SAMSUN VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ

SAMSUN İL ÇEVRE DURUM RAPORU

SAMSUN-2005

İL ÇEVRE DURUM RAPORLARI REHBERİ İÇİNDEKİLER Sayfa A. COĞRAFİ KAPSAM................................................................................................. 1 B. DOĞAL KAYNAKLAR ............................................................................................ 15 C. HAVA (ATMOSFER VE İKLİM )........................................................................... 36 D. SU................................................................................................................................. 69 E. TOPRAK VE ARAZİ KULLANIMI ....................................................................... 124 F. FLORA-FAUNA VE HASSAS YÖRELER............................................................. 135 G. TURİZM ..................................................................................................................... 181 H. TARIM VE HAYVANCILIK .................................................................................. 194 İ. MADENCİLİK .......................................................................................................... 247 J. ENERJİ ....................................................................................................................... 250 K. SANAYİ VE TEKNOLOJİ ...................................................................................... 255 L. ALTYAPI, ULAŞIM VE HABERLEŞME ............................................................. 270 M. YERLEŞİM ALANLARI VE NÜFUS ..................................................................... 290 N. ATIKLAR ................................................................................................................... 313 O. GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM ...................................................................................... 353 P. AFETLER ................................................................................................................... 361 R. SAĞLIK VE ÇEVRE................................................................................................. 377 S. ÇEVRE EĞİTİMİ ...................................................................................................... 398 T. ÇEVRE YÖNETİMİ VE PLANLAMA ................................................................... 402

II

A. COĞRAFİ KAPSAM........................................................................................................... 1 A.1. Giriş.................................................................................................................................. 1 A.2. İl ve İlçe Sınırları ............................................................................................................. 6 A.3. İlin Coğrafi Durumu......................................................................................................... 6 A.4. İlin Topografyası ve Jeomorfolojik Durumu ................................................................... 7 A.5. Jeolojik Yapı ve Stratigrafi ............................................................................................ 11 A.5.1. Metamorfizma ve Mağmatizma............................................................................... 14 A.5.2. Tektonik ve Paleocoğrafya ...................................................................................... 14 B. DOĞAL KAYNAKLAR ................................................................................................... 15 B.1. Enerji Kaynakları ........................................................................................................... 15 B.1.1. Güneş ....................................................................................................................... 15 B.1.2. Su Gücü.................................................................................................................... 15 B.1.3. Kömür ...................................................................................................................... 15 B.1.4. Doğalgaz ................................................................................................................ 15 B.1.5. Rüzgar ...................................................................................................................... 15 B.1.6. Biyokütle.................................................................................................................. 16 B.1.7. Petrol ........................................................................................................................ 16 B.1.8. Jeotermal Sahalar ..................................................................................................... 16 B.2. Biyolojik Çeşitlilik ......................................................................................................... 17 B.2.1. Ormanlar .................................................................................................................. 17 B.2.1.1. Odun Üretimine Ayrılan Tarım Alanları ........................................................... 18 B.2.2. Çayır ve Mera .......................................................................................................... 18 B.2.3. Sulak Alanlar ........................................................................................................... 20 B.2.4. Flora ......................................................................................................................... 27 B.2.5. Fauna........................................................................................................................ 27 B.2.6. Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtı, Tabiatı Koruma Alanları ve Diğer Hassas Yöreler.......................................................................................................... 28 B.3.Toprak …………………………………………………………………………………..32 B.4. Su Kaynakları................................................................................................................. 32 B.4.1. İçme Suyu Kaynakları ve Barajlar ........................................................................... 32 B.4.2. Yeraltı Su Kaynakları .............................................................................................. 33

III

B.4.3. Akarsular.................................................................................................................. 33 B.4.4. Göller ve Göletler .................................................................................................... 33 B.5. Mineral Kaynaklar.......................................................................................................... 33 B.5.1. Sanayi Madenleri ..................................................................................................... 34 B.5.2. Metalik Madenler..................................................................................................... 34 B.5.3. Enerji Madenleri ...................................................................................................... 34 B.5.4. Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler .................................. 34 C. HAVA (ATMOSFER VE İKLİM).................................................................................... 36 C.1. İklim ve Hava ................................................................................................................. 36 C.1.1. Doğal Değişkenler ................................................................................................... 36 C.1.1.1. Rüzgar................................................................................................................ 36 C.1.1.2. Basınç ................................................................................................................ 38 C.1.1.3. Nem ................................................................................................................... 38 C.1.1.4. Sıcaklık .............................................................................................................. 39 C.1.1.5. Buharlaşma ........................................................................................................ 41 C.1.1.6. Yağışlar.............................................................................................................. 41 C.1.1.6.1. Yağmur ...................................................................................................... 42 C.1.1.6.2. Kar, Dolu, Sis ve Kırağı ............................................................................ 42 C.1.1.7. Seller.................................................................................................................. 43 C.1.1.8. Kuraklık ............................................................................................................. 43 C.1.1.9. Mikro klima ....................................................................................................... 43 C.1.2. Yapay Etmenler ....................................................................................................... 43 C.1.2.1. Plansız Kentleşme.............................................................................................. 43 C.1.2.2. Yeşil Alanlar...................................................................................................... 44 C.1.2.3. Isınmada Kullanılan Yakıtlar............................................................................. 44 C.1.2.4. Endüstriyel Emisyonlar ..................................................................................... 57 C.1.2.5. Trafikten Kaynaklanan Emisyonlar................................................................... 62 C.2. Havayı Kirletici Gazlar ve Kaynakları........................................................................... 63 C.2.1. Kükürtdioksit Konsantrasyonu ve Duman............................................................... 63 C.2.2. Partikül Madde (PM) Emisyonları........................................................................... 64 C.2.3. Karbonmonoksit Emisyonları .................................................................................. 64 C.2.4. Azot Oksit (NOx) Emisyonları ................................................................................ 64 C.2.5. Hidrokarbon ve Kurşun Emisyonları ....................................................................... 65

IV

C.3. Atmosferik Kirlilik......................................................................................................... 65 C.3.1.Ozon Tabakasının İncelmesinin Etkileri................................................................... 65 C.3.2. Asit Yağışlarının Etkileri ......................................................................................... 65 C.4. Hava Kirleticilerinin Çevreye Olan Etkileri................................................................... 66 C.4.1. Doğal Çevreye Etkileri ............................................................................................ 66 C.4.1.1. Su Üzerindeki Etkileri ....................................................................................... 66 C.4.1.2. Toprak Üzerine Etkileri ..................................................................................... 66 C.4.1.3. Flora ve Fauna Üzerindeki Etkileri ................................................................... 67 C.4.1.4. İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri ...................................................................... 68 C.4.2. Yapay Çevreye (Görüntü Kirliliği Üzerine) Etkileri ............................................... 68 D. SU......................................................................................................................................... 69 D.1. Su Kaynaklarının Kullanımı .......................................................................................... 69 D.1.1. Yeraltı Suları............................................................................................................ 69 D.1.2. Jeotermal Kaynaklar ................................................................................................ 69 D.1.3. Akarsular.................................................................................................................. 70 D.1.4. Göller, Göletler ve Rezervuarlar.............................................................................. 75 D.1.5. Denizler.................................................................................................................... 85 D.2. Doğal Drenaj Sistemleri................................................................................................. 85 D.3. Su Kaynaklarının Kirliliği ve Çevreye Etkileri........................................................... 106 D.3.1. Yeraltı Suları ve Kirlilik ........................................................................................ 106 D.3.2. Akarsularda Kirlilik ............................................................................................... 107 D.3.3. Göller, Göletler ve Rezervuarlarda Kirlilik ........................................................... 108 D.3.4. Denizlerde Kirlilik ................................................................................................. 115 D.4. Su ve Kıyı Yönetimi, Strateji ve Politikaları ............................................................... 116 D.5. Su Kaynaklarında Kirlilik Etkenleri ............................................................................ 118 D.5.1. Tuzluluk................................................................................................................. 118 D.5.2. Zehirli Gazlar......................................................................................................... 118 D.5.3. Azot ve Fosforun Yol Açtığı Kirlilik..................................................................... 118 D.5.4. Ağır Metaller ve İz Elementler .............................................................................. 118 D.5.5. Zehirli Organik Bileşikler...................................................................................... 119 D.5.5.1. Siyanürler ........................................................................................................ 119 D.5.5.2. Petrol ve Türevleri........................................................................................... 119 D.5.5.3.Polikloro Naftalinler ve Bifeniller.................................................................... 119

V

D.5.5.4.Pestisitler ve Su Kirliliği .................................................................................. 119 D.5.5.5.Gübreler ve Su Kirliliği.................................................................................... 119 D.5.5.6. Deterjanlar ve Su Kirliliği ............................................................................... 122 D.5.6. Çözünmüş Organik Maddeler................................................................................ 122 D.5.7. Patojenler ............................................................................................................... 122 D.5.8. Askıda Katı Maddeler .........................................................................................122 D.5.9. Radyoaktif Kirleticiler ve Su Kirliliği ................................................................... 123 E. TOPRAK VE ARAZİ KULLANIMI.............................................................................. 124 E.1. Genel Toprak Yapısı..................................................................................................... 124 E.2. Toprak Kirliliği............................................................................................................. 124 E.2.1. Kimyasal Kirlenme ............................................................................................... 124 E.2.1.1. Atmosferik Kirlenme ....................................................................................... 124 E.2.1.2. Atıklardan Kirlenme ........................................................................................ 124 E.2.2. Mikrobiyal Kirlenme.............................................................................................. 126 E.3. Arazi ............................................................................................................................. 126 E.3.1. Arazi Varlığı........................................................................................................... 126 E.3.1.1. Arazi Sınıfları .................................................................................................. 126 E.3.1.2. Kullanım Durumu ............................................................................................ 131 E.3.2. Arazi Problemleri ................................................................................................... 132 F . FLORA - FAUNA VE HASSAS YÖRELER ................................................................ 135 F.1. Ekosistem Tipleri.......................................................................................................... 135 F.1.1. Ormanlar................................................................................................................. 135 F.1.1.1. Ormanların Ekolojik Yapısı ............................................................................. 135 F.1.1.2. İlin Orman Envanteri ....................................................................................... 136 F.1.1.3. Orman Varlığının Yararları.............................................................................. 140 F.1.1.4. Orman Kadastro ve Mülkiyet Konuları ........................................................... 141 F.1.2. Çayır ve Meralar..................................................................................................... 142 F.1.3. Sulak Alanlar.......................................................................................................... 144 F.1.4. Diğer Alanlar (Stepler vb.)..................................................................................... 144 F.2. Flora.............................................................................................................................. 144 F.2.1. Habitat ve Toplulukları .......................................................................................... 144

VI

F.2.2. Türler ve Populasyonları ....................................................................................... 144 F. 3. Fauna............................................................................................................................ 147 F.3.1. Habitat ve Toplulukları .......................................................................................... 147 F.3.2. Türler ve Populasyonları ........................................................................................ 149 F.3.3. Hayvan Yaşama Hakları......................................................................................... 157 F.3.3.1. Evcil Hayvanlar................................................................................................ 157 F.3.3.1.1. Sahipli Hayvanlar..................................................................................... 157 F.3.3.1.2. Sahipsiz Hayvanlar .................................................................................. 157 F.3.3.2. Nesli Tehlike Altında Olan ve Olması Muhtemel Evcil ve Yaban Hayvanlar 159 F.3.3.3. Hayvan Hakları İhlalleri................................................................................... 159 F.3.3.4. Valilikler, Belediyeler ve Gönüllü Kuruluşlarla İşbirliği ................................ 160 F.4. Hassas Yöreler Kapsamında Olup (*) Bölümdeki Bilgilerin İsteneceği Alanlar ......... 161 F.4.1. Ülkemiz Mevzuatı Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar...................................... 161 F.4.1.1. 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2. Maddesinde Tanımlanan ve Bu Kanunun 3. Maddesi Uyarınca Belirlenen “Milli Parklar”, “Tabiat Parkları”, “Tabiat Anıtları” ve “Tabiat Koruma Alanları”............................... 161 F.4.1.2. 3167 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu Uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı’nca Belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları” .................................................................................................... 164 F.4.1.3. 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 2. Maddesinin “a - Tanımlar” Bendinin 1.,2.,3. ve 5. Alt Bentlerinde “Kültür Varlıkları”, “Tabiat Varlıkları”, “Sit” ve “Koruma Alanı” Olarak Tanımlanan ve Aynı Kanun İle 3386 Sayılı Kanunun (2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) İlgili Maddeleri Uyarınca Tespiti ve Tescili Yapılan Alanlar....................................... 170 F.4.1.4. 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu Kapsamında Olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları............................................................................................. 170 F.4.1.5. 4/9/1988 Tarihli ve 19919 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nin 17 nci ve 1/7/1999 Tarihli ve 23742 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Yönetmelikle Değişik 18.,19. ve 20. Maddelerinde Tanımlanan Alanlar............................................................................... 170 F.4.1.6. 2/11/1986 Tarihli ve 19269 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği’nin 49. Maddesinde Tanımlanan “Hassas Kirlenme Bölgeleri” ....................................................................................... 170

VII

F.4.1.7. 2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun 9. Maddesi Uyarınca Bakanlar Kurulu Tarafından “Özel Çevre Koruma Bölgeleri” Olarak Tespit ve İlan Edilen Alanlar ............................................................................................................... 171 F.4.1.8. 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu’na Göre Koruma Altına Alınan Alanlar .......... 171 F.4.1.9. 6831 Sayılı Orman Kanunu Gereğince Orman Alanı Sayılan Yerler.............. 171 F.4.1.10. 3621 Sayılı Kıyı Kanunu Gereğince Yapı Yasağı Getirilen Alanlar ............. 171 F.4.1.11. 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda Belirtilen Alanlar........................................................................... 171 F.4.1.12. 4342 Sayılı Mera Kanununda Belirtilen Alanlar ........................................... 171 F.4.1.13. 30.01.2002 Tarih ve 24656 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği”nde Belirtilen Alanlar .... 171 F.4.2. Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası Sözleşmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar (**).......................................................................................................... 171 F.4.2.1. 20/2/1984 Tarih ve 18318 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi” (BERN Sözleşmesi) Uyarınca Koruma Altına Alınmış Alanlardan “Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları”nda Belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, “Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları” ............................................... 171 F.4.2.2. 12/6/1981 Tarih ve 17368 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” (Barcelona Sözleşmesi) Uyarınca Korumaya Alınan Alanlar....................................... 172 F.4.2.2.1. 23/10/1988 Tarihli ve 19968 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan “Akdeniz’de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol” Gereği Ülkemizde “Özel Koruma Alanı” Olarak Belirlenmiş Alanlar.................................... 172 F.4.2.2.2. 13/9/1985 Tarihli Cenova Bildirgesi Gereği Seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı Tarafından Yayımlanmış Olan “Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit” Listesinde Yer Alan Alanlar ............................................................ 172 F.4.2.2.3. Cenova Deklerasyonu’nun 17. Maddesinde Yer Alan “Akdeniz’e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin” Yaşama ve Beslenme Ortamı Olan Kıyısal Alanlar .............................................................................................................. 172 F.4.2.3. 14/2/1983 Tarih ve 17959 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi”nin 1. ve 2. Maddeleri Gereğince Kültür ve Turizm Bakanlığı Tarafından Koruma Altına Alınan “Kültürel Miras” ve “Doğal Miras” Statüsü Verilen Kültürel, Tarihi ve Doğal Alanlar................................................................................................. 172 F.4.2.4. 17/05/1994 Tarih ve 21937 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak

VIII

Yürürlüğe Giren “Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi” (RAMSAR Sözleşmesi) Uyarınca Koruma Altına Alınmış Alanlar.................................................................................... 172 F.4.3. Korunması Gereken Alanlar (***) ......................................................................... 177 F.4.3.1. Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, Mevcut Özellikleri Korunacak Alan Olarak Tespit Edilen ve Yapılaşma Yasağı Getirilen Alanlar (Tabii Karakteri Korunacak Alan, Bio genetik Rezerv Alanları, Jeotermal Alanlar vb.)........................ 177 F.4.3.2. Tarım Alanları: Tarımsal Kalkınma Alanları, Sulanan, Sulanması Mümkün ve Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıfları I, II, III ve IV Olan Alanlar, Yağışa Bağlı Tarımda Kullanılan I. ve II. Sınıf İle, Özel Mahsul Plantasyon Alanlarının Tamamı ...................................................................................................... 177 F.4.3.3. Sulak Alanlar: Doğal veya Yapay, Devamlı veya Geçici, Suların Durgun veya Akıntılı, Tatlı, Acı veya Tuzlu, Denizlerin Gel-Git Hareketinin Çekilme Devresinde 6 Metreyi Geçmeyen Derinlikleri Kapsayan, Başta Su Kuşları Olmak Üzere Canlıların Yaşama Ortamı Olarak Önem Taşıyan Bütün Sular, Bataklık Sazlık ve Turbiyeler İle Bu Alanların Kıyı Kenar Çizgisinden İtibaren Kara Tarafına Doğru Ekolojik Açıdan Sulak Alan Kalan Yerler .................................................................................................................. 177 F.4.3.4. Göller, Akarsular, Yer altı suyu İşletme Sahaları ............................................ 179 F.4.3.5. Bilimsel Araştırmalar İçin Önem Arzeden ve/veya Nesli Tehlikeye Düşmüş veya Düşebilir Türler ve Ülkemiz İçin Endemik Olan Türlerin Yaşama Ortamı Olan Alanlar, Biyosfer Rezervi, Biyotoplar, Biyogenetik Rezerv Alanları, Benzersiz Özelliklerdeki Jeolojik ve Jeomorfolojik Oluşumların Bulunduğu Alanlar ........................................................................................................ 179 F.4.3.6. Mesire Yerleri; 6831 Sayılı Orman Kanununa Tabi Alanlarda Halkın Rekrasyonel Kullanımını Düzenleyip, Kullanımının Doğal Yapının Tahribine Neden Olmadan Yönlendirilmesini Sağlamak Üzere Ayrılan Alanlar ......................... 179 G. TURİZM ........................................................................................................................... 181 G.1. Yörenin Turistik Değerleri........................................................................................... 181 G.1.1 Yörenin Doğal Değerleri ........................................................................................ 181 G.1.1.1. Konum ............................................................................................................. 181 G.1.1.2. Fiziki Özellikleri.............................................................................................. 182 G.1.2. Kültürel Değerler ................................................................................................... 182 G.2. Turizm Çeşitleri ........................................................................................................... 189

IX

............................3...... Özel İşletmeler............................................. Su Ürünleri .......................... Kürk Hayvancılığı .................................. Turizm-Çevre İlişkisi .................5.............. 223 H......1.....1.......2.. 195 H............................................................. Meyve Üretimi ........................................... 229 H......................................... 191 G.................... Baklagiller ..1.2........2.......2.........1...............................5................................3....5........1...........................1........................................................................1. 245 H.............................................1....... 215 H...... 192 H.....................................................2........................................................... 215 H... 189 G............2....... Tarımsal Üretim ...........2...2......4...............................2..................... 208 H....2......................... 205 H................. Kamu İşletmeleri .. 244 H................1.1......2....2....................2........................................................................................................................................ Pestisit Kullanımı... 194 H.....2...... 236 H......2..........1...................3.........2..................... Tarımsal Faaliyetler ........................ 245 H................... 195 H..... Sebze Üretimi ...................4...............................................................................................................2.............................. Organik Tarım.................... 241 H..............4.................... 242 H...........1....2.............2........ Tarla Bitkileri ...................................2.........................................2......4...................... 227 H..1.2...............2.....................2................ Kümes Hayvancılığı ( Kanatlı Üretimi) ...........2..............3..................................................................... Küçükbaş Hayvancılık .......................... 229 H............................... 195 H........... 238 H.6....2..... Toprak Kullanımı....... 246 X .1.................... Turist Sayısı ..............6...................................................1............................................4............... Genel Tarımsal Yapı ..........1.............................. TARIM VE HAYVANCILIK .......... 245 H................1............. 192 G................... Hayvansal Üretim .......... 245 H....... Tarımsal İşletmeler ...........1........................2.......... 235 H............................................2..............Bitkisel Üretim....................2..........2..............3........................ Arıcılık ve İpekböcekçiliği....4..................................................................... Buğdaygiller .................................................................... Endüstriyel Bitkiler ...........................................................1...................................................................................................................................................................... Büyükbaş Hayvancılık ........................ Süs Bitkileri............................................................................... Bahçe Bitkileri.......1......1................ 194 H........................................... 207 H.....2............................................................................... Yem Bitkileri................... Turistik Altyapı .... Turizm Ekonomisi... 244 H...........2.................................... Gübre Kullanımı .........5........................ 241 H..........................2............................................. 195 H............................3...........................................................................G...............5....2..........5............

................ 252 J................... 251 J........2..................................4.......1..................................................... 250 J..................... Hidrolik Enerji ..... 254 J........................ 254 XI ............... 251 J......... Maden Kanununa Tabi Olan Madenler ve Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler...... Bitümlü Şist...... 247 I.......................1.I...............1.... 252 J.............................. 249 J........... Doğalgaz .....Hidrolik ..........................1...........................................................................................................3..1.................................. MADENCİLİK ..........................................................10................... Orman.........1.......... Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler.............................................................................................................................................................................................2.................... Nükleer Enerji ........ Güneş .................................1.....12......................................................................................11........ Metalik Madenler .. Jeotermal ...............................1................. 247 I...................1.................2...............................................................8. 248 I...................................1.............................3......................9........... Birincil Enerji Kaynakları .................................................. 250 J...........................................1..............................................................5....1............1...........1......4..........................................1........2........13......................................................... Linyit......1.......................1....... Yenilenebilir Elektrik Enerjisi Üretimi..........5...............................4........................... Rüzgar ............Sanayi Madenleri...............................................................................3.... 250 J.............. Termik Enerji ...................................... Biyokütle.................................................... 254 J........ 247 I....6.............................. 248 I................................. Cevher Zenginleştirme .........3..................... 251 J...........................................................................................................................................................................................1....................... Madencilik Faaliyetlerinin Yapıldığı Yerlerin Özellikleri ...................... Enerji Madenleri................... 251 J....................... ENERJİ ..... Madencilik Faaliyetleri Sonucunda Arazi Kazanım Amacıyla Yapılan Rehabilitasyon Çalışmaları ...........2.......................... Taşkömürü .. Asfaltit...............2..................................................... 250 J..........................2.............................................................1..........................2........................ Hampetrol.......................................... 247 I............................................................... 249 I........... 251 J..................... 252 J......................................... 251 J....................... İkincil Enerji Kaynakları ........................... 251 J.................... 247 I................................... 248 I.........................................................................................................1.........................4.....1.1......................................7.. Nükleer Kaynaklar (Uranyum ve Toryum)......................... 252 J............................................... 251 J. 250 J.................................2.............. Madencilik Faaliyetlerinin Çevre Üzerine Etkileri ........................................................

.......................................... Atık Su Sistemi...........................................4........2..................................2.............................1... Altyapı ....3.............................4......2..... Genel Anlamda Sanayi Gruplandırılması . 282 L............................. Karayolları Genel.........1. Araç Sayıları .................................................................................... Yer Seçimi Süreçleri ve Bunu Etkileyen Etkenler................... 262 K............. Toplu Taşım Sistemleri.................................................................1.................................... Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliği.............. İl Sanayinin Gelişimi..........284 L......................1......................................................4............. 279 L.. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Gürültü Kirliliği ...........2....6...2.............................................................. 285 L.................2..4........ 270 L................ 270 L......J................1.1............... Sanayinin İlçelere Göre Dağılımı ...............................1..........2..................................................1....1...3...... SANAYİ VE TEKNOLOJİ .................................................................6.. 280 L..........3.............................3.......2........................... Demiryolları.... Doğalgaz Boru Hatları ............Ulaşım Planlaması …………………………………………………………................. 255 K.........1........... 282 L.. Kent İçi Yollar ..............1..................1.............. Karayolları......2.. 261 K. ULAŞIM VE HABERLEŞME .1................................ 264 K.......................................................2..................1.............................. Sanayiden Kaynaklanan Çevre Sorunları ve Alınan Önlemler.........2................................................................................................. 254 K.................................................. Enerji Tasarrufu İle İlgili Yapılan Çalışmalar......... Enerji Tüketiminin Sektörlere Dağılımı...................2 ........ ALTYAPI.................2........... Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Su Kirliliği…………..................5...... 280 L.........4......6................................... 264 K............... 258 K.................... 284 L.......................................... 284 L..... Ulaşım..........................3............................ Yeşil Alanlar . 254 J..... 270 L... 255 K...........2............................ 282 L...1..... Sanayi Gruplarına Göre İşyeri Sayıları ve İstihdam Durumu.........2....1......................................................................2.......5.................................. Deniz...5. 284 L...................................................6.........2............................ Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Toprak Kirliliği .............................. 268 K...........6....... Kanalizasyon ve Arıtma Sistemi...... 282 L...... Temiz Su Sistemi ... Kullanılan Raylı Sistemler.................... 284 L.... Göl ve Nehir Taşımacılığı ..................................1..............2...........……………………................... 263 K.............................................................................2....... Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı ............... Elektrik İletim Hatları ......... 256 K. 285 XII ........................ 284 L....3.................................... 268 L..................... Taşımacılıkta Demiryolları ................

................................... Göçer ve Hareketli Barınaklar ........ 293 M.............................. Havayolları............................................................1.............. Yerel Mimari Özelikler................................................ İlin Plan Durumu ................................ Sosyal ve Kültürel Tesisler ..................................1...................... Kentsel Alanlarda Yoğunluk ......................4........... YERLEŞİM ALANLARI VE NÜFUS (*) ..................................................1.2.8....6.............................................. 290 M.....1.......3.... Doğal Özelliklerin Kent Formuna Etkileri .................... 298 M..... 293 M................3........6....1...... 290 M......... Kentsel Büyüme Deseni .........................1....... 291 M................................4.......................................3.................................................................................................................3....1............... Arkeolojik ve Turistik Özellikli Alanlar ................................ 297 M...1....................................................9.. 287 L................................................... 297 M.........1.2............. 291 M.......................1.. Okullar ......................................11...................................2..................................... 289 M...............................3..................................... Endüstriyel Yapılar .. 298 M.............7....... Hastaneler ve Sağlık Tesisleri...................................... 293 M....................................3...................... 286 L.......... Altyapı ............................................... 288 L................... 297 M....................................................................... Kültürel... 293 M........4..................3........................1.... Kırsal Alanlar.................................................. Tarihi.................................... Kırsal Alanda Yapılaşma ..............3..3. Kentsel ve Kırsal Planlama.....1.........3..........1.................. 294 M...............................................1...............................1.... 285 L...................................... Kamu Binaları ............................... Endüstri Alanları Yer Seçimi....................5.......................2.............. İldeki Baz İstasyonları............................5......... Bina Yapımında Kullanılan Yerel Materyaller.......... Planlı Kentsel Gelişme Alanları ....................................... Taşımacılık.......5................................3.......................2...........3....................... 296 M............ 291 M............. Otel-Motel ve Turizm Amaçlı Diğer Yapılar ... Arazi Mülkiyeti......1.............................3. 296 M................... Haberleşme ........................Sosyo-Ekonomik Yapı ... Kırsal Yerleşme Deseni ......................................2..............................1......................................1................................................1............................................. 294 M. 298 M....2...3.... 293 M..... Kentsel Yenileme Alanları ...................................................3.... Kentsel Alanlar .................1.........................10........................................................ 288 L.....1............................................................................ Binalar ve Yapı Çeşitleri .........1............4.................... 297 M......2..........................1........ 298 M.................................. Bürolar ve Dükkanlar.........4................................................................................................. 297 M.................2........7...................................... 298 M..... 298 M...............2..L....................2......... 298 XIII .......................... 298 M............................3.........1..3...................................... Limanlar...............

.....................................................................3.................... 324 N................................. 325 N............4......................... 328 N...................................................... 305 M...2..3.......1......................... 299 M............. 300 M.................4...................................................... Cips ve Diğer Yakma Fırınlarından Kaynaklanan Küller ................... 301 M.................................................. Tıbbi Atıklar ..7. Nüfus ... Nüfus Değişim Oranı .....2... Atık Yağlar ....5. Cinsiyet ve Eğitim Gruplarına Göre Dağılımı ..........................2................................ Binalarda Isı Yalıtımı................................ 301 M........3.............................................3.. 306 M................................ İl ve İlçelerin Nüfus Yoğunlukları ........8.....6........................................ 326 N...6................................ Nüfusun Yıllara Göre Değişimi………………………………………………. 328 XIV .......... 301 M.................. 323 N................ 313 N... İş Alanları ve İşsizlik ..3..............................................................1..........3..........................................4..............................5.............................. 328 N..1.5..............4...........3.............................................................................M...................6.............................................2.....5.........1..... Yerleşim Yerlerinin Çevresel Etkileri....................... ATIKLAR ............................................. 305 M.........................................................6. Tarama Çamurları...................... Kent Toprağının Mülkiyet Dağılımı ..........3... 300 M.............4........................ 307 M................ 315 N..................................... Havaalanları ve Çevresinde Oluşturulan Gürültü Zonları .............................................. Kentsel Atıklar ..................... 302 M...............................................6.......... 302 M....... Göçebe İşçiler (Mevsimlik) ..................... Gecekondu Islah ve Önleme Bölgeleri ......................1......................... Konut Yapım Süreçleri ........... 301 M...4.......................................... 302 M................. Pil ve Aküler ...................................4..................................6............2...... Ticari ve Endüstriyel Gürültü ...............5.......................... Özel Atıklar............... 328 N.... Göçler........... Diğer Atıklar ....................... Elektrik ve Elektronik Atıklar ........ 301 M............. 311 N................... 313 N..............................................5....... Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağlar .............. Tehlikeli Atıklar.............4..... 323 N...............5...................2.....................................................................................................................5..................................................................4......................... 310 M....... 328 N. Kullanım Ömrü Bitmiş Araçlar .........................6.......................... Evsel Katı Atıklar........................................................................................................................... Binalarda Ses İzolasyonu ................4..................... Görüntü Kirliliği ........3........................1..........4........................... Hayvan Kadavraları ................................3..... 328 N........................................................................................... Ambalaj Atıkları ........................3..........6.................5...4...........................5......................... Nüfusun Yaş.......4...........................................................................................................................................................................3...........3......... 327 N................................ 301 M........

........1..............1...........1..4............1........................................................ Gürültü Kaynakları .1......................5........1..6.2.1..... 353 O..... 351 N................................5....................................8..... 354 O.......................................N...................................................4........ 358 O........3...... 359 O........................................1...........2.............................. GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM ................4............4.....................1................3...... Atıkların Geri Kazanımı ve Değerlendirmesi ....... 359 O.............................. 359 O.............................................. Titreşim ..1. 351 O................................................................................... 357 O......... Fiziksel Etkileri ............. 360 O.................. Gürültünün Çevreye Olan Etkileri....................................... Kompost.......... Gürültünün Sosyal Çevreye Olan Etkileri..............1.... 356 O................... Toplanması......................4............................ Gürültü ile Mücadele ...... Atıkların Yakılması ....7.... AFETLER......... İnşaat Gürültüsü .......................2................1.....................................1.... Atık Yönetimi ............ 351 N......Katı Atıkların Depolanması ....3..............2..........Atıkların Bertaraf Yöntemleri ....................................................................................3.....1... Doğal Afetler ................................ 361 P..........................1..... Psikolojik Etkileri.............................................10... Gürültünün İnsanlar Üzerine Olan Etkileri....................... Atıkların Çevre Üzerindeki Etkileri................. Performans Üzerine Etkileri................. Trafik Gürültüsü ................................................1.................................1.................................... 330 N..............................3.......... Fizyolojik Etkileri.................................................... 330 N......................... 351 N.......................................................................1..................4...................................... 330 N........ 354 O..1..................... 359 O.1........1....................................................................Yerleşim Alanlarında Oluşan Gürültüler…………………………………...... Taşınması ve Aktarma Merkezleri ........................ Endüstri Gürültüsü ............... Gürültünün Fiziksel Çevreye Olan Etkileri......................... 329 N............... Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu ……………………………………………........................................................ Katı Atıkların Biriktirilmesi.......8.........4............... 360 P......... 361 XV ..........................1....................... Mezbaha Atıkları ...........3....1.......1....1...................................... Depremler ............................................. 360 O...................... 359 O......... 353 O..................................1......8....2.................... 358 O........................................................................ 360 O.............................................................1................................2..4.................................. Gürültü ............1...........................3..........................................1.............................. 361 P...........8................... 329 N..329 N...........9............ Havaalanları Yakınında Oluşan Gürültü .......................358 O.................................................................................................

...................3................2...................... 384 R............... 395 R................ 366 P...................................................3.................... 373 P........... Aşılama Çalışmaları.................................. 368 P.....................1.......3.. Afetzedeler ve Mültecilerin Yeniden İskanı .......................... Denizler .....................................................................2................. 379 R.............. 367 P..................... 391 R...1........1....................................................... Ölümlerin Hastalık......3..... 365 P................ Atıkların İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: ................................. Temel Sağlık Hizmetleri ....1.....2...........1......................5...... Su Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri:..3.............................................. 374 P.................................. 370 P..... 376 P............... 368 P.......... Ormanlar Üzerinde Biyotik veya Abiyotik Faktörlerin Etkileri: ........ 388 R...... İlkyardım Servisleri.... 396 XVI ...............1.....1............6.1.. 387 R...... 385 R.....................3...................1.........................2............ Tehlikeli Maddeler ........... Otlak ve Sazlık Yangınları ...2..... 377 R...................... Kullanma ve Sulama Suları ..... 375 P...2.................. Gıda Hijyeni................. 377 R.............. Sağlık Kurumlarının Dağılımı ...................................5................................................................................................. Aile Planlaması Çalışmaları.................................... Zoonoz Hastalıklar .................. Bulaşıcı Hastalıklar.............1.............................................................. Afetler ve Büyük Endüstriyel Kazalar ...... 384 R.............................5..............................1..................... Seller.4.................... Bebek Ölümleri.............................................. 383 R.................................. 377 R.........................................................................3..2..................... Afetlerin Etkileri ve Yardım Tedbirleri ................................................. 370 P..3..........2........................1...................................... SAĞLIK VE ÇEVRE...............................1......................... Denize Dökülen Petrol ve Diğer Tehlikeli Atıklar........ Kentsel Hava Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: ..2..... 363 P...........2.........3......................3................................2....2............2............................ Diğer Afetler.......................................2............ Yangın Kontrol ve Önleme Tedbirleri ..............................1...1............... 394 R..6......6...........1..........................2................. Radyoaktif Maddeler............1...........................P............... Çevre Kirliliği ve Zararlarından Oluşan Sağlık Riskleri... Fırtınalar ......................................................7................................................ 376 R.2..........4.... 372 P............................2............ 368 P.........................................................................3.................................................................... 387 R........... Yaş ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı ...........1....................1..Sivil Savunma Birimleri ...........3..................1..4......... Heyelan ve Çığlar.................................. Tehlikeli Maddelerin Yurtiçi ve Sınırlar arası Taşınımı İçin Alınan Tedbirler ................ Orman........3........................... Gürültünün İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: ........ 385 R........................... İçme.............................................................................2....4............................ 391 R............................................1.... 368 P.................

...................... ÇEVRE YÖNETİMİ VE PLANLAMA ......................................2.........................4............................ İyonize Radyasyondan Korunma:.6..........2.............6...2..... 404 XVII .. Çevre Dernekleri ... 396 R.................... Doğal Kaynakların Ekolojik Dengeler Esas Alınarak Verimli Kullanımı.............................................. Çevrenin İnsan-Psikososyal İhtiyaçlarıyla Uyumunun Sağlanması........... Pestisitlerin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri:..................................5............................. Çevre Duyarlı Arazi Kullanım Planlaması......................2................. Kamu Kuruluşlarının Çevre Eğitimi İle İlgili Faaliyetleri .........3......2............................ ÇEVRE EĞİTİMİ................ 402 T..............................................7...2....... Çevreyle İlgili Gönüllü Kuruluşlar ve Faaliyetleri.... 404 T................... 403 T.... 398 S..................................................... Baz İstasyonlarından Yayılan Radyasyonun İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri..................2.3... 398 S......1................. 400 S.......... Çevreyle İlgili Federasyonlar ..........................................2..........1.....................................................................5......... 402 T............................................................................. 400 S..............................................2......................................................................................................R.. 397 S............................................. Korunması ve Geliştirilmesi .................... 397 R..................... 404 T.............. 401 T............ Çevre Vakıfları ......... 401 S.... 403 T................................... Çevre Kirliliğinin ve Çevresel Tahribatın Önlenmesi................................................ Ekonomik ve Sosyal Faaliyetlerin Çevrenin Taşıma Kapasitesini Aşmayacak Biçimde Planlanması .1................. Çevresel Etki Değerlendirmesi................

.…………………………………………………59 Tablo C............ Isınmada Kullanılacak Yerli Kömürlerde Aranacak Özellikler .....................28 Tablo B............................... 2005-2006 Kış Sezonunda Kömür Satış İzin Belgesi Verilen İthalatçılar.............47 Tablo C................... İlimize ait yağış tablosu................................ Mera Tespit.19 Tablo B.................................................................... Hassas Yöreler……………………………………………………………….......1..........4.... Uygunluk Belgesi Verilen Yerli Kömür Üreticileri …………………………45 Tablo C...............10...5...9...11.....................1................2....12....................3..................... 2005 Yılı Mera Islah Çalışmaları ......... ............14........................40 Tablo C..6............37 Tablo C.....38 Tablo C.................... Samsun İli Linyit Üretimi..47 Tablo C.................. İlimize ait Sıcaklık ve Güneşlenme Değerleri......................... İlimize Ait Rüzgar Değerleri... Isınmada Kullanılacak Briket Kömürlerin Özellikleri .............. İlimize ait kar ve don durumu...................................................13....................................8....39 Tablo C................ 15 Tablo B................18-B........ EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı ..........TABLOLAR LİSTESİ Tablo B.İlimize ait Sis ve Nispi Nem değerleri........................7.................20 Tablo B............................................................................ Biyokütle Briketlerinde Aranacak Özellikler........43 Tablo C........................... Metalik Madenler ................................................. Rezerv ve Tenör Bilgileri.............................5.7.46 Tablo C...... Sanayi Amaçlı İthal Edilen Kömürlerde Aranacak Özellikler ....................İlimize ait mahalli basınç ortalamaları .........34 Tablo B....... 61 Tablo C............ Yağış ve Kuraklığın Yıllara Göre Dağılımı .........18-C EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam XVIII ....................4................34 Tablo C.................................2................................Maden Varlığı............47 Tablo C. Merkez İlçede Bulunan EKHKKY’ne göre Emisyon İznine Tabi Tesislerin Emisyon İzin Durumları ve İlçelere Dağılımı.... Tahdit Ve Tahsis Çalışmaları Mera Yönetim Birlikleri....... ................... EKHKKY Liste A’ya göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı…….46 Tablo C....................... EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı ...........42 Tablo C......19 Tablo B...................... Mera Islah ve Amenajman Çalışmaları……………………………………….......... .............................15....3................................. 41 Tablo C.......41 Tablo C..........................60 Tablo C..................16........İlimize ait buharlaşma değerleri aşağıdaki tabloda görülmektedir............ 58 Tablo C.................. Isınma Amaçlı İthal Taş ve Linyit Kömürlerde Aranacak Özellikler (Satışa Sunulan) ..........................18-A.17..6...45 Tablo C........

.............Vezirköprü Karabük Göleti .136 XIX ...23.................................... Tersakan Çayı.........20........... Hasan Uğurlu Barajı... Egzoz Emisyon Ölçümü Yapılan Araç Sayıları ......................6..........................76 Tablo D........................8....................2...............120 Tablo D.............................................14......................117 Tablo D...........................5..........120 Tablo E............................................131 Tablo E. Yeşilırmak........................................Ladik Gölü Regülatör Çıkışı Kirlilik Analizi .... 80 Tablo D................Aylara Göre SO2 ve PM Emisyonları...................................................................18............ 2005 Yılı İlimizde Trafiğe Kayıtlı Araç Sayıları İl Merkezi Ve Geneli …….............97 Tablo D......Kavak Kozansıkı Göleti ..... Kaynaklar ve Debileri ..............................63 Tablo C...........Samsun İlinin Yüzölçümü Toplam 957... Samsun....17................................63 Tablo C........Çarşamba Çıkışı Kirlilik Analizi.110 Tablo D............................................23...................................................................................................... 62 Tablo C...........................13............................. 2005 Yılı Ocak-Şubat-Mart Ayı İtibariyle Benzin Ve Motorin Tüketimleri .......................... Göletler......1.......... Bafra Ovası Yeraltı Suyu Bilançosu .......................Samsun Orman İşletme Müdürlüğünün ağaç türleri itibariyle orman dağılımı ......................Değirmendere (Baraj Gölü Çıkışı ) Kirlilik Analizi ................................. 2005 Yılı Samsun İli Zirai Mücadele İlaçları Tüketimi .............. Abdal Irmağı-Çakmak Barajı Çıkışı Kirlilik Analizi .......15.......... Divanbaşı Göleti..............111 Tablo D.106 Tablo D...................20......1.............19 Mayıs Barajı Membaı Kirlilik Analizi .................. Barajlar ve Su Rezervuarları .....83 Tablo D...................1....................... İl Sınırları İçerisinde Yer Alan Su Kaynakları ve Bu Kaynakların Kirlenme Nedenleri ..115 Tablo D.............79 Tablo D......9................... Derbent Barajı ............... ..................... Çakmak Barajı...900 Ha Olup Dağılımı .........Engiz Deresi.12.............113 Tablo D........................................19..................... Çarşamba Ovası Yeraltı Suyu Bilançosu................. 94 Tablo D........63 Tablo C....114 Tablo D.................................................. Göller................2..............................................4..............................16.65 Tablo D..............................22....22..... Samsun İlinde Tuzluluk Ve Sodiklik Problemi Bulunan Toprakların Etkileme Durumları ..................................134 Tablo F.........82 Tablo D..............................................109 Tablo D.....11......108 Tablo D.......112 Tablo D................. Atık su Arıtma Tesisleri ve Deşarj Noktaları..............81 Tablo D..................19............21................. Tersakan Çayı-Havza Çıkışı Kirlilik Analizi ......... Güven Göleti .....................................Başlıca Nox Kaynakları.. 2005 Yılı Samsun İli Gübre Tüketim Miktarlarının İlçelere Göre Dağılımı ............... Suat Uğurlu Barajı...3..21............. Kürtün Çayı-Kadıköy Barajı Yeri Kirlilik Analizi......................7............................10.................................................................. Samsun.........................................Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı .......................................77 Tablo D................. Terme Çayı............78 Tablo D.................62 Tablo C....84 Tablo D.........

........................... Samsun Orman İşletme Müdürlüğü bünyesinde Özel Orman-Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Dağılımı............17.................................1..194 Tablo H.............................................................194 Tablo H......142 Tablo F.........138 Tablo F............................. Memeliler Listesi ......................................İki Yaşamlılar ve Sürüngenler Listesi ................................. Tahdit Ve Tahsis Çalışmaları Mera Yönetim Birlikleri . 136 Tablo F...18................11...........................189 Tablo G...................189 Tablo G.....2..............12.......................139 Tablo F......................149 Tablo F.....4................Tarım Arazilerinin Dağılımı ................138 Tablo F.F...............................191 Tablo H.................Belediye Belgeli Turistik Tesisler ........................................................16.........................................................2...............156 Tablo G......3............. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü Dahilindeki Ormanların Ağaç Türlerine...............Kuşlar Listesi............................. Samsun Orman İşletme Müdürlüğünün 2005 Yılı Üretim Program ve Gerçekleşmesi ....6.............................Lokanta.143 Tablo F....................195 XX ..........................3..........................................Mera Tespit...................................2005 Yılı İstatistiki Verilerine Göre Tarıma İlişkin Temel Bilgiler ................................Samsun İlinin Agro – Ekolojik Alt Bölgeleri ......8................................................................ ........................7......... Bafra Orman İşletme Müdürlüğünün 2005 Yılı Üretim Program ve Gerçekleşmesi..............................................151 Tablo F......5.......................................................2005 Yılı Mera Islah Çalışmaları.......................................... .................................................................................................................190 Tablo G................. 2005 Yılı Tesislerde Kalan Turist Sayıları ....................137 Tablo F..........13......10............................................ Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünün Ağaç Türleri İtibariyle Orman Dağılımı..15...4.....................190 Tablo G.........................137 Tablo.....................................................Tablo F...........................................................153 Tablo F...141 Tablo F...................Oteller...........142 Tablo F.1...........Flora Listesi................................. Bafra Orman İşletme Müdürlüğü Bünyesinde Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Orman Dağılımı........144 Tablo F.....5..................................... Balıklar Listesi ............................................................Kadastro Geçmemiş Köylerde Tespit Çalışmaları.........Seyahat Acenteleri ............................... ........... Gazino ve Bar....................................14......137 Tablo F.................3..... Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü Tarafından İşletilmekte Olan Devlet Ormanlarından Hasat Edilip Kullanıma Sunulan Belli Başlı Orman Ürünlerinin Yıllara Göre Miktar Ve Çeşitleri...Samsun Orman İşletme Müdürlüğünce 2005 Yılında Orman Kadastro Çalışması Yapılmak Üzere Programa Alınan Köyler .......... Kapladığı Alanlara Ve Bu Alanların Nitelik ve İşletme Biçimine Göre Dağılımı ..............................9...2.Bafra Orman İşletme Müdürlüğünün ağaç türleri itibariyle orman dağılımı..................137 Tablo F..................................

.....................................219 Tablo H..6...22...........Tablo H.................................) ......220 Tablo H.............205 Tablo H.20.........................215 Tablo H...............208 Tablo H........Buğdaygiller Ekiliş ve Üretimi .........Türlerine Göre Kümes Hayvanı Sayısı Ve Yumurta Üretimi...26.................18...................... 1997 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Sebze Üretimi .Sebze Ekilen Alan Üretim ve Verimi ...........................10..........................................................2003 – 02.........2005 Yılı .......206 Tablo H............ Endüstriyel Bitkiler Ekiliş Ve Üretimi......197 Tablo H...................... Samsun İlinde Hayvansal Üretimin Yıllara Göre Değişimi ...203 Tablo H........Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında Kanatlı Hayvan Varlığı ......237 Tablo H.....................................................34.................... Samsun İli 1982 – 2003 Yılları Arası Pirinç Üretimi .19....................... Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Yem Bitkilerinin Üretimi ...........................) ..............................................225 Tablo H..31........Türkiye’de Fındık Üretimine İzin Verilen Sahalar ...2004 Tarihleri Arasında Türkiye Fındık İhracatı.... Yem Bitkileri Ekiliş Ve Üretimi .......230 Tablo H....................217 Tablo H.227 Tablo H.. Samsun İli Alt Bölgelere Göre Sebze Üretimi ..36..........) ...........................25.................208 Tablo H.. Samsun İli Alt Bölgelere Göre Yem Bitkileri Ekiliş Alanları (ha.................. Samsun İli 1993 –2004 Yılları Arası Ayçiçeği Üretimi....................................................................... Baklagiller Ekiliş Ve Üretimi.............. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi ........................ Samsun İli 1982 – 2003 Yılları Arası Pirinç Üretimi ....218 Tablo H.........13..........Yıllara Göre Türkiye Fındık İhracatı (ton).............09.......... Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında Sebze Üretim Alanları (Ha..............................15.................. Meyve Ağaç Sayısı Ve Üretimi ....................207 Tablo H......196 Tablo H..............35..............198 Tablo H..... Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Tahıl Üretimi ............. Samsun İli 1993 – 2004 Yılları Arası Mısır Üretim Potansiyeli .................................Türkiye Fındık İthalatı .............12 Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi .9..........231 Tablo H...................221 Tablo H................. Irklara Göre Büyükbaş Hayvan Varlığı ........................29.........................İllere Göre Fındık Dikim Alanları (Ha......).............23.....................24......211 Tablo H...........................32...........209 Tablo H.....30...............................................................................................199 Tablo H.......28.........237 XXI ........................14...................207 Tablo H...........4......16........206 Tablo H..........27............ 1997 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Et Üretimi ..............Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı (ha.. 1994 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Süt Üretimi ...............233 Tablo H...................17.. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkilerinin Ekiliş Alanlarına Dağılımı (ha) .21.... 02.228 Tablo H..........8....... Samsun İli 1993 – 2004 Yılları Arası Soya Üretimi ......196 Tablo H..5......................210 Tablo H.232 Tablo H.....11 Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı(Ha) .........224 Tablo H...7..33.213 Tablo H.........................07.......

..................Elektrik Tüketimlerinin Sektörel Dağılımı (1997) .............261 Tablo K.........263 Tablo K.......... Samsun İlinde avcılık ve Yetiştiricilik Yoluyla Su ürünleri Üretiminin Yıllar üzerinden Değişimi (kg...40............. Samsun İline Ait Doğal Gaz Boru Çapı ve Hat Uzunluğu .........2............46...2.................................Tablo H..................... Samsun Sanayinin Sektörler İtibariyle Sayıları ....256 Tablo K.. Değerlendirme Ve Yetiştiricilik İşletmeleri ....Maden Varlığı......................49..6.......................... Bafra Sanayi ...39.................Su Ürünleri Destekleme Çalışmaları ................................254 Tablo K..................... Gübre Kullanımı ......... Samsun İl Sınırları İçinden Geçen İl Yolları Toplamı .......................................... Elektrik Abone Sayıları ..................264 Tablo L............................... Terme Sanayi ……………………………………………………………….........1..246 Tablo I......................258 Tablo K..........241 Tablo H..................282 Tablo L.....................282 Tablo L...1............5................................. Küçük Sanayi Siteleri ....................................248 Tablo J..259 Tablo K........239 Tablo H........................................................2.....41................7.....................................Pestisit Kullanımı ...7................Gübre Tüketiminin İlçelere Göre Dağılımı ..... 2005 Yılı Avcılık yolu ile üretim .......259 Tablo K........ Samsun İl Sınırları İçinden Geçen Devlet Yolları Toplamı . Sanayi Tesisleri Arıtma Tesisi ve Deşarj Durumları ...281 Tablo L...260 Tablo K.....................................................İlçelere Göre Kümes Hayvanı Sayısı Ve Yumurta Üretimi -2005 .................................283 Tablo L.... Samsun İçme suyu Arıtma Tesisleri 2005 Yılı Su Kalite Raporu .......) ...........2005 Yılı Kültür yolu ile üretim ... Havza Sanayi………………………………………………………………….. Samsun İli Sınırları İçerisinden Geçen Enerji İletim Hatları ......240 Tablo H....8...4.........................................................251 Tablo J......3.........................................................1.................. Çarşamba Sanayi……………………………………………………………..........43.47................... Rezerv ve Tenör Bilgileri ....................42.283 Tablo L.Yararlanılan Elektrik Enerjisi Kaynakları ve Üreten Kuruluşlar ..................................... Vezirköprü Sanayi .......239 Tablo H................. Samsun İline Ait Doğal Gaz Kullanım Miktarı ve Kullanım Yerleri ..3......48.....2005 Yılı Su Ürünleri Faaliyetleri Yetiştiricilik Çalışmaları ................................240 Tablo H......5..............245 Tablo H..238 Tablo H...1.........................6. İlde Avcılık ve Yetiştiricilik Yoluyla Elde Edilen Su Ürünleri ................ Sanayi Parsellerindeki Faaliyetler ..........38......240 Tablo H.................45.......238 Tablo H.....247 Tablo I.................240 Tablo H...241 Tablo H.... Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler .......44........ Samsun ve İlçeleri Mesafe Cetveli……………………………………………284 XXII ....Samsun İlinde 2003 Yılında Arıcılık Yapan Köy Ve Kovan Sayıları ..............................260 Tablo K.Alt Bölgeler Bazında Su Ürünleri Yetiştiriciliği ...................260 Tablo K.................9................Su Ürünleri İşleme............245 Tablo H...................4......37......10...............2.....277 Tablo L......

........289 Tablo L..................15........ Samsun İli BTS Sayıları .................Giden Yolcu Sayıları ......................................8...............13.................1...............Dış Hat Toplam Gelen .......311 Tablo M................ TCDD Samsun Limanında 2004 Yılında Elleçlenen Eşyanın Gruplara Göre Dağılımı (Ton) .........308 Tablo M.............. Samsun İli Emr Ölçüm Sonucu İstatistikleri ...................................... ..........................................................288 Tablo L.............. THY İç .............312 Tablo N........310 Tablo M................. 2005 Yılı Nüfusun Yaş Ve Cins Gruplarına Dağılımı .......................... 2004 Yılı Nüfusun Yaş Grupları Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2004 ..297 Tablo M............. Samsun İlinde Çalışanların Sektörler İtibariyle Dağılımı ...........................2...........................306 Tablo M... Genel Nüfus.288 Tablo L...... Sosyal ve Kültürel Tesisler ...................................................286 Tablo L....................290 Tablo M.9........3...........................12........................8...............13......07.......................12......................8............. Vasıflı ve Vasıfsız İşsizlik Sayıları .....................................................................300 Tablo M.................................2......Nüfus Yoğunluğu ve Hane Başına Düşen Nüfus .... İl Ve Çevre Yollarındaki Yıllık Ortalama Günlük Trafik Sayısı ..Nüfusun Eğitim Durumu Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2005 ......B...................289 Tablo L...........4.........14.........................Aralık 2004) .........299 Tablo M...İşsizlerin Vasıfları ......... Telefon Kablolarının Yeraltından Ve Havai Olarak Geçme Oranları ...............298 Tablo M........9.......................296 Tablo M........................Yıllara Göre Hayati İstatistikler ........................................11..Kaba Doğum Hızı ............305 Tablo M...................14.......10..................Aralık 2004) .....................296 Tablo M..................................................................................284 Tablo L...........................................................................İller Bankası 16.....1................................................313 Tablo N..Aralık 2005) .Yılanlıdere Çöp Sahasına Atık Getiren Belediyelerin Aylık Atık Miktarları (Ton/Ay) ................Sayılarla İlçe Köy Bucak ve Belediyeler: ....314 Tablo N..... 2005 Yılı Samsun İl ve İlçe Belediye Başkanlıklarından Temin XXIII ....286 Tablo L.............A...................................................................................... İl Sınırları İçinden Geçen Devlet........................Tablo L..........................Doğal Nüfus Artış Hızı ...............................................................309 Tablo M....307 Tablo M......2004 Yılı Nüfusun Öğrenim Durumu ...311 Tablo M.. TCDD Samsun Limanı Gemi Trafiği ................................................ bölge Müdürlüğü’nün 2000-2001-2002 yıllarında Sürdürülen projeler ..............................3...301 Tablo M.................................10..13.......................... 12...............11...... 2004 Yılı Nüfusun Yaş Grupları Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2004 ......2001 Tarih Ve 24460 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Yönetmelikte Limit Değerler ....................................7................................. 2005 Yılı İçinde Samsun Genelinde Yapılan Atık Analizi Sonuçları ........................5...............6....

............. Atık Varil Çıkan Yerler Ve Sayıları (1992-1993) .......318 Tablo N.......... Listede belirtilmeyen atıklar ........20...............................1....12........316 Tablo N......14................... Belediyeler Tarafından Toplanan Ve Bertaraf Edilen Tıbbi Atık Miktarlarının ............. Ormancılık........ Avcılık ve Balıkçılık...13.......................... Deniz Ürünleri Üretimi...................... Fiziki Ve Kimyasal İşleme Tabi Tutulması Sırasında Ortaya Çıkan Atıklar ....322 Tablo N. Yıllar Ve Varillerin Depoya Nakledilişleri (1988-2003 ) ......321 Tablo N....316 Tablo N.....................19.................................11..............................317 Tablo N.....1.......330 Tablo N........ Madenlerin Aranması...358 Tablo P............................................... Gıda Hazırlama Ve İşleme Sonucu Ortaya Çıkan Atıklar .......... Geçici Depolar Ve Atık Varil Miktarları (1988-1992) .....322 Tablo N.. Vernikler Ve Vitrifiye Emayeler) Yapışkanlar...........15......324 Tablo N.............317 Tablo N....................316 Tablo N.........................................Toplumun Gürültü Seviyelerinde Gösterdiği Tepki . Isıl İşlemlerin Atıkları ...............331 Tablo O...............0 İle M=7........... Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağ Üreten Tesisler Listesi ................329 Tablo N........326 Tablo N........315 Tablo N...4.................... Büyüklüğü M=4......315 Tablo N..........................8.... Yalıtıcılar Ve Baskı Mürekkeplerinin Üretim.....................................320 Tablo N.......Edilen Hafriyat Toprağı..........................................................................İnşaat Ve Yıkıntı Atık Miktarı ........................Katı Atıkların Toplanmasında Kullanılan Araçların Belediyelere Göre Dağılımı ........ Fotoğraf Endüstrisinin Atıkları .. Sağlık Kuruluşlarından Oluşan............... Metallerin Ve Plastiklerin Biçimlenmesi ve Fiziki Ve Mekanik Yüzey İşlenmesi Atıkları ...7.. Sunta Ve Mobilya Üretimi......................... Ahşap İşleme. Tarım...........17.. Katı Atıkların Bertaraf Yöntemleri ve Yerleri .......318 Tablo N............... Çıkarılması................................. Astarların (Boyalar..23................... Metal Ve Diğer Materyallerin Kimyasal Yüzey İşlemi ve Kaplanması Ve Demir Madeni Dışındaki Hidro-Metalürjinin Yol Açtığı Atıklar ................................................ Selüloz...................... Formülasyon Tedarik ve Kullanımından (İFTK) Kaynaklanan Atıklar ....6................. Kağıt ve Karton Üretiminden Kaynaklanan Atıklar ............................................ İnsan Ve Hayvan Sağlığına Ve/Veya Bu Konulardaki Araştırmalara İlişkin Atıklar (Doğrudan Sağlığa İlişkin Olmayan Mutfak ve Restoran Atıkları Hariç) ...........................319 Tablo N..... Bahçıvanlık..............22....................5 Arasında Olan Depremlerin İnceleme XXIV .........................................9.............................322 Tablo N.............................. Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu ..Deri Kürk Ve Tekstil Endüstrisi Atıkları ...........10........21..........................................................Atık Yağ Üreten Tesisler Listesi ..... İşletilmesi.........................................................325 Tablo N.................16..................................5...18........

................................ Samsun İlinde Su Baskınına Afetine Uğrayan Yerleşim Alanları ......Samsun İli Ve Çevre İllerinde Meydana Gelen Son Yüzyıl Depremlerinin Kandilli Kayıtları ...................386 Tablo R....................................384 Tablo R........2004 Yılı İlimizde Görülen İhbarı Zorunlu Hastalıklardan Bazıları .............................İlimizdeki Sağlık Kurum ve Kuruluşları .......................... Kullanma ve Sulama Suları Analiz Sonuçları ........... Çevre Eğitimi Verilen Okulların İlçelere Dağılımı ............... Yaş ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı ..............367 Tablo P........372 Tablo P......362 Tablo P...1.....7..........366 Tablo P.........11..........3............ Son 5 Yılda İlimizde Uygulanan Aşıların Dozları ve Aşılama Oranları .....................................387 Tablo R...Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünde Yangın İle İlgili Bilgiler ..............375 Tablo R...Samsun İli Ve Bağlı İlçelerin Sivil Savunma Servisleri Yükümlü Kadroları ........... Sağlık Bak............Alanı Dolayında Olma Olasılığı Ve Önemselliği .....6..............................399 Tablo S....................379 Tablo R......... Çevre Dernekleri .....10............ İlimizde Bulunan Kaplıcalar Hakkında Bilgiler .... Aşı İzlem Çizelgesi ve Sıfır Yaş Aşı Grafiği .. 2005 Yılı Sağlık Kurumları Ve Özel Hastanelerin İlçelere Göre Dağılımı .............................2.3.........6...............385 Tablo R.....................8.....................1..........377 Tablo R..................................2....................................404 XXV .....2000 Yılından Sonra Samsun İlinde Meydana Gelen Sel Afetleri Nedeni İle Altyapıları Hasara Uğrayan Belediyelerin Listesi ..383 Tablo R................... Aile Planlaması Yöntemleri ...................5 İçme ve Kullanma Suyu Analiz Sonuçları......................... Ruhsatlı Kaynak Suyu İşletmeleri ...4.378 Tablo R........... Zoonoz Hastalıklar .384 Tablo R.....7............384 Tablo R...................14.391 Tablo S.............................. ................383 Tablo R.. Çed Gereklidir/Çed Gerekli Değildir Kararı Verilen Faaliyetler Listesi .............401 Tablo T........................ Ölümlerin Hastalık.......2......5....384 Tablo R...........................................1..............Deniz Suyu Analiz Sonuçları .......................365 Tablo P.4............ Hava Kirliliği ve Risk Grupları .......................13..............................388 Tablo R..12...................................363 Tablo P............... Samsun İli Heyelan Afetine Maruz Kalan Köyler ............................. İçme.......361 Tablo P....... İlimizdeki Kurum Ve Kuruluşların Barındırma Kapasitesi....8....................9.............

.............................. Küçükbaş Hayvan Varlığı Dağılımı ..................217 Şekil H......................... Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Soya Üretimi .......................................6 Şekil A...205 Şekil H.....................207 Şekil H....... Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı ................1........... Samsun İlçeler ve Beldeler ..........20..................230 Şekil H...........................................A.......................3...1................. Kanatlı Hayvan Varlığı .. Yeşilırmak Deltası:............................................................209 Şekil H........2............ Yıllar İtibarı İle Ayçiçeği Üretimi ...............14...................205 Şekil H.........2...Pirincin Pazarlama Aşamaları .......... Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Mısır Üretimi .......22.......................... Deprem Kuşakları .... Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Fındık Üretimi ......................................................... Süt Pazarlama Kanalları ........................ Alt Bölgeler Göre Endüstri Bitkileri Ekiliş Alanlarının Dağılımı .......1............................................... Samsun Uzun Yıllara Ait Rüzgar Diyagramı ................228 Şekil H...... Topoğrafik Durum ..........201 Şekil H...7 Şekil A.........................................17............. Alt Bölgeler Göre Yem Bitkileri Ekiliş Alanları Dağılımı ..5......237 Şekil H....24.......... Alt Bölgeler Bazında Büyükbaş Hayvan Varlığı ........232 Şekil H........................................................................... Alt Bölgeler Bazında Arı Kovanı Dağılımı .......18..........................1...............8..............21.........................241 Şekil K.......................2........................15...12....16.......228 Şekil H................19.................... Yıllar İtibarıyla Bazı Sebze Üretimindeki Değişmeler ....23.......203 Şekil H...........................................196 Şekil H......1.. Samsun İlinde alt Bölgelere Göre Tahıl Üretimi ........262 XXVI ............206 Şekil H................................................213 Şekil H........... Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı ..11............. Hayvan Islah Çalışmaları ........................... ...... Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi ....................................... Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Pirinç Üretimi ................................................10............................. 27 Şekil C.................................7......235 Şekil H..................... Büyükbaş Hayvan Varlığı Dağılımı ............. Et Pazarlama Kanalları .........................ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil A... Küçükbaş hayvan Varlığı ...B...3................ Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı ......196 Şekil H...................................13........4.......................................236 Şekil H..............................236 Şekil H............................198 Şekil H......230 Şekil H......................................9.................................................................235 Şekil H............................ Mısırın Pazarlama Aşamaları ......... 11 Şekil B.. ..... 20 Şekil B.......................211 Şekil H.......... Kızılırmak Deltası.......... Küçükbaş Hayvan Varlığının Yıllara Göre Değişimi ...............................................................209 Şekil H........................................6...................... Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi…………………………………………......18..37 Şekil H.....

.................................290 Şekil M........................338 Şekil...4.....9...........Terme Belediyesi Katı Atık Sahası ...2....335 Şekil.....303 Şekil M..............3....1...A...2.....................................................................................................................345 Şekil N....................... Vezirköprü Belediyesi Eski Katı Atık Sahası .4..........................1...............................333 Şekil........................2.................................12....10................A........................................................................... Alaçam Belediyesi Katı Atık Sahası ....309 Şekil N............. Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası ............344 Şekil N................. Nüfus Piramidi ..............340 Şekil N.......................................336 Şekil....4.... Çarşamba Belediyesi Eski Katı Atık Sahası ................. Ladik Belediyesi Katı Atık Sahası ............................343 Şekil N......... Eski Katı Atık Düzenli Depolama Sahası ................346 XXVII .......... B........................... A............... Yeni katı Atık Düzenli Depolama Sahası Yerleşim Planı ................ Samsun Büyükşehir Belediyesi Katı Atık Düzenli Deponi Sahası ...11.2....7....N............3........304 Şekil M...................A.......12.... B.............................................304 Şekil M..........7.. Samsun İli Emr Ölçüm Sonucu İstatistikleri ..............N...A... Asarcık Belediyesi Katı Atık Sahası ...........3...................Şekil L.......343 Şekil N.................................A................339 Şekil N.................335 Şekil............................. A.. İçme suyu Arıtma Tesisi ........................... Yakakent Belediyesi Katı Atık Sahası ....334 Şekil..........................5.....................8....... Havza Belediyesi Katı Atık Sahası .................... İçme Suyu Arıtma Tesisleri Akım Şeması .......................... Ladik Belediyesi Katı Atık Sahası .........N.................1.......344 Şekil N.............................. 2000 Yılında Şehir ve Köy Nüfus Oranları (%) .................... A..............333 Şekil N...................................... Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası .................................N... 19 Mayıs Belediyesi Katı Atık Sahası ....................295 Şekil M.....9....Alaçam Belediyesi Katı Atık Sahası ...............340 Şekil N....332 Şekil N......A........... Terme Belediyesi Katı Atık Sahası ...336 Şekil............303 Şekil M...............342 Şekil N........................... Vezirköprü Belediyesi Eski Katı Atık Sahası ..............11......10............3..... Kavak Belediyesi Katı Atık Sahası ..............341 Şekil N........................6.... Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası ................N...8.................... Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası .........................................274 Şekil L......................4...............................................................N.........................................................N..................N.. Havza Belediyesi Katı Atık Sahası .............. Kavak Belediyesi Katı Atık Sahası ..........341 Şekil N.Yakakent Belediyesi Katı Atık Sahası ..................... Yeni katı Atık Düzenli Depolama Sahası .............276 Şekil L............5....295 Şekil M.........................................5....................................... 19 Mayıs Belediyesi Katı Atık Sahası ............. A...5..2... Asarcık Belediyesi Katı Atık Sahası ................... Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası ..............A...........345 Şekil N.......................................6.3............. Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası .......................337 Şekil..342 Şekil N...............332 Şekil N................. 1927 Yılında Şehir ve Köy Nüfus Oranları (%) .............................

........................ A..............................6......................5.....2.. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası .......... E.................. 2005 Yılı Frengi Çalışmaları Ve Frengi Vaka Sayısı ........346 Şekil N.... Malzemesi .................14............379 Şekil R......7........................................... D...........49 Yaş Kadınlarda A..................................A...381 Şekil R.....................................3...............350 Şekil R........... B.....4.................13......Şekil N......................P.............. 15 ............................ Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası ...........................................14....348 Şekil N..13... Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası .390 XXVIII ...................................................................P.... C....................................................... Yöntem Dağılımı ........................1....347 Şekil N.................... 2005 Yılı İldeki Sosyal Hastalıklar ve Eğlence Yerlerinden Alınan Kan Sayısı ...P........................ Kuduz Şüpheli Isırık Vakalarının Yıllara Dağılımı ...14..............350 Şekil N..............349 Şekil N..........349 Şekil N.............. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası ................................14....... Yıllara Göre A... Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası ............ Bebek Ölüm Hızı ................14. Verem Savaş Dispanserlerinde Yapılan Radyolojik ve Bakteriyolojik Muayene Sayıları .Gıda Numune Sonuçları ............. Vezirköprü Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası .............8....382 Şekil R......................Yöntemi Kullanan Kişi Sayısı ve Yıllara Göre Dağıtılan A.........387 Şekil R................. Vezirköprü Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası ................14............380 Şekil R...348 Şekil N........389 Şekil R... Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası .....................385 Şekil R.......................................

Sinusso ve Peiraeurs’dan hangisi olduğu tespit edilememiştir. Selçuklu Türklerinin verdiği özel bir isim olup eski “Amisos” ile ne kelime olarak ve ne de mana olarak herhangi bir ilgisi yoktur. Bu yerleşim yerinin ise denizden gelebilecek tehlikelerden korunabilmek gayesiyle kıyıdan uzak vadi içinde ve yerleşmenin kolayca savunulabileceği yamaç eteklerinin bulunduğu (Bugünkü Mert Irmağı Kılıçdede Mahallesi sınırları içerisinde kalan ve Gazi İlköğretim Okulu karşısındaki Öksürük Tepe (Dündar tepe) çevresindeki alan ile Sosyal Meskenlerde olduğu belirtilmekte ise de bu dönemdeki adının. Orta Karadeniz’deki eyaletlerine “Gasgas” ismini vermişlerdir. Selçuklu Türkleri bu şehri fethedince yeni bir yerleşim yeri daha kurmuşlar ve buraya “Samsun” ismini vermişlerdir. Bunu İyonyalılar (Miletliler) kurmuşlardır. Aynı asırda Persler. MS. bu bölgeyi ele geçirdiler. bu tarih (MÖ 562) den önce Gaskarlar tarafından da burada bir yerleşim yeri kurulduğu (MÖ 3500) bilinmektedir. Kafkaslardan gelen Kimmerler. Giriş TARİHTE SAMSUN İsminin Menşei: Samsun’un eski ismi Amisos’dur. ticari bir koloni olarak “Amisos” şehrini kurdular. MÖ. Pontus Kralı Mitridates’in Roma İmparatorluğu ile yaptığı savaştan yenilgiyle çıkması üzerine. bu bölgeye hâkim olup. bu toprakların bir kısmına sahip oldular. MÖ. yukarıda da belirtildiği gibi. asırda. Yılmaz-Dr. 1.1. asırda Makedonya Kralı İskender.) MÖ. bütün Anadolu gibi bu bölge de Roma İmparatorluğu’nun eline geçti. Ancak.562 yılında Miletliler. bütün Anadolu gibi bu bölge de Doğu Roma (Bizans) nın payına düştü.280 ‘de bağımsız “Pontus Krallığı”nı kurdular. Daha sonra Frikyalılar. bazı tarihçiler tarafından zikredilmektedir. Hititlerin ise “Moğol-Türk” veya “Turani” oldukları.395 yılında Roma İmparatorluğu ikiye bölününce. “Samsun” ismi. “Pontus” adı verilen Kuzey Karadeniz’e ve Kırım’a hakim oldular ve MÖ. Simisso. Türkler şehre Samsun. 1 . Persleri yenerek Anadolu ve İran’ı istila ettiler. şehrin eski isimlerinden olan Enete. Anadolu’da ilk siyasi birliği kuran Hititler. 4.A. Anadolu’nun büyük bir kısmı gibi. bu bölgeyi de ele geçirdiler. Bizans İmparatoru Justinianus devrinde şehir gelişti ve Piskoposluk Merkezi oldu.(Kurt. Samsun’un Tarihi: Samsun’un tarihi Hititlere dayanır. Yunanlaşmış Pers asıllı krallar. İl’e ise “Canik İli” demişlerdir. COĞRAFİ KAPSAM A.

İranlı Sasanilar de. bu dönemde Kırım ile olan ticareti sebebiyle oldukça gelişen Sinop yanında sönük kaldı. Samsun’u alarak. şehri muhaberesiz teslim edip babasının yanına döndü. Birkaç yıl sonra Tacettinoğlu Hasan Bey. bütün Anadolu gibi bu bölgeyi de fethetti. Samsun limanı. İstanbul Haçlıların istilasına uğrayınca İmparator ailesinden olan Aleksi Kommen. asırda Osmanlı hakimiyetini kabul etmişti. asırda kesin olarak Osmanlı Devletine Katılmış oldu. Az bir zaman sonra da Samsun. Ceneviz Sitesi olan Kara Samsun. Kastamonu’da oturan İsfendiyar (Candar) Oğullarının eline geçmişti. İsfendiyar oğlu Hızır Bey’in elinde bulunan Müslüman Samsun ise Çelebi Mehmed kuvvetlerine karşı koyamayacağını anlayınca.Çorum. 1413 ‘te Çelebi Sultan Mehmed. Toroslar’a ve Fırat’a kadar Anadolu’yu Osmanlı hakimiyeti altında birleştirmişti. Anadolu Selçuklu Devleti çökmek üzereyken Canik Beyliği’nin başşehri olmuştu. Her iki şehir merkezi ile birlikte 15. Cüneyd Bey’i öldürerek Samsun’u almıştı. Baharda Sinop’a geldi ve himayesinde bulunan Candarlı Beyliği’ne dostça son verdikten sonra 2 . Bunun üzerine Cenevizliler de şehri ateşe vererek gemilerine binip kaçtılar. şehri karadan kuşattı. Samsun’u Kubadoğlu Cüneyd Bey’e vermişti. 4. 1398’de Yıldırım Beyazıd Han. Bu devirde iki Samsun bulunuyordu: Bugünkü Samsun’un bulunduğu yerde “Müslüman Samsun” ile 2-3 Km Kuzey-Batı istikametinde ve çoğunluğunu gayrimüslimlerin teşkil ettiği Ceneviz Ticaret Sitesi olan “Gavur Samsun” veya (Kara dinli/Kafir manasına) “Kara Samsun” idi. Mora seferine çıkarak ve Bizans kalıntılarını sildikten sonra 1461 ‘de Ceneviz’den Güney Karadeniz’de bulunan Amasya’yı fethetti. Gavur Samsun’a girdiği zaman kül yığınlarından başka bir şey bulamadı. Anadolu Birliğini sağlamak için çeşitli savaşlara giren Sultan Çelebi Mehmed Han. Haçlı Seferi(1204) sırasında. Cenevizlilerin Karadeniz Ticaretini ele geçirmeleri üzerine de Samsun limanının önemi arttı. Amasya Sancak Bey’i olan Şehzade Murat’ın Lala’sı. 1460 yılında 2. Selçuklu sultanlarından Sultan Keykavus ve kardeşi Sultan Alâeddin Keykubat.Yozgat. Trabzon’a kaçarak orada başşehri Trabzon olmak üzere “Trabzon Rum İmparatorluğu”nu kurdu. 14. zaman zaman bu bölgeye akınlar yaptılar. 1402 Ankara Savaşı’nda Timur’a karşı yenilmesinden sonra Timur. Hamza Bey. bizzat kendisi Samsun’u alarak kesin bir şekilde Osmanlı Devleti’ne kattı. Bugün Gâvur Samsun’dan (Cedit Mahallesi’nde yapılan yol kazıları sırasında çıkan) bazı mezar buluntuları dışında bir şey kalmamıştır. bazı kıyı şehirleri gibi bu şehri de terk ederek Anadolu içlerine çekildiler. Müslüman Samsun ise. Selçuklu Türklerinden Anadolu Fatihi Kutalmışoğlu Süleyman Şah’ın komutanlığındaki Türk Ordusu. Hamza Bey. Böylelikle de Samsun.Muhtelif tarihlerde İslam Orduları bu bölgeye akınlar yapmışlarsa da bölgede devamlı kalmadılar. Rum Beylerbeyi (Sivas. Fatih Sultan Mehmed. Bizans’ın tahriki ve Roma kilisesinin de teşviki ile başlayan Haçlı Seferlerinin birincisinden sonra Selçuklular. 1071 Malazgirt Zaferi ‘nden sonra.Tokat ve Canik Beylerbeyi) Biçeroğlu Hamza Bey komutasındaki bir orduyu buraya gönderdi. Trabzon Rum İmparatorluğu’nu doğuya doğru iterek küçülmesini sağladı.Amasya.

“Canik Sancağı” (Vilayeti) adıyla Rumiye-i Suğra Beylerbeyliği (Eyaleti) nin bir vilayeti idi. yeni kuruluşlar ile bölgede teşkilatlanıyor. başta Müdafa-i Meşruta olmak üzere yeni. on binlerce Müslüman Türk. Papadopulao adlı bir öğretmen tarafından kurulan bu cemiyet. Fransız ve Rusların. yüzyıl başlarında bölücü faaliyetler. Bütün bunlar.Yüzyılın Başlarında Bölücü faaliyetlerden Rum Pontus Cemiyetleri: 19 yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti yeni bir siyasi durumla karşı karşıya kaldı. Okul müdürü. bölücü faaliyetlerin daha da hız kazanmasına yol açmıştı. okul müdürü Mr.” Kısa sürede birçok kasabada teşkilatlanan Pontus Cemiyeti. Osmanlı topraklarına da ulaşması kadar. ezeli ve ebedi Türk düşmanlığının ve Jön Türkler ile İttihat ve Terakkicilerin gaflet payları da vardır. Aynı dönemde Osmanlı Devleti “93 Harbi” (1877-1878) ile Rusya karşısında ağır bir yenilgiye uğramış. diğer kolejlerde olduğu gibi. Bu. 20. Yüzyıl boyunca gelişen milli liberal akımın. Sinop şehirlerini içine alacak şekilde kurulmak istenen “Rum Pontus Devleti”nin teşkili için girişilen vahşet ve katliamlarla zaman. Bu şehirde askeri ve sivil tersaneler bulunuyordu. Samsun. 6 kazası vardı. 20. böylece “Trabzon Rum İmparatorluğu” bir daha diriltilemeyecek biçimde “tarihe” karıştı. Ordu. bir tarafta da 20 yaşından büyük 3 . Amasya. 1893’de misyonerlerin tertiplediği devlet aleyhine yapılan gösterilerin planlayıcıları arasında Merzifon Anadolu Koleji müdür olan papaz da bulunuyordu. öte yandan Avrupa Devletlerinden aldığı yüklü borçların faizlerini bile ödeyemeyecek duruma düşmüş ve alacaklarını toplama hakkını Duyun-u Umumiye adlı milletlerarası vasıflı bir teşkilata bırakmıştı.White’nin önderliğinde teşkilatlanmasını sürdürürken bir taraftan da itilaf devletlerinin de desteğini sağlamıştır. Osmanlı devrinde. Anadolu’ya açılan bir kıyı şehri olarak sakin tarihi hayat. Avrupa devletlerinin bu toprakları paylaşmak gayesiyle yürüttükleri politikaların. Pontusçu Rum Çeteleri tarafından öldürülmüştür. Bu bölgede bağımsız bir devlet kurmak gayesi ile harekete geçen gruplardan biri de Doğu Karadeniz’deki Rumlardı. Osmanlı Devrinde Samsun. İmparator’un teslim olması üzerine düştü. Merzifon’da “Anadolu Koleji”nde bir tek Türk talebe yoktu. Denizden de kuşatılan Trabzon. Sinop ve Trabzon limanları yanında ikinci derecede bir Karadeniz Limanı olmuştur. Merkezi Trabzon’da olmak üzere Giresun. Kommenos İmparatorluk hanedanına son verildi. özellikle de İngiliz. 135 talebenin 108’i Ermeni. 1904 de Merzifon’daki Amerikan Koleji’nde “Pontus Rum Cemiyeti” adı altında bir teşkilat kurulmuş ve hızla çevreye yayılmıştı.harekete geçirilmesi) idi. bir papazdı. Avrupa ‘da 19. o güne kadar Osmanlı buyruğu altında yaşayan çeşitli toplulukların bağımsızlık yolunda harekete geçmesi(veya. Anadolu topraklarına yayıldı. Bu şekilde Batum ve Gürcistan kıyılarına kadar bütün Güney Karadeniz kıyıları Osmanlı Devletine katıldığı gibi Trabzon ve Rize gibi Anadolu’nun son parçaları da Hıristiyanlardan alınmış oldu. Devletin içine düştüğü güçsüz durumu açıkça belgeleyen gelişmelerdi. Bu durum. 27’si Rum’du. Bunda. Samsun.Trabzon üzerine yürüdü. zaman bozulmuş ve yüzlerce köy haritadan tamamen silinirken. Tanzimat’tan sonra Trabzon vilayetinin 4 sancağından biri oldu.

9. Çarlık Rusya’sından da silah almayı başardılar. Terme ve Fatsa. Rum çetelerini sık. şehirde İngiliz askerleri vardı ve Merzifon dahil. Mustafa Kemal.her üyenin silahlandırılmasına çalışıyordu. bölgede önemli bir askeri güç olarak bulunuyorlardı. öldürme. Sancağın merkezi Samsun olmasına rağmen Bafra ve Çarşamba kazaları. bağımsız Canik Sancağı’nın merkez kazasıydı. Havza ve Kavak ‘ta da şubeleri bulunduğu gibi Avrupa devletleriyle işbirliği yapmak gayesiyle “Mukaddes Anadolu Rum Cemiyeti” adı altında yurt dışı ağırlıklı bir teşkilatı da vardı. Sancağın dışında dört kazası daha vardı. Samsun ve dolaylarında 40 kadar bölücü Rum çetesi bulunduğunu Müslüman halkın kaygı ve korku içinde yaşadığını. İngilizlerce de Mondros Mütarekesinin hemen ardından sadece Samsun Rumlarına 10. Söz konusu çetelerden biri ve en kuvvetlisi.000 tüfek dağıtılması. Havza ve Vezirköprü ise. Giresun Bölgesinde üslenmekle birlikte Karadeniz’in hemen her yerinde baskınlar düzenleyen.000 kişilik bir İngiliz-Hintli kuvveti ile çıkartma yaptılar ve halka gözdağı verdiler.Ordu Müfettişi olarak Mustafa Kemal’in 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktığı gün. Çarşamba. Canik Sancağının 300.000 dolayında nüfusu vardı ve bunun (göçmen adı altında getirilenlerle birlikte) yarısını Rumlar teşkil ediyordu. 21 Mayıs’ta Harbiye Nezareti (Genel Kurmay) ‘ne gönderdiği raporda. o dönemde Sivas Vilayeti’nin Amasya Sancağı’nın kazaları idi. Bafra. birer yakalamaya başladı. nüfusça Samsun’dan daha kalabalıktı. çalışmalarını daha da yoğunlaştırarak. Merzifon’daki Amerikan Koleji de kapatıldı ve yöneticileri 4 . 15 Mayıs 1919’da Yunanlıların İzmir’e asker çıkarmasından 2 ay önce İngilizler. Bafra.Dünya Savaşı yıllarında İtilaf devletlerinin açık desteğini de kazanan bölücü Rumlar.000 Rum’dan 25. 1. Mütareke Yıllarında Samsun’un Durumu: 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi günlerinde Samsun. 26 Haziran 1921’de . bu defa Samsun’a 84. Karadeniz’deki Rum nüfusunun başka bölgelere yerleştirilmesini kararlaştırdı.000 kadarının “Pontus Çeteleri” saflarında yer alarak Samsun ve Merkez kazaya bağlı köylerde 500 civarında kundaklama. Nurettin Paşa komutasında Sivas’ta kurulan Merkez ordusuna “tenkil hareketi” görevi verildi. Merkez Ordusu Komutanlığı da Pontusçulukla uğraşanlar hakkında tutuklama kararı alarak bunları birer. sık zor durumlara düşüren “Topal Osman” çetesi idi ve Mustafa Kemal’in Samsun bölgesinde görüştüğü ilk kişilerden birisi de Topal Osman olmuştur. yaralama gibi saldırılarda bulunarak “yok etme/Jenosit” kampanyasına girişilmesi bakımından örnek hadiselerdir. Kısa sürede 14 şube açan Müdafa-i Meşruta Cemiyeti’nin Çarşamba. Yunan donanmasının 9 Haziran 1921’de İnebolu’yu bombalaması üzerine taşkınlıklarını iyice artıran Rum Çetelerine karşı Ankara Hükümeti. Samsun ‘un bugünkü ilçeleri Ladik. İstanbul’daki Rum Patrikhanesinin ve Yunanistan’ın isteği üzerine son 50 yılda Samsun ve yöresine “göçmen” adı altında yerleştirilen 50. Rum Çetelerine karşı bir tedbir olmak üzere bazı Laz çetelerinin para karşılığı bölgeye getirilip Rum saldırılarına karşı kullanıldığını belirtti.

Türk’ün o asil ve asil olduğu kadar da vakur ve deviren tokadı ile tarihe havale edilerek sonuçlanmıştır.886’sı kısmen affedildi. Sonunda. 29 Ekim 1930 ‘da Gazi Kütüphanesi hizmete açıldı. Türk kadınlarının ırzına geçilmiş. Bunun için de Merkez Ordusu’nca ele geçirilen çetelerden 10. Merkez Ordusu kuvvetlendirilerek sayısı artırılmış ve 1922 yılının başlarından itibaren de Pontus ayaklamasının bastırılmasına geçilmiştir. 1957’de Samsun Havalimanı hizmete açıldı. Bunun için de bölgeye dağılan milli kuvvetler.500 tüfek ve bir milyondan fazla mermi ele geçirilmiştir.188 Rum da öldürüldü. 1929‘da Samsun su şebekesine kavuştu. 1932‘de Samsun-Sivas demiryolu hizmete açıldı. Yunanistan tarafından silah altına alınmaktadır. 1959’da Kızılay kan merkezi kuruldu. Pontus hayali ile başlayan Rumların elebaşları ve onların yardakçıları tamamen yok edildi. Bu arada Samsun ve Trabzon metropolit merkezleri basılarak çok sayıda silah ve belge ele geçirildi. 1934’te Kavak bucağı. Türk uyruklu Rumlar. Fransızların elinde bulunan sigara fabrikası Tekel’e devredildi. Anadolu içlerinde oturmak zorunda bırakılan Rum kadın ve çocuklar da 1923 yılı başlarında vapurlara bindirilerek Yunanistan’a sürüldü. ilçe oldu. Karadeniz Rumlarını etkisiz hale getirmek için Anadolu içlerine nakledilmektedirler. 1954’te Halk eğitim merkezi hizmete açıldı. 1953’te SSK Hastanesi hizmete açıldı. 1927‘da Elektrik Şebekesi hizmete açıldı. 1944’te Alaçam bucağı ilçe oldu. bir zamanlar “Karadeniz’e Pont Ökzen (Pont-Euxin) denilmesinden kinaye olarak vaktiyle MS. Rumlara karşı alınan bu tedbirleri tesirsiz hale getirmek için bazı teşebbüslerde bulunmaya başlayınca da Büyük Millet Meclisi Hükümeti Hariciyeden gerekli “nota”yı almakta gecikmedi: “Pontus Devleti fikrini İstanbul’daki Rum Patrikhanesi ve Yunanistan yeniden diriltmişlerdir.000’den fazla Türk öldürülmüştür. köyleri yakılmıştır. binlerce seneden beri Türklerin vatanı olan bu topraklarda bağımsız ve daha doğrusu Yunan hükümetine katılmaya hazır bir pontus rum hükümeti kurulması hülyası. İtilaf devletleri. Samsun ve Marmara denizi yöresinde şimdiye kadar 200. Cumhuriyet Döneminde gerçekleşen Bazı Önemli olaylar: Mustafa Kemal Paşa 20 Eylül 1924’te tekrar Samsun’a geldi. 1960’ta Samsun Limanı hizmete açıldı. Böylece.65 senesine kadar bir süre devam eden (Pont) isimli hükümetin bulunduğunu ileriye süren bazı Yunanlılık düşünceleriyle dopdolu olan Metropolitler ve reisler. Vezirköprü ilçesi Amasya ilinden ayrılarak Samsun’a bağlandı.yurtdışı edildi. Bir çıban başı olarak senelerce etkinliğini sürdüren Rumların bu tutumu kökünden halledildi. Samsun bölgesindeki Rum köylerinden 2. 5 . asi Rum köylerini ve onların dayanağı olmuş yerleri birer birer taramaya başladı. 1946’da Verem Savaş Dispanseri hizmete açıldı. Orduya sığınmayıp direnen 11.

Samsun İlçeler ve Beldeler Kaynak : Samsun Valiliği Mahalli İdareler Müdürlüğü. 1970’de Samsun Azot fabrikası üretime başladı.1.41° 51’ . 1997’de Samsun Kalkınmada Öncelikli Yöre Statüsüne alındı.Uygulama Ocak 1998 A.579 Km²’lik bir yüz ölçüme sahiptir. İlin Coğrafi Durumu Karadeniz sahil şeridinin orta bölümünde Yeşilırmak ve Kızılırmak nehirlerinin Karadeniz’e döküldükleri deltalar arasında yer alan Samsun ili 9. 1982’de 19 Mayıs üniversitesi öğretime başladı. Boylam doğu 37° 08’ ve 34° 6 . 1979’da Samsun şehirlerarası tam otomatik telefon görüşmesine açıldı.3. İl ve İlçe Sınırları Şekil A. 1968’de Karadeniz Bakır İşletmeleri hizmete girdi. 1996’da Samsun içme ve Kullanma suyu projesi tamamlandı.1961’de Samsun Fuarı hizmete açıldı.2. 2005. 1973’te Belediye sarayı hizmete açıldı. A. Coğrafi konum olarak enlem kuzey 40° 50’ .

dağlık kesimle kıyı şeridi arasında kalan yaylalar. Birincisi güneyindeki dağlık kesim . Kuzeyinde Karadeniz’in yer aldığı ilimizin komşuları.Güney batısında ise Çorum illeridir. Samsun ili yeryüzü şekilleri bakımından üç ayrı özellik gösterir. batısında Sinop. 2005.25’ dır. yaylalarla Karadeniz arasındaki kıyı ovalarıdır.2. doğusunda Ordu. dik yamaçlarla ayrılmış taraçalarda eski alüvyonlar görülmektedir. Jeolojik Yapı Samsun’da genç delta ovalarında alüvyonlar bulunmakla birlikte. Topoğrafik Durum Kaynak : DSİ 7. Kızılırmak ve Yeşilırmak akarsularının delta alanlarında oluşmuş kıyı ovalarında. Güneydeki dağlık kesime geçiş alanı 7 . ikincisi. yurdumuzun tarımsal potansiyeli en yüksek ovalardan Bafra ve Çarşamba ovaları yer almaktadır. güneyinde Tokat ve Amasya . A. 1.4. İlin Topografyası ve Jeomorfolojik Durumu Şekil A. üçüncüsü. Bölge Müdürlüğü.

-Akdağ: Samsun ilinin en yüksek dağı olan Akdağ ın yüksekliği 2062 metredir. Yükseklikleri az olan bu dağ sıraları Karadeniz ile iç kesimler arasındaki ulaşıma engel olmazlar. -Kunduz Dağları: Samsun ili Vezirköprü ilçesi toprakları üzerinde bulunan Kunduz Dağlarının yüksekliği 1783 metredir.Sofu alan ve Örencik 800 metre. Bu dağlardan başka. Bölge. 2. -Sıralı Dağlar: Samsun ilinin önemli yüksekliklerinden birisi olan Sıralı Dağlar Kavak ilçesinin doğusunda yer alır ve yüksekliği 1300 metredir. Bundan sonra mahmur dağlarını görmekteyiz. Böğürtlen tepe 950 metre. Dağlar Samsun ili topraklarının Karadeniz kıyıları düzlüklerle. killi-kireçli tortularla kaplıdır. yükseklikleri fazla olmayan dağ sıraları ile kaplıdır. batı-kuzeybatı yönünü takip eder. -Kocadağ: Samsun ilinin kuzey kesiminde Kavak ilçesi yakınlarında bulunan Kocadağ 1310 metre yüksekliktedir. -Canik Dağları : Büyük bölümleri Ordu ilinde bulunan Canik Dağlarının batı uçları Samsun topraklarında bulunur.neojen yaşlı. İç kesimlerde Neojen tortular ve yer yer alüvyonlarla kaplı ovaların güneyinde de birinci ve ikinci zaman yaşlı ve kıvrımlı kayaçlar Kretase ve Eosen Flişlerine rastlanır. Çangal Dağları denir. Ladik ilçesi ve Amasya arasında bulunan Akdağ zengin orman yapısına sahiptir. batıdakine ise. 8 . çakıllı tortular bulunur. Aynı dağların iç kesimlerinde killi. Doğudan batıya doğru uzanan ve birbirinin devamı olarak görünen başlıca iki sıra dağ vardır.Kavak ilçesinden sonra yer alan Hacılar dağının yüksekliği 1150 metredir. Karadeniz kıyıları ile bu kıyılara içeriden paralel olarak uzanan yüksek dağlar arasındadır. • Doğuda Büyük dağ ve Topuzlu 950 metre. Geniş alanlarda ise volkanik oluşumlar görülmektedir. -Hacılar Dağı: Ankara -Samsun karayolu üzerinde. Bu dağlar Ünye-Çarşamba kesiminde doğu-batı. Samsun-Bafra kesiminde doğu-güney. Samsun’da Eosen. Çangal dağlarının ortalama yüksekliği 1500 metredir. Bunlardan doğudakine Canik Dağları. -Çangal Dağları: Samsun ili sınırlarının batı ucundan içeri giren Çangal Dağlarının büyük bir kısmı Sinop ili sınırları içerisindedir. Kretase ve Neojen dönemli oluşumlara sıkça rastlanmaktadır. -Nebyan Dağı: Samsun’un kuzey batısında bulunan Koca Dağın batısında bulunan Nebyan Dağı’nın yüksekliği 1224 metredir. Kıyı dağları Kretase lavlarından oluşmuştur. güneye uzanan iç kesimleri ise. Ünlü kunduz ormanları ile birlikte anılan dağ orman ürünlerinin çokluğu ile ülke çapında bir şöhrete sahiptir. • Güney doğuda Akpınar 900 metre.

• Kızılırmak: Sivas’taki kızıl dağından doğan Kızılırmak Türkiye’nin en uzun akarsuyudur. • Simenit Gölü: Simenit Gölü Terme çayı yatağının değişmesi ile meydana gelmiştir. Genişliği 30 metre derinliği yaklaşık 1 metre olan Terme çayı çeltik tarlalarına hayat verir. Bu kolların uzunluğu bazı yerlerde 2000 metreyi bulur. • Liman Gölü: Bafra ya 20 km uzaklıktadır. Bu akarsulardan başka bölgede Mert Irmağı. 3.Erbaa ilçesinden geçerek Çarşambaya ulaşan Yeşilırmak ilçeyi ortadan ikiye bölerek. Liman gölünün güneyinde Balık gölü kuzeyinde ise Kara boğaz gölü vardır. Uluçay. Akış hızı ise 4 ila 6 km arasındadır. Kara boğaz Deresi. Bafra’nın batısında kollara ayrılan ırmak Bafra Burnundan Karadeniz’e dökülür. İncesu. Delice. Uzunluğu 416 km olan Yeşilırmak’ın akış hızı 5 km. Gölün uzunluğu 5 km genişliği 2 km ve yüz ölçümü 10 km karedir. Devres ve Gök ırmağı Kızılırmak’ın önemli kollarındandır.fırtınalı zamanlarda zaman zaman deniz suyunun göle karışması ile dolar. Balıkçılık yanında geniş bir sazlık alana sahip olan Ladik gölünden toplanan sazlar hasır yapımında kullanılır. • Terme Çayı: Terme çayı Kara ormandan doğar. Gölde kefal ve sazan balığı avcılığı yapılmaktadır. Bafra yakınlarında yapılan ölçümlere göre en kurak zamanda genişliği 46 metre derinliği 1. Terme hudutları içerisinde bulunan gölde balıkçılık yapılmaktadır. Gölde alabalık ve turna balığı bulunmaktadır. Yörenin gölleri Bafra.• • • • Güney doğuda Saltuk tepesi 1150 metre. Kargı civarında kuzey doğu Samsun-Sinop sınırına girer. Saniyede 21 metreküp su akıtır. Cıva Burnundan Karadeniz’e dökülür. Kışın yağmur suları ile beslenen göl. Osmancık ilçesinden Karadeniz bölgesine giren ırmak 1151 km uzunluğundadır. yüksekliklerinde tepeler de mevcuttur. Simenit etrafındaki sazlıkları besleyen Terme çayı ilçeyi ikiye bölerek Karadeniz’e dökülür.Çarşamba ve Ladik ilçelerinde toplanmıştır. 4. Akçay. Hızırilyas.en kurak mevsimde su yüksekliği 9 metre doğu sahilinde ise 5. Termeye 20 km uzaklıkta bulunan göl.3 km büyüklüğündeki göl bazı kollarla denize açılmıştır. 9 . Mert ırmağı sağ yönünde Çadır tepe 110 metre. Kürtün ırmağının sağında limana doğru uzanan Toraman tepe 125 metre. Esenli. Üç taşlar bölgesinde Ters akan ırmağı ile birleşir. Göller Bölgedeki göller zaman zaman değişen akarsu yataklarından meydana gelmiştir. Akarsular • Yeşilırmak: Yeşilırmak nehri Köse Dağlarından çıkar . • Ladik Gölü: Ters akan ırmağının kaynağını teşkil eden Ladik gölü Ladik’e 10 km uzaklıktadır. Kürtün Çayı. kanalla birbirine bağlanmış iki göl görünümümdedir. Kavakta Kocaçal tepe 913 metre. Ters akan Çayı.5 metredir. Ballıca deresi ve Güdedi gibi irili ufaklı akarsular vardır.30 metredir.

Ayrıca bölgedeki akarsular toprağı yeteri derecede 10 . Barajın 2. Bafra Altınkaya ve Derbent barajlarının da hizmete girmesi ile bölgedeki enerji sorunu tamamen sona ermiştir.Türkiye’nin en verimli ovalarından biridir.Ünitesi 1979 yılında .Akarcık. • Bafra Ovası: Bafra ilçesine gelen Kızılırmak nehri.Bölge Müdürü Hasan Uğurlu ‘nun adı verilmiştir.DSİ tarafından yaptırılan su kanalları sayesinde arazinin % 70 i tarıma elverişli hale getirilmiştir. Çarşambada Yeşil ırmağın meydana getirdiği Akcagöl. Geri kalan % 30 luk kısım ise Ormanlık. Ünitesi de 1983 ün Mart ayında işletmeye açılmıştır. 6. Yaylalar Bölgedeki yaylalar genellikle ikinci ve üçüncü zamanda meydana gelmiştir.Bölgede yukarıda sayılan göllerden başka bir çok irili ufaklı göller vardır. 4. Bafra burnundan denize dökülen Kızılırmak. Bunlar.76. Projenin amacı enerji üretimi ve Çarşamba ovasının sulanmasıdır. Yapımına 1971 yılında başlanan baraja Trafik kazasında ölen merhum Samsun DSİ 7.Dut dibi. Barajın 1.Yeşilırmak üzerinde ve Çarşamba ilçesinde Ayvacık mevkiindedir. DSİ tarafından yaptırılan sulama kanalları ile sulanan ovanın kuzey kısımları çorak arazidir. Barajlar Bölgede hizmet veren barajlar Hasan Uğurlu ve Suat Uğurlu barajlarıdır. • Suat Uğurlu Barajı Ve Hidro Elektrik Santrali: Hasan Uğurlu barajının 18 km aşağısında Yeşilırmağın Çarşamba ovasına açıldığı yerde bulunan barajın yapımına 11.Karagöz. Yalnızca makine ve elektrikle ilgili ekipmanlar yurtdışından getirilmiştir. ve 4.3. Çernek.500 hektardır . 7. Yeşilırmak nehri Cıva Burnundan Karadeniz’e dökülürken arkasında çok kıymetli alüvyonlu Çarşamba ovasını meydana getirir. 5.1971 tarihinde başlanılmıştır. Kirazlıktan başlayan Çarşamba Ovasının yüz ölçümü 89.Ünitesi ise 1982 yılında.Bafra’da çeşitli kollara ayrılır.3. Karadeniz bölgesinde dağ yamaçları çok aşınmıştır.Bafra da Kızılırmak tarafından meydana gelmiş . Ovalar • Çarşamba Ovası: Erbaa ilçesinde geçen Yeşilırmak nehri Çarşambaya ulaşır.000 hektarlık bir sulama alanına sahip olan ova. Keban’dan sonra Türkiye’nin en büyük barajlarından biri olan baraj inşaatı tamamen Türk firma ve Mühendisler tarafından gerçekleştirilmiştir. Balohar barajı adı ile başlanan baraja daha sonra trafik kazasında Hasan Uğurlu ile hayatını kaybeden eşi Suat Uğurlunun adı verilmiştir. sazlık ve bataklıktır.ve2.07. Bu yererde hayvancılık yapılmaktadır. Ünitesi 1979 yılı sonunda . Uzun göl ve Tombul gölüdür. • Hasan Uğurlu Barajı ve Hidro Elektrik Santrali: Baraj .Ünitesi de 1983 yılında işletmeye açılmıştır.ardında geniş ve alüvyonlu topraklar bırakır.Dumanlı ve Kör ırmak adıyla bilinen göllerdir.

Aynı dağların iç kesiminde killi-çakıllı tortular bulunur. Bundan dolayı metamorfik serilerin yaşı tam olarak bilinememektedir. killi-kireçli tortularla kaplıdır. Ağvanis bölgesinde yeniden geniş yer kaplayan tabaka serilerine en eski formasyonlu olarak görülmektedir. İç kesimlerde neojen tortular ve yer yer alüvyonlarla kaplı ovaların güneyinde de 1. Geniş alanlarda ise yeniden volkanik oluşumlar görülmektedir. Bunlar arasında en önemlileri Ladik Havza ve Kavak yaylalarıdır. Samsun’ da eosen. Kıyı dağları kratese lavlarından oluşmuştur. Bu alanlarda Yeşilırmağın taşıdığı kum-çakıl ve bloklar izlenmektedir. İl topraklarının güney sınırında Göksu ile Yeşilırmak’ın birleştiği alanda üst kratese yaşlı oluşumlar geniş alanlara yayılır.parçalayarak arazide yer yer yaylalar meydana getirmiştir. marn ve konglameradan ibarettir. Genel olarak. Zaman yaşlı ve kıvrımlı kayaçlar kratese ve eosen filizlerine rastlanır. kratese ve neojen dönemli oluşumlara sıkça rastlanmaktadır. paleozoik diye kabul oluna gelmiş ise de bunlar içinde mesozoik yaşlı tabakaların da bulunması çok muhtemeldir. Blumenthal tarafından etüdleri yapılan metamorfik serilerin pafta bölgesindeki sınırları Tokat masifi adıyla literatüre 11 . A. Samsun ili jeoloji haritasının SW’sı ile Kelkit Çayı boyunca doğuya doğru gittikçe incelen ve haritanın SE köşesinde.5. 2005.Deprem Kuşakları Kaynak : Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü. İlin kuzeyi tümüyle halosen yaşlı yeni alüvyonlarla kaplıdır. ve 2. Samsun ‘da genç delta ovalarında alüvyonlar bulunmakla birlikte dik yamaçlarla ayrılmış taraçalar da eski alüvyonlar görülmektedir.3. M. Güneydeki dağlık kesime geçiş alanı neojen yaşlı. Yeşilırmak havzasının doğusunda devam eden bu oluşumlar genelde grey. Jeolojik Yapı ve Stratigrafi Şekil A. Abdal Irmağının doğusunda eosen oluşumlarına rastlanır. Fakat bu serilerin hemen hemen hepsinin metamorfize olmuş bulunmaları içlerinde bulunması muhtemel fosilleri yok etmiş veya tanınmaz hale getirmiştir.

Bunun gibi haritanın SE köşesini işgale eden ve K. Volkanik ara tabakalarda ise 5-25 m arasında bir kalınlık görülür (Akalan Köyü. Yol yarmalarıyla dere vadilerinde çok güzel bir tabakalanma arz eden filişte. Nadir olarak siyah renkte grafitli fillatlar da vardır. kirli sarıdır. Fillatlar genellikle çok renkli kayaçlardır. alacalı. Fakat bunların hiç birisi devamlı tabaka teşkil etmezler. Filişte umumiyetle mostra başlangıç sahasından itibaren marn-kum taşı-kil taşı şeklinde bir müşaade edilir. kil taşı ve konglomera seviyeleri de çoğunlukla koyu renklidirler. Çoğunlukla bunları serisit şistler teşkil eder. sahile yakın kısımlarda marn ve marnlı kalker tabakaları arasına interkale olmuş andezit ve bazaltik lavlarda görülmektedir. Kretasenin alt ve orta seviyeleri daha ziyade kalker fasiyesinde gelişmiş olup. tortul seriyi teşkil eden formasyonun mezosoik kalker ve filiş serileri olduğu bulunmuştur. inceleme sahası içinde Mahmur Dağı kuzey-kuzeybatı civarında mostra verir. 2-Yeşil şistler:Killi ve kumlu şistlerden ve fillatlardan yeşil şistlere derhal geçilmez. doğu kesimini ise. hatta bazen küçük bir kömür adesesi bile görülür. Kum taşı ve konglomerada çimento. Batı kesimini yalnız yeşil şistler. Tokat masifindekilere çok benzerler.geçmiştir. Bilhassa üst kısımlarda görülen açık menekşe veya açık kırmızı renkteki killi şistlere mesozoik teşekküllerde de rastlandığı bilinmektedir. civarında olduğu gibi). İçinde kum taşı bulunan şistler. Mesozoik: Samsun’da yapılan incelemelerde. Doğu kesimindeki fillatlar. Filiş serisinde hakim renk kırmızımsı kahve. Ayrıca. Biraz kabaca olanları da konglemeratik bir doku gösterir. gri. Zevker vadisi ile birbirine eşit olmayan iki kesime ayrılmıştır. Bunlara ilaveten yer yer gayet ince yapraklı sarı-beyaz renkte serisetik killi şistlere ve kuvarslı fillatlara da rastlanır. Marn-marnlı kalkerler. Tabakalanmaya yer yer marnlı kalkerler ve konglomera seviyeleri ile de katılır. bilhassa fillat karakterinde kayaçlar teşkil eder. kum taşı. Nebert tarafından yapılan Ağvanis Bölgesinin metamorfik serileri de Tokat masifi karakterini göstermektedir. kalkerdir. İncelenen sahanın çeşitli yerlerinde diziyi teşkil eden üyeler. 1-Killi greli şistler ve fillatlar :Fillat tipinde killi şistlerin ve ince kumlu şist dokulu killerin renkleri genel olarak esmerdir (bitümlü) ve ayrıştıkları zamanda yeşilimsi bir renk gösterirler. Kalker fasiyesi üzerine ise üst kretase filiş serisi gelir. Stratigrafik bakımdan üstte oldukları da her zaman kesin değildir. gri ve kirli yeşil. Kum taşları. killi şistlere nispetle daha küçük üniteler teşkil ederler ve çoğunlukla ara katkılar veya adeseler halinde görülürler. aynı litolojik ve fiziksel karakterleri gösterirler. Filiş serisinde yer yer fosil izlerine de rastlanır. kirli yeşil. Ağvanis şistli dağları. Üst kretase üst serisinin bir başka 12 . Ulupınar Mah. Filiş fasiyesi. Kretase ile temsil edilmektedir. Esas harita bölgesi içinde kalan Tokat masifi ile Ağvanis ve Zevker masiflerini litoloji ve stratigrafi bakımından iki kısımda mütalaa etmek mümkündür. sahilden 9-10 km kadar içeriden başlar ve güneye doğru geniş bir sahaya doğru yayılır. Sonuncuların renkleri genel olarak koyu yeşildir. Bu sayılan tiplerin hepsinden yeşil şistlere geçişler mevcuttur. sert olduğu halde konglomeraların yer yer gevşek yapıda oldukları görülmektedir. Bunda tektoniğin büyük rolü olduğunu kabul etmek gerekir. Adı geçen masiflerin litolojik ve statigrafik durumları birbirine çok benzemektedir. tabaka kalınlıkları 10-50 cm arasında değişir.

1) Eosen iki fasiyes halinde görülür. bazen de alglomera görünümünde olan tabakalardan ibarettir. sarımsı kahve ve beyaz renkli gastropod ve lamelli branchia fosilli kalker tabakaları halinde aflore eder. (5-6 m. Volkanik fasiyeste gelişen eosen. Bunlar alt seviyeye tekabül eden filiş fasiyesi ile üst seviyede olan volkanik fasiyestir. Üstte kalınlığı takriben 10 m civarında olan koyu renkli. aglomera ve sarımsı beyaz renkli marn tabaklarının mostra verdiği ve tatlı bir meyille kuzeybatıya daldığı görülür. konglomeratik kalker ve seri içinde yer almış lav. bilhassa marn ve kil taşlarındaki şisttiyet ile kum taşı tabakalarında mevzi olarak foliasyonun müşaade edilmesidir. gevşek yapıda. Kalker seviyelerinde de laminalar boyunca plaket halinde ayrılmalar vardır. bazalt. dereler ve kozlu köyleri civarında konglomera.özelliği ise. Bu seri masif görünüşte. Volkanik fasiyeste gelişen eosen ise daha çok andezit. bazen konglomera. çok kırık ve çatlaklı kalkerlerden teşekkül eder. siyahımsı kül renginde yer yer kalsit damarlı. 15 m. marn ve fosilli konglomera münavebesinden ibarettir. Samsun’un güneyinde Hacı İsmail. Paleosen’e ait seri. kum taşı. Toraman Tepe batı yamacında. oolitik kum taşı. altta ise sarımsı beyaz ve bej renkli kum taşı-marn münavebesi yer alır. kum taşı. daha ziyade üst kretase filiş serisi ile kontakt teşkil eder ve umumiyetle üst kotlarda ve Karadeniz silsilesinin güneye bakan yamaçlarda mostra verir. eoseni iki farklı seviye halinde görmekteyiz. Samsun-Ankara Devlet yolu şevinde Sarıışık Köyünün 2 km doğusunda eosen filiş. Kürtün ırmağı batısında. Beypınar Köyü civarında eosen. tersiyer. üstte killi bir kısım. Neojenin karakterini tespit gayesi ile DSİ 7. İncelenen sahada eosen. bazı müelliflerce alt kretase. üst kretase filiş serisi üzerinde ve sahanın güzeyinde parçalar halinde most sıralarına rastlanır (Harita. eosen ve neojen ile temsil edilir. bazılarına göre de maestrichtien-paleosen yaşlı olarak kabul edilmektedir. daha ziyade kum taşı. alglomera ve tüf seviyelerinden ibarettir. Neojen İncelenen bölgede. Sahilden itibaren deniz altından da kuzeye doğru uzanır. Sahilde daha çok filiş serisi güneye gidildikçe yüksek tepelerde volkanikler mostra verir. kum taşı ve konglomera seviyeleri. Umumiyetle. 5-15 cm ara ile görülür. sert. marn içinde. Filiş fasiyesi önceki incelemelere göre Lütesien yaşlı. kuzeybatı-güneydoğu istikametinde. bölge sahası içinde açılmış 104 m derinliğindeki araştırma sondaj kuyusunda. ) alta doğru jips ara bantlı marn seviyesi geçilmiştir. genişliği yer yer değişen (5-12 km) bir şerit halinde uzanır. tabaka yüzeyine dik kırıklı birbirinin içinde adeselenmiş. Jips ara bantları yanında. paleosen. gastropod fosilli. marn. neojene ithal edilen kil ve marn serisinin Samsun ili yerleşim sahasını da içine alarak güneybatı istikametinde 8-9 km kadar uzandığı müşaade edilir. Senozoik: Tersiyer Samsun’da yapılan incelemelerde. 13 . Jips ara tabakaları bilhassa 5 m ile 33 m arasında.’den sonra silt adeselerine rastlanmaktadır.

Tektonik ve Paleocoğrafya Bölüm P.2. kalınlığı 10-35 m arasında değişen alüvyon ile kıyı şeridi boyunca güneyden kuzeye doğru sel suları ile akış gösteren derelerin yığıntı malzemesi ve denizden menşeli kum-çakıl karışımından ibaret seviyeler kuaterner araziyi meydana getirir.5. iki fasiyes halinde ortaya çıkan eosen de müstakilen görülen andezit. gerekse üst seviyelere tekabül etmek üzere stratifikasyona iştirak ettikleri müşaade olunur. ayrıca bazalt alglomera ve tüf seviyelerinin de gerek ara tabakalar halinde. Üst kretase ve eosene ait volkanikleri ve hatta filiş serilerini birbirinden ayırt etmek güçtür.Kuaterner Mert ve Kürtün Irmaklarının yataklarında tersip ettiği. üst kretase içinde başlar eosen ve eosen sonrasında da aralıklı olarak devam eder. kalınlığı 5-25 m arasında değişen andezit sillerinin yer aldığı. volkanizma. Metamorfizma ve Mağmatizma Mağmatik Taşlar: İncelenen sahada.5. Ancak. Üst kreatese filiş serisi içinde. eosen filiş serisinin belirgin rengi olan sarı renk yardımıyla ve fosil muhtevası ile iki zaman mümessilleri arasında bir ayrım yapmak mümkün olabilmektedir. A.1. bazalt. Mert ve Kürtün Irmakları alüvyal malzemesi. KAYNAKLAR: -DSİ 7.1. Bu husus gerek incelenen sahada. Ayrıca. tüf ve alglomera yanında filiş serisinde ara tabakalar halinde volkaniklere rastlanmaktadır. gerekse Karadeniz sahil silsilesinde müşaade edilir. A. iri çakıl ve kum adesi halinde bu seviyeler arasında yer alan kil tabakalarından meydana gelir.’de anlatılmıştır.1. Bölge Müdürlüğü 2005 -Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü 2005 -Sanayi ve Ticaret Odası 2005 14 .

Ağustos ayında 517. Günlük Güneşlenme süresi Ocak (2.8 saat) en düşük aylardır.85 cal/cm2. Güneş ışınları şiddetinin 2005 yılı ortalaması 337. Güneş Güneş.80 54. 15 . Su Gücü İlimizde su enerjisinden hidrolik enerji olarak faydalanılmaktadır.43 cal/cm2 ile en yüksek aylardır.1.00 S% 3. Samsun’da 2005 yılı ortalama günlük Güneşlenme süresi 5. Ocak (%26).45 cal/cm2 olup.1. Doğalgaz İlimizde doğalgaz rezervi yoktur. Rüzgar C.27 cal/cm2.1. Üretim ile bilgiler aşağıda tabloda verilmiştir.5 saat).Kasım (%34) ile en düşük Güneşlenme süresi gerçekleşme oranına sahip aylardır.1. 2005 B.1.3.1.5 saat) ve Şubat (4. Kömür Samsun İli Havza ilçesinde linyit kömürü üretimi yapılmaktadır.4 saat) ile Mart (3. B.B.2. Haziran ayında 599.4. Bu yolla enerji kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır.20 1. DOĞAL KAYNAKLAR B.1.38 cal/cm2 . Temmuz ayında 573.1 Bölümünde anlatılmıştır. Mart (%29).39 AID KCal/kg 1244 3000 Eşdeğeri (1000 ton) Petrol 513 180 Taş Kömürü 732 257 Kullanım Işletme Yeri Şekli Teshin Teshin Kapalı Kapalı - 4 721 - 4 721 - - 4 721 - 693 989 Kaynak: MTA Genel Müdürlüğü. Samsun İli Linyit Üretimi SAHA ADI Havza Havza Beyviran TOPLAM Rezerv (1000 ton) Genel Görünür Muhtemel Mümkün Toplam Kaynak Potansiyel Toplam Işletilebilir 4 121 600 4 121 600 4 121 600 Su % 41. B. Enerji Kaynakları B.1. Temmuz ve Ağustos aylarında çok etkilidir. B.9 saat olup. Tablo B.1.4 saat).1.5.Kasım (3. Aralık (3.10 Analiz Sonuçları Kül % 32. Mümkün Olan Güneşlenmeye oranı (%47) olarak gerçekleşmektedir. aylık ortalama Mayıs ayında 476.

Şifalı suları bulunan ilçeye eski çağlardan beri bazı hastalıkların tedavisine yaradığı için çevreden hatta bütün Anadolu'dan çok sayıda insan gelmektedir. Lokman Hekim Hamamı: Maarif hamamının 50 m. Havza kaplıcalarının şifalı suları. ilerisinde inşa edilmiştir. 10 özel banyosu vardır. Modern Türk Hamamı: 1986 yılından sonra Havza belediyesi tarafından yapılan hamamlardan birisidir. Şifa ve maarif hamamları. 16 . ye düşmüştür.1. Petrol İlimizde petrol rezervi yoktur. kansızlık gibi hastalıklara iyileştirici etki yapmaktadır. Yakın geçmişe kadar 1. Diğer bir deyişle Havza'da daha çok sağlık. Küçük hamam ve Maarif hamamı gibi tarihi hamamların yanında 1986 yılından sonra yapılmış hamamlar şunlardır.080 kişi banyo kapasitesine sahiptir. İlimizde 2005 yılı içinde kullanılan odun miktarı takriben 8 bin ton kadardır.000 yıldan beri kullanılan tarihi sağlık tesisleridir. şifalı kaplıcalardan faydalanma fırsatı da bulmuştur. B. 56°C sıcaklığa ve günde 10. metabolizma. sinir. Bu hamamların dışında Belediye tarafından yaptırılmış umumi bölümleri olmayıp. kırık çıkık. B. 100 kişilik umumi bölümünden hariç.1. Jeotermal Sahalar Havza Kaplıcaları : İlde jeotermal kaynaklar ağırlıklı olarak Havza İlçesinde yer almaktadır.B. Aslanağzı – Kız gözü. (56°C kaynak çıkış sıcaklığıdır) Milli Mücadele yıllarında Atatürk Havza'ya geldiğinde. Lokman hekim Hamamıdır. uzaklıkta bir tepenin eteğinde beş kaplıca bulunmaktadır.6 lt/sn Kadar olan kaynak debisi MTA’nın çalışmaları ile 50 lt/sn.1. moteller de vardır. Bu kaplıcaların üçü eski tarihlerde yapılmış. sekelleri ve mevzi ağrıları. Biyokütle İlimizde Biyokütle enerjisinden yararlanılmamaktadır. özel banyoları olan termal oteller. mide. ‘ye kadar ulaşmış ancak daha sonra bu debi 20 lt /sn. diğer iki tanesi ise MTA'nın araştırmaları sonucu 1986 yılında bulunan ve çıkarılan sıcak suyun değerlendirilmesi amacıyla sonradan yapılmış modern Türk Hamamı. Havza'da turizm faaliyetlerinin büyük bir bölümü termal turizme dayanmaktadır.6. dinlenme ve temizliğe dayalı turizm söz konusudur. çeşitli romatizma. Havza kaplıcaları Turizm Bakanlığı tarafından Termal Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir. bağırsak.8. kaplıcalar yaklaşık 2000 yıldan beri kullanılan tarihi sağlık tesisleridir. Havza'nın içerisinde Samsun-Ankara yoluna yaklaşık 1 km. Yaklaşık 2.7. İmaret mahallesi hamam sokağında Büyük Hamam.

