0633211 GEMİ DİZAYNI – 2011 03.11.2011 Prof.Dr.

Ahmet Dursun Alkan Gemi İnşaatı Anabilim Dalı Ders sayfası: www.yildiz.edu.tr/~alkanad/gemiinsaati/ e-posta: alkanad@yildiz.edu.tr ahmetdursunalkan@gmail.com Dersin kısa içeriği: Giriş / Gemi Dizaynının Özellikleri / Gemi Dizayn parametreleri / Gemilerin Ön Dizaynı ve Yaklaşık yöntemler / Ön Dizaynda Ana Boyut, Form Parametreleri ve Kapasitelerin Belirlenmesi / Gemilerde Tonaj / Fribord ve Ağırlık Hesapları / Gemilerin Form Dizaynı / Hidrodinamik Performans Ölçütleri ve İlgili Metodlar / Yapısal Dizayn ve Üretim / Değişik Gemi Tiplerinde Dizayn Özellikleri / Gemi Dizaynında Optimizasyon ve uzman sistemler. 1. VİZE: 24.11.2011 G1 (13:00) 2. VİZE: 24.11.2010 G3 (18:00) Ders Kitabı (Notu) 1. Kemal Kafalı (1999) Gemi formunun hidrodinamik dizaynı, İTÜ Vakfı. 2. Kemal Kafalı (1994) Gemi formunun statik ve dinamik esasları, Cilt 1,2,3, İTÜ. 3. Kadir Sariöz (1995) Gemi İnşaatı ders notları : (Gemi Öndizaynı) İTÜ. 4. (www.yildiz.edu.tr/~alkanad/gemiinsaati) sayfası. 5. (www.yildiz.edu.tr/~guner) sayfası. Yararlanılacak Diğer Kaynaklar 1. Rawson and Tupper (1976) "Basic Ship Theory", Longman, Cilt 1. 2. Principles of Naval Architecture (1988), Cilt.1, SNAME. 3. Shipknowledge, Van Dokkum IMO: Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization). Birleşmiş Milletlere bağlı kural koyucu ve denetleyici bir teşkilat. SOLAS : Safety of Life at Sea – Denizde Can Emniyeti ITTC : (International Towing Tank Conference) Uluslararası Çekme Tankı Konferansı (tavsiyeleri dikkate alınır). Bilimsel bir kuruluş. Kinistin, kinistin valfler www.deltamarin.fi
Geminin oluşturduğu dalgalara örnek.

Dalga dağılımı bakımından dalga direnci elverişli bir temin edici gemi (supply ship).

Optimizasyon öncesi dalga dağılımı.

Optimizasyon sonrası dalga dağılımı.

DİZAYN SPİRALİ

com/innovation. U ve V kesitler: Yarı-deplasman tipi bir tekne. su-çekimi.html .U kesitler V kesitler Deplasman tipi teknelere örnek.itm http://www.htm?open&qnfl=flash#shipdesign/p-series/p-series. açık-su gibi terimlerde tire kullanmak düzgün imlâdır.akeryardsmarine.ulsteingroup. X-Bow X-BOW Trimaran http://www. LC V kesitler U kesitler Kayıcı tekne (planing hull) (Yarı-deplasman.com/kunder/ulstein/cms66.) Spray rail: Serpinti hatları. U kesit daha çok kıç kesitlerde V ise baş kesitlerde kullanılır.nsf/pages/shipdesign.

