve yürütme.1987 Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin kurulmasından çok geliştirilmesi amacına hizmet etmiştir? A) Düzenli ordunun kurulması B) Saltanatın kaldırılması C) Laik devlet anlayışı D) Kurtuluş Savaşı E) Lozan Barış Antlaşması Çözüm: Seçeneklerde verilen olayları iki kışıma ayıra­ biliriz. O h a l d e A . C) Kurulacak hükümet devamlı olacaktır." Aşağıdakilerden hangisi. Cevap D 3.1 9 8 5 "Osmanlı İmparatorluğunun Meşrutiyet döneminde 31 Mart ay aklanması. 1 Cumhuriyete kadar meydana gelen olaylar (A. Tek parti yönetiminin Tükiye'de uzun yıllar uygu­ lanması kritik şartların etkisinden kaynaklan­ mıştır.D ve E seçenekleri ise eksik ve yanlış yorumlar oldukları için cevap olamazlar.C. İsmet İ n ö n ü (1938-1950). Bu d ö n e m d e iki d e v l e t a d a m ı m ı z ı n izleri g ö r ü l ü r .tekrar m u t l a k h a k i m i y e t i g e t i r m e k istemiştir. Ş e y h S a i t İ s y a n ı 1 9 2 5 v e Menemen Olayı 1930'da laik C u m h u r i y e t e karşı yapılmış rejimi hedef alan olaylardır. E) Padişah ve Halife. TBMM'nin çıkaracağı yasaya göre yerini alacaktır. Atatürk sağlığında iki kez partileşme çabası vermiş olduğundan doğru değildir. D) Yasama ve yürütme görevleri TBMM'ye ait­ tir. Cevap C 4. Fakat s o r u d a en keşin şek­ linde bir ifade olduğu için D doğrudur. halkın iradesi sonucu b e l i r l e n m i ş ve halka d a y a n a n bir özelliği taşıyorsa cumhuriyet rejimi kurulmuş demek­ tir.1 9 1 8 D) 1923-1925 . B . Cumhuriyetten sonra meydana gelen olayın da cumhuriyeti geliştirici olması d a h a m a n t ı k l ı d ı r . A. A t a t ü r k (1923-38). ÖSS . TBMM'ye karşı sorumludur.B. A . B. c u m h u r i y e t y ö n e t i m i n e g e ç i l e ­ ceği en kesin bir ş e k i l d e ifade e d i l m i ş t i r ? A) Bakanlar.

B. Cevap D 7.146 Çözüm: Cumhuriyetin Kurulması ve Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri 9. Cumhuriyetin ilanı İle saltanat yönetiminin izleri silinmiş ve ulusal devlet kesin olarak ortaya çıkmıştır. düşünce­ lerin s e r b e s t ç e o r t a y a k o n m a s ı . kuvvetler birliğini esas alır (yasama.yürütme ve yargı). Ortak sorumluluk taşıyan bir hükümet yoktur. ÖSS . karşılıklı aktarılması ile meydana çıkar ve yükselir. Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte Atatürk. Bundan dolayı çok partili hayata geçilmesi mümkün olmamıştır. Bakanlar Kurulunu B a ş b a k a n hazırlayarak Devlet Başkanının o n a y ı n a s o n r a d a m e c l i s i n g ü v e n oyuna sunar. Fakat bu iki İsyanda iki siyasi partinin kurulmasından sonra gelişmiştir. B a k a n l a r t e k tek meclis tarafından seçilirler. ÖYS . TBMM açılmasıyla birlik­ te Osmanlı yönetimi ile rekabet ortamına gir­ miştir. Cevap E 1 0 .aşağıdakilerden hangisinin öne­ mini vurgulamaktadır? A) Egemenliğin C) İnkılapçılığın B) Halkçılığın D) Demokrasinin E) Devletçiliğin Çözüm: A. D s e ç e n e ğ i n d e verilen olay ise 23 Aralık 1930 yılında meydana gelmiştir ve laik yöne­ timi yıkma girişimidir. T B M M ' n i n otoritesini yıkmak. Kabine s i s t e m i n d e : Devlet Başkanı tarafın­ dan bir Başbakan atanır. Bu sözler.C ve E seçeneklerinde verilen isyanlar Kurtuluş Savaşı'mızın devam ettiği yıllarda TBMM'ye karşı. Bakanlar içlerinden birini başkan seçerlerdi. Cevap C ÖSS .1 9 9 0 T ü r k i y e ' d e M e c l i s H ü k ü m e t i n d e n Kabine S i s t e m i n e g e ç i ş a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangi­ siyle başlamıştır? A) Saltanatın kaldırılması B) Kars Antlaşması'nın imzalanması C) TBMM'nin kurulması D) Cumhuriyetin ilan edilmesi E) Halifeliğin kaldırılması Çözüm: Meclis H ü k ü m e t i . T B M M ' n i n Saltanatı k a l d ı r m a s ı y l a O s m a n l ı Devleti h u k u k e n d e s o n a e r m i ş ulusal d e v l e t anlayışı iyice g ü ç l e n m i ş t i r . laik yönetimi yıkma amacıyla yapılmıştır? A) Bolu.1 9 9 0 En büyük gerçekler ve ilerleyişler. Cevap D 8. İnsanların düşünce özgürlükleri en büyük gerçekleri ve i l e r l e m e l e r i b e r a b e r i n d e g e t i r i r . ÖYS-1988 Aşağıdakilerden hangisi. Düzce Ayaklanması B) Yozgat Ayaklanması C) Afyon Ayaklanması D) Menemen Olayı E) Konya Ayaklanmaları Çözüm: A.B.1988 T ü r k i y e ' d e Şeyh Sait A y a k l a n m a s ı ve M e n e m e n Olayı a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i ­ nin bir süre için e r t e l e n m e s i n e neden olmuştur? A) Devletçilik politikasının B) Milletler Cemiyeti İle ilişki kurulmasının C) Dış ticarete ağırlık verilmesinin D) Kadınlara siyasal haklar tanınmasının E) Çok partili demokrasiye geçilmesinin Çözüm: Ş e y h Sait A y a k l a n m a s ı . A m a c ı birlik ve b ü t ü n l ü ğ ü bozmak. Her şey halkın iradesine dayanır ve meclise yansır ve t o p l u m u n her k e s i m i n i n ö r g ü t l e n m e s i n i zorunlu kılar. milli direnişi pasifleştirmeye yönelik isyanlardı.C ve E s e ç e n e k l e r i de d e m o k r a s i n i n b i r e r b ö l ü m ü n ü o l u ş t u r u r l a r . Türkiye'de halkın iradesine dayanarak kuru­ lan ilk önemli kuruluş TBMM'dir. Cevap D . yanlız seçildikleri bölgeyi değil bütün milleti t e m s i l e d e r l e r . İtilaf devletlerinin desteği ile İstanbul Hükümeti tarafından çıkarılan isyan­ lardır. T e r a k k i p e r v e r C u m h u r i y e t Fıkrası'nın k u r u l m a s ı n d a n M e n e m e n Olayı ise S e r b e s t C u m h u r i y e t Fırkası'nın kurulmasından hemen sonra mey­ dana g e l m i ş ve laik C u m h u r i y e t i yıkmaya yönelik olaylardır. İsmet Paşa'ya ilk hükümeti kurma görevi ver­ miştir. Milletvekilleri. Saltanat sis­ teminden çok farklı olarak yeni bir sistemin başlangıcı olmuştur.

Halk yöneti­ cilerini seçimle belirler.1 9 9 2 "Ulusal egemenlik. Demokrasinin vazgeçil­ mez temel Öğelerinden biridir. Cevap A 12.Cumhuriyetin Kurulması ve Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri 147 1 1 . Serbest Cumhuriyet Fıkrası'nın kapatılmasından bir süre s o n r a olmuştur. Menemen Olayı ise 23 Aralık 1930 tarihinde meydana gelmiş ve laik cumhuriyeti tehdit e d e n bir olaydır. Bunun bir sonucu olarak A.D ve E seçeneklerinde verilen olaylar daha çabuk ve seri bir şekilde yapılabilir. meclis yetkilerinden üstün olması E ) R e ş i t o l a n her v a t a n d a ş ı n o y u n u serbestçe kullanması Çözüm: D e m o k r a s i . Bu durum. Menemen Olayı.1930 yılları arasında TBMM'de yalnız C u m h u r i y e t Halk Fırkası'nın milletvekilleri vardır. ÖSS . Türkiye'de aşağıdakilerden hangisini g ü ç l e ş t i r m i ş t i r ? A) Seçimlerin yenilenmesini B) Hükümetin denetlenmesini C} İnkilapların yapılmasını D) Cumhurbaşkanının seçilmesini E) Hükümetin kurutmasını Çözüm: Tek partinin olduğu meclislerde ve yönetim­ lerde partinin bir muhalefeti olmadığından dolayı farklı görüş ve düşünceler oluşamaz. Cevap B Çözüm: Meclis H ü k ü m e t i T B M M ' n i n k u r u l m a s ı ile Kabine s i s t e m i de C u m h u r i y e t i n İlanı ile uygulanmıştır. ÖSS . Türk halkının henüz demokrasiye geçişe hazır olmadığını göster­ mesi bakımından önemlidir. ÖYS .yürütme ve yargı yetkilerinin tek kişide toplanması C) Milletvekili sayısının 4 5 0 ' d e n 150'ye "indirilmesi D) Hükümet yetkilerinin. bu ilkeye u y g u n bir uygulama olabilir? A) Milletvekilliği süresinin sınırsız olması B) Yasama. Cevap E 1 3 . Seçim olmayan sis­ t e m l e r d e d e m o k r a s i o l u ş a m a z . Bundan dolayı hükümetin denetlenmesi mümkün değildir. Her îert vatandaşlık hakkı olarak o y u n u serbestçe kullanmalıdır.D v e E s e ç e n e k l e r i n e bakarsak oluş tarihlerinin cumhuriyetin ilanından önce olduğunu görürüz.C. Bundan dolayı bu seçenekler cevap olamazlar.1 9 9 4 1925 . B. t a m a n l a m ı y l a m i l l e t i n hür iradesinin iktidara yansımasıdır. Cevap D Cevap B .1992 Türkiye'de meclis hükümeti ve kabine sis­ t e m l e r i n e geçiş süreçlerini başlatan olay­ lar aşağıdakilerin hangisinde d o ğ r u olarak verilmiştir? Meslis hükümeti sistemine oeçiş A) Kanun-i Esasi'nin ilanı B) TBMM'nin kurulması C) II. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi.1993 Aşağıdakilerden hangisi çok partili d e m o k r a s i y e geçişin bir süre için ertelen­ mesinin nedenlerinden biridir? A) Menemen olayı B) Çerkez Ethem ayaklanması C ) T B M M ' d e Müdafaa-i Hukuk G r u b u ' n u n uygulanması D) Tekalif -i Milliye emirlerinin uygulanması E) Milli varlığa düşman cemiyetlerin ortaya çıkması Çözüm: Çok partili demokrasiye geçilebilmesi için her şeyden önce Cumhuriyetin ilan edilmesi g e r e k i r d i . ÖYS .Meşrutiyetin ilanı D) TBMM'nin kurulması E) Saltanatın Kaldırılması Kabine siste mine geçiş TBMM'nin kurulması Cumhuriyetin ilanı Cumhuriyetin ilanı Saltanatın kaldırılması Halifeliğin kaldırılması 1 4 .C.

Devletçilik politikasının yanlış d e ğ e r ­ lendirilmesi ve uygulanması görüş ayrılıkları­ na neden olmuştur. Serbest Cumhuriyet Partisi aşağıdakilerd e n hangisini b e n i m s e m e m i ş t i r ? A) Devletçilik C) Milliyetçilik B) Cumhuriyetçilik D) Halkçılık E) Laiklik Çözüm: Serbest Cumhuriyet Partisi. B. Cumhuriyetin Kurulması ve Çok Parti/i Hayata Geçiş Denemeleri ÖYS 1995 Çok partili hayata geçmek amacıyla Cumhuriyet Halk Partisi karşısında Serbest Cumhuriyet Partisi kurulmuştur. D ve E seçeneklerinde verilen ilkelerde İki parti arasında bir farklılık yoktur. Cevap A j I i . Cumhuriyet Halk partisinden birkaç y ö n d e n farklı idi. C.mm 148 15. En önemli fark Serbest C u m h u r i y e t Partisinin liberal ekonomiyi savunmasıdır.

D ve E s e ç e n e k l e r i a n a y a s a l b i r e r kurumdur. Kurtuluş Savaşı'nın o kritik gün­ lerinde 1921 Anayasa'sının getirdiği Güçler Birliği ilkesi ile gücünü artırmış ve milletin tek temsilcisi haline gelmiştir. Cevap A ÖSS .060 oranındadır.1995 yılları arasında. " E g e m e n l i k kayıtsız şartsız milletindir."prensibi bu a n a y a s a n ı n d a esasını o l u ş t u r m a k t a d ı r . D seçeneğide TBMM'nin açıl­ ması İle yetkiler t a m a m e n ulusal idareye dayanmış olduklarından cevap olamazlar.25 % 0.1 9 8 7 1924 Anayasasına göre.C. halkın d a h a rahat yaşamasını sağlamaktır. B ve E seçenekleri ilgisiz o l d u ğ u n d a n . Amaçları ülkeye. yani millete en güzel hizmeti s u n m a k . Acil ve hızlı karar ala­ bilme ve işleri yoluna koyma amacına yöne­ liktir. C s e ç e n e ğ i . . Bundan dolayı yetki ve kuvvetin kaynağı olamazlar. zaten Mustafa Kemal o günlerde Meclis Başkanı. Cevap A 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 3 25 26 26 326 3 566 1981 . Her şey millet İçin olduğuna göre. Türkiye'de bütün kuvvet ve yetkilerin kaynağı aşağıdakilerd e n hangisidir? A) Millet C) Ordu B) Devlet D) Cumhurbaşkanı E) Bakanlar kurulu oc ÖSS ÖYS Toplam Çözüm: > 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 • • Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 1 1 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 1 1 1 - 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 1 1 2 1 1 1 1 1 1 6 1924 Anayasası egemenlik anlayışında 1921 Anayasasını benimsemiştir. T ü r k i y e ' d e A n a y a s a l a r k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: ÖSS'de ÖYS'de Toplamda %1. B.920 % 1. TBMM. y a s a m a . milletin tek temsilcisi haline getirme B) Ekonomik alanda kalkınmayı hızlandırma C) Mustafa Kemal'in meclis başkanı seçilmesini sağlama D) Padişahın yetkileri ile TBMM'nin yetkilerini dengede tutma E) Siyasal partilerin kurulmasını kolaylaştır­ ma Çözüm: Güçler Birliği. o l d u ğ u İçin.T Ü R K İ Y E ' D E ANAYASALAR 1981 -1995 OSS .OYS SORULARI ANALİZİ BOLUM ÖYS . doğal olarak bütün yetki­ lerin ve gücün kaynağını da millet oluştur­ maktadır. Demokratik geleneklere tamamen zıt o l a n b u anlayış o l a ğ a n ü s t ü ş a r t l a r d a ancak uygulanabilir.1 9 8 8 1921 Anayasası ile "Güçler Birliği" s i s t e m i ­ nin kabul e d i l m e s i n i n temel amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Meclisi. y ü r ü t m e ve yargı yetkilerinin yani meclisin elinde bulundurma sistemidir.

TBMM. kuruluşundan hemen sonra hazırladığı Teşkilat-ı Esasiye (Anayasa) Kanunu ile yeni kurulan devletin otoritesini güçlendirmiştir. bu olaya karşı Hıyanet-i Vataniye Kanunu ve İstiklal Mahkemelerini kurarak önlem almıştı. paragraf­ lar ise özelliğini devam ettirmektedir. ÖYS-1993 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i 1921 A n a y a s a ­ s ı n ı n dayandığı temel ilkelerden biri değildir? A) Milli egemenlik B) Tek meclis C) Güçler birliği D) Meclisin üstünlüğü E) Tek dereceli seçim Çözüm: 1.Sorunun değişik bir şeklidir. B ö y l e c e yürütme ve yasama g ü c ü TBMM'de toplanıy­ ordu. 1921 A n a y a s a s ı n d a k i bu h ü k ü m l e ulaşıl­ mak istenen başlıca amaç aşağıdakilerden hangisidir? A) Bütün yetkileri TBMM'de toplamak B) Demokratik devletlerin dostluğunu kazan­ mak C) İç isyanlara son vermek D) Çok partili hayata geçmek E) Yurtta ve dünyada barışı korumak Çözüm: Gördüğünüz gibi 2. C seçeneği ise TBMM. Bundan dolayı cevap olamazlar. Cevap A 5. A. T B M M tarafından idare olunur ve Hükümeti T B M M hükümeti adını taşır. ve IV. Bu iki önemli özellik 1924 Anayasasının kabulüyle sona ermiştir. Hükümete görev alacak bakanları seçme II.150 Türkiyede Anayasalar ÖSS . ve D seçeneklerinde verilen ilkeler 1921 Anayasa­ sının temelini oluştururlar. paragrafların geçerliliği 1921 Anayasa­ sıyla birlikte sona ererken III. günümüze kadar bir d e ğ i ş i k l i k olmamıştır A) III ve IV C) II ve III E) II ve IV B) I ve III D) İve IV . yeni T ü r k Devleti'ne işlerlik kazandırmak amacıyla aşağıdakilerden hangisini d i ğ e r l e r i n d e n daha önce gerçekleştirmiştir? A) Saltanatı kaldırma B) Yen bir anayasa hazırlama C) Başkomutanlık Kanunu'nu kabul etme D) Meclis Hükümeti'ni kurma E) S o v y e t R u s y a ile d o s t l u k a n t l a ş m a s ı yapma Çözüm: İlk T B M M varlığını kabul ettirmek. Önce milletvekilini seçecek delegeler seçiliyor sonra da o delegeler tarafından mil­ letvekili seçimi yapılıyordu. İkinci farklılık ise kişisel hak ve özgürlüklere hiç yer vermemesidir.B. İnönü Savaşı) yeni bir anayasa hazırlamıştır. Cevap E 6. Cevap B 3. I.çalışması ve s o r u m l u l u ğ u ile çok farklıdır. Süre dolmadan TBMM seçiminin yenilen­ mesine karar verme IV. Savaş ve barışa karar verme Bu yetkilerinde hangilerinde. Hükümet kurma.TBMM Başkanı.C.1 9 8 9 1921 Anayasa'sına göre: Türkiye Devleti.D ve E seçenekleri Kurtuluş Savaşından sonra Cumhuriyet dönemi gelişmeleridir. İcra Vekilleri Heyetinin (Bakanlar Kurulu) tabii başkanı sayma III. Bir yıl arayla Ö S S ' d e s o r u l m u ş .ve II. TBMM'nin yetki­ lerinden bazıları ş u n l a r d ı r : I. Çünkü 1921 A n a y a s a s ı n a g ö r e çift d e r e c e l i bir s e ç i m vardı. Her b a k a n mecliste salt çoğunlukla seçilirdi. Yeni Anayasa yeni Türk devletine işlerlik kazandırmış ve etkin­ liğini arttırmıştır. B. sorunun bir benzeridir. ÖSS-1990 1921 Anayasa'sına göre. 4. ÖYS-1993 İlk T B M M . Cevap A Çözüm: 1921 Anayasasını sonraki anayasalardan ayıran İki önemli özelliği vardır: B i r i n c i s i . çalışma tarzını ve oluşumunu belirlemek amacıyla ilk önemli zaferden sonra( I. E seçeneğinde verilen tek dereceli seçim İse 1961 Anayasa­ sıyla birlikte ortaya çıkmıştır.