Ladik Hamam ayağı Kaplıcaları: Samsun’a 75 havza’ya 15 Km. toprak yapısı ve topoğrafik yapı orman yayılışına ve ağaç. Kavak. Terme sırtlarına hakim olan tepeler oldukça kırık ve dik bir yapıya sahiptir. kil sisti ve konglomeralardan ibarettir. İklim özellikleri. Samsun Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı olan Merkez.1. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı Vezirköprü. Su bir vadinin tabanından ve hemen yanındaki taşlık tepenin altından gelmektedir. Ormanlar Mülkiyet Bakımından şöyle sınıflandırılabilir: 1. Oluşum zamanı ise üçüncü zamanın paloejen serisi olan eosen katında teşekkül etmiştir. Toprak yapısı olarak orta derin. Çarşamba. Salıpazarı. Asarcık. Bunlar Palinetum. Salıpazarı. 17 . Bafra Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı Bafra. kuzeyinde bulunmaktadır. Faguetum. oluşturur.391Ha. Lauretum. Bu etkileşim ormancılıkta belirli zorluklar. Alaçam ve Yakakent ilçeleri sınırları dahilinde 99. Bölgenin Orman Envanteri: Samsun ilinde birisi Merkez İlçe.203 Ha. ormanlık alan bulunmaktadır. Samsun ilinin topoğrafyası. Yükselti olarak da en yüksek tepeler bu hatta yer almaktadır.609. Ayvacık. B.5 Ha. Ormanlar Ormanların Ekolojik Yapısı: Jeolojik yapı olarak anakaya. kalker. Tekkeköy ve Terme ilçeleri sınırları dahilinde 126. uzaklıkta yer alan kaplıca.ye kadar olan bir arazi yapısına sahiptir. birisi Bafra ilçesi ve birisi de Vezirköprü İlçesi’nde olmak üzere üç Orman işletmesi bulunmaktadır. den başlayarak ortalama 2000 m.2. Castenaum.2. Oldukça eski bir tarihe ve kullanıma sahip olan hamam ayağı kaplıcalarının debisi fazla değildir. türlerine etki etmektedir. Samsun İşletme Müdürlükleri ve buna bağlı bölge Şefliklerince işletilmektedir. Abietum Alpinetum’dur. Biyolojik Çeşitlilik B. Topoğrafik hidrolojik yapı olarak Samsun deniz seviyesi 0 m. Ormanlık alan bulunmaktadır. killi balçık ve kil toprakları hakimdir. ormanlık alan bulunmaktadır. jeolojik yapısı ve hidrolojik yapısı hakkındaki geniş bilgiler (A) bölümünde anlatılmıştır. Havza ve Ladik ilçeleri sınırları dahilinde 143.Devlet Ormanları (% 95 ): Bu ormanlar Vezirköprü. Ayvacık. derin balçık. 19 Mayıs. Ladik İlçe merkezinin 13 Km. Su sıcaklığı 35 °C dır. Bafra.

Köy Tüzel Kişiliği ve Vakıflara Ait Ormanlar ( % 2 ): Bunların işletmeciliğini kendileri yaparlar. Böylece çayır. Ormanların kapladığı alanlar ve bu alanların nitelik ve işletme biçimine göre dağılımı ile bölgedeki Orman Genel Müdürlüğü tarafından işletilmekte olan Devlet Ormanlarından hasat edilip kullanıma sunulan belli başlı orman ürünleri hakkında F. Özel Ormanlar ( % 3): Şahıslar tarafından tasdik ettirilen amanejman planı dahilinde işletilmektedir.2. Samsun İli dahilinde Seyrek ve Yörükler özel ormanları bulunmaktadır.1. yaylak ve kışlak alanlarında ıslah çalışmaları başlatılarak ot veriminin ve kalitesinin artırılması sağlanacaktır. hem mera miktarını artırmak hem de yapılacak ıslah çalışmaları ile Avrupa düzeyinde verim ve kaliteyi yakalamaktır. başlanan ıslah çalışmalarının arttırılması hedeflenmektedir. Kadastro sırasında tek bir bütün halindeki mera arazilerinin tek parsel numarasıyla tescil edilmek yerine . genel olarak toplu haldedir. Çayır ve Mera Mera alanlarının kullanımı. erozyon ve kontrolsüz otlatma nedeniyle hızla azalmaktadır. Türkiye’de olduğu gibi Samsun ilinde de çayır ve mera alanlarında uzun yıllardır tahribat yaşanmıştır. bitki sıklığı bakımından arazinin tamamına yakın bölümünün mera yem bitkileriyle örtülü olduğu bir durum göstermektedir. Genelde dağınık 18 .1. B.2. B. ancak eğim ve toprak niteliği gibi özellikleri bakımından mera toprağı özelliği gösteren alanların da meraya terk edilmesi gerekmektedir. mera. Odun Üretimine Ayrılan Tarım Alanları Odun üretimine ayrılan tarım alanı bulunmamaktadır. özellikle dere boylarında galeri kavakçılığı yapılmaktadır. Münferit olarak. Samsun ilinin meraları genelde çok parçalılık arz etmektedir. bölümünde geniş bilgi verilmiştir. tespiti ve sınırlarının belirlenmesine ilişkin 1998 yılında çıkan 4342 Sayılı Mera Kanunu ile hedeflenen ana amaç.2.Sahil kesiminde yer alan ilçelerdeki mevcut meralar. 50’ye yakın parsele bölünerek numaralandığı yerlere rastlandığı gibi. Denetleme işini ise Orman işletmeleri yapmaktadır.1. bakımı. Topografyanın düz ve düze yakın olmasının verdiği avantajla ve taban suyunun da yüzeye yakın olması itibariyle her mevsim yeşilliğini koruyan.2. Bunlara ek olarak tarla alanı olarak kullanılan. 3. Ancak son yıllarda Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’nın çayır ve mera konusuna verdiği özel bir önemle meraların tespiti ve sınırlarının çizilmesi çalışmalarının hızla bitirilmesi.2. Ülkemizde tarla arazisi olarak kullanılmayan üzerinde kısmen bitki örtüsü bulunan alanlar genelde mera alanı olarak kabul edilmektedir. Topografyanın % 20’den fazla eğim gösterdiği iç kesimlere doğru gidildikçe meraların ot verimi. 80-100 m2’lik taşınmazların mera olarak tescil edildiği yerler de mevcuttur.

50 272.27 188.82 1094.2. zayıf karakterli meralardır.82 1114. Topografik yapının elverişsizliği neticesi bu meralar çevrelerinde mevcut orman örtüsünün istilasına maruz kalarak yıllar itibariyle otlanabilir alan kaybına uğramaktadırlar. Samsun ili meraları genelde orta sınıf mera olup. zayıf karakterli meralar büyük yer kaplamaktadır. Tablo B.26 1377.haldeki bu meralar.09 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. III. Samsun ilinde tespit-tahdit ve tahsis işlemleri tamamlanan meralarda ot üretimini artırmak için 2004 yılında ıslah çalışmalarına başlanmıştır.Islah çalışmaları devam etmektedir. 2005 Tablo B.00 1225. Oran itibariyle.609 Açıklama Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. Ve IV. Mera Alanı (ha) SAMSUN 44. 2005 Yılı Mera Islah Çalışmaları İlçe Bafra Bafra Terme Terme Terme Tekkeköy Havza Havza Toplam Köy / Belde Koşu Emenli Taşpınar Ortasöğütlü Ahmetbey Aşağıçinik Kemaliye Şeyhali Alanı ( da ) 895.60 1377.82 7546. 2005.49 Tahdit (ha) Tahsis (ha) Islah (ha) 754. seyrekleşme ve üst toprağın aşınarak ana kaya tabakasının yer yer ortaya çıktığı. sınıf tarım arazisine sahiptir. Meraların çoğunluğunun üst örtüsü çalılık ve ağaçlıkla kaplıdır. 19 . Mera Islah ve Amenajman Çalışmaları Tespit (ha) 1875.3.826 Toplam Araziye Oranı (%) 5 4342 sayılı mera kanunu gereği.

Tahdit Ve Tahsis Çalışmaları Mera Yönetim Birlikleri.18 7594.2.4.Tablo B. Koordinatlar Deltan Alanı Sulak Alanlar : 41° 30’ 36° 05’ : 56. B. 2005.42 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. Kızılırmak Deltası. Kaynak: Doğa Koruma ve Av ve Yaban Hayatı Şube Müdürlüğü. 2005.000 : 16. Mera Tespit.30 6196. Sulak Alanlar Kızılırmak Deltası: Şekil B.1.100 Kuzey Doğu Hektar Hektar 20 . İlçe Tespit Yapılan Köy Sayısı Tahsis Yapılan Köy Sayısı Mera Yönetim Birliği Kurulan Köy Sayısı Alanı (da) Kavak Ladik Vezirköprü 38 16 48 4964.3.

Kızılırmak Deltası. Delta ovası. mera. balıkların yumurta döktüğü. Delta’ da. göl. Deltadaki karakteristik oluşumlardan biride göllerle deniz arasındaki kumullardır. Göllerin suları tatlı denebilecek kadar az tuzludur. daha geride ise 1000. İşlev ve Değerleri : Deltalar. Balık gölü ile deniz arasında bulunan Galeriç ormanının da büyük bir kısmı su altında kalmakta ve eşsiz bir görünüm oluşturmaktadır. özellikle yavru balıkların beslendiği. ülkemizin Karadeniz kıyısındaki tek sulak alanıdır. Yapılan araştırmalar. birisi ise batı yakasında olmak üzere yedi adet göl bulunmaktadır. kumul ve tarım alanları gibi farklı ekolojik karakterdeki habitatların bir arada bulunması. denizle bağlantısı olan Balık Gölünde denizden su girişinin olduğu dönemlerde tuzluluk artmaktadır. denizden güneye doğru basamaklar halinde yükselmektedir. Bu dönemde. Tamamı sığ olan en derin yeri su seviyesinin yüksek olduğu dönemlerde dahi 3 metreyi geçmez. Bunlardan Balık gölünün denizle bağlantısı vardır. Yüksek verimin oluşturduğu yiyecek ağı başta su kuşları olmak üzere. Bafra ve Alaçam ilçeleri sınırları içerisinde yer almaktadır. barındırdığı hayvan varlığı ve türlerin durumları ile çok sayıda Uluslar arası öneme sahip sulak alan kriterlerine 21 . 200 – 300 metrelik şeritler halinde kıyı boyunca zaman kumulların yükseklikleri 7– 8 metredir. mikro ve makro faunanın çok yüksek bir üretim düzeyine ulaştığı yeryüzünün en verimli doğal alanlarıdır.5 metre civarındadır. özellikle deltalar balıkçılığın devamlılığı yönünden hayati öneme sahiptirler. İlkbaharda suların yükselmesiyle geniş alanlar su altında kalmakta. ırmak. Sadece.400 hektardır.1500 metre yüksekliğindeki dağlar yer almaktadır. Bazı yerlerde 12 metre yüksekliğe ulaştıkları da görülmektedir. besin maddelerince zenginlik ve uygun iklim koşulları Deltanın eşine az rastlanır ölçüde biyolojik çeşitliliğe sahip olmasını sağlamıştır. Ortalama derinlik 1. Deltalar. orman. yaşama ortamlarının çeşitliliği ve önemleri. Gıcı gölü ve Tatlı göldür. Deltanın doğusunda yer alan göller ise Balık gölü. Liman gölü. Uzun göl. bataklık. doğal özellikleri büyük ölçüde korunabilmiş. altısı doğu. Kızılırmak Deltası. İdari olarak Samsun ilinin Engiz. Deltanın batısında yer alan Karaboğaz gölünün çevresindeki sazlık ve bataklık alanlarla birlikte toplam alanı 1. değişik türlerden zengin bir yaban hayatının barınmasına ve beslenmesine imkan sağlamaktadır. korunduğu alanlardır. sazlık. yediğimiz balıkların 2/3’ sinin yaşamlarının tamamını ya da belirli bir devresinin sulak alanlarda geçirdiğini göstermiştir. çayır. Deniz. Kızılırmak nehrinin her iki kenarında yay şeklinde uzanan ve yükseklikleri 600 – 800 metreye varan Kuzey Anadolu Dağlarının ilk sırasını oluşturan platolar. Cernek gölü. Deltanın gerisinde. Bu nedenle sulak alanlar.Kızılırmak nehrinin taşıdığı alüvyonların oluşturduğu ülkemizdeki en büyük deltalardan birisidir. deltanın doğu bölümündeki göllerin tamamına yakını birleşmekte ve tek bir gölü andırmaktadır.

beşparmakotu ve sütleğen türleriyle. deltanın önemini arttırmıştır. denizin tuzlu su girişini önleme gibi işlevleriyle bulunduğu bölgenin su rejiminin düzenlenmesine katkı sağlar. engerekotu ve orkide yayılış göstermektedir. Kumulların yer aldığı sahil kesimleri bitki örtüsünden yoksundur. süpürge otu. avcılık gibi rekreasyonel faaliyetler için de ideal ortamdır. 16. sazan.000 su kuşunun barınması deltanın besin maddesince ve fauna elemanlarınca zenginliğinin en iyi göstergesidir. alabalık türlerine ait zengin balık populasyonları mevcuttur. Göllerde su sümbülleri cinsine ait türler hakimdir. sudak. Kuru kesimlerde vejetasyon daha zayıftır. sinirotu. peruka çalısı ve yemişgendir. saz. saz kesimi ve otlatma imkanlarıyla yöre ekonomisine önemli katkılar sağlayan çok yönlü bir sulak alan ekosistemidir. göl soğanı. balık tutma. sazlıklar ve bataklıklar yoğun vejetasyonla kaplıdır. çıkırgan ve erkek kızılcık gibi bodur ağaç ve çalılarla kaplı alanlar mevcuttur. sazlıklar ve bataklıkların planktonlar ve omurgasız canlılar bakımından zengin oluşu alanın değişik türde zengin faunaya sahip olmasını sağlamıştır. 22 . Daha çok eski kumullarda olmak üzere yer yer defne. Taban suyunun dengeleme.sahip bir sulak alan ekosistemidir. söğüt. Deltada bulunan göller. mersin. meşe. Göl kıyıları. kocayemiş. Fauna ve Ornitolojik Önemi Kızılırmak Deltası. Diğer kesimlerde sütleğen. mersin morinası. Karadeniz’i direkt olarak aşan göçmen kuşların uçuş hazırlığı ve uçuş sonrası dinlenebildikleri. sivri hasırotu bulunmaktadır. zengin bitki ve hayvan varlığı ile bilimsel çalışmalar için açık hava laboratuarıdır. Deltada bulunan göllerde. has kefal. Bu kesimlerde hasırotu vejetasyonu içerisinde ayrıkotu. Tüm bunların yanı sıra. Flora ve Vejetasyonu Değişik ekolojik karakterdeki habitatların varlığı deltayı bitki çeşitliliği yönünden de zengin kılmıştır. Güzel manzarası ve barındırdığı yaban hayatı ile kuş gözleme. Türkiye’ deki nadir subasar ormanlardan biri olan Galeriç ormanının hakim ağaç türü dişbudaktır. biyolojik üretim yönünden bol gıda ihtiva eden karakterde bir sulak alan ekosistemidir. orman gülü. Bazı yerlerde nilüferlere de rastlanmaktadır. Diğer önemli ağaç türleri ise.000 hektarlık alanda 100. Kızılırmak Deltası su ürünleri üretimi. Değişik habitatları. Ayrıca bol miktarda kerevit bulunmaktadır. şimşir. beslenebildikleri ve korunabildikleri tek alandır. Kıyılarda ise kamış. sığırkuyruğu yaygındır. Ülkemizin Karadeniz kıyısında doğal karakterleri korunabilmiş tek alan olması.

Yörede görülen başlıca memeli türleri su sıçanı. Bu türlerden tepeli pelikan deltada kuluçkaya yatmaktadır. Geç Kalkoit çağdan itibaren yörede yerleşimlerin olduğu bilinmektedir. kara leylek 50 çift. ev sıçanı. çakal. sincap ve yaban domuzudur. Bunlardan tepeli pelikan 6 çift. kocagöz 50 çift ve bataklık kırlangıcı 100 çift üreme populasyonları ile delta uluslar arası öneme sahip sulak alan özelliğini kazanmaktadır. bölgeden geçit yapan kırlangıç sayısının bir milyonu aştığı tahmin edilmektedir. Bu sayı Türkiye kuş türlerinin %74’ ü olup. cüce karabatak. göç sırasında Karadeniz’i doğrudan aşan kuş türleri için hayati önem taşımaktadır. pasbaşpatka 150 çift. yaban kedisi. ağaç sansarı. su samuru. Biyolojik çeşitlilik bakımından oldukça zengin olan ormanda 35 ötücü kuş türü kuluçkaya yatmaktadır. 6 düz yerleşim yeri. Yine küçük kiraz kuşu ve akkiraz kuşu son 25 yılda Türkiye’ de sadece Kızılırmak deltasında görülmüştür. ağaç kurbağası ile su kaplumbağaları ve su yılanları deltanın değişmez ve önemli sakinlerindendir. Örneğin göç sırasında bir günde Çernek gölü üzerinde 42. Bölgede görülen türlerden büyük deniz düdükçünü ve kuzey incir kuşu bugüne dek Türkiye’de sadece Kızılırmak Deltası’nda saptanmıştır. Delta ve yakın çevresi memeliler bakımından da oldukça zengindir. al boyunlu kaz. 23 . 1971 yılından itibaren çevrede yapılan araştırmalarda 57 höyük. boz ördek 200 çift. İ. küçük kerkenez ve toy dünya çapında nesilleri tehlikede olan türlerdir. bahri 250 çift ve küçük sumru 45 çifttir. Tarihi ve Kültürel Değerler Yöreye ilk yerleşen halk. Macar ördeği 75 çift. dikkuyruk.Ö. Bu nedenle. erguvan balıkçıl 500 çift. İlkbaharda Karadeniz’i aşan kuş türlerinin Karadeniz kıyısında sığınabilecekleri en önemli sulak alandır. Ornitolojik Önemi Deltada bu güne kadar 308 kuş türü saptanmıştır. Ötücüler dahil olmak üzere deltadan geçen su kuşlarının sayısı bir kaç milyonu bulmaktadır. özellikle geç sırasında bazı kuş türleri deltada büyük sayılara ulaşmaktadır. Deltadaki türlerden tepeli pelikan. Kızılırmak Deltası. Deltada bulunan Galeriç ormanı.000 kum kırlangıcı sayılmış olup. 4000’lere kadar giden Orta Asya’ dan göç eden Kaşgarlardır. Türkiye’ de Göksu Deltasından ( 332 tür ) sonra bir alanda tespit edilmiş en yüksek sayıdır. şah kartal. Deltada üreyen başlıca diğer kuş türleri küçük batağan 350 çift. ülkemizdeki nadir su basar ormanlardan birisidir. turna 50 çift.Yeşil kurbağa. 1992 yılında yapılan bir araştırmada 140 kuş türünün deltada ürediği tespit edilmiştir. sıçrayıcı kurbağa. kaşıkçı 75 çift.

Göllerde. Sulama imkanlarının artmasıyla birlikte sebze yetiştiriciliği de artmıştır.48 tümülüs. Yörede tespit edilen en eski yerleşim yerlerinden birisi. Kimmerler. Hayvancılık Hayvancılık yöre halkının geçiminde önemli bir yer tutmaktadır. tarımsal potansiyel bakımından Türkiye’ nin en zengin ovalarından birisidir. ayçiçeği. mısır. Her yıl toplam saz alanının yaklaşık % 25’i kesilmektedir. Geçmiş yıllarda avlanan balık miktarının 350 – 400 ton civarında olduğu tahmin edilmektedir. Romalılar. Karadeniz’ e kuş uçuşu 7 km mesafede bulunan İkiztepe dir. 1 hela. Düzenli istatistiki veriler olmadığı için avlanan gerçek balık miktarı bilinmemektedir. yapımında. şeker pancarı ve tütün yetiştiriciliği yapılmaktadır. Kızılırmak nehrinin batısında. Balıkçılık Göllere yakın olan köyler ikinci bir gelir kaynağı olarak balıkçılığa yönelmişlerdir. sazan. Özellikle sulak alan çevresindeki köylerde hayvancılık yaygındır. haskefal. İnsan Aktiviteleri Tarım Kızılırmak Deltası. Anadolu Selçukluları ve Osmanlı Devleti yöreye egemen olmuştur. Sazcılık Deltadaki diğer bir ekonomik etkinlik ise saz kesimidir. alabalık ve inci balığı avlanan balık türleridir. sudak. Kesilen sazın büyük bir bölümü ihraç edilmektedir. binaların özellikle hayvan barınaklarının çatılarını örtmede ve ahırlarda zemine sermek için kullanılmaktadır. batı bölümümde ise 24 üyeli bir kooperatif vardır. 1 hamam. 24 . Deltada yaklaşık 3000’i manda ve 8000’i sığır olmak üzere 23000 civarında hayvan otlamaktadır. yapılan kazılar sonucunda halkın yaşamlarını hayvancılık. 1 köprü ile 25 adet antik çağ ve hemen sonrasına ait kalıntılar bulunmuştur. 5 kaya mezar. Deltanın doğu bölümünde toplam 358 üyeli üç. Hititlerden sonra sırasıyla Frigler. İkiztepe’ nin kurulduğu dönemde Karadeniz’ e kıyı olduğu. Ayrıca göllerde aynalı sazan da yetiştirilmektedir. pirinç. Deltada buğday. mersin morinası. kontrolsüz avcılık ve kirlenme gibi nedenlerle balık miktarında azalma olduğu balıkçılar tarafından ifade edilmektedir. sepet vb. Ancak. Bir kısmı ise hasır. Son yıllarda kerevit avcılığı da yaygınlaşmıştır. 3 mezarlık. Bizanslılar. Su seviyesinin yüksek olduğu yıllarda Balık Gölü’ nde tirsi ve hamsi’ ye de rastlanmaktadır. avcılık ve balıkçılık ile sürdürmüş oldukları anlaşılmıştır.

Avcılık Deltada yer alan Çernek Gölü ve çevresini kapsayan 4000 hektarlık alan 1979 yılında Orman Bakanlığınca Yaban Hayatı Koruma Sahası ilan edilerek deltanın bu bölümünde avcılık tamamen yasaklanmıştır. Ancak yeterli denetim yapılamadığı için yasa dışı avcılık yapılmaktadır. Koruma ve Yönetim Deltada yer alan Cernek Gölü ve çevresini kapsayan 4000 hektarlık alan 1979 yılında Orman Bakanlığınca Yaban Hayatı Koruma Sahası ilan edilmiştir. Ayrıca, 1994 yılında deltanın doğu bölümünde yer alan sulak alanların tamamı Kültür Bakanlığınca Doğal Sit Alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştır. 1996 yılında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ve Çevre Bakanlığının işbirliğiyle deltadaki tüm doğal alanları kapsayacak şekilde hazırlanan çevre düzeni planında, sulak alan ekosistemi ve sistemle ilişkili habitatlar dikkate alınarak, mutlak koruma, ekolojik etkilenme ve tampon bölgeler belirlenmiş; her bir bölge için koruma ve kullanım esaslarını düzenleyen özel plan kararlar geliştirilmiştir. Gölün doğal yapısının ve ekolojik karakterinin korunabilmesi için göl yönetim planı hazırlanmalı; ayrıca etkin bir izleme ve denetimin sağlanabilmesi için mutlaka yerel anlamda özel bir kurumsal yapı oluşturulmalıdır. Kızılırmak Deltası içerisinde, Orman Bakanlığınca 1979 yılında yaklaşık olarak 4570,0 Ha. lık alan Cernek Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası olarak ilan edilmiştir. Bu ilan edilen alanın sınırlarının belirsiz ve net hatlardan oluşmamış olması nedeniyle özellikle yöre insanı ve avcılarla büyük sorunlar yaşanmaktadır. Bunun sonucunda 11/07/2003 tarihli 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu gereğince; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 21/08/2003 tarih ve B.18.0.DKMPG.0.03.04.265.00/61-1807 sayılı emirleri doğrultusunda; Yaban Hayatı Koruma Sahaları yöre insanı ve idaremiz arasında yaşanabilecek olumsuzlukları ortadan kaldırmak amacıyla, özel şahıs arazileri dışında bırakacak şekilde alanın sınırları hem RAMSAR ALANI sınırlarına, hem de doğal sınırlara uyularak kesin ve net hatlara oturtularak; toplam olarak 5185,0 Ha. genişliğindeki alan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olarak Bakanlık Makamına teklifte bulunulmuştur. Ülkemizde; Uluslar arası öneme sahip 200 sulak alanda Çevre ve Orman Bakanlığı, Bakanlık Makamının 06.12.2004 tarih ve 367 no lu onayları ile ‘’Doğa Harikası ve Kuş Cennetleri Projesi’’ tüm Türkiye de başlatılmıştır. Bu doğrultuda; bir bütüncül kullanım anlayışı içerisinde, deltanın sahip olduğu özelliklerin dengeli bir şekilde kullanılarak, gelecek nesillere aktarılabilmesi ve böylece tüm insanlık tarafından faydalanılması amacıyla Bakanlık oluru ile ‘’Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti Projesi’’ uygulamaya konulmuştur. Proje kapsamında; Kızılırmak Deltası sulak alan ekosisteminin en iyi şekilde kullanılarak delta üzerinde kontrolsüz bir şekilde yürütülen kültür, eko-turizm, ekonomik kazanımlar, rekreasyonel amaçlı kullanımlar gibi insana yönelik faaliyetlerin, kontrollü
25

bir şekilde doğal alana ve yaşam ortamına zarar vermeden yürütülmesinin sağlanması amacıyla alanın koruma ve kullanım statülerine bağlı kalmak şartı ile konunun uzmanlarınca uygun görülen alanlara, -Sergi, Eğitim, Tanıtım, Koruma, Kafeterya Binası, -Kuş Gözlemevi, -Kuş Gözlem Kuleleri yapılması planlanmıştır. Yapılması planlanan bu hizmet binalarının amacı tamamen Kızılırmak Deltasının Ulusal ve Uluslar arası düzeyde tanıtılması, Ziyarete gelen ziyaretçilerin belde içerisinde konaklamalarını teşvik amacıyla gözlem yapabilecekleri ve bunun sonunda her türlü ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri bir proje düşünülmektedir. Bu faaliyetler yürütülürken amaç alanın doğallığının korunmasının yanında, alanın tanıtılması, turizm faaliyetlerinin arttırılması, yörede yaşayan geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan yöre halkının ekonomik girdisine, tarım ve hayvancılıkla birlikte, turizm gelirleri girdisi de sağlamaktır. Söz konusu alanda hayvancılık ve hayvan otlatma işlemi mevcut haliyle devam edecektir. Bu faaliyetler ileride yapılacak olan Yönetim Planı içerisinde yer alacaktır. Bakanlığımız tarafından onaylanan proje kapsamında yapılması planlanan binalardan iki adet kuş gözlem kulesi için gerekli olan arsaların tahsis işlemleri tamamlanmış olup; inşaat yapımı için gerekli çalışmalar başlatılmıştır. Sergi, Eğitim, Tanıtım, Koruma, Kafeterya Binası için gerekli olan arsaların tahsis işlemleri de devam etmektedir. Yukarıda açık bir şekilde belirtilen ve kendine özgü bir ekosistemi ile bölgemizin doğallığını koruyabilmiş tek sulak alanı olan dünya mirası Kızılırmak Deltasının; yöre insanı ile birlikte karşılıklı bir paylaşım dengesi içerisinde kullanılarak, alandan kültürel, turizm, ekonomik ve sosyal amaçlı kullanım bakımından, doğal dengeyi bozmadan en iyi şekilde faydalanılması amacı ile Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti Projesi çalışmaları devam ettirilmektedir. Yeşilırmak Deltası: Yeşilırmak Deltası Türkiye’ nin Karadeniz kıyılarındaki en büyük deltalarındandır. Deltanın çok büyük bir bölümü kurutularak tarım alanına dönüştürülmüştür. Deltanın doğu bölümünde yer alan ve kısmen de olsa doğal özelliğini koruyabilmiş Simenlit Gölü – Akgöl sulakalan kompleksi, kumul alanlar ve bunların arkasında geniş bir ağaçlandırma sahası mevcuttur. Simenlit Gölü – Akgöl’ ün 1.900 hektarlık yüzölçümünün 200 hektarı açık su alanı, gerisi sazlık ve bataklıktır. Deltada tarımsal alanların açılmasıyla çok sayıda köy kurulmuş ve bu sahalarda fındık, çeltik üretimi artmıştır. Meşe, çam ve dişbudak koruları mevcuttur. Balaban, Gece Balıkçılı, Alaca Balıkçıl, Saz Delicesi, Uzunbacak ve Irmak Bülbülü büyük olasılıkla bölgede kuluçkaya yatıp, üreyen türlerdir. Delta; Yeşilbaş, Yağmurcun, Elmabaş, Pakta, Kılkuyruk gibi göçmen su kuşları içinde kış süresince çok önemlidir.
26

Şekil B.2. Yeşilırmak Deltası: Kaynak: Doğa Koruma ve Av ve Yaban Hayatı Şube Müdürlüğü, 2005

Koordinatlar Deltanın Alanı

:41° 17' K, 36°50' D :60.000 hektar

Simenlit Gölü – Akgöl sulak alan kompleksi ve çevresindeki 16042, 0 Ha. lık alan 1975 yılından itibaren Yaban Hayatı Koruma Sahası statüsüne alınmıştır. Yeşilırmak Deltası içerisinde, 11/07/2003 tarihli 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu gereğince; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 21/08/2003 tarih ve B.18.0.DKMPG.0.03.04.265.00/61-1807 sayılı emirleri doğrultusunda; Yaban Hayatı Koruma Sahaları yöre insanı ve idaremiz arasında yaşanabilecek olumsuzlukları ortadan kaldırmak amacıyla, özel şahıs arazileri dışında bırakacak şekilde alanın sınırları hem RAMSAR ALANI sınırlarına hem de doğal sınırlara uyularak kesin ve net hatlara oturtularak; toplam olarak 3306,0 Ha. genişliğindeki alan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olarak Bakanlık Makamına teklifte bulunulmuştur. B.2.4. Flora (F) Bölümünde anlatılmıştır. B.2.5. Fauna (F) Bölümünde anlatılmıştır.

27

B.2.6. Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtı, Tabiatı Koruma Alanları ve Diğer Hassas Yöreler
Tablo B.5. Hassas Yöreler Sıra Adı No 1 Kızılırmak Deltası 2 Kunduz Geyik Üretim Sahası 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 Hassas Yörenin Bulunduğu Yerleşim Koruma Statüsü* Merkezi Bafra A Sınıfı Sulak Alan Vezirköprü Av.Hay.Kor.Ür.Sah . Çernek Gölü Bafra “ Simenit Gölü Terme “ Gelemen Sülün Üretim Sahası Tekkeköy “ İkiztepe Höyüğü Bafra Arkeolojik Sit Alanı Kuşçular Köyü Şirlektepe mevkii Höyüğü Bafra “ Eldavut Köyü Hacıbaba Tepesi Höyüğü Bafra “ Türk Köyü Elmacık Tepesi Höyüğü Bafra “ Gökçeağaç KöyüYedigün Tepesi Höyüğü Bafra “ Azay Köyü Azay Tepe Höyüğü Bafra “ Eldavut Köyü Tepe Tarla mevkii Höyüğü Bafra “ Dededağı Köyü Kelbeş Tepe Höyüğü Bafra “ Tütüncüler Köyü Cırıklar mevkii Höyüğü Bafra “ Dedeli Köyü Tingo Tepe Mevkii Höyüğü Bafra “ Sarıkaya Köyü Külcüler Tepe Höyüğü Bafra “ Asarköyü I.,veII. Derece Sit alanı Bafra Doğal Sit Alanı Hacıosman OrmanıI. Derece Çarşamba Doğal Sit Alanı Kentsel Sit Alanı Havza Kentsel Sit Alanı Dündartepe Höyüğü Merkez Arkeolojik Sit Alanı Toptepe Tümülüsleri Hasköy Merkez Arkeolojik Sit Alanı Tekkeköy I. Derece Sit Alanı Tekkeköy Arkeolojik Sit Alanı Samsun kentsel Sit Alanı Merkez Kentsel Sit Alanı Kızılırmak DeltasıI.,II.ve III. Doğal Sit Engiz-Bafra-Alaçam Doğal Sit Alanı Hızır İlyas Höyüğü Yörükler Beldesi Arkeolojik Sit Alanı Atakent Tümülüs Atakent Arkeolojik Sit Alanı Büyükoyumca Tümülüs Merkez Arkeolojik Sit Alanı Kurupelit Karadoğan mevkii I.Sit Alanı Merkez Arkeolojik Sit Alanı Simenit Gölleri I.DereceSit Alanı Terme Doğal Sit Alanı Türkmen Köyü Alandağ mevkii III.Sit Alanı Vezirköprü Arkeolojik Sit Alanı Göl Kasabası Keklik Tepesi III. Sit Alanı Vezirköprü Arkeolojik Sit Alanı Kentsel Sit Alanı Vezirköprü Kentsel Sit Alanı Tarihi Ticaret Merkezi Kentsel Sit Alanı Vezirköprü Kentsel Sit Alanı Oymaağaç Köyü Şörlen Höyüğü Vezirköprü Arkeolojik Sit Alanı Emirli Köyü kaleyeri Tepesi Kavak Arkeolojik Sit Alanı Samsun Amisos Merkez Arkeolojik Sit Alanı Çatmaoluk Köyü Akalan Kalesi Merkez Arkeolojik Sit Alanı Yüzölçümü (ha) 45.000 83,5 4.000 16.042 1,1 -

28

Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı: Tarihçesi Rumların bu yöreden çekilmesi netice TORUL / Kürtün den naklihane edilerek Tekkeköy ilçesine gelme Müderris Hacı Osman EKİNCİ adlı bir zat bu ormanı sahiplenmiş 1940’ lı yıllara kadar bu ormanı kullanarak korumuştur. Zatın vefatı neticesi Hazineye ait bu ormanın adı Hacıosman Ormanı olmuştur. 1943 yılında 3780 sayılı Kanun ile Bataklık, Kumluk ve Ormanlık sahalar üzerinde Zirai kombineler işletmesi kurulmuştur. 1982 yılında bu sahalarda Orman Kadastrosu yapılarak bu saha Orman İşletme Müdürlüğünce teslim alınmıştır. 07.04.1987 tarihinde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından 2873 sayılı Milli Parklar Kanunun 3. maddesi 2. fıkrasına istinaden Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı olarak tefrik edilmiştir. Samsun İli, Çarşamba İlçesi Çınarlı Köyü, Hacıosman Ormanı Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 01.10.1997 gün ve 2948 sayılı kararı ile Doğal Sit ilan edilmiş, 02.11.1998 tarih ve 3320 nolu kararla 1. derece Doğal Sit Alanı olarak ilan edilmiştir. Mülki ve İdari Konumu Mülkiyeti Devlete ait olup; orman arazisi olarak Amasya Orman Bölge Müdürlüğü Samsun Orman Bölge Müdürlüğü Çarşamba İşletme Şefliği hudutlarında olup; Tabiatı Koruma Alanı olarak ise Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü, Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Mühendisliği sınırları içinde kalmaktadır. Hacıosman Ormanının Tabiat Koruma Alanı Olarak Ayrılma Gerekçesi Su basar Ormanı yılın belirli aylarında, taban suyunun yükselmesi neticesinde oluşan belirli bir vejetasyon yapısına sahip ekosistem olarak tanımlanmaktadır. Bilindiği üzere, su basar ormanları göl, bataklık ve ince bir şerit halinde uzanan kumul sahaları yoluyla bazen denizle az çok irtibat halinde olabildiği gibi, denizden uzak, iç kısımlarda da nehir, dere veya göl kenarında düzlük taban arazinin periyodik olarak su taşkınlarına uğraması sonucu da oluşmaktadır. Ormanın içinden geçip denize ulaşan akarsular, bu düz ve çukurca sahalarda, gayet yavaş akmakta; kış aylarında kumul hareketleri dolayısıyla denizle irtibatları kesilen bu sular, geriye doğru şişerek ormanlara doğru yayılmakta ve ağaçları 1 metreden daha yüksek su altında bırakmaktadırlar. Dolayısıyla bu su baskını sonbahar ve ilkbahar aylarında ormanı girilemez hale getirmektedir. Daha sonra yavaş yavaş çekilen sular, düşük seviyeli çukurlarda ve hendeklerde bir müddet kalmaktadır.
29

Etüd çalışması tamamlanan sahalardan, Amasya Orman Bölge Müdürlüğü, Samsun İşletmesi hudutları dahilinde bulunan Hacıosman Ormanı, ihtiva ettiği zengin bitki ve hayvan topluluğu ile Avrupa çapında öneme sahip, nadir ve tehlikeye maruz bir su basar ( alüvyal ) orman özelliğine sahip bulunmaktadır. Su basar ormanlar ülkemizde oldukça sınırlı alanlarda kalmıştır. Birçokları ne yazık ki şekil değiştirmiş tarım arazilerine dönüştürülmüştür. Bir zamanlar Çarşamba Ovasının bu nitelikte ormanlarla kaplı olduğu aşikardır. Şimdi sadece 86,2 Ha. alanın kalması koruma altına alınmasının gerektiğini vurgulamaktadır. Avrupa da bu tür orman alanlarının korunması için doğa severlerin yıllardır çaba sarf etmekte oldukları üniversite camialarınca ifade edilmektedir. Coğrafi Konumu Hacıosman Ormanı Orta Karadeniz bölgesinde Samsun İlinin 20 Km. doğusunda Çarşamba İlçesi Çınarlık Köyü hudutları içerisinde yer almaktadır. Batısı, Güneyi, Güneydoğusu Aksa Tarım İşletmeleri arazileri ile çevrilidir.Kuzeyinde sazlıklar bulunmakta olup; sazlıklar dışında kalan sınırları geniş sızdırma kanallarıyla söz konusu arazilerden ayrılmıştır. 86,2 Hektar Ormanlık Alan, 35,3 Hektar Orman Toprağı olarak adlandırılan açıklık Alan olmak üzere 121,5 Hektar alana sahiptir. Deniz seviyesinde düz bir arazidir. Jeolojik ve Toprak Yapısı Hacıosman Ormanı Çarşamba ovasının batı uzanımında yer almaktadır. Alanın tamamını alüvyonlar oluşturmaktadır. Akarsular ( Yeşilırmak, Abdal ırmağı ) tarafından taşınan malzeme taşıma prensibine uygun olarak Güneydeki ova girişinde iri, Kuzey de ova içinde ise ince elemanlardan oluşmuştur. Alanda taban suyunun yüksekliği ile karakterize edilen hidromorfik alüvyal toprak bulunur. Bu topraklarda bazı mevsimler su yüzeye kadar çıkmaktadır. Flora Araştırmalarda alanda kumul ve orman vejetasyon tipleri bulunmaktadır. Orman ağaçları arasında “Asil Ağaçlar” olarak bilinen Dişbudak, Karaağaç, Akçaağaç gibi türler genel olarak kanaatkar olarak bildiğimiz orman ağaçları arasında, çoğunlukla aluvyon karakterde, besin maddelerince zengin, derin ve rutubetli taban arazi topraklarını sever ve topraklar da iyi gelişme gösterirler. Su basar ormanlar bu kıymetli türleri barındırmakta fakat çeşitli olumsuzluklar ( toprakların, tarım alanlarına dönüştürülmesi, yerleşime açılması vs. ) nedeniyle varlıklarını zor devam ettirebilmektedirler.

30

Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı yaygın olarak bulunan Orman vejetasyonunda dominant ve karakteristik türler Fraxinus angustifolia, Acer campestre, Carpinus orientalis, Carpinus betulus örnek verilebilir. Ağaç katını oluşturan ağaçların boyları 20m. ile 40m. arasında değişmektedir. Üniversitelerce yapılan araştırmalarda taban suyunun yüzeye çıkarak 4-5 ay kaldığı sahalarda bitki çeşitliliğinin taban suyunun yüzeye çıkmadığı alanlardan daha fakir olduğu gözlenmiştir. Taban suyunun yüzeye çıkarak 4 – 5 ay kadar yüzeyde kaldığı su basar koridorlar dar Fraxinus angustifolia – Fraxinus exelcior – Ulmus glabra – Alnus glutinosa – Carex pendula, Lysimachia vulgaris, Irıs pseudocorus – Rumex crispus – Myriophyllum verticillarum bireylerine rastlanmıştır. Taban suyunun yüzeye çıkarak belli müddet kaldığı alanlarda bulunan dişbudak bireylerinde gövdenin toprak seviyesine yakın kısımlarında payanda oluşması gözlenmiştir (20 – 40 cm arasında ). Yine bazı dişbudak ve kızılağaç bireylerinde havai kök oluşumu söz konusudur. Diğer su basar ormanlardan farklı olarak dişbudak yapraklı kanatlı ceviz (Pterocarya fraxinifolia) mevcuttur. Bu endemik türe civarda bulunan Selyeri, Çınarlı köyünde rastlanması bu endemik türün Çarşamba Ovasında geniş alanlarda Dişbudak, Akçaağaç, Gürgen, Karaağaç gibi türlerle karışık olarak bulunduğu fakat bu alanların tarım alanına dönüşmesi nedeniyle sınırlı sayıda kaldığını göstermektedir. Öte yandan Hacıosman Ormanındaki Hedera helix, Smilax exelca, Periploca, Humulus lupulus gibi sarılıcı bitkilerle, Cyclamen coum, Ornithogalum sigmoideum, Leucojum aestivum, Ranunculus constantinopolitanus, Helleborus orientalis, Rumex crispus, Juncus acutus, Primula vulgaris, Galum rivale, Viola sieheana, Glycrrhiza echinata, Hypericum perforatum, Typha latifolia, Irıs pseudacorus, Myriophyllum verticillatum, Hydrocharis morsus ranae gibi çok sayıda otsu bitkilerde saptanmıştır. Bu bitkilere ait hazırlanan herbaryum, saha girişinde yer alan bekçi evi içinde bir oda tefrik edilerek sergilenmeye açılmıştır. Bitki florası bakımından çok zengin bir yapıya sahip bu ormanda ağaç katına ait 12 takson, çalı katına ait 30 takson ve ot katına ait 68 takson tesbit edilmiştir. Mantar Florası 19 Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Aysun UZUN PEKŞEN bu konuda yaptığı araştırmalar sonucunda Hacıosman Ormanın da 32 familyaya ait 72 mantar türü belirlenmiştir. Bu 72 türden 20 sine Samsun çevresinde sadece bu ormanda rastlandığı ifade edilmektedir. Belirlenen türler içinde bir tür zehirli, 34 tür yenmez, 31 tür yenilebilir, 6 tür ise yenme özelliği açısından belirsiz özelliktedir.

31

Fauna Fauna olarak detaylı bir araştırma yapılmamıştır. Yapılan gözlemler de Köstebek,Kaplumbağa,Yılan,Su Yılanı,Kurbağa ve çeşitli ötücü kuşlar ile balıkçıl kuşlara rastlanmıştır.Saha içerisinde özellikle yılan varlığı fazladır. B.3. Toprak Samsun ilinde gerek iklimi gerekse topografya farklılıkları nedeniyle çeşitli topraklar oluşmuşsa da bunların yanı sıra toprak örtüsünden yoksun bazı arazi tipleri de görülmektedir. Samsun ilinde Alüviyal topraklar daha çok Kızılırmak ve Yeşilırmak deltalarında ve akarsu vadi tabanlarında yer alırlar. Alüviyal toprakların ildeki toprak alanı 157.000 ha.dır. Kollüviyal topraklar il içinde daha çok küçük akarsu vadilerinde görülür.İldeki toplam alanı 16.000 ha.dır. Kahverengi orman toprakları Samsun’un kent yerleşim alanının Kuzeybatı, güney ve güneybatısındaki yörelerde,Alaçamda mezra ve Başpınar bucakları arasında, Vezirköprü’nün Kuzeyinde, Bafra ve Taşköy arasında, Bafra’nın Güney ve Güneydoğu kesimlerinde, LadikKavak arasında, Asarcık çevresinde, Ladik gölü yakınlarında ve Ayvacık çevresinde rastlanmaktadır. İl toplam alanlarının 410.000 ha’ı olup,bu alanların %32 si toprak işlemesine elverişlidir. Gri-kahverengi Podzolik topraklar Terme İlçesinin güneyi ile Çarşamba İlçesinin güneyinde, Kavak İlçesinin kuzey ve batısında, Kavak-Havza İlçeleri arasında bulunur. Toplam alanı 196.000 ha. olup, %40’ında tarım yapılabilmektedir. Kestane rengi topraklar Vezirköprü ve Havza İlçeleri dolaylarında, Vezirköprü’ den Amasya İl sınırına kadar olan yörelerde, Ladik-Havza İlçeleri arasında, Ladik İlçesinin kuzey,batı ve güneyinde rastlanmaktadır. Toplam alanı 133.000 ha. dır. Kıyı kumulları 3.500 ha. ve ırmak taşkın yatakları 6.000 ha.dır. B.4. Su Kaynakları B.4.1. İçme Suyu Kaynakları ve Barajlar Altınkaya Barajı (Bafra ): Kızılırmak üzerinde kurulmuş olan, 5763 hm3 depolama hacmi ve 50 m ortalama su derinliği bulunan barajın talveg’den yüksekliği 140 metredir.Baraj çevresi ağaçlık alanlarla kaplıdır. Çevrede mesire ve piknik alanı olta ve ağlı balık avcılığı yapılmaktadır. Yazın, sazan ve benzeri tatlı su balığı bulunmaktadır. Baraj suyu enerji üretiminde kullanılmaktadır. Derbent Barajı (Bafra ):Kızılırmak üzerinde Altınkaya barajının altına inşa edilmiş; Derbent barajı 29 metre talvegden (Baraj dolgu gövdesinin nehir yatağı tabanından itibaren ölçülen yüksekliği ) yüksekliğe sahip, 213 000 000 m3 kapasitelidir. Ortalama su derinliği 11.50 metredir. Altınkaya Barajı gibi enerji üretiminde kullanılmaktadır. Aynı zamanda sulama amaçlı olup balık varlığı açısından Altınkaya Barajı’ndan daha fakirdir.
32

Hasan Uğurlu Barajı (Ayvacık ): Yeşilırmak üzerinde 135 m talvegden yüksekliği olan baraj 1 080 000 000 m3 su tutma hacmine sahiptir. Ortalama su derinliği 54 metredir. Baraj enerji üretimi amacıyla yapılmıştır. Çevresi çam ormanları ile kaplı olup piknik ve mesire alanı olarak kullanılmaktadır. Suat Uğurlu Barajı (Ayvacık ): Yeşilırmak üzerinde Hasan Uğurlu Barajı’nın altında yer alan barajın talvegden yüksekliği 38 metredir. 175 000 000 m3su tutma hacmine sahip olan barajda ortalama su derinliği 13 m olup enerji üretimi yapılmaktadır.Baraj aynı zamanda Çarşamba ovasının sulanmasında kullanılacaktır. Güven Barajı (Kavak ): 2 200 000m3 su tutma kapasitesine sahip barajın ortalama su kapasitesi 14 metredir. Talveg’den yüksekliği 30 metredir. Sulama amacıyla kullanılmaktadır. Kozansıkı Göleti (Kavak ): 23 m talvegden yüksekliğe sahip barajın su tutma kapasitesi 373 000 m3 olup ortalama derinliği 11.5 metredir.Küçük bir gölet olup sulama amacıyla kullanılmaktadır. Divanbaşı Göleti (Kavak ):Yaklaşık 10 m ortalama su derinliğine sahip gölet sulama amaçlı olup , su depolama hacmi 1 650 000 000 m3’dür. Talvegden yüksekliği 23 metredir. Ondokuzmayıs Göleti (Merkez İlçe ): Su tutma kapasitesi 600 000 m3olan göletin ortalama derinliği 11 metredir. Talvegden yüksekliği 22 metredir. Üniversitenin kullanma suyu bu gölden temin edilmektedir. Çakmak Barajı (Çarşamba ):Samsun içme suyu projesinin depolama tesisi olarak görev yapacak olan baraj, Çarşamba ovasının güneyinde, Çarşamba ilçesinin 20 km güney batısında Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. B.4.2. Yeraltı Su Kaynakları D.2. Bölümünde anlatılmıştır. B.4.3. Akarsular D.2. Bölümünde anlatılmıştır. B.4.4. Göller ve Göletler D.1.4. Bölümünde anlatılmıştır. B.5. Mineral Kaynaklar İl sınırları içerisindeki ; Maden Kanunu ve Taş Ocakları Nizamnamesine tabi doğal kaynakların yerleri ve koordinatları, rezerv miktarları, türleri ve nitelikleri aşağıdaki başlıklar altında belirtilmelidir.

33

Bafra ve Çarşamba’da da maden suyu bulunmaktadır.000 4.4.88 İyi Bulunduğu Yer ve Mevkii Ladik Yatağı Vezirköprü-Ersandıklı Kavak. Metalik Madenler Tablo B.Vezirköprü. Yeşilırmak ve Kızılırmak nehirlerinin denizle karıştığı bölümlerde Çarşamba ve Bafra delta ovalarının büyük bir kısmının denizle örtülmesi sonucunda verimli toprak kaybı meydana geldiği. Karadeniz Bölgesi için sırasıyla %8. % 34.5 23. işletme sayısı.88 İyi Ladik Yatağı Vezirköprü-Ersandıklı Kavak. Madenin Adı Çimento Hammadeleri Kurşun Çinko Manganez Tuğla Kiremit Linyit Toplam Rezerv (ton) 51951361 177 420 46000 4721000 Tenör (%) 4. Bölge Müdürlüğünün “ Kum ve çakıl alımı nedeniyle Yeşilırmak ve Kızılırmak nehirlerinin yatakları derinleştiğinden ve nehirlerin her tarafında yatak tabanında kot düşmesi oluştuğundan.5. Metalik Madenler Madenin Adı Rezerv (ton) Tenör (%) Bulunduğu Yer ve Mevkii Çimento Hammadeleri Kurşun Çinko Manganez Tuğla Kiremit Linyit 51.5’dir.7.58 ve % 35. istihdam ve ücret verilerinin Türkiye toplamı içerisindeki payları.951. Tablo B. Enerji Madenleri İl genelinde ancak Havza ve Vezirköprü’de linyit kömürü .23 . Rezerv ve Tenör Bilgileri.5.721.12. bu nedenlerle.B.Maden Varlığı.361 177 420 46.Vezirköprü.3. Maden ve Taş ocağı sektörüne ait katma değer.5. % 10.6. Sanayi Madenleri Samsun merkez ilçede bilinen metalik maden .endüstriyel hammadde veya birincil enerji kaynağı bulunmamaktadır.1. İl genelinde ancak Havza ve Vezirköprü’de linyit kömürü.Ladik Dikbayır Yatağı Havza B. Bafra ve Çarşamba’da da maden suyu bulunmaktadır.Ladik Dikbayır Yatağı Havza - B.2. B.5. Kızılırmak nehri yatağının Bafra Ovası içerisindeki bölümünden kum ve çakıl 34 . Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler DSİ 7. Yeşilırmak nehri yatağının Çarşamba Ovası içerisindeki bölümünden.000 4.5 23. Havza ve Ladik’te kaplıca suyu. Havza ve Ladik’te kaplıca suyu .

Yeşilırmak ve Kızılırmak nehir yataklarından Özel İşletmeler ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Kum-çakıl Ocağı açmaları ve almalarının yasaklandığı. Bölge Müdürlüğü 2005 -Sanayi ve Ticaret Odası 2005 -Orman İşletme Müdürlüğü 2005 -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 -İl Tarım Müdürlüğü 2005 35 . KAYNAKLAR: -DSİ 7. aksine hareket edenler hakkında yasal işlem yapılacağı belirtilerek kum-çakıl alımı yasaklanmıştır.alınmasının kesinlikle önlenmesi” yönündeki raporu doğrultusunda Valilik tarafından. İlimizde ÇED Yönetmeliği kapsamında işlem yapılan taş ocakları listesi Ek-1 kısmında verilmiştir.

Aralık (2.) Şubat (7 gün). ayrıca Kuvvetli rüzgar Ocak (6gün.1. Çarşamba.’dir. İlimizde 2005 yılında 32 gün Kuvvetli Rüzgar. Ekim ( 1 gün) . Burada dağların etkisinden kışlar soğuk. Mart( 6 gün).’yi bulan Canik Dağlarının etkisi altında kalır.4 m/sec.4 m/sec) aylarında diğer aylara göre daha kuvvetli Rüzgar esmektedir. Bölge Müdürlüğümüze bağlı Osmancık. olarak ölçülmüştür.Nisan(2 gün). Ancak sahil şeridinde iç kesimlerde iklim iki ayrı özellik gösterir. İç kesimler (Vezirköprü.’yi bulan Akdağ ve 1500 m. Bölge Müdürlüğümüze bağlı yedi Meteoroloji istasyonu bulunmaktadır.1. Kasım ( 4 gün ). Doğal Değişkenler C. Bölge Müdürlüğümüzde Klima ve Radiosonde rasatı yapılmaktadır. Ordu . Bafra. Ocak (2. Bafra. 19 Mayıs. Alaçam. 2005 yılında en şiddetli esen rüzgarın yönü güney-güney –batı’dır.1 m/sec ).0 m/sec.02. kışlar ılık ve yağışlı geçer.) .Mart ( 2 gün).6 m/sec. Ladik. Asarcık ve Salıpazarı) yüksekliği 2000 m.1. Kuzey-kuzey-doğu. Ünye İstasyon Müdürlüklerinde klima rasadı.2005 günü güney-güneybatıdan hızı saniyede 22. Mayıs ( 2 gün ) Ağustos(1gün). 2005 yılı Mevsimler itibariyle Samsun’da Sonbahar aylarında hakim rüzgar yönü güney.) ve Şubat ( 2. Nisan (4 gün ). Tekkeköy) Karadeniz ikliminin etkileri görülür. Eylül( 1 gün) . Kuzey-kuzey-batı Yazın ise Kuzey-Kuzeydoğu . yazlar ise serin geçer. Havza. En kuvvetli rüzgar 14. İklim ve Hava Samsun genellikle ılıman bir iklime sahiptir.1. Çorum İstasyon Müdürlüklerinde sinoptik ve klima rasadı. Terme. Güney-Güneydoğu İlkbaharda Batı-Kuzeybatı.1.9 m/sec.C. Bunun için sahil şeridinde yazlar sıcak. yağmur ve kar yağışlı.olarak ölçülmüştür. Sinop. İlimizde Kasım ( 2. HAVA (ATMOSFER VE İKLİM) C. C. Samsun’un denizden yüksekliği 4 metredir. Rüzgar Samsun kuzey rüzgarlarına devamlı olarak açıktır. Şubat (2 gün). güney-güney-doğu. Kavak.1. Kışın hakim rüzgar yönü . Fırtınalı rüzgar Ocak (2gün). 36 . Çarşamba Meydan Müdürlüğünde sinoptik rasadı yapılmaktadır.batı. 2004 yılı ortalama rüzgar hızı ise 1. Sahil şeridinde (Merkez ilçe. 8 gün Fırtınalı Rüzgar esmiştir. Kuzey – Kuzeybatı rüzgarları hakimdir.

37 . 2005 04.1 12. 2005 19.0 NNE AĞUSTOS 2. 2005 2 2 2 2 8 6 7 6 4 2 1 1 1 4 32 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.3 15. 2005 17.5 NNW HAZİRAN 1.02. 2005 28. 2005 03. 2005 18. 2005 29.12.4 20.6 10.06.03.9 WNW NİSAN 1.1.09. 2005 19. Rüz.01.9 SSE 18.6 SSE YILLIK 1.9 W KASIM 2.4 22. 2005 14. 2005 14.4 SSE MART 1.8 NNE MAYIS 1.2 10.05.11.8 10.3 S EYLÜL 0.Gün Sayısı Fırtınalı Rüz.Gün Sayısı OCAK 2.3 8.8 NNW TEMMUZ 2. 2005 Tablo C.1 SSE ARALIK 2. İlimize Ait Rüzgar Değerleri Rüzgar Değerleri Ort.8 22. 2005 03. Hızı Hakim Rüzgar yönü En kuvvetli Rüzgar hızı En kuvvetli Rüzgar yönü En kuvvetli Rüzgar günü Kuvvetli Rüz.4 18.08.0 21. 2005.10.Samsun Uzun Yıllara Ait Rüzgar Diyagramı Kaynak: Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.SAMSUN UZUN YILLARA AİT RÜZGAR DİYAGRAMI RASAT SÜRESİ:2004-2004 N NNW NW 200 NNE NE WNW ENE W 0 E WSW ESE SW SSW S SSE SE Şekil C.02 2005 06.4 S SSW S SSW W NW WNW WNW W W S SSE SSW 26.0 SSE ŞUBAT 2.5 S EKİM 1.07.1.8 13.04.

9 1033.C.3 mb. Tablo C.8 1033.9 1016.0 1010.1. Yüksek basınç sahaları hava kirliliği bakımından olumsuz şartlar içerir.5 1011.3 995. 38 YILLIK EYLÜL KASIM OCAK EKİM Mahalli Basınç Değerleri .0 1032. Temmuz (1010. Kapalı Gün sayısı ortalaması ise 59 gündür.3 1002.4 1019.3 1034.2 1005.4 1014.1.1 1034.3 1024.2 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.2 1014. Alçak basınçlarda ise hava hareketleri yükseltici özellik gösterdiğinden bu hareket türbülans yolu ile kirli havayı atmosferin üst katlarına taşıyarak yüksek katlarda dağılmasını sağlar.1.1 999.5 1019. 2005.5 mb.(milibar) olup. Yüksek basınç şartlarının olduğu bir alanda hava devamlı çökelme eğilimindedir. Aylık Basınç ortalamaları Ekim. Nem Samsun’da 2005 yılı ortalama Bulutlu Gün sayısı 253 gündür. Bu yüzden kirli hava yükselip dağılamaz.2 1006.7 1028.0 1001.3 1017. olarak ölçülmüştür. Samsun’da basınç incelenirse aylar içerisindeki ortalama basıncın değiştiğini görmekteyiz.) en düşük seviyede kalmaktadır.2.8 1003.5 1007.Kasım ayında (1019.3 1005.2 mb.2..8 1029. 2005 yılı itibarı ile Yıllık Ortalama Basınç 1015. Açık Gün sayısı 53. C.8 1020.4 mb.0 1014.3.0 1021. En Yüksek Basınç 2005 yılı Nisan ayında 1034.3 1021.4 1018. Basınç Hava basıncı yer yüzeyindeki havanın hareketli veya hareketsiz olmasını önemli ölçüde etkiler.4 996.2 1033.0 1015.0 1001.) en yüksek seviyeyi bulurken. Alçak basınç sahaları hava kirliliğinin dağılması açısından önemlidir.8 mb.6 1016.İlimize ait mahalli basınç ortalamaları: AĞUSTOS TEMMUZ HAZİRAN ARALIK ŞUBAT MAYIS NİSAN MART Ortalama Mahalli Basınç Mahalli Basınç (En Yüksek) Mahalli Basınç (En Düşük) 1017.4 1006.1.1 1017. En Düşük Basınç ise 2005 yılı Şubat ayında 995.9 995.

Sıcaklık Sıcaklık ve yağış yönünden Samsun hiçbir bölgeye benzemez.5 0C) ile en soğuk aylardır.4 0C) ile en sıcak aylardır.2 0 C) aylarıdır.3 95 51 76.2005 günü 31.02.0 0C olarak ölçülmüştür. sıcaklık ortalaması açısından ise yüksektir.9) Mayıs ( % 82.5) aylarında olmuştur. Mayıs 2 gün. 2005 Yılı ortalama sıcaklık 15.9 95 50 74. En Düşük Sıcaklık ortalaması ise 11. İlimizde En Yüksek Sıcaklık ortalaması yıllık 18.9 97 54 80.0 0C’dir. Nisan ( %82. en soğuk geçen aylar ise Şubat (7.02.1 95 12 78. Tablo C. Özellikle kış aylarında deniz kıyısından uzaklaştıkça iç kısımlara doğru gidildiğinde sıcaklık değerleri büyük değişim 39 YILLIK EYLÜL MAYIS KASIM NİSAN MART OCAK EKİM Nispi Nem Değerleri ARALIK . En Yüksek Sıcaklık ortalaması Temmuz ( 24.5 0C) ve Mart ( 3.İlimize ait Sis ve Nispi Nem değerleri: AĞUSTOS HAZİRAN TEMMUZ ŞUBAT Nispi Nem Ortalaması(%) Nispi Nem (En Yüksek) Nispi Nem (En Düşük) Sisli Gün Sayısı 71. Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık ortalaması 8.2 96 42 71.2 0C) ve Ağustos ( 25. En düşük Nispi Nem Şubat ( % 12 ) aylarında olmuştur.9 96 19 1 82. C.2 96 14 82.8 96 48 76. iç kısımlarda ölçülen sıcaklıklar arasında 10 0C’ye varan farklılıklar bulunmaktadır. Yağışı Doğu Karadeniz Bölgesine göre az.3.7 95 23 69. İlin sahil kesiminde ölçülen sıcaklıklar ile sahilden 10-15 km.4).4 97 10 3 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü. Samsun’da 2005 yılı Sisli Gün sayısı 3 gündür.2005 günü –6. olarak tespit edilmiştir.Samsun’da Nispi Nem oranı ülke ortalamasının hayli üzerindedir. En Düşük Sıcaklık 11.2 96 21 75. 2005.0 0C’dir.2 0C .4 0C olarak ölçülmüştür. (%75. En Yüksek Nispi Nem Ağustos ( % 97) .5 96 47 2 75. 2005 yılında En Yüksek Aylık Nispi Nem Ortalaması. Nisan 1 gün.4. Samsun’da yaz aylarında Nispi Nemin yüksek olması nedeniyle hava sıcaklığı olduğundan daha yüksek hissedilir. Yıllık ortalamalarına göre en sıcak geçen aylar Temmuz (24.1. yaz mevsimi ise kuraktır. Kıyı kesiminde ise kışlar ılık. ilkbahar sisli ve serin. Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık 11.2004 günü –3.5 95 10 65.5 0C) ve Mart (7.1.7 0C. ili sıcaklık ve yağışlar açısından Doğu ve Batı Karadeniz iklimine benzemektedir.08.9 0C’dir. Samsun.4 0C). İlin iç kesimleri ise deniz etkisinden uzak olduğu için daha soğuktur.2 0C) ve Ağustos (25. Şubat ( 3. En Düşük Sıcaklık ortalaması Ocak ( 5.4 0C). En Yüksek Sıcaklık 02.

65 128.9 -6.8.05 11. Ağustos 26.6 -0. 40 YILLIK 47 EYLÜL KASIM MAYIS NİSAN MART OCAK EKİM Meteorolojik Elemanın Adı TEMMUZ .05 17.08 381.4.4 23.6 20.05 02.4 15. Oranı ( % ) Güneşlenme Şiddeti Ortalaması (cal/cm2-dak.7 7.5 5.12.9 18.88 337.6 12.5 23.3 27.85 599.05 2. Temmuz 23.03.6 27.05 23.5 10.38 517.84 217.0 16.2.05 1.6 15.4 25.5 10.3 -3.9 -3.7 25.4 17.3 9.9 20.08.5 8.0 23.1.05 23.05 04.2 24. Toprak Sıcaklığı 20 cm.6 9.0 16. Tablo C.05 01.6.4 12.06.7.9 9.04. ( 0 C) 5 cm.1 25. Ortalaması Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık günü Güneşlenme Müddeti (saat) Aylık Güneşlenmenin Mümkün olan Güneşlenmeye.8 17.0 11.8 6. Yaz aylarında deniz suyu sıcaklığı 20 0C üzerindedir.10 147.2 7.05.0 7.9.2 15.4 3.7 28.07.11.05.8 11.göstermektedir.2 14.27 573.2 21.9 2.05 19.68 476.2 4.4 7.05 05.3 17.4 7.01.3 16.0 11.1 4.08.5 14.7 19.0 13.7 8.6 30.05 28.5 8.4 20.05 15.05 19.8 0.5 13.5 4.05 02.3 17.7 8.8 8.05 28.0 1.05 11.05 18.7 9.1 28.2 7.4 14.3.2 3.5 -6.2 11.2 24.1 10.05 07.0 25.7 7.03.0 6.0 13.05 06.05 21.7 25.8 25.5 29. Aylık Deniz Suyu Sıcaklık ortalamaları Haziran 17.4 7.12.4 29.7 12.05 07.) Deniz Suyu Sıc.14 235.6 7.2 19.11.9 0C.6 7.2 15.05 07.5 3.5 0C ile en sıcak aylardır.0 -3.7 31.05.8 5.09.4 26.43 383. Ort.6 -3.6 4.01.2 28. İlimize ait Sıcaklık ve Güneşlenme Değerleri: AĞUSTOS HAZİRAN ARALIK ŞUBAT Ortalama Sıcaklık ( 0C ) En Düşük Sıcaklık Ortalaması En Yüksek Sıcaklık Ortalaması En Yüksek Sıcaklık ( 0C ) En Yüksek Sıcaklık günü En Düşük Sıcaklık ( 0C ) En Düşük Sıcaklık günü Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık. 31.0 18. Toprak Sıcaklığı 10 cm.05 01.2 19.7 0C.9 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.3 20.9 18.02.9 3.8 0.10.9 30.9.07.05 23.7 31.05 24.15 255.04.8 20.9 8.4 25.0 19.4 15.8 10.2 -1.5 12.7 3.2.3 17.05 11.0 28.05 05.6 0C ve Eylül 23.4 12.4 9.3 7.4 23.7 8.2 17.4 25.1 17. Güneş.2.11. Temmuz ve Ağustos aylarında çok etkilidir.05 02.05 04.8 8.05 22.6 23.5 0.0 5.4 3.10.8 12.5 10.05 17.05 24. 2005.4.0 15.08.4 -0.12.02.2 29.7 21.9 30.1 29.5 23.1 11.05 02.05 3.5 16.0 16.6 6.8 9.9 7.7 9.05.6 11.0 17.06.3 20.5 5.9 26.05 19.05 01.9 26 42 29 42 44 64 66 70 58 42 34 41 133.1 4.05 11.8 14. Toprak Sıcaklığı 9.10.8 11.3 21.2 1.45 10.2 29.

4 saat) .7 4.9.05 17.7.05 21.1 3. Temmuz (4. Mart ( %29).5 2.10. olup.8. İlimize ait yağış tablosu Yağış OCK ŞBT MRT NSN MYS HZR TMZ AĞS EYL EKM KSM ARL YILLIK Durumu Aylık Yağış 62.6.7 3.1 mm.2 69.0 3.05 28. Güneş Işınları Şiddetinin 2005 yılı ortalaması 337.05 01.4 788.05 20.43 cal/cm2 ile en yüksek aylardır. Tablo C.6 87.6 3. Ağustos ayında 517.1 2.) aylarında yine en yüksek değere ulaşılmaktadır. Ölçümlerin devamlı yapıldığı aylarda ise Temmuz (3.1 4. En Fazla Yağış 23.38 cal/cm2 . Buharlaşma Gölgede buharlaşma Wild yıllık ortalaması 2.İlimize ait buharlaşma değerleri aşağıdaki tabloda görülmektedir.9 (VİLD) Buharlaşma 2.3 (PİŞ) Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.8 15.mm.05 19.6 113.3.05 21. Yağışlar Tablo C. Buharlaşma OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZRN TEMMZ AĞUST EYLÜL EKİM KASIM ARALK YILLIK Durumu Buharlaşma 2.05 01.4 62.Kasım (%34) ile en düşük Güneşlenme süresi gerçekleşme oranına sahip aylardır.1.01.05 Kar Örtü (cm.7 13. 2005.6 3.5 4.) Ve Günü Yağışlı 10 14 23 13 15 10 6 3 15 20 16 11 156 Gün Sayı Orajlı 1 2 3 5(1) 6 4(1) 3(2) 8(3) 1(1) 1 34(8) Gün Şimşekli 1 1 2 Gün Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.1.2 16.05 28.5 saat) ve Şubat (4. Yapraklar üzerindeki buharlaşmayı tespit eden Piş aletinden elde edilen verilerde yıllık ortalama 3.6 25.9 saat olup.6 8. Temmuz ayında 573.4 saat) ile Mart (3.27 cal/cm2.9 74.05 26.7 3.) ve Ağustos (4.6.9 mm.1 Top.05 17.85 cal/cm2.5 saat).9 1.1 5.8 2. Mümkün Olan Güneşlenmeye oranı ( %47 ) olarak gerçekleşmektedir.1 mm. C.0 3.6.1. 2005. Günlük Güneşlenme süresi Ocak (2.8 43.2.45 cal/cm2 olup.05 14.3 mm.1 141.) aylarında buharlaşma en yüksek değere ulaşmaktadır.7 22. Haziran ayında 599.5.8 saat) en düşük aylardır.Kasım (3. Aralık (3. aylık ortalama Mayıs ayında 476.0 113.7 mm.5.9 114.5. olup.2 Miktarı Ve Günü 24.5 mm.1.2 2.7 51.) ve Ağustos (4.4.Samsun’da 2005 yılı ortalama günlük Güneşlenme süresi 5.5 22.12. 41 .8.2 40.8 34.7 30. C. Ocak (%26).1 33.11.

04. İlimize ait kar ve don durumu: Kar ve Don OCAK Durumu En Yüksek Kar Örtüsü (cm) En Yüksek Kar Günü Donlu Günler 3 Sayısı Yağışlı Günler 12 Sayısı Kar 0.2. Çisentili Günler Sayısı. İlde 2005 yılında yağış en çok Mart ( 141. alt yapının iyi olmaması nedeniyle Irmak. Dolulu Günler Sayısı.04 8 14 3 2 2 2 1 4 1 5 2 3 17 3 MART NİSAN 9. Aşırı yağışlarda Kürtün ırmağı ile Mert ırmağı çevresinde münferit sel baskını olayları olmaktadır. Dolu.7.1. 2005 yılı ortalama yağışlı gün sayısı 156 gün civarındadır.02. Aralık (1) gün olarak tespit edilmiştir.0 11. Çiğli Günler Sayısı. Ğrezilli Günler Sayısı..12.2005 Yılı ortalama yağış ülke ortalamasının üzerindedir ( 788.1.12.6.). 1992 –1993 yıllarında yapılan alt yapı kanalizasyon neticesinde merkezde su baskını olması önlenmiştir. C. Kar yağmur 1 0. ŞUBAT 5.0 16.1 mm. Yağmur İlimizde aşırı yağışlar sonucu. Buna karşılık ildeki yağış oranı Batı Karadeniz Bölgesi illerine göre değişiktir. Mart (1).) aylarında olmuştur.6 mm. 42 .1 mm ve 3 fazla.04 16. Subaşı ve Ağabali caddelerindeki güzergahlar su baskınına uğramaktadır.0 04. Sisli Günler Sayısı.04 2 15 1 2 1 2 2 8 1 1 12 1 12 3 4 2 13 10 3 16 15 9 9 5 14 12 MYS HZR TMZ AĞS EYL EKM KASIM ARALIK YILLIK 11. Kar. 2005.0 14.1. En fazla donlu gün sayısı Şubat ( 6).04 3 15 3 19 153 13 5 6 6 2 3 70 9 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.6. Kırağılı Günler 2 Sayısı.1 mm ve fazla Karla Örtülü Gün Sayısı.2 mm. Tablo C.1.) ve Ağustos (114.1. Sis ve Kırağı Sıcaklığın 00C’nin altına düşmesi nedeniyle meydana gelen don olayları ilimizde bazen sebze ve meyve bahçelerine zarar vermektedir. C.

1975 15.1.07.7. bölgenin topoğrafik yapısının iç kesimlere doğru değişmesi ve yükseltinin giderek artış göstermesi nedeniyle mevcuttur. Kuraklık Şehrimizde nem oranının ve yağış miktarının yüksek olması yanında ilave olarak Karadeniz iklim özelliği nedeniyle kuraklık yaşanmamaktadır.1971 23.C.06. 1997 yılı nüfus tespiti verilerine göre kentsel / kırsal nüfusun toplam 43 . genç Türkiye Cumhuriyetinin planlı kalkınma anlayışı doğrultusunda sağlıklı ve düzenli yapılaşmanın bir örneğini göstermiştir. Yapay Etmenler C. 2005.2.9.08. Samsun ili.8.2. Plansız Kentleşme 1923-1948 yılları arasındaki ilk 25 yılda Samsun.05.05.65 iken. kırsal nüfusun toplam nüfusa oranı % 54.1975 25. nüfus artış hızı ülke genelinden azdır.1. Şehrimizde bulunan Gelemen Çiftliği ve Ziraat Fakültesinde küçük çapta özel mikroklima alanlarının bulunduğu bilinmektedir.Yine aynı dönemde demiryolu ağının ülke düzeyinde yaygınlaşması bir liman kenti olan Samsun’un dengeli gelişmesinin ulaşım altyapısını oluşturarak.09.1.1.1. Türkiye ortalamasına göre daha az nüfus almaktadır. İlçelerde yağışın mevcut olduğu günlerde merkezde yağışın görülmediği ve iklimin farklılık gösterdiği gözlemlenmiştir.08. C.1980 02.1999 ŞİDDETLİ YAĞIŞ Sel Ürün 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 KURAKLIK Çevre 1 Dere - 1 1 1 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.1. kentin bölge de önemli bir merkez olmasını da sağlamıştır.1981 15.1971 10.( % 2).1981 06. Seller Tablo C. Mikro klima Samsun ili merkez ve ilçeleri arsında.1.8.06. dar bir bölgedeki meteorolojik farklılık olarak tanımlanan mikro klima.35. İl bazında kırsal / kentsel nüfus oranlarına baktığımızda 1990 yılı nüfus sayımında kentsel nüfusun toplam nüfusa oranı % 45.1.07.1. Yağış ve Kuraklığın Yıllara Göre Dağılımı İSTASYON Ladik Çarşamba Samsun Bafra Vezirköprü Vezirköprü Beşpınar Vezirköprü Bafra İL Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun TARİH 08. C. C.1979 14.

Güzeldal Madencilik) yerli kömür üreticisi bulunmakta olup.2. 44 . Bunların dışında ilimizde 3 adet (Armutlu Kömür İşletmeleri. Bu amaçla. Havza Kömür İşletmesi.83 değerlerine ulaşmıştır. Bu durum.17 . Isınmada Kullanılan Yakıtlar İlimizde ısınma amaçlı ithal kömürler. C. İlimizde bulunan bu ithalatçı firmalara ithal kömür satış izin belgesi verilmiştir. kalorifer yakıtı. Çarpık kentleşmenin önlenmesi amacıyla planlama çalışmaları önemli oranda bitirilmiştir. Mahalli Çevre Kurulu kararı doğrultusunda belirlenen torba örneklerine uygun torbalı kömür satışı yapılıp yapılmadığı denetlenmektedir. Özellikle ithal ve yerli yakıtların kalitesinin standartlara uygunluğunun kontrolü ile birlikte bu yakıtların İlimize girişi ve satışının denetlenmesi yapılmaktadır.1. % 48. Ancak süreç içerisinde göç olaylarının olduğu dönemlerde gelen nüfusun kaçak yapılaşması sonucu çarpık kentleşme Büyükşehir Belediye sınırlarında oldukça yoğundur.3.1. köylerden şehir merkezlerine göç olduğunu ortaya koymaktadır. ve Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü tarafından oluşturulan bir ekip kış aylarında yoğun olmak üzere yıl boyunca çeşitli zamanlarda toptan-perakende kömür satıcılarında ve karayolunda kontroller yapmaktadır. C. Bu kapsamda Büyükşehir Belediyesi ve alt kademe belediyeleri ile toplantılar düzenlenerek yönetmeliğin uygulanması konusunda işbirliği yapılmaktadır. bu işletmelerden de yerli kömür numuneleri alıp analizleri yaptırılarak “Yerli Kömür Uygunluk ve Satış izin Belgesi” verilmiştir. odun ve doğalgaz kullanılmaktadır.2. Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü yönetmeliği kapsamında denetim yetki ve sorumluluğu Belediye sınırları içinde Belediye Başkanlıklarındadır. Yönetmelik ve Genelgeler kapsamında ilimizde kış dönemine ait Isı Yakıt Programı Mahalli Çevre Kurulunda görüşülerek belirlenmektedir.nüfusa oranları % 51. İl Emniyet Müdürlüğü. İlimizde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.2. Yeşil Alanlar Büyükşehir Belediye sınırlarında kişi başına yaklaşık olarak 5m2 yeşil alan düşmektedir. İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından ilimizde bulunan ithalatçı kömür firmalarının deposundan her ay numune alınarak standartlara uygunluğu analizler yaptırılarak denetlenmektedir.

2005 26. Tablo C. giriş yapılan ithal kömürlerle ilgili olarak. 2005-2006 Kış Sezonunda Kömür Satış İzin Belgesi Verilen İthalatçılar Sıra No 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Firma Adı Reşitoğlu Kömür Kereste Demir İth.Ş Yıldırım Dış Tic.09.09. Ltd. Tic. 2005-2006 kış sezonu ısınma dönemi yakıt programı aşağıda verilmiştir.10. Paz. Şti. Mirkom Dış Ticaret San.2005 01. A. Ve Tic.2005 09. A. Safi Katı Yakıt Ticaret San.0. Ltd. Boşaltılamaya başlanan yakıtın tahliyesi bitinceye kadar uluslar arası gözetim firmasınca İl Çevre ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla analiz ettirilmek üzere kömür numuneleri alınarak MTA veya TÜBİTAK’ a analiz için gönderilmektedir. Malz. Ayrıca torbalı kömür satışı yapılması. Atakaş Tic. Ltd.08.9. 2005.2005 26. Belge Tarihi 26. Şti. 2005-2006 KIŞ DÖNEMİNE AİT ISI YAKIT PROGRAMI. yakıt kamyonlarının çevre yolunu kullanmaları ve liman çıkışında kamyonların branda ile kapatılması konusunda Büyükşehir Belediyesi ile ortak çalışma yapılmaktadır.2005 01. Ltd. Şti. Uzun Kömür San. Atik Kömür Yeni Akkor Kömür Paz.10. yakıtın gümrükten çekilmeye başlamasından önce kontrol belgesi ve analiz raporları incelenerek kurum görüşü verilerek ve yakıtın fiziki tespiti yapıldıktan sonra boşaltılması sağlanmaktadır.2005 tarih ve 2005/6 Nolu Hava Kirliliği Kontrolü konulu Genelgesi doğrultusunda. Bu nedenle ilimizde 2005-2006 Isınma Dönemi için 45 . A.Tablo C. İlimiz sınırlarında ısınmada ve sanayide kullanılması gereken yakıt özellikleri İl Mahalli Çevre Kurulu Kararları ile her yıl belirlenmektedir. Ticaret Ltd Şti. Ltd.05. Ltd.10. Uygunluk Belgesi Verilen Yerli Kömür Üreticileri Sıra No 1 2 3 Firma Adı Armutlu Kömür İşletmeleri Güzeldal Kömür İşletmeleri Havza Madencilik Uygunluk Belgesi Havza (Belge Verildi) Havza (Belge Verildi) Havza (Numune Alındı) Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Ltd.Ş. Tic.2005 No 2005/606-1726 2005/633 2005/608-1729 2005/657-1900 2005/632-1806 2005/642-1835 2005/631-1785 2005/741-2117 2005/1571-3185 2005/607-1727 2005/1734-609 2005/777-2257 2005/630-1784 2005/2612 İlimiz limanından kış sezonunda ayda yaklaşık 15-20 gemi ortalama 120.2005 21. Aş.2005 06. San.09. Şti.Ş Nuryak Yakıt Nak. Er Madencilik İç Ve Dış Tic. Yakacak Ve İnş.09. Şti Çalışkanlar İç Ve Dış Tic.000 ton ithal kömür ile giriş yapmakta olup. Ve Nak.08. Ve Tic. ilimiz hava kirliliği bakımından 1. Derecede kirli iller kapsamında değerlendirilmiştir.09.2005 01.2005 03. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005.08.08. Çevre ve Orman Bakanlığı’nın 26.2005 01.08.Paz. Alyak Katı Yakıt Paz. Akabe Madencilik San.12. İhr.2005 06. Eti Krom Aş. Şti.2005 26.2005 06. Şti.

**Mekanik beslemeli yakma tesisleri için kömür boyutu 10-18 mm olabilir. Bu nedenle İlimizde 2005-2006 Isınma dönemi için aşağıda kriterleri belirtilen katı ve sıvı yakıtların kullanılmasına A-GENEL ESASLAR Yakıtlar: 1-Samsun ili sınırı içerisinde ısınma ve sanayi amaçlı kullanılacak yerli ve ithal kömürler ile kömür briketlerinin özellikleri aşağıda belirtilmiştir: Samsun il sınırları içerisinde ısınma amaçlı yerli. İlimiz hava kirliliği bakımından 1.400 tolerans) : % 12-28 (+1 tolerans) : max. 2005. % 0. %25 max. %10 tolerans 150 mm üstü max. 4000 Kcal/kg (-200 tolerans) max. 2005. % 10 : max. 46 . % 10 tolerans) Bu Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre sınır değerlerinin aşıldığı (I.12. 1 : 18-150 mm (18 mm altı ve 150 mm üstü için max. ithal ve briket kömür kullanılan konutlar ile işyerlerinde aşağıdaki özellikleri taşıyan kömürlerin kullanılmasına. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. %25 max. Derecede kirli iller kapsamında değerlendirilmiştir. a) Isınmada Kullanılacak Yerli Kömürlerde Aranacak Özellikler: Tablo C.9 : min 6200 kcal/kg (. b) Isınma Amaçlı İthal Taş ve Linyit Kömürlerde Aranacak Özellikler (Satışa Sunulan) Tablo C. Isınmada Kullanılacak Yerli Kömürlerde Aranacak Özellikler Yerli Kömürlerin Özellikleri Sınırlar Kullanılacağı İller ve İlçeler Toplam Kükürt (kuru bazda) Alt Isıl Değer (orijinalde) Toplam Nem (satışa sunulan) Kül (kuru bazda) Şişme İndeksi* Boyut** max. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Çevre Bakanlığı’nın Genelgeleri doğrultusunda. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 1 18-150 mm (18 mm altı max. % 2 min.Grup) İl ve İlçeler * Uygunluk Belgesi verilme aşamasında dikkate alınır. %14 (+1 tolerans) : max. %10 tolerans) *Mekanik beslemeli yakma tesisleri için kömür boyutu 10-18 mm olabilir. Isınma Amaçlı İthal Taş ve Linyit Kömürlerde Aranacak Özellikler (Satışa Sunulan) Özellikler Toplam Kükürt (kuru bazda) Alt Isıl Değer (orijinalde) Uçucu Madde (kuru bazda) Toplam Nem (orijinalde) Kül (kuru bazda) Şişme İndeksi Boyut* Sınırlar : max.aşağıda kriterleri belirtilen katı ve sıvı yakıtların kullanılması ve kirliliği önleyici tedbirlerin alınması görüşülmüş ve.11.

Biyokütle Briketlerinde Aranacak Özellikler Alt Isıl Değeri Nem (orijinalde) Yağ Sodyum (Na) Boyut 3700 kcal/kg (min.13. en az Baca Gazına Geçen Kükürt Oranı (%). 2005.) 300 ppm 6 mm (min. orijinal (satışa sunulan) briket bazındadır.15.5 (max. en az Sağlamlığı Tabanı Düzgün Geometrik Şekilli Briketlerde (Kg/cm2). m/m. Sadece briket kömürlerde geçerli olmak üzere sınıfına göre öncelikle TSE’den Uygunluk Belgesi almış ve tesisin bulunduğu yerdeki İl Çevre ve Orman Müdürlüğünden satış izin belgesi alınan ve torbalanmış briket kömürlerinin kullanımı uygundur. Sınıf 1 5000 0. d) Isınmada Kullanılacak Briket Kömürlerin Özellikleri: Briket kömürlerde TS 12055 “Kömür Briketi-Isınmada Kullanılan” standardına uyulması gerekmektedir. en az Suya Dayanım (%). e)Biyokütle Briketlerinde Aranacak Özellikler : Tablo C. 2005. en az Aşınma Sağlamlığı (%) m/m.14.) % 15 (max. % 36 : 0-50 mm Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. en az Kırılma Yastık veya Yumurta Şeklindeki Briketlerde (Kgf). % 1 : max. Briket kömürlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri aşağıda verilmektedir. 47 . en az Duman Emisyon Oranı (g/kg). Tablo C.c) Sanayi Amaçlı İthal Edilen Kömürlerde Aranacak Özellikler: Tablo C. en fazla Düşme Sağlamlığı (%) m/m.0 80 65 60 100 70 75 12 1) Bu özellik.) (6 mm’ den küçük ağırlıkça % 5’ i geçemez) Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Sanayi Amaçlı İthal Edilen Kömürlerde Aranacak Özellikler Alt Isıl Değeri (orijinalde) Toplam Kükürt (kuru bazda) Uçucu Madde (kuru bazda) Boyut : min 6000 kcal/kg (-500 kcal/kg tolerans) : max. 2) Su geçirmeyen torbalar içerisinde satılan briketlerde bu özellik aranmaz.) % 1. 2005. en fazla Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.8 90 75 80 130 70 75 8 Sınıf 2 4000 1. en az Isıl Verimi (%). Isınmada Kullanılacak Briket Kömürlerin Özellikleri Özellik Alt Isı Değeri ° (kcal /kg).

Ek-3 ve Ek-4’ de yer alan ifadelere uygun olarak hazırlanan 25-40 kg. yoluyla yeni torba esaslarının sağlanması (Ek-1). 23 ve 24 üncü maddelerinde özellikleri belirtilen ithal taş ve linyit kömürler. kaçak kömür kullanılmasının önüne geçilmesi. briket.lık torbalar içinde olacak ve her ayın ilk haftasında bir önceki ayın sevk programı (yakıt satılan yerin ismi. kamyonlarla nakline izin verilen kömür miktarlarının alıcı firmanın bulunduğu ilde nakline 48 .) Samsun İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne başvuruda bulunularak izin alınmasına. torbalamanın belirtilen alanlarda yetersiz olduğu durumlarda. kömürün üretildiği ve ithalatın gerçekleştirildiği ilin valiliği ile torbalamanın yapılacağı ilin valiliğinden izin almak kaydıyla torbalama işlemini başka yerde yapabilir veya bayisi olan/anlaşma yaptığı gerçek ve tüzel kişilere yaptırabilir. kömürlerin taşınması. 2-Isınma amaçlı sadece izin verilen kömürlerin temini. ithal kömürün ise ithalatın gerçekleştirildiği limana yakın alanda yapılması esastır. kömür üretici ve ithalatçıları. maddesi “ Bu Yönetmeliğin 22. Ancak. hangi tür kömürü içeren torbaların verildiği ve miktarı) İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne bildirilecektir. Isınma amaçlı kullanılacak yakıtlar (ithal ve yerli kömürler. doldurulması ve boşaltılması sırasında kömür kaybını ve bu işlemlerde oluşacak tozumayı önlemek açısından ithal ve yerli kömürlerin Yönetmelik ekinde yer alan torba örneğine göre torbalanarak satışa sunulması. yerli kömürler ve toz kömürden elde edilen briket kömürler ile 25 inci maddede özellikleri belirtilen biyokütle briketlerinin tamamı tüm yerleşim alanlarında torbalanarak satışa sunulur. 4-Tüketicilerin 2005-2006 ısı yakıt programında belirtilen özelliklerdeki yakıtları kullanmaları. (Ek-2) 3-Okullarda ve resmi binalarda da belirlenen özelliklere sahip ısınma amaçlı yakıt kullanılması. Ek-2. “Limandan dökme olarak girişi yapılan ithal kömürlerin ilimizdeki firmalara ait depolara girdikten sonra torbalama-paketleme yapmadan kömürün gönderildiği ilde torbalama-paketleme yapılması kaydıyla depodan çıkışına izin verilmesine. maddesinde. torbasız olarak nakledilmek istenen kömür miktarı için sevkıyattan önce gerekli belgelerle (sevk irsaliyesi. Gerekmektedir. kömür üreticisi ve satıcısının bilinmesi. fatura vb. Isınma amaçlı katı yakıtların torbalanması. Toz kömür ile biyokütleden elde edilen briketler üretildiği yerde torbalanır. EK-7.11. Ek-1. yerli kömürün çıkarıldığı bölgede. İthalatçı firmalar tarafından torbalamanın başka ilde yapılması talep edildiği durumlarda 03. biyokütle) IKHKKY’nin EK-6. kömürlerin açıkta satışının önlenmesi. denetlenmenin etkili uygulanması.2004 tarih ve 2004/7 sayılı Mahalli Çevre Kurulunun 2.b.İlimizde ısınma amaçlı kullanılacak ve yukarıdaki özelliklere uygun olarak üretilen kömürler. 5-13 Ocak 2005 tarih ve 25699 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 27. geçmiş dönemlerde bastırılan/hazırlanan torbaların kullanımı yasak olup eski torbaların Yönetmelikte belirtilen esasları içeren yeni torbaların içine konulması yada baskı/yapıştırma v. EK-8 ve EK9’da belirtilen torba örneklerine göre torbalanır” hükmü gereğince ithalatçı/üreticilerin kendi tesislerinde torbalama yapması esastır.

6-Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 32. “Bakanlığın denetim yetkisi saklı kalmak kaydıyla. Mücavir alanlar dışında ise Valiliğimiz (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) ve Jandarma Komutanlığından birer kişinin katılımı ile denetim ekipleri oluşturulacaktır. (4) -Belgeleri imzalamaya yetkili olanların noterden tasdikli imza sirküleri. (kontrol belgesi.).izin verilen miktar kadar giriş ve torbalama yapıldığına dair kömürün gönderildiği ilin Valiliğinden alınan belgenin Samsun İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne sunulmasına. analiz belgesi. 8-İlimizde ısınma amaçlı kömür satışı yapacak olan ithalatçı firmalar “Kömür Satış İzin” belgesi alacaklardır. İlimizde ısınma amaçlı kömür satışı yapacak olan ithalatçı firmalar “Kömür Satış İzin” belgesini yukarıdaki evraklar tamamladıktan sonra 01. 7-İlimiz sınırları içerisinde yerli kömür çıkarılması durumunda Valiliğimizden (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) Uygunluk Belgesi ve yerli kömürün satılması durumunda ise Satış İzni Belgesinin alınması gerekmektedir. (8) -Çevre ve Orman Bakanlığından alınan kontrol / uygunluk belgesi. maddesi . Bakanlık yazıları ve ekleri. tesisin özellikleri. (Ticaret ve Sanayi Odası. (5) -Sözleşmeli bayilerin adı.09. 49 . Bu amaçla. satışa sunanlar ile ısıtma tesisleri üretenler ve işletenleri denetlemek ve hakkında yasal işlem yapmakla yükümlüdür” hükmünü içermektedir. proforma fatura. ilimiz sınırları içerisinde faaliyet gösteren kömür ithalatçı/satıcılarının denetimi mücavir alan sınırları içerisinde Büyükşehir/İlçe Belediye Başkanlığı Zabıta ekipleri tarafından yapılacaktır.2003 tarih ve 25318 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliğine göre tesisin durumunu belirten görüş yazısı. irtibat telefonu.2005 tarihine kadar İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne başvurarak alacaklardır. kapasitesi.) noter yada aslı gibidir onaylı (9) -Tesis ile ilgili bilgiler (16. Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği) (3) -Ticaret sicil gazetesinin örneği. faks numarası. gümrük giriş beyannamesi vb. (2) -İlgili meslek kuruluşlarından alınan ticaret sicil kaydına havi faaliyet belgesi. uluslararası gözetim firmalarınca alınan numuneye ait resmi analiz raporu. adresi. (6) -Torbalama tesisi ile ilgili tanıtıcı bilgiler. mücavir alanlar dışında ise valilikler bu Yönetmelikte belirlenen kurallara uygun olmayan yakıtları üretenler. (10) Noterden tasdikli taahhütname (Ek-3). adresi. Kömür satış izin belgesi başvurusundaki dilekçe ekinde. kömür sevkıyatı esnasında belirtilen hususlara riayet etmeyen firmaların izinlerinin iptal edilmesine” hükmü uygulanacaktır. (1) -Firma adı. olacaktır.12. Belediye mücavir alanları içinde belediyeler. akım şeması vb. (7) -Vergi levhası örneği.

taşınırken. (2) -İlgili meslek kuruluşlarından alınan ticaret sicil kaydına havi faaliyet belgesi. başka illerden gelen yakıtlara (ithal/yerli) ait “Kömür Satış İzin” Belgesi verilirken. adresi.2003 tarih ve 2003/4 nolu kararının 8. faks numarası. (1) -Firma adı. 12. maddesinde “Kömür satıcılarının Belediyelerden ruhsat (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı/Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatı) alınmasına müteakip Kömür Satış İzin Belgesi verileceğinden dolayı istenen belgenin düzenlenebilmesi için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı/Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatının Valiliğimize (İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne) sunulması gerekmektedir” hükmü yer almaktadır. (kontrol belgesi. (6) –İthalatın gerçekleştiği ilin Valiliğinden alınan yakıt satış izin belgesi (7) -Vergi levhası örneği. Şeklinde değiştirilecektir. 2) Firmanın isminde veya sahibinde değişiklik olması. analiz belgesi. (11). (8) -Çevre ve Orman Bakanlığından alınan kontrol / uygunluk belgesi.İthal ve yerli kömür karışımından oluşturulan harmanlanmış kömür ve briket kömürler için de yukarıda 8.Noterden tasdikli taahhütname (Ek-4). (4) -Belgeleri imzalamaya yetkili olanların noterden tasdikli imza sirküleri. proforma fatura. izin belgesi kendiliğinden iptal olmuş sayılacak ve firma yeniden izin başvurusu yapacaktır.İl Çevre ve Orman Müdürlüğünden Kömür Satış İzin Belgesi almayan firmaların 2005-2006 kış sezonu için kömür satışına izin verilmeyecek olup bu belge 2006-2007 ısı yakıt programı belirlenene kadar geçerli olacaktır. boşaltma ve tüketim esnasında). izin belgesi üzerinde değişiklik yapılır. gümrük giriş beyannamesi vb. (5) -Sözleşmeli bayilerin adı. Kömür satıcısı firmaların adreslerinde değişiklik olması durumunda.İl Mahalli Çevre Kurulunun 05. maddede belirlenen şartların sağlanması ve "kömürlerde aranacak özelliklerin" bulunması halinde yakıt satış izin belgesi verilecektir 11. adresi. Durumlarından herhangi birisinin veya tamamının gerçekleşmesi halinde. (12). uluslararası gözetim firmalarınca alınan numuneye ait resmi analiz raporu. depoda. 1) İş kolunun değişmesi. yeni işyeri açma ve çalışma ruhsatının getirilmesi ve analiz ücretinin yatırılması halinde. irtibat telefonu. Yakıt 50 .İlimiz merkez ve ilçelerinde satışa sunulacak kömürler ile sıvı yakıtlar her aşamada denetlenecektir (üretim yerinde. İlimiz limanından giriş yapılmayan.) noter yada aslı gibidir onaylı (9) .İzin Belgesi alan firmaların. Bakanlık yazıları ve ekleri.İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı/Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatı (10). Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği) (3) -Ticaret sicil gazetesinin örneği. Bu maddenin.11. (Ticaret ve Sanayi Odası.

15-Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 26. Ziraat Bankası Samsun Şubesi nezdindeki 399 78 322-5001 nolu hesabına (emanete) yatırılacak olup. 01. 13. alınan yakıt numune bedelleri ve analiz ücretleri Yakıt Satış İzin Belgesi sahibi firma tarafından karşılanacaktır. “Bakanlığın yetkisi saklı kalmak kaydıyla İl Mahalli Çevre Kurulunca yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları.Samsun il merkezi dışına transit geçişte sıvı ve katı yakıt nakliyesi yapan araçlar çevre yolunu kullanacaklardır. Maddesi ile düzenlenen “Sıvı Yakıt Satış İzin Belgesi” verilmesi kararının iptal edilmesine. Bu araçların şehir içine girişleri ve geçişleri yasaktır. analiz ücreti bedelinin yatırıldığına dair banka dekontu İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne sunulacaktır. İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce ilimizde faaliyet gösteren firmaların gümrük sahalarından ve/veya ithalatçılara ait depolardan. 17. ithal ve yerli kömür satış yerleri ile apartmanlardan TS 5125 ve TS 4744 sayılı standartların belirlediği numune alma esaslarına göre kömür numuneleri alınarak analizlerinin yaptırılması sağlanacaktır. İl Çevre ve Orman Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Saymanlığı T. taşıma aracında. Kömür satış izni verilmiş firmalara ait kömürlerden her ay numune alınacak. başta petrol koku olmak üzere yasaklanmış yakıtların ısınma amaçlı kullanılmaması. Maddesi.5 olan yerli fuel-oil kullanılmasına.Satış İzin Belgesi alan firmaların sahalarından her ay İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından düzenli olarak numune alınacak ayrıca İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne yapılan şikayetlerde gerektiğinde numune alınacak olup.İlimiz sınırları içerisinde ısınma amaçlı sıvı yakıt olarak. cezai yaptırımlar uygulanacaktır. kükürt içeriği maksimum % 1 olan ithal fuel-oil ile kükürt içeriği maksimum % 1. depolandığı. 14. 51 .2004 tarih ve 2004/2 Nolu Mahalli Çevre Kurulunun 4. İsteğe bağlı analizler için ilgiliden ayrıca ücret alınacaktır. sıvı ve gaz) kullanılması. analiz ücreti. depoda. taşındığı ve satışının yapıldığı yerlerden periyodik olarak yakıt numunelerini almak ve analizlerini akredite olmuş veya Bakanlığın uygun gördüğü laboratuarlarda yapmak/yaptırmak ve standartlara uymayan numuneler için gerekli tutanağı tutup valiliğe bildirmekle yükümlüdürler” hükmünü içermektedir. katı ve sıvı yakıtın üretildiği.04. Analiz ücretini yatırmayan firmaların Yakıt Satış İzin Belgesi iptal edilecektir.Denetim Ekibinin kontrolü sırasında. tüketim yerinde yapılan kontrollerde tespit edilen ve kararda belirtilen özelliklere uymayan katı ve sıvı yakıtlar yed-i emine alınarak yakılması önlenecek ve yasaklara riayetsizlikten dolayı kaçak yakıt muamelesi yapılıp. torbalandığı.C. Numune alındıktan sonra (bir) 1 hafta içerisinde analiz ücreti yatırılacaktır. 16-13 Ocak 2005 tarih ve 25699 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde belirtilen yakıtlar (katı.

satış. 3-Hava kirliliğinin azaltılması ve hava-yakıt oranının optimum koşullarda olmasını sağlayarak tam yanmanın gerçekleştirilmesi için stokerli (mekanik beslemeli yakma tesisleri) sistemlerin TSE belgeli. temin. 7-Yakıt kullanan bacasız ısıtıcıların kapalı alanda ısınma amaçlı kullanımın önlenmesi. 4-İlk yanma sırasında bacadan atılan partikül madde emisyonlarını kontrol etmek amacıyla ön yanmayı temin edecek şekilde stokerli sistemlerin sürekli (non-stop) yanmasının sağlanması. 20-Perakende akaryakıt satıcılarının.Isınma amaçlı kullanılmasına izin verilen ithal ve yerli (illerin kirlilik derecesine göre belirlenen) kömür özelliğini sağlayan ve piyasada fındık tabir edilen 10-18 mm çapındaki elenmiş ve yıkanmış kömürlerin torbalanarak stokerli sistemlerde kullanılması ve bu sistemlerin kullanıldığı binalarda da sıkı denetimlerin yapılması. dağıtım ve satışında denetimde bulunmak üzere İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü Başkanlığında Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve İl Çevre ve Orman Müdürlüğü personelinden oluşan bir komisyon oluşturulmasına. bu kapsamda kalorifer ateşçisi ve bina yöneticilerinin eğitilmesi ve denetlenmesi. 19-İlimizde kullanılmasına müsaade edilen sıvı yakıtların tespit. 12 ve 13 üncü maddelerinde belirtilen hususlara uyulması. denetimin Sanayi ve Ticaret Müdürlüğünce yapılmasına. Yakma sistemleri 1-Yakma sistemleri konusunda “Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği”nin 7. 2-Mahalli Çevre Kurullarınca karara bağlanan yakıt programları çerçevesinde kullanılacak kömürlerin daha verimli yakılması için soba ve kalorifer kazanlarında TSE standartlarına uygunluğun aranması ve gerekli denetimlerin İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü ve ilgili Belediye Başkanlığı tarafınca yapılması.18-Gazyağı için kükürt ve su miktarının TSE 3355 ‘e ve motorin (mazot) için ise kükürt ve su miktarının TSE 3082’e uygun olmasına ve bu özelliklere uymayan sıvı yakıtların temin. fanlı ve döner ızgaralı olmaları. 52 . ayarlarının iyi yapılmış olması. bayisi olmadığı firmanın yakıtını satmasının yasaklanmasına. 5. kazan dairelerinin yeterince havalandırılması ve işletme talimatlarına uygun olarak işletilmesi. 8-Kalorifer tesisatlarının iyi izole edilerek ısı kayıplarının önlenmesi. 6-Kalorifer kazanlarının tekniğine uygun yakılması ve kazan bakımı işlerinde çalışacaklar için “Yetkili Kalorifer Ateşçisi Kursları” düzenlenmesine yönelik çalışmaların yapılması. otomatik yüklemeli. 10. 11. 9. sürekli kontrol edilmesi ve ehil kişilerce yakılması. bacaların periyodik temizliğinin yapılıp yapılmadığının düzenli denetlenmesi. dağıtım ve kullanımının yasaklanmasına. tüm ısıtma tesisatının bakımı ve temizliğinin gereği gibi yapılması. 8.

7-Büyükşehir/ilçe Belediye Başkanlıkları tarafından egzoz emisyonlarından en çok zarar görebilecek çocukların oyun alanlarının (park.2003 tarih ve 25162 sayılı Resmi Gazetede “Motorlu Kara Taşıtlarının Egzoz Emisyonlarının Ölçüm ve Denetlenmesine İlişkin Tebliğ” de belirtilen esaslar göz önüne alınarak. 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren kurşunlu benzin üretimi durdurulacaktır. Belediyeler ve Gönüllü Kuruluşların işbirliği ile eğitim programları düzenlenmesi ve küçük broşürler hazırlanarak halka dağıtılması gerekmektedir. bahçe vs.07. 3-Servis araçları ile ilgili kuralların getirilmesi ve egzozundan siyah duman atan servis araçlarının trafikten men edilmesi. Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğü/İl Jandarma Komutanlığı Trafik Timi ve Samsun Çevre Koruma Vakfı Başkanlığı işbirliği ile motorlu araçların egzoz gazı emisyonu ve egzoz gazı emisyon ölçüm belgesi kontrolünün yapılmasına. 6-İl Emniyet Müdürlüğü tarafından sinyalizasyon sisteminin sabit hızda gidildiği takdirde durmayı önleyecek şekilde düzenlenerek yeşil dalga sisteminin oluşturulması ve bu sayede gereksiz beklemenin ortadan kaldırılarak egzoz emisyonunun en aza indirilmesinin tavsiye edilmesine. sanayi tesisleri Emisyon İzni alarak faaliyet göstermek zorundadır. Motorlu Taşıtlar: 1-08. Emisyon İznine Tabi Olmayan 53 . bacaların ve sobaların temizliğinin önemi ve temizliğin kış gelmeden önce yapılması gerektiği konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğü. 2-Egzozundan siyah duman atan.9-Soba ve kalorifer kazanlarının kış gelmeden önce temizlenmesi gereklidir. istiap haddinin üstünde yolcu ve yük taşıyan ve yağ yakan motorlu taşıtlar trafikte denetlenerek kurallara uymayan taşıt sahipleri için cezai müeyyidelerin uygulanması ve gerektiği hallerde trafikten men edilmesi. Bacası temizlenmeyen soba ve kazanlarda yanma verimi sağlanamamakta ve buna paralel olarak yakıt tüketimi ve bacadan atılan kirletici emisyonlar artmaktadır. il merkezinde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü. Ancak bu tarihe kadar benzinli araçlarda kurşunsuz benzin kullanılması konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ve Büyükşehir/ilçe Belediye Başkanlıkları tarafından halkın uyarılması. Sanayi Tesisleri 1-Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde. hava kirliğinin yoğun olduğu günlerde Büyükşehir Belediye Başkanlığı APK Daire Başkanlığınca tek çift plaka uygulamasına giderek trafiğin sınırlandırılması. Bu çerçevede.) mümkün olduğunca trafiğin yoğun olduğu yerlerden uzakta planlanması ve yapılmasının tavsiye edilmesine. 4-11 Haziran 2004 tarih ve 25489 sayılı Resmi Gazete’de “Benzin ve Motorin Yönetmeliği” yayımlanmış olup. 5-Gerektiğinde. yapılacak denetimlerde egzoz gazı emisyon belgesi bulunmayan taşıtların egzoz gazı emisyon ölçümünün yaptırılması.

akışkanlığın arttırılması amacıyla ön ısıtma yapılması. Tozumayı önleyici her türlü tedbirin kömürü satan taşıyan ve sanayi tesisi sahibi tarafından ilgili mevzuata göre alınması koşulu ile sanayi amaçlı tüketilecek yerli ve ithal kömürlerin torbalanması gerekmemektedir.Sanayi tesislerinde kullanılacak ithal kömürlerin Yakıtlar 1-c bölümünde verilen sanayi amaçlı ithal edilecek kömürlerde aranacak özelliklere sahip olması . 4. sıvı yakıt taşıyıcı ve satıcı firmaların bu konuda uyarılması. Bu yakıtın anma ısıl gücü düşük. Yeni binalarda gerekli tedbirlerin alınması hava kirliliği açısından büyük önem arz etmektedir. emisyon izni almış olması ve/veya emisyon ölçüm raporunu Valiliğe sunmuş ve ölçüm sonuçlarının ilgili yönetmelikteki sınır değerlere uygun olması. Kazanlarda ısı veriminin uluslar arası normlara uygunluğu tesis sahibi tarafından belgelenecektir. 7-Bacasından siyah duman atan işyerlerinin ve sanayi tesislerinin denetlenmesi. 6-Sanayi tesislerinde TÜPRAŞ spektlerine uygun %1 kükürt ihtiva eden ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’ndan izin alınarak ithal edilen fuel-oil kullanılabilir.) . Ayrıca. uygun yakma teknolojisine sahip olduğunun belgelenmesi (Tesislerde kullanılacak kazanlarda. Bu koşullar dışında 6 nolu fuel-oil kullanımının önlenmesi. 8-İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Belediyelerin teknik elemanları koordineli bir şekilde bölgelerindeki çevreyi kirleten sanayi tesislerini tespit etmeleri ve denetlemeleri gerekmektedir. 2-Emisyon İznine Tabi Olan/Olmayan Tesislerde Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’ndeki hüküm ve sınırlara uygun faaliyet gösterilmesi için gerekli tedbirlerin alınması. 3-Sanayicilerin tesislerinde kullanacağı kömür özelliklerini ilgili Valiliğimize bildirmeleri gerekmektedir. yanma boyu kısa kazanlarda kullanımında yanma verimi açısından. Isı Yalıtımı: 1-Isı yalıtımı ile ilgili olarak 14 Haziran 1999 tarih ve 23725 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “TSE 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları” standardı 14 Haziran 2000 tarihinde mecburi standart olarak yürürlüğe girmiştir. Kazanların ısı tekniği. işletme ve bakımları TSE’nin ilgili standartlarına uygun olmalıdır. kükürt dioksit emisyonunu Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nde belirtilen sınır değerlere uygun olarak arıtan baca gazı arıtım tesisine/teknolojisine sahip sanayi tesislerinde kullanımına izin verilir. çevre kirliliğine neden olmayacak şekilde gerekli önlemlerin alınması kaydı ile sanayi tesislerinde her boyutta (toz dahil) yerli kömür kullanılabilecektir. bu yönetmelikte belirtilen sınır değerlerin üzerinde olamaz. kullanılan yakıt ve bacadan atmosfere verilen emisyonlar dikkate alınarak sanayiden kaynaklanan hava kirliliğinin denetim altına alınması ve gerekli yasal işlemin yapılması. kazan ve baca sistemi birbirleri ile uyumlu olmalıdır. 5-TÜPRAŞ tarafından üretilen yüksek kükürt içeren 6 nolu fuel-oilin. İllerde bu standardın ve 8 Mayıs 2000 54 . ekonomi.Sanayi Tesislerinden yayılan emisyonlar.

yatılı ve gündüzlü okullar. kalorifer ve sobaların iç ortam sıcaklığı 20 oC dan yukarı olmayacak şekilde devamlı olarak . konutlarda ise 20 oC dan yukarıda olmayacak şekilde yakılması. öğrenci yurtları. 5-Okullarda ve resmi binalarda giriş kapısının kendiliğinden kapanabilir ve hava sızdırmaz yapılması.tarihinde yayımlanan “Isı Yalıtım Yönetmeliği” ile mevcut binalarda ısı yalıtımı ile yakıt tasarrufu sağlanması açısından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 19 Kasım 1984 tarih ve 18580 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Mevcut Binalarda Isı Yalıtım ile Yakıt Tasarrufu Sağlanması ve Hava Kirliliğinin Azaltılmasına Dair Yönetmeliğin” uygulanması ve kamuoyunun bu yönetmelik ve mecburi standarda riayet etmesi için İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü ve diğer kuruluşlarla işbirliği yapılmalıdır. Sıcaklık Şartları ve Yakma Saatleri: 1-Dış ortam sıcaklığı gece ve gündüz 15 oC nin üzerinde olduğu günlerde kalorifer ve sobaların yakılmaması. Halkın Bilgilendirilmesi 1-Halkımızın da hava kirliğinin yoğun olduğu günlerde alması gereken önlemler konusunda gerekli hassasiyeti göstermesi için bilinçlendirilmesi ve bilgilendirilmesi. ancak hava kirliliğine neden olmayacak şekilde yakılması. 2-Kalorifer ve sobaların . 5-Hastaneler. 4-Okullarda ve resmi binalarda değiştirilmesi gereken pencerelerin ısı camlı pencere kullanılacak şekilde değiştirilmesi ve kaloriferli okullarda radyatörlerde termostatlı vana kullanılması. gerekmektedir. bina iç ortam sıcaklığı 18 oC. camların çift camlı olmasının yakıt tüketimindeki faydaları halka anlatılması ve binalarda özellikle dıştan yalıtım yapıldığından yakıt tüketiminde ne kadar azalma olacağı konusunda bilgilendirilmesi. 3-Kalorifer ve sobaların ilk yakış saatlerinin semtler itibari ile belirlenmesi ve uygulamanın belirlenen saatlere göre yapılıp yapılmadığının denetlenmesi. terminaller ve kolluk binaları. 4-Hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde sobalar ve kaloriferler mümkünse sabah saat 10’dan sonra ve akşam en geç saat 16’dan önce yakılması. tavsiye edilmelidir. 3-Özellikle kış gelmeden önce binalarda ısı kaçağı olan noktalarda ( pencere ve dış kapılarda) alınacak önlemlerle ilgili olarak halkın bilinçlendirilmesi. kreşler. 55 . 2-Başta resmi bina ve okullar olmak üzere yeni bina yapımında ısı yalıtım projelerinin ilgili birimlerce uygulanması. yaşlılar ve güçsüzler yurtları. işyerlerinde.

56 . UYGULANACAK CEZALAR . Ayrıca. Maddesinin 2. yükümlülüğün ihlaline göre. -Yapılacak denetimlerde istenen belgeleri ibraz etmeyen. (2) Fiilin ikinci defa tekrarı halinde 2872 sayılı Çevre Kanununun 23 üncü maddesine göre idari para cezası uygulanacak ve Yakıt Satış İzin Belgesi iptal edilecek. idari para cezası. 3-Hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde öğrencilerin açık alanda tören yapmalarının önlenmesi. hava kirliliği mücadelesi ve uygulamada birlikteliğin sağlanması amacıyla kömürler vatandaşa dağıtılırken. kömürlerin niteliği bu Kararlarda belirtilen kriterlere uygun dahi olsa 2872 Sayılı Çevre Kanunu’ na göre cezai işlem uygulanacaktır. ilimizin kirlilik derecelendirmesi göz önüne alınarak yukarıdaki kömür özelliklerine göre dağıtımın sağlanması ve Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nde belirlenen hususlara önem verilmesi gerekmektedir. pazarlamacılar ve kömür satışı yapan mahrukatçılara uygulanacak cezai işlemler: (1) Birinci olumsuzlukta 2872 Sayılı Çevre Kanununun ilgili maddelerine göre idari para cezası uygulanacaktır. yakıt satışının durdurulması. kirlenmenin meydana geldiği hallerde kirleten. satış izin belgesinin iptali gibi cezalar uygulanacaktır. olumsuzlukların tespiti halinde.Denetimler esnasında. kömür satış izin belgesi olan firmalar.2-Halkın duyarlılığının arttırılması için hava kirliliği ölçüm sonuçlarının günlük olarak halka duyurulması. 5-Halkın TSE belgeli. Fıkrasında yer alan “Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle. üstten yakmalı soba ve kaliteli yakıt satın almaları. Çevre Kanununun kirletme yasağına ilişkin 8. Çevre Kanunu gereğince. 3) Samsun Valiliği (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü)’nden “Kömür Satış İzin Belgesi” almadan kömür sattığı tespit edilen firmalara. Normal veya ihbar üzerine yapılan denetimler neticesinde. fakirlere kömür dağıtılması hususu ile ilgili olarak alınan 3 Mayıs 2005 tarih ve 25804 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Bakanlar Kururlu Kararı Madde 6 “Mahalli Çevre Kurulu Kararları doğrultusunda kömür dağıtımının yapılması” hükmüne istinaden İl Mahalli Çevre Kurullarınca. kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler” maddesine muhalefet nedeniyle idari para cezası uygulanacak ve yakıtlar yed-i emine alınacaktır. önem arz etmektedir. kullanmaları durumunda hem bütçeleri hem de hava kirliliğinin azaltılması ve sağlık açısından faydaları hakkında bilgilendirilmesinin sağlanması. Samsun İli Mahalli Çevre Kurulunca belirlenen özelliklere sahip olmayan katı ve sıvı yakıt kullanan üreticilere. kömür satışı yapan mahrukatçılar için ruhsatı veren yetkili mercii tarafından çalışması durdurulacaktır. 4-Hava kirliliği ile ilgili eğitici programların düzenlenmesi. kirlenmeyi durdurmak.

2.İlimizin meteorolojik verileri ve topoğrafik yapısı gereği sis ve inversiyonun şehir merkezinde daha çok sabah erken saatlerinde ve akşam saatlerinde ileri boyutlara ulaşması nedeniyle. Endüstriyel Emisyonlar Emisyon İzni Alan İşletmeler: 57 . kül v.4) İthal ve yerli kömür torbaları üzerinde yer alacak bilgiler Yönetmeliğin belirlediği asgari bilgileri taşıyacak olup. kırpıntı.Hava kirliliği ile ilgili olarak Mahalli Çevre Kurulunca alınan Kararların kamuoyuna duyurulması ve vatandaşların bilgilendirilmesi için. yerel basın ve yayın organlarında çevre eğitimi çalışmaları yapılacaktır. tüm kamu. üstübü . nem.2005 tarih ve 25699 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde” ve 2005/6 nolu Genelgede belirtilen değerlerden daha iyi olsa bile kömür torbaları üzerine asgari Yönetmelik ve Genelge değerleri yazılacaktır. maddesine istinaden 21.01. İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce gerekli çalışmalar yapılacak. broşür. 6) Yönetmelikte belirtilen torba örnekleri dışında bilgi içeren torbaların tespiti halinde 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 12. kurum ve kuruluşları ile özel ve tüzel kişilere ait binalarda kaloriferlerin sürekli yanması en ideali olmakla birlikte.) 17. Sabah : 09:00 – 10:00 Öğleden Sonra : 14:00 – 15:00 5. plastik malzemeler.b. iş yerleri ile meskenlere ait bacaların bakım ve temizlikleri 01/10/2005 tarihine kadar yaptırılıp. 3.1.03. 5)Şirket merkezi ilimiz dışında faaliyet gösteren firmalara yaptırımlar aynen uygulanarak. vb. alt ısıl değer. sönen kaloriferlerin ilk yanma saatleri aşağıdaki şekilde düzenlenecektir.4.Isınma ve sanayi amaçlı olarak atık yağ. atık lastik.2005 tarih ve 25758 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan “13.Soba ve kaloriferler 15/10/2005 tarihinden itibaren yakılmaya başlanacaktır. söz konusu kömür özellikleri ( kükürt. kurum ve kuruluş.İlimizdeki kamu. bunun için afiş. durum ilgili ilin Valiliğine bildirilecektir. 4.2. böyle bir durumda gerektiğinde semtler itibariyle. atık ve artıkların her ne suretle olursa olsun soba ve kalorifer kazanlarında yakılması yasaklanmıştır. el ilanı ve kitapçık bastırılması. Denetimler esnasında bacaların bakım ve temizlik işlemleri ile ilgili belgeler gerektiğinde ibraz edilecektir. Yakanların tespiti halinde uyarıya gerek kalmaksızın yasal işlem uygulanacaktır. madde uyarınca ceza uygulanacaktır. C. dağıtılması. plastik kömür torbaları. periyodik temizlikleri sürdürülecektir. DİĞER KONULAR: 1.