KG. LWL. CL Su hattı eğrisinin gemi boyuna simetri ekseni ile yaptığı açı giriş açısıdır (örn.) Geminin ana boyutlarının belirlendiği Kavram Dizayn (Concept Design) aşaması gemi maliyetinin %80’ninin karar verildiği bir aşam olması bakımından kritik bir öneme sahiptir. LCG Kübik sayı: N = Cu N (cubic number) = Loa× B× D Boyuna prizmatik katsayı: CPL= ∇ / (AM * L) Düşey prizmatik katsayı: CPV = ∇ / (AWL * T) Gemi ana boyutları bazı oranlar halinde parametrik olarak ifade edilirler. LOA/B. LCB. LPP/B. DWT – L*B*D . BMAKS). η : Genel sevk verimi. Yukarıdaki gibi su hattının kıç tarafta 0 no’lu postada yaptığı açıdır. LWL/∇ 1/3 Gemi hızı parametre halinde Froude Sayısı’nda yer alır: Fr = V / (g L)0. (Gemi su hattı kesitine akımın giriş ve çıkış yaptığını hatırlayınız. PB = RT * V / η olduğunu biliyoruz. Bundan amaç izafi (göreceli) büyüklükler elde etmektir. B – T . Gemi form parametrelerinin ayrıntıları (ITTC Standard Symbols an Terminology-pdf) yayınından incelenebilir. CWL. T – D .08-15. (LBD=CuN veya N ile gösterilir. Yük gemileri için Holtrop-Mennen yöntemi ile kolaylıkla belirlenebilir. Tkıç) Katsayılar: CP. BMAKS/T L/T . Burada bilinmeyen Toplen Direnç RT’dir. LPP. LPP/∇ 1/3 .5 Gemi hızı: Makine maksimum sürekli gücünde Vmaks hızındadır. . LPP/T . Loa Lpp Lwl Bmaks Bwl T Tbaş Tkıç D V DWT Vyakıt Vbalast PB Veritabanından Yararlanarak Gemi Ana Boyutlarının Yaklaşık Tayini L – B . 19.2010 Gemi Dizayn Parametreleri Geometrik Parametreler Ana Boyutlar : LOA. D. kübik sayıdır) PB : Engine brake power.LWL/T L/∇ 1/3. direnci etkiler. T (Tbaş. Baş dalgasının oluşumunu etkiler. Boy/Genişlik oranı Genişlik/Su-çekimi oranı Boy/Su-çekimi oranı Boy/Deplasman (hacmi) oranı : : : : L/B . iR: Çıkış açısı. Fren testi ile makinenin şaft gücü deneysel olarak belirlendiği için brake ifadesi kullanılır. B (BWL. LOA/∇ 1/3. Bu makinenin (motor değil) şaftından alınan (etkin veya efektif) güç değeridir. DWT – PB Boyutlar ve kapasiteler kendi aralarında ilişkilendirilir. (MCR: Maximum Continuous Rating) Gemi ayna kıç alanı (AT): Direnç ve pervane hesaplarında kullanılır. BWL/T . CM Hidrostatik büyüklükler: KB.10. %85 Makine maksimum sürekli gücünde Vservis hızındadır. iE: Giriş açısı. LCF Stabilite parametreleri : BM. ITTC: International Towing Tank Conference. postadaki açı). B/T . LOA/T . LWL/B. CB. BML.

R: Seyir yarıçapı (tam dolu yakıt ile alınan mesafe. Ship Construction kitabı) RoRo’larda DWT kapasitesi de işletme parametresidir. Llength: Güvertelerdeki taşıt(TIR ve/veya otomobil) şerit uzunluğu (Lane length). Bu verim uygun bir yaklaşıml girilmelidir.org veya BV Bureau Veritas www. knot=mil/h olarak gemi hızı ise örneğin R=5000 mil seyir yarıçapı için yakıt tankı hacmi pratik olarak hesaplanabilir. İşletme parametreleri V DWT R Yolcu gemilerinde yolcu sayısı (Number of passengers) Konteyner gemilerinde konteyner sayısı (TEU.9 kg/m3arasında değişen bir değerdir.Dizayn hızı V=12 knot için RT = 150 kN hesaplandıysa. büyüklüğü konteyner kapasitesi. Örn. Fourty-foot Equivalent Unit.8-0. range.6 veya 0. (ing. ABS www. örneğin bsfc=180 gr/kWh b) Saatteki yakıt sarfiyatı. Twenty-foot Equivalent Unit. DEPLASMAN DENKLEMİ ∆ : Teknenin yüklü toplam ağırlığı. (Bk. (Displacement) ∆ = LightShip + DWT LightShip: Boş gemi ağırlığı. FEU.balast .com Loyd kuruluşlarından veri tabanı oluşturulabilir. autonomy) Yakıt sarfiyatı: a) Özgül yakıt sarfiyatı.veristar.5 = 1800 kW (η =0. Yakıt özgül ağırlığı γ yakıt =0. PB = 150 * (12*0. Konteyner gemilerinde TEU. Pmak* bsfc= ile hesapanır. menzil. yaklaşık %10’luk bir pay da verilir.51444 / 0.eagle. sığa.5 kabulu düşük bir verimdir. 0. V. endurance.+Wmüret. İşletme parametrelerine diğer bir örnek RoRo gemilerinde taşıt dizisi (şerit) uzunluğu önemli işletme parametresidir.yağl. FEU) Yük gemilerinde DWT (Her gemi için DWT tonajı hesaplanır ve sicil bilgilerinde yer alır. DWT=Wyük+Wyakıt.kumanya+Wsu.65 de olabilir!) Şekil: Holtrop-Mennen Yönteminde gereken veriler.

