P. 1
yangin tesisati

yangin tesisati

|Views: 407|Likes:
Yayınlayan: Can Vahi

More info:

Published by: Can Vahi on Jan 14, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/09/2013

pdf

text

original

Sections

  • GİRİŞ
  • ÖĞRENME FAALİYETİ-1
  • 1. YANGIN TESİSATI
  • 1.1. Yangın Tesisatının Önemi
  • 1.2. Yangın Tesisatı Çeşitleri
  • 1.2.1. Kuru Yangın Tesisatı
  • 1.2.2. Islak Yangın Tesisatı
  • 1.3. Yangın Tesisatlarının Döşenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar
  • 1.4. Malzeme Listesinin Hazırlanması
  • 1.5. Yangın Boru Tesisatı Döşeme
  • UYGULAMA FAALİYETİ
  • ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
  • ÖĞRENME FAALİYETİ–2
  • 2. YANGIN DOLABI MONTAJI
  • 2.1. Elle Çalıştırılan Yangın Tesisatları
  • 2.1.1. Boru Tesisatlarını Döşemek
  • ÖĞRENME FAALİYETİ-2
  • 2.1.2. Yangın Dolaplarını Monte Etmek
  • 2.1.3. Yangın Vanası, Hortum ve Lans Bağlantılarını Yapmak
  • ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME-
  • ÖĞRENME FAALİYETİ–3
  • 3. YANGIN SPRİNKLERİ (SERPİCİ) MONTAJI
  • 3.1. Otomatik Çalıştırılan Yangın Tesisatları
  • ÖĞRENME FAALİYETİ-3
  • 3.1.1. Boru Tesisatını Döşemek
  • 3.1.2. Yangın Sprinkleri (Serpiciler) Takmak
  • MODÜL DEĞERLENDİRME
  • CEVAP ANAHTARLARI
  • ÖNERİLEN KAYNAKLAR
  • KAYNAKÇA

T.

C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME

YANGIN TESİSATI

ANKARA 2006

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER

AÇIKLAMALAR................................................................................................................ii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 .................................................................................................3 1. YANGIN TESİSATI........................................................................................................3 1.1. Yangın Tesisatının Önemi.........................................................................................3 1.2. Yangın Tesisatı Çeşitleri ...........................................................................................4 1.2.1. Kuru Yangın Tesisatı .........................................................................................4 1.2.2. Islak Yangın Tesisatı..........................................................................................7 1.3. Yangın Tesisatlarının Döşenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar ..............................11 1.4. Malzeme Listesinin Hazırlanması............................................................................12 1.5. Yangın Boru Tesisatı Döşeme .................................................................................12 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................14 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................16 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................17 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ..............................................................................................19 2. YANGIN DOLABI MONTAJI ......................................................................................19 2.1. Elle Çalıştırılan Yangın Tesisatları..........................................................................19 2.1.1. Boru Tesisatlarını Döşemek .............................................................................19 2.1.2. Yangın Dolaplarını Monte Etmek.....................................................................20 2.1.3. Yangın Vanası, Hortum ve Lans Bağlantılarını Yapmak...................................22 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................25 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME-................................................................................27 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................28 ÖĞRENME FAALİYETİ–3 ..............................................................................................30 3. YANGIN SPRİNKLERİ (SERPİCİ) MONTAJI.............................................................30 3.1. Otomatik Çalıştırılan Yangın Tesisatları..................................................................30 3.1.1. Boru Tesisatını Döşemek .................................................................................32 3.1.2. Yangın Sprinkleri (Serpiciler) Takmak.............................................................33 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................36 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME.................................................................................37 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................38 MODÜL DEĞERLENDİRME...........................................................................................40 CEVAP ANAHTARLARI .................................................................................................42 ÖNERİLEN KAYNAKLAR..............................................................................................43 KAYNAKÇA ....................................................................................................................44

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 582YIM031 Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme Isıtma ve Sıhhi Tesisatçı Yangın Tesisatı Yangın tesisatının önemi, çeşitleri, uygulaması, yangın dolabı ve serpicilerin montajının verildiği öğrenme materyalidir. 40/32 Boru Tesisatçılığı modüllerini almış olmak. Yangın tesisatını yapmak. Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında yangın tesisatını tanıyıp, standartlarına ve tekniğine uygun olarak yangın tesisatını döşeyebileceksiniz. Amaçlar MODÜLÜN AMACI Ø Yangın tesisatının önemini, çeşitlerini ve yapım kurallarını öğrenebileceksiniz. Ø Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun biçimde yangın tesisatı borusu döşeyebilecek, yangın dolaplarını ve elemanlarını monte edebileceksiniz. Ø Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun biçimde yangın sprinkleri takabileceksiniz. EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI Tesisat teknolojisi atölyesi takım ve avadanlıkları, boru çeşitleri ve ek parçaları, yangın dolabı ve aparatları. Modülün içinde yer alan her faaliyetten sonra, verilen ölçme araçlarıyla kazandığınız bilgileri ölçerek kendi kendinizi değerlendirebileceksiniz. Öğretmen, modül sonunda size ölçme aracı (uygulama, soru cevap vb) uygulayarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirecektir.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

Günümüzde yaşanan plansız kentleşmeyle artan büyük ticari ve endüstriyel yapılarda ve konutlarda yangın felaketiyle her geçen gün daha fazla karşılaşılmaktadır. Buna ülkemizde uygulanan yasa. yangınlardan oluşan zarar miktarının azaltılmasının başta gelen yolu kuşkusuz eğitimdir. Bu nedenle yangın tesisatının yapımı aşamasında pratik kullanılabilirliği. bu konuda ilgili kesimlerin eğitilmesi ülke ekonomisi açısından önem arz etmektedir.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci Bu modül sonunda elde edeceğiniz bilgi ve beceriler ile yangın tesisatı projelerini okuyabilecek ve uygulamasını rahatlıkla yapabileceksiniz. Yangın tesisatının kullanılabilirliği de çok önemlidir. Yangın güvenlik önlemlerinin alınmasının yangın söndürmekten daha ekonomik olduğu gerçeği göz önüne alınırsa. yangın anında yeterli basınç ve debide su verebilmesi dikkate alınmalıdır. Bu modülün sonunda yangın tesisatı uygulama alanında. Bu şartların yerine getirilmemesi yangın tesisatlarını etkisiz kılmaktadır. sizin için gerekli olan temel bilgi ve becerilere sahip olacaksınız. Bazı yangınlarda yangın tesisatının istenen oranda etkili olmadığını görüyoruz. yönetmelik ve standartların eksikliği ile yapı teknolojisinde var olan teknik uygulama ve denetimlerin yetersizliği eklenince durum daha da vahim bir hal almaktadır. Yangından doğabilecek zararları önlemenin yolu yangına neden olabilecek etkenleri ortadan kaldırmaktır. Yangınların sayısının. Ayrıca yapımından sonrada düzenli olarak bakımlarının yapılması gerekir. İlgili kişiler ve sektör çalışanlarına yangınları önleme ve müdahale şeklinin öğretilmesi ülkemizde önemli bir konu olarak ele alınmalıdır. 1 . Bir binada yangın tesisatının mevcut olması yeterli değildir.