2. Ltd.2005 12.2005 04.Şti. A.Ş. San.Şti. Kömür El.Tablo C. Ondokuz Mayıs Gürsoy Hazır Beton Yapı El.2005 29.2004 27. Fatih Arda –Temiz Petrol Şenel Petrol Safi Katı Yakıt San. Oyak Beton San.2005 29. Ürün. A. Tur. Ballıca Sigara Fabrikası Bafra Aypi Et Tavukçuluğu Entegre Tesisi Tekeşin Petrol Şafak Gıda San Tic.55. Tes.08. Şirketi Hüseyin YILMAZ Petrol İst.İhr.2006 31. Tayfun Petrol Kale Akaryakıt İstasyonu Opet Yiğitler Petrol Din.06.2005 27.2006 29. Şti Ernur Tavukçuluk San.Ltd.2006 04.02. Şti.03..Şti. Florya Entegre Et Sanayi Yibitaş Lafarge Orta Anadolu Çimento ve Tic.2006 31.07. San.01.01.03.2005 29.01.55. Nak.03. A.05.2000 17. ve Tic.2003 23. EMİSYON İZİN TARİHİ 04.03.Ş. Tic.2006 28.12. Ltd.20.2006 29. Ltd.2005 31.2005 15. Şti.03. Tekeşin Petrol Tic. Petrol Ofisi A.2006 28. Ltd.2005 31.01. 2005.03. Tes. ve Tic. San. Merkez İlçede Bulunan EKHKKY’ne göre Emisyon İznine Tabi Tesislerin Emisyon İzin Durumları ve İlçelere Dağılımı: SIRA NO 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 1 2 3 4 5 1 2 3 4 1 2 3 1 2 1 3 4 5 1 2 FİRMA ADI Merkez Ar Yatırım İth.01.07.94 2004/1 2002/2 2003/2 2004/8 2005/4 A. Ltd.Basım-Yayın İnş.Ş..2006 04. Tic. Tic.118 5513 2006/1 2006/3 2006/3 2006/3 2005/5 2005/5 2006/1 2006/1 2006/2 2006/3 2005/5 2006/1 2006/2 2005/5 2006/3 2006/3 2005/32000-11 1999-15 2006/2 2006/1 2006/3 2006/2 2006/3 58 .1999 28. Değişim Petrol İnş.02. Şti.07.2006 04. Turzm Tekstil ve Tar.Ş.Tic. Ltd. Tic.2006 29.2006 29.2006 EMİSYON İZİN SAYISI B-55.03. Kavak Çebi Kardeşler Tur. Aktavuk San.07. Alaçam Özdemir Petrol Ürünleri Ltd. Ltd.Ltd.03.12.A. İhr. Gıda ve Hay.2005 31. Şti İrfan SARDOĞAN Zehirli Fare Yemi SBS Boya ve Tiner Sanayi Pınar-Al Kimya Oto. Samsun Dolum Tesisleri Yıldırım Dış Tic. Terme Yontaş Yonga ve Levha San. Şti.Ş. Saray Petrol İnş. ve Tic Mert Petrol Tic. Pet.16.1. Tekkeköy Aygaz A.2005 31. İnş.2006 28.2006 28.04. Samsun Terminali Uzun Kömür San. Şti.San. Ltd.01.Ş.2005 23. Şti.2006 29. Murat Akaryakıt İst. Çarşamba Akın Nakliyat Orman Ürünleri San.02.2006 29. Ve Tic.1344 B-5510 B-5511 B-5512 B-5516 A.2006 11. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. A. ve İnş. Salıpazarı Pet-Or Petrol Ür.2006 29.2002 22.01.2005 19. Koll. Karkim Karadeniz Kimya San.2004 18.Ş.02.11.Şti. Şti.12. Ltd.01.08. Tic. İnş. San. Taflan Un San. Paz. Alkanlar Petrol Ürünleri Tic.07. ve Pak. İth. Tic. Oto. Ltd.03.07.

Ltd. A.Ş. (Yaşardoğu Mah.1 Liste-A. Tic. EKHKKY Liste A’ya göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı SIRA NO 1 2 3 4 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 1 1 2 1 1 FİRMA ADI Merkez Gesan A. İmalatı FKK Güney Oto Lastik ve Emek Lastik ve Plastik Ayakkabı San. Ltd. A. Nak. A.m.K. ve Tic. A.4. Samsun Döküm Sanayi A. Dolum Tesisleri Samgaz Likit Petrol Gazı San.Ş. Tic. ve Tic. A. Ltd.4. A.Ş. Tor Lastik Fabrikası Burak Lastik Ürünleri Ayak.ve Tic. Liste A. Nak.9 Liste-A.ve Tic. Şti.Ş. Ltd. EK-3 Liste-A. Elektrosan Elektro Bakır San.Şti. Samsun Dolum Tesisleri Samsun Bakır Boru San.07.) Üçler Kireç Sanayi Üçler Toprak Sanayi(Kapalı) Bahri Rendeci Kireç Sanayi Akkisan Kireç San. Şti. Liste-A 2.m. Tic.EKHKKY Liste A’ya Göre Emisyon İzni İşlemleri Devam Eden İşletmeler: Tablo C.Y. Tic.3 Liste-A 2.Ş.Ş. (Kalaba Mevkii) Karsan Kireç San.3 Liste-A.25 Liste-A. A.Ltd.4. Tic. Alpet Altınbaş Petrol Tic. Liste-A.K.Ş. Liste-A 2. Havza Altan Kireç ve Toprak Sanayi (Kapalı) Vezirköprü Vezirköprü Orman Ürün.m.Ş. A.K.Ş. 06.Ş. A.3 Liste-A.9. Liste A. Ltd. Liste-A7. Karkusan Karadeniz Kurşun ve Kurşun Maml. Gübre San.6.2. ve San A. Şti. Rekor Toprak Tic.Ş.Ş. A. Liste-A 2. ve Tic. Kavak Rekor Kireç San. E.2005 (Kapalı) Liste-A 2.3 Kapalı Liste-A. (Kaya Köyü) Dörtler Kireç ve Toprak San.m.Ltd.3 59 . Ltd. Tic. Şti. Şti. Nak.3 Liste-A. Altan Kireç ve Toprak San.Ş. Liste-A 2. Ltd. Şti. Liste-A 2. Şti. Liste-A 2. (Çal Mevkii) Dörtler Kireç ve Toprak San.Ş. Şti.ŞtiHaddehane Tesisi Yeşilyurt Demir Çekme San.3 Liste-A. Elf-Selyak Petrol Ürünleri Üretim ve Paz. (Kapalı) Kavkisan Kireç San.4. Akın Kauçuk Rejenere San.2.Ş. Eti Bakır İşletmeleri Toros Gübre ve Kimya End. Liste-A. Tic.4. As Çelik Döküm İşleme San.9.7. İzabe Tesisi Mobil Santral Milangaz A.2. Ltd. Ltd. 2005.9 Liste-A. ve Tic. Şti. ve Tic. A. Arılar Toprak San. Şti. Ltd. Sakoğlu Kireç San. Liste-A 2.2.1 Liste–A.H. Liste-A 2.3 Liste-A.17. Liste-A 2. Büyükşehir Belediye Başkanlığı Asvalt Plent Tesisi Arslan Metal Tekkeköy Yeşilyurt Demir Çekme San. Karsan Kireç San. Çarşamba Çarşamba Şeker Fabrikası Ladik Ladik Çimento Fabrikası Bafra Bafay Yağ Un Gıda Tarım ve Mak. Kurumahmutoğlu Toprak San.Ş. Şti.3 Liste-A. Nak. Tic.m Liste A. A.14 Liste-A.18 Liste-A. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Liste-A. San. Ltd. Liste-A 2.9 Liste-A.3 Liste-A. Liste A.

2. Paz. Özgü İnşaat Gıda Güb.9.2 Liste-B. Ltd. San. Ltd. Fadime Sevil KÜÇÜK Deterjan Üretim Tes.9.9.Ş. Ltd.7 Liste-B. Turz. Cem Petrol Ada Petrol Tekkeköy Akabe Madencilik San.K. Taşocağı -Kutlukent Yeni Akkor Katı Yak.1 Liste-B. Turpan Mobilya Orman Ür. Tic.7. İth. Şti. Şti.2 Liste-B. A.Ş.18-A.10 Liste-B. Şti. Ltd. Alyak Katı Yakıt Paz. Şti. A. EK-3 Liste-B.Ş.3 Liste-B.9. Şti Alimünyum Metal Sanayi Tic. Tic. A.17 Liste-B. E. İhr. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Şti.3 Liste-B.K.12 Liste-B. Mad.10 60 . 2005. San. Tek.10 Liste-B. Ltd.1 Liste-B. Taah.2.2 Liste-B. A. Onpet Onur Petrol San. İleri Alemdar Yat. Ve Nak. Malz.12 Liste-B. Tic.1 Liste-B.Ş. Şti.1 Liste-B. A.Malz.2.1 Liste-B. Şti.H.2.9. Dem.Y.Ş.1 Liste-B.2.9. Ltd. Çev. Yak. Liste-B.7.10 Liste-B.9.2 Liste-B.2 Liste-B. Ltd. Şti.9.2.12 (Kapalı) Liste-B.K.12 Liste-B. Tic.1 Liste-B.2 Liste-B. İnş. Ltd. DSİ 7.2 Liste-B. Safi Katı Yakıt San.2.1 Liste B. 19 Mayıs Hazır Beton Tesisi Recepoğlu Un Fabrikası Ulusoy Un Sanayi Ve Ticaret A.10 Liste-B. ve Dış Tic.9.17 Liste-B.2.2. San.EKHKKY Liste B’ye Göre Emisyon İzni İşlemleri Devam Eden İşletmeler: Tablo C. San ve Tic.2 Liste-B. EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı SIRA NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 FİRMA ADI Merkez Er Kömür Pazarlama Madencilik Mad.1 Liste-B. Büyükşehir Belediye Başkanlığı Taş Ocağı Sames A.9.9. Unsan Un Sanayi Samsun Yem Sanayi Koni İnşaat Soğancılar Petrol Ltd. Ltd. Şti. Mehmet Güroğlu Petrol İstasyonu Güroğlu Petrol İstasyonu Bolat Petrol İstasyonu İzcan Petrol İnş.9. Ak-Metal San ve Tic.9.9. Atakaş Tic.10 Liste-B.1 Liste-B. Tur.2. ve Tic. San. Ldt.2. Oto. A.9. Akın Biyodizel Tesisi Büyükşehir Bel. A.1 Liste-B. Çalışkan İç ve Dış Tic.1 Liste-B. Şehriçi Un San.10 Liste-B. Süleyman Bektaş Gürgendağ Konkasör Tesisi Süleyman Bektaş Yukarı Avdan Kalker Ocağı Tesisi Arslanlar Hafriyat ve Nak.Ş. Reşitoğlu Kömür Kereste Demir İth. Alt.9. Şti.12 Liste-B. Mad.Ş. Özel Göz-Sa Sağlık Hiz. Aslantürk Petrol Ertekin Petrol Ürünleri Taş Tic.2.2 Liste-B.9. A. Tur.Ş. Şti. Tic. Ltd. Ltd.2. Bölge Müdürlüğü Taflan Sarmuk Taşocağı Büyükşehir Belediyesi Gürgenyatak Taşocağı Sitaş Yapı Taah. Tic.3 Liste B. Şti.1 Liste B.9.Ş.San.7.4. Erpet Erbeton San.1 Liste-B.9. Nevsan Metal End.ve İnş.Ş.2. Tic. Tic.10 Liste-B. Tic. Nihoruz Gıda San. Tic.

2.1 Liste-B. Ltd. Ltd. Ltd.9.9.2 Liste-B.7.1 Liste-B.1 Liste-B. Tic. Yaşar Battal Petrol İstasyonu İva-Son Petrol Ürün. Tur.2 Liste-B7.9.9. İml.10 Liste-B. Sonkaya Petrol İstasyonu Moil Yipet Petrol İstasyonu Altınyıldız Bil.1 Liste-B.1 Liste-B.2. Liste-B.2. Tic. Şti.2. Ltd. Ltd.Ş. DLH 2.10 Liste-B. Şti. Bölge Müdürlüğü Taşocağı Samsun Mısır İrmiği Cumhuriyet Petrol Ürünleri Alpet Akaryakıt Tesisi Vezirköprü Vezirköprü Köylere Hizmet Götürme Birliği Yürükçal Köyü Narlısaray Bel. Ltd.9. Ltd.1 Liste-B. (Emirli Köyü) Tubin İnş.1 Liste-B.1 Liste-B.2.2. San. Liste-B.Tablo C.K. Bölge Müdürlüğü Çiğdem Köyü Taşocağı İl Özel İdaresi Kaya Köyü Taşocağı Yemsel Tavukçuluk Kalaycıoğlu İnş.9. Tic.10 Liste-B. Şti. 2005.7 Liste-B.9.9.1 Liste-B. Şti. Salıpazarı Yeşil Petrol Ürünleri Terme Atakaş Tic.9.9.1 Liste-B. Liste-B.2. Şti.9.K. San.9. Yaşar Akil Akaryakıt İstasyonu Karaca Akaryakıt İstasyonu Dalgıç Petrol Akaryakıt İstasyonu Alkan İnşaat Taşocağı Ayvacık Fazlı Özkan Petrol İstasyonu Okur İnşaat Akaryakıt İst. Mad. EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı SIRA NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 2 1 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 FİRMA ADI Kavak Tubin İnş. Tur.17 (Faaliyette Değil) Liste-B.1 Liste-B. Tic. Taşocağı Belalan Köyü Karayolları 7.9. A. Şti. Çarşamba Belediye Başkanlığı Taşocağı Akoğlu İnşaat Tic.1 Liste-B.18-B.1 Liste-B. Taş ve Mermer Kalker Ocağı-Çarıklıbaşı Köyü İstaş İst.2. Eml.2 Liste-B. EK-3 Liste-B.1 Liste B.9.2 Liste-B.2. Asarağaç Topcuoğlu İnşaat Taşocağı İstaş İst. Liste-B.K. Ltd. Şti. Şti.10 Liste-B.9.10 Liste-B. Konkasör Tesisi Sarıoğlu Petrol Esentepe Petrol Onur Petrol Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Tic.H.1 61 . (Ankara Yolu) Duygu İnş. Şti.2. San. Liste-B.2.9. Şti.1 (Faaliyette Değil) Liste-B.10 Liste-B.10 Liste-B. Şti. E. Karadeniz Kafes San.9. Tic. Ve Nak. Taah.9. Ltd.9.Y. Karayolları 7.2. Taş ve Mermer Kalker Ocağı-karapınar Köyü Çarşamba Nuryak Nak. Bölge Müd.2 Liste-B.2. Karyak Karadeniz Yaka.10 Liste-B. Konkasör Tesisi Kökçüoğlu Petrol Supet Koll. Ltd.2 Liste-B. Mad.

19.296 11.10 Liste-B.K.2 Liste-B. Keleşoğlu Un Fabrikası DSİ 7. Ltd. A. Alaçam Eroğlu Petrol Ürünleri San Tic. Tic.12 Liste-B. Bölge Müdürlüğü Taflan Sarmuk Taşocağı Kuduoğlu İnşaat Taşocağı Ladik Kolin İnşaat Turizm San ve Tic. Ltd.2 C.7.2.2 Liste-B.17 Liste-B.7.Ş. Armutlu Kömür İşletmeleri Özen Petrol Ürünleri Beşgöz Araboğulları Unculuk Hasan Usta Un Fabrikası Yıldırım Nakliyat Taşocağı Ondokuz Mayıs Ondokuz Mayıs Belediyesi Taşocağı Ernur Tavukçuluk San.Ş.2 Kapalı Liste-B.2 Liste-B. Bölge Müd.156.241.2 Liste-B. Şti.17 Liste-B. Tic.7.Ş.2 Liste-B. Ve Tic.1 Liste-B. Uzun Petrol Tic.1 Liste-B. 62 .9.K.7. Şti. Cengiz İnşaat Seven Tarım Ürünleri Havza Altınbaşak Un-İrmik Ve Yem San.2 Liste-B. Şti.494 33.2.Tablo C. Bölge Müdürlüğü Kozağzı Köyü Bülbüloğlu İnşaat-Aydıner İnşaat DSİ 7.7.110 2.A. Ltd.5.Ş. Ltd.463 39.9.753 12.2.1 Liste-B. Bölge Müdürlüğü Asarkaya Mevkii Yibitaş-Lafarge Hazır Beton Tesisi Gürdal Madencilik Seven Tarım Ürünleri Ve Gıda Pazarlama Tic. Trafikten Kaynaklanan Emisyonlar Tablo C.7 Liste-B.2.127 6.7.2 Liste-B.9.7.7.9.17 Liste-B. DSİ 7. 2005. Erhan Ulusoy Un Gıda San Ve Tic.7.2 Liste-B.847.9. Ltd. EK-3 Liste-B.2 Liste-B.675 4077993 Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.2 Liste-B.Y.7. Bölge Müdürlüğü Boztarla Mevkii Aydıner İnşaat DSİ 7.17 Liste-B.18-C EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı SIRA NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 1 1 1 FİRMA ADI Bafra Erol Petrol Ürünleri San.677 8135605 BENZİN (lt) MERKEZ 11. Baykurtlar Orman Ürünleri San. Bölge Müd.A. Tic.277.7. Akyapı İnşaat Karayolları 7.2 Liste-B.2 Liste-B. Şti. Emrah Tavukçuluk Bafra Belediyesi Mezbahane Tesisi Aytur Tavukçuluk Karayolları 7.H. Şti.896. Yakakent Kupi Tavukçuluk Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. E.873.2 Liste-B.527.K.1 Liste-B. A.17 Liste-B. 2005.1.2 Liste-B. 2005 Yılı Ocak-Şubat-Mart Ayı İtibariyle Benzin Ve Motorin Tüketimleri YILLAR 2001 2002 2003 2004 2005 MOTORİN (lt) MERKEZ 37.

Aylara Göre SO2 ve PM Emisyonları YIL AY Mayıs HaziranTemmuz Ağustos Eylül Ekim KasımAralık Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık SO2 (mg/m3) 14.9 2.3 5.8 12.12 30 35 39. C.22. Egzoz Emisyon Ölçümü Yapılan Araç Sayıları Denetlenen Araç sayısı Ceza Uygulanan Araç sayısı 2004 2361 40 2005 1806 38 Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.5 6. 2005 Yılı İlimizde Trafiğe Kayıtlı Araç Sayıları İl Merkezi Ve Geneli: ARAÇ CİNSLERİ Motorsiklet Otomobil Minübüs Özel Amaçlı Taşıt Otobüs Kamyonet Kamyon Traktör Çekici Tanker Arazi Taşıtı İL MERKEZİ 5601 40781 3507 222 551 12237 2371 10498 180 192 594 İL GENELİ 12907 67126 8609 305 900 22695 6666 38720 372 304 854 Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.8 27.6 36.5 1. Kükürtdioksit Konsantrasyonu ve Duman Tablo C.2.6 8 7.2.5 6.6 6.5 10.8 Alkali 11 42 PM (mg/m3) 7.8 9 32 30 2002 2003 63 .20.25 22 19 17.12 7.6 8.9 2. 2005.Tablo C.1.8 18. Tablo C.9 155 96.8 6.06 8.87 105 204 237 190 196. 2005.45 21.21. Havayı Kirletici Gazlar ve Kaynakları C.

8 78. Partikül Madde (PM) Emisyonları Tablo C. Normal egzoz gazında % 3-4 . kokusuz. atmosferde kalma süresi 2-4 aydır.2.4 47 34 24 C.2.61 Şubat 87.000 Mg/m3 .81 69. içten yanmalı motorların egzoz gazları ile tam yanmayan yakıtlardan bol miktarda üretilmektedir.6 Ocak 66. Karbonmonoksit Emisyonları Yerleşim civarlarında ve içlerinde en çok rastlanan kirletici gazlardan birisi de karbon monoksittir.7 26 34 56 56.Bunlar beraberce (NO+NO2) NOx olarak belirtilmektedir. Bu gaz.2.3 Haziran 12.3 13.4. Karbon monoksitin uzun vadeli sınır değeri 10.3 69.22’de anlatılmıştır. keza vadeli sınır değeri 30. 64 .7 2004 Temmuz 14. yedi çeşit oksit meydana getirmekle birlikte. bunlardan hava kirleticisi olarak en önemlileri azot monoksit (NO) ve azot dioksit (NO2)’dir.8 21 14. Karbonmonoksit.5 Mart 64 2005 Nisan 50 Mayıs-2005 29 Haziran-2005 38 Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.3.000 Mg/m3 ‘tür. renksiz ve zehirli bir gazdır.Ocak 68 Şubat 47 Mart 40 Nisan 19. Egzoz gazları içerisinde bulunan karbon monoksit egzoz ölçümleri esnasında tespit edilmektedir. 2005. 58 46 37 26. iyi yakılmayan yakıt gazında % 7 düzeyinde bulunmaktadır.5 Ağustos 14. C.5 Mayıs 14.1 Aralık 53. C.9 12.2. Azot Oksit (NOx) Emisyonları Azot.5 Eylül 14 Ekim 14 Kasım 24. İlimizde trafik araçlarından kaynaklanan egzoz gazlarının içindeki karbon monoksit gazlarının ölçümleri ve denetimleri yapılmaktadır. Oldukça stabil bir gaz olup.

ton/yıl 19 11 9 7 2 2 Bu kaynaklar göz önünde bulundurulduğunda. sodyum. İlimizde trafik araçlarından kaynaklanan egzoz gazlarının içindeki azotoksit gazlarının ölçümleri ve denetimleri yapılmaktadır. pH değeri düştükçe. bağışıklık sisteminde değişiklik.3. Atmosferik Kirlilik C. İlimizde ozon tabakasının incelmesine neden olan kloroflorokarbon gazlarının havadaki ölçümü yapılamamaktadır. Samsun ilinde havada azot oksit ölçümü yapılamamıştır. C. doğal kaynakları ve tarımsal ürünleri olumsuz yönde etkileyen morötesi radyasyonu yani güneşin ültraviyole ışınlarını adsorbe etmektedir.2.Fosil yakıtların kullanılması -Enerji kazancı -Taşımacılık b. Samsun ilinde NOx ‘lerin en büyük kaynağının enerji kazancı.2. Asit Yağışlarının Etkileri Asit yağmurları. Doğal kaynaklar 2. Bu etkiler. mangan.Başlıca Nox Kaynakları Kaynaklar 1.23. deri kanserleri ve kataraktlarda artış.3. Ozon tabakasının incelmesine daha çok buzdolaplarında soğutucu etken olarak kullanılan kloroflorokarbonlar neden olmaktadır. sülfat.Tarımsal faaliyetler -Biyokütlenin yanması -İnorganik gübreler -Organik gübreler Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Tablo C. İnsan Faaliyetleri a. tüm canlı varlıkları. C. alüminyum.1. Ozon tabakasının incelmesinin. Asitleşme. C.3. deniz organizmalarının yaşam döngülerinde değişiklik ve iklimde önemli ölçüde değişiklikler meydana gelmesidir. Hidrokarbon ve Kurşun Emisyonları Samsun ilinde havada hidrokarbon ve kurşun emisyon ölçümleri yapılmamaktadır. Bir çok gelişmiş ülke ve AT ülkeleri spreylerde bu gazın daha az kullanılmasını ve 2000 yılından itibaren kullanılmamasını istemektedirler. pH değerlerinin düşmesine neden olur. su ekosistemlerindeki tüm canlıları etkiler. taşımacılık ve tarımsal faaliyetler olduğu bilinmektedir. Ozon Tabakasının İncelmesinin Etkileri Ozon tabakasının en büyük özelliği. yüzey sularında kalsiyum. magnezyum.5. demir ve çinko konsantrasyonlarının artışına. potasyum. insan sağlığı üzerinde önemli etkileri vardır. 65 . oksijenin ozona ve ozonun parçalanarak tekrar oksijene dönüşmesi sırasında ültraviyole ışınlarının kullanılması sonucunda meydana gelmektedir. 2005. Bu ışın tutma işlemi.

Hatta bazı türlerin ölümüne neden olmaktadırlar. C. Aynı şekilde. H2SO4 ve HNO3 oluştururlar. Düşen pH değerinin etkisiyle bazı balık türlerinin doğal ortamlarından uzaklaşmalarına ve üreme organlarının düşmesine neden olur. çiğ veya sisle rutubetlendiği zaman.1. Zn. asit yağmurları göllerde alüminyum çözünmesine neden olarak balıkların solungaçlarının tıkanmasına ve boğularak ölmelerine neden olmaktadır. alüminyum ve cıva salınımlarıdır.1. Ani balık ölümlerine öncelikle akarsularda rastlanır. toprak suyuna ve vejetasyonuna yapmış olduğu olumsuz etkiler sonucunda orman ağaçları hastalanır ve bu durumda. bu duruma yoğun sonbahar yağışları veya ilkbaharda karların erimesi sonucu suyun pH’nın da ortaya çıkan ani düşüler yol açar.1.4. Suların asidifikasyonu. kuvvetli asidik çözeltiler şeklinde atmosferde depolanabilir. Asit yağmurlarının orman toprağına. Türkiye Gübre Sanayi AŞ ve Karadeniz Bakır İşletmeleri baca gazlarının tarımsal alanlarda meydana getirdikleri zararların belirlenmesi amacıyla ilimizde yapılan bilimsel çalışmalar sonucu . Kirletici gazlar içinde bulunan partikül maddelerin taşıdığı Cu.4. Ni ve benzeri ağır metal ve 17 element toprak ve bitkiler üzerinde toplanmaktadır. kuraklığa. bazı metal konsantrasyonlarının artışına yol açabilir.4. dona. Mn. Asidifikasyondan etkilenen balıkların çoğunda. HF ve HC gibi kirletici emisyonlar ve oluşturduğu asit yağmurları bitki ve toprak üzerinde zararlı etkilerini göstermektedir. Kuru sülfat ve nitrat partikülleri. üreme bozuklukları görülmektedir. pH değerlerine ve ortamda oluşturduğu maddelere göre değişmektedir. Asit yağmurları göl ve akarsularda asit dengesini bozarak.fitoplankton türlerinin kompozisyonu değişir. fabrikaya yakın alanlarda ve hakim rüzgar yönündeki tarlalarda başta tütün olmak üzere. Doğal Çevreye Etkileri C.1. Bunlara örnek olarak. önce hassas canlılar olmak üzere tüm canlıları etkilemektedir.4. Bunlardan en önemlileri. Alüminyum toksisitesi. Cd. bitki ve ağaçların önemli 66 . Hg. Yurdumuzun çeşitli bölgelerinde hava kirliliğinden kaynaklanan toprak ve arazi bozulmaları olduğu görülmektedir. Toprak Üzerine Etkileri Çeşitli endüstriyel. egzoz ve ısınmadan kaynaklanan gazlar topraklara ve üzerindeki bitkilere. Havaya verilen gazlar içindeki başta SO2 olmak üzere NOx. doğal vejetasyona ve toprağın yapısına etki etmektedir. As. SO3 ve NOx gibi kirleticiler ) atmosferde bulunan su partikülleri ve diğer bileşenlerle tepkimeye girerek sülforoz asit (H2SO3). Su Üzerindeki Etkileri Hava kirliliği yaratan pek çok gaz (2-7 gün arasında havada asılı kalabilen SO2. zararlı böcek ve mantarlara karşı dirençleri kırılır. Hava Kirleticilerinin Çevreye Olan Etkileri C. Asit yağmurları toprakta bulunan alüminyumu çözerek içme sularına karışmasına ve içme suyunun kalitesinin bozularak toksik olmasına neden olurlar.2. Bunlar yeryüzüne yağmur ve kar şeklinde ulaşır. C.

asit yağmurlarıyla yüzeysel olarak da ortaya çıkabilir.3. enerji santralleri ve karayollanın çevresinde yayılış gösteren bazı liken türleri. zehirli bal üretildiği hayvan ve insanlara zaman zaman saldırdıkları tespit edilmiştir. C. radyoaktivite ve ağır metal kirliliğini de yansıtabilmektedir. arpa. bitkilerdeki bu yanıkların derecesine göre gerileyebilmektedir. Yonca. toprakta ve bir kısım bitkilerde. Örneğin. bir kök sistemine sahip olmadıkları için su ve mineral maddelerini yüzeyleri aracılığıyla. yavru veriminin azaldığı. arıların tembelleştiği. 0.ölçüde zarar gördüğünü. Hava kirliliğinin bitkiler üzerinde olan etkisini şu şekilde sıralayabiliriz: -Nekroz adı verilen yaprak dokusunun eğilip bükülmesi -Klorasis adı verilen beyazlanmalar veya diğer renklerdeki lekeler -Büyüme bozulmaları Değişik bitkiler belli bir tür bitkide bu etkilerden bir veya bir kaçını tipik bir semptom meydana getirecek şekilde oluşturur. havanın nemi ve yağışla birlikte almak zorundadır. Yanık etkisi. Flora ve Fauna Üzerindeki Etkileri Hava kirleticilerinin en çok etkilediği bitki organı yapraklardır. F. zarar gören bu bitkileri tercih eden böcekler artış gösterebilmektedir. pamuk. yaprak dokusunun zarar görmesine ve yaprak yüzeyinde yanıkların teşekkül etmesine neden olurlar.1. bazı hayvan populasyonlarının artışı teşvik edilmektedir. Aynı kirletici madde ot şeklindeki bitkilerde ise orta damarın her iki yanında beyaz-esmer lekeler çam gibi iğne yapraklılarda ise yaprakların uç kısmında kahverengi nektozlar ve bunlara bitişik renksiz bölgeler meydana getirir. 2-Dolaylı etki:Bu etkide. Madde alımı yüzeysel olarak gerçekleştirildiği için likenler. buğday ve elma SO2’ den çok fazla etkilenen bitkilerdir. Fotosentez ve transpirasyon. Stomalardan yaprağa giren SO2. hava kirleticilerin ölçümünde kullanılmaktadır. endüstri merkezleri ve hava üssü gibi alanlara yerleştirilen kovanlarda. Bu tip alanlarda biçilmiş olan çimlerin hiç bir şekilde yem olarak kullanılmaması gerekmektedir. populasyon yoğunluklarını düşündürücü yönde rol oynar.4. Kirletici maddelere karşı hassa olan bitkilerin zayıflaması ve fizyolojik özelliklerinin bozulması sonucunda. toprak pH değerinin önemli ölçüde değiştiği görülmüştür. Egzoz gazlarıyla kirlenmiş yol kenarları. Egzoz gazlarıyla kirletilen yerlerde bitkiler zarar gördüğü için balarılarının yeterince nektar ve polen toplayamadıkları tespit edilmiştir. Likenler. Buna en tipik örnek balarılarıdır. Endüstri merkezleri. Hava kirleticilerinin hayvanlar üzerindeki etkisi. 67 . S.3 ppm SO2 ‘ye 8 saat sürekli maruziyet halinde bile yukarıda saydığımız dokusal bozulmalar görülebilir. iki açıdan düşünülebilir: 1-Toksik etki: Bu etki. Trafiğin yoğun olduğu ana cadde ve göbeklerde yetiştirilen çimlerde de kurşun birikimi dikkat çekicidir. Cu ve Zn gibi elementlerin normal değerlerin üzerinde biriktiği. Örneğin üzerinde beyaz-saman sarısı lekeler yapar. HF gibi asit özelliğindeki kirleticiler.

Yapay Çevreye (Görüntü Kirliliği Üzerine) Etkileri Hava kirliliği. Kronik bronşitte soluk alıp vermek güçtür. Bu nedenle kurşunla yaralanmalarda vücutta kalan kurşun zehirlenmelere sebep olur. Kurşun tozları mide suyunda ve kanda çözünür.4. C. Gastrointestinal yoldan kuşun adsorbsiyonu yavaştır. Vücudumuzda. İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri Hava kirliliğinin. yoğun bir şekilde hava kirliliği yaşanmaktadır.1. bazı böceklerin ölümüne neden olabilmektedir. zehirlenme şekline ve yaşa bağlı olarak değişir. çamaşır ve mobilyaların kısa sürede kirlenmesine. endüstri devriminden bu yana hızlı bir şekilde artış göstermektedir. egzoz dumanının yoğun olduğu alanlarda ve meteorolojik faktörlerin yetersiz olduğu kesimlerde.4. solunum sistemidir. Öksürükle sık sık balgam çıkarılır. Sonuçta. Akciğerler. KAYNAKLAR: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 Meteoroloji Bölge Müdürlüğü 2005 68 . Kurşunun beyne yerleşmesi halinde beynin enerji metabolizması. Kurşun.2. Vücuda alınan kurşunun dışkı ve idrarla atılımı yavaştır. troposferde teşekkül eden ozon sebebiyle kauçuk ve lastik malzemelerin yumuşamasına. çok sayıda kirleticinin etkisi altında kalabilmektedir. solunum ve deri yoluyla adsorbe edilir. Konu üzerinde yoğun araştırmalar yapılmaktadır. Endüstri bölgelerinde ve egzoz dumanının yoğun olduğu ortamlarda kurşuna maruz kalma ile kandaki kurşun düzeyi arasında yakın bir ilişki vardır. büyüme ve gelişme hızı ile ilgili enzimlerin inhibe edildiği savunulmaktadır. C. metal malzemelerin kimyasal olarak aşınmasına ve sanat eserlerinin bozulmasına sebep olmaktadır. hava kirliliğinden en fazla etkilenen kısım. anfizem. Partiküllerin nem çekme özelliği vardır: Özellikle küçük ve yumuşak böceklerin sertleşmemiş dokularından su çekerek kutikulanın kuruması ölümlere yol açabilmektedir. Kurşun. günümüzde sağlık açısından önemi giderek artan bir tehlikedir. Akciğer kanseri. kronik bronşit. sindirim.4. Partikül kirleticiler. bazı kabuk böceklerinin populasyonlarının arttığı bilinmektedir. Endüstri bölgelerinde. büyük şehirlerin havasında egzozlardan kaynaklanan emisyonlarda önemli bir sorun haline gelmiştir. Kurşunun merkezi sinir sistemine etkisi. bina kaplamalarının ve yağlı boyaların hızla kirlenmesine ve aşınmasına. Günümüzde. yapışkan bir hal almasına ve sonra çatlamasına. kirleticilere karşı çok hassa oldukları da bir gerçektir.Kükürtdioksit ve ozondan zarar gören ağaçlarda. astım ve akciğer gibi hastalıklarının insidansı artmaktadır. Zararlı böcek populasyonlarını kontrol altında tutan parazit ve predatör türlerin. tipik bir kümülatif zehirdir.

56°C sıcaklığa ve günde 10. uzaklıkta yer alan kaplıca. Havza'nın içerisinde Samsun-Ankara yoluna yaklaşık 1 km. Lokman hekim Hamamıdır.1. D. Su Kaynaklarının Kullanımı D. kansızlık gibi hastalıklara iyileştirici etki yapmaktadır. Yaklaşık 2. SU D. Yakın geçmişe kadar 1.D. İmaret mahallesi hamam sokağında Büyük Hamam. moteller de vardır.Kızgözü. mide. Bölümünde anlatılmıştır. şifalı kaplıcalardan faydalanma fırsatı da bulmuştur. sinir. Küçük hamam ve Maarif hamamı gibi tarihi hamamların yanında 1986 yılından sonra yapılmış hamamlar şunlardır. Diğer bir deyişle Havza'da daha çok sağlık.ye düşmüştür. (56°C kaynak çıkış sıcaklığıdır) Milli Mücadele yıllarında Atatürk Havza'ya geldiğinde. Aslanağzı . Şifalı suları bulunan ilçeye eski çağlardan beri bazı hastalıkların tedavisinde yaradığı için çevreden hatta bütün Anadolu'dan çok sayıda insan gelmektedir. Havza'da turizm faaliyetlerinin büyük bir bölümü termal turizme dayanmaktadır. Oldukça eski bir tarihe ve kullanıma sahip olan hamamayağı 69 . uzaklıkta bir tepenin eteğinde beş kaplıca bulunmaktadır.1. Yeraltı Suları D. Jeotermal Kaynaklar Havza Kaplıcaları : İlde jeotermal kaynaklar ağırlıklı olarak Havza İlçesinde yer almaktadır. ‘ye kadar ulaşmış ancak daha sonra bu debi 20 lt/sn. Ladik İlçe merkezinin 13 Km. Lokman Hekim Hamamı: Maarif hamamının 50 m. Bu kaplıcaların üçü eski tarihlerde yapılmış.1. Havza kaplıcaları Turizm Bakanlığı tarafından Termal Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir. kuzeyinde bulunmaktadır.2.080 kişi banyo kapasitesine sahiptir. Ladik Hamamayağı Kaplıcaları: Samsun’a 75 havza’ya 15 Km. diğer iki tanesi ise MTA'nın araştırmaları sonucu 1986 yılında bulunan ve çıkarılan sıcak suyun değerlendirilmesi amacıyla sonradan yapılmış modern Türk Hamamı. metabolizma. kırık çıkık. Şifa ve maarif hamamları.2.000 yıldan beri kullanılan tarihi sağlık tesisleridir. Havza kaplıcalarının şifalı suları. dinlenme ve temizliğe dayalı turizm söz konusudur. Bu hamamların dışında Belediye tarafından yaptırılmış umumi bölümleri olmayıp.1. ilerisinde inşa edilmiştir. sekelleri ve mevzi ağrıları.6 lt/sn Kadar olan kaynak debisi MTA ‘nın çalışmaları ile 50 lt/sn. özel banyoları olan termal oteller. kaplıcalar yaklaşık 2000 yıldan beri kullanılan tarihi sağlık tesisleridir. çeşitli romatizma. 100 kişilik umumi bölümünden hariç 10 özel banyosu vardır. Modern Türk Hamamı: 1986 yılından sonra Havza belediyesi tarafından yapılan hamamlardan birisidir. bağırsak.

Akarsular Samsun ili. 436 km lik yağış alanının yıllık ortalama akımı 330 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 10. -Samsun – Çarşamba – Yeşilırmak Nehri : Yeşilırmak Nehrinin Çarşamba ilçesi merkezindeki yağış alanı 36 000 km2 ve kotu 10 m dir. Samsun. Çorum. D. Terme Çayı. Mert Irmağı. Bu havza içerisindeki. Samsun ili sınırları içerisinde yer alan önemli akarsular. Abdal Irmağı.05 m3 / s dır.3. Tersakan Çayı ve bunların yan kollarından oluşmaktadır. Yeşilırmak ana kolu. 14 numaralı Yeşilırmak Havzası içerisinde yer almaktadır. Terme ilçe merkezinin 5 km mansabında Karadeniz’e birleşmektedir. Almus. Kızılırmak Nehri. Su sıcaklığı 35 °C dir. Yeşilırmak Nehrinin yan kollarıdır. Kelkit Irmağı.5 m3 / s dir. Terme Çayının Salıpazarı ilçesi merkezindeki 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 782 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 988 m3 / s olarak hesaplanmıştır.1. Kürtün Irmağı. Ordu ve Giresun illerine ait arazilerin bir kısmı. Salıpazarı ilçesi merkezinde Terme Çayının yağış alanı 233 km2 ve akarsu boyu 35 km dir. Ataköy. Terme Çayının 233 km2lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 222 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 7. Erzincan. Çorum Çat Irmağı. Karadeniz’e birleşim yerindeki 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 359 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 481 m3 / s olarak hesaplanmıştır.31 m3 / s dır. Tersakan Irmağı ve Karakuş Irmağı. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 3.kaplıcalarının debisi fazla değildir. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 4. Su bir vadinin tabanından ve hemen yanındaki taşlık tepenin altından gelmektedir. Engiz Deresi. Bu havzaların batısında 13 numaralı Batı Karadeniz havzası. Kılıçkaya. Terme Çayı. 2 -Samsun – Terme – Miliç Irmağı : Miliç Irmağının Karadeniz’e birleşim yerindeki yağış alanı 180 km2 ve akarsu boyu 24 km dir. güneyde Karakuş Irmağı havzası sınırlarındaki 1300 m kotlarından Salıpazarı ilçesi merkezindeki 58 m kotu arasında yer almaktadır. Yozgat. Amasya ve tokat illerinin tamamı ile.59 m3/s’dir. Sivas. 14 numaralı Yeşilırmak havzası ile 15 numaralı Kızılırmak havzasının aşağı (mansap) kısmında yer almaktadır. Hasan Uğurlu ve Suat Uğurlu barajlarında elektrik enerjisi üretilmektedir.Samsun – Salıpazarı – Terme Çayı : Terme Çayının yağış alanı. Çekerek Irmağı. . Gümüşhane. 70 . Yeşilırmak Nehri. Terme Çayının Terme ilçesi merkezindeki kotu 05 m ve yağış alanı 436 km2 dir. doğusunda ise 22 numaralı Doğu Karadeniz havzası yer almaktadır.

-Samsun – Çarşamba – Dikbıyık – Abdal Irmağı : Abdal ırmağının. Samsun – Ordu karayolunu geçtikten sonra Karadeniz’e birleşmektedir. Yağış alanının yükseltisi. yukarı havzasında yer alan üç ayrı dere ile tarım arazilerinin drenaj sularını Karadeniz’e tahliye etmektedir. Samsun ili merkeze içme ve kullanma suyu sağlayan Çakmak Barajı.3 m3 / s dir.6 m3 / s dir. Abdal ırmağı yağış alanının 476 km2 lik kısmını kontrol etmektedir. Dikbıyık kasabası – Irmaksırtı mevkiindeki yağış alanı 502 km2 ve kotu 08 m dir.Yağış alanın yüksek kısımlarında kotlar 850 m ye kadar ulaşmaktadır. Abdal Irmağının 476 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 168 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 5. ilçe merkezi mansabındaki Tekkeköy Kanalına katılmaktadır. Tekkeköy Kanalı ise.34 m3 / s dir. Çarşamba ilçesi merkezindeki 36 000 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 5 790 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi ise 183.Yeşilırmak nehri’nin. Hasan Uğurlu Barajı girişi membaında yer alan 190 m kotundaki Kale Köyü mevkiinde yağış alanı 33 904 km2 ve ortalama debisi 148. Tekkeköy ilçesi merkezinde 25 m dir. Yılın en kurak ayı olan Ağustos ayının ortalama debisi 61. Tekkeköy deresi. Yağış alanının güney yamaçlarındaki en yüksek kısımlarında yükseltisi 900 m ye kadar ulaşmaktadır. Yeşilırmak nehrinin 33 904 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 1612 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q500 = 1947 m3 / s olarak hesaplanmıştır. 71 . Aptal ırmağının yağış alanı. Yeşilırmak nehrinin.7 m3 / s dir. Asarcık ilçesi arazilerindeki 1200 m kotlarından başlamaktadır ve Irmaksırtı mevkiinde Samsun – Ordu karayolunu geçtikten sonra Karadeniz’e birleşmektedir. Kanalın 198 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkın pik debisi Q100 = 438 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkın pik debisi ise Q500 = 599 m3 / s olarak hesaplanmıştır. -Samsun – Tekkeköy – Tekkeköy Deresi : Tekkeköy Deresinin Tekkeköy ilçesi merkezindeki yağış alanı 47 km2 ve dere boyu 18 km’dir. Karadeniz’e birleşim yerindeki yağış alanı 198 km2 ve en uzun akarsu boyu 37 km dir. -Samsun – Tekkeköy – Gelemen Kanalı : Gelemen kanalı. Tekkeköy Deresinin 47 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 221 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q 500 = 309 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Yılın en kurak ayı olan Ağustos ayındaki aylık ortalama debisi ise 0.83 m3 / s dir. Çakmak Barajı girişindeki 476 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 655 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 984 m3 / s dir.

Samsun – Ordu karayolu geçişindeki yağış alanı 45 km2 ve dere boyu 15 km dir. karayolu geçişindeki 04 m kotundan alanın yüksek kısımlarındaki 850 m kotlarına kadar ulaşmaktadır. 72 . Derenin. Q500 = 1013 m 3 / s olarak hesaplanmıştır. Kavak ve Asarcık ilçelerinin yüksek kesimlerindeki 1200 – 1300 m kotlarından başlamaktadır. Kavak-Divanbaşı ve Kavak-Kozansıkı göletleri. Mert ırmağının 816 km2’lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 690 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise. Kirazlık Deresinin 45 km2’lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 234 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 327 m3 / s olarak hesaplanmıştır.63 m3 / s dir.48 m3/s dir. 19 Mayıs ilçe merkezine Samsun-Sinop karayolunu geçerek Karadeniz’e birleşmektedir.-Samsun – Tekkeköy – Kirazlık Deresi : Kirazlık Deresinin. İlçe merkezindeki yağış alanı 156 km2 ve akarsu boyu 30 km dir. Yılın en kurak ayı olan Ağustos ayının ortalama debisi ise 0. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 423 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q 500 = 590 m3 / s olarak hesaplanmıştır.43 m3 / s dir. Kavak-Güven. Kürtün ırmağının 320 km2’lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 421 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 =552 m3 / s olarak hesaplanmıştır.35 m3 / s dir. -Samsun – 19 Mayıs – Engiz Deresi : Engiz deresi yağış alanının yukarı sınırları 1300 m kotlarından başlamakta olup. Irmağın denize birleşim yerindeki yağış alanı 320 km2 ve akarsu boyu 47 km’dir. Kürtün ırmağının denize birleşim yerinin 11 km membaındaki 259 km2’lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 47 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 1. Yılın en kurak ayı olan ağustos ayının ortalama debisi ise 0. Irmağın Karadeniz’e birleşim yerindeki yağış alanı 816 km2 ve akarsu boyu 68km’dir. Kirazlık Deresi. -Samsun – Merkez – Mert Irmağı : Mert ırmağının yağış alanı sınırları. Mert ırmağı havzası içerisinde yer almaktadır. Engiz deresinin 156 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 81 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 2. Samsun organize sanayi sahası içerisinden geçerek Karadeniz’e birleşmektedir. Samsun il merkezi içerisinde Karadeniz’e birleşmektedir. Derenin yağış alanının yükseltisi. -Samsun – Merkez – Kürtün Irmağı : Kürtün ırmağı yağış alnının sınırları Kavak ilçesi sınırlarındaki 1100 m kotlarından başlamakta olup.

Ladik ilçe merkezinin batısında ve Ladik – Taşova karayolunun kuzeyinde yer almaktadır. Samsun ili sınırları içerisinde Karadeniz’e birleşmektedir. 136 km2’lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik 3 debisi Q100 = 303 m / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 369 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Akarsu boyu ise 33 km dir. Gölde depolanan kış suları. -Samsun – Alaçam – Yenice – Taşkelik Deresi : Taşkelik Deresinin Samsun – Sinop karayolu geçişindeki yağış alanı 136 km2 ve kotu 15 m dir. Ladik Gölü’nün 145 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 55. yaz aylarında çıkış ayağındaki kapaklı regülatöründen Tersakan ırmağına bırakılarak. -Samsun – Havza .-Samsun – Bafra – Kızılırmak Nehri : 15 numaralı Kızılırmak Havzası. Yağış alanının yüksek kesimlerinde yükselti 1600 m yi geçmektedir.3 x başlamaktadır. -Samsun – Ladik – Ladik Gölü : Ladik Gölü.8 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 1. Gölün yağış alanı. Kesikköprü.92 m3 / s dir. Sivas ili arazilerinden başlayıp. Kızılırmak nehrinin 75 120 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 5 808 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 184. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 0. Aynı yerdeki akarsu boyu ise 18 km dir. Altınkaya barajı girişinde.2 m3 / s dir. Hirfanlı. ilçe merkezi mansabında Tersakan Çayına birleşmektedir.Havza Deresi : Havza deresinin ilçe merkezi girişindeki yağış alanı 53 km2 ve kotu 640 m dir. Kızılırmak nehrinin yan kollarıdırlar. Kızılırmak nehrinin. Havza Deresi. Yağış alanının yukarı kesiminde yükselti 1600 m yi aşmaktadır. Delice çayı. -Samsun – Alaçam – Uluçay : Uluçay deresinin Alaçam ilçe merkezindeki yağış alanı 130 km2 ve kotu 16 m dir. Gölün çıkış ayağındaki yağış alanı 145 km2 ve maksimum göl alanı 106 m2 dir.5 m3 / s dir. Akdağ’ın ( 2050 m) kotlarındaki zirvesinden 13. Yılın en kurak ayı olan ağustos ayının ortalama debisi ise 106. 130 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 351 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 422 m 3 / s olarak hesaplanmıştır. 73 . Gölün su kotu 861 m ile 867 m arasında değişmektedir.77 m3 / s dir. Altınkaya ve Derbent barajları ve HES tesisleri Kızılırmak havzası içerisinde yer almaktadır. Amasya – Suluova – sulamalarında kullanılmaktadır. Devres çayı ve Gökırmak. Bafra – İnözü Köyündeki yağış alanı 75 120 km2 ve kotu 38 m dir. Kızılırmak nehrinden gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi 1723 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise 2121 m3 / s olarak hesaplanmıştır.Yağış alanının yüksek kesimlerindeki yükselti 1600 m yi geçmektedir.

Tersakan çayının 513 km3 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 126 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 4. Derinöz deresi. Ladik gölü havzası.7 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 1.Samsun – Havza – Kayabaşı – İstavloz Çayı : İstavloz çayının Kayabaşı Köyü mevkiindeki yağış alanı 327 km2 ve kotu 410 m dir.Havza deresinin 53 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 10. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 369 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 503 m3 / s olarak hesaplanmıştır. İstavloz çayı. Tersakan çayı yağış alanının yağış alanı içerisinde yer almaktadır. mansabındaki Altınkaya Barajı gölüne katılmaktadır. .342 hm3 / s dir. Vezirköprü – Köprübaşı bucağı içerisinde Bakırçay Deresi ile birleşiminden sonra mansabındaki Akçay Çayına katılmaktadır.30 m3 / s dir. -Samsun – Havza – Tersakan Çayı : Tersakan çayının Havza ilçe merkezindeki yağış alanı 513 km2 ve kotu 615 m dir. Yağış alanının yukarı kesiminde. yükseltisi 1900 – 2000 m kotlarına kadar ulaşan Akdağ’ın batı yamaçları yer almaktadır.8 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 0. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 85 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q500 = 132 m3 / s olarak hesaplanmıştır.62 m3 / s dir. Kamlık çayı ve Vezirköprü ilçesi merkezinden geçen Uluçay deresi’nin birleşiminden oluşan Akçay çayı ise. Çatak Köyü’nün mansabında Tersakan Çayına birleşmektedir. Tersakan çayından su sağlanmaktadır. Derinöz deresinin 120 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 39. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 247 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 334 m3 / s olarak hesaplanmıştır.26 m3 / s dir. Yılın en kurak ayı olan ağustos ayının ortalama debisi ise 0. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 0.56 m3 / s dir.38 m3 / s dir.6 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 2. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 0.00 m3 / s dir. 1700 m kotlarına kadar yükselen AmasyaGümüşhacıköy ilçesi arazileri yer almaktadır. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 69 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 96 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 1. -Samsun – Havza – Çatak – Derinöz Deresi : Derinöz deresinin Çatak köyündeki yağış alanı 120 km2 ve kotu 650 m dir. İstavloz çayının 327 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 82.028 m3 / s dir. İstavloz çayının yağış alanının yukarı kesiminde. Amasya – Merzifon Yedikır barajı ve Amasya Suluova sulamalarına. 74 .

Göl genellikle 5-6 m. Bütün bu göller seviyeleri yükselip kuru mevsimde muhafaza edildiği taktirde çok miktarda besleyici madde istihsal edecek arazilerle çevrilidir. Gölü çevreleyen oldukça yüksek eksibeleri meydana getirmiş olan kuzey ve batı rüzgarlarına açıktır. Ancak bu alanın doğuda Balık gölüne bitişik olan ve bu gölle deniz arasında bulunan Uzun Göl’ü de içine alması muhtemeldir. alır. sazan ve kefal vardır. Besleyici madde boldur. tabanı ve kıyıları kumdur.440 ha arasında değişir. Nehrin etrafındaki eksibelerden uzunluğu sızma olduğu için bu tedbir kısmen etkisiz olmuştur. derinliğinde. Çıkış mecrası yerli tatlı su balıklarına zararlı olacak deniz suyunun gölün içine girmesine mani olmak için balıkçılar tarafından maksatlı olarak kapatılmıştır. Akbalık ve Kefal gölde yaşayan başlıca balıklardır.1. Besleyici madde bol miktarda bulunur. Arazi çalışması esnasında gölün seviyesi deniz seviyesinden 50-60 cm kadar aşağıdadır ve derinliği takriben 2 m. Göller.60 m. Makroskopik araştırmalar gölde bol miktarda besleyici madde olduğunu göstermiştir. DSI tarafından hazırlanmış olan Bafra Ovası Kolmataj raporuna göre bu gölün alanı kış mevsiminde 1390 hektardır.250 ha ile kurak yaz mevsiminde 2. Göl seviyesi Karadeniz'den 60 cm. derinliktedir ve besleyici madde bakımından zengindir. Sazan. Kolmataj raporuna göre tahmini alanı 170 hektardır.dir. Gölde akbalık. Sazan.dir. -Liman Gölü: Kızılırmak doğu sahilinde Cernek Gölünün kuzeybatısında yer alır ve tahmini alanı 270 hektardır. Göletler ve Rezervuarlar -Bafra Gölleri: Bu göl Kızılırmağın sol sahilinde yer alır ve Bafra Ovasındaki en büyük göldür. aşağıda. 7 m.4. kefal ve akbalık vardır. derinliği ise takriben 1. Sazan. 75 . akbalık ve kefal bulunur. Bu göllerin toplam satıh sahası göller dolu olduğu zaman (Deniz seviyesine tekabül eden) 9.D. -Diğer Göller: Ova'da balıklara barınarak vazifesi gören daha küçük göllerde mevcuttur. Her ikisinin müşterek bir çıkışı vardır. -Karaboğaz Gölü: Kızılırmağın batı sahillerinde yer. -Cernek Gölü: Bu göl Balık Gölü’nün kuzeyinde Kızılırmağın doğu sahilinde yer alır. DSİ nin Kolmataj raporuna göre göllerin alanı 590 hektardır.

1.85 203. genişliği ise iki kilometredir.Simenit Gölü: Terme İlçesinin kuzeyinde. -Ladik Gölü: İlçe merkezine 10 km.00 61. Ladik ovasının doğusundaki çukurda oluşur.70 127. Tablo D.68 738.50 602.75 866. Deniz kabarması ile dolmuştur. Göl suyu tatlı olup.65 0. Barajlar ve Su Rezervuarları Baraj ve Gölet Adı Hasan Uğurlu Suat Uğurlu Altınkaya Derbent Güven Divanbaşı Göl Kozanski Gölet Üniv. Akdağ’dan inen akarsularla beslenir.21 0. Göller.50 630. denize yakın yerde bulunan Simenit gölü Terme çayı’nın yatağını değiştirmesi sonucu olmuştur.62 Göl Alanı Km2 20.24 0.00 57. Deniz suyunun basması ile balık varlığının çeşitliliği artmaktadır. Çevresi sazlık olan gölde bol miktarda Alabalık ve Turna balığının yanında kendine özgü bir cins (Tahta Balığı) de bulunmaktadır.043 0. Bu gölde bol miktarda balık bulunmaktadır.2 1.Su Sev. uzaklıkta yer alan Ladik Gölü.080 175 5763 196 2. Derinliği ise yer yer beş metreyi bulmaktadır. -Akgöl: Simenit gölü gibi Terme çayı’nın yatağını değiştirmesi ile oluşan bu gölde de çok sayıda balık bulunmaktadır. Bölge Müdürlüğü. m 190.69 Hacmi 10 6 m3 1. Göleti Ladik Gölü Max.1. 2005 76 .079 12. Göletler. Çevresi sazlık ve bataklıkla çevrili olan bu gölde balıkçılık yapılmaktadır.50 190. Elips biçiminde olan gölün uzunluğu beş.00 9.365 0.68 Ne amaçla kullanıldığı Enerji+Taşkın Enerji+Taşkın Enerji+Taşkın Enerji+Taşkın Sulama Sulama Sulama İçme suyu+kullanma sulama Kaynak: DSİ 7.6 49.00 16.40 0.

Mezotrofik. yayın Ötrofik Yeşilırmak.7 m3/s 77 .Tablo D.5 m 16. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. Suat Uğurlu Barajı Göl/Rezervuar/Gölet adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (km2) Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. Bölge Müdürlüğü. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7. sınıf 61.75 m 19 175 x 106 m3 Evsel-Endüstriyel-Tarımsal Pullu sazan.70 Kret kotu: 66m Talveg kotu: 28 m Enerji üretimi + Taşkın Koruma 1. Endüstriyel. 2005 28 Enlem 41003’30’’ Boylam 36040’00’’ Suat Uğurlu Barajı Yeşilırmak 9.2. Yıllık ortalama akım: 183.

Göl alanında yaygın olarak volkanik tüf.Tablo D. Endüstriyel. Mezotrofik. 2.095 Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Sulama C2S1 (Sulama suyu sınıfı) 60. 2005 1700000 Çevrede akarsuların kirlenmesine neden olacak herhangi bir sanayi tesisi yoktur.4 m3/s Enlem 410 05’.Boylam 36003’ 78 . Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. breş aglomeralar yer almaktadır.20 10 Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. Deve ırmağı.3. Divanbaşı Göleti Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (m2) Divanbaşı Göleti Yeşilırmak 240000 601. Bölge Müdürlüğü.

09.19.17. Çakmak Barajı Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (km2) Çakmak Barajı Yeşilırmak 702 ha Kret kotu: 125m Talveg kotu: 80 m 04. Mezotrofik. 2005 Öligotrofik Abdal Irmağı: Yıllık ortalama akım: 5.34 m3/s Enlem Boylam 37005’00” 41044’00’’ 18 km 79 .1988 tarihli Su Kirliliği Kotrol Yönetmeliği Madde 16.75 m 20 m 18 106 hm3 Evsel—Tarımsal Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel.20 İçme ve Kullanma Suyu ve Endüstri Suyu Temini 1. sınıf 42. Bölge Müdürlüğü. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik.4.18.Tablo D. Endüstriyel. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7.

5. sınıf Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) 63 14 Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7.0 4 Eylül 1988 tarihli SKKY Madde 16-17-1819-20 İçme+Kullanma 1.67 m3/s Enlem 410 05’.Tablo D. 2005 2 100 000 Dereçam çayı. Mezotrofik. 1.Boylam 36003’ 80 . Bölge Müdürlüğü. Endüstriyel. Güven Göleti Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (m2) Güven Göleti Yeşilırmak 210000 622.

2005 Pullu sazan vb. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7. Endüstriyel. Hasan Uğurlu Barajı Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (km2) Hasan Uğurlu Barajı Yeşilırmak 20 Kret kotu: 195 m Talveg kotu: 44 m Enerji üretimi + Taşkın Koruma 1. Ötrofik Yıllık ortalama akım: 148.6 m3/s Enlem 40056’00’’ Boylam 36038’50’’ 60 81 . Bölge Müdürlüğü.080 x 106 m3 Evsel-Endüstriyel-Tarımsal Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel.6.5 m 73 m 19 1. Mezotrofik. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. sınıf Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) 147.Tablo D.

Derbent Barajı Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (ha) Derbent Barajı Kızılırmak 1590 56.50 11.inbalığı. Sınıf 57.Tablo D. bıyıklı balık Mezotrofik Kızılırmak.sazan. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. 2005 196 000 000 Tarımsal Tatlı su kefali. Bölge Müdürlüğü. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak:DSİ 7.5 Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. Mezotrofik. Endüstriyel. yayın.0 Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Enerji ve Taşkın 1.7.2 m3/s Enlem 410 27’.Boylam 350 51’ Altınkaya baraj yerinin 19 km mansabında 82 . 184.

Endüstriyel. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. Dereköy çayı. Samsun. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7. Göl alanında anakaya üst kretase yaşlı ofiyolitli seridir. 2005 2051000 Çevrede akarsuların kirlenmesine neden olacak herhangi bir sanayi tesisi yoktur.70 Sulama C2S1 (Sulama suyu sınıfı) Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel.Tablo D.Vezirköprü Karabük Göleti Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (ha) Samsun-Vezirköprü Karabük Göleti 16 ha 704.8. Mezotrofik.Boylam 360 30’ 83 . Bölge Müdürlüğü.65 m3/s Enlem 410 10’. 1.

3 734.Tablo D.82 Sulama C2S1 (Sulama suyu sınıfı) Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) 11.Kavak Kozansıkı Göleti Yeşilırmak 3. 2005 373000 Çevrede akarsuların kirlenmesine neden olacak herhangi bir sanayi tesisi yoktur. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7.9.5 Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. Samsun. Mezotrofik. Bölge Müdürlüğü. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. kum taşı. konglemera kaya birimlerinden oluşmaktadır. Enlem 410 05’ Boylam: 360 03’ 84 . Endüstriyel.Kavak Kozansıkı Göleti Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (ha) Samsun. Göl alanında ana kaya üst kretase filişine ait kil taşı.

Atakum Sahil Düzlüğü teşkil etmektedir.1. A. D. Akarsular ve Diğer Yerüstü Sular için D. kıyı boyunca yer altı suyu yönünden önemli olan sahayı. Karadeniz’in sıcaklık profili incelendiğinde her mevsimde 3 tabakaya ayrıldığı gözlenir. B. Çalışmalar üç bölümde incelenmiştir. hangi derinlikte.1. ara tabakanın altında ise alt su tabakası yer alır. Bu su kütlesinin sıcaklığı mevsimlerin radyasyon bilançosuna göre değişir. Yoğunluk 1. şehrin güneydoğu ve kuzeybatısından Karadeniz’e dökülen Mert ve Kürtün ırmaklarının meydana getirdiği alüvyal düzlükler ile.000 km3 olup bunun %87 sini O2 siz sular oluşturur. Boğaz akıntılarının oluşmasının nedeni bu rejimdir. Çalışmalar 1974-1975 yıllarında yapılmıştır. Genişliği yaklaşık 50 mil olan akıntı sistemi içinde ve sistemin birer parçası olan doğu ve batı havzalarından Karadeniz’in orta kısmından daralması sonucu ayrı bir sirkülasyon sistemi daha gelişmiştir. En üstte yer alan yüzeysel su tabakası yer yer değişimle beraber 20-30m kalınlığındadır. nerede. Yeraltı suları için Bu konu hakkında bölgemizde birçok çalışmalar yapılmıştır.000 km2dir. Arada yer alan serin tabakanın kalınlığı 25-75 m arasında değişir .D.5. 85 . Denizler Bir iç deniz olan Karadeniz 1546 m uzunluğunda olup basenin max derinliği 2212m ortalama derinliği 1350mdir.024 . ne miktar ve kalitede bulunduğunun tespitidir. Doğal Drenaj Sistemleri Konu A ve B şeklinde bölümler halinde anlatılmıştır. Karadeniz’in önemli bir özelliği hidrolojik rejimidir. SAMSUN ÇEVRESİ HİDROJEOLOJİK ETÜTLERİ SAMSUN ili ve yakın çevresinde. adı geçen sahalarda yer altı suyunun.030 arasında değişir yoğunluk derinliğe paralel olarak artış gösterir bu artış sürekli olmayıp sıcaklığın derinliğe bağlı azalmasında olduğu gibi önce yavaş ve belli derinlikten sonra yükselir . Denizin toplam hacmi 537.2. Basenini toplam alanı 420. Hidrojeolojik incelemenin esas gayesi de.3 Bölümünde anlatılmıştır.1. Karadeniz’in akıntı durumu incelendiğinde yüzeysel suların havzanın kıyılarını kabaca izleyerek hareket ettiği bilinmektedir.

yer altı suyu bakımından bahse değer bir varlık göstermediğini ortaya koymaktadır. Sarı renkli killerden meydana gelen Neojen arazi. 15 tanesi içme suyu sondaj 86 . Morfolojik yapı jeolojik karakterlere bağlı olarak teşekkül etmiştir. meylin fazla olduğu yerlerde ise bombeli sırtlar. Bu kuyulardan bir tanesi araştırma. SONDAJ KUYULARI İnceleme alanı içinde başlıca dört sahada toplanmış 79 tane sondaj kuyusu açılmıştır. Batıdan da 45-50 km uzunluğunda bir hatla sınırlıdır. Arazi dik ve derin vadilerle yarılmıştır. En fazla verim. kendilerini doğuran kayaçların cinsine göre değişir. İncelenen sahanın suları. Samsun ilinin içinden akan Mert Irmağı olup 770 km2 lik bir sahanın suyunu toplar ve drene eder. Greenwich başlangıcına göre 36o-37o boylam daireleriyle. Kocadağ 1310 m yüksekliğe sahiptir (Böğürtlen Tepe). Araştırma. güneye doğru 28-30 km uzanır. Bunlardan biri. Ömerpaşa Tepe 1158 m. Sahanın yüksek noktaları doğu ve güneydoğuda 500-700 m güneyde ise 1000 m nin üstüne çıkar. yüksek kısımlarda. Elik Tepe 1255 m ile en yüksek noktaları teşkil ederler. Volkanikler daha çok. Sahanın batı kenarı boyunca güneye doğru. tabak meylinin az olduğu kısımlarda. Tespit edilen kaynakların % 90 nında verim. düzlüklerle. Kaynakların verimleri. Bu tespit. iki ırmak vasıtasıyla Karadeniz’e boşaltılır. 1 l/s nin altındadır. ilin 2 km kadar güneydoğusundan geçer. Havza alanı. içme ve temel sondajları için açılmış bu kuyular toplandıkları bölgelere aşağıda anlatılmıştır. 1120 km2 kadardır. pek azı da alüvyondan çıkar. 41o-42o enlem daireleri arasında yer alır. derin ve dik vadilerle dikkati çeker. dantritik karakterdedir. Akarsu şebekesi de yapı kontrolünde teşekkül etmiş olup. alüvyondan çıkan kaynaklara aittir. güneye doğru yükselerek 100 m yi geçer. Saha. Ayrıca bünyede mevcut jips bant ve adosolerinin meydana getirdiği heyelanlar. kısmen düz ve bombeli sırtlar halinde güneye doğru devamlı 100-150 m lik bir irtifa kazanır. Deniz kenarından itibaren tatlı bir meyille başlayan topografya. Üst Kretase fliş serisiyle volkanik seriden. jeolojik yapıya intibakla. Diğeri de ilin kuzeybatısından Karadeniz’e dökülen ve 350 km2 lik bir sahanın suyunu boşaltan Kürtün Irmağıdır. sahilden itibaren başlar. topografyanın asli şeklini bozarak seki ve tümsekli bir yapının doğmasına sebep olmuştur. incelenen sahada mevcut formasyonların. (1 l/s).ETÜD SAHASININ TANITIMI Samsun il Merkezini de içine alan inceleme sahasının doğu sınırı. Batıda ise. Kretase’nin aflörman sahası. I-Mert Irmağı Alüvyonunda Açılmış Sondaj Kuyuları: Alüvyondan su alan 16 sondaj kuyusu açılmıştır. KAYNAKLAR İncelenen sahada görülen kaynaklar. sivri tepeler halinde görülürler.

Zira incelenen sahada yaygın formasyon.0*106 m3/yıl dır.1-7. bu debilere karşılık düşümler 0. düşümleri 1.2*106 m3/yıl veya 2.60 m arasında değişir.05 l/s/m arasında değişir. Kuyu derinlikleri 13 m ile 62 m arasında değişmektedir. 0. 5 l/s verim alınmıştır. III. Özgül debiler ise. YERALTI SUYUNUN BESLENİMİ VE BOŞALIMI Yer altı suyunun beslenmesi. Yağıştan ve yüzeysel akıştan beslenme.91-19. yağıştan süzülme: 10*106*0. bu debilere karşılık düşümler 1. Debileri 2-2. MERT IRMAĞI ALÜVYONU Yeraltı suyu Beslenmesi: I-Yağıştan Süzülme: Alüvyonun yüzölçümü 10 km2 kadardır. Liman Müdürlüğüne açılan sondaj kuyusundan 3.kuyusudur. Yağıştan yüzeysel akış haline geçen miktarı 163 mm dir. alüvyal sahaya su veren havza genişliği 115 km2 alınmıştır.00-5.40 m arasında ve özgül debileri ise 1. kuyunun Mert Irmağından beslenme durumuna bağlı olarak 0.5 l/s arasında. Kullanma suyu kuyularından Devlet Demiryollarına açılan tuzludur.80=2. Aslında Mert Irmağının drenaj sahası 750 km2 dir.61 m arasında değişir. 87 . IV-Samsun Şehri İçinde Açılmış Sondaj Kuyuları: Şehir içinde 2 tane kullanma suyu temini amacıyla 15 tane de temel sondajı için kuyu açılmıştır. Üst Kretase fliş serisi olduğundan.25-16. Temel sondaj kuyularının derinlikleri 1030 m arasında değişmektedir. Özgül debiler ise. Kuyu derinlikleri 22 m ile 90 m arasında değişmektedir. bu seriden herhangi bir beslenme hesaba katılmamıştır. Verimleri 3-12 l/s arasında. yağış ve yüzeysel akış yoluyla olmaktadır. Su Bilançosu Tablosundan “Fazla Su” 278 mm dir.6 l/s/m arasında sıralanır.23-33.278*0.Atakum Sahil Düzlüğünde Açılmış Sondaj Kuyuları: Samsun’un batısında kıyı boyunca uzanan Atakum sahil düzlüğünde derinlikleri 20 ile 45 m arasında değişen 10 tane sondaj kuyusu bulunmaktadır.47-9. II-Yüzeysel Akıştan Süzülme: Yüzeysel akıştan beslenmede.94 m lik düşüm. Bu miktarın da % 80 inin yer altına süzüldüğü kabul edilirse. Kuyular genellikle kıyı boyunca kurulmuş bulunan plaj tesislerine içme kullanma suyu temini amacıyla açılmışlardır.6 l/s/m arasında sıralanır.5-76 l/s arasında. sadece alüvyal sahada cereyan eder. II-Kürtün Irmağı Alüvyonunda Açılmış Sondaj Kuyuları: Kürtün Irmağı boyunca içme ve sulama suyu temin amacıyla açılmış 9 sondaj kuyusu bulunmaktadır. Debileri 4.

Yeraltı suyu Boşalımı: I-Denize Boşalım: Alüvyonun Karadeniz’e açıldığı kesit boyunca yer altından denize boşalımı bulunmaktadır. Bu boşalım Darey bağıntısından hesaplanmaktadır. Darey bağıntısı: Q=TİG Q=Boşalım (m3/gün) T=İletkenlik katsayısı (m3/gün/m) İ=Hidrolik eğim G=Akım kesiti genişliği (m) İletkenlik katsayısı olarak 12833 numaralı kuyunun yükseliminden bulunmuş iletkenlik değeri (858 m3/gün/m) ile 18966 numaralı kuyunun yükseliminden bulunmuş iletkenlik değeri (100 m3/gün/m) nin ortalaması alınmıştır. Bu da T=480 m3/gün/m dir. Deniz kıyısı ile 5 m eş su seviye eğrisi arasında hidrolik eğim 1/300 ve akım kesit genişliği 2000 m dir. Bu değerlere göre denize boşalım:
Q=T*İ*G Q=480*1/300*2000=3200 m3/gün veya Q=3200*365=1,17*106 m3/yıl Q=1,0*106 m3/yıl

II-Suni Boşalım: Mert Irmağı alüvyonundan açılmış sondaj kuyularından 1975 yılında 10*106 m3/yıl su çekilmiştir. Ancak daha fazla boşalım (% 80 oranında) akarsulardan olduğu tahmin edilmektedir. Dolayısıyla yer altı suyu rezervlerinden çekilen suyun oranı % 20 civarındadır. Bu durumda Akiferden çekilen yıllık su miktarı 2,0*106 m3/ yıl dır. III-Akarsuya Boşalım: Hidroloji haritalarından yer altı suyunun Mert Irmağına döküldüğü anlaşılmaktadır. Toplam beslenme ile; denize olan boşalım ve suni boşalımın arasında fark akarsuya boşalımı vermektedir. 1,0*106 m3/yıl KÜRTÜN IRMAĞI ALÜVYONU Yeraltı suyu Beslenmesi: I-Yağıştan Süzülme: Alüvyonun yüzölçümü 5 km2 kadardır. Su Bilançosu Tablosundan “Fazla Su” 278 mm dir. Bu miktarın da % 80 inin yer altına süzüldüğü kabul edilirse, yağıştan süzülme: 5*106*0,278*0,80=1,0*106 m3/yıl dır.
88

II-Yüzeysel Akıştan Süzülme: Yüzeysel akıştan beslenmede, alüvyal sahaya su veren havza genişliği 40 km2 alınmıştır. Yağıştan yüzeysel akış haline geçen miktarı 163 mm dir. Yüzeysel akışın % 10 u kadarının alüvyona süzüleceği kabul edilmiştir. Bu durumda yüzeysel akıştan beslenme: 40*106*0,163*0,10=0,5*106 m3/yıl dır. Yeraltı suyu Boşalımı: I-Denize Boşalım: Alüvyonun Karadeniz’e açıldığı kesit boyunca yer altından denize boşalımı bulunmaktadır. Bu boşalım Darey bağıntısından hesaplanmaktadır. Darey bağıntısı: Q=TİG Q=Boşalım (m3/gün) T=İletkenlik katsayısı (m3/gün/m) İ=Hidrolik eğim G=Akım kesiti genişliği (m) İletkenlik katsayısı olarak Kürtün ırmağı alüvyonunda açılmış 5 kuyunun ortalaması (L55-1, Kalkancı, Çatalarmut, B1-1, B1-2 kuyuları) Bu da T=263 m3/gün/m dir. Deniz kıyısı ile 5 m eş su seviye eğrisi arasında hidrolik eğim 1/200 ve akım kesit genişliği 350 m dir. Bu değerlere göre denize boşalım: Q=T*İ*G Q=263*1/200*350=460 m3/gün veya Q=460*365=0,2*106 m3/yıl Q=0,2*106 m3/yıl II-Suni Boşalım: Kürtün Irmağı alüvyonundan düzlüğünde köy ve resmi kuruluşlara ait sondaj kuyularından aşağıdaki miktarlarda yer altı suyu çekilmektedir. YSE Atölye tesislerine Kalkancı köyü içme suyu Eğitim Fakültesine Hİ Atölye tesislerine Diğer çekimler TOPLAM : 50 m3/gün : 30 m3/gün : 100 m3/gün : 20 m3/gün : 100 m3/gün 300 m3/gün veya 300*365=0,1*106 m3/yıl dır.
89

III-Akarsuya Boşalım: Kürtün Irmağının baz akımı, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında ırmağa yüzeyden katılmaların olmadığı hallerde, 40 l/s dolayında olmaktadır. Bu durumda, alüvyonun ırmağa olan yer altı suyu boşalımı 0,040*31,5*106=1,2*106 m3/yıl dır. ATAKUM SAHİL DÜZLÜĞÜ Yer altı suyu Beslenmesi: I-Yağıştan Süzülme: Atakum Sahil Düzlüğünün yüzölçümü 8 km2 kadardır. Su Bilançosu Tablosundan “Fazla Su” 278 mm dir. Alüvyon üst seviyelerde kil ihtiva ettiğinden fazla suyun % 50 inin yer altına süzüldüğü kabul edilirse, yağıştan süzülme: 8*106*0,278*0,50=1,0*106 m3/yıl dır. II-Yüzeysel Akıştan Süzülme: Yüzeysel akıştan beslenmede, alüvyal sahaya su veren havza genişliği 70 km2 alınmıştır. Yağıştan yüzeysel akış haline geçen miktarı 163 mm dir. Yüzeysel akışın % 0,05 i kadarının alüvyona süzüleceği kabul edilmiştir. Bu durumda yüzeysel akıştan beslenme: 70*106*0,163*0,05=0,5*106 m3/yıl dır. Yer altı suyu Boşalımı: I-Denize Boşalım: Alüvyonun Karadeniz’e açıldığı kesit boyunca yer altından denize boşalımı bulunmaktadır. Bu boşalım Darey bağıntısından hesaplanmaktadır. Darey bağıntısı: Q=TİG Q=Boşalım (m3/gün) T=İletkenlik katsayısı (m3/gün/m) İ=Hidrolik eğim G=Akım kesiti genişliği (m)

90

İletkenlik katsayısı olarak Atakum DSİ kuyusu, Öğretmenler Kooperatifi kuyusu, Türk İş-1 ve Türk İş-2 kuyuları, Jandarma Alay Komutanlığı kuyularının ortalaması alınmıştır. Bu da T=263 m3/gün/m dir. Deniz kıyısı ile 5 m eş su seviye eğrisi arasında hidrolik eğim 1/800 ve akım kesit genişliği 10000 m dir. Bu değerlere göre denize boşalım: Q=T*İ*G Q=263*1/800*10000=32500 m3/gün veya Q=3250*365=1,2*106 m3/yıl Q=1,2*106 m3/yıl ÇARŞAMBA OVASI HİDROJEOLOJİK ETÜTLERİ Hidrojeolojik etüdü yapılan ÇARŞAMBA Delta Ovası, Karadeniz Bölgesinde, Samsun il Merkezinin doğusunda, 36o23’ ile 37o07’ boylam ve 41o06’ ile 41o22’ enlem daireleri arasında yer alır. Ova alanının yüzölçümü 1000 km2, incelenen sahanın yüz ölçümü de 1460 km2 dir. Türkiye’nin önemli akarsularından birisi olan Yeşilırmak, etüt alanının en büyük akarsuyudur. Bu akarsu üzerinde kurulan Çarşamba akım rasat istasyonunun 1964-1986 yılları arası toplam akım değerleri ortalaması 5727 hm3/yıl dır. Debi Nisan ve Mayıs aylarında maksimum, Ağustos ayında ise minimum olmaktadır. Yeşilırmak dışında ovanın iki büyük akarsuyu Terme Çayı ve Abdal Deresidir. Çarşamba ovasının denize yakın kesimlerinde, irili ufaklı pek çok lagün gölü oluşmuştur. En önemlileri Akgöl, Simenlik, Sazlık, Akarcık, Dumanlı ve Kaynarca gölleridir. Etüd sahasında, Eosen yaşlı fliş ve volkanik kökenli kayaçlar ile Miyo-Pliyosen yaşlı detritik seri ve Kuaterner yaşlı alüvyon mostra vermektedir. Eosen yaşlı fliş serisi konglomera, kumtaşı, silttaşı ve marn; volkanikler ise aglomera, tüf, andezit, bazalt ve lav seviyelerinden oluşmaktadır. Miyo-Pliyosen ise konglomera ve kumtaşı ile konsolide olmuş kil ve çakıllı kil bantlarından meydana gelmektedir. Alüvyon; kil, silt, kum ve çakıl boyutundaki detritik malzeme ile kavkıların yer yer değişik oranlardaki karışımlarından oluşur. Kalınlığı 110 m yi bulmaktadır. Çarşamba ovasının muhtelif yerlerinde DSİ, Köy Hizmetleri, İller Bankası ve Özel sondaj şirketleri tarafından değişik amaçlarla ve farklı derinliklerde sondaj kuyuları açılmıştır. DSİ nin açtığı araştırma sondaj kuyusu sayısı 110, drenaj sondaj kuyusu sayısı da 82 dir. Türkiye Gübre Fabrikaları A.Ş. Samsun İşletme Müdürlüğü, Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş. Samsun İşletme Müdürlüğü, Gelemen Tarım İşletmesi Müdürlüğü ile Belediyeler gibi kuruluşlara DSİ tarafından bedeli karşılığı açılan sondaj kuyusu sayısı 61, KurtahmetliBoyacılı Sulama Kooperatifi için açılan işletme sondaj kuyusu sayısı ise 13 tür. İller Bankası tarafından 15, Köy Hizmetleri tarafından da 29 adet sondaj kuyusu açılıştır. Sondaj

91

kuyularında yapılan pompa deneylerinin değerlendirilmesi sonuncunda akiferlerin transmissibilite değerlerinin 11 ile 16760 m2/gün, özgül verimlerinin ise 0,2 ile 32,8 l/s/m arasında değiştiği tespit edilmiştir. Çarşamba ovasının yıllık yer altı suyu rezervi, akiferin yıllık rezerv değişiminden gidilerek 156,5 hm3/yıl olarak hesaplanmıştır. AMAÇ Delta karakterindeki Çarşamba-Terme ovasının hidrojeolojik etüdü; ovadaki yer altı suyunun nerelerde, hangi derinlikte, ne miktarda ve ne kalitede olduğunun tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. Ovanın yer altı geometrisi, akifer seviyelerin kalınlık ve derinliği ile yer altı suyunun kalite ve miktar yönünden dağılışı belirlenmeye çalışılmıştır. Meteorolojik, jeolojik ve hidrolik veriler dikkate alınarak, yer altı suyunun yıllık seviye değişiminden faydalanılarak ovanın yer altı suyu rezervi hesaplanmıştır. Etüd , 1987-1992 yılları arasında yapılmıştır. ETÜD SAHASININ TANITILMASI Hidrojeolojik etüdü yapılan ÇARŞAMBA Delta Ovası, Karadeniz Bölgesinde, Samsun il Merkezinin doğusunda, Greenwich başlangıcına göre 36o23’ ile 37o07’ boylam ve 41o06’ ile 41o22’ enlem daireleri arasında yer alır. Saha içinde Çarşamba, Terme ve Tekkeköy ilçe merkezleri ile bu ilçelere bağlı çok sayıda köy yerleşmesi bulunmaktadır. Ova alanının yüzölçümü 1000 km2, incelenen sahanın yüz ölçümü de 1460 km2 dir. Samsun il merkezinin 3 km doğusundaki Kirazlık mevkiinden başlayıp Tekkeköy, Çarşamba ve Terme ilçelerini içine alarak, doğuda Samsun-Ordu il sınırını oluşturan Akçay Deresine kadar uzanan ova, “Çarşamba Delta Ovası” olarak adlandırılmaktadır. Ova, batıda deniz seviyesinden başlar, güneye doğru yükselen tepelerin eteklerinden geçerek doğuya doğru uzanır. Çarşamba Delta ovasında yükseklikler 0 ile 40 m arasında değişmektedir. Kuzeyden Karadeniz’le güneyden de Karadeniz kıyı dağlarıyla çevrilmiştir. Etüd sahasının morfolojisi, büyük ölçüde jeolojik formasyonların petrografik özellikleriyle tektonik yapıya bağlı olarak gelişmiştir. Batıda mostra veren volkanikler, ova kenarından itibaren birden yükselerek oldukça engebeli bir topografya teşkil ederler. Güneye doğru uzanan yamaçlar ve bunları bıçak gibi ikiye bölen, kuzey-güney doğrultusunda gelişmiş dik vadiler özellikle Tekkeköy, Çinik ve Kutlukent civarında karakteristik topografyasını oluşturur. Buralarda yükseklik 150-250 m arasında değişmektedir. Doğuya doğru gidildiğinde yükseklik ile yamaç eğimlerinin azaldığı görülür. Sıtmasuyu, Kışlaköy ve Şehgüven köyleri civarındaki sırtlar yarım ay şeklinde ova içine doğru uzanır. Dikbıyık’ın güneybatısında, alüvyal saha içinde, kubbemsi Neojen tepecikleri yükselir. Bu tepelerin kotu 15 ile 30 m, genişliği 50-250 m, uzunluğu ise 200-750 m arasında değişmektedir. Çarşamba ilçe merkezinin güneyinde, Yeşilırmak ile Abdal Deresi arasında, yüksekliği 50-110 m ararsında değişen Neojen tepeleri, ova içine doğru dil şeklinde uzanmaktadır. Akarsu şebekesi genelde, güney kuzey istikametinde, birbirine paralel ve dentritik sistemde gelişmiştir.
92

Alp orojenezi ve daha sonra meydana gelen epirojenik hareketlerle yükselen pontid kuşağı, Karadeniz çukuruyla bağlantı sağlamıştır. Böylece denize ulaşan Yeşilırmak, Terme Çayı ve Abdal Deresi ile diğer akarsular taşıdıkları malzemeyi deniz içindeki bu çukura biriktirme işlemine devam ederk, bu güne kadar, yaklaşık 1000 km2 yüz ölçüme sahip Çarşamba Delta ovasını meydana getirmiştir. AKARSULAR Yeşilırmak, Çarşamba Delta ovasının oluşumunda etkin rol oynayan en önemli akarsudur. Yeşilırmak dışında, ovanın diğer iki büyük akarsuyu Terme Çayı ve Abdal Deresidir. Bakacak Deresi, Büyüklü Deresi, Balcalı Deresi, Kocaman Çayı ve Miliç Deresi de etüd sahası içinde daimi akış gösteren diğer akarsulardır. GÖLLER Çarşamba ovasının kuzeyinde, kuzeydoğusunda ve kuzeybatısında kıyıya yakın yerlerde irili ufaklı lagün gölleri oluşmuştur. Bunların en önemlileri Akgöl, Simenlik Gölü, Sazlık Gölü, Akarcık Gölü, Dumanlı Göl ve Kaynarca Gölü’dür. Göllerin etrafı sazlık ve bataklık alanlarla kaplıdır. DRENAJ KANALLARI Çarşamba ovasının büyük bir kısmını oluşturan taban arazilerdeki eğim yetersizliği ve doğal boşalım şartlarının bulunmayışı nedeniyle, drenaj problemi büyük önem kazanmıştır. Drenaj kanlı açma çalışmaları 1950 li yıllarda başlamış ve halen devam etmektedir. Açılan drenaj kanalı uzunluğu 400 km nin üzerindedir. Çarşamba Ovası Sulaması Planlama Raporu’nda belirtildiği üzere, yapılanların dışında, 1000 ha yüzeysel drenaj, 24000 ha derin drenaja, 34000 ha çiftlik drenajına ve 14000 ha alanda da pompalı drenaja gerek duyulmaktadır. Pompalı drenaj için 21 adet pompaj istasyonuna ihtiyaç vardır. Ayrıca Köy Hizmetleri tarafından yıllardan beri ovanın muhtelif yerlerinde kapalı drenaj çalışmaları sürdürülmektedir. Çarşamba ovasında açılan ana drenaj kanallarının isimleri Samsun istikametinden başlamak üzere; Kirazlık, Hıdırellez, Bakır, Selyeri, Kocaırmak, Ulaş, Abdal Dersi, Turgutlu, Araplı, Ambarköprü, Uluköy, Ömerli, Acıklı, Taflı, Şıvganlı, İnesilli, Balkanlı, Karaboğaz ve Kocaman drenaj kanallarıdır. KAYNAKLAR Çarşamba Delta Ovası ile güneydeki Eosen yaşlı fliş ve volkanik seride, önemli kaynak boşalımları gözlenmemektedir. Fliş ve volkanik seri içindeki jeolojik birimler birbirleriyle bağlantılı kırık ve çatlaklarında az da olsa bir miktar yer altı suyu bulunur. Bu sular, kırıklar boyunca ve sızıntılar şeklinde yüzeye çıkmaktadır. Pek çoğunun debisi 0,1 l/s nin altındadır. Debisi 0,1 l/s nin üstünde olan kaynaklardan tespit edilebilenlerin listesi aşağıda verilmiştir.

93

Tablo D.10. Kaynaklar ve Debileri

Kaynak Adı Sıtmasuyu-Soğuksu Pınarı Kumköy-Orta Mah.Soğusu Pınarı Şehgüven-Soğuksu Pınarı Karaoğlan Köyü-Karapınar Kaynağı Gökçe Köyü-Dere Kaynağı Aşağıçinik-A.Çeşme Kaynağı Aşağıçinik-DoktorunSuyu Biçme Köyü-Soğuksu Pınarı Kerpiçli Köyü-Gariyani Kaynağı Kerpiçli Köyü-Kayaaltı Kaynağı
Kaynak. DSİ 7. Bölge Müdürlüğü, 2005

Debisi (l/s) 0,8 2 4 0,1 0,2 0,5 3 0,5 1,2 0,5

Çıktığı Formasyon Alüvyon Fliş Serisi Alüvyon Volkanik Seri Volkanik Seri Volkanik Seri Volkanik Seri Fliş Sersi Fliş Serisi Fliş Serisi

ADİ KUYULAR Çarşamba ovasında, köylülerin büyük bir çoğunluğu, içme-kullanma suyu temin etmek ve ekili arazilerini de imkan nispetinde yer altı suyu ile sulamak amacıyla evlerinin önünde ve arazilerinde petekli kuyular açmıştır. Kuyuların derinlikleri 2-10 m arasında değişmektedir. SONDAJ KUYULARI Çarşamba ovasında; DSİ, Köy Hizmetleri, iller Bankası ve Özel Sondaj Şirketleri tarafından farklı amaç ve derinlikte sondaj kuyuları açılmıştır. DSİ tarafından ovanın değişik yerlerinde; toplam 246 kuyu, İller Bankası tarafından 15 kuyu, Köy Hizmetleri tarafından 29 kuyu açılmıştır. DSİ tarafından açılan sondaj kuyularının derinliği 10 ile 300 m arasında değişmektedir. AKİFERLER I-Yer Altı Suyunu Taşıyan Formasyonların Yayılım, Derinlik ve Kalınlıkları. Etüd sahasında, birinci derecede akifer özelliği gösteren jeolojik ünite delta karakterindeki alüvyal dolgu malzemesi, ikinci derecedeki de Eosen yaşlı volkanik kayaçlardır. Çarşamba ovası, bir delta ovası olduğundan, yatay ve düşey yönlerde çok karmaşık bir tabakalanma ve farklı litolojik özellik göstermektedir. Yer altı geometrisinin daha iyi aydınlatılabilmesi için ova, Yeşilırmak Sol Sahili ve Yeşilırmak Sağ Sahili diye iki parçaya ayrılarak incelenmiştir.

94

YEŞİLIRMAK SOL SAHİLİ Sondaj kuyuları ile jeofizik etüd verilerinden yararlanılarak çizilen “KİL KALINLIK HARİTASI” incelendiğinde serbest ve yarı basınçlı-basınçlı akifer sahalarının birbiri içine girdiği ve aşağıda izah edilen kısımlar hariç kesin bir sınır belirlemek mümkün olmadığı görülür. Batıda Kirazlık mevkii, Tekköy ilçe merkezi civarı ile Ovabaşı, Gölceğiz, Karabük, Irmaksırtı ve Ovacık köylerinin kuzeyinde kalan saha serbest akifer seviyelerinden oluşmaktadır. Ova güneyinde, Kumköy, Kurtahmetli, Boyacılı ve Eğrikum köylerinin yer aldığı alüvyal düzlük de serbest akiferlerden oluşmaktadır. Yeşilırmak güncel yatağının sol sahilinde, eni 500 ile 2000 m arasında değişen ve Yeşilırmak boyunca şerit şeklinde kuzeye doğru uzanan sondaj kuyularının yer aldığı saha da, serbest akiferin bir başka bölümünü oluşturur. Köprübaşı, Hamzalı, Kahyalı, Taşdemir, Bayramlı, Otluk, Dikbıyık, Çelikli, Kuşhane, Üçköprü, Damlataş, Göblen, Yeni Karacalı ve Ahubaba köylerini içine alan saha, yarı basınçlı akifer bölgesidir. Bu bölgelerde akifer seviyelerin üzerindeki kil tabakasının kalınlığı 15-90 m arasındadır. Yeşilırmak sol sahilinde akifer tavan derinliği genel olarak 4 ile 40 m arasındadır. Akifer kalınlığı ise 1-20 arasında değişir. Akifer seviyeler, genelde çakıl, killi-kumlu çakıl, silt-kum-kavkı, killi-kavkılı çakıl ve siltli kumdan oluşmaktadır. YEŞİLIRMAK SAĞ SAHİLİ Çarşamba-Terme arasında, yelpaze şeklinde kuzeye doğru açılan saha, Yeşilırmak sağ sahilinin basınçlı-yarı basınçlı akifer bölümünü oluşturmaktadır. Bunun dışında kalan saha serbest akifer seviyelerinden oluşmaktadır. Akifer kalınlığı, derinliği ve adedi yer yer değişmektedir. Üstte bazen kalın bir kil tabakası bulunmakta, onun altında da farklı kalınlıklarda akifer seviyeleri yer almaktadır. Akifer seviyeleri genellikle çakıl, killi-kumlu çakıl, siltli-kavkılı kum, killi-kavkılı çakıl, siltli kum ve bloklu kum-çakıldan oluşmaktadır. Ova güneyinde akifer seviyeleri daha ziyade çakıl-kumlu çakıl ve bloklu-kum çakıl gibi iri taneli malzemeden oluşmaktadır. Kuzeye doğru gidildikçe tane boyutu küçülerek kum, silt ve kil gibi ince taneli malzemeye geçiş görülmekte ve alüvyal dolgu içindeki kavkı oranı artmaktadır. Akifer derinliği 5-58 m, akifer kalınlığı ise 2 ile 15 m arasında değişmektedir. II-Yer altı suyu Taşıyan Formasyonların Hidrolik Özellikleri. Ovada açılmış olan sondaj kuyularında yapılan pompa deneylerinin değerlendirilmesi sonucunda, iletkenlik (Transmissibilite) değerlerinin 11 ile 16760 m2/gün arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu durum, akifer seviyelerin yatay ve düşey yönlerdeki süreksizliğinden ve litolojik özelliklerinin yer yer büyük değişiklikler göstermesinden ileri gelmektedir.

95

Ovanın batısındaki Azot ve Bakır İşletmeleri ile Gelemen Tarım İşletmesi Müdürlüğü için açılan işletme sondaj kuyularının iletkenlik katsayıları 50 ile 2064 m2/gün, özgül verimleri de 0,61 l/s/m ile 10.86 l/s/m arasında değişmektedir. Çarşamba Şeker Fabrikası için eski alüvyonda açılmış sondaj kuyularının iletkenlik değerleri 106 ile 246 m2/gün, özgül verimleri de 0,88 ile 2,20 l/s/m arasındadır. Yeşilırmak Sol Sahilinde; Çelikli, Kuşhane, Beylerce, Yeniköseli, Hacılıçay, Damlataş, Ahubaba, Dikencik ve Karamustafalı köylerinin yer aldığı bölgede iletkenlik değerleri 88 ile 1125 m2/gün, özgül verimler ise 1,1 ile 5,3 l/s/m arasında değişmektedir. Çarşamba ilçe merkezinden itibaren güneye, yani Yeşilırmak membaına doğru gidildiğinde, serbest akiferlerin iletkenlik ve özgül verim değerlerinde büyük artışlar olmaktadır. Kurtahmetli-Boyacılı “Sulama Kooperatifi” sahasında açılan işletme sondaj kuyularının iletkenlik değerleri 2655 ile 16760 m2/gün, özgül verimleri ise 12.06 ile 32,75 l/s/m arasındadır. Yeşilırmak’ın 7-8 km sağ sahili boyunca kuzeye doğru uzanan sahada iletkenlik değerleri 285 ile 1865 m2/gün, özgül verim de 0,12 ile 6,0 l/s/m arasında değişir. Taşpınar, Sütözü, Çanaklı, Geçmiş ve Bafracalı köylerinin de yer aldığı bölgede iletkenlik ve özgül değerleri düşer. Sütözü köyünde açılan sondaj kuyusunun iletkenlik değeri 11 m2/gün, özgül verimi ise 0,2 l/s/m dir. SU TABLASI SONUÇLARI DERİN KUYULAR SU TABLASI SONUÇLARI Yeşilırmak ile yer altı suyu arasında çok karmaşık bir ilişki vardır. Etüd sahasının güneyinde Eğrikum, Boyacılı, Kurtahmetli, Muşçalı ve Demiraslan köyleri civarında, ırmak yer altı suyunu beslemektedir. Çarşamba ilçe merkezi ile Hacılıçay ve Kumarlı köylerine kadar olan kısımda yer altı suyu ırmağı besler. Hacılıçay köyünden Karamustafalı köyüne kadar olan kısımda ise; sağ sahilde yer altı suyu ırmağı, sol sahilde de ırmak yer altı suyunu beslemektedir. Hidrolik eğim, Çarşamba ilçe merkezinin güneybatısı ile Dikbıyık’ın güneybatısında kalan sahalarda 0,0025 ile en yüksek değere ulaşmaktadır. Bu durum, adı geçen sahalardaki alüvyon permeabilite değerinin düşük oluşundan kaynaklanmaktadır. Sığırtmaç, Aşağı Domurlu, Demircili, Yeniköseli, Hacılıçay, Bölmeçayırı, Yenikaracalı ve Ahubaba hattı ile Taşdemir, Irmaksırtı ve Epçeli hattı boyunca, yer altı suyunun kuzeybatıya aktığı görülür. Ovada oluşan yer altı suyu tümsekleri ise şu doğrultularda uzanmaktadır. a) Güney-kuzey istikametinde uzanan Tilkili-Irmaksırtı-Eyercili hattı, b) Güney-kuzey istikametinde uzanan Kuşhane-Damlataş-Ahubaba hattı, c) Güney-kuzeybatı istikametinde uzanan Arımköseli-Namazlı-Karacalı-Uluköy hattı. Yer altı suyu akımı, genellikle kuzeydoğu-kuzeybatı arasında ve yelpaze şeklinde olmaktadır.

96

11.... Çarşamba Ovası Yeraltı Suyu Bilançosu: BESLENME (hm3/yıl) BOŞALIM (hm3/yıl) -Yağıştan ve yüzeysel akıştan beslenme. rezerv değişim miktarının 2 katına eşit olduğuna göre.156........25 hm3 tür..... Orta Karadeniz Bölgesinde....7 TOPLAM. Akiferin yıllık boşalım miktarı. Yıllık rezervin % 80 i yıllık emniyetli verim kabul edildiğine göre......... Samsun il Merkezinin batısında.... 97 ...25 hm3 = 156.. YER ALTI SUYUNUN BESLENMESİ VE BOŞALMASI Akifer seviyelerin beslenmesi. Çarşamba ilçe merkezinden akış aşağı gidildiğinde ise ırmağın yer yer hem alıcı hem de verici olduğu görülür............. etüt sahasında mostra veren jeolojik ünitelerin litolojik ve petrografik özellikleri gereği yağıştan.ADİ KUYULAR SU TABLASI SONUÇLARI Ovanın kıyıya yakın yerlerinde.......................5 hm3/yıl * 0.5 Kaynak. Ova genelinde ırmak yatağı dar ve derin olmadığından.... Ovadaki toplam yıllık rezerv değişimi 78....80 = 125.. Bölge Müdürlüğü. ırmak sürekli yer altı suyunu beslemektedir. ovanın yıllık emniyetli yer altı suyu rezervi 156...5 TOPLAM............156..2 hm3/yıl dır...............55. incelenen sahanın yüz ölçümü de 1520 km2 dir.... DSİ 7.. ırmak yer altı suyunu beslemektedir. Yıllık boşalım = 2*rezerv değişimi Yıllık boşalım = 2*78... yüzeysel akıştan ve akarsu yatağından alüvyona süzülme yoluyla olmaktadır.....8 -Akarsudan beslenme. Yer altı suyunun akım yönü yine kuzey..5 hm3/yıl dır. YERALTI SUYU BLANÇOSU Tablo D....5 BAFRA OVASI HİDROJEOLOJİK ETÜTLERİ Hidrojeolojik etüdü yapılan BAFRA Ovası.. 2005 -Çekim+denize boşalım. Ova alanının yüzölçümü 575 km2........ kuzeydoğu ve kuzey batıya doğrudur..... hatta yer yer deniz seviyesinin de altında olduğu görülmektedir. Çarşamba ilçe merkezinden Yeşilırmak membaına doğru gidildiğinde......100....... yer altı suyu seviyesinin deniz seviyesinde.156.. 41o20’ ile 41o50’ boylam ve 35o30’ ile 36o14’ enlem daireleri arasında yer alır.....

98 . ovadaki yer altı suyunun nerelerde. hangi derinlikte. Engiz Deresinin de yıllık toplam ortalama akışı ise 2.2 * 106 m3/yıl dır.Etüd sahasının en önemli akarsuyu Kızılırmak’tır. 1962-1983 yılları arasında yıllık toplam ortalama akışı 188. Kısmen de Neojene ait kumtaşı ve konglomera seviyeleri de akifer özelliği taşır. İller Bankası tarafından da 19 adet olmak üzere 166 tane derin drenaj kuyusu açılmıştır. 15 adet bedelli kuyu. ETÜT SAHASININ TANITILMASI Hidrojeolojik etüdü yapılan BAFRA Ovası. AMAÇ Delta karakterindeki Bafra ovasının hidrojeolojik etüdü. Meteorolojik. özgül verim 0.1-27 l/s/m. En fazla verim 1-2 l/s civarındadır.27 m3/s dir. Jeolojik ünitelerin petrografik özelliklerine bağlı olarak kaynak verimleri çok azdır. Kızılırmak ve diğer akarsuların ortaklaşa oluşturduğu Bafra delta ovası teşkil eder. 1981-1984 yılları arasında yapılmıştır. Kızılırmak ile beraber güney-kuzey ve güneybatı-kuzeydoğu istikametinde Karadeniz’e ulaşan derelerin birlikte meydana getirdiği Bafra delta ovasının yüzölçümü ise. YSE tarafından ise 23 adet.08 m3/s dir. Ovanın yer altı geometrisi. 14 adet yer altı suyu sulama kuyusu. EC (elektriki kondüktivite)= 2250 micromhos/cm nin üstünde olduğundan kötü kaliteli yani sulamada kullanılamaz niteliktedir. Etüd. ne miktarda ve ne kalitede olduğunun tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. jeolojik ve hidrolik veriler dikkate alınarak. İncelenen sahada su veren jeolojik birim. 41o20’ ile 41o50’ boylam ve 35o30’ ile 36o14’ enlem daireleri arasında yer alır. yer altı suyunun yıllık seviye değişiminden faydalanılarak ovanın yer altı suyu rezervi hesaplanmıştır. yaklaşık 575 km2 kadardır. Su seviye değişimlerinden yararlanılarak hesaplanan ova yer altı suyu rezervi 95. Genelde yer altı suyu C3S1 yani yüksek tuzlu az sodyumlu sulama suyu sınıfındadır. Orta Karadeniz Bölgesinde. Etüd sahasının yüzölçümü 1520 km2 dir. doğu-kuzey-batı sahili boyunca. kıyıya paralel uzaması ve genişliği 2 ile 8 km arasında değişen ova bölümünde. akifer seviyelerin kalınlık ve derinliği ile yer altı suyunun kalite ve miktar yönünden dağılışı belirlenmeye çalışılmıştır. Alaçam ve 19 Mayıs ilçe merkezleri ile bu ilçelere bağlı çok sayıda köy yerleşkesi bulunmaktadır. Bafra ovasında bugüne kadar DSİ tarafından açılan 62 adet araştırma. 33 adet drenaj. elektriki kondüktivite değerleri de 410-6360 micromhos/cm arasında değerler gösterir. Samsun il Merkezinin batısında. Delta ovasındaki yer altı suyunun kalitesi.. Saha içinde Bafra. Delta ovasında akiferi oluşturan seviyelerin litolojik özelliklerine bağlı olarak iletkenlik katsayısı T=18-8320 m3/gün/m.

Neojene ait seriler. Yermenuşağı Tepe (893 m). Güney sınırı ise. kuzeybatıgüneydoğu istikametinde bir sıralanış gösterir. Kara Tepe (1607 m) teşkil etmektedir.01 m3/s ile Mart ayı ilk sırayı alır. Kızılırmak dışında ise Bafra ovasının doğu kesiminde Engiz Deresi. bombeli tepe ve sırtlar meydana getirerek ova içine doğru. Kayalıkdağ (1041 m).67 m3/s lik sarfiyat ile Nisan ayı onu takip eder. Taşlı Tepe (1011 m). Türkiye’nin olduğu gibi. yaklaşık 575 km2 genişliğindeki Bafra Delta Ovasını meydana getirmişlerdir. Kuşçular Tepe (696 m). Bölge içinde yer alan dağ silsileleri. etüt sahası içinde daimi akış gösteren yüzey sularını meydana getirirler. Etüt sahasının batı sınırı. güney kenarında 50 m civarında olan yükselti. Bu çalışmanın yapıldığı yılları kapsayan. Çakıldibi Tepe (1261 m) ve Böğürtlen Tepe (1399 m) ler söylenebilir. Dütmen Dağı (1670 m). kuzeyden güneye doğru.91 m3/s dir. doğuya doğru gittikçe alçalan tepelerden geçer ki bunlar. genellikle kuzeydoğu-güneybatı. yer yer heyelanlı bölgeler de görülür. diller halinde uzanır. deniz seviyesinden başlar. Çalın Tepe (1148 m) ve Dedeboğazı Tepe (588 m)lerinden geçerek sahile ulaşır. heyelanlı topografik özellikler gösterir. kenar önündeki bu çukura biriktirme işlemine devam ederek. Etüd sahasının güneyini çevreleyen Üst Kretase fliş serisi. Tuzlakıranı Tepe (792 m). kuzeyinde teşekkül etmiş olan dik bir kenarla. Derbent Tepe’den sonra yüksekliğin tekrar artarak 1400 m ye ulaştığı görülür. Karadeniz çukuruyla bağlantısı sağlanmıştır. 100-250 m lik bir yüksekliğe ulaşan Neojen ve Eosende. Sülüklü Tepe (1054 m). eski masiflerin önünden itibaren başlar. Üçpınar Tepe (1273 m). Büyükdüz Tepe (1282 m). AKARSULAR Kızılırmak. güneye doğru tedricen artarak en fazla 1670 m ye kadar ulaşır. Aylık debi. Sırtpınar Tepe (497 m). Sahanın güneydoğusundan itibaren doğu sınırı. Mayıs Tepe (353 m). en yüksek değere Mart ve Nisan aylarında ulaşır. Buna göre 324.Bafra delta ovasının. bugüne kadar. Kocadağ (1210 m). 311. taşıdıkları malzemeyi. Tepetekke (749 m). Asar Tepe (1094 m). Som Tepe (285 m). Kızılırmak’ın yıllık ortalama debisi 188. gerek Kızılırmak ve gerekse diğer akarsular. Ercel Tepe (982 m). Nisan ayı maksimum debisi de 99 . Kum Tepe (1402 m). etüt sahasının da en önemli akarsuyudur. akarsu şebekesi tarafından dik ve derin vadilerle yarılmış ve arazi sert bir görünüş kazanmıştır. güneye doğru gittikçe yükselen tepelerin doruklarından geçer.08 m3/s dir. Gökçeboğaz ve Uluçay (Alaçam) Dereleri. Alp orojenezi ve daha sonra meydana gelen büyük ölçüde epirojenik hadiseler neticesinde yükselen kara. Bu yükseltileri. tatlı eğimli. Bilhassa Alaçam yöresi ile Bafra ilçesinin güneybatısı. Etüt sahasının morfolojisi. Derbent Tepe (239 m) dir. Taşelik. Böylece denize ulaşan. Büyük Tepe (613 m). Akışın en az olduğu Ağustos ayında ortalama debi 95. büyük ölçüde jeolojik formasyonların petrografik özellikleriyle tektonik yapıya bağlı olarak gelişmiştir. Bulgurcu Tepe (1142 m). kuzeyde. Nebyen Sivrisi (1292 m). 1962-1983 yılları arasında Kızılırmak!ın Mart ayı maksimum debisi 198 m3/s ile 1345 m3/s arasında. batı bölümünde de Bedeş.

Tatlı Göl ve Uzun Göl bunların en önemlilerini oluşturur. Kuyular alüvyonun kumlu.0 kotunda toplam 9250 ha yüz ölçümleri.2 m3/s dir. Balık Gölü (Ulugöl). Volkaniklerle fliş serisinin birbirleriyle bağlantılı kırık ve çatlaklarında az da olsa bir miktar yer altı suyu bulunur. içme-kullanma suyu temin etmek ve ekili arazilerini de imkan nispetinde yer altı suyu ile sulamak amacıyla evlerinin önünde ve arazilerinde petekli kuyular açmıştır. iller Bankası ve TPAO (Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı) ile yabancı petrol şirketleri tarafından farklı amaç ve derinlikte sondaj kuyuları açılmıştır. Bafra ovasında 62 adet araştırma sondaj kuyusu.60 m kotunda 2440 ha kadar düştüğü görülür. kırıklar boyunca ve sızıntılar şeklinde yüzeye çıkmaktadır. Kızılırmak’ın batısında Karaboğaz ve Mülk gölleri ile. Yılın en kurak olan Ağustos ayının ortalama debisi ise 106. SONDAJ KUYULARI Bafra ovasında. Mevcut petekli kuyu sayısı 1500 den fazladır. aynı zamanda irili ufaklı pek çok gölün de meydana gelmesini sağlamıştır.5 m3/s dir. aynı periyot içinde Ağustos ayı minimum debisinin de 21. Böylece tuzlu deniz suyu.1 m3/s ile 1190 m3/s arasında. yazın su seviyesinin –0. DSİ tarafından ovanın değişik yerlerinde. göllere sızarak göl sularının tuzluluk derecelerini artırır. Bafra ovasındaki göllerin +/. çıkış ayaklarından denize boşalır. Gıcı Gölü. ADİ KUYULAR Çarşamba ovasında. Debileri 1-2 l/s ye ulaşır. hidrojeolojik etütlere dayanılarak yer altı suyu araştırılması amacıyla 1959-1973 yılları arasında. Cernek Gölü. Köy Hizmetleri tarafından. köylülerin büyük bir çoğunluğu.60 m ye kadar düşmesinden dolayı kapalı kalırlar. Bir örnek olarak.0 m3/s arasında değiştiği tespit edilmiştir. Nebyansivrisi (1292 m) ve doğu devamında volkanik-fliş kontaktından muhtelif kayanaklar doğar. yaz aylarında ve –0. yağış ve ve sel sularıyla göllerdeki su seviyesi yükselerek. delta ve kıyı oluşumunu meydana getiren tabii şartlar. GÖLLER Bafra ovasının kuzeyinde ve doğusunda. Kuyuların ortalama derinlikleri 5-10 m arasında değişmektedir. 1969-1980 yılları içinde 14 adet işletme sondaj kuyusu açılmıştır. 1973-1983 yılları arasında 15 adet bedelli işletme kuyusu. Göllerin denize çıkış yolları dar olup.5 m3/s ile 117. KAYNAKLAR İnceleme alanında debi yönünden kayda değer bir kaynak gözlenmemiştir. Kış döneminde ise. 1963 yılında ise derinlikleri 20 ile 50 m arasında değişen 33 adet drenaj sondaj kuyusu. çakıllı seviyelerinden suyunu almaktadır. Köy Hizmetleri. doğusunda Liman gölü. köylere içme suyu temini 100 . Bugün ki koşullarda ise 75 120 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 5808 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 184.94. DSİ. Bu sular.

drenaj kuyularının ise 20 ile 50 m arasında değişmektedir. İller Bankası tarafından belediye teşkilatı olan ilçe ve kasabalara içme suyu temin amacıyla 19 adet olmak üzere. 0. 1962-1965 yılları içinde açılan kuyularda ise 1 l/s ile 30 l/s arasında bir verim. DSİ tarafından açılan sondaj kuyularının derinliği 20 ile 350 m arasında. 1969 yılından sonra açılmış işletme kuyularında ise (Doğankaya-Dedeli “Toprak ve Su Kooperatifleri” sahasında) 20 l/s ile 63 l/s civarında olan verimlere karşılık 2 m ile 9 m arasında bir düşüm elde edilmiştir. 101 . araştırma sondaj kuyu sonuçlarıyla da doğrulanmaktadır. yani geçirimsiz bir zon. Kızılırmak’ın batısında kıyıya paralel bir şekilde uzanan bölge ovanın basınçlı yani ARTEZYEN AKİFER bölümünü. Bafra ovasının doğusunda (göller bölgesinin batı kenarı boyunca) bulunan kuyuların yer aldığı ova ünitesi ile. Kızılırmak ve diğer akarsuların ortaklaşa meydana getirdiği Bafra delta ovası ile Neojen’e ait kumtaşı ve konglomera seviyelerinden ibarettir. Köy Hizmetleri tarafından ovanın muhtelif yerlerinde köylere içme suyu temini amacıyla. Bu tip akiferlerin üstünde daima kalın bir kil tabakası. daha altta da ya alüvyal menşe’li veya Neojen yahut daha yaşlı kil ve marn gibi ikincil bir geçirimsiz seviye yer almaktadır. AKİFERLER I-Yer Altı Suyunu Taşıyan Formasyonların Yayılım. Kızılırmak’ın Karadeniz’e döküldüğü deltanın kuzey ucunda bulunan Kürtler kuyusunun yer aldığı kısım. ARTEZYEN AKİFER BÖLÜMÜ Basınçlı akiferler. İller Bankası tarafından açılmış içme suyu kuyularında. daha altta yine kil seviyesi yer almaktadır. birinci derecede akifer özelliği gösteren jeolojik ünite. düşümlerin ise 0.50 m ile 20 m arasında değiştiği. Ovanın doğusundaki bu artezyen akifer sahasında.50 l/s. açılmış sondajlarda verimin 2 l/s ile 20 l/s civarında.0 m arasında da bir düşüm tespit edilmiştir. 9 l/s ile 86 l/s arasında bir verim. üstte kalınlığı 11-64 m ler arasında değişen bir kil tabakası.0 m ler arasında değiştiği görülmektedir. toplam 166 adet derin sondaj kuyusu devlet eliyle açılmış bulunmaktadır. Bafra ovasında 1959-1960 yılları içinde açılan araştırma kuyularında.3 m ile 13. Bu özellik. Kızılırmak’ın yakın jeolojik geçmişte taşkın sahasını oluşturan ova kesiminde yer almaktadır. bunun altında çakıl. bunun güneyinde kalan ova kesimi de ovanın SERBEST AKİFER bölgesini oluşturmaktadır. bunun altında çakıl veya kumdan ibaret akifer seviye.60 m ile 13. kum ve bunların karışımından ibaret akifer seviye. o günün şartları ve imkanları ölçüsünde yapılmış pompa deneyleri sonunda akifer veriminin 1 l/s ile 12. buna karşılık ise 1 m ile 11 m arasında değişen bir düşüm tespit edilmiştir. Derinlik ve Kalınlıkları Etüt sahasında.amacıyla 1967-1983 yılları arasında 23 adet. düşümün ise 0.

Kızılırmak’ın bugünkü yatağını oluşturan.Kızılırmak’ın mansabında. Göltepe Deresi sağ sahilinde açılmış Göltepe kuyusunda. bu kuyudan 3 km kuzeyde açılmış Demirciköy kuyusunda. kalınlığının da 20-30 m arasında değiştiği görülmektedir. genişliği 1. Ayrıca ovanın batı ucunda. Samsun-Bafra devlet yolunun Engiz Çayı alüvyonunu kestiği yerde yolun hemen kuzeyi ve 1 km kadar menba yönünde alüvyonda açılmış kuyu. Bugüne kadar yapılmış etüt ve araştırmalardan elde edilen sonuçlara göre. bunun altında da 161 m ye kadar kil seviyesi geçilmiştir. Bafra ovasını oluşturan alüvyon içindeki akiferlerin geometrisi hakkında bir özet yapılırsa: a) Doğudaki artezyen sahasında akifer derinliğinin 11 m ile 80 m. Hariz’in 3 km batısında Muamlı-Çocukboğan kuyusunda. Osmanbeyli kuyusu. 80-90 m arası çakıl seviyesi. Dededağı kuyusu.5-6 km arasında değişen düzlük içinde açılmış kuyulara göre menbadan mansaba doğru serbest akifer zonu özelliği gösterir. biraz daha batıya gidildiğinde Gökçeboğaz Deresi sol sahilinde açılmış olan Kargalı kuyusunda serbest akiferler görülmüştür. b) Neojen ve daha yaşlı arazilerin eteklerine yakın bölümlerde alüvyon kalınlığının 19-33 m ler arasında.5 km Emenli kuyusu. artezyen akifer içinde açılmış 4213 no lu Kürtler kuyusunda üstte 80 m ye kadar devam eden bir kil tabakası. Yenice (Taşkeklik) Deresi sağ sahilinde açılmış Doyran kuyusunda. güney-kuzey doğrultulu. yani delta ovasının kuzey ucunda. Kızılırmak sol sahilinde. bu kuyuların 3-3. Emirefendi kuyusu. Ovanın batı yarısında ise artezyen akifer derinliğinin 35-51 m arasında. akifer kalınlığının da 20-30 m arasında olduğu. İkiztepe köyü içinde Neojen üzerinde açılmış olan kuyuda. 1500 batıda Hariz kuyusunda. doğu ve güneybatısında Neojen seri ile Neojen-Alüvyon sınırına yakın kısımlarda açılmış Balıklar (Kahraman) kuyusu. c) Bu bölüm ile artezyen saha arasında kalan kesimdeki serbest akifer kalınlığı ve adedi ise yer yer çok değişmektedir. Bakırpınar kuyusu. Yörükler köyünün 1 km kadar batısında Horror Deresi mansabında açılmış kuyu. Üstte bazen kalın bir kil 102 . aynı derenin sol sahilinde yani batısında açılmış Soğukçam (Aşağı Bedeş) kuyusunda. ova kuzeyinde ise artezyen akifer derinliğinin 35-51 m. Alaçam kuzeyinde açılan kuyularda da serbest akifer zonları görülmüştür. Üçpınar köyü civarında açılmış kuyu. akifer kalınlığının da 10-20 m arasında. SERBEST AKİFERLER BÖLÜMÜ Kızılırmak sağ sahilde kalan ova kesiminde serbest akiferin görüldüğü yerler aşağıda özetle verilmiştir. bu kuyunun 1 km kadar kuzeyinde açılmış Muamlı kuyusunda. Bafra’nın kuzeydoğusunda.