Dr. .Kemal Kafalı. İTÜ kütüphanesi) Bu konunun detaylar Sayfa 18’de verilmiştir. Cilt 3.17 Kasım 2011 dersi: TEMEL GEMİ YARDIMIYLA BENZER GEMİNİN AĞIRLIK TAHMİNİ (Prof. Gemi Formunun Statik ve Dinamik Esasları.

.

Wçelik + Wmakine. TONAJLAR 2. servis kullanılır.c ve e katsayıları ve Amirallik katsayısı C ve Cs her iki gemide aynı alınır.Deplasman Denklemi.yrd + Wyakıt + (diğer ağırlıklar)’ın toplamına eşittir. Cs ’ de Vservis ve Pmak. Deplasman Tonajı. ∆ = Boşgemi + DWT (Boşgemi Lightship veya LS) . DWT 1.b. Bu konunun detayları sayfa 18’den takip edilebilir. Önemli not: a.

Net tonaj ve Gros tonaj değerleri Uluslararası Tonaj Ölçüm Konferansı’nde kabul edilmiş bağıntılara yardımıyla hesaplanır. Örneğin boyu 100 m. IMO kurallarının gemi boyutlarına göre uyguladığı kurallar da geminin kavram dizayn aşamasındaki boyutlarını etkilemektedir.31 m. B≤ 32.29 m ) Thava: Su çekiminden geminin direk gibi en üst noktasına kadar olan mesafe hava draftı olarak kullanılmaktadır. armatör istekleri… 2. Geminin ticari hacimlerinin bir ölçüsü. Net Tonnage. * Kuralar dikkate alınmalı * Hidrodinamik. Thava≤ 57. Administration : Denizcilik Müsteşarlığı (Undersecretary of Maritime Affairs) Turkish Maritime Administration FORM DİZAYNI * Genel yerleşim. bölmeleme. hacim atama. Aerodinamik Performans * İşletimle ilgili istekler * Estetik * Özel amaçlar (Romorkor. Gross Tonnage.’yi geçen gemilere uygulanması gereken stabilite kuralları.56 m. T≤ 12. Geminin kapalı hacimlerinin bir ölçüsü. GROS TONAJ . Askeri gemi…) Yük kapasitesi / Deplasman oranına göre gemilerin konumları: . ( Panama Kanalı: L≤ 289. Panama Kanalı. NET TONAJ . Kurallar: Daha çok uluslararaı kurallar.02 log V 4.04 m.91 m ) ( Süveyş Kanalı: T≤ 18. Kapalı hacimlerin tamamı V olsun. Dizayn mühendisliği (performans amaçları). GRT=GT=K1 V = 0.2+0.3. Tekne form parametrelerini kısıtlayıcı durumlar: 1. Boyutlara uymayan gemi bu kanal veya geçitlerden geçmelerine izin verilmez. Süveyş Kanalı gibi bazı coğrafi yerler gemi boyutlarını sınırlamaktadır.

POSDINUNE Bağıntısında yer alan C katsayısı Prof.KD=DWT/∆ Büyük gemiler Ortalama eğri Küçük gemiler (+) Değişik gemi sınıfları için KD=DWT/∆ değerleri: .65÷ 0.5 Yük Gemileri – Tanker  L .Dökme yük gemileri ve tankerler (CB=0.88 (DWT = 15.  V   +10 .62÷ 0. (CB=0.Kafalı tarafından gemi tipine göre aşağıdaki gibi modellenmiştir.000÷ 15. Reefers.72÷ 0.000 ÷ 200.000) .64 (DWT=6.78÷ 0.0574*Vs verilmiştir.000) L .Konteyner gemileri (CB=0.5 C = 18     L Yolcu Gemileri V (knot) gemi servis hızı.86) KD=0.69÷ 0. seyir tecrübelerindeki dizayn hızıdır. Servis hızı ise Temiz olmayan karinalı teknenin gerçek deniz ortamındaki hızıdır) Hızlar tasarımcı tarafından ekonomik değerlendirmeye göre seçilir.Soğutulmuş yük taşıyan gemiler. su hattı boyu L (feet) ve ∆ (ton) gemi deplasman tonajını göstermektedir.55÷ 0. Vt= 1.000) .78 (DWT=10.Cevher gemilerinde KD=0.77 .59÷ 0.Çok amaçlı yük gemisi KD=0.000÷ 90.72) KD=0.  V  C = 10  + 14.65) KD=0. CB Yaklaşık hesapları Trial: Seyir hızı Service: Servis hızı Yukarıda Vt = Vs + 1. (Seyir hızı.72 (General Cargo) .80÷ 0. LCB.