IV B) 11... V. V.75 % 5. Laikliğin kabul edilmesi III. III. IL. Yalnız bu politika.. Cevap C ÖYS . Cevap D YILLA ce " ÖSS Toplam soru sayısı Çıkan soru saysı ÖYS Toplam soru sayısı Çıkan soru sayısı Toplam Toplam Çıkan soru soru sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 once 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 2 2 2 2 2 2 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 326 2 2 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 2 4 3 2 3 3 3 1 3 1 2 1 3 3 6 40 1 1 1 1 1 1 1 2 2 3 19 1 1 1 3 21 19. Medeni Kanunun kabulü 17 Şubat 1926'dır. Kadınlara siyasal haklar tanınması IV. II. 1 0 N i s a n 1928 Kadınlara siyasal hakları..... İ n k ı l a p H a r e k e t l e r i k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda % 8. V Çözüm: Soruda verilen olayların tarihlerini yazarak koronolojik olarak sıralayalım. III.. IV. II D) IV..V.. yatırımların devlet eliyle yap­ ması gerekir.828 % 7.95 1981 . IV.. Şapkanın kabul edilmesi II.. e k o n o m i k alanda nasıl bir yolun izlenmesini zorunlu kılmıştır? A) Halka e k o n o m i k y ö n d e n o l a b i l d i ğ i n c e özgürlük sağlama B)Özel girişimcileri devlet kredileriyle destekleme C) Temel tüketim mallarını ve önemil hizmet­ leri devlet eliyle üretme DJÜretimİ artırmak için yabancı sermayenin işbirliğini sağlama E) Her türlü üretimi devlet eliyle yürütme Çözüm: Doğal olarak halkın elinde yatırım yapacak sermaye yoksa. I. III.25 Kasım 1925.INKıLAP HAREKETLERI BÖLÜM 1981 -1995 ÖSS .I. Şapkanın k a b u l edilmesi. IV. .OYS SORULARI ANALİZİ ÖYS -1981 C u m h u r i y e t i n ilk yıllarında halkın elinde yeterli s e r m a y e b u l u n m a m a s ı . I. herşeyin devlet eliyle yapılmasından ziyade bazı temel gir­ işimlerin devlet eliyle olmasına taraftardır.1 9 8 1 I.III E) I.1995 yılları a r a s ı n d a .... Devletçilik Cumhuriyet döneminin temel ekonomik poli­ tikasıdır. IL. I C) III. Öğretimin birleştirilmesi (Tevhid-i Tedrisat Kanunu) V. L a i k l i ğ i n k a b u l e d i l m e s i . Köy muhtar ve heyeti seçimlerine 26 Ekim 1933 Milletvekilleri seçimlerine 5 Aralık 1934 de Öğretimin birleştirilmesi 3 Mart 1924..067 oranındadır.. Medeni Kanun'un kabul edilmesi Türkiye Cumhuriyeti'ni ilgilendiren yukarı­ daki olayların k r o n o l o j i k sırası nedir A) V. C u m h u r i y e t ' i n ilk yıllarında Atatürk İzmir İktisat Kongresi doğrultusunda devlet'çi bir politika izlemiştir. (Belediye seçimleri) verilmesi 3 Nisan 1930'da..

1 9 4 5 B) 1 9 3 3 . B u ü ç d e ğ i ş i k l i k aşağıd a k i l e r d e n özellikle hangisini gerçek­ leştirmek için yapılmıştır? A) Laik devlet düzenini B) Cumhuriyet yönetimi C) Yurttaşlar arasında eşitliği D) Ekonomik kalkınmayı E) Ulusal birliği . mezhep ve tarikat ayrılığı y ü z ü n d e n . Cevap B 4 . D ü n y a d a II.D ve E seçenekleri Türkiye'deki sektör-. 3 . Bu ç a ğ ­ d a ş l a ş m a g e n e l olarak C u m h u r i y e t tarihi b o y u n c a devam etmiştir denilebilir. Yeni Türk harflerinin kabul edilmesi Türkiye'de ulusçu­ luğun gelişmesinde önemli bir etken olmuştur. 2 Eylül 1925 te t e k k e ve zaviyeler kapatılmış.1 9 3 3 C) 1 9 3 8 . ÖSS .1 9 5 0 E) 1 9 5 0 .1982 TBMM Hükümeti'nin 1922 de aldığı e k o n o m i k ö n l e m l e r d e n hangisi. 1933-1939 yılları arasında Misak-ı Milli'nin dışında kalan sorunların ç ö z ü m ü n e ağırlık verilmiştir.1 9 3 8 D) 1 9 4 5 . b ö l ü n m e l e r e kadar giden kardeş kavgaları olmuştur. ulusal e k o n o m i d e yabancı sermaye ve işlet­ meciliğe karşı bir t u t u m u yansıtmaktadır? A) Geri kalmış sanayii canlandırarak modern­ leştirmek B) Kamu yararını doğrudan ilgilendiren işlet­ meleri millileştirmek C) Tarımın gelişmesi için gerekli önlemleri almak D) Ormanları geliştirerek. B u n u n bir s o n u c u o l a r a k ç a ğ d a ş l a ş m a yavaşlamaya başlamıştır. Şapka Kanunu 1925 ve Yeni Türk Harfleri de 1928 y ı l ı n d a g e r ç e k l e ş m i ş t i r .1982 Osmanlı İmparatorluğu döneminde. Türkiye. bu tür olayları ö n l e y i c i nite­ liktedir? A) Halifeliğin kaldırılması B) Öğretimin Birleştirilmesi (Tevhid-i Tedrisat Kanun'nun kabul edilmesi C) Laiklik ilkesinin benimsenmesi D) Medeni Kanun'nun kabul edilmesi E) Çok partili hayata geçilmesi Çözüm: Mezhep ve tarikat ayrılığının m e y d a n a getirdiği bölünmeler ve kavgalar genellikle din ve vicdan özgürlüğünün olmadığı anlamı­ na gelir. Ancak soruda en yoğun ifadesi kullanıldğı için sınır­ l a n d ı r ı l m a s ı g e r e k i r .1 9 8 2 3 Kasım 1928 tarihinde aşağıdaki devrim­ lerden hangisi gerçekleştirilmiştir? A) Halifeliğin kaldırılması B) Tekke ve zaviyelerin kapatılması C) Medeni Kanunun kabul edilmesi D) Yeni Türk haflerinin kabul edilmesi E) Şapka Kanunun kabul edilmesi Çözüm: Halifelik 1924. Bu durum 1923 Lozan Antlaşması'na kadar devam etti. ÖSS . A. Cevap C 7. Tekke ve zaviyelerin kapatıl­ ması 1925. ÖSS-1983 3 Mart 1924'te Halifelik kaldırılmış. Harckrıh'. Cevap A ÖYS . B u n d a n d o l a y ı Cumhuriyet d ö n e m i n d e devlet tarafsız bir yapıya kavuşturularak kardeş kavgaları önlenmiştir. Duyun-u U m u m i y e ile gelişen ve yerleşen yabancı işletmeciliğe son vermek için büyük işletmeler tamamen millileştirildi.1 9 6 0 Çözüm: Türkiye. Cevap D 6. D ü n y a savaşının belirtilerinin ortaya çıktığı tarih olan 1933 yılı Türkiye'de de savaşa karşı önlemler alınması g e r e k t i ğ i n i z o r u n l u hale g e t i r d i .C. Din ve vicdan özgürlüğü de ancak laiklikle m ü m k ü n olabilir. 1923 yılında Cumhuriyetinin ilanı ile hızlı ç a ğ d a ş l a ş m a içine girmiştir. onlardan gerekli yararı sağlamak E) Devletin gelirleriyle g i d e r l e r i arasında denge kurmak Çözüm: 1881'de alacaklarını tahsil amacıyla y a b a n c ı l a r tarafından kurulan Duyun-u Umumiye bütün işletmeleri kendi yönetimine alarak gelirlerine el k o y m u ş t u . 17 Ş u b a t 1926 d a d a T ü r k M e d e n i Kanunu k a b u l e d i l m i ş t i r . ÖYS . leri geliştirmeye yöneliktirler. Medeni Kanun'nun kabulü 1926.752 İnkılap 5.1 9 8 2 Türkiye'de ç a ğ d a ş l a ş m a y o l u n d a k i d e ğ i ş ­ melerin en yoaun olduğu d ö n e m aşağıd a k i l e r d e n hangisidir? A) 1 9 2 3 . Cumhuriyet döneminde getirilen yenilik­ lerin hangisi.

Ulusal iradenin yönetime egemen olması İlk kez TBMM'nin a ç ı l m a s ı y l a b a ş l a d ı . T B M M ile S a l t a n a t arasındaki m ü c a d e l e 1 Kasım 1922 yılına kadar sürdü. D) V. V.B.. Milletvekili seçme ve seçilme. Cevap A Çözüm: 153 Milletvekili seçme ve seçilme 1934.. 1950'li yıllardan sonra Avrupa'da da kadınlara bu haklar verildi.hakları tanın­ mıştır.V.Yurttaşlar arasında eşitlik 1924 Anayasasıyla sağlandığından. II. I E) ILIII. İstediği mesleğe girebilme hakkı da Türk Medeni Kanunu'nun kabulüyle (17 Şubat 1926) mümkün olmuştur. Bu y ö n ü y l e Türk kadını bu haklarını A v r u p a ' y a göre geç kazanmıştır. Çözüm: Osmanlı Devletl'nde egemenliği sınırlandıran en önemli kurum Saltanat'tı. ÖYS .JII.. Saltanatın kaldırılması III.C. ve VI. Bu tarihlerde henüz Avrupa'nın hiçbir ülkesinde kadınlara bu haklar ver­ ilmemiştir. Mesala müslümanlar Şer'i Hukuka göre. . B) II. Aşağıdakiferden hangisi ilgili hakların tanınma sırasını gösterir? A) I. II. Bundan dolayı bir hukuk bir- i i | 9. Her yönüyle yeni bir karakterde devletin ortaya çıkması gerçekleşmiştir.Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurulması V. ulusal birlik ise TBMM'nin kurul­ m a s ı y l a g e r ç e k l e ş t i ğ i n d e n B.1 9 8 4 Türk kadınları. aşağıdaki hakların h a n g i s i n d e uzun süre Avrupa ülkelerinin kadınlarından daha ö n d e olmuşlardır? A) Evlenme ve boşanma B) Mal mülk edinme C) Meslek seçme D) Eğitim ve öğretimi sürdürme E) Seçme ve seçilme Çözüm: A. j | D) III. C) III." Patrikhanelerin bu durumuna aşağıdaki yeniliklerin hangisiyle s o n verilmiştir? A) Laikliğin kabul edilmesi B) Öğretim birleştirilmesi C) Yeni Türk alfabesinin kabul edilmesi D) Medeni Kanunun kabul edilmesi E) Türk kadınlarına siyasal hakların tanınması Çözüm: Osmanlı İmparatorluğunda yaşayan değişik dinlere bağlı toplumlar. Cevap C 10. B e l e d i y e m e c l i s l e r i n e ü y e s e ç m e v e seçilme.İnkılap Hareketleri Çözüm: Halifeliğin kaldırılması.I.1 9 8 3 Cumhuriyet döneminde görülen gelişmelerden bazıları şunlardır: I.1 9 8 3 Cumhuriyetin ilk yıllarında Türk kadınlarına. B) l.IV ! | 1 1 . Cevap E 8.1 9 8 4 i j "Osmanlı İmparatorluğu döneminde Türki­ ye'deki patrikhaneler din işleri dışında azın­ lıkların haklarını izleme g i b i bazı g ü n l ü k işlerde de yetki sahibiydiler. İstediği mesleğe girebilme. Cumhuriyet yönetimine 1923'te geçildiğin­ den.IV. E) III.. Laikliğin kabul edilmesi II. Halifeliğin kaldırılması IV. II. Yeni Türk Alfabesinin kabul edilmesi VI. Medeni Kanunun kabul edilmesi Bu gelişmelerin hangileri "Egemenlik kayıtsız şartsız ulusundur" ilkesi ile d o ğ r u d a n ilişkilidir? A) I. III. Bugün İsviçre'nin bazı kantonlarında hala kadınların seçme ve seçilme hakları yoktur. II. I. III.C ve D seçeneklerinde verilen haklara Türk kadınları 17 şubat 1926'da kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile sahip olmuşlardır. Cevap C C) II. Belediye seçimlerine g i r m e 1930. gayr-i müslümlerde kendi cemaatlerine ait Özel hukuk kurallarına göre yargılanırlardı.. I. ÖSS . ÖSS .. tekke ve zaviyelerin kapatılması ve Türk Medeni Kanunun kabulü gibi gelişmeler dinsel devlet düzeninin önemli ölçüde dayanaklarını ortadan kaldır­ mışlardır. Ekonomik kalkınma 1923 İzmir İktisat Kongresi ile sağ­ landığından. kendi dinlerinin özel hukuklarına tabi idiler. paragraflar anayasanın bu önemli hükmüyle dolaylı olarak ilişkili olduklarından cevap olamazlar. I. Fakat E seçeneğine Türk kadını 1930 yılında kavuş­ muştur. Ulusal iradeye dayanmayan bu sistemin kaldırılmasıyla en büyük engel kaldırılmış oldu. VI. III. I. III..D ve E seçenekleri cevap olamazlar. ÖSS .

müritler memleketi olamaz. A. ÖSS . Cevap E 1 5 .1 9 8 6 Atatürk döneminde Türkiye'de tarım. Soyadı K a n u n u ise t o p l u m s a l a l a n d a y a p ı l a n bir inkılap o l d u ğ u için eğitim ve kültürel gelişmelerle doğrudan bir ilgisi çok azdır. ÖSS ." Atatürk'ün bu sözleri. 16. "en son bilimsel ve teknik iler­ lemelere dayanan.C ve D seçenekleri İnkılapların özellik­ lerinden de anlaşılacağı gibi eğitim ve kültür hayatımızı d o ğ r u d a n etkilemişlerdir.D ve E seçenekleri daha çok ulusal idare ve ulusçu­ luk d ü ş ü n c e s i y l e ilgilidir. e n d ü s t r i ve bayındırdık işlerinin bir b ü t ü n olarak ele alınmasının nedeni aşağı­ dakilerden hangisidir? A) Bu alanlardaki gelişmelerin birbirine bağlı olması B) Halktan alınan ağır vergilerin kaldırılmak istenmesi C) Dış kaynaklardan kredi almanın kolay­ laşmış olması D) Halkçılık ilkesinin yaygın olarak uygula­ maya konması E) Türkiye'nin bir tarım ülkesi haline getiril­ mek istenmesi Çözüm: Soruda belirtilen kavramlar ülke ekonomisi ve kalkınması için birbirlerine bağlı olan ve yapılması gereken yeniliklerdir. Cumhuriyeti Türk gençliğine emanet ederken onun. . ÖYS . Cevap A 1 3 . Cevap B . dervişler. Dolayısıyla şeyh ve dervişlerin ülkede istenmemesi tekke ve zaviyelerin de istenmemesi anlamına gelir. Cevap E Medeniyetçilik d a h a çok çağdaş anlamda batıda olan ve onun ülkemize de getirilme­ siyle o l u ş a n bir d u r u m d u r .1985 Eğitim ve kültür alanındaki gelişmelerle ilişkisi ejı_az olan inkılap aşağıdakilerden hangisidir? A) Öğretimin birleştirilmesi B) Yeni Türk Alfabesi'nin kabul edilmesi C) Medreselerin kapatılması D) Türk Tarih Kurumu'nun kurulması E) Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi Çözüm: A. Atatürk bu işleri birlikte düşünerek ülkenin.B. bütün halinde kalkınmasını hedeflemiştir.1 9 8 6 Atatürk. ulusal ve çağdaş bir devlet" olarak yaşatılması gerektiğini vurgulamıştır. ulusçuluktan ç o k medeniyetçiliğe yöneliktir? A) Saltanatın kaldırılması B) Yeni ölçü sistemlerinin kabul edilmesi C) Öğretimin birleştirilmesi D) TBMM'nin kurulması E) Türk diline önem verilmesi . ÖSS .1 9 8 5 "Türkiye Cumhuriyeti şeyhler. Öncelikle aşağıdaki­ l e r d e n h a n g i s i n i n g e r ç e k l e ş m e s i n d e yol gösterici olmuştur? A) Takvim.1 9 8 5 Aşağıdakilerden hangisi. zaviye ve türbelerin kapatılması C) Kadınlara siyasal haklar tanınması D) Milli ekonominin kurulması E) Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi Çözüm: Osmanlı d ö n e m i n d e şeyh ve dervişlerin faaliyetlerini s ü r d ü r d ü ğ ü yerler tekkeler ve zaviyeler idi. Medeni Kanunun kabul edilmesiyle patrikhanelerin yetkilerine son verildi.C. Gençlik. Cevap B 14.C. ticaret. Cevap D Çözüm: İnkılap Hareketleri 1 2 . B s e ç e n e ğ i İse d o ğ r u d a n batı örnek alınarak gerçekleştir­ ilmiştir. ilgisiz ve yanlış yorumlar İçerdiklerinden cevap olamazlar. kurduğu ulusal ve çağdaş Türk devleti­ ni yaşatmak için bilimsel ve teknik gelişmelere dayandırmıştır. uyaracak güçte­ dir.154 ligi yoktu.B. Patrikhaneler dini ve dünyevi işleri birbirlerine karıştırmaktaydılar. saat ve ölçülerin değiştirilmesi B) Tekke.D ve seçenekleri eksik. yeniliklere ve değişme­ lere en çok açık olan bir grup olduğundan dolayı Türk gençliğine emanet etmiştir. Atatürk'ün Cumhuriyeti Türk gençliğine emanet etmesinin tenisi amacı nedir? A) Gençleri siyasal hayata katmak B) Yenileşmeyi sürekli kılmak C) Yurt savunmasını gençlere bırakmak D) Ekonomik gelişmede gençlere yetki vermek E) Türk gençliğini korumak Çözüm: Atatürk. ÖSS . Türkiye Cumhuriyeti her alanda doğru yolu gösterecek.

aşağı­ daki inkılaplardan hangisi Türkiye'ye ö n e m l i kolaylıklar sağlamıştır? A) Kadınlara siyasi haklar tanınması B) Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi C) Ölçü birimlerinin değiştirilmesi D) Medeni kıyafetlerin kabul edilmesi E) Tekke. zaviye ve türbelerin kapatılması Çözüm: A. OYS .C ve D seçenekleri zaten Atatürkçülüğün t e m e l e s a s l a r ı d ı r . I. i. Yapılan tepkiler yeniliğin hem getirilmesine hem de kaldırılmasına karşıdır.1 9 8 7 Uluslararası ekonomik ilişkilerde. ÖSS . B) lll. I... aşağıdaki düşüncelerden hangisinin yeri yoktur? A) Devletin bağımsızlığını koruma B) Yönetimde millet egemenliğini sürdürme C)Türk kültürünü çağdaş uygarlık düzeyine çıkarma D) K a l k ı n m a d a a k l ı n .1986 Türkiye'de I.. Soru kökünde de belirtildiği gibi her yapılan yenilik bir tepkiyle veya isyanla karşılaşmıştır. II. Cevap E 2 1 . Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi Bu gelişmelerin k r o n o l o j i k sırası nedir? A) III. Cevap A 20. Kadınlara siyasi haklar verilmesi 1930 .B.111... Ölçü b i r i m l e r i n i n d e ğ i ş t i r i l m e s i y l e uluslar arası ekonomik ilişkilerde önemli kolaylıklar sağlamıştır. Çok partili sisteme geçilmesi 1946'da. İli.D ve E seçeneklerinde verilen inkılaplar toplumsal nitelikli yeniliklerdir.. IV.. E) II. I.... I.. Kadınlara siyasal haklar tanınması gibi demokratikleşme gelişmelerinin kro­ nolojik sırası aşağıdakilerden h a n g i s i d i r ? A) il. Türkiye'de laik devlet anlayışının benim­ senmesi III. D) i. Bu zihniyette kişilerin aşağıdakilerden hangisine karşı oldukları söylenebilir? A) Devlet yönetimine B) Yeni gelişmelere C) Her türlü eğitime D) Sınırların genişletilmesine E) Geleneklerin korunmasına devletiişmelere 'eğişmeğundan ^evap B ..1 9 8 7 ak vermek Osmanlı İmparatorluğumda Darülfünun 'un kurulmasına ve fesin dışarıdan alınmasına karşı çıkan zihniyet. III. akıl v e d e m o k r a t i k y o l l a r l a inkılapları birer birer geliştirmiştir. TBMM'nin kurulması III.1 9 8 8 Atatürk ilke ve inkılaplarında.. Bu da çıkarı bozulan bir çevrenin devamlı olarak y e n i g e l i ş m e l e r e t e p k i g ö s t e r d i ğ i sonucuna varılabilir.. TBMM'nin kurulması. 1 Kasım 1 9 2 2 ' d e . III.1934 yıllarında olmuştur. ÖYS . Çözüm: Saltanatın kaldırılması. III. E seçeneğin de verilen yöntem ise diktatörlük y ö n e t i m l e r i n d e görülen bir gelişmedir. OSS . m . 23 Nisan 1920'de. .B.. II. Türk kadınlarına siyasal haklar tanınması II. II. 1. Cumhuriyetimizin İlk yıl­ larında Darülfünun'un ve fesin kaldırılmasına da karşı çıkmıştır. Cevap E iğine 19.İnktfap Hareketleri Çözüm: 155 1 7 . Cevap C D) II. ı ı „ ı v . C) I. Çok partili sisteme geçilmesi IV.. II. laik devlet anlayışının benimsen­ m e s i 1924'de. IV. b i l i m i n r e h b e r l i ğ i n i esas alma E) Amaca ulaşmak için her yolu deneme Çözüm: A. ÇÖzüm: Türk kadınlarına siyasal haklar verilmesi 1930'da. 1 8 . ÖSS . C seçeneği İse e k o n o m i k k a r e k t e r l i b i r y e n i l i k t i r . Türk M e d e n i K a n u n u ' n u n k a b u l edilmesi 17 Şubat 1926'da gerçek­ leşmiştir. l l l . İH. IV...1 9 8 7 Cumhuriyet tarihimizdeki gelişmelerden üçü şunlardır: I. C) II. I. I I . Saltanatın kaldırtması II. A t a t ü r k b i l i m . Cevap B E) IV. B) ı .