F) Aynı şekilde Karadiken mahallesi civarında yine bugünkü yataktan kuzeybatıya doğru Karaboğaz Gölü istikametine yönelik eski bir yatağın varlığı. İkiztepe-Hariz ve oradan da kuzeybatıya yönelerek Karaboğaz Gölü istikametine aktığı. T=102 m3/gün/m ve Q/D=0. G) Kızılırmak’ın doğusunda aynı şekilde Şeyhören kuzeyinde geniş bir menderesin yer aldığı ve buradan Girne Mahallesi istikametinde kuzeydoğuya doğru eski bir yatağın uzandığı görülür. Engiz ile Kurugökçe arasındaki kıyı şeridinde ve yakın doğusunda. ovada açılmış olan araştırma ve işletme sondajlarının pompa deneyi sonuçlarına göre tespit edilmiştir. buna paralel olarak her iki sahilde. Kızılırmak’ın jeolojik geçmişte Adaköy ve Karaburç köylerinin güneyinden geçerek. bunun altında farklı kalınlıkta akifer seviyeleri yer almaktadır.tabakası bulunmakta. Etüt sahasında mevcut akiferlerin hidrolojik özellikleri. D) Ovanın doğu kesiminde kıyıya paralel bir şerit boyunca (göller bölgesinin batısını oluşturan saha) akifer tavan derinliğinin. 60-70 ye ulaştığı Doğanca’nın kuzeybatısında ise 5-45 m arasında olduğu gözlenmiştir. genişliği 100-500 m arasında değişen bir şerit oluşturduğu. C) Ova doğusunda ve batısında yan dere vadilerinde ve ova içindeki devamlarında da. Karaburç-Adalar ve Kalaycılı köyleri arasında akifer tavan derinliğinin 5-70 m arasında değiştiği. 1-5 m arasında değişmekte olduğu Engiz-Yörükler arasındaki sahada 5-10 m arasında olan tavan derinliğinin doğuya doğru yani kıyıya doğru gittikçe artarak 60-70 m ye ulaştığı gözlenen bir başka husustur. B) Bu derinliğin 1-5 m arasında olduğu sahalar ise. d) Bugünkü yatak boyunca güney-kuzey istikametinde uzanan şeritte de 20 –75 m arasında değişen bir kalınlık gözlenmektedir. Bu kesimdeki akifer kalınlığının 5-50 m arasında. en düşük iletkenlik katsayısı (Transmissibilite) ve özgül debi. eski mendereslere tekabül eden kısımların ova içerisine doğru diller halinde uzandığı. akifer tavan derinliği. Araştırma-işletme-drenaj sondaj kuyularıyla jeofizik etüt verilerinin değerlendirilmesi sonunda çizilen “Bafra Ovası 1i Akifer Tavan Derinliği Haritası” incelendiğinde: A) Akifer tavan derinliğinin Kızılırmak’ın bugünkü yatağı boyunca 0-1 m arasında değiştiği. II-Yeraltı suyu Taşıyan Formasyonların Hidrolik Özellikleri.75 l/s/m 103 . akifer tavan derinliğinin genelde 1-5 m arasında değiştiği görülür. Kızılırmak sağ sahilinde açılmış araştırma ve işletme sondajlarına göre. E) Bugünkü yatağın batısında ise.

İletkenlik katsayısının 1800-1925 m3/gün/m ve özgül verimin de 1. serbest akiferin hidrojeolojik değerlerinde bariz bir yükseklik göze çarpar. özgül verim ve iletkenlik katsayısında akifer sınırı arasında kalan bölümünde. Bafra ilçe merkezinden akış yukarıya doğru.44 l/s/m arasında değiştiği görülür. 104 . Kızılırmak sol sahil artezyen akifer bölümünde ise. Ovanın batı kesiminde İkiztepe ve Hariz kuyularında özgül verim 0. özgül verimin de 0. Bu durum ise yan derelerin taşıma güçlerinin sınırlı olmasının bir neticesidir. en yüksek iletkenlik 7900 m3/gün/m ve özgül debi 21 l/s/m değerleri ise Garipçe kuyusunda görülmüştür. bu değerlerde bariz bir artış dikkati çeker. Kızılırmak’ın bugünkü yatağı boyunca yaklaşık 6 km genişliğinde güney-kuzey doğrultulu bir şerit içinde açılmış araştırma ve işletme kuyularına ait verilere göre. IIIIIIArtezyen akifer saha sınırından bir istisnası ile (Koşuköy kuyusunda T=3160 m3/gün/m. özgül verim de 3 l/s/m. özgül verim 15-27 l/s/m.34 l/s/m).40 l/s/m arasında değiştiği görülür.7 l/s/m arasında değişmektedir. Özellikle Dedeli ve Doğankaya Toprak ve Su Kooperatifi sahalarında açılmış işletme kuyularının pompa deneylerinde bu hususu açıkça görmek mümkündür. özgül verim 6 L/s/m.85 l/s/m.3-0. Horror deresi alüvyonunda açılan kuyuların pompaj neticelerine göre akiferin iletkenlik katsayısı 18 m3/gün/m ile 51 m3/gün/m arasında. özgül verimler ise 0. Ova doğusunda Osmanbeyli kuyusunda özgül verim 0.7 l/s/m değerleriyle Çalmaca kuyusuna aittir.5 l/s/m değerleri Fatsalılar kuyusunda. Dedeli’deki akiferin iletkenlik katsayısı 1820-8320 m3/gün/m. verim ise 1 l/s dir.25 l/s/m arasında değiştiği. T=1081 m3/gün/m ve 11. Kızılırmak sol sahilinde ve ovanın batısında Göltepe deresi alüvyonunda iletkenlik katsayısı 110 m3/gün/m. iletkenlik değerlerinin 50-950 m3/gün/m.13-4. özgül verim ise 0. Kaygusuz-Türbeköy hattı ile Bafra ilçesi arasındaki sahada iletkenliğin 302792 m3/gün/m ve özgül verimin de 0. Gökçeboğaz deresi Alüvyonunda iletkenlik katsayısı 122 m3/gün/m.20 l/s/m.6 l/s/m ile 4 l/s/m arasında değişmektedir.6-2 l/s/m dir. özgül verimin 1. Etüt sahasında doğudan batıya doğru yan derelerin alüvyonunda iletkenlik katsayısı ve özgül verim aşağıda verilmiştir. ovanın batısında Alaçam deresi alüvyonunda ise. Engiz Deresi alüvyonunda iletkenlik değerleri 96 m3/gün/m ile 873 m3/gün/m arasında. en düşük iletkenlik 505 m3/gün/m ve özgül debi 0. Q/D=6. Taşkelik deresi alüvyonunda ise iletkenlik katsayısı 903 m3/gün/m.5 l/s/m ile 10.1 l/s/m ile 0. Zira ince malzeme hakim durumdadır. Yan derelerin alüvyal düzlüklerinde açılmış kuyularda serbest akiferin iletkenlik ve özgül verim değerleri genellikle düşüktür.10-15.8 l/s/m verim ise 0. Serbest akifer niteliğinde olan Neojen formasyonlarında gerek verim gerekse özgül verim çok düşüktür. Bu bölümde kuzeye nazaran değerlerin daha yüksek olduğu gözlenir.değerleri Karaköy Devlet Harası kuyusuna. güneyden kuzeye doğru (yani menbadan mansaba doğru)serbest akiferin verim. en yüksek iletkenlik katsayısı ve özgül debi.

Düden mevkiine doğru yer altı suyu akmaktadır. Kızılırmak sağ sahilinde. Altınay. Kızılırmak boyunca akiferde yeraltı suyu seviye değişimi 0. Bafra ovası yeraltı suyu seviye değişimleri aşağıda verilmiştir.16 m dir. 105 . Q/D= 5-25 l/s/m arasındadır. So sahilde Dedeli’de ise ırmağa yakın kısımda 1.92 m ile 1. Bu da akifer beslenmenin ve iletkenliğin çok zayıf olmasının bir sonucu ve göstergesidir.53 m uzaklaştıkça 4. Etüd sahasının güney sınırı ile kuzey sınırı arsında kalan bölge içinde.80 m arasında oynayan bir seviye değişimi göze çarpar. Yeniköy-Hebilu-Göltepe hattı boyunca bir yer altı suyu sırtının teşekkül ettiği. kuzeydoğuya ve Aşağıbedeş-Altınay yönüne doğru. Bu özellik. işletme. Doğanca köyü civarında ise yer altı suyu hareketi. Karadiken mahallesi-Emenli-Karaboğaz gölü yönünde yer altı suyunun kanalize olduğu görülür. Şeyhören civarında güneydoğu istikametinde. Kızılırmak akiferi beslenmektedir. Ovanın kıyıya yakın bölgelerinde seviye değişimi 1 m civarındadır. Kızılırmak’a yakın kısımlarda statik seviye yüksek. verimleri de 10-15 l/s civarındadır. YER ALTI SUYU SEVİYE DEĞİŞİMLERİ 1984 Yılı Rasatlarına Göre. Yer altı suyu genelikle kuzeye. Hariz ve İkiztepe köyleri arasında kalan sahada. Kalaycılı-Kaygusuz-Emenli köylerinin yer aldığı ova bölümünde halka ait açılmış kuyuların çok olmasıyla anlaşılmaktadır. yer altı suyu seviyesi deniz kotundadır. buradan da kuzeye. ovanın diğer kısımlarına göre daha fazla olan seviye düşümü. Aşağıbedeş-Göltepe-Altınay köyleri arasında kalan kare şekilli sahada. Doğankaya bölgesinde yeraltı suyu derinliği 193 m ile 2. Yukarıbedeş. gözlenen 3 ile 6 m arasında değişen bir seviye düşümü. Kaygusuz. derinlikleri 13-20 m arasında.Doğankaya’daki sahada açılmış kuyularda ise bu değerler. sol sahil için açılanan aynı sebebin sonucudur. doğu-doğu kuzey yönündedir. dikkate çekicidir. yer altı suyunun hareket ettiği gözlenir. Sağ sahilde Neojen’in kuzeydoğusunda Sarıköy-Üçpınar köyleri arasında kalan sahada. SU TABLASI SONUÇLARI Bafra ovasında açılmış araştırma. İkiztepe-Kalaycılı-Türbeköy-Balıklı hattı kuzeyinde ve sol sahilde. drenaj ve şahıslara ait gerek sondaj gerekse derinlikleri 10-20 m arasında değişen keson kuyularda yapılmış yer altı suyu seviye ölçümlerinden elde edilen sonuçlar aşağıdadır. Kızılıırmak sağ sahilinde.49 m arasında değişmektedir. Bu yörede açılan kuyu adedi 200 ün üstünde olup. kuzeydoğu ve kuzey batıya doğrudur. uzaklaştıkça düşmektedir.65 m arasında Sol sahilde Neojen arazinin kuzeyinde kalan ova düzlüğünde ise 2 m ile 9. T=1216-7900 m3/gün/m.

YERALTI SUYU BLANÇOSU Tablo D.... Kızılırmak boyunca da...4 km2 yaklaşık 170 km2 dir.. Yağmur suyu yeryüzüne indiğinden itibaren kirlilik yükünde ani bir artış olur... akifer beslenimi.........95.. Akiferin yıllık boşalım miktarı....3........3...... kıyıdan güney doğru gidildikçe yeraltı suyu derinliği artmakta. 106 .2*106 m3/yıl dır.. Kızılırmak sol sahilde ise. yaklaşık olarak rezerv değişiminin 2 katına eşit olduğundan yıllık boşalım miktarı=2*rezerv değişimi 2*47...... 3 ile 4 m...... “Akiferin Yıllık Rezerv Değişimi” hesaplarında kullanılan “Thiessen Poligonu Metodu” Bafra ovasında tatbik edilerek............57... genellikle alüvyal sahadan olmaktadır... ova 15 bölgeye ayrılmıştır ki toplam yüz ölçümü 169..... YERALTI SUYUNUN BESLENMESİ VE BOŞALMASI Etüt sahasında yer alan jeolojik birimlerin petrografik özellikleri ayrı ayrı dikkate alınırsa görülecektir ki...... aynı şekilde mansaba kadar devam eder....1....68 m ye ulaşmaktadır..9 TOPLAM.... Su Kaynaklarının Kirliliği ve Çevreye Etkileri D...... 7. batısında 2 ile 3 m civarında olan yer altı suyu derinliği....12..... Neojen’e yakın özellikle beslenmenin çok zayıf olduğu kısımlarda 12..........3 -Akarsudan beslenme.......... Alüvyon dışı üniteler.... Şeyhören-Sarıköy-Üçpınar ve Düden mevkiini içine alan sahada yer altı suyu derinliği...... 95. DSİ 7. Yer altı suyu değişimlerinin bir saha içinde yayılmaları halinde.95... 2005 TOPLAM...2 Kaynak..... Kızılırmak sağ sahilinde......Bafra ilçe merkezi güneyinde.2 BOŞALIM (hm3/yıl) -Çekim+denize boşalım. Bölge Müdürlüğü.... ancak yüzeysel akış göndermek suretiyle dolaylı yoldan bir katkıda bulunurlar.........37..2 D.. Bafra Ovası Yeraltı Suyu Bilançosu: BESLENME (hm3/yıl) -Yağıştan ve yüzeysel akıştan beslenme.48 m dir.6*106= 95.. Yeraltı Suları ve Kirlilik Yeraltı suyu kirliliğini yüzeysel sular ve toprak kirlenmesinden ayrı tutmak mümkün değildir.....

iklim durumuna. Zirai mücadele ilaçlarının da aşırı ve bilinçsiz kullanımı büyük bir sorundur.sıvı ve gaz atıklar ortama verildikten sonra. atığın cinsine ve zamana bağlı olarak yer altı sularına taşınır. Yavaş akan ve havuzlanma özelliği gösteren akarsuların havalanma hızı. pestisitler ve mikroorganizmalar su ile yeraltına doğru taşınır. D. hayvansal ve bitkisel artıklar. Akarsu boyunca ilerlerken . iklim durumuna. Akarsularda Kirlilik Sağlıklı bir akarsuda bitki ve hayvan yaşamıyla ilgili olarak ekolojik bir denge olduğu bilinen bir gerçektir. dolayısıyla su miktarının artışıyla derişim düşer. Özellikle kanalizasyon sistemlerinin olmadığı yerlerde fosseptik çukurlardan sızan sular yer altı suyuna taşınabilmektedir. toprağın yapısına. yeraltı suyuna taşınım sırasında doğal olarak temizlenmeye uğrar. topografya yapısına.düşük akım koşulları ve yüksek su sıcaklığının olduğu yaz ve sonbahar mevsimlerinde oluşmaktadır. Yeraltı suyu kirlenmesinin en büyük nedeni evsel ve endüstriyel atıkların arıtılmadan alıcı ortama verilmesidir. yavaş olduğundan doğal arıtım olayı uzun sürmektedir. su ortamında.drenaj alanının.Organik ve anorganik partiküller. Kirlenmeye neden olan etkenler bu dengenin değişmesine neden olmaktadır. Mikroorganizmalar. kalitede. suyun oksijen özelliği azalırken CO2 miktarı artar. Çöplerin açık alanlarda depolanması ve kirliliği azaltıcı faaliyetlerin uygulanmaya konmaması önemli sorunlara neden olmaktadır. sıvı yada gaz atıkların çevreye verildikten sonra. organik maddeler ayrışır. doğal ve yapay gübreler. bakteri ölümü sonucu ortaya çıkan organik maddeler.3. Suyun süzülmesi sırasında organik maddenin kısıtlı oluşu nedeni ile mikroorganizmalar büyük ölçüde azalmakta. Yüzey kısımlarındaki toprak tabakasında. Diğer önemli bir sorun ise. Bu süreç akarsuyun özellikleri ve iklim koşulları ile yakından ilgilidir. akarsuyun debisidir. mineraller bitkiler tarafından alınır.evsel atıkların doğrudan toprağa verilmesidir. reaktif özellikte olduğundan absorbsi-yon. daha alt kısımlarda başka bakteriler tarafından kullanılmaktadır. Sığ ve dik akarsu yatakları iyi bir havalandırma sağlar. Katı. Ancak deterjan gibi parçalanmaya karşı dayanaklı bileşikler yeraltı suyuna ulaşarak içme suyu açısından sorun yaratabilmektedir. özelliklerini kirlenmeden önceki kalitesine doğru götüren bir doğal arıtım işlemi başlar.2. Evsel atık suda bol miktarda bulunan 107 . evsel atıkların doğrudan toprağa verilmesi ve kentsel ve endüstriyel atık / atık suların arıtılmadan çevreye verilmesidir. Normal olarak atık asimilasyonu için ülkemiz koşullarında en kritik durum. toprağın yapısına ve zamana bağlı olarak yeraltı suyuna taşınması sonucunda da kirlilik oluşur. Akarsuya verilen kirleticilerin seyreltilmesi ve taşınımı üzerinde sonuç açısından önemli bir etken. Yeraltı sularının kirlenmesinin önemli nedenleri tarım ilaçları ve gübrelerinin bilinçsiz kullanılması. Zararlı kimyasal atıkların bu doğal arıtmayla temizlenmesi hemen tümüyle akarsu akışına bağlıdır. Askıdaki maddeler hemen tamamıyla süzülme yoluyla uzaklaşır. zemin cinsi özelliklerine bağlı olarak önemli miktarlarda iyileşme sağlanabilir. Akarsu ortamına atık su girdisi olması durumunda. Katı. pek çok kimyasal madde. reaksiyon ve biyolojik ayrışma gibi olaylarla uzaklaşmaktadır.

D. maddelerinin azalması.bakteriler akarsu ortamında koşulların elverişli olmaması nedeniyle hızla yok olur.3 20 10.6 95 374 30 0.Engiz Deresi.13.6 3.2 7.34 170.0 14.7 105 348 650 0.18 0 8. Alkalinitesi Mg2+ Na + NH4+-N NO2 N NO3—N o-PO4 pH PV Q (anlık) SO4 SS T T. Göller.56 0. başka canlılar tarafından yenilme gibi mikroorganizmaların yok olmasını etkileyen ana unsurlardır.11 0.5 COD Col (renk) DO E-Coliform EC×10 Fe K + 6 Fekal Streptokok M.3.5 51.3 10 25.95 175 9.Coliform TDS Toplam Sertlik 23— Ph.10 0.1 54.03 0.004 0 0. 2005 108 . DSİ 7.06 0 8.7 15.5 ölçülmedi 9.3. Bölge Müdürlüğü.372 17.84 0.5 550 200 175 Ekim 2005 1.19 Mayıs Barajı Membaı Kirlilik Analizi Besin olaylar PARAMETRE BOD5 Ca2+ Cl - BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L EMS/100mL mhos/cm EMA/100mL mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m /s mg/L mg/L °C EMS/100 mL mg/L mg/L CaCO3 ³ Mayıs 2005 1.40 0.0 10.8 13. sıcaklık.6 70 15 280 300 192. Göletler ve Rezervuarlarda Kirlilik Tablo D.002 0.20 2.5 0.238 32.0 15.05 1.7 14. Alkalinitesi Kaynak.10 0.

5 1.0 14 327 0 0.9 5.56 160 10.20 0.98 0. Abdal Irmağı-Çakmak Barajı Çıkışı Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca Cl 2+ - BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L EMS/100mL mhos/cm EMA/100mL mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m³/s mg/L mg/L °C EMS/100 mL mg/L mg/L CaCO3 Mayıs 2005 1.002 0.186 28.95 160.4 1.01 0 8.641 36.Coliform TDS Toplam Sertlik 23- Ph.5 Eylül 2005 1.080 1.5 70 344 0 0.85 15 11.7 5.0 7.8 60.44 0. Alkalinitesi Mg Na 2+ + 6 Fekal Streptokok NH4+-N NO2—N NO3—N o-PO4 pH PV Q anlık SO4 SS T T.17 132.30 0.60 0 0 8.1 1.0 6.10 1.Tablo D.1 2.0 25 10.0 7.1 5.5 Ölçülmedi 12. 2005 109 .5 22 370 9 0.4 53.0 30 12 180 190 190 COD Col (renk) DO E-Coliform EC×10 Fe K+ M.1 1. Bölge Müdürlüğü.635 68.10 1.21 0.3 10 13 318 200 187.90 0. Alkalinitesi Kaynak.2 59.04 0 8.98 .01 1.44 3.14.30 0.55 0.0 7.5 9.0 14.002 0.96 0. DSİ 7.4 10 14 80 200 195 Kasım 2005 1.

5 280 23 320 190 Kaynak. 2005 110 .012 0.50 0 8.7 7.50 0.6 30 21 270 187.4 Ekim 2005 4.0 58.25 0.92 12.5 mg/L mg/L mg/L °C mg/L mg/L CaCO3 5.0 17.67 0 8.00 34.09 2. Tersakan Çayı-Havza Çıkışı Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca2+ ClCOD Col (renk) DO EC×106 Fe K+ M. Alkalinitesi Mg2+ Na+ NH4+-N NO2—N NO3—N o-PO43Ph.029 1.0 10.0 12.7 55.95 1.3 407 0. Bölge Müdürlüğü.68 175.2 14.2 25 9.50 1.Tablo D. DSİ 7.50 0.35 6.9 20 7. Alkalinitesi pH PV SO42SS T TDS Toplam Sertlik BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L mhos/cm mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 Temmuz 2005 6.3 6.24 202.9 19.5 4.15.1 424 0 4.2 68.

52 0. Bölge Müdürlüğü. DSİ 7.06 0.Tablo D.45 0.27 0 9. Alkalinitesi Kaynak.6 15.Coliform TDS Toplam Sertlik 23— Ph.5 M. Alkalinitesi Mg 2+ Na+ NH4+-N NO2—N NO3 N o-PO4 pH PV Q anlık SO4 SS T T.6 85 145 0 0.15 0 1.78 60 8.Değirmendere (Baraj Gölü Çıkışı ) Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca2+ ClCOD DO E-Coliform EC×106 Fekal Streptokok Fe K + BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L EMS/100mL mhos/cm EMA/100mL mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m /s mg/L mg/L °C EMS/100 mL mg/L mg/L CaCO3 3 Ocak 2005 2. 2005 111 .0 7.30 0.7 12.8 3.5 5. Terme Çayı.0 1.700 13 20 6 150 100 72.16.

06 0 8.15 0.90 0.8 42. Bölge Müdürlüğü.1 8.05 0.0 6.7 6.0 210 19 190 140 NH4 -N NO2—N NO3—N o-PO4 pH PV Q anlık SO42SS T TDS Toplam Sertlik 3- Ph.6 7.17.25 0 0.Tablo D.9 40 8.34 137. 2005 112 .80 0. Alkalinitesi Mg Na 2+ + + 6 BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L mhos/cm mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m3/s mg/L mg/L °C mg/L mg/L CaCO3 Temmuz 2005 1. Alkalinitesi Kaynak.09 24.3 25 7.8 40.10 0.0 245 0 2.40 0 8.0 3.25 0 0.0 9.4 14.7 10.5 6.8 20 22 190 130 Ekim 2005 4.34 125.44 1.0 5. DSİ 7.10 2. Tersakan Çayı.2 3.4 280 1.Ladik Gölü Regülatör Çıkışı Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca2+ ClCOD Col (renk) DO EC×10 Fe K+ M.

3 20 19 160 190 185 Eylül 2005 1.10 0.6 15 11.120 11.9 20.18. DSİ 7.3 29 374 2 0.89 0.6 Ölçülmedi 10.50 0. Alkalinitesi Kaynak.8 1.01 0 8.0 9.9 50.5 70 14.10 0 0.2 9.80 0. Alkalinitesi Mg 2+ Na+ NH4+-N NO2—N NO3 N o-PO4 pH PV Q anlık SO4 SS T T.25 1.5 480 270 175 ClCOD Col (renk) DO E-Coliform EC×10 Fe K + 6 Fekal Streptokok M.11 0.5 50.9 3.001 0.60 0.56 172.496 28.Coliform TDS Toplam Sertlik 23— Ph.4 0.95 172.03 1.1 45 388 900 0.Tablo D.6 13.5 12.5 14. Bölge Müdürlüğü.36 0.0 9. Kürtün Çayı-Kadıköy Barajı Yeri Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca 2+ BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L EMS/100mL mhos/cm EMA/100mL mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m³/s mg/L mg/L °C EMS/100 mL mg/L mg/L CaCO3 Mayıs 2005 0. 2005 113 .02 0 8.

5 mg/L mg/L mg/L °C mg/L mg/L CaCO3 1. 2005 114 .5 3.5 Ekim 2005 4. DSİ 7.8 425 0.19.4 17.2 504 0.2 60 20 320 222.55 0.2 15 8. Yeşilırmak. Alkalinitesi Mg2+ Na+ NH4+-N NO2—N NO3—N o-PO43Ph.15 2.001 0.40 0.9 14.5 140 8 410 207.5 Kaynak.3 3.0 11.001 1.15 0.15 0 8.04 54. Alkalinitesi pH PV SO42SS T TDS Toplam Sertlik BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L mhos/cm mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 Ocak 2005 1.7 Ölçülmedi 11.09 0.15 0 7.12 205 12.2 23.3 14.9 2.0 21.6 40.3 19.73 195 24.24 30.2 49.4 63.Çarşamba Çıkışı Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca2+ ClCOD Col (renk) DO EC×106 Fe K+ M.10 2.04 0 8.05 3.44 36.03 0.60 0.6 Temmuz 2005 2.002 0.34 175.3 370 0. Bölge Müdürlüğü.7 30 20 290 187.0 9.0 16.8 20 8.35 0.Tablo D.40 0.92 0.

4.Deniz araçlarının oluşturduğu kirlilik Öte yandan atık sular genel olarak: 1. sanayi atıkları. Genelde gemi sintine sularının denize basılması ve gemilerin akaryakıt ikmali sırasında meydana gelen sızıntı ve kaçak olayları sonucu. 3. evsel katı atık. evsel katı atıklar sanayii atıklar.zirai faaliyetler Evsel sıvı atık. sanayi atıkları. zirai faaliyetler Evsel sıvı atık. Özellikle deniz kıyısına kurulmuş olan yerleşim birimlerinin herhangi bir arıtım yapmadan kanalizasyonlarını doğrudan denize vermeleri veya diğer yerleşim birimlerinin dereler vasıtasıyla atık sularını denize ulaştırmaları ve kıyı bölgeleri yaygın bir şekilde kirlenmektedir.D. evsek katı atık. 6.Bunlar . 115 . zirai faaliyetler Evsel atıksular. evsel katı atıklar ve sanayi atıkları. -Deniz araçlarından kaynaklanan kirlenme.20. sanayi atıkları. denizcilik Evsel Atıksular.Küçük yerleşim merkezlerinde Terme ilçesi hariç arıtma tesisi bulunmayışı. Tablo D. evsel katı atık. Denizlerde Kirlilik Denizleri kirleten kaynaklar deniz ortamının alıcı ortam olması nedeniyle çok çeşitlidir.İçme ve Kullanma suyu rezervlerine karışması. zirai faaliyetler Evsel sıvı atık. evsel katı atık. sanayi atıkları.İl merkezinde evsel nitelikli atık suların arıtılamaması. 4. zirai faaliyetler.Sanayi kuruluşlarının bir kısmında arıtma tesislerinin bulunmaması.3. tankerlerin kazaları sonucu ve gemi tuvalet. 2. zirai faaliyetler Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. kömür ve diğer yakıtlar fabrikalar ve giderek artan araç sayısı nedeniyle ortaya çıkan egzoz gazları sadece atmosferi kirletmekle kalmayıp meteorolojik olaylarla denizleri kirletmektedir.Organize sanayi bölgelerinin arıtma tesislerinin bulunmaması 5. -Havadan kirlenme: Isınma ve enerji üretimi için yakılan petrol türevleri. çöp ve atık yiyeceklerden kaynaklanmaktadır.Fosseptik atıkların vidanjörlerle çekildikten sonra gelişigüzel yerlere boşaltılması. 2005 Deniz kirliliğinin başlıca nedenleri şu şekilde sıralanabilir: 1. İl Sınırları İçerisinde Yer Alan Su Kaynakları ve Bu Kaynakların Kirlenme Nedenleri Su Kaynağı 1-Karadeniz 2-Kızılırmak 3-Yeşilırmak 4-Mert Irmağı 5-Kürtün Çayı 6-Yılanlı Dere Kirlenme Nedenleri Evsel sıvı atık.

SASKİ Genel Müdürlüğü tarafından yapımı devam eden kolektör çalışması tamamlandığında atık sular bu kolektör hattı ile merkez kolektör hattına bağlanarak arıtma tesisine taşınacaktır. Merkez bölgesindeki atık sular ise şu an için Canik Bölgesi sınırlarında kalan Balıkçı Barınağı terfi istasyonu ile geçici olarak denize deşarj edilmekte olup İller Bankası tarafından yapımı devam eden kolektör hattının tamamlanması ile Organize Sanayi Bölgesi önünde yapılması planlanan atık su arıtma tesisine bağlanacaktır. 116 . 1-Altyapı sistemlerinin arıtma tesisi ile sonuçlandırılması 2-Altyapı sistemleri bulunmayan yerleşim birimlerinde uygun foseptik sistemlerinin kullanılması 3-Sanayi tesislerine atık su arıtma tesisi kurulması gerekmektedir.933 m2. Mevcut durumda Büyükşehir Belediye sınırları içerisindeki evsel atık sular merkez ve Atakum bölgesi olmak üzere iki ayrı bölgede toplanmaktadır. D. Samsunda bir tanesi Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde olmak üzere 4 adet küçük sanayi sitesi ve Tekkeköy İlçesi sınırları içinde de bir adet organize sanayi bölgesi bulunmaktadır.4. deniz. Atakum bölgesindeki atık sular.590.Alıcı ortamların (göl. Samsun kanalizasyon projesi kapsamında yer alan atık su arıtma tesisi ve derin deniz deşarjı ihale çalışmaları halen devam etmekte olup bu yıl sonuna kadar ihaleye çıkılacaktır. Köy hizmetleri Bölge Müdürlüğünün Bafra tarafında kalan sahil kesimindeki kumluk alanda toplanmakta ve terfi istasyonu ile geçici olarak denize deşarj edilmektedir. Alınan tedbirlerden en önemlisi İller Bankasının evsel atık suların arıtımı için yürüttüğü projedir. Ve Tic.Etrafa kötü kokular yayılması 5. 3.Yeraltı suyunda kirlilik meydana getirmesi.Haşere ve zararlı canlıların üremesine neden olması 6. İl sınırları dahilinde bulunan Organize Sanayi Bölgesi için imar uygulama alanı 1. OSB ’ye ait atık su arıtma tesis projesi etüt karakteristiği San. Projenin tamamlanması ile birlikte sahilde çevresel yönden büyük iyileşmenin olması beklenmektedir.Alıcı ortamdaki canlı hayatı tehdit etmesi .785 m2 olarak yer ayrılmıştır. Bakanlığının 1998 yılı yatırım programında yer almaktadır. 4. arıtma tesisi alanı 12. Başkanlığına sunulmuştur. akarsu gibi) rekreasyon alanı olarak kullanımını engellemesi.Suyun renginde değişikler olması 7. Su ve Kıyı Yönetimi. Ve Tic. Strateji ve Politikaları Deniz kirliliğinin önlenmesi için.2. gibi nedenlere sebep olabilirler. OSB içerisinde 117 adet sanayi parseli bulunmaktadır. OSB Müteşebbis teşekkül başkanlığı tarafından arıtma tesisi avam projesi planı hazırlanmış ve San.

Ara sokak şebeke çalışmaları devam ediyor. Atık su Arıtma Tesisleri ve Deşarj Noktaları S. kamulaştırma aşamasındadır. NO 1 İLÇENİN ADI SAMSUN KANALİZASYON DURUMU DEŞARJ NOKTASI ARITMA TESİSİNİN OLUP OLMADIĞI Şu anda deniz deşarjı yapılıyor. 2007 sonunda bitirilmesi planlanıyor. Arazinin tahsisi aşamasında çalışmalar devam etmektedir Fizibilite çalışmaları devam etmekte olup.AAT İş Temrin Planı onaylandı. Atık su Arıtma Tesisi Çalışmaları devam ediyor.21. Bünyesinde kurulan arıtma tesisi kullanılıyor Su ve Kanalizasyon işleri Büyükşehir Belediyesine devredilmiştir Arıtma tesisi var Proje hazır - AAT İş Temrin Planını sundu - 14 15 16 TERME VEZİRKÖPRÜ YAKAKENT Tamamlanmış Tamamlanmış (kanalizasyona bağlı nüfus %90) Yok Terme çayı Esenli ve ulubay derelerine Fosseptik çukurlarına AAT İş Temrin Planı onaylandı. Yok İLLER BANK. Bölge altyapısı Organize Sanayi Bölgesi ile birlikte imar planı komşusu olduğu İlkadım Küçük Sanayi Sitesi ve 19 Mayıs Küçük Sanayi Sitesine de hizmet verecek şekilde proje ve inşa edilmiştir.AAT İş Temrin Planı onaylandı. 6 7 BAFRA ÇARŞAMBA Tamamlandı Tamamlanmamış (kanalizasyona bağlı nüfus %80) %95 tamamlanmış Tam olarak tamamlanmamıştır Tamamlanmış (kanalizasyona bağlı nüfus %95) Tam olarak tamamlanmamıştır var yok 8 9 HAVZA KAVAK Tersakan Mert Irmağı yok yok AAT İş Temrin Planı onaylandı. Tablo D. Hıdırellez deresi vasıtasıyla Karadeniz % 100 Kanalla Karadenize Abdal deresine 2 OSB 3 4 ALAÇAM Yok Fizibilite çalışmalarıyla ilgili olarak SASKİ ile görüşülüyor.Halen Organize Sanayi Bölgesinde 50 parselde 27 tesis faaliyette olup 34 parselde 32 tesis inşaat halindedir. AAT İş Temrin Planı onaylandı. 23/07/2003 tarihli Deşarj izni var Fizibilite çalışmaları devam etmekte olup. 27/12/2005 tarihli deşarj izni var ASARCIK Tamamlanmamış (kanalizasyona bağlı nüfus %70) % 91 yok 5 AYVACIK Foseptik çukurlarına Badut Kanalı Kızılırmak Yeşilırmak yok . AAT İş Temrin Planı onaylandı. - Kaynak:Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Arazinin tahsisi aşamasında çalışmalar devam etmektedir İller Bankasına müracaat edildi. . AAT İş Temrin Planı onaylandı. arazi tahsisi aşamasındadır. AAT İş Temrin Planı onaylandı. YAPILAN ÇALIŞMALAR Ana kolektör çalışmaları bu yıl sonuna kadar bitecek. İnşaata başlandı. arazi tahsisi aşamasında çalışmalar devam etmektedir. Tekkeköy’den Ana kolektör yıl sonuna Karadeniz kadar tamamlanacak. 28/02/2006 tarihli deşarj izin belgesi var Fizibilite çalışmaları devam ediyor. Arazinin tahsisi çalışmaları devam ediyor. Fizibilite çalışmaları devam etmektedir. 2005 117 . AAT İş Temrin Planı onaylandı. 10 LADİK Ladik deresi vasıtasıyla Ladik gölü Engiz çayına ve arıtma tesisine yok 11 19 MAYIS 12 13 SALIPAZARI TEKKEKÖY %50 si tamamlanmış Tam olarak tamamlanmamış Terme çayı Kanallarla Karadeniz Ballıca sigara fab. ARITMA TESİSİ ÇALIŞMALARINDA SON DURUM AAT İş Temrin Planı Bakanlık onayına sunuldu. AAT İş Temrin Planı Bakanlık onayına sunuldu.

kullanma ve endüstri suyunun temini 23 Ekim 1972 tarih ve 7/5290 sayılı bakanlar Kurulu Kararı ile DSİ teşkilatına verilmiş ve DSİ 7.Arıtma tesisinin bir an önce kurulmasına ilişkin OSB müdürlüğüne gerekli yazışmalar yapılmıştır.Kullanma ve Endüstri Suyu Temin Projesi Planlama Raporu” yayınlanmıştır. 1-Çakmak Barajı İnşaatı 2-İletim Hattı ve Atakum Ana Depo İnşaatı 3-Su Arıtma Tesisleri İnşaatı 4-Şehir İçme şebekesi.5. Bölge Müdürlüğünce yürütülen planlama çalışmaları 1979 yılında tamamlanmış.1. D. D. Tuzluluk Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.5. “Samsun Şehir İçme .3. 118 . Zehirli Gazlar Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Ağır Metaller ve İz Elementler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. D. Samsun içme suyu projesi 4 ana üniteden oluşmaktadır. Samsun içme suyu havzaları:şehrimizin içme. müşterek şebekeye atık sularını verecek küçük sanayi sitelerinin doluluk oranları belli bir yoğunluğa ulaştığında bakanlığımız koordinasyonu ve işbirliği içerisinde değerlendirileceği bildirilmiştir. Su Kaynaklarında Kirlilik Etkenleri D. Çarşamba ovasının güneyinde .5. Azot ve Fosforun Yol Açtığı Kirlilik Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Çarşamba ilçesinin 20 km güney batısında Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. depolar ve terfi hatları inşaatı Çakmak Barajı Samsun içme suyu projesinin depolama tesisi olarak görev yapacak olup.5. İçme suyu havzalarının korunmasına yönelik Büyükşehir Belediyesine yönetmelik ve içme suyu kaynaklarının korunmasına ilişkin genelge maddeleri bildirilerek bu alanlarda suni gübre ve tarım ilaçları kullanımı hakkında uyulması gereken hususlara uyulmasına hassasiyet gösterilmesi istenmiştir. D.2. OSB müdürlüğünün cevabi yazılarında OSB’’de oluşan atık su karakteristiğinin tam olarak belli olmadığı ve atık su arıtma tesisinin projelendirilmesi ve yapımı aşamalarının bölgemiz büyükşehir belediyesi sınırları içerisine alınmasını müteakip ve arıtılacak atık suyun nitelik ve niceliğinin doğru olarak tespit edilmesi amacıyla.5.4.

Ovada kullanılan zirai mücadele ilaçları.5.3.5.2.5. Zehirli Organik Bileşikler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Petrol ve Türevleri Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.5.5. Tarımsal arazilerde kullanılan kimyasal gübrelerin bilinçsiz kullanımı neticesi gerek sulama kanallarına karışması ile gerekse de taban suyu yüksekliği nedeniyle özellikle yağışlı havalarda direkt veya indirekt olarak alıcı ortamlara karışması.5. D. Siyanürler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Yeşilırmağın ilimiz sınırları içinde kalan bölümü kirlilik açısından en fazla tarımsal kaynaklı uygulamalardan etkilenmektedir. D. bu ortamlardaki azot ve fosfor miktarının artmasına sebep olmaktadır. Tarımsal açıdan faydalı olan bu uygulama Yeşilırmak ve Kızılırmağın kirlenmesine neden olmaktadır. Samsun il sınırları içerisinde kalan Kızılırmak ve Yeşilırmak havzalarında yine yoğun bir şekilde zararlılarla mücadele çalışmaları yürütülmektedir.5.5. 119 .Polikloro Naftalinler ve Bifeniller Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Burada kullanılan zirai mücadele ilaçlarının yukarıda açıklanan benzer usullerle alıcı ortamlara karışması ırmaklarda kirliliğe sebep olmaktadır.5.4. Arazinin meyilli olması tarımsal kirlenmenin ırmaklara karışmasını daha da kolaylaştırmaktadır. D. D.1.Pestisitler ve Su Kirliliği Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.Gübreler ve Su Kirliliği Yurdumuzun Çukurova’dan sonra en verimli ovaları olan Çarşamba ve Bafra Ovaları ilimiz sınırlarında bulunmakta olup tarımsal verimin arttırılması için yani daha fazla ürün elde etmek amacıyla yoğun bir şekilde kimyasal gübreler ve zirai mücadele ilaçları kullanılmaktadır.5.5. önem sırasına göre insketisitler (böcek öldürücüleri).5.5.D. D. herbisitler (ot öldürücüler) ve rodendsitler (kemirici öldürücüler)dir.

733 2.250 101 SAF P2O5 (Ton) 6. 2005 Yılı Samsun İli Gübre Tüketim Miktarlarının İlçelere Göre Dağılımı TOPLAM (Ton) 95.158 684 643 62 212 5.912 95 247 33 19 1.603 2.23. 2005 Tablo D.438 3.049 113 46 113 27 364 294 945 46 SAF K2O (Ton) 1.110 4.22.150 120 .930 417 SAF N (Ton) 24. 2005 TÜKETİLEN MİKTAR (Kg.640 12.551 1.-Lt.673 7. 2005 Yılı Samsun İli Zirai Mücadele İlaçları Tüketimi İLAÇLAR İnsektisitler Fungusitler Herbisitler Rodondisit Ve Mollusidler Akarisitler Nematosit Ve Fumigantlar Kışlık Ve Yazlık Yağlar Diğerleri (Fişek) Kaynak:İl Tarım Müdürlüğü.160 3.Tablo D.002 81.333 19.668 853 2.) 186.484 260 834 22.560 16.929 3.906 56 1.180 670 1.195 0 7 0 0 305 135 234 4 0 7 0 16 14 465 8 İLÇENİN ADI İL TOPLAMI MERKEZ ALAÇAM ASARCIK AYVACIK BAFRA ÇARŞAMBA HAVZA KAVAK LADİK ONDOKUZMAYIS SALIPAZARI TEKKEKÖY TERME VEZİRKÖPRÜ YAKAKENT Kaynak:İl Tarım Müdürlüğü.954 4.661 277 176 397 833 869 1.066 0 0 1.696 100.

ülke kalkınmasında olumlu etki yarattığı kadar. Bacalardan kontrolsüz olarak açığa verilen gaz ve partiküller çok uzak mesafelere dahi taşınarak bitkiler ve topraklar üzerinde birikmektedir. Artan sanayileşme ile birlikte özellikle endüstriyel faaliyetler esnasında bacalardan kontrolsüz olarak açığa çıkan emisyonlarda toprak kirliliğine sebep olmaktadır. Tarım alanlarının bugün yerleşim alanları ve sanayileşme ile uğradığı kayıpların önlenmesi ve ekonomik yönden tarımsal ürünlerle sağlanabilecek imkanların korunması için. Yerleşim alanları ile verimli tarım alanlarının kayıpları önlenmelidir. barajlar. hem de ülkemizin döviz girdileri içinde önemli bir yeri olan tarımsal ürünler üzerindeki etkileridir. karayolları. Ovalarda zirai mücadele ilaçları özellikle de çeltik tarımında kullanılan yabancı ot öldürücüler. Toprağı asit karakterdedir. çok bilinçsizce kullanılmaktadır. sulama kanalları vb. azotdioksit ve hidrokarbonlar gibi kirletici emisyonlar içermekte ve bunların fazlalığı asit yağmurlarına neden olmaktadır. olumsuz doğa güçleri ve yağma derecesine varan bilinçsiz kullanımlar sonucunda sorunlarımız gittikçe artmaktadır. turistik gelişmeler. Doğal kaynaklarımızın zenginliğine karşın. Gerek endüstriyel ve gerekse diğer kaynaklardan atmosfere salınan kükürt. İlimiz genel olarak bol yağış almaktadır.Sınıf tarım alanlarının bu yolla kaybı kesinlikle önlenmelidir.Bu ilaçların çoğunluğu organik fosforlu ve karbonatlı ilaçlar olup çok zehirlidirler. kirlilik açısından çok büyük tehlike arz etmektedir. Atmosferde asit karakterli yeni ürünlerin oluşumuna ve 121 . Havaya verilen gazlar başta karbonmonoksit. konut yerleşmeleri. zamanı ve hava durumu gibi unsurlar çiftçiler tarafından iyi tespit edilememektedir. Bu durum. Toprak ve su korunumu önlemlerinin çiftçimize öğretilmesi sağlanarak erozyonla mücadele edilmelidir.ve II. azot oksitler. Yapılan çalışmalarda ilaç kullanımında çiftçilerin %58’ inin ilaçların kullanım şekline uygun olmayan tarzda kullanılmaktadır. Dolayısıyla da hem hızla artan nüfusumuz için gerekli. Bu durum pestisitler dediğimiz zirai mücadele ilaçlarının suda çözünürlüğünü arttırdığı gibi su kaynaklarına taşınmasını da kolaylaştırmaktır. doğanın biyolojik dengesini alt üst eden olumsuz sonuçları da birlikte getirmektedir. Sanayi siteleri yerleşimi için verimli tarım alanlarından ziyade eğimli alanlar seçilmelidir. Kullanılan ilaçların dozajı. Bu sorunların önemli sonuçlarından birisi de büyük ölçüdeki toprak kayıplarıdır. Çeşitli sanayi kuruluşları. kükürtdioksit. motorlu ulaşım araçları. Çoğu kez görüldüğü ve uygulamanın süre geldiği tarım dışı toprakların amaç dışı kullanımı da büyük sorun teşkil etmektedir. Öte yandan ülkemizde toprak kullanımı ve beraberinde getirdiği sorunlar günümüzde giderek önem kazanmaktadır. hidrokarbonlar gibi kirleticiler atmosferde çeşitli kompleks. Söz konusu asit karakterli yeni ürünlerin yeryüzüne geri dönmeleri çoğunlukla yağmur ve kar içinde çözünmüş halde taşınmak suretiyle gerçekleşmektedir. kimyasal ve fiziksel reaksiyonlara uğramak suretiyle yeni ürünlere dönüşür. Sanayileşmenin düz alüvyal alanlardan eğimli alanlara kaydırılarak özellikle I.

6.5.dolayısıyla asit yağmurlarına neden olan azotoksitler ve kükürtoksitlerin asiditenin yaklaşık %30 -70' inden sorumlu olduğu bilinmektedir. Deterjanlar ve Su Kirliliği Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.6. D. Özellikle tarımsal sanayinin gelişerek yeni iş sahalarının açılması işçi istihdamını sağlayacaktır.5. Askıda Katı Maddeler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. taşımacılık vb. İlimizde daha çok çeltik işleme. demir ve kadmiyum gibi ağır metaller toprak ve bitki üzerinde birikim göstermektedir. Asit yağmurların etkisiyle topraklar asitleşmekte ve bitki örtüsü tahrip olmaktadır. Verimli topraklarımızdan elde edilen yüksek kalitedeki ürünlerimizin ziyan edilmeksizin kendi ilimiz sınırları içerisinde kurulacak olan işletmelerde değerlendirilmesi. özellikle Bafra Ovasında sebze üretimi oldukça fazla yapılmakla birlikte bunları işleyecek bir salça. Patojenler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.5. çinko.7. D. Ayrıca emisyonlar içerisinde yer alan bakır. Çözünmüş Organik Maddeler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.5.5. İlimizin iklim ve toprak yapıları incelenerek yeni endüstriyel bitkilerin yetiştirilebilirliğinin araştırılarak sosyokültürel yapının geliştirilmesi ve ekonominin düzeltilmesi ve yeni sektör arayışlarına gidilmelidir. 122 . şoklama.8. D. Tüm bu çalışmalar esnasında ve yeni kurulacak sektörlerde 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelik hükümlerine uyulması gerekmektedir. Bilindiği gibi yurdumuzun Çukurova’dan sonra en verimli ovaları olan Çarşamba ve Bafra Ovaları ilimiz sınırlarında bulunmaktadır. İlimizde. Bu ovaların verimli kullanımı sonucu ilimizde ekonominin gelişmesi kaçınılmazdır. D. konserve vs tesisler bulunmamaktadır. gibi giderleri de azaltması sebebiyle az maliyetle çok kar edilmesi gibi avantajlarda sağlayacaktır. fındık ve un fabrikaları tarımsal sektör olarak görülmektedir.

5. Radyoaktif Kirleticiler ve Su Kirliliği Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. KAYNAKLAR: -DSİ 7.D.9. Bölge Müdürlüğü 2005 -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 -İl Tarım Müdürlüğü 2005 123 .

.flor birikimi belirlenmiştir. Katı atıklar ve özellikle çöpler mutlaka değerlendirilmeli ve kesinlikle toprağa dökülmemelidir. Bu ilaçlar seçilirken çok dikkat edilmeli.2. Kimyasal Kirlenme E. sınıf araziler üzerinde yoğunlaştığı ancak en fazla yüzölçümü sahip olan orman alanları ile çayır – mera alanlarının VII.1. Örneğin sanayi tesislerini belli bölgelerde toplayıp ortak arıtma üniteleri ve baca filtreleri kurulmalıdır.IV.Atmosferik Kirlenme İlimizde faaliyet gösteren Samsun Gübre Sanayi (TÜGSAŞ) ve Karadeniz Bakır İşletmelerinin ekim alanlarına olan etkileri araştırılmıştır. özellikle toprakta kalıcı olmayanlar tercih edilmelidir. özellikle demir. Tarımsal çalışmalarda kullanılan zirai mücadele ilaçları mutlaka bilinçli kullanılmalıdır. eğer kullanılma imkanı varsa atık sular tarımda kullanılmalıdır.ekolojik faktörlerin üretimde önemli kısıt teşkil ettiğini göstermektedir. Hava veya sulardan meydana gelen her türlü kirlenme aynı zamanda toprağı da kirletmektedir.2. Çalışma sonucunda topraktaki kalıntı kirleticilerin miktarları yüzey katlarında fazla olup. Atıklardan Kirlenme Toprakların çeşitli yollarla kirlendiği bilinmektedir. E. III.1.103 ha.1. Sınıf aralığında 321. ve IV. Bu yüzden su ve havadaki kirlilik düzeyini azaltmakla toprak kirliliğini de önlemiş olur.1 . I. TOPRAK VE ARAZİ KULLANIMI E. sınıf aralığında ise 134. Alınan topak örneklerinin analizi fabrikalar çevresindeki alanların rüzgar yönüne bağlı olarak 3-6 km arasında yoğun flor. 124 . V – VIII.2.lık alanda tarım yapılıyor olması.. demir ve bakır emisyonu etkisinde kaldığını göstermiştir. Sanayi bölgeleri ve tarım arazileri mutlaka belli bir plan çerçevesinde tespit edilmeli. Ayrıca derinlikte ph da düşme saptanmıştır.2.221 ha. İlaçlar kullanılırken doz durumu iyi tespit edilmeli fazla kullanımdan kaçınılmalıdır.1. Genel Toprak Yapısı İlde görülen iklim ve jeolojik yapı farklılıkları ile vejetasyondaki çeşitlilik değişik özelliklere sahip toprakların oluşmasına neden olmuştur. tarıma uygun araziler kesinlikle sanayi tesislerinden ayrılmalıdır.E. Toprak Kirliliği E. Tarım arazilerinin I. Sınıf araziler üzerinde olduğu görülmektedir.II. Şehir kanalizasyon atıkları mutlaka arıtılmalı. Aynı şekilde arıtma ünitelerinde biriken arıtma çamurları da toprağa ıslah edildikten sonra verilmelidir.bakır. E.lık alanda tarım yapılıyor olması Samsun İlinde agro.2. Buna bağlı olarak da toprak yüzeyinde asitleşme etkisi göstermiştir.

tarımsal ürünleri olumsuz yönde etkileyen etmenlere karşı kullanılan kimyasal maddelerdir. Bu atıkların toplanması ve depolanması çeşitli şekillerde arazi kaybı ve toprak kirliliğine neden olmaktadır. hava ve çeşitli yollarla toprağa ulaşmakta ve uzun süre toprakta kalıcı etkisini göstermektedir. Son yıllarda görülen nüfus artışıyla birlikte hızlı şehirleşme ve sanayileşme tüketimin çeşitlenerek artması hayat standartlarının değişmesi. endüstriyel. Bu maddelerden bir kısmı bozulmadan toprakta uzun süre kalabilmekte bir kısmı suya geçebilmekte veya toprak içerisinde yeni kontaminasyonlar oluşturabilmektedir. radyoaktif atıklardan kaynaklanan toprak kirliliği ve zirai mücadele ilaçlardan kaynaklanan toprak kirliliği alt başlıkları altında incelersek. Çeşitli faaliyetler sonucu meydana gelen atıklar genelde hiçbir işleme tabi tutulmaksızın toprak veya su gibi alıcı ortamlara verilmektedir. Yurdumuzda olduğu gibi Samsun'da da her geçen gün pestisit kullanımı artmaktadır. -Çöp Ve Katı Atıklardan Kaynaklanan Toprak Kirliliği: Evlerden çıkan çöplerle birlikte. Kent çevrelerinde oluşturulan çöp sahaları hem toprağı kullanılamaz hale getirmekte hem de başta sağlık olmak üzere çeşitli çevre sorunlarına neden olmaktadır. Çevre sorunları sınır tanımamakta ve çeşitli kirletici emisyonlar kilometrelerce uzaklara taşınarak etki edebilmektedir. kişi başına düşen katı atık miktarını yükseltmiştir. -Radyoaktif Atıklardan Kaynaklanan Toprak Kirliliği: Son yıllarda nükleer enerji kullanımı giderek artmaktadır. Yurdumuzda nükleer santral bulunmadığı halde. -Zirai Mücadele İlaçlarından Kaynaklanan Toprak Kirliliği: Pestisitler.Atıkları genel olarak çöp ve katı atıklardan kaynaklanan toprak kirliliği. Radyoaktif madde bulaşan topraklarda yetişen ürünler de aynı kirlilikten etkilenmektedir. zararlı böcekler ve yabancı otlar gibi . uzun süre kalıcı radyoaktif atıkları önemli çevre sorunlarına neden olmaktadır. madencilik tarım faaliyetleri sonunda ortaya önemli miktarda katı atıklar çıkmaktadır . Nükleer enerjinin faydaları yanında. bitki hastalıklar. ticari. Radyoaktif atıklar su. 125 . Ürün verimine olan olumlu etkileri yanında yanlış kullanma ve seçilen pestisitin türüne göre önemli çevre sorunlarına neden olmaktadır. Ancak katı atıkların toplanması ve imhasında henüz istenilen seviyeye ulaşılamamıştır. Toprak bu yolla hem mikrobiyal açıdan kirlenmekte hem de katı atıklardan sızan sular yeraltı sularını yada akarsuları kirletmektedir. Özellikle kentte il merkezi ve ilçelerin büyük bir problemi olan çöpler arazilere gelişigüzel bırakılmakta yada gömülmektedir. Çernobil kazası nedeniyle yayılan radyoaktif atıkların toprak ve ürünlerde yol açtığı kirlilik hepimizce bilinmektedir.

biyolojik ve kimyasal yapıyı etkilemektedir.1. İlk dört arazi sınıfı. Ayrıca genellikle büyük ve küçükbaş hayvanların katı ve sıvı dışkıları ile yataklık olarak kullanılan sap. Sınıfa kadardır. Uygulanış biçimleri ve dozaj durumları çok değişik olan bu uygulama sonucu Yeşilırmak.1.. E. Bunlardan V.1.2. Yapılan bilimsel araştırmalar. denizleri kirlettiği. katı ve süspanse maddeler. yöreye adapte olmuş tarla bitkileri ile orman. Bu miktarın yaklaşık %25'i Amonyumnitrat. VI. sınıftan VIII.3. Mikrobiyal Kirlenme Arıtılmadan deşarj edilen endüstri ve şehir atık suları ile bu suların kirlettiği dere. kirli sular nedeniyle verimli ova ve tarım topraklarımız etkilendiğini göstermektedir. Bu yolla kirlenen toprakların aynı zamanda çeşitli yollarla yeraltı sularını. Yeşilırmak Havzasında bir yılda kullanılan ahır gübresi yaklaşık olarak 28.ve VI. Örneğin tarımsal üretimi artırmak için Yeşilırmak Havzasında (Çarşamba Ovası) yoğun bir gübreleme ve zirai mücadele yapılmaktadır. kirli sularla sulanan topraklarda zararlı maddeler biriktiği bilinmektedir. Kaynakların kıt oluşu nedeni ile bu tür sular tarımsal sulamada kullanılmaktadır.toprakta fitotoksik düzeyde zenginleşmesi bitki gelişimi ve verimi etkilemekte. kirletici maddeleri bir kısmı burada yetişen bitkilerle ve besin zincirine geçmektedir.Yapılan araştırmalarda toprak ve sularda ilaç kalıntılarına rastlanmaktadır. Sınıflar bulundukları yöreye adapte olmuş yerli bitkilerin yetişmesine elverişlidir. kirli sular içindeki. Arazi Varlığı E. Yörede dekara yaklaşık olarak 300-400 kg ahır gübresi kullanılmaktadır. Samsun ilinde özellikle tarımsal ilaçların ve gübrelerin neden olduğu kimyasal kirliliğin çok fazla olduğu bilinmektedir. iyi bir toprak idaresi altında. ilimizde en çok bu yollarla kirletilmektedir. V.000 ton civarındadır. göl gibi kaynaklar önemli ölçüde toprak kirliliğine neden olmaktadırlar. saman gibi maddelerden meydana gelen ahır gübresi de ova tarımında çok yoğun olarak kullanılmaktadır. ırmak. Ağır metal ve iz element-lerin. Arazi E. ağır ve iz elementler toprakta birikerek fiziki. Bunun sonucu.3. Ayrıca pestisit kalıntıları topraktaki yararlı mikroorganizmaları kısmen veya tamamen yok etmektedir.2. Arazi Sınıfları Kullanma kabiliyetine göre sınıflandırmada en geniş kategoriyi oluşturan kabiliyet sınıfları sekiz adet olup toprak zarar ve sınıflandırılmaları l. E. ve VII.3. Pestisit kalıntıları ile kirlenmiş topraklarda yetiştirilen bitkilerin bu ilaçların bir kısmını bünyesine aldığı ve bu yolla gıda zincirine katıldığı bilinmektedir. 126 . akarsuları. mera ve çayır bitkilerinin iyi bir şekilde yetiştirme yeteneğine sahiptir. Özellikle kanalizasyon atıklarını taşıyan kaynaklardan yapılan sulama ile çeşitli sebze ve meyvelere ulaşan parazitlerin sağlığı olumsuz yönde etkilediği görülmektedir. Her türlü tarımın yapıldığı Çarşamba Ovasında yüksek oranda pestisit kullanılmaktadır. Havzada genelde tüm tarım ürünleri ortalaması dekara 3-20 kg arasında ticari gübre atılmaktadır. %75'i ise Amonyumsülfat gübresidir.

8 'ini de kolüviyal topraklar oluşturmaktadır. Samsun ilinde II. Sınırlandırmalar az ve uygulamalar kolayca yerine getirilebilir cinstendir. sodiklik (alkalilik) ve taşlılık gibi sorunları yoktur. Tuzluluk.079 hektar olup il yüzölçümünün %4.3 ünde toprak derin . yeşil gübreleme. Bu arazilerin %70.504 hektarlık yüzölçümleri ile %12'lik bir oran teşkil eder.4'ünü teşkil etmektedir. (7) Drenajla düzeltilebilir fakat sürekli olarak orta derecede sınırlandırma şeklinde var olan yaşlılık (8) Toprak kullanma ve idaresi zerindeki hafif iklimsel sınıflandırmaların tek tek yada kombinasyon şeklinde etkileri içerir. toprak koruma uygulamaları. 28. su kontrol yapıları veya kültür bitkiler için kullanıldıklarında uygun işleme yöntemleri gerektirirler. Buna göre Samsunda arazi sınıflaması yapıldığında sırası ile. 1210 hektarı yerleşik alan haline gelmiş bulunmaktadır.2'sini 127 . adapte olmuş bitkilerin münavebeye alınması gibi olağan amenejman işlemelerinden bir veya bir kaçının uygulanmasına ihtiyaç gösterirler. mera ve orman içinde güvenli olarak kullanılabilir. Topraklar kolay işlenmekte olup gübreleme. sınıf arazi çok etkin ve pahalı ıslah çalışmaları ile üretime alınabilinirse de ürün ve yatırım harcamalarını karşılayamaz. Bunlar aynı zamanda özel toprak koruyucu bitki yetiştirme sistemleri. (6) Kolayca düzeltilebilen fakat yinede görülebilen taşkın zararı.696 hektarında kuru tarım yapılmakta.Bu sınıftaki topraklar kötüleşmeyi önlemek veya işleme sırasında hava su ilişkilerini iyileştirmek için yapılan koruma uygulamalarını içeren dikkatli bir toprak uygulamasını gerektirir. (2) Orta derecede su ve rüzgar erozyonuna maruzluk veya geçmişteki erozyonun orta derecede olumsuz etkileri (3) İdealden daha az toprak derinliği (4) Biraz elverişsiz toprak yapısı ve işlenebilirliği.399 hektarını sulu. Bu sınıftaki toprakların sınırlandırmaları : (1) Hafif eğim. Bu sınıftaki topraklar çiftçiye bitki seçimi ve amenejman uygulamaları bakımından sınıf l dekinden daha az serbestlik sağlar. toprak ve korunma önlemi alınması koşulu ile bazı özel bitkilerde yetiştirilebilir. (5) Hafiften ortaya kadar değişen. Samsunda l. %98.10. Sınıf l -Bu sınıf toprakların. Hemen hepsi %2 den daha az eğimlidir.22 'sini alüviyal %1. Toprak derinliği fazla drenajları iyidir. Topraklar kültür bitkileri. VIII. Kültür bitkileri yetiştirilmesinde olduğu kadar. mera ve orman için kullanılabilir. Topografyaları hemen hemen düzdür. Kalan 1889 hektardan 689 hektarı orman ve funda örtüsü altında olup.395 hektarında da fındık yetiştirilmektedir. bitki artıkları ve hayvan gübrelerinin toprağa verilmesi. Sınıf II. Çok üretken olup geniş bir bitki seçim aralığına sahiptirler. çayır. %98. %1. kullanılmalarını kısıtlayan hafif derecede bir veya iki sınıflandırması olabilir. Su tutma kapasiteleri yüksek ve verimlilikleri iyidir veya gübrelemeye cevap verirler. kireçleme.sınıflarda. çayır. Sınıf arazinin yayılma alanı toplam 42. Su ve rüzgar erozyonu zararı yok veya çok azdır. 10. Sınıf araziler 115.7 sinde orta derindir.

III.7'i bu sınıfa girmektedir.4'ü kırmızı-sarıpodzolik toprakların %75. Sulanan alanlardaki III. 73.5'i ve kahverengi toprakların %23.3 ü şiddetli erozyona maruzdur.2 sinde toprak derin . sık taşkınlar.3 ü hafif. 2Şiddetli su veya rüzgar erozyonuna maruzluk yahut geçmişteki erozyonun şiddetli olumsuz etkileri. Balçıklaşmayı önlemek ve geçirgenliği düzeltmek için böyle topraklara organik madde ilave etmek.2 oranların %69.2 .6 sında %2-6 ve %1. tuz veya sodyum birikmesinden dolayı. 3Ürüne zarar veren.Bu sınıfta toprakların kullanılmasında kısıtlamalar III.7'sini. hem de tozluk vardır. Çayır. 22. 868 hektar yerleşim alanı şeklindedir. 9Orta derecede tuzluluk veya sodiklik Bu sınıftaki yaş veya yavaş geçirgen fakat hemen hemen düz toprakların çoğu. mera ve orman için kullanılabilecekleri gibi gerekli önlemlerin alınması halinde iklime adapte olmuş tarla ve bahçe bitkilerinden bazıları içinde kullanılabilir.3 ü düz veya düze yakın.2'sini gri-kahverengi orman toprakları oluşturmaktadır.alüviyal.%4. gri-kahverengi podzolik toprakların %1.6'smı.5 inde yalnız drenaj bozukluğu. işlendiğinde. Bir kısmında hafif veya orta derecede erozyon hüküm sürmektedir. Toplam alanları 99.8 inde drenaj yetersizliği görülmektedir. 2.8'ini kestane rengi.%59. %0. Bu sınıf arazilerin %75.253 hektardır.310 hektar orman ve fundalık. Toprakların %83. İldeki alüviyal toprakların %1. %16.4 ü ora ve %0. 5Drenajdan sonraki. %14. Düz eğimde olanların %0. yavaş geçirgenlik .3 ü derin. İşlendiklerinde daha dikkatli bir idare gereklidir.2'sini kolüvyal %0.3. Çoğu orta eğime sahiptir.0 unda ise %12 den fazladır. %95.2 si de dik eğimlerde yer almaktadır. 4Alt toprakta çok yavaş geçirgenlik. ve yaş olduklarında işlemeden kaçınmak gerekir. drenaj ve toprağın yapısı ile işlenebilirliğinin sürdürecek bir ürün yetiştirme sistemin gerektirir. %36.026 hektar fındıklık. 192 hektar sulu tarım. Eğimi %0. 375 hektar mera. 7Düşük rutubet tutma kapasitesi. 6Sığ kök bölgesi.482 hektar kuru tarım.4'ünü teşkil eder. %4. yaşlık veya bir süre için devam edecek. Koruma önlemlerinin alması ve muhafazası daha da zordur. 1Orta derecede eğim. %4. Sınıftakinden daha fazla ve bitki seçimi daha sınırlıdır. 128 . Sınıf IV. kahverengi orman topraklarının %13. hafif eğimlerde. kolüvyallerin %31.7 sinde orta derin.1 inde sığdır.4 ünde eğim %0. %23.7 si orta derin veya sığdır. sınırlı olarak kullanılmaktadır. Üçüncü sınıf araziler Samsun ilinin %10. %8. %3. göllenme. Sınıf III-Bu arazilerde şu sınırlandırmaların bir veya birkaçı bulunabilir. Sınıf arazilerin ildeki kullanım durumu. 8Kolayca düzeltilmeyen düşük verimlilik.6'sını. Sınıf arazi topraklarının bir kısmı yüksek taban suyu.

Sınıf VI. Tarla ve bahçe bitkileri kültürüne uygun olmakla birlikte çayır ıslahı yapmak. %14. fakat suyu seven.Bu arazilerin büyük bir kısmında (108. Samsun ilinde IV.6 sı düz veya düze yakın. %0.2 sinde orta ve %0.1 i orta derin. %89.Aslında IV. gölgelenme alanları bu sınıfa örnek olarak gösterilebilir.2'sini kestane rengi. 1. Bu tür araziler. Tamamı hafif tuzlu.3 ünde şiddetli bir erozyon hüküm sürmektedir. %7 si orta . 1Dik eğim 2Şiddetli su ve rüzgar erozyonuna maruzluk 3Geçmişteki erozyonun şiddetli olumsuz etkileri 4Sığ toprak 5Düşük rutubet tutma kapasitesi 6Ürüne zarar veren sık taşkınlar 7Uzun süren göllenme. düz veya derin hidromorfik alüvallerden ibarettir. veya iyi bir idare ile uygun.1 'den daha düşük bir oran teşkil eder. %0.2 'sini de kırmızı-sarı podzolik topraklar oluşturmaktadır. %40 ı sığ ve %6. fındıklık ve mera olarak kullanılmaktadır.115 hektarı yerleşik alan haline gelmiş olup geri kalanı da sulu tarım arazisi.2'lik bir orana sahiptir.4'ünü grikahverengi podzolik. ağaç türleri yetiştirmek suretiyle bu arazilerden kazanç sağlanabilir.2 si de dik ve daha fazla eğime sahiptir. araziler.4'ünü kahverengi orman %28. yada drenaj bakımından. kültür bitkileri tarımına elverişli olmayan.3'ünü kolüviyal. Toprakların %16. Sınıf arazi topraklarında . Çayır arazisi olarak kullanılmaktadır. Bu sınıf arazilerin %3.919 hektar) kuru tarım uygulanmaktadır. %3.3 ünde çoraklık vardır. % 0. yada çok yaşlı veya kayalıktır. Sınıf V. Düz veya düze yakın eğimlerde erozyon etkisi pek görülmemekte ise de bu sınıf arazinin %96. kireçleme gübreleme ve kontur karıkları . Sık sık taşkınlara maruz kalan taban arazilerle düz.Bu sınıfa giren toprakların fiziksel koşulları. gerektiğine tohumlama.899 hektarı orman ve funda ile kaplıdır. Toprakları ya sık sık sel basması nedeniyle sürekli yaş. kot ve ağaçların yetişmesine uygun.5'ini alüvyal. bu sınıftaki toprakların: 1-Dik eğim 2-Ciddi erozyon zararları 129 . %36. yaşlılık ve/veya bir kaçının sürekli etkilenmesi sonucu kültür bitkileri için kullanım çok sınırlıdır. Sınıf araziler 135.6 sı çok sığdır. Samsun İlinde 349 hektarlık yüzölçümü ile %0.6 sı derin.3 ü hafif. Bunlarda coğrafya hemen hemen düzdür. % 2. saptırma yapıları ve su dağıtıcıları ile su kontrolü gibi çayır ve mera iyileştirmelerinin uygulanmasını pratik kılar.düze yakın eğime sahip çok taşlı veya orta derecede kayalı. drenaj hendekleri.994 hektarlık bir yüz ölçüme ve %14. Bu sınıfın % 53. Düz alanların hemen hemen tümünde drenaj bozuk olup. Sınıf araziler yetişecek bitki cinsini kısıtlayan ve kültür bitkilerinin normal gelişmesini önleyen sınırlandırmalarına sahiptir. 28.

9'luk bir orana sahip olan VI. Sınıf araziler %34. topraklar oluşturmaktadır. yerleşim alanı ise sadece 27 hektardır.3 ünüde alüvyal topraklar oluşturmaktadır.9'unu kestane rengi.1 inde orta ve %65. kontur karıkları. Bu sınıf arazilerin %33. çayır ve mera ıslahı için kullanılma olanakları da oldukça sınırlıdır. %8.2'ini gri-kahverengi podzolik.8 i kahverengi orman toprakları. %26. 1-Çok dik eğim 2-Erozyon 3-Toprak sığlığı 4-Taşlılık 5-Yaşlılık 6-Tuzluluk veya sodiklik gibi kültür bitkilerinin yetiştirilmesini engelleyen çok şiddetli sınırlandırmalara sahiptir.300 hektar ile %4.884 hektar olup %52. Bunların da %90 dan fazlası aşırı tuzdan etkilenmiş durumdadır. %0. Sınıf VII-Bu sınıfa giren topraklar. drenaj hendekle. Fiziksel özellikleri tohumlama ve kireçleme yapmak.çok sığ topraklardaki %0.947 hektarı orman ve funda örtüsü altındadır. Daha düşük düzlüklerde görülmekte olan derin topraklar %38. Kuru tarım yapılan alan 27. Samsun ilinde 47. Bu toprakların büyük çoğunluğu (%56) orta şiddetli erozyona maruzdur. 130 . Toplam alanları 49.259.5 ini kestane rengi.1'ini alüviyal.34 ü sığdır. VI.3 tür.691 hektarında drenaj bozuktur. %0. %36. %5. hiç veya hafif etkilenenler %35 oranındadır.1 inde düz-düze yakın.12 sinde hafif. Toprakların %36.2 lik bir oran teşkil etmektedir. Orta derin toprakların oranı %22. %33.739 . mera veya orman için kullanılabilir. fakat çayır. Bazı yerlerde toprak muhafaza önlemleri almak veya alttaki arazileri korumak için ağaç dikimi veya ot tohumu aşılaması yapıldığı hatta istisnai bazı hallerde kültür bitkileri bile yetiştirildiği olursa da bu gibi durumlar VII sınıf araziler için genel bir özellik sayılmaz.sınıf arazilerin 13.584 ve fındıklık 2. sulu tarım alanı 1.8'ini kahverengi orman.5. saptırma yapıları ve su dağıtıcıları tesis etmek gibi iyileştirme. koruma ve kontrol uygulamalarına elverişli olmadığından. Bu sınırlamaların bir veya daha fazlası dolayısıyla bu topraklar genellikle kültür bitkilerine uygun değildir. % 2 sini hidromorfik alüviyal ve %0. Samsun ilindeki VII sınıf araziler %52 lik bir orana sahiptir.3-Geçmişteki erozyon olumsuz etkileri 4-Taşlılık 5-Sığ kök bölgesi 6-Aşırı yaşlılık veya taşkın 7-Düşük rutubet kapasitesi 8-Tuzluluk veya sodiklik gibi düzeltilemeyecek sürekli sınırlamaları vardır. çok dik veya sarptır. Şiddetli erozyondan etkilenen topraklar %9.24 ünün gri kahverengi potsolik. Bu sınıftaki toprakların 15.9 unda dik.

2' Ik bir orana sahiptir.718 hektarı da çıplak kayalık olarak haritalanmıştır.324 44.9 unda ise çok şiddetlidir.557 hektarı kıyı kumulu.6 sı dik. Çok aşınmış araziler. % 0.1 i orta.8502 hektarı mera arazisi.643 957. ve kültür bitkilerinin yetiştirilmesine elverişli değildir.1.5 inde şiddetli.34 ü düz-düze yakın. %0.Samsun İlinin Yüzölçümü Toplam 957. 348.250 hektar olup 5. önlenemeyecek derecede şiddetli sınırlandırmaları nedeniyle. Toplam alanları 11.3. % 46. Sınıf VIII. 175 hektarı da yerleşik alan şeklindedir. % 97. Sınıf araziler 11. Ancak % 2.00 131 .939 hektarı orman fundalık. Kullanım Durumu Tablo E. Toplam alanları 499.900 Payı (%) 48 5 37 10 100. ot.1i sığ.1. Samsun İlinde VIII.3 ü derin olup % 51. %0.884 hektar olup 131.Bu sınıf araziler.976 hektarı ırmak taşkın yatağı. 2005 Alan (ha) 455. Erozyon % 2. Toprak Varlığı ve Dağılımı İşlenebilir Arazi Çayır-Mera Arazisi Orman ve Fundalık Arazi Tarım Dışı Arazi Toplam Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. 1.107 99.826 358.2. Bunlarda alt sınıflama yapılamaz.Bu sınıftaki toprakların % 2. ırmak yatakları. olmasalar da yaban hayatı için dinlenme yerleri olarak kullanılabilirler. kayalar. Ayrıca % 4 ünü teşkil eden düz alanlarda drenaj bozukluğu ve çoraklık görünmektedir.251 hektarlık bir yüzölçümü ve %1. kumsallar. Bitki yetiştirilmesine elverişli.3 ünde orta. Samsun ilinde sınıflandırılması yapılan bu arazi tipleri dışında il genel yüzeyine ait olup da sınıflandırma dışı bırakılan 1. 3. maden işletmesi yapan eski ocak ve atık alanları bu sınıfa girerler. çok dik ve sarp eğimlidir.3 ünde hafif veya hiç yok. 1Erozyon 2Yaşlılık 3Taşlık 4Kayalık 5Düşük rutubet kapasitesi 6Tuzluluk ve sodiklik gibi kısıtlayıcılardan bir veya bir kaçının.18.900 Ha Olup Dağılımı.152 hektarlık yoğun yerleşim alanı ile 5.920 hektarında kuru tarım yapılmaktadır.113 hektar su yüzeyi bulunmaktadır E. ağaç.6' sı da çok sığdır. %96.

490 hektarı sulu tarım altında olup kalanı fındıklık.561 hektar ile %28 lik bir oran teşkil etmektedir.027 hektarı mera. Çoğu düz ve derin az bir kısmı da hafif eğimli . Sınıfta yer alan arazilerdir. Orta derecede erozyona uğramış topraklar 263. çayır. İl topraklarının %51. Orta erozyona maruz diğer araziler fındıklık.taşlılık . kıyı kumulları.171 hektarında doğal örtünün tahrip edilmesi veya dik eğimli yerlerde hiç bir koruma önemi alınmaksızın otlatma ve tarım yapılması sonucu erozyon şiddetlenmiştir. % 13. Ancak % 20.4 oranındaki toplam 3998 hektarlık bir alan çok şiddetli derecede erozyona maruz kalmış bulunmaktadır. Sınıf arazi niteliğinde olan bu tür alanların.2.8 i orman ve fundalık örtüsü altındadır.523 hektarı orman ve fundalık olup.805 hektardır. 132. ve IV sınıftır. Sığ ve çok sığ topraklı ve VII.9 unu oluşturan 488.6 sı kuru tarım ve % 26. Bunlar ırmak. Orta derecede erozyona maruz kuru tarım alanlarının miktarı 203. 202 hektarı da diğer maksatlarla kullanılmaktadır. Daha çok orta erozyon hüküm sürmektedir. Sınıf olup kuru tarımda kullanılmaktadır. fundalık ve yerleşim alanı olarak kullanılmaktadır. Bunlar daha çok 2. kayalılık . ve 4. Halbuki il topraklarını hemen hemen 2/3 ü böyle bir derinlikten yoksundur. mera.9 tuk bir oran oluşturmaktadır.3. bunlarında %18. Yüzölçümü 130. %19. taşkın yatakları.E. çıplak kalan alanlardaki toprakların.126. Bu bölge derin olursa toprakların bulunduğu iklime adapte olabilen her türlü kültür bitkisini yetiştirmek mümkün olur. Topraklara köklerin geliştiği ve bitki besin maddelerinin temin edildiği bölgenin derinliği önemlidir. Dik ve çok dik eğimli arazilerde bu erozyonun görüldüğü yerler doğal bitki örtüsünden nispeten iyi korunduğu alanlardır.4 ü düz ve düze yakın eğimlerde ve II. Araziler daha çok III. Bunların % 70.2 sinde derinlik 90 cm den fazla olup. orman.806 hektar olan orta derin topraklar.4 ünü oluşturmaktadır. Doğal bitki örtüsü aşırı derecede tahrip olan meralarla bir kısım kuru tarım arazisinden oluşan %0. Buralarda genellikle eğim çok dik toprak sığ ve arazi sınıfı VI. Orta erozyon hafif hatta düze yakın eğimlerden başlayarak sarp eğimlere kadar etkisini göstermektedir. 17.drenaj bozukluğu tuzluluk ve sodiklik gibi etkinlik dereceleri yer yer değişen bazı sorunlar bulunmaktadır. Ülkemizin çoğu yerinde olduğu gibi Samsun ilinde de en yaygın sorun su erozyonudur. sığlık .472 hektarı kuru tarım. dır. mera ve az yoğun yerleşim yerleridir.3. -Toprak Sığlığı. 132 .orta derin veya sığdır. -Erozyon.419 hektarı kuru tarım arazisi. 4. Bu sorundan çok az etkilenen veya hiç etkilenmeyen alanlar çoğunlukla alüvyal ve hidromorfik alüviyal topraklardan oluşan taban arazilerdir. Arazi Problemleri Samsun ili topraklarında bitki yetiştirmesine ve tarımsal kullanımı kısıtlayan erozyon. 351.

Alüvyal materyalin deniz içinde veya yakınında vuku bulan ve devam eden depolanması 2. Çok sığ toprakların % 56. Topraklar orman funda veya mera örtüsü altında ise taşlılık veya kayalılık problem olmayabilir. ve VII sınıftır. Kuru tarım alanları 150.469 hektar. Bu derinlikteki toprakların yer aldığı arazilerin % 93.8 lik bir orana ve 242.5 i dik eğimlerde yer almaktadır. İl içinde taşlılık çoğunlukla çok dik ve çok sık topraklarda görünmektedir. arz eden sahalarda drenaj yetersiz ve kötüdür.766 .6 sı çok dik ve %13. Bu toprakların %76.7 si çok dik eğimli olup. Bunlar orta ve şiddetli erozyona uğramıştır. Bu da toprakların % 36.6 lık oranları ile sığ topraklar göstermektedir. 325 hektarının topraklan sığdır. Profilde artıkça toprak materyali azalacağından toprakların su ve bitki besinlerini tutmak gücü de azalır. 1. i kayalıktır. Bu problemi.9 u demektir. -Drenaj.263 hektarlı bir saha kaplamaktadır.6 sı demektir. bu miktar az veya çok toprak ile kaplı sahaların %12. yükselerek tarımı etkilemektedir. Aslında buraları sulu tarım arazisi saymak daha doğrudur. funda ve mera bitkilerinin su besin maddeleri ihtiyacını tam olarak karşılayamadığı için gelişmelerini kısıtlar. Sulama yapılmasına rağmen buralarda yüksek taban suyu. Arazi sınıfı çoğunlukta VI.811 hektar tutmaktadır. Daha çok alüvyal düzlüklerde görülen ve taban suyun her zaman veya yılın bir bölümünde bitki gelişimine zarar verecek kadar yüksek düzeyde bulunduğu topraklar 115. Drenajı bozuk olan sahaların 31. Bu probleme rağmen ilde 76. Eğer toprak tuzlu ise bu kötü etki nispeten azalabilir. -Taşlılık ve Kayalılık. Çok sığ toraklar % 25. Bu problemlerin Samsun ilindeki topraklarda ortaya çıkmasının başlıca nedenleri. Sığ topraklar orman. yeraltı sulaması gibi görev görmektedir.İl içinde en geniş yayılışı 372. -Tuzluluk -Sodiklik. yüzölçümleri ve %39. Yetersiz drenajla alanın yüzölçümü 86.778 hektar arazide kuru tarım uygulanmaktadır.5.655 hektarında tuzluluk veya sodiklik yahut her iki problem birden görülmektedir.497 hektardır. Buralardaki taban suyu bu arazilerin konumları nedeniyle daha yüksek yerlerden sızma sonucu. Çünkü mevcut koşullara kendini uydurabilmektedir.1 i taşlı ve %5. çoğu şiddetli erozyona maruz kalmıştır. Aynı durum kayalılık içinde söz konusudur. Samsun ilinde toprak işlemeye ve bitki gelişmesine zarar verecek derecede taşlılık veya kayalılık ihtiva eden topraklar 287.859 hektarlık bir yüzölçümüne sahiptir. kötü drenajlı alanın ki 28. Taşlılık ve kayalılık hem yüzeyde hem de profilde olabilmektedir.3 ü düz ve derin toprakların %72. 366 hektarının orman ve fundalıkların 217.Arazinin düz ve taban suyu seviyesinin yüksek olması nedeniyle tuzların üst topraklardan yıkanamaması 133 . Taşlılık ve kayalılığın bu kötü etkisine rağmen erozyon hızını kesme bakımından olumlu bir yanı da vardır. Buralarda alüvyal veya hidromorfik alüviyal topraklar bulunmaktadır. Topraktaki sığıl ışığın nedeni fazla eğim ve şiddetli erozyondur.

2.Düşük kalitede sulama suyunun kullanılması ve yeterli drenajın bulunmamasıdır. Samsun ilinde tuzluluk ve sodiklik problemi bulunan toprakların etkileme durumları Tablo E.3.Yukarı arazilerden tuzların yıkanarak düzlüklerin çukur kısımlarında birikmesi 4.2. Samsun İlinde Tuzluluk Ve Sodiklik Problemi Bulunan Toprakların Etkileme Durumları Özellik Hafif tuzlu Tuzlu Hafif tuzlu-Sodik Tuzlu-Sodik Sodik Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. 2005 Alan 324 hektar 675 hektar 3573 hektar 25158 1 25 hektar KAYNAKLAR: -İl Tarım Müdürlüğü 2005 134 . de görülmektedir. Tablo E.

İşletme Müdürlüğü sahası genel olarak kahverengi orman toprakları.1. tarıma uygundurlar. Sarıçam. Taşova. Karaçam ağaç türleri ağırlıklı yayılış göstermektedir. Bu özellikler itibariyle Kızılırmak vadisine yakın yerlerde rakımın az olduğu mıntıkalarda Kızılçam ağaç türü.1. kum. kalker tabakaları ile kil. Kayın. ortalama yağış ise 29. serbest kirece sahip olup. Denizden yüksekliği 1200 m. Zamanın ( Meozoik ) tersiyer devri ve az bir kısmı 1. sist ve kristalin sistlerden mevcuttur.1.F . Ormanlar F.1. Güneyde Merzifon. Kuzeyden Karadeniz’e ve Güneyden Amasya ili Taşova ilçesi ile Tokat Erbaa ilçeleri sınırına kadar uzanmaktadır.1. Ancak eğimin % 20 ve fazla olduğu yerlerde tarım yapılması mümkün değildir. Vejetasyon süresinde ortalama sıcaklık 17 derece. Bölge ormanları genellikle orta karadeniz bölgesinin iklim özelliklerini gösterir. Oluşum zamanı ise üçüncü zamanın paloejen serisi olan eosen katında teşekkül etmiştir. Zamanın ( Mozozoik ) tebeşir devre. Bölgenin arazisi genel olarak II. Bafra ve Kavak. derin balçık. Toprak yapısı olarak orta derin.1. Potsolik topraklar ve kestane rengi topraklar ihtiva etmektedir. Ormanların Ekolojik Yapısı Bölgedeki ormanlar genel olarak yerleşim alanlarına uzak yörelerde yoğunlaşmaktadır. killi balçık ve kil toprakları hakimdir. marn ve beyaz tebeşirlerden ibarettir. III. Gümüşhacıköy ve Osmancık. kalker. orta rakımlarda Meşe ağaç türü yüksek rakımlarda ise Kayın. Doğuda Kargı ilçeleri ile sınır teşkil etmektedir. Yüksek kesimlerdeki derin topraklı kuzey bakılarda. Özellikle alçak rakımlı. Diğer bakılarda ise yöresel şartlara göre karışık ağaç türleri ile kaplı ormanlar mevcuttur.’ye kadar varan sahaların kuzey bakılarında Kayın. Bölge Kuzeyde Durağan. Jeolojik yapı olarak anakaya. zamanın ( Paleozoik ) oluşan devrinde teşekkül etmiştir. Ekosistem Tipleri F. Batıda Suluova. Güney bakısında ve sığ topraklı alanlarda çam türleri bulunmaktadır. Bölge ormanları batı ve doğu Karadeniz iklim bölgelerinin geçiş zonunda bulunmaktadır. kestane ve kızılağaç ormanları Güney bakılarda ise Meşe ve Çam türleri bulunmaktadır. yeşil renkli greler. 135 .FAUNA VE HASSAS YÖRELER F. Yer. genelde kalker. kil sisti ve konglomeralardan ibarettir. Bölgenin batısı Metamorfik taşları ihtiva eden toprak yapısına sahiptir. FLORA . denize yakın yörelerde (kumsal alüvyon topraklarda) kızılağaç ve dışbudak ağaçları bulunmaktadır. Yer yer humus ihtiva eden bu topraklar kısmen derin. Arazi karışık bir yapıya sahip olup.5 mm dir.

Bu etkilesim ormancılıkta belirli zorluklar.5 Ha.5 Ha.5 Ha.2. F.203 Ha. toprak yapısı ve topoğrafik yapı orman yayılışına ve ağaç. 11600 Ha. 936 Ha. Kaynak: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü.Samsun Orman İşletme Müdürlüğünün ağaç türleri itibariyle orman dağılımı Ağaç Türü Alan Ağaç Türü Alan Kayın Kestane Gürgen : Meşe Çam Kızılağaç Ardıç 29125 Ha.5 Ha. Ayvacık. jeolojik yapısı ve hidrolojik yapısı hakkındaki geniş bilgiler (A) ve (B) bölümlerinde anlatılmıştır. den başlayarak ortalama 2000m. Lauretum. Tablo F. 827. Bozuk 30317 Ha. Yapraklı Ağaç Karışık İbreli-Yapraklı karışık 4 Ha. Özel orman : - Tablo F. 4494 Ha.Topoğrafik hidrolojik yapı olarak Samsun deniz seviyesi 0 m.5 Ha. Terme sırtlarına hakim olan tepeler oldukça kırık ve dik bir yapıya sahiptir. 1180 Ha. 2005 136 . 34874 Ha. 739. Abietum Alpinetumdur.1. Samsun Orman İşletme Müdürlüğü bünyesinde Özel Orman-Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Dağılımı Normal KORU BALTALIK 56518 Ha. Devlet ormanı: 126. 68476 Ha. Bunlar Palinetum. İklim özellikleri. oluşturur. 5042. türlerine etki etmektedir.1. Kaynak: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü. birisi Bafra ilçesi birisi de Vezirköprü İlçesi’nde olmak üzere üç Orman İşletmesi bulunmaktadır. 100.5 Ha. 4442 Ha. Salıpazarı. 2005 Mülkiyet biçimine göre dağılımı.1.2. Söğüt Melez Kavak Dışbudak İbreli Ağaç Kar.ye kadar olan bir arazi yapısına sahiptir. İlin Orman Envanteri Samsun ilinde birisi Merkez İlçe. 2032. Castenaum. Yükselti olarak da en yüksek tepeler bu hatta yer almaktadır. Faguetum. Ormanların kapladığı alanlar ve bu alanların nitelik ve işletme biçimine göre dağılım şöyledir. 1697. Samsun ilinin topoğrafyası.

0 Ha. 2005 137 . Kızılçam 13856. Tablo F. Gürgen 2031.4.0 Ha. 59400 Kaynak: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü.Bafra Orman İşletme Müdürlüğünün ağaç türleri itibariyle orman dağılımı .5 25369. Bafra Orman İşletme Müdürlüğü Bünyesinde Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Orman Dağılımı .Karışık 4514. Meşe 27447. Ağaç Türü Alan Ağaç Türü Alan Kayın 36887.0 Ha. Göknar 5024.0 13068. 2005 Mülkiyet biçimine göre dağılımı . Dışbudak 748. Yap. Normal Bozuk Koru 47125.Odun Top.0 Ha Çam 142. Devlet Ormanı : 99609.3 Ha.5 Ha Kaynak: Bafra Orman İşletme Müdürlüğü.5 Ha.5. 2005 34589 5906 1725 4045 275 11951 22795 34746 37841 Tablo F.0 Baltalık 14047.3.0 Ha. M3 34200 Yakacak Odun St.0 Kaynak: Bafra Orman İşletme Müdürlüğü. Samsun Orman İşletme Müdürlüğünün 2005 Yılı Üretim Program Ve Gerçekleşmesi Emval Cinsi Birim Program Gerçekleşme Dikili Damga M3 36250 Tomruk M3 6350 Tel direk M3 Maden Direk M3 1450 Sanayi Odunu M3 3670 Kağıtlık Odun M3 150 Yapacak Odun Top M3 11620 Lif Yonga M3 22580 End.5 Ha. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünün 2005 Yılı Üretim Program Ve Gerçekleşmesi Emval Cinsi Birim Program Gerçekleşme Dikili Damga M3 40600 44004 Tomruk M3 11000 10513 Tel Direk M3 Maden Direk M3 1700 715 Sanayi Odunu M3 3160 6608 Kağıtlık Odun M3 2500 1643 Lif Yonga Odunu M3 19170 15635 Sırık M3 66 Endüstriyel Odun Toplamı M3 37530 35180 Yakacak Odun St. Özel Orman : 1177. 60300 56615 Kaynak: Bafra Orman İşletme Müdürlüğü. 2005 Tablo F. Karaçam 7171.6.Tablo F.0 Ha Dy 95. Sarıçam 1693.0 Ha.5 Ha.5 Ha. TOPLAM 99609.0 Ha.

0 7198.5 7618.0 1356.0 2791.0 24783.5 8267.Tablo.5 6402. B1.Gn.0 7.5 15794. Çz A2.0 10967.0 6421.Gn.0 2853. Çz B2.5 1945 1275.5 4221.0 6230.0 Baltalık Orman Alanı ( Ha ) 56663.5 2754.Çs.5 975.8. Çk.Kn.DİĞER ORMANLAR D1.Kn.5 4491.0 3207.Gn.0 997.5 0 38935.0 0 17717.0 3260.0 22644.0 6775.5 24362.0 Verimsiz 3220.0 9742.5 10044.Çs.0 6889.Gn.M.5 6114.5 Koru Orman Serveti ( m3 ) 5692215 276877 328097 471740 534437 389331 1459655 598474 969960 157637 302231 203776 Baltalık Orman Serveti ( m3 ) 803147 6736 42423 69795 9797 38806 8848 47507 16871 380219 182145 Toplam Akçay Çiğdemli VEZİRKÖPRÜ İLÇESİ İŞLETME ŞEFLİKLERİ Gölköy Karaçam Karapınar Kunduz Narlısaray Sarıçiçek Vezirköprü HAVZA İLÇESİ LADİK İLÇESİ Havza Ladik Kaynak: Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü.5 9274.0 7191.0 10348.0 6520.0 0 0 0 0 0 0 0 0 23752.5 2688.0 12183.0 12645. 2005 Tablo F. Dy B3-Karışık C.5 18347.0 Bozuk Orman Alanı ( Ha ) 45444. Dy A3-Karışık B.0 4577.5 1188.TOPLAM E1.0 1070.0 13931. Dy D3-Karışık E.0 11717.5 7962.5 0 11458.5 0 27571.0 83651.5 Koru Orman Alanı ( Ha ) 86739.0 5735. Çz D2.0 0 48735.0 8398.Gn.0 19048.5 6784. İlçelere Göre Orman Alanları Döküm Cetveli Toplam Orman Alanı ( Ha ) 143391.5 0 11364.M.0 Verimli (Normal) Koru Ormanı ( Ha ) 62987.5 35378.0 39599.0 3079.Kn.5 6663.0 7191.0 0 0 0 0 0 62987.5 7687.0 38313.YARI DOĞAL ORM.Çs.5 10494.0 4355.0 1459.5 3073.5 2092.0 3404.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 17717.5 22691. Çk.5 5767. Dy C3-Karışık D.DOĞAL ORMANLAR A1-Çs.0 11782.0 6560.0 9601.5 Verimli (Normal) Orman Alanı ( Ha ) 97947.0 72360. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü Dahilindeki Ormanların Ağaç Türlerine.M.0 Bozuk Koru Ormanı ( Ha ) 23752.5 11717.0 5979.5 Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çk-Çs-Kn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çs-Çk-Kn M-Gn Çk-Kn-M Gn Çk-Çs-Kn Gn-M 12889.0 761.0 4062.0 2331.0 28447.0 10494.5 2207.7.0 45331.0 0 7778.0 A.Kn.5 20180.0 8706.0 9586.0 5802.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 38935.M.0 5191.0 5732.5 18585.0 7270.0 7. Çk.Kn.5 9494.0 5132.5 6649.0 27698. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünün Ağaç Türleri İtibariyle Orman Dağılımı KORU Verimli 16090.5 0 TOPLAM Verimsiz 7778. 2005 Ağaç Türü 138 .0 0 9939.F.0 5925.5 8277.0 0 9939.0 0 0 0 0 0 143391.0 7680.5 2807.PLANTASYONLAR C1.5 8626.5 7270.0 6430.0 BALTALIK Verimli 27571.5 2566.0 6720.0 2807.0 0 11364.5 7687. Kapladığı Alanlara Ve Bu Alanların Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Dağılımı.0 5711.0 329. Çz C2.Çs.M.5 3945. Çz E2. Dy E3-Karışık Kaynak: Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü. Çk.0 3182. Çk.0 3675.0 7198.0 3854.0 3380.

Tablo F. Ürünün Cinsi Miktarı Tomruk 10070 m3 Maden Direk 1781 m3 Tel Direk 413 m3 Sanayi Odunu 1815 m3 2001 Sanayi Odunu ( Ster ) 2942 Ster Kağıtlık Odun 3778 m3 Lif Yonga Odunu 48809 Ster Yakacak Odun 70323 Ster Sırık 115 Ster Tomruk 15915 m3 Maden Direk 3344 m3 Tel Direk Sanayi Odunu 1432 m3 2002 Sanayi Odunu ( Ster ) 3319 Ster Kağıtlık Odun 8218 m3 Lif Yonga Odunu 44803 Ster Yakacak Odun 94883 Ster Sırık Tomruk 8163 m3 Maden Direk 2063 m3 Tel Direk 376 m3 Sanayi Odunu 1537 m3 2003 Sanayi Odunu ( Ster ) 4416 Ster Kağıtlık Odun 3980 m3 Lif Yonga Odunu 38807 Ster Yakacak Odun 94144 Ster Sırık Tomruk 8716 m3 Maden Direk 1346 m3 Tel Direk 330 m3 Sanayi Odunu 1282 m3 Sanayi Odunu ( Ster ) 2943 Ster 2004 Kağıtlık Odun 6068 m3 Kağıtlık Odun ( Ster ) 1718 Ster Lif Yonga Odunu 38956 Ster Yakacak Odun 100845 Ster Sırık Tomruk 9908 m3 Maden Direk 2728 m3 Tel Direk 615 m3 Sanayi Odunu 1363 m3 Sanayi Odunu ( Ster ) 3799 Ster 2005 Kağıtlık Odun 4325 m3 Kağıtlık Odun ( Ster ) 2191 Ster Lif Yonga Odunu 35349 Ster Yakacak Odun 103235 Ster Sırık 186 Ster Kaynak: Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü. 2005 Yılı 139 . Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü Tarafından İşletilmekte Olan Devlet Ormanlarından Hasat Edilip Kullanıma Sunulan Belli Başlı Orman Ürünlerinin Yıllara Göre Miktar Ve Çeşitleri.9.

F. 140 . -Ormanlar ulusal savunma ve güvenlik bakımından stratejik öneme sahiptir. dinlenme gibi rekreasyon amaçlarına hizmet ederken insanların beden ve ruh sağlığı. savunma ve güvenlik vb. Böylece köyden kente göçü azaltır. -Yerleşim alanları içerisindeki hava kirliliğini ve gürültüyü önlemesi insan sağlığı bakımından büyük önem taşır.Ormanların artma sebepleri köylerdeki nüfusun azalması ve baskının ortadan kalkması ile açıklık alanların orman ağaçları ile kaplanması ve yapılan ağaçlandırma çalışmalarıdır. rüzgarın hızını azaltır. konularda yararları hakkında yapılmış proje çalışması yoktur. -Ormanlar yaban hayatını ve av kaynaklarını korur. korunması ve barınmasında güvenli alanları oluşturur. toprak ve toprak verimliliğinin korunması. Bu sahalar milyonlarca canlının yuvasıdır. dalları. -Ormanlar toprağı kökleri ile tutarak yağışların ve akarsuların toprağı taşımasını önler. sıcağı ve soğuğu dengeler.1. sağlık. iş alanı ve geçim kaynağı. İlde 0rman alanlarının iklim. Kar ve yağmur biçimindeki yağışı yaprakları. Ayrıca yer altı sularının oluşmasına yardım eder. Nesli tükenmekte olan hayvanların üretimi. -Ormanlar su buharını yoğunlaştırarak yağmura dönüşmesini sağlar. işsizliği önlemede etkin bir rol oynar. -Ormanlar orman içinde ve dışında yaşayan insanlara çeşitli iş alanları sağlar. gövdesi ve kökleri ile tutarak sellerin ve taşkınların oluşmasını önler. -Ormanlar eğlenme.1. Orman Varlığının Yararları -Ormanlar bitkiler ve hayvanlar için doğal bir su şebekesi gibidirler. Üzerinde olumlu etkiler yapar.3. rekreasyon ve peyzaj değeri yüksek yerler. -Ormanlar bitki örtüsü ve toprak içerisinde büyük miktarda karbon depoladıklarından iklim üzerinde olumlu etki yapar. Ormanların azalma sebebi ise yine insan faktörüne bağlı olarak açma ve yerleşmeler gibi orman suçlarıdır. Böylece erozyonu kontrol altında tutar.

Bahçesaray.3 Ha.4.0 Ha.18.ve 18. dır. .Yıl içerisinde yapılacak olan orman kadastro çalışmaları ile ilgili programa alınan köy adedi.1 Ha.Tescili yapılmış ve tahsise alınan orman alanı miktarı ( Ha ) : 25.440.21 141 - . Mevcut Özel Orman alanı 1177.F. bu işlemler sonucu 16l0 m3 yapacak 4322 Ster yakacak odun üretilmiştir. Sofular.416.Tescili yapılmış ormanlık alan 18962. Özel ormanlarda %6’lık yapılaşma konusunda yapılmış bir çalışma yoktur.1 Adet belde programa alınmış olup çalışmalar devam etmektedir. dır. . .dır. Samsun Orman İşletme Müdürlüğü Kadastrosu tamamlanmış.0 Ha. dır.0 Ha.Samsun Orman İşletme Müdürlüğünce 2005 Yılında Orman Kadastro Çalışması Yapılmak Üzere Programa Alınan Köyler İlçe Merkez Salıpazarı Ayvacık Meşelidüz Uğurlu Şenpınar Kapıkaya Ardıç Kavak Çiçekyazı Demirci Karapınar Göçebe Talaşman Ağcakese Köy Akalan Orta Mumlu Kaynak: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü.dır.maddelerine göre 91 Adet izin verilmiş olup verilen izin alanı 607.17.121.izin verilmiştir.0 Ha.dır. 2005 yılında 6831 sayılı orman kanununun 16. ve 18. 2005 Köylerde Kadastro çalışması yapılmıştır.İşletme Müdürlüğümüzde kadastrosu tamamlanmış orman alanı 61046. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünce . Orman alanı 113904.. Orman Kadastro ve Mülkiyet Konuları Tablo F.2 Ha.1.2005 yılı içinde 2/B ile orman sınırları dışına çıkarılan alan yoktur.10.izin verilmiştir. 17.. İşletme Müdürlüğünde 6831 Sayılı Orman Kanununun 16. maddelerine göre 72 Adet 576.dır.0 Ha. Beyören.dır. tescili yapılmış ormanlık alan 27898. Çalışmalar devam etmektedir.0 Ha.0 Ha. .48 ha. . .dır.57 . maddelerine göre 32 adet 149.. ormanlık alan 15486.25 . dır.Yıl içerisinde yapılan tapulu kesim miktarı 13.Şimdiye kadar 2/B ile orman sınırları dışına çıkarılan alan miktarı ( Ha ) : 4.Mevcut Özel Orman alanı 1177. Şimdiye kadar 2/B ile orman sınırı dışına çıkarılan alan 5645 Ha.Yıl içerisinde 2/B ile orman sınırı dışına çıkarılan alan miktarı ( Ha ) : 285. .Şimdiye kadar 2/B ile orman sınırları dışına çıkarılan alan 4894. dır.7 Ha.İşletme Müdürlüğümüzce 6831 Sayılı Orman Kanununun 16. Yıl içerisinde yapılan tapulu kesim miktarı 9. Yıl içerisinde toplam 87 adet tapulu kesim muamelesi yapılmış olup. Özel ormanlarda %6’lık yapılaşma konusunda yapılmış bir çalışma yoktur. isimleri ve gerçekleşme miktarı : Türkmen.Kadastrosu tamamlanmış orman alanı miktarı ( Ha ) : 72.0 Ha. .1.. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünce 2005 yılı içerisinde orman kadastro çalışması yapılmak üzere programa alınan köy yoktur.17.75 .

26 1377.Kadastro Geçmemiş Köylerde Tespit Çalışmaları: İlçe Merkez Alaçam Ayvacık Bafra Tekkeköy Çarşamba Terme Kavak Salıpazarı Havza Ladik Vezirköprü 19 Mayıs Toplam 27 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü.1. Madde Çalışması 8 1 142 . Çayır ve Meralar Tablo F.60 1377. Yapılaşma yok . 66.12.82 7546. 17 ve 18. maddelerine göre ormanlık sahalardan verilen izin adedi miktarı ve alanları ( Ha ) : 48 Adet . 2005 Tablo F.6831 sayılı Orman Kanununun 16.73 Ha F.09 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. 2005 3 5 16 48 26 223 4 2 1 1 3 2 26 38 5 1 12 38 4 3 1 2 Tespit Yapılan Köy Sayısı 7 5/b Çalışmaları 45 14.Mevcut özel orman alanları miktarı ve özel ormanlardaki % 6’lık yapılaşma ( Ha ) : Özel orman 11 Ha.94 .82 1114.2.Yıl içerisinde yapılan tapulu kesim miktarı ( Ha ) : 16.27 188.11.00 1225.82 1094.2005 Yılı Mera Islah Çalışmaları İlçe Bafra Bafra Terme Terme Terme Tekkeköy Havza Havza Toplam Köy / Belde Koşu Emenli Taşpınar Ortasöğütlü Ahmetbey Aşağıçinik Kemaliye Şeyhali Alanı ( da ) 895..50 272.

Bunlara ek olarak tarla alanı olarak kullanılan. ancak eğim ve toprak niteliği gibi özellikleri bakımından mera toprağı özelliği gösteren alanların da meraya terk edilmesi gerekmektedir. sınıf tarım arazisine sahiptir. Genelde dağınık haldeki bu meralar.Tablo F. Tahdit Ve Tahsis Çalışmaları Mera Yönetim Birlikleri İlçe Kavak Ladik Vezirköprü Tespit Yapılan Köy Sayısı 38 16 48 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. Topoğrafyanın % 20’den fazla eğim gösterdiği iç kesimlere doğru gidildikçe meraların ot verimi. tespiti ve sınırlarının belirlenmesine ilişkin 1998 yılında çıkan 4342 Sayılı Mera Kanunu ile hedeflenen ana amaç. Samsun ilinin meraları genelde çok parçalılık arz etmektedir. Kadastro sırasında tek bir bütün halindeki mera arazilerinin tek parsel numarasıyla tescil edilmek yerine . Türkiye’de olduğu gibi Samsun ilinde de çayır ve mera alanlarında uzun yıllardır tahribat yaşanmıştır. Samsun ili meraları genelde orta sınıf mera olup. bakımı. Ülkemizde tarla arazisi olarak kullanılmayan üzerinde kısmen bitki örtüsü bulunan alanlar genelde mera alanı olarak kabul edilmektedir. yaylak ve kışlak alanlarında ıslah çalışmaları başlatılarak ot veriminin ve kalitesinin artırılması sağlanacaktır.42 Mera alanlarının kullanımı.13. Ve IV. 50’ye yakın parsele bölünerek numaralandığı yerlere rastlandığı gibi.Sahil kesiminde yer alan ilçelerdeki mevcut meralar. Oran itibariyle. Böylece çayır.30 6196.18 7594. seyrekleşme ve üst toprağın aşınarak ana kaya tabakasının yer yer ortaya çıktığı. bitki sıklığı bakımından arazinin tamamına yakın bölümünün mera yem bitkileriyle örtülü olduğu bir durum göstermektedir. 2005 Tahsis Yapılan Köy Sayısı Mera Yönetim Birliği Kurulan Köy Sayısı Alanı (da) 4964. genel olarak toplu haldedir. Topoğrafik yapının elverişsizliği neticesi bu meralar çevrelerinde mevcut orman örtüsünün istilasına maruz kalarak yıllar itibariyle otlanabilir alan kaybına uğramaktadırlar. başlanan ıslah çalışmalarının arttırılması hedeflenmektedir. zayıf karakterli meralardır. hem mera miktarını artırmak hem de yapılacak ıslah çalışmaları ile Avrupa düzeyinde verim ve kaliteyi yakalamaktır. Meraların çoğunluğunun üst örtüsü çalılık ve ağaçlıkla kaplıdır. erozyon ve kontrolsüz otlatma nedeniyle hızla azalmaktadır.Mera Tespit. 143 . 80-100 m2’lik taşınmazların mera olarak tescil edildiği yerler de mevcuttur. Topoğrafyanın düz ve düze yakın olmasının verdiği avantajla ve taban suyunun da yüzeye yakın olması itibariyle her mevsim yeşilliğini koruyan. III. zayıf karakterli meralar büyük yer kaplamaktadır. Ancak son yıllarda Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın çayır ve mera konusuna verdiği özel bir önemle meraların tespiti ve sınırlarının çizilmesi çalışmalarının hızla bitirilmesi. mera.

2. Flora F. İskandinavya.3. Kafkasya.2.4. Subdivisio: Angiospermae Sınıf: Dicotyledones TÜRKÇE İSMİ Tohumlu Bitkiler Çamgiller Kara çam Kapalı Tohumlular Çift Çenekliler ENDEMİZM BERN SÖZLEŞMESİ - - 144 .bu floristik bölgenin hakim vejetasyonu ormanlardır. Bu bölge başlıca şu bölümlere ayrılır: Atlantik – Avrupa alanı Kuzey Avrupa alanı Orta Avrupa alanı Kafkas alanı Kolşik ve euksin alanı Avrupa’nın yüksek dağ ve Alpin alanları Sibirya alanı Tablo F. Kuzey Anadolu. Doğu Avrupa.Flora Listesi: BİLİMSEL İSMİ Divisio: Spermatophyta Familya: Pinacea Pinus nigra ssp.) İlde bu tür alanlar yoktur F.1. Fakat bunun yanında iklim ve yer şartlarının hazırladığı durumlar uygun olarak veya insan etkisi altında oluşmuş başka formasyonlarda mevcuttur.1. Euro-Siberian Bölgesi: İzlanda’dan Kamçatka’ya kadar uzanan ve subarktik bölgenin güneyinde yer alan bir floristik bölgedir. Sulak Alanlar Bu başlıkla ilgili ayrıntılı bilgiler F.2. bölümünde verilmektedir. Batı ve Kuzeydoğu Sibirya. F.4. Diğer Alanlar (Stepler vb. Kamçatka ve Aleutin adalarını içine alan çok geniş bir bölgedir. Habitat ve Toplulukları İlimizde bu konuda bir çalışma yapılmamıştır. F. Türler ve Populasyonları Karadeniz Bölgesi Euro-Siberian Bölgesi içerisinde yer almaktadır.2.14.F.1. Batı ve Orta Avrupa.

tomentosum Vicia peregrina Trigonella crasipes Melilotus alba Familya: Rosaceae Rosa pulverulenta Potentilla recta P.triumfetti Cichorium pumilum Antemis cretica A.chia Teucrium chamaedrys Sonchus oleraceus Taraxacum megalorhizan Circium ciliatum Familya: Boraginaceae Myosotis arvensis Türk Meşesi Kasnak Meşesi Gelincikgiller Gelincik Hardalgiller Çoban Çantası Acırga Çobandeğneğigiller Kuzukulağı Kuzu kulağı Turnagagasıgiller İğnelik Turnagagası Baklagiller Yabani Yonca Üçgül Üçgül Fiğ Çayırtırfılı Kokulu yonca Gülgiller Beşparmak otu Acı ayıt Kuşburnu Amel otu Böğürtlen Papatyagiller Peygamber çiçeği Peygamber çiçeği Ak kanak Papatya Papatya Beyaz papatya Eşek marulu Gelin göbeği Kuşkonmaz Hodangiller Unutma neni - - - - - - - - - - - - 145 . Sanguisorba minor Rubus idaeus Familya: Compositae (Asteraceae) Centaurea virgata C.crispus Familya: Geraniaceae Erodium acaule Geranium dissectum Familya: Fabaceae (Leguminosea) Medicago lupilina Trifolium caampestre T.Familya: Fagaceae Quercus cerris Q.coelopoda A.reptans Rosa canina L.vulcanica Familya: Papaveraceae Papaver rhoeas Familya: Brassicaceae (Cruciferae) Capsella bursa-pastaris Sinapis arvensis Familya: Polygonaceae Rumex scutatus R.

rotata Familya: Euphorbiaceae Euphorbia helioscopia E. aleppica E.Myosotis refrecta Onosma heterophyllum Anchusa leptophylla Heliotropium lasiocarpium Cynoglossum creticum Familya: Scrophulariaceae Linaria corifolia Scrophularia trichopoda Veronica orientalis V.multifade V.multifade Verbascum asperuloides Familya: Caryophyllaceae Cerastium dichotomum Dianthus orientalis Minuartia juniperina Silene vulgaris Familya: Labiatae Teucrium polium Thymus hirsutus Salvia virgata S.nemorasa Familya: Umbelliferae Torilis lepthopylla Eryngium creticum E.falcatum Turgenia kutifolia Familya: Campanulaceae Campanula stricta Familya: Convolvulaceae Convulus holosericeus Familya: Urticaceae Urtica dioica Familya: Dipsacaceae Scabiosa micrantha S.stricta Unutma beni Emzik otu Sığır dili Siğil otu Köpek dili - - Nevruz otu Mine çiçeği Mine çiçeği Mine çiçeği Yalangı otu - - Yabani karanfil Gıvışkan otu - - Acı yavşan Yılancık Kara ot Şemsiyegiller Devedikeni Devedikeni Pıtrak - - sarmaşıkgiller Yabani sarmaşık Isırangiller Isırgan otu - - - - Uyuzotu Uyuzotu Sütleğengiller Sütleğen Sütleğen Sütleğen - - 146 .

1. TÜBİTAK için hazırlanan "Türkiye Faunası Veri Tabanı Projesi"nde Karadeniz dahil tüm denizlerimizde şimdiye kadar 147 .tomentellus Agropyron repens sinonim: Elymus ayrık otu repens Alopecurustextilis myasoroides Tilki kuyruğu var. son yıllardaki aşırı avcılık ve kirlilikten dolayı bazı balık türlerinde azalmalar olmuştur. Bunun en önemli nedeni ise kıyılarımızda bulunan balık türlerinin ekonomik değerinin fazla olmayışı ve konu üzerinde yeterli çalışmaların yapılmamış olmasıdır.tansus Festuca ovina Stipa lagascae S. sylvestris Familya: Violaceae Viola pervula Sınıf: Monocotyledons Ebegümecigiller Ebegümeci Ebegümeci - - Yabani menekşe Tek çenekliler - - Familya: Graminae (Poaceae) Buğdaygiller Bromus tectorum B. balıkçılık faaliyetleri ve kıyıların tahrip edilmesi nedeniyle bu verimlilikte önemli boyutlarda düşüşler görülmüştür. Habitat ve Toplulukları Karadeniz. Tabanda oksijensiz bir ortam oluşturan H2S nedeniyle tüm balıkçılık faaliyetleri 100 m’ lik katman dahilinde gerçekleştirilmektedir. 2005 - - F. Fauna F. Slastenenko (1955-1956). yeni türlerin bulunmasıyla bu sayıda artış olabilir. 155Ti denizde ve 34'ü Karadeniz'i besleyen büyük nehir ağızlarında olmak üzere Karadeniz'de toplam 189 türün yaşadığını rapor etmiştir. Türkiye denizlerinde yaşayan balık türleri hakkında günümüzde kesin bir sayı mevcut değildir. 3. Bununla beraber.Familya: Malvaceae Alcea aptenocarpa Malva negleta M. Buna mukabil.3. dünyanın en verimli denizlerinden biri olmakla birlikte antropojenik ötröfikasyon.barbata Phleum exonatum Agropyrum intermedium Cynodon dactylon Domuz ayrığı Poa pratensis Lolium temulentum Erez Hordeum murinum Pisipisi otu Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.

En verimli kısımlar.1-0. Bu kısımlar genel olarak kıyıya yakın kesimlerde doğu ve batı siklonik akıntıların arasında kalan bölgede. 19 Mayıs Üniversitesi Sinop Su Ürünleri Fakültesi Temel Bilimleri Bölümü tarafından Sinop yarımadasında bugüne kadar yapılan çalışmalarda rastlanan balık türleri Tablo 2. Yaz aylarında kladoseranlar. orta-ölçekli su dolaşımı nedeniyle oluşan dikey türbülans ile bağlantılıdır. Chaetoknathlar. çeşitli pelajik ve dip omurgasız ve balık türlerine ait yumurta ve larvalarla birlikte bulunmaktadır. Zooplankton yaşamı. Özellikle midye spratları kafes ağlar için problem oluştura bilir. köpekbalıkları. yumuşakçalar hydroids ve küçük seaweeds en çok rastlanan bulut oluştura ( foulink ) organizmalardır. mayıs ve ağustos ayları arasında azami değerine ulaşmakta. Karadeniz de genel olarak 4 jelatinimsi hayvan türü bulunmaktadır: İki adet scyphozoan ( aurelia aurita ve Rhizostoma Pumo) ve iki adet ctnophore (plurobrachia pileus ve mnemiopsis lidyi). yengeçler. Kış aylarında sadece oksijenli bölgelerde gözlenen bu türler.2 gr/m2/gün ‘ e kadar düşmektedir. Su yüzeyinden 100 metre derinliğe kadar olan kesimde bulunan çoğu türün ortalama sayısı. ilkbahar aylarında 2-3 gr/m3 ve sonbahar aylarında 10-20 miligr/m3 olarak belirlenmiştir. yaz aylarında termoklin altında bulunan bölgeye çekilmektedir. Fitoplanktonik organizmaların bir kütlesi ve miktarı 104 ila 107 hücre/l arasında değişmekle birlikte. denizin kuzeybatıda yer aldığı sığ kesimlerde ve güneydoğudaki anti siklonik alanda bulunmaktadır. Soğuk ortamlarda yaşayan zooplanktonik organizmalar ise 50-170 m arasında bulunmakta ve dağılımı mevsimsel değişiklik göstermektedir. kıyı kesimde toplam zooplanktonik kütle içinde %50-70’ lik bir orana sahiptir. Midyeler ve deniz skuirtleri.bulunmuş olan bütün balık türleri hakkında detaylı bilgi verilmiştir (Türkiye Omurgalılar Tür Listesi. ctenophorlar ve deniz anaları da önemli pelajik fauna üyeleridir.6'da verilmektedir. besin değeri yüksek nehir sularının deşarj yaptığı ve yüzey karışımın en aktif olduğu Kuzeybatı eğimi ve kıyı kesimleridir. deniz kuşları. Bu akıntıların ortasında ise verimlilik 0. Kuzeybatı eğiminde özellikle bahar aylarında fitaplankton miktarında artış olmakta ve bu süre yaz aylarına kadar uzaya bilmektedir. 1996). Karadeniz in ortalarındaki derin havza pelajik besin zincirinde zooplanktonlar arasında en önemli yeri kopepotlar almaktadır. Zooplankton biyo kütlelerinin %80-85’ lik kısmı. conbove deniz anaları potansiyel yırtıcı hayvanlar olarak kabul edilirler. Rhizostoma Pumo türünü yoğun olarak kıyı kesimlerimde özellikle güneydoğu kıyılarında gözlenmesine rağmen diğer türler Karadeniz boyunca yayılım göstermektedir. Kültür canlılarına saldırılar hakkında herhangi bir rapor olmamasına rağmen yunuslar. Karadeniz planktonik alg florası diatomlardan ve kıyı kesimlerde bulunan bazı türlerden oluşmuştur. ancak bazı türlerin biyo kütle değerlerinde yıl boyunca önemli değişiklik olmamaktadır. Doğu ve batı siklonik eddy akıntılarının arasındaki bölgede de verimlilik nispeten fazladır. rapana. 148 . Yaz mevsiminde kıyısal planktonik türler. en üstte bulunan 50 m’ lik bir tabakada yer almaktadır.

15. Kuşlar.İki Yaşamlılar ve Sürüngenler Listesi LATİNCE İSMİ Filum: Cordata Grup II: Craniata Subfilum: Gnathostomata Üstsınıf: Tetrapoda Sınıf: Amphibia Altsınıf 1:Anuromorpho Takım : Anura Alttakım:Procoela Familya: Bufonidae Bufo viridis Bufo bufo Familya: Hylidae Hyla arborea Alttakım:Diplaciocoela Familya: Ranidae Rana ridibunda Altsınıf 2: Urodelomorpha Takım: Urodela Alttakım: Salamondroidae Familya: Salamandridae Triturus vittatus Triturus cristatus Filum: Cordata Grup II: Craniata Subfilum: Gnathostomata Çeneliler Kuyruksuz kurbağalar Çeneliler Dört üyeliler İki yaşamlılar TÜRKÇE İSMİ BERN SÖZLEŞMESİ Gece kurbağası Siğilli kurbağa II III Ağaç kurbağası II Gerçek su kurbağaları Ova kurbağası III Şeritli semender Pürtüklü semender III II 149 .2.3.F. Tablo F. Memeliler ve Böcekler olmak üzere dört başlık altında incelenmiştir. Türler ve Populasyonları Karasal Türler ve Popülasyonları: Yapılan çalışmalarda bölgedeki fauna türleri Sürüngenler.

muralis Familya 3: Scincidae Ablebharus kitaibelii Familya 4: Amphisbaenidae Blanus strauchi Familya 5: Anguidae Ophisaurus apodus Anguis fragilis Alttakım 2: Ophidia Familya 1: Typhlopidae Typhlops vermicularis Familya 3: Colubride Coluber caspius Eirenis modestus Elaphe quauorlineata Telescopus fallax Coronella austriaca Elaphe situla Natrix natrix Familya:Viperidae Vipera ammodytes Dört üyeliler Sürüngenler Kaplumbağalar Tosbağagiller Adi tosbağa II Kertenkeleler Ev kelerleri Geniş parmaklı keler Gerçek kertenkeleler Yeşil kertenkele Kaya kertenkelesi Parlak kertenkeleler İnce belli kertenkele Kör kertenkeleler Kör kertenkele Yılan kertenkeleleri Oluklu kertenkele Yılanımsı kertenkele Yılanlar III II III III II III II III Kör yılan III Hazer yılanı Uysal yılan Sarı yılan Kedi gözlü yılan Güney yılanı Ev yılanı Küpeli yılan Engerek yılanları Boynuzlu engerek III III II II II II III III Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü. 2005 150 .saxicola L.Üstsınıf: Tetrapoda Sınıf: Reptilia Takım 1: Testudinata Familya: Testudinidae Testudo graeca Takım 2: Squamata Alttakım 1: Lacertilia Familya 1: Gekkonidae Hemidactylus turcicus Familya 2: Lacertidae Lacerta viridis L.