 V  C = 10  + 13.5  + 12 Römorkörler  L Böylece a (V + 2) = 0 [Posdunine.Kafalı] bağıntısı literatüre kazandırılmıştır.  V   V   + b  − ∆1 / 3  L  L 3 2 2 .5 Konteyner Gemileri  L  V  C = 4.

.

.

buzul ortamlar) ve hidrodinamik performans başlıca belirleyici unsurlardır. yumrubaş(lı/sız). baş pervane(li/siz) gibi durumlar baş geometriye yansır. Narin/dolgun.navatekltd. çalışma bölgesi (açık deniz. buz sınıfı gibi özel gemiler de farklı baş formlarını gerektirir. a b c d e f f g g h a) baş iticiler bulunan bir formu c) tipik yumrubaşlı bir form c) fırkateyn baş formu. hız. Gemi baş formu: Teknenin direnç karakteristiklerinde belirleyicidir. gemi tipi.com (http://www.friendship-systems.com/papers/liftingbodytechfortsd. ekonomiklik. İlgili web sayfaları: 1) www.pdf) 3) Nigel Gee and Associates (Hızlı tekneler.php 2) http://www. Pentamaran tasarımı) .GEMİ FORM DİZAYNI Tekne form dizaynında. U veya V kesit. Bilgisayarla hesaplama imkanlarının hızlı gelişmesine paralel olarak sayısal (nümerik) çözümler ve aynı zamanda (yapay zeka yöntemleri. sonar ve yumrubaş) d) yumrubaşlı bir uçak gemisi i e) yolcu gemisi f) yeni nesil Ulstein X-Bow g) AXE baş h) akım davranışı j i) hava akım davranışı j) baş form optimizasyınu deney k) trimaran k Her ne kadar (akışkanlar mekaniği bilim dalını ilgilendiren) deniz araçlarının deniz ortamında karşılaştıkları olaylar ve bu olayların uygun yaklaşımla hesaplanarak performans anlamında belirlenmesi konusunda mevcut teorik alt yapı çok fazla değişmese de. askeri gemiler.com/company/papers. işletim şartları (gemiden beklenen görevler). Romorkör. genetik algoritmalar gibi) optimizasyon çalışmalarının gelişmesi ile birlikte Benzetim Tabanlı Tasarım (Simulation Based Design) uygulamalarının gittikçe yaygınlaştığını görmekteyiz.naval-technology.

sevk.CFD : Computational Fluid Dynamics (Hesaplamalı Akışkanlar Mekaniği). Toplam Direnç %16 azalmış.sname.org/ (Raporları indirebilirsiniz) . ITTC (International Towing Tank Conference) Uluslararası Çekme Tankı Konferansı kuruluşuna deney tankı olan tüm ülkeler üyedir. ITTC hem tank deneyi (deney havuzu) ve hem de CFD çalışmalarını değerlendirmekte ve komite raporları halinde yayınlamaktadır. http://ittc. Bilgisayar benzetimi/simulasyonu ile direnç. Örneğin: Manevra Komitesi. mukavemet. Dalga yüksekliği – En büyük Dalga yüksekliği – En küçük Tekne Dalga direnci %40 azalmış. gemi hareketleri gibi çözümler.