Bundan dolayı kadınlar atıl ve pasif bir d u r u m a d ü ş t ü . E seçeneği ilk duyduğumuz bir gelişme ola­ bilir. Bundan d o l a y ı Laik anlayışın y e r l e ş m e s i n d e birer aşama olamazlar. Atatürk kadını hem üretken hem de aktif bir hale getirmek istemiştir.1 9 8 9 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i T ü r k i y e ' d e laik anlayışın y e r l e ş m e s i n d e k i aşamalardan biridir? A) Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun'un kabul edilmesi B) Teşvik-i Sanayi Kanun'nun kabul edilmesi C) Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi D) Uluslararası ölçü biriminin kabul edilmesi E) Arazi vergisinin kabul edilmesi Çözüm: B. şahitlik ve boşanma gibi konularda aynı haklara kadın­ larda sahip olmuştur. ÖYS-1989 Aşağıdakilerden hangisi.B. Miras. 1 1 . ÖYS .C ve D seçeneklerinde verilen gelişmeleri d o ğ r u d a n sağlamıştır. A seçeneği ise Türkiye'de eğitim sistemi akıl ve bilim çerçevesinde yeniden düzenlenerek laikleştirilmiştir. Bundan dolayı toplumsal yaşayışın düzenlenmesindeki rolü çok azdır. Ancak E seçeneğinde verilen d u r u m ise 3 Kasım 1928'de latin harflerinin kabul edilme­ siyle sağlanmıştır. Cevap C 26. soruyu tekrar inceleyin.D ve E seçeneklerinde verilen gelişmeleri meydana getirmiştir. evlenme. Cevap E 25. ÖSS-1991 Türk kadınlarına 1930 yılında belediye seçim­ lerine katılma. 2 3 . C seçeneği ise S o y a d ı K a n u n u 1 9 3 4 y ı l ı n d a k a b u l edilmesiyle sağlanmıştır. G e n e l l i k l e n ü f u s u n yarısı kadın yarısı da e r k e k l e r d e n oluşur. Türkiye' de kadınlarla erkekler arasında t o p l u m s a l ve e k o n o m i k haklar alanında eşitlik sağla­ ma amacını g ü t m e k t e d i r ? A) Öğretimin birleştirilmesi B) Halifeliğin kaldırılması C) Cumhuriyetin ilan edilmesi D) Medeni Kanunun kabul edilmesi E) Saltanatın kaldırılması Çözüm: A. Cevap A 22. Tevhid-i Tedrisat (Öğretimin birleştirilmesi) Kanunu'nun uygulanmasıyla sağlanan gelişmelerden biri değildir? A) Eğitim kurumlarının Milli Eğitim Bakanlığı­ na bağlaması B) Öğretim ilkelerinde birlik sağlanması C) Eğitim programların çağdaşlaştırılması D) Medreselerin kapatılması E) Okuma-yazma öğrenmenin kolaylaştırıl­ ması .B.D ve E seçenekleri ekonominin düzen­ lenmesine yönelik hareketlerdir. Cevap D Çözüm: Tehid-i Tedrisat 3 Mart 1924 yılında uygulan­ maya başlayarak A.C. Türkiye'de Medeni Kanun'un kabulüyle sağlanan gelişmelerden biri değildir? A) Kadına mesleğini seçme hakkı verilmesi B) Tanık olmada kadın erkek eşitliğinin getirilmesi C) Ailelere soyadı alma z o r u n l u l u ğ u n u n getirilmesi D) Vatandaşlar arasında din ve mezhep farkı gözetilmemesi E) Patrikhanelerin dünya işleriyle ilgili yetki­ lerinin kaldırtması Çözüm: Medeni Kanun 17 Şubat 1926 yılında kabul edilmiş ve A. Medeni Kanun'da patrikhanelerin yetki­ l e r i y l e İlgili b i r ç o k h ü k ü m l e r v a r d ı r . ÖYS-1990 Aşağıdakilerden hangisi. D seçeneğinde verilen inkılap ise kadın . Cevap A 24.1 9 8 9 Aşağıdaki yeniliklerden hangisi. Geleneksel olarak Osmanlı döneminde kadının toplumsal yönü fazla gelişmedi.erkek eşitliğini sağlayan çok önemli bir gelişmedir. Bu gelişmelerin amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Kadının yönetime katılmasını sağlama B) Aile yapısında değişiklik yapma C) Kadınlar arasında okur-yazar oranını artırma D) Çok partili hayata geçme E) Seçime katılmayı zorunlu hale getirme Çözüm: Bir t o p l u m u k a d ı n v e e r k e k l e r o l u ş t u r u r .C ve E s e ç e n e k l e r i siyasal ve e ğ i t i m alanında yapılan inkılaplardır. 1934 yılında da milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır.156 İnkılap Hareketleri ÖSS .B. B ö y l e c e Atatürk d e m o k r a t i k bir devlet kurarken toplumun yarısına sahip olan kadın­ ları devamlı ön planda tutarak yönetime katıl­ malarını sağladı.

ÖYS . Aşar vergisinin kaldırılması V. Miladi Takvim 1926'da. III. uluslararası t i c a r i ilişkilerde kolaylıklar sağlamıştır? A) IV. Bunu önle­ mek için ve eski gelenekleri devam ettiren medreseler kapıtıldı. 1925 yılında ise kıyafette değişiklik ile tekke ve türbelerin kapatıl­ masına ilişkin yasalar TBMM'de kabul edilmiştir. T ü r k i y e ' d e aşağıdaki olayların h a n g i s i n i n zamanlaması b u ilkeye u y g u n olmamıştır? A) Saltanatın kaldırılmasından sonra Cumhuriyetin ilan edilmesi B) C u m h u r i y e t i n ilan e d i l m e s i n d e n s o n r a T e r a k k i p e r v e r C u m h u r i y e t Fırkası'nın kurulması C) S o n Osmanlı Mebuslar Meclisi'nin kap­ atılmasından sonra TBMM'nin açılması D) Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesin den sonra kadınlara siyasi haklar verilmesi E) Yeni Türk alfabesinin kabul edilmesinden sonra Millet Mekteplerinin açılması A) Devletçilik İlkesinin yaygın olarak uygulamaya konulduğunun B) Hızlı bir çağdaşlaşmaya gidildiğinin C) Sosyal sorunların ortadan kalktığının D)Yönetimde yeni arayışlara gidildiğinin E) S i y a s a l b a ğ ı m s ı z l ı ğ ı n t a m a m l a n m a k istendiğinin . Cevap C j ! j j j B) II. D) II. \ | . Tekke ve türbelerin kapatılması İli. IV. | i i . parağraflardaki yenilikleri kabul etmesi uluslararası adı geçen alanlarda anlaşmayı ve ilişkileri kolaylaştırmaktır. E) II. Bundan dolayı Türk toplumunda iki ayrı eğitim almış sınıflar meydana geldi. Miladi takvimin kabul edilmesi IV.yüzyılda medreselerin yanısıra batı tarzın­ da mekteplerde kurulmuştu.1 9 9 3 Aşağıdakilerden hangisi Türk t o p l u m u n d a ö ğ r e t i m alanındaki ikiliği ortadan kaldırma amacını g ü d e n gelişmelerden biridir? A) Yeni ağırlık ve Ölçü b i r i m l e r i n i n k a b u l edilmesi B) Devletçilik İlkesinin kabul edilmesi C) Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi D) Miladi takviminin kabul edilmesi E) Medreselerinin kapatılması Çözüm: A. Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi gelişmelerinden hangileri. Şapka K a n u n u ' n u n k a b u l ü 1925'te gerçek­ leşmiştir. ve V. İzmir İktisat Kongresi'nde 21 Şubat 1923'de.B. Zaten Türkiye'nin I ve III. ÖYS . V. 1 3 1 . E s e ç e n e ğ i n d e verilen Medreselerin kapatıl­ ması ise e ğ i t i m l e ilgili bir g e l i ş m e d i r . 19. Hilafet. zamanlamanın uygun olması gerekir. diğer­ lerinden sonra g e r ç e k l e ş m i ş t i r ? A) Milli iktisat ilkesinin kabul edilmesi B) Medreselerin kapatılması C) Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi D) Miladi takvimin kabul edilmesi E) Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi Çözüm: Milli İktisat İlkesi. C)l. ÖYS i j 29.1 9 9 2 Türkiye C u m h u r i y e t i n d e . ÖYS . Hızla çağdaşlaşmaya doğru gidildiği bir Türkiye' de bu kurumların yeri yoktu. V. tekke ve türbe gibi kurumlar çağdaş devlet anlayışı ile çelişen kurumlardır. Cevap B 2 7 . M e d r e s e l e r i n kapatılması 1924de.1991 Türkiye'de aşağıdakilerden hangisi. Cevap E i 28. paragraflar bir ülkenin İç işleriyle ilgili daha çok toplumsal nitelikli olaylardır. görüldüğü gibi e ğ i t i m ve ö ğ r e t i m l e bir ilgllieri y o k t u r . B u d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir kanıtıdır? i -1993 Toplumsal olaylarda başarı sağlamak için. III. Bunlarda zaman zaman bir­ birleriyle çekişmeye giriyorlardı. Bundan dolayı eski devletin izlerini taşıyan kurum­ ların kaldırılmasına başlandı. Çözüm: Soru da verilen y e n i l i k l e r d e n II. IV. Cevap C [ j ] i 3 0 .1 9 9 3 Türkiye'de 1924 yılında Hilafetin kaldırılması ve ö ğ r e t i m i n b i r l e ş t i r i l m e s i .C ve D seçeneklerinin.İnkılap Hareketleri 157 Çözüm: C u m h u r i y e t i n i l a n ı n d a n s o n r a yeni Türk devletini hızla ç a ğ d a ş uygarlık seviyesine ulaştırmak için bir politika izlendi. }. ÖSS . Ağırlık ölçü birimlerinin değiştirilmesi II. Soyadı Kanunu 1934de.

Bundan dolayı bunun önüne g e ç m e k için eski sistemi temsil eden kurumlar kaldırılarak yeni kurumlar b e n i m s e n m i ş b ö y l e c e ikilikler ortadan kaldırılmıştır. olaylar arasında hem uyum hem de bir başarı vardır. ve II. III. ikilik meydana getirmektedir. -Tanık olmada kadın ve erkeğin eşit olması -Miras işlemlerinin yeniden düzenlenmesi -Kadınların seçme ve seçilmesini sağlayan ortamın oluşması gelişmeleri aşağıdakilerden hangisinin sonuçları arasındadır? i A) Tevhid-i Tedrisat Kanunu B) Türk Medeni Kanunu C) Kabotaj Kanunu D) Takrİr-i Sükun Kanunu E) Şapka Kanunu Çözüm: A. A. B u yasaların o r t a k y ö n ü a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisidir? A) İkilikleri ortadan kaldırma B) Ticari ilişkileri kolaylaştırma C) Eğitimi yaygınlaştırma D) İlköğretimi yaygınlaştırma E) T a r i h o l a y l a r ı n ı n k a r ş ı l a ş t ı r m a s ı n d a kolaylık sağlama Çözüm: Aynı t o p l u m d a aynı z a m a n d a eski saat ile yeni saat sisteminin kullanılması. Türk üniversitelerine y a b a n c ı bilim adamlarının kabul edilmesi II. Bu hukuksal alandaki düzenlemeleri kapsayan yenilik ise Türk Medeni Kanunudur (17 Şubat 1926). ekonomik ve toplumsal yeniliklerdir.1994 I.D ve E seçenekleri görüldüğü gibi eğitim. p a r a g r a f e ğ i t i m v e ö ğ r e t i m l e i l g i l i bir gelişmedir.D ve E seçeneklerini incelersek I. ÖYS .C. Fakat B seçeneğinde verilen iki olay sonuçları itibariyle başarlı olamamıştır. bu hak­ ların kavranıp uygulanmasında daha sonra çıkarılan kadınlara seçme ve seçilme hakkı veren kanun. soyadı kanunu gibi konularda etkili olmuştur. ve IV. Cevap D 3 4 . ÖSS .1 9 9 5 3 3 . Cumhuriyetin ilanı her ne kadar demokratik­ l e ş m e i ç i n bir fırsat v e r d i y s e de o r t a m ı n uygun olmaması kurulan partilerin tekrar ka­ patılmasına neden olmuştur.1 9 9 4 Türkiye'de. Türkçe'nin bir bilim ve kültür dili haline gelmesi III.1994 Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında. Cevap B i Çözüm: İnkılap Hareketleri j [ . Türk tarihinin derinliğine araştırılması B u g e l i ş m e l e r d e n m i l l i y e t ç i l i k i l k e s i ile doğrudan ilgili olanlar aşağıdakilerden h a n g i s i n d e birlikte verilmiştir? A) İ v e III D) II ve IV B) İve II C) I ve IV E) II ve III Türk Medeni Kanunu ile vatandaşlara çoğu konularda önemli haklar tanınmış. Bu d u r u m Türk İnkılabının aşağıdaki özel­ liklerinden hangisinin bir göstergesidir? A) Yapılan yeniliklerin birbirini tamamlama sının B) Dünyaya örnek olmasının C) Ulusal egemenliğe dayanmasının D) Kültürel özellikleri korumasının E) Dünya barışma katkıda bulunmasının . Soruda verilen bigiler ise hukuksal alandaki gelişme­ lerdir. paragraflar ise doğru­ dan milliyetçilik ilkesi ile ilgili olan yenilik­ lerdir. ÖYS . İlk beşyıllık ekonomik planın uygulaması IV.C. eski saat sistemi bırakılarak g ü n ü m ü z saat sis­ t e m i n i n esas alınmasına ve m e d r e s e l e r i n kapatılarak ç a ğ d a ş okulların varlığını sürdürmesine ilişkin yasalar kabul edilmiştir. Cevap A j | \ | 3 5 . Birbirini anlamayan iki zümre oluşturmaktadır. Cevap B 3 2 . Paragrafta ekonomik düzenle­ meyle ilgilidir.158 Çözüm: Soru kökünden de anlaşıldığı gibi her şeyde zamanlama ve planlama çok önemlidir. medrese­ lerin yanında çağdaş okullarında bulunması. Bundan dolayı cevap olamazlar. ÖSS . II.

Birincisi. İkincisi de yabancı sermayeyi Türkiye'ye getirmekti. Cevap A 159 3 7 . İhmale uğrayan Türkçe'nin yeniden ön p l a n a çıkartılması için Türkçe'nin tarih içinde meydana gelmiş öz kaynaklarına yönelerek araştırmalar başladı. ö n c e t e m e l inkılapların yapldığı.C. B u m ü c a d e l e iki Önemli k u r u m u n kaldırılması g e r e k i y o r d u . y a p ı l a c a k dil çalışmalarına t e m e l olmak üzere saptanan ilkelerden biri "Türk dilinin öz güzelliğini ve zenginliğini ortaya çıkarmak" olmuştur.D ve E s e ç e n e k l e r i n i n s o r u d a verilen açıklama arasında bir ilişki yoktur. Atatürk.likle aşağıdakilerden h e n g i s i n e bağlıdır? A) Türk dilinin dünyada yaygınlaştırılmasına B) Sözlük çalışmalarının çeşitli alanlara yayıl­ masına C) Dil öğretiminde birlik sağlanmasına D)Yazı d i l i ile k o n u ş m a d i l i a r a s ı n d a k i kopuklukların giderilmesine E) Dile ilişkin kaynakların araştırılmasına ve yayınlanmasına ÇÖzüm: T ü r k Dil K u r u m u ( 1 9 3 2 ) . İşgaller sona erince ikinci bir m ü c a d e l e b a ş l a d ı . dışarıda işgalcilere karşı mücadele verdi. sonra da bunlara bağlı diğer inkılapların gerçekleştirildiği görülür. Fakat Türkiye yeni bağımsızlığını kazandığından dolayı dışarı­ dan gelen sermayenin ülkemizin yönetimininde etkili olmamasını Atatürk ısrarla iste­ mektedir. ÖSS . Türk inkılabını yapan kadro içeride saltanata. Cevap B 36. ülkemizi ele geçirme amacını gütmemeli ve devletimizin ulusçuluk ilkesine saygılı olmalı­ dır demiştir.1 9 9 5 Atatürk. B u n u n i ç i n iki ç ö z ü m y o l u vardı. Yeni sözlük­ ler ve karşılıklı kelimeler hazırlandı.bütünlük sağlanmış oldu.1995 T ü r k inkılabı İ n c e l e n d i ğ i n d e . bu sözüyle aşağıdakilerden hangisine karşı olmadığını belirtmektedir? A) Sömürgeciliğin dünyada yaygınlaşması­ na B) Yabancı sermayenin ülkenin çıkarları için kullanılmasına C) Yabancıların devletlerin iç sorunlarına karışmasına D) Devletlere e k o n o m i k ayrıcalıklar tanın­ masına E) Ekonomik kalkınmada y&lnız sanayileş­ meye öncelik verilmesine Çözüm: Cumhuriyetin ilk yıllannda sermaye yetersiz­ liği t ü m boyutlarıyla etkisini hissettirmeye başlamıştı. k u r u l m a s ı n d a n sonra Selçuklu ve Osmanlı döneminde ihmale u ğ r a y a n Türkçe'nin zenginliğini ve güzelliğini ortaya çıkarmak için çalışmalar başlattı. ÖYS . B ö y l e bir y ö n e l i m e g ö r e . a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi diğerlerinin gerçekleştirilmesine o r t a m hazırlamıştır? A) Medreselerin kapatılması B) Halifeliğin kaldırılması C) Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi D) Tekke ve türbelerin kapatılması E) Kadınlara siyasal hakların verilmesi Çözüm: Türk yurdu düşman işgalinden kurtarıldıktan s o n r a ülkeyi ç a ğ d a ş l a ş t ı r a c a k inkılaplara geçilmiştir. B u i l k e l e r i n g e r ç e k l e ş t i r i l m e s i öjıçe.C ve D seçenekleri zaten E seçeneğinin b i r e r s o n u ç l a r ı d ı r . B. S o r u d a 1 9 2 6 ' d a kabul edilen Medeni Kanun'la kadınlara iste­ d i ğ i m e s l e ğ e g i r m e hakkı verilirken 1930 yılında d a s e ç m e s e ç i l m e hakları verilmiş b u n u da Soyadı Kanunu'nun (1934) kabul e d i m e s i t a k i p etmiştir. Birbirine bağlı . ülkemize yardım yapacak devlet. temel İşletmeleri devlet eliyle yapmak.İnkılap Hareketeleri ÇÖzüm: Bu soru aynı zamanda Türk İnkılabının özel­ liği ile ilgili bir s o r u d u r . Bunlar: Saltanat ve Hilafetti. Böylece t o p l u m s a l a l a n d a ç o k s a y ı d a i n k ı l a p y a p ı l a r a k bir . B. A s e ç e n e ğ i ise t a r i h i gerçeklere uymamaktadır Cevap E 3 8 . ÖSS -1995 T ü r k Dil K u r u m u 1932 yılında k u r u l d u ğ u z a m a n .

köylüden alınan bir üretim vergisidir. Soruda verilen paragrafları inceleyelim: I. Verilen seçenekleri incelediğimiz de temel inkılabın halifeliğin kaldırılması o l d u ğ u n u diğer inkılapların O ' n a b a ğ l ı o l a r a k yapıldığını söyleyebiliriz. B u t o p l u m d a bazı sıkıntılar doğuruyordu. '-tenilen sonucu vermeyince kalkınma plan­ ı n yapılmıştır.Paragraf: M i l a d i T a k v i m . Cevap B | inkılap Hareketleri 40 ÖYS-1995 I. 1927 yılında yapılan Teşvik-i Sanayi Kanunu. Bunun İçin karışıklık vardı. E .Paragraf: Aşar vergisi.Aşar v e r g i s i n i n kanun kaldırılmasına ilişkin II. II. mali bir olaydır. Miladi Takvimin kabul edilmesine ilişkin kanun III. b u t a k v i m d e n önce Hicri Takvim kullanılmaktaydı.Paragraf: Türk harflerinin kabulü eğitimle İlgili yeniliktir.1 9 9 5 Türkiye C u m h u r i y e t i n d e B i r i n c i Beş yıllık Planın k a b u l e d i l m e s i n e a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n d e n i s t e n i l e n s o n u c u n alınama­ ması bir gerekçe olarak g ö s t e r i l m i ş t i r ? A) Kabotaj Kanunu'ndan B) Aşar Vergisinin kaldırılmasından C) İzmir İktisat Kongresinden D) Teşvik-İ Sanayi Kanunu'ndan E) Toprak reformundan Çözüm: T ü r k i y e ' d e e k o n o m i d e p l a n l ı v e hızlı bir kalkınma için ilk kalkınma planı 1933 yılında yapılmıştır.B. Bu planın yapılmasında ekono­ mide ve sanayide istenilen seviyeye gelin­ memesi en önemli etken olmuştur. 1929'da m e y d a n a gelen D ü n y a Ekonomik buhranı yapılan çalışmaların sonuçsuz kalmasına neden olmuştur.160 olan bu kurumlardan saltanat 1922'de kaldırılınca sıra hilafete g e l m i ş t i . A. Soyadı Kanunu Yukarıdaki k a n u n l a r d a n hangileri t o p l u m ­ sal yaşamda karışıklığın giderilmesi amacına yöneliktir? 3 9 . IV.C ve E seçeneklerinin Türkiye'nin kalkın­ masını bütün halinde değerlendiren bir özel­ likleri yoktur. III. Bu kanundan önce insanlar genellikle unvan ve lakaplarla a n ı l ı y o r l a r d ı . ÖYS .Parağraf: Soyadı Kanunu. ile hedeflenen özel teşebbüsün geliştirilmesi. Cevap D A) I veli B) I ve II D) II ve III C) I ve IV E) II ve IV Çözüm: Toplumsal Yaşamda karışıklık çıkması ikilik­ lerin olması ve insanların tanınmasındaki zor­ luklardan kaynaklanır. Türk Harfleri Hakkında Kanun IV.