2 .

3 .ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ Bu faaliyetle gerekli ortam sağlandığında yangın tesisatının önemini. edindiğimiz bilgileri sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız. yangını söndürmeden ve yangının verdiği zararlardan daha ekonomiktir. Yapılan incelemelerde yangın güvenlik önlemleri ne kadar yetersiz ve kontrol mekanizması ne kadar yavaşsa yangın sayısının ve yangından doğan zararların o oranda fazla olduğu görülmüştür. yangına neden olacak faktörleri ortadan kaldırmak ve yangına hemen müdahale edebilecek tedbirleri almaktır. Yine yapılan incelemelere göre yangın güvenlik önemlerinin alınması. YANGIN TESİSATI 1. 1. mutfaklarda ve aydınlatma sistemlerinde meydana gelmektedir. sıvı ve gaz haldeki maddelerin denetim dışı (kontrolsüz) yanmasıdır. inşaat döneminde uygulamak ve işletme döneminde işlerliğini sağlamak gerekir. bakım yetersizliği ve kullanıcı hatalarıdır. ARAŞTIRMA Yangın tesisatına neden ihtiyaç duyulur? Araştırınız. Ülkemizde yangınlar daha çok. Yangın tehlikesini mümkün olduğu kadar aza indirmek ve yangına çabuk müdahale etmek için daha binaların tasarımı döneminde bir dizi tedbirler düşünmek. Yangın çıkmasının nedeni ise standartlara uygun cihaz kullanılmaması.1. Yangın Tesisatının Önemi Yangın. Yangının büyük çoğunluğu kullanıcı hatalarından ve insanların dikkatsizlik ve tedbirsizliğinden kaynaklanmaktadır. Yangından doğabilecek can kaybının yanı sıra zararları önlemenin veya azaltmanın en başta gelen yolu. çeşitlerini ve yapım kurallarını öğrenebileceksiniz. ısıtma sistemlerinde. O halde yapılacak en akıllıca iş onu güvenli hale getirmektir. Ø Ø Yangın tesisatının mutlaka yapılması gereken yerler sizce nerelerdir? Çevrenizdeki yangın tesisatlarını inceleyerek. . Bu yüzden devamlı tedbirli olmak gerekir. yanıcı özellikteki katı. Bir yangınla ne zaman nerede ve hangi şartlar altında karşılaşılacağını önceden kestirmek mümkün değildir. Bir binayı yanmaz olarak inşa etmek mümkün değildir.

dedektörler (ısı. Genellikle yangının haber alınması için bekçiler. Yangının belirtileri ısı. Soğutma yangının büyümesini önler. İşte bunun için binalara yangın tesisatı sistemleri kurulur. duman ve ışık radyasyonudur.2. Kuru Yangın Tesisatı Yangın tesisatını oluşturan boruların içerisinde su olmayan. Yapılar karmaşıklaştıkça yangına karşı koruyucu ve önleyici önlemlerin alınması gereği daha önem kazanmıştır. Genellikle yangınların büyük boyutlara ulaşmasının en büyük nedeni geç fark edilmesi. ısı ve oksijen olması gerekir bunlardan birinin eksikliği yanmanın olmaması demektir. Ancak bunları her türlü hava şartlarında kullanmak mümkün olmayacağı gibi yanıcı maddenin kütlesini soğutmayacaklarından bu örtü kalkınca yanmanın devam etmesi de mümkündür. 4 . dolayısıyla müdahalenin de geç olmasıdır. Her yapıda yanabilen madde daima olacaktır. küçük yangınları söndürmek ve itfaiye geldiğinde de ona yardımcı olacak imkânları sağlama görevi yapar. 1. Sistemde su yerine basınçlı gaz olması binayı su boşalmasından veya sızıntısından korumaktadır. Bu tesisat. Su ısıyı azaltarak yanma ortamını soğutur ve yangını söndürür. köpük (kimyasal ve mekanik köpük) . duman ışık radyasyonu) ve kamera sistemleri kullanılmaktadır. Söndürme işleminde su.2. toz.1. 1. Yangın Tesisatı Çeşitleri Yangın tesisatı kuru ve ıslak olmak üzere iki gruba ayrılır.Yangına ne kadar erken müdahale edilirse o kadar çabuk söndürülür ve yol açtığı hasar o denli az olacaktır. Yangının hemen fark edilmesi için sürekli olarak insanların gözetlemesi veya otomatik algılama sistemlerinin olması gerekir. Bir yanma olayının gerçekleşmesi için yanabilen madde. Havada ise oksijen vardır. Buna karşılık köpük. Kuru yangın tesisatında kuru sistem valfından tesisat uç noktasına kadar olan boru kısmı normal şartlarda basınçlı hava veya azot gazı ile doludur. Kuru yangın tesisatı özellikle donma tehlikesi olan ve ısıtılmayan binalarda tercih edilir. bu nedenle kontrolsüz yüksek bir ısı veya kıvılcım yangına sebep olabilir. karbondioksit gazı gibi maddeler kullanılır. ancak yangın anında suyun verildiği tesisat çeşididir. içerisinde su bulunmayan bir su dağıtım sistemidir. Yangın tesisatı itfaiye gelinceye kadar yangına müdahale etmek. Yanma sırasında yanabilen maddeleri suyla soğutmak gerekir. karbondioksit gazı alevin üzerini bir battaniye gibi örterek oksijenle teması keser. kuru toz.

kapalı çarşılarda ve yaygın alanlı binalarda kullanılır. bu sistemde devrede su yoktur. Binalarda itfaiyenin hortum taşıyarak vakit kaybetmemesi için çıkış ağızları yanında en az 15 m uzunluğunda hortum bulundurulmalıdır. Binaların üst katlarında ve itfaiye araçlarının giremeyeceği dar sokaklarda. Sistem özellikle donma tehlikesi olan hacimlerde tercih edilir. İtfaiye teşkilatı tarafından yapılan bağlantı ile su sağlanır. Bu sistem üzerinde bulunan bütün hortum bağlantıları itfaiyenin kullandığı standartlarda olmalıdır. Elle çalıştırılan kuru yangın tesisatı.1: Kuru sistem otomatik yangın tesisatı İtfaiye amaçlı kuru boru sistemi.Şekil 1. boruların içinde su bulunmaz. yangın anında itfaiye bağlantı ağzından tesisata su basılır ve yangına müdahale edilmesi sağlanmış olur. 5 .