Deniz + pürüzlülük payı (marjin). hacim. Holtrop-Mennen. (NACA Profilleri) RT= 105 kN. Ön dizayn aşamasında tekne formu oluşturulduğundan daha kapsamlı hesaplama yapma imkanı vardır. menzil. Guldhammer. beklenen hızı korumak için makina gücü artırılır. Sakin suda statik ve dalgalı ortamda dinamik stabilite davranışı. PB= PE/0. endurance [zaman. sayısı. kayıcı teknelerde Savitsky. Sakin suda ve özellikle dalga yükleri nedeni ile dinamik haldeki zorlamalar. Yaklaşık %50 alalım.51444 = 525 kW PB=Pmakina =? Burada genel sevk verimini bilmemiz lazım.50=1. Örneğin uçak kanadı/pervane kanadı profilinin kaldırma kuvveti: RL= 1 ρ V 2 S CL 2 S: Kanat yüzey alanı. hız ve ivme değerleri. tasarım özellikleri.Hidrodinamik Performans Ölçütleri Tekneden hangi performansları beklemekteyiz? Ölçütler: Direnç Sevk Denizcilik Mukavemet Manevra Stabilite Açıklamalar Dalga direnci. sürtünme direnci. Dövünme (Slamming). Not. Yük kapasitesi DWT. gün gibi]) Direnç Direnç karakteristiğinin dizaynın her aşamasında belilenmesi bklenir. pervanenin su yüzeyine çıkması. devrilmeye karşı stabilite seviyesi ve yaralı halde stabilite. Yakıt sarfiyatı artar (direnç artar) Tekneye gelen zorlamalar artar (gemi hareketleri) Denizcilik kötüleşir. Deplasmanı artırır. konumu Gemi hareketlerinin genlik. 1 1 ρ V 2 S CF + ρ V 2 S CR 2 2 S: Islak yüzey alanı. 1. kendi imkanları ile liman ve rıhtımlarda manevra yapabilme. dalgalarda direnç Pervane veya su jeti. range. Hidrodinamik özellikler aşağıdaki değerleri yakından ilgilendirmektedir: Uzun seyir yarıçapı Yakıt depo ağırlığı/hacmi. deplasmanı etkiler. dalgalardan dolayı ilave direnç ve karina altı kirliklik/pürüzlülükden dolayı belirli pay alınarak artırılır.pdf) Toplam direnç : RT = RT = RF + RR = CT = C F + C R 1 ρ V 2 S CT 2 PB=PMAK= RT V/η η : Genel sevk verimi. Seri-60 metodu. Örneğin CFD temelli yöntemler. CF= (ITTC’1957) verilmiştir. Güverte ıslanması. Toplam direnç sürtünme (F:Frictional) ve artık direncin (R:Residual) toplamıdır.050 kW sakin suda Vs hızındaki toplam dirence karşı gelen makina gücü olsa da ana makinanın gerçek gücü. Hız Seyir yarıçapını etkiler. Kavram dizayn aşamasında (ana boyut ve kapasitelerin belirlendiği aşama) yaklaşık yöntemler kullanılır. tank testleri. Dönme yarıçapı. hızı azaltır. ağırlığı. Vs=10 kn ise PE= RT V = 105 * 10 *0. makine ağırlığı artar.050 kW. söz gelimi %20. Örneğin. ( Ayrıntı için bkz: direnc_sevk_sunum. Kavram dizayn amaçlı bir çok yaklaşık yöntem gemi tipine göre yaklaşık direnç-hız diyagramı verebilmektedir. kapasitesi. (Seyir yarıçapı : sığa. .

29 m.31 m.86 m. DWT. Thava≤ 57.exe programı yardımıyla alıştırma çalışmaları yapın. Lo:feet) .Kemal Kafalı.0 m.91 m.Diğer taraftan Vservis hızı Ana Makina Maksimum Sürekli Gücünün (MCR) %85’inde sağlanmaktadır. T≤ 9.Dr. Lawrence Geçiti: L ≤ 225. BAZI GEÇİTLERDE GEMİ BOYUT KISITLARI (genişletilmiş metin) – Panama Kanalı L ≤ 289. Prof. T≤ 7. Yumrubaş en kesit alanı Yumrubaş hacim merkezi (centroid) Su hattı giriş açısı (α E) Posta 19 CL Ayna kıç sualtı alanı... Holtrop-Mennen metodu: holtrop. Değişik gemi tiplerinde dizayn parametreleri: ( 1_GemiDizayn-Parametreleri. B≤40. – Süveyş Kanalı : T≤ 18. B≤32. – Dover ve Malaka Boğazları: T≤22.9 m. X3.0 m.Gemi Formunun Statik ve Dinamik Esasları. X4 ) X1= V X2=CB X3=L/B Lo yani Froude sayısı (V:knot. – Kiel Kanalı: L ≤ 315. X2.5 m.86 m.. HIZ İLİŞKİSİ (Posdinune-Kafalı) bağıntısı örneği Örnek: (Kitap . B≤22.pdf ) DEPLASMAN..5 m.) Z fonksiyonu Z = f ( X1.. T≤ 12.56 m. Cilt III.6 m. Thava≤ 35.04 m.. S: 11-20 ve 40-42. – St.