3 ** ** ** Gökdoğan Delice doğan Küçük kerkenez II II II A.2 A.3 ** ** ** Bıldırcın Keklik III III A.4 ** ** Kukumav II A.P. Atmaca Şahin Bozkır şahini II II II A.Tablo F.B.M.4 A.G.vulpinus Familya 2: Falconidae Falco peregrinus F.naumanni Takım 3: Galliformes Familya: Phasianidae Coturnix coturnix Perdix perdix Takım 4: Columbiformes Familya: Columbidae Columba livia Columba palambus Takım 5: Strigiformes Familya: Strigidae Athene noctua Kara leylek II A.16.Kuşlar Listesi: LATİNCE İSMİ Filum: Chordata Grup II: Craniata Subfilum: Gnathostomata Çeneliler Üstsınıf: Tetrapoda Sınıf: Aves Takım 1: Ciconiformes Ciconia nigra TakımI: Falconiformes Familya1: Accipitridae Accipiter nisus Buteo buteo B.4 * * Kaya güvercini Tahtalı III - A.b.3 A.A.4 A.M. ve A-Y.H.3 A.3 ** 151 .2 ** Dört üyeliler Kuşlar TÜRKÇE İSMİ BERN SÖZLEŞMESİ KIRMIZI LİSTE O.subbuteo F.

4 ** Tarla kuşu Tepeli toygar III III - ** ** Kızıl gerdan Taşkuşu Çayır taşkuşu Kara kızılkuyruk Karatavuk II II II II III - ** ** ** ** * Ev kırlangıcı Kır kırlangıcı II II A.4 ** Karabaşlı ötleğen Maskeli ötleğen Çalıkuşu Sürmeli çalıkuşu II II II II A.melba Takım 7: Coraciformes Familya: Alcenidae Alcedo atthis Familya: Meropidae Merops apiaster Takım 8: Passeriformes Familya 1: Alauidae Alauda arvensis Galerida cristata Familya 2: Turdidae Erithacus rubecula Saxicola torquata Saxicola rubetra Phoenicurus ochruros Turdus merula Familya 3: Hirundinidae Delichon urbica Hirundo rustica Familya 4: Motacillidae Motacilla alba Familya 5: Sylviidae Sylvia atricapilla Sylvia melanocephala Regulus regulus R.Takım 6: Apodiformes Familya: Apodidae Apus apus A.4 - - Ak kuyruksallayan II A.1.3 A.4 ** ** Yalıçapkını II A.2 ** Arı kuşu II A.3 A.4 ** ** Çıtkuşu II A.3 ** 152 .4 A.ignicapillus Familya 6: Paridae Parus major Parus caeruleus Familya 7: Troglodytidae Troglodytes troglodytes Familya 8: Laniidae Ebabil Akkarınlı sağan III II A.3 - ** ** ** ** Büyük baştankara Mavi baştankara III III A.

B.17.4 ** ** ** Tablo F.A. 2005 III II II A. Memeliler Listesi LATİNCE İSMİ Filum: Chordata Grup II: Craniata Subfilum: Gnathostomata Çeneliler Üstsınıf: Tetrapoda Sınıf: Mammalia Takım: Insectivora Familya 1: Erinaceidae Erinaceus europaeus Familya 2: Soricidae Sorex minutus S.M.H.G.Lanius collurio L.M.minor Kızıl sırtlı örümcekkuşu Karaalınlı örümcek kuşu II II - ** ** Familya 9: Corvidae Garrulus glandarius Corvus frugileus Corvus corone cornix Familya 10: Sturnidae Sturnus vulgaris Familya 11: Passeridae Passer domesticus Familya 12: Emberizidae Miliaria calandra Emberiza cirlus Emberiza hortulana Alakarga Ekin kargası Leş kargası - - *** *** *** Sığırcık - - ** Serçe - - ** Tarla kirazkuşu Bahçe kirazkuşu Kirazkuşu III II III - ** ** ** Familya 14: Fringillidae Fringilla coeleps İspinoz Carduelis carduelis Saka C.P. ve A-Y.ananeus Crocidura leucodon Dört üyeliler Memeliler Böcek yiyen ilkel memeliler Kirpi Cüce fare Orman sivri faresi Sivri burunlu tarla faresi III III III III TÜRKÇE İSMİ BERN SÖZLEŞMESİ O. 153 .chloris Florya Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.

aureus Vulpes vulpes Familya: Mustelidae Mustela nivalis Takım: Artiodactyla Familya: Suidae Adi köstebek III Küçük nal burunlu yarasa Cüce yarasa Pürtüklü derili yarasa II II Adi tavşan III - Cüce avurtlak Kar faresi Ev sıçanı Ev faresi Büyük dişli orman faresi Kayalık faresi Orman faresi Yediuyur Fındık faresi III III III III - Kurt Evcil köpek Çakal Kızıl tilki Gelincik II III *** * ** Alttür: Sus scrofa scrofa Yabani domuz Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü. 2005 - * 154 . nivalis Familya 2: Muridae Rattus rattus Mus musculus Apodemus sylvaticus A.nathusii Takım: Lagomorpha Familya: Leporidae Lepus europaeus Takım: Rodentia Familya 1: Cricetidae Cricetulus migratorius M.familiaris C.mystacinus Familya 3: Gliridae Dryomys nitedula Glis glis Muscardinus avellanarius Takım: Carnivora Familya: Canidae Canis lupus C.Familya 3 :Talpidae Talpa europaea Takım: Chiroptera Familya: Rhinolophidae Rhinolopus hipposideros Familya: Vespertilionidae Pipistrellus pipistrellus P.

Aves(Kuşlar) ve Mammalia (Memeliler) şeklinde oluşturulmuştur. Türkçe isimleri ve Bern Sözleşmesi’ne göre bulundukları tehdit sınıfları verilmiştir. b) Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip etmek.3: Yurdumuzda bulunan tehlike altındaki kuş türleri ( birey sayıları 500 çifte ulaşan ancak bazı bölgelerde çok nadir olarak görülen türler). e) Fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır.4: Birey sayıları fazla olmakla birlikte bazı bölgelerde azalmış türler.2: Yurdumuzda önemli ölçüde tehlike altında bulunan türler (birey sayıları 25-60 çift arasında olan ve bazı bölgelerde oldukça azalmış türler). B. Bern sözleşmesi ile koruma altına alınan türler: Bern sözleşmesine göre fauna türleri iki bölüm altında koruma altına alınmışlardır.1: Nesli tükenmiş. III-Korunan fauna türleri a) Yabani faunayı yeterli populasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla uygun durumlarda geçici veya bölgesel yasaklama. ilkelden gelişmişe doğru.2: Transit geçen ve kışlayan ancak risk derecesi düşük türler.Kesin olarak koruma altına alınan fauna türleri a) Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma. Yanlarında (**) bulunan türler Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Av –Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü 2002-2003 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı ile yurdumuzda koruma altına alınmışlardır. d) Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu yumurtaları alıkoymak. Kiziroğlu (1993)’na göre Kırmızı Listeye giren türlerin risk sınıfları: A. B. Kapalı av mevsimleri ve diğer ulusal esasları. 155 . Bunlara ilaveten Aves ve Mammalia sınıfları için Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Av –Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü 2002-2003 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı ile yurdumuzda koruma altına alınan türler ve yine Aves sınıfı için Kiziroğlu (1993) Risk Sınıfları belirtilmiştir. c) Yabani faunayı bu sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde özellikle üreme. Yukarıdaki sınıflandırmaya göre yanlarında (*) bulunan türler belli zamanlarda avlanılmasına izin verilen türlerdir. Amphibialar (İkiyaşamlılar). tükenme tehlikesi altında olan ilerde tükenmeye aday türler A. A. Yanlarında (***) bulunan türler her vakit avlanabilen türlerdir. Türlerin bilimsel isimleri.Fauna. A. Reptiller (Sürüngenler). geliştirme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek. Bunlar: II. kasıtlı öldürme şekilleri.1: Anadolu’da kışlayan ancak üremeyen türler.

1758) Pomalomus saltator (LINNAEUS. 1758) Serranus scriba (LINNAEUS. Bu durum bölgeye has olmayıp ülkemizde bulunan yerli ve göçmen pek çok tür için söz konusudur. 1 8 1 1 } Anguiila anguiila (LINNAEUS.ı tımbrn (LINNAP (S. 1766) Trachunjs trachums (LINNAEUS. 1758) Mullus barbatus pontiçus (ESS1POV. yumurtalarına zarar verilmesi gibi etkiler söz konusu olmayacaktır.1866) Aphanius fasciatus (CUVIER ET VALENCIENNES.18. kasıtlı olarak öldürülmesi veya alıkonması. 1758) Acipencer guldenstaedtt (BRANDT. 1758) Hippocampus hippocampus (L1NNAEUS. Ayrıca Kiziroğlu (1993) Kırmızı Listeye göre yapılan sınıflandırmada bölgede potansiyel olarak sadece tehlike arz eden Falco peregrinus mevcuttur. 1758} Merfangius meriangus eııxinus (NORDMANN.Ventos(LOVETZKY.1828) Acipencer sturio (LINNAEUS. Söz konusu faaliyetle bu türler üzerine zararlı herhangi bir etki bulunmamaktadır. 1758) Salmotrutîa labrax (PALLAS.3: Yurdumuzdan transit geçen veya kış ziyaretçisi olan ve tükenme tehlikesi altında olan türler. 1 7 7 1 ) 4c.1758) Gasterosteus acuelatus (LINNAEUS. 1758) Beione belone (GUNTHER.1868) Scinon. 1758) Familya Sgualidae Rajidae Dasyatidae Acipenseridae Acipenseridae Acipenseridae Acipenseridae Acipenseridae Clupeıdae Clupeidae Clupeidae Engraulidae Salmoniidae Anguillidae Selonidae Cyprinidontidae Syngnathidae Syngnathidae Gasterosteidae Gadidae Gadidae Serranidae Serranidae Pomatomidae Carangidae Carangidae Sciaenidae Sciaenidae Mullidae Muİlidae 156 . 1758) Trachurus meditenvneus (STEINDACHNER.1826) Sprattus sprattus sprattus (LINNAEUS. 1 758) Umbrina cırrosa (LINNAEUS.1927) Mullus surmeletus (LINNAEUS.1758) Acipencer stellatus (PALLAS. 1934) Sprattus sprattus phaiencus (RISSO. 1758) Alosa caspia bulgarica (DRESNSKY. 1833) Husohuso (LINNAEUS.1758) Raja davata (LINNAEUS 1758) Dasyatis pastinaca (LINNAEUS. Balıklar Listesi Tür Squalus acanthias (LINNAEUS. 1758) Dicentrarchus labrax (LtNNAEUS. 1 8 2 1 } Syngnathus acus (LINNAEUS. Aquatik Türler ve Popülasyonları: Balıklar: Tablo F. 1758) Engraulis encrasicholus pontiçus (LINNAEUS.1840) Gaidropsarus mediteıraneus (LINNAEUS. Yukarıda fauna listesinde yer alan ve Bern Sözleşmesi ile koruma altına alınan türler ve diğer yaban hayatı türleri üzerine faaliyetle beraber hiçbir ticari kaygı güdülmeyeceğinden bu türlerin avlanması.B.pencernud.

1.3. 1758) Diplodus sargus (LINNAEUS.1806) Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü. 1 8 1 1) So/ea vu/gans(QUENSEL.3.3. 2005 Sparidae Sparidae Centracanthidae Centracanthidae Pomacentridae Labridae Labridae Trachinidae Trachinidae Uranoscopidae Scomberomoridae Gobiidae Gobiidae Gobiidae Biennidae Callionymidae Mugilidae Mugilidae Mugilîdae Atherinidae Atherinidae Scorpaenidae Triglidae Bothidae Pleuronectidae Soleidae F.Dipiodus annularis (LINNAEUS. 157 . Ondokuzmayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesinden. 1758) Gobius cobitis (PALLAS. 1758) Trigialucema (LINNAEUS. 1758) Scorpaena scrofa (LINNAEUS.1. 1 758) Sarda sarda (BLOCH. 1 8 1 1 ) Platichthys flesus luscus (PALLAS.3. F.1.1. Söz konusu değerlendirmeyi yapmak üzere İl Çevre ve Orman Müdürlüğü Doğa Koruma ve Milli Parklar Şubesinden. 1837) Mug//cep/7a/us(L!NNAEUS.3. 1758) Uranoscopus scaber (L! N NAEU S .3. 1758} Symphodus cinereus (BONNATERRE. Sahipli Hayvanlar İlde bu konuda çalışma yapılmamıştır.1793) GOÖ/İ/S n/ger {LINNAEUS. Hayvan Yaşama Hakları F. 181 1) Blennius oceltaris (LİNNAEUS. !810) Atherina hepsetus (LINNAEUS. katılımıyla bir teknik heyet oluşturulmuştur.1810) Atherina boyeri (RİSSO.3.1788) Trachinus araneus (CUVIER.1758) Mugil soui Uza aurata (RISSO. 1 7 5 8 ) Psetta maxima maeoticc! (PALLAS. Sahipsiz Hayvanlar Samsun Valiliği İl Hayvanları Koruma Kurulu Büyükşehir Belediye Başkanlığının Kirazlık Mevkiinde daha önce kurmuş olduğu Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezinin (Barınak) barınak kriterlerine uygunluğu açısından değerlendirilmesine karar vermiştir.2. 1 8 1 1) Mesogobius batrachocephalus (PALLAS. 1758) Labrus bimaculatus (LINNAEUS. Evcil Hayvanlar F.1758) Callionymus festivus (VALENCIENNES.3. 1758) Spicara maena (LINNAEUS.1829) Trachinus draco (LINNAEUS.1758) Chromis chromis (LINNAEUS. Veteriner Hekimleri Odasından ve Samsun Hayvanları Koruma ve Yaşatma Derneğinden birer temsilci ile Büyükşehir Belediyesi ve Tekkeköy Belediyesi Veteriner İşleri Müdürlerinin. 1758) Spicara smaris (LINNAEUS. Tarım İl Müdürlüğü Hayvan Sağlığı Şubesinden .

depo ve tuvalet yeni oluşturulacak yerde de inşa edilmelidir. cinsiyet. Her hayvan için en az 3m² kapalı ve en az 3 m² açık bölme olacak ve bir alanda 10 hayvandan fazla hayvan kalmayacak şekilde. kolay temizlenebilen ve dezenfekte edilebilen malzemeden yapılmalı. yavru odası. bulunacak bu yerde söz konusu tesisin yapılması uygun olacaktır. yol. 158 . yangın. işçi odası. temizlik sularının uzaklaştırılabilmesi için toplama kanal sistemi düzenlenmeli. sel. bu sistem yeterli eğime sahip olmalı. su. Tesisin deniz kenarında olmakla birlikte deniz kirliliğine karşı uygun deşarj sistemine sahip olduğu ve alıcı ortama herhangi bir atık vermediği görülmüştür. yaş ve mümkün olması halinde ırk guruplarına göre bölümlemenin mevcut ve yeni oluşturulacak yerde de yapılmalıdır. Tesisin civarında bulunan işletmelerden şikayetlerin gelmesi ihtimaline karşı gerekli tedbirler alınmalıdır. elektrik ve haberleşme imkanlarına sahip olduğu görülmüştür. ameliyat odası. muayene odası. kanalizasyon veya fosseptiğe bağlı ızgaralı veya sifonlu yer süzgeci yeni oluşturulacak yerde de bulunmalıdır. hayvan müşahede odası ve hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı mutfak bölümü gibi bölümlerin yeni oluşturulacak kısımda da yapılmalıdır. Tesisin hakim kuzey rüzgarlarının etkisinde kalmaması için deniz tarafındaki ihata duvarının yükseltilmesi ve deniz tarafına ağaçlandırma yapılarak rüzgarın hayvanlara zarar vermeyecek hale getirilmesi hayvanlar açısından uygun olacaktır. cüsse. Samsun’daki başı boş ve bakıma muhtaç sahipsiz hayvan varlığı dikkate alındığında Samsun Büyükşehir Belediyesinin Kirazlık Mevkiinde yapmış olduğu 150 başlık olan Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezinin (Barınak) mevcut bina ve kafes alanının yetersiz olacağı ihtimaline karşı mevcut kullanım alanının doğusunda veya batısında bulunan boş alanların da ilave edilmesi veya ileriye dönük olarak daha ideal büyüklükte ve barınak kriterlerine uygun bir yer arayışı içerisinde olunması. Hayvanların bulunduğu bölümden ayrı bir birim olarak veteriner hekim odası. ulaşımı kolay.Büyükşehir Belediyesi Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezi (Barınak) 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun yayımını takiben çıkarılacak mevzuat ile meri mevzuat hükümlerine uygunluğunun ve iyileştirmelerin sağlanması şartıyla kurul aşağıdaki kararları almıştır. Mevcut ve yeni oluşturulacak yerde yemlik ve suluklar ile kafesler temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir malzemeden yapılmış olmalıdır. Mevcut tesisin yerinin konut yerleşimi alanı dışında. duş. gürültü ve hava şartları açısından uygun. Kapalı ve açık barınağın zemini ve duvarları tavana kadar su geçirmeyen. Mevcut bölümde bulunan karantina odası. hasta bakım odası.

2.2004 tarih ve 202 sayılı olurlarıyla İlimiz Valisi’ne devredilmiştir. HEDİYE ETMEK yasaktır.3. Mevcut ve yeni oluşturulacak yerde. ÜLKEMİZİ GİRİŞİNİ YAPMAK. musluk ve hortum yeni oluşturulacak yerde de bulunmalıdır. Kanunun 25 nci maddesinde öngörülen idari para cezaları denetlemeye yetkili merci tarafından verilir. Kapılar.” Bu Kanun 159 . Barınağa alınan ve barınakta doğan hayvanlar için kayıt tutulup yapılacak aşı ve paraziter ilaçlamaları gösteren kimlik belgesi çıkarılmalıdır. Barınakta uygun ısıtma sistemi yeni oluşturulacak yerde de sağlanmalıdır.2005 tarihinde toplanarak aşağıda belirtilen Hayvanları Koruma Kanunu’nun 17 ‘nci maddesi gereğince denetleme yetkisi Çevre ve Orman Bakanlığı Makamı’nın 26. Kanunun 18 nci maddesinde belirtilen Yerel Hayvan Koruma Görevlilerinin belirlenmesi ve seçimi için çalışmalar ilgili yönetmeliğin yayımını takiben yapılacaktır. F. uygulanan tedavi ve laboratuar sonuçları rapor halinde deftere işlenip barınakta muhafaza edilmelidir. SERGİLEMEK. Barınak çevresinin peyzajının yapılarak ağaçlandırılması sağlanmalıdır. Hayvan Hakları İhlalleri İl Hayvanları Koruma Kurulu kararları almıştır: 17. Nesli Tehlike Altında Olan ve Olması Muhtemel Evcil ve Yaban Hayvanlar İlde bu konuda çalışma yapılmamıştır. REKLAMINI YAPMAK. Altlıklar kolay yıkanabilen ve dezenfekte edilebilen malzemeden yapılmış olmalıdır. Barınakta temizlik ve diğer atıklar ile dışkılar çevre kirliliğine neden olmadan bertaraf edilmelidir. dışardan ve içerden açılıp kapanabilecek şekilde kilit sistemli yapılmalı.Barınakların yıkanması ve temizliği için yeterli miktarda su.3. Yapılacak denetimlerde aykırılık görülmesi halinde tutanak ile Vali Oluruna sunulacak ceza kararı evrakı düzenlenecektir. ÜRETMEK. yapıldı ise otopsi raporu varsa yapılan tahlil.03. Barınakta ölen hayvanların ölüm nedenleri sorumlu veteriner tarafından kayıt defterine işlenmeli. Japanese Tosa gibi tehlike arz eden hayvanları.3.3. F.3. SAHİPLENDİRİLMESİNİ SAĞLAMAK.10. aşı. Kafesler paslanmaz malzemeden yapılmalı ve üst üste konmamalıdır. TAKAS ETMEK. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun yasaklar 14’ncü madde l bendi uyarınca “Pitbull Terrier.

Hayvanları Koruma Kanunu’nun 11 nci maddesi 2 nci fıkrasında “ Hayvanları başka bir hayvanla dövüştürmek yasaktır. Folklorik amaca yönelik şiddet içermeyen geleneksel gösteriler. şiddet içermemesi. Tehlike arz eden Pitbull Terrier.390. kuduz ve karma aşıları yapılmış köpeklerinin kısırlaştırıldığına dair veteriner hekim raporunu İl Hayvanları Koruma Kurulu Sekretaryası’ na (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) teslim ederek köpeğinin kayıt edildiğine dair ekte örneği bulunan belgeyi alması gerekmektedir.3.000.hükmüne aykırı davrananlara hayvan başına 2. Pitbull Terrier. şiddet tespit edildiği an gösterilerin durdurulması. Japanese Tosa ırkı hayvanların sahiplerince tasmasız ve maskesiz (ağızlıksız) kalabalık saatlerde ve yoğun bölgelerde gezdirilmeyecektir. Fuar.06.780. Yerel hayvan koruma görevlilerine sahipsiz hayvanların bakımı ve korunması ile ilgili olarak düzenlenecek eğitim programının yerel yönetimler tarafından yapılmasına.3.000.000 TL ) idari para cezası uygulanır. Büyükşehir Belediye Başkanlığının Kirazlık Mevkiinde daha önce kurmuş olduğu Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezinin (Barınak) Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile teknik raporda belirtilen hususlara uyması ve gerektiğinde başka bir yerde yapılanmak şartıyla Geçici Bakımevi olarak çalışmasının devamına karar vermiştir.780. Söz konusu hükme aykırı davrananlara 1. İlimizde. programında geleneksel boğa ve deve güreşi olan folklorik amaçlı gösteri organizasyonlarına Valiliğimizce verilecek izinlerinde ise Bakanlığın uygun görüşünü takiben.390.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu hayvan sahipleri. 08.4. Japanese Tosa ırkı köpek sahiplerinin hayvanlarını kısırlaştırmaları yasa gereği olup konunun mahalli basın yayın araçları marifeti ve sivil toplum örgütleriyle işbirliği yapılmak suretiyle duyurulacaktır. F.000 TL ) İdari Para Cezası verilir ve hayvanlara el konulur.panayır ve festival gibi etkinliklerde yapıla gelen hayvan gösterileri hakkında 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu yeni düzenlemeler getirmiştir. Belediyeler ve Gönüllü Kuruluşlarla İşbirliği İl Hayvanları Koruma Kurulu kararları almıştır.00 YTL ( 2. hayvanların acı çekmesinin önlenmesine yönelik koruyucu tedbirlerin alınması ve İl Hayvanları Koruma Kurullarından izin alınması gerekmektedir. Yönetmelik gereğince kurul üyesi diğer kurum ve kuruluşlardan teknik ve eğitici yardım alınacaktır. Kanun ve Yönetmelik kapsamında oluşturulması gereken Yerel Hayvan Koruma Görevlilerinin hayvan koruma dernek ve vakıflarına üye ya bu konuda faydalı hizmetler yapmış kişiler arasından İl Hayvan Koruma Kurulu tarafından belirlenmesi amacıyla başvuruların açıldığı ilanen duyurulacaktır.2006 tarihinde toplanarak aşağıda belirtilen Kurul. Bakanlığın uygun görüşü alınarak İl Hayvanları Koruma Kurullarından izin alınmak suretiyle düzenlenebilir.00 YTL ( 1. 160 . hiçbir suretle hayvan dövüştürmenin yaptırılmamasına. Valilikler.

“Tabiat Parkları”. Ondokuzmayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesinden ve Büyükşehir Belediyesinden birer uzman personel görevlendirilecektir. sosyal ve ekonomik çevre unsurlarının daha duyarlı olduğu bilim ve eğitim bakımından önemli seçkin örnekleri içeren mutlak korunması gerekli alanların bulunduğu bölgelere hassas yöreler denir. Tarım İl Müdürlüğü Hayvan Sağlığı Şubesinden. biyolojik.10.1987 tarihinde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından 2873 sayılı Milli Parklar Kanunun 3. “Tabiat Anıtları” ve “Tabiat Koruma Alanları” Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı: Tarihçesi Rumların bu yöreden çekilmesi netice TORUL / Kürtün den naklihane edilerek Tekkeköy ilçesine gelme Müderris Hacı Osman EKİNCİ adlı bir zat bu ormanı sahiplenmiş 1940’lı yıllara kadar bu ormanı kullanarak korumuştur. F.Kanun kapsamında denetime tabi olan kurum. Çarşamba İlçesi Çınarlı Köyü. Hacıosman Ormanı Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 01. 07. Kumluk ve Ormanlık sahalar üzerinde Zirai kombineler işletmesi kurulmuştur.4.11. fıkrasına istinaden Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı olarak tefrik edilmiştir.1.4. Maddesi Uyarınca Belirlenen “Milli Parklar”.1. Hassas Yöreler Kapsamında Olup (*) Bölümdeki Bilgilerin İsteneceği Alanlar Ulusal mevzuat ve uluslararası anlaşmalarla koruma altına alınan alanların bulunduğu bölgeler ile planlanan bir faaliyetin gerçekleştirilmesi sırasında fiziksel. 1943 yılında 3780 sayılı Kanun ile Bataklık. 1982 yılında bu sahalarda Orman Kadastrosu yapılarak bu saha Orman İşletme Müdürlüğünce teslim alınmıştır.1.4. maddesi 2. işletmeler ile gerçek ve tüzel kişilerin denetlemelerini yapmak için mahallin en büyük mülkî amirince görevlendirilen denetim elemanlarının belirlenmesi amacıyla İl Çevre ve Orman Müdürlüğü Doğa Koruma ve Milli Parklar Şubesinden. derece Doğal Sit Alanı olarak ilan edilmiştir. orman arazisi olarak Amasya Orman Bölge Müdürlüğü Samsun Orman Bölge Müdürlüğü Çarşamba İşletme Şefliği hudutlarında 161 . 02. Mülki ve İdari Konumu Mülkiyeti Devlete ait olup. F.1998 tarih ve 3320 nolu kararla 1. 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2. Ülkemiz Mevzuatı Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar F. Samsun İli.1997 gün ve 2948 sayılı kararı ile Doğal Sit ilan edilmiş. kuruluş.04. Maddesinde Tanımlanan ve Bu Kanunun 3. Zatın vefatı neticesi Hazineye ait bu ormanın adı Hacıosman Ormanı olmuştur.

bu düz ve çukurca sahalarda. bataklık ve ince bir şerit halinde uzanan kumul sahaları yoluyla bazen denizle az çok irtibat halinde olabildiği gibi. doğusunda Çarşamba İlçesi Çınarlık Köyü hudutları içerisinde yer almaktadır.olup. düşük seviyeli çukurlarda ve hendeklerde bir müddet kalmaktadır. Daha sonra yavaş yavaş çekilen sular. 35. Ormanın içinden geçip denize ulaşan akarsular. Güneyi. taban suyunun yükselmesi neticesinde oluşan belirli bir vejetasyon yapısına sahip ekosistem olarak tanımlanmaktadır. Bilindiği üzere. geriye doğru şişerek ormanlara doğru yayılmakta ve ağaçları 1 metreden daha yüksek su altında bırakmaktadırlar. Etüt çalışması tamamlanan sahalardan. subasar ormanları göl. denizden uzak. kış aylarında kumul hareketleri dolayısıyla denizle irtibatları kesilen bu sular. Abdal ırmağı ) tarafından 162 . Dolayısıyla bu su baskını sonbahar ve ilkbahar aylarında ormanı girilemez hale getirmektedir. Akarsular ( Yeşilırmak. Samsun İşletmesi hudutları dahilinde bulunan Hacıosman Ormanı. Coğrafi Konumu Hacıosman Ormanı Orta Karadeniz bölgesinde Samsun İlinin 20 Km. Hacıosman Ormanının Tabiat Koruma Alanı Olarak Ayrılma Gerekçesi Subasar Ormanı yılın belirli aylarında.2 Ha. Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü. Subasar ormanlar ülkemizde oldukça sınırlı alanlarda kalmıştır. gayet yavaş akmakta. sazlıklar dışında kalan sınırları geniş sızdırma kanallarıyla söz konusu arazilerden ayrılmıştır. Şimdi sadece 86. iç kısımlarda da nehir. Amasya Orman Bölge Müdürlüğü.2 Hektar Ormanlık Alan. Kuzeyinde sazlıklar bulunmakta olup. dere veya göl kenarında düzlük taban arazinin periyodik olarak su taşkınlarına uğraması sonucu da oluşmaktadır. 86. nadir ve tehlikeye maruz bir subasar ( alüvyal ) orman özelliğine sahip bulunmaktadır. Birçokları ne yazık ki şekil değiştirmiş tarım arazilerine dönüştürülmüştür. Jeolojik ve Toprak Yapısı Hacıosman Ormanı Çarşamba ovasının batı uzanımında yer almaktadır. ihtiva ettiği zengin bitki ve hayvan topluluğu ile Avrupa çapında öneme sahip. alanın kalması koruma altına alınmasının gerektiğini vurgulamaktadır. Bir zamanlar Çarşamba Ovasının bu nitelikte ormanlarla kaplı olduğu aşikardır.3 Hektar Orman Toprağı olarak adlandırılan açıklık Alan olmak üzere 121.5 Hektar alana sahiptir. Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Mühendisliği sınırları içinde kalmaktadır. Güneydoğusu Aksa Tarım İşletmeleri arazileri ile çevrilidir. Avrupa da bu tür orman alanlarının korunması için doğa severlerin yıllardır çaba sarfetmekte oldukları üniversite camialarınca ifade edilmektedir. Alanın tamamını alüvyonlar oluşturmaktadır. Tabiatı Koruma Alanı olarak ise Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü. Deniz seviyesinde düz bir arazidir. Batısı.

Öte yandan Hacıosman Ormanındaki Hedera helix. Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı yaygın olarak bulunan Orman vejetasyonunda dominant ve karakteristik türler Fraxinus angustifolia. saha girişinde yer alan bekçi evi içinde bir oda tefrik edilerek sergilenmeye açılmıştır. Irıs pseudacorus. Taban suyunun yüzeye çıkarak 4 – 5 ay kadar yüzeyde kaldığı subasar koridorlar dar Fraxinus angustifolia – Fraxinus exelcior – Ulmus glabra – Alnus glutinosa – Carex pendula. Galum rivale. Bu endemik türe civarda bulunan Selyeri . Orman ağaçları arasında < Asil Ağaçlar > olarak bilinen Dişbudak. çoğunlukla aluvyon karakterde. Taban suyunun yüzeye çıkarak belli müddet kaldığı alanlarda bulunan dişbudak bireylerinde gövdenin toprak seviyesine yakın kısımlarında payanda oluşması gözlenmiştir. Humulus lupulus gibi sarılıcı bitkilerle. Smilax exelca. Üniversitelerce yapılan araştırmalarda taban suyunun yüzeye çıkarak 4-5 ay kaldığı sahalarda bitki çeşitliliğinin taban suyunun yüzeye çıkmadığı alanlardan daha fakir olduğu gözlenmiştir. Çınarlı köyünde rastlanması bu endemik türün Çarşamba Ovasında geniş alanlarda Dişbudak. Carpinus betulus örnek verilebilir. 163 . Hypericum perforatum. Diğer subasar ormanlardan farklı olarak dişbudak yapraklı kanatlı ceviz (Pterocarya fraxinifolia ) mevcuttur. Typha latifolia. Bu topraklarda bazı mevsimler su yüzeye kadar çıkmaktadır. Yine bazı dişbudak ve kızılağaç bireylerinde havai kök oluşumu söz konusudur. yerleşime açılması vs. Glycrrhiza echinata.taşınan malzeme taşıma prensibine uygun olarak Güneydeki ova girişinde iri. Bu bitkilere ait hazırlanan herbaryum. Ağaç katını oluşturan ağaçların boyları 20 m. Ornithogalum sigmoideum. Akçaağaç. Irıs pseudocorus – Rumex crispus – Myriophyllum verticillarum bireylerine rastlanmıştır. Rumex crispus. Myriophyllum verticillatum. besin maddelerince zengin. Acer campestre. Hydrocharis morsus ranae gibi çok sayıda otsu bitkilerde saptanmıştır. Arasında değişmektedir. Viola sieheana. Cyclamen coum. Helleborus orientalis. derin ve rutubetli taban arazi topraklarını sever ve topraklar da iyi gelişme gösterirler. Karaağaç. Carpinus orientalis. Karaağaç gibi türlerle karışık olarak bulunduğu fakat bu alanların tarım alanına dönüşmesi nedeniyle sınırlı sayıda kaldığını göstermektedir. Juncus acutus. Primula vulgaris. Periploca. Ranunculus constantinopolitanus. ) nedeniyle varlıklarını zor devam ettirebilmektedirler. Akçaağaç gibi türler genel olarak kanaatkar olarak bildiğimiz orman ağaçları arasında. Subasar ormanlar bu kıymetli türleri barındırmakta fakat çeşitli olumsuzluklar ( toprakların. Leucojum aestivum. Lysimachia vulgaris. tarım alanlarına dönüştürülmesi. Flora Araştırmalarda alanda kumul ve orman vejetasyon tipleri bulunmaktadır. İle 40 m. Kuzey de ova içinde ise ince elemanlardan oluşmuştur. Gürgen. (20 – 40 cm arasında ). Alanda taban suyunun yüksekliği ile karakterize edilen hidromorfik alüvyal toprak bulunur.

Toplam Alan ( km2 ):5185 Ha.2. Kış ayları genellikle ılımandır. 34 tür yenmez.4000’ lerde Orta Asya’ dan göç eden Kaşkarlar olduğu. 3 mezarlık.1. Doğanca Belde Belediyesi mücavir alanında bulunmaktadır.Su Yılanı. Kıyı Uzunluğu ( m ) 4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı:Samsun İli. Geç Kalkoit çağdan itibaren yörede yerleşimlerin olduğu bilinmektedir. 36007’30’’ Doğu 3-Alanı 3. 3.4. Bafra Meteoroloji istasyonu verilerine göre yıllık 164 . F.Saha içerisinde özellikle yılan varlığı fazladır. 8-Fiziksel Özellikler İklim Özellikleri:Karadeniz bölgesi iklimine sahiptir.Yılan. 1 köprü ile 25 adet antik çağ ve hemen sonrasına ait kalıntılar bulunmuştur.Ö. Hakim rüzgar genellikle kuzey-kuzeybatı doğrultusunda eser. Fauna Fauna olarak detaylı bir araştırma yapılmamıştır.3. 1971 yılından itibaren çevrede yapılan araştırmalarda 57 höyük. çalı katına ait 30 takson ve ot katına ait 68 takson tesbit edilmiştir.4.1. 3167 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu Uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı’nca Belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları” Cernek Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası: 1-Alanın Resmi Adı :Cernek Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları :41045’00’’ Kuzey.2. Kara Yüzeyi ( km2 ) 3. Yapılan gözlemler de Köstebek. 5-Yasal Konumu 6-Yerleşimler ve Nüfusları 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler :Alana ilk yerleşen halkın. Bu 72 türden 20 sine Samsun çevresinde sadece bu ormanda rastlandığı ifade edilmektedir. İ. 1 hamam.Kaplumbağa. Bafra İlçesi. 31 tür yenilebilir. Belirlenen türler içinde bir tür zehirli. yağış fazla sıcaklık da göreceli olarak yüksektir. 48 tümülüs.Bitki florası bakımından çok zengin bir yapıya sahip bu ormanda ağaç katına ait 12 takson. 5 kaya mezar. Mantar Florası 19 Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyesi Doç. 6 tür yenme özelliği açısından belirsiz özelliktedir. 6 düz yerleşim yeri. Su Yüzeyi ( km2 ) 3. Aysun UZUN PEKŞEN bu konuda yaptığı araştırmalar sonucunda Hacıosman Ormanın da 32 familyaya ait 72 mantar türü belirlenmiştir.Kurbağa ve çeşitli ötücü kuşlar ile balıkçıl kuşlara rastlanmıştır. Dr.

3. kum ve kil içeren alüvyallerdir. dir. Bu kanalların ikisi doğal. Deltadaki kumulların genişliği 700 metre civarında olup. bunun dışındaki yerlerde kumullar oldukça alçaktır. Eski ırmak yatağı sedimenleri çakıl ve kum içermektedir. kuzey-batı yönünde esen hakim rüzgarların etkisi ile doğu sahilde kıyıların zamanla düzleştiği bilinmektedir. Delta ovasının oluşumu orta pleistosen döneminde başlamıştır. deltanın doğu bölümü kumullarına göre çok daha yüksek ve geniştir. Genel olarak eğim çok az ( yaklaşık %0. Yağmurun yoğun olarak düştüğü dönem çoğunlukla Eylül-Ekim aylarıdır. yer yer 12 metre yüksekliğe kadar ulaşmaktadır. Deltanın güneylerindeki sedimenler pleistosen ve daha eski dönemlere aittir. Ancak deltaya çok yakın. Kızılırmağın döküldüğü Bafra burnundan güneye doğru gidilecek olunursa geniş delta düzlüğü ile karşılaşılır. Bu kanallardan üç tanesi ( Hacılar. 8. Deltanın önemli jeomorfolojik özelliklerinden biri de batı sahilde kıyının düz uzanması. çevre sazlıkları ve kıyı kordonları ile dikkat çeker. dir. 7 – 8 metre ortalama yükseklikleri olan bu kumul tepeleri. Yıllık yağış ortalaması 750-780 mm/yıl dır. Kumulların bazı bölümleri bitki örtüsünden yoksundur.2. Bunun sonucu olarak kıyı erozyonu kıyıları ve dolayısı ile lagün sistemlerini tehdit etmektedir. Kuzeyde Bafra burnu ile Derbent barajı arasındaki uzunluğu 30 km. Ancak kuzey. Jeomorfoloji 8.5 mm olarak kaydedilmiştir. özellikle batı yakası kumulları. Boytar ) ırmakla bağlantılıdır. ardı ardına inşa edilen Altınkaya ve Derbent barajları Kızılırmak suyunun önemli bir bölümünü ve sedimentin hemen tümünü baraj göllerinde tutmaktadır. yüzey suyu deşarjı ve yağıştır.ortalama sıcaklık 13. Buharlaşma en fazla Temmuz ve Ağustos aylarında ölçülmektedir. Bunlar çakıl. Deltanın doğu bölümünde bulunan sekiz adet kanal sulakalana boşalmaktadır. Hidroloji – Hidrojeoloji :Kızılırmak Deltası sulakalan ekosisteminin başlıca su ve besin maddesi kaynakları. Sediment akışının kesilmesiyle birlikte kıyı kumulları artık beslenememektedir. doğu sahilde ise kıyının girintili ve çıkıntılı olmasıdır. Jeoloji:Kızılırmak Deltası binlerce yıl içinde Kızılırmağın Anadolu’ dan sürükleyip getirdiği sedimentlerin yığılması ile oluşmuştur. 8. Delta ovasının boyutları kuzey batıda Alaçam İlçesi ile güney doğuda Muşta Beldesi arasında genişliği yaklaşık 45 km. Bafra Meteoroloji İstasyonunun son altı yıllık kayıtlarına göre en fazla yağmur 1992 yılında bir günde 223.4. Yine bu bölgede kumulların en yüksek olduğu yer Yörükler deniz feneri civarındadır. Kışları en düşük sıcaklık 4 0C iken yaz aylarında en yüksek sıcaklık 23 – 25 0C olmaktadır. Deltada genellikle Holocene ( alluvial ) depositler bulunur. Batı kıyıları hakim rüzgar etkisi ile tamamen düzleşmiştir.4 0C dir. Kızılırmak yer altı suyu deşarjı. Artık günümüzde ırmak deltanın ortasında seddeler arasında akmakta ve hemen hemen hiç sediment taşımamaktadır.8 ) olmasına rağmen bu düzlüğün doğu ve batı kıyıları farklı şekillerdedir. Yüksek kumul tepeleri özellikle deltanın batı sahilinde. kıyıya paralel olarak oluşmuşlardır. Çorak. Buna karşın doğu kıyıları lagünler. Doğu yakasında kumulların en geniş olduğu bölüm Cernek Gölü çevresindeki alandadır. diğer altısı ise drenaj amaçlı açılmış yapay kanallardır. Özellikle ırmaktan gelen ve yukarıda sayılan üç kanal tarafından taşınan 165 .

göl soğanı. Türkiye’ deki nadir subasar ormanlardan biri olan Galeriç ormanının hakim ağaç türü dişbudaktır. Fauna ve Ornitolojik Önemi Kızılırmak Deltası. mersin. sazlıklar ve bataklıklar yoğun vejetasyonla kaplıdır. Göllerde su sümbülleri cinsine ait türler hakimdir. Kanalların tümü delta ovasında toplanan drenaj sularını. saz. sazlıklar ve bataklıkların plaktonlar ve omurgasız canlılar bakımından zengin oluşu alanın değişik türde zengin faunaya sahip olmasını sağlamıştır. sudak. engerekotu ve orkide yayılış göstermektedir. Ayrıca bol miktarda kerevit bulunmaktadır. meşe. Deltada bulunan göllerde. sazan.000 su kuşunun barınması deltanın besin maddesince ve fauna elemanlarınca zenginliğinin en iyi göstergesidir. Daha çok eski kumullarda olmak üzere yer yer defne. Bazı yerlerde nilüferlere de rastlanmaktadır. kocayemiş.Toprak Yapısı: İyi drene olabilen hafif bünyeli bir toprak yasına sahiptir. söğüt.000 hektarlık alanda 100. sulakalana iletirler. Sulakalan sisteminde bulunan göller. 16. has kefal. Kumulların yer aldığı sahil kesimleri bitki örtüsünden yoksundur. Deltanın güneyinde bulunan Pekseller ve Karaköy kanalları daha çok dağlardan gelen suları.6.su miktarı tümüyle Derbent Barajının çalışma sistemine bağlıdır. sivri hasırotu bulunmaktadır. sazlıklar ve subasar çayırlıkların su gereksiniminin önemli bir bölümü bu yolla karşılanmaktadır. alabalık türlerine ait zengin balık populasyonları mevcuttur. dağlardan gelen suları ve ırmaktan aldıkları belli miktarda suyu sulakalana taşımaktadır. biyolojik üretim yönünden bol gıda ihtiva eden karakterde bir sulak alan ekosistemidir. 8. Flora ve Fauna Flora ve Vejetasyonu Değişik ekolojik karakterdeki habitatların varlığı deltayı bitki çeşitliliği yönünden de zengin kılmıştır. orman gülü. Bu kesimlerde hasırotu vejetasyonu içerisinde ayrıkotu. Kıyılarda ise kamış. Delta topoğrafyasının düz olması göllerdeki su seviyelerinde göreceli olarak küçük değişikliklere neden olur. sığırkuyruğu yaygındır. Alandaki göllerin mevsimlere göre su derinliklerinde değişiklikler gözlenmektedir. Deltada bulunan göller. 166 . başparmakotu ve sütleğen türleriyle. Diğer kesimlerde sütleğen. Diğer önemli ağaç türleri ise. süpürge otu. şimşir.5. çıkırgan ve erkek kızılcık gibi bodur ağaç ve çalılarla kaplı alanlar mevcuttur. mersin merinosu. Göllerin tümü sığdır ve yüzeylerindeki su seviyeleri yaklaşık olarak deniz seviyesindedir. 8. Ayrıca Bafra İlçesi kanalizasyonu da Badut drenaj kanalı ile Cernek Gölü batı sazlıklarına akmaktadır. sinirotu. peruka çalısı ve yemişgendir. Kuru kesimlerde vejetasyon daha zayıftır. Göl kıyıları.

ağaç kurbağası ile su kaplumbağaları ve su yılanları deltanın değişmez ve önemli sakinlerindendir. içinde göçmen ve yerli kuşlar barındıran biyolojik çeşitlilik arz eden bir ekosistemdir. Akgöl Aydın Doğan ve Çerkez Mahmut evini takiben Haşlık Boğazından Balkamlı kanalını takiben Dutluk Köprüsü. göller ve kanallarla işlenmiş yabanıl hayat için önemli şartlara haiz. Karadeniz Batısı . ev sıçanı.Yeşil kurbağa. Sivaslar Çobanyatağı giriş kapısı istikametinden Karadeniz Doğusu. A = Kuzey : Y= 324762 B = Batı : Y= 324238 C = Güney : Y= 332542 D = Doğu : Y= 334570 3-Alanı 3. sincap ve yaban domuzudur. Kabalı köyü. Delta ve yakın çevresi memeliler bakımından da oldukça zengindir. sıçrayıcı kurbağa. Kara Yüzeyi ( km2 ) 3. Su Yüzeyi ( km2 ) 3. Yörede görülen başlıca memeli türleri su sıçanı.4.3. Karadeniz Yaban Hayatı Koruma Sahasının dört aşağıya çıkartılmıştır. su samuru. Kıyı Uzunluğu ( m ) 4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı :Samsun Terme – Gölardı Simenlik Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası yeşilin tatlı su ve denizle kucaklaştığı. Asım Moral evinin orman kanalı tarafı ve kanalı takiben Kemer Mevkii. Orman İşletmesi bekçi kulubesinden yeni kanal boyu Recai Şentürk evini takiben Üzümlü mahallesi köprü ve trafosu istikametinden Aybeder köprüsü Güneyi.1. Karabıyık Mahallesini takiben.2. Sancaklı Mahallesi. çakal. Akgöl Kabalı Köprüsü. ağaç sansarı. Toplam Alan ( km2 ) 3. 5-Yasal Konumu : Mülkiyeti Orman Genel Müdürlüğü ve Hazine tarafına ait uç noktalarının koordinat değerleri X= 4576950 X= 4575325 X= 4567725 X= 4569300 167 . 9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu 10-Mevcut Sorunlar Akgöl-Simenit Yaban Hayatı Koruma Sahası: 1-Alanın Resmi Adı : 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları : Kuzeyi . yaban kedisi.

4. Enerji nakil hattı hattı vardır.Toprak Yapısı :Yıllar boyunca binlerce hektar arazi DSİ tarafından kurutularak tarıma açılmıştır. açıklık alanlar otlaktır. a+b = % 59 c) Otlar ve sazlar : Göl ve bataklıklarda saz mevcut olup. Jeoloji :Kumlu. 3. Dişbudak.4. İç bölgedeki göller kurutulmuş bugünkü Simenlik ve Akgöl gölleri ile korunacak saha kalmıştır. Jeomorfoloji : 8. Sahadaki toplu ve münferit yerleşme yerleri : Toplu ve münferit yerleşim yerleri sınırları belirlenen sahanın dışında bırakılmaya çalışılmıştır.0 Ha.2.6. Karaağaç b) Ağaçcıklar ve çalılar : Sahada bozuk baltalıklar ve çeşitli çalı grupları mevcuttur. milli. Yollar ve diğer sınai tesisler yolları mevcut olup. Drenaj. sulama kanalları. Çam. bataklık ve şiltli alüvyonlu 8.5.3. mantar ve likenler: Göller ve çevresinde mevcuttur. Bölgede drenaj kanalları mevcuttur. c+d = % 41 II. 2. d) Yosun. 8-Fiziksel Özellikler 8.Fauna 168 .000. Her mevsim yağışlı olup. İklim Özellikleri :Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi iklimine sahiptir. baraj gibi tesisler : Drenaj kanalları mevcuttur. Saha içinde yoktur. : Saha etrafında köy : Civarında enerji nakil 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler Simenlik göl mıntıkasının mitolojik özelliği olduğu söylenmektedir. Kızılağaç. lık kısmı tarım ve yerleşim amacıyla ıslah edilmiştir. 1970 li yıllarda Yeşilırmak Deltasının yaklaşık 70. Diğer tesisler yoktur.6-Yerleşimler ve Nüfusları : 1. kışları bol yağışlıdır.1. 8. Geçmiş çağlarda yaşayan amazonlar göçebeliğin hakim olduğu avcı ve toplayıcı yaşam tarzından yerleşik hayata geçmeleri ile kurdukları Amisos şehrinin batık şehir olarak Simenlik gölünde bulunduğu rivayet edilmektedir. Hidroloji – Hidrojeoloji : 8. Flora ve Fauna : I. sınai tesis yoktur. 8.Flora a) Ağaçlar : Kavak.

düz taban arazisi vasfındadır. Tavşan. Ayrıca sahada OGM ye ait bozuk vasıflı Dişbudak. Tatlı su levreği. c) Korunacak tür ve türlerin halihazır durumu : Son yıllarda sahada av baskısını bitirmek için yoğun bir çaba vardır. 1. Kaz. Sahada büyük oranda kavak işletmeciliği yapılmakta olup sahada çalılık. Nisan – Mayıs ayları kuluçka ve yavrulama dönemidir. Kaz. Kefal gibi tatlı su balıkları mevcuttur. b) Korunacak tür ve türlerin geçmişteki durumu : Yeşilırmak Deltası geçmişte Karadeniz’in en büyük deltası konumunda iken ( yaklaşık 90. Balıkçıllar. üreme periyoduna girmiştir.a) Mevcut Yaban Hayvanı türleri : Bölge özellikle kanatlı türler için önemli bir alandır. yine türlerine göre Mart ayı ortalarında ayrılırlar.000 Ha. Turna ) 2-3. sazlık. Bu nedenle korunacak türler geçmişte miktar itibariyle çok daha fazla idi. Saztavuğu. Ayrıca Kızılırmak ve Yeşilırmak Deltaları geçmişte yerli sülünün doğal olarak bulunduğu alanlardır. Ördek. Turna.Kuluçkalama ve yavrulama : Mart sonu itibariyle yumurtlama başlar. 2. Kadife ördek. aylarda gelir. Sincap. Bıldırcın. Gürgen. konaklama : Yeşilbaş ördek. Çulluk bu bölgede gözlenen göçmenlerdendir. 3. Sülün. Sahanın birçok yeri drenaj kanallarıyla donatılmıştır. Bölgedeki göllerde ise Sazan. Balıkçılar yerli kuşlardır. Sakarmeke. d) Göçmen hayvanlar : Saha göç yolları üzerindedir. 9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu Saha Yeşilırmak Deltası içerisinde bulunmakta olup. Çulluk. Macar ördek. Yırtıcı kuşlar. Sakarmeke görülen ve korunan hayvanlardır. Çam meşcereleri mevcuttur. ) deltanın büyük kısmı tarım alanlarına dönüştürülmüştür. Tilki de görülmüştür. Bıldırcın. bataklıklar mevcuttur. Sahada 2 adet göl ( Akgöl ve Simenlik gölü ) vardır. Kuğu. Kuğu. Yeşilbaş ördek. Popilasyon artmaktadır. Dikkuyruk. Ayrıca Domuz. Kaşıkgaga. Macar ördeği. Elmabaş ördek. ay sonu itibariyle bir kısmı da ( Kılkuyruk. Dikkuyruk. yazlama. Ayrıca bölge 1999 yılından itibaren kurumumuzca üretilen sülünlerle desteklenmektedir. Bölge aynı zamanda göç yolu üzerindedir. Kızılağaç. Terme Çayı ile Yeşilırmağın taşıdığı alüvyonlardan meydana gelmiştir. Turna. Bunun sonucu olarak sülünler de doğal ortama adapte olup. 169 . Kadife ördek. Bunun sonucu olarak özellikle kanatlı türler rahat bir yaşama ortamı bulmuştur.Geliş ve dönüş zamanları : Türlerine göre bir kısmı 11. Elmabaş ördek. Saz tavuğu.Kışlama.

ve 5.) 1937. 0 10-Mevcut Sorunlar F. F. 1 (Ha. (Ha. 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu Kapsamında Olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları Bu konuda bilgi edinilememiştir.4. sahada bozuk vasıflı Dişbudak.1.1.4. Maddesinin “a .Tanımlar” Bendinin 1. Ormanlık Alan (Ha. ve 20. 2/11/1986 Tarihli ve 19269 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği’nin 49.) 306.) 175.5.. O. Çam mescereleri mevcuttur.T. “Sit” ve “Koruma Alanı” Olarak Tanımlanan ve Aynı Kanun İle 3386 Sayılı Kanunun (2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) İlgili Maddeleri Uyarınca Tespiti ve Tescili Yapılan Alanlar Yukarıda belirtilen alanlar sıralanarak. Kızılağaç. “Tabiat Varlıkları”. 0 Ormanlık Alan Toplamı (Ha. 0 Kumluk (Ha.3..2.4.) 1369. Gürgen. Sınırları yeniden belirlenen sahanın Orman Bölge Şefliği saha döküm çizelgesine göre dağılımı aşağıdaki gibidir. 0 Göl-Bent 250.1.3.1. Alt Bentlerinde “Kültür Varlıkları”. 0 Irmak 875. F.) Sazlık (Ha. 1 170 . Maddelerinde Tanımlanan Alanlar Bu konuda bilgi edinilememiştir. 1 GENEL TOPLAM (Ha.Ağaçlandırma ve Tarım Alanları : Terme Gölardı Bölge Şefliği sahası Kavak plantasyon sahası olarak planlanmış olup.6. yapılmışsa envanterine yönelik bilgilerin (*) bölümünde belirtildiği gibi verilmesi gerekmektedir. F. 4/9/1988 Tarihli ve 19919 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nin 17 nci ve 1/7/1999 Tarihli ve 23742 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Yönetmelikle Değişik 18.4. 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 2.4.) Ormansız Alan Toplamı (Ha..) 69.) 1937. Maddesinde Tanımlanan “Hassas Kirlenme Bölgeleri” Yörede mevcut “Hassas Kirlenme Bölgeleri” bulunmamaktadır.19.

2.01.1.4. “Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları” Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır.1.2. F. F.2.3 bölümünde anlatılmıştır. F. F. F.3 bölümünde anlatılmıştır.11. 2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun 9.1.1.13.1.2.1. 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda Belirtilen Alanlar Yörede 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda Belirtilen Alanlar bulunmamaktadır. F.4.4.10.12. 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu’na Göre Koruma Altına Alınan Alanlar bulunmamaktadır.1.1.8.2 bölümünde anlatılmıştır.1.1. 6831 Sayılı Orman Kanunu Gereğince Orman Alanı Sayılan Yerler F. 171 . 20/2/1984 Tarih ve 18318 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi” (BERN Sözleşmesi) Uyarınca Koruma Altına Alınmış Alanlardan “Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları”nda Belirtilen I. Koruma Bölgeleri. Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası Sözleşmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar (**) B. Maddesi Uyarınca Bakanlar Kurulu Tarafından “Özel Çevre Koruma Bölgeleri” Olarak Tespit ve İlan Edilen Alanlar Yörede Özel Çevre Koruma Bölgeleri olarak tespit ve ilan edilen alanlar yoktur.4.9. F.7. ve II. 4342 Sayılı Mera Kanununda Belirtilen Alanlar F.4.2002 Tarih ve 24656 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği”nde Belirtilen Alanlar B.2.F.4.4. bölümünde anlatılmıştır. F. 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu’na Göre Koruma Altına Alınan Alanlar Yörede.4. 30. 3621 Sayılı Kıyı Kanunu Gereğince Yapı Yasağı Getirilen Alanlar Bu konuda bilgi edinilememiştir.4.1.

2. 3.000 Ha.4.1. Tarihi ve Doğal Alanlar B.2. bölümünde anlatılmıştır.2.2. 3. 36005 Doğu 3-Alanı 3. 13/9/1985 Tarihli Cenova Bildirgesi Gereği Seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı Tarafından Yayımlanmış Olan “Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit” Listesinde Yer Alan Alanlar Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır.F.4. Toplam Alan ( km2 ): 22. Maddeleri Gereğince Kültür ve Turizm Bakanlığı Tarafından Koruma Altına Alınan “Kültürel Miras” ve “Doğal Miras” Statüsü Verilen Kültürel.890 Ha.4.2.2. F. Su Yüzeyi ( km2 ):16.4.2.4. Kıyı Uzunluğu ( m ) 172 . 14/2/1983 Tarih ve 17959 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi”nin 1. Maddesinde Yer Alan “Akdeniz’e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin” Yaşama ve Beslenme Ortamı Olan Kıyısal Alanlar Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır.110 Ha. Cenova Deklerasyonu’nun 17. F.6.2.2.3.4.3.4.1. F. 3.3. ve 2. F. Kara Yüzeyi ( km2 ):5. 23/10/1988 Tarihli ve 19968 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan “Akdeniz’de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol” Gereği Ülkemizde “Özel Koruma Alanı” Olarak Belirlenmiş Alanlar Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır. 17/05/1994 Tarih ve 21937 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi” (RAMSAR Sözleşmesi) Uyarınca Koruma Altına Alınmış Alanlar Kızılırmak Deltası Ramsar Alanı: 1-Alanın Resmi Adı :Kızılırmak Deltası Ramsar Alanı 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları : 41030’ Kuzey.2. F.2.2. 12/6/1981 Tarih ve 17368 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” (Barcelona Sözleşmesi) Uyarınca Korumaya Alınan Alanlar Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır.2.4.

Bafra-19 Mayıs-Alaçam ilçeleri içerisinde kalmaktadır. Buharlaşma en fazla Temmuz ve Ağustos aylarında ölçülmektedir. 1 köprü ile 25 adet antik çağ ve hemen sonrasına ait kalıntılar bulunmuştur. Uluslar sınırları halkın. Buna karşın doğu kıyıları lagünler. Kışları en düşük sıcaklık 4 0C iken yaz aylarında en yüksek sıcaklık 23 – 25 0C olmaktadır. Eski ırmak yatağı sedimentleri çakıl ve kum içermektedir. 6 düz yerleşim yeri. Bafra Meteoroloji İstasyonunun son altı yıllık kayıtlarına göre en fazla yağmur 1992 yılında bir günde 223.Ö. Bafra Meteoroloji istasyonu verilerine göre yıllık ortalama sıcaklık 13. Yağmurun yoğun olarak düştüğü dönem çoğunlukla Eylül-Ekim aylarıdır. Deltanın güneylerindeki sedimentler pleistosen ve daha eski dönemlere aittir.4 0C dir. kum ve kil içeren alüvyallerdir.3.8 ) olmasına rağmen bu düzlüğün doğu ve batı kıyıları farklı şekillerdedir. Batı kıyıları hakim rüzgar etkisi ile tamamen düzleşmiştir.1. çevre sazlıkları ve kıyı kordonları ile dikkat çeker. Geç Kalkoit çağdan yörede yerleşimlerin olduğu bilinmektedir. 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler: Alana ilk yerleşen İ. İklim Özellikleri: Karadeniz bölgesi iklimine sahiptir. Kızılırmağın döküldüğü Bafra burnundan güneye doğru gidilecek olunursa geniş delta düzlüğü ile karşılaşılır. 8. Ancak kuzey. 8-Fiziksel Özellikler 8. Artık günümüzde ırmak deltanın ortasında seddeler arasında akmakta ve hemen hemen hiç sediment taşımamaktadır. 5-Yasal Konumu 6-Yerleşimler ve Nüfusları:Samsun İli. 1 hamam. dir. 5 kaya mezar. dir. 48 tümülüs. Kuzeyde Bafra burnu ile Derbent barajı arasındaki uzunluğu 30 km. kuzey-batı yönünde esen hakim rüzgarların etkisi ile doğu sahilde kıyıların zamanla düzleştiği bilinmektedir.4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı:Özellikle su kuşları yaşama ortamı olarak arası öneme sahip Sulak Alan. Deltanın önemli jeomorfolojik özelliklerinden biri de batı sahilde kıyının düz uzanması.4000’ lerde Orta Asya’ dan göç eden Kaşkarlar olduğu. doğu sahilde ise kıyının girintili ve çıkıntılı olmasıdır. 173 . 3 mezarlık. Deltada genellikle Holocene ( alluvial ) depositler bulunur. yağış fazla sıcaklık da göreceli olarak yüksektir. Hakim rüzgar genellikle kuzey-kuzeybatı doğrultusunda eser.2. özellikle batı yakası kumulları. Yıllık yağış ortalaması 750-780 mm/yıl dır. Kış ayları genellikle ılımandır.5 mm olarak kaydedilmiştir. Jeomorfoloji 8. Delta ovasının oluşumu orta pleistosen döneminde başlamıştır. Jeoloji: Kızılırmak Deltası binlerce yıl içinde Kızılırmağın Anadolu’ dan sürükleyip getirdiği sedimentlerin yığılması ile oluşmuştur. itibaren 1971 yılından itibaren çevrede yapılan araştırmalarda 57 höyük. Deltadaki kumulların genişliği 700 metre civarında olup. Genel olarak eğim çok az ( yaklaşık %0. Bunlar çakıl. Delta ovasının boyutları kuzey batıda Alaçam İlçesi ile güney doğuda Muşta Beldesi arasında genişliği yaklaşık 45 km.

göl soğanı. ardı ardına inşa edilen Altınkaya ve Derbent barajları Kızılırmak suyunun önemli bir bölümünü ve sedimentin hemen tümünü baraj göllerinde tutmaktadır. 8. dağlardan gelen suları ve ırmaktan aldıkları belli miktarda suyu sulakalana taşımaktadır.5. 8. Özellikle ırmaktan gelen ve yukarıda sayılan üç kanal tarafından taşınan su miktarı tümüyle Derbent Barajının çalışma sistemine bağlıdır. Bazı yerlerde nilüferlere de rastlanmaktadır. Bu kanallardan üç tanesi ( Hacılar. Ancak deltaya çok yakın. Boytar ) ırmakla bağlantılıdır. bunun dışındaki yerlerde kumullar oldukça alçaktır. sulakalana iletirler. Göllerde su sümbülleri cinsine ait türler hakimdir. Kıyılarda ise kamış. Kumulların yer aldığı sahil kesimleri bitki örtüsünden yoksundur. Delta topoğrafyasının düz olması göllerdeki su seviyelerinde göreceli olarak küçük değişikliklere neden olur. Kızılırmak yer altı suyu deşarjı. Yüksek kumul tepeleri özellikle deltanın batı sahilinde. Ayrıca Bafra İlçesi kanalizasyonu da Badut drenaj kanalı ile Cernek Gölü batı sazlıklarına akmaktadır. Yine bu bölgede kumulların en yüksek olduğu yer Yörükler deniz feneri civarındadır. Doğu yakasında kumulların en geniş olduğu bölüm Cernek Gölü çevresindeki alandadır. Çorak. Göl kıyıları. Sediment akışının kesilmesiyle birlikte kıyı kumulları artık beslenememektedir. sazlıklar ve bataklıklar yoğun vejetasyonla kaplıdır. Kuru kesimlerde vejetasyon daha zayıftır. sivri hasırotu bulunmaktadır.4. 7 – 8 metre ortalama yükseklikleri olan bu kumul tepeleri. Daha çok eski kumullarda olmak üzere yer 174 . sinirotu. Hidroloji – Hidrojeoloji:Kızılırmak Deltası sulakalan ekosisteminin başlıca su ve besin maddesi kaynakları. 8.6. Sulakalan sisteminde bulunan göller. Alandaki göllerin mevsimlere göre su derinliklerinde değişiklikler gözlenmektedir. saz. Kanalların tümü delta ovasında toplanan drenaj sularını. sazlıklar ve subasar çayırlıkların su gereksiniminin önemli bir bölümü bu yolla karşılanmaktadır. Flora ve Fauna Flora ve Vejetasyonu Değişik ekolojik karakterdeki habitatların varlığı deltayı bitki çeşitliliği yönünden de zengin kılmıştır. Bunun sonucu olarak kıyı erozyonu kıyıları ve dolayısı ile lagün sistemlerini tehdit etmektedir. sığırkuyruğu yaygındır. Diğer kesimlerde sütleğen. yüzey suyu deşarjı ve yağıştır. Göllerin tümü sığdır ve yüzeylerindeki su seviyeleri yaklaşık olarak deniz seviyesindedir. Bu kesimlerde hasırotu vejetasyonu içerisinde ayrıkotu. Deltanın doğu bölümünde bulunan sekiz adet kanal sulakalana boşalmaktadır. Bu kanalların ikisi doğal.Toprak Yapısı:İyi drene olabilen hafif bünyeli bir toprak yasına sahiptir. beşparmakotu ve sütleğen türleriyle. kıyıya paralel olarak oluşmuşlardır. engerekotu ve orkide yayılış göstermektedir. diğer altısı ise drenaj amaçlı açılmış yapay kanallardır.deltanın doğu bölümü kumullarına göre çok daha yüksek ve geniştir. Deltanın güneyinde bulunan Pekseller ve Karaköy kanalları daha çok dağlardan gelen suları. yer yer 12 metre yüksekliğe kadar ulaşmaktadır. Kumulların bazı bölümleri bitki örtüsünden yoksundur.

kocayemiş. süpürge otu. Yörede görülen başlıca memeli türleri su sıçanı.000 hektar genişliğindeki kısmı RAMSAR ALANI ilan edilerek uluslar arası olarak koruma altına alınmıştır. biyolojik üretim yönünden bol gıda ihtiva eden karakterde bir sulak alan ekosistemidir. şimşir. sazan. Ayrıca bol miktarda kerevit bulunmaktadır. Deltada bulunan göllerde. mersin. sazlıklar ve bataklıkların planktonlar ve omurgasız canlılar bakımından zengin oluşu alanın değişik türde zengin faunaya sahip olmasını sağlamıştır. orman gülü. sincap ve yaban domuzudur. sudak. has kefal. Diğer önemli ağaç türleri ise. alanın tüm paydaşları ile birlikte el ele verilerek korunmasına bağlıdır. sıçrayıcı kurbağa. alanın 22. Türkiye’ deki nadir subasar ormanlardan biri olan Galeriç ormanının hakim ağaç türü dişbudaktır. ‘’Uluslaraarası Öneme Sahip Sulak Alanalar Sözleşmesi’’ ( RAMSAR SÖZLEŞMESİ ) kapsamında. çakal. 16. Delta ve yakın çevresi memeliler bakımından da oldukça zengindir. söğüt. peruka çalısı ve yemişgendir. mersin morinası. 9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu:Kızılırmak Deltası 1998 yılında Türkiye’ ninde taraf olduğu. 10-Mevcut Sorunlar -Av baskısı -Yaşama Ortamına yapılan müdahaleler -Otlatma ve evcil hayvanlarla olan ilişkiler -Tarım faaliyetleri ile ilgili olan ilişkiler Yeşilırmak Deltası Ramsar Alanı: 1-Alanın Resmi Adı :Çarşamba Delta Ovası Ramsar Alanı 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları :36023’ ile 37007’ boylam 41022’ enlem daireleri arasında yer alır. İnsanın doğal alanlar üzerinde yüzyıllardır süren yıkıcı tahribatına karşın direnen ender alanlardan yani bir Miras Coğrafya olan Kızılırmak Deltasının korunarak gelecek nesillere bırakılması. çıkırgan ve erkek kızılcık gibi bodur ağaç ve çalılarla kaplı alanlar mevcuttur. Fauna ve Ornitolojik Önemi Kızılırmak Deltası. yaban kedisi. ağaç kurbağası ile su kaplumbağaları ve su yılanları deltanın değişmez ve önemli sakinlerindendir. Yeşilkurbağa.yer defne. ve 41006’ ile 175 . su samuru. ağaç sansarı. meşe. ev sıçanı.000 su kuşunun barınması deltanın besin maddesince ve fauna elemanlarınca zenginliğinin en iyi göstergesidir. Deltada bulunan göller. alabalık türlerine ait zengin balık populasyonları mevcuttur.000 hektarlık alanda 100.

0.04. kil. ova kenarından itibaren yükselerek oldukça engebeli bir topoğrafya teşkil ederler. Ova. Kara Yüzeyi ( km2 ) 3. kuzey-güney doğrultusunda gelişmiş dik vadiler özellikle Tekkeköy. Jeoloji:Morfolojisi. En önemlileri Akgöl. bazalt ve lav seviyelerinden oluşmaktadır. Dumanlı ve Kaynarca gölleridir. Miyo-Pliyosen ise konglomera ve kumtaşı ile konsolide olmuş kil ve çakıllı kil bantlarından meydana gelmektedir. 11/07/2003 tarihli 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu gereğince. Su Yüzeyi ( km2 ) 3. 3. Esosen yaşlı fliş ve volkanik kökenli kayaçlar ile Miyo-Pliyosen yaşlı detritik seri ve Kuaterner yaşlı alüvyon mostra vermektedir. 8.0 Ha.00/61-1807 sayılı emirleri doğrultusunda. toplam olarak 3306.2.DKMPG. Erosen yaşlı fliş serisi konglomera. 176 . Kalınlığı 110 m yi bulmaktadır. tüf. Çarşamba ve Terme ilçelerini içine alarak. kum ve çakıl boyutundaki detritik malzeme ile kavkıların yer yer değişik oranlardaki karışımlarından oluşur. volkanikler ise anglomera. silttaşı ve marn. silt.0. Alüvyon. Yaban Hayatı Koruma Sahaları yöre insanı ve idaremiz arasında yaşanabilecek olumsuzlukları ortadan kaldırmak amacıyla.4. İklim Özellikleri 8. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 21/08/2003 tarih ve B. Kıyı Uzunluğu ( m ) 4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı: 5-Yasal Konumu: Yeşilırmak Deltası içerisinde. Akarcık.1. irili ufaklı pek çok lagün gölü oluşmuştur. Toplam Alan ( km2 ):Ova alanının toplam yüzölçümü 1000 km2 dir. Güneye doğru uzanan yamaçlar ve bunları bıçak gibi ikiye bölen. Batıda mostra veren volkanikler. ‘’Çarşamba Delta Ovası’’ olarak adlandırılmaktadır. büyük ölçüde jeolojik formasyonların petrografik özellikleriyle tektonik yapıya bağlı olarak gelişmiştir. genişliğindeki alan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olarak Bakanlık Makamına teklifte bulunulmuştur. 6-Yerleşimler ve Nüfusları : Samsun İl merkezinin 3 km doğusundaki Kirazlık mevkiinden başlayıp Tekkeköy.1.03. güneye doğru yükselen tepelerin eteklerinden geçerek doğuya doğru uzanır.3-Alanı 3. kumtaşı.3.4. andezit. Hidroloji – Hidrojeoloji:Çarşamba ovasının denize yakın kesimlerinde. özel şahıs arazileri dışında bırakacak şekilde alanın sınırları hem RAMSAR ALANI sınırlarına hem de doğal sınırlara uyularak kesin ve net hatlara oturtularak. Sazlık. doğuda Samsun – Ordu il sınırını oluşturan Akçay Deresine kadar uzanan ova. Çinik ve Kutlukent civarında karakteristik topoğrafyasını oluşturur.3. Jeomorfoloji 8. batıda deniz seviyesinden başlar.2. Simenlik.18. Buralarda yükseklik 150-250 m arasında değişmektedir.265. 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler 8-Fiziksel Özellikler 8.

Tatlı. Yağışa Bağlı Tarımda Kullanılan I. Onaylı Çevre Düzeni Planlarında. Gece Balıkçılı. Bio genetik Rezerv Alanları. Korunması Gereken Alanlar (***) F. Denizlerin Gel-Git Hareketinin Çekilme Devresinde 6 Metreyi Geçmeyen Derinlikleri Kapsayan.2. Sulak Alanlar: Doğal veya Yapay. Tarım Alanları: Tarımsal Kalkınma Alanları.Toprak Yapısı 8. F.4.3. kilometresinde yer almaktadır. çam ve dişbudak koruları mevcuttur.Çarşamba ovasının yıllık yer altı suyu rezervi. Jeotermal Alanlar vb.5 hm3/yıl olarak hesaplanmıştır. Uzunbacak ve Irmak Bülbülü büyük olasılıkla bölgede kuluçkaya yatıp. Mevcut Özellikleri Korunacak Alan Olarak Tespit Edilen ve Yapılaşma Yasağı Getirilen Alanlar (Tabii Karakteri Korunacak Alan. Flora ve Fauna Deltada tarımsal alanların açılmasıyla çok sayıda köy kurulmuş ve bu sahalarda fındık. Sulanması Mümkün ve Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıfları I. Alaca Balıkçıl. Başta Su Kuşları Olmak Üzere Canlıların Yaşama Ortamı Olarak Önem Taşıyan Bütün Sular.4. Balaban. 8. Sulanan.) Bu konuda bilgi edinilememiştir. akiferlerin yıllık rezerv değişimlerinden gidilerek 156. Özel Mahsul Plantasyon Alanlarının Tamamı H bölümünde anlatılmıştır.3. üreyen türlerdir. Acı veya Tuzlu.4. Yağmurcun.3. ve II. Toplam Alan ( km2 ) Drenaj Alanı : 141. Yeşilbaş.3. F. Pakta.3. Sınıf İle. çeltik üretimi artmıştır. 3-Alanı 3.1. Elmabaş.4 km2 177 . III ve IV Olan Alanlar.6. Delta. II.5. Bataklık Sazlık ve Turbiyeler İle Bu Alanların Kıyı Kenar Çizgisinden İtibaren Kara Tarafına Doğru Ekolojik Açıdan Sulak Alan Kalan Yerler Ladik Gölü: 1-Alanın Resmi Adı : Ladik Gölü 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları : Ladik Gölü ilçenin doğusunda Erzincan yolunun yaklaşık 7. Meşe. 9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu 10-Mevcut Sorunlar F. Kılkuyruk gibi göçmen su kuşları içinde kış süresince çok önemlidir. Devamlı veya Geçici. Suların Durgun veya Akıntılı.4. Saz Delicesi.1.

Gölün turistik doğal güzelliklerinden dolayı ileride bu araziler üzerinde yapılacak konut sahaları açısından kıyı kenar çizgisinin iyi bir şekilde tespiti gerekmektedir. Yeşilbaş. Tersakan Irmağının başlangıç yerine Regülatör yapılarak göl suyunun düzenli bir şekilde akması sağlanmıştır.Toprak Yapısı: Göl çevresindeki araziler tarım arazisi vasfında olup. Küçük Sumru. Kıyı Uzunluğu ( m ): Göl Uzunluğu 8 km 4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı: Devlet Su İşlerinin hazırlamış olduğu Ladik Gölünün Islahı Planı 1973 yılında tamamlanmış. Turna 178 .5.3. Alaca Balıkçıl.62 m Minimum Su Seviyesi : 862. Hidroloji – Hidrojeoloji 8.4.Minimum Göl Alanı : 5 x 106 m3 Normal Göl Alanı : 13. Su Yüzeyi ( km2 ) 3.2.1.4.9 x 106 m3 Aktif Depolama Hacmi : 44.3. Flora ve Fauna Fauna: Gece Balıkçılı. Kara Leylek. Uzunbacak. Jeomorfoloji 8. bu incelemeler sonucunda 1951 yılında Mazlumoğlu ve Kıranboğaz Köyleri arasında. Erguvani Balıkçıl.3 x 106 m3 Normal Depolama Hacmi : 48. Yeşildüdükçün. 1986 yılında Regülatör yenilenerek ıslah çalışmalarına başlanmış ve Ladik Gölü sulama amaçlı bir baraj gölü haline getirilmiştir. 1933 yılında Devlet Su İşlerince göl yatağının ıslahı çalışmaları için çeşitli incelemeler yapılmış.6. Sumru.2. İklim Özellikleri 8.6 x 106 m3 Dolu Savak Kapasitesi : 200 m3 / sn Dolu Savak Tipi : Karşıdan Alışlı Serbest Regülatör Tipi : Hareketli 8. Akkanatlı Sumru. Küçük Ak Balıkçıl.04 x 106 m3 3. 8. Jeoloji Amacı : Sulama Göle Giren Yıllık Ortalama Akım : 55.22 x 106 m3 Talveg Kodu : 860. Karabaş Martı. Gümüş Martı.62 m Minimum Depolama Hacmi : 4. Kızkuşu. aynı zamanda çok verimli olduğu da bilinmektedir. 5-Yasal Konumu 6-Yerleşimler ve Nüfusları 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler 8-Fiziksel Özellikler 8. Kara Yüzeyi ( km2 ) 3.12 m Normal Su Seviyesi : 866.

Mesire Yerleri.6. Mahmur Dağı Mesire Yeri 1/25.3. Bilimsel Araştırmalar İçin Önem Arzeden ve/veya Nesli Tehlikeye Düşmüş veya Düşebilir Türler ve Ülkemiz İçin Endemik Olan Türlerin Yaşama Ortamı Olan Alanlar.3.lık ormanlık saha Samsun ili Atakum beldesi sınırları içinde Samsun.4. Benzersiz Özelliklerdeki Jeolojik ve Jeomorfolojik Oluşumların Bulunduğu Alanlar Bu konuda bilgi edinilememiştir.5 Ha.9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu: Ladik Gölü sulama amaçlı olup. Akarsular. Yer altı suyu İşletme Sahaları D Bölümünde anlatılmıştır.4. Biyogenetik Rezerv Alanları. 10-Mevcut Sorunlar F. Çamgölü Orman İçi Dinlenme Yeri : 179 . F. Göller. Amasya’ nın Suluova İlçesi topraklarını sulamak için yapılan Yedikır Baraj Gölü’ nün yedek su deposu görevini üstlenmiştir. lık ormanlık saha Samsun İli merkez İlçe Çelikalan Köyü sınırları içerisinde olup.4. Vejetasyon örtüsü gürgen ve meşedir. Vejetasyon örtüsü meşedir. mesafededir. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünde mesire yeri olarak ayrılan alanlar Çamgölü.5-62. göl suyu ile yaklaşık 88.5 enlem ve 62-63 boylam x=4559450-4560450 ve y=513700-514700 koordinatları arasında 830 m.000 ölçekli harita da Samsun F36-D2 Pafta 61. F.4. rakımda 17.Sinop Karayoluna 2 Km. Ladik gölü bu nedenle baraj gölü niteliğinde olup. 6831 Sayılı Orman Kanununa Tabi Alanlarda Halkın Rekrasyonel Kullanımını Düzenleyip.3.000 dekarlık arazi sulanmaktadır. mesafededir. Sulama mevsimi öncesinde su düzeyi yükseltilmekte ve ihtiyaca göre akan su miktarı regülatör vasıtasıyla azaltılıp çoğaltılabilmektedir. rakımda 11.000 ölçekli haritada Samsun F36-b4 pafta x=4578900-4579032 ve y=270558269969 koordinatları arasında 196 m. Atakum Piknik mesire Yeri 1/25. Samsun İlçe Merkezine 27 Km. Biyosfer Rezervi.5. Sarıgazel ve Aydınpınar orman içi dinlenme yerleridir. Biyotoplar. Kullanımının Doğal Yapının Tahribine Neden Olmadan Yönlendirilmesini Sağlamak Üzere Ayrılan Alanlar Samsun Orman İşletme Müdürlüğünde Mesire yeri olarak ayrılan alanlar Mahmur Dağı C Tipi mesire yeri ile Atakum C Tipi piknik mesire yeridir.17 Ha.

rakımında 5.Selvi. KAYNAKLAR: -Samsun Orman İşletme Müdürlüğü2005 -Bafra Orman İşletme Müdürlüğü 2005 -Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü 2005 -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 180 .dir.4582772.lık ormanlık sahayı kapsamaktadır. Vejetasyon örtüsü Ağlayan çam. X = 4614939-4614958 ve Y= 703631703649 koordinatları arasında 30 mt. 55 mt. Sarıgazel Orman İçi Dinlenme Yeri : 1/25000 ölçekli haritada Samsun E36-d4.Çınar vb.71 Ha.Kızılçam.0 Ha.Ladin. rakımında 2.1/25000 ölçekli haritada Sinop E34-c2 Pafta. Vejetasyon örtüsü Kayındır.Sarıçam. Y=253000 koordinatlarında. mesafededir.lık ormanlık sahayı kapsamaktadır. mesafededir. Samsun ili 19 Mayıs ilçesi sınırları içerisinde kalmakta olup Samsun il merkezine 33 Km.lık ormanlık sahayı kapsamaktadır. 19 Mayıs ilçesi Aydınpınar köyü sınırları içerisinde kalmakta olup Samsun il merkezine 59 Km. Samsun İli Yakakent ilçesi sınırları içerisinde kalmakta olup Samsun il merkezine 90 Km. rakımında 142. mesafededir. Vejetasyon örtüsü Kızılçam ve Defne dir.0 Ha.Sedir. Y= 748075-748110 koordinat-ları arasında 900 mt.Samsun F36-a1 Pafta X= 4599500 . Aydınpınar Piknik-MesireYeri : X= 4582716 .Göknar.

Asya-Avrupa transit yolu üzerinde bulunması.yy) vardır. Tabiat örtüsünün elverişli olması. Dündar tepede yapılan kazılarda. Samsun’un merkezinde olduğu gibi ilçe ve köylerinde de gezilip görülmeye değer çok sayıda tarihi ve turistik yerler mevcut olup. Konum Samsun ve çevresinin tarihi ve eski yerlerinin tespiti buralarda yapılan arkeolojik kazılar neticesi ortaya çıkarılmıştır. Bafra ve Alaçam arasındaki ikiztepe. Paleotik devrine ait Samsun’un 15 km doğusunda bulunan Tekkeköy Mağaraları görülmeye değer tarihi kalıntılar arasındadır.1. yaz aylarında denizden ve kumdan yararlanılabildiği gibi kış aylarında da av turizmi yapmaya müsaittir. Samsun’un 18 km güneybatısında Atalan Kalesinde Alman arkeolog Markidi’nin yaptığı kazılarda Frigler’ in de Karadeniz’e indikleri görülmüştür. hoşkademtepe. Vezirköprü İlçesinin Oymaağaç Köyünde Bakırçağ ve Hitit yerleşmeleri. Bugün limanın üst tarafındaki platoda Karasamsun denilen mevkide yıkılmış sütunlar bulunmaktadır. TURİZM G.1. Samsun dolaylarında birçok mezar kalıntılarına rastlanmıştır. Kızılırmak ve Yeşilırmak deltaları arasında bulunuşu İlimizi Turizm açısından değerli kılmakta. Dedetepe ve Gökçeboğaz höyüklerinde Bronz Hitit kültürünün mevcudiyeti ile Hitilerin Karadeniz sahiline indikleri. Kavak ilçesinin Kaledoruğunda. hava.demir ve karayolu ile Türkiye ‘nin her tarafına bağlantısının olması turizm açısından önemli bir konaklama merkezi konumuna gelmesini sağlamaktadır.G. Yakakent Çamgölü mevkiinde Çam ormanlarıyla kaplı yemyeşil tepeler masmavi sular iner.7. Yörenin Turistik Değerleri G. Yakakent'ten Terme'ye kadar uzanan sahil bandı üzerinde çok güzel kuma sahip geniş doğal plajlar denize girmek için idealdir.1. Eşsiz güzellikteki sahili ile denizle iç içe bir yaşamın sürüldüğü şirin kıyı kasabası Yakakent'de gün batımı ise görülmeye değer güzelliktedir.1. kumun ve güneşin yanısıra artık birçok insanda tutku halini almış alternatif turizm aktivitelerinin gerçekleştirildiği alanları içiçe bulabilirsiniz. Yörenin Doğal Değerleri G.1. Bulunan bu eserler Arkeoloji Müzesindedir. Bafra’ya 35 km uzaklıkta olan Kızılırmak vadisinde Paflagonya Kaya Mezarları (MÖ. Yakakent ilçesi birde tarihin ilginç ve çekici savaşçı kadınların Amazonların yaşadığı yer olarak bilinir.1. Samsun'da turizmin vazgeçilmez üçlüsü denizin. Bizans ve Osmanlı devrine ait kalıntılar Asar Kalesinde mevcuttur. 181 .deniz. Burada Roma. kalkolitik ve bakır çağı eserleri bulunmuştur.

kültürel açıdan farklılıklar göstermektedir. Paflagonlara ait kaya mezarları.1. Vezirköprü . doğum.2. ölüm. 1997 yılından itibaren Ladik-Akdağ Yaylalarında Yayla Şenlikleri düzenlenmeye başlamıştır. sinirsel hastalıklar. Samsun'da Anadolu Ahşap mimarisinin en güzel örneklerini görebilirsiniz.1. ve XX yy.2. halk veterinerliği. Yapımında hiç çivi kullanılmamış olan yapı kesin yapım tarihi bilinmemekle birlikte yaklaşık 800 yıldır sapa sağlam ayakta kalmıştır. G. galerilerini. G. Burası yayla turizminin yanı sıra doğa yürüyüşleri. eklem hastalıkları ve kireçlenme gibi hastalıkların tedavisinde olumlu etki yaptıkları tıbbi olarak kanıtlanmıştır. Havza ve Ladik'deki kaplıca sularının başta romatizmal hastalıklar olmak üzere. kadın hastalıkları. Bu nedenle bu suya "gençlik suyu" adı verilir.1. Radyoaktif özellik gösteren Ladik kaplıca suları organizma üzerinde uyarıcı etki yapar. XIX yy. halk mutfağı. ninniler.Kunduz dağı yaylaları yazın başka kışın başka görülmeye değer güzellikleri barındırırlar. Yaylaların yolları özel aracınızla bile rahatlıkla gideceğiniz durumdadır. Fiziki Özellikleri Samsun. Ancak tesislerde önceden rezervasyon yaptırmak gereklidir. motor gezileri. Deltada. Yörükler mevkiinde ilkbaharda tabanı tamamen suyla kaplanan yaprak döker ağaçlardan oluşmuş Galeriç ormanı yaban hayatı açısından oldukça ilgi çekicidir. başlarında gelen göçlerle çok değişken bir yapıda bulunması. Bafra İkiztepe ve bugün bile surlarını.Sahil bandı üzerinde Alaçam. halk hekimliği. balık avcılığı. Samsun'da evlenme. su sporları. kani. Ladik-Akdağ yaylaları. 182 . Samsun'dan yaylalara ulaşmak oldukça kolaydır. Havza ve Ladik Kaplıcaları 2000 yılından beri bilinen sağlık merkezleridir. yeşil. Kültürel Değerler Doğu ve Batı Karadeniz'in kesiştiği noktada kalan Samsun'un çok eski bir medeniyete sahip olması. yemekler. kışlık hazırlıklar ve yiyecekler. Bölgedeki Orman İşletme Tesisi ise yaz kış gelenlerin dinlenme ve konaklama ihtiyacını karşılamaktadır. Havza 25 Mayıs Termal tesisleri Turizm Bakanlığınca termal Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir. kamp yapmak için son derece elverişli alanlara sahiptir. temiz havayı ve sessizliği özleyenlere kucak açmaya hazırdır. sünnet düğünü adetleri. Samsun'un yaylaları da diğer Karadeniz yaylaları gibi. Bafra ve 19 Mayıs ilçelerimizin topraklarının bir bölümünü kaplayan Kızılırmak Deltası sulak alanı flora ve faunası ile ülkemizin eko-turizm alanında en ilginç köşelerinden biridir. Ladik'teki Hamamayağı kaplıcası ise ülkemizdeki birinci derecede önemli ve öncelikli kaplıca merkezlerindendir. 19 Mayıs ilçesi. tekerlemeleri. Kunduz yaylalarının orman dokusu ile iç içe oluşları ve ormanların Altınkaya Baraj Gölüyle birleşmesi bölgeye bambaşka bir güzellik kazandırmaktadır. Amazonların yaptığı ileri sürülen Garpu kalesi görülmeye değerdir. Çarşamba'da ki Göğceli Cami bunların en ilginç olanıdır. merdivenlerini görebileceğimiz 3000 yıl öncesinden gelen Kızılırmak vadisindeki Asarkale. termal turizm açısından da önemli merkezlere sahiptir.

Samsun'un en büyük camisidir. İsa Baba (Ese Baba) Camii ve Türbesi Cedit Mahallesi'ndedir. Onarımlarla mescide dönüştürülmüştür.1314'te İlhanlı Valisi Emir Timurtaş Paşa adına yaptırılmıştır. • Ahulu köyündeki Göktepe İlk ve Orta Tunç Çağı. Pazar Camii Pazar Mahallesi'nde Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakıf ve hayratındandır. masal. seyirlik oyunlar. Büyük avlu içinde yer alan cami. Abdulkadir-i 183 . Tümülüs-Höyük ve Antik Yerleşim alanları • Cedit Mahallesi (Amisos) II. efsaneler. • Büyükoyumca köyündeki Sazak Helenistik Çağ yerleşmesi. • Küplüce köyünde Bağtepe İlk ve Orta Tunç Çağı. da yapılan ilk yapı özgün biçimi ile günümüze ulaşmıştır. bilmece. ahşap çatıyla örtülüdür. Dikdörtgen planlı camii. çömlek buluntuları. inançlar. • Başalan köyündeki Diklimtepe İlk ve Orta Tunç Çağı. 14. halk oyunları. İlhanlı yapısıdır. Ulu Camii. 9 Eylül 1884'te Batumlu Hacı Ali tarafından yaptırılmıştır.S. Yalı Camii Buğday Pazarı'ndadır. Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü arşivine kazandırmıştır. 15. derece arkeolojik sit alanı. derece sit alanı. • Alanlı köyündeki Kümbettepe İlk ve Orta Tunç Çağı. el sanatları.1976'daki son onarımda ise cami ve türbeye dönüştürülmüştür. kesme taştan yapılmış çifte minarelidir.yy. derece arkeolojik sit alanı.) I. halk takvimi ve meteorolojisi. diğeri küçük iki tepeden oluşmaktadır) II.gelin ağlatma. giyim-kuşam konusunda araştırmalar yapılmış. • Kılıçdede Mahallesi'ndeki Dündartepe (Öksürük Tepe) I. M. derece arkeolojik sit alanı. Büyük Camii. Şeyh Seyyid Kudbettin Cami ve Türbesi Caminin yapıldığı tarih belli değildir. Şeyh Kudbettin tarafından yaptırılmıştır. Hamidiye Camii gibi çeşitli adları da vardır. Çifte minaresi tek şerefelidir. ayrıca Helenistik ve Türk İslam Devirlerine ait çanak. • Çatmaoluk ile Kulacadağ köyleri arasındaki Akalan Kalesi Demir Çağı. atasözleri. ve III. Demir Çağı. • Büyük Kolpınar tümülüsü (Veteriner Müdürlüğü'nün üst tarafında yer almakta) I. • İlkadım Beldesi'ndeki Baruthane tümülüsleri (Asfalt yolun solunda yer alan iki tepeden oluşmaktadır. Sultan Abdülaziz'in annesi tarafından onarımı yapılmıştır. halk mimarisi. Kare planlı küçük bir mescit ve türbeden oluşan yapı 1895'te onarılmış. Şeyh Seyyid Kudbettin büyük İslam alimi ve mücahidlerindendir.yy. • Hasköy'deki Toptepe tümülüsleri (Belediye Evleri Mahallesi'nde SamsunÇarşamba Karayolunun üstünde yer alan biri büyük. • Samsun'un batısındaki Küplüce köyünde yer alan Dedeüstü tepesi Demir Çağı Helenistik Roma ve Antik Çağı. 1975 . Camii ile türbe bitişiktir. derece arkeolojik sit alanı. 1312 yılında Sadık Bin Abdullah tarafından yaptırılmıştır. ve II. Kale Camii Kuyumcular çarşısındadır.

azımsanamayacak konumdadır. zurna. ağaç oymacılığı vb. yozlaşmış veya değişikliğe uğramıştır. saçak altları ahşaptır. Bütün olumsuzluklara rağmen." dır. diğer odalar bu sofaya açılmaktadır.Geylani (M. El Sanatları: Samsun ilinde el sanatları da. hala kullanım amacıyla veya ihtiyaç gayesiyle üretimi yapılmaktadır. kuşak dokumacılığı. Yörede Doğu Karadeniz. 184 . Kırma çatısı alaturka kiremitle örtülü.1078 . bazı yapılarda demir çubuklarla desteklenmektedir.1322) ölmüş ve buraya gömülmüştür. cura. Günümüzde de bazı köylerde. yaygın olmamakla birlikte. etrafı beton ve mozaikle çevrilmiş büyük bir mezardır. kunduracılık. böylece geleneksel kültür unsurumuz olan el sanatlarımızın bir kısmı kaybolmuş. gibi el sanatlarımızın yöremizde tespiti yapılmış bulunmaktadır.1166) hazretlerinin torunu olup babası Muhyiddin'dir. caminin mihrap tarafındaki bahçede ağaçlar arasında üstü açık. Kılıçdede Mahallesi'nde eski caminin yıkılmasından sonra yapılmış yeni bir camidir. At nalı şekline bir plana sahip. Binanın vakıf tarihi 1813'tür. Bina kargir olarak iki katlı inşa edilmiştir. Halk Müziği Çalgıları:Davul. Bir yar sevdim el aldı. Yörenin en ünlü türküsü "Çarşamba'yı sel aldı. 1846 yılında yapılmıştır. bakır işlemeciliği. Çıkma. bağlama. bazı yapılarda iki adet (bazen dört) ahşap veya taş direkle taşınmakta. Bağlama ile Karadeniz kemençesi bir aradadır. Ancak ülkemizde olduğu gibi ilimizde de. kaval. Halk Müziği:Samsun Halk müziğinde farklı tavırlar görülmektedir. Eski tarihle 722 yılı Sefer ayının 15'i günü (M. Kılıçdede Camii ve Türbesi Kılıçdede Cami. İkinci katta bir çıkma mevcuttur. bez dokumacılığı. yığma tuğladan inşa edilmiş iki katlı bir yapıdır. hasır dokumacılığı. Samsun Evlerinin Mimari Özellikleri: Genellikle zemin üzeri iki katlı olan binaların dış cephesi yığma tuğladan (bazı büyük yapılar taştan) iç bölmeleri bağdadi olarak yapılmıştır. oya. Kılıçdede'nin Şeyh Seyyid Kudbettin ve İsa Baba ile beraber geldikleri 1078 . kilim. Türbe. zembil örücülüğü. varolma savaşı veren el sanatlarımızdan halı. kemençe'dir. Halk tarafından ziyaret edilen murat yerlerindendir. Orta Anadolu ezgi ve sazları kaynaşmıştır. İç mekanda ortada bir sofra yer almakta. el sanatları gelişen teknoloji ve endüstriye mağlup olmuş. İtalyan Katolik Kilisesi Ulugazi Mahallesi'nde yer almaktadır.1116 tarihleri arasında Selçuklu savaşlarında buludukları ve şehit oldukları söylenmektedir. Mezarın baş tarafında "Fatih Kılıçdede burada medfundur" yazılıdır. çorap. Süleyman Paşa Medresesi Saathane yakınındadır. Taban ve tavan ahşap malzemelidir. taş işçiliği.

Camiler: Büyük Cami: Batumlu Hacı Ali Efendi tarafından 9 eylül 1884 tarihinde yaptırılmıştır. Orta salonda Amisos kentinde ortaya çıkartılan mozaik teşhir edilmektedir. Mecidiye Caddesi üzerinde yer almaktadır. İki katlı bölmeler bağdadi olarak yapılmıştır. 20 . İlk Tunç. Sultan Abdulaziz’ in annesi tarafından onarıldığı için Valide Camii de denir. 19 Mayıs 1919’un anısına yaptırılan bu anıtın kaidesinin dört bir tarafında Milli Mücadeleyi vurgulayan figürler mevcuttur. cepkenler. Gazi Müzesi :Kale Mahallesi'nde. Anıtlar: Atatürk Anıtı: 1928-1938 yılları arasında Avusturyalı Heykeltıraş Heinz Kreppel tarafından yapılmıştır. iki minarelidir. el yazması Kur'anlar. 1 Temmuz 1968 Pazartesi günü ziyarete açılmıştır. Müze bahçesinde Helenistik. Tamamen taş ve renkli mermerlerle inşa edilen müze binası. Müzede Atatürk'e ait eserler teşhir edilmektedir. Müze. Helenistik ve Roma dönemlerine ait eserler kronolojik olarak sergilenmektedir. peşkirler. Atatürk’ün doğumunun 100. halı. Roma. İlkadım Anıtı: 1981-1982 yılları arasında Heykeltıraş Hakkı Atamalı tarafından yapılmıştır.24 Eylül 1924'teki Samsun seyahatlerinde Ulu Önder'e Samsun halkınca hediye edilmiştir. Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait eserler sergilenmektedir. anıtsal ve etkili bir görünüme sahiptir. bir konser salonu ve Atatürk ile ilgili kitapların derlendiği bir özel ihtisas kütüphanesi bulunmaktadır. Ön cephesindeki basamaklar ve bir friz halinde Kurtuluş Savaşını temsil eden kabartmalar binaya hareket kazandırmaktadır. Atatürk ve beraberindekilerin Samsun’a ilk ayak basışlarını simgelerken Kurtuluş Mücadelesinin buradan başlatıldığını ifade etmektedir. Büyük ana kubbe çevresinde küçük kubbeler şeklinde imar 185 . kilim vb. 19 Mayıs 1919'da Samsun'a geldiği zaman Mıntıka Palas olarak bilinen bu binada kalmıştır. orta salon ve simetrik olarak yapılmış iki yan salondan ibarettir.yılında Samsun halkı tarafından yaptırılan bu anıtın öndeki üçlü figürü. çeşitli mitolojik sahneler simetrik olarak işlenmiştir. Atatürk. Cami kesme taştan yapılmış olup. Yine 16 Eylül 1928 ve 22 Kasım 1930'da Ulu Önder Atatürk Samsun'a gelişlerinde. Hitit. Orta salonun sağ tarafında yer alan salonda Samsun ve çevresinde ele geçen kalkolitik. eşyalar teşhir edilmektedir. Samsun'da eski fuar alanında 19 Mayıs 1981 günü ziyarete açılmıştır. Bu salondaki en göz alıcı eser olan mozaik taban üzerinde. İlimizin amblemi haline gelen bu anıt Dünyada ikincidir.Müzeler: Atatürk Müzesi: Samsun eski fuar alanı içinde 19 Mayıs Galerisi olarak inşa edilmiş bulunan Atatürk Müzesi. Samsun halkı tarafından kendilerine bağışlanan bu binada konaklamışlardır. Bugün müze olarak kullanılan bina da. bindallılar. süs eşyaları. Arkeoloji ve Etnografya Müzesi :1981 yılında Vilayet Eski Müzesi eserlerinin kullanılmasıyla oluşturulan Müze. para ve saat keseleri. silahlar. Diğer yan salonda ise Samsun yöresinden müzeye intikal etmiş olan etnoğrafik nitelik eserler. mutfak eşyaları.

bugün Bitpazarı adı ile anılan antika ve eski eşyaların satıldığı yerdir. Mihrabı üç yüzlü ve mihrap nişi kavislidir. içi ve dışı taş ve tuğla ile örülüdür. bitki ve geometrik şekillerle süslüdür. Türbeler: İsa Baba Türbesi: Anadolu’nun fethi sırasında şehit olan İsa Baba ve diğer Türk mücahitlerin mezarlarını ve küçük bir mescidi ihtiva eden kare şeklinde bir türbedir. Bedestan:Genç Osmanlı devrine ait olan bu eser.edilmiştir. sonlarına doğru inşa edilmiş olan han iki katlıdır. Eski belediye Binası: Eski Belediye Başkanlarından Merhum Gebilizade Necip Bey tarafından 1913-1914 yılları arasında yaptırılan binanın dış yüzü Ünye taşı ile kaplanmış ve yontma ve süsleme sanatının güzel bir örneğini teşkil etmektedir. Kiliseler İtalyan Katolik Kilisesi: 1885 yılında yaptırılan kilise bir rahip ile çalışmalarını sürdürmekte olup. 1815 yılında Haznedarzade Süleyman Paşa’nın torunu Memduh Bey tarafından onarılmıştır. Kütahya çinileriyle süslenmiş bu eser yöre halkının ilgi duyduğu dini ziyaret yerlerindendir. içten dairevi olup. Küçük bir minareye sahiptir. Gezi ve Mesire Yerleri: • Atakum • Hava Alanı • Orman Fidanlığı 186 . Yalı Camii: 1312 yılında Sadık Bin Abdullah tarafından yaptırılmıştır. Yüzyılda İlhanlılar tarafından yapılmış olan cami 1819 yılında da onarım görmüştür. Şeyh Seyyid Kutbittin Türbesi: Büyük islam alimi Abdulkadir Geylani Hazretlerinin torunu Şeyh Seyyid Kutbittin’in bulunduğu bu türbe ve yanındaki mescidin 700 yıllık bir geçmişi olduğu tahmin edilmektedir. ziyarete açıktır. Savaşta şehit düştükleri yerde de türbeleri bulunmaktadır. Sekizgen bir kasnak üzerine oturan tronoplu bir kubbeye sahip olan caminin kubbesi kiremit ile örtülü. Kubbe kasnağı dışarıdan sekizgen. Kılıçdede Türbesi:Kılıçdede ‘nin Seyyid Kutbittin ve İsababa ile beraber Samsun’a geldikleri 1078 ile 116 yılları arasında Selçuklu Savaşlarında bulundukları söylenmektedir. Dikdörtgen şeklinde imar edilen caminin üzeri ahşap çatı ile örtülüdür. 17. Pazar Camii: 14. Sivil Mimari Örnekler Taşhan: Sivil Osmanlı mimarisinin güzel bir örneği olan bu eser. Yy. Üçüncü katın balkonunun kenarında eski yazı güzel bir mermer kitabe mevcuttur.

Hüseyin Dede Şenlikleri. Bengü Karakucak Güreşleri. müsabaka ve etkinliklerle kutlanır. Göller Bölgesi Güreşleri . Samsun Milli Fuarı bünyesinde 23-29 Temmuz tarihleri arasında düzenlenmektedir.Çarşamba ilçesinde 1994 yılından beri düzenlenmektedir. 1994 yılında başlatılmış olan şenlikler 10 temmuzda bir gün yapılmaktadır. Karpuz Festivali. Yaşar Doğu Şenlikleri.Türk ulusunun mevsimlik bayramları arasında yer alan Hıdrellez. Ağustos ayının son haftasında. iki gün süreyle çeşitli eğlence. Alaçam ilçesinde düzenlenmekte olup.Bafra ilçesinde 1987 yılından beri düzenlenmektedir. Kültür alışverişinin ve dostluk bağlarının kuvvetlenmesinde ve tanıtımda etkili olmaktadır. Altın Fındık Yağlı Pehlivan Güreşleri.• Kurupelit İncesu • Kocadağ Mesire Alanı • Hasköy Plajlar ve Kamp Yerleri: • • • • • • • • Karayolları Tesisleri DSİ Tesisleri Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü Tesisleri Köy Hizmetleri 12.Asarcık ilçesinde Eylül ayının son günleri ve Pazar günleri düzenlenmektedir. Geleneksel Karakucak Güreşleri Ve At Yarışları . örf ve adetlerinde bolluk ve bereket günlerinin başlangıcı sayılır. Hıdrellez.Bafra ilçesinin Bengü köyünde düzenlenmektedir. duygu ve düşüncelerinde ve dolayısıyla geleneklerinde.Ayvacık ilçesinde yaz aylarında düzenlenmektedir. 7 Mayıs'ta kutlanmaktadır.Bölge Müdürlüğü Tesisleri Beden Terbiyesi İl Müdürlüğü Tesisleri Meteoroloji Bölge Müdürlüğü Tesisleri DDY Kampı Kızılay Dinlenme Kampı Uluslararası Halk Dansları Festivali. 1986 yılından beri her yıl çeşitli ülkelerden ve yurtiçinden davet edilen halk oyunları ekiplerinin katılmasıyla yapılmaktadır.Terme ilçesinin Köybucağı kasabasında 1986 yılında başlayan şenlikler her yıl 9 Eylül günü düzenlenir. 20-23 Mayıs tarihleri arasında çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır. 187 . Yeşilırmak Kültür Ve Sanat Şenliği. Halkımızın inançlarında. her yıl ülkemizde olduğu gibi ilimizde de mayıs ayının 6'sında kutlanır.Kavak ilçesinde daha çok güreş ağırlıklı olarak eylül ayında düzenlenmektedir.

dört mevsim boyunca çok önemli bir potansiyele sahiptir. Doğal Sit Alanları: Kızılırmak Deltası (Balık Gölleri). Merkez ilçede ilk defa 1996 yılında düzenlenmiştir. Orman alanı dişbudak. Kış ortası su kuşu sayım sonuçlarına göre deltada yaklaşık 100. canlılar için zengin yaşam alanları bulundurması ve halen bozulmamış olan doğal yapısı ile ülkemizin uluslararası öneme sahip ender sulak alanlarından biridir. 188 . ekim ayında kutlanmaktadır. 40 hektarı açık alandır. genişliğinde delta ovası uzanır. göçmen su kuşları için de. Hacı Osman Ormanı. turnalar ve balıklar için de.Sinop karayolunun kuzeyinde kalan alanda. 56. Karadeniz Kısa Film Festivali . Yöre. arazinin çok düz olmasından dolayı denize dökülmeden önce geniş bir alana yayıldığı. 23-31 Mart tarihleri arasında her yıl düzenlenmesi amaçlanmıştır. son derece önemli bir kışlama alanıdır.000 su kuşu (kaz.Neyzen Tevfik Kültür Şenliği. ördek. Kızılırmak deltası. İlimiz Çarşamba İlçesi Gelemen Çiftliği bitişiğinde yer alan Hacı Osman Ormanı. Dolayısıyla ile bölgede "Eko-Turizm" olanakları son derece fazladır. Deniz Oyunları Festivali . barındırdığı canlı türlerinin çeşitliliği. gürgen ve akçaağaç türlerinden oluşmaktadır. kumullar. Bafra'dan geçen Samsun . sazlık alanlar. Köprülü Mehmet Paşa Kültür. su basar çayırlar ile birlikte yaklaşık 13. kuğu. Simenit Gölleri .İlçe sınırları içerisinde bulunan Kızılırmak'ın binlerce yıl Anadolu'dan sürükleyip getirdiği sedimentlerle oluşturduğu bereketli deltasında aynı zamanda ülkemizin en önemli sulak alan eko sistemlerinden biri olan Bafra Balık Gölleri de bulunur. kuş gözlemciliği ve doğa turizmi için. Terme tarafından denize akan bir çayın.000 hektar sulak alan vardır. İlk başlangıç tarihi 1995 yılıdır. Deltanın doğu sahilinde gökler. Karadeniz'i cephe göçü ile aşan küçük ötücüler ve su kuşlarının yanı sıra yırtıcılar. 1991 yılından beri yapılan festival. Kızılırmak deltasında bu güne kadar 146'sı bölgede üreyen 310 kuş türü saptanmıştır. delta son derece önemli bir. Uluslararası nitelikte olup. iç içe göller oluşturduğu görülmektedir. beslenme ve konaklama alanıdır. 24 Mart 1879'da Kolay'da doğan ünlü hiciv ustası Neyzen Tevfik adına düzenlenmekte olup. 22-23 Temmuz tarihleri arasında yapılmaktadır. meşe. Delta.000 ha. yörenin ünlü Kocaman pirinci adına Haziran ayının 3. Batı yakasında da yaklaşık 1. karameke ve yağmurcunlar) kışlamaktadır. Orman İşletme Müdürlüğü Mülkiyetinde ve koruması altındadır. Altın Prinç Festivali . deniz-yazlık turizmi için sadece yaz mevsiminde yaklaşık 2 aylık imkan sunarken. leylekler. Deltadaki kuş türlerinin çeşitliliği ve sayıları eko sistemin canlılar için ne denli zengin ve sağlıklı olduğunu gösterir.Yakakent ilçesinde düzenlenmektedir. Terme ilçesinde düzenlenmektedir. günleri yapılmaktadır. 120 hektar olan alanın 80 hektarı orman.500 hektar genişliğinde Karaboğaz gölü ve çevre sazlıkları bulunur. ve 4. Sanat ve Spor Festivali: Vezirköprü ilçesinde Eylül ayının ilk cuma günü başlayan festival 10 gün sürmektedir.

1.Belediye Belgeli Turistik Tesisler Tesisin Adı Kaya Otel Dolphin Otel Cem Otel Altay Otel Gold Otel Sandıkçı Otel Omtel Otel Sönmez Otel Kent Otel Daştan Otel Güçlü Otel Yuvam Pansiyon Şahin Otel Klas Otel Omtel Tepe Otel Anakent Sosyal Tesisleri Otel Telefon 432 46 64 437 72 55 431 15 88 431 68 77 431 19 59 431 07 35 457 54 81 431 26 69 431 72 91 431 53 93 431 17 17 457 69 08 435 20 01 432 43 20 457 60 74 228 27 47 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.1.2.1. Turizm Çeşitleri G. Turistik Altyapı Turistik İşletme Belgeli Tesisler Tablo G.Oteller Tesisin Adı Büyük Samsun Vidinli Yafeya Mis (Bafra) Çavuşoğlu (Tekkeköy) Maarif (Havza) Sınıfı 5 Yıldız 3 Yıldız 3 Yıldız 2 Yıldız 3 Yıldız 2 Yıldız Oda Sayısı 107 45 96 23 56 24 Yatak Sayısı 234 80 184 47 118 48 Telefon 435 80 18 431 60 50 435 11 35 543 73 50 256 33 65 714 10 10 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.2.G. 2005 189 .3. G. 2005 Tablo G.1 bölümünde anlatılmıştır.

Seyahat Acenteleri Tesisin Adı Yavuztur Kartur (Ulusoy) Alaçam Seyahat Vetser Lamirjen Ondokuzmayıs Seyahat Ergüntur Rasibutur Grubu (A) Grubu (A) Grubu (C) Grubu (C) Grubu (C) Grubu (C) Grubu (C) Grubu (C) Grubu Telefon 431 13 24 431 33 10 621 34 37 437 38 08 432 35 45 231 39 07 431 86 73 230 01 71 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. 2005 190 .Sınıf Lokanta 2.3.Tablo G.4.Sınıf Lokanta 2.Lokanta. Gazino ve Bar Tesisin Adı Cumhuriyet Divan Rama İtimat Balık Körfez Grand Saray Renk Gazinosu Çağlayan Gazinosu Saray Gazinosu As Titanik Nokta Bar 2056 Sınıfı 2.Sınıf Lokanta Özel Eğlence Yeri Özel Eğlence Yeri Özel Eğlence Yeri Özel Eğlence Yeri Bar Özel Eğlence Yeri Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.Sınıf Lokanta 2.Sınıf Lokanta 2. 2005 Kapasite 100 Kişilik 140 Kişilik 130 Kişilik 220 Kişilik 50 Kişilik 130 Kişilik 150 Kişilik 120 Kişilik 65 Kişilik 65 Kişilik 90 Kişilik Telefon 431 21 65 230 62 19 435 76 62 457 52 91 834 34 67 233 01 73 431 99 40 231 40 26 231 72 42 435 72 67 231 55 11 Tablo G.

Yerli Nisan Yab. Yerli Eylül Yab. TOPLAM 269 15006 2802 5 13995 8219 29 1810 2456 303 44288 14 28 5 16 18 1 82 1257 200 658 677 121 137 3050 86 56 1 1550 392 1035 300 41 1444 405 113 1232 110 282 1248 300 279 1437 130 386 22 51 1635 208 1160 912 561 42 35 1050 270 1387 816 225 1350 320 10 1365 856 54 1318 883 86 1323 986 10 1624 883 5 1095 662 27 256 282 34 254 196 53 1 221 233 182 3958 40 125 196 38 146 208 44 154 231 39 112 240 32 73 178 170 3815 85 4520 408 4178 327 4428 503 4300 677 3875 262 3678 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.G. 2005 191 . Vidinli Ot.4. Maarif Ot. Yerli Ekim Yab. Yerli Mart Yab. Çavuşoğlu Ot. Yerli Temmuz Yab. 2005 Yılı Tesislerde Kalan Turist Sayıları Yerli Tesisin Adı Büyük Sam. Mis Ot.5. Yerli Şubat Yab. Yafeya Ot. Yerli Kasım 326 809 102 2 1240 420 11 114 187 339 2872 Yab. TOPLAM Ocak 772 300 460 386 118 274 2310 Yab. Yerli Ağustos Yab. Yerli Yab Mayıs Yerli Haziran Yab. Turist Sayısı Tablo G. Yerli Aralık 305 45 5 1 18 1222 65 1330 438 104 145 374 3304 Yab.

kirlilik bakımından Karadeniz’e olan kıyısı. güney batısında Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. Çarşamba İlçesinin 20 Km. Mevcut yerin bir su kaynağı olması daha önemli bir sorun teşkil etmektedir. Samsun’un. Irmak boyunca kurulmuş bulunan. Ayrıca sanayi tesislerinden kaynaklanan atık suların özelliklerini belirlemek ve deşarj standartlarını sağlamaları konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğü çalışmalar yapmaktadır. Samsun içme suyunun Çakmak Barajı Samsun İçme Suyu Projesinin depolama tesisi olarak görev yapacak olan baraj. Büyükşehir Belediyesi tarafından toplanan katı atıklar yılanlıdere mevkiine dökülmektedir. Büyükşehir Belediyesi’nin yetersiz arıtımı sonucu halka verilen sular özellikle yaz aylarında salgın hastalıklara sebep olmaktadır. İlimizde hava kirliliği daha çok ısınma amacıyla kullanılan yakıtların özelliklerinden kaynaklanmaktadır. büyük ölçüde evsel atık sulardan kaynaklanmaktadır. Samsun çevre kirliliği açısından daha temiz bir kent sayılabilir. Mert Irmağı kirlilik yükü açısından önemli bir sorundur. Samsun’da katı atıklar önemli bir çevre kirliliği oluşturmaktadır. Ayrıca taşıtlardan kaynaklanan hava kirliliğinin tespiti ve önlenmesi amacıyla Çevre Koruma Vakfı tarafından alınan ve İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile işbirliği içinde yürütülen egzoz gazı ölçümleri yapılmaktadır. Önemli su kaynaklarından olan Kızılırmak ve Yeşilırmak’ta başta etrafındaki yerleşim birimlerinin atıkları olmak üzere tarımsal faaliyetlerle de büyük bir kirliliği bünyesinde taşımaktadır. Bu nedenle evsel atık suların arıtımı konusunda İller Bankası 16. gerekli ıslah çalışmaları yapılmadığı taktirde ciddi çevre sorunlarına sebep olacaktır.Bölge Müdürlüğü’nün projesi devam etmektedir. Özellikle kış aylarında hava kirliliği kendini daha fazla hissettirmektedir. bazı günler 200 ug/I’yi bulmaktadır. Bölge Hıfzısıhha Enstitüsünce ilimizde iki noktadan ölçümler yapılmakta.6.5. çıkan sonuçlar İl Çevre Müdürlüğü’ne iletilmektedir. kanalizasyon atıkları ve tarımsal atıklar bir arıtıma tabii tutulmaksızın ırmağa verilmektedir. Turizm-Çevre İlişkisi Diğer illerle kıyaslama yapıldığında. Bafra Belediyesi tarafından yapılması planlanan Atık su Arıtma Tesisi yapımı projesi tamamlanmak üzeredir. Diğer yandan bölgenin önemli doğal kaynaklarından sayılan Bafra Balık gölleri özellikle tarımsal faaliyetler ve kanalizasyon atıkları sonucu mevcut flora ve faunayı tehdit etmektedir. Turizm Ekonomisi Bu konuda bilgi edinilememiştir. sanayi tesisleri. Çevre kirliliği nüfusun artması ve sanayileşmeyle başlamıştır. Mevcut katı atık depolama yeri de ekonomik ömrünü tamamlamak üzere olup. Kükürtdioksit miktarı Dünya Sağlık Teşkilatının belirlediği 150 ug/I’yi zaman zaman aşmakta. G. yer seçimi 192 . İlçelerde ise katı atıklar gelişi güzel yerlere dökülmekte.G. Çarşamba ovasının güneyinde. Bu güne kadar atıkların sağlıklı değerlendirilebileceği bir proje gerçekleştirilmemiştir.

sadece kaplıca olarak yararlanılmaktadır. KAYNAKLAR: -İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 2005 193 . mevcut akarsular üzerinde kurulan barajlardan sulama ve elektrik üretimi amacıyla yararlanılmaktadır. Hastane atıkları ile ilgili olarak. Bunun yanı sıra özellikle toprakların kum. tarla açma ve diğer doğal nedenlerle orman alanları tahrip edilmektedir. Bu konu ile ilgili olarak. Samsun İli bir kıyı kenti olmasına rağmen kıyılardan yeterince yararlanılmamaktadır. halkın bu konuya eğilimi arttığı gözlenmektedir. şehir merkezinde gürültünün en aza indirilmesi amacıyla.000 hektarlık yer kaplamaktadır. İlimizde gürültü kirliliği henüz dikkatleri üzerine toplamakta. imar planına aykırı yapılaşmanın artması ciddi problemlere neden olmaktadır. Tarım alanlarımızı da önemli sorunlar tehdit etmektedir. Kıyılardan daha çok kum ocakları şeklinde yararlanılması. Orman ürünlerinin büyük bir kısmı ısınma amaçlı olarak kullanılmaktadır. Mahalli Çevre Kurulunda. Ekolojik dengenin göstergelerinden biri olan flora ve fauna bilinçsizce yok edilmektedir. doğal kaynaklarımızın geri dönüşümünü imkansız hale getirerek büyük zararlara yol açmaktadır.konusunda hiçbir ön araştırma çalışması yapılmadığı için önemli bir bölümü şu anda sorun oluşturmaktadır. Ancak bu alanlar çoğunlukla amaç dışı kullanılmakta. Doğal Kaynakların Ekolojik Dengeler Esas Alınarak Verimli Kullanımı. Usulsüz kesim. İlimiz sınırları içerisinde çayır ve meralar 43. Bunların başında verimli ve sulak birinci sınıf araziler üzerine kurulan yerleşim ve sanayi alanları gelmektedir. Bu alanlar üzerinde şehirleşmenin yayılmasıyla birlikte tarım arazileri daralmakta. aşırı otlatma ve diğer arazi problemleri sonucu tahrip edilmektedir. Korunması ve Geliştirilmesi : Doğal kaynaklar açısından Samsun su bakımından zengin bir il olup. kiremit gibi maden sektöründe kullanılması. mevcut yönetmelik kapsamında hastanelerin faaliyet göstermesi konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğü’nce tebligatlar yapılmıştır. Yıl boyunca güneşli gün sayısının az olması nedeniyle güneş enerjisi sistemleri ekonomik bir kaynak olarak görülmemektedir. Araçlardaki havalı kornaların resen sökülmesine ve gereksiz korna çalınması halinde vatandaşlarca yapılacak şikayetlerin değerlendirilmesi karar altına alınmış ve bu konuda çalışmalara başlanmıştır. mevcut arazilerinde verimliliği düşmektedir. Bu nedenlerle en önemli doğal kaynaklardan biri olan ormanların korunması ve geliştirilmesi gerekmektedir. tuğla. Ayrıca Jeotermal kaynaklardan enerji üretimi ve tüketimine yönelik bir çalışma yapılmamış olup. kireç.