907 : % 4.1 9 9 5 ÖSS . İşte bu başarıdan dolayı Asya ve Afrika ülkeleri Türkiye'yi örnek almışlardır.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . Türkiye'nin.CUMHURİYET DÖNEMİNDE DIŞ POLİTİKA 1981 . Dünya Savaşından sonra sömürgeci devletlere karşı büyük bir bağım­ sızlık mücadelesi verilmiş ve başarılı olun­ muştur. ÖSS 1981 Özellikle İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra. .B.C ve D seçeneklerinin bir sonucu olarak Türkiye Hatay'ın Anavatana katılması için bir ç a b a g ö s t e r m i ş t i r .583 : % 4. ÖYS 1981 Hatay'ın A n a v a t a n a k a t ı l m a s ı n d a a ş a ğ ı ­ d a k i l e r d e n h a n g i s i d o ğ r u d a n e t k i l i olma­ mıştır? A) Nüfusunun ç o ğ u n l u ğ u n u Türklerin oluş­ turması B) Fransa'nın bu iş için savaşı göze almaması C) Türk dış politikasının başarısı D) Hatay'ın o s ı r a d a b a ğ ı m s ı z bir devlet olması E) İkinci Dünya Savaşı'nın başlaması Çözüm: A. üm olumsuz şart­ lara rağmen bağımsızlık savaşının başarılmasıdır. bu ülkeleri etki­ leyen yönü aşağıdakilerden hangisi olmuştur? A) Yurtta ve dünyada banşı korumaya çalış­ ması B) Başka ulusların haklarına saygılı olması C) Ortadoğuda güç dengesini koruması D) Batı demokrasi İlkelerini benimsemesi E) Bağımsızlığını kazanma ve sürdürmedeki başarısı Çözüm: T ü r k i y e ' d e I. Bundan dolayı neden ola­ maz. Örnek alınmasının nedeni. E s e ç e n e ğ i ise t a r i h olarak Hatay'ın A n a v a t a n a katılmasından scnra olmuştur. C u m h u r i y e t Döneminde Dış Politika k o n u s u n d a n çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYSMe Toplamda : % 4.770 oranındadır. Cevap E 16 - - 11 27 •mm 240 326 566 1981 . Cevap E BÖLÜM tr ÖSS ÖYS Toplam 3 >• Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 1 2 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 25 25 25 26 26 2 2 1 1 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 3 4 1 3 1 2 1 6 2 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 2 2 1 4 2 2 1 1 1 2 1 1 1 2. s ö m ü r g e d u r u m u n d a o l a n bazı Asya v e Afrika ülkelerinin Türkiye'yi ö r n e k aldıkları görülmüştür.ÖYS SORULARI ANALİZİ 1. Sömürge durumunda olan ülkelerin ç o ğ u n l u ğ u şartlara b a k m a d a n bağımsızlık hareketlerine başlamışlardır.

III. Lozan Antlaşması'nı İmzalamış olan d e v l e t l e r e 1936 yılında bir n o t a v e r e r e k . Boğazların güvenliği ve egemenlik haklarının k o r u n m a s ı için bu s ö z l e ş m e n i n değiştiril­ mesini istemiştir.D ve E seçeneklerine bakıldığında ilgisiz ve yanlış yorumlar içerdikleri görülecektir. IV. T ü r k i y e ile O r t a d o ğ u v e A f r i k a ü l k e l e r i arasındaki ticaretin artmasında. II. ve IV. Misak-ı Milli sınırları içinde sayıldğı halde sonradan. C) I. ve III. ÖSS 1982 Türkiye. Cevap C j j j j ! 3. 1926). Türkiye'nin dış ticaretinde Batılı ü l k e l e r ö n e m l i b i r yer t u t m u ş t u r . paragraflar ise genel olmaktan ziyade bazı özel gelişmelerdir. ve IV. Milletler Cemiyeti'nin bu kararı karşısında Türkiye'nin k o n u n u n üzerine daha fazla g i t m e y i ş i hangi nedene bağlanabilir? A) İçeride çözüm bekleyen sosyal ve ekono­ mik sorunların olmasına B) İngilizlerin kısa sürede Musul'dan çekile­ bileceği inancına C) M u s u l ' u n e k o n o m i k d e ğ e r i n i n . Cevap A Çözüm: Soru m e t n i n d e de belirtildiği g i b i Türkiye batıdan d o ğ u y a doğru bir yönelme göster­ miş. Ortadoğu ve Afrika ülkeleriyle Batı arasın­ 1 daki sorunların bulunduğu ileri sürülmektedir. Boğazlar statüsünün değiştirilmesi için çaba göstermeleri Çözüm: T ü r k i y e . Ortadoğu ülkeleri de batıdan Türkiye'ye d o ğ r u bir y ö n e l i m e girmişlerdir. aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin bu isteğinde haklı o l d u ğ u n a bir kanıt olarak gösterilebilir? A) Dünya uluslarının giderek belli bloklarda toplamaya başlaması B) Milletler Cemiyeti'nin uluslararası sorun­ ların çözümünde etkisiz olması C) Almanya ve İtalya'nın saldırgan bir tutum içine girmeleri D) Dünyanın önemli bir ekonomik bunalıma girmesi E) Yabancı ülkelerin. ve III. Fakat 1936 yılında bu şartların b o z u l d u ğ u n u söyleyerek yeni bir Boğazlar s t a t ü s ü n ü n b e l i r l e n m e s i n i istemiştir. Türk dış politikasındaki değişikliklerin. Karşılıklı olarak bu iki tarafın birbirlerine yönelmelerin­ de I. Boğazların güvenliği için verilmiş olan kollektif garantiyi artık i ş l e m e z hale g e t i r d i ğ i n i b e l i r t m i ş . ve IV D) II. . İtalya'nın Habeşistan'ı İşgal ederek Akdenizdeki güvenliğin bozulması. İlgili devletlere yaptığı çağrıyı iki Önemli olaya dayandırmıştır. Fakat 1925 yılı başlarında Güneydoğuda Cumhuri yet rejimini tehdit eden bir isyan baş göster­ di. ve . I. 5.C. Türkiye açısından çok önemli olmayışına D) Türkiye'nin Milletler Cemiyeti kararlarına uymak zorunda olmasına E) Milletler Cemiyeti kararının Türk haklarını korumakta olmasına Çözüm: Lozan'da ç ö z ü m e kavuşmayan Musul için taraflar arasında 1924 yılı sonlarına d o ğ r u yapılan görüşmelerde de bir çözüm buluna­ mayınca askeri harekete karar verildi.762 Cumhuriyet Döneminde Dış Politika ÖYS 1981 Musul. Y u k a r ı d a sözü e d i l e n d ö n e m i n k o ş u l l a r ı göz önüne alındığında. Avrupa'da gelişen buhranların. Bu değişmeye yol açan etkenler arasında.11 B) I. yukarıdakilerden hangilerinin öteki ikisinden daha etkili o l d u ğ u savunulabilir? A) 1. 1. ve IV. E) III. Bunun üzerine Türkiye askeri hareketten v a z g e ç e r e k ingiltere'nin Musul üzerindeki İsteklerin kabul etmek zorunda kaldı (Ankara Antlaşmasıyla. Günümüzde ise Türkiye'nin dış ticaretinde O r t a d o ğ u ve Afrika ülkeleri ağırlık kazan­ maya başlamıştır. II. B. paragraflar daha etkili olmuşlar­ dır. Milletler Cemiyeti tarafından İngiliz mandasındaki Irak'a bırakılmıştır. Almanya'nın silahlanma yarışına başla­ yarak Avrupa'da yeniden sıkıntıların başla­ ması 2. Ortadoğu ve Afrika ülkelerindeki kalkınma çabalarının. ÖSS 1982 Son yıllara kadar. 1923 y ı l ı n d a k i ş a r t l a r a b a k a r a k Lozan'ın Boğazlar üzerinde kurduğu statüyü kabul etmişti. Ortadoğu ve Afrika ülkelerindeki siyasal değişikliklerin. Cevap C 4.

Dünya Savaşı'ndan sonra Türkiye'den Boğazlarda kendisine bir üs verilmesini istemiştir. E seçeneğinde verilen nüfusun artması İse d o ğ r u değildir. B u d u r u m l a r a b a k a r a k Sovyet Rusya'nın Boğazlarla ilgili politikasında h a n g i ama­ ca y ö n e l d i ğ i söylenebilir? A) Lozan'da kaybettiği haklarını geri alaya B) Akdeniz yolu üzerindeki engelleri ortadan kaldırmaya C) Türkiye'nin güçlenmesini engellemeye D) II. Aşağıdakilerden hangisi buna neden olarak g ö s t e r i ­ ÖSS 1984 Sovyet Rusya. Sovyet Rusya tarih b o y u n c a açık ve sıcak denizlere inmek için bir politika izlemiştir. Cevap E i i ! \ : i i [ i ! . Üretim azalmış. bir dostluk antlaşmasıdır. II. Rusya'nın Lozan'da herhangi bir kaybı yoktur. Dünya Savaşı belirtilerinin ortaya çıkması dünyayı etkilediği gibi Türkiye'yi de etkilemiştir. pahalılık artmıştır. Cevap B lemez? A) Halkın satın alma gücünün azalması B) Tarafsız kalmak için dışsatım yapılamaması C) Dışalıma bağlı malların sağlanamaması D) İşgücünün askere alınması yüzünden üretimini gerilemesi E) Nüfusun hızla artması Çözüm: A. ÖYS 1983 Aşağıdaki d ö n e m l e r i n hangisinde Misak-ı Milli ülkelerine uygun antlaşmalar yapılmıştır? A) 1936 -1939 C) 1930.Cumhuriyet Döneminde Dış Politika 163 6.C ve D seçenekleri Türkiye'yi olumsuz y ö n d e etkileyen gelişmelerdir. Sınırların belirlenmesinde doğal olarak etkili olmamış­ tır. A n k a r a A n t l a ş m a s ı da 1921 yılında Fransa ile yapılmıştır. ÖYS 1982 T ü r k i y e . Kapalı bir devlet olmaktan kurtul­ ması bu politikadaki başarısıyla doğru oran­ tılıdır. I.D ve E seçenekleri soru kökünde verilen g e l i ş m e l e r l e ç e l i ş k i halindedir. Dünya Savaşı'nda bozulan Avrupa güç dengesini yeniden kurmaya E) Türkiye'yi kendi rejimi İçine almaya Çözüm: A. 7. III.C.1932 B) 1933 -1935 D) 1927-1929 E) 1924-1926 E} Ankara Antlaşması Çözüm: G ü m r ü 1920'de Ermenilerle. B o ğ a z l a r d a n geçiş hakkı İstemiştir. D ü n y a Savaşı'na f i i l e n katıl­ madığı halde T ü r k e k o n o m i s i bu savaştan olumsuz yönde etkilenmiştir. Türkiye' nin güçlenmesini kendi çıkarları için istemek­ tedir. Sonuçta Montrö yapılarak Boğazlarda yeniden hakimiyet sağlandı. Hatay alınarak (1939) te güney sınırımız son şeklini almıştır. ÖYS 1982 T ü r k i y e ' n i n b u g ü n k ü sınırlarının b e l i r l e n ­ m e s i n d e aşağıdaki a n t l a ş m a l a r d a n hangi­ s i n i n bir rolü olmamıştır? A) B) C) D} Gümrü Antlaşması Balkan Antlaşması Lozan Antlaşması Moskova Antlaşması | 8. Türkiye. M o n t r ö g ö r ü ş m e l e r i n d e . (Moskova Antlaşması'nın bir maddesi hariç Batum Gürcistan'a verilmiştir. Lozan 1923'te Anlaşma Devletleri ile. Batıyla olan ilişkilerine göre Türkiye'ye yönelik bir politika izlemiştir. M o s k o v a 1921 'de Sovyet Rusya ile. II. Cevap B Çözüm: Türkiye'de 1923 . B a l k a n A n t l a ş m a s ı ise 1934 yılında ya­ pılmış. ihracat ve ithalat gerilemiş. Cevap A i j j i i 9.B.1933 yıllan arasında hızlı bir çağdaşlaşma yaşanmıştır. L o z a n g ö r ü ş m e l e r i n d e T ü r k i y e ' n i n Boğazlar konusnudaki önerisini destek­ lemiştir. bundan dolayı yenilikleri durdurarak bazı sorunların çözümüne ağırlık verdi. 1933 yılından sonra II. Bu antlaşmalar genellikle Türkiye'nin lehine o l m a k üzere bazı kazançlar sağlanmıştır. Çünkü çok sayıda insanın silah altına alınmasından dolayı nüfus artışı g e r ç e k l e ş m e m i ş aksine nüfus azalmıştır. I I .

Denetimleri altındaki uluslara ulusçuluğu ve geleneği yanlış bir b i ç i m d e g ö s t e r e r e k ve kötüye kullanarak onları aldatmışlardır. 1935 yılındaki bir k o n u ş m a s ı n d a . Cevap D 1 2 ." demiştir.B. Türk Hükümeti aşağıdakilerden hangisini. Türkiye. ve C seçenekleri görüldüğü gibi çok zor gerçekleşmiş olaylar değildir. Z a t e n B. Misak-ı Milli sınır­ ları içinde olan Musul'u Şeyh Sait Olayı'ndan dolayı İngiltere'ye bırakmıştır. Cevap C .Cumhuriyet Döneminde Dış Politika 1 0 . "Savaşın ağırlığını göz önüne almayan bazı s a m i m i y e t t e n y o k s u n ö n d e r l e r . Cevap D \ 1 3 . ÖYS 1984 A v r u p a ' d a savaş b e l i r t i l e r i n i n a r t m a s ı v e A k d e n i z ' d e g ü v e n l i ğ i n i n b o z u l m a s ı kar­ şısında. Atatürk. Bundan dolayı Almanya ve İtalya 1933 yılından itibaren yeni bir savaş hazırlıklarına giriştiler. Cevap A Çözüm: . Yunanistan' daki Türklerin karşılıklı değiştirilmesi B) Hükümet'in çıkardığı yönetmeliğe uyma­ yan bazı yabancı okulların kapatılması C) Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olma sı D) Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi'yle Boğaz­ lar üzerinde kesin egemenlik sağlama E) Musul s o r u n u n u A n k a r a ' d a İngiltere ile anla şarak sonuçlandırması Çözüm: A. Türkiye'nin 1936 yılında aldığı ö n ­ lem aşağıdakilerden hangisi o l m u ş t u r ? A) Boğazlar s t a t ü s ü n ü ilgili devletlerle yeniden düzenlemek B) Sovyetlerle saldırmazlık anlaşması yapmak C) Milletler Cemiyeti'ne üye olmak D) Balkan Antantını (İttifakını) kurmak E) Sadabat Paktı'na üye olmak Çözüm: Türkiye 1936 yılında meydana gelen güven­ siz ortamının etkisiyle d i p l o m a t i k bir atak yaparak Boğazlar üzerindeki Lozan'ın eksikligini g i d e r m e k için M o n t r ö S ö z l e ş m e s i n i y a p m a y ı b a ş a r m ı ş t ı r . ÖYS 1985 Lozan Barış Antlaşması'ndan sonra. ÖYS 1986 Atatürk. Almanya silahlanmaya başlamış. bu sözleriyle hangi ülkelerin poli­ tikalarını eleştirmektedir? A) Fransa ve İngiltere B) ABD ve SSCB C) Almanya ve İtalya D) Yunanistan ve İspanya E) Japonya ve Çin 1 1 ." I Aşağıdakilerden hangisi.D ve E seçeneklerindeki olaylar 1936 yılından önce ve sonra olmuşlardır.C. Atatürk'ün hedef aldığı liderler dolayısıyla Mussolini ve Hitler'dir. Lozan Antlaş­ masının birer sonuçlandır. Montrö Sözleşmesi ise büyük bir diplomatik zaferdir. saldırının araçları olmuşlardır. Boğazlar üzerindeki egemenliğimizi yeniden kurmuştur.C ve E seçenekleri Türkiye ile diğer batılı ülkeler arasında meydana gelmiş önemli dış sorunlardır. D ü n y a Savaşı s o n u n d a y a p ı l a n antlaş­ malarda özellikle Almanya mağdur bir duru­ ma düşürülmüştü. D seçeneğinde verilen yabancı okulların yönetimi ise Türkiye'nin bir iç soru­ nu olduğu için İlgili devletlerle görüşmeyi ka­ bul etmemiştir.B. ÖSS 1984 "Dış siyasette güçlü ve sözü geçer olmanın ön koşulu içte de güçlü olmaktır. Atatürk döne­ m i n d e Türkiye'nin içte d e g ü ç l ü o l d u ğ u n u gösteren bir dış olaydır? A) Türkiye'de yaşayan Rumlarla. Bu da Türkiye'nin dış dünyadaki kararlılığına gölge dü­ şürmüştür. bir iç s o r u n s a y d ı ğ ı i ç i n y a b a n c ı d e v l e t l e r ile g ö r ü ş m e y i reddetmiştir? A) Hatay'ın geleceği B) Musul'un geleceği C) Türk ve Rum nüfusun mübadelesi D) Türkiye'deki yabancı okulların yönetimi E) Boğazların denetimi Çözüm: A. E seçeneği ise za­ ten Türkiye'nin aleyhine gelişmiş ve sonuç­ lanmış bir olaydır. B seçeneği 1925'te C seçeneği 1932'te D seçeneği 1934'te E seçeneği 1937'de yapılmışlardır. I. İtalya'da Habeşistan'ı işgal etmiş­ lerdir.

1930 yılında Boğazlar.B. Çünkü Montrö. Aşağıdakilerden hangisi. C ve D seçenekleri bu iki paktın kuruluş amaç­ larını vermektedirler. d ü n y a d a barış ilkesine uymak C) Komşu devletlerin dostluğunu kazanmak D) Devletlerarası güc birliği kurmak E) Komşu devletler arasındaki anlaşmazlıkiara çözüm bulmak Çözüm: Türkiye d o ğ u ve batı sınırları güvenlik altına almak amacıyla Önce Balkan Antantını sonra­ da Sadabat Paktını gerçekleştirmiştir. Bundan dolayı Cumhuriyet Hükümetleri bu sorunları Türkiye'nin lehine çözmek. "Boğazların.D ve E seçeneklerinde verilen olaylar t a m olarak ç ö z ü m e kavuşmamıştı. ÖSS 1986 Türkiye Cumhuriyeti hükümetleri. O halde cevap ortaya çıkmış oluyor. komisyonu kaldırmış ve hakimiyeti Türkiye'ye vermiştir.B. Türk-Yunan ilişkileri.için devamlı mücadele etmek zorunda kalmıştır.1 4 . B u n u n s o n u c u n d a T ü r k i y e Lozan Antlaşması'yla siyasi bir zafer kazanmıştı. Kurtuluş Savaşı. Cevap A | i 15. C s e ç e n e ğ i n d e verilen kapitülasyonlar ise hiç taviz verilmeden Lozan Antlaşmasıyla ta­ mamen kaldırılmıştır. Çünkü antlaş­ ma yapılan devletlerle Türkiye arasında çö­ zümlenecek önemli sorunlar kalmamıştı. Aynı hüküm Lozan Antlaşmasında da yer almış ve 1936 yılına kadar uygulanmıştır. ! 1 6 . C ve D se­ çeneklerinde içteki güçlülüğün dışa yansı­ ması yoktur. ÖYS 1987 Aşağıdakilerden hangisi. Türkiye Cumhuriyeti hükümetleri için bir sorun olmamıştır? A) Türk-Yunan ilişkileri B) Boğazlar C) Kapitülasyonlar D) Hatay E) Türkiye-lrak sınırı Çözüm: Lozan'da A. Bu hüküm ilk kez Sevr'de yer almış fakat uygulanmamıştı. Mudanya ve Moskova anttaşm a l a r ı n d a B o ğ a z l a r l a ilgili bir h ü k ü m d e n ziyade yönetimin kim de olacağına dairdir. Sevr ve Montrö İse uluslararası birer antlaşmadır. 1939 yılında Türkiye-lrak sınırı da 1926 yılında çözülmüş tür. A. Cevap D . 1936 yılında Hatay. uluslararası bir komisyona verilerek bütün devletlerin gemilerine açık tutulması" hük­ mü yer almaktadır? A) Ankara Antlaşması'nda B) Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda C) Moskova Antlaşması'nda D) Sevr Antlaşması'nda E) Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nde Çözüm: i i I i I i I \ Ankara Antlaşmasında boğazlarla ilgili bir hüküm yoktur. 1925-1937 yılları arasında Balkan Antantı'na ve Sadabat Paktı'na öncülük etmişlerdir. Ö S S 1988 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n d e . B. büyük bîr başarıyla sonuçlanınca hem saldırgan devletlere hem de saltanat yanlılarına karşı bir zafere dönüş­ m ü ş t ü . bu girişimlerin amacı d e ö i l d i r ? A) Sınırların güvenliğini sağlamak B) Yurtta barış. E seçeneği ise doğru değildir. Ö S S 1988 Dış siyasette güçlü ve sözü geçer olmanın önkoşulu içte güçlü olmaktatır. Cevap C | i 1 7 . E seçeneğinde ise olaylar ara­ sında bir ilişki yoktur. T ü r k i y e ' d e a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i buna bir örnektir? A) K u r t u l u ş Savaşı'nın k a z a n ı l m a s ı n d a n sonra Lozan Barış Antlaşması'nın imza­ lanması B) Birinci Dünya Savaşı'nda sonra Kurtuluş Savaşı'nın başlaması C) Saltanatın kaldırılmasından s o n r a Cumhuriyetin kurulması D) Cumhuriyetin ilanından sonra Halifeliğin kaldırılması E) Milletler Cemiyeti'ne g i r d i k t e n sonra Balkan Antantı'nın imzalanması Çözüm: Soruda içteki güçlülüğün dışa yansımasının hangisi olduğu sorulmaktadır. S o r u d a verilen h ü k ü m Türkiye'nin aleyhine olduğuna göre Montrö Sözleşmesi olamaz. Önemli bir diplomatik olaydır. Cevap E .