Deplasman değerinden DWT değerine geçiş için aşağıdaki bağıntılar kullanılır. X4=∆ dir. Kapasite B T D CB ∆ = L*B*T*CB*γ Makine ağırlığı Donanım ağırlığı Çelik Tekne ağırlığı Wboşgemi= Wmak+Wç+Wd İncelenen değişik Boy değerleri L1 B1 T1 D1 CB1 ∆1 L2 B2 T2 D2 CB2 ∆2 L3 B3 T3 D3 CB3 ∆3 Wmak1 Wd1 Wç1 Wboş1 DWT1 Wmak2 Wd2 Wç2 Wboş2 DWT2 Wmak3 Wd3 Wç3 Wboş3 DWT3 DWT=∆ -Wboş Sayfa 18 Benzer bir gemiden yararlanarak Deplasman ve Ağırlık bileşenlerinin eldesi Wboşgemi= Wç+Wmak+Wdo . Lo .Tankerler için KD= ∆ DWT + 250 .X4=∆  V  1 / 3 Buradaki C bağıntıları değişik gemi tipleri için Kafalı tarafından verilmiştir.5  L Yük Gemileri – Tanker KD deplasman katsayısı aşağıdaki gibi önerilmiştir: DWT 0. Lo = C   ∆ V + 2  Yani C=a( V 2 Lo )+b şeklinde olup a ve b katsayıları gemi tipine göre değişiyor.  V  C = 10  + 14. knot / kök (feet) .750 DWT = ∆ DWT + 300 DWT 0.775 DWT = . (Fr sayısı veya Boy-Hız ve Deplasman ilişkisi) a X 41 / 3 a ve b: Kafalı C bağıntılarında yer almaktalar.Yük Gemileri için KD= Deplasman ve DWT incelemesi Belirli bir boy aralığı dahilinde 3 dizayn aşağıdaki gibi incelenebilir: Boyut . 2 2   V 1   = C  V  ∆ / 3 yazılıp Gemi boyu Lo =    (V / L )  V + 2  o   X 13 + (b / a ) X 12 − X1= V (V + 2) 2 = 0 elde edilir.

karşılaştırma amacı için güç . Ratings of the vessels according to power coefficient (C) [Alkan.2003]. Yani bu ağırlıklar Geminin seyir hızı. Amirallik Katsayısı = C = ∆ 2/3 V3 / PB [N(2/3) m3/s3] / (N m / s)] ∆ : Deplasman PB: Ana Makina gücü V: Wmak için seyir hızı.no Gemi Direnci ve Gücü .b. servis hızı.c. Şekilde görüldüğü gibi C sayısı.e sabitleri asıl gemi ile benzer gemi için ayndır. Ağırlık hesap programı www.yağ (yakıt ve yağlama yağı ağırlıklarında) Amirallik katsayısı olarak bilinen Admiralty Constant kullanılır.hız ilişkisinde daha ayırt edici bir görüntü veriyor. ana makina gücüne bağlı olarak ilişkilendirilir.Wç/∆ =a Wdo/∆ = b Wmak/PB=c Wyakıt/PBs=e a. Wmak ağırlığına ana makina ve yardımcılar dahil) C boyutlu bir sayı.bas. Wyakıt için servis hızı. Dikkat: Wmak (Makine ve yardımcılar ağırlığı) ve Wyakıt. Amirallik katsayısı her iki gemide eşit alınır. (Not.

( 0. PEgemi = Rt V PMakina = PEgemi / η = Rt V / η η = Genel sevk verimi. η PMakina R. direnç.60 ) V Şekil 1 PE Kayıplar. Rt .45 ÷ 0.Rt Rtoplam = Rsürtünme + Rartık (Artık: Dalga.) Hız arttıkça dirençte artan bir yükselme oluşur. basınç direnci. hızında halattaki gerilme kuvvetidir (Hız V)..