1.302 Ormanlık Alan(Ha.420 Balıkçı Teknesi Sayısı 863 Balıkçı Ailesi Sayısı 2.900 Tarım Alanı (Ha.) 455.Nadas 12.211 Bağ-Bahçe(Ha:) 38.324 Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 Agro-ekolojik bölgelendirme.845 Traktör Sayısı 33.2.664 Sebzelik 38.519 Toplam Tarım Arazisi 455.) 358.107 Çayır Mera (Ha) 44.376 Meyvelik 88.728 Endüstri Bitkileri 37.Tarım Arazilerinin Dağılımı Arazinin Cinsi Miktarı (ha.924 Diğerleri 36.210 B-Üretim Miktarı (Ton) 384.750 B.54 8.884 Nadas 12.Susuz 341.82 8.H.324 A.576 Erozyona Maruz Alan(Ha.927 Yemeklik Baklagiller 20.826 Tarım Dışı Arazi (Ha) 99.Sulu 110.317 Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 Tablo H.) 758.33 4. arazi formu. TARIM VE HAYVANCILIK H. Bir agro-ekolojik bölge iklim. potansiyel verim ve arazi uygunluğu benzer olan özelliklere sahip alt alanlara bölünmesini ifade eder. Genel Tarımsal Yapı Tablo H. 194 .311 D.43 19.) Tarım Arazisine Oranı (%) 47.64 8.643 Tarla(Ha) 304.061 En Önemli Bitkisel Ürün Buğday A-Ekiliş Alanı (Ha. Bu kapsamda Samsun İli 3 agro-ekolojik bölgeye ayrılarak incelenmiştir.70 0. arazinin çevresel özellikleri. toprak yapısı ve/veya arazi örtüsüne göre belirlenir.2005 Yılı İstatistiki Verilerine Göre Tarıma İlişkin Temel Bilgiler Yüzölçümü(Hektar) 957.302 Yumrulu Bitkiler 2.1.02 100 Tahıllar 217.574 C. Alt bölgeler içerisindeki ilçeler aşağıda gösterilmektedir.Ekilen 426.52 2.) 145.411 Pulluk Sayısı 50.

Tekkeköy.884 ha. Kapama meyvecilik üretimi yapılmaktadır. sıradadır.Alaçam 2. İlimizde en fazla üretimi yapılan sebzeler domates.3. patlıcan. tahıl tarımı yapılan alan.1.Ladik 5. Yine kapama olarak Merkez ve Çarşamba İlçelerinde şeftali üretimi yapılmakta ve önemli gelir kaynağı oluşturmaktadır. Salıpazarı.2. ıspanak.532 ha.Havza 3.Bunun önemli bir bölümü fındık alanıdır.Samsun İlinin Agro – Ekolojik Alt Bölgeleri 1. Bafra. Ayvacık. biber. fasulye. kabak. Sanayi bitkisi olarak da ayçiçeği tarımı yapılmaktadır. % 47.Bafra 3.ı fındık ziraatı yapılan alandır. İlimizde ekonomik bakımdan yetiştirilen en önemli ürünler buğday. çeltik ve tütündür. Tarımsal Üretim Samsun İlinde polikültür tarım yapılmaktadır. ALT BÖLGE II. Su ürünleri ve hayvansal üretimdeki üretim kalemleri de dikkate alınarak üretim deseni içinde stratejik önemi. Son yıllarda kapama bahçe Kivi üretim çiftçiler tarafından uygulanmaktadır. sırayı meyvecilik alıyor görülüyorsa da 88.Kavak 4.Ayvacık 2.324 ha tarım arazisi mevcut olup. lahana. H. ALT BÖLGE III.1.2.19 Mayıs 5. Alaçam.Asarcık 2. üretim hacmindeki ağırlığı fazla olan ürünler incelenecektir.Merkez İlçe 1. karpuz ve kavundur.Yakakent Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 H.Terme 8.Diğer meyveler dağınık ağaç şeklinde olmaktadır.82’lik pay ile I. Fındık üretimi Merkez. getirisi.Çarşamba 4. mısır.2. ALT BÖLGE 1. hıyar. İlde toplam 455.lık meyvelik alanın 85. % 19.Terme Çarşamba.Tablo H. Yakakent ve Asarcık İlçelerinde yapılmaktadır.Salıpazarı 1.52 lik pay ile II. Ayrıca plastik sera ve yüksek tünellerde son yıllarda artan bir oranda sebze yetiştiriciliği yapılmaktadır. Tarla Bitkileri H.1. Ondokuzmayıs.1.1. pırasa. Buğdaygiller 195 .Tekkeköy 7.1.Vezirköprü 6.2. Bitkisel Üretim H.

821 100 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 III. Alt Bölge Buğday 64. SamsunBölge Şekil H.412 148.050 Çeltik 9.2.071 Grafik : Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre T ahıl Üretimi 200000 180000 160000 140000 120000 Ton 100000 80000 60000 40000 20000 I.097 45.528 300 1.Tablo H.905 200 1.Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı (ha. Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 Tablo H.700 150 Toplam 145. Alt Şekil H.423 1.510 10.1.750 Arpa 3. Alt Bölge Buğday Arpa Yulaf Çavdar Mısır Çeltik Şekil H.8 Alan (ha.4.2.110 39.830 200 2.) Ürün I. Alt İlinde Alt BölgelereBölge II.4 0.668 Grafik : Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı 1 0.600 67. Alt Bölge II.868 38.6 0.2 0 I.400 7.810 120 0 4.) 0.923 Üretim (ton) 448.5.210 13.200 Yulaf(dane) 0 200 Çavdar 557 1.650 77. Alt Bölge 2. Samsun İlinde alt Bölgelere Göre Tahıl Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 0 Buğday Arpa Yulaf Çavdar Mısır Çeltik 196 .150 10. Alt Göre Tahıl ÜretimiBölge III.360 14.812 10.540 Mısır 33.Buğdaygiller Ekiliş ve Üretimi Ürünler Buğday Arpa TAHILLAR Çavdar Yulaf (dane) Kaplıca Mısır (dane) Çeltik Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 Değerler Ekiliş (da) 147.983 4.

sırada. ile diğer bölgelerden daha yüksek verim potansiyeline sahiptir.Alt Bölge I. sırada.800.33’ünün I.000 ha. Karadeniz Bölgesi verim bakımında 574 kg/da.6 ini Samsun ili karşılamaktadır.000) ton.132 250 3.316 209. Çavdar üretiminde yine % 58 ile II. Alt Bölge III. % 0. 2.94 ile I.925 Mısır 182. arpa ve mısırdan sonra (372.320 65. yetiştirildiği alan bakımından da (70.457 ton pirinç karşılığında 86.DİE) olan Türkiye çeltik üretiminin % 13’ünü Samsun İli karşılamaktadır. sırada yer almaktadır.3 ile I.000 ton olan Türkiye mısır üretiminin % 5.522.3’ü I. Arpa üretiminde % 73. % 9.200 ton (2003. III. Alt Bölge III.000 ha ekim alanı varken 2002 yılında ekim alanı 60 000 ha.Alt Bölgede gerçekleşmektedir.416 Alt bölgeler bazında karşılaştırma yapıldığında il genelinde toplam buğday üretiminin % 47.000 ton) ve buğdaydan sonra en çok ekim alanı olan (153.) üründür.Alt Bölgede.Alt bölge II. Türkiye’deki çeltik ekim alanlarının ve üretiminin % 40’ı Karadeniz Bölgesinden karşılanmaktadır. sırada. (FAO 2003) 1982 yılında 77. Alt Bölge Buğday 181. 223. % 41.227 250 Yulaf (dane) 0 250 0 Çavdar 1.Alt Bölge II. Verilerine göre Samsun mısır üretiminin % 87. Ayrıca ithal edilen 325.000 $ ödenmiş olması çeltik üretiminin yetersiz olduğunun açık bir göstergesidir.391 1.a kadar düşmüştür.Alt bölge II.Alt Bölge I. Dünyada çeltik.125.420 7. % 0. Türkiye çeltik tarımı için oldukça uygun ekolojiye sahip olmasına rağmen. Alt Bölge II.39’u ise III.6.91 ile III. Alt Bölgede ise çavdar üretimi yapılmamaktadır. sırada yer almaktadır. sırada yer almaktadır. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Tahıl Üretimi ÜRETIM (ton) I.805 5.316 500 600 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ürün Toplam 384. tahıllar içinde en çok üretilen (589.100 Çeltik 64. 2004 yılı Tarım İl müd.32 ile II.382. sırada. dünya ortalaması üzerinde verim almamıza rağmen Ülkemizin ihtiyacını karşılayamamaktadır.980 196.Tablo H. Verilerine göre İlde çeltik üretiminde % 98. Türkiye İle aynı paralelde bulunan benzer ekolojiye sahip ülkelerin çeltik verimlerine göre daha düşüktür. 197 .) tahıllar içinde altıncı sırada yer almaktadır. % 26 ile I.655 27. % 3. 2003 DİE verilerine göre.000 ha.Alt Bölge I. Ülkemiz çeltik üretiminde dekardan alınan ürün bakımından Dünya ortalamasının üzerinde olmasına rağmen.800 19.411 37.27’si II:Alt Bölgede.76 ile II. Ancak Türkiye’de üretim bakımından buğday.626 Arpa 9.Alt Bölgede gerçekleştirildiği görülmektedir. 2004 yılı Tarım İl müd. sulama imkanlarının yetersizliği ve çeltik fiyatlarının istikrarsızlığı sebebiyle ekim alanları sınırlı kalmakta.

93 2.70 0.000 20.65 -11.33 -1.000 15. Samsun İli 1982 – 2003 Yılları Arası Pirinç Üretimi YILLAR 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Üretim (ton) 210 000 189 000 168 000 162 000 165 000 165 000 157 500 198 000 138 000 120 000 129 000 135 000 120 000 150 000 168 000 165 000 189 000 204 000 210 000 216 000 216 000 223.77 6.00 -.13 -11.94 2.33 -10.78 -0.64 -3.71 -30.70 23.72 1.000 30.55 -2. Avusturya.) Verim (kg/ha.80 -2.41 -19.00 -0.000 35.00 -1.11 -3.11.77 29.0.27 9.50 4.57 -3.86 -13.25 2.Türkiye’de yapılan çeltik tarımının diğer bazı gelişmiş ülkeler (ABD.7.86 3.56 1.08 1.000 10.000 % Değişim -9. Tablo H.000 ÜRETİM -ALAN 25.46 9.77 1.50 -.000 0 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 YILLAR Üretim (ton) Ekilen Alan (ha.29 -.30 -9.) Şekil H.57 1. Bu da üretim maliyetini arttırmaktadır.3 Ekilen Alan (ha.) 2 715 2 700 2 625 2 613 3 000 3 113 3 088 3 000 2 604 2 970 3 000 3 010 2 963 3 000 3 063 3 000 3.3.79 14.9 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Grafik : Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Pirinç Üretimi 40.4.77 -.10 -2.46 14.000 5.00 12.85 0.05 5.37 -4.04 7.64 0.21 14. İtalya) ile karşılaştırdığımızda ekimden hasada kadar yapılan işlerin yürütülmesinde daha fazla işgücü harcanmaktadır.85 -1.8.81 3.44 4.00 -.11 25.34 15.200 % Değişim -10.55 7.3.Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Pirinç Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 198 .69 8.30 -13.09 8.50 3 139 3 630 3 661 3 611 3434 % Değişim -0.) 77 350 70 000 64 000 62 000 55 000 53 000 51 000 66 000 53 000 40 400 43 000 44 850 40 500 50 000 54 850 55 000 60 000 65 000 58 000 59 000 60 000 65.33 Verim (kg/ha.70 -23.00 0.55 25.

000 $ dır.457 ton pirinç için86. yaklaşık 600 milyon ton çeltiğin tamamına yakını çeltiği üreten ülkelerde tüketilmektedir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin döviz 199 .879 ton pirinç ithalatı karşılığında 62. eskiden bulgura dayalı beslenmenin günümüzde pirince dönüşümü ve şehirleşmeye bağlı olarak kişi başına yıllık pirinç tüketimi 3 kg. Türkiye Ziraat Odaları 1997 – 1998 Zirai ve İktisadi raporu verilerine göre 1990 yılında 176.000 $ ödemesi net ithalatçı bir ülke konumunda olduğumuzun açık bir göstergesidir.124. Bunun nedeni Bölgede yetiştirilen. İthal edilen çeltik yurt içinde üretilenden daha ucuza mal edildiği için çeltiği pirince işleyen fabrikalar maliyetlerini düşürmek için yerli çeltiğe ithal çeltiği karıştırarak işlemektedirler.382.dan 8 kg.Çeltik İthalatı – İhracatı : Dünya pirinç piyasası incelendiğinde. En çok üretim yapıldığı il Samsun olmasına rağmen çeltik tarımında yıllar itibariyle önemli gelişmeler gösterememiştir. Ülkemizde çeltik üretimi yurt içi pirinç talebini karşılayamamaktadır.8. Tablo H. Bunun çok az bir kısmı yaklaşık 18 –20 milyon tonunun ithalat – ihracatı yapılmaktadır. Hızlı nüfus artışı.4.000 $ ödenmiştir. Tablo H. Samsun İli 1982 – 2003 Yılları Arası Pirinç Üretimi YILLAR PİRİNÇ Miktar Ton 300112 203696 267991 275268 246935 341747 225762 325457 Değer 1000$ 109431 82083 94794 96455 97605 108215 57683 86382 İTHALAT KIRIK PİRİNÇ Miktar Değer Ton 1000$ 354 89 516 143 201 52 108 35 1226 103 ÇELTİK Miktar Ton 22101 22248 52389 42186 164917 299390 135069 292024 PİRİNÇ Miktar Ton 249 1285 546 593 1468 5667 4202 1935 İHRACAT KIRIK PİRİNÇ Miktar Değer Ton 1000$ 16 9 63 74 18 16 48 40 752 179 3980 846 3227 650 1464 281 ÇELTİK Miktar Ton 116 385 177 169 248 335 234 181 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 Değer 1000$ 421 4568 10307 9390 43775 59591 24437 48803 Değer 1000$ 761 1184 520 555 863 1788 1214 699 Değer 1000$ 97 296 145 148 207 206 179 167 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Türkiye’nin kırık pirinç için bile 2002 yılında 103. Türkiye’nin pirinç piyasası incelendiğinde 1975 li yıllardan beri bazı yıllar hariç sürekli pirinç ithalatı yapılmaktadır. Türkiye bugün pirinç ithalatının yanında kırık pirinç ve çeltikte ithal etmektedir. Türkiye’nin pirinç ihracatı ithalat karşısında önemsenmeyecek oranda olup 2002 yılı pirinç ihracatı 1 935 ton karşılığı 699. özellikle fındığa uygulanan popülist fiyat politikalarının etkisi ile fındık üretimi daha cazip hale gelmiştir. incelendiğinde 2002 yılında ülkemiz 325. Bu nedenle arz açığı ithalat yoluyla kapatılmaya çalışılmaktadır. hayat standartlarının yükselmesi. Zaten pirinç ihracatının büyük bir çoğunluğu ithal edilen çeltiğin pirince işlenmesinden oluşmaktadır. Karadeniz Bölgesinde ise çeltik verimi Türkiye ortalamasının üzerindedir.a çıkmıştır.000 $ ödemiştir. Türkiye çeltikten birim alandan alınan verim açısından Dünya ülkeleri arasında ilk sıralarda yer almasına karşılık çeltikten elde edilen pirinçte kendine yeterli olmayıp net ithalatçı bir ülke konumuna gelmiştir.

Diğer bir etken de sanayicilerin rekabet amacıyla iç piyasadaki düşük ve yüksek fiyat ile alınan çeltikleri karıştırıp maliyeti düşürmeleri ve nem oranı yüksek yurt içi ile nem oranı düşük ithal pirinçleri karıştırıp pazarlamalarıdır. Çeltik hasadından sonra ürünler genelde çeltik fabrikaları ve TMO tarafından satın alınmaktadır. Bu da tüketicinin ithal pirince yönelmesine sebep olmaktadır. 200 . Çeltik üreticisi üzerinde olumsuz bir etki yapan pirinç ithalatından alınan fonların iç piyasada fiyatların düşmesini önleyecek düzeyde tutulması sağlanmalıdır. Çeltik üreticileri fındık üreticileri gibi bir kooperatif örgütlenmesi altında bir araya gelememişlerdir. Ayrıca kurutma olanaklarının yetersiz oluşu sebebiyle olması gereken rutubet ürünün pazara arz edilmesini engellemektedir. Samsun’da çeltik tarımı iyi bir gelir getirmesine rağmen üreticiler ürünlerini pazarlamada bir takım zorluklarla karşılaşmaktadır.kaybının önlenmesi bakımından çeltik üretiminin arttırılması zorunludur. Samsun İlinde çeltik ekim zamanının gecikmesi sonucu hasat Sonbaharın erken yağışlarına denk gelmektedir. Bu konu derhal göz önüne alınarak acil çözüm stratejileri geliştirilmelidir. Bunun nedeni çeltik fabrikalarının hasat zamanı düşük fiyatlı ithal çeltiği tercih ederek yerli çeltiğe düşük fiyat vermesidir. Ülkemiz için pirinç ticaretinin boyutlarının bu kadar vahim olduğu görülmektedir. Buna bağlı olarak. Ancak bunun için pirinç üretiminin teşviki yönünde çeltik üretim tedbirleri alınmalıdır Aradaki vergi farkı nedeniyle sınır ticareti aracılığıyla yılda giren pirinçten ithalatçılar büyük zarar görmektedir. Çeltiğin Pazarlanması : Çeltiğin işlenmesi ve değerlendirilmesinde standart ürün en önemli pazarlama kriteri olarak karşımıza çıkmaktadır. TMO’nun daha fazla pazara girip alım yapması beklenilmektedir. Sahip olduğumuz tarımsal kaynaklar üretimin arttırılmasını sağlayacak düzeydedir. Ancak çeltik fabrikalarında ürünü standart hale getirip kırık daneleri ayıracak ekipmanlar (fotosel cihazı vs. pirincin kalitesi bozulmakta ve hasattaki yüksek nem oranından dolayı çeltikte kurutma sorunu ortaya çıkmaktadır. Sınır ticareti öyle bir noktaya gelmiştir ki Türkiye’ye mal satmak için Amerika’dan mal almaya değmektedir. Bu nedenle üreticiler girdi temini ve pazarlama gibi konularda sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Özellikle üretimde artış için çeltik alım fiyatları ile girdi fiyatları arasındaki gerekli dengenin kurulması çiftçilerin üretim maliyetleri altında ürün satmak zorunda bırakılmaması gerekir.) bulunmamaktadır. Dolayısıyla ithal pirinçler gibi tek tip görüntüler arz etmemekte ve özellikle TSE standartlarına uyulmamaktadır. Ancak kaliteli tohumluğun kullanılmaması sonucu özellikle sanayinin istediği standartta ürün elde edilememektedir. Genel olarak piyasada aynı dane iriliğine sahip olan (kırık ve kırmızı renkli dane bulundurmayan) pirinçler tercih edilmektedir.

Pirincin Pazarlama Aşamaları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Pazarlama aşamasında da görüldüğü gibi çeltiğin pirince işlenip tüketiciye ulaşmasında bir çok ara pazarlama kademelerinden geçmektedir. İlk safhada bile çeltiğin pirince dönüşüp tüketiciye ulaştırılması aşamasında her bir ara pazarlama kademesinde bulunanların bir takım girdi masrafları bulunan üreticiden daha fazla kazanmaları düşündürücüdür. yaklaşık 638 milyon tonluk üretimi ile tahıl üretiminde buğdaydan sonra ikinci sırada yer almaktadır.600 ha. Türkiye’de mısır.800. Sırada yer almaktadır. 22. alandan 2. Toplam tahıl ekilişinin 560. . ekim alanı bulunan mısır bitkisi.000 kg. Türkiye’de 81 ilin hemen hemen tamamında az veya çok ekilmektedir. 13. Çeltiğin pirince işlenmesi bir bakıma ham maddenin teknolojik ürünlere dönüştürülmesinin ilk aşamasıdır./ha. Hal böyle iken üreticiyi daha fazla kazandırmak için çeltik üretiminde verimliliği arttırmamız bununla birlikte kaliteli üretim yapmamız gerekmektedir.000 hektarını mısır tarım alanları oluşturmaktadır. tahıl ekilişi bulunmaktadır. 2003 yılında 560. işlenen tarla alanı içinde.000 ha. Çünkü pek çok ülke. pazarlama stratejileri de oluşturulamamıştır.000 ha.ÜRETİCİ TMO ÇELTİK FABRİKALARI ARACI FABRİKADA KIRDIRMA TOPTANCILAR SÜPER VE HİPER MARKETLER BAKKALLAR SEMT PAZARLARI TÜKETİCİ Şekil H. 1970 yılı Türkiye mısır üretimi 1 040 000 ton iken. Dünyada 2003 yılı itibariyle yaklaşık 143 milyon ha. Mısır Üretimi : Doğrudan ve dolaylı olarak insan beslemesinin temel kaynaklarından biri olan mısır. Halen ülkemizde sadece çeltikte değil diğer ürünlerde de üretim politikası geliştirilmediği gibi. dünya üzerinde en çok çalışmalar yapılan bir bitkidir.413. olarak 201 .4.000 ton ürün alınmış ve Türkiye ortalama mısır verimi 5. Mısır dünyada olduğu gibi Türkiye’de de en önemli tahıllardan biridir. tahıl ekiliş ve üretiminde buğday ve arpadan sonra III.540. hızlı nüfus artışına eşdeğer bir gıda üretimi gerçekleştirme çabası içindedir.

000 ha. depolama ve pazarlama sorunları ile uygulanan fiyat politikalarının yeterli olmayışıdır. Karma yem sanayimizin mısır talebinin karşılanması bakımından üretimin geliştirilmesi gereklidir.763 kg. Böylesine geniş ekim alanına sahip Samsun İli (42. verim elde edilmiştir. 1982 yılında 580. bölgenin diğer mısır üretim alanlarında çeşitli sebeplerle geleneksel mısır tarımına devam edilmektedir. ürün olarak üretimi yapılan mısır yetiştiriciliğinin geliştirilmesi büyük ölçüde destekleme alım politikalarına bağlıdır. Bölgede ticari manada mısır üretimi Bafra ve Çarşamba Ovaları ile sınırlı kalmış. 2003 yılı itibariyle Samsun İli mısır ekim alanı ve üretimi. Başlı başına üretim alanlarının 202 .403 tona yükselmiştir. bugün ekim alanının % 45 lik paya sahip olmasına rağmen üretimdeki payı % 25 e inmiştir. Adana ve Sakarya İlleri Türkiye mısır üretiminin yaklaşık % 50 sini karşılamaktadır. Türkiye mısır ekim alanı ve üretiminin sırasıyla % 7.732 ha.788 ha. Bunun yanında verim potansiyeli düşük çeşitlerin ekilmesi de verim düşüklüğünün nedenlerindendir.373 ton ürün ve 2.a gerilemiştir.732 ha.661 ha. uygun yetiştirme tekniklerinin uygulanması ve mekanizasyonun artması ile açıklanabilir./ha. Ayrıca son yıllarda tüm Türkiye’de olduğu gibi bölgemizde de silajlık mısır yetiştiriciliği oldukça önem kazanarak büyük ölçüde artış göstermiştir.000 tona yükselmiştir. Ekim alanları küçük dalgalanmalar göstererek 1997 yılında üretim 155.800. Türkiye mısır verimi dünya ülkeleri ile karşılaştırıldığında oldukça düşüktür. kurutma. Samsun ortalaması 3. olan mısır ekiliş alanı 1988 yılına kadar hızlı bir düşüşle 500.a kadar gerilemiştir.000 kg.63 ve % 5.000 ton olan üretim 1988 yılına gelindiğinde ekim alanlarının düşmesine rağmen 2. Ülkemizde mısır üretim hedeflerini doğru belirlemek için öncelikli hedef birim alandan alınan ürünü arttırmak olmalıdır. bu potansiyel gerektiği gibi değerlendirilememektedir.360. Önemli ölçüde II. Samsun İli mısırın ekolojik istekleri yönünden elverişli bir iklime sahip olması nedeniyle büyük bir üretim potansiyeli teşkil etmesi gerekirken. 1988 yılından itibaren mısır ekim alanlarında yeniden bir artış görülmüş. Buna rağmen üretim 156.000 ha. üretim ve verim ilişkilerine ilişkin tablo 26 incelendiğinde ekim alanlarında önemli dalgalanmaların olduğu dikkati çekmektedir. ekili alandan 151. Türkiye’de mısırdan yüksek verim alınabilecek ekolojik bölgelerimiz sınırlıdır. 1982 yılında 1. Tablo 28 incelendiğinde Samsun’da 1993 yılında 54. Türkiye 1982 – 2003 yılları arasında mısır ekiliş./ha. Samsun.).) nin dekara veriminin Türkiye ortalamasının altında olması dikkati çekmektedir (Türkiye ortalaması 5. Ekim alanlarındaki düşüşe karşılık üretimde meydana gelen artışlar yeni melez mısır çeşitleri ekiminin yapılması.58’ini oluşturmaktadır.428 ton olarak gerçekleşmiştir. Bunun başlıca nedenleri düşük verim içeren yerli çeşitlerin kullanılması.000.gerçekleşmiştir. Son otuz yılı göz önünde bulunduracak olursak üretim alanları pek değişmezken verime bağlı olarak üretimdeki artış % 100 ü geçmiştir Bölgeler itibariyle ise 1960 lı yıllarda Karadeniz Bölgesinin ekim alanı ve üretimdeki payı % 50 – 55 arasında değişmekte iken.000 ton olarak gerçekleşmiştir. 2003 yılında ise ekim alanları azalarak 42. 2003 yılında ise üretim 2. yetiştirme tekniklerinin tam ve zamanında uygulanamaması.

% 6.934 ton) III.67 3.000 ton olan Türkiye mısır üretiminin % 5.81 -7. Tablo H.137 ton) II.800.150 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Üretim (ton) % Değişim % Değişim 5.26 53 872 2001 161 500 -14.97 2.01 4. Alt Bölgede gerçekleşmektedir.23 54 981 1997 155 403 4.50 42.9.65 Verim (kg/ha.39 2.6 Grafik : Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Mısır Üretimi 250000 ÜRETİM .04 -14. 2003 verilerine göre.82 48 543 2000 187 885 11.28 0.428 10. Alt Bölgede.75 -1.50 6.42 55 421 1998 156 757 0.) 1993 151 373 54 788 1994 148 329 -2.732 * 2004 209. Ham tarım ürünlerinin tarıma dayalı sanayide işlenerek mamul madde haline getirilen ürünler önemli oranda artı değer yaratmaktadır.53 ü (135. Burada üzerinde durulması 203 .99 si ise (10.5.87 -3.98 1.80 -4.56 14.08 -14. yaklaşık 2.05 54 455 2002 141 560 -12.87 26. Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Mısır Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Mısırın Pazarlaması : Bilindiği gibi tarım ürünlerinin bir bölümü üretildikten sonra herhangi bir işlemden geçirilmeden tüketiciye ulaşmakta ve tüketilmektedir.48 si (10.34 1.357 ton) I.01 57 939 1995 147 014 -0.87 52 752 1999 165 883 5.320 33. Samsun İli 1993 – 2004 Yılları Arası Mısır Üretim Potansiyeli YILLAR Ekilen Alan (ha.58’ini Samsun İli karşılamakta olup .ALAN 200000 150000 100000 50000 0 1998 1999 2000 2001 2002 2003 *2004 Üretim (ton) Verim (kg/ha.35 46 347 2003 156. Bir bölüm tarım ürünü ise işlendikten sonra tüketilmektedir.97 10.) Şekil H. Alt Bölgede.arttırılması veya üretimin yaygınlaştırılması yeterli değildir.79 5. Bu üretimin % 86.) YILLAR Ekilen Alan (ha.88 56 851 1996 148 823 1.81 45.97 19.89 -7.) 2 763 2 560 2 586 2 707 2 804 2 988 3 418 3 488 2 966 3 054 3 661 4 636 % Değişim -7. % 6.

Bu yüzden hasat edilen mısır koçanları sıyrılarak somak halinde silo veya tahtadan yapılmış serenlerde doğal olarak kurutulmak için depolanmaktadır. Üretmiş olduğu mısırın bir kısmını kendi yiyeceği. Nişasta fabrikalarında yaş öğütme ile mısır tanesinin kuru madde ağırlığının 1/3 ü yağ ve nişasta olup geriye kalan kısım protein ve selüloz olarak çiftlik hayvanlarının yem rasyonlarında kullanılmak üzere yem fabrikalarına satışa sunulur. Nişasta işleme sırasında nişasta bulmacı üzerinde yüzen kabuk ve ruşeym yağca zengin olduğundan mısırözü yağı üretilmek üzere yağ fabrikalarına pazarlanmaktadır. Tanelenen mısır çoğu zaman tüccara satılmaktadır. Ülkemizin çoğu yerinde kurutma tesislerinin olmayışı mısırın pazarlanmasında en büyük problem olarak görülmektedir. Mısır üreticisi genellikle mısırı koçan olarak hasat etmekte daha sonra tanelenmektedir. Ayrıca yörede bulunan mısır kırma ünitelerine sahip basit değirmenlerde kırılmakta hayvan yemi olarak yetiştiricilere satılmaktadır. Yukarıda bahsedildiği gibi çiftçi pazarlama zincirinin ilk halkasında yer almakta ve daha sonraki aşamalarda söz sahibi değildir. Tüccarlar tarafından satılan mısır yem fabrikalarında yem rasyonlarında kullanılmakta. büyük bir kısmını ise satmaktadır. glikoz ve yan ürün olarak işlenerek pazarlanmaktadır. hayvan yiyeceği ve tohumluk olarak ayırmakta. Tüccarlar tarafından yem fabrikalarına ve mısır unu fabrikalarına satış yapılmaktadır. 204 . Bugün mısır üreticisi ürettiği ürünün karşılığını alamamaktadır.gereken en önemli husus tarıma dayalı sanayinin yarattığı artı değerlerden çiftçilerin yararlanamamasıdır. Üretici ürettiği mısırı satarak elde ettiği artı değerle yetinmekte ve ekonomik hayatını devam ettirmeye çalışmaktadır. ayrıca taze mısırın fırınlanıp öğütülmesiyle mısır unu olarak semt pazarlarında satışa sunulmaktadır. Mısır üreticisi herhangi bir çatı altında örgütlenemediğinden fiyatların belirleyicisinin tüccar olduğunu söylemek mümkündür. Kurutulan mısır somakları basit tanelenme makinesi ile ayrıldıktan sonra çuvallara doldurulduktan sonra pazarlama aşamasına gelmektedir. Mısır kısa gün bitkisi olduğundan hasadı çoğu zaman sonbahar yağışlarına denk gelmekte dolayısıyla hasat Karadeniz Bölgesinde mevsime bağlı olarak problemli geçebilmektedir. Mısırın danesinin yanında mısır sapları kışın hayvan yemi olarak satılabilmektedir. Tanelenmiş mısırın pazarlanabilmesi için nem oranının % 15 in altında olması gerekmektedir. Mısır üretiminde ürün desteklemesi ve devlet alımı olmadığından fiyatlar tamamen Pazar şartlarında oluşmaktadır. Kısaca çiftçi sanayiye entegre olamamaktadır. mısır unu fabrikalarında ise mısır nişastası. Samsun’da mısırın çok az bir kısmı çiftçi şartlarında taze mısır olarak satılmakta.

Baklagiller Tablo H.2.Mısırın Pazarlama Aşamaları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 H.1.7.025 Mercimek (yeşil) 3 Fiğ (dane) 2.2. Alt Bölge K.Fasulye Nohut Y.Mercimek Şekil H.930 3 3.023 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ürünler Değerler Üretim (ton) 9 80 1.10. Baklagiller Ekiliş Ve Üretimi Ekiliş (da) Bakla (kuru) 11 Bezelye (kuru) 10 BAKLAGİLLER Nohut 1.6. Alt Bölge II.1.Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 205 .539 9. Alt Bölge III.500 Grafik : Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı 12000 10000 A n a la (h ) 8000 6000 4000 2000 0 I.TAZE MISIR ÜRETİCİ MISIRUNU ÜRETİCİ TÜCCAR MISIR KIRMA DEĞİRMENLERİ UN FABRİKALARI NİŞASTA FABRİKALAR BESİCİLER BAKKALLAR MARKETLER MISIRÖZÜ YAĞI FABRİKALARI SEMT PAZARLARI TÜKETİCİ Şekil H.310 Fasulye (kuru) 17.

2003 DİE verilerine göre Türkiye kuru fasulye üretiminin % 4.280 Nohut 205 1.Mercimek 2 3 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 III. sırada.942 341 1. ve II. Alt Bölge III.Alt Bölgede yoğunlaşmıştır.56’ sı Samsun ilinde gerçekleşmektedir. 206 .Mercimek Şekil H.Tablo H.780 1.81’lik pay ile III. Alt Bölge II. Alt Bölge II.Alt Bölge II. mısır üretim alanlarında ara ziraatı olarak yapılmaktadır. Fasulye üretiminde 2004 İl Müdürlüğü verilerine göre % 61.Alt Bölge III. III.850 3.817 3 3 6 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Samsun’da kuru fasulye üretimi ağırlıklı olarak. Alt Bölge II.650 Toplam 16.98’lik pay ile I. sırada. Alt Bölge 2. Alt Bölge Toplam 6.590 5 Grafik : Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi 7000 6000 5000 Üretim (ton) 4000 3000 2000 1000 K. Samsun’da üretilen nohut ve yeşil mercimeğin tamamı I.Fasulye 0 I.Fasulye Nohut Y.175 9. sırada yer almaktadır.385 Y.Alt bölgede üretilmektedir. Kuru fasulye üretimi de mısır üretiminin yoğun olduğu I. Alt Bölge K.Mercimek Üretim (ton) I.12 Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi Ürün K.Alt Bölgede nohut ve yeşil mercimek üretimi yapılmamaktadır.163 2.19 pay ile II. % 26. Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.Fasulye 10.11 Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı(Ha) Ürün I. Alt Bölge III. Alt Bölge Nohut Y.604 1.8.Alt Bölge I.476 1. % 11.

476 58. III. % 51 inin de II. III.H.41 i III. III.Mısır Şekil H.184 4. % 38.529 2.117 Fiğ 30.300 39. % 37.Alt Bölge Toplam Yonca 4. Alt Bölgede de % 5.250 51.376 600 10.90 ile birinci alt bölge. Alt Bölgede fiğ üretimi %2. Alt Bölgede ise % 3 Korunga üretimi yapılmaktadır.268 1. Alt Bölge III. üretimin yoğun olarak I. Bölgede yapıldığı görülmektedir.82 si II. Alt Bölgede.28 inin I. % 42.Alt Bölgede.41 gerçekleşmektedir. Alt Bölgeler Göre Yem Bitkileri Ekiliş Alanları Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 207 .575 7.117 ton olan korunga üretiminin % 59.050 1.950 14.537 ton üretilmiş olup.26 si I. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Yem Bitkilerinin Üretimi Üretim (Ton) Ürün I. Grafik : Samsun İlinde Alt Bölge lere Göre Ye m Bitkileri Ekiliş Alanları Dağılımı 10000 Alan (ha) 8000 6000 4000 2000 0 I. Alt Bölgede üretildiği görülmektedir.561 5. Yem Bitkileri Tablo H. toplam 51. Alt Bölge Yonca Korunga Fiğ Mısır (Hasıl) S.13.Alt Bölgede % 27. lin 4.890 250.Mısır 91.41 olarak gerçekleşmiştir.530 20.14.Alt Bölgede.Alt Bölge III. II.975 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2004 Yem bitkileri üretimi alt bölgeler bazında incelendiğinde yonca üretimi il genelinde 10. Üretimin % 57.13 ü I. Alt Bölgede gerçekleşmiştir. Alt Bölge II.537 Korunga 1.2.475 13.975 ton olan slajlık mısır üretimi yapılmaktadır.1.73 i II.Alt Bölge II. Alt bölgede ise hasıl mısır üretimi yoktur. Alt Bölgede gerçekleşmektedir.463 125 4.884 15. bunun % 43.17 dir. İldeki toplam 143.884 1.3.140 33.7 oranında yonca üretimi yapılmaktadır.68 ile II.639 - YEM BİTKİLERİ Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.1. Alt Bölgede % 63.035 9.464 19.830 ton fiğ üretimindeki alt bölgelerin payı % 58. Alt Bölge şeklinde olup.116 Üretim (ton) 13. I. III. asıl mısır üretimi bütün alt bölgelerde yapılıyorsa da.9. Alt Bölgenin payı %9.090 S.830 Mısır (Hasıl) 18. Yem Bitkileri Ekiliş Ve Üretimi Ürünler Yonca Korunga Yulaf (ot) Mısır (hasıl) Mısır (slaj) Tritikale (ot) Fiğ (ot) Üçgül (ot) Değerler Ekiliş (da) 944 851 5.200 143.058 13.

270 ton (FAO 2003) olup . Fransa ve ABD en fazla üretimin gerçekleştirildiği ülkelerdir. Eğer çiftçilerin tercihi tarlaya iki yıl üst üste hububat ekme yönünde ise ayçiçeği üretiminde ikinci yıl için azalma görülmektedir.15.1.315 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 2004 İl müdürlüğü verilerine göre tablo 55 dikkate alındığında Samsun İlinde yem bitkileri ekiliş alanının Tarla Bitkileri ekilişi içindeki payı % 18’ dir.Tablo H.4.440 BİTKİLER Şeker pancarı 11.940 1.315 Mısır (Hasıl) 2.760 S. Edirne ve Kırklareli İllerinde bulunmaktadır. Kuraklık. Türkiye üretim miktarı ve ekim alanı bakımından da Dünya ülkeleri arasındaki sıralamada 10.Mısır 2. Toplam ayçiçeği ekim alanının % 70 inden fazlası Trakya – Marmara Bölgesinde özellikle de Tekirdağ. Ülkemiz bitkisel yağ üretiminde % 50 ile en büyük payı olan ve yağ bitkileri üretiminde başta gelen ayçiçeği. H. İç Anadolu ve Karadeniz Bölgesinin Türkiye ayçiçeği alanları içindeki payı ise % 10 un üzerindedir.) Ürün I.715 660 5.707 7.50’dir.631 497. başta Trakya. Başta ayçiçeği olmak üzere çok çeşitli yağ bitkisinin yetiştirilmesine elverişli ekolojiye sahip Türkiye’de yıllardır yağlı tohum ve bitkisel yağlarda açık devam etmektedir. Alt Bölge II. Ege ve Karadeniz Bölgesi olmak üzere birçok bölgede yetiştirilebilmektedir. kolza vb.16. Rusya. Ukrayna.553 Kenevir (lif) 43 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ürünler Değerler Üretim (ton) 13. Özellikle Arjantin ve Fransa ayçiçeğine uygun iklim koşullarına sahip olduğundan yüksek verimleri nedeniyle üretimleri fazladır. yağ bitkilerine ayırmış. Bu Türkiye’de yem bitkileri ekiliş ve üretiminin yetersizliğinin göstergesidir.1. Endüstriyel Bitkiler Tablo H. Endüstriyel Bitkiler Ekiliş Ve Üretimi Ekiliş (da) ENDÜSTRİYEL Tütün 14. 740.226 Korunga 383 523 25 931 Fiğ 8. İnsan beslemesinde özellikle bitkisel yağların önemi büyüktür. 208 . Arjantin. Samsun İli Alt Bölgelere Göre Yem Bitkileri Ekiliş Alanları (ha. Bugün birçok sanayi ülkesi bitkisel yağ üretiminin arttırılması için sınırlı olan tarım alanlarının büyük bir kısmını ekolojilerinin uygunluğuna bağlı olarak ayçiçeği.358 250 16. gerekli ham maddenin teminine ağırlıklı olarak yönelmişlerdir. Tarla bitkileri ekiliş alanları içinde Türkiye de yem bitkileri ekiliş alanı 2003 verilerine göre %5. Ayçiçeğinin en fazla yetiştirildiği Trakya – Marmara Bölgesinde genellikle hububat – ayçiçeği ekim nöbeti hakimdir. Alt Bölge III.2. Alt Bölge Toplam Yonca 423 728 75 1.030 730 2.595 47 Dünya ayçiçeği üretimi 2003 yılı itibariyle 27. sırada yer almaktadır.

Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 209 .) Şekil H. Alt Bölge III. Alt Bölge III. düşük verim ve kalite. kalitesiz tohumluk. I.hastalık ve zararlı problemleri dışında özellikle taban fiyat politikası.211 40 2. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkilerinin Ekiliş Alanlarına Dağılımı (ha.575 13. Alt Bölge Şeker pancarı Ayçiçeği Soya Alan (ha.843 9. ekonomik teşvik ve güvence. Alt Bölge Toplam Tütün 11. veya II. Alt Bölge II.035 Şeker pancarı 3.460 1. Alt Bölge Tütün Şeker pancarı Ayçiçeği Soya Şekil H. Alt Bölge III. Alt Bölgeler Göre Endüstri Bitkileri Ekiliş Alanlarının Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H. ürüne olan bağımlılık.251 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Grafik : Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi 350000 300000 250000 Ton 200000 150000 100000 50000 0 I. depolama. tarımsal mekanizasyon ve üreticilerin bilinçlendirilememesi gibi bir dizi sorunlar nedeniyle sürdürülebilir tarımsal üretim modeli ülkemizde halen oluşturulamamıştır.920 9. Alt Bölge II.17.435 Soya 2.258 13.10.) Ürün I.11. Grafik : Samsun İli Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Ekiliş Alanlarının Dağılımı 12000 10000 8000 6000 4000 T ütün 2000 0 I.101 Ayçiçeği 515 8. Alt Bölge III. ekim alanlarının kontrolsüz genişletilmesi.

172 561.620 Şeker pancarı 244. ekim alanı ile II.lük pay ile I. sıradadır. Ayçiçeği üretiminde ilk sırayı 8. sırada. I.Alt Bölgede ayçiçeği üretimi yapılmamaktadır. II.Alt Bölgenin payı ise % 1.Alt Bölge % 86.58’si Samsun İlinde üretilmektedir.Alt Bölgede yoğunlaşmıştır. ayçiçeği üretimi de II. Ayçiçeği ekim alanı 9.8 dir. 1993 – 2004 yılları arası ayçiçeği ekiliş.16 ile I.Tablo H. II.84 ile II. Samsun İli soya üretiminde Türkiye genelinde % 13. verim ilişkileri incelendiğinde 1993 yılında 15 313 ha. olup endüstri bitkileri ekilişine oranı %24. Bu % 8.ının endüstri bitkilerinin ekilişine ayrıldığı görülmektedir.Alt Bölgede şeker pancarı üretimi yapılmamaktadır. 2004 Yılı Tarım İl Müdürlüğü Verilerine göre I.435 ha. II. I.Alt Bölgede yoğunlaşan soya üretiminde bu bölgenin payı % 98.830 Soya 7.552 1. 2004 Yılı Tarım İl Müdürlüğü Verilerine göre III.18. Bu rakamlar dikkate alındığında Samsun İli ayçiçeği üretimi bakımından iyi bir üretim planlaması ile büyük bir potansiyele sahip olduğu görülecektir. Ayçiçeği üretiminde % 96 ile ilk sırayı II.Alt Bölge II. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi Üretim (ton) I.950 Ayçiçeği 945 24.Alt Bölge ise % 13. Şeker pancarı üretiminde olduğu gibi.980 316. sırada yer almaktadır.6’lık paya sahiptir(2003 DİE).Alt Bölge almakta. sırada yer almaktadır. I. üretim.DİE) tütün üretiminin % 9.69’luk üretimle I. III. Alt Bölge II.Alt Bölgede tütün üretimi yapılmamakta olup. sıra. III.158 ton (2003.495 140 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ürün Toplam 12.324ha.920 ha. Samsun İlinde endüstri bitkilerinde şeker pancarı üretimi II.927 ha. Alt Bölgenin üretim payı % 5.30’ luk üretimle II.32 gibi son derece küçük bir rakamdır.40.930 25. Samsun İli Ayçiçeği Üretim Potansiyeli: Samsun İli 2004 yılı Tarım il Müdürlüğü verilerine göre tarım arazilerinin dağılımı incelendiğinde 455. III. sırada bulunmaktadır. III. Alt Bölge Tütün 10. Alt Bölgede ayçiçeği üretimi yapılmamaktadır. % 4.435 ha.Alt Bölgede yoğunlaşmıştır. Alt Bölgenin üretimdeki payı ise % 43.lık alanda 30 694 ton ayçiçeği üretimi gerçekleştiği görülmektedir. olup 515 ha.59’ dur.635 Türkiye’nin 112. sulanabilecek arazi varlığı ile ayçiçeğinin sulandığında üretimin % 100 e yakın artacağı göz önüne alındığında 9. lık ayçiçeği ekim alanı tarım arazileri içinde son derece küçük bir alanı oluşturmaktadır.Alt Bölgenin üretimdeki payı % 56. Alt Bölge III. At Bölge almaktadır. üretim alanı ve il genel üretimindeki yaklaşık % 95 lik üretim payı ile II. tarım arazisinin 37. 210 .775 7. Yakın bir gelecekte Çarşamba ve Bafra Ovasında Sağ ve Sol Sahil Sulama projelerin devreye girmesi ile 130 434 ha.Alt Bölgede soya üretimi yapılmamaktadır.

35 5.31 6.68 -8.85 -6. Zira artan ithalat rakamları karşısında küçülen ihracatımız.285 e düşerken üretim alanı da 4 330 ha. 2001 yılında çiftçi sayısı 3. alanda ayçiçeği üretimi gerçekleştirmiş iken.12.53 -3.435 % Değişim -8.94 9. 2005 Grafik Sam sun İlinde Yıllar İtibariyle Ayçiçeği Üretim i 40000 ÜRETİM (Ton) 30000 20000 10000 0 1994 1995 1996 1997 1998 1999 YILLAR 2000 2001 2002 2003 *2004 Üretim (ton) Ekilen Alan (ha.19 -29. dış piyasada dezavantaj oluşturmakta bu da ekonomik hayata olumsuz bir şekilde yansımaktadır. olarak sabitleşmiştir.a düşmüştür.63 -10. bazında prim uygulamasına geçilmiştir.76 -5.31 -27.34 22.89 21.722 ha.15 -12.) 15 313 14 020 14 350 12 930 9 522 10 014 9 357 8 630 8 196 7 989 7. Samsun İli 1993 –2004 Yılları Arası Ayçiçeği Üretimi YILLAR 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 * 2004 Üretim (ton) 30 694 17 971 29 688 20 890 18 655 20 387 16 543 15 546 12 855 13 666 9. soya fasulyesi için 8 cent ve kanola için kg.775 % Değişim -41. Dikkati çeken asıl nokta ürün desteklemesi ile üretim alanlarının artması hedeflenirken tam tersi olmuştur. 2000 yılında desteklemeli ayçiçeği yapan 3.12 -25. Bu kapsamda 5 Aralık 2000 tarih ve 24251 sayı Resmi Gazetede yayınlanıp yürürlüğe giren 2000/1561 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla 2000 yılı için yağlık ayçiçeği için 6 cent.173 üretim alanı ise 211 .) Şekil H.18 Verim (kg/ha. Yıllar İtibarı İle Ayçiçeği Üretimi Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü.) Verim (kg/ha. başına 75.45 65.44 2. Ayçiçeği üretimi Türkiye’nin dış ticareti açısından son derece önemlidir.90 -26.9 ha.35 -9. Geçen 10 yıllık süreçte ekim alanı ve üretim miktarı yarı yarıya düşmüştür.722 9. başına 8 cent prim ödenmeye başlanmıştır.93 -21.840 25.93 -3.274 2. Giderek artan ülkesel yağ açığının kapatılması için öncelikle ayçiçeği ve diğer yağ bitkileri üretimimizi arttırmamız gerekmektedir.03 -17.732 % Değişim -34. 2004 1993 yılından sonra her yıl üretim alanları azalmış ve nihayetinde 2003 yılında 7.lık alandan 9.63 57.Tablo H. 2001 yılında ise $ bazında uygulanan prim ödemesi kaldırılmış TL.56 -7.69 9.03 -2.847 çiftçi 6 749.840 ton ürün alınmıştır.99 161 Ekilen Alan (ha.19.2002 yılında çiftçi sayısı 5.5 114 Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü.Ayçiçeği için destekleme bedeli kg.) 2 004 1 310 2 069 1 616 1 959 2 036 1 961 1 801 1 568 1 711 1.22 3.16 -6.28 -18.000 TL.

yukarıda bahsedildiği gibi bitkisel yağ açığımızda önemli miktarda dövizin dışarıya çıkmasına neden olmaktadır.619 üretim alanı ise 7. Karadeniz Birlik Samsun İl Merkezinde genel Müdürlük olmak üzere 5 ilçede tarım satış kooperatifi ve alım merkezi olarak hizmet vermektedir. Ayçiçeği genelde bu alım istasyonlarında oluşturulan silolarda depolanmaktadır.Ayçiçeği destekleme primi 85.000 TL/Kg.000 TL/Kg 2003 yılı için 110. tarımsal destekleme politikalarındaki yanlışlıklar. Özellikle stok fazlası bulunan ürünler ülke ekonomisi için büyük bir yük oluştururken. yağlı tohumlara özellikle de ülkenin yağ üretiminin % 50 sinin karşılandığı ayçiçeğine verilecek teşviklerle mümkün görülmektedir.5 YKr. mamul yağ ve küspe şeklinde ortaklarına ve tüketicilere satarak ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır. özel yağ fabrikaları ve tüccarlar tarafından yapılmaktadır. Yağ ve yem sanayinin rantabl çalışır hale gelmesi için Samsun’da mutlaka Karadeniz Birlik dışında tarımsal sanayi kuruluşlarına ihtiyaç duyulmaktadır.722 ha olarak gerçekleşmiştir. tütün üretimi yapılan iklim koşullarında rahatlıkla yetişebilen ayçiçeği alternatif ürün olarak yetiştirilmelidir. 212 . 2003 yılında ise çiftçi sayısı 3. özel fabrikalarda ve tüccarlar aracılığıyla alımlar devam etmekte. Bu durumda tarımın sanayi ile bütünleşerek kar marjının yükseltilmesi gerekmektedir. Tütün üretiminin yasaklandığı alanlarda ülkenin bitkisel yağ açığı dikkate alınarak. ülkemizde tarım ürünleri için üretim planlaması yapılmaması birim alana verimin rakip ileri ülkeler seviyesinde olmaması. az miktarda da Karadeniz Birlik gibi çiftçi birlikleri. Öte yandan.5 YKr. olarak tespit edilmiştir. Ülkemizde üst üste yaşanan ekonomik krizler ve üretim maliyetlerinin çok yüksek olması ayçiçeğine uygulanan 13. soya) satın alarak fabrikalarında işleyip ham yağ. 2004 yılı için 13. tarımsal mekanizasyon eksikliği.8.luk primin çok düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Çünkü ülkemizde kurulu sanayi daha çok tarıma dayalıdır.577 ha. Üretilen ayçiçeğinin küçük bir kısmı ise ticaret borsalarında işlem görmektedir. Ayçiçeği Pazarlaması: Ayçiçeği tohumluğunun pazarlanması büyük oranda Trakya Birlik. sanayinin gelişmesi açısından da büyük önem taşımaktadır. Bu kayıplara son verilerek. Tarımsal sorunlara kalıcı çözümler bulunması. yağ ihraç eden bir ülke konumuna gelmemiz. bazı ürünler için Dünya fiyatlarının üzerinde seyreden destekleme fiyatları ve bunun sonucu olarak doğan üretim fazlalığı tarım sektörünü tıkanma noktasına getiren önemli problemlerdir. Tüccar aracılığıyla alınan ayçiçeği direkt olarak büyük veya küçük yağ fabrikalarına satılmaktadır. Halen ülkemizde depolama sorunu mevcuttur. diğer zamanlarda ise üreticiler tarafından depolanan ürün tüccarlar aracılı ile fabrikalara satılmaktadır. depolama tesislerinin kurulması da son derece yüksek maliyet gerektirmektedir. Karadeniz Bölgesinde faaliyet gösteren Karadeniz Birlik üreticilere girdi temini sağlayarak üreticilerin ürünlerini (ayçiçeği. Ayçiçeği alım sezonunda Trakya Birliğe ait faaliyet bölgesinde yer alan alım istasyonlarında.

Daha önce ayçiçeği konusunda bahsedildiği gibi 2000 yılında çıkan soya fasulyesinin de dahil olduğu ürün desteklemesi kapsamında kg. soya ekili alanda 9.13 Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Soya Üretimi Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 1993 yılında 4.634 0.14 3 630 1.87 2003 7635 -34 2251 -38 2004 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Verim (kg/ha. Samsun İli 1993 – 2004 Yılları Arası Soya Üretimi Ekilen Alan YILLAR Üretim (ton) % Değişim % Değişim (ha.) Şekil H.) 9 316 4 840 1993 7 759 -16.59 2000 8 948 -5.88 5.71 6.) Verim (kg/ha.20.45 16.83 1994 7 167 -7.74 3.76 1995 4 966 11.99 2002 11 598 9.67 2 230 -15.85 1999 9 432 70.40 2001 10 568 18.34 -1.68 2 330 4..62 3 610 -0. Ekiliş üretim ve verim ilişkileri dikkate alındığında Samsun.93 -4.14 1996 4 436 -10.840 ha.71 3 638 -24.00 3 580 38.67 -6. 1993 ten sonra bu değerler yıllar itibariyle sürekli düşmüş ve 2003 yılında ekim alanı 3.96 10.20 1997 4 555 2.10 3 666 0.Samsun İli Soya üretim Potansiyeli: Daha öncede bahsedildiği gibi 1982 yılına kadar soya üretiminin tamamına yakın bir kısmı Karadeniz Bölgesinden karşılanmakta iken bugünkü haliyle soya üretimi Karadeniz Bölgesinde Çarşamba Ovasında sıkışmış kalmıştır. Tablo H.87 22.634 ha. Adana ve Osmaniye’den sonra en fazla soya üretimi yapan üçüncü il konumundadır.598 ton olarak gerçekleşmiştir. 213 .) 1 925 2 133 1 985 1 888 1 989 1 955 2 148 2 635 2 465 2 883 3192 3392 % Değişim 10.316 ton üretim gerçekleşmiştir. üretim ise 11.80 -6. Samsun ili Karadeniz Bölgesi içinde üretimde birinci sırada yer almaktadır.26 Grafik : Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Soya Üretimi 14000 12000 ÜRETİM (Ton) .48 1998 5 548 21. başına ödenen 8 centlik prim uygulaması üretim miktarının da artmasına neden olmuştur.14 2 630 -27.80 2 583 10.70 9.ALAN (Ha) 10000 8000 6000 4000 2000 0 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 *2004 Üretim (ton) YILLAR Ekilen Alan (ha.

fındık bahçesinin üretim dışı bırakılması kararlaştırılmıştır. Soyanın Pazarlaması: Soyanın Türkiye’de pazarlanması Karadeniz Birlik ve Çukobirlik gibi birliklerce gerçekleştirilmektedir. bir kısmı da tüccarlar tarafından alınarak özel sektör yağ fabrikalarına satılmaktadır. Bafra gibi bölgelerin taban arazilerindeki fındık ocaklarının söktürülmesi.000 TL. 2002 yılı itibariyle bu değer 100. unundan ve küspesinden çeşitli şekillerde yararlanılmakta olan soyanın taban arazilerde fındığa alternatif olarak yetiştirilmesinin doğru olacağı düşüncesindeyiz.41 ile ikinci sıradır. olarak sabitlenmiştir.1 ha. İl genelinde I. 2003 yılı itibariyle 115. Bu birliklerde yeterli. üretim potansiyeli dikkate alındığında soya ekilişinin yaygınlaştırılması için üretim politikaları geliştirilmelidir. Üreticilerden alınan soya. Soya dünyadaki bitkisel yağların ve yüksek proteinli hayvan yemlerinin en önemli kaynaklarından biridir.Ancak üst üste yaşanan ekonomik krizler ve yüksek enflasyon karşısında üretim maliyetlerinin artması nedeniyle ödenen prim tutarı yeterli görülmemiştir. Dünyada yağından. uygun kurutma ve depolama tesisleri olmadığı için tohumun içerdiği nem oranı önem arz etmektedir. Son yıllarda gündemde olan hayvan yemlerinde kullanılan hayvansal kaynaklı katkı maddelerinin deli dana hastalığına neden olması ve bununda insanlarda ölümlere sebep olma riskinden dolayı hayvansal kökenli yem maddelerinin yasaklanması durumunda soya proteinine hayvancılıkta çok büyük talep olacaktır. Samsun’ da tarımsal sanayinin geliştirilmesinde ana rol oynayabilecek soyanın üretiminin arttırılması bu nedenle çok önemlidir.000TL/Kg. bu birliklerin fabrikalarında işlenmekte. 2004 yılı itibariyle ise 140. Soyada rastlanan tek sözleşmeli üretim şekli özel tohumculuk şirketlerinin tohumluk üretme şeklindedir. ham yağ ve küspe olarak ithali hızlı bir şekilde azalacaktır. III.64’ini karşılamaktadır. Türkiye’de yıldan yıla sürekli artış gösteren soya üretimi. Çarşamba. Bu aşamada yılda birkaç çeşit ürün alınabilen Terme.alt Bölgenin payı % 0. Alan söküme tabi tutulmuştur. Samsun İlinin vejetasyon süresi.485 sayılı resmi gazetede yayınladığı karar ile Samsun İlinden 7 017. Aynı zamanda tohumun fiziksel sağlığı da dikkate alınmaktadır.59 ile birinci sıra.000 TL/Kg olarak belirlenmiştir 2003 yılı verilerine göre Samsun İli Soya üretimi Türkiye üretiminin %13. Bakanlar Kurulunun 3 Şubat 1993 tarih ve 21. 2004 yılı sonu itibariyle 559 ha. Türkiye’de bugüne kadar uygulanmış mevcut üretim ve pazarlama politikalarını bir yana bırakıp ürün 214 . Gerek Türkiye’de gerekse ilimizde soya üretim alanı ve üretim miktarları arttırılırsa soyanın dane.000 TL/Kg. yerine soya ayçiçeği ve mısır gibi katma değeri yüksek ürünlerin ekimi alternatif olarak görülmektedir. 2001 yılında ise döviz kurlarındaki yüksek dalgalanmalar nedeniyle prim ödemesinde belirlenen 8 centlik miktar 90. Alt Bölgede yoğunlaşan soya üretiminde bu bölgenin payı % 99.

490 260 75 97.334 20 73.887 33.525 9.544.) Çilek (ha.501 1.204 105. Türkiye’yi sırasıyla İtalya 80.1.2.863 322 13.205 7.396 12 1.700 4.000 26.855 11.698 53. Ülkenin ihtiyacından fazla üretimi yapılan ve dış ticaret imkanı olmayan ürünlere yüksek fiyatlar verilmesinin önüne geçilmeli ve ülkenin soya gibi öncelikli ihtiyaç duyduğu ürünlere geçilmesi sağlanmalıdır.632.2. Bahçe Bitkileri H.000 108.790 11.666 1.201 341.) TOPLAM Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 İl Toplamı Ağaç sayısı Meyve Veren Meyve Vermeyen 199. 215 . 2003 yılında yaklaşık 655.150. AB’nin üye ülkelerdeki sert kabuklu meyve üreticilerine sunacakları projeler kapsamında üretici birlikleri aracılığıyla yapısal destekler ve pazarlama yardımları sağlanması.476 22.897 Üretim (ton) 8.050 18.21. H.2. Şayet Türkiye’nin soya ihtiyacı yeterli üretimle karşılanmak isteniyorsa.514 19.153 6 3. Meyve Ağaç Sayısı Ve Üretimi ÜRÜNLER Armut Ayva Kivi YUMUŞAK ÇEKİRDEK Elma Muşmula Trabzon Hurması Erik Kayısı Kiraz TAŞ ÇEKİRDEKLİ Kızılcık Şeftali Vişne Ceviz Badem SERT KABUKLU Fındık Kestane Dut İncir Nar ÜZÜMSÜ MEYVELER Üzüm Ahududu+Böğürtlen (ha.275 4 145 41.710 81.065 43.200 18.906 6.1.340 46.098 141.790 99.453 219 1.269 Dünyada bademden sonra en yaygın yetiştiriciliği yapılan sert kabuklu meyve fındıktır.975 1.510 26. ekiliş alanları ve üretimde en az % 100 artış hedeflenmelidir.463 746 1.433 10.fiyatlarının belirlenmesinin siyasal iktidarların oy aracı olmaktan çıkarılmasını sağlayacak yasal düzenlemelerin yapılması gerekir. Soya üretiminde maliyeti düşürücü teknolojilere yönelik araştırmalara ağırlık verilmelidir.377 2. Meyve Üretimi Tablo H.1.215 569.231 690 39.700 137.453 10.850 118.000 ton ve İspanya 20.375 6.000 ton ile % 73 ünü karşılayan Türkiye en önemli üretici ülke konumundadır.680 9.550 3.750 5.510 22.000 ton. ABD 45.421 519 587 3.433 1.018 3.140 60.412.000 ton üretimle izlemektedir.530 34.2.563 2.000 ton olan dünya fındık üretiminin 570.

Zonguldak. Bugüne kadar fındık tarımının kontrolü ve yönlendirilmesinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tek yetkili kamu kuruluşu olmadığından üretim alanlarının azalmasında etkili politikalar izleyememiştir. Sakarya ve Kocaeli İllerinin de bulunduğu II. Fransa ve Portekiz gibi ülkelerin üretimlerini daha da arttırabilecektir. Standart Bölgededir. Bugün Türkiye’de fındık üretim alanları esas olarak üç bölgeye ayrılarak incelenmektedir. Bolu.Fındık tarımının kontrolü ve yönlendirilmesi tamamıyla üreticilere bırakılmıştır. Devletin uygulamış olduğu fiyat destekleme politikası ile fındık alanlarında bölge ve kalite ayrımının yapılmaması fındık yetiştiriciliğinin diğer tarımsal ürünlere göre daha az işgücü gerektirmesi ve daha iyi fiyatlardan satış imkanı bulması. Trabzon. Azerbaycan. Yugoslavya ve Romanya gibi ülkeleri fındık yetiştirmeye yönlendirmekte böylece Türkiye’nin dışında alternatif tedariker ülkeler oluşturmaya çalışmaktadırlar. Samsun İli Fındık Üretim Potansiyeli : İlk kez Doğu Karadeniz Bölgesinde yapılmaya başlanan kültür fındık yetiştiriciliği çeşitli nedenlerle önce Batı Karadeniz Bölgesi daha sonra ise diğer bölgelere yayılarak günümüzde 34 ilde yapılmaktadır. Zonguldak. Fındık alanlarının daraltılmasıyla ilgili tarım ve Köyişleri Bakanlığı çalışmaları devam etmekte olup istenen hedeflere ulaşılamamıştır. Yunanistan. Bolu. daha yüksek verim elde edenler ile büyük fındık bahçesine sahip alanların. Standart Bölgede meydana gelen üretim alanlarındaki genişleme sonucu kalitesiz fındık çeşidi ve miktarı artmıştır. Ülkemizde özellikle II. Buna rağmen ticarete konu olan yetiştiriciliğin tamamına yakını Ordu. Samsun İli Sinop. Kocaeli. 1992-2003 yılları arasında fındık üretim alanı % 25. Sakarya. Yanlış yapılan destekleme uygulamaları sonucu Samsun’un Çarşamba ve Terme İlçelerinde (Çarşamba Ovası) daha sonrada Türkiye’nin en verimli ovaları arasında yer alan Bafra ve Sakarya Ovaları fındık üretim alanı haline gelmiştir. Almanya gibi önemli fındık ithalatçısı ülkeler son yıllarda Arjantin. Bu süreç uzun dönemde Türkiye’nin elinde gittikçe artan miktarda fındık stoklarının oluşmasına neden olabilecektir.uzun dönemde özellikle İtalya. 216 . Artvin ve Kastamonu İllerinde gerçekleştirilmektedir.11 oranında artış göstermiştir. Samsun. İspanya. Gürcistan. Kastamonu. verilen fiyat desteğinden daha fazla yararlanabilmesi gibi etkenler fındık dikim alanlarının asıl üretim bölgesiyle birlikte taban arazilerin bulunduğu diğer bölgelere yayılmasını sağlamıştır. Giresun. Fiskobirlik ve Tarım Bakanlığı fındık tarımından büyük ölçüde soyutlanmıştır.

22. 217 .000 60. Fındık işletmelerinde arazinin yetersiz ve ürün çeşitliliğinin sağlanamamış olması yeterli geliri elde etmelerine olumsuz yönde etkilemekle birlikte elde ettikleri gelir yıllara göre önemli dalgalanmalar yaratabilmektedir.Tablo H. Samsun’da fındık yetiştirilen tarım işletmelerinin arazilerinin tamamına yakınını fındık bahçeleri oluşturmaktadır.14. Bununla birlikte işletmelerde fındığın dışında pazara yönelik olarak yetiştirilen üretim faaliyetleri de sınırlıdır.000 0 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 YILLAR Üretim (ton) Ekilen A lan (ha.000 10. Fındık üretim alanlarının yıllar geçtikçe sürekli artması.000 40.000 ha.) İLLER 1993 1994 1995 140 000 149 000 149 000 Ordu 99 000 100 000 100 000 Giresun 65 500 63 000 63 000 Sakarya 60 000 69 000 69 000 Bolu 36 000 47 000 47 000 Samsun 49 800 50 800 50 800 Trabzon 15 000 15 000 Zonguldak 13 500 3 800 3 800 3 800 Artvin Bartın 2 400 2 400 2 400 Rize TOPLAM 470 000 500 000 500 000 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 1996 165 000 100 000 63 000 69 000 54 000 50 800 15 000 3 800 2 000 2 400 525 000 1997 165 000 100 000 63 000 69 000 54 000 50 800 15 000 3 800 2 000 2 400 525 000 1998 168 000 100 000 72 000 69 000 56 000 50 800 15 000 3 800 3 000 2 400 540 000 1999 168 000 100 000 72 000 69 000 56 000 50 800 15 000 3 800 3 000 2 400 540 000 2003 175 000 102 600 80 100 66 200 62 700 55 700 17 200 4 500 6 100 1 900 572 000 G rafik : 1 1 S am s un İlind e Yıllar İtib ariyle F ınd ık Üre tim i 70.) Şekil H. iken 2003 yılında 66. pazarlama problemleri ve artan stoklar nedeniyle fındık üretiminin en uygun alanlarda yapılması ve üretimin talepteki gelişmelere göre yönlendirilmesi amacıyla 2844 sayılı “Fındık üretiminin planlanması ve dikim alanlarının belirlenmesi hakkındaki kanun” çıkartılmıştır.) V erim (kg/ha.200 haa yükselmiştir.000 20.ALAN 50.000 30.000 ÜRETİM .İllere Göre Fındık Dikim Alanları (Ha. Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Fındık Üretimi Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.22 incelendiğinde 1993 yılında Samsun fındık üretim alanı 36.

Daha önceden fındık bahçesi tesis edilmiş bu alanlar . 16/6/1983 tarihli ve 2844 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun 7 nci maddesine göre. Tablo H. Karasu. Gölyaka. Yeni haliyle fındık üretimine izin verilen sahalar:Aşağıda gösterilen il ve ilçelerin bu kararın yürürlüğe girdiği tarihteki idari sınırları ile rakımı 750 metreyi geçmeyen. Gerze Ve Dikmen Trabzon Bütün ilçeler Zonguldak Alaplı ve Ereğli Bartın Merkez.Ayvacık ve Salıpazarı Sinop Merkez. 2003/5495 Karar Sayılı Yönetmelikle “Fındık Üretiminin Planlanması ve Dikim Alanlarının Belirlenmesi ile Fındık Yerine Alternatif Ürün Yetiştirmeyi Tercih Eden Üreticilerin Desteklenmesine ve Bu Üreticilere Teknik Yardım Sağlanmasına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in yürürlüğe konulması Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 27/2/2003 tarihli ve 1066 sayılı yazısı üzerine. Akyazı Ve Hendek Samsun Çarşamba .Yığılca ve Gümüşova Merkez.Çilimli . Bakanlar Kurulu’nca 14/4/2003 tarihinde kararlaştırılmıştır. Eynesil. Cide. Bozkurt. Güce. meyil dikkate alınmaksızın 4-8.Türkiye’de Fındık Üretimine İzin Verilen Sahalar İL Artvin Düzce Giresun İLÇE Borçka Ve Arhavi Akçakoca. Yağlıdere Ve Piraziz Kastamonu Abana. Keşap. Cumaovası. Dereli Çanakçı.Terme.23. Çatalzeytin Ve İnebolu Kocaeli Kandıra Ordu Bütün ilçeler Rize Ardeşen. Doğankent. 3 Şubat 1993 tarih ve 21485 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan karar ile Samsun İlinden 17 017. sınıf arazilerle. fındık bahçesinin üretim dışı bırakılmasını kararlaştırmıştır. Kurucaşile Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Bakanlar Kurulu. Espiye. Bulancak.%6’dan daha fazla eğimli. sınıf arazilerde hiçbir şekilde fındık bahçesi tesis edilmesine ve yenilenmesine izin verilmeyecektir. 218 . Ayancık.ve 2. Ancak yönetmelikteki fındık üretimine izin verilen sahalar ile teknik anlamda fındık bahçelerinin tesis edileceği arazi sınıflarındaki çelişki nedeniyle . Erfelek. Tirebolu. Türkeli.5 yıllık gecikme ile çıkartılabilmiştir. Amasra. Görele. sınıf arazilerde fındık üretilmesi koşullarına uymak şartıyla sınırlandırılmıştır. sınıf arazilerle ve eğimi dikkate alınmaksızın 1.Samsunda Fındığa karşı alternatif ürün programı kapsamında 291 ha. 3. Fındıklı Ve Pazar Sakarya Kocaali. Bu durumda rakımı 750 metreyi geçmeyen yerlerde eğimi %6’dan daha az 3.Bu kanun 89/14313 sayılı uygulama yönetmeliği ile ancak 5.alternatif ürün programı uygulaması kapsamına alınacaktır.Fındık alanı sökülmüştür.1 ha.Bakanlar Kurulu 2001/3267 sayılı kararı ile 27 Kasım 2001 tarih ve 24596 sayılı resmi gazetede yayınlandığı haliyle bahsi geçen çelişkiler giderilmiştir.

Karadeniz fındık üreticileri toprak ve arazi yapısı ile iklim şartları nedeniyle çoğu zaman alternatif tarım olanakları tanımayan (Ovalar hariç) bir bölgede bulunmaktadır.402 1997 202.172 219 .779 2003 220.240 586.414. Belirtilen ilçelerde kırsal alanlarda yaşayan insanlar geçimlerini sağlamak için bir şekilde çiftçilikle uğraşmak zorunda kalacaktır.344 1999 189.970. Bu nedenle bölge halkı fındık tarımı ile uğraşmak zorundadır.213 1993 193. Aksi halde büyük şehirlere göç kaçınılmaz olacaktır.871.576 708.840 661.130 604. Konuya bu açıdan yaklaşıldığında III.24.042 711. Samsun’un Ayvacık.980 925. ihracatın istikrarsız ve potansiyelin çok gerisinde olmasıdır. Nüfusumuzun % 50 ye yakınının tarımla uğraşması Türkiye’deki iş istihdamındaki yetersizliğin bir göstergesidir.909 1998 200.256 1995 241.124 2002 252.608 1994 186.261 2000 177. Tablo H.040. İhracatımızın istikrarsız ve potansiyelin çok gerisinde olmasının nedeni ihraç edilecek ürünlerimizin olmaması veya doğal kaynaklarımızın yetersizliği değildir. Her yıl meydana gelen dış açıklar ekonomik gelişmemizi büyük ölçüde engellemektedir. Bu ürünlerden birisi de en önemli geleneksel ihraç ürünlerimizden olan fındıktır. Salıpazarı İlçeleri (III.815 613.Alt Bölge) yukarıda belirtilen karakteristiği yansıtmaktadır. Fındık yerine toprağı işleyip ikame bir ürüne yöneldiklerinde işlenen alanlar büyük ölçüde erozyon tehlikesi ile karşı karşıya kalacaklardır.938 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 DEĞER(DOLAR) 447. Salıpazarı. Alt Bölgede yapılan fındık tarımı toprakların erozyonla akıp gitmesini önleyerek çevreye vazgeçilmez bir katkıda bulunacaktır. Türkiye Fındık İthalatı ve İhracatı : Bilindiği üzere Türkiye ekonomisinin en önemli problemlerinden birisi. Asıl neden bu ürünlerden gereği gibi yararlanılamamasıdır.357 1996 198.206.684. Aksine dünya çapında büyük önem taşıyan birçok ürün ülkemizde bol miktarda üretilmektedir.912.744.081 2001 258.213 567.Yıllara Göre Türkiye Fındık İhracatı (ton) YILLAR İÇ FINDIK(TON) 1992 173.631 767.050 860.892. Bu kaçınılmaz bir olaydır. Tekkeköy ve Ayvacık İlçelerinin kırsal alanlarında yaşayanlarının daha az toprak işleme gerektiren fındık tarımı ile uğraşmaları ya da tarım dışı diğer alanlarda iş istihdamına dahil edilmeleri gerekmektedir.207.651.979.430 739.

Tablo H. Böylece hem üreticilerimiz hem de ihracatçımız zor durumda kalmakta.24 de görüldüğü gibi 1998-2003 yılları arası iç fındık ihracatı 200-220 bin ton arasında değişmektedir. % 85 – 90 ı ise ihraç edilmektedir. Diğer taraftan ülkemizden sonra dünyanın en çok fındık üreten ülkeleri olan İtalya ve İspanya’nın AB üyesi olmaları Pazar riskimizi daha da arttırmaktadır. 2002 yılından sonra fındık taban fiyatı uygulaması kaldırılmış fiyatlar serbest piyasada oluşmaya başlamıştır. önemli gelir kayıplarına uğramaktadırlar. Bu değerli ürünümüzün kaderi yıllardır birkaç Avrupa ülkesinin elindedir.09. 220 . Fındık ihracatında AB ülkeleri en önemli yeri tutmakta ve bu ülkelerin payı ihracatımızdaki artışa paralel olarak artış göstermektedir. Tablo H.2003 – 02. Bundan dolayı Almanya’nın son yıllarda Gürcistan ve Azerbaycan gibi yeni ülkelerin üretimlerini arttırmaları için yönlendirdiği ve fındık ihtiyaçlarını bu ülkelerden karşılamaya yöneldiği görülmektedir. özellikle fındık işleme sanayinin gelişmesi ile birlikte doğrudan kullanıcısına ihraç etmeye başlamışlardır. Zira fındık mamulleri ihracatımızın % 87 si bu ülkelere yapılmaktadır. Geçmiş dönemlerde fındığı toptancılara ihraç etmek durumunda kalan ihracatçılar. Birincisi fındık mamulleri (İşlenmiş fındık ürünleri) üretim ve ihracatının çok düşük olmasıdır.2004 Tarihleri Arasında Türkiye Fındık İhracatı ÜLKELER AB Ülkeleri AB Dışındaki Avrupa Ülkeleri Deniz Aşırı Ülkeler Diğer Ülkeler TOPLAM 2001 Ürünü (Ton / İç) 151 868 23 387 11 621 6 828 193 700 2000 Ürünü (Ton / iç) 4 512 976 302 286 6 076 Toplam 156 381 24 363 11 923 7 108 197 177 (Ton / İç) Değer ($) 606 624 901 98 785 200 50 110 751 26 680 556 779 201 408 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ülkemiz dünyanın en büyük üreticisi olmasının yanı sıra fındıkta en büyük ihracatçı ülke konumuna gelememiştir. Türkiye’nin dünya fındık üretim ve ihracatında bu kadar büyük payı olmasına rağmen bu üründen gereği gibi faydalandığını söylemek mümkün değildir. Bu ülkeler üyelik avantajlarını kullanarak bağlı üye gümrüksüz satış yapmakta dolayısıyla üretimin fazla olduğu yıllarda stok yükü tamamen Türkiye üzerinde kalmaktadır. Bunun iki temel nedeni vardır. 02. Bu pazar yapısı nedeniyle özellikle dünya üretiminin tüketiminden fazla olduğu yıllarda büyük stoklarla karşılaşılmakta ya da Avrupa ülkeleri fındığımızı istedikleri şarttan satın almaktadırlar. Türkiye’nin fındıkta uyguladığı yüksek fiyat politikası ve yıllara göre yaşanan belirsizlikler en büyük fındık alıcısı olan Almanya’yı olumsuz olarak etkilemektedir. Fındık ihracatının % 80’i iç fındık olarak yapılmaktadır. AB ülkelerinin toplam ihracatımızdaki payı yıllar itibariyle değişmekle beraber % 80 – 85 düzeyindedir. Türkiye’de üretilen fındığın % 10 – 15 kadarı iç piyasada tüketilmekte.25. İkincisi ise geleneksel pazarımız olan AB pazarı dışına çok az çıkılmasıdır. Türkiye’nin en önemli fındık alıcısı Almanya’dır.07.

Ayrıca bazı Avrupa ülkeleri bizden satın aldıkları fındıkla aynı zamanda önemli bir fındık mamulleri üretici – ihracatçısı oldukları için ülkemizden yapılacak işlenmiş ürün ihracatına birlik bazında önemli sınırlamalar getirmektedir. Tablo H. Türkiye’nin azda olsa Fındık ithalatı bulunmaktadır.) Miktar(Ton) Değer (1. Türkiye.) 22 36 10 27 82 666 1 189 *İç Fındık Toplam 1992 40 22 20 1993 20 8 43 28 106 1994 12 10 12 1995 38 20 56 7 28 1996 7 14 26 68 59 1997 367 174 117 492 601 1998 295 1 189 590 1999 22 6 2000 126 53 2001 2002 * İç fındık miktarı. Bunun başarılması halinde ülkemiz bu üründen çok daha büyük miktarda döviz kazanacaktır. Hazır ürünü hazır pazarlara satmak yerine yeni pazarlar ve yeni mamuller geliştirmek için biran önce harekete geçilmelidir. fındık yağına % 22. Türkiye’nin Avrupa ülkeleri tarafından sırtından para kazanılan fason ülke konumundan kurtulabilmesi için fındık ihracatında “Pazar ve mamul geliştirilmesi” konusuna özel bir önem verilmesi gerekir.Türkiye Fındık İthalatı Kabuklu Fındık YILLAR Miktar(Ton) Değer (1.yı geçmeyen ve geçen ambalajlardaki fındıklara % 65 oranında gümrük vergisi uygulamaktadır. Türkiye. fındık püresine % 64. Bütün ülkelerden yapılan kabuklu ve her türlü iç fındık ithalatına % 46. 221 . Ayrıca fındık mamulleri üretimine dayalı yatırımlarla işsizliğin çok yüksek olduğu ülkemizde önemli bir istihdam alanı oluşturulabilecektir. Nitekim yapılan Gümrük Birliği Anlaşmasında fındık ve mamulleri tamamen kapsam dışı tutulmuştur. net içeriği 1 kg.000 Dol.000 Dol.000 Dol.) Miktar(Ton) Değer (1. GATT Uruguay Round kararları çerçevesinde tarım ürünleri ithalatına uyguladığı vergilerde ortalama % 24 ve en az % 10 azaltma taahhüdüne girmiş ve imzalamış olduğu Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması gereğince de tarife indirimine başlamıştır. 2 katsayısı ile çarpılarak (kabuklu fındığa dönüştürülerek ) toplama dahil edilmiştir.26. Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Uluslararası ticaret anlaşmalarından kaynaklanan.8. fındık ezmesi ve fındık ununa % 27. fındık ithalatına gümrük vergisi uygulamak suretiyle iç piyasayı korumaya çalışmaktadır. Yüksek fiyatlardan alım yapan Fiskobirlik’in piyasada denge sağlayabilmesi amacıyla çoğu kez elindeki stokları yağlığa ayırması nedeniyle ihraç taahhütlerini zamanında yerine getirmek zorunda kalan ihracatçılar fiyatların daha düşük olduğu Azerbaycan ve Gürcistan gibi ülkelerden az miktarlarda dahi olsa fındık ithal etmektedirler.

1 e ve diğer işlenmiş fındıklara uygulayacağı gümrük vergisini % 58. Üreticilerin fındık pazarlama kanalları aşağıdaki gibidir : Üretici – Fındık Tarım Satış Kooperatifi Üretici – Tüccar Üretici – Fındık Tarım Satış Kooperatifi ve Tüccar Üretici – Kırıcı Üretici – Tüccar ve Kırıcı Üretici – İşleyici Kooperatifler veya özel sektöre ait firmalar.Ekspertiz usulüne göre alınmaktadır. Üreticilerin piyasaya sürdükleri fındığın randımanı % 40 ile % 60 arasında değişebilmekle beraber genellikle % 50 veya bunun 1 – 2 puan üzerindedir. üreticilerden kabuklu fındığın satın alınmasında % 50 randıman esasına göre fiyat vermektedirler. peşin ödeme durumu ve aracılara borçlu olup olmamasına göre ya tüccar. noksan randıman için fiyattan % 1 tenzilat yapılmaktadır.5 e indirecektir. ürününü bekletecek mali güçlerinin olmaması. kabuğun ağırlığı ile iç ağırlığın eşit olması demektir. ürünün satışı aşamasında pazarlık güçlerini de kaybetmektedirler. fındık alım fiyatlarının belirlenmesinde gereken önem verilmemektedir. işleyicilerden birine (özel sektör). Çeşit özelliğine ise. Hasat döneminde tüccar. Randımanın % 50 olması. Üreticiler fındığını fiyat düzeyi. kırıcı. Üreticiler genellikle borçlu olmaları ve paraya ihtiyaçlarının bulunması. kırıcı ve işleyicilere borçlanan ve borcuna karşılık ürün teslim taahhüdüne giren üreticiler. Fındık Üreticisinin Sorunları : 1. 222 . nedenlerle fındığını harman işlemlerinden hemen sonra piyasaya sürmektedirler. başka yerde ikamet etmeleri vb.2 ye. Fındık Üreticilerinin Pazarlama Kanalları : Fındık üreticileri üretilen fındığın % 2 – 5 ini kendi tüketim ihtiyaçlarını karşılamak için ayırdıktan sonra geri kalanı piyasaya sürmektedirler. ya kooperatife ya da hem kooperatife hem de özel sektöre satmaktadırlar. üretim ve ihracatta önemli rekabet gücüne sahip olan Türkiye’nin ithalatında önemli bir artış beklenmemektedir. Dış korumadaki azalışa rağmen. Her fazla randıman için alış fiyatına % 1 ilave.Bu indirime göre 2004 yılında kabuklu ve iç fındığa uygulayacağı gümrük vergisini % 43. Türkiye’deki mevzuata göre üreticilerin fındığını kabuklu olarak pazara sürebilmeleri için fındıkların % 6 dan fazla rutubet taşımaması gerekmektedir.Fındık yetiştirilen işletmeler genellikle küçük aile işletmesi özelliğinde olup işletme arazileri çok parçalıdır. Tüccar ve kırıcılar üreticilerden fındığı satın alırken randımanı genellikle. fındık ezmesi ve fındık ununa uygulayacağı gümrük vergisini % 23. kabuklu fındık kırılarak içi çıkartıldığında.

Hazine Müsteşarlığı.Samsun sebze üreticisi iller arasında 2002 DİE verilerine göre 1.Üreticilerin örgütlenme konusunda eksikleri bulunmaktadır. borçlu olmaları işletme dışında ikamet etmeleri. 5. Fındık ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör kuruluşları arasında yeterli koordinasyon bulunmamaktadır. İhracat politikamızı olumsuz yönde etkilemeyecek bir fiyat politikasının tespiti ve piyasalarda oluşacak değişikliklere ilişkin alınacak tedbirlerin sürate yürürlüğe konulabilmesini teminen . 6. bu bölgenin tek sebze üretici ili olan Samsun. Fazla çeşit standart bir ürün hasadını engellemekte. şekil farklılığı. 10. Sırada yer almasına rağmen.Fındık işletmelerindeki en önemli sorun fındık üretiminde verimlilik düzeyinin çok düşük olmasıdır.2. Bursa ve İzmir’den sonra IV. 4. Dış Ticaret Müsteşarlığı. 11. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlı temsilcilerinin katılımıyla oluşturulan fındık izleme ve değerlendirme komitesinin fındığa ilişkin tüm kamu ve özel sektör kuruluşlarını içine alan milli fındık konseyinin oluşturulması idealine ulaşılmasında önemli bir aşama olduğuna inanılmaktadır. 223 .1. Sebze Üretimi Sebze Üretimi Ve Pazarlanması: Karadeniz Bölgesi sebze üretim miktarı ve alanı yönünden Ülkemizin diğer bölgeleriyle kıyaslandığında V.503 ton sebze üretim değeri ile Antalya.Fındık üreticilerinin ekonomik yönden güçsüz olmaları. 9.Yoğun nüfus baskısı altında olan fındık işletmelerindeki işsizlik oranı çok yüksek düzeydedir.329.2.2. 8.Türkiye fındık üretiminde gerçekleştirilen artış tamamen dikim alanlarının genişletilmesinden kaynaklanmaktadır. 2002 yılı itibariyle Ülkemizde üretilen sebzelerin yaklaşık % 5. H.2.Hasat sonrası harmanlama ve kurutma döneminde havaların yağışlı geçmesi hem harman zamanını uzatmakta hem de depolamadan kaynaklanan kalite bozulmalarıyla aflatoksin ve diğer mikro organizmaların oluşmasına neden olmaktadır.Fındık bahçeleri genellikle ikiden fazla çeşitten oluşmaktadır. sırada yer almaktadır.Fındıkta uygulanan KDV mevzuatında belirsizlikler ve çelişkiler mevcuttur. randıman düşüklüğü ve hasat zamanı değişikliğinden kaynaklanan buruşuk iç gibi nedenlerde satışta üretici aleyhine fiyat düşmesine yol açmaktadır.Fındık yetiştirilen bölgelerin topografik özellikleri ve işletmelerdeki üretim yapısından dolayı mekanizasyon seviyesi çok düşüktür. 12. Bu nedenle işletmelerdeki tarımsal üretim faaliyetlerinin gerektirdiği işgücünün tamamına yakını insan gücüyle karşılanmaktadır. genellikle küçük işletmeler olup az üretim yapmaları gibi nedenlerle fındığı hasat sonrası everişsiz fiyatlardan satmak zorunda kalmaktadırlar.6 sını karşılamaktadır.Fındık yetiştirilen bölgedeki sanayinin büyük çoğunluğunun fındığa dayalı olması fındıkla ilgili olumsuz gelişmelerden bölge ekonomisinin önemli oranda etkilenmesine neden olmaktadır. 3. 7.Fındık işletmelerinin öz sermayeleri yeterli değildir.

Soğan Havuç Turp(Bayır) Turp(Kırmızı) Karnabahar TOPLAM Ekilen Alan (ha) 2.Sebze Ekilen Alan Üretim ve Verimi Ürünün Adı Lahana (Beyaz) Lahana (Kırmızı) Lahana (K. marul ve taze soğan yetiştiriciliğinin ön plana çıktığı görülmektedir. Önemli meyve ve sebze üreticisi çevre illerden Tokat ve Amasya ile birlikte değerlendirildiğinde sebze işlemeye yönelik büyük kapasiteli tek tesis Tokat İli Niksar İlçesi’ndeki “ Olca “ salça fabrikasıdır.Sebze üretimindeki dalgalanmalardaki değişimin az olması.350 25.975 110.401 9.103.400 14.004 2.078 20.000 10.Tablo H.27.176 770 2.948 47.550 10.293 Verim(kg/ha) 25.424 79.454 2.550 21.068 1. biber (sivri ve salçalık).600 10.Yaprak) Marul (Göbekli) Marul (Kıvırcık) Ispanak Pırasa Tere Maydanoz T.000 20.750 9.250 14. fasulye. hıyar ve domatestir.Fasulye Bamya Balkabağı Kavun Karpuz Sakızkabağı Hıyar Patlıcan Domates Biber(Dolmalık) Biber(Sivri) Biber(Salçalık) T.600 14.500 15.586 17 203 27 75 44 250 40.045 3. Bölgenin ekolojik koşulları incelendiğinde iklimin sebze üretimine uygun olduğu Samsun ve çevresinde hemen her sebze türünün yetiştirilebildiği ve vejetasyon süresinin oldukça uzun olduğu görülmektedir.732 1.170 93 1. domates.333 251 2.237 54.913 2.327 50 390 102.458 482 6.000 15. Yaygın olarak üretilen başlıca sebze türleri baş lahana.710 295.513 64.000 39.550 28.200 8.510 2. İlde meyve ve sebze işleme sanayisine yönelik modern anlamda büyük kapasiteli entegre tesis bulunmamaktadır.278 5.000 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 1997 – 2002 yılları arasında Samsun İli sebze üretim miktarı incelendiğinde en düşük üretim 1.000 9. yaprak lahana.049.000 18. biber. Türkiye’nin en önemli iki ovası olan Çarşamba ve Bafra Ovalarındaki bitkisel üretim deseninin çoğunluğunun sebze üretimi şeklinde olmasına bağlanabilir.000 5. patlıcan.000 9.546 129 2.000 10.709 33.850 17. fasulye.481 767 5 46 6.650 92. pırasa.494 Üretim (ton) 69.670 17.156 1.Bezelye B.751 41.312 124 2.800 9.647 2.137 5.200 20.000 10.Fasulye Bakla T. 224 .046 1.328 ton ile 1997 yılında gerçekleşmiştir.900 27. Bütün bu artılar Samsun’da sebze üretiminin sanayi sebzeciliğine kaydırılmasının yararlı olabileceğini düşündürmektedir.Sarımsak T.000 13.500 14.500 20.700 20.000 1. Açıkta sebze yetiştiriciliğinin yanında son yıllarda turfanda örtü altı sebzeciliğinin yayılmaya başladığı ve plastik örtülü yüksek tünellerde hıyar.642 13 234 862 57 950 1.393 918 10.400 8.

328 226.233 8.321 942.99 4.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 2000 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .83 14.75 1.500 1.598.38 1.592 1.083.830 82.930.750 85.16 12.000 19.4 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 225 .017 24.177 239.57 0.633.338 80.641 1.732 867.65 1.07 12.012 21.329.527.503 250.47 14.189 254.771 750 1.352 1.49 1.003 1.17 4.450 90.660 76.600 709.696.000 20596.500 628.514 75.719 1.151.700 90.500 653.512 22.397 74.012 18.31 0.500 620.125 1.34 1.375 8.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM 230.000 1.018.933.28.342.662 1.58 14.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 2001 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .400 595.670.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 2002 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .050 648.62 1.667 1.000 20.267 72.683.399 1.750 603.9 13.250 8.068 226.000 643.267.950 686.178.991 8.650 660.000 644.000 642.700 88.535 750 1.4 0.4 4.09 1.049.784.11 14.357.41 0.89 1.697 Samsun İlinin payı % 15.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 1998 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .012 22.22 5.418 8.304.974 109.186 85.246.000 19.709 956.7 14.08 12.580 736.14 15.245 6.283.362 750 1.85 15.469 858.118 1.017 23.680 622. 1997 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Sebze Üretimi Samsun Üretim Miktarı Türkiye Üretim Yıllar Sebzeler (ton) Miktarı (ton) Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 1997 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .000 18.17 4.880.580 108.74 1.670.30 0.500 15.86 1213 4.18 4.612 1.32 13.028 100.817 7.698.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 1999 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 2003 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .000 18.678.508 946.202 235.008.500 826.990 500 1.Tablo H.762 1.170.122.512 21.

biber ve fasulye üretiminin konserve. 226 . talep fazlası üretimin yoğun olduğu dönemlerde üreticinin ürünü iki – üç defa hasat edip sonraki hasatları ise elde edeceği gelirin hasat maliyetini karşılayamayacağı nedeni ile tarlada kalan ürünün hasadından vazgeçmesidir. tür ve çeşit seçiminde pazar isteklerinin dikkate alınmaması.533. üretimin zamana dağılımı. elde edilecek katma değerden mahrum kalınmaktadır. çeşitliliği ve kalitesi incelendiğinde domates.123. İl içinde ve diğer illere ürün sevkıyatı hal içinden olmakta kurulan semt pazarlarında da ürünün pazarlanması yapılmaktadır. Çarşamba’da bulunan üç adet toptancı haline getirilerek buradan tüketiciye ulaştırılmaktadır. Ürün kalitesinin korunması. Yörede arazi çalışmalarında gözlemlenen önemli bir hususta üretim planlamasının eksikliği.972 tonluk bitkisel üretimde (1. muhafaza işlemine alt yapı kriteri özelliği kazandırdığı gibi pazarı düzenlemek. dış satım ve sanayide değerlendirmede net üretim miktarının ortaya konmasıdır. Samsun’da taze sebze ürünlerinin muhafazasındaki yetersizlikler nedeniyle sürdürülebilir pazarlama – sürdürülebilir tüketim hedefi yakalanamamıştır. İlde taze meyve ve sebze üretim kapasitesi dikkate alındığında depolanabilir ürünün ancak % 1. dış satıma ve sanayiye ayrılacak ürün miktarını düzenlemek gibi en önemli rekabet faktörü olara karşımıza çıkmaktadır. Burada önemle üzerinde durulması gereken nokta. pazarlama süresini uzatma. lahana. pırasa ve biber üretiminin turşu işletmeleri için potansiyel oluşturdukları dikkat çekmektedir. Üreticiden ürünün alınmasında haldeki komisyoncular görev almakta ve ürün fiyatları halde oluşmaktadır. Üretim ve üretim sonrasında oluşan kayıplar özellikle taze meyve ve sebzede çok önemli düzeydedir.594 ton tarla ürünleri. Bafra.304.095 ton ile azımsanmayacak ürüne karşılık gelmektedir. salça ve dondurulmuş sebze. fiyatları dengelemek. bu da rantabl olmamaktadır. Bu güne kadar Samsun İlinde sanayi sebzeciliği yönünde kararlı bir girişimcinin olmaması nedeniyle yöredeki sebzecilik potansiyeli yeterince değerlendirilememekte. Samsun İlinde zaten yetersiz olan soğuk hava depolarının tamamına yakınında meyve muhafaza edilmekte Ekim – Nisan arası yapılan depolamadan sonra tesisler altı ay boş kalmakta. taze tüketim. 1.İlde sebze üretim miktarı. hıyar. hasat sonrası kayıpların önlenmesi.979 ton meyve üretimi) 380.399 ton sebze.105.27 si depolanmaktadır. Kayıp oranı minimum % 15 civarında olup Samsun İli DİE 2003 yılı verilerine göre toplam 2. Yine üretiminin Bafra ve Çarşamba gibi iki büyük üretim merkezinde yoğunlaşmış olması ham maddenin toplanması ve işletmeye ulaştırılması açısından avantaj oluşturmaktadır. Samsun İlinde üretilen sebzeler Samsun.

29.103 1.097 15.3.043 858 160 971 2.723 2.411 III. diğer illerde ise 4 – 5 katı fiyatla tüketiciye ulaştığı durum gözlenebilmektedir.026 2.Bu nedenle süs bitkileri yetiştiriciliği gelişmemiştir.695 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 227 .Yetiştiricilik yapanlar için ürünlerini pazarlayacakları çiçek mezatı ilimizde bulunmaktadır.Mevcut durumda üreticiden bir birim fiyatla alınan bir ürün semt pazarında 3 – 4 katı fiyatla tüketiciye ulaştığı. Tablo H.Alt Bölge 2 210 5 61 2 16 25 2 2 6 2 7 340 Toplam 2.944 II.410 75 2. gerekse piyasaya mal arz ederken sürekli örgütlü kesimlerle karşı karşıya gelmekte olan örgütsüz çiftçi üretici birlikleri çerçevesinde ihtisas alanlarında örgütlenebilecektir.294 5.Alt Bölge 2. Birlik kanalıyla pazar istekleri de dikkate alınarak iyi bir organizasyonla üretici üretim planlamasına sokulabilecek.) Ürün Lahana (Beyaz) Lahana (Kırmızı) Lahana (K.150 1.561 117 2.108 2. daha iyi pazar şartları oluşturulabilecek ve dolayısıyla çiftçi çıkarları daha iyi korunabilecektir. Süs Bitkileri İlimizde örtü altı ve açık alanda süs bitkileri yetiştiriçiliği yapılmaktadır. Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında Sebze Üretim Alanları (Ha. Süs bitkileri yetiştiriçiliği Tekkeköy.290 2.003 3.537 36.Bafra ve Çarşamba ilçelerinde yapılmaktadır.yaprak) Marul (Kıvırcık) Ispanak Pırasa T.471 891 6. Çıkarılma aşamasında olan üretici birlikleri yasalarının biran evvel çıkarılması gerekmektedir.043 1.2.312 814 6.306 5.Alt Bölge 102 5 70 18 98 75 497 6 749 55 151 17 152 10 333 25 47 1 2. H. Asıl amacının üretici ve tüketiciyi korumak olan hal yasasının pratikte bu amacından uzak olduğu.444 2. üretici yerine komisyoncuya hizmet verdiği görülmektedir.870 1. Gerek girdi temin ederken.2. Fasulye B.873 2.38 39.534 2.619 2.1. İşsiz ziraat mühendisi sayısının hayli fazla olduğu ülkemizde üretici birliklerinde yönetici sorunu olmayacaktır. İklim koşullarının uygun olmaması nedeniyle süs bitkileri yetiştiriciliği ekonomik olmamaktadır.031 1.556 864 909 1.008 1.19 Mayıs.Fasulye Balkabağı Kavun Karpuz Sakız Kabağı Hıyar Patlıcan Domates Biber (Dolmalık) Biber (Sivri) Biber (Salçalık) TOPLAM I.030 3.

000 2000 Üretim (ton) 2001 Alan (ha.950 103.) 2002 Üretim (ton) 2003 Alan (ha.290 1.117 100.020 2.310 368.425 346.565 100.268 14.935 56.30.051 37.008 26.000 250.) 2003 Üretim (ton) Lahana 6.695 II.473 63.886 25.076 7.759 2.382 23.180 1.848 Biber 7.) 2002 Üretim (ton) 2003 Alan (ha.925 2.110 365 620 10 Üretim (Ton) III.200 25 574 40 174 250 20 50 114 20 77 Toplam 81.700 2.476 74.990 6.) 450.091 6.896 182.677 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Grafik : Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Bazı Sebze Üretimindeki Değişmeler 2000 Alan (ha.000 150.) 2001 Üretim (ton) 2002 Alan (ha.Alt Bölge 78.840 162.100 21.968 62.321 1.919 8.025 Domates 7.422 180.396 16.000 Alan : Ha .) 2001 Üretim (ton) 2002 Alan (ha.594 7. Samsun İli Alt Bölgelere Göre Sebze Üretimi Ürün Lahana (Beyaz) Lahana (Kırmızı) Lahana (K.930 4.175 175.792 7.482 62.016 35.240 61.760 Kavun 1.841 2.353 948 10.734 1.557 1.755 89.Yıllar İtibarıyla Bazı Sebze Üretimindeki Değişmeler Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 228 .384 108.180 926 26.Üretim : Ton 300.739 81.573 137 830 88 125 930 1.443 112.558 Ispanak 1.367 909 27.994 883 26.370 88.) 2000 Üretim (ton) 2001 Alan (ha.250 1.910 7.Fasulye Balkabağı Kavun Karpuz Sakız Kabağı Hıyar Patlıcan Domates Biber (Dolmalık) Biber (Sivri) Biber (Salçalık) TOPLAM I.650 24.684 7.338 15.860 63.460 8.15.323 860 10.942 2.855 118.019 Karpuz 2.650 7.000 100.604 97.675 5.120 73.Fasulye 5.600 70.845 89.000 200.000 0 2000 Alan (ha.098 185.786 53.285 60 1.132 7.275 195.289 64.810 6.434 94.384 26.127 11.095 Hıyar 3.Alt Bölge 2.705 1.yaprak) Marul (Göbekli) Marul (Kıvırcık) Ispanak Pırasa T.056 1.) 2003 Üretim (ton) 400.068 Marul 955 9.332 15.227 62.251 6.311 26.246 15.371 397.904 1.473 3.178 Pırasa 805 23.880 2.940 293.589 3.238 72.651 2.656 140.918 370.509 270 2.802 2.166 53.000 50.215 107.379 188.000 350. Fasulye B.188 40.355 62.138 7.942 53.027 10.958 110.825 1.840 1.Tablo H.Alt Bölge 40 2.756 T.039 186.513 1.234 13.089.329 Patlıcan 2.800 117.853 150 13.740 279.125 Şekil H.534 187.435 6.

Samsun’da üretilmektedir.75 adettir. Ancak büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığın gelişmesinde en büyük kısıt mera alanlarının az olmasıdır. Bu nedenle hayvancılık Samsun İli için önemli bir ekonomik güçtür.14 ünde sebze üretimi yapılırken Samsun’da sebze tarımı yapılan alan % 9.1. Büyükbaş Hayvancılık Samsun İlinde 2003 DİE verilerine büyükbaş hayvan varlığı 342.’den de anlaşılacağı gibi Samsun’un I. Türkiye genelinde mevcut büyükbaş hayvan sayısı 10. meyvesi yenen sebzelerin % 4.16. 229 . Bu bölge Samsun İlinin en büyük yüzölçümüne sahip ve çayır – mera alanının en fazla olduğu bölgesidir. baklagil sebzelerin % 14. Son yıllarda silajlık mısır ve yem bitkisi ekilişlerinde artış olup. 2003 DİE verilerine göre Türkiye’de üretilen toplam sebze üretiminin % 5. Alt Bölge Şekil H. Oysaki Türkiye ortalamasında mera alanlarının oranı % 21. Hayvansal Üretim H. Alt Bölge III.22’ si Samsun’da bulunmaktadır.626. Samsun’da sebze üretimi alt bölgeler bazında tablo 59 da gösterilmiştir.2. III. Alt Bölgede yoğunlaşmıştır.2. Samsun sahip olduğu büyükbaş hayvan varlığı açısından Türkiye’de ilk sıralarda yer almaktadır.17 si. soğanlı – yumrulu sebzelerin % 0. Sebze üretimi Çarşamba ve Bafra Ovalarının içinde bulunduğu I.43 ü yaprağı yenen sebzelerin % 14. Alt bölgede ise aile tüketimine yönelik veya ilave gelir getirici bir faaliyet olarak görülmektedir. bu artışta yem bitkisi ekilişlerine yapılan devlet desteği önemli bir faktördür.6 ini kapsamaktadır. Alt Bölgede tamamıyla pazara yönelik olarak.Alt Bölgeler Bazında Büyükbaş Hayvan Varlığı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Şekil H.2.85 dır.15. Grafik : Sam sun İlinde Alt Bölgeler Bazında Büyükbaş Hayvan Varlığı 5% 35% 60% I. Sebze üretimi I. H. Mera alanları toplam alanın sadece % 4.2003 DİE verilerine göre Türkiye genelinde tarım alanlarının % 3.74 ü.24 tir.74 ü. Alt Bölgede kısmen pazara yönelik olarak.57 si. Alt bölgesi içinde bulunan Bafra ve Çarşamba ovalarında bitkisel üretimin yanında hayvan yetiştiriciliği yüksek oranda yapılmaktadır.300 (DİE 2003) adet olup bu rakamın %3. Alt Bölge II. II.2.

Tablo H. Büyükbaş Hayvan Varlığı Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Şekil H.17 den anlaşılacağı gibi büyükbaş hayvanın.075 5.311 2.ALT BÖLGE 15. Şekil H.903 291.224 49.11.7% Şekil H.107 TOPLAM 27.770 11.3% Tabii tohumlama Şekil H.316 47.680 242 15.906 103.2001 Yılları Hayvan Islah Çalışmaları Sun'i tohumlama 89. Grafik : 1995 .987 36. 1995.10.17. yerli hayvan sayısındaki düşüş ve kültür melezi sayısındaki artış görülmektedir. Alt Bölge III. Alt Bölge II..’ dan da görüleceği gibi yıllar itibariyle yapılan hayvan ıslah çalışmaları doğrultusunda Samsun İlinin büyükbaş hayvan popülasyonundaki genotip değişiminin sağlanmasında başarılı olunduğu. Alt Bölge Kültür Melez Yerli Manda Şekil H. Alt Bölgedir.18.2003 Yılları Hayvan Islah Çalışmaları 10.706 140.304 101.310 108.755 173.ALT BÖLGE 415 2. Irklara Göre Büyükbaş Hayvan Varlığı IRKLAR Kültür Melez Yerli Manda Toplam 1.ALT BÖLGE 11.31.192 3.691 14. kültür melezi ve yerli hayvan sayısının en yüksek olduğu bölge I. saf.Hayvan Islah Çalışmaları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 230 .610 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 G raf ik : Samsun İli Alt B ölgelerinde Irklara G öre B üyükbaş Hayvan Varlığının Dağılımı 120000 100000 80000 60000 40000 20000 0 I.936 8.

Samsun İli sığır popülasyonunun genetik kalitesinin yükseltilmesi amacıyla Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Müdürlüğü personelince bedelsiz yürütülen suni tohumlama çalışmaları 1995 yılında yapılan yasal değişiklik sonucunda bedelli hale dönüştürülmüş, böylece özel sektör kuruluşları içinde çekici hale getirilmiştir. Bunun yanında 5 tanesi genel bütçe 2 tanesi döner sermaye kaynaklı toplam 7 adet damızlık boğa,ihtiyaç duyulan yerlerde boğa barınağı oluşturulması ile tabi tohumlama çalışması yapılmaktadır.1995-2003 yılları arasında ilimizde yürütülen hayvan ıslahı çalışmalarının % 89.3 ünde suni tohumlama,%10.7 sinde tabi tohumlama yöntemi kullanılmıştır.
Tablo H.32. Samsun İlinde Hayvansal Üretimin Yıllara Göre Değişimi
YILLAR Üretim Miktarı Üretim Değeri Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. SÜT Sığır 255.489 12.332.454 256.531 26.246.200 259.819 42.746.201 231.087 54.936.081 231.471 75.018.825 209.240 95.510.946 234.537 128.111.615 Koyun 7.094 336.965 6.693 669.300 6.458 1.060.959 5.820 1.746.000 5.608 2.278.615 5.039 2.267.550 6.167 4.134.696 Keçi 767 36.433 625 62.500 563 92.493 560 168.000 575 233.631 492 221.400 374 250.750 Manda 13.177 636.054 11.843 1.211.681 11.126 1.830.483 8.288 1.970.298 7.966 2.581.749 6.522 2.977.071 7.694 4.202.709 ET Sığır 6.134 4.109.780 6.374 8.955.470 6.420 13.552.620 6.875 19.026.563 3.926 12.673.128 5.827 31.221.066 4.527 39.683.682 Koyun 659 489.637 821 1.270.087 812 1.885.464 771 2.273.294 436 1.515.100 564 3.148.812 342 3.199.410 Keçi 56 39.984 137 200.175 290 606.609 127 335.679 68 210.392 59 287920 31 297.135 Manda 908 589.297 749 1.053.843 638 1.313.004 814 2.176.636 267 828.768 234 1.119.924 394 3.185.490 KANATLI (Beyaz Et) 5.219 1.565.700 7.067 3.910.650 12.535 8.147.750 11.986 10.787.400 6.549 5.894.100 10.534 14.062.810 19.565 33.749.625 15.058 3.180.731 17.307 5.321.158 16.597 7.292.323 18.937 15.373.208 15.561 24.444.913 15.533 30.796.347 16.014 35.678.423 1.292 1.010.414 1.302 2.190.504 1.520 4.477.406 1.576 6.867.950 1.638 10.002.442 1.620 12.849.153 1.693 16.695.340 102 62.489 118 18.869 116 294.192 119 345.100 114 445.959 116 511.608 121 593.614 YUMURTA BAL BAL MUMU

1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Hayvan ve hayvansal ürünlerin çağın değişen ve gelişen koşullarına uygun bir biçimde üretim ve kalitesinin arttırılması, Türkiye ekonomisi açısından büyük bir önem taşımaktadır. Bunun başarılabilmesi ise büyük ölçüde pazarlama organizasyon ve fonksiyonlarının etkin bir biçimde yerine getirilmesine bağlıdır. Hayvansal üretimin yapıldığı işletmelerde; Örneğin yetiştirme ve besi faaliyetlerinde başarıya ulaşılsa dahi pazarlamada ortaya çıkan problemler çözülmedikçe üretim ve kaliteyi yükseltmek çoğu zaman güç ve bazen de imkansızdır. Hayvansal ürünlerin pazarlanması, ürünlerin mamüller halini alıp, tüketim aşamasına geçme anına kadar devam eder. Bu bakımdan pazarlama hayvansal ürünlerin imalat safhalarını da kapsamaktadır. Hayvancılıkta başarılı bir pazarlama sistemi, hayvansal ürünlerin ülkenin farklı bölgelerdeki değişik kalite ve miktarda talebinin karşılanmasını hedef almalıdır. Hayvansal ürünlerin çeşitlilik arz etmesi nedeniyle, pazarlama hizmetleri daha çok girift meseleleri kapsamaktadır. Türkiye’de hayvan ve hayvansal ürünler pazarlamasında aracı sayısı çok, aynı zamanda pazarlama prodüktivitesi düşüktür. Üretici ile tüketici arasında sayıları bazen 5 – 6 yı bulan genelde 3 – 4 arasında değişen pazarlama organları bulunmaktadır. Bu noktada mevcut pazarlama organ ve kanallarının değişik kriterler itibariyle kasaplık hayvan ve et pazarlaması örneği çerçevesinde incelemekte yarar vardır. Bunlar ; 1- Köy toplayıcıları, 2- Hayvan Tüccarları, 3- Besiciler, 4- Komisyoncular, 5- Toptancı kasaplar, 6- Perakendeci kasaplar, 7İhracatçılar, 8- Et ve et ürünleri imalatçıları olarak sıralanabilir.

231

Hayvan ve hayvansal ürünlerin çağın değişen koşullarına uygun bir biçimde üretim ve kalitenin arttırılması Türkiye ekonomisi açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca GATT anlaşması çerçevesinde tarım ürünlerinin serbest dolaşımı gündeme geleceğinden, et ve süt mamulleri bizi zorlayacak başlıca ürünler olarak görülmektedir.
Tablo H.33. 1997 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Et Üretimi

Yıllar
1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003

Samsun Et Üretimi (ton)
7.757 8.081 8.160 8.587 4.697 6.684 5.294

Türkiye Et Üretimi (ton)
516.946 532.504 511.297 491.497 435.778 420.597 366.962

Samsun İlinin Payı %
1.5 1.5 1.6 1.7 1.1 1.5 1,44

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Tablo incelendiğinde 1997 yılında 7.757 ton olan Samsun et üretimi % 13.83 azalarak 2002 yılında 6.684 ton,2003 yılında ise 5.294 ton olarak gerçekleşmiştir. Hayvansal üretimin yapıldığı işletmelerde yetiştirme ve besi faaliyetlerinde başarıya ulaşmak için ; pazarlamada ortaya çıkan problemler çözümlenmeden, üretim ve kaliteyi yükseltmek çoğu zaman güç hatta imkansız olmaktadır. işletmelerin kapasiteleri ve yetiştirme imkanları göz önünde bulundurulduğunda üretim ve kalitedeki yükseliş üretici eline geçen fiyatla paralellik arz etmektedir. Samsun’da hayvansal ürünleri işleyen entegre bir tesis bulunmamaktadır. İlde hayvan besiciliği ağırlıklı olarak Kurban Bayramında Ankara, İstanbul gibi büyük illerde ihtiyacı karşılamak üzere yapılmaktadır. Bahsi geçen illerdeki organizasyon eksikliği ve talep istikrarsızlığı nedeniyle yetiştirici büyük güçlüklerle karşı karşıya kalmaktadır.
ET PAZARLAMA KANALLARI

ÜRETİCİ

Entegre Et Tesisleri ve Kesimhaneleri

Kasaplar

Hayvan Pazarı

Hayvan Tüccarı

Öz Tüketim

Tüketici Market Lokantalar

Şekil H.18. Et Pazarlama Kanalları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

232

İlde hayvan borsası bulunmayıp en büyük canlı hayvan pazarı Çarşamba İlçesi’nde , ikinci büyük hayvan pazarı Ladik İlçesi’nde Toptepe pazarıdır. Pazar haftada bir gün yapılmaktadır.Samsun besicileri Amasya İli Taşova İlçesi’nde bulunan özel kesimhane vasıtası ile Pınar Et gibi entegre tesislere de hayvan pazarlamaktadırlar. Burada üreticiye Karkas ağırlığı üzerinden bedel ödenmektedir. Hayvan alım satımı daha ziyade hayvan pazarlarında yoğunlaşmış olup üretici ile alıcı arasında karşılıklı pazarlık şeklinde gerçekleşmektedir. Üreticiler her iki durumda da pazarlanan hayvanların sakatatının değerlendirilmesinden elde edilen gelirden istifade edememektedirler. Bu da kasapların ve entegre tesislerin kar marjını yükseltmektedir. İlde 20 adet kesimhane (mezbahane) mevcut olup kaçak hayvan kesimi yok denecek kadar azdır. Samsun İlinde canlı hayvan ve etin pazarlanmasında mevcut sorunların giderilebilmesi için; entegre tesis kurulması, hayvan pazarlarında barınak, yem tedariki gibi alt yapı modernleştirilmeli, arz talep durumu da göz önünde tutularak kalite bazında belirli bir fiyat sistemi oluşturulacak borsaya dönüştürülmeli, pazarda malını satan üretici parasını peşin tahsil edebilmeli veya risk ortadan kaldırılmalıdır. Hayvansal üretimde sağlıklı bir ekonomik gelişme, ancak pazarlama kanallarının etkin bir şekilde işetilmesi ile mümkündür. Bu nedenle pazarlamanın rasyonelliği, tüketici isteklerinin miktar, çeşit ve kalite olarak üretim kesimine yansıtılması ve bunun sonucu olarak hayvansal üretimin verim ve kalitesinin yükseltilmesi ile ölçülebilmektedir. Kısaca, hayvansal ürünlerde tüm pazarlama faaliyetleri tüketiciye yöneliktir. Gerçekten de günümüz tüketicisi bir işletmenin veya bir sektörün üretim şekline istediği gibi yön verebilmektedir. Bir başka anlatımla etkin bir pazarlama, tüketici isteklerini mümkün olduğu kadar dikkate alan bir sistemdir. Samsunda Süt ve Süt Ürünlerinin Pazarlanması : 1994 – 1999 döneminde Samsun İli’nde yılda ortalama 277 966 ton süt üretimi gerçekleşmiştir. Aynı dönemde Türkiye de yılda ortalama 10 082 000 ton süt üretimi gerçekleşmiştir. Samsun süt üretiminin Türkiye süt üretimindeki payı % 2.6 olarak gerçekleşmiştir. 1994 – 2003 yılları arasındaki Türkiye ve Samsun süt üretimi Tablo da verilmiştir.
Tablo H.34. 1994 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Süt Üretimi
Yıllar Samsun Süt Üretimi (ton) Türkiye Süt Üretimi (ton) Samsun İlinin Payı %

1994 276.830 1995 274.065 1996 285.830 1997 276.527 1998 275.692 1999 277.966 2000 245.755 2001 245.620 2002 221.293 2003 248.772 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

10.560.920 10.601.550 10.760.915 10.076.526 9.970.531 10.082.010 9.793.962 9.495.550 8.408.566 10.611.011

2.6 2.5 2.6 2.7 2.7 2.7 2.5 2.6 2.6 2,3

233

Samsun İli’nde 16 adet süt işleme tesisleri ve mandıra mevcuttur. Bunların 8 adedi il merkezinde 8 adedi de ilçelerde bulunmaktadır. DİE 2003 Yılı istatistiki verilerine göre Samsun ve Türkiye süt üretimi ortalamalarına bakıldığında Samsun ili süt üretimi 248.772 ton iken Türkiye süt üretimi 10.611.011 ton olarak gerçekleşmiştir.Samsun süt üretiminin 2003 yılı itibariyle Türkiye süt üretimindeki payı % 2,34’ tür. İldeki sanayiciler üreticilerden sütü köylerdeki süt toplama merkezleri kanalıyla veya süt toplama araçları ile toplamaktadırlar. Süt toplama merkezleri genellikle il ve ilçe özel idarelerince finanse edilip kurulmuş olup organizasyon eksikliği mevcuttur. Değişik köylerde üreticilerle yapılan görüşmelerde üretici süt fiyatlarının düşüklüğüne yem gibi girdi fiyatlarının yüksekliğine değinmişler, süt toplama araçları ile süt toplanırsa sütlerini satabileceklerini, fiyat ve üretim düşüklüğü nedeniyle süt toplama merkezlerine bizzat götürmeye gerek görmediklerini ifade etmişlerdir. Mevcut büyük süt üreticilerinin ürettikleri sütü kendi vasıtaları ile bizzat kendilerinin pazarladığı görülmüştür. Sanayiciler ise köylerde yerleşimin dağınık olduğunu, köy yollarının stabilize ve bozuk olduğunu bununda süt toplama maliyetini yükselttiğini, çevre illerde süt fiyatının aynı veya daha düşük olduğunu ifade etmişlerdir. Bunun yanında sanayiciler ilkbahar ve yaz aylarında süt üretiminin fazla olduğunu, diğer zamanlarda süt tedarikinde güçlük çektiklerini belirtmişlerdir. Sanayicilerin dile getirdiği bir diğer konuda üretilen süt ürünlerinde kalite ve standardizasyonlara uygun üretim yapmayan üreticilerin yeterince denetlenmemesi, müeyyidelerin yeterince uygulanmaması ve haksız rekabet yaşanmasına neden olunmasıdır. İldeki sanayicilerin ürettikleri süt ürünleri yoğurt, beyaz peynir, kaşar peyniri, ayran, dondurma, tereyağı ve lor şeklindedir. Ürettikleri süt ürünlerinin büyük miktarını il içinde pazarlamaktadırlar ve süt ürünlerinin pazarlama sorunu bulunmamaktadır. Köylerde üreticiler ürettikleri sütten peynir, yoğurt, tereyağı ve lor yapmakta ve öz tüketim fazlasını kısmen pazarlarda satarak değerlendirmektedirler. Sütün sanayiye ulaşmadan çiğ olarak tüketiciye ulaştığı pazarlama zincirinde süt üreticisi – toplayıcılar – sokak sütçüsü gibi aracılar bulunmakta, çoğu zaman üretici aynı zamanda sokak sütçüsü görevini de yerine getirmektedir. Sütün işlenip çeşitli süt mamulleri olarak tüketiciye ulaştırıldığı durumda ise üreticiden çıkan süt; toplayıcı – sanayici – toptancı ve perakendeciden oluşan bir pazarlama zinciri ile pazarlanmaktadır. Samsun İli’nde süt pazarlamasının geliştirilmesi; işletme ölçeklerinin artmasına, üretimdeki mevsimsel farklılıkların azalmasına, verimliliğin arttırılması ve yem maliyetinin düşürülmesine yönelik teşviklerin arttırılmasına, süt toplama merkezlerinin yaygınlaştırılması ve organizasyon eksikliğinin giderilmesine, süt ve süt ürünleri tüketiminin özendirilmesine, okul sütü uygulamasına bağlıdır. Bu uygulamalara fayda sağlayacak firmaların kampanyalara finansal destek sağlamaları süt ürünleri tesislerine finansal teşvik getirilmesi faydalı olacaktır.