Bu esnada su alarmı veya elektrikli basınç anahtarı elektrik alarmını çalıştırır. Yangın meydana geldiğinde açığa çıkan ısı sprinkler (serpiciler) başlığındaki civanın genleşerek cam tüpünün patlaması ve başlıkların açılmasına. böylece basınçlı gazın boşalmasını sağlar. Basıncın belli bir değere düşmesi ile kuru sprinkler valfı otomatik olarak açılır ve boruların içi su ile dolmaya başlar. Yangın dolapları merdiven kat sahanlıklarına konmuş.) Otomatik çalıştırılan kuru yangın tesisatı. 6 . Su aktığı sürece alarm çalmaya devam eder.2: Kuru sistem yangın tesisatı (Tesisata suyun itfaiye araçları tarafından basılacağı öngörülmüştür. Tesisat su ile dolunca sprinklerden (serpicilerden) yangın mahaline otomatik olarak su püskürtülmüş olur.Şekil 1. bu tesisatta kuru sistem valfından sprinkler (serpiciler) başlıklarına kadar olan boru kısmı normal şartlarda basınçlı hava ile doludur.

Depolu Yangın Tesisatı Şehir suyu basıncının yeterli olmadığı veya su kesintilerinin sık olduğu yerlerde depolu yangın tesisatı tercih edilir. Bu sistem donma tehlikesi olmayan mahallerde. 7 . sisteme en çok 30 dakikada normal hava basıncı sağlayabilecek kapasitede basınçlı hava kaynağı. 1.2. su motoru alarmı veya elektrik alarmı ile basınç ölçüm cihazları ve sprinkler başlıklarından oluşmaktadır.2.Şekil 1.3 : Otomatik çalıştırılan yangın tesisatında kolon. 1. Sprinklerden (serpicilerden) suyun püskürme anındaki koruma alanı. İkili ağızdan basılan su temiz olmayabilir. Islak Yangın Tesisatı İçerisinde basınçlı su ile dolu bir boru ağı kullanılarak tasarlanıp yapılan yangın tesisatıdır. Otomatik kuru yangın tesisatını meydana getiren ana sistem parçaları çek-valf.2. Tesisata su hem üst depodan hem de ikili ağızdan basılabilmektedir. kuru sistem valfı.2. yüksek yapılarda ve iç hacmi yaklaşık 4000 m²’yi geçen mahallerde tercih edilir. sistem kapasitesi 1900 lt’yi geçtiğinde kullanılan akselatör. dağıtım ve branşman boruları.1. Depodan çıkış borusuna konan tersimez vananın görevi karışma ihtimalini önlemektir. Bu nedenle ikili ağızdan basılan suyun su tesisatına karışmasının önlenmesi gerekir.

Yapıda söndürme sistemi olarak sadece yangın dolapları sistemi mevcut ise depo su kapasitesi en az 200 litre debiyi 60 dakika süreyle karşılayacak şekilde olmalı ve 12 m³’ten küçük olmamalıdır. su deposu kapasitesi yapının risk sınıfına bağlı olarak en az tabloda belirtilen süreyi sağlayabilecek kapasitede seçilmelidir.1. ayrılan su sadece söndürme sistemlerine hizmet verecek şekilde düzenlemelidir. Yapıda sprinkler sistemi (otomatik söndürücüler) bulunması durumunda. Yangın söndürme sistemleri için ayrılmış bölüm başka amaçlar için kullanılmamalı. Su deposu hacmi hesaplanırken bu husus dikkate alınmalıdır. 8 . Su deposunun alt yarısı yangın tesisatına ayrılmıştır. 4: Depolu ıslak sistem yangın tesisatı Binaya yangın tesisatı için ayrı bir depo bağlanabileceği gibi hem yangın hem de kullanım suyu için ortak kullanılabilen bir depo bağlanabilir.Şekil.

2.Düşük tehlike sınıfı Orta tehlike sınıfı Yüksek tehlike sınıfı Debi (I/dakika) 1000 2000 Hidrolik hesaplamalarla belirlenir Süre (dakika) 45 60 Çizelge 1. Yangın borusuna ayrıca açık durumda mühürlenmiş bir vana ve kolonun üzerine de bir havalık konulur.1: Sprinkler söndürme sistemleri için su ihtiyacı Sistemi meydana getiren ana parçalar kontrol valfları itfaiye bağlantısı. su akış indikatörü. 9 . Şekil 1.2. 5: Islak sistem otomatik yangın tesisatı 1. Su borusuna ve yangın borusuna birer tersimez vana konulması gereklidir. Otomatik havalık hem tesisatın tümü ile su dolmasını sağlar hem de suyun gerektiğinde (bakım ve onarım) için ) boşaltılmasına olanak sağlar.2. ıslak alarm valfı ve sprinkler başlıklarıdır. Şebeke Basıncı ile çalışan sistem Şehir su basıncının yeterli olduğu yapılarda yangın tesisatı soğuk su tesisatına doğrudan bağlanır.

6: Şehir su tesisatına doğrudan bağlanmış ıslak sistem yangın tesisatı ( yangın dolapları merdiven kat sahanlığına konmuştur) Şekil 1. hem de itfaiye tarafından su basılabilen yangın tesisatında boru bağlantı şeması 10 . 7: Hem şebeke basıncı ile beslenen.Şekil 1.

Bu basınç değerlerinde istenen çalışmanın elde edilmesi mümkün değildir. Alt katlarda su basıncı 7 bar ile sınırlandırılır.Yangın tesisatına suyun doğrudan şehir şebekesinden ve ikili ağızdan verildiği durumlarda yapılacak bağlantı Şekil 1. Ancak ikili ağızdan itfaiye tarafından basılacak su temiz olmayabilir. hava ile itilerek basınçlandırılması tekniğidir. Üst katlarda minimum basınç 4 bar alındığında alt katlarda ve hidrofor çıkışında çok yüksek basınç değerlerine ulaşılır. Basınçlama Deposu ile çalışan sistem Bu tür tesisatlarda yangın tesisatı besleme suyunu basınçlama deposundan alır. Yüksek basınçta hortumu kontrol edebilmek çok güçtür.2. Bunun için basınç düşürücüler kullanılır. Önce astar sonra koruyucu boyaların yapılması gerekir. Yangın dolaplarının kolana bağlantı borularını mümkün olduğunca kısa bağlayınız.3. basınçlı hava sistemi tarafından sürekli olarak basınçta tutulur. Yangın suyunun basınçlandırılmasında kullanılan en yaygın yöntem ise pompalı sistemlerdir. Boru güzergâhı dış darbelere açık aşındırıcı etkilerin bulunduğu veya elektriksel tehlikelerin 11 . Bu sistemde çalışmaya hazır bekleyen pompalar. Tesisatın en üstünde de borulardaki havanın boşaltılmasını sağlayan bir otomatik havalık bulunmalıdır. Yangın Tesisatlarının Döşenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar Yangın tesisatı su tesisatından ayrı olarak galvanizli ya da siyah çelik borular kullanarak yapınız. yangın anında çalışmaya başlayarak depodan emilen suyu. 1.3. Yangın dolaplarının montajı için en kolay ulaşabilecek yerleri seçiniz. 1. Yangın anında hava basıncı tarafından itilen su. Boruların olabildiğince düz ve kısa olmasına özen gösteriniz. Borular paslanmaya karşı korunmalıdır. mekanik olarak basınçlandırarak gerekli debi ve basınçta suyu sisteme sağlar.7’de gösterilmiştir. depodaki su ve gaz basıncı bitene kadar sisteme su sağlar. Kapalı bir depo içinde kullanıma hazır bekleyen suyun. yüksek kapasiteli su talepleri için uygun olmayan bir sistemdir. Bu nedenle alt katlarda basınç 7 bar ile sınırlandırılır. Böylece her an basınçlı su tesisatta hazır bulunur. Depo ve su. depodaki su bitinceye kadar. İçme suyu ile yangın tesisatı suyunun karışmaması için çek-valf kullanılmalıdır. Çok miktardaki suyun (50 m³’ten fazla) basınçlı kapta tutulmasındaki güçlük nedeniyle. açık olduğu kolayca görülsün diye yükselen milli türden seçilir ve ancak kumanda ettiği tesisat bölümü işe yaramaz hale geldiğinde ya da bakım ve onarım durumlarında kapatılabilir. Çok katlı binalarda oluşabilecek basınç dengesizliğini ortadan kaldırmak için basınç düşürme vanaları kullanılır. Vana. Yangın kolonunun altında yangın tesisatını ayıran ve daima açık durumda kalması için mühürlenmiş bir vana ve bir tersimez vana bulunmalıdır. Havalık gerektiğinde boruların boşaltılmasını da kolaylaştırır. Genellikle merdiven boşlukları ve kapı girişleri uygun olur.2.