Misak-ı Milli sınırları içinde bulunan Musul'u almak için Lozan'dan sonra gerekirse askeri önlem­ ler a l m a y ı d a g ö z e a l d ı . A ve B seçenekleri Türkiyenİn aleyhine sonuçlanır­ ken. Aynı d u r u m 16 Mart 1921'de yapılan M o s k o v a Antlaşmasında da vardır.766 Cumhuriyet Döneminde Dış Politika 18. Cevap E 2 1 . ÖYS 1988 Türkiye'nin Musul'u geri almaya çalışması karşısında İngiltere'nin gösterdiği tepki­ lerinden biri aşağıdakilerden hangisi olmuştur? A) Türklere karşı Yunanlıları destekleme B) Türklere karşı Araplarla işbirliği yapma C) Şeyh Sait ayaklanmasını çıkarma D) Kıbrısı işgal etme E) Menemen Olayını çıkarma Çözüm: Musul bilindiği gibi petrol yatakları bakımın­ dan çok zengin bir bölgedir. Türkiye Cumhuriyeti nin dış s i y a s e t i n d e a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi önemli bir s o r u n olmamıştır? A) Nüfus değişimi B) toak sınırı ve Musul C) Milletler Cemiyetine üye olma D) Boğazlar Komisyonunun kaldırılması E) Hatay'ın Anavatana katılması Çözüm: A.D ve E seçenekleri Lozan'da çözülme­ miş olduklarından dolayı Türkiye Cumhuriyeti bu sorunları çözmek için ilgili devletlere karşı diplomatik bir m ü c a d e l e vermiştir. Bundan dolayı Fransa'nın Hatay'da özel bir y ö n e t i m kur­ ması Mİsak-ı Milli'ye aykırı ilk gelişmeler­ dendir. ÖYS 1989 Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi İkinci D ü n y a Savaşı'nın çıkmasına o r t a m hazır­ layan etkenlerden biridir? A) Sen Jermen D) Nöyyi B) Versay C) Sevr E) Triyanon . Türkiye b u olay üzerine önemli bir iç sorunla uğraştığından dolayı Musul harekatından vazgeçerek İngiltere'nin isteklerini kabul etmek zorunda kalmıştır. ÖYS 1988 Atatürk döneminde. C seçeneği ise Türkiye. aşağı­ d a k i l e r d e n hangisine o r t a m hazırlamıştır? A) M o n t r ö Boğazlar S ö z l e ş m e s i n i n yapıl­ masına B) T ü r k i y e ' n i n M i l l l e t l e r C e m i y e t i n e üye olmasına C) Hatay'ın Türkiye Cumhuriyeti sınırları içine alınmasına D) Sadabat Paktının kurulmasına E) Balkan Antantının kurulmasına Çözüm: T ü r k . ÖYS 1988 Fransa ile yapılan A n k a r a Antlaşması'yla Hatay'da özel bir y ö n e t i m kurulması. H a t a y ' d a Misak-ı M i l l i ' y e g ö r e Türkiye sınırları içerisindeydi. Türk-Yunan anlaşması Y u g o s l a v y a ve Romanya'nın da yakınlaş­ masıyla 1934 yılında bu dört devletin Balkan Antantını kurmalarına ortam hazırlamıştır.B. ÖYS 1988 1930 yılından sonra Türkiye'nin Yunanis­ tan'la g e l i ş t i r d i ğ i d o s t l u k i l i ş k i l e r i . Cevap C 19. Türkiye. Bundan dolayı Türkiye bu olay için bir dış sorunla karşılaş­ mamıştır. B u n a k a r ş ı l ı k İngiltere'de bu zengin bölgeyi Türkiye'ye ver­ memek için ve Türkiye'yi zor durumda bırak-.Y u n a n d o s t l u k antlaşması İki ülkeyi B a l k a n l a r ' d a k i s o r u n l a r ı n ç ö z ü m ü n d e bir araya getirmiştir. aşağıdakilerden hangisine aykırı bir uygu­ lama g ö r ü n ü m ü n d e d i r ? A) Amasya Görüşmelerine B) Misak-ı Milli'ye C) Londra Konferansı kararlarına D) Amasya Genelgesine E) Kars ve Gümrü Antlaşmalarına Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşmasıyla Türk toprak­ ları haksız yere işgal edilmeye başlayınca Son Osmanlı Mebuslar Meclisi buna bir tepki olarak Türk topraklarının bölünmez bir bütün o l d u ğ u n u Misak-ı Milli ile b ü t ü n d ü n y a y a d u y u r d u . Cevap C 2 2 . B a t u m Misak-ı Milliye rağmen Gürcistan'a verilmişti. Milletler Cemiyetine girmesi için davet edilmiştir. D ve E seçenekleri lehine ç ö z ü m l e n ­ miştir. Cevap B 2 0 . mak için çok hassas bir bölgede Şeyh Sait Ayaklanmasını d e s t e k l e m i ş t i r .

Dünya Sava­ şandan sonra g ö r ü l e n g e l i ş m e l e r d e n biri değildir? A) Varşova Patkı'nın kurulması B) Mısır'ın bağımsızlığını kazanması C) Yahudilere Filistin'de bir devlet k u r m a olanağı verilmesi D) Rusya'da rejim değişikliği olması E) Almanya'nın İkiye ayrılması Çözüm: II. jyh Sait ^iye b u ftığından eçerek Lorunda Y a h u d i Devleti'nin kuruluşu. 1947 yılında. yeni Türk Oevleti'nin dış politika­ da izlediği yol aşağıdakilerden hangisidir? A) Barış içinde yaşama B) Topraklarını genişletme C) Bloklaşmaya son verme D) Rejim değişikliklerini destekleme E) Demokrasiyi yayma Çözüm: Türkiye'nin dış politikasındaki t e m e l ilkesi Yurtta Sulh. Sovyetler Birliği. ÖYS 1987 Balkan Antantı. Türkiye. 1950 yılında olmuştur. 2 3 . Dünya Savaşının başlamasıyla birlikte bazı Balkan ülkeleri işgale uğrayınca çalışamaz bir hale gelmiştir. Gerçekçilik ve akılcılık esastır. Cevap 2 4 . Mısır'ın bağımsızlığı. Dünya Savaşı sonunda yenilen devletlere ağır şartlar taşıyan barış antlaşmaları imzalatılmaları yeni bir savaşın da tohumlarını a t m ı ş t ı r . Doğu Almanya.B. Türk dış poli­ tikasında maceracı ve yayılmacı politikaların yeri yoktur. A. B. ÖSS 1991 Yeni T ü r k d e v l e t i . Hitler bu fırsatı değerlendire­ rek 1933 yılından sonra yayılımcı bir politika i z l e d i . ÖYS 1989 Aşağıdaki d e v l e t l e r d e n h a n g i s i n i n izlediği dış politikanın g ü v e n s i z l i k yaratması Bal­ kan Antantının kurulmasının nedenlerin­ d e n biri o l m u ş t u r ? A) Yugoslavya B) Romanya C) İtalya D) Yunanistan E) Türkiye Çözüm: Balkan Antantı. Bunlar A l m a n y a ve İtalya'dır. V a r ş o v a P a k t ı 1955 yılında Nato'ya karşı Doğu Bloku tarafından kuruldu. Bulgaristan. V e r s a y A n t l a ş m a s ı n ı k a b u l etmeyerek hızla silahlanarak Avrupa'da yeni bir savaş ortamının doğmasına neden oldu. Roman­ y a v e Y u g o s l a v y a a r a s ı n d a 1934 yılında kurulmuştur. İtalya'nın saldırgan politikası sonu­ cu bu antant kurulmuştur. Buna göre. bağımsızlığına saygı gösteren devletlerle siyasal ilişkiler kurarak anlaşmalar yapmayı kendine temel ilke edinmiştir. I I . Arnavutluk. Yunanistan ve Yugoslavya arasın­ da kurulmuştur. Cevap A 2 6 . aşağıdaki gelişmelerin hangisiyle fiilen sona ermiştir? A) B) C) D) E) İkinci Dünya Savaşı Sovyetler Birlİği'nin kurulması Hatay sorununun çözülmesi Sadabat Paktı'nın kurulması Milletler Cemiyeti'nin kurulması tevap C İkinci hazır- Çözüm: Balkan Antantı 1934 yılında İtalya ve Alman ya'nın saldırgan politikaları üzerine Türkiye. A l m a n y a ' n ı n ikiye ayrılması. İtalya s e ç e n e k l e r d e o l d u ğ u n d a n dolayı cevaptır. D ve E seçe­ nekleri zaten bu ittifakın kurucularıdır. E n ağır ş a r t l a r t a ş ı y a n V e r s a y Antlaşması güçlü ve ırkçı olan Almanları ha­ rekete geçirdi.C ve E seçenekleri 1945 yılından sonra meydana gelmiştir. Polonya. T ü r k t o p r a k l a r ı n ı e l e geçirmek isteyenlere s o n u n a kadar savaş­ mayı.i Cumhuriyet Döneminde Dış Politika Çözüm: I. Pakta. Dünya Savaşı 1945 yılında sona ermiştir. A. Yunanistan. 1945 yılında. Cihanda Sulh'tur. İki devlet 1933 yılından itibaren dünyayı yeniden bir savaş ortamına sürük­ l e m i ş l e r d i r . Macaristan. Romanya. Hitler. Cevap B 167 2 5 . Balkan Atlantı 1939 yılında II. Cevap A Sevr . Rusya'da rejim değişikliği 1917 yılında. Romanya ve Çekoslovakya katıldı. ÖYS 1991 A ş a ğ ı d a k i t e r e n h a n g i s i . Cevap C jakımınMİsak-ı L) almak Önlemkarşılık s'ye verla bırak-.

C ve D seçenekleri soru metniyle çelişen ve ilgisiz yorumlar içermektedirler. ayrı bir bütçesi olan ve Türkiye temsilcisinin başkanlık ettiği Boğazlar Komisyonu'na verilmiş. B ö y l e c e Boğazlar ü z e r i n d e k i T ü r k egemenliği daha da güçlenmiştir.B. A. ÖSS 1993 Lozan Antlaşması'nda boğazların yönetimi. görevini Türkiye Cumhuriyeti'ne bırakmıştır. ancak daha sonra Montrö Boğazlar Sözleşmesi'yle Boğazlar Komisyonu. Cevap E i j j I | j ] .168 Cumhuriyet Döneminde Dış Politika 2 7 . B u d u r u m a ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i n i n bir göstergesidir? j ! ] A) B o ğ a z l a r d a n az sayıda devletin yararlandığı B) Boğazlarla ilgili rejimin taraflı olarak saptandığının C) Boğazlar s o r u n u n u n Avrupalı devletler tarafından çıkarıldığının D) Boğazların zamanla uluslararası önemini yitirdiğinin E) Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğinin daha çok güçlendiğinin Çözüm: Lozan Antlaşması'nın meydana getirdiği eksiklik Montrö Antlaşmasıyla (1936} gide­ rilerek Boğazlar K o m i s y o n u kaldırılmış ve bunun görev ve yetkileri Türkiye'ye devredil­ miştir.

A . 1 8 0 oranındadır. C ve D s e ç e n e k l e r i n i n Atatürk'ün bu yönüyle doğrudan İlgileri yok­ tur. ÖSS .1 9 8 1 "Mustafa Kemal Atatürk. B . 111. Mustafa Kemal 20.1 9 9 5 yılları a r a s ı n d a . Atatürk'ün Kişiliği v e İlkeler k o n u s u n d a n ç ı k a n s o r u yüzdeleri*." Bunlar.ATATÜRK'ÜN KİŞİLİĞİ VE İLKELER 1981 -1995 ÖSS . Çanakkale Savaşı'nın sonlarına d o ğ r u .840 : % 3 . paragraflarda verilen gelişmelerden anlaşıldığı gibi olayların gidişatından sonucu g ö r e b i l m i ş t i r . I. M u s t a f a K e m a l A t a t ü r k ' ü n k i ş i l i ­ ğ i n i n hangi y ö n ü örneklendirilmektedir? A) Yurta ve dünyada barışa önem verme B) T o p l u m a y ö n v e r e b i l e c e k yollar bula­ bilme C) Olayların g i d i ş i n d e n s o n u c u n ne ola­ cağını görebilme D) Savaşın amaç değil. B i r i n c i D ü n y a S a v a ş ı ' n a O s m a n l ı Devleti'nin de girdiği günlerde bu savaşta Almanların yenileceğini. İ t a l y a ' n ı n H a b e ş i s t a n ' a saldır masıyla İkinci Dünya Savaşı'nın başlamış olduğunu söylemiştir. II. Toplam _ "Mustafa Kemal Paşa. Sakarya Savaşı'nda da TBMM'den Başkomu tanlıkla birlikte Meclisin yetkilerini istemiştir" Bu İstekler onun kişiliğinin hangi yönüne örnek gösterilebilir? A) Açık sözlülüğü B) Titizlik ve güç tutkusuna C) İnandırma gücüne D) Tez canlılığına E) Kendine olan güvenine Çözüm: Atatürk g ö r ü l d ü ğ ü gibi bütün zor şartlarda g ö r e v a l m a k t a n v e s o r u m l u l u k t a n kaçın­ m a m ı ş t ı r . . ÖSS'de ÖYS'de Toplamda :%5 :% 1. düşmanın birkaç g ü n içinde çekilebile­ ceğini.—. bir araç o l d u ğ u n a inanma E) Türk Ulusunun gücüne güvenme Çözüm: Atatürk.1937 y ı l ı n d a . Cevap E Toplam Çıkan Toplam Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru soru soru soru sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı sayısı 15 17 16 15 15 17 16 16 16 16 16 16 16 16 17 240 2 2 2 1 2 1 17 18 17 15 16 16 25 25 25 25 1 32 35 33 30 31 33 41 41 41 41 41 41 41 42 43 566 3 2 2 1 2 2 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1 1 - 1 2 2 - 2. 1 1 - - 25 25 25 26 26 326 1 2 1 12 6 18 ÖSS .yüzyılda 1981 .1 9 8 1 BÖLÜM YILLA 0= ÖSS ÖYS —.ÖYS SORULARI ANALİZİ 1. Çanakkale Savaşı'nda o r d u k o m u t a n ı n d a n savaş bölgesindeki bütün kuvvetlerin kendi emrine verilmesini.

.r
170 y e t i ş m i ş ü s t ü n bir askeri y e t e n e ğ e s a h i p devlet adamıydı. Geniş bir yorumlama g ü c ü vardı. Üstün bir tarih bilgisine sahip olan Atatürk bütün olay­ lara bilimsel bir usulle y a k l a ş m a k t a ve yorumlamaktadır. Cevap C 3. ÖYS-.1981 Atatürk, devletin dış politikasını yönlendirmede aşağıdakilerden hangisini temel ilke saymıştır? A) B) C) D) E) Devletçilik Bağımsızlık Medeniyetçilik Devrimcilik Ulusçuluk 5. Atatürk'ün Kişiliği ve İlkeler ÖSS-1982 Atatürk'ün doğumunun 100. yılı kutlamaları­ na çeşitli ülkeler ve bazı uluslararası kuru­ luşlar da katılmışlardır. Bu d u r u m , Atatürk'ün hangi y ö n ü ile en az ilişkili olabilir? A) Ülkesinin bağımsızlık savaşını başarıyla sonuçlandırmış olması B) "Ulusal irade"yi herşeyin üstünde tutması C) Ülkesini çağdaşlaştırma da büyük başarılar sağlaması D) "Yurtta sulh, Cihanda sulh" ilkesini ortaya koyması E) Kapütilasyonları kaldırmış olması Çözüm: A,B,C ve D seçenekleri Atatürk'ün büyük bir lider olmasıyla yakından ilgilidir. Atatürk'ü uluslararası seviyeye çıkaran yönü evrensel barış düşüncesinde olmasıdır. E s e ç e n e ğ i n i n ise uluslararası kuruluşları ilgilendiren bir yönü yoktur. j Cevap E

i j

Çözüm: A,C,D ve E seçenekleri bir ülkenin iç işleriyle ilgili k a v r a m l a r d ı r . B a ğ ı m s ı z l ı k İlkesi ise Türkiye'nin diğer devletlerle olan ilişkilerinde t e m e l ilke olarak k a b u l edilmiştir. Atatürk devletlerin birbirlerinin bağımsızlıklarını tanı­ madan ikili ilişkilerin m ü m k ü n olmayacağını ısrarla belirlemiştir. Cevap B 4. ÖSS-1982 Mustafa Kemal Atatürk, önemli kararlar verirken İlgili heyet y a d a meclis üyelerinin görüş ve onaylarını da almaya özen göster­ miştir. Bu durum M u s t a f a Kemal A t a t ü r k ' ü n nasıl bir lider o l d u ğ u n u gösterir? A) Kötü sonuçlardan sorumlu tutulmak isten­ meyen B) Kolay ve çabuk karar alma yollarını ara yan C) Yurtseverliğini kanıtlamaya çalışan D) Heyet ya da meclis üyelerinin görüşlerini kendisininkinden üstün gören E) Ulusal iradeyle birlikte hareket etmeye çalışan 7. Çözüm: Mustafa Kemal bir liderdir. Türk toplumunu bir m ü c a d e l e d ö n e m i n d e n sonra bağımsı­ zlığına kavuşturmuştur. A,B,C ve D seçenek­ leri M u s t a f a K e m a l ' i n d ü ş ü n c e l e r i y l e Çelişmektedir. Cevap E

6.

ÖSS-1983 "Halkçılık" aşağıdaki A t a t ü r k ilkelerinden hangilerinin d o ğ a l bir s o n u c u d u r ? A) Devletçilik—Laiklik B) Devletçilik—İnkılapçılık C) İnkılapçılık-Laiklik D) Laiklik—Milliyetçilik E) Cumhuriyetçilik—Milliyetçilik Çözüm: Halkçılık, halkın halk tarafından yönetilme­ sidir. Halkçılığın iki y ö n ü vardır. Birincisi: Halkın kendi kendini yönetmesi ve İkincisi i s e , a y r ı c a l ı k s ı z bir t o p l u m o l u ş m a s ı d ı r . Bundan dolayı Cumhuriyetçilik ve Milliyetçilik ilkeleriyle yakından ilgilidir. Cevap E ÖSS-1983 D ü ş m a n i ş g a l i n e k a r ş ı 1 9 1 8 - 1 9 1 9 yılları arasında Anadolu ve Trakya'nın çeşitli y ö r e l e r i n d e bölgesel d i r e n i ş güçleri oluş­ turulmuştur. Bu d u r u m , Atatürk ilkelerin d e n hangisinin Türk ulusunca daha önce­ d e n b e n i m s e n m i ş o l d u ğ ı n u gösterir? A) Devletçilik B) Halkçılık C)Milliyetçilik

i

D) İnkılapçılık

E) Bağımsızlık

Atatürk'ün Kişiliği ve İlkeler Çözüm: Türk milletinin Anadolu ve Rumeli'de başlattığı mücadelenin amacı sömürgecilere karşı bağımsızlık savaşı idi. Bağtmsızlıkjürk milletinin yapısal bir karakteriydi. Tarih b o y u n c a bu ilkeden hiç taviz verilmemiştir. A, B, C ve D seçeneklerinde verilen ilkeleri Türk Milleti Atatürk'le birlikte tanımaya başlamıştır. A t a t ü r k ö n c e s i d ö n e m d e bu ilkelere rastlanmaz. Cevap E i | | Çözüm:

171

Bir ülkede demokrasinin gerçekleştirilmesi iki önemli şarta bağlıdır. 1. Ülkenin bağımsızlığının sağlanmış olması 2. Ulusal egemenliğin herşeyin üzerinde ol­ ması ve değişik fikir ve görüşlerin serbestçe söylenmesi gerekir. A, B, C ve E s e ç e n e k l e r i ise d a h a ç o k demokrasinin geliştirilmesine yöneliktir. Cevap D 10. Ö S S - 1 9 8 5 Bir devletin yönetimindeki çeşitli t o p l u m ­ sal g r u p l a r a k a n u n ö n ü n d e k e s i n e ş i t l i k tanıması, aşağıdaki ilkelerden hangisinin uygulandığına kanıt olabilir? A) Milliyetçilik C) İnkılapçılık E) Devletçilik Çözüm: B) Halkçılık D) Laiklik

I | |

8.