234

SÜT PAZARLAMA KANALLARI

ÜRETİCİ

Yerel Pazarda Satış (Tereyağı, Süt, Yoğurt, Peynir)

Toplayıcı Tüccar

Süt Toplama Merkezi

Öz Tüketim

Süt Fabrikası

Tüketici
Şekil H.19.Süt Pazarlama Kanalları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Market

H.2.2.2. Küçükbaş Hayvancılık 2003 yılı DİE verilerine göre Samsun’da küçükbaş hayvan varlığı 229.711 adet koyun, 13.029 adet keçi olmak üzere toplam 242.740 adettir. Türkiye küçükbaş hayvan varlığı içinde Samsun’un payı % 0,75 gibi küçük bir rakamdır.

Grafik : Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında 46% Küçükbaş Hayvan Varlığı
2%

I. Alt Bölge

52%

II. Alt Bölge III. Alt Bölge

Şekil H.20. Küçükbaş hayvan Varlığı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Şekil H.20.’te görüldüğü gibi I.Alt Bölge küçükbaş hayvan varlığı bakımından 1. sırada olup bunu II. ve III. alt bölgeler izlemektedir.

235

Grafik : 35 Samsun İlinde Küçükbaş Hayvan Varlığının Değişimi
Adet

400000 300000 200000 100000 0 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003
Koyun Keçi

YILLAR

Şekil H.21. Küçükbaş Hayvan Varlığının Yıllara Göre Değişimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Şekil H.21’de görüldüğü gibi son yıllarda küçükbaş hayvan popülasyonundaki azalma koyunda kendini çok açık göstermektedir.
Grafik : 36 Samsun İli Alt Bölgelerinde Küçükbaş Hayvan Varlığının Dağılımı
200000 150000 100000 50000 0 I. Alt Bölge II. Alt Bölge III. Alt Bölge Koyun Keçi

Şekil H.22.Küçükbaş Hayvan Varlığı Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Samsun İlinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı kaynaklı projelerle damızlık koyun ve koç dağıtımı yapılarak eldeki mevcut koyun ırkının daha yüksek verimde ırklara dönüşümü teşvik edilmektedir. Aynı zamanda küçükbaş hayvancılık teşvik edilerek köyden kente göçün azaltılması yönünde fayda sağlanmaktadır. H.2.2.3. Kümes Hayvancılığı ( Kanatlı Üretimi) Tavukçuluk sektörü Türkiye’de 1960’lı yıllardan sonra hızlı ve sürekli bir büyüme göstermiştir. Bu büyümede sektöre yapılan büyük yatırımlar kadar sektörün mukayeseli avantajları da rol oynamıştır. Tavukçuluğun bu avantajlarından yararlanılarak geliştirilmesi, yeni istihdam olanaklarının yaratılması yoluyla ekonomik, köyden kente göçün azaltılması yoluyla da sosyal yararlar sağlanacaktır.
236

Tablo H.35.Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında Kanatlı Hayvan Varlığı Broiler Yumurtacı I. Alt Bölge 73.000 802.200 II.Alt Bölge 420.000 203.750 III.Alt bölge 32.700 Toplam 493.000 1.038.650 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Diğerleri 75.940 23.638 2.450 102.028 Toplam 951.140 647.388 35.150 1.633.678

Grafik : Samsun İlinin Alt Bölgeler Bazında Kanatlı Hayvan Varlığı
900000 800000 700000 600000 500000 400000 300000 200000 100000 0 I. Alt Bölge II.Alt Bölge III.Alt bölge

Broiler Yumurtacı Diğerleri

Şekil H.23.Kanatlı Hayvan Varlığı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Şekil H.23.’dan da görüleceği gibi toplam kanatlı hayvan varlığı içinde etçi tavuk üretimi %30,17, yumurtacı tavuk %63,5,diğerleri ise 6,24 dür.2.Alt bölgede et üretimine yönelmenin en büyük nedeni entegre tesislerin bulunmasıdır.
Tablo H.36.Türlerine Göre Kümes Hayvanı Sayısı Ve Yumurta Üretimi- 2005 Yılı Türü Yumurtacı Tavuk Horoz Hindi Ördek Kaz Etçi Tavuk Peç Tavuğu Bıldırcın Güvercin Toplam Hayvan 1.015.306 30.766 69.927 43.656 805.000 1.964.655 Yumurta 187.290.200 1.505.822 3.031.493 1.692.855 0 193.520.370

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

237

Tablo H.37.İlçelere Göre Kümes Hayvanı Sayısı Ve Yumurta Üretimi -2005 İlçenin Adı İl Toplamı Merkez Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çarşamba Havza Kavak Ladik Ondokuzmayıs Salıpazarı Tekkeköy Terme Vezirköprü Yakakent Kümes Hayvanı Sayısı 1.964.655 223.000 68.800 37.450 6.900 87.500 365.875 141.000 685.000 14.132 25.990 26.428 2.000 235.000 37.500 8.080 Yumurta Sayısı 193.520.370 21.380.000 7.738.000 2.163.000 1.466.000 18.780.000 59.428.125 9.940.000 21.600.000 1.746.182 3.070.200 2.033.173 600.000 40.286.500 2.248.000 1.041.190

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

H.2.2.4. Su Ürünleri
Tablo H.38.Alt Bölgeler Bazında Su Ürünleri Yetiştiriciliği Proje Kapasitesi Üretim Durumu Alt Bölgeler Ton / Yıl Ton / Yıl I. Alt Bölge 1.090 209 II. Alt Bölge III. Alt Bölge 50 69 10

Yapılış Durumu Kafes + Havuz balıkçılığı Kafes balıkçılığı Havuz balıkçılığı

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Samsun’da su ürünleri üretimi açısından önemli bir potansiyel bulunmaktadır. Samsun İli Karadeniz’in kıyı kenti olması yanında 4 411 ha. doğal göl yüzeyi, 17 289 ha. baraj gölü su yüzeyi, 28 144 ha. gölet su yüzeyi ve 4 615 ha. akarsu yüzeyine sahiptir. İlde su ürünleri yatırımı alabalık ve sazan balığı üretimine odaklanmıştır. Yatırımlar I. Alt Bölgede Bafra İlçesinde yoğunlaşmıştır. Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2004 yılı istatistiki verilerine göre toplam 219 / yıl su ürünleri yetiştiriciliği üretimi içinde I. Alt Bölgenin payı 209ton / yıl ile % 95,4 tür. Yine Bafra İlçesinde 700.000 adet / yıl yavru yetiştirme kapasiteli üretim tesisi mevcut olup, işletme hem kendi işletmesinin yavru ihtiyacını karşılamakta hem de pazarlamasını yapmaktadır. II. Alt Bölgede yer alan Vezirköprü İlçesinde kurulan toplam 50 ton / yıl kapasiteli iki adet alabalık tesisi işletme sermayesi yetersizliği nedeniyle üretime geçememiştir. 2004 yılı fiyatlarıyla 1 kg alabalığın ortalama üretim maliyeti 3.500.000 TL., piyasa satış fiyatı 5.000.000 TL. civarındadır. Üretilen balık il içinde ve çevre illerde tüketiciye
238

sunulmaktadır. Pazarlama sorunu mevcuttur. Üretimde girdi fiyatlarının yüksekliği bunun yanında tüketicinin gelir düzeyinin düşüklüğü, hamsi ve mezgit gibi fiyatı düşük deniz balıklarının oluşu üretimi kısıtlayan başlıca faktörler olarak görülmektedir.
Tablo H.39.İlde Avcılık ve Yetiştiricilik Yoluyla Elde Edilen Su Ürünleri Avcılık Yoluyla Elde Edilen Üretim (Ton / Yıl) 1997 9.380,2 1998 7 251 1999 7 752,4 2000 15 122 2001 16 514 2002 21.305 2003 26.751 2004 28.330 Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 Yıllar Yetiştiricilik yoluyla Elde Üretim (Ton / Yıl) 599,4 680,9 575,7 664,3 721,4 241 138 219

Tablo H.40. Samsun İlinde avcılık ve Yetiştiricilik Yoluyla Su ürünleri Üretiminin Yıllar üzerinden Değişimi (kg.)
Su Ürünü Cinsi Hamsi Barbunya İstavrit Kalkan Kefal Mezgit Lüfer – Çinekop Palamut Diğerleri Toplam Akbalık Kefal Sazan Yayın Turna Kerevit Diğerleri Toplam Alabalık Sazan Alabalık (Deniz) Toplam D.Salyangozu Kum Midyesi Toplam 12.881.340 123.806 61.870 27.720 72.850 1.517.570 2.100 196.050 28.875 14.912.181 19.220 65.600 88.550 13.650 5.000 5.670 12.200 209.890 580.500 6.800 77.000 664.300 644.140 2.737.631 3.381.771 2000 2001 2002 DENİZ BALIKLARI ÜRETİMİ 14.626.472 19.963.938 22.526.747 143.786 94.452 156.131 98.875 422.056 1.558.508 9.550 3.900 9.513 69.453 134.907 70.641 1.009.428 540.680 434.966 100.478 26.080 5.745 276.308 49.095 419.900 43.427 69.730 1.568.545 16.377.774 21.304.838 26.750.716 TATLI SU BALIKLARI ÜRETİMİ 12.565 14.248 21.922 29.530 27.210 17.530 69.410 81.281 95.060 9.800 13.450 5.950 900 300 6.600 8.520 12.040 9.965 136.425 149.129 150.727 KÜLTÜR BALIKLARI ÜRETİMİ 611.976 95.500 126.000 9.500 9.700 6.500 100.000 136.000 6.000 721.476 241.200 138.500 DİĞER DENİZÜRÜNLERİ ÜRETİMİ 465.000 1.023.500 450.000 1.824.324 591.955 2.289.324 1.615.455 450.000 2003 21.220.573 292.378 1.914.305 17.889 261.143 2.612.825 8.923 44.239 1.956.343 28.330.053 25.933 13.650 157.992 5.183 4.893 207.651 210.500 8.500 219.000 208.360 208.360 2004

Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005

239

Tablo H.41.2005 Yılı Su Ürünleri Faaliyetleri Yetiştiricilik Çalışmaları Kurulacak Adedi Yetiştirilecek Ürün İşletme Cinsi 1 Gökkuşağı Alabalığı Karada Havuz 1 Gökkuşağı Alabalığı Kafes 2 Toplam Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 Toplam Kapasite (ton/yıl) 25 25 50 Su Kaynağı Akarsu Baraj Gölü Durumu Yeni Yeni

Tablo H.42.2005 Yılı Kültür yolu ile üretim Cinsi Alabalık Aynalı sazan Toplam Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.43. 2005 Yılı Avcılık yolu ile üretim Miktarı (kg) Deniz balıkları Cinsi Hamsi 4.243.743 Barbunya 151.438 İstavrit 534.865 Kalkan 31.125 Kefal 198.641 Mezgit 602.857 Lüfer 9504 Palamut 1.445.593 Diğerleri 3.197.254 TOPLAM 10.415.020 Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tatlı Su Balıkları Cinsi Sazan Kefal Akbalık Yayın Diğerleri Miktarı (kg) 88.183 25.150 37.628 6.900 7.382 Üretim (ton) 370.000 7.500 377.500

TOPLAM

165.244

Tablo H.44.Su Ürünleri İşleme, Değerlendirme Ve Yetiştiricilik İşletmeleri 3 Adet İşleme ve Değerlendirme 5 Adet Kafes Balıkçılığı (Baraj Gölü) (Faal) 3 Adet Aynalı Sazan Üretim İşletmesi 4 Adet Küçük Alabalık işletmesi 12 Adet Küçük Aynalı sazan işletmesi 1 Adet Yavru Alabalık İşletmesi Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005

İlimizde sofralık alabalık yetiştiriciliği yapan 9 işletme vardır. İşletmelerden 5’i baraj gölünde kafeslerde üretim yapmaktadır.4 adet işletme karada havuzlarda üretim
240

yapmaktadır.9 adet işletmenin kapasitesi 790.5 ton/yıl’dır. Gerçekleşen ürün 370 ton/yıl dır. Bir adet kuluçka işletmesi yavru amaçlı kurulmuş ancak suyun ısı ve kalitesi ile ilgili sıkıntılar yaşandığı için yavru büyütme amaçlı kullanılmaktadır. Deniz suyunu pompalayarak karada üretim yapan 1 işletme vardır. Bu işletme üretimine ara vermiştir.
Tablo H.45.Su Ürünleri Destekleme Çalışmaları Desteklenen Miktar(Kg) 318.096 1.243.000 Adet Yavru Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Destekleme Tutarı (YTL) 190.857 62.150

İlimizde 2005 yılında yapılacak Balıklandırma faaliyetleri için 110.000 adet pullu sazan yavrusu tahsisi DSİ.VII.Bölge Müdürlüğü’nden temin edilemediğinden karşılanamamıştır. H.2.2.5. Kürk Hayvancılığı Bilgi edinilememiştir. H.2.2.6. Arıcılık ve İpekböcekçiliği Samsun İli arı koloni sayısı ve bal üretimi bakımından Türkiye’de üst sıralarda yer almaktadır. 2003 yılı verilerine göre Samsun ilinde 3.119 i ilkel kovan, 80.105 i fenni kovan olmak üzere toplam 83.224 adet kovan bulunmaktadır. Samsun’da kovan başına düşen bal üretim miktarı 20,3 kg olup Türkiye ortalamasının üzerindedir. Kovan sayısı bakımından Türkiye içindeki payı % 2, ancak bal üretimindeki payı % 2,4 tür.
Tablo H.46.Samsun İlinde 2003 Yılında Arıcılık Yapan Köy Ve Kovan Sayıları Arı Kovanı İlkel Fenni Toplam 1.754 50.454 52.208 I. ALT BÖLGE 1.210 15.175 16.385 II. ALT BÖLGE 120 7.500 7.620 III. ALT BÖLGE 3.084 73.129 76.213 SAMSUN Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Arıcılık Yapan Köy Sayısı 337 321 50 708

Grafik : Samsun İlinin Alt Bölgeler Bazında Arı Kovanı Dağılımı 60000
50000 40000 30000 20000 10000 0 I. ALT BÖLGE II. ALT BÖLGE III. ALT BÖLGE İLKEL FENNİ

Şekil H.24. Alt Bölgeler Bazında Arı Kovanı Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

241

Tablo H.46 da Samsun ilinde arıcılıkla ilgili rakamlar verilmiş olup 708 köyde arıcılık yapılmaktadır. Arıcılık faaliyetlerinin en fazla olduğu bölge I. Alt Bölge olup, bu bölgedeki iklimin olumsuz etkisi ve tarımın yoğun olarak yapılması gibi nedenlerle göçer arıcılık zorunlu hale gelmiştir. H.3. Organik Tarım Organik tarım, genel olarak mevcut olan ekolojik dengeyi korumak için tamamen veya mümkün olduğu ölçüde az kimyevi mücadele ilacı ve gübre kullanımı ile hayvancılıkta büyüme düzenleyicileri ve yem katkı maddeleri kullanımı kaldıran, iyi bir toprak bakımı, ekim nöbeti, doğal gübreleme ve biyolojik zirai mücadele yapılması fikrine dayanan, insana ve çevreye dost üretim sistemlerini kapsamaktadır. Organik tarım, tarımsal üretimde hiçbir modern tarım tekniklerinin kullanılmadığı eski bir işletmecilik şekline dönüş değil aksine üretimin her aşamasında belirli bir düzeyin üstünde bilgi ve planlama gerektiren bir sistemdir. Günümüzde organik tarımın tüm olanaklarından faydalanmakla beraber, tarımda ürün kalitesini yükseltecek metotları geliştirerek, toprak yapısını güçlendirme, eko sistemdeki dengeyi bozmayacak etmenleri kullanma ve uygun bitki münavebesi gibi unsurlardan yararlanan bir tarımsal düşünceyi gerektiren bir sistemdir. Ülkemizde üretilen ekolojik ürünler büyük ölçüde yurtdışı pazarlara gönderildiğinden, ürün miktarı ve çeşitliliği yurt dışından gelen talepler doğrultusunda şekillenmektedir.İhracat organizasyonunun gerekliliğinden dolayı üretimler organizasyon kuruluşları tarafından sözleşmeli olarak çiftçilere yaptırılmaktadır. Organik Tarımın Gerekliliği : Nüfus ve gelir artışına bağlı olarak artan gıda talebini karşılamak için verimliliğin arttırılması ihtiyacı, geleneksel tarım sisteminde gübre ve kimyasal ilaçlar gibi işletme dışı girdilerin fazla kullanımına ve bunun sonucunda da gıda güvenliği, biyolojik kirlilik ve çevre kalitesi konusunda endişelerin oluşmasına yol açmıştır. Bundan dolayı, işletme dışı girdi kullanımının en aza indiren organik tarım gibi alternatif yaklaşımlar önem kazanmıştır. İçinde bulunduğumuz bilgi çağında gerek teknolojinin baş döndürücü bir hızla gelişimi ve tüketici bilincinin artması sonucunda, Yoğun tarımsal üretime bağlı olarak ortaya çıkan olumsuzluklar çok daha belirginlik kazanmıştır. Konvansiyonel tarımla birlikte ortaya çıkan çevre kirliliği ve özellikle gıda maddelerindeki canlı varlıkların yaşamlarını olumsuz yönde etkileyen zehirli maddelerin mevcudiyetinin anlaşılması sonucunda çevre dostu, ekolojik, biyolojik, bio – dinamik ve organik tarım gibi değişik kavramalarla ifade edilen sürdürülebilir tarım önem kazanmaya başlamıştır. Organik Tarımın Temel İlkeleri : Organik tarımın hedef edindiği temel prensipler şu şekilde sıralanabilir.
242

1-Organik tarım yapan tarım işletmelerinde üretimle ilgili tüm faktörlerin bir bütün olarak ele alınması ve mümkün olduğu ölçüde işletme içi doğal ham maddeler kullanarak işletmenin kendine yeterliliğinin sağlanması, 2-Bölgeye adapte olmuş ve genetik direnç sağlayabilen bitkilerin kullanılması, 3-Çok yönlü ve dengeli ekim nöbeti uygulanması ve baklagillerin ekim nöbetinde yer alması, 4-Tarımsal üretimde toprak verimliliğinin korunup geliştirilmesi ve besin maddesi eksikliklerinin daha çok doğal kaynaklı gübrelerle sağlanması, 5-Zirai mücadelenin biyolojik mücadele şeklinde yapılması, 6-Yabancı ot mücadelesinin kimyasal ilaçlar yerine mekanik ve kültürel yöntemlerle yapılması, 7-İşletmede bitkisel üretimin yanı sıra arıcılık ve besicilik yapılarak sistemde gerekli olan materyallerin temin edilmesi, 8-Bir işletmenin tüm üretim dallarında organik tarıma geçmesi, 9-Çevre kirliliğine neden olmadan tarımsal üretim yapılması, Türkiye – Karadeniz Bölgesi – Samsun’da Organik Tarım : Ülkemizde yetiştirilen organik tarım ürünleri tamamen ihracata yönelik olarak üretilmektedir. Ekolojik tarım organizasyonu (ETO) nun 1992 yılı kayıtlarına göre ülkemizde 1 780 işletmede 6 046,9 ha.lık alanda 1994 yılı verilerine göre 1 705 işletmede 5 216 ha. alanda, 1999 yılında ise 12 275 işletmede 46 523 ha.lık alanda organik tarım yapılmaktadır. Bu verilerden de görülebileceği gibi ülkemizde organik tarım henüz benimseme döneminde olup, düzenli bir gelişme dönemine girmemiştir. Bu işletmelerdeki üretim ülkemizde faaliyet gösteren ve bu ürünleri satın alan yabancı firmaların kontrolünde yapılmaktadır. Ülkemizde organik tarım yapan üretici sayısı ve buların ürettikleri ürünler incelendiğinde üretim miktarı bakımından ilk sırada yer alan ürünler fındık, incir, üzüm ve kayısıdır. Ülkemizde üretilen ve ihraç edilen organik ürünlerin çoğunu yaş ve kuru meyveler oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra yemeklik dane baklagillerden nohut, kuru fasulye ve yeşilkırmızı mercimek; endüstri bitkilerinden ise pamuk, susam, haşhaş organik tarım ürünleri arasında yer almakta ve Avrupa’da pazarlanmaktadır. Karadeniz tarım bölgesinde organik tarım ürünü olarak; fındık Terme, Samsun, Ordu, Bolu, Trabzon, Giresun, Rize’de, defne yaprağı Samsun’da, elma Trabzon ve Sinop’ta, erik Trabzon’da yetiştirilmektedir. Bilindiği üzere özellikle Doğu Karedeniz Bölgesi Türk Tarımında ve tarımsal ihracatta önem arz eden iki bitkinin üretimi (fındık ve çay) ile dikkati çekmektedir. Organik tarımda üretim sistemi genellikle ithalatçı firmanın organik ürün talebiyle başlamakta ihracatçı firma

243

tarafından belirlenen üreticiler, kontrol kuruluşunca denetlenerek uygun olanlar ve işletmeler belirlenmektedir. İhracatçı firma ve üreticiler arasında yapılan sözleşme ile; Üreticiler belirli standartlara uygun üretim yapmayı taahhüt ederken, ihracatçı firma üretilen ürünleri tek bir partide almayıp, ihracat yapacağı aylara yayarak satın almak istemiştir. Bu durumda mali yönden güçsüz olan fındık üreticisi ürününün tamamını satıp paraya çevirmek isteği gerçekleşmemiştir. Ayrıca üreticilerin başka yerde ikamet etmeleri nedeniyle ürünlerini pazarlama sezonu başında satmak zorunda olmaları, ihracatçı firmanın üreticiye normal üründen farklı fiyat vereceğini beyan etmesine rağmen piyasa fiyatlarıyla ürün almaları gibi nedenler üreticilerin aleyhine geliştiğinden sözleşmeli organik tarım Terme İlçesinde başarıya ulaşmamıştır. İlimizde 21 çiftçi organik tarım faaliyetinde bulunmaktadır. Üretilen ürünler ise 2421 da alanda fındık, 501 da alanda mısır, 310 da alanda çeltik, 260 da alanda soya, 30 da alanda nohut, 14 da alanda arpa, 133 da alanda meyve (ceviz, şeftali, elma, kiraz, çilek, ahududu, böğürtlen), 65 da alanda sebze üretimi olmak üzere 3734 da alanda organik tarım yapılmaktadır. H.4. Tarımsal İşletmeler H.4.1. Kamu İşletmeleri Bölgemiz iklim, toprak ve su kaynakları yönünden Türkiye’nin tarıma elverişli nadir bölgelerinden biridir. Gerek artan nüfusun beslenmesi gerekse milli ekonomiye büyük katkıları dolayısıyla tarımsal üretim bölgemiz için özel bir önem arz etmektedir. Türkiye, yiyecek ve gıda maddeleri üretimi bakımından kendi kendine yeten ve bazı üretim kalemlerinde önemli oranda ihraç potansiyeli bulunan ender ülkelerden birisi durumundadır. Bu büyük imkan ve potansiyelin önemi ve kıymeti, teknolojideki hızlı gelişme ve değişmeye mukabil değişik coğrafyalarda büyük kitlelerin karşı karşıya bulunduğu açlık problemi, dahası teknolojide dev merhaleler kat etmiş ulusların yiyecek ve gıda maddeleri açısından giderek yoksullaşması karşısında daha bariz bir şekilde kendini göstermektedir. Ülkemiz nüfusunun da hızlı bir şekilde artmakta olduğu durumu gözönünde tutulduğunda Türk tarımının daha da iyileştirilmesi, hem Türk çiftçisinin refahı hem de toplumumuzda istikrarın sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu anlamda, Türk tarımının gelişme ve ilerlemesi, Türk çiftçisinin modern tarım teknoloji ve üretim tekniklerine intibakı 137 yıllık mazisi bulunan Tarım Kredi Kooperatiflerinin gücü ile de yakından ilgili bulunmaktadır. Tarım Kredi Kooperatifleri Samsun Bölge Birliği faaliyet alanında Samsun, Ordu, Amasya ve Sinop illeri bulunmaktadır. Samsun il merkezi, ilçe ve beldelerde kurulmuş bulunan, 75 birim Tarım Kredi Kooperatifi ile, 896 yerleşim biriminde 51.381 çiftçiye hizmet verilmektedir. Türk tarımının en büyük iki dezavantajı; tarım sanayii gelişmiş ülkelere oranla birim alandan elde edilen verim düşüklüğü ve nadas alanlarının yüksekliğidir. Verim artışını sağlamada tarımsal girdilerden daha fazla yararlanmak ve yoğun tarım yapmak gereği vardır. Tarım Kredi Kooperatiflerinin çalışma gündemini ve hizmet yükünü teşkil eden konuların
244

başlıcası, ortakların ihtiyacı olan tarımsal girdileri zamanında, yeterince uygun şartlarda kredili olarak temin etmektir. Tarım Kredi Kooperatifleri; gübre, yem, zirai mücadele ilaçları, tohumluk, tarımsal araç gereç ve ekipmanları zamanında, yeterince ve uygun şartlarda sağlamak suretiyle ortaklarını olumsuz piyasa şartları ile aracı ve tefeci gibi menfaat gruplarının tesir ve baskılarından uzak tutmakla yükümlüdür. H.4.2. Özel İşletmeler İlimizdeki Fabrikalar ve İmalathaneler: 397 adet ekmek-pide fırını, 57 un fabrikası, 38 simit fırını, 20 şeker imalathaneleri, 2 tuz fabrikası, 7 alkolsüz içecek tesisi, 21 süt ürünleri, 14 fındık işleme tesisi, 2 bitkisel yağ fabrikası, 22 pirinç fabrikası, 5 dondurma külahı imalat, 12 çay imalathaneleri, 3 bal üretim tesisi, 1 meyve sebze işleme, 8 yemek fabrikası, 5 kuruyemiş fabrikası, 14 gıda ambalaj imalatı, 5 baharatçı, 5 bakliyat, 1 yumurta paketleme tesisi olmak üzere toplam 647 adet gıda tesisi bulunmaktadır. Mezbaha Kombine ve Kesimhaneler : 20 adet kırmızı et ,3 beyaz et, 3 soğuk depo olmak üzere 26 tesis bulunmaktadır. Su Ürünleri Tesisleri: 4 su ürünleri işleme ve değerlendirme tesisi, 4 su ürünleri yetiştiricilik tesisi olmak üzere 8 tesis mevcuttur. H.5. Tarımsal Faaliyetler H.5.1. Pestisit Kullanımı
Tablo H.47.Pestisit Kullanımı İlaçlar İnsektisitler Fungusitler Herbisitler Rodondisit Ve Mollusidler Akarisitler Nematosit Ve Fumigantlar Kışlık Ve Yazlık Yağlar Diğerleri (Fişek) Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tüketilen Miktar (Kg.-Lt.) 186.696 100.002 81.906 56 1.066 0 0 1.150

H.5.2. Gübre Kullanımı
Tablo H.48. Gübre Kullanımı Kullanılan Gübre Saf N Saf P2O5 Saf K2 O

Miktarı (Ton) 24.158 6.912 1.195

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

245

Tablo H.49.Gübre Tüketiminin İlçelere Göre Dağılımı İLÇENİN ADI TOPLAM (Ton) SAF N(Ton) 95.733 24.158 İl Toplamı 2.603 684 Merkez 2.484 643 Alaçam 260 62 Asarcık 834 212 Ayvacık 22.560 5.954 Bafra 16.333 4.110 Çarşamba 19.551 4.661 Havza 1.180 277 Kavak 670 176 Ladik 1.438 397 Ondokuzmayıs 3.160 833 Salıpazarı 3.673 869 Tekkeköy 7.640 1.929 Terme 12.930 3.250 Vezirköprü 417 101 Yakakent Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

SAF P2O5(Ton) 6.912 95 247 33 19 1.668 853 2.049 113 46 113 27 364 294 945 46

SAF K2O (Ton) 1.195 0 7 0 0 305 135 234 4 0 7 0 16 14 465 8

H.5.3. Toprak Kullanımı Samsun İlinde en yaygın olan sorun su erozyonudur. Bu sorundan çok az etkilenen veya hiç etkilenmeyen alanlar, çoğunlukla alüviyal ve hidroformik alüviyal topraklardan oluşan taban arazileridir. Bunlar ırmak yatakları, kıyı kumulları, çıplak kayalıklar, yoğun yerleşim alanları ve su yüzeyi dışında kalan alanların (940.000 ha.) %20’ sini kapsar. Bu da 182.000 ha. erozyonsuz alandır. Orta derece erozyona uğramış topraklar 263.000 ha. ile %28’ lik bir oran teşkil etmektedir. Orta erozyona maruz kalan 263.000 ha.arazinin 204.000 ha. ı kuru tarım arazisidir.Bunlar genellikle ikinci,üçüncü,dördüncü sınıfta yer alan arazilerdir.Orta erozyona maruz diğer araziler fundalık mera ve az yoğun yerleşim yerleridir. İl topraklarının 488.000 ha.’da doğal örtünün tahrip edilmesi veya çok dik yerlerde hiçbir koruma önleminin alınmaması, otlatma veya tarım yapılması sonucu erozyon şiddetlenmiştir. Bu alanların 132.000 ha. ı kuru tarım alanı, 4.000 ha. ı mera, 352.000 ha. alan ise orman ve fundalık olarak kullanılmaktadır. Doğal bitki örtüsü aşırı derecede tahrip olan meralarla bir kısım kuru tarım arazisinden oluşan 4.000 ha. alan çok şiddetli derecede erozyona maruz kalmıştır. Yukarıda izah edildiği üzere 755.000 ha. alan erozyona maruz alandır.

KAYNAKLAR: İl Tarım Müdürlüğü 2005

246

I. MADENCİLİK Ülke ekonomilerinin önemli sektörlerinden biri olan madencilik, ulusların sosyo ekonomik kalkınmaları için gerekli olan enerji ve sanayinin temel hammaddelerini sağlayan tüm faaliyetleri kapsamaktadır. Madenler, ülkelerin doğal kaynaklarından biri olup, giderek artan talepleri karşılamak yüzünden de işletilmeleri kaçınılmazdır. Ancak kullanılmakta olan maden çıkarma metotlarına bakılmaksızın, her türlü maden işletmeleri yoğun olarak arazi bozulmalarına ve doğal çevrenin tahribine sebep olmaktadır. Madencilik işletmeleriyle doğal kaynaklar olan madenler ve mineraller insan refahı için bir taraftan ekonomiye kazandırılırken, diğer taraftan ekolojik çevreye verilen büyük tahribat ve zararları çoğu zaman gözardı edilmektedir. Faaliyetlerin yapıldığı alanlarda ve özellikle açık işletme yöntemi ile çalışılan sahalarda, çalışmalar bittikten sonra topografya, jeolojik yapı, röliyef, su rejimi, iklim ve peyzaj tamamen değişmekte ve bitki örtüsü de harap olmaktadır. I.1. Maden Kanununa Tabi Olan Madenler ve Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler I.1.1.Sanayi Madenleri İlde sanayi madeni bulunmamaktadır. I.1.2. Metalik Madenler İlde metalik maden bulunmamaktadır. I.1.3. Enerji Madenleri Samsun merkez ilçede bilinen metalik maden ,endüstriyel hammadde veya birincil enerji kaynağı bulunmamaktadır. İl genelinde ancak Havza ve Vezirköprü’de linyit kömürü , Havza ve Ladik’te kaplıca suyu ,Bafra ve Çarşamba’da da maden suyu bulunmaktadır. Maden ve Taş ocağı sektörüne ait katma değer, işletme sayısı, istihdam ve ücret verilerinin Türkiye toplamı içerisindeki payları, Karadeniz Bölgesi için sırasıyla %8.12 , % 10.23 , % 34.58 ve % 35.5’dir.
Tablo I.1.Maden Varlığı, Rezerv ve Tenör Bilgileri Madenin Adı Rezerv (ton) Çimento Hammadeleri 51951361 Kurşun Çinko 177 Manganez 420 Tuğla Kiremit 46000 Linyit 4721000 Toplam Kaynak: MTA Genel Müdürlüğü Tenör (%) 4,5 23,88 İyi Bulunduğu Yer ve Mevkii Ladik Yatağı Vezirköprü-Ersandıklı Kavak,Vezirköprü,Ladik Dikbayır Yatağı Havza -

247

Hizm.2004 18. Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler Tablo I.2005 4 5 Karayolları 7. San.2004 06. İŞLETMENİN ADRESİ Yörükçal Köyü İstavroz Çayı Mevkii Vezirköprü Çorak Köyü Mert Irmağı Mevkii Merkez Ağcayazı Köyü Kürtler Çayı Mevkii Vezirköprü Saraçlı .1.2.03. Bu işlemler esnasında çevre olumsuz etkilenmektedir.08. 248 .09.2005 6 1 (a) Grubu Kum .2005 Kaynak:İl Özel İdaresi 2005 I. 2 Sami BIÇAKÇI 06. orman sahası veya hazine arazisidir.2004 18.Götür. Cevher Zenginleştirme Taş ocakları veya kum ocaklarından yapılan istihraç sonrası malzemeler eleme veya kırma işlemine tabi tutulmaktadır.08.I.03. Tur.2003 17. Malz. Buna önlem olarak bu tür faaliyetlerin deşarj izni ve emisyon izni almaları hususunda gerekli işlemler İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından takip edilmektedir.Brl. Faaliyete 2005 yılı başında başladı.08.03. Bölge Müdürlüğü İbrahim KURT 06.03.08. I. Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler SIRA NO: 1 İŞLETMENİN TÜRÜ 1 (a) Grubu Kum Çakıl Ocağı 1 (a) Grubu Kum Çakıl Ocağı 1 (a) Grubu Kum Çakıl Ocağı 1 (a) Grubu Kum . A.08.4.Porsuk Köyü Çarşamba Öğürlü Köyü Kürtler Çayı Mevkii Vezirköprü Saraylı Köyü Sarıyer Mevkii Vezirköprü RUHSAT BAŞLAMA TARİHİ 05. Çalışır Durumda Faaliyete 2005 yılı başında başladı.2004 06.2. Ür. Faaliyet sahaları için Orman İşletme Müdürlükleri veya Defterdarlıklar tarafından müteşebbislere kiralama yapılmaktadır.Çakıl Boğaziçi İnş.08.2004 RUHSAT BİTİŞ TARİHİ 04. Ocak ruhsatları ise İl Özel İdare Müdürlüğü tarafından rüsum bedeli alınarak verilmektedir.2005 MEVCUT DURUM Faaliyete 2005 yılı başında başladı Faaliyete 2005 yılı başında başladı.Çakıl İŞLETMECİNİN ADI Köyl.2008 3 Narlısaray Belediye Başkanlığı 19.3.Ş.2008 16. Faaliyete 2005 yılı başında başladı. 19. Madencilik Faaliyetlerinin Yapıldığı Yerlerin Özellikleri İl genelinde Maden Kanunu kapsamında ruhsatlı sahaların çevresi genellikle tarım arazisi.09.Çakıl 1 (a) Grubu Kum .

4. Patlayıcı malzeme. Madencilik Faaliyetleri Sonucunda Arazi Kazanım Amacıyla Yapılan Rehabilitasyon Çalışmaları Bu tür faaliyetlerin kapanmasına müteakip genellikle ağaçlandırma çalışmaları yapılmaktadır. KAYNAKLAR: -MTA Genel Müdürlüğü 2005 -İl Özel İdaresi 2005 249 . Kesilen ağaç miktarı ve nasıl değerlendirileceği hususu ise Orman İşletme Müdürlüklerince takip edilmektedir.5. o faaliyet ilişkin hazırlanan ÇED Ön Araştırma Raporlarında faaliyet sahibinin vermiş olduğu taahhütler çerçevesinde fenni ateşçiler tarafından Jandarma kontrolünde kullanılmaktadır.I. Madencilik Faaliyetlerinin Çevre Üzerine Etkileri Üretim sırasında yer yer patlayıcı malzeme kullanılmaktadır. I.

1. -Enerji konusu ile ilgili olarak yapılmış. -Enerji üretimi ile ilgili tesisler için ÇED yapılıp yapılmadığı. J. -Enerji tasarrufuna yönelik olarak lokal çalışmaların olup olmadığını. tanımları ve tüm bu konuların nasıl incelenmesi gerektiği ve konuların rahatlıkla anlaşılabilmesi için geliştirilen kriterler aşağıda verilmektedir.J.3. yapılmakta olan veya planlanan projelerin amaç ve aşamaları. Oluşturulan ana ve alt başlıkların içerikleri. Bunlar gereken enerji kullanımına dönüştürülünceye kadar makinalarda ısınma amacıyla. desülfirizasyon gibi kirlenmeyi önleyici ünitelerin bulunup bulunmadığını. -Kurulan tesislerde arıtma.1. J. 250 . -Enerji üretimi ve tüketimi sırasında kaynakların optimum kullanılıp kullanılmadığını. Birincil Enerji Kaynakları Güneş. -Sektörel bazda enerji tüketiminden kaynaklanan kirlilikleri.1. -Kaynak rezervlerini.2. rüzgar. Genel anlamda. -Uygulanan teknolojinin çevreye uygun olup olmadığını. Taşkömürü İlimiz sınırlarında taş kömür rezervi yoktur. kullanılan yakıtın türü ve yıllık tüketim miktarını. türbin veya motor gibi araçlarda kullanılıncaya kadar işe yaramaz. Dünyanın her yerinde birçok ülkede pek çok birincil enerjinin ziyan olmasına sebep onu gerekli hizmete çevirecek olan donanımın tasarımındaki veya gelişmesindeki yetersizliklerdir. -Enerji ile ilgili mevcut doğal potansiyellerin nicelik ve niteliklerini. kaynaklarına göre enerji üretimi ve enerji tüketiminin sektörlere göre dağılımı olmak üzere iki ana başlık ile bunların alt başlıklarında sınıflandırılmıştır. Asfaltit İlimiz sınırlarında asfaltit rezervi yoktur. kömür gibi sınıflandırılan alt başlıklardır. -İllerde yapılacak çalışmalara temel oluşturacak hedef ve yönü tespit etmektir.1. ENERJİ Enerji konusunu. yıllık üretim kapasitesini. J. -Kurulan tesisin ömrünü.1. -İllerde bulunan sektörlerin yoğunluğu hakkında genel bilgiyi. J. Linyit İlimiz sınırlarında linyit kömür rezervi yoktur.

Hampetrol İlimiz sınırlarında ham petrol rezervi yoktur.632 1.5. 251 .455 J.1.4.1.J. ilçelerin orman varlıklarından J.1.1.10. Jeotermal İlimizde Jeotermal enerji kullanılarak ısınma veya elektrik enerjisi üretimi yapılmamaktadır.217 273 257 76 3. Doğalgaz İlimiz sınırlarında doğalgaz rezervi yoktur. J.Yararlanılan Elektrik Enerjisi Kaynakları ve Üreten Kuruluşlar Yararlanılan Elektrik Santrali Kaynağının Adı Altınkaya Barajı Hasan Uğurlu Suat Uğurlu Derbent Kumköy Toplam Türü (Hidroelektrik/ Termik) Hidroelektrik Hidroelektrik Hidroelektrik Hidroelektrik Hidroelektrik Sahiplik Durumu (TEAŞ/Ayrıcaklı Şirketler/Otoprodüktörler/ TEAŞ’ın Bağlı Ortaklıkları TEAŞ TEAŞ TEAŞ TEAŞ TEAŞ Safhası (İşletme/ İnşaat/Proje) İŞLETME İŞLETME İŞLETME İŞLETME PROJE Kurulu Güç (Gwh/Yıl) 1. J.1.Hidrolik Tablo J.9.6.11. J. Güneş İldeki güneşlenme süreleri eklerde anlatılmıştır.1. Orman İlimizde sağlanmaktadır.7. Bitümlü Şist İlimiz sınırlarında bitümlü şist rezervi yoktur. J.1.8. J.1. Nükleer Kaynaklar (Uranyum ve Toryum) İlimiz sınırlarında nükleer kaynak rezervi yoktur.1. yakacak olarak kullanılan odun.

1. Mobil Santral. Rüzgar İlimize ait rüzgar değerleri C. J.13. kirletici gaz ve tozlar. bölümünde anlatılmıştır.J.1. Sıvı Yakıtlı Yakma Tesisleri olarak ele alınmaktadır. Kirletici Vasfı Yüksek Tesisler kapsamında olan Mobil Yüzer Santrallerin bacalarından çıkan.5 MW kurulu güce sahip 2x7 adet dizel jeneratör (iki adedi yedek ünite) gruplarından oluşmaktadır.2. Termik Enerji Samsun-Tekkeköy yöresinde kurulu olan ve her biri 100 MW kapasiteli iki üniteden (2x100=200 MW) oluşacak mobil santralda ülkemizdeki rafinerilerin doğal bir ürünü olan 6 nolu fuel-oil yakıt olarak kullanmaktadır. azot oksit emisyonları kontrol altına 252 . Günlük yakıt ihtiyacı yaklaşık 1000 ton/gün'dür. Bir yıl içinde yaklaşık 1752 Gwsaat enerji üretilecek proje kapsamında. kükürt dioksit ve azot oksitlerdir. 2 Kasım 1986 tarih ve 19269 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği'nde Kirletici Vasfı Yüksek Tesisler kapsamında. Mobil Yüzer Elektrik Santrallerinde. Ayrıca yanma verimi yüksek teknolojiler kullanılarak karbon monoksit ve toz emisyonları en aza indirilmeli. J.1. Santralda kullanılacak dizel motor teknolojisi ile yakıt enerjisinin % 50'si elektrik enerjisine çevrilebilmektedir.1. Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği' nin ilgili hükümleri ile sınırlandırılmış olup. yakma sisteminde düşük azot oksit emisyonları veren brülörler kullanılarak veya yanma sırasında azot oksit emisyonlarını azaltıcı teknikler kullanılarak.1. Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği ile getirilmiş baca gazı emisyon sınır değerlerinin sağlanabilmesi için. enerjinin tamamının Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) tarafından satın alınması öngörülmüştür. bu Yönetmelikle getirilen baca gazı emisyon sınır değerlerini sağlamak ve Yönetmeliğin 10. her biri 17. yakıtın yanması sonucu oluşan ve bacalarından atmosfere verilen. maddesine göre "Emisyon İzin Belgesi" almak zorundadır.12. yanma sonrasında meydana gelen ve baca gazlarında bulunan kükürt dioksitin bir Baca Gazı Arıtma Tesisi ile azaltılması gerekmektedir.1. Yakıt kullanarak elektrik enerjisi üreten ve baca gazlarında bulunan kirletici maddeler ile hava kirliliği yaratan Mobil Yüzer Elektrik Santralleri. kükürdü düşük motorin veya fuel-oillerin kullanılması gerekmektedir. J. Mobil Yüzer Elektrik Santrallerinin en önemli hava kirletici maddeleri. Kükürt oranı yüksek motorin veya fuel-oillerin kullanılması halinde. İkincil Enerji Kaynakları İlimiz sınırlarında ikincil enerji kaynaklarından enerji üretimi yapılmamaktadır. Biyokütle İlimiz sınırlarında biyokütle ile enerji üretimi yapılmamaktadır.2.

her bir ton SO2 gazı başına yaklaşık 1. Bu tesisler. tesis içerisinde yıkama v.6 ton kireçtaşı (CaCOa) gerekmektedir. Tesislerdeki makinelerin çalışmasından kaynaklanacak gürültü seviyesi susturucular kullanılarak ve gerekli izolasyon yapılarak düşürülecek ve en yakın yerleşim yerinde ilgili Gürültü Kontrol Yönetmeliği hükümleri sağlanacaktır. Dolayısıyla. azot dioksit (NO2) ve kükürt dioksit (SO2) gazlarıdır. 6 nolu fuel-oil içindeki kükürt miktarının % 3. Arıtma sonrasında oluşacak alçıtaşı miktarı her bir ünite için yaklaşık 90 ton/gün'dür. kaynaklardan gelebilecek az miktardaki yağlı sular bir tankta toplanacak ve bir seri arıtma işleminden geçirildikten sonra temizlenmiş bir şekilde alıcı ortama verilecektir. Mobil santralların bacasından çıkacak en önemli hava kirleticileri yukarıda da belirtildiği üzere. Mobil Yüzer Elektrik Santralleri. Benzer şekilde işletmeden günde en fazla 50-60 kg kadar evsel katı atık kaynaklanacağı öngörülmektedir. yukarıda da belirtildiği üzere. Dizel jeneratör gruplarından çıkan egzoz gazı. çevreden veya denizden herhangi bir su alımı veya alıcı ortamlara herhangi bir su boşaltımı olmayacaktır. Arıtma tesislerini takiben. Proses sonucunda oluşan alçıtaşı (CaSC>4 2H2O) yöredeki mevcut çimento fabrikalarında veya kurulacak alçıpan tesislerinde değerlendirilmesi veya ilgili fabrikalardan talep olmaması halinde kireçtaşının temin edildiği ocaklara alçıtaşının depolanacağı planlanmaktadır.5 olması halinde her bir tesiste oluşacak kükürt dioksit gazı miktarı yaklaşık 35 ton/gün olacaktır. NOx içeren baca gazı üzerine üre solüsyonu (Amonyak:NH3) püskürtülecektir. Her bir ünite için gerekli olan kireçtaşı miktarı 48 ton/gün olacaktır. katalist filtre sistemi olup. İşletmede vardiyeli olarak çalışacak personelden kaynaklanan evsel atıksular tekniğine uygun bir arıtma sistemi ile arıtılacaktır. gazlar ilk olarak azot oksit (NO2) tutucu ve bunu takiben kükürt dioksit (SO2) tutuculardan geçecektir. Tesiste kullanılacak soğutma suyu sistemi radyatörlü ve tamamen kapalı devre olup.Kükürt dioksit arıtma sistemi ise. kükürt oksit arıtma (Desülfurizasyon-DeSOx) ve Azot oksit arıtma (DeNOx) sisteminden geçerek atmosfere atılacaktır. Gürültü Kontrol Yönetmeliği'nde belirtilen hükümlere de uymak zorundadır. Kükürt dioksit gazlarının yaklaşık % 90 oranında tutulabilmesi amacıyla. Azot oksit arıtma sistemi. toz kireç taşının su ile egzoz gazı üzerine püskürtülmesi ile çalışmaktadır. atık olarak alçı üretilmektedir. gürültü seviyesi yaşayanları rahatsız etmeyecek boyutlara indirilecektir. Soğutma suları dışında. Bu kapsamda. İki büyük çöp poşetine sığabilecek bu atıkların Tekkeköy'deki diğer evsel atıklar ile birlikte bertaraf edilmesi planlanmaktadır. 253 . Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ne göre "Deşarj İzni'nin alınması zorunludur. egzoz gazları (baca gazları) bacadan atmosfere atılacaktır. Daha sonra bir katalizörden geçen gazlar her gün soluduğumuz havanın % 79'unu oluşturan azot gazına dönüştürülerek bertaraf edilmiş olacaktır. atık sularının kontrol altına alınması için Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'nde belirtilen esas ve standartlara da uymak zorundadırlar.b. Sistemdeki su kapalı devre olarak sürekli kullanılmakta. Her iki tesiste de planlanan arıtma oranı % 90-95 'dir.alınmalıdır. Desülfürizasyon ünitesinde kullanılacak kireç taşı bölgedeki kireçtaşı ocaklarından temin edilecektir. Mobil Santral maliyetinin (200 milyon dolar) yaklaşık dörtte biri mertebesindeki bir yatırım (50 milyon dolar) arıtma tesisleri için ayrılmıştır.

Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği'nde belirtilen sınır değerlerin aşıldığı her saat için yatırımcı EÜAŞ'ye üretemediği elektrik nedeniyle yüklü bir ceza bedeli ödeyecektir.114 TOPLAM MWh 796. J.327 80.568. jeotermal.2.193. J. J. KAYNAKLAR: -DSİ 7.2. doğada bulunan radyoaktif elementlerden yararlanılarak nükleer santrallerde elektrik enerjisi elde edilmemektedir. Aksi halde.898 18. bu arıtma ünitelerinin sürekli çalışması şarttır. Enerji Tasarrufu İle İlgili Yapılan Çalışmalar Samsun ilinde bu konuda bir çalışma yapılmamaktadır.4.615 6. ünitelerin çalıştırılmadığı süre boyunca elektrik EÜAŞ tarafından satın alınmayacaktır.911.057 J.458 SANAYİ MWh 331.310.514. J.435 TİCARET MWh 58. Hidrolik Enerji J.805.816 42.3. Nükleer Enerji Samsun ilinde.1.2. Yenilenebilir Elektrik Enerjisi Üretimi İlimizde rüzgar.006 AYDINLA TMA MWh 48.852.654 5.2.9 bölümünde anlatılmıştır.237 DİĞER MWh 21.393 RESMİ DAİRE MWh 55.930 3.2.4. Enerji Tüketiminin Sektörlere Dağılımı Tablo J.414 3.Mobil santral yatırımcılarının Elektrik Üretim Anonim Şirketi ile imzaladıkları sözleşme gereği de. Ek olarak.Elektrik Tüketimlerinin Sektörel Dağılımı (1997) MESKEN İLLER SAMSUN TÜRKİYE MWh 279.3. güneş ve biyokütle enerji üretimleri yapılmamaktadır. Bölge Müdürlüğü 2005 -TEDAŞ 2005 254 .

K. Bölgedeki kamu yatırımlarının da kısa sürede özelleştirilmesi bölge insanının ve müteşebbislerine uygun ve rantabl yatırımlara yönlendirilmesi açısından önem arz etmektedir. bakır mamulleri. Yer Seçimi Süreçleri ve Bunu Etkileyen Etkenler Samsun ili Doğu Karadeniz Bölgesi’nin en büyük metropol kentidir. zirai alet ve makineleri. inşaat demirleri. Karadeniz sahil şeridinin orta bölümünde yer alan Samsun ili 9579 km2’lik yüzölçümü ile sahil şeridimizin en büyük yüzölçümüne sahip şehirlerimizden biridir. Kentin nüfus yoğunluğu sebebiyle ticari ve sınai yaşantısı canlıdır. yapay jüt. Karadeniz havzasına açılan ilk deniz kapısı ve İç ve Orta Anadolu’ya açılan ilk kara kapısı olması özelliği de bölgenin ticari yapısında önem arz eder. konfeksiyon ve tıbbi aletlerdir. Bölge küçük ve orta boy işletmelerin yönlendirilmesi ve tesis edilmesi açısından çok uygundur. Kent stratejik önemi nedeniyle de bölgedeki diğer illere göre avantaj ve üstünlük sağlar. muhtelif şekerleme. 255 . kalorifer kazanı. İlin özellikleri nedeni ile Cumhuriyet tarihinden bu yana ilde KBİ . reçel ve sanayi tipi mutfak eşyası ve buzdolabı üretimi yapan küçük tesisler de mevcuttur. Özellikle. Kentin yerleşim ve üretim alanları yatırımı diğer Karadeniz illerine göre daha müsaittir. Özellikle 1980 yılından sonra kentte daralan istihdamın çözümü için gelişen endüstri çağına uygun olarak gerek kent civarında gerekse ilçelerinde küçük sanayi siteleri oluşmuş istihdam yavaş yavaş emek yoğun olan küçük işletmelere doğru yönelmeye başlamıştır. plastik PVC tesisleri. plastik poşet. nüfus yığılması sebebiyle gitgide zorlaşmaktadır. mobilya ve tekstil. Azot ve Sigara fabrikası büyük sanayi işletmelerimizin bulunmasına rağmen ilde tarıma dayalı bir ekonomi ön plana çıkması sonucu kent halen bir endüstri kenti haline gelememiş büyük sanayi tesislerde bölgedeki küçük işletmelerin gelişiminde gerekli ivmeyi yaratamamıştır. ülkemizin her yerinde olduğu gibi sanayileşmeye Kamu yatırımları ile başlamıştır. SANAYİ VE TEKNOLOJİ K. bakır. Samsun ve yöresinde üretilen ürünlerin en önemlileri çimento. Kentin özellikle İç Anadolu dan Karadeniz e açılan ilk kapı olması sebebi ile kentin ticari hayatı sürekli canlı olmuştur. İl Sanayinin Gelişimi. tarım ürünleri ve ziraata dayalı üretimin yapılması istihdamın sürekli bu alanda yoğunlaşma çabası istihdamı tesisi etmede gerekli potansiyeli gösterememiştir. Bölgede istihdam . gübre. muhtelif boyutlarda pompa.1. Ticaret kenti olan Samsun. oto yedek parçası. Büyük ve orta ölçekli işletmelerin yanı sıra küçük ölçekli işletmelerinde emek yoğun üretim yapan.

Türkiye’nin bakır ihtiyacını karşılamak maksadıyla.Samsun Organize Sanayi Bölgesi Tablo K.Ş fabrikalarının Tekkeköy ilçesi sınırlarında konuşlandırılması Samsun 1. Karadeniz Bakır işletmeleri A. 2005 İstihdam 2.Ş. Tekkeköy İlçesi Sınırları içerisinde bulunmaktadır. sağlamak ve satmak.226 256 . Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.: Şirket 28. Samsun Gübre Sanayi A.839 m2 İnşaat Halinde 21 21 161.12. Üç adet Küçük Sanayi Sitesinin ve özel sektör sanayi yatırımlarının bu bölgede (Tekkeköy ilçesi Kutlukent Beldesi) yoğunlaşması sürecini başlatmış ve devam etmektedir. Organize Sanayi Bölgesi.Ş. pirit konsantresi ve pirit cevherini üretmeyi amaçlamaktadır. Tekkeköy İlçesi Sınırları içerisinde bulunmaktadır. Sanayi Parsellerindeki Faaliyetler Firma Adedi Parsel Adedi Parsel Alanı M2 Üretime Geçen 51 85 726.2004) Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A. sanayinin her kolunda kullanılan azot bileşiklerini sağlamak amacıyla 25.1953 tarih ve 4/2006 sayılı Bakanlar kurulu kararı Azot Sanayi TAŞ unvanı ile kurulmuştur. Ballıca Sigara Fabrikası ve Çarşamba Şeker Fabrikası ve Tekel Yaprak Tütün İşleme Fabrikası’dır.Ş.465 1.1968 yılında kurulmuştur.Bu sanayi tesisleri. Eti Bakır A.05. bunun yanı sıra sülfürik asit.Ş. konsantre hale getirmek ve izabeye tabi tutarak saf bakır elde etmek.799 m2 TOPLAM 80 115 963.440 321 4.(TÜGSAŞ).818 m2 Proje Safhasında 8 9 74. yurt savunması için patlayıcı maddelerin esasını teşkil eden nitrat asidi ve teknik amonyum nitrat üretmek.: Ülke tarımı için gerekli her çeşit basit.2. Ballıca Sigara Fabrikası: Tekel İşletmeleri Genel Müdürlüğüne bağlı bir işletme olarak 19 Mayıs ilçemizde faaliyet gösteren Sigara Fabrikamızın kapasitesi 10. Çarşamba Şeker Fabrikası: 1977 yılında kurulmuş bulunan Fabrika 1989 yılında faaliyete geçmiştir. (Özelleştirilmektedir.Şehrimizde Kamu’ya ait 5 adet Sanayi Tesisi bulunmaktadır. bünyesinde bulunan sahalardan Bakır cevheri çıkararak. K.456 m2 Kaynak: Samsun Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü.. plastik maddeler endüstrisinin gelişmesine çalışmak.1. Genel Anlamda Sanayi Gruplandırılması Organize Sanayi Bölgeleri 1. ve Eti Bakır A.Ş.000 ton/yıl filtreli Sigaradır. Şehir merkezinde kalan iki adet Küçük Sanayi Sitesinde bulunan sanayicilerin de Tekkeköy İlçesi Kutlukent Beldesine taşınmaları söz konusudur. kompoze gübreleri üretmek.

000. Arazinin İl Tüzel Kişiliği adına tapu tescili yapılmıştır.Sosyal tesisler bünyesinde KOSGEB-OSB Kıraathanesi tamamlanarak hizmete açılmıştır. • Samsun İl Özel İdaresi • Samsun Ticaret ve Sanayi Odası • Kavak Belediyesi kuruluşlarından teşkil edilmiştir. 15 Nisan 2000 tarih ve 24021 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’nun gereği olarak Müteşebbis Heyet oluşumu bu kanuna uygun hale getirilmiş ve Kuruluş Protokolü 04. Denetim Kurulu 2 kişiden oluşturulmuştur. Bölgenin büyüklüğü 228 ha olup.500.2000 tarihinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanarak Bakanlığın OSB Sicil Defterine 27 sicil numarası ile kayıt edilmiştir. Müteşebbis Teşekküle 1/3 oranında iştirak etmiştir. 07 Mayıs 2000 tarihinde temeli atılarak inşaatı süratle tamamlanarak Temmuz 2001 tarihinde hizmete açılmıştır.4. 2.000. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı'nın 5. 21 Firma inşaat halinde olup 8 firma proje aşamasındadır.1993 tarih ve 1620 sayılı yazısı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın 1993 yılı yatırım programına dahil edilmiştir. Müteşebbis Teşekkül 8. Müteşebbis Heyet 13 kişiden. Yönetim Kurulu 5 kişiden.000 TL keşif bedelli) %61 tenzilatla bir özel firma kazanmıştır ve ihale bakanlıkça onaylanmıştır. Faaliyete geçen iş yerlerinde toplam 2465 kişi çalışmaktadır. Bölgenin 1/1000 ölçekli hâlihazır harita Mevzi İmar Planı.Samsun-Bafra Organize Sanayi Bölgesi Yer seçimi çalışmaları tamamlanarak kamulaştırma işlemleri bitirilmiştir. planlanan sanayi parselleri 137 adettir.12.Samsun-Kavak Organize Sanayi Bölgesi Samsun-Kavak Organize Sanayi Bölgesi. yerleşim amaçlı sondajlı Jeolojik ve Jeoteknik Etüd Raporu ve Zemin Araştırma Raporları hazırlanmıştır. işbirliği çerçevesinde İnternet Samsun Ticaret ve Sanayi Odası Anadolu Teknik Lisesi inşaatına başlanmış ve devam etmektedir. 100 Ha için altyapı inşaatı ihalesini (2002 yılı birim fiyatları ile 3. Her kuruluş. 257 . Teknoloji Geliştirme Merkezi ve KOSGEB Bölge Labaratuarı ve İdare Binası inşaatı 10 Mart 2000 de ihale edilmiş. Kıyı Kenar Çizgisi ile ilgili mevzuat 1 Mart 2000 tarihinde tamamlanmış olup.1993 tarihinde İl Vali' sinin Başkanlığında.7. 3.

65 Kaynak: Samsun Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü.+İhale İhale Emanet Emanet Emanet İhale Emanet İhale İhale İhale Emanet Emanet İnşaat Sev 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 30 10 Banka Kredi 70 0 0 0 60 Bitiş Tarihi 2001 1982 1995 1995 1974 2001 T 2001 1992 1989 1991 1987 1992 1979 Deva Deva Ondokuz Mayıs KSS 1984 1162 1162 659.738 Samsun I.4 Yirmibeş Mayıs K. Terme.S. 1972 459 381 310 Havza Sanayi Sitesi 1974 128 128 38 Ladik Sanayi Sitesi 1976 95 95 69.S 1988 44 47 8.S. Sanayinin İlçelere Göre Dağılımı Ticaret ve Sanayi Odası Bulunan 5 ilçede bulunan sanayi tesisleri aşağıda sınıflandırılmıştır. 2005 75 90 0 90 90 70 0 K.3.796 Terme Sanayi Sitesi 1979 196 281 40 Vezirköprü Sanayi Sit. Un ve Yem ile Tekstil.+İhale Emanet Emanet Em.337 Ballıca Sanayi Sitesi 7 7 Kızılırmak Sanayi Sit. Bafra Sigara. Küçük Sanayi Siteleri Küçük Sanayi Sitelerinin İsmi Kur. Yılı Ortak Sayısı İşyeri Sayısı Site Alanı Fiili Rezev İnşaat Yapım Şek Em.66 Gülsan Sanayi Sitesi 1975 780 780 340 Örnek Sanayi Sitesi 1980 582 582 460 İlkadım Sanayi Sitesi 1980 646 678 405.414 Çarşamba Sanayi Sit. Havza ve Vezirköprü ilçelerinin de talebi bulunmaktadır. Çeltik ve Fındık.İlimiz Çarşamba ilçesi ise etüt olarak projeye 2001 yılında alındı. 1991 50 50 12. Görülmektedir ki. Fındık ve Şeker.2. 1984 217 220 49. KSS 1958 413 486 212 Alaçam Sanayi Sitesi 1975 142 178 45. Çarşamba. Ladik ilçemizde Çimento sektörünün. Havza Un ve Yem. Vezirköprü Un ve Yem İle Zirai alet sektöründe en çok firma ve istihdama sahiptir. 1967 211 211 120 Ondokuz Mayıs K. 1976 151 151 21 Bafra K. 258 .S. Tablo K.S. Kavak ilçemizde tuğla ve kireç sektörünün ağırlığı hissettirmektedir. S.

400 43.397 Kristal Şeker* 78.122 88.032.PVC boru.638 1.000.047 106.Boru.060 89. Ahşap Parke.779 1 Çakıl 24.800 161. 2005 Tablo K.614 Hazır Giyim 1.992 1.720 1.Bidon 2 Parke.Kum Hazır Beton 1 Cam Mozaik 1 Isıcam 2 Avize 1 Güneş Enerjisi Deposu 2 Muhtelif Tarım Makinası 1 Sanayi Tekerleği 1 Yangın Söndürme Cihazı 1 Öğütülmüş Tuz 1 Rafine Vinterize yağ 1 Piliç Eti.555 12. Kapı Muhtelif Mobilya 3 PE.045 4.000 1.165 Melas* 20.000 1 Karisör 467 1 Elisa Kit 53. Sakatat Toplam 57 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.675 Sigara Üretimi (Ballıca) Un ve Yem İmalatı Yem İmalatı Şekerleme.Reçel. salyangoz vs 1.920 991.4.080.840 140.665 Yaş Küspe* 129.200 163 1.530 4. Bafra Sanayi Firma Sayısı 1 16 1 1 6 3 1 2 1 2 6 Ürün Türü Kurulu Kapasite 12.Büz. Torba 1.3.356 76.060 Naylon Poşet.212.096 Deniz Ürünleri.547 409 12.Tablo K.760 Toplam 19 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.000 263.608 15.Bordür. Plastik Poşet.600 2 Süt ve Süt Ürünleri 969 1 Ekmek 235.200 72.659.000 2 Çeltik 6.000. Çarşamba Sanayi Firma Sayısı 4 4 1 1 1 Ürün Türü Kurulu Kapasite İç Fındık 45.048 40.960 Birim Ad Ton Ton Kg Ton Ton Ton Adet Adet Adet m³ Adet Ton Ton m³ Ton m² Adet Ton Ton Ton Adet Ton Lt Ton İstihdam 638 164 6 4 35 105 3 143 10 320 60 19 35 8 4 8 5 25 3 5 5 40 30 1. Tahin Prinç Süt ve Süt Ürünleri Soğuk Hava Deposu Nevresim elyaf yorgan Elektrikli Battaniye Pantolon eşofman Kereste. 2005 Birim Ton Ton Adet Ton Ton Ton Ton Ton Adet Ton m³ Adet Adet İstihdam 319 36 166 86 64 13 12 16 24 22 8 766 259 .924 9.

840 28.484 43.Su Tankeri.000 165 Birim Ton Ton Adet Ton İstihdam 167 22 13 6 208 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası. 2005 Tablo K. 2005 Tablo K.7.200 21.872.5.123.Römork.384 2.737 93.160 44. 2005 260 .324 1.075. Vezirköprü Sanayi Firma Sayısı 7 5 2 2 1 1 Toplam Ürün Türü Un ve Yem İmalatçıları Zirai Aletler.863 48.400 Birim Ton Ton M² M² Ton Ton Adet Kg Adet Kg İstihdam 1 1 2 1 Toplam 0 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.275 65.320 4. Çivi 18 Kurulu Kapasite 170.680 122. Terme Sanayi Firma Sayısı 7 10 1 Ürün Türü Çeltik İç Fındık Küp Pres Yonga Levha* Küp Kontra Plak* Alüminyum ve Ürünleri Hayvan Yemi Ekmek Kuru Pasta** Yaş Pasta** Dondurma** 23 Kurulu Kapasite 31.520 10.230 Birim Ton Ton Kg m³ m² Ton İstihdam 90 36 18 149 6 7 306 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.850 1.680 8. Havza Sanayi Firma Sayısı 16 1 1 1 Toplam Ürün Türü Un ve Yem İmalatı Süt Ürünleri Ekmek Şoklama ve Kokoreç 19 Kurulu Kapasite 539.397 2.Tablo K. kabin Ekmek Orman Ürünleri Mermer Levha Demir Tel.800 7.6.

0 18.1 41.3 12. Tablo K.6 26. En fazla firma Gıda sektöründe bulunmakta bunu Makine İmalatçıları. Lastik ve plastik Eşya imalatçıları ile ilaç sanayi imalatçıları izlemektedir. Samsun Sanayinin Sektörler İtibariyle Sayıları Bölüm Makine.5 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası. İstihdam 26. Sanayi Gruplarına Göre İşyeri Sayıları ve İstihdam Durumu Samsun Sanayinin Sektörler İtibariyle sayıları.5 kişi olarak görülmektedir.2 36.8.9 31.Susam. sağlanan istihdam ve ortalama istihdam sayıları aşağıdaki tabloda verilmiştir.4.0 14. 2005 261 .5 36. Bu tablodan da görülebileceği gibi toplam sanayici sayısı 465 . En yüksek ortalama istihdam Bakır İmalatçıları grubunda sağlanmakta bunu.Helva İmalatçıları Cam-Avize Sanayi Asansör Montaj Kağıt ve Baskı Muhtelif İmalat Toplam Firma Sayısı İstihdam 67 41 53 22 71 54 27 11 20 10 4 13 11 13 9 38 465 1750 1691 1336 1158 1139 999 743 707 384 368 196 194 186 134 116 1201 12302 Ort.2 52. Kimya ve İlaç sanayi ve Tıbbi Ve Cerrahi Alet Üreticileri izlemektedir.K. Mobilya ve Lastik Ve Plastik Eşya İmalatçıları izlemektedir.Tahin. Döküm Trikotaj Ve Konfeksiyon İmalatçıları Lastik Ve Plastik Eşya İmalatçıları Kimya Ve İlaç Sanayi Gıda Ağaç Ve Mobilya Sanayi Taş Ve Toprak Sanayi Bakır-Pirinç-Alüminyum-Demir Çekme Un ve Yem İmalatçıları Oto Bakım Servisleri Tıbbi Ve Cerrahi Alet Üreticileri Şekerleme.2 25.6 16. Çelik Konstrüksiyon. sağlanan toplam istihdam 12.3 19.9 16. En fazla istihdamı Makine imalatçıları sağlamakta bunu Trikotaj ve Konfeksiyon Tesisleri .9 10.8 49.302 ve firma başına ortalama istihdam 26.5 64.

2005 Elektrik Samsun’da elektrik tüketimi. Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı Meslek.22’dir. Abone sayılarına bakıldığında en fazla payı Türkiye de % 81.78.17. Türkiye ve Karadeniz Bölgesinde toplam içinde en fazla elektrik tüketimi sanayi işletmelerinde.ölçü. 262 .34. Samsun ilinde ise resmi daireler gelmektedir. 2% Dem ir dışı Metal 12% Lastik 4% Kim ya 2% Plastik 17% Şekil K.kontrol ve optik Donatım ı im alatı Gıda 4% 10% Madeni Eşya San. İkinci sırada ise Türkiye ve Karadeniz Bölgesinde meskenler. resmi dairelerde % 15. Samsun ilinde ise meskenlerdedir.53 ve diğerlerinde % 5.1. Sanayi de % 0.87. ticarette % 9. 6% 2% Elektrik Makinalar 8% Cam 2% Elektriksiz Makinalar 12% Gübre 2% Dokum a ve Giyim 4% Orm an 13% Pişm iş Kil ve Çim ento Ger.69 ile meskenler almaktadır. Karadeniz Bölgesinde % 85.67.K.75 ve diğerlerinde % 6. sanayide % 26. Samsunda elektrik abone sayıları. bilim . meskenlerde % 35.76.43 ve Samsun ilinde % 78. Dem ir-çelik San. ticarette % 11. Resmi dairelerde % 0.75.5.16. Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası. meskenlerde % 82.76 şeklindedir. İkinci sırada ise Ticarethaneler gelmektedir. aydınlatmada % 5.

İzne tabii olmayan tesislerde de çeşitli önlemler alınmaktadır.980 834 1.801 224 2.142 2001 379.135 457.167 14. Oto gaz istasyonları da emisyon iznine tabii olup bunlarla ilgili çalışmalar devam etmektedir.6.245 4.136 14. Yukarıda bildirilen tesisiler önemli kirleticiler çıkarabileceği bilinen tesisler olup öncelikle bu tesislerin kontrol altına alınmaya çalışılmaktadır. sağlam verilerin oluşmasını engellemektedir. Tamamı tespit edilememiştir. Tesislerin özellikle inşasından önce Belediyelerce kurumumuzdan bilgi alınmaması tesislerin kurulduktan sonra izinlerim almalarına yol açmakta bu durumda işlemlerin uzamasına yol açmakta. koku v.283 2.749 767 2.odun yada fındık kabuğu gibi yakıtlar kullanan yerlere gerekli uyanlar yapılarak ya kurum tutucular takılmakta yada yasaklanmaktadır.s) gerekli önlemler aldırılmaktadır.067 59.9. Kapasiteleri itibarıyla Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine girmeyen tesislerde de proseslerine göre ortaya çıkan atıklarına göre (partikül madde.Her türlü emniyet tedbirlerinin alındığı resmi makamlarca tespit edilen oto gaz istasyonlarına Mahalli Çevre Kurulu karan ile ölçüm yapılmasına gerek duyulmadan izin verilmektedir. 2005 K.Tablo K.957 57.559 776 1. Gerek mahalli çevre kurulu ve gerekse İl Hıhzıssıhha Kurulunda alman kararlarla 6 no lu Fuel-oil kullanımı yasaklanmakta yada özel izine bağlanmaktadır.515 4.193 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası. Özellikle kirletici vasfı yüksek tesislerden başlanması koşuluyla tesisler denetim altına alınmaya çalışılmaktadır. Sanayiden Kaynaklanan Çevre Sorunları ve Alınan Önlemler İlimizde özellikle Kutlukent ve Tekkeköy sınırlan içerisinde bulunan Organize Sanayi Bölgesinde irili ufaklı tesisler bulunmaktadır.154 469.Kömür. duman.583 1. 263 . Elektrik Abone Sayıları Mesken Şantiye Ticarethane Sanayi Resmi Daire Kit Hayır Kurumu Tarımsal Sulama Özel Trafo Diğer Toplam 2000 371.622 2.369 3. Bunların dışında Hava Kalitesinin Kontrolü Yönetmeliğine tabi olan küçük çaplı işletmeler vardır ve bunlarında insan ve çevreye etkilerinin ortadan kaldırılması için çalışmalar devam etmektedir.

02. Ekonomik ömrünü dolduran işletmeler konusunda elimizde bir veri yoktur.12.10.1) 03.2003 03. K. Sanayi Tesisleri Arıtma Tesisi ve Deşarj Durumları IRA NO: 1 2 3 4 5 6 7 8 TESİSİN ADI ADRESİ Kisan Un Fab.05.11.Ş. SOj .1998 (Tablo 5.5) Paket arıtma tesisi var (Tablo 21.4) Arıtma tesisi var (Tablo 5.6.11.1) Fiziksel arıtım Maden (Tablo 7.2000 9 10 264 .NO ve HF gibi gazların insan sağlığına ve kültür bitkilerine etkileri hakkında bir çalışma yoktur.) Ladik ilçesinde bulunan Çimento Fabrikası.09.1998 DEŞARJ İZİN TARİHİ 20.2.2002 13.14) Çalışmalar devam ediyor. A. Tic. standartlara uymayanlara ise standartlara uymaları için uyanlar yapılmaktadır. Tekkeköy Recepoğlu Un Fab.1) Fiziksel arıtım (Tablo 5.K.Yibitaş şirketine ait Çimento Klinkeri öğütme tesisinde ve Hazır beton tesislerinde elektro filtre mevcuttur. Birçok tesis eski teknoloji ile çalıştığından bunların standartlara uyması da oldukça güç olmaktadır.Yibitaşa emisyon izni verilmiş Ladik çimento fabrikasına da izin verme çalışmaları devam etmektedir.1) Biyolojik arıtma tesisi var (Tablo 5. Genel olarak tüm işletmelerin ölçüm sonuçlan elimizde olmadığından bir karşılaştırma yapmak mümkün olmamaktadır.2004 25. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliği Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine göre Ek: 8 Liste A ve B ye giren işletmelerden standartlara uyanlara Emisyon izni verilmekte. A. 27.2000 12.04. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Su Kirliliği Tablo K.(Genellikle 2 no lu Fuel-Oil kullanılmaktadır. Tic.2004 (Tablo 15. Evsel atıksu Tekkeköy FKK Güney Oto Lastik ve Takoz San.15) (Tablo 20.1.6. Tekkeköy Oyak Beton San.Ş.12.12.1) 01. Tekkeköy Oyak Beton San.Elimizdeki kayıtlarda yüksek kükürtlü ve düşük kaliteli yakıtların kullanıldığı veya doğal gazla çalıştırılan tesis bulunmamaktadır.2001 12. Tekkeköy Karadeniz Bakır İşletmeleri (Metal Sanayi) Tekkeköy Karadeniz Bakır İşletmeleri (Soğutma Suyu) Tekkeköy Filiz Şekerleme Tekkeköy Bayramoğlu Balıkçılık Tekkeköy ARITMA TESİSİ DURUMU Fiziksel Arıtma (Tablo 5. Tekkeköy Unsan Osmanlı Un Fab.

5) (Tablo 5. Şti.03.2002 23.2) (Tablo 7.12.Ş.2002 21. Tekkeköy AYGAZ A.1) (Tablo 14.3) Çalışmalar devam ediyor 26 Çalışmalar devam ediyor 27 Çalışmalar devam ediyor 28 27. Miliç Mevkii (Evsel atıksu) TERME METAL anayi Evci.2001 YOK 13.3) 01.12.03.3) (Tablo 20.1) (Tablo 20.12.1997 Çalışmalar devam ediyor.1) Seperatör (Tablo 11.1997 12.3) (Tablo 20. Tekkeköy TÜGSAŞ NP-NPK Fab.2001 29 30 31 32 33 34 35 12.05.2003 13. Tekkeköy Yeşilyurt Petrol ve Turizm Ltd. Şti.3) (Tablo 20.2004 27.Ş. Sakarlı Beldesi Terme Okumuş Petrol Ürünleri Ltd.2) Paket Arıtma var (Tablo 21. Terme Doğanay Tesisleri Miliç Mevkii Terme Soğancılar Dinlenme Tesisleri Terme ARITMA TESİSİ DURUMU Fiziksel arıtma DEŞARJ İZİN TARİHİ 02.1) Fiziksel arıtım (Tablo 15. Terme Çavuşoğlu Petrol Ürünleri Ltd. Merkez TERME METAL Sanayi Evci.7c) (Tablo 20.08.2002 13.1) Arıtma tesisi var (Tablo 11.3) Arıtma Tesisi var (Tablo 5.3) (Tablo 20.6) Fiziksel arıtım (Tablo 21.08.12.2001 27. Çalışmalar devam ediyor Çalışmalar devam ediyor 30.08.2000 Paket Arıtma var (Tablo 21.2002 30.Şti.2002 265 . Çalışmalar devam ediyor 13.2002 Çalışmalar devam ediyor.3) (Tablo 20.3) (Tablo 20.7a) (Tablo 14.08.1) (Tablo 20.07.Şti.04.2002 25 (Tablo 20.08.17) (Tablo 20. Tekkeköy SAMES A.03. Tekkeköy Yeşiloğlu Akaryakıt Ltd.IRA NO: 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 TESİSİN ADI ADRESİ Yeşilyurt Demir Çekme San.7c) (Tablo 14.13) (Tablo 20.05. Samsun Dolum Tesisi Tekkeköy Petrol Ofisi ( Petrol Sanayi) Tekkeköy Petrol Ofisi (Evsel Lojman) Tekkeköy TÜGSAŞ H2SO4 Fab. Miliç Mevkii (Metal anayi) Birpet Birlik Petrol Ltd. Tekkeköy TÜGSAŞ Fosforik Asit (13) Tekkeköy TÜGSAŞ Fosforik Asit (03) Tekkeköy TÜGSAŞ Amonyak Depolama Tekkeköy TÜGSAŞ DAP Tesisi Tekkeköy TOTAL-Oil (Petrol Sanayi) Tekkeköy 19 Mayıs Hazır Beton Tekkeköy Fahri CANDAL Alabalık Çiftliği Tekkeköy Hakan Petrol Tekkeköy Özön Petrol Ltd. Şti. Şti.2002 13.

Çalışmalar devam ediyor 30.01.2003 30.14) Paket arıtma var (Tablo 21. Camadan Un Fab.1) Tablo (20.2002 20.3) (Tablo 20. Cami mah.12.04.1) (Tablo 20. Çarşamba Öztürk Metro Turizm Tic.2004 30. Kardez Su ürünleri İşleme Çarşamba Hürriyet Süt Fabrikası Çarşamba Samsun Çarşamba Havaalanı Çarşamba Lale Petrol Çarşamba Öztürk Metro Turizm Tic.3) Biyolojik arıtma (Tablo 21.3) Paket Arıtma Var (Tablo 21.10.1) Var (Tablo 5.2002 266 .11. Km.2000 Çalışmalar devam ediyor 27.3) Fiziksel Arıtım Gıda san. (Tablo 5.10. (Tablo 5.2004 05. İmren Akaryakıt Ankara Karayolu Örnek Petrol Ankara Karayolu 19 Mayıs Üniversitesi Üniversite Kampüsü 19 Mayıs Polis Okulu Altınkum Pelit Petrol KURUPELİT ARITMA TESİSİ DURUMU Var (Tablo 21. No: 55 Kurupelit Kurtoğlu Un Fab.10.1999 05. Çarşamba Çarşamba Şeker Fab.2002 30.2002 Çalışmalar devam ediyor Çalışmalar devam ediyor Çalışmalar devam ediyor 01.1) Biyolojik Arıtma (Tablo 21.IRA NO: 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 TESİSİN ADI ADRESİ TERME Belediyesi Arıtma tesisi Terme Ernur Balıkçılık Sancaklı Köyü Terme Güner Kardeşler Tekin Süt Terme Yiğitler Petrol İstasyonu Çarşamba Çubukçu Petrol Çarşamba BOTAŞ A.3) Biyolojik Arıtma (Tablo 21.07.2002 Çalışmalar devam ediyor.10.2002 01. Taflan Keleşoğlu Un Fab.1) (Tablo 20.02.2003 13.1) Fiziksel Arıtım Gıda san.05.2002 11.3) (Tablo 20. Ankara Karayolu Km. Ankara Yolu 2.2002 31. (Tablo 5.3) (Tablo 20.3) Var (Tablo 5. Çarşamba Opet Günsan Petrol İstasyonu Çarşamba Özcanlar Petrol Acıklı Çarşamba Moil petrol Çarşamba PET-OR Petrol Salıpazarı Taflan Un Fab.1) Fiziksel Arıtım Gıda san.3) (Tablo 20.2003 21. Şti. Yalı mah.2001 13.04.3) (Tablo 20.08.1) Fiziksel arıtma Gıda san.05.3) (Tablo 20. Ltd.11.2002 25.13) (Tablo 5.11 a) Var (Tablo 5.2002 30.Ş.1) (Tablo 20.09. Ltd. (Tablo 5.2001 23.05. Şti.3) DEŞARJ İZİN TARİHİ 21. No:181 Taflan Bolat Un Fab.12.3) (Tablo 20. Cami mah. (Tablo 5.10.1) Fiziksel arıtma Gıda san.2001 21.03.

1) Fiziksel arıtım (Tablo 7.2003 25.08.3) Fiziksel Tablo (7.2000 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 Tekel Ballıca Sigara Fab.2004 27.1) Fiziksel Arıtım (Tablo 5.05.2001 (Yenilenecek) 21. Sancak Tekstil TEAŞ Altınkaya HES İşletme Müdürlüğü Bafra Belediyesi Arıtma Tesisi Köpürbaşı Mevkii Yibitaş lafarge Hazır Beton tesisi Köpür Başı Mevkii Betontaş Hazır Beton tesisi Köpür Başı Mevkii Söşa Benzin İstasyonu Sinop Yolu Çuhacı Petrol Bafra Şafak Petrol I Şafak Petrol II Bafay yağ Nalboğazı mevkii Tataroğlu Petrol AK Tavuk Yibitaş Laferge Orta Anadolu San.05.A.01.1) Fiziksel Arıtım (Tablo 5.2003 02.3) (Tablo 20. Aydın Petrol Vahdet Un Fab.05.06.05.04.2002 21.8) (Tablo 5.8) Evsel Nitelikli Atıksu Cam Sanayi End.1) (Tablo 20.1) Biyolojik arıtma (Tablo 21.2004 02.3) Biyoljik arıtma (Tablo 5.Tic. 19 MAYIS Karadeniz LPG Petrol Ay-Pİ Tavukçuluk Güney Un Fab.2003 YOK 27.3) Kimyasal Arıtım (Tablo 5.01.08.2002 26.2002 YOK 30.2002 03.12.2003 13.12.06.09.11.3) Fiziksel Arıtım (Tablo 5.2001 27.5) Fiziksel Arıtım (Tablo 5.05.2001 02.3) Fiziksel Arıtım (Tablo 20. ARITMA TESİSİ DURUMU Tablo (20.1) (Tablo 20.2002 23.05.5) (Tablo 20.3) Biyolojik arıtma (Tablo 5.IRA NO: 63 64 65 TESİSİN ADI ADRESİ Murat Petrol TAFLAN Gürsoy Hazır Beton Akbulut Un Fab.05.3) Fiziksel Arıtım (Tablo 20.4) (Tablo 20.2003 04.1998-03.11. Nitelikli Diğer Atıksular End.2004 13.1998 27.Ş Yeşilkent Beldesi Üstün Avize Yeşilkent Beldesi Erpet Petrol Yeşilkent Beldesi Mert Petrol Yeşilkent Beldesi Asarcık Un Fabrikası Belikler Petrol Asarcık 03.1) KimyasalArıtım (Tablo 10.12.06.01.2001 01.5) Fiziksel arıtım (Tablo 7.1998 23.10.07.1) Fiziksel Arıtım (Tablo 5. Nitelikli Diğer Atıksular DEŞARJ İZİN TARİHİ 13.2) Paket Arıtma (Tablo 21.1) Biyolojik Arıtma (Tablo 21. Alaçam Un Fab.2000 23.2004 02.2004 267 .2003 13.11.05. Nitelikli Diğer Atıksular Gıda Sanayi End.2004 23.Kelikler BAFRA Aranan Un Fabrikası Beyazbaşak Un Fab.

07. Aydınoğlu Un Fabrikası Samsun Karayolu 2. Atıksu Gıda San.2001 27.km Ayanoğlu Un Fabrikası Samsun Karayolu 2. Gıda San. km Gözde Bereket Un Fabrikası Habibfakı Köyü ARITMA TESİSİ DURUMU Evsel Atıksu Evsel Atıksu Gıda San. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Gürültü Kirliliği Gürültü kaynakları oranları ile sıralandığında sanayii gürültüsünün toplam gürültü içerisinde % 6'lık bir paya sahip olduğu görülmektedir.2003 110 111 112 113 114 115 Gıda San.3.07. Gıda San.2001 01.12.06. Nit.10.07.IRA NO: 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 TESİSİN ADI ADRESİ Ladik Çimento Fabrikası Hamamayağı Kaplıcaları Ladik Hafızoğlu Un Fabrikası Dörtyol Mevki Toplalhacılar Un Fabrikası Dörtyol Mevki Es-Kav Un Fabrikası PTT karşısı Yemsel Tavukçuluk Asarcık Yolu 4. Gıda San. End. Gıda San. 268 .Km Havana Turistik Tesisleri l Samsun Karayolu Altınbaşak Un Fabrikası l Ilıca Beldesi Havza Altınbaşak Un Fabrikası ll Ilıca Beldesi Havza Bereket Un Fabrikası Ilıca Beldesi Havza Karaoğlan Un Fabrikası Ilıca Beldesi Havza Hasan Usta Un Fabrikası Eymir Köyü Beşgöz Un Fabrikası Çeltek Köyü Teşvikiye Un Fabrikası Boyalıca Mah. 13.07.02.2001 13. Gıda San.2003 27.05.6.07. Gıda San.. Gıda San.2003 K. Gıda San.04.2002 20.2003 27.2004 27.km Hayat Erginler Un Fabrikası Vezirköprü Yolu Üzeri Eren Un Fabrikası Samsun Karayolu 12km Osman Mutlu Un Fabrikası Kazımpaşa Cad.2002 13.2004 20.08. K. Gıda San.07.02. Gıda San.07.2003 30. DEŞARJ İZİN TARİHİ 13.08.2002 23.2004 20.08.2003 23. Gıda San. Gıda San.01. Nur Un Fabrikası Ilıca Beldesi Havza Vezir Un Fabrikası Ağcayazı Köyü Çiçek Un Fabrikası Havza Yolu 3.2003 27.07.07. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Toprak Kirliliği İlde sanayiden kaynaklanan toprak kirliliği hakkında yapılmış bir çalışma yoktur.4.2003 27. Gıda San.2002 27.2003 27. Gıda San.2001 27.07. Gıda San.07.2002 02.6.2003 20. Gıda San.2002 20. Gıda San.07.

Sanayi Tesislerinin Acil Durum Planı İlimizde “Endüstriyel Kazalar İçin Acil Eylem Planı” hazırlanan tesisleri şu şekilde sıralayabiliriz: -Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A. çeşidi ve bertaraf yöntemleri ile ilgili bir çalışma yapılmamıştır.Ş.Ş.Sanayinin sebep olduğu gürültü pek fazla olmamasına karşın orada çalışan insanlar açısından büyük öneme sahiptir. -Gesan Yatırım ve Tic. -Aygaz LPG Dolum Tesisi.Ş. yanması veya tahrip olması söz konusu değildir. -Milangaz LPG Dolum Tesisi. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Atıklar İlde herhangi bir sanayi tesisi için tehlikeli ve zararlı atıkların özellikleri. miktarı.Ş -Yıldız Kimya San.5. LPG Dolum Tesisi. Ağır işitme meslek hastalıkları sanayi buranşlarına göre az veya çok olabilmektedir. Bunlara örnek vermek gerekirse: Güney Almanya'da 1969-1978 Yılları arasında Demir çelik sanayinde çalışan işçilerin 1700 kadarı gürültüden ağır işitme hastalığına maruz kalmışlardır. A. -Petrol Ofisi Bölge Müdürlüğü -Elf-Selyak Akaryakıt Terminali -İpragaz LPG Dolum Tesisi KAYNAKLAR: -Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü 2005 -Sanayi ve Ticaret Odası 2005 269 . gürültüden dolayı meydana gelen çevre sorunları. K. Gürültüden dolayı herhangi bir maddi kirlenme veya radyasyon olamadığına göre canlı varlıkların zehirlenmesi. %4.6. -Eti Bakır A. Sanayi kuruluşlarına göre ağır işitme hastalıklar oranları şöyledir. Tic.1 Elektro Sanayi %2.7.6 Odun Sanayi %5. -Samgaz San.o Mensucat % 2. LPG Dolum Tesisi.7 İnşaat % Çeşitli Sebepler %63 Madencilik %4 Taş Sanayi %5 Madencilik Kısaca özetlenirse. İnsanlar fazla gürültüden " ağır işitme" meslek hastalığına yakalanabilirler. A.6 Kimya Sanayi %2. gürültüye neden olan etken susunca veya durunca ani olarak son bulur ve herhangi bir tortu veya kalıntı bırakmaz. K.

Kente verilen su miktarı toplam 800 lt/sn civarında olup. DSİ VII. Bu raporda. buradan şehre dağıtılırdı. İller Bankası tarafından da 5 adet kuyu açılmıştır. Özellikle Sonbahar aylarında yer altı su seviyesinin düşmesi sonucunda kuyuların verimlerinde önemli düşmeler gözlenmiş ve şehirde su sıkıntısı çekilmiştir. mevcut su tesislerinin yenilenmesi ve yaygınlaştırılması gibi konuların incelenmesi amacıyla bir rapor hazırlanmıştır. 1972 yılında bir. Samsun kentine içme ve kullanma suyu sağlanması ve su şebekesinin kurulması işi RUMPFEL adlı Avusturya şirketine verilmiş ve adı geçen şirket. kentin gelecekteki su ihtiyacının sağlanması. Bu göletlerden yatağa salınan su. Mert ırmağı kıyısında 25 m derinliğinde 7 adet kuyu açmış ve bu kuyulardan sağlanan su. Kehrizlerle getirilen su. ULAŞIM VE HABERLEŞME L. Bölge Müdürlüğü’nce. 1958 yılında. Bölge Müdürlüğü tarafından 26 adet. DSİ VII. kentin 30 yıl sonraki (1988) su ihtiyaçları hesaplanmış.L. 1975 yılında iki ve 1976 yılında üç kuyu daha açılmıştır. Frenk kilisesi civarında evlere. Mert Irmağı havzasında ve Kavak İlçesi civarında 2 adet gölet inşa edilmiştir. İkinci bir ana hat bugünkü DSİ VII. DSİ VII. şehre cazibe ile iletilmiştir. Temiz Su Sistemi Samsun kentine içme ve kullanma suyu temini ile ilgili ilk mühendislik çalışmaları 1926 yılında başlamıştır. Mert Irmağı üzerinde. ALTYAPI. 270 . Hızla büyüyen kentin artan su ihtiyaçlarının karşılanması için DSİ VII. Semte Subaşı denmesinin esası da buna dayanmaktadır.1. DSİ Genel Müdürlüğü tarafından. şehre pompajla iletilmiştir. Bölge Müdürlüğü sitesinin bulunduğu yerden geçerek.1. Bölge Müdürlüğü ve Samsun Belediyesi’nin işbirliği ile yapılan bir regülatörden alınarak. 1926 yılında. mevcut tesislerden ayrı olarak 500 litre/s’lik bir kapasitenin daha devreye sokulması önerilmiştir.1. Bu kuyulardan 9 tanesi Kürtün Irmağı vadisinde olup. Altyapı L. kaynak araştırılması. aynı yerde Belediye tarafından yapılan tasfiye tesislerinde temizlendikten sonra şehre verilmiştir. Subaşı semtine gelir. Kurak mevsimlerde görülen su sıkıntısının giderilmesinde yardımcı olmak üzere. Bu tarihten önce kentin su ihtiyacı Mert Irmağı’ndan sağlanmakta olup Irmak vadisinde bulunan Ködekli Köyü’nün 1 km menbasındaki su alma yerinden bir kanalla alınan su. 1968 yılında. 3 tanesi Atakum düzlüğünde geri kalan toplam 32 tanesi verimli çalışmıştır. çeşmelere ve hamamlara pöhrenk denilen pişmiş kilden yapılan borularla dağıtılmıştır. Bölge Müdürlüğü tarafından ayrıca. şebeke kayıpları ile bu miktar 600 ~ 650 lt/s ye kadar düşmüştür. Bu rapor doğrultusunda.

Samsun Şehrinin içme. Böylece Çakmak Barajı’ndan alınan suyun toplam debisi 4000 lt/s olacaktır. Bölge Müdürlüğü’nce yürütülmüş ve 50 yıllık bir süre içinde şehrin su ihtiyacını karşılayacak en uygun kaynağın Abdal Irmağı olduğu belirlenmiştir. “SAMSUN ŞEHRİ İÇME. Arıtma tesisleri.Samsun İçme. kalıcı bir çözüm bulmayı amaçlayan etüt çalışmaları da yine DSİ VII. kullanma ve endüstri suyunun temini 23 Ekim 1972 tarih ve 7/5290 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile DSİ Teşkilatına verilmiş ve DSİ VII. Abdal ırmağı üzerindeki Çakmak Barajı. DSİ VII. geçici olan önlemlerin yanında. Planlama raporunda önerilen. ilk üç ünitenin yapımı DSİ. dördüncü ünitenin yapımı ise Samsun Belediyesi tarafından gerçekleştirilecektir. bunlardan Çakmak Barajı Temmuz 1988 tarihinde tamamlanmış. 1982 yılında. Bölge Müdürlüğü’nce yürütülen planlama çalışmaları 1979 yılında tamamlanmış. En yüksek kapasitede. hızla büyüyen kentin su sorununun çözümüne artık Mert ve Kürtün ırmakları alüvyonlarındaki yer altı suyunun yeterli olamayacağı anlaşılmış ve başka kaynaklar araştırılmasına gerek duyulmuştur. KULLANMA ve ENDÜSTRİ SUYU TEMİN PROJESİ PLANLAMA RAPORU” yayınlanmıştır. Kullanma Ve Endüstri Suyu Projesi: 1970’li yıllara girerken. şehrin 2015 yılında ulaşacağı tahmin edilen 1 200 000 nüfusunun ihtiyacına yetecek suyu karşılayacak şekilde tasarlanmıştır. 3540 lt/sn suyun modern bir istemle arıtılarak şehre verileceği bu proje ile ayrıca. 271 . DSİ uygulama ve yatırım programına alınan ve Çakmak Barajının ihalesiyle inşaatına başlanan bu proje. Depolar ve Terfi Hatları İnşaatı Samsun Belediyesi ile DSİ Genel Müdürlüğü arasında yapılan protokol gereği. bölgedeki en büyük sanayi kuruluşları olan TÜGSAŞ Samsun Gübre Fabrikasına 300 lt/sn ve Karadeniz Bakır Fabrikasına da 160 lt/sn arıtılmamış su olmak üzere toplam 460 lt/sn su temin edilecektir. diğer tesislerde geçen süreç içerisinde tamamlanmıştır. iletim hatları ve Dağıtım şebekelerine ait kati projeler de 1981-1982 yıllarında hazırlanmış. Bölge Müdürlüğünün yükümlülüğünde olan ilk üç ünitenin yapımına 1982 yılında başlanmış olup. uygulama aşamasına gelmiştir. Soruna. Samsun İçme suyu Projesi 4 ana üniteden oluşmaktadır : Çakmak Barajı İnşaatı İletim Hattı ve Atakum Ana Depo İnşaatı Su Arıtma Tesisleri İnşaatı Şehir içi şebekesi.

2015 yılına kadar su ihtiyacını karşılayabilecektir. Boru Fabrikası Su alma yapısı ve iletim tüneli İletim hattı Atakum ana deposu 272 .6 m3 : 122. Projenin en büyük ünitesini oluşturan bu iş 4 grup halinde yürütülmektedir. Çakmak Barajı Samsun İçme suyu Projesi’nin depolama tesisi olarak görev yapacak olan baraj. yaklaşık 43 km uzunluğundaki iletim hattı ile boru fabrikasını ve bir su deposunu ihtiva eden bu iş.5 km2 2. Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. Çakmak Barajı Karakteristikleri Hidroloji: Su toplama havzası : 477 km2 Yıllık ortalama doğal akım : 147 hm3 Regüle edilen yıllık su : 126 hm3 Baraj: Tipi Temelden yüksekliği Dere tabanından yükseklik Kret uzunluğu Kret genişliği Gövde dolgu hacmi Baraj Gölü En yüksek su seviyesi En düşük su seviyesi Toplam depolama hacmi Aktif depolama hacmi Göl alanı : Zonlu toprak dolgu : 57 m : 45 m : 444 m : 10 m : 2.00 m : 106 hm3 : 76 hm3 : 6. Çarşamba ovasının güneyinde. projenin en büyük ve en önemli ünitesini oluşturmaktadır. Çarşamba İlçesinin 20 km güney batısında.1. Abdal Irmağının bir yılda taşıdığı 147 hm3 suyun 126 hm3 ünü düzenleyerek Samsun kentinin. Aktif depolama hacmi 76 hm3 olan baraj.75 m : 103. İletim Hattı Ve Atakum Ana Depo İnşaatı Çakmak Barajından başlayan ve kentin batı yerleşim biri olan Atakum Semtine kadar.

1993 tarihinde başlanılan boru döşeme işi 05. 2.212 m uzunluğundaki hamsu iletim hattında 17.2.1999 tarihinde tümüyle tamamlanmıştır.05. basınç ve sızdırmazlık testleri yapılarak hat kullanıma hazır duruma getirilmiştir.04. Hat boyunca basınç dayanımı 4 ile 11 atü arasında değişen 16 551 m Ø2200 mm. İletim tünelinde 01.1994 tarihinde tamamlanmış. Samsun kent merkezinde güzergah olarak kullanılması öngörülen 100.üncü Yıl Bulvarı üzerinde çok yoğun altyapı tesislerinin 273 . kazı yüksekliği 4. 22 Mayıs 1991 tarihinde başlanılan sualma yapısı inşaatı işi 5 Mart 1992 tarihinde tamamlanmıştır.36 m beton kaplama sonrası net çapı ise 2. 2. Boru Fabrikası İletim hattında kullanılan öngerilmeli beton ve çelik boruların üretildiği bu fabrika.03. 3 kademede ve 3 adet kapak ile kontrol edilen su alma yapısı ile iletim tüneline çevrilecektir. şehir dışında ise güzergahla ilgili sorunların aşılmasını takiben 17. 30. daha önce tamamlanarak test edilen bölümden 22 Ekim 1996 tarihinde kente içme suyu verilmesi sağlanmıştır.80 m çapında bir şaft aracılığı ile iletim tüneline bağlanmaktadır.3. Ham Su Ve Temiz Su İletim Hattı Basınç dayanımları 5 ile 13 atü arasında değişen 2011 adet Ø2200 mm çelik gömlekli öngerilmeli beton boru ve 79 adet özel parçanın kullanıldığı 12.42 m.05.1991 tarihinde beton kaplama ve 15.10. 15. Hamsu iletim hattı boyunca.1993 tarihinde enjeksiyon imalatları tamamlanmıştır.11. içerisinde Ø1600 mm çapında bir kelebek vana bulunan bir çıkış yapısı vardır.1985 tarihinde başlanılan çalışmalar sonucu 15. İletim Tüneli Baraj gölünde biriken su 30 m yüksekliğinde. 01.2.02.1. hattın işletilmesi sırasındaki olası arıza durumlarında arıza yerine kolay ve çabuk ulaşımı temin amacıyla servis yolu yapılmıştır. kazı çapı 4. km sinde kurulmuş ve 1988 yılı Ocak ayında üretime geçirilmiştir. Basınç ve sızdırmazlık testleri yapılarak 09.05.1988 tarihinde kazı. Su Alma Yapısı.30 m yüksekliğindeki yapı. Baraj gölü ile hamsu iletim hattı arasında bulunan 2 884 m uzunluğundaki iletim tüneli atnalı kesitli olup. Bu yapı 1993 yılında tamamlanmıştır. Şehir içinde 1988 yılında.1994 tarihinde başlanılan boru döşeme çalışmaları sürdürülürken. Çarşamba – Ayvacık karayolunun 6.80 m’dir. 7 039 m Ø1600 mm 320 m Ø1200 mm beton boru 3 959 m Ø1600 mm 26 m Ø1400 mm 209 m Ø1200 mm 670 m Ø1000 mm Olmak üzere toplam 32 397 m boru döşenmiştir.35 m uzunluğunda ve 2. İletim tünelinin çıkışında.

1.1.5 km güneydoğusunda.1996 tarih ve 1697 sayılı Olur’u ile bu iş muhtevasına alınmıştır. 3. kiltaşı. Samsun’a yaklaşık 20 km uzaklıkta ve Aşağıçinik beldesi sınırları içerisindedir. DSİ Genel Müdürlüğü’nün 13. kumtaşı ardalamasından oluşan bir zemin karakteristiği gösteren yaklaşık 285 dönüm arazi üzerinde kurulmuştur. Projenin Amacı 274 . Deposu olan Atakum deposunda tüm inşaat ve imalat faaliyetleri tamamlanmıştır. Deposu olan SSK deposunda tüm inşaat ve imalat faaliyetleri tamamlanmıştır.Projenin Yeri Samsun İçmesuyu Arıtma Tesisleri.08.bulunması bu kesimde beton boru kullanılmasını engellemiş. 15. İçmesuyu Arıtma Tesisi Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. sık sık yatay ve düşey kurp teşkili zorunluluğu göz önüne alınarak hattın kent geçişi çelik borularla yapılmıştır.4. 2.2. 2005 3. Tekkeköy ilçesinin 4. Atakum (DY12) Deposu Ve SSK (DY5) Deposu 15 000 m3 kapasiteli ve cazibe zonunun IV. İçmesuyu Arıtma Tesisi Şekil L. 80 ile 110 m kotları arasında %8 ile % 18 arasında değişen eğime sahip tüf. 3. İletim hattının çelik boru kullanılan kısmında katodik koruma tesis edilmiştir.000 m3 kapasiteli ve cazibe zonunun II. Asıl ihale muhtevasında bulunmayan D5 Deposu.

bunlarda kullanılan teknolojinin yurdumuz şartlarına adaptasyonu suretiyle projelendirilmiş ve ihale edilmiştir. Buda içme ve kullanma suyunun farklı amaçlara hizmet etmekte olduğu sonucunu teyit etmektedir. Birincisi. İçmesuyu Arıtma Tesislerinin Teknik Özellikleri: 1. Samsun kent nüfusunun 650 000 olacağı varsayılan 2000 yılını İkincisi de. uluslar arası standartlara uygun olarak arıtılmasının sağlanmasıdır. Ancak. zorunlu kalınmadıkça ithal malzeme kullanılmamıştır.) Tesiste kullanılan malzeme ve ekipmanın büyük bir kısmı yerli üretimden seçilmiş. İçerisinde bulunduğumuz yıl itibari ile kent nüfusunun 400 000 civarında kalması ve kati proje safhasında öngörülen miktara ulaşmamış olması sonucu tesisin 2015 yılından sonra da daha uzun süre Samsun’un içme ve kullanma suyunu karşılayabileceği görülmektedir. 3. Samsun İçmesuyu Arıtma Tesisleri. II. Malzeme ve ekipman seçiminde işletme maliyetlerinin düşük tutulmasına özen gösterilmiştir.3. Samsun İçmesuyu Arıtma Tesisleri. nüfusun 1 200 000’e ulaşacağı tahmin edilen 2015 yılını Hedef alan iki kademeden oluşmaktadır. Samsun İçmesuyu Projesinin dört ünitesinden biri olan İçmesuyu Arıtma Tesisleri. Kademe 200 000 m gün 3 Toplam 400 000 Katmanlı Tip Havalandırma 2 adet 2 adet 4 adet 4x4=16 adet 4x4= 16 adet 32 adet 3 katlı yatay akımlı 2x2x3=12 adet 2x2x3=12 adet 24 adet 275 . Kademe kapsamında inşa edilmiştir.Samsun kentinin içme ve kullanma suyunun. (tarla sulama vs. ihale edilen ve uygulanan ilk örnek olma özelliğini taşır. Türkiye’de tamamen yerli olanaklarla tasarlanan. sağlıklı ve uluslar arası standartlara uygun nitelikte içme ve kullanma suyu temini amacıyla proje kapsamına alınmıştır. Proje. elimizdeki verilere göre halen 160-170 bin m3/gün kapasiteye ulaşılmıştır. Proje ve uygulama safhalarında yabancı teknoloji ve teknoloji ürünlerinden yararlanılmış olmakla birlikte. Samsun İçmesuyu Projesi Planlama Raporu ve Kat’i Proje Öngörüleri doğrultusunda diğer arıtma tesislerinin inşaat ve işletme safhalarında edinilen tecrübelerle. proje hedefi olan 2015 yılına kadar Samsun kentine temiz.Kademe Tesis Kapasitesi m3gün Giriş yapısı tipi Hızlı Karıştırıcılar Floklaştırma Odası Durultucu Tipi Durultucu Havuz Sayısı 200 000 m gün 3 2. Kademeye ait durultucu ve filtreler dışındaki tüm üniteler I.

3 0.2 0.3 KATLI ÇÖKTÜRME ÜNİTESİ 7.SAMSUN'A TEMİZ SU VEREN İSALE 1. mg / l Bakır Demir Mangan PH 3 0.00 x 15.0=1.2.0 <1 3.5 0.00 Tablo L. 2005 Amonyak 0.00 m 2 1 440 m 0.5 50 0.5 0.05 6.05 6.5 1.1 6 680 m 1 adet 3 6 680 m 2 1.05 1.4 45 0.05 0.1.5-8.7 mm 3 2 5.00 0.5-9.ÇAKMAK BARAJINDAN GELEN HAMSU 2.KLOR TEMAS TANKI 10.HIZLI KUM FİLTRELERİ 9.İçme Suyu Arıtma Tesisleri Akım Şeması Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.HAMSU GİRİŞ YAPISI 3.22 2.0 0 ABD Çevre Koruma Ajansı Samsun İçme suyu Arıtma Tesisi 1.05 1.06 0.Coli Organik Madde Krom Florür Nitrat Nitrit 25.YAVAŞ KARIŞTIRICILAR ( FLOKÜLASYON ) 6.5-8.02 7.Durultma Yüzeyi Durultucu Yüzey Yükü Filtre Grup Sayısı Türk Standartları TSE 266 BİRİNCİL STANDARTLAR (BERRAKLIK) NTU Bulanıklık Toplam E.02 0.5 6. mg / l 0.5 0.1 + 1.1 0.3 0 2.5 50 0.009 Filtre Ünite Sayısı Filtre Havuz Boyutları Toplam Filtreleme Alanı Filtre Tabaka Kalınlığı Filtre Kumu Efektif Dane Çapı Filtreleme Hızı Temizsu Deposu Depolama 16 adet 1 440 m 2 11 000 m 3 16 adet 3.1 m 0.5 1 0.2 0.8 SAMSUN İÇMESUYU ARITMA TESİSLERİ AKIM ŞEMASI 2 3 4 5 8 7 1 6 ÇAKMAK BARAJI BY-PASS HATTI 9 10 SAMSUN 4. mg / l BİRİNCİL STANDARTLAR (İNORGANİK KİMYASALLAR) .7-2.79 m / m /saat 3 11 000 m 32 adet 2 880 m 2 22 000 m 3 Şekil L.2 0.HIZLI KARIŞTIRICILAR (KOAGÜLASYON) 276 5.08 m /m /saat 1 adet 3 3 13 380 m 2 adet 3 Dünya Sağlık Teşkilatı WHO 5.0 <1 BİRİNCİL STANDARTLAR (MİKROBİYOLOJİK) EMS/100 ml BİRİNCİL STANDARTLAR (ORGANİK KİMYASALLAR) .DURULTUCULAR 8.0 5.HAVALANDIRMA YAPISI .05-0. Samsun İçmesuyu Arıtma Tesisleri 2005 Yılı Su Kalite Raporu İKİNCİL STANDARTLAR (ESTETİK) .

DSİ Tarafından Tamamlanması Gereken Depolar 1.06 170 50 10. 5.01 0. 4. 2.9 0. 1. 2. belirli bir kesimin cazibe ile su alacağı.05 0.000 Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.2 0. gelecek yıllarda yerleşimin 0 ile 240 kotları arasında yer alacağı tahmin edilmektedir. DY2-DY3-DY4 Su Depoları DY6-DY7.A.07 250 5 - 20 0. 3. 4. belirli bir kotun üzerindeki bölgelere ise pompajla su verilebileceği anlaşılmaktadır.Doğu Yerleşimi (Tekkeköy – Hasköy Grubu) 2.Merkez Yerleşimi (SSK – Kökçüoğlu Grubu) 3.1-0.Sülfat Çinko İLAVE PARAMETRELER . Samsun’da. DY1 – 15 000 m3 – Cinekoğlu Su Deposu DY5 – 15 000 m3 – Ssk Su Deposu DY12 – 15 000 m3 – Atakum Su Deposu DY13 – 10 000 m3 – Kolpınar Su Deposu DY17 – 15 000 m3 – Üniversite Su Deposu 4. 277 .5 0.02 0. 4.000 0.001 0.Su Depoları İller Bankası yükümlülüğünde olan ve yukarıda sıralanan depo ve bunların ara bağlantıları ile ilgili ihale 05/09/2003 tarihinde İller Bankası’ndan devralınmış ve yapımına SASKİ tarafından devam edilmektedir.05 0.000 0. Şehir İçi Şebeke Depo Ve Terfi İstasyonları Samsun kentinin 2015 yılında yayılacağı varsayılan toplam 10 300 hektarlık yerleşim alanı 3 ana bölüme ayrılmıştır.05 0.08 0.B İller Bankası Tarafından Tamamlanması Gereken Depolar 1. Arıtma tesislerindeki su deposunda en yüksek su kotunun 87. 3.Su Depoları DY8-DY9-DY10-DY11-DY11A Su Depoları D14 . kabul edilen işletme basınçları.2 0. merkezde 4 ve Atakum’da 5 terfi zonu oluşturulmuştur. 2005 4. mg / l Sertlik(CaCO3) Kalsiyum Magnezyum Bakiye Klor Alüminyum Arsenik Fenol Kurşun Siyanür 250 5 200 50 0.02 0.Batı Yerleşimi (Atakum – Üniversite Grubu) Dağıtım sistemi.35 m olduğu göz önüne alındığında.5 0. arıtma tesisi su kotu ve kent yerleşme alanının topografyası göz önünde bulundurularak cazibe zonu dışında. doğu yerleşiminde 4.005 250 500 5 0.

DY12 – 15 000 m3 – (Atakum Su Deposu) a. Hamzalı Köyü c. DY11 – 5000 m3 a. Gölceğiz Köyü d.2000 m3 4. 1. 3. DY3 . DY5 – 15 000 m3 (S. Su Deposu) a.K.2. Kuşçulu Köyü 4. Yeşilkent Beldesi’nin bir kısmı 4.1. DY6 – 6000 m3 b.2000 m3 c.1. Doğu Yerleşimi Doğu Yerleşimi aşağıdaki yerleşim alanlarını beslemektedir . DY1 Su Deposu – 15 000 m3 (Cinekoğlu Su deposu) a. DY17 – 15 000 m3 – (Üniversite Su deposu) 278 .4. DY4 . Havaalanı a.1. 2. Tepecik köyü 5. Gazi Beldesi 2. DY9 – 3000 m3 a.1 DY11A – 300 m3 Beslediği bölgeler. Kababörük Köyü 3. İlkadım Beldesi 3. 1. Uzgur Köyü 7. DY8 – 5000 m3 (Kökçüoğlu Su Deposu) a. Merkez Yerleşimi Merkez Yerleşimi aşağıdaki yerleşim alanlarını beslemektedir . Gazi Köyü 6. Aşağıçinik 2.2.DY14 – 5000 m3 2.S. 1.2000 m3 b. DY13 – 10 000 m3 a. Eğercili Köyü b. Batı Yerleşimi 1. Kutlukent 5. DY2 . DY10 – 5000 m3 a. Irmaksırtı Köyü e. DY7 – 3000 m3 2. Tekkeköy 4. Organize Sanayi Bölgesi 6.

Halen yapımı SASKİ ve İller Bankası tarafından devam etmekte olan atıksu ve yağmursuyu şebekesinin bu güne kadar yapılan toplam metrajı yaklaşık 800 km olup bunun 200 km si yağmursuyu ve 600 km si ise atıksu şebekesidir. toprak erozyonu. Başbakanlık Toplu Konut Yerleşkesi 6. Balaç 7. Otoyolun her iki yanında bulunan yeni yerleşim bölgelerindeki taşkın problemi. Doğu ve Batıda yer alan belediyelerin kanalizasyon sisteminin ana kolektör kısmı bitmiş olup mevcut iki kolektör hattının merkez bölgesi ara hattının bitimi ile deniz deşarjı tek noktaya indirgenecektir. Atakum Bölgesi 2.1. şehir merkezindeki alçak bölgeler ile otoyolu batı kısmında Sinop’u Samsuna bağlayan yolda taşkın problemleri gözlenmiştir. Arıtma tesisleri deniz kıyısında ve şehir merkezinden 10 km mesafede yer alacaktır. Gazi ve Canik belediyeleri ağırlıklı olarak kanalizasyon ve yağmur suyunun ortak çalıştığı bileşik sistemdir. Kurupelit Bölgesi 4. Çobanözü Köyü 9. 279 . Toybelen Köyü L. Üniversite Bölgesi 5. Yeşilkent Beldesi 2. Büyükşehir Belediye sınırları içindeki sahil kolektörüne yakın bölgelerin atık suları atıksu arıtma tesisine taşınacak diğer mücavir köy atık suları yerel çözümler veya vidanjör yardımı ile arıtma tesisine taşınacaktır. Kanalizasyon ve Arıtma Sistemi Şehir merkezi veya Samsun Büyükşehir Belediyesi alanı içindeki belediyelerin kullandığı bir atıksu sistemi vardır. Çobanlı Köyü 10. Üniversitenin Batısındaki kalan belediyeler için ise ayrı bir arıtma tesisi yapılacaktır.2. SASKİ’nin amacı mümkün olan en kısa sürede bileşik sistemi ayrıştırmaktır. Şiddetli yağışların olduğu dönemlerde. 1982 yılında hazırlanan ilk nazım plandan sonra bölge için farklı kanalizasyon ve yağmursuyu çalışmaları yürütülmüştür. Son çalışmalar ise Kutlukent’te yapılan ve Samsun merkez ile komşu belediyelerin atık suları için arıtma faaliyetleri ile ilgili olan tesislere odaklanmıştır. Atakent Bölgesi 3. Diğer belediyelerde ise ağırlıklı fosseptik sistemi kullanılmaktadır.Beslediği bölgeler. Oluşan atık sunun önemli kısmı arıtılmadan denize veya derelere verilmektedir. Arıtma faaliyetleri çok sınırlı ve belli amaçlar içindir. Büyükkolpınar 8. Atıksu sisteminin yeni döşendiği Atakum ve Atakent belediyelerinde ise kanalizasyon ve yağmursuyu ayrıdır. Şehrin ana atık suyunu terfi ettiren 4 adet terfi istasyonu mevcuttur. Tamamı yaklaşık 25 km olan ana kolektör hattının şu anda Kutlukent’teki arıma tesisi alanı ile şehir merkezi arasındaki ana hattı yapım aşamasındadır. kısmı 11. İlkadım. açık kanallara ve dere yataklarına giren katı maddeler ve yeraltı hatlarında oluşan birikmeler yüzünden artmaktadır. Atık Su Sistemi. 1.

945 154 11.409 154 1.H. İrtibatı Merzifon .Ordu ( 1 .3.1.300 DİREK ADEDİ 39 37 281 234 195 236 33 245 101 10 16 7 7 42 194 36 78 4 8 2 88 52 280 .Samsun 2 Samsun 1.Çarşamba (1.Ünite-Çarş.. Etki alanında ki nüfuslarda dikkate alındığında kişi başına 4m2 yeşil alan düşmektedir.706 154 27.477 154 2.981 154 4.Mobil 1 Mobil 1 .N.) Batı H.36 ) Altınkaya .İ.N.3.Avrupa Standartlarına göre çıkış suyu elde edilmesi planlanan arıtılmış atık sular 1400 mm çaplı derin deniz deşarj hattı ile 2.022 154 0.Çarşamba .Dev.Samsun 1 .SAMSUN 1 (2. Yeşil Alanlar Samsun Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde çalışmaları sürdürülen Batıpark ve Doğupark ile birlikte yaklaşık 2050 hektar yeşil alan bulunmaktadır.Samsun 3 Çarşamba . .Uğurlu .Çarşamba (2. L.N.Dev. 2009 yılında devreye girmesi planlanan atıksu arıtma tesisi kapasitesi 2015 yılı için 120 000 m3/gün 2030 yılı için ise 180 000 m3/gün olarak öngörülmüştür. Samsun İli Sınırları İçerisinden Geçen Enerji İletim Hatları ENERJİ İLETİM HATTI ADI H.Uğ.1.Çarşamba Samsun 1. Elektrik İletim Hatları Tablo L.Brş.447 154 15.470 154 1.Samsun 1 (1.) Doğu Çarşamba .Samsun 2 Mobil 2 .Bafra .Uğurlu .. .969 154 3.Suat Uğurlu Hes S.Vezirköprü Samsun 1 .091 154 35.Brş.Kayabaşı Altınkaya .2 km mesafede -24 m derinliğe deşarj edilecektir.4.931 154 0.2.704 380 92.Derbent Çarşamba . Atıksu Arıtma Tesisinde çıkacak çamurlar ile ilgili inşaat süresinde bazı çalışmalar yapılacak olup arıtma tesisi devreye girdiğinde çamur bertarafı ile ilgili çözümlerde sonuçlandırılmış olacaktır.586 380 126.595 380 18.) Direk Hat Samsun 1 .Brş.Samsun 2 Mobil 2 .589 154 28.Çarşamba .Kayabaşı Altınkaya .Dev.Brş.Bafra A.Ünye Ünye . L.464 154 11.Çarşamba Merzifon .Uğ.703 154 67.N.Ladik MERZİFON .İhale çalışmaları devam etmek olan atıksu arıtma tesisi ve derin deniz deşarjına ait kredi sözleşmeleri imzalanmış ve müşavirlik ve yapım ihalesi çalışmaları devam etmektedir.-S.910 154 88. .Devre) Merz.19 Mayıs GERİLİM (kV) UZUNLUK (km) 380 18.Kaya . E.259 154 18.283 154 88.08 380 100.

Cevizli 281 .-Brş. Arıca. Kamalı.248 35. Tepecik. Etyemez. Kavakpınar. Karlı.Oyumca.Erbaa 154 Kaynak: TEİAŞ. Çakallı. Aşağınarlı. Tepecik. Kıranalan. Aşağı Ağda. Alagümlek. Aşağıdarıçay. Alanlıköy. Çandır. İlyasköy. Kumköy. Akyar. Ayvalı.Sinop 154 Vezirköprü . Aktekke. Küçükkavakpınar. Doyran. 2005 NOT: Enerji İletim Hatlarımızda yer altı geçişi yoktur 31. Pınarçayır. Çamlıca Salıpazarı : Karadere. Alanlı. Engiz. Dağköy Çarşamba : Söğütpınar. Sarıalan. Gökçebağız. Kutlukent. Büyüklü. İncesu. Yakakent. Balcalı Bafra : Asar. Göçkün. Kökçe. Kertme. Alaçam. Esençay. Ağcakise. Kızılırmak. Habilli. Kuşluğan. Çalbaşı. Kuşullu. Sarıgazel. Ayvalısokağı. Mahmutlu. Soğucak Tekkeköy : Aşağıçinik. Meşepınar Kavak : İkizdere. Çimenli. Aksu. Kahyalı. Beylik. Derbent. Kaleboğazı. Karaperçin. Gürgendağ.971 74. Dededağ. Dededağı Alaçam : Soğukkanlı. Dereli. Kelikler. Çorakdere. Koldere. Sarıçevre. Kuzalan. Doğankaya. Yenice.Badırlı. Terzili. Tepecik.405 88 269 221 100 3 219 Enerji İletim Hatlarının Samsun İli Dahilinde Üzerinden Geçtikleri Yerleşim Birimleri: Samsun Merkez : Derebahçe. Porsuk. Bekdiğin Vezirköprü : Oruç. Selemelik. Çakırlar. Antyeri. Yenicami. Yenimescit. Türkmenler. Çelikalan. Teknepınar. Erenköy. Toplu.Boyabat 154 SAMSUN 1 . Düvecik. Gökçeli.N . Çatkaya. Çakırtaş. Dereler. Yukarı Ağcagüney. Toptepe. Yukarı Ağda. Aşağı Musalla. Kozağzı. İdris. Nardar. Yayla. Kazancı. Akbeden. Kabaceviz. Sayhulaş. Elaldı. İnözühoşaca. Kumköy. Kaya.Bafra 154 Bafra . Taşkaracaören. Ovacık.19 Mayıs . Doyran. Karadoruk. Çayırkent (Gökçepınar). Çiçekli. Ağcakaya. Düzören. Başpelit. Bayraklı. Yukarıçinik. Susuz. Yağbasan. Hacıdede. Konukluk. Meşeli.ÇARŞAMBA ( Boş Hat ) 154 Samsun 1-Çarş. Tepecik. Gökçeçakmak. Hamzalı. Hacı İsmail. Ordubaşı. Yakacık.Elbey. Beybesli. Kerpiçli. Çırıklar. B. Tepeören. Kesealan. Aşağı Ağcagüney. Çivril.400 96. Eynekaraca. Çelikalan. Ordu. Kadıoğlu. Gülören. Göltepe. Tuzaklı.561 0. Karga. Başlamış. Taflan. Kazancı. Beşalan. Kamala. Ahırlı.168 74. Sıralı. Taşkale. Yeşilköy. Sarıcaali. Kolay. Bölmepınar. Sıtmasuyu. Ayaklıalan Havza : Boyalı. Bakaca. Yeşilköy. Şeyhler. Küplüağzı. Büyükçukur. Kapuhayat. Asmapınar Ladik : Çadırkaya. Yenidoğan. Yukarınarlı. Dereköy. Çorak. Dikenli. Devgeriş. Düzköy. Bilmece. Asarağaç. Langerli. Çırakman.Samsun 3 154 Çarşamba . Gürün. Kumköy. Yukarıelma. Mısmılağaç. Toybelen. Kurtuluş. Elifli. Hasköy. Azaklı. Çanakçı.

si devlet yolu.2. 2. Bunun 392 km.1. İl sınırları içindeki Devlet Karayolları 775 km.1.5 km. hava ve demiryolları şeklinde her türlü ulaşım olanağını sunan ve Karadeniz Bölgesini İç Anadolu’ya bağlayan önemli bir ulaşım merkezidir.536.si il yoludur. Köy yollarımızın 1. Tablo L.322. İlimiz karayolu ile Samsun-Ankara.2. Samsun İl Sınırları İçinden Geçen Devlet Yolları Toplamı: 282 .3. 4.Ankara Ana İletim Hattı Samsun Dağıtım Hattı Samsun Dağıtım Hattı Samsun Dağıtım Hattı Samsun Dağıtım Hattı Samsun Dağıtım Hattı 2 12” 6.2 .839 5. Samsun İline Ait Doğal Gaz Kullanım Miktarı ve Kullanım Yerleri YILLAR 2004 2005* KULLANIM MİKTARI 14.029 Kaynak: Botaş Çarşamba Şube Müdürlüğü 2005 Tablo L.841 BORU HATTI İSMİ Samsun. deniz.4.NO 1 BORU ÇAPI (inch) 48” BORU HATTI UZUNLUĞU 114.si asfalt yol.056.365. Samsun İline Ait Doğal Gaz Boru Çapı ve Hat Uzunluğu S. Karayolları L. Doğalgaz Boru Hatları Tablo L.si tesviye ve 227 km.si ham yoldur. Ulaşım L.dir.575 4 6” 360 5 4” 910 6 3” 1.733 km. 383 km.944 KULLANIM YERİ Sanayi Sanayi *31 Nisan 2005 tarihi itibarı ile Kaynak: Botaş Çarşamba Şube Müdürlüğü 2005 L. Karayolları Genel Samsun kara.5 km.1. Samsun-Trabzon-Rize ile yurdun her yönüne dağılım imkanına sahiptir. Samsun-İstanbul.Terme : Kesikkaya L. stabilize yol.209 3 8” 1.1. Samsun-Amasya-Tokat.5.5.

Demiryollarına sahiptir. Bölge Müdürlüğü.pazarı 283 . Bölge Müdürlüğü. Tablo L. 84 km. 29 km 90 km.İkizce Ayr.6. Ladik yolu Ladik – Suluova yolu (Ladik Taşova)Ayr. (Amasya il sınırı) Toptepe – Ladik yolu (Amasya il sınırı) Havza – Durağan (Sinop il sınırı) TOPLAM Kaynak:Karayollar 7. İlin yol durumunu gösteren harita Ek-4’te verilmiştir. Şeyhli yolu (Samsun – Çarşamba)Ayr. 85 km.Samsun – Güzelçay yolu (Sinop il sınırı) Samsun . 4Km. Beşpınar yolu (Vezirköprü – Beşpınar)Ayr.-Ayvacık yolu Çarşamba – Salıpazarı yolu (Havza – Durağan) Ayr.7. Hava alanı bakımından büyük uçakların inişine müsait olmayan Samsun 1995 yılında temeli atılan Uluslararası hava alanının tamamlanması ile ulaşım konusunda çok önemli bir merkez haline gelmiştir. 18Km 1Km. 385Km. Samsun ve İlçeleri Mesafe Cetveli Samsun 79 70 65 50 36 85 50 85 36 51 Alaçam 149 144 29 115 164 129 164 43 130 Asar 135 Ayvacık 120 115 Bafra 106 29 86 Çarşam 55 150 135 121 Havza 20 115 100 86 35 Kavak 55 150 135 121 35 35 Ladik 106 101 14 72 121 86 121 19 Mayıs 121 45 101 15 136 101 136 87 S. – Kavak yolu (Samsun – Tekkeköy)Ayr. 384 km. (Ordu il sınırı) Samsun – (Amasya –Merzifon)Ayr. 61Km. Bokazkaya yolu (Kolay – Çakıralan)Ayr. 2005 96 km. 105Km. 51Km. 20Km. Vezirköprü yolu (Samsun – 19mayıs)Ayr. 1Km. Tekkeköy yolu TOPLAM Kaynak:Karayollar 7. 10Km. 6Km. 3Km. 24Km. 30Km.Hava. 2005 39Km.Deniz. Samsun İl Sınırları İçinden Geçen İl Yolları Toplamı. Tablo L. – Asarcık yolu (Kavak – Havza)Ayr. Taflan yolu (Samsun – Çarşamba)Ayr. Alaçam – Kızılan – Çerçiler yolu Bafra – Kolay – Çakıralan – Havza yolu (Vezirköprü – Durağan)Ayr. 12Km. Mezra yolu (Bafra – Kolay)Ayr. Ulaşım durumu itibarı ile Karadeniz’in en şanslı ili olan Samsun Kara.

1.4. Toplu Taşım Sistemleri Bilgi edinilememiştir. – Havza yolu Havza – Merzifon yolu Ladik – Taşova yolu (Kavak – Havza)Ayr.2. 2005 L.2. Kent İçi Yollar Bilgi edinilememiştir L.2.2. Vezirköprü Otomobil 30312 4652 710 710 32717 8493 5283 5250 6970 4189 3958 4829 4829 444 929 651 1789 Pikap 4437 431 92 92 3636 946 635 792 572 441 417 494 494 50 106 65 204 Otobüs 735 93 15 15 1293 531 421 415 542 546 516 390 390 4 13 7 24 Kamyon 3951 1179 176 176 5037 3092 1747 1146 2253 1912 1807 1611 1611 114 250 194 481 Tır 418 112 10 10 494 416 338 346 495 556 526 365 365 11 15 14 30 Kaynak:Karayolları 7. Araç Sayıları Bilgi edinilememiştir L.lik Samsun-Sivas hattının yapımı 1932 yılında tamamlanmış olup bu hat’ta günümüzde 284 .8. Bölge Müdürlüğü. 2005 L.3.köprü 111 153 209 Yakakent Kaynak:Karayollar 7.1. Kullanılan Raylı Sistemler Samsun.2. Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesinin ülke demiryolu ağı ile bağlanan 404 Km.2. İl Sınırları İçinden Geçen Devlet.2.2.Ladik Vezirköprü – Durağan yolu (Havza Merzifon)Ayr. Demiryolları L.2. Ulaşım Planlaması Tablo L.1.17 59 115 94 96 138 194 13 87 129 85 164 48 52 180 159 67 109 165 44 19 23 151 130 102 144 30 179 67 101 65 144 102 144 65 179 53 95 151 58 34 34 166 145 Tekkeköy 42 Terme 132 174 V. İl Ve Çevre Yollarındaki Yıllık Ortalama Günlük Trafik Sayısı (2004) Samsun – 19Mayıs yolu 19Mayıs – Bafra yolu Bafra – Yakakent yolu Yakakent – Gerze yolu Samsun – Tekkeköy yolu Tekkeköy – Çarşamba yolu Çarşamba – Terme yolu Terme – Ünye yolu Samsun – Kavak yolu Kavak – Toptepe yolu Toptepe – Vezirköprü yolu Vezirköprü Ayr. Bölge Müdürlüğü.1.5.1. L.

41 Tesisler Şefliği bulunmaktadır.300 Kg/m.çoğunlukta ticari eşya ve hammadde taşımacılığı..569 adet yolcu taşınmış bunlardan 760. 4. Bu hattın dışında Samsun-Çarşamba arasında 34 Km.713. Ambar Müdürlüğü.9 metredir. 8 M. gelir elde edilmiştir. L.gelir elde edilmiş. Deniz. Yol Atölye Müdürlüğü.00 YTL gelir elde edilmiş 912.lik yolda gübre.1. 404 Km.2.9. Limanlar Tablo L. Samsun-Sivas arasında yük durumuna göre her gün karşılıklı 4 adet destekli yük treni işletilmektedir.3. gelir elde edilmiş.800.2.12 YTL.796 ton yük gelmiş.490 ton yük taşınmış 10.lik yolcu taşımasına dönük olarak kullanılan bir yol ve bu hattan ayrılan Samsun-Azot.2.3. TCDD Samsun Limanı Gemi Trafiği YIL/AY 2005 OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 600 NRT'DEN KÜÇÜK TÜRK YABANCI YOLCU YÜK YOLCU YÜK 13 0 6 26 0 8 29 0 3 22 0 8 26 0 6 11 0 2 10 0 4 2 0 3 19 0 6 20 0 6 19 0 12 600 NRT'DEN BÜYÜK TÜRK YABANCI YOLCU YÜK YOLCU YÜK 19 0 47 20 0 30 24 0 46 24 0 42 22 1 38 17 1 35 16 0 49 16 1 34 20 1 47 16 2 44 25 1 61 TOPLAM 85 84 102 96 93 66 79 56 93 88 118 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 285 . Hattın sonu Liman ve Serbest Bölge içerisindedir. Şube 41 Şefliği. Ambar sahasında 6 adet yol 2 adet rampa vardır.Ray tipi 46. Depo Müdürlüğü.den büyük 72 adet köprü bulunmaktadır.2. L.2. Göl ve Nehir Taşımacılığı L.264 adet vagon ile 533. Samsun-Amasya arasında karşılıklı her gün 1 yolcu treni. 46 adet makas olup en uzun yolu 1218 metredir. 22 yatak kapasitesine sahip misafirhane ve yatakhane mevcuttur. 6 oda. 2004 yılında Samsun Demiryolları işletmesinde 6759 adet vagon ile 318. 1993 yılında hizmete giren yeni gar binasında 6oda.00 YTL.674166. Bölgemizde 0-10 yaş grubu arasında döşenmiş ray miktarı 452 Km.00 YTL. Samsun Garı’nın rakımı (yüksekliği) 2. Dört bölgeye bağlı olarak Samsun’da Tesis Bölge Kontrolörlüğü. 10 yatak. 14.927 ton yük taşınmış 378. Trafik işletme sistemi TMİ (telefonla merkezden idare) manevra ve trenlerin emniyeti 3 adet koruma ile sağlanmaktadır. uluslar arası 529 adet vagon ile 13. Vagon Atölye Müdürlüğü.250. 41 Haberleşme Şefliği. Samsun-Sivas arasında garımızdan karşılıklı olarak her gün 1 yolcu treni.lik Samsun-Sivas arasında 45 adet tünel. Kısım Hekimliği. Samsun-Bakır Fabrikaları arasında 12 Km.331. yolcu taşımacılığı yapılmaktadır. bakır madeni ve yolcu taşıması yapılmaktadır. Gar sahasında 8 adet yol. Taşımacılıkta Demiryolları Samsun Sivas arasında karşılıklı 2 yolcu treni Samsun Amasya arasında karşılıklı 2 bölgesel ekspres Samsun Çarşamba arasında 2 adet yolcu treni Samsun Azot Bakır İşletmeleri arasında karşılıklı 6 adet yük treni işletilmektedir.629.

632 0 0 0 3.067 6.773 49.076 0 166.452 49.325 Ro-Ro 31.539 0 4.554 0 7.Sıvı 0 6.863 170.402 191.168 165.443 31.029 208.456 208.250 0 0 121.062 6.Ticaret 6.727 0 192.429 184.309 0 0 21.087 0 0 18.271 3.850 0 9.309 22.461 0 2.706 D.Katı D.225 0 180.436 0 0 0 0 10.376 18.227 0 259.10.822 167.388 0 189.795 0 133.660 9.498 0 177.949 165.985 0 0 0 0 945 0 945 0 0 0 1.885 0 225.846 0 150.718 700 0 0 7.645 7.183 0 13.264 0 0 9.155 47.126 8.908 0 31.907 Transit 0 0 0 422 0 422 0 0 0 233 0 233 0 0 0 1.754 9.196 0 93.100 0 4.430 129.425 0 0 6. Taşımacılık Tablo L.416 120.390 Ara Toplam 7.639 0 104.2.088 10.453 9.114 48.241 Genel Toplam 161.751 45.032 22.663 0 7.309 4.554 0 0 0 0 7.002 0 517 24.494 9.417 0 9.205 0 1.Ticaret 7.539 0 4.161 Boşaltma İthalat 147.436 0 1.775 2.Sıvı 0 0 1.270 0 1.285 0 D.751 45.679 108.Sıvı 0 0 7.530 169.975 1.529 0 892 18.250 0 1.046 ŞUBAT MART NİSAN MAYIS 0 20.738 22.587 0 0 517 24.452 18.906 0 Karışık 7.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.Katı 58.432 0 194. TCDD Samsun Limanında 2004 Yılında Elleçlenen Eşyanın Gruplara Göre Dağılımı (Ton) TCDD SAMSUN LİMANINDA 2005 YILINDA ELLEÇLENEN EŞYANIN REJİMLERİNE GÖRE DAĞILIMI (TON) 2005 AY OCAK Eşya Cinsi D.002 0 0 0 0 6.943 0 18.673 28.488 69.3.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam Yükleme İhracat 0 0 7.344 147.024 3.388 20.705 0 0 17.676 0 0 16.822 Ro-Ro 28.349 5.554 52.537 4.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.625 0 1.Katı D.370 2.430 0 91.069 0 D.552 0 39.309 0 0 350 0 0 350 23.472 0 0 0 1.035 27.504 22.560 0 0 10.754 9.Katı D.771 0 0 0 0 48.914 58.883 0 0 1.483 3.880 41.750 52.769 9.972 171.086 12.002 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 6.093 Kaynak: TCDD Samsun Gar Müdürlüğü 2005 L.Katı D.472 0 1.163 22.446 4.977 0 194.446 HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL 286 .729 1.370 3.480 0 256.497 66.068 31.707 155.950 0 0 0 0 0 0 Konteyner 0 0 Toplam 38.513 23.565 2.243 188.889 9.023 6.309 15.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.035 27.2.898 0 Karışık 4.435 20.288 Ara Toplam 153.940 0 228.184 45.ARALIK TOPLAM 0 0 25 222 0 0 18 82 0 0 17 236 0 7 73 546 133 1.623 4.205 0 0 0 0 6.030 48.087 16.050 127.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.196 0 0 9.504 12.464 0 35.850 48.464 0 42.046 0 1.552 0 0 0 0 0 0 D.841 0 152.771 Transit 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 D.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.067 7.329 128.135 21.901 0 142.418 4.298 192.003 0 82.205 10.908 0 25.259 0 261.779 10.504 22.415 0 15.196 0 40.427 0 0 116.916 0 184.325 201.853 1.795 165.863 0 167.Katı D.430 0 117.579 76.771 0 9.850 0 0 0 0 52.135 0 0 19.959 0 350 0 0 4.126 0 0 3.629 0 5.434 0 17.732 27.676 17.945 TCDD SAMSUN LİMANINDA 2005 YILINDA ELLEÇLENEN EŞYANIN REJİMLERİNE GÖRE DAĞILIMI (TON) 0 58.732 27.236 0 101.491 151.863 0 59.202 0 5.569 54.092 0 0 0 0 0 0 Konteyner 0 0 Toplam 32.446 D.541 0 5.093 0 9.Katı D.737 23.068 31.436 6.779 0 0 7.Katı 20.552 0 28.370 2.639 0 55.962 0 220.379 0 23.Katı D.155 18.546 0 D.379 0 30.

208 KASIM ARALIK GENEL TOPLAM Kaynak: TCDD Samsun Liman Müdürlüğü.123 35.559 72.795 0 0 18.098 229.134 0 355.779 0 1.083 0 1.652 0 2. Havayolları 287 .083 0 0 0 13.392 0 261.157 649.123 35.250 33.102 0 0 24.927 50.710 254.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.111 0 97.127 0 243.005 0 0 19.422 198.737 0 66.219 0 0 0 885 0 885 0 0 0 1.005 0 0 19.072 0 0 22.106 0 0 97.369 46.088 24.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.539 0 0 10.274 0 319.106 57.767 4.767 4.4.349 0 2.Katı D.069 381.Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam EKİM D.606 0 0 26.462 0 1.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam 3.034 63.106 211.127 0 2.608 28.624 25.464 0 39.882 0 58.378 0 0 177.2.608 28.401 252.Katı D.704 1.816 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 211.361 33.649 25.072 0 0 22.621 40.539 0 0 10.481 4.170 229.111 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3.383 0 248.303 0 0 21.111 0 0 0 0 211.406 252.063 3.067.397 0 288.232 218.646 0 2.874 0 3.069 381.098 0 27.618 4.Katı D.624 6.195 32.882 0 58.816 73.978 2.465 0 283.911 27.084 2.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.098 0 4.074 18.613 0 241.927 2.242 0 219.314 0 263.591 0 282.319 22.281 8.463 6.377.471 1.082 0 35.771 218.548 234.787 27.816 170.871.668 15.088 268.747 0 689.043 24.737 0 66.457 32.082 0 35.424 130.002.481 0 13.279 0 2.464 0 39.164 0 220.457 32.Katı D.779 0 0 0 1.591 20.319 0 0 22.545 213.116 25.186.213.338 2.369 46.219 0 1.747 0 478.190 25.819 0 2.652 0 12. 2005 L.006 2.

11.3. Telefon Kablolarının Yeraltından Ve Havai Olarak Geçme Oranları İLÇESİ Yeraltı Oranı (%) SAMSUN MERKEZ ALAÇAM ASARCIK AYVACIK BAFRA ÇARŞAMBA HAVZA KAVAK LADİK ONDOKUMAYIS SALIPAZARI TEKKEKÖY TERME VEZİRKÖPRÜ YAKAKENT İL TOPLAMI 82 80 75 25 75 70 70 70 60 80 20 60 60 70 60 76 ŞEHİR İÇİ Havai Oranı (%) 18 20 25 75 25 30 30 30 40 20 80 40 40 30 40 24 15 5 10 5 33 35 22 10 30 20 5 15 21 25 18 KIRSAL ALAN Yeraltı Oranı (%) Havai Oranı (%) 85 95 90 95 67 65 78 90 70 80 95 85 79 75 100 82 Kaynak:Samsun İl Telekom Müdürlüğü 2005 Samsun Telekom Müdürlüğü hizmet sahası içersinde yeraltı ve havai telefon kablolarına ait oranlar yukarıya çıkartılmıştır. THY İç . 2005 2005 yılı toplam uçuş sayısı 1038 olup.262’dir.Giden Yolcu Sayıları GİDEN YIL 2000 2001 İÇ HAT 2002 2003 2004 2000 DIŞ HAT OCAK 3878 4029 2444 2545 2377 2380 ŞUBAT 3798 3664 2516 2452 3053 1452 MART 4252 3485 2852 2375 2949 1793 1726 2190 3743 2900 6162 5144 2971 2452 1480 34393 NİSAN 4327 2943 2720 2481 MAYIS 5267 3179 3248 3173 HAZİRAN 5470 2501 2816 2892 TEMMUZ 4420 2714 2979 2833 AĞUSTOS 4319 3496 3449 3739 EYLÜL 4170 4263 2984 3269 EKİM 4155 2688 3503 3560 KASIM 4610 2432 2320 2525 ARALIK 3234 0 2872 3261 TOPLAM 51900 35394 34703 2001 2002 2003 2004 2823 2819 5020 5410 OCAK 4341 7787 4632 4220 1948 2322 ŞUBAT 6734 4818 2211 2342 1809 1736 MART 4411 5848 1734 1931 1676 1533 2053 1641 1565 3248 1791 2786 2566 1941 7699 8284 8169 4446 5404 6469 3136 3177 3429 2535 2081 1915 0 2076 2128 35100 40201 GELEN YIL 2003 NİSAN 4814 MAYIS 6400 HAZİRAN 7643 TEMMUZ 5214 AĞUSTOS 8849 EYLÜL 7244 EKİM 5575 KASIM 4357 ARALIK 6126 TOPLAM İÇ HAT 2004 Kaynak: THY A.460. Haberleşme Tablo L. 119. L.12. toplam giden yolcu sayısı 119.Tablo L. toplam gelen yolcu sayısı ise.O. Şehir merkezlerindeki havai kablolarımızın 288 .Dış Hat Toplam Gelen .

Yeşilkent.13. Bafra ve Çarşamba'daki elektrikçilere seminerler verilerek katılımcılara sertifikaları verilmiştir. Canik. Ayvacık. Tekkeköy.57292 3-5 V/m 89 4. L.4.029703 95. Havza. L. Atakum.11. Bina içi ankastrelerle ilgili olarak Samsun. İlkadım. Terme. Alaçam.5.1831 92. 1/50 000 Çevre Düzeni Planı Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 18.256467 Kaynak:Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 289 . Samsun Valiliği ve Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile planlama alanında kalan Belediye Başkanlıkları arasında (Kurupelit.79832 Kaynak:Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 Tablo L. İlin Plan Durumu Bayındırlık ve İskan Bakanlığı.13.abone arası bina dışından çekilmiş dış tesisat tellerinden oluşmakta olup bu durum yapılan ankastre çalışmalarımız ile peyderpey düzeltilmektedir. Samsun İli Emr Ölçüm Sonucu İstatisikleri TOPLAM ÖLÇÜM SAYISI 1817 % 0-1 V/m 1147 63. Gazi. Kutlukent. Atakent. Çevre Düzeni Planında bugüne kadar herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Bu yönde bir karar çıktığı takdirde çalışmalarımızın daha etkin bir şekilde sürmesi sağlanacaktır.2004 günlü onayı ile yürürlüğe girmiştir.898184 5-6 V/m 39 2. 2020 Samsun Çevre Düzeni Planı çalışmaları başlatılmış ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı. Yakakent. Salıpazarı.büyük çoğunluğu küçük kapasiteli lokal kablolar ile tevzi kutusu. Vezirköprü. Samsun İli BTS Sayıları AVEA TELSİM TURKCELL TOPLAM SERTİFİKALI İSTASYON 78 75 106 259 MESKUN MAHAL DIŞI DAHİL 91 79 106 276 AKTİF İSTASYON 71 66 101 238 ÖLÇÜMÜ YAPILAN İSTASYON 69 61 98 228 KONTROL YÜZDESİ 97. Samsun Valiliği ile Büyükşehir Belediyesinin ortak katkılarıyla Valilik denetiminde Büyükşehir Belediyesince oluşturulan planlama ekibi tarafından planlar tamamlanmıştır. Kavak.Çınarlık) 25 Eylül 2000 tarihinde imzalanan çevre düzeni planı yapım protokolu uyarınca. Yapılan görüşmelere rağmen Bafra.1463952 6-8 V/m 41 2. Tekkeköy ilçe belediyeliklerinde Bina içi Telefon tesisatı (Ankastre) çalışmaları için meclis kararı çıkartılamamıştır.42424 97.12603 1-3 V/m 501 27. İldeki Baz İstasyonları Tablo L.

60 V/m İngiltere (NRPB) ABD (FCC) WHO Ortam 41.23 V/m 14.90% 2. Bölge Müdürlüğü 2005 THY Samsun Müdürlüğü 2005 TCDD Samsun Liman Müdürlüğü 2005 SASKİ Genel Müdürlüğü 2005 Botaş Çarşamba Şube Müdürlüğü 2005 Tedaş Samsun Müessese Müdürlüğü 2005 TCDD Samsun Gar Müdürlüğü 2005 Samsun İl Telekom Müdürlüğü 2005 Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 290 .13% Şekil L.15% 2. 12.26% 27. Samsun İli Emr Ölçüm Sonucu İstatistikleri Kaynak:Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 Tablo L.3.57% 0-1 V/m 1-3 V/m 3-5 V/m 5-6 V/m 6-8 V/m 63.14.2001 Tarih Ve 24460 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Yönetmelikte Limit Değerler 900 Mhz 1800 Mhz 900 Mhz Tek Bir Cihaz 10.TOPLAM ÖLÇÜM SAYISI 1738 4.25 V/m 58.30 V/m 112 V/m 47 V/m 42 V/m Kaynak:Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 KAYNAKLAR: Karayolları 7.07.

Bu alanda Yeşilırmağın taşıdığı kumlara. doğuda sanayi kullanımları etkili olmuş olup. İmar planına esas jeolkil etüt çalışmalarına göre . Volkanik oluşumlar içermeyen filişler Çarşambanın güney batısında görülür. YERLEŞİM ALANLARI VE NÜFUS (*) M. Kıyı dağları Samsun kentinin batısına doğru ince bir şerit halinde uzanan ama doğuda Ordu’ya doğru genişleyen ve kalınlığı artan kretase lavlarından oluşmuştur.1. Yeşilırmak vadisinin doğu yamacında görülen eosen oluşumları içerisinde marnlara rastlanmıştır. Aynı dağların iç kesimlerinde genellikle kretase filişleri yer alır. Kentsel ve Kırsal Planlama 2. dereceden deprem kuşağında bulunan Samsun’da . Marn.M. Ayrıca Yeşilırmak havzasının doğusunda da süren bu oluşumlar marn ve konglomeralardır. Samsun’da kretase eosen ve neojen yaşlı oluşumlar çok yaygındır. güneyde eğimli arazi. kum taşı.Buna göre gerekli tüm önlemlerin alınması koşuluyla kentsel gelişim yönlendirilmiştir. konglemera yer yer çeşitli tabakalardan oluşmuştur. Dik yamaçlarla ayrılmış taraçalarda ise eski alüvyonlar görülür.genç delta ovalarında alüvyonlar geniş alanlar kaplar. Doğal Özelliklerin Kent Formuna Etkileri Kent makro formunun belirlemede kuzeyde Karadeniz. killi kireçli tortularla kaplıdır. içeride başlar ve güneye doğru uzanır.imar planlarında yerleşme alanları belirlenmiştir. Bu oluşumlar kıyıdan 9-10 km. Jeolojik yönden daha önce yapılaşmaya kapatılmış alanlar için yaptırılan ayrıntılı jeolojik jeoteknik etütler sonucunda kaçak yapılaşmış alanlar için kentsel dönüşüm projeleri başlatılmıştır. İlin kuzeyi tümüyle halosen yaşlı alüvyonlarla kaplıdır.lik alan kuvaterler yaşlıdır. Kürtün ve Mert ırmaklarının taşıdığı alüvyonlarla kaplı 10 ve 30 km. M. buna göre kentsel çanakta sıkışma oluşmuştur. 291 . İlin güney sınırında Yeşilırmak ile Göksu Irmağının birleştiği alanda üst kretase yaşlı oluşumlar geniş alanlar kaplar. yerleşme alanlarındaki jeolojik sakıncalı alanlar .1. Kentsel Alanlar M. Çarşambanın güney batısında Abdal ırmağı ve Yeşilırmak arasında ayrıca Yeşilırmak’ın doğusunda neojen yaşlı şilstler vardır.1.1.1. İç kesiminde neojen tortulları ve yer yer alüvyonlarla kaplı ovaların güneyinde birinci ve ikinci zaman yaşlı kıvrımla kayaçlar kretase ve eosen filişleri ve oldukça geniş alanlarda da yeniden volkanik oluşumlar görülür. Eosen oluşumları ilin güneyinde Abdal Irmağının doğusunda görülmektedir. Güneydeki dağlık kesime geçiş alanı neojen yaşlı.1. kil taşı. çakıllara ve bloklara rastlanır.

1. Kent merkezinin doygunluğa ulaşması. “Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu “ uyarınca belirlenen sit alanları ile tescilli kültür ve tabiat varlıkları. Özellikle 100.Ancak kent zaman içerisinde ikinci konut ağırlıklı batı kesimine ve güneye doğru gelişim göstermeye başlamıştır. Koruma imar planı bulunmayan sit alanlarının öncelikle koruma amaçlı imar planları ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından hazırlattırılacaktır. dar sokaklar. getirilen kullanım kararı dışında kullanılamayacaktır. devamlılığı olmayan ulaşım yolları gibi olumsuzluklar nedeniyle kentsel standardı düşük alanlardan oluşmaktadır. Orman alanları içinde özel mülkiyete konu olan alanlar ile orman olarak tapuda tescil edilmemiş ancak orman niteliğini gösteren ve çevre düzeni planında da orman ve ağaçlık alan olarak belirlenmiş alanlar. M. Sanayi alanlarının yer seçiminde üst ölçekli plan kararlarına uyulması. Bulvarın kuzeyinde ticaret kullanımı hakim olup. Bu alanlardaki yapılaşmanın tamamlanması ise bu alanlara müdahale şansını ortadan kaldırmaktadır. Yıl Bulvarı’nın güney kısımları tamamen plansız ve kaçak yapılaşmayla gelişmiş olduğundan çarpık kentleşmiştir. düzensiz ve yüksek yoğunluklu yapılaşmayla gerçekleşirken. oldukça sıkışık durumdadır. Kentsel Büyüme Deseni Büyükşehir Belediye sınırlarında tamamlanan imar planları ile gelişme aksları batı ve güney yönlerinde gelişim göstermektedir. düzensiz yapılaşma.2. Sanayi alanlarının organize sanayi bölgelerinde yoğunlaştırılması esas alınmıştır. planlamanın amacına ulaşabilmesi için son derece önemlidir.1. sürdürülebilir kentleşmenin temel gereksinimidir. Planlama alanı içersinde kalan birinci ve ikinci sınıf tarım toprakları ilgili yasa ve yönetmelikler uyarınca korunacak ve yapılaşmaya hiçbir surette açılmayacaktır. Orman amenajman haritalarında orman alanı olarak gösterilip mevcut orman dokusunu kaybetmiş alanlarda Orman Bakanlığı’nın görüşleri doğrultusunda uygulama yapılacaktır. Ormanların. 292 . Sanayi alanlarında çevre kirliliğini önlemek amacıyla ilgili yasalara uyulması zorunludur. korunarak geliştirilmesi esastır. yapılaşma plansız gerçekleştiğinden. Atakum bölgesindeki konut gelişme alanlarında durum böyle olmamıştır. Samsun kent merkezi düzenli bir kentsel dokuya sahip olmasına rağmen. Bulvarın güneyindeki alan konut kullanımlı olup. Kent merkezinin dışındaki bölgeler de ise.Yıl Bulvarı’ndan ikiye ayıracak olursak. kentsel standardı oldukça düşük alanlar oluşmuştur. ilgili yasalar ve bağlı yönetmelikler uyarınca korunacaktır. düzenli bir kentsel dokuya sahip olmasına rağmen yüksek yoğunluklu kullanım nedeniyle yetersiz gelmektedir. Bu bağlamda ilgili belediyelerin Samsun Çevre Düzeni Planı plan kararları ve plan hükümleri uyarınca uygulama yapmaları esastır. gereğinden fazla yoğunluktan dolayı. Orman Bakanlığınca orman kadastrosu yapılıp orman alanı olarak belirlenmiş alanların korunması sağlanacaktır. Çevreyi kirletmeyen sanayi ve üretim teknolojilerinin seçimi. Samsun merkez yerleşmesini 100.

5. Endüstri Alanları Yer Seçimi Bu konu “Sanayi ve Teknoloji” başlığı altında ayrıntılı olarak incelenmiştir. Yapılmakta olan doğu çevre yolu kent makroformunun güneye kaymasında önemli bir rol oynayacaktır.3.. Kentsel Alanlarda Yoğunluk Kentsel alanlarda yoğunluk kent çanağından itibaren güney ve batı yönlerinde 900. Kent merkezi ve çevresindeki düzensiz yapılaşma ise.1. kentin lineer kentsel dokudan.100 ki/ha olarak değişim göstermektedir. daha farklı bir dokuda gelişmesini sağlayacaktır. Kentsel Yenileme Alanları 1992 yılında onaylanmış Koruma amaçlı imar planları dışında yeni çalışmalar bulunmamaktadır.Bu alanlarda planlama ve imar uygulamaları yapılaşmadan önce gelerek düzensiz kentleşmenin önüne geçilmiş ve kent merkezine nazaran daha yüksek standartlı kentsel mekanlar meydana gelmiştir.1. ekonomik ömrünü tamamlamasına müteakip.6.250 150.1. 1994 yılında Büyükşehir Belediyesi ve alt belediyelerin kurulmasıyla imar planlama çalışmaları ve imar uygulamaları hız kazanmış ve yapılaşmamış alanların planlı gelişmesini sağlayacak altyapı oluşturulmuştur. Bakır Fab. Planlı Kentsel Gelişme Alanları Büyükşehir Belediye sınırlarında kentsel gelişme alanları güney ve batı kesimlerinde konut ağırlıklı olarak yer almaktadır. Samsun’un önemli büyük sanayi kuruluşları (Azot Fab. bu alanlarda yapılacak kentsel dönüşüm ve yenilenme projeleriyle daha uygun alanlar haline gelebilecektir. M.4. M.1.1.) bu alanlarda yerini almış ve doğu kısmı sanayi ve işyeri ağırlıklı gelişirken.450. Bu alanlarda oluşacak bundan sonraki kentsel gelişme kent merkezi kentsel gelişmesine nazaran daha yüksek standartlı olacaktır.1. Çevre yolları. Doğu planlama bölgesindeki gelişim ağırlıklı olarak sanayi ve ticaret üzerine olmuştur. M. 750.1. Hatta kısa süre içinde bu yol çevre yolu olmaktan çıkıp. batı bölgesi konut alanı olarak gelişmiştir. Büyükşehir Belediyesinin dışında yer alan belediyelerde de imar planı ve uygulama çalışmalarına önem verilmiş ve tamamlanmıştır. M.1. Proje halindeki batı çevre yolu ise aynı konumda olup kent makroformunun bu alana yayılmasını sağlayacaktır. 293 . Bu bölgedeki belediyelerde kentsel gelişmeye yetebilecek kadar planlama ve uygulama altyapılarını oluşturmuşlardır. Toplu Konut İdare Başkanlığı ile sürdürülen ortak çalışmalarla gelişim yönlendirilmektedir. önemli bir kentsel ulaşım aksı haline gelecektir. Planlama Bölgesi içinde yer alan ve batı planlama bölgesinde yer alan belediyeler bu anlamda çalışmalarını tamamlamıştır.350.

Kütahya çinileriyle süslenmiş bu eser yöre halkının ilgi duyduğu dini ziyaret yerlerindendir. Yalı Camii: 1312 yılında Sadık Bin Abdullah tarafından yaptırılmıştır. Savaşta şehit düştükleri yerde de türbeleri bulunmaktadır. Şeyh Seyyid Kutbittin Türbesi: Büyük islam alimi Abdulkadir Geylani Hazretlerinin torunu Şeyh Seyyid Kutbittin’in bulunduğu bu türbe ve yanındaki mescidin 700 yıllık bir geçmişi olduğu tahmin edilmektedir. Kubbe kasnağı dışarıdan sekizgen. Pazar Camii: 14. Sultan Abdulaziz’ in annesi tarafından onarıldığı için Valide Camii de denir. İlimizin amblemi haline gelen bu anıt Dünyada ikincidir. Kültürel. Arkeolojik ve Turistik Özellikli Alanlar Anıtlar: Atatürk Anıtı: 1928-1938 yılları arasında Avusturyalı Heykeltıraş Heinz Kreppel tarafından yapılmıştır. bitki ve geometrik şekillerle süslüdür.7. ziyarete açıktır. Camiler: Büyük Cami: Batumlu Hacı Ali Efendi tarafından 9 eylül 1884 tarihinde yaptırılmıştır. Kiliseler: İtalyan Katolik Kilisesi: 1885 yılında yaptırılan kilise bir rahip ile çalışmalarını sürdürmekte olup. 1815 yılında Haznedarzade Süleyman Paşa’nın torunu Memduh Bey tarafından onarılmıştır. Mihrabı üç yüzlü ve mihrap nişi kavislidir. Cami kesme taştan yapılmış olup. iki minarelidir. Atatürk’ün doğumunun 100. 19 Mayıs 1919’un anısına yaptırılan bu anıtın kaidesinin dört bir tarafında Milli Mücadeleyi vurgulayan figürler mevcuttur. Tarihi. Kılıçdede Türbesi:Kılıçdede ‘nin Seyyid Kutbittin ve İsababa ile beraber Samsun’a geldikleri 1078 ile 116 yılları arasında Selçuklu Savaşlarında bulundukları söylenmektedir. Yüzyılda İlhanlılar tarafından yapılmış olan cami 1819 yılında da onarım görmüştür.yılında Samsun halkı tarafından yaptırılan bu anıtın öndeki üçlü figürü. Büyük ana kubbe çevresinde küçük kubbeler şeklinde imar edilmiştir. Sekizgen bir kasnak üzerine oturan tronoplu bir kubbeye sahip olan caminin kubbesi kiremit ile örtülü. İlkadım Anıtı: 1981-1982 yılları arasında Heykeltıraş Hakkı Atamalı tarafından yapılmıştır. içten dairevi olup. Atatürk ve beraberindekilerin Samsun’a ilk ayak basışlarını simgelerken Kurtuluş Mücadelesinin buradan başlatıldığını ifade etmektedir.1.1. Küçük bir minareye sahiptir.M. içi ve dışı taş ve tuğla ile örülüdür. 294 . Dikdörtgen şeklinde imar edilen caminin üzeri ahşap çatı ile örtülüdür. Türbeler : İsa Baba Türbesi: Anadolu’nun fethi sırasında şehit olan İsa Baba ve diğer Türk mücahitlerin mezarlarını ve küçük bir mescidi ihtiva eden kare şeklinde bir türbedir.

26 Bucak ve Köy Nüfusu 78. Bedestan:Genç Osmanlı devrine ait olan bu eser. Eski belediye Binası: Eski Belediye Başkanlarından Merhum Gebilizade Necip Bey tarafından 1913-1914 yılları arasında yaptırılan binanın dış yüzü Ünye taşı ile kaplanmış ve yontma ve süsleme sanatının güzel bir örneğini teşkil etmektedir.1. Yy.74 Şekil M. 2005 İl ve İlçe Merkez Nüfusu 2000 52.2.46 Şekil M.1927 Yılında Şehir ve Köy Nüfus Oranları (%) Kaynak: Mahalli İdareler Müdürlüğü. 2005 295 . 17.1. M.54 Bucak ve Köy Nüfusu 47.1.2.2. Üçüncü katın balkonunun kenarında eski yazı güzel bir mermer kitabe mevcuttur.1.Sivil Mimari Örnekler: Taşhan: Sivil Osmanlı mimarisinin güzel bir örneği olan bu eser. Kırsal Alanlar M. bugün Bitpazarı adı ile anılan antika ve eski eşyaların satıldığı yerdir. sonlarına doğru inşa edilmiş olan han iki katlıdır.2000 Yılında Şehir ve Köy Nüfus Oranları (%) Kaynak: Mahalli İdareler Müdürlüğü. Kırsal Yerleşme Deseni İl ve İlçe Merkez Nüfusu 1927 21.

810 35.656. Tablo M.42 -11.Söğü tlü.275 157.212 5.22 25.40 23.926 5. İlkadım.285 43.005 34.556 82.08 8.405 57.56 7.10 2.207 Şehir 33.81 -19.189 19.48 12.94 -11.162 16. 09.58 7.04 Şehir 26.632 1.726 44.706 633.63 11.097 1.504 32.506 81.Evci.Çetinkaya.757 28.733 49.211 4.379 64.53 -18.589 62.816.716 24.820 25.883 Yıllık nüfus artış hızı ‰ Toplam 18.277 82. Kurupelit.274 363.05 -1.024 22.İkizpınar.268 48.925 573. Genel Nüfus: 1990 Genel Nüfus Sayımı kesin sonuçları (*) İl ve ilçeler GENEL TOPLAM 55.625 73.341 18.62 31.52 -19.48 0.137 Şehir 44.99 24.925 88.Göl.Hürriyet Havza. 13.650 83.473.113 50.892 18.38 -9.540 16.035 369.476 82.127 19.803.Sakarlı.Narlısaray Yakakent Kaynak: Mahalli İdareler Müdürlüğü.1.55 28.60 -18.81 17. Gazi.228 18.071 25.109 31.236 28. 01.009 25.28 16.542 27. 11.371 22.797.863 17. 06.887 102.600 38.Dereköy.041 25.927 437.512 27. 14. Hüseyinmescit.2. SAMSUN Merkez Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çarşamba Havza Kavak Ladik 19 Mayıs Salıpazarı Tekkeköy Terme Vezirköprü Yakakent Toplam Toplam 56.871 9.63 -33. 10. 2005 296 .303 15.949 26.Çınarlık.34 20.845 2000 Genel Nüfus Sayımı kesin sonuçları Toplam 67.760 65.Kocaman.Bekdiğin.707 635.44 18. Yeşilkent Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra.490 18.620 1. Atakum) Atakent.500 12.928 5. 08.381 20. Kozluk Vezirköprü.267 24.28 -12. Çatalçam.006.209.488 5.139 10.065 15.275 304.52 -2.351 20.Doğanca.77 18.194 53.72 3.950 1.54 -19.189 37. 05.061 6.Samsun ili merkez ilçe ile beraber 15 ilçeden oluşur.914 527.Ambartepe.503 10.Sayılarla İlçe Köy Bucak ve Belediyeler: İlçenin Adı Merkez Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çarşamba Havza Kavak Ladik 19 Mayıs Salıpazarı Tekkeköy Terme Vezirköprü Yakakent Toplam Köy 91 53 28 30 114 120 80 84 56 22 32 38 58 139 12 957 Bucak 2 2 1 1 1 3 10 Belediye 11 1 1 1 5 5 3 1 1 3 1 4 10 3 1 51 Bağlı Belediyenin Adı Büyükşehir (Canik.10 36.375 65.362 Köy 22.07 -5. 04.928 6.300 153.88 -14.962 5.254 Köy 23.26 13.653 74.098 8.608 106.72 -1.870 6.77 -26.Bazlamaç.010 131.696 22.180 11.38 -8.633 3. 07. 00.21 12.79 4.Gölyazı.161.764 37.Dikbıyık.11 4.Kutlukent Terme.Kolay Çarşamba.101 89.385 7. 2005 Tablo M.504 11.83 3.701 128.87 -0.745 8.13 2.61 Köy 4.Yenikent.943 16.730 84.42 -9.00 -26.Aşağıçinik.176 12. 12.Ilıca Kavak Ladik 19 Mayıs.Büyüklü.94 Kaynak: Mahalli İdareler Müdürlüğü.29 -36.204 18. Bu ilçelerle ilgili bazı sayısal bilgiler aşağıda verilmiştir.052 23. 02.Ağacagüney. 03.01 -15.40 1.Yörükler Salıpazarı Tekkeköy.Taflan.

Hastaneler ve Sağlık Tesisleri R bölümünde anlatılmıştır. Altyapı Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiler “Altyapı. bölge Müdürlüğü’nün 2000-2001-2002 yıllarında Sürdürülen projeler Sektör 2000 Yılı 2001 Yılı İmar Planı 1 1 Harita 17 11 Yapı 9 8 İçme suyu 16 17 Kanalizasyon 14 21 Katı Atık 1 Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.Sevgi Kafe peyzaj alanı.Doğupark Deniz Dolgu Sahası’nda yer alan motel.Sevgi Parkı. M.Sahil yolunda yer alan Yalova Gemisi Restoran ve Kafe .1.İller Bankası 16. Ulaşım ve Haberleşme" başlığı altında incelenmiştir. M. .4.Değişim Sahnesi tiyatro ve gösteri salonu. Arazi Mülkiyeti Bu konu ile ilgili bilgiler (E) Başlığı altındaki Toprak ve Arazi Kullanımı bölümünde incelenmiştir.2.Tablo M. Kamu Binaları M.3. Sosyal ve Kültürel Tesisler Samsun Büyükşehir mülkiyetinde.1.2.3.3. 2005 2002 Yılı 5 6 13 21 M. M.3. bulunmaktadır.2. 297 . Binalar ve Yapı Çeşitleri M.3.2. Ek-2 kısmında M.Sahil yolunda yer alan Sevgi Gölü.3.restoran ve kafeterya vasıflı Anakent Sosyal Tesisleri . Okullar Bkz. .3.

Tablo M. 2005 Gezi ve Mesire Yerleri: • • • • • • Atakum Hava Alanı Orman Fidanlığı Kurupelit İncesu Kocadağ Mesire Alanı Hasköy Plajlar ve Kamp Yerleri: • • • • • • • • Karayolları Tesisleri DSİ Tesisleri Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü Tesisleri Köy Hizmetleri 12. Göçer ve Hareketli Barınaklar İlde göçer ve hareketli barınak yoktur.4. 298 .808 519.Bölge Müdürlüğü Tesisleri Beden Terbiyesi İl Müdürlüğü Tesisleri Meteoroloji Bölge Müdürlüğü Tesisleri DDY Kampı Kızılay Dinlenme Kampı M.3.735 1 9 6 85 21 18 2. Sosyal ve Kültürel Tesisler ADET Konu Kütüphane Kitap Okuyucu Gezici Kütüphane Sit Alanı Müze Müze Ziyaretçi Kültür Merkezi Tiyatro Merkezi Sinema Konservatuar Matbaa Yayınlana Gazete Yayınlanan Dergi Cami Din Görevlisi Kuran Kursu Çocuk Kütüphanesi Halk Kütüphanesi Yayınlanan Gazete Yayınlanan Dergi 20 180.499 1 38 3 101.6.3. Endüstriyel Yapılar M.389 2.5.361 108 2 18 21 18 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.

10. balık üretme ve yetiştirme Ham petrol ve doğalgaz çıkarımı Balık ve balık ürünlerinin işlenmesi ve saklanması Bitkisel ve hayvansal sıvı ve katı yağ imalatı Öğütülmüş tarım ürünleri imalatı Hazır ve hayvan yemleri imalatı Fırın ürünleri imalatı Şeker imalatı Kakao.4. İş Alanları ve İşsizlik Tablo M.5.3. M.8.3. Samsun İlinde Çalışanların Sektörler İtibariyle Dağılımı Sektör Tarım ve hayvancılıkla ilgili hizmetler Ormancılık ve ilgili hizmet faaliyetleri Balıkçılık.9. Yerel Mimari Özelikler Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiler (G) Turizm başlığı altında incelenmiştir. M.3.7.4. kireç ve alçı imalatı Sıra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Sayısı 125 50 37 144 28 33 288 14 18 72 332 278 1393 19 205 583 189 397 28 28 234 11 213 160 85 299 . Bina Yapımında Kullanılan Yerel Materyaller İlde bina yapımında yöreye özgü bir yapı malzemesi ve tekniği kullanılmamaktadır.M. çikolata ve şekerleme imalatı Diğer gıda maddeleri imalatı Tütün ürünleri imalatı Hazır tekstil ürünleri imalatı Trikotaj ürünleri imalatı Giyim eşyası imalatı Ayakkabı imalatı Kereste ve parke sanayi Kağıt ve mukavva imalatı Basım Eczacılık ve tıpta kullanılan bitkiler Kimyasal ürünlerin imalatı Kauçuk ve plastik ürünleri imalatı Cam ve cam ürünleri imalatı Çimento.11.3. Otel-Motel ve Turizm Amaçlı Diğer Yapılar G Bölümünde anlatılmıştır. Bürolar ve Dükkanlar M. M.3.Sosyo-Ekonomik Yapı M.1. Kırsal Alanda Yapılaşma M.

preslenmesi.6. 2005 5637 19997 300 . eğitim. baskılanması 28 Diğer makine imalatı 29 Gıda. Vasıflı ve Vasıfsız İşsizlik Sayıları 14360 Erkek Kadın Toplam Kaynak: İş Kumrumu Müdürlüğü. kültür hizmetleri 55 Devlet için yapılan yardımcı hizmetler 56 Savunma faaliyetleri 57 Kamu düzeni ve güvenlik faaliyetleri 58 İlköğretim hizmetleri 59 Orta öğretim hizmetleri 60 Mesleki orta öğretim hizmetleri 61 Yüksek öğretim hizmetleri 62 Hastane hizmetleri 63 İnsan sağlığı ile ilgili diğer hizmetler 64 Spor faaliyetleri 65 Evlerde yaptırılan hizmetler TOPLAM Kaynak: İş Kumrumu Müdürlüğü. tıbbi aletler 43 Diğer perakende ticaret 44 Lokanta. 2005 Sayısı 1166 190 496 29 83 224 213 283 193 132 663 23 3601 543 505 1674 562 782 695 607 141 691 865 196 15 28 157 38 3995 10 113 89 391 214 217 657 310 30 118 323 26226 Tablo M. içecek ve tütün makineleri imalatı 30 Silah ve mühimmat imalatı 31 Elektrik dağıtım kontrol cihazları imalatı 32 Tıbbi ve cerrahi teçhizat 33 Demiryolu ve lokomotifleri imalatı 34 Mobilya imalatı 35 Diğer imalatlar 36 Elektrik üretimi iletimi ve dağılımı 37 Gaz üretimi ve dağıtımı 38 Bina inşaatı 39 Motorlu taşıtların satışı 40 Toptan ticaret 41 Perakende ticaret 42 İlaç.Sıra Sektör 26 Demir çelik dökümü 27 Metallerin dövülmesi. yeme içme yerleri 45 Taşımacılık 46 Diğer ulaştırma faaliyetleri 47 Telekomünikasyon 48 Aracı kuruluşların faaliyetleri 49 Sigorta ve yardımcı faaliyetler 50 Büro makine ve teçhizatın kiralanması 51 Reklam hizmetleri 52 Bina temizleme faaliyetleri 53 Genel kamu hizmetleri 54 Sağlık. kahvehane.

4. “Çay Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi” adı altında şehrimizdeki mevcut gecekondu bölgelerinin ıslahı yoluna gidilmektedir.12 dir. Ayrıca 200 Evler’e ilişkin çalışmalar da sürdürülmektedir.24.5.4.İşsizlerin Vasıfları Vasıflı Vasıfsız Toplam Kaynak: İş Kumrumu Müdürlüğü. önemli olan bazı iş alanlarının çektiği göçebe işçi M.4. Ayrıca şehrimizde atıl vaziyette bulunan alanlar da (Selahiye Semt Pazarı ve Hastanebaşı Semt Pazarı) ilimizdeki konut ihtiyacını karşılamak ve bu bölgelerin gelişimine katkıda bulunmak amacı ile yine Başbakanlık Toki işbirliği ile toplu konut alanı olarak değerlendirilecektir.2. kırsal nüfustaki artış hızı (-) %0 20. Kent Toprağının Mülkiyet Dağılımı Bilgi edinilememiştir.4.Tablo M.7. M.Çobanlı-Kamalı. 1990 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre nüfus artış hızı %0 8.52 dir. gecekondu alanlarının ıslahı çalışmalarına başlanarak. M.77 iken bu rakam 2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre %0 3.4.3. Burada göçün kırsal alandan kente olduğu görülmektedir. Göçler Samsun çevre illerden göç alan bir il olmasının yanında aynı zamanda dışarıya göç veren bir ildir. 2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre bu oran sırasıyla %0 11. Yine 1990 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre kent nüfusundaki artış hızı %0 50.14 ve (-) %0 12. Dışarıya göç aynı zamanda kırsal alanda aktif genç nüfusun azalmasına neden olmaktadır. AdaletOdunpazarı çevresi.59 dur.6. 301 . Konut Yapım Süreçleri Kentteki konut gereksinimini karşılamak ve kentsel dönüşüm projeleri kapsamında Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile yapılan ortak girişimler sonucu .4. M. Gecekondu Islah ve Önleme Bölgeleri Çay Mahallesi’nin bulunduğu alanda Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile yapılan ortak girişimler sonucu . 2005 14297 5700 19997 M. Hastanebaşı ve Selahiye Pazaryerleri çevrelerinde konut yapımına başlanmıştır. Göçebe İşçiler (Mevsimlik) Bölge ekonomisinde bulunmamaktadır.

Yerleşim Yerlerinin Çevresel Etkileri M.5. suda ve toprakta kalıcı etki gösteren kirleticilerin hayvan ve bitki nesillerini.5. Yönetmelik gereğince kentsel tasarım birimi oluşturularak ilgili konularda incelemeler yapılıp değerlendirilmesi sağlanmaktadır. uzaklaştırılması ve benzeri faaliyetlerin yasaklanması.11. Mobil ekipman ve sterilizasyon 302 .5. M. Samsun Büyükşehir belediyemiz sınırları içerisinde 5216 sayılı Büyükşehir Belediye kanunu gereğince çöp toplama işi 1 ilçe 14 ilk kademe olmak üzere 15 belediye tarafından toplanmaktadır.Diğer bölgelerde ruhsat verilirken sağlık koruma bandı oluşturulmaktadır. tanıtıcı ve benzerlerinin yol açtığı görüntü kirliliğini ortadan kaldırılması amacıyla Büyükşehir Belediye Meclisimizin 25. çevreyi olumsuz yönde etkileyebilecek olan tüketim maddelerinin idaresini belli bir disiplin altına alarak.5. M. Havaalanları ve Çevresinde Oluşturulan Gürültü Zonları (O) bölümünde anlatılmıştır. cadde ve ana yolların güzergahlarında ve bu yerlere cephesi bulunan binalarda şehrin görsel estetiği açısından kötü görünüm oluşturulmaması için şahısların ve firmaların ilan reklam ve tanıtım amacıyla konulan pano. Kentsel Atıklar Samsun ilimizde hızlı nüfus artışı ve endüstrileşmenin etkisi ile birlikte nüfus artmakta ve bunun sonucunda da üretilen toplam çöp miktarında ve kişi başına düşen miktarda artış olmaktadır. Görüntü Kirliliği 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu doğrultusunda belediyemizin görev yetki ve sorumluluk alanlarındaki meydan. havada. uygulanması ve geliştirilmesini amaçlamaktadır.2. depolanması. M. bulvar.1.4. Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde oluşan katı atıklar ilk kademe belediyelerimizce toplanarak Yılanlıdere çöp istasyonuna götürülmektedir. taşınması.5.2004 tarih ve 10 nolu kararı ile reklam ilan ve tanıtım yönetmeliği yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. politika ve programların belirlenmesi. Binalarda Ses İzolasyonu Bilgi Edinilememiştir M. Yeni düzenli deponi alanımızın inşaatı şubat 2006 da tamamlanmıştır. Katı Atıklar kontrolü yönetmeliği gereğince her türlü atık ve artığın çevreye zarar vermeyecek şekilde dolaylı ve doğrudan bir biçimde alıcı ortama verilmesi.Endüstriyel tesislerden kaynaklanan çevresel gürültü düzeyleri yönetmelikte belirtilen sınır değerlerini aşamaz. doğal zenginlikleri ve ekolojik dengeyi bozmasının önlenmesi ile buna yönelik prensip. Ticari ve Endüstriyel Gürültü Ticari ve endüstriyel nitelikli iş yerleri sanayi bölgelerinde kurulduklarında iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin yönetmelik gereğince sağlık koruma bandı oluşturulması gerekmemektedir.5.M. değerlerin aşılması halinde ilgili mevzuat çerçevesinde getirilen esasları sağlamaya yönelik tedbirler alınır.3.5.

ünitesi işlemleri tamamlandığında yeni sahamız hizmete açılacak eski saha rehabilite edilecektir. 2005 303 .3. Eski Katı Atık Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. Yeni katı Atık Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.4. Şekil M. 2005 Şekil M.

620 m³ (10 yıl) 49 m Şekil M.830 m² (5 yıl) 843.650 m³ .000 ton veya 348 t/gün ton ton ton veya 400 t/gün Depolama sahası yeri Toplam Depolama Sahası Kapasitesi Depolama sahasının toplam Yüzeyi İşletme Aşamalarının sayısı 1. 2005 304 . 2005 Şekil M.000 m³ 20. Aşamanın kapasitesi Oturmalar öncesi depolama sahasında maksimum atık yüksekliği Samsun Şehir Merkezine 18 km uzaklıktaki Gürgendağı köyü 2. Yeni katı Atık Düzenli Depolama Sahası Yerleşim Planı Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.000 146.000 133.7 ha (sınırların iç kısmında) 3 646.775.284.Samsun Büyükşehir Belediyesi Katı Atık Düzenli Deponi Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.6.Düzenli Depolama Tesisi Genel Verileri Genel Veriler Atık üretimi 2006 2011 2016 2021 – – – – 127.000 139. Aşamanın kapasitesi 3.730 m³ (5 yıl) 1.yüzey : 56. Aşamanın kapasitesi 2.5.

1.5.M.Aralık 2004) 305 . M. 2004 Yılı Nüfusun Yaş Grupları Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2004 .8. Nüfusun Yıllara Göre Değişimi Tablo M.6. Nüfus M.6. Binalarda Isı Yalıtımı 3030 Sayılı Yasa uyarınca alt kademe belediyeleri kendi yetki alanlarında bulunduğu için binalarda ısı yalıtımını denetlemektedir. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nca hazırlanan 'Binalarda Isı Yalıtımı Yönetmeliği' koşullarına uyulmaktadır. A.6.

2005 306 .8. B.Tablo M. 2004 Yılı Nüfusun Yaş Grupları Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2004 .Aralık 2004) Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

2005 307 .6. Nüfusun Yaş.9. 2005 Yılı Nüfusun Yaş Ve Cins Gruplarına Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Cinsiyet ve Eğitim Gruplarına Göre Dağılımı Tablo M.M.2.

Aralık 2005) Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.10.Nüfusun Eğitim Durumu Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2005 .2005 308 .Tablo M.

40 Şekil M.11.50 10.2004 Yılı Nüfusun Öğrenim Durumu Okul Çağında Değil Okur-Yazar Değil Okur-Yazar İlkokul Ortaokul Lise Yüksekokul Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.09 4.34 9.36 10.2005 11.2005 309 .7. Nüfus Piramidi Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.46 11.85 42.Tablo M.

M.2005 310 .12.6. İl ve İlçelerin Nüfus Yoğunlukları Tablo M.Nüfus Yoğunluğu ve Hane Başına Düşen Nüfus Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.3.

M.14.13.2005 311 . Nüfus Değişim Oranı Tablo M.Doğal Nüfus Artış Hızı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.2005 Tablo M.4.6.Yıllara Göre Hayati İstatistikler Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

Kaba Doğum Hızı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.Tablo M.15.2005 KAYNAKLAR: -İl Milli Eğitim Müdürlüğü 2005 -19 Mayıs Üniversitesi 2005 -İl Sağlık Müdürlüğü 2005 -Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu Bölge Müdürlüğü 2005 -Büyükşehir Belediye Başkanlığı 2005 -Mahalli İdareler Müdürlüğü 2005 -İş Kurumu İl Müdürlüğü 2005 312 .

12 2. • • Yaz mevsiminde oluşan günlük atık miktarı 346 t/gün Kış mevsiminde oluşan günlük atık miktarı 246 t/gün Tablo N.9 7.57 0.24 7. Evsel Katı Atıklar 2005 Yılı Katı Atık Miktarı Yılanlıdere çöp istasyonun kantar verilerine göre 2005 yılında oluşan katı atık miktarları.25 1.80 0.31 22.01 2.24 1.27 0.9 kg/kişi/ay 0.54 3. • • • Kişi başına üretilen yıllık atık miktarı Kişi başına üretilen aylık atık miktarı Kişi başına üretilen günlük atık miktarı Mevsimlere göre oluşan atık miktarı .N.68 6.27 100 Atakum Belediyesi YÜZDE (%) 20.92 0.11 46.30 4.37 23. • • • Yıllık atık miktarı Aylık atık miktarı Günlük atık miktarı 91.2005 313 .068 t/yıl 7.4 0.52 kg/kişi/gün İlkadım Belediyesi YÜZDE (%) 7.589 t/ay 252.20 8.26 45.75 21.57 9.80 46. 2005 Yılı İçinde Samsun Genelinde Yapılan Atık Analizi Sonuçları.1.01 100 Kaynak:Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.90 1.9 t/gün 2000 yılı nüfus sayımı baz alınarak bulunan kişi başına üretilen ortalama atık miktarları.29 0. ATIKLAR N.84 12.79 54.41 7.50 100 Tekkeköy Belediyesi YÜZDE (%) 7.70 0.1.51 100 190.21 2. Gazi Belediyesi ATIK CİNSİ KAĞIT-KARTON CAM PLASTİK AMBALAJ ATIĞI METAL ORGANİK ATIK TEKSTİL TEHLİKELİ ATIK DİĞER TOPLAM YÜZDE (%) 7.8 kg/kişi/yıl 15.01 1.45 2.5 11.

2.049 0 30 2.Yılanlıdere Çöp Sahasına Atık Getiren Belediyelerin Aylık Atık Miktarları (Ton/Ay) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran 129 23 186 1.575 53 30 41 57 66 Altınkum 16 6 12 21 24 Aşağıçinik 109 85 120 135 136 Atakent 705 384 604 708 840 Atakum 712 437 586 832 780 Canik 2 7 13 6 3 Çatalçam 20 18 23 28 19 Çınarlık 2.419 2.875 135 109 88 111 189 73 60 1.953 2.368 94 276 8 129 17 Aralık 55 7 128 937 634 0 11 3.742 123 328 9 153 48 Kasım 49 21 141 960 747 0 21 3.634 1.125 88 311 1 126 51 Ekim 59 25 160 1.119 9.312 1.314 50 202 6 125 51 Eylül 65 19 154 694 727 0 23 2.647 9.186 2.110 707 88.422 78 2.3 kg/kişi/ay 314 .103 2.971 127 388 6 269 89 Temmuz 160 20 184 775 1.297 90 320 15 242 80 Ağustos 82 13 110 489 596 0 32 1.009 856 0 20 3.463 103 245 14 55 14 Toplam 846 206 1.4 kg/kişi/ay 19.481 1.112 36 275 32.014 1.880 3.794 2.316 Gazi 2.461 2.870 2. • • • • Atakum – Kişi başına üretilen atık miktarı Canik – Kişi başına üretilen atık miktarı Gazi – Kişi başına üretilen atık miktarı İlkadım – Kişi başına üretilen atık miktarı 17.775 1.Tablo N.732 27.725 İlkadım 76 23 58 101 81 Kurupelit 282 192 216 299 362 Kutlukent 0 0 0 4 14 Taflan 232 131 175 239 234 Tekkeköy 71 43 69 95 80 Yeşilkent İlk Kademe Belediyeleri Genel Toplam 173 178 143 182 134 Diğer Kaynak:Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.014 3.116 2.642 2.2005 Merkez ilk kademe belediyelerinde üretilen kişi başına düşen aylık atık miktarı.3 kg/kişi/ay 14.155 4 31 3.4 kg/kişi/ay 18.103 2.645 1.

000 9.458.4.000 m3//yıl 300 m3//yıl ------40.600 m3//yıl Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.2.2 m3//yıl 16.ATIK G.İNŞAAT ve YIKINTI ATIK MİKTARI (2005 YILI) BÜYÜKŞAHİR BELEDİYESİ CANİK BELEDİYESİ İLKADIM BELEDİYESİ GAZİ BELEDİYESİ ATAKUM BELEDİYESİ ÇARŞAMBA BELEDİYESİ HAVZA BELEDİYESİ KAVAK BELEDİYESİ LADİK BELEDİYESİ 19 MAYIS BELEDİYESİ SALIPAZARI BELEDİYESİ TEKKEKÖY BELEDİYESİ -Evci Bld. Madenlerin Aranması.000 m3//yıl 90.Tic. TERME BELEDİYESİ -Kocaman Bld.000 m3//yıl 220 m3//yıl ------14. Burak Lastik Hurda Çapak Kg/yıl 875 Lisanssız firmaya satıyor.AŞ Ladik Çimento Karsan Kireç Atık Yoktur. İşletilmesi.Tablo N.3. Akkisan Kireç Atık Yoktur. 2005 315 .000 ton/yıl ----------30 m3//yıl 1700 m3//yıl -----2. Çıkarılması.800 m3//yıl 31.İnşaat Ve Yıkıntı Atık Miktarı BELEDİYE ADI Belediye Başkanlıklarından Temin Edilen Hafriyat HAFRİYAT TOPRAĞI.500 m3//yıl ------1. 2005 N. Fiziki Ve Kimyasal İşleme Tabi Tutulması Sırasında Ortaya Çıkan Atıklar FİRMA ADI ATIK ADI ÖLÇÜ T.000 9.000 San. Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.KAZANIM BERTARAF SATILAN BİRİMİ Arılar Toprak Tuğla Kırığı Adet/yıl 18. 2005 Yılı Samsun İl ve İlçe Toprağı. Tehlikeli Atıklar Tehlikeli Atık Üreten Tesisler Listesi Tablo N. VEZİRKÖPRÜ BELEDİYESİ YAKAKENT BELEDİYESİ BAFRA BELEDİYESİ ALAÇAM BELEDİYESİ ASARCIK BELEDİYESİ AYVACIK BELEDİYESİ ------------20.

5. Ltd.7. Gıda Hazırlama Ve İşleme Sonucu Ortaya Çıkan Atıklar FİRMA ADI ATIK ÖLÇÜ T. 2005 Tablo N. Yaşam Spor Kumaş Ton/yıl 1900 parçası İp 20 İğne atıkları 1 Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. gönderildi. HALISA Metal atıkları hurdacıya verdiği ve atığı olmadığı beyanı mevcut.ATIK G. Avcılık Ve Balıkçılık.ATIK G. Bayramoğlu Atık Balıkçılık yoktur beyanı mevcut Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.KAZANIM BİRİMİ Epica Elif Polyester İp Kg/yıl 1. Deniz Ürünleri Üretimi.ATIK G.Şti. Durapay Mobilya Doğuş Okul Yayınları Tic. Atıkların yakacak olarak kullanıldığı beyan edildi. Selüloz.6.KAZANIM BERTARAF SATILAN Adet/yıl 12 - İzaydaşa başvuru formu gönderildi.KAZANIM BERTARAF SATILAN ADI BİRİMİ Kardez Su Ür. Akkurt İnş. Ahşap İşleme.Mak. Sunta Ve Mobilya Üretimi. Form boş gönderildi. Vezirağaç Vezirköprü Orman Ürünleri ATIK ADI Atık yoktur beyanı mevcut Cevap verilmedi Boya Filtresi ÖLÇÜ BİRİMİ T. 2005 BERTARAF SATILAN Şahsa veriliyor Şahsa veriliyor Çöpe atılıyor. Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Deri Kürk Ve Tekstil Endüstrisi Atıkları FİRMA ADI ATIK ADI ÖLÇÜ T. Tarım.Tablo N. Ormancılık. Kağıt Ve Karton Üretiminden Kaynaklanan Atıklar FİRMA ADI Fethi Yılmaz ve Oğulları Kereste San.Tic. 2005 Tablo N. 316 . Bahçıvanlık.San.500 Atıkların koltuk Tekstil Atıkları minderi ve güvertür imalatında kullanıldığı beyan edildi Yılro İnter. KİPAŞ Form boş gönderildi. Form boş Giyim San.

Tablo N. Ton/yıl 0.KAZANIM BERTARAF SATILAN Boş form gönderdi. Astarların (Boyalar. Vernikler Ve Vitrifiye Emayeler) Yapışkanlar.KAZANIM ADI ADI BİRİMİ Foto Bahri Atık yoktur beyanı mevcut Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.8. arıtma kek atıkları Karadeniz Cevap tüpgaz gelmedi Milengaz Yazı yazıldı Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Gesan Boya Kg/yıl 600 Yatırım AŞ Çamuru Aygaz Boya Ton/yıl 22.0168 atık Ton/yıl 2 kartuş/toner.Tic.9. 2005 BERTARAF SATILAN 317 .616 22. Ton/yıl 0. Fotoğraf Endüstrisinin Atıkları FİRMA ATIK ÖLÇÜ T.005 tıbbi atık. Formülasyon Tedarik Ve Kullanımından (İFTK) Kaynaklanan Atıklar FİRMA ADI Yıldız Entegre Ağaç San.500 karışık tehlikeli atık. 2005 600 - - Tablo N. Ton/yıl 0. ATIK ADI ÖLÇÜ BİRİMİ T.ATIK G. Yalıtıcılar Ve Baskı Mürekkeplerinin Üretim. Atığım yoktur beyanı mevcut.ATIK G.616 çamuru.

Lisanslı firmaya verildiğine dair yazı yazacaklar.Tablo N. 2005 BERTARAF SATILAN 318 . Metal Ve Diğer Materyallerin Kimyasal Yüzey İşlemi Ve Kaplanması Ve Demir Madeni Dışındaki Hidro-Metalürjinin Yol Açtığı Atıklar FİRMA ADI Nevsam ATIK ÖLÇÜ T. Isıl İşlemlerin Atıkları FİRMA ATIK ADI ÖLÇÜ T.250 Lisanslı firmaya verildiğine dair yazı yazacaklar.10.KAZANIM ADI BİRİMİ Cevap gelmedi Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Kum Kg/yıl Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl 180 20 10 354 6 1400 - - Camvit Star cam Mozaik Üstün Avize Eti Bakır As Çelik Döküm Reklanasyon 350 ton Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Cevap gelmedi Atık yoktur beyanı mevcut Atık yoktur beyanına karşılık tekrar yazı yazıldı.11.250 Proje Yatırım Oyak Agrega Ton/yıl 200 Beton Yağ Ton/yıl 4 G.ATIK G.ATIK ADI BİRİMİ 19 Mayıs Su Ton/yıl 1. SATILAN - Uzunlar Oto YibitaşLafarge Karkusan Betontaş Cevap gelmedi Atık yağ Curuf Filtre tozu Agrega Çimento Motor yağı Atıklar tekrar işlenerek kullanılıyor. 2005 Ton/yıl 750 400 ton Dolgu Tablo N.KAZANIM Hibe Hibe BERTARAF 1.

Metallerin Ve Plastiklerin Biçimlenmesi Ve Fiziki Ve Mekanik Yüzey İşlenmesi Atıkları ATIK ADI ÖLÇÜ T. Atık yoktur beyanı mevcut. Metal talaşı Cevap gelmedi Cevap gelmedi Atık yoktur beyanı mevcut.FİRMA ADI Bahadır AŞ Tablo N.12. Kg/yıl 850 850 Canik 55 Düelsan Canas Makine Semsan Pompa Anadolu Isı Öziçler Plastik Samsun Bakır Boru Burak Lastik Ürünleri Emek Lastik Poelsan Tor Lastik Ton/yıl 10 - -(tekrar yazı yazıldı) - Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 319 . Boş form gönderdiğinden tekrar yazı yazıldı. Atık yoktur beyanı mevcut. Atık yoktur beyanı mevcut.ATIK G.KAZANIM BERTARAF SATILAN BİRİMİ Makine yağı Lt/yıl 350 350 Demir talaşı Cevap gelmedi Boş form gönderdiğinden tekrar yazı yazıldı.

115(izaydaş) - - Petrol Ofisi AŞ Kg/yıl 17.Tablo N. Kontamine plastik ambalaj HC içeren metal işleme çamuru Kontamine sıvı yağ t.KAZANIM BERTARAF SATILAN TOTAL Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl 640(izaydaş) 1. 2005 320 .115(izaydaş) 4.551 4. Motor yağı Hidrolik yağ Motor yağı Adet/yıl Yağ filtresi Kamer Otomotiv Ses otomotiv Üçler – BMC Motor yağı Toyota Derindereler Özon otomotiv Citröen Opel Reis Yağ filtresi Onur Otomotiv Motor yağı Lt/yıl 5000 1000 4000 Yağ filtresi Atık yağ Motor yağı Atık filtre Yağ filtresi Atık yağ Adet/yıl Lt/yıl Lt/yıl Kg/yıl Adet/yıl Lt/yıl Adet/1. madde içeren saha içi endüstriyel atıksu arıtma çamuru Atık yoktur beyanına karşılık tekrar yazı yazıldı.5 ay 300 600 4800 350 37 Ton/yıl Atık yağ Yağ filtresi Atık yağ Adet/yıl Lt/yıl Lt/yıl 200 100 1000 (tekrar yazı yazıldı) 1000(tekrar yazı yazıldı) 600 4800 8600 8600 324 Adet/yıl Lt/yıl 30 1000 1000 (lisanslı firmaya verilmesi için yazı yazıldı) ÖLÇÜ BİRİMİ T.880 (izaydaş) - Köye Yönelik Hizmetler Müdürlüğü DSİ Mengerler Otomotiv Asal Otomotiv Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl 2 2 18 - (lisanslı firmaya verilmesi için yazı yazıldı) 18 (tekrar yazı yazıldı) - - Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.13. Listede belirtilmeyen atıklar FİRMA ADI Ulaştırma Bölge Müdürlüğü Üçler Otomotiv ATIK ADI Cevap gelmedi Yağ filtresi Atık motor yağı Borsan Elektrik Atık yoktur beyanına karşılık tekrar yazı yazıldı.ATIK G.880 - 17.551 640(izaydaş) 1.

maddeden oluşan Kg/yıl 0.1 Lisanssız firma Lisanssız firma Lisanssız firma 321 . İnsan Ve Hayvan Sağlığına Ve/Veya Bu Konulardaki Araştırmalara İlişkin Atıklar (Doğrudan Sağlığa İlişkin Olmayan Mutfak Ve Restoran Atıkları Hariç) FİRMA ADI Ruh Sağlığı Hastanesi Göğüs Hastalıkları Doğumevi Diş Hekimliği Mehmet Aydın Devlet Hastanesi ATIK ADI 2.14. 2005 - 3000 1500 0.ATIK 200 330 720 G.KAZANIM Kanalizasyon yakma -(tekrar yazı yazıldı) 720 BERTARAF SATILAN Lt/yıl kg/yıl Ton/yıl Kg/yıl Kg/yıl Lt/yıl Kg/yıl kg/yıl ton/yıl ton/yıl 500 1300 90 100 250 1750 200 700 216 100 - - 1750 - Ağız ve Diş Sağlığı Veterinerlik Gr/yıl Lt/yıl 50 40 - - 40 Atık yoktur beyanına karşılık tekrar yazı yazıldı.190 Hastanesi içeren yada T. Adeka Atık yoktur şeklinde beyanda bulunmuş.kazanım atıklar Amalgam Banyo suyu ÖLÇÜ BİRİMİ Lt/yıl Adet/yıl Lt/yıl T.Tablo N. banyo suları Farmasötik ilaç Röntgen suyu Atık yoktur beyanı mevcut. Samsun Tıbbi Atık Kg/yıl 3000 Asker T.arıtım atıkları Röntgen banyo suları Kullanılmış piller Enfeksiyonel atık Evsel atık g. Röntgen suyu Tıbbi atık Tıbbi atıklar İlaç atıkları Tıb.Madde Lt/yıl 2.1 kimyasallar Amalgam atıkları Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.

1988 ve 1992 yılları arasında İlimiz sahillerinde bulunan varillerin geçici depo yerleri ve bu depolara konulan atık varil sayıları aşağıda tablo halinde verilmiştir. Tablo N.5. 1988 ve 1992 yılları arasında Samsun İlimiz sahillerde bulunan variller mahalli imkânlarla belirli yerlerde toplanarak muhafaza altına alınmıştır.Depoda bulunan variller ve naklediliş yılları Tablo 3 de verilmiştir. İlimizde ilk atık variller 1988 yılında Samsun ili Alaçam ilçesi sahillerinde bulunmuş olup daha sonraki tarihlerde tüm Karadeniz sahillerinde atık varillere rastlanmıştır. 2005 Atık varil sayısı 14 6 1 21 1993-2003 yılları arasında da belirli zaman aralıklarıyla Samsun il merkezi sahilinde de toplam 7 adet atık varil bulunmuş olup bu varillerde bulundukları tarihte atık varil deposuna nakledilmiştir. Ancak bu atık variller yoğun olarak Samsun ve Sinop il sınırları içindeki sahillerde ortaya çıkmıştır. 2005 Atık varil sayısı 210 21 7 3 241 322 . Yıllar Ve Varillerin Depoya Nakledilişleri (1988-2003 ) Atık varil bulunan sahiller 1988-1992 (1992 yılında) 1992-1993 (1993 yılında) 1993-2003 2003-2004 TOPLAM Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Geçici Depolar Ve Atık Varil Miktarları (1988-1992) Geçici depo yeri Samsun Sağlık Müdürlüğü tamirhanesi Bafra Emenli Köyü Alaçam Terskırık Köyü Alaçam Göçkün Köyü TOPLAM Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 1992 yılında atık varil deposu inşa edilmiş ve atık maddeler içeren variller bu depoya nakledilmiştir. 1992-1993 yılları arasında İlimiz ile Karadeniz’e kıyısı bulunan diğer bazı illerde atık variller sahile vurmaya devam etmiş olup bu varillerin çıktığı yerler ve varil sayıları Tablo N. Atık Varil Çıkan Yerler Ve Sayıları (1992-1993) Atık varil bulunan sahiller Trabzon ili sahili Giresun ili sahili Samsun ili Terme İlçesi sahili TOPLAM Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 Atık varil sayısı 28 68 88 26 210 İlimizin çeşitli yerlerinde geçici depolanan toplam 210 adet varil 1992 yılında atık varil deposu inşa edildiğinde bu depoya nakledilmiştir. Tablo N.17. Tablo N.15.Ayrıca ilimiz Alaçam Terskırık köyünde atık varillerin depolandığı bir depo bulunmaktadır.16.de verilmiştir.

atık çıkaran muayenehaneler ve polikliniklerden. Tıbbi Atıklar Tıbbi atıkların tehlikeli ve hastalık yapıcı etkilerinden çevreyi ve insan sağlığını. Variller bulundukları şekilleri ile depoya nakledilmiş olup.1. g) Küçük ameliyat ve benzeri müdahalelerin yapıldığı tıp ve veteriner muayenehanelerinden. h) Bulaşıcı hastalığı olanların tedavi oldukları veya diyaliz. Sivil Savunma Arama Kurtarma Birliğince atık varil deposunda yapılan ölçümler sonucunda radyasyon tespit edilmemiştir. Yapım çalışmaları devam eden yeni düzenli depolama alanında tıbbi atıklar için ayrı bir ünitenin olması planlanmaktadır.3. Havada. a) Hastanelerden. diş hekimi kliniklerinden ve revirlerden. Depodan dışarıya herhangi bir sızıntı bulunmamaktadır. İlimizde sağlık kuruluşlarından kaynaklanan tıbbi atıklar Tıbbi Atıkların Kontrol Yönetmeliğine uygun olarak kaynağında ayrı toplanmakta ve depolanmaktadır. c) Kan ve kan ürünleri ile ilgili çalışma yapan tüm merkez ve istasyonlardan. Fakat. Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de tıbbi atıkların toplanması ve yok edilmesiyle ilgili 20 Mayıs 1993 tarihli ve 21586 sayılı resmi gazetede yayınlanmış bir yönetmelik mevcuttur. depolanması ve yok edilmesine ilişkin özel önlemler alınması gerekmektedir. taşınması. atıkların oluşumundan yok edilmesine kadar geçen sürede korumak oldukça önemlidir. j) Benzer diğer kuruluşlardan. Yönetmeliğe göre tıbbi atıkların kaynakları aşağıdaki şekilde sıralanabilir. b) Tıp. d) Tıbbi tahlil laboratuarlarından. suda ve toprakta kalıcı özellik gösteren ve ekolojik dengeyi bozan bu atıkların üretimi. berterafı aşamasında ilimizde şu anda tüm atıkların toplandığı Yılanlıdere mevkiinde depolanmaktadır. deponun içi sızacak atık suları toplamak amacıyla kanallarla çevrilmiştir. Tıbbi atıklar için ayrı bir bertaraf yöntemi kullanılmamaktadır. e) Deney hayvanlarının kullanıldığı laboratuarlardan f) Sağlık ocaklarından. i) Eczane ve ilaç depolarından. aspiratör gibi aletlerin kullanıldığı kliniklerden. 323 . Özel Atıklar N.3. diş hekimliği ve veteriner hekimlik eğitimi veren ve araştırma yapan kuruluşlardan. ı) Benzeri tıbbi atıkların oluşabileceği seyyar sağlık birimlerinden.Depo betonarme şekilde inşa edilmiş olup. varillerin doğal değişimi dışında herhangi bir dejenerasyon bulunmamaktadır N.

3. 324 . Belediyeler Tarafından Toplanan Ve Bertaraf Edilen Tıbbi Atık Miktarlarının BELEDİYE ADI YILLIK TOPLAM MİKTAR Büyükşehir Belediyesi Alaçam Belediyesi Asarcık Belediyesi Ayvacık Belediyesi Bafra Belediyesi Çarşamba Belediyesi Havza Belediyesi Kavak Belediyesi Ladik Belediyesi 19 Mayıs Belediyesi Salıpazarı Belediyesi Tekkeköy Belediyesi Terme Belediyesi Vezirköprü Belediyesi Yakakent Belediyesi Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.18. N.860 Kg 208 M3 4000 Kg 1300 Kg 960 Kg 96 Poşet 1500 Kg Bildirmemiştir. 2005 2000 Kg/gün 3000 Ton/yıl 780 Kg 150 Kg 120 Ton 82. Atık Yağlar Yönetmelik kapsamında Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından atık yağ üreticilerine tebligat yapılarak yıllık ortalama atık yağ miktarları belirlenmiş. Bu doğrultuda. 80 Ton Bildirilmemiştir.2. denetimler yapılarak hazırlanan tebligatlar tebliğ edilmiş ve hazırlanan liste Bakanlığa sunulmuştur. Sağlık Kuruluşlarından Oluşan.Tablo N. yönetmelikte belirtilen özellikte konteynırlarda biriktirilmesi gerektiği ve lisanslı tesislerle anlaşarak bertarafının sağlanması gerektiği tebliğ edilmiştir.

No:15 Yılro Interrasyonal Giyim San.ve Tic.Şti.km Honda Karot Motorlu Araçlar Tic.Bölge Müdürlüğü Makine İmalat Donatım ve Şube Müdürlüğü Köye Yönelik Hizmetler Müdürlüğü Köye Yönelik Hizmetler Müdürlüğü Binası Eti Bakır AŞ.Şti.Atık Yağ Üreten Tesisler Listesi TESİSİN ADI ADRESİ Gazi Belediyesi Başkanlığı Gazi Belediyesi Makine İkmal Müdürlüğü İlkadım Belediyesi Başkanlığı İlkadım Belediyesi Teknik İşler Müd.AŞ. Ordu Karayolu 2. Karadeniz Motorlu Araçlar Çarşamba karayolu 12.Şti Atatürk Bulvarı No:598/B Reis Otomotiv Tic. Kutlukent Gülhan Petrol ve San.No:580 Yeşilkent Özön Otomotiv Wolswagen yetkili servisi Kutlukent Aygaz Anonim Şirketi Kirazlık Mevki Örnek sanayi Sitesi Petrol Ofisi Samsun Tesisat Müdürlüğü 55002 Kutlukent Yibitaş Lafarge OAÇ. AŞ.No:34 Samsun Makine Sanayi AŞ. Vali Erdoğan Cebeci Bul.ve Tic.km Toyotasa Derindere Tic.Tablo N.ve San.ve San. Organize San.km Otokoç Otomotiv Tic.3.AŞ. Nev-Sam OSB. OSB.ve Yatırım Ltd.Ankara Cad.San.No:33 Halısa Halı San. Samsun Ordu karayolu 6.LTD. Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağlar Yönetmelik kapsamında Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından isimleri gönderilen tesislere tebligat yapılarak yıllık ortalama bitkisel atık yağ miktarları belirlenmiş.Şti.ve San. 19 Mayıs Sanayii Sitesi Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Şti.Ltd.AŞ.Dökümcüler Sitesi 11.ve Tic. Citroen Oksan Otomotiv Ltd. Eti Bakır AŞ.ŞTİ.ve Tic. Ltd.sok.AŞ. Ltd.19.Ltd. 2005 N.No:137 Lider İş Makine San. Kirazlık Mahallesi Atatürk Bulvarı No:121 Isuzu Oto Fenler Samsun Merkez Kamer Otomotiv Hundaı Yetkili Servis Samsun Ordu Karayolu 8. Toybelen Mah.Tic.tesileri DLH Makine İkmal Başmühendisliği Onur Otomotiv Tic.necipbey Cad.No:6 Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığı Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığı Total Oil Türkiye AŞ.AŞ.ve San.Oto San.km DSİ 7. ve Tic.Bölge Müdürlüğü Makine İkmal Başmühendisliği Nissan Asal Otomotiv San. Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Makine İkmal Bakım Onarım daire Bşk. yönetmelikte belirtilen özellikte konteynırlarda biriktirilmesi gerektiği ve lisanslı tesislerle anlaşarak bertarafının sağlanması gerektiği tebliğ edilmiştir.(Renault Yetkili Servisi) Samsun Ordu Karayolu 4. Atatürk Bulvarı No:198 Kutlukent Birmod Birleşik Motor San.Ltd.No:17 Öziçler Plastik Ürünleri San. Samsun Terminali Ses Otomotiv Tic.3.ve Tic.Böl. Kale Mah.Şti.AŞ.km Karayolları 7.Böl. Yeşilkent Borsan Organize San. Vali Erdoğan Cebeci Bul.Şti. Kutlukent Üçler Otomotiv BMC Yetkili Servisi Organize Kavşağı Kutlukent Mengerler Oto Tic. 325 .Namık Kemal cad.

Enerji S.Bakcak Mev. ihracat ve transit geçişlerine ilişkin esasların belirlenmesine.Atatürk Bul.Namazlı Köy.4. pil ve akümülatörlerin üretiminden başlayarak nihai bertarafına kadar. b) İnsan sağlığına ve çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortama verilmesinin önlenmesine.İstiklal C.km TERME Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Rama Lokantası SAMSUN Körfez Körfez Mah.ÇARŞAMBA Kale M.Belediye Pas.Atatürk B.3. d) İthalat.No:6 HAVZA Cumhuriyet Meydanı SAMSUN Cumhuriyet C. Samsun Ordu yolu 61.No:40 SAMSUN Kılıçdede M.No:269 ATAKUM Mahmutlu Köy.No:3 SAMSUN 19 Mayıs Çiftlik Mevkiiİstiklal C.Kamil C.20.No:629 SAMSUN Adnan Menderes B.Dalbahçe Köy.Camikebir C.Hamamüstü S.Atatürk B.yolu Okumuş TERME Cibran Hürriyet M. Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağ Üreten Tesisler Listesi TESİSİN ADI C Bar Renk Müstakil Eğlence Yeri Öz Çağlayan Mis Otel Maarif Otel Büyük Sultan Yafeya Otel Vidinli Otel Çavuşoğlu Otel Yipet Rize Metro North Poınt Vidinli Prestij Büyük Samsun Oteli Dilan Karadeniz Sahil Tesisleri ADRESİ 19 Mayıs M.No:15 Kurupelit SAMSUN İtimat Balık Lokantası 19 Mayıs M.SAMSUN Erikler Mev. 2005 N.Samsun-Ankara K. Orta M.Şti.Cumhuriyet C.yolu 30.No:656 SAMSUN Atatürk Bulvarı No:608 SAMSUN Büyük Camii M.Kol.SAMSUN Liman Sahası Kale M. Pil ve Aküler 31/08/2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinin Amacı. temel koşul ve özelliklere sahip pil ve akümülatörlerin üretiminin sağlanmasına.No:594 SAMSUN Gürgen Yatak Köy. c) Etiketleme ve işaretleme ile pil ve akümülatör ürünlerinin kalite kontrolünün.No:62 SAMSUN Doğanay Turistik Tes.ÇARŞAMBA Harman Mev.No:7 SAMSUN Tekkeköy 19 Mayıs M. 326 .No:76 SAMSUN Cumhuriyet Mey.km Samsun Havana Lokantası KAVAK İkinci Bahar Ocakbaşı Restaurant Atatürk Bulvarı No:122 SAMSUN Mavi-Yeşil Ocakbaşı Atatürk Bulvarı No:112 SAMSUN Cumhuriyet Lokantası Saathane Meydanı Şeyh Hamza S. ithalatının kontrolünün ve içerdiği zararlı madde miktarının kontrolünün sağlanmasına. Grand Saray ÇARŞAMBA Evci Köyü Miliç Mevkii Samsu-Ordu K. e) Yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların sağlanmasına. a) Çevresel açıdan belirli kriter.No:1 BAFRA İmaret M.No:17 ATAKUM Adnan Menderes Sahil B.No:102 K:2 D.Tablo N.HAVZA İnönü M.

Osman Paşa Mah. g) Atık pil ve akümülatörlerin geri kazanım veya nihai bertarafı için toplama sisteminin kurulmasına ve yönetim planının oluşturulmasına yönelik prensip.ve Tic.Cumhuriyet Meydanı Otopark Üstü 4.Karşıyaka Mah. işletmelerinin Çevre ve Orman Bakanlığına lisans başvurusunda bulunmaları için yazışmalar yapılmıştır.Lise Cad.Otobüs Durağı 15. Şehit Mesut Birinci Cad.f) Zararlı madde içeren pil ve akümülatörlerin üretilmesinin.Nk.Gazi Caddesi Site Cami Yanı 6. ithalatının ve satışının önlenmesine.5.Büyükşehir Belediye Başkanlığı Önü CANİK BELEDİYESİ 7.Çelikler Market Önü 8. ATAKUM BELEDİYESİ 1. “Atık Pil Ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği” Beşinci Bölüm Akümülatör Geri Kazanım Tesislerine Ön Lisans ve Lisans Verilmesi Madde 22 Gereğince Karkusan Kurşun ve Kurşun Mamülleri İmalatı ile Arslan Metal San.Mekke Sok.Kurupelit – Toplu Konutlar Konteyner Merkezi 11.Cengiz Topel Cad.Atatürk Bulvarı İlkadım Öğrenci Yurdu Girişi 2. Muhtarlık Önü KURUPELİT BELEDİYESİ 10.İstiklal Caddesi 23 Nisan İlköğretim Okulu Önü 5.100. ihracatının.G. politika ve programların belirlenmesi için hukuki ve teknik esasları düzenlemektir. ile anlaşma yapmış olup bu doğrultuda şehrin belirli noktalarına Atık Pil Kumbaraları Yerleştirilmiş olup bu noktalar .Teks.Duruşehir Sitesi 13.Gazi.San.19 Mayıs Üniversitesi Fen Fakültesi Önü GAZİ BELEDİYESİ 12. N.3.Adnan Menderes Bulvarı İlkadım Kız Öğrenci Yurdu – aguapark önü İLKADIM BELEDİYESİ 3.Tic.Yeni Sahil Yolu Hayvanat Bahçesi Önü’dür. Ayrıca Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Buhara Oto Elektronik İnş.Kuvai Milliye Kavşağı 9.Yıl Bulvarı 14.A.Ş. Cips ve Diğer Yakma Fırınlarından Kaynaklanan Küller İlimizde bulunmamaktadır 327 .

Yeşil Bursa Pazarı. Çetinkaya A. Tarama Çamurları İlimizde bulunmamaktadır N. kullanılan malzemeye (plastik. 328 .3. Daştanlar Market.4.N. kompozit ve benzeri) ve kaynağına (evsel.Ş. N. Yönetmelik. süpermarket. hipermarket ve benzeri satış yerlerinin isimleri: Galeria A.3. Migros A.3.Ş.Ş. Pınar Market. Bim A. trafik şube müdürlüğünden öncelikle kayıtları silinmekte ve hurdaya ayrıldığına dair yazısı verilmektedir. İl sınırları içinde faaliyette bulunan ambalaj üreticilerini. cam. İhlas A. 30/07/2004 tarih ve 25538 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Kontrolü Yönetmeliği kapsamında Çevre ve Orman Bakanlığından GÖZE TİCARET (Çay sokak No:6 Kerimbey –KUTLUKENT/SAMSUN )’e ait ambalaj atığı toplama ayırma tesisine Ambalaj Atığı Toplama-Ayırma Tesisi ÖN LİSANS’ı verilmiştir. bu doğrultuda Organize Sanayi Bölgesinde faaliyette bulunan fabrikalarda denetim yapılmış ve Bakanlıktan lisans almış firmalarla iletişime geçmeleri için çalışmalarımız devam etmektedir. N.Ş. kağıt-karton.8. Kitaplı Hazır Giyim (Benetton). piyasaya sürenleri ve satış noktaları tespit edilerek Yönetmelik doğrultusunda tebligatlar hazırlanmış. Ykm A. N.4. ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak için yazışmalarımız ve denetimlerimiz devam etmektedir. metal. Supermark Market. Hayvan Kadavraları İlde bu tür atık oluşturan tesisler yoktur. Elektrik ve Elektronik Atıklar İl genelinde bu atıklar ayrı olarak toplanarak geri kazanım yapılmamaktadır. Hurdaya ayrılmış olan araç şahıs malı olduğundan dolayı şahıslar bertarafını farklı şekilde yapmaktadırlar.Kaya Market. market. Çınar Market. İl Emniyet Müdürlüğü Marketi. Çarşı Mağazası. Yönetmelik kapsamındaki ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için belediyeler. Bursa Pazarı. Kullanım Ömrü Bitmiş Araçlar İlimizde kullanım ömrü bitmiş araçlar için. Diğer Atıklar N.Ş. İl genelinde 200 m2’ den büyük kapalı alana sahip mağaza.2. işyeri) bakılmaksızın ülke içinde piyasaya sürülen bütün ambalajları ve ambalaj atıklarını kapsar.4. Ambalaj Atıkları Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Kontrolü Yönetmeliği 30/07/2004 tarih ve 25538 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. ticari. Akyüz Market.1.Ş. endüstriyel. Gima.7..6.

%1 Metal %5 Plastik. Sıvı atıklar ise kanalizasyona verilmekte veya arıtmaya taşınmaktadır. Atık Yönetimi Çöplerin toplanması.N. %5 Cam.5 ton/gün Kavak Belediyesi Vezirköprü Belediyesi Havza Belediyesi Ayvacık Belediyesi 5 ton/gün 6 ton/gün 10 ton/gün 2 ton/gün Salıpazarı Belediyesi 1. %15 Metal %80 organik %5 kağıt %1 cam %4 metal %3 plastik %7 kül %2 cam %28 plastik %20 kül %40 diğerleri %80 organik %10 kağıt %10 plastik ve kül %25 organik %02 kağıt %01 cam %2 metal % 4 diğerleri %8 kül - 19 Mayıs Belediyesi Bafra Belediyesi Alaçam Belediyesi 35 ton/gün 180-210 ton/gün 4 ton/gün Yakakent Belediyesi 2. % 10.5 Cam.3. İlimizde atıklar belediyeler tarafından toplamakta ve bertaraf edilmektedir N. %5 Kül %23 Diğer % 65 Organik. % 6.5 ton/gün 1 ton/gün 11kg/gün Çarşamba Belediyesi Tekkeköy Belediyesi 69 ton/gün Büyükşehir Belediyesine veriyor. Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu Tablo N. depolanması veya bertaraf edilmesine kadar tüm hizmetlerin bir plan çerçevesinde ele alınması ve öncelikle bu atıkların değerlendirilmesi veya geri kazanılmasına çevreyle uyumlu atık yönetimi denilmektedir.6.20. %1 Cam.5 ton/gün Terme Belediyesi Asarcık Belediyesi Ladik Belediyesi 1. % 3.4. Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu Belediyenin Adı Büyükşehir Belediyesi Miktarı 400 ton /gün Kompozisyonu % 42 Organik.7 Plastik. % 10 Kağıt. 329 . % 10 Kağıt. % 9. Mezbaha Atıkları Mezbaha atıkları belediye çöp sahalarına verilmektedir.2 Metal. N. %18 Kül % 70 Organik.6 Kağıt.5.

8. 330 .1. 2 adet süpürge.N. çöp kutuları ve konteynırlar.22’de verilmiştir.8. 1 traktör Ayvacık Belediyesi 1 adet çöp toplama aracı Salıpazarı Belediyesi 1 adet çöp toplama aracı Terme Belediyesi 2 adet çöp toplama aracı Asarcık Belediyesi 1 adet ıveco çöp aracı Ladik Belediyesi 2 sıkıştırmalı kamyon.21.Atıkların Bertaraf Yöntemleri N. 1 traktör Çarşamba Belediyesi 6 adet 10ton’luk kamyon. 1 adet kepçe Tekkeköy Belediyesi Büyükşehir Belediyesine veriyor. Katı Atıkların Depolanması İlimizde katı atıklar vahşi depolama yöntemiyle bertaraf edilmektedir. Transfer istasyonu bulunmamaktadır. Taşınması ve Aktarma Merkezleri Katı atıklar Belediyeler tarafından toplamakta ve bertaraf edilmektedir.Katı Atıkların Toplanmasında Kullanılan Araçların Belediyelere Göre Dağılımı BELEDİYENİN ADI ARAÇ SAYISI Büyükşehir Belediyesi Toplama alt kademe belediyelerince yapılıyor 19 Mayıs Belediyesi 2 adet sıkıştırmalı çöp kamyonu. 1 adet traktör.7. Katı atıkların bertaraf yöntemleri ve yerleri aşağıda tablo N. Tablo N. 2 adet tank aracı. 66 m3’’lük Semitrayler Bafra Belediyesi 11 adet sıkıştırmalı çöp kamyonu. 2 adet traktör. 1adet traktör Havza Belediyesi 3 sıkıştırmalı kamyon. bir adet vidanjör. 1 adet paletli dozer Alaçam Belediyesi 4 adet sıkıştırmalı çöp kamyonu Yakakent Belediyesi 1 adet çöp kamyonu Kavak Belediyesi 1 araç Vezirköprü Belediyesi 4 adet vidanjör. Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Toplanması. Katı Atıkların Biriktirilmesi. 2005 N.

800 ton 4.260 ton 12.840 ton 3. Kavak-Asarcık yolu üzerinde tarım alanı içinde 2500 m2 lik çukura gömülüyor. 331 . Bölgede Belediyeler Birliliği oluşturulmamıştır. Çarşamba Belediyesi Çöp sahası Kızılırmak nehri kenarında şehir merkezine 3 km mesafede depolanmaktadır.. Ada Mevki Yeşilırmak Kenarı Tersakan deresi kenarı Şehir merkezine 3 km mesafede. Şehir merkezine 3 km mesafede gömülerek imha edilmektedir. Yılanlıdere çöp sahası Cangallar KöyüTerme ÇayıKenarı Şehir merkezine 30 km mesafede orman alanı içinde boş bir alana dökülüyor. 2005 ÇARŞAMBA İLÇESİ : İlçenin atık miktarı 70 ton/gündür.610 ton 912. Tespit edilen sahada proje çalışmalarına devam edildiği ve düzenli depolamaya geçmeyi planladıkları Belediye tarafından bildirilmiştir.22.880 ton 360 ton 730 ton 76. Katı atıklar ilçenin doğu yakasında Ada mevkiinde Yeşilırmak kenarına gelişigüzel dökülerek daha sonra kepçe ile düzenleme yapılmakta iken sahanın uygun olmaması nedeniyle 2005 yılı başından itibaren Sefalı Köyü mevkiinde bulunan ve Düzenli depolama için ÇED i yapılan sahaya dökülmeye başlanmıştır. Katı Atıkların Bertaraf Yöntemleri ve Yerleri BELEDİYENİN ADI ATIK MİKTARI BERTARAF YÖNTEMİ Büyükşehir Atakum Canik Gazi İlkadım Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çarşamba Havza Kavak Ladik 19 Mayıs Salıpazarı Tekkeköy Terme Vezirköprü Yakakent 144.000 m2 ‘dir. Çarşamba Belediye Başkanlığınca Katı Atık Düzenli Depolama Katı atık sahası olarak belirlenen ve ÇED gerekli değildir kararı verilen Sefalı Köyü mevkiinde yer alan saha 89.775 ton 540 ton 540 ton 2.650 ton 24.Tablo N.Ada mevkiindeki eski sahanın üzeri toprakla örtülerek ıslah edilmeye çalışılmıştır.5 ton Yılanlıdere Yılanlıdere Yılanlıdere Yılanlıdere Yılanlıdere Kapaklı köyü mevkiinde açık alanda depolanıyor Şehir merkezine 3 km uzaklıkta açık alana dökülüyor.650 ton 1.000 ton 25 ton 2. Şehir merkezine 2 km mesafede dere kenarına deökülüyor Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Sahilde gömülerek bertaraf ediliyor Şehir merkezine 2 km mesafede terme çayı kenarında depolanmaktadır.

Şekil N. Çarşamba Belediyesi Eski Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 Şekil N.2. 2005 332 .1. Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.

A.Şekil N. Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.2.Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 333 . 2005 Şekil N. B.2.

SALIPAZARI İLÇESİ Günlük atık miktarı 1. Şekil. 2005 Mevcut sahanın rehabilitesi. yeni düzenli depolama sahası tespiti ve Belediyeler Birliliğinin oluşturulması ile ilgili herhangi bir işlem yapılmamıştır.N.5 ton civarındadır. Katı atıklar ilçeden geçen Terme Çayı kenarı boyunca yaklaşık 500 m -600 m uzunluğunda bir şerit halinde gelişigüzel dökülmektedir. Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.AYVACIK İLÇESİ İlçenin atık miktarı 70 ton/gündür.3. Katı atıklar Büyükşehir Belediyesi atık sahasına dökülmektedir. 334 .

Şekil.3.N.3.N. B. A. 2005 335 . 2005 Şekil. Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.

N.4.TERME İLÇESİ Günlük atık miktarı 55 ton civarındadır Katı atıkları Miliç Irmağı ile Karadenizin birleştiği Çangallar Köyü mevkiine gelişigüzel dökülmektedir.Terme Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 336 .4. Terme Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 Şekil. Şekil. A.N.

Çöpler Bafra Belediyesi çöp sahasına götürülmektedir. Çöpler sahaya döküldükten sonra üzeri toprakla kapatılmaktadır. Çöp sahası yakınında içme ve kullanma suyu hattı bulunmamaktadır. Bu saha 2 yıldır kullanılmaktadır. Ortalama çöp miktarı 10 m3 / hafta dır. Çöp sahası 4 yıldır kullanılmakta olup. 19 Mayıs Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 3 haftadır sahaya çöp dökülmüyor. 1989 yılında Belediye olan Dereköy. denize 100 m. Günlük ortalama çöp miktarı 7 m3 / gün dür. 2005 337 . İlçenin içme suyu çöp sahasına 6 km uzaklıkta olan derin kuyulardan sağlanmaktadır.N. İçme suyu Engiz Çayından alınarak Köy Hizmetleri arıtımından sonra şebekeye verilmektedir.Dereköy Belediyesi. Saha Engiz Çayına 5 km mesafede olup. Samsun-Sinop karayoluna 4 km mesafede ve Sivil Havacılık Klubüne ait Uçuş Pistine 50 m mesafede bulunmaktadır. Kızılırmak Deltasına 2 km. 2 yıl çöp toplama hizmeti vermemiş olup 1991 yılından itibaren toplanan çöpleri Bafra Belediyesi çöp sahasına götürmektedirler. yerleşim birimine 1. Şekil. Ortalama çöp miktarı yazın 7 ton / gün olup.5. Sivil Havacılık Klubüne ait Uçuş Pistine 5 km mesafededir. 2-Yörükler Belediyesi. 1.5 km.5 ton / gün dür. Çöp sahası Kızılırmak Deltası’ nın içinde bulunmaktadır. kışın ise 3. İlçeye bağlı iki adet belediye bulunmaktadır.19 MAYIS İLÇESİ: 19 Mayıs İlçesi’ nin mevcut çöp sahası yerleşim birimine 3 km uzaklıkta.

Beldenin içme suyu kaynağı çöp sahasına 9 km mesafedeki derin kuyulardan sağlanmaktadır.A.N. 2005 BAFRA İLÇESİ: Bafra Belediyesi çöp sahası Kızılırmak kenarında yaklaşık 300 m’ lik bir alan kaplamaktadır. Samsun-Sinop Karayoluna 32 km mesafede olup.5. Etrafında Derbent ve Altınkaya Baraj Gölleri bulunmaktadır. 338 .Şekil. Ortalama çöp miktarı 6 ton/gün dür. 3-Çetinkaya Belediyesi . Yerleşim birimlerine ve Samsun-Sinop Karayoluna 1. Ortalama çöp miktarı 100-150 ton / gün ‘ dür. İlçeye bağlı dört adet belediye bulunmaktadır. Mevcut saha 10 yıldır kullanılmakta olup 50 yıl daha hizmet verebilecek kapasitededir. 19 Mayıs Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. beldenin güneyinde bulunan Asarkale mevkiindedir.5 km mesafededir. 1. İlçenin içme suyu Dedeli mevkiinde bulunan sondaj kuyularından sağlanmakta olup çöp sahasına yaklaşık 3 km mesafededir.Kolay Belediyesi. Çöp sahası yerleşim merkezine 9 km. Bu saha 1987 yılından itibaren kullanılmakta olup 50 yıl daha hizmet verecek kapasitededir. 2-Doğanca Belediyesi Çöplerini Bafra Belediyesi çöp sahasına götürmektedirler. Çöp sahası ırmak kenarındadır.

Alaçam Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Çöplerini Bafra Belediyesi çöp sahasına götürmektedirler. Mevcut çöp sahası 5 yıldır kullanılmakta olup. Şekil.N. ALAÇAM İLÇESİ: Alaçam İlçesi’ nin mevcut çöp sahası yerleşim birimine 2 km uzaklıktaki Kapaklı Köyü mevkiinde olup. ortalama çöp miktarı 7 ton / gün dür. Samsun-Sinop Karayoluna 3 km mesafede bulunmaktadır. Şu an mevcut sahada vahşi depolama yapılmakta olup. Birliğin tespit edeceği sahayı kullanmayı planlamaktadırlar. 2005 339 . birlik çalışmaları tamamlanamamıştır. Belediyeler Birliği çalışmalarına katılarak.Birliğin ortak görüşü solarak düzenli depolama sahası tespit edilmemiştir. Bölgede Belediyeler Birliği sekreteryası Bafra belediyesince yürütülmekte olup.6. 4-İkizpınar Belediyesi ise çöp hizmeti vermemektedir. rehabilite çalışması yapılmamıştır.

Alaçam Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.6. Samsun-Sinop karayoluna 500 m mesafede bulunmaktadır.Yakakent Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 340 .7. 2005 YAKAKENT İLÇESİ: Yakakent İlçesi’ nin mevcut çöp sahası yerleşim biriminin içinde ırmak kenarında olup. Şekil N.Şekil N. denize 1 km. A.

Şekil N.8.320 ton/yıl katı atık oluşmakta olup halen Yağbasan mevkiinde düzensiz olarak depolanmaktadır. 2005 341 .Yakakent Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.7.5 ton / gün dür. Düzenli depolama sahası olarak alternatif 3 saha belirlenmiştir. HAVZA İLÇESİ Havza Belediyesince yıllık 4.Havza Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.A. Şekil N.Yeni düzenli depolama sahası tespit edilmiş ve resmi işlemleri başlatılmıştır. 2005 Mevcut çöp sahası 20 yıldır kullanılmakta olup sahanın kapasitesi dolmak üzeredir. Ortalama çöp miktarı 3. Bölgede Belediyeler Birliği için meclis kararları alınarak onaylanmış ve tüzük oluşturularak birlik üyelerinin seçim çalışmaları devam etmektedir.

Kavak Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.9.A.380 ton/yıl katı atık oluşmakta olup halen Mahmut tepesi mevkiinde düzensiz olarak depolanmaktadır.Şekil N. 2005 KAVAK Kavak Belediyesince yıllık 4.8.Havza Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 342 . Şekil N.

2005 343 .Şekil N. 2005 LADİK Ladik Belediyesince yıllık 4.A. Şekil N.9.600 ton/yıl katı atık oluşmakta olup halen Aslantaş yolu üzeri mevkiinde düzensiz olarak depolanmaktadır. Ladik Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.10.Kavak Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.

2005 ASARCIK Asarcık Belediyesince yıllık 520 ton/yıl katı atık oluşmakta olup atıklar ilçeye 2. Şekil N.11.5 km mesafede Kavak Asarcık yolu na 2m mesafede vahşi depolanmaktadır.10. 2005 344 .Şekil N. Ladik Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Asarcık Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.A.

2005 345 .11.A. 2005 VEZİRKÖPRÜ Vezirköprü Belediyesince yıllık 8.12.Vezirköprü Belediyesi Eski Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Şekil N.Asarcık Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Şekil N.640 ton/yıl katı atık oluşmakta olup atıklar 15 Mayıs 2005 tarihine kadar Karadede mevkiinde düzensiz olarak depolanmıştır.

Vezirköprü Belediyesi Eski Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 Vezirköprü Belediye Başkanlığınca Vezirköprü Avdan Köyü mevkiinde Kadastronun Sinop F34-c08-b ve Sinop F34-c-09-a paftalarında Y=449.000 koordinatları arasında bulunan ve tapulama dışı bırakılan 313652.Vezirköprü Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. X=4 562.A.000.12. 2005 346 .000-4 563.81 m2 yüz ölçüme sahip alan.13.Şekil N. Şekil N. alternatif katı atık depolama sahası olarak belirlenmiştir.000-450.

7 hektar büyüklüğünde olup Aşağı Avdan-Çatkaya Köyü mevkiinde bulunmaktadır. Büyükşehir Belediyesi düzenli depolama sahası tespit edilmiş ve proje inşaatına başlanmıştır. Alan 20. 2005 Belirlenen alternatif katı atık depolama sahası bir komisyonca incelenmiş olup kurumlardan sahaya ilişkin görüşler uygun gelmiş.Tesisin Kasım ayı sonunda kullanılmaya başlanması planlanmaktadır.Proje inşaatı şu an lot 2 (toprak işleri ve depolama sahası inşaatı) aşamasında olup sahanın zemininde çalışmalar devam etmektedir. BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KATI ATIK ÇALIŞMALARI Büyükşehir belediyesi sınırlarında oluşan atıklar yılanlı dere mevkiinde depolanmaktadır.A.13. Sahada ıslah çalışması yapılmış ancak düzenli depolama sağlanmamıştır.Şehir merkezine uzaklığı 10 km dir. 347 .Şekil N. sadece Orman alanı olduğundan Çevre ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğünden alanın tahsisi beklenmektedir.Vezirköprü Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.

A.Şekil N. 2005 348 . Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.14. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. 2005 Şekil N.14.

B. 2005 Şekil N. C. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.14.14. 2005 349 .Şekil N. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.

Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.14. E. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. 350 .14. 2005 İlimizde katı atıklar vahşi depolama yöntemiyle bertaraf edilmektedir. 2005 Şekil N.Şekil N. D.

Hızlı nüfus artışı. Burada da geri dönüşebilen atıkların ayrılması için özel bir sistem mevcut değildir. artan kirlilik. İlimizde Geri kazanım tesisi bulunmamaktadır. sağlık.05.3. Ayrıca yerel televizyonların birinde bu konuda yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiş yerel basın bu konuda bilgilendirilmiştir. yok olan kaynaklar. plastik. 2872 sayılı Çevre Kanunu 351 . hızlı ve plansız kentleşme.8. Toplanan atıklar mümkün olduğunca kaynağında ayrılmakta ve öyle depolanmaktadır. N. artıkların kaynağında ayrı toplanarak geri kazanımı konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğümüzce kampanya başlatılmıştır. geri kazanılması ve nihai bertarafıdır. Şu anda yapılan çalışmalar ise 1 adet araç ve iki kişi ile başta üniversite olmak üzere sağlık kurumları dolaşılarak atıkları alınmaktadır. taşınması. Ancak Valilik Makamının 15. İl Sağlık Müdürlüğü ve sanayi siteleri müdürlükleri ile bir toplantı düzenlenmiştir. sanayileşme 21. azalan. Geri dönüşebilen atıkların kaynağında ayrılması için mevcut bir kumbara sistemi bulunmamaktadır. Kompost İlimizde atık kompost tesisi bulunmamaktadır. Milli Eğitim Müdürlüğü.10.2001 tarih ve 166-530 sayılı Olur yazısı ile ilimiz merkez ve ilçelerinde cam. enerji. Hem çevrenin daha yaşanabilir hale getirilmesi hem de yurt ekonomisine katkı sağlanması açısından Müdürlüğümüz tarafından yürütülen bu çalışmalara gerekli desteğin verilmesi konusunda Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörlüğü Tıp Fakültesi. Daha sonraki zamanlarda da Sahra Sıhhiye Komutanlığı ve Makineli Tüfek Er Eğitim Komutanlıkları ile karşılıklı görüşmelerde bulunulmuştur. yüzyılın en önemli çevre sorunlarını oluşturmaktadır. kağıt vb. N. Atıkların Yakılması İlimizde atıkların yakılacağı tesisi bulunmamaktadır. iklim değişiklikleri. buna bağlı olarak beslenme.9. Atıkların Çevre Üzerindeki Etkileri Hızla değişen dünyanın gündemini yaklaşık 30 yıldır insanlığın en büyük ve ortak endişesi haline gelmiş olan çevre ve çevre sorunları teşkil etmektedir.N. N. Bu kampanya 2003 yılı sonunda sona ermiştir. Ülkemizdeki çevre sorunlarının en önemlilerinden biri evsel nitelikli atıkların toplanması. İlimizde değerlendirilebilen atıklar sokak toplayıcıları kanalı ile az da olsa ayrıştırılarak bu işin ticaretini yapan kişilere satılmaktadır.2. İlimizde 7 adet belde ve ilçe belediye başkanlıklarının atıkları Yılanