P. 1
MEGEP donati hazirlama

MEGEP donati hazirlama

|Views: 566|Likes:
Yayınlayan: Halil Tek

More info:

Published by: Halil Tek on Jan 24, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/03/2012

pdf

text

original

Sections

  • GİRİŞ
  • 1. DONATIYI HAZIRLAMA
  • 1.1. Donatı
  • 1.1.1. Tanımı
  • 1.1.2. Çeşitleri
  • 1.1.3. Donatının Kullanıldığı Yerler
  • 1.2. Donatıları Bağlama
  • 1.2.1. Bağlama Kuralları
  • 1.2.2. Bağlama Yapılışı
  • 1.2.3. Pas Taşı
  • UYGULAMA FAALİYETİ
  • ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
  • 2. DONATIYI KALIBA YERLEŞTİRME
  • 2.1. Betonarme Kalıplar
  • 2.1.1. Tanımı
  • 2.1.2. Betonarme Kalıp Çeşitleri
  • 2.1.3. Betonarme Kalıp Kullanıldığı Yerler
  • 2.2. Donatıyı Kalıba Yerleştirme Kuralları
  • 2.3. Donatının Kalıba Yerleştirilmesi
  • 2.3.1.Temel Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi
  • 2.3.2. Betonarme Perde Duvar Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi
  • 2.3.3. Kolon Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi
  • 2.3.4. Kiriş-Döşeme Donatısını Kalıba Yerleştirme
  • 2.3.5. Merdiven Donatısını Kalıba Yerleştirme
  • ÖĞRENME FAALİYETİ–3
  • 3.DONATIYI BAĞLAMA
  • 3.1. Temel–Kolon Bağlantıları
  • 3.2. Kolon-Kiriş Bağlantıları
  • 3.3. Kiriş Döşeme Bağlantıları
  • 3.4. Merdiven Döşeme Kiriş Bağlantıları
  • UYGULAMAUYU FAALİYETİ
  • MODÜL DEĞERLENDİRME
  • CEVAP ANAHTARLARI
  • KAYNAKÇA

T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

İNŞAAT TEKNOLOJİSİ

DONATI HAZIRLAMA

ANKARA 2006

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilir. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER

AÇIKLAMALAR ....................................................................................................................ii GİRİŞ ....................................................................................................................................... 1 1. DONATIYI HAZIRLAMA ................................................................................................. 3 1.1. Donatı............................................................................................................................ 3 1.1.1. Tanımı.................................................................................................................... 3 1.1.2. Çeşitleri.................................................................................................................. 3 1.1.3. Donatının Kullanıldığı Yerler.............................................................................. 23 1.2. Donatıları Bağlama ..................................................................................................... 26 1.2.1. Bağlama Kuralları................................................................................................ 26 1.2.2. Bağlama Yapılışı ................................................................................................. 26 1.2.3. Pas Taşı................................................................................................................ 28 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 29 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 30 2. DONATIYI KALIBA YERLEŞTİRME............................................................................ 31 2.1. Betonarme Kalıplar ..................................................................................................... 31 2.1.1. Tanımı.................................................................................................................. 31 2.1.2. Betonarme Kalıp Çeşitleri ................................................................................... 32 2.1.3. Betonarme Kalıp Kullanıldığı Yerler .................................................................. 37 2.2. Donatıyı Kalıba Yerleştirme Kuralları........................................................................ 42 2.3. Donatının Kalıba Yerleştirilmesi ................................................................................ 42 2.3.1.Temel Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi ............................................................ 42 2.3.2. Betonarme Perde Duvar Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi............................... 43 2.3.3. Kolon Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi ........................................................... 43 2.3.4. Kiriş-Döşeme Donatısını Kalıba Yerleştirme...................................................... 44 2.3.5. Merdiven Donatısını Kalıba Yerleştirme............................................................. 45 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 46 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 47 ÖĞRENME FAALİYETİ–3 .................................................................................................. 48 3.DONATIYI BAĞLAMA .................................................................................................... 48 3.1. Temel–Kolon Bağlantıları........................................................................................... 48 3.2. Kolon-Kiriş Bağlantıları ............................................................................................. 49 3.3. Kiriş Döşeme Bağlantıları........................................................................................... 50 3.4. Merdiven Döşeme Kiriş Bağlantıları .......................................................................... 50 UYGULAMAUYU FAALİYETİ...................................................................................... 51 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 52 MODÜL DEĞERLENDİRME .............................................................................................. 53 CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 54 KAYNAKÇA ......................................................................................................................... 55

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 582YIM191 İnşaat Teknolojisi Betonarme Demirciliği Donatı Hazırlama Donatıyı hazırlama, betonarme yapı elamanlarının birbirine bağlanması ve donatıyı kalıba yerleştirme temel bilgi ve becerilerinin kazandırıldığı öğrenme materyalidir. 40/32 Demir İşleme modülünü başarmak. Donatı hazırlama amacını güvenli yapmanın yöntem ve tekniklerini öğrenmek. Genel Amaç Gerekli atölye ortamı ile Betonarme elamanların donatılarının bağlantıları ve bunların kalıba yerleştirilmesini güvenli, verimli, amaca ve tekniğe uygun yapabileceksiniz. Amaçlar Donatının ne olduğunu, çeşitlerini ve kullanıldığı yerleri söyleyebileceksiniz. Donatının yapılışını, bağlama kurallarını ve pas payını yapabileceksiniz. Donatıları kalıba yerleştirebileceksiniz. Temel ve kolon bağlantısını öğrenip nasıl uygulandığını bileceksiniz. Kolon ve kiriş bağlantısını öğrenip nasıl uygulandığını bileceksiniz. Kiriş ve döşeme bağlantısını öğrenip nasıl uygulandığını bileceksiniz. Merdiven, Döşeme ve Kiriş bağlantılarını öğrenip nasıl uygulandığını bileceksiniz. Atölye ortamı, donatı, kerpeten, tel, demir düzeltme anahtarı, pasyaşı, demirci sehpası, demirci makası, metre, tebeşir. İş güvenliği ile ilgili donanımlar, eldiven ve baret. Her faaliyet sonrasında değerlendirme soruları ile değerlendireceksiniz. Öğretmen modül sonunda (uygulama, soru-cevap) uygulayarak ile kazandığınız bilgi ve değerlendirecektir. ii o faliyetle ilgili kendi kendinizi size ölçme aracı modül uygulamaları becerileri ölçerek

MODÜLÜN AMACI

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

GİRİŞ GİRİŞ
Sevgili Öğrenci Teknolojik gelişmeler inşaat alanında da bir takım yenilikleri beraberinde getirmiştir. Özellikle deprem kuşağında olmamız çok daha önemlidir. Depremler sonrası yeni deprem yönetmeliğini mecbur etmiştir. Hem deprem yönetmeliği hemde TS 500 inşaatlarda bazı donatı türlerini zorunlu kılmıştır. Güvenli yapılar inşa etmenin donatıları hazırlama kurallarına uymakla olacağını göreceksiniz. Günümüzde kullanılan en yaygın yapı betonarme yapıdır. Betonarmenin olduğu her yerde mutlaka donatı vardır. Bir yapıyı yıkılma tehlikelerine karşı ayakta tutan betonarme elamanlardır. Yük taşıyan, direnç gösteren bu elamanlar donatısız olmazlar. Donatı beton içinde çizildiği gibi olmalıdır. Deprem sonrası manzaraları hepiniz gördünüz. Bu manzaraların tekrar yaşanmaması için betonarme inşaat işçiliğinin ne kadar önem arz ettiğini hepinizin kavraması gerekmektedir. Donatıları ne kadar kuralına uygun ve eksiksiz bağlarsak inşaatımız o kadar sağlam olur. Her betonarme demircisi temelden çatıya kadar betonarme elamanların donatılarını hazırlayabilmelidir. Donatıları kalıbına yerleştirebilmelidir. Her türlü donatı bağlamasını bilmelidir. Bütün bu işlemlerin yapılışını bu kitapta bulabileceksiniz. Bu modül sonunda edineceğiniz bilgi ve beceriler ile inşaat teknolojisi alanında her türlü donatı hazırlama işlerinizi yapabilmeniz için çok yararlı olacaktır.

1

2 .

Donatı hazırlanan atölyelerdeki işçilerin ve inşaat alanındaki donatı işcilerinin davranışlarını izleyerek ön bilgi ediniz. Tanımı Betonarme yapı elemanların içine kendi özelliğine göre demir yerleştirilir.2.1. pilye. donatı demirlerini hazırlayacaksınız. Düz donatılar ölçüsünde kesilir ve ucuna 90 derece kanca yapılır. 1.1. döşeme ve kiriş bağlantılarının yapılışını gözlemleyiniz. Temel donatılarının hazırlanışını ve bağlanışını gözlemleyiniz. Çeşitleri 1. Temel Donatısı Temel donatıları kalıp içinde bağlanır. Merdiven.1. 1. şapo ve çiroz demirleri vardır. Pilyeleri proje ölçüsünde ve kolon filizleri temel donatısı tamamlandıktan sonra bağlanır. Betonarme yapı elemanlarında nasıl bir demir kullanılacağı statik uygulama projesinde çizilerek gösterilir. Kiriş. Donatıları projedeki ölçüsünde ve şeklinde hazır edeceksiniz. Kolon donatı hazırlığını ve bağlama yapımını izleyiniz. 3 . kalınlığı ve sayıları mühendislik hesaplarıyla bulunur. döşeme ve kolon bağlantılarını gözlemleyiniz. Her yapı elemanının donatısı farklıdır. Betonarme yapı elemanlarında etriye.1. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlardır: Demir işleri yapılan bir inşaatta demirci sehpası yapımını ve işleyişini gözlemleyiniz. Döşeme donatılarının hazırlanışını ve bağlamasını gözlemleyiniz. Bu demirlerin yapı elemanı içine yerleştirilmesine donatı denir. pilye. Bu demirlerin şekli.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında demirci sehpası hazırlayarak. Temel – Kolon donatı bağlantılarının yapılışını gözlemleyiniz. Kiriş donatı hazırlığını ve bağlama yapımını gözlemleyiniz. Merdiven donatılarının hazırlanışını ve bağlamasını gözlemleyiniz. DONATIYI HAZIRLAMA 1. Yere serili donatıların pas payları zemin durumuna bağlı olarak 2–5 cm olarak bırakılır. Düz. mesnet.1. Ayrıca bu donatı elamanlarını bağlayabileceksiniz.2. Donatı 1. kolon filizi ve etriyeler hazırlanır. Burada demirin şekli ve ölçüsü yazılı olur.1. düz.

Sonra kalıp yapılarak temel donatısına başlanır(Resim 1). Deprem hatılları demirci sehpasında hazırlanır. kancalarından tabandaki donatı üstüne bağlanır (Resim 4). 4 . Resim 2: Temel donatıları ölçüsünde kesilerek uçları demir bükme ile bükülür.Resim 1: Temel donatıları döşenmeden önce tabana beton dökülür. Kancaları üste doğru kesişme yerlerinden tel ile bağlanır (Resim 3). Akslara uygun kolon filizleri. Deprem hatılları kolon filizlerine geçirilir ve tel ile bağlanır (Resim5). Pilyeler proje ölçüsünde alttaki donatı üzerine bağlanır. Temelde önce akslar belirlenir. Temel düz donatıları hazırlanır (Resim 2). Bu donatılar her iki yönde yere serilir. Pilye donatıları ve kolon filizleri hazırlanır.

Resim 3: Temel donatılarının uçları yukarıda olacak şekilde kerpeten ve tel ile bağlanır. 5 . Resim 4: Temel donatılarını kolon filizleri proje akslarına göre yerleştirilerek tamamlanır. Resim 5: Temel donatıları kolon filiz demirlerine deprem hatılları bağlanır.

diğer ucu 90 derece deprem çirozları hazırlanır. Bir ucu 45 derece. Boyuna donatılar hep üst kat için filiz olacak şekilde üretilir. 1.2.1. dış kolonlarda 2 cm pas payına göre hazırlanır. Kolon Donatısı Kolon donatıları boyuna donatı ve etrafında sarılı etriyelerden oluşur. Radye temellerde farklı olarak etriye ve pilye donatıları sırasıyla bağlanır (Resim 6). Dairesel kolonlarda en az donatı 6Ø14 tür. Etriyeler hazırlanır. Daire şeklindeki kolonlar fretli olur. Buralardan etriyeler iki donatıya tel ile bağlanır. Etriye araları en çok 20 cm ya da 12 donatı çapı kadar olur. Bunların etriyeleri helozonik tek parça olur. Daha sonra diğer boyuna donatılar bağlanır. İki adet demir sehpa üstüne uygun yerinden bırakılır. Demirci sehpasında boyuna donatıların etriye yerleri tebeşir ile çizilir. Kolonlar en az 4 adet 16’ mm lik ya da 6 adet 14’ mm lik (4Ø16 veya 6Ø14) donatıdan olur.2. Etriyeler iç kolonlarda 1. diğer yerlerde 4 adet olmak üzere çirozlar bağlanır (Resim 7).5 cm. Donatı çapının 40 ya da 50 katı uzunluk kadar filiz payı bırakılır. Yuvarlak kütüğe makine ile sarılarak üretilir.Resim 6: Radye temellerde çift etriye ve pilye donatıları da yapılır. Sıklaştıma yerlerinde metre karede 10. Kolon donatıları alttan gelen kolon filizlerine bağlanır (Resim 8). Kolonların alt ve üst kısımlarında etriye sıklaştırması yapılır. Önce boyuna donatıları ölçüsünde kesilir. 6 .

7 . Resim 8: Kolon donatıları kolon kalıbı içine alttan filiz demirlerine bağlanır.Resim 7: Kolon donatıları demirci sehpası üzerinde projesine uygun bağlanır.

Alt kattan üst kata geçen kolonda meydana gelen kesit azalması (A/B) 1/6’ dan büyük olamaz.C C D E B A E KARŞI TARAFA DEVAM EDEN KİRİŞ İLE KOLON BİRLEŞİMİ DETAYI KARŞI TARAFA DEVAM ETMEYEN KİRİŞ İLE KOLON BİRLEŞİMİ DETAYI Şekil 1: Kolon donatıları üst katta daralıyorsa Daralmada boyuna donatı 1/6 oranında büzülebilir. D 90 derece kanca ve 12 donatı çapından aşağı olmaz (Şekil 1). Şekil 2: Çokgen ve daire kesitli kolonlar fretli olarak bağlanır 8 . E filizdir ve 40 donatı çapından az olmaz.

Şekil 2’ deki gibi tel ile bağlanır.Fretli etriyeler önceden kütüğe sararak hazır edilir. 9 . Resim 9: Kolon donatısı etriyelerinin üstüne paspayı için pastaşı takılır.

Şekil 3: Kolon donatısı etriyelerinin sıklaştırması ve üst katta daralması Kolon daralmasında ve kiriş kesişme yerlerindeki donatı şekil 3’ teki gibi yapılır.Kolon donatısı yerine bağlandıktan sonra bütün kenarlarına pas taşı takılır (Resim 9). 10 .

Kirişler devam ediyorsa alt donatılar L/4 kadar diğer kirişe devam eder.3. Esas donatılar ve montaj donatıları kesilerek bir uçlarına demir bükme ile 12Ø boyunda kanca yapılır. Bütün boyuna donatı bağlandıktan sonra pilye kiriş içine geçirilir. Mesnet içinde etriyeler yerinde bağlanır. Kiriş Donatısı Genellikle dikdörtgen kesitli ve eğilmeye çalışır. Kolon filiz yerlerine gereken etriyeler kiriş üstüne serbest olarak takılır ve kiriş yerine oturtulur. Pilyeler boyunda kesilir. 11 . Esas donatılar devam eden döşemeye L/4 kadar devam ettirilir (Şekil 4). Kirişlerin başlangıcı bitişlerinde üstte mesnet donatısı kullanılır. (Resim 10 ve Şekil 4). Kolon ile birleşim yeri dışındaki etriye yerleri işaretlenerek tel ile bağlanır. esas (düz demir). Resim 10: Kiriş donatıları kalıp içinde bağlanır. Mesnet yerlerinde altta şapo donatıları her iki yanda L/4 kadar geçer vaziyette bağlanır.1. Kirişlerde çapı 12 mm (Ø12) den aşağı donatı kullanılmaz. Pilyeler ölçüsünde ve 45 dereceden bükülür. Kiriş donatıları montaj. Üzerindeki yükleri kolon ve altındaki duvarlara iletirler. Etriye değme yerlerinden bağlanır. Etriyeler sayısı kadar kesilir ve bükülerek hazırlanır. Kiriş başlangıcına mesnet donatıları hazırlanır ve bağlanır. proje ölçüsünde iki demir bükme anahtarı ile hazırlanır.2.1. pilye ve etriye donatılarıyla yapılır. Kiriş kalıp üzerinde yerine yakın kurulan sehpa üstünde hazırlanır. Etriyelerin kalıba değen taraflarına pastaşı takılmalıdır. Kiriş başlangıcına üstten L/4 kadar mesnet donatısı bağlanır.

Donatıların uçları 45 derece bükülür. 12 . Kiriş.Şekil 4: Kolonlara mesnetlenen kirişlerin bu bölgelerinde şapo demiri kullanılır. Konsol çıkmanın çok olması durumunda ilave pilye bağlanır (Şekil 5). yığma yapılarda her iki ucu mesnetlere 20 cm serbest oturuyorsa basit kiriştir. Burada esas ve pilye donatıları üstte montaj donatıları altta olur. Bazen kirişlerde ters olarak yapılır (Şekil 6). Kirişin bir ucu kolona saplanıyor diğeri boşlukta ise bu konsol kiriştir.

Şekil 6: Ters kiriş yapılacağında üstten mesnet ilaveleri bağlanır.Şekil 5: Konsol kirişlerin ucuna doğru kalınlığı düşürülür ya da uç kısma kiriş yapılır. 13 .

Etriye yerleri işaretlenir. Şekil 7: Düşey ve yatay olarak yapılan hatıllar için donatı hazırlanır. Etriyeler aynı hizada olacak şekilde tel ile diğer boyuna donatılara bağlanır (Şekil 7). İşaretli olan yerlere etriyeler tel ile bağlanır. Taş duvarlarda en az 6 adet çapı 10 mm olan boyuna donatı kullanılır.1. Kalıba değecek yerlere pastaşı takılır.5 m’ yi geçmesi durumunda hatıl yapılması zorunludur. Tuğla duvarlar için en az 4 adet 12 mm çaplı donatı kullanılır. Hatıl Donatısı Yığma yapılarda duvarların bağlantılarını sağlamak amacıyla hatıl yapılır. Moloz taş duvar yüksekliğinin 1. Etriyeleri bu iki donatıdan geçirilir. Diğer hatıl donatıları üstünde etriye yerleri işaretlenir.2. 14 . İki adet boyuna donatıyı demirci sehpası üstüne dengeli olarak yerleştirilir. Hatıl kesişme yerleri kalıp içinde bağlanır (Şekik 8). Düşey hatıllar her 4 metrede bir yapılır.1. Hatıl boyuna donatıları keserek hazır edilir.4. Etriyeler hazırlanır. Yığma yapılarda kapı ve pencere üstlerini birleştirecek şekilde hatıl yapılır.

Uzun kenar doğrultuda sadece düz donatı bağlanır. Lento donatısı hazırlanırken.2. Genel olarak döşemeler dal ve hurdi olarak çözümlenir.Şekil 8: Hatılların köşe birleştirmesinde önerilen iki bağlama.6.2. 1.5. 1. Bir tarafı boşlukta olan döşemeler konsol döşemelerdir.1. Etriyeler 20 cm ara ile bağlanır. Lento her iki ucu duvar üstüne açıklığın %15 ya da en az 20 cm kadar binmelidir. Kenar uzunlukları arasında en az iki kat fark var ise hurdi döşeme. Pilye donatıları devam eden döşemeye L/4 kadar uzatılır. Lento Donatısı Kapı ve pencere üstlerine boşluğu kapatmak için lento donatısı yapılır. kolon ve hatıl donatısı hazırlama işlem basamakları aynen uygulanır. 15 . Lento yüksekliği en az 20 cm yapılır.1. Döşeme Donatısı Dört tarafı kirişlerle çevrili döşemeler ankastradır. Hurdi döşemelerde kısa doğrultuda bir düz bir pilye şeklinde bağlanır. bunun dışındaki döşemeler dal döşemelerdir.

Uzun kenarda sadece düz donatılar vardır. Döşeme düz donatıları kesilerek bir uçları kancalı olarak hazırlanır. Diğer doğrultuda sadece düz donatı sıralanır. Pilyeler devam eden döşemenin L/4’ ü kadar uzatılır. Dal döşemede pilyeler her iki doğrultuda bağlanır. Her iki doğrultu donatıları bir düz bir pilye olarak bağlanır. Döşeme orta bölgesinde daima altta kalacak olan donatılar tel ile proje ölçüsünde bağlanır. Resim 12: Dal döşeme donatısı Döşeme çift yönlü çalıştığı için pilyeler iki yönlü döşenerek bağlanır (Resim 12). Hurdiye kısa kenarda bir düz bir pilye olarak sıralanır. Belli aralıklarla kalıp tarafına pastaşı takılır (Resim 11). pilyelerin diğer döşemeye L/4 kadar devam etmesine dikkat edilir. Başlangıçta donatıların uçları kancalı olmasına. Dal döşemede her iki yöne bir düz bir pilye olarak donatılar sıralanır. Bu haliyle birbiriyle kesişen donatılar tel ile bağlanır.Resim 11: Hurdi döşeme donatısı Hurdi döşemede kiriş başlangıçlarına bütün donatılar 90º kancalı bağlanır. İki adet demir bükme anahtarı ile pilyeler proje ölçüsünden 45 derece bükülür. Pilye donatıları da aynı şekilde hazırlanır. 16 .

Şekil 9: Konsol döşeme donatısı Konsol döşemelerde ilave olarak şapo donatıları yerleştirilir. 17 . Esas donatı üste bağlanır. Konsolun bağlı olduğu döşemelere bütün donatılar L/4 kadar uzanır (Şekil 9).

18 . Dişli döşemelerde diş olarak yapılan çıkıntılara kiriş donatısı gibi donatılar yerleştirilir. Dişli döşemelere nervürlü döşeme de denir (Şekil 10). Bütün döşemelerin pilyeleri komşu döşemeye L/4 kadar devam eder (Resim 13).Resim 13: Devamlı döşeme donatısı Devamlı döşemeler aynı seviyede birden fazla olan döşemelerdir. Aynı donatı uygulaması kirişsiz en az 15 cm kalınlığındaki mantar döşemelerde de aynı şekilde bağlanır. Döşeme altında tesisat kanalları oluşturmak için tek ya da iki yönlü dişli döşemelerde de aynı donatı uygulanır.