1. yapı taşıyıcı elemanlarına veya özel olarak yapılmış konsollara. Dağıtım yatay ve dikey olarak yapılabileceği gibi. Tesisatta kullanılacak diğer donanım parçaları projeden alınarak listeye ilave edilir. flanşlı bağlantı. sehpalara veya kelepçeleri ile sabitleyiniz. Boru bağlantı biçimi bağlantı parçaları kullanılarak (fittings) dişli bağlantı. Yangın Boru Tesisatı Döşeme Boru tesisatı dağıtımı değişik biçimlerde yapılabilir. tavan. Hangi tür dağıtım yapılacağı. boru askılarına. Boru türü ve bağlantı biçimi ne olursa olsun standartların gerektirdiği işletme basıncına dayanıklı olmalıdır. Bu artıklar tesisatta tıkanıklıklara neden olabilir. yangın dolabı ve ekipmanları yangın dolabı sayısına göre adetlendirilir. Borular duvar. su beslemesinin yeri ve bina içindeki dolaşımı gibi konular göz önüne alınarak tespit edilir.4. Boru çapları ve metraj çıkarılıp listeye yazılır. Borular hiçbir zaman kendi ağırlıklarını taşımamalıdır.bulunduğu alanlardan geçmemelidir. Boruların içerisinde keten. 12 . 1. ağaç dağılımlı veya döngülü olarak da yapılabilir. Malzeme Listesinin Hazırlanması Tasarımı yapılıp projesi çizilmiş yangın tesisatının malzeme listesi proje üzerinden ölçülerin alınması suretiyle hazırlanır. inşaat artığı ve metal artıklarının kalmamasına dikkat ediniz.5. kaynaklı bağlantı ya da kelepçeli yivli bağlantı çeşitleri kullanarak yapınız.

Şekil 1. 8: Çeşitli dağıtım türlerine göre yangın tesisatı kolon şemaları 13 .

Ø Çekici elinize vurmayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Şekil 1. kelepçe ve dirsek yerlerini hazırlayınız. . bağlayarak Ø Kesme ölçüsünü tekrar kontrol etmeyi unutmayınız. Ø Borulara pafta ile diş açınız. Ø Gereğinden fazla malzeme almayınız. Ø Şekilde verilen ölçülere uygun biçimde Ø Uygun boyutta çekiç kullanınız. olmasına özen gösteriniz. Ø Diş 14 açma esnasında makine yağı Ø Boruları mengeneye ölçüsünde kesiniz. Ø Kelepçeyi yerine korumaya alınız. harçla tutturarak Ø Su terazisi kullanarak kelepçenin gönyesinde olduğundan emin olunuz. Ø Testere ile kesiyorsanız lamanın diş yönünü kontrol ediniz.9: Yangın tesisatı kolon ve branşman borusunun döşenmesi İŞLEM BASAMAKLARI ÖNERİLER işe uygun Ø Şekildeki iş resmi için gerekli araç ve Ø Takımlarınızın yapılacak gereçleri hazırlayınız.

Ø Hazırladığınız boruyu kelepçeye takıp Ø Ölçüleri son vidasını sıkınız. Ø Kaçak denemesini yapınız. Ø Açılan diş üzerine keten sarınız. temizlemeyi 15 . Ø Boru anahtarının boruyu ve bağlantı parçasını sıyırmaması için doğru yönde tutunuz. Ø Kullandığınız araç ve gereçleri yerlerine Ø Çalışma alanınızı koyunuz. Ø Montajını yaptığınız tesisatı koruyucu Ø Boruları paslanmaya karşı korumak için astar boya ile boyayınız. sıkı bir şekilde ve saat yönünde sarınız. kez kontrol etmeyi Ø Kaçak denemesini 10 kgf/cm² basınçta yapınız. unutmayınız. astar boyayı kullanmadan önce boru yüzeyini temizlemeyi unutmayınız. Ø Keteni yeterli miktarda. Ø Boru anahtarı ile bağlantı parçalarını Ø Uygun boyutta boru anahtarı kullanınız. unutmayınız.kullanmayı unutmayınız. sıkınız.

(. (.)6-Şehir su basıncının yeterli olduğu yapılarda yangın tesisatı soğuk su tesisatına doğrudan bağlanır..)5-Şehir suyu basıncının yeterli olmadığı veya su kesintilerinin sık olduğu yerlerde depolu yangın tesisatı tercih edilir.. küçük yangınları söndürmek ve itfaiye geldiğinde de ona yardımcı olacak imkanları sağlama görevi yapar...ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. (.......Objektif Testler (Ölçme Soruları) Aşağıdaki cümleleri doğru veya yanlış (D/Y) olarak değerlendiriniz...)1-Yangın tesisatı itfaiye gelinceye kadar yangına müdahale etmek.. (.... (.)2-Yangın tesisatı kuru ve ıslak olmak üzere iki gruba ayrılır...... (................ 16 ... Tüm soruları doğru cevapladıysanız diğer faaliyete geçiniz.......)3-Islak yangın tesisatı donma tehlikesi olan binalarda kullanılır.)4-Kuru yangın tesisatı ısıtılan binalarda kullanılır. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek değerlendiriniz Eksik olduğunuz konulara dönerek tekrarlayınız.....

ARAÇ VE GEREÇLER: 1.Boru anahtarı 2-Boru 3-Dirsek 4-Kendir 5-Boya 6-Çekiç 7-Murc 8-Pafta 9-Metre 17 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Aşağıdaki iş parçasını verilen ölçülerde yapınız.

