P. 1
Gauss Yasası Sorular ve Cevapları2 (1)

Gauss Yasası Sorular ve Cevapları2 (1)

|Views: 2,148|Likes:
Yayınlayan: BerkanErol

More info:

Published by: BerkanErol on Feb 09, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/26/2013

pdf

text

original

FZK2 GAUSS YASASI

2007512008 ATAKAN BATI 2007512047 SEÇ L ÜNER 2008512034 EZG MAN 2007512049 S NEM YALÇINKAYA 2007512013 MEL H ÇOBAN

1

KONU BA LIKLARI 
  



Elektrik Ak s Gauss Yasas Gauss Yasas n n Yüklü Yal tkanlara Uygulanmas Elektrostatik Dengedeki letkenler Gauss Yasas ve Coulomb Yasas n n Deneysel Do rulanmas

2

Elektrik Ak s   

Elektrik alan çizgilerini daha iyi anlamak için elektrik ak kavram kullan l r. Elektrik ak s bir yüzeyden geçen elektrik alan çizgileri say s ile orant l d r. Bir yüzeyden geçen elektrik alan çizgileri say s Elektrik Ak s n verir.

J) ! EA( N .m / C )

2

3

  Elektrik ak s alan elektrik alana dik de ilse yüzeyden geçen ak daha az olur. Bu nedenle alanla aç s yapan bir A yüzölçümünden geçen düzgün elektrik alan E=EA.cos ile hesaplan r. 4 .

00.Örnek:  4 im ekli bir günde yeryüzü yukar s nda 2.10^4 N/C =10.00.Araban n taban ndan geçen elektrik ak s n bulunuz.00 m ye 3.0 e imli bir yolda yoku a a inmektedir. Çözüm:   *E ! E.10^ E=2.0 aç s yapan bir A yüzölçümünden geçen elektrik alan * E !18.00.10 cos10r 4 4 5 .00 m boyutlar nda dikdörtgen biçimli bir araba 10.A. cosU A=18 m² m² E=2.10 . cos10r ! 36.10 N / Cbüyüklü ünde dü ey bir elektrik alan olu uyor.6.2.

bu vektörden geçen (* E elektrik ak s iki vektörün skaler çarp m tan m kullan larak. bütün ö elerin katk s toplanarak bulunur. ekildeki gibi (Ai vektörü yüzeye dik olarak al n rsa.olur. (* E ! Ei (Ai cos 5 ! Ei . * E ! lim § Ei (Ai ! ´ E.dA (Aip0 6 .(Ai Yüzeyden geçen toplan ak .

7 . ekilde görüldü ü gibi yönlendirilen kenar uzunluklu bir kübün yüzeyinden geçen net elektrik ak s n bulunuz.Örnek:  X do rultusunda yönelmi düzgün bir E elektrik alan göz önüne al ns n.

´ E.Çözüm:  Bir yüzünde E sabit ve içeri do ru.dA ! ´ E.dA ! ´ E. her bir yüzün alan .dA ! E ´ dA ! EA Böylece 6 yüz için net ak . cos 0r.dA !  E ´ dA !  EA 2 yüzü için E sabittir ve dA ile ayn do rultudad r. A= ² oldu una göre.cos180r. * E !  EA  EA  0  0  0  0 ! 0 8 . dA ise d a do rudur.Böylece bu yüzden geçen ak .Buna göre bu yüzden geçen ak : ´ E.

GAUSS KANUNU   Gauss yasas . kapal bir yüzeyden (gauss yüzeyde) geçen net elektrik ak s yla yüzey taraf ndan sar lan yük aras ndaki genel ba nt d r. Küre yüzeyinden geçen elektrik alan büyüklü ü: E ! ke q / r 2 9 .

E. simetri nedeniyle yüzey üzerinde sabit ve E ! k q / r ile verildi inden integral d na al narak * E ! ´ E.dA ! ´ EdA ! E ´ dA bulunur. 2 e E 0 10 . yüzey net oldu undan ´ dir. dA ! A ! 44r 2 Üstelik. r Elektrik alan konusundan ö rendi imiz gibi ke ! 1 /(44E0 ) oldu u için * ! q E biçiminde yaz labilir.Bu nedenle Gauss yüzeyinden geçen ke q * E ! 2 ( 44 r 2 ) ! 44ke q net ak : olur.   Gauss yüzeyinden geçen net ak n n.

 Yük sarmayan kapal bir yüzeyden geçen net elektrik ak s s f rd r. 11 . Kapal bir yüzeyden geçen net elektrik ak s yüzeyin biçiminden ba ms zd r ve nokta bir q yükünü saran herhangi bir kapal yüzeyden geçen net ak q / E0 d r.

Geçen net ak : * E.dA ! qiç E ´ E0  Yük küre merkezinde oldu unda elektrik alan her yerde yüzeye dik ve sabittir. 12 . Herhangi kapal bir yüzeyden geçen net elektrik ak s yaln zca o yüzey içindeki yüke ba l d r.

Yüzeyden geçen toplam ak yla. B)kürenin yar çap na ç kar lmas C)Yüzeyin küp ekline dönü türülmesi ve yükün içinde ba ka bir konuma götürülmesi durumunda ne oldu unu anlat n z. 13 . B)Yükten geçen tüm elektrik alan çizgileri kürenin yar çap na bak lmaks z n küreden geçece i için ak de i mez. Çözüm: A)Yüzeyin içindeki yük miktar ile ak orant l olaca ndan yüzeyden geçen ak üç kat na ç kar. A)yükün üç kat na ç kar lmas .Örnek:         Küresel bir Gauss yüzeyi bir q nokta yükünü sarmaktad r. C)Yükten ç kan tüm elektrik alan çizgilerinin yüzeyinin biçimine bak lmaks z n yüzeyden geçece i için gauss yüzeyinin biçimi de i ti inde ak de i mez.

Gauss yüzeyi olarak bilinen bu yüksek simetriye sahip yük da l m verilmi se Gauss Yasas kullan larak bu yüzeydeki elektrik alan vektörü bulunabilir. Gauss yasas yük da l m yüksek simetrili oldu undan elektrik alanlar n n bulunmas nda kullan l d r.Gauss Yasas n n Yüklü Yal tkanlara Uygulanmas    Gauss kanunu yük da l mlar ve kapal yüzeyler için geçerlidir. 14 .

Ko ullar n sa layan bir yüzey bulmakt r. 3) ekildeki skaler çarp m E ve dA dik olduklar ndan s f rd r. 2)Yandaki ekilde skaler çarp m E ve dA paralel olduklar ndan cebirsel basit bir E. Bu tür hesab n amac : 1)Elektrik alan n büyüklü ü simetri uyar nca yüzey üzerinde sabit olabilir. 15 .dA çarp m olarak belirtilebilir. 4)Yüzey üzerinde alan s f r olabilir.

E. 16 .Gauss yasas na göre.Örnek:  Gauss yasas ndan ba layarak. Çözüm: q * E ! E. yal t lm bir q nokta yükünün elektrik alan n hesaplay n z.dA ! ´ E. dA ya paralel oldu unda.dA skaler çarp m basit cebirsel bir ekilde E. E. Art bir nokta yükün elektrik alan simetriden dolay çap boyunca d a do ru olaca ndan yüzeye her noktada diktir.dA ! Io eklinde olur.dA eklinde olur.

 Simetri uyar nca E yüzeyin her yerinde sabit oldu undan integral d na al nabilir.Küre yüzölçümünü de 4 r² olarak al rsak. alan n büyüklü ü.dA ! E ´ dA ! (4Tr ) ! I 0 2  Buna göre. q ´ E. 17 . q E! 2 4TI 0 r olarak bulunur.

Q E ! ke 2 r Q E ! ke 2 r  18 . Küresel simetrili bir yük da l m : nce küresel tabakan n elektrik alan :küresel tabakan n iç k sm nda elektrik alan s f rd r.

 Silindirik simetrili bir yük da l m : *E ! ´ E.dA ! E ´ dA ! EA ! P E ! 2ke r qiç I0 PN ! I0  Yal tkan düzlem bir yük tabakas : W E ! 2I 0 19 .

letken içinde net bir yük hareketi olmad nda. yüzeyin e rilik yar çap n n en küçük oldu u yerlerde yüzeysel yük yo unlu u en büyüktür. 1)iletken içinde her yerde elektrik alan s f rd r. iletkenin yüzeyinde bulunur. 3)Yüklü bir iletkenin hemen d ndaki elektrik alan /E0büyüklü ündedir. an lan noktadaki yüzeysel yük yo unlu udur. 4)Düzgün biçimli olmayan bir iletkende.Elektrostatik Dengedeki letkenler   yi bir elektriksel iletkende madde içinde özgürce dola abilen yükler bulunur. iletken elektrostatik dengededir. 2)yal t lm bir iletkende bir yük varsa bu yük.Burada iletken yüzeyine dik olup . 20 . Elektrostatik dengedeki bir iletkenin özellikleri.

21 . d alana kar bir elektrik alan meydana getirirler.Dilimin iki yüzeyinde etkiyle olu an yükler dilim içinde bile ke alan s f r yapacak biçimde. Bir d E elektrik alan nda iletken bir dilim.

Bu kesimde bu yükün olmayaca n n deneysel do rulanmas incelenecektir. 22 .Bu durumda. Bu iki yasan n geçerlili i. bir iletken içinde net bir yükü ya da e de er olarak elektrik alan saptama giri imiyle s n rlanabilir. Gauss Yasas na göre iletken içinde net yük bulunamaz. letken içinde s f rdan farkl bir alan saptan rsa Gauss ve Coulomb yasalar geçersiz olur.Gauss ve Coulomb Yasalar n n Deneysel Do rulanmas   Bir iletkene net bir yük konuldu unda bu yük iletken yüzeyine içerdeki elektrik alan n s f r yapacak ekilde da l r.

23 . içi oyuk yüksüz bir iletken üzerindeki küçük bir delikten içeri sark t l r.D çeperde art yük bulundu u elektrometrenin sapmas ndan anla l r.Yap labilecek deneylerden biri:  Art yüklü bir metal top.Top iletkenin iç çeperinde. etkiyle eksi bir yük olu turarak d çeperde art yük b rak r.

 Metal top.Top ve iç çeper aras ndaki yük aktar m sonucu her ikisi de yüksüz olur.Bu. 24 . iletkenin iç çeperine de dirilir.D yüzeydeki yükün de i medi i. top ile iletkenin iç yüzü aras nda yük aktar m oldu unu do rular. göstergenin sapmamas ndan anla l r.

sistemdeki net yükün her zaman iletkenin d yüzeyinde bulunaca n gösterir. Sonuçta. iletkenin d yüzeyindeki yükü ölçen elektrometrenin de i meden kalmas . ba lang çta topta bulunan yük bu durumda iletkende ortaya ç kar. letkenin içinde ne oldu una bak lmaks z n. 25 .

Bu top bu kez iletkenin içine indirilirse hiçbir elektrik kuvvet belirtisi göstermez.Bu.Bu içi oyuk iletken içinde E=0 oldu unu gösterir. iletken d nda E nin s f r olmad n ortaya koyarak iletkenin net bir yük ta d n gösterir. 26 .  Topa ba ka bir art yük verilip iletkenin d nda yak n bir yerine konulursa top. iletken taraf ndan itilir. Bu deney Gauss yasas n n öngörülerini ve böylece Coulomb yasas n do rular.

27 .

28 .

29 .

30 .

31 .

Carl Friedrich GAUSS 32 .

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->