ÖSS - 1 9 8 4 " A t a t ü r k , T ü r k t a r i h i n i yalnız O s m a n l ı v e Selçuklu dönemiyle sınırlı olarak değil, çok daha gerilere giderek dünya tarihi çerçevesinde i n c e l e m e l e r i için tarihçileri teşvik etmiştir." Aşağıdakilerden hangsi böyle bir çalış­ manın a m a c ı olamaz? A) Türklerin ç o k sayıda devlet ve uygarlık kurmuş olduklarını göstermek B) T ü r k l e r i n , d ü n y a n ı n eski bir ulusu olduğunu ortaya koymak C) A n a d o l u ' d a ilk yaşayan kavimlerin Türk olduğunu belgelemek D) Türklerin ç o ğ u kez tarihin akışına y ö n verdiklerini göstermek E) A s y a u y g a r l ı ğ ı n ı y a r a t a n l a r a r a s ı n d a Türklerin de bulunduğunu kanıtlamak Çözüm: Atatürk 1931 yılında kurduğu Tarih Kurumu ile d ü n y a tarihi ç e r ç e v e s i n d e incelemeler başlattı. Tarih Kurumunun amaçları A,B,D ve E seçeneklerinde belirtilmiştir. C seçeneği ise iki y ö n ü y l e Atatürk'ün amacı olamaz. B i r i n c i s i , zaten bu tez tarihsel d o ğ r u l a r l a çelişmektedir. İ k i n c i s i d e , böyle bir fikrin savunulmasının anlamsız olmasıdır. Cevap C

j

j j

Soruda verilen tanım Halkçılık ilkesini ifade etmektedir. Halkçılık, halkın sınıf ya da bir zümre tarafından yönetilmesini reddeder. Herkesi kanun önünde eşit sayar. Cevap B

i j i

İ j ] ! | \

1 1 . ÖSS - 1 9 8 6
Atatürk "Dünyanın her türlü ilminden, buluş lanndan, ilerlemelerinden yararlanılacaktır; a n c a k t e m e l , k e n d i i ç i m i z d e n çıkarılmalı dır."demiştir. Atatürk, bu sözleriyle e ğ i t i m i n nasıl olmasını istemiştir? A) B) C) D) E) Zorunlu Mesleğe hazırlayıcı Demokratik Çağdaş ve milli Eşitlik sağlayıcı

9.

ÖSS - 1 9 8 5 Bir ülke de d e m o k r a s i n i n gerçekletinImesi öncelikle aşağıdakilerden hangisine bağlıdır? A) Halkçılık ve medeniyetçiliğe B) Laiklik ve devletçiliğe C) Cumhuriyetçilik ve inkılâpçılığa O) Bağımsızlık ve milli egemenliğe E) Bilimsellik ve milliyetçiliğe

Çözüm: S o r u d a g ö r ü l e n açıklama Türk eğitiminde yeni bir anlayışı başlatmaktadır. Dışa açılma ve her türlü gelişmeyi almayı hedefleyen bir çağdaşlık ve millilik getirmiştir. Cevap D

172

Atatürk'ün Kişiliği ve İlkeler 14. Ö Y S - 1 9 8 9 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i , T ü r k i y e ' d e Dev letçilik ilkesinin kabul edilmesi için d o ğ r u ­ d a n bir gerekçe olamaz? A) Teşvik-i Sanayi Kanunundan beklenenin gerçekleşmemesi B) İhtiyaçtan fazla üretime geçilmek isten­ mesi C) Özel kesimde yeterli sermaye birikiminin olmaması D) Ülkedeki üretimin t e m e l ihtiyaçları bile karşılayamaması E) Doğal kaynaklardan yararlanmaya çalışıl­ ması Çözüm: j Devletçilik,ekonomik alanda kalkınmayla ilgili programlar içeren temel ilkelerdendir. A,B,C ve D seçenekleri Devletçilik İlkesinin kabul edilmesinin gerekçelerini oluştururlar. E seçeneği ise doğal kaynaklardan yararlan­ mak için devletçilik şart değildir. Özel sek­ törde de doğal kaynaklardan yararlanır. Cevap E 15. ÖYS-1989 Aşağıdaki ilkelerden hangisi vicdan ö z g ü r l ü ğ ü n ü güvence altına alma amacını gütmektedir? A) Laiklik C) Devletçilik E) Milliyetçilik A) Halkçılık C) Devletçilik E) Laiklik B) İnkılapçılık D) Milliyetçilik Çözüm: Laiklik bir din sorunu olmayıp bir özgürlük s o r u n u d u r . Devlet ibadetleri sınırlamadığı gibi ibadetlerin serbestçe yapılabilmesi için ortam bile hazırlar. Böylece v i c d a n ö z g ü r l ü ğ ü g ü v e n c e altına alınmış olur. Cevap A Türkiye'nin sanayileşmesi, ekonomik alanda kalkınması, büyük işletmelerin devlet eliyle kurularak, özel girişimlerin d e s t e k l e n m e s i için Atatürk, Devletçilik ilkesini o r t a y a atmıştır. A,B,D ve E seçeneklerinin ekonomik kalkınmayla İlgili bir özellikleri yoktur. Siyasi ve sosyal nitelikli ilkelerdir. Atatürk'ün devletçilik anlayışı sosyalizmden çok farklıdır. Atatürk şartların gereği olarak temel b ü y ü k işletmelerin devlet tarafından kurulmasına taraftardır. Cevap C I j B) Egemenlik D) Halkçılık

1 2 . ÖYS - 1986
"Her ulus, kendi devletini kurup, kendi istediğine göre kendisini yönetmelidir." g ö r ü ş ü , a ş a ğ ı d a k i l e r i n h a n g i s i n d e verilen ilkelere uygundur? j I

A) B) C) D) E)

Ulusçuluk-Halçılık Devletçilik—İnkılapçılık Devletçilik-Laiklik Laiklik-Halkçılık İnkilapçılık-Laiklik

Çözüm: Soruda verilen görüş Atatürk'ün iki önemli ilkesini ifade etmektedir. Her ulusun bağım­ sız olarak kendi devletini kurması U l u s ç u l u k i l k e s i n e , halkın e t k i n l i ğ i n e ve çıkarlarına g ö r e bir devlet y ö n e t i m i n kurulması da halkçılık ilkesine uygundur. Cevap A

]

13.

ÖSS-1988 Atatürk döneminin temel hedeflerinden biri sanayi kuruluşlarına öncelik vermekti. Ancak halkın elinde bu amaç İçin yeterli sermaye yoktu. Bu d u r u m , aşağıdaki ilkelerden hangisini z o r u n l u kılmıştır?

Çözüm:

1 6 . ÖYS - 1 9 9 2
1934 yılında çıkarılan bir kanunla, toplum­ sal sınıfları ve ayrıcalıkları belirten unvan­ ların kaldırılması aşağıdakilerden hangisiyle en yakından ilişkilidir? A) Laiklik B) Devletçilik D) Halkçılık

i j |

C) Cumhuriyetçilik E) Milliyetçilik

D seçeneği de diplomatik bir gelişmedir. A.B ve C seçenekleri ekonomik alanda yapılan yenilikleri." demiştir. Savaş hiç bir zaman çıktığı yerle sınırlı k a l m a d ı ğ ı n d a n d o l a y ı A t a t ü r k . B u t e m e l i l k e Halkçılıktır. ÖYS-1993 Aşağıdakilerden hangisi. Görüldüğü gibi uzun bir süreç sonun­ da Laiklik yerleşmiştir. En uzakta z a n n e t t i ğ i m i z bir h a d i s e n i n i n bize b i r g ü n temas etmeyeceğini bilemeyiz. cumhuriyetin kurulmasından sonra dış politikada bağımsızlığı esas alan "Yurtta Sulh Cihanda Sulh"ilkesini temel kabul etmiştir. diğer bir yoldan kendi huzur ve saade­ tine temine çalışmak demektir.Çözüm: Osmanlı Devleti d ö n e m i n d e n kalma ve t o p l u m d a y a y g ı n c a kullanılan lakap ve unvanlar ister istemez sosyal hayatta sınıflaş­ maya neden olmaktaydı. Cevap E \ 1 7 . Türkiye'de laiklik ilkesinin yerleşmesinin aşamalarından biridir? A) Birinci İzmir İktisat Kongresi'nin toplan­ ması B) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun kabul edilme­ si C) Planlı ekonomiye geçilmesi D) Türkiye'nin Milletler Cemiyeti üyeliğine kabul edilmesi E) Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi Çözüm: . Türkiye'de laikliğe geçiş ilk olarak Saltanatın kaldırılmasıyla (1922)başlamış ve 1937'de laikliğin Anayasa'ya girmesiyle tamamlan­ mıştır. E s e ç e n e ğ i n d e verilen Türk Medeni Kanunuda yeni bir laik t o p l u m u n meydana g e t i r i l m e s i n d e ö n e m l i bir etken olmuştur. Cumhuriyet dönem i n d e sınıfsız bir t o p l u m u n v e s o s y a l adaletin gerçekleşmesine büyük bir İhtiyaç vardı. Atatürk'ün bu sözleri aşağıdakilerden h a n g i s i n i n d e ğ e r i n i ortaya koymaktadır? A) Bağımsız bir devlet olmanın B) Ekonomide devletçiliği uygulamanın C) Cumhuriyet rejimini benimsemenin D) Uluslararası barışı korumanın E) Laik bir devlet kurmanın Çözüm: Atatürk. dünyanın neresinde olursa olsun savaşların durdurulmasına çalışılması gerektiğine inan­ maktadır. evlilik ve eşitlik gibi alanlarda kanun üstünlüğü getirmiştir. Miras. Cevap D i . Bu eksiklik t a m olarak 1934 yılında o r t a d a n kaldırılmıştır.1 9 9 3 Atatürk "Dünya milletlerininin saadetine çalışmak. Barışlar kadar savaşlarda evrenseldir. ÖSS . Cevap D j j i 18.

İlkçağlardan günümüze kadar devamlı olarak silahlanma yarışı olmuş ve bunu önlemeye yönelik tedbirler alınmış. Cevap D oss YILLA Toplam soru sayısı ÖYS Toplam Çıkan Toplam soru soru sayısı sayısı Çıkan Toplam Çıkan soru soru soru sayısı sayısı sayısı 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 T&UM = - 1 2 2 3 1 3 2 2 2 2 2 2 2 2 28 - 1 2 2 3 2 2 2 2 2 3 3 3 3 2 2 - 2 2 4 5 5 3 5 4 4 5 5 5 5 4 4 - - - - - - - - - - - - - 34 - 62 2. son 35 yıl içinde büyük devletlerin birbirleriyle savaştık­ ları görülmemiştir. Bu o l u m l u etki aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) Gelişmiş ülkelerin. C ve E seçeneklerinin devletlerin uzlaş­ malarında bir paya sahip o l d u ğ u söylene­ mez. B. Silah teknolojisindeki bu korkutucu ilerlemenin bir çok kötü sonuçlan yanında olumlu bir etkisinden de söz edile­ bilir. kaynaklarını kalkın­ maya harcamaları D) Büyük kayıplara uğrama korkusunun ta­ rafları anlaşmaya zorlaması E) Savaşa karşı olan küçük devletlerin ayrı bir blok oluşturmaları Çözüm: Silahlanma yarışı insanlık tarihi kadar eskidir. A.MÎLLÎ 1981 .OYS SORULARI ANALİZİ GÜVENLIK 1. fakat silahlanma durdurulamamıştır. Milli Güvenlik konusundan çıkan soru yüzdeleri: OSS'de ÖYS'de Toplamda ÖYS . insan haklarını koru­ maya özel bir önem vermeleri B) Çağımızda savaşla çözülecek sorunların ortadan kalkması C) Gelişmiş ülkelerin. 1981 .1995 yılları arasında. ÖSS-1981 "Çağımızda insanlığı yok edici silahların çeşit ve güçlerinin artmasına karşın.1981 G ü n ü m ü z d e " B a ğ l a n t ı s ı z l a r " o l a r a k ad­ l a n d ı r ı l a n d e v t l e r i n g e n e l l i k l e aşağıdaki lerden hangisinde birlikte hareket ettikleri görülmektedir? A) Ortak savunma sistemleri geliştirmede B) Dünya sağlık sorunlarına çözüm bulmaya yönelik çalışmalarda C) Dünya enerji sorununa çözüm bulmaya yönelik çalışmlarda D) Birleşmiş Milletler'deki siyasal tartışma ve oylamalarda E) Ekonomik dayanışmayı sağlayacak örgüt­ ler kurmada . Bundan dolayı dev­ letler her şartta sonucun kendilerini de olum­ suz yönde etkileyeceği için İster istemez bir uzlaşma İçine girmişlerdir.1 9 9 5 ÖSS . Bu tehlikeli durum ne silahı yapan ne de kul­ lanan için farklı değildir. Şu an dünyanın geldiği nokta şudur: Sahip olunan nükleer silahlar dünyayı en az 4 kez yok edebilecek güçtedir.

Pasif k o r u n m a b ö y l e c e Sivil S a v u n m a Teşkilatına o r t a m hazırladı. Diğer devletlerin böyle bir hakları yoktur. A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisi bu ilkeye uygun bir uygulamadır? A) Bazı devletlere daimi delegelik hakkı ve­ ril mesi B) Beş büyük devlete veto hakkı tanınması C) Çatışma o l a n yerlerin bazılarına barış gücü gönderilmesi D) Genel K u r u l ' d a her üye devlete bir oy hakkı tanınması E) Karşılaşılan sorunların bazılarını çözmek İçin Adalet Divanı"nın toplanması Çözüm: Savaş silahlarının cephe gerisine uzanan etki leri g ö z ö n ü n e a l ı n a r a k . içinde iki grup meydana gelmektedir. Cevap B .. Diğer seçenekler Milli güvenilğin bozulmasıyla bir­ likte ortaya çıkan gelişmelerdir. doğal afetlere.D. çıkar­ larıyla ilgili konularda veto haklarını kullana­ b i l m e k t e d i r l e r . Fransa ve Çin. Bu devletler Birleşmiş Milletler teşkilatı içinde örgütlendikleri için buradaki oylamalarda bir­ likte hareket edecek bir güç oluşturmaktadır­ lar. A.B. Cevap A Çözüm: B i r l e ş m i ş Milletler G ü v e n l i k K o n s e y i ' n i n d a i m i beş üyesine veto hakkı verilmiştir. İngiltere. ÖYS-1982 Bir ülkenin g ü ç l ü bir silahlı kuvveti varken ayrıca bir sivil savunma örgütü kurması hangi nedene bağlanabilir? A) Cephe gerisinin de düşman hedefi haline gelmesine B) Savaş z a m a n ı n d a e m n i y e t ö r g ü t ü n ü n görevlerinin artmasına C) Her yuttaşın ülke savunmasına katılma zorunda olmasına D) Silahlı Kuvvetlerin savaş gücünün yedek güçlerle artırılmasına E) Askerin cepheye gitmesiyle yurdun bazı bölümlerinin savunmasız kalmasına 5.Rusya. Cevap D 4. yangınlara karşı halkın can ve mal güvenliği­ ni sağlamaya çalışmaktadır. 175 ÖYS-1982 "Ulusun bağımsızlık ve egemenliğine. cumhuriyetin varlığına içten ve dıştan gelecek her türlü tehlikeye önceden hazır olmak ve gerektiğinde savaşmak" şekilde tanımlanabilecek olan kavram aşağıdakilerden hangisidir? A) Soğuk harp C) Seferberlik B) Sivil Savunma D) Özel harp E) Milli Güvenlik Çözüm: Milli G ü v e n l i k ' i n tanımı yapılmıştır. Sivil Savunma hizmet kapsamını genişleterek savaş öncesi ve savaş hali durumlarında. Bu devletlere Üçüncü Dünya" da denilmektedir. B i r i n c i D ü n y a Savaşı'ndan sonra sivil halkın bu silahların etkilerinden korunması bakımından "pasif koruma" adı altında bir teşkilatlanmaya gidil­ d i . Cevap E 3. İkinci g r u p devletlerin teşkilat içindeki durumları devletlerin eşitliği ilkesine uymamaktadır. II. Bağlantısızlar. Hindistan'ın liderliğinde Birleşmiş Milletlerde örgütlenmişlerdir.Dünya Savaşı. İkiyüze yakın üyesi olan B. ÖSS-1983 Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nın işleyişine ba­ kıldığında bu Teşkilat'taki bazı uygulamaların "devletlerin eşitliği" ilkesine uyduğu bazılarınınsa uymadığı görülmektedir. yurttaşların özgürlük ve mutluluğuna. savaş tekniğinde meydana gelen gelişmelerin etkisinde yapılmış gelişmiş uçaklar kullanılmış ve bütün ülke savaş alanı haline gelmiştir.Milli Güvenlik Çözüm: Bağlantısızlar adıyla anılan devletler Nato ve V a r ş o v a P a k t l a r ı n a k a t ı l m a y a r a k b u iki dünyanın dışında kalmışlardır. T ü r k i y e ' d e ise 1 9 2 8 y ı l ı n d a " P a s i f K o r u n m a Teşkilatı" kuruldu. yur­ d u n bütünlüğüne.M.

ÖYS-1984 Bir m i l l e t i n s i y a s i . Cevap A | | ! . ÖYS-1983 Aşağıdakilerden hangisi. Suriye'nin Lübnan ve Türkiye ile İsrail'in de bütün bir Arap dünyası ve Filistin'le önemli s o r u n l a r ı o l d u ğ u n d a n dolayı askeri kuvvetlere ağırlık vermektedirler. B.B. a s k e r i .C. Cevap A 9. Bu da genellikle büyük kayıp­ lara neden olmaktadır. ÖSS . kendi toprakları üzerinde savaş yap­ mak demektir. eşitli­ ği bozucu sistemlerdir.1983 Suriye ve İsrail'in s i l a h altında b u l u n d u r ­ d u k l a r ı a s k e r sayısının n ü f u s l a r ı n a oranı nın d i ğ e r k o m ş u d e v l e t l e r i n k i n d e n d a h a yüksek oluşu.D ve E seçenekleri A seçeneğinin birer unsurlarıdır. e k o n o m i k . Toplumun eşitliği il­ kesine sadece y ü k ü m l ü l ü k sistemi uymak­ tadır. herkesin kanun önünde eşit oldu­ ğu bir sistem vardır. v e p s i k o l o j i k kaynak ve d e ğ e r l e r i n tümüne ne denir? A) Milli Güç C) Moral gücü B) Sivil savunma D) Lojistik güç E) İstihbarat gücü Çözüm. aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir? A) Bazı komşularıyla ilişkilerinin bozuk olma sıyla B) Savunmanın önemini d a h a iyi kavramış olmalarıyla C) Çok uluslu savunma teşkilatlarının üyesi olmalarıyla D) Kişi başına düşen milli gelirlerinin yüksek oluşuyla E) Doğal sınırlardan yoksun oluşlarıyla j \ 10. Bu iki devletin komşularıyla toprak anlaşmazlığı sorunları bulunmaktadır. a ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisini yapmaz? A) Düşmanın taarruz etmesini beklemek B) Düşmanı mevzilerinden ayırarak u y g u n bir yere çekmek C) Propaganda ile düşmanın moralini boz­ mak D) Düşman hatlarına sabotajlar düzenlemek E) Düşman hatlarına taarruz etmek Çözüm: B. Cevap E Günümüz dünyasında asalete dayanan ve babadan oğula geçen sınıf sistemlerine artık rastlanmıyor.D ve E seçenekleri zaferle sonuçlanacak bir savaşı isteyen ordunun yapması gereken davranışlardır.C. Düşmanın taarruzunu bekle­ mek. Cevap C 8. Bundan dolayı A.D ve E seçenekleri. ÖSS . ülkemizde milli güvenliğin sağlanmasından ve silahlı kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından TBMM'ye karşı s o r u m l u d u r ? A) Genel Kurmay Başkanlığı B) Yüksek Askeri Şura C) Cumhurbaşkanlığı D) Milli Savunma Bakanlığı E) Bakanlar Kurulu . Bundan dolayı en iyi savunma taarruzdur.176 6. ÖYS .1 9 8 4 G ü n ü m ü z ü l k e l e r i n d e a s k e r l i k çağına g e l e n g e n ç l e r i n s i l a h altına alınmasında aşağıdaki s i s t e m l e r d e n hangisi en ç o k ter­ c i h edilmektedir? A) Kura B) Bedel C) Yükümlülük E) Devşirme D Gönüllülük Çözüm: 7. Soruda tanımı yapılan değerler Milli gücü oluştururlar. Artık dünyada halkın eşitliğine dayanan. anlayışı geçerlidir. m a d d e s i ile b u g ö r e v Bakanlar Kurulu'na verilmiştir.özüm: A n a y a s a ' n ı n 1 1 7 . Cevap A Çözüm: Milli Güvenlik Ortadoğu'da Suriye ile İsrail'in çok önemli bir konumları vardır.1983 Düşmanı güç duruma düşürerek zaferle s o n u ç l a n a c a k bir m u h a r e b e ortamı hazır­ lamaya çalışan bir o r d u .

sivil halk doğrudan zarar görmeye başlamıştır.1 9 8 4 Aşağıdakilerden hangisi.1 9 8 5 Sivil Savunma.C ve D seçenekleri bir ü l k e n i n silahlı kuvvetlerinin büyüklüğü ile doğrudan ilgilidir.Ekonomik değerler 3. ÖSS-1984 İki devletin anlaşmasında aşağıdakilerden hangisi temel ilke olarak alınırsa.Dünya üzerindeki yeri 3.C.Politik değerler 4.D ve E seçenekleri iki devletin devletler arası alanda birlikte hareket etmeleriyle ilgili hükümlerdir.1984 Bir ülkenin silahlı kuvvetlerin b ü y ü k l ü ğ ü . E seçeneği İse silahlı kuvvetlerin büyüklüğü ile doğrudan İlgili değildir. ÖSS .kültürel değerler D) Dil birliği E) Coğrafi konumu Çözüm: Bir ülkenin jeopolitik d u r u m u n u etkileyen faktörler d e ğ i ş e n ve d e ğ i ş m e y e n etkenler olarak iki grupta toplanabilir: Değişen Etkenler LSosyo-Kültürel değerler 2. ÖYS . A seçeneği ise devletin bir özelliğidir.Arazi (fiziki yapı) Cevap E 1 2 .C. İki devletin birbirlerinin yönetim­ lerine saygılı olmalarıyla ilgili değildir. birbirlerinin yönetimlerine saygılıdır denilebilir.Dünya Savaşı'nda çok gelişmiş uçakların b o m b a r d u m a n d a kullanılması bir anda ül­ kenin bütün topraklarının savaş alanı haline gelmesine neden olmuş.Zaman Değişmeyen Etkenler L Ü l k e ve b ö l g e n i n sı­ nırları 2. Cevap A 14. B. aşağıdakilerden hangisiyle ilişkili d e â l l l r ? A) Nüfusu B) Toprak büyüklüğü C) Savunma ihtiyacı D) Ekonomik kalkınma düzeyi E) İklim özellikleri Çözüm: A.1 9 8 4 Aşağıdakilerden hangisi ülkenin jeopolitik d u r u m u n u belirleyici "değişmeyen" türd e n b i r etkendir? A) Ekonomik yapısı B) Siyasal politikası C) Sosyo . ÖYS . bu devletlerin birbirlerinin yönetimlerine saygılı o l d u ğ u s ö y l e n e b i l i r ? A) Her devlet kendi geleceğine kendisi karar verecek B) Birinin tanımadığı devletlerarası bir anlaş­ mayı diğeri de tanımayacak C) Daha önce yapmış oldukları anlaşmalar. bir milletin hukuki olarak Örgütlenmesidir. ÖYS .Milli Güvenlik 11.B. Cevap C 1 3 . Sivil halkın cephe gerisinde büyük bir tehlikeyle karşılaşması SKİI Savunma teşkilatının kurulmasına ne­ den olmuştur.Askeri değerler 5. Her devlet kendi geleceğine kendisi karar vere­ biliyorsa. yeni durumlardan etkilenmeyecek D) Karşılıklı ekonomik çıkarlara ağırlık verile­ cek E) Anlaşmalar tek taraflı olarak yürürlükten kaldırılmayacak Çözüm: B.Coğrafi karakteri 4. Cevap A Çözüm: 177 Devlet. Cevap E 1 5 . devleti milletten ayıran bir özelliktir? A) Hukuksal Örgütlenme B) Nüfus Çokluğu C) Ekonomik güç D) Dil birliği E) Tarih birliği . devletler.D ve E seçeneği milletin bir özelliği. aşağıdakilerden hangisin­ d e n k o r u n m a amacıyla ortaya çıkmıştır? A) Psikolojik savaşlar C) Uçak saldırıları B) İç ayaklanmalar D) Doğal afetler E) Bulaşıcı hastalıklar Çözüm: II.

ABD ve Kana'da katılmış ve antlaş­ manın kapsamı Kuzey Atlantik bölgesini içine alacak şekilde genişletilmiştir. ÖYS-1985 Türkiye'de. Diğer savaşların devam ettiği yıllarda sadece bölgesel olarak etkilen­ me meydana gelmiştir. N a t o S e k r e t e r l i ğ h T e ş k i l a t ı n sekreterya görevini y a p m a k üzere kurulmuştur.1 9 8 5 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n hangisiyle savaşlar. Türkiye henüz bu görevi hiç üstlenmemiştir. 1096 -1270 • I. 1982'de İspanya katılarak üye sayısı 16'ya yükselmiştir. S a v u n m a K o m i t e s i : Üye ü l k e l e r i n i n Savunma Bakanlarından oluşur. 4 . ÖSS-1986 Türk Silahlı K u v v e t l e r i n d e g ö r e v dağılımı muharip ve yardımcı sınıflar olmak üzere iki genel grupta toplanmaktadır. 1914 -1918 yılları arasında yapılmıştır. A ş a ğ ı d a k i l e d e n h a n g i s i m u h a r i p sınıflar­ dan biridir? A) Levazım B) Ulaştırma C) İstihkam D) Ordudonatım E) Personel . İtalya. Portekiz. 5.Sadece I.Dünya Savaşı. Norveç. 1618 -1648 • Haçlı Savaşları. 1789 -1815 • Otuzyıl Savaşları. A s k e r i K o m i t e : Fransa ve İzlanda dışında­ ki 14 ülkenin Genel Kurmay Başkanlarından oluşur. NATO'NUN YAPISI t . Nato K o n s e y i : Nato'nun en yüksek yetkili organıdır. i Cevap D 1 7 . Nato A s e m b l e s i : Nato ülkelerinin parla­ mentolarınca seçilmiş delegelerden oluşur. s e f e r b e r l i ğ e hangi kuruluş ka­ rar verir? A) Milli S a v u n m a Bakanlığı'nın önerisi ile TBMM B) Askeri Şura'nın önerisi ile Genelkurmay Başkanlığı C) Bakanlar Kurulu'nun önerisi ile TBMM D) Sıkıyönetim komutanlıklarının önerisi ile Askeri Şura E) G e n e l k u r m a y Başkanlığı'nın önerisi ile Bakanlar kurulu Çözüm: Seferberlik.Dünya Savaşı Çözüm: Savaşların çok uzun sürmesi t o p y e k ü n anlamına gelmez. Bu haliyle seçeneklerde yoktur Buna en yakın seçenek E seçeneğidir. Milli Güvenlik Kurulu'nun da görüşü nü alarak genel veya kısmi seferberlik ilan edilir. konsey tarafından oybirliği ile seçilir. Bu ittifaka 1952'de Türkiye ve Yunanistan. Fransa ve İzlanda katılmaz. ÖSS . Genel Sekreter konseyinin baş­ kanıdır. Cevap E Çözüm: 4 Nisan 1949'da Washington'da imzalan ant­ laşma ile Danimarka.178 1 6 . 1912 -1913 • Napolyon Savaşları. Kuzey Atlantik Konseyi'dir. Üye ülkelerin Dışişleri Bakanların dan oluşur. Bu konsey. Çünki seçeneklerde ver­ ilen savaşlar çok uzun sürmüştür. dev­ let ierin silahlı kuvvetlerinin karşılıklı çar­ pışması ş e k l i n d e n çıkıp milletlerin t o p y e kün savaşı haline g e l m i ş t i r ? A) Balkan Savaşı C) Otuzyıl Savaşları B) Napolyon Savaşları D) Haçlı Savaşları Milli Güvenlik 18. 2. Cevap E 19. Genel S e k r e t e r i n dışında üye ülkelerin hangi düzeydeki t e m s i l c i l e r i n d e n oluşur? A) B) C) D) E) Daimi Temsilci Savunma Bakanı Genel Kurmay Başkanı Dışişleri bakanı Başbakan E) I. • Balkan Savaşı. İzlanda. Savaş devam ettiği dönemde dünyanın gün­ demini işgal etmiştir. ÖYS-1985 NATO'nun en y ü k s e k karar organı. 1955'te Almanya. 3. Nato Genel Sekreteri. A n a y a s a ' y a g ö r e C u m h u r b a ş kanlığı'nın başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu.Dünya Savaşı yapıldığı dönemde bütün bir dünyayı etkilemiş ve 36 civarında devlet katılmıştır.

B. Cevap C E) C) II. aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştir­ ilmesi için atılmış olan ö n e m l i bir adımdır? A) B) C) D) E) Medeniyetçilik Devletçilik Laiklik Demokrasi Kanun önünde eşitlik 2 0 . Bu nedenle Meclisin toplantıya çağrıl­ ması gerekir. E) Resmi yerlerde törenle çekilir. D seçeneği ise doğru değildir. V. Olağanüstü durumlarda yani savaş hallerinde ise Deniz Kuvvetlerinin emrine girer. ulus ve ülkenin kaderi üzerinde alınacak kararlartn Meclis dene­ timine sunulması şarttır. Yapılan dağıtım­ d a n s o n r a p r o f e s y o n e l asker o l a r a k t a m oniki ay ihtisas eğitimi verilir. Bu yolla.. Ulusal iradenin ülkenin kaderine el koyması ve meclisin denetiminde olması demokrasi­ nin gerçekleştirilmesi amacını taşır. II B) IV.Milli Güvenlik Çözüm: A. harp halinde ise t ü m ü ile hangi a s k e r i k u r u l u ­ ş u n e m r i n e girecektir? A) Milli Güvenlik Kurulu B\ Jandarma Komutanlığı C) Kara Kuvvetleri Komutanlığı D) Hava Kuvvetleri Komutanlığı E) Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Çözüm: Sahil Güvenlik Komutanlığı İçişleri Bakanlığı­ n a b a ğ l ı bir k u r u m d u r .. Geliş ve eğitime hazırlık II. İhtisas eğitim IV. Çözüm: Askerlerin yetiştirilmesinde iki önemli aşama vardır. Dağıtım ve intikal Bu evrelerden hangilerinin süreleri diğer­ lerinden daha uzundur? A) I. T ü r k bayrağının kullanılışını belirleyen esaslardan de­ ğildir? A) Göndere çabuk çekilir.1986 Sahil Güvenlik Komutanlığı. Cevap D ÖSS-1987 Aşağıdakilerden hangisi. Test V. Meclis denetiminin ger­ çekleştirilmesi bir ülkenin demokratikleşme­ siyle mümkündür. o l a ğ a n ü s t ü d u r u m l a r d a bir kısmı ya da t ü m ü ile. Erler önce temel eğitime alınarak belli merkezi yerlerde askerliğe hazırlık safhası olarak dört ay yetiştirirler. Çözüm: Meclisin toplantıya çağrılmasıyla ulusal irade nin egemenliği hakim kılmak istenmektedir.D ve E seçenekleri yardımcı sınıfları oluş­ turmaktadır.. D) I.B.. B) G ö n d e r d e n genel olarak g ü n batarken indirilir. Cevap D 24. IV. 23..C ve E seçenekleri Türk bayrağının 1936 yılında hazırlanan esaslarına uygundur. ÖYS .III l. İstihkam ise muharip bir sınıftır. yavaş indirilir. Bu so­ ruyu sorunun anahtar kelimesini bularakta cevaplayabiliriz: Sorunun anahtar kelimesi M e c l i s denetimidir. Cevap E 2 1 . ÖSS-1987 Cumhurbaşkanlığı forsundaki güneş aşağıdakilerden hangisini temsil etmekte­ dir? A) Türkiye Cumhuriyetini B) TBMM'nİ C) Genel Kurmay Başkanlığını D) Kuvvet Komutanlıklarını E) Bakanlar Kurulunu ." Sivas Kongresi'nde alınan bu karar. P e r s o n e l ihtiyacı Deniz Kuvvetleri tarafından sağlanır. ÖYS-1986 Kara Kuvvetlerinde erbaş ve erlerin yetiştiril me evreleri şunlardır: I. D) Okullarda göndere her gün çekilir. Çözüm: A. C) Ev ve d ü k k a n l a r d a yalnız milli b a y r a m günlerinde asılabilir. ÖSS-1987 "Çağımızda ulusal iradeye uyulma zorun­ ludur. Cevap C 179 22. Temel eğitim III. Sahil Güvenlik. kıyılarımızın güvenliği ile beraber her türlü kaçakçılığı önlemek amacıyla faali­ yet gösteren bir komutanlıktır.V.

Milli Güvenlik ÖSS-1988 Aşağıdaki silah t ü r l e r i n d e n hangisi. T ü r k i y e C u m h u r i ­ yetinden önce kurulmuş 16 bağımsız Türk Devletini temsil etmektedir. Cevap A 27. askerlik çağına g e l m i ş kişilere erteleme (tecil) y%z pılmaz? A) Son yoklamada geçerli sağlık özürü bu­ lunduğunda B) Yüksek öğrenime girmek istendiğinde C) Öğrenime devam edildiğinde D) Genel seferberlik ifan edildiğinde E) İki kardeşten biri askerde olup ailesi istek­ te bulunduğunda Çözüm: Seçenekleri incelediğimizde A. ÖYS-1987 Aşağıdakiterden hangisi Merkez Komutanlığı'nın g ö r e v l e r i n d e n b i r i d e ğ i l d i r ? A) Askeri disiplini sağlamak B) Askeri suçluları takip ederek yakalamak ve gerekli kanuni işlemi yaptırmak C) Askeri trafik işlerini düzenlemek ve sivil trafik ile işbirliği yapmak D) Bölgenin emniyet teşkilatı ile işbirliği yap­ mak E) Sivil Savunma Teşkilatını kurmak Çözüm: A.180 Çözüm: C u m h u r b a ş k a n l ı ğ ı f o r s u n u n sol üst k ö ş e ­ sinde güneş ve etrafında da 16 yıldız bulun­ maktadır.1 9 8 8 Türkiye'de savaş. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanır ve aynı gün TBMM'nin' onayına sunulur. Avrupa cephe­ s i n d e Fransızlara karşı ü s t ü n l ü k sağlaya­ bilmek için kimyasal gazlar kullanmıştır. Merkez Komutanlığının amacı askeri düzen ve disip lini sağlamaktır. seferberlik ve sıkıyönetim ilan edildiği durumlarda. Cevap B 25. soğuk savaş çeşitlerinden biri değildir? A) Politik Savaş C) Ekonomik Savaş B) Teknolojik Savaş D) Genel Savaş E) Psikolojik Savaş . hemen toplantıya çağrılır. Türkiye Cumhuriyetini tem­ sil e d e r k e n yıldızlarda. ÖYS-1988 Aşağıdakiterden hangisi. ilk kez I. miletlerarası hukuk­ tan d o ğ a n y ü k ü m l ü l ü k l e r ihlal e d i l m e m e k koşuluyla. Böylece son kararı TBMM vermiş olmaktadır. TBMM toplantı halinde değilse.C ve E se­ çeneklerinin makul ve kabul edilebilir gerek­ çeler olduğunu görürüz. ÖYS-1987 Aşağıdaki durumların hangisinde. ilk kez topyekün bir savaşı I.B. D seçeneği İse ülke zor şartlarda kalmış ve bundan dolayı seferbirlik ilan etmiştir.Dünya S a v a ş ı ' n d a A l m a n l a r t a r a f ı n d a n Fransızlara karşı kullanmışlardır? A) Nükleer silahlar B) Kimyasal silahlar C) Biyolojik silahlar D) Elektronik kozmik silahlar E) Psikolojik silahlar Çözüm: Dünya. Milli Güvenlik Kurulu'nun da görüşünü aldıktan s o n r a karar verir. vatandaşların temel hak ve özgür­ l ü k l e r i n i k ı s m e n v e y a t a m a m e n kaldıran kararlar alınabilir. Cevap E 29. Almanya. Doğal olarak böyle durum­ larda tecil yapılması uygun değildir. Güneş. Böyle bir karar alma yetkisi ülkemizde hangi k u r u l u ş a aittir? A) Bakanlar Kurulu'na B) Genel Kurmay Başkanlığı'na C) Milli Savunma Bakanlığı'na D) Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne E) Cumhurbaşkanlığı'na Çözüm: Olağanüstü durumlarda Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu. ÖSS . Cevap D 28. Cevap D 26. Bu amacını gerçekleştirmek için diğer güçlerle de işbirliği yapar. E seçeneğinde verilen Sivil Savunma Teşki­ latı ise İçişleri Bakanlığına bağlıdır.Dünya Savaşında yaşadı.B.C ve D s e ç e n e k l e r i n i n aynı t ü r d e n görevler o l d u ğ u anlaşılmaktadır.

ÖSS-1989 Seferberlik ilanında.1989 20 yaşına g i r m i ş oldukları halde isimlerini n ü f u s k ü t ü ğ ü n e yazdırarak n ü f u s cüzdanı almamış olanlara ne ad verilir? A) Saklı B) Yoklama kaçağı C) Firar D) Bakaya E) Yedek . A. B seçeneği ise tek kişi tarafından kullanılabilir. II. soğuk savaş. t e k k i ş i t a r a f ı n ­ d a n kullanılan silahlardan biridir? j I i A) Ağır makineli tüfek C) Tanksavar B) El bombası D) Havan | E) Geri tepmesiz t o p Çözüm: Bu tip sorular askere gitmeden kolayca çö­ zülemez.Dünya Savaşındaki 10 milyon Ölünün %52 si asker. Askerlik şubesi­ ne veya doğruca birlik ve kurumuna hareket etmek zorundadırlar. Güdümlü mermiler atmak­ tadır. İlk d e f a a ş a ğ ı d a k i savaşların h a n g i s i n d e kullanılmaya başlamıştır? A) Kore Savaşı B) Birinci Dünya Savaşı C) İkinci Dünya Savaşı D) Arap . %48'i sivil kişilerden oluşmuştur. ÖYS . A. Cevap B | ] | j | II. sefer görev emrini almış olanlar muhtarlıklara giderek çağrı bildirimini İmzalarlar. Çağrı bildirimi olan vatandaşlar 6 saat içinde hazırlıklarını tamamlayarak. 3000 metre mesafede atışlarda on atışdan d o k u z u n d a isabet ka­ biliyetine sahiptir. Cevap D | I 181 32. aşağıdakiIerden hangisinin kurulmasını gerektir­ miştir? A) Genel Kurmay Başkanlığı B) Milli Savunma Bakanlığı C) Sivil Savunma Teşkilatı D) Askerlik Şubeleri E) Kuvvet Komutanlıkları Çözüm: | | ] \ i 30. C. I. sefer görev e m r i n i al­ mış o l a n v a t a n d a ş l a r ı n . Bundan dolayı cephe gerisindeki halkın can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla Sivil Savunma Teşkilatları kurulmuştur. Bu teştilat İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Cevap B 31.İsrail Savaşı E) Balkan Savaşları Çözüm: Kara Kuvvetlerinin ve zırhlı birliklerin temel silahı olan tank. B. Cevap B [ 3 4 . ÖYS-1988 Aşağı da kil e r d e n h a n g i s i .Milli Güvenlik Çözüm: Milli güç unsurlarının kullanılma usul ve de­ recelerine göre savaş. Sefer görevi alan şoför ve sürücüler araçları ile birlikte İl ve İlçenin Milli Savunma Yükümlülük Komisyonuna başvururlar. ÖYS . her türlü silahsız ko­ ruyucu ve kurtarıcı tedbir ve faaliyetleri yürü­ tür.Dünya Savaşında daha da geliştirilen tanklar g ü n ü m ü z d e m ü k e m m e l bir seviyeye getirildi. D ve E seçeneklerinin tek kişi tarafından kullanılması m ü m k ü n değildir. ç a ğ r ı b i l d i r i m i n i imzalamak için nereye başvurması gerekir? A) Askerlik Şubelerine B) Muhtarlıklara C) Mülki Amirliklere D) Milli Savunma Yükümlülük Komisyonlanna E) Sivil Savunma Kuruluşlarına Çözüm: Seferberlik çağrısını duyan vatandaşlardan. C ve D seçenekleri soğuk savaşın türleridir.1989 Zırhlı b i r l i k l e r i n t e m e l silahı o l a n tanklar.Dünya Savaşında ilk kez kullanılmıştır. ÖYS'ye giren öğrencilerimizin bü­ yük bir çoğunluğu askere gitmediğine göre bu soruyu seçenekler yardımı ile çözelim. Fakat genellikle soğuk savaş ve g e n e l savaş (sıcak savaş) olarak adlandırılır. ÖYS-1989 G ü n ü m ü z savaşlarında c e p h e gerisinin de d ü ş m a n hedefi haline g e l m e s i . Bu tip soruların çıkma ihtimaline karşı Milli güvenlik kıtabınızdaki silahları dikkatle ince­ leyiniz. sınırlı savaş ve genel savaş İle her üç durumunda kullanılabilecek özel savaş olmak üzere dört kısma ayrılır. Cevap C j l j [ | 3 3 . Sivil Savunma teşkilatı.