18 . Kendinizi yeterli görüyorsanız bir sonraki faaliyete geçiniz. kendinizin veya arkadaşınızın yaptığı yangın tesisatını değerlendiriniz. KONTROL TESTİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 İş için gerekli araç ve gereçleri hazırladınız mı? Kelepçeyi yerine terazisinde yerleştirip harçla tutturdunuz mu? Boruları ölçüsünde ve düzgün bir biçimde kestiniz mi ? Borulara uygun pafta lokması ile diş açtınız mı? Dişlerin üzerine yeterli miktarda keten sardınız mı? Bağlantı parçalarını keten sıyrılmayacak şekilde sıktınız mı? Hazırladığınız boruyu terazisinde kelepçeye bağladınız mı? Kaçak denemesi yaptınız mı? Yaptığınız tesisatı koruyucu astar boya ile boyadınız mı? İş bitiminde kullandığınız araç ve gereçleri kaldırdınız mı? İş bitiminde çevrenizi temizlediniz mi ? Toplam evet ve hayır sayıları Evet Hayır DEĞERLENDİRME Performans testi değerlendirmesi sonucunda eksik olduğunuz konuları tekrar ederek eksik bilgilerinizi tamamlayınız. Gerçekleşme düzeyine göre. evet .hayır seçeneklerinden uygun olanı kutucuğa işaretleyiniz.PERFORMANS DEĞERLENDİRME Aşağıda hazırlanan değerlendirme ölçeğine göre.

pas ve imalat artıklarından arındırıldıktan sonra birleştirilmelidir. Boru Tesisatlarını Döşemek Elle çalıştırılan yangın tesisatı boruları. Topladığınız bilgileri sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.1. Elle Çalıştırılan Yangın Tesisatları 2. 19 . görevlerini araştırınız. Ø Günümüzde hangi tür yangın dolabı aparatları daha kullanışlıdır. Borular birleştirilmeden önce her türlü kir. Boru bağlantı türü. 2. boru çeşidine göre farklılık gösterir.ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Gerekli donanımı kullanarak standartlara uygun yangın tesisatı borusu döşeyebilir ve yangın dolaplarını ve aparatlarını monte edebileceksiniz. yangın dolaplarının nerelere konduğunu inceleyiniz. Dişli bağlantı sırasında kullanılan ara bağlantı parçalarının (fittingslerin) sızdırmazlığının sağlanmasında keten.1. Genellikle boru bağlantıları. Ø Yangın dolaplarının içerisinde bulunan donanımı inceleyip. teflon veya sıvı conta kullanılabilir.1. ARAŞTIRMA Ø Çevrenizde yangın tesisatı bulunan binaları gezerek. araştırınız. Ø Ø Ø Ø Dişli bağlantı Kaynaklı bağlantı Flanşlı bağlantı Kelepçeli bağlantı türlerinden birisi seçilerek yapılabilir. YANGIN DOLABI MONTAJI 2. galvanizli demir veya dikişli siyah boru ile ve çapı en az 2” olacak şekilde döşenir.

Yangın dolabı 60X70X16 cm ebatlarında içinde bir yangın musluğu (köşeli vana) 10 kgf/cm2 basınca dayanabilen keten hortum veya kauçuk esaslı lastik hortum. hortumun ucuna bağlanmış fıskiyesi (lans) bulunan bir dolaptır. Hortum dolap içerisindeki bir makaraya düzgün olarak sarılmış olabileceği gibi raf raf ya da rafların üzerine katlanmış olarak da konabilir.1: Yangın dolabı 20 . Hortum musluğa ve fıskiyeye sıkıca bağlanır. Resim 2. Yangın Dolaplarını Monte Etmek Elle çalıştırılan yangın tesisatlarında yangın dolapları kullanılır.2. musluk açıldıktan sonra yangına koşulduğunda hortumun dolaşmadan açılabilmesidir.1. kolon ve branşman borularının döşenmesi 2.Şekil 2.1: Elle çalıştırılan yangın tesisatı. Burada önemli olan bir yangın anında fıskiye ele alınıp. Hortumun boyu 10-30 m arasında değişebilir.

kolayca görülebilecek ve ulaşılabilecek şekilde yerleştirilmelidir. 65 mm anma çaplarında olur. Yangın dolapları yangın anında katta bulunanlar veya olay yerine gelen itfaiyeciler tarafından kullanılır. 50. 21 . Şekil 2. Resim 2.2: Kumandasız lans (fıskiye) Resim 2. Değişik tip yangın dolapları mevcuttur.3: Kumandalı lans (fıskiye) Şekil 2.3: Kumandalı lans su püskürtme şekilleri Yangın dolapları mümkün olduğu kadar koridor çıkışı ve merdiven sahanlığı yakınına.Yangın dolabının bölümleri aşağıdaki şekilde görülmektedir.2: Yangın dolabı elemanları Fıskiye (lans) genellikle alüminyum alaşımlardan yapılır ve 25.

Önemli yapılarda her iki sistem bir birini tamamlar ve bir arada yapılmalıdır. Binanın sprinkler sistemi korunması ve katlara itfaiye ağzı bırakılması durumunda yangın dolapları arasındaki uzaklık 45 m’ye kadar çıkabilir. kısma. Yangın dolapları her katta ve yangın duvarları ile ayrılmış her bölümde aralarındaki uzaklık 30 m’den fazla olmayacak şekilde düzenlenmelidir.Vana kontrollü dolaplarda. Yangın Vanası. Yangın vanaları hortum bağlanabilecek şekilde imal edilir. konik püskürtme) ayarlanmasını sağlar. Tüm ayarlara sahip olan su püskürtücüleri hortumun gerektiğinde tek kişi tarafından kullanılması için kullanıcının en büyük yardımcısıdır. Hortum ve Lans Bağlantılarını Yapmak Elle çalıştırılan yangın tesisatlarında yangın dolabı içerisine yangın vanası (köşeli vana) takılır. Yangın dolapları.3. Hortumun boşta kalan ucuna lans (fıskiye) bağlanır. Kullanıcının. Yuvarlak tip kauçuk esaslı hortumların ucunda bulunan lans açılarak yangına hemen müdahale edilir. 4: Vana Kontrollü yangın dolabı Resim 2. Eğitilmiş personelin bulunmadığı yerler için çok uygundur. hortumun ucundan suyun miktarının (açma.5:Lans (fıskiye) kontrollü yangın dolabı Lans kontrollü dolaplarda hortumlar sürekli su ile dolu olduğundan kullanma bakımından daha kolaydır. püskürtme atım. Normal durumda hortumda su yoktur. 10-30 m arasında ve 10 kgf/cm2 basınca dayanabilen keten hortum veya kauçuk esaslı hortum vanaya sıkıca bağlanır. Son zamanlarda kolay ve çabuk kullanılabilirliği nedeniyle 1” çapındaki kauçuk hortumlu yangın dolapları tercih edilmektedir. Lans hortumun sonunda su akışını yönlendiren ve kontrol eden parçadır. binaların yangından daha iyi korunmasını sağlayan otomatik sprinkler sistemlerine alternatif değildir. Prensip olarak bir yangın dolabı diğerini koruyabilecek uzaklıkta olmalıdır. 2. yangın dolabında bulunan vananın açılması ile suyun devreyi beslemesi sağlanır.1. 22 . Genellikle keten bez hortumlu dolaplarda kullanılır. Resim 2. kapama) ve suyun atım biçimini (demet atım.

6: Yangın vanası Resim 2.7: Montajı yapılmış yangın vanası Resim 2.4: Yangın dolabına hortum sarılış biçimleri 23 .Resim 2.8: Hortum bağlantı parçaları Şekil 2.

5: Yangın dolabı montaj resmi Şekil 2.Şekil 2.5: Yangın dolabı hortumuna vana ve lans bağlantılarının yapılması 24 .

kontrol etmeyi unutmayınız. keski ile yapınız. Resim 2. araç ve ÖNERİLER Ø Takımlarınızın yapılacak işe uygun olmasına özen gösteriniz. ve yan yüzeylerin yaptığınız sıva ile temas etmesi gerektiğini unutmayınız. Ø Çizdiğiniz yangın dolabı yerini kırarak Ø Kırma işlemini uygun boyuttaki çekiç ve nişi hazırlayınız. Ø Dolabın kenarlarındaki boşlukları çimento harcı ile doldurduktan sonra dolap üzerindeki ve çevresindeki harç artıklarını temizlemeyi unutmayınız.10: Vanaya hortum bağlantı parçasının takılması 25 .9: Yangın dolabına vananın takılması Ø Yangın vanasına parçasını sıkınız. Bağlantı parçalarını gereğinden az ve gereğinden çok sıkmamaya özen gösteriniz. Ø Yangın dolabını niş içerisine Ø Dolabı yerleştirdikten sonra terazi ile yerleştiriniz ve kurumaya bırakınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İŞLEM BASAMAKLARI Ø İş için gerekli hazırlayınız. terazisini kontrol etmeyi unutmayınız. Ø Dolap için hazırlanan niş yüzeylerini Ø Dolap niş içerisine oturtulduğunda arka çimento harcı ile sıvayınız. Ø Yangın vanasını boru ucuna sıkınız. Ø Temrin duvarında ölçülere göre yangın Ø Çiziminizi yaptıktan sonra ölçüsünü ve dolabı yerini çiziniz. Harcı karmak için uygun bir yer seçmeyi unutmayınız. Az sıkarsanız su kaçağına. hortum bağlantı Resim 2. gereçleri Ø Gereğinden fazla malzeme almayınız. Kıvamlı çimento harcı hazırlayınız. çok sıkarsanız bağlantı parçalarının çatlamasına neden olabilirsiniz.

asınız.Ø Hortum bağlantı parçasına hortumu takarak kelepçe ile sıkınız. Ø Sızdırmayacak dikkat ediniz. Ø Lans (fıskiye) üzerine hortum bağlantı parçasını takınız. Ø Kelepçeyi sıkmadan önce hortumun tam ve düzgün bir şekilde yerleştiğinden emin olunuz. doğru sardığınızdan emin 26 .11: Fıskiyeye hortum bağlantı parçasının takılması Ø Yangın hortumunu dolap içinde Ø Hortumu bulunan makaraya sararak lansı yerine olunuz. bir şekilde takmaya Resim 2.

Tüm soruları doğru cevapladıysanız diğer faaliyete geçiniz.....ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A.... İki yangın dolabı arasındaki mesafe en fazla 20 m olmalıdır..... Yangın dolapları yangın anında katta bulunanlar veya olay yerine gelen itfaiyeciler tarafından kullanılır............ Dolap içerisindeki hortumun boyu 10-30 m arasında değişebilir...... Lans yangın üzerine suyu püskürtmeye yarayan.Bez hortumlar kauçuk esaslı hortumlara göre daha kullanışlıdır.......... Lans kontrollü dolaplarda hortumun içi daima boştur........)2(..)1(. Vana kontrollü dolaplarda hortumun içi daima su ile doludur........ DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek değerlendiriniz Eksik olduğunuz konulara dönerek tekrarlayınız.. Yangın dolabı içerisinde yangın vanası...)8(.)7(..............)3(.. (. 27 ....)5(.)4(..Objektif Testler (Ölçme Soruları) Aşağıdaki cümleleri doğru veya yanlış olarak değerlendiriniz... hortum ve çek-valf bulunur...)9- Yangın dolapları mümkün olduğu kadar koridor çıkışı ve merdiven sahanlığı yakınına kolayca görülebilecek yerlere konmalıdır.. Yangın dolabı genellikle 60x70x16 cm boyutlarında yapılır.. su akışını yönlendiren parçadır.)6(.. (..)10.

ARAÇ VE GEREÇLER: Ø Yangın dolabı Ø Çekiç Ø Murç Ø Keski Ø Harç malzemesi Ø Su düzeci Ø Metre 28 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Aşağıdaki yangın dolabı montajını yapınız.

Kendinizi yeterli görüyorsanız bir sonraki faaliyete geçiniz. KONTROL LİSTESİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Temrin duvarında ölçülere göre yangın dolabı yerini çizdiniz mi? Dolap için hazırlanan niş yüzeylerini çimento harcı ile sıvadınız mı? Yangın dolabını niş içerisine terazisinde yerleştirdiniz mi? Temrin duvarında bulunan boru ucuna keten sarıp sülyen sürdünüz mü? Yangın vanasını boru ucuna sıktınız mı? Yangın vanasına hortum bağlantı parçasını sıktınız mı? Hortum bağlantı parçasına hortum takarak kelepçe ile sıktınız mı? Lans bağlantı parçasını sıktınız mı? Yangın hortumunu dolap içerisindeki makaraya sarıp lansı yerine astınız mı? Tesisata su vererek kaçak denemesi yaptınız mı? Araç ve gereçlerinizi yerlerine kaldırıp çalışma alanınızı temizlediniz mi? Toplam evet ve hayır cevap sayıları Evet Hayır DEĞERLENDİRME Performans değerlendirmesi sonucunda eksik olduğunuz konuları tekrar ederek eksik bilgilerinizi tamamlayınız.hayır seçeneklerinden uygun olanı kutucuğa işaretleyiniz. evet . yangın dolabı montaj işini değerlendiriniz.PERFORMANS DEĞERLENDİRME Aşağıda hazırlanan değerlendirme ölçeğine göre. kendinizin veya arkadaşınızın yaptığı. 29 . Gerçekleşme düzeyine göre.

1. Bir kısım sprinkler ısıya duyarlı cıva ile çalışır. Gözlemlerinizi sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız. Bu sistemde su akışı hemen olacağından zaman kaybı yaşanmaz. Bu sistem yangın çıktığında kendiliğinden devreye giren ve alevlerin üzerine su sıkarak yangını söndüren veya yayılmasını önleyen sistemdir. Belirli sıcaklıkta eriyebilen gerdirme parçasının erimesi sonunda su yolu açılır ve yangın üzerine su damlacıklarının dağılmasıyla yangını söndürür. kullanarak standartlara uygun olarak yangın sprinkleri ARAŞTIRMA Bulunduğunuz çevrede otomatik yangın tesisatı yapılmış binaları gezerek çalışma prensibini araştırınız. Tüpün kırılması ile su yolu açılır ve yangının üzerine yoğun su damlacıkları dağılarak yangının sönmesini sağlar. İstatistikî incelemelere göre otomatik sprinkler sistemine sahip olan binalarda çıkan yangınların % 95’i daha başlangıç aşamasında sönmüştür. Islak borulu sprinkler sistemi boruların içerisinde suyun her an akmaya hazır olarak beklediği sistem türüdür. Binalarda kullanılan sprinkler sistemleri ıslak sprinkler sistemi ve kuru sprinkler sistemi olmak üzere 2 grupta incelenir. Bir kısım sprinkler ise mekanik olarak çalışır. Cam tüp içerisinde bulunan cıva çevreden aldığı ısı ile genleşir ve cam tüpün kırılmasına yol açar. Yangın meydana geldiğinde açığa çıkan ısı sprinklerin açılarak suyun püskürtülmesine neden olur. 3. 30 . YANGIN SPRİNKLERİ (SERPİCİ) MONTAJI 3. Bu esnada ıslak sprinkler valf klapesi açılır ve sistem devamlı basınçlı su ile beslenir. Otomatik Çalıştırılan Yangın Tesisatları Son zamanlarda en yaygın olarak kullanılan sulu söndürme sistemlerinden biridir.ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ–3 AMAÇ Gerekli donanımı takabileceksiniz.

1: Gerdirmeli çalışan serpici Şekil 3.Şekil 3. Sprinkler başlıkları 7 m2 ila 21 m2 arasındaki alanları koruyacak şekilde. korunmasız alan bırakılmamasıdır. binanın risk durumuna ve standartlara uygun olarak yerleştirilmesi gerekir.2: Sıcaklığa duyarlı sıvı (cıva) ile çalışan serpici Bir sprinkler sistemi kurarken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta. 31 .

3: Serpiciler kafası elemanları Kuru sprinkler sistemi içinde su bulunmayan bir su dağıtım sistemi ile sprinkler başlıklarından meydana gelir bu sistemde kuru sistem valfinden sprinkler başlıklarına kadar olan boru kısmı normal şartlarda basınçlı hava ile doludur.1.1.1.1.2.1. Izgara Tipi Boru Tesisatı Halka şeklindeki boruyu birbirine birleştiren branşmanlardan oluşan boru tesisatıdır.1. Boru Tesisatını Döşemek Sprinkler başlıklarına suyun taşınmasını sağlayacak olan boru tesisatı değişik dağılım özelliklerinde yapılabilir. Ağaç Tipi Boru Tesisatı Bir ana su besleme borusu üzerine bağlanan branşman boruları ile yapılarak koruma alanlarına dağıtımı yapılan boru tesisatıdır. 3.1.1. Döngü Tipi Boru Tesisatı Korunan alanın çevresinde oluşturulan halka şeklindeki borulama ile dağıtım yapılan boru tesisatıdır.3. 3.1. 32 .Şekil 3. 3. 3.

Şekil 3.5: Serpicinin ( springin ) montaj resmi Sprinklerin başlıkları montaj tipine uygun biçimde takılmalıdır.2.Buna göre sarkık tip sprinkler aşağıya bakacak biçimde. dik tip sprinkler yukarıya bakacak biçimde. 33 . yatay duvar tip sprinkler ise yere paralel olacak biçimde takınız.1. Yangın Sprinkleri (Serpiciler) Takmak Şekil 3.4: Otomatik yangın tesisatı boru dağıtım çeşitleri 3.

Beklenen en yüksek tavan sıcaklığının 20 Cº fazlasına en yakın sıcaklık değerli sprink kafası. Sprinkler açılma sıcaklığı korunan mahalin beklenen en yüksek tavan sıcaklığına göre tespit edilmelidir. soğutucu.1: Yangın tehlikesi tipine göre sprinklerin koruma alanı ve iki sprink arası en fazla mesafe Sprink başlıklarının yakınında açılma elemanını etkileyecek ısı kaynağı veya menfez.5 m’yi geçmemelidir. suyu gerekli biçimde Serpiciler arası uzaklık 4. Serpiciler eşit aralıklarda. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta korunmasız alan bırakılmamasıdır.66. Her dağıtıcı boru üzerine en fazla 8 serpici takılmalıdır. Sistem tipi Hafif tehlike Olağan tehlike Yüksek tehlike En fazla koruma alanı 21 m² 12. standart uygulamalar için uygundur. Sprinklerin açılma sıcaklığı. elektrikli ısıtıcı gibi bir kaynak bulunmamasına dikkat ediniz.3 m² İki sprink arası en fazla mesafe 4. gerekirse şaşırtma biçiminde takınız. 34 .6 m 3.Şekil 3.6 m 4. Standartların belirlediği springlerin açılma sıcaklıkları genellikle 57.6: Montaj tipine göre sprink çeşitleri Montaj tipine uygun takılmayan sprinkler kafası.1 m² 9.74 ve 80 ˚C΄dir. kafasının açılarak suyun akmaya başladığı sıcaklık değeridir.7 m Tablo 3. dağıtamayacağından yangın söndürmede etkisiz kalacaklardır.

Şekil 3.7: Otomatik yangın tesisatı 35 .

Ø Kolektör yapınız. Ø Tavana delik kullanınız. delerken gözlük almayı kullanmayı Ø Güvenlik önlemlerini unutmayınız. Ø Tesisata su vererek kaçak denemesini yapınız. Ø Boru anahtarının boruyu ve bağlantı parçasını sıyırmaması için doğru yönde tutunuz. çek-valf Ø Sızdırmazlığa özen gösteriniz. Ø Serpiciye (sprink) sülyen sürünüz. keten sararak Ø Dış etkenlerden zarar görmeyecek şekilde bağlamaya özen gösteriniz. ve gereçleri 36 . borusunun bağlantısını Ø Vana ve unutmayınız. Ø Gereğinden fazla malzeme almayınız. Ø Montajını yaptığınız tesisatı koruyucu astar boya ile boyayınız. Cam tüpün kırılabileceğini göz önünde bulundurunuz. Ø Uygun boyutta boru anahtarı kullanınız. Ø İtfaiye bağlantı parçasının bağlantısını yapınız. Ø Kolon borusunun bağlantısını yapınız. Ø Güvenlik önlemlerini unutmayınız. almayı Ø Serpici (sprink) borularını bağlayınız. Ø Kaçak denemesini 10 kgf/cm² basınçta yapınız. Ø Çalışma alanınızı unutmayınız. Ø Ahşap takozları tavana tutturunuz. Ø Kullandığınız araç yerlerine koyunuz. temizlemeyi Ø Serpiciyi (sprink) elle redüksiyona tutturarak anahtarla sıkınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İŞLEM BASAMAKLARI Ø İş için gerekli araç ve gereçleri hazırlayınız. Ø Diş açma esnasında yağ kullanmayı unutmayınız. ÖNERİLER Ø Takımlarınızın yapılacak işe uygun olmasına özen gösteriniz. Ø Serpiciyi sıkarken dikkatli olunuz. Ø Boruları paslanmaya karşı korumak için astar boyayı kullanmadan önce boru yüzeyini temizlemeyi unutmayınız.

..... (..... ızgara tipi ve döngü tipi boru dağıtım sistemi kullanılır. Her dağıtıcı boru üzerine en fazla 4 serpici takılabilir.)3(..OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) Aşağıdaki cümleleri doğru veya yanlış olarak değerlendiriniz.......... Serpiciler eşit aralıklarla veya şaşırtma biçiminde takılır...ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. Sprinkler genellikle 30. (.. Binalarda kullanılan sprinkler sistemi ıslak ve kuru sprinkler sistemi olmak üzere iki gruba ayrılır.....)2(......... Yangın çıktığında açığa çıkan ısı sprinklerin açılarak suyun püskürtülmesine neden olur.)5(. görevlinin çalıştırmasıyla devreye girer.)4- Otomatik çalıştırılan yangın tesisatları........ yangın çıktığında. 50 ve 60 C° sıcaklıkta açılır... 40...)7- DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek değerlendiriniz Eksik olduğunuz konulara dönerek tekrarlayınız......)6(....... Otomatik yangın tesisatında ağaç tipi.)1(. 37 .

UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Aşağıdaki otomatik yangın tesisatını yapınız. ARAÇ VE GEREÇLER Ø Boru Ø Serpici Ø Ahşap kalas Ø Çekvalf Ø Vana Ø Kollektör Ø Metre Ø Pafta Ø Test vanası 38 .

evet . kendinizin veya arkadaşınızın yaptığı yangın tesisatını değerlendiriniz.hayır seçeneklerinden uygun olanı kutucuğu işaretleyiniz.PERFORMANS DEĞERLENDİRME Aşağıda hazırlanan değerlendirme ölçeğine göre. Gerçekleşme düzeyine göre. 39 . KONTROL LİSTESİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 İş için gerekli araç ve gereçleri hazırladınız mı? Ahşap takozları tavana tutturdunuz mu? Kolon borusunun bağlantısını vana ve çek-valf kullanarak yaptınız mı ? Kolektör borusunun bağlantısını yaptınız mı? Serpici borularını bağladınız mı? İtfaiye bağlantı parçasının bağlantısını yaptınız mı? Serpicilere keten sararak sülyen sürdünüz mü? Serpicileri yerlerine anahtarla taktınız mı? Tesisata su vererek kaçak denemesi yaptınız mı? Yaptığınız tesisatı koruyucu astar boya ile boyadınız mı? İş bitiminde kullandığınız araç ve gereçleri kaldırdınız mı? Toplam evet ve hayır sayıları Evet Hayır DEĞERLENDİRME Performans değerlendirmesi sonucunda eksik olduğunuz konuları tekrar ederek eksik bilgilerinizi tamamlayınız. Modül değerlendirmeye geçiniz. Kendinizi yeterli görüyorsanız.

fıskiye. vana. yangın tesisatı elemanlarının (dolap. serpici. hortum. çek-valf vb) montajını yapınız. ARAÇ VE GEREÇLER 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Yangın dolabı Çekiç Murç Keski Hortum Kelepçe Harç malzemesi Su düzeci Metre 10 Boru 11 Lans 12 Yangın vanası 40 .MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Resmi verilen yangın tesisatını ölçülerine uygun olarak döşeyip.

41 .hayır seçeneklerinden uygun olanı kutucuğu işaretleyiniz. Gerçekleşme düzeyine göre. Kendinizi yeterli görüyorsanız bir sonraki modüle geçmek için öğretmeninize başvurunuz.PERFORMANS DEĞERLENDİRME Aşağıda hazırlanan değerlendirme ölçeğine göre. evet . KONTROL LİSTESİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 17 18 Kelepçeyi yerine çimento harcı ile doğru tutturdunuz mu? Boruları düzgün ve ölçüsünde kestiniz mi? Boru paftasını doğru kullandınız mı? Açılan diş üzerine keteni doğru sardınız mı? Boru anahtarını doğru kullandınız mı? Yangın dolabı yerini duvara doğru çizdiniz mi? Çekiç ve keskiyi doğru kullandınız mı? Evet Hayır Çimento harcını doğru hazırladınız mı? Yangın dolabını niş içerisine doğru yerleştirdiniz mi? Yangın vanası. kendinizin veya arkadaşınızın yaptığı yangın tesisatını değerlendiriniz. bağlantı parçaları ve lansı doğru taktınız mı? Hortumu kelepçe ile doğru sıktınız mı? Yangın hortumunu makaraya düzgün sardınız mı? Matkabı doğru kullandınız mı? Serpicileri doğru taktınız mı? Su terazisini doğru kullandınız mı? Tesisatın kaçak denemesini doğru yaptınız mı? Toplam evet ve hayır cevap sayıları DEĞERLENDİRME Performans testi değerlendirmesi sonucunda eksik olduğunuz konuları tekrar ederek eksik bilgilerinizi tamamlayınız.

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 D D Y Y D D ÖĞRENME FAALİYETİ 2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D D Y D D Y Y Y D Y ÖĞRENME FAALİYETİ 3 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 Y D D D Y Y D 42 .

Y. 1997.SIDAL Cavit. ürün katalogu Ø Ø Ø Ø Ø 43 . Isısan Çalışmaları No: 147. Sıhhi Tesisat ve Isıtma Bölümü Bilgi – İşlem – İş Yaprakları Sınıf II.F. İstanbul. 1987 Makine. Ege Yıldız plastik ürün katalogu Fırat plastik ürün katalogu Hakan plastik ürün katalogu Pilsa plastik san.ÖNERİLEN KAYNAKLAR ÖNERİLEN KAYNAKLAR Ø Dr. Mühendisi Rüknettin KÜÇÜKÇALI. Matbaası.E. G.T. Ankara. Sıhhi Tesisat. Etem Sait ÖZ.Ü.

Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları. 1984. Cavit SIDAL. Buderus Sıhhi Tesisat. 2004. Yayın NO 272 44 . Yangın Söndürme Sistemleri MMO/2002/300 ISISAN.KAYNAKÇA KAYNAKÇA Ø Ø Ø Ø ÖZ Etem Sait. KUMRAL Sabri.Ankara. İstanbul ÖZKARA Aydın. Yapıda Sıhhi Tesisat.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->