Şekil 10: Dişli döşemeler ve mantar döşemeler 19 .

Perde uçlarına 30 cm’ den az olmamak üzere perde boyunun % 10 kadar perde uç elamanı düzenlenir. 1. Etriye ve çirozlar en fazla 20 cm ara ile bağlanır.7. 20 .1. Boyuna ve enine donatıları en az 25 cm ara ile bağlanır. Kalınlıkları 25 cm’ den az olmaz. Kalıplıda kısa kenar yönünde bloklar yerleştirildikten sonra donatılar küçük hatıl donatısı şeklinde aralıklı konur ve uzun kenar yönündeki bağlantı donatılarıyla bağlanır.2. Kalıpsız asmolende donatılı bloklar önce üretilir.Şekil 11: Asmolen döşemelerdeki donatılar Döşeme çeşitlerinden asmolen döşemeler kalıplı ve kalıpsız olarak iki şekilde yapılır. Perde Donatısı Perde duvarlar kot altı yapılarında ve çevirme duvarları yapımında kullanılır. kısa doğrultuda kiriş donatılara bağlanır ve beton dökülür (Şekil 11). Perde uç elamanları etriyeli olur.

Bağlama işlemi tamamlandıktan sonra kritik yükseklikte 10 diğer taraflarda 4 adet (m2) deprem çirozları bağlanır.15 ve 16). Perde uç donatıları demirci sehpasında etriyeli olarak hazırlanır. Perde filizi yok yalnız perde yapılacaksa perde donatı alt uçları 90º kıvrılı yere basacak şekilde olur. Kolonlar arasına perde donatısı bağlanacak ise önce yatay donatılar proje ölçüsünde bağlanır. Bağlama işlemi aynı anda en az iki kişi tarafında yapılır. Resim 14: Kolon ve perde duvarlar da kullanılan deprem çirozları Resim 15: Perde donatıların bağlanması 21 . Kalıp taraflarındaki donatılara pastaşı takılır(Resim 14. Enine ve boyuna donatılar hazırlanır.Temelde kolon filizinin aynısı perde filizi olur. Yatay donatılara proje ölçüsünde dik olan diğer donatılar tel ile bağlanır.

Pilyeler iki demir bükme anahtarı ile kalıp içinde bükülür. Resim 17 Kirişsiz merdiven kolundaki donatılar 22 . Merdiven kolu enine donatıları hazırlanır. Merdiven esas donatıları kol boyunca çalışır. Sahanlık donatıları hazırlanır. Projesine göre donatılar kalıp içinde bağlanır. Merdiven Donatısı Merdivenler tek parça olarak üretilir.Resim 16: Çirozların bağlanılmış hali 1. Merdiven sahanlık pilyeleri ile kol pilyeleri hazırlanır. Bükülme sonrası üst donatılar tel ile yerinde kesişme yerlerinden bağlanır (Resim 17).1.2.8. Kirişli ya da kirişsiz olarak yapılır.

3. Resim 18: Münferit ve mütemadi temellerde kullanılır GROBETON BLOKAJ ZEMİN TEMEL DUVARI TEMEL PABUCU Şekil 12: Temelin betonarme pabuç ve hatıllarında temel donatısı kullanılır 23 . Temel Donatısı Yapıların yükünü temeller taşıyarak altındaki zemine iletirler.1. Temeller üzerine gelen yüke ve altındaki zeminin durumuna göre seçilir.1. Bu yüzden temeller çok sağlam olmalıdır. Temel donatıları.1. kullanılır (Resim 18 ve şekil 12). İçinde donatıların bulunduğu temeller betonarme temellerdir.1.3. Münferit temellerde. Mütemadi temelde. Donatının Kullanıldığı Yerler 1. Radye temellerde.

1.4.1.6. Döşeme Donatısı Betonarme yapılar katlardan meydana gelir. Yapıdaki kolonlarda kolon donatısı kullanılır.1. Devamlı döşemelerde. Perde Donatısı Yeraltı tesisat kanalları. Bu hatıl içinde hatıl donatısı kullanılır. Hatıl Donatısı Yığma yapıların kapı ve pencere üstünde ya da kat yüksekliğinin bittiği yerde betonarme hatıl olur. binaların sığınağını çevreleyen duvarlar ve asansör boşluğunu çevreleyen duvarlar perde duvar şeklinde yapılır.1.3.1. Bu lento için de lento donatısı kullanılır. 1. 1.7. Kirişler taşıdıkları yükleri döşemelerden alır. Kiriş Donatısı Yapılar katlardan meydana gelir. 24 . Konsol döşemelerde. Döşemelerin kenarlarında ve kolonların birbirine bağlantılarında kiriş kullanılır.1 3 2. Kolonlar. Asmolen döşemelerde döşeme donatısı kullanılır.1. Bu perde duvarların içinde perde donatısı kullanılır.5.3. içinde esas demirler ile onların dağılmasını engelleyen yatay donatıdan meydana gelir. Mantar döşemelerde.3. 1. Kolonun yatay donatıları etriyeli ya da fretli olarak yapılırlar. Donatıları bir arada tutması için çiroz kullanılır. Kolon Donatısı Yapıların yüklerini yukarıdan aşağıya güvenli olarak kolonlar taşır. Dişli döşemelerde. 1. Kirişlerin içinde kiriş donatısı bulunur.3. Yatay durumdaki betonarme elamanları ve üzerindeki ağırlıkları kolonlara kirişler iletir.3. Katlarda yatay betonarme tablalardan oluşur.1. Lento Donatısı Yığma yapılarda sadece kapı ve pencere üstünü kapatmak için lento yapılır. Bu yatay yapı elamanları döşemedir. Ankastre döşemelerde.3.

1. Betonarme merdivenlerde merdiven donatısı kullanılır (Şekil 13). Şekil 13: Kirişli ya da kirişsiz merdivenlerde 25 .8.1. Merdiven Donatısı Yapıların katlar arasında ulaşımı merdivenler sağlar.3.

1. Donatıları Bağlama Betonarme yapı elamanların inşasında önce kalıp yapılır. Bağlama teli olarak 0. En son beton dökülür. tam çapraz bağlama ve köşede atkılı bağlama (Şekil 14). Bazı yapı elamanları önceden hatta atölyede hazırlanabilir. Donatıların kesiştiği bütün yerler arada boşluk oluşmadan bağlanmalıdır. Kaynak ile bağlama işlemi atölyelerde uygulanan seri bir yöntemdir.1. Özel demirci kerpeteni kullanılmalıdır. tam bağlama. Tel ile donatının bağlanması uygulama yerine göre değişir. Daha sonra donatı yerleştirilir. Yarım bağlama. 1. Bağlama Yapılışı Donatının tel ile bağlanması değişik şekillerde yapılmaktadır. Donatılar projedeki ölçüsünde olmalıdır. Buradaki amaç beton içindeki donatının projedeki yerinde olmasıdır.75 mm. Donatılar biribirleri ile kesiştikleri yerlerden bağlanır. Bunun dışında yerinde imalatlarda tel ile bağlama kullanılır.2. Yarım bağlama Yarım çapraz bağlama Köşede atkılı tam bağlama 26 Tam bağlama . Üst üste ve yan yana geldiklerinde en az 40ø kadar bağlanmalıdır.2. Eldivensiz donatı bağlanmaz.2. Ayrıca üst üste ve yan yana gelen bütün donatılar tel ile bağlanır. Hasır donatı ve tünel kalıp sistemi için üretilen donatılar için kaynak tercih edilir. Donatı projeye bakılarak oradaki ölçü ve şekillerinde yerleştirilir.2. 1.1 mm kalınlığındaki teller kullanılır. Bağlama Kuralları Donatı bağlamaları kaynak ya da tel ile yapılır. Kalıp içinde bağlanamayacak donatılar yerine yerleştirilmeden dışarıda bağlanmalıdır. yarım çapraz bağlama.

Tam çapraz bağlama Şekil 14: Donatı bağlama çeşitleri 27 .

Beton dökülünce yerine göre donatı 1. Pas payını en iyi pas taşı ile elde ederiz. Pas taşı kalıba yakın donatılara donatı ağırlına göre 50 – 100 cm ara ile takılır (Şekil 15 Resim 19). Eğer asit suyu etkili bir bölge ise bu 2. Bu ancak pas payı elde edilmesiyle olur. pa sp ay ı(2 . 28 .5 ) Şekil 15: Pastaşı Resim 19: Donatının kalıp tarafında pastaşı olmalıdır.1. Pas Taşı Donatının beton içinde paslanmaması esastır. Bunun için donatının dışarıdan görünmesi önlenir.5 – 2 cm içeride kalmalıdır.3.2.5 – 5 cm olarak düşünülmelidir.

Kerpeten kullanarak kesişen donatıların bağlama öncesi tel ile boşluğunu alınız.) 12’lik demirleri yerinde tebeşir ile işaretleyerek kesiniz. Köşede atkılı tam bağlama yöntemi uygulayarak bağlama yapınız. 29 . Donatı üzerini her zaman yanınızda hazır olan tebeşirlerle işaretleyiniz. Sehpa üstündeki boyuna donatıları yan yana getirerek tebeşir ile 20 cm ara ile etriye yerlerini işaretleyiniz. İki boyuna demirlere bağlanmış etriyeleri sehpa üstünde 180 derece çevirerek diğer boyuna donatıların bağlamasını yapınız. 20 cm aralıklı olarak da etriye kullanılacaktır. Etriyeleri sehpa üstündeki donatılara geçiriniz. Tam bağlama yöntemini uygulayarak bağlama yapınız. Öneriler Bu işlemler sırasında iş elbiseli. eldivenli.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları (20 / 20 / 200 cm hatıl içine 4 adet 12’ lik boyuna donatı. Yarım bağlama yöntemini uygulayarak bağlama yapınız. Bağlama öncesi bağlama telinin iki ucunu demir aralarında boşluk kalmayacak şekilde kendinize çekiniz. İş güvenliğinin önce geldiğini her işlem öncesi unutmayınız. İşaretli yerlerden etriyeleri bağlayınız. dikkatli ve düzenli olunuz. Etriyeleri kesiniz. Boşluğu alınmış demirleri öğrendiğiniz yöntemlerle bağlayınız. 1. Yarım çapraz bağlama yöntemini uygulayarak bağlama yapınız.5 cm paspayı hesabına göre etriye boyunu hesaplayınız. Bağlama telini işlem öncesi yeteri kadar hazır layınız. Demirci sehpası hazırlayarak iki boyuna donatıyı üstüne bırakınız. Demir bükme ile etriyeleri hazırlayınız. Kerpeteni kullanarak iki donatıyı tel ile bağlayınız. Tam çapraz bağlama yöntemini uygulayarak bağlama yapınız.

7. 8. Betonun içindeki donatıyı pas payı gizlemektedir. 5. 6. Merdiven donatıları yerinde kirişli ve kirişsiz olarak bağlanır. Donatı betonun içindeki demirdir. bunun dışında 1. Pas payını pas taşları ile elde edebiliriz. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz. 4. 2. Etriye ana donatıları sabitlemek için kullanılan enine donatıdır.5 – 2 cm olarak bırakılır. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz.OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) Aşağıdaki cümleleri doğru veya yanlış olarak değerlendiriniz. Döşeme donatılarının tamamı yerinde bağlanır. Pilyeleri bağlama anında bükülür. 10. Betonarme binaların taşıyıcı elamanların hepsinde donatı vardır.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. Kesişen donatıları çapraz tek şekilde bağlamaya yarım bağlama denir.5 – 5 cm. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Asit suyu etkisindeki bölgede pas payı 2. Kolonlarda donatı filiz boylar 40-50Ø uzunluğunda olmalıdır. 1. 3. 30 . 9.

Betonun ağırlığını kalıp taşır. yapım ve söküm işlemlerini gözlemlemelisiniz. temel.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında kolon. Kolon kalıbı. DONATIYI KALIBA YERLEŞTİRME 2. temel.1. perde duvar ve merdiven kalıbını proje üzerinden tanıyacaksınız. 31 . perde duvar ve betonarme çatılara kalıp yapılmalıdır. kiriş. Kalıp betonun ağırlığını taşıyabilecek sağlamlıkta olur. Kiriş-döşeme kalıbı. Perde duvar kalıbı. döşeme. Beton prizini alıncaya kadar kalıp betonarme elamanı tutar. Kazanmış olduğunuz bilgi ve deneyimleri arkadaş gurubunuz ile paylaşınız. Betonarme Kalıplar 2. 2. Bu işlemleri yapan kişilerden ön bilgi almanız gerekir. Merdiven kalıbı. Proje ölçülerinde olmasını kalıplar sağlar. merdiven. Hatıl ve lento kalıbı. Kalıba donatı yerleştirildikten sonra devam eden işlemleri.1.1. İçine donatı yerleştirilen taşıyıcı yapı elemanlarına kalıp yapılır. döşeme. diğer betonarme elamana bağlama için yapılanları izlemelisiniz. kiriş. Temel kalıbı. kolon. Sıralarsak. Tanımı Betonarme yapı elemanları projedeki ölçüsünde olmalıdır. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlar olmalıdır: Bir inşaat alanında. Donatı yerleştirildikten sonra hangi bağlamaların yapılacağını bileceksiniz.

Betonarme Kalıp Çeşitleri Betonarme kalıplar iki kısımdır.2. Birinci kısım betonarme elamanın yüzeyini elde ettiğimiz bölümdür. İkinci kısım kalıbı istenen yükseklikte tutan ve içindeki betonu prizini alıncaya kadar taşıyan iskeledir.1. Klasik sistem: Az katlı binalarda kullanılır. Ahşap Metal Plastik Yapım yöntem ve tekniklerine göre. Resim 20: Klasik sistem kalıp 32 . Kaplama yüzeyler ahşap. Kullanılan malzemeye göre.2. iskele kısmı metal borulardan kullanılır (Resim 20).

Paneller 75 x 250 cm boyutlarında yukarı doğru inşa edilecek yapılarda kullanılır (Resim 23). Resim 21: Çelik panolar Resim 22: Modüler kalıp iskelesi Tırmanır sistem: Daha çok perde kalıplarında kullanılır.Çelik pano ve modüler sistem: Yüksek katlı olmayan yapımlarda kullanılır. 33 .Resim 22). Defalarca kullanılabilir (Resim 21.

Resim 23: Klasik sistem kalıp Kayar sistem: Tek taraflı yüksekliği 240 cm. genişlikleri 2–4 m arasındaki panellerden oluşur (Resim 24). Resim 24: Kayar sistem kalıp 34 .

Resim 25: Tünel kalıp sistem 35 . sağlam ve devamlı yapılacak olan inşaatlarda kullanılır (Resim 25).Tünel sistem: Seri.

suni tahta ve metal türündeki malzemelerden elde edilir.Kalıpsız sistem: Asmolen döşeme yapımında kullanılır (Resim 26). Biz bu işleme kürleme deriz. Kalıp iskelesi dikme (ayarlı metal boru). Beton dayanımına ulaşınca kalıp iskelesi sökülür. Kalıp kaplaması. çapraz kuşaklar ve kamalardan meydana gelir. Kalıp iskelesi. yerine dökülmüş betonun ağırlığını beton prizini alıncaya kadar taşır. 36 . Resim 26: Kalıpsız sistem Bütün kalıp sistemlerinin kendi içinde iki bölümü vardır. Doğal tahta. betonarme yapı elamanının yüzeyini elde etmemizi sağlar. kirişler. Beton prizini alıncaya kadar sulanır.

Resim 27: Temel kalıbı 2. Yükseklikleri ve görülen yüzleri azdır. Temel Kalıpları Yapıyı temele oturtan en basit kalıplardır.3. Yan tahtaların üst ve altından açılmaları önlemek için destek kirişleri çakılır (Resim 27). Resim 28: Kolon kalıbı 37 . Daire kesitli kolon kalıbı yapmak için yuvarlak kuşak kalıplara içten çıtalar çakılır (Resim 28).2. dikdörtgen. Kalıp yapılırken önce görünen yan yüzeyler yapılır. Kalıp yapımında kanatlar oluşturulur. Kanatlar 50–100 cm aralıklarla kuşak takviye yapılır.1.2. çokgen ve daire kesitli olur. Betonarme Kalıp Kullanıldığı Yerler 2.1. Kolon Kalıpları Kare.3. Tahtalar birbirine çivi ile tutturulur.1.1.3.

kirişli. Kalıp yan tahtaları belli aralıklı klapalar ve destek kirişleri ile yerine çivi ile çakılır (Resim 29). Payanda.4.1.3. IZGARA KİRİŞLERİ PAYANDA KLAPA DÖŞEME KAPLAMASI DESTEK ESAS KİRİŞ ÇAPRAZ DİKME KUŞAK KAMA Şekil 16: Döşeme kalıbı 38 . Resim 29: Kiriş kalıbı 2. çapraz. Kalıp derinliği daha fazla tutulur. Döşeme kalıpları düz. Izgaraların altında 100 cm ara ile 5/10 kirişlere oturtulur. Kiriş Kalıbı Kiriş kalıpları döşemelerle birlikte yapılır.1. Bu kirişler 100–150 cm aralıklı dikmeler ile taşınır. dişli ve mantar olmak üzere üç değişik şekilde yapılır (Şekil 16). Döşeme kalıpları Döşeme tahtaları ortalama 50 cm aralıklı ızgaraların üzerine çakılır. Kiriş kalıpları üst başlıklı 10/10 cm kesitli dikmelerle desteklenir.2. destek kalıbın diğer kullanılan elamanlarıdır.3. Döşeme asmolen yapılacaksa aralıklı ve aralıksız bloklar dizilir.3. Bu dikmeler arasında 100 cm mesafe olur.

Perde Duvar Kalıpları Bina temel duvarlarında ve istinat duvarlarda perde duvar kalıbı yapılır. Tahta kaplaması yönüne dik 50–100 cm aralıklı 5/10 kuşaklara çivilenir.5.3.2.1. KAPLAMA TAHTASI DESTEK KUŞAK DESTEK DİKMESİ YASTIK GROBETON BLOKAJ Şekil 17: Perde duvar kalıbı 39 . Kuşaklara dik 150 cm ara ile dikmeler çakılarak payanda ile desteklenir (Şekil 17 ve 18).

6. Bunun için dişli ya da düz kullanılan doğrama özelliğine göre lento kalıbı yapılır (Şekil 19. Şekil 19: Lento kalıbı 40 .Şekil 18: İstinat duvarı kalıbı 2.1.20). Lento Kalıpları Kapı ve pencere üst kısımları lento ile kapatılır.3.

3.1.8. Eğimli yüzeye yükseklik ortalama 16 cm olacak şekilde rıht tahtası çakılır (Şekil 219. GERGİ KENAR TAHTASI RIHT KLAPASI RIHT TAHTASI KİRİŞ TABAN KAP. Merdiven Kalıpları Alt döşemede bırakılan donatı filizleri merdiven donatılarına bağlanır. 2.Şekil 20: Lento kalıbı görünüşü 2. Duvar kalınlığı kadar belli aralıklarla takozlar bırakılır ve bu takozlara tutturulan yan kanatlar üstten gergi teli ile gerdirilir.7. Hatıl Kalıbı Yükselen duvar üstüne tek parça yatay ve dikey olarak yapılır.1. TAHTASI KAMA DESTEK KİRİŞİ DİKME KUŞAK Şekil 21: Merdiven kalıbı 41 . Döşeme ve kiriş kalıbı yapımında olduğu gibi merdiven altında aynı işlem merdiven eğimine göre yapılır.3.

Kolon ve perde duvarlar beraber yapıldığında donatıları da beraber yerleştirilir. Döşeme ve kiriş donatıları birlikte yapıldıkları için donatıları da birlikte yerleştirilir.2. Ya da döşeme. Uygulanacak olan temel çeşidine göre donatılar yerinde ya da önceden hazırlanır. merdiven kalıpları ve donatıları birlikte yerleştirilir. Temel esas donatılar her iki yönde kalıp içinde yerleştirilir. kiriş içine 12ø cm kadar bükülür. 2. Etriye sıklaştırmaları kirişin her iki tarafında 2H kadarki bölgede 50 – 150 mm aralıkla yapılır. Donatılarla ilgili diğer kurallar TS 500 ve deprem yönetmeliğinde açıklanmıştır. Donatıyı Kalıba Yerleştirme Kuralları Donatılar kancaları yapıldıktan sonra kalıba yerleştirilir. Yerine yerleştirirken pilyelerin proje ölçüsünde olmasına çok dikkat edilir.1.3. kiriş. Kiriş donatıların kancaları 90º ve 12ø cm’ den fazla yapılır. Deprem çirozları 5–10 cm aralıkla yerleştirilir. Donatıların kesiştiği her yer tel ile bağlanır. Donatıların tamamında 10ø cm boyunda kanca yapılır. Donatının Kalıba Yerleştirilmesi 2. Perde duvarların kritik yüksekliğince m²’ sinde 10 çiroz olmalıdır. 42 . Temel donatıları yerleştirildikten sonra kolon filiz donatıları yerleştirilir (Resim 30).3. Daralan kolonlardaki donatı. Döşemelerde köşe tablalarda şapo (ilave) donatı yerleştirilir. Temel donatıları yerleştirilmeden zemin kum ya da beton ile kaplanmalıdır. Kolon donatıları kolon kalıbı açık bir kenarından yerleştirilir.2. Kalıp köşelerindeki donatılara pas taşı takılarak kalıba yerleştirilir. Temel donatıları bitirildikten sonra kolon filiz donatıları proje akslarına göre yerleştirilmelidir. Temelde perde duvar varsa onlarında filizleri yerleştirilir.Temel Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi Kalıbı bitirilmiş temele donatı yerleştirilir. Merdiven donatıları ile döşemelere bağlantıyı sağlayacak filizler zamanında bırakılmalıdır. Aynı işlem boyuna donatının 1/6 dan fazla eğim ile bükülür. Perde duvarların kritik yüksekliği dışında m²’ sinde 4 çiroz olmalıdır.

Bir kenarı açık kolon kalıpları donatı içine yerleştirildikten sonra kapatılır. 43 . Donatılar dışarıda ya da yerinde hazırlanabilir (Resim 31). Kalıbın bir tarafı bitirildikten sonra donatı yerleştirilir. Kolon Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi Kolon kalıbının üç kenarı bitirilir.Resim 30: Temel kalıbına donatı yerleşimi 2. Resim 31: Perde duvar tel bağlama 2. Kalıbın geniş tarafından yerleştirilen donatılar alttaki filizlere bağlanır. Betonarme Perde Duvar Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi Betonarme perde duvarlar temelde.2. Perde duvarlardaki donatılar yatay ve dikey olarak bütün kesişmeler tel ile bağlanır.3.3. Donatılar dışarıda hazırlanır.3. Köşe donatılarına pas taşı takılır (Resim 32). asansör çevresi ya da tünel kalıp sistemlerinde uygulanır.

Resim 32: Kalıp içinde kolon donatısı 2. Kiriş donatıları dışarıda hazırlandıktan sonra yerine yerleştirilir. 44 . Döşeme donatıları kiriş donatıları üstünde yerleştirilir. Kiriş-Döşeme Donatısını Kalıba Yerleştirme Kalıp yapıldıktan sonra önce kiriş donatıları yerleştirilir.3. Merdiven donatıları döşeme bağlantıları ile birlikte yerleştirilir (Resim 33).4. Kiriş donatıları kolon filizleri üstüne bağlanır.

3. Donatı merdiven başlama ve bitişindeki döşemelerin donatısına bağlanır. Resim 34: Kalıp içinde sahanlık donatıları 45 . Merdivenin bütün donatıları kalıp içinde yerleştirilerek bağlanır (Resim 34). Merdiven Donatısını Kalıba Yerleştirme Merdiven kalıbı bitirildikten sonra donatıları yerleştirilir.Resim 33: Kalıp içinde kiriş ve donatı kalıbı 2.5.

Temel kalıbı içinde donatısını bağlayınız. Bağlama yaptığınız donatıları. Döşeme donatılarının pilyelerini demir düzeltme anahtarı ile kırınız. eldiven. merdiven ve perde duvar kalıplarını proje üzerinde seçiniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Temel. Öneriler Bu işlemleri yaparken iş önlüğü. Perde duvar kalıbı içine donatılarını yerleştiriniz. Kolon donatısını kalıba yerleştiriniz. kolon. 46 . boşluklarını aldıktan sonra bağlayınız. Kenetleme boyunu 40ø cm’ den fazla uygulayınız. döşeme. Deprem çirozlarını yerinde bağlayınız. kiriş. İlave (şapo) donatılarını yerlerinde kullanınız. Ucu keskin iyi bir demirci kerpeteni kullanınız. Merdiven kalıbı içinde donatıları bağlayınız. Kiriş ve döşeme kalıbına donatıları yerleştiriniz. Donatıları yerleştirirken pas payı için pas taşını doğru kullanınız. baret ve tabanı kalın bir ayakkabı kullanınız.

Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. 5. Kirişlerin sıklaştırma bölgesi 2H her iki tarafta 5–15 cm arasında sıklaştırma olarak uygulanır. 1. Kolonlar sıklaştırma yerlerinde en az 5 cm yapılır. 6. Perde duvar kalıpları 150 cm arayla dikme çakılarak payanda ile desteklenir. 8. Temel içine yerleştirilen kolon filizleri en az 10ø cm olmalıdır. Kiriş ve döşemelerin donatıları beraber bağlanmaz. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz. bir pilye sıralı olarak bağlanır. 3. Merdiven donatıları başlama ve çıkış hattı sonunda her zaman sahanlık döşemelerine bağlanır. 9. 10. Kiriş donatılarının kenetlenme ve kolon ile bağlantı yerleri kalıp içinde yapılır. Döşemedeki donatılar bir düz. 7. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. kalıbı içinde ve kancaları içe dönük olarak bağlanmalıdır.OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) Aşağıdaki cümleleri doğru ve ya yanlış olarak değerlendiriniz. Kolon içinde deprem çirozları 50 cm ara ile yerleştirilir. 2. 47 . Temel donatıları. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. 4.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A.

merdiven donatılarını döşeme ve kiriş donatılara bağlama işlemlerini ve bunların işlem sıralarını yapabileceksiniz. demirci kerpeteni. tebeşir. Bunun için tel ile bağlama çeşitlerini uygulayacaksınız. demirci makası kullanılmalıdır. Kiriş donatılarını döşemelere bağlayan demirci işcilerini gözlemleyiniz. Kazanmış olduğunuz bilgi ve deneyimleri arkadaş gurubunuz ile paylaşınız. Temel donatısı bitirilince kolon için hazırlanan filizler bağlanır. kiriş donatılarına döşeme donatılarını bağlama. Temel projesinden temele ait pilye ve etriyeler yerinde bağlanamadığı zaman dışarıda bağlanarak sonradan yerine yerleştirilir. temel donatılarına kolon donatılarını bağlama.1. Kolon içindeki donatıları bilir. Bu donatıları proje üzerinden gösterebileceksiniz. Yerleştirme işleminde mutlaka pastaşı kullanılmalıdır. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlar olmalıdır: Temel kalıbı bitirilmiş bir inşaatta beton dökümüne kadar olan aşamaları gözlemleyiniz. Kolon donatılarına kiriş donatılarının bağlanışını gözlemleyiniz. Araştırma bölümünde yapılması gereken gözlemi yaparak beceri kazanacaktır. Aynı şekilde merdiven kalıbı üzerine donatı bağlayan işcileri gözlemleyiniz. Perde duvar varsa onlar içinde filiz donatılar en az 40ø boyunda bağlanır. 48 . kolon ve perde duvar donatılarının yapılışı ve bağlanışını gözlemleyiniz. Temel–Kolon Bağlantıları Betonarme temellerin içindeki donatılar dışarıda hazırlanır. Kiriş içindeki donatıları bilir. eldiven. kalıp üzerinde donatıları bağlayacaksınız.DONATIYI BAĞLAMA 3. Temelden yükselen perde. Merdiven ve perde duvar içindeki donatıları bilir. kolon donatılarına kiriş donatılarını bağlama. Bunun için tabanı kalın bir ayakkabı. Döşeme içindeki donatıları bilir. Öğrenci betonarme yapı elamanları için donatıları hazırlar.ÖĞRENME FAALİYETİ–3 ÖĞRENME FAALİYETİ–3 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında kerpeten kullanarak. Bunun için temel çeşitlerini ve içindeki donatıları bilecektir. Temel düz donatıları ölçüsünde kesilip yerinde tel ile bağlanır. duvar ve kolon filizlerini. Kalıp dışında donatı hazırlayabilecek. 3.

Kolon esas donatıları ve etriyeleri ölçüsünde kesilip demirci sehpasında hazırlanır. Yerine yerleştirildikten sonra doğru bir paspayı için pas taşı kullanılır. Resim 36: Kolon ile kiriş bağlantı yeri 49 .2. montaj demir. Kolon-Kiriş Bağlantıları Betonarme kolonların içindeki donatılar dışarıda hazırlanır. Sonradan kalıbına yerleştirilir. tebeşir.Resim 35: Temelde kolonları bağlayacak kolon filizleri 3. demirci makası kullanılır. Demirci sehpasında donatılar bağlanır. demirci kerpedeni. Kiriş donatılarındaki esas demir. Bunun için tabanı kalın bir ayakkabı. pilye ve etriyeler dışarıda kesilip sehpada hazırlanır. Devam eden kirişlerde pilyeler diğer kirişe devam ettirildikten sonra etriyesi bağlanır (Resim36). Kolon donatıları temelden gelen kolon filizlerine bağlanır. eldiven.

Bütün donatılar döşeme üzerinde hazırlanır. Döşeme düz donatıları aralarında pilye olmalıdır.4. Merdiven Döşeme Kiriş Bağlantıları Döşeme kiriş bağlantılarından bir tanesi de merdiven sahanlığıdır. Her iki yönde donatılar kesiştikleri yerlerden tel ile bağlanır. Resim 37: Kiriş ile döşeme donatılarının bağlanması 3. Sahanlık döşemesi (kiriş döşemedeki bağlantı ile) yapıldıktan sonra merdiven kollarının donatıları buralara bağlanır.3. Döşeme kenarlarındaki kirişlere tel ile bağlama yapılır (Resim 37). Kıvrılmalar demir düzeltme anahtarı ile yapılır. Döşemelerden gelen düz donatılar kiriş içinde döşeme kalınlığının altında olacak şekilde bağlanır. Pilye donatıları kenarlardan ve komşu döşemelere üstten devam eder. Resim 38: Klasik sistem kalıp 50 . Merdiven düz ve pilye donatıları sahanlığın bağlı olduğu kirişe bağlanır (Resim 38). Pilye donatıları 45º ve projedeki yerinden kıvrılır. Düz donatılar döşemenin her iki yönünde bağlanır.3. Kiriş Döşeme Bağlantıları Kiriş donatılarına döşemeden gelen donatılar bağlanır.

Kolon filizlerine kolon donatılarını bağlayınız. Döşeme düz donatılarını kesişme yerlerinde tel ile bağlayınız. Döşeme pilyelerinin demir düzeltme anahtarı ile kıvrılmasından sonra altta kalan yerler kesiştikleri yerlerden bağlanır. montaj. Kiriş esas. Kullanacağınız kerpeden ve demirci makası keskin olmalıdır. Donatı ara ölçüleri projesine uygun olmalıdır. Öneriler Elbise ayakkabı ve eldiveni yapacağınız işe uygun seçmelisiniz. Döşeme donatılarını hazırlayınız. Pilyelerin üstte kalanları kiriş ve diğer döşeme üst donatıları ile bağlanır. Yoksa merdiven sahanlığına ve ona bağlı kirişe bağlama işlemini yapınız. pilye ve etriyelerini hazırlayınız.UYGULAMAUYU FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Temel donatılarını hazırlayınız. Merdiven donatılarını hazırlayınız. 51 . Döşemeden merdiven için bırakılan filizlere donatıları bağlayınız. Temel içine kolon filizlerini hazırlayınız ve bağlayınız. Perde ve kolon donatılarında çiroz kullanmalısınız. Kolon donatılarını hazırlayınız. Temel donatılarını bağlayınız. Kiriş donatılarını bağlayınız. Donatıları tel ile bağlamadan önce iki donatı arasındaki boşluğu almalı ve sonra teli kıvırmalısınız. Kiriş donatılarını kolon donatılarına kalıp içinde bağlayınız. Donatıların birbirine değdiği yerlerde tel ile bağlamayı ihmal etmemelisiniz. Bütün donatıları pas taşı ile eşit pas payında olmasını sağlamalısınız. Kolon etriyelerini sıklaştırmalara dikkat ederek bağlayınız. Döşeme donatıları bir düz bir pilye olacak şekilde sıralayınız. Merdiven kolu için kiriş donatısı varsa merdiven donatılarını buna bağlayınız. Temel pilyelerini kıvırınız ve bağlayınız. Kıvırmaları demir düzeltme anahtarı ile yapmalısınız. Çift yönlü donatıları kesiştikleri yerlerden bağlayınız.

DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.ÖLÇME DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME A. temelde C)Kiriş ve döşemede 4. merdiven ve kirişte C)Kalıp etriye arasına D)Kalıba en yakın yere 2. 5.OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) Aşağıdaki soruların cevaplarını çoktan seçme. 1. 10.’’ Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir. 3.. Kiriş.bulunur. Kolonlarda pilye yapılmaz. Etriye sıklaştırması döşemelerde yapılır. …………………ve ……………………….’’ Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir. 6.denir.’’ Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir? A) Aderans B) Pas taşı C) Pas payı D) Rötre ‘‘Temel üstüne yük …………………………gelir. Temelde pilye yapılmaz. kolon ve döşemede D)Temel. 8. Pas taşı nereye bırakılır? A)Temelde B)Merdiven B)Temel. Kolonlarda ve perde duvarlarda çiroz kullanılır. 52 . A)Kolon. Döşeme donatıları alttan ve üstten olmak üzere bir düz ve bir pilye olarak bağlanır. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz. doğru ve yanlış olarak değerlendiriniz. 9. 7. ‘‘Beton ile donatı arasına …………………. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Döşemede çiroz donatı kullanılır. A) Kolondan B) Kirişten C)Döşemeden D)Perdeden ‘‘Pilye………………….

Modülü tamamladınız. düğümlü. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ Donatı sehpalarını hazırlama Donatı sehpasını doğru kullandınız mı? Donatı kıvırma kolunu kullandınız mı? Donatı çeşitlerini seçebildiniz mi? Nervürlü. Öğretmeniniz size çeşitli ölçme araçları uygulayacaktır.MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME PERFORMANS TESTİ (YETERLİK ÖLÇME) Modül ile kazandığınız yeterliği aşağıdaki kıstaslara göre değerlendiriniz. bağlanacağı mesnetlere doğru olarak yerleştirip bağlayabiliyor musunuz? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Yaptığınız değerlendirme sonucunda eksikleriniz varsa öğrenme faaliyetlerini tekrarlayınız. 53 . Öğretmeninizle iletişime geçiniz. yerleştirip doğru olarak bağlayabiliyor musunuz? Betonarme elamanların birbirine bağlanmasını uyguladınızmı? Temel donatı filizlerine kolon donatılarını bağladınızmı? Kolon filizlerine kiriş donatılarını doğru bağladınız mı? Kiriş donatılarıyla beraber döşeme donatılarını doğru bağlayabiliyor musunuz? Merdiven donatılarını. burulmalı ve halat çelikleri ayırabiliyor musunuz? Donatı çeliğinin yüzeyine nervür niçin yapılır? Biliyor musunuz? Donatı bağlama çeşitlerinden farklı üç tanesini yapabiliyor musunuz? Aynı bağlama çeşidinin kullanılmasının sakıncalarını biliyor musunuz? Pas taşını doğru yerde kullandınız mı? Betonarme kalıplara donatıyı yerleştirip bağladınız mı? Temel donatısını doğru yerleştirip bağladınız mı? Kolon donatısını doğru yerleştirip bağladınız mı? Perde duvar donatısını doğru bağladınız mı? Kiriş donatılarını doğru bağlayabiliyormu sunuz? Döşeme donatılarını doğru yerleştirip bağlayabiliyor musunuz? Merdiven donatılarını. tebrik ederiz.

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ–1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D D D D D D D D D D ÖĞRENME FAALİYETİ–2 CEVAP ANAHTARI 1 D 2 Y 3 D 4 Y 5 D 6 D 7 D 8 D 9 Y 10 D ÖĞRENME FAALİYETİ–3 CEVAP ANAHTARI 1 C 2 A 3 D 4 D 5 Y 6 D 7 D 8 Y 9 Y 10 D 54 .

500 TSE Ankara 2001 55 . yapıcılık iş ve İşlem Yaprakları. Dr. Ankara. İstanbul. Nazım DÜNDAR. 1979 TAYMAZ Haydar. Yılmaz. H. B. 2003 ÖKSÜZOĞLU Halim. Naim YAMAN. GÜTEF. 2003 T. Yapı Bilgisi Cilt III. İstanbul. 2001 ARUNTAŞ.E.S. Yapı bilgisi cilt I-II. Ümit YEGÜL. M:E:B. Yapı Teknolojisi Ders Notları.KAYNAKÇA KAYNAKÇA OYMAEL Sabit Doç. Köksal ÖZCAN. M.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->