4. B a k a y a : Kanuni mazereti olmaksızın celbe İcabet etmeyerek şevkini yaptırmayanlar ile celbe icab ederek şevkini yaptırdıkları halde kıtalarına katılmayanlara veya geç katılanlara denir. bir olağanüstü d u r u m u en iyi karşılayacak şekilde barış halinden sefer haline geçirHmesF'ne ad verilir? A) B) C) D) E) Sivil savunma Bölgesel seferberlik Personel seferberliği Lojistik seferberlik Milli seferberlik 37. Sevk T e h i r i : Kanuni mazeretleri sebebi İle müteakip yıl işlem göreceklere yapılan işle­ me denir. cephe gerisinin can ve mal güvenliğini sağlamaktı. Cevap C 35. Firar: Kıtasından izinsiz altı g ü n d e n fazla uzaklaşmaya denir. Sivil savunma. kasaba ve tesisler ile d o ğ a l afetlere uğra­ ması muhtemel yerlere ne ad verilir? A) Hassas bölge C) Karargah B) Askeri kışla D) Cephe gerisi E) Kurtarılmış bölge Çözüm: Çözüm: Seçenekleri iki kısma ayırabiliriz: 1. Yal­ nızca klasik silahlarla bir saldırının olabile­ ceği bölgeler. 2. Seferberlik B u n d a n ö n c e k i sorularda Sivil Savunmayı öğrenmiştik. Yoklama Kaçağı: Kanuni mazereti olmaksı­ zın k a n u n i süresi i ç i n d e s o n y o k l a m a s ı n ı yaptırmayanlardır. Soruda Milli Gü­ venlik için milli güç unsurlarının bütünü hare­ kete geçirildiğine göre milli seferberlik İlan edilmiş demektir. d ü ş m a n taar­ ruzlarına özellikle hedef o l a b i l e c e k şehir. 3. ÖSS-1990 "Milli güvenliğin devamlılığını sağlamak için bütün milli güç unsurlarının. B Hassasiyet dereceli bölgeler. Cevap A . Cevap E Soruda ifade edilen "hayati önem" tabirinden Hassas bölge olduğu anlaşılmaktadır. psiko­ lojik ve t e k n o l o j i k alanlarda üstünlük kur­ maya çalışmaları aşağıdaki h a r p t ü r l e r i n ­ d e n hangisinin kapsamına girer? A) B) C) D) E) Genel Harp Sınırlı Harp Soğuk Harp Gerilla Harbi Gayri Nizami harp Çözüm: A.Sivil Savunma 2.B. Doğal afete maruz kalacak bölgelerdir. B.C ve D seçenekleri E se­ çeneğinin bölümleridir. Has­ sas bölgeler sivil savunma bakımından dört dereceye ayrılır: 1. ÖYS-1990 Hayati ö n l e m l e r i n d e n dolayı. Bunları kısaca açıklayalım: Saklı: 20 yaşına girmiş olduğu ve nüfus kü­ tüğüne yazıldığı halde nüfus cüzdanı alma­ mış olanlardır.D ve E seçenekleri sıcak savaşın türlerini o l u ş t u r u r l a r . D Hassasiyet d e r e c e l i bölgeler. Bu soru­ da verilen metnin cevabı olamayacağına gö­ re seferberlik olması gerekir. A hassasiyet dereceli bölgeler. Milli Guv ÖSS-1990 Devletlerin silahlı bir çatışmaya g i r m e d e n birbirlerine karşı politik.182 Çözüm: Bu tip sorularda karşılaşabileceğiniz 5 adet tanım vardır. Nükleer bir saldırının ilk anda yapılabileceği bölgeler. C H a s s a s i y e t d e r e c e l i b ö l g e l e r . Cevap A 36. S o r u d a verilen t a n ı m s o ğ u k harbin tanımıdır. ekonomik. Nükleer veya klasik silahlarla yapılacak saldırının beklendiği bölgeler.

Cevap E 4 1 . ÖSS-1991 Türkiye'de seferberlik ilan e d i l d i ğ i zaman izinde bulunan subay. Erler. Ö Y S . a s k e r i m e m u r . Altı saat içinde yola çıkarak hemen kıtasına. Cevap A 42.Cephe gerisinin can ve mal güven­ liğini sağlamak amacıyla kuruldu. A. Milli Güvenlik Kurulu'na k i m başkanlık yapar? A) Genelkurmay Başkanı B) Başbakan C) Milli Savunma Bakanı D) İçişleri Bakanı E) Dışişleri Bakanı . Diğer haber­ leşme vasıtaları ile duyrulur. Bu ikazda siren kullanılmaz. askeri memur. Sarı İkaz: Taarruz ihtimali var anlamın­ dadır. televizyon gibi yayın araçlarıyla verilir.C.B. aşağıdaki d u r u m l a r ı n h a n g i s i n ­ de verilir? A) Taarruz ihtimalinde B) Tehlikenin geçmesinde C) Taarruzun başlamasında D) Radyoaktif serpinti olduğunda E) Tahliye durumunda Çözüm: Sivil Savunma açısından dört çeşit İkaz vardır: 1. güçlen­ mesi için askeri İdari. ÖSS . Kırmızı İkaz: Taarruz tehlikesi var anla­ mındadır. Kesik kesik siren sesiyle veya. Cevap C E) İstiklal Madalyası Çözüm: Milli Mücadele d ö n e m i n d e yararlılık göste­ renlere 869 sayılı kanun ile İstiklal Madalyası verilmiştir. Taşıt v e H a y v a n s a h i p l e r i . ve D seçeneklerinde verilen madalya­ lar. şeref ve itibarını artıran. ÖYS-1990 Milli M ü c a d e l e d ö n e m i n d e o r d u e m r i n d e görev alarak yararlık g ö s t e r m i ş olan kişi­ lere verilen madalya aşağıdakilerden han­ gisidir? A) Hizmet Madalyası C) Başarı Madalyası B) Övünç Madalyası D) Liyakat Madalyası 183 4 0 .1 9 9 0 Sarı ikaz. Milli Savunma Yükümlülük K o m i s y o n u n a başvurmak zo­ rundadırlar. 15 saniye aralıkla 3 dakika devam eden dalgalı siren sesi İle duyurulur. a s t s u b a y ve e r l e r hemen kıta veya kurumlarına dönmek zorundadırlar. ast­ s u b a y ve erler aşağıdakilerden hangisini yapmak zorundadırlar? A) Milli Savunma Yükümlülük Komisyonuna başvurmak B) B a ğ l ı b u l u n d u k l a r ı a s k e r l i k ş u b e s i n e başvurmak C) Sivil Savunma Müdürlüğü veya Memurlu ğu ile ilişki kurmak D) Hemen kıt'a veya kurumlarına dönmek E) Bağlı bulundukları muhtarlığa baş vurmak Çözüm: Seferberlik a n ı n d a izinli b u l u n a n s u b a y . Radyoaktif Serpinti i kazı: Radyoaktif ser­ pinti veya kimyasal saldırı var anlamındadır. ÖYS-1991 Cumhurbaşkanı'nın katılmadığı durumlar­ da. 3. 15 saniye aralıklı 3 dakika devam eden devamlı siren sesi ile duyurulur. ve ilmi alanlarda üstün hizmette bulunanlara verilir. Cevap D 39.Milli Güvenlik 38. Türk Silahlı Kuvvetlerinin nam ve şanını yükselten. 2. 4.1 9 9 1 Sivil Savunma Genel M ü d ü r l ü ğ ü aşağıda­ ki kuruluşlardan hangisine bağlıdır? A) Milli Savunma Bakanlığı B) Genel Kurmay Başkanlığı C) İçişleri Bakanlığı D) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı E) Dışişleri Bakanlığı Çözüm: Sivil Savunma teşkilatı İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Beyaz ikaz: Tehlike geçti anlamındadır. eğer kıta uzakta İse en yakın asker­ lik şubesine başvurmak zorundadır.

ÖSS-1992 Mustafa Kemal ilk TBMM'de.için karışık sınıf ve tıp doktorları olmak üzere iki ayrı celp dönemi vardır. 2 . Deniz Kuvvetlerindeki en büyük rütbedir. 3.184 Çözüm: Milli Güvenlik Kurulu C u m u h u r b a ş k a n ı n ı n başkanlığında. 2 .Muvazzaflık Yedeklik .D ve E seçeneklerinde verilen rütbelerin bir üst rütbesi vardır. 4 6 yaşına g i r d i ğ i o c a k ayının birinci günü sona erer.Yedeklik Yoklama . Kara.Muvazzaflık Yoklama . B. Cevap D 4 3 . Cevap A 46.B. Cevap B Çözüm: Milli Güvenlik 4 yıl ve d a h a fazla süreli yüksek öğrenim kurumlarından mezun olan yükümlüler. Yoklama ilk v e s o n y o k l a m a o l m a k üzere iki b ö l ü m e ayrılır. M u s t a f a K e m a l . O da Meraşal' dır. bu sözüyle aşağıdakilerd e n h a n g i s i n i n Önemini vurgulamıştır? A) Silah ve mühümmatın B) Haberleşme araçlarının C) Cephe mahallinin D) Askerlik eğitiminin E) Sivil savunmanın 44.Yedeklik d ö n e m i : Erbaş ve erlerin terhis t a r i h i n d e n askerlik çağının s o n u n a kadar geçen süredir. yılda üç celp döneminde silah altına alınırlar. Milli S a v u n m a Bakanı. ÖSS-1992 Deniz kuvvetlerimizdeki "Büyükamiral" r ü t b e s i n i n Kara kuvvetlerimizdeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir? A) Mareşal B) Orgeneral C) Korgeneral E) Tuğgeneral Çözüm: Askerlik ç a ğ ı . ÖYS . Bunun Kara Kuvvetlerindeki karşılığı da en yüksek rütbe olmalıdır. komuta ettiği bir­ likler askerlik mesleğinin niteliklerinden yok­ sunsa hiçbir varlık gösteremez.C. A. Cevap E D) Tümgeneral Çözüm: Büyükamiral.bat-Nisan-Haziran Ağustos-Ekim-Aralık olmak üzere senede 6 celp döneminde silah altına alınırlar. Başbakan. Genelkurmay Başkanı. ÖYS-1991 Aşağıda kilerin h a n g i s i n d e verilen m e s l e k elemanları d i ğ e r l e r i n d e n ayrı olarak silah altına alınmaktadır? A) Sanatçılar B) Mühendisler C) Avukatlar D) Tıp doktorları E) İktisatçılar ." demiştir. İçişleri ve Dışişleri B a k a n l a r ı . her erkek Türk vatantaşının yirmi yaşına g i r d i ğ i o c a k ayının birinci g ü n ü n d e n başlar.C ve E seçeneğindeki meslekler karışık sınıfa girerler. Askerlik çağı sırasıyla üç d ö n e m e ayrılır: 1.Yedeklik 45. I .Yoklama Yedeklik Muvazzaflık. T ı p d o k t o r l a r ı : Şu.1 9 9 1 Askerlik çağı dönemleri aşağtdakilerden hangisinde d o ğ r u sırası ile verilmiştir? A) B) C) D) E) Muvazzaflık Yedeklik Yoklama Muvazzaftık Yoklama . Cumhurbaşkanı katılmadığı zamanlarda kurula Başbakan başkanlık yapar. "Komutan ne kadar değerli olursa olsun. M u v a z z a f l ı k d ö n e m i : Askerlik y a p a c a k kişinin askerlik şubesinden eğitim merkezine sevk edildiği günden terhisine kadar geçen süredir. Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ile J a n d a r m a Genel Komutanından oluşur. K a r ı ş ı k s ı n ı f i s e : Ntsan-Ağustos-Aralık olmak üzere.Yoklama d ö n e m i : Askerlik çağının başlangıcından kıtaya kadar olan süre içerisinde yapılan tüm işlemler.

Koruma ve kurtarmaya yönelik çalış­ malar yapmaktadır.1 9 9 2 A ş a ğ ı d a k i l e r d e n h a n g i s i . Bu teşkilat İçişleri Bakanlığına bağlı olarak faaliyet göstermek­ tedir. Bu s o r u l a n bir kere daha incelersek soruda verilen tanımın yok­ lama olduğunu görürüz. Topçu. k o r u y u c u ve kurtarıcı sivil savunma önlemlerinden biri değildir? A) Sığmaklar C) Tahliye B) İkaz ve alarm D) Seyrekleştirme E) NBC silahlan j ] i | j | . Cevap B 48. Kara Havacılık. M u s t a f a K e m a l ' i n k o n u ş m a s ı n d a şikayetçi o l d u ğ u konu birliklerin askeri eğitimden yoksun olduklarıdır. Buna pasif direnişte denilebilir. Cevap E 47.B. devletlerin silahlı kuvvetlerinin karşılıklı çarpışması şeklinden çıkıp. savaşların.1993 Türkiye'de aşağıdakilerden hangisi. soruda askerlikle ilgili bazı önemli terimleri açıklamıştık. Süvari. T ü r k Kara Kuvvetleri'ndeki m u h a r i p sınıflardan biridir? A) Piyade B) Ordudonatım C) Ulaştırma E) Personel D) Levazım Çözüm: 51. Ö Y S . Cevap B 4 9 . Ö Y S . Savaş ve barışta sivil halkın hiç silah kullanmadan savunulmasıdır. Cevap A ÖSS . Cevap D j Çözüm: 35.C ve D seçenekleri koruyucu ve kurtarıcı sivil s a v u n m a Önlemlerindendir. Bütün kuvvet komutanlıklarındaki birimler m u h a r i p ve y a r d ı m c ı sınıflar o l m a k üzere ikiye ayrılır. Tank. Koruyucu ve kurtarıcı bir özellik taşımazlar.Milli Güvenlik Çözüm: Mesleğin niteliklerini kavramak ancak eğitimle olur. 1992/11 Aşağıdakilerden hangisi. B. ve 43. mil­ letlerin t o p y e k ü n savaşı haline gelmesi sonucunda kurulmuştur? A) Gene) Kurmay Başkanlığı B) Sivil Savunma Teşkilatı C) Sahi) Güvenlik Komutanlığı D) Emniyet Genel Müdürlüğü E) Jandarma Genel Komutanlığı Çözüm: ll. ÖSS . Milli gücün etkili bir şekilde kullanılması genel seferberlikle mümkündür. Cevap D ' i | j j Çözüm: 185 A. M u h a r i p S ı n ı f l a r : Piyade.1 9 9 3 Ulusal hedeflerin elde e d i l m e s i amacıyla iç ve dış sorunlarda ve milletlerarası ilişki­ lerde milli g ü c ü n etkili bir şekilde kullanıl­ masına ne ad verilir? A) B) C) D) E) Politik Güç Genel seferberlik Koruyucu Güvenlik Psikolojik harp Lojistik güç A) Muvazzaflık B) Saklı C) Bakaya E) Yedeklik D) Yoklama ÇÖzüm: 34. N B C ise nükleer. İstihkam Muharebe ve Jandarma'dır.0 ve E seçenekleri piyadeye yardımcı sınıflardır.Dünya Savaşında meydana gelen ölüm­ lerin %48 nin cephe gerisindeki insanlardan oluşması bütün dünyada sivil savunma sis­ temlerinin güçlenmesine neden olmuştur. biyolojik ve kimyasal silahlardır.1 9 9 2 Askerlik çağının başlangıcından kıt'aya katılma z a m a n ı n a k a d a r g e ç e n s ü r e içer i s i n d e y ü k ü m l ü l e r e yapılan i ş l e m l e r e ne denir? | j ! i 50. sorunun aynısıdır. T ü r k i y e ' d e de Sivil S a v u n m a Teşkilatı Örgütlenmeye başlamıştır.C.

G ü n ü m ü z d e ise çok geliştirilen tanklar kara gücünün en güçlü si­ lahı haline geldi. Kış mevsiminin çok sert geçtiği Doğu Anadolu'da -20. adli. ÖYS-1993 G ü n ü m ü z kara savaşlarında.Dünya Savaşında çok etkili bir silah haline g e l d i . Cevap B 56. şiddet kullanan ve saldırıda bulunan kişileri yakalamak E) Taşıtları tescil ederek belge ve plakalarını vermek j Polis. ÖYS . kanun ve tüzük ve yönetmeliklerin kendisine verdiği görevleri yapan silahlı bir kolluk kuvvetidir. Ancak nöbet hizme­ tinin ve iklim koşullarının Özelliği nedeniyle. İdari ve trafik ile ilgili dört Çeşit görevleri vardır. Kalın zırhlarla korunan tank­ lar kolayca tahrip edilemeyen özelliğiyle ve vuruculuğundaki yüksek isabet tankları de­ vamlı ön plana çıkarmaktadır. ÖSS-1994 Günümüzde aşağıdakilerden hangisi y a t nız askerlik eğitimi sırasında öğretilir? A) Kanunlara ve nizamlara uyma B) Sembol.B. halkın. gazino.1 9 9 3 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap E B)16 C)12 D)8 E)4 53. B seçeneği İdari görevidir. konut dokunulmazlığını. E seçeneği trafikle ilgili görevidir. kişi ve makamları selamlama C) Savaş araç ve gereçlerini kullanma D) Ast-üst ilişkileri E) İlk yardım uygulamaları Çözüm: A. n ö b e t s ü r e s i e n fazla kaç saat olabilir? A)20 Çözüm: Ç o ğ a l t m a h a l l e r i n d e n ö b e t süresi 4 saati geçemez. kahve. Türkiye'de polisin siyasi görevlerinden biridir? A) Geçit. ÖSS-1994 Aşağıdakilerden hangisi. Cevap E .786 Milli Güvenlik Çözüm: Polisin siyasi. idari. Polis. t o p l u m u n huzur ve güven İçerisinde yaşamasını sağlayan. ÖYS . C s e ç e n e ğ i ise s a d e c e a s k e r l i k e ğ i t i m i sırasında öğrenilir. t ö r e n ve g ö s t e r i l e r d e gerekli güvenlik önlemlerini almak B) Yangın. erbaş ve erlerin tuttuğu nö­ betler genelde iki saattir. adli ve trafikle ilgili görev ve yetkileri vardır. su baskını.1 9 9 3 Askeri öğrenci. Aksi taktirde ülkede huzur ve barışın sağlanması mümkün değildir. ailede ve sosyal çevrede öğrenilebilen davranışlardır. Polisin siyasi. polisin yetki­ lerinden biri değildir? A) Şüpheli kişilerin üstlerini ve eşyalarını ara­ mak B) Suçluları yakalamak ve ifadelerini almak C) Suç unsuru sayılabilecek eşyaları zapt etmek D) Yasalara uymayan otel. gerektiğinde süresi uzatılabilir. D seçeneği siyasi görevidir. deprem gibi afetlerde olay yerinde önlem almak C) Vatandaşların ırz. can ve mal güvenliğini korumak D) Düzene karşı koyan. B u d u r u m d a . toplumda dirlik ve düzeni. Cevap D 55.-25 derece olan gün­ lerde nöbet süresi olan iki saat. Cevap C Çözüm: İlk kez I. sinema gibi yerleri kapatmak E) Yeni bir devlet rejimi saptamak ÇÖzüm: 5 2 . C seçeneği idari görevidir. A seçeneği İdari görevidir. can ve malını koruyan.Dünya Savaşında kullanılmaya baş­ lanan tanklar II. devletin yasalarla b e l i r l e n e n g ö r e v i n i y a p a n bir kuvvet olduğundan dolayı devletin yönetim şeklinin belirlenmesinde etkili olamaz. toplumun ve kişilerin temel haklarını kullanma güvencesi­ ni. yerine göre bir veya yarım saate indirilir.aşağıdakilerden h a n g i s i d i ğ e r l e r i n d e n daha g ü ç l ü v e etkilidir? A) Havanlar B) Tanklar C) El bombaları E) Mayınlar D) Makinalı tüfekler 5 4 .D ve E seçenekleri o k u l d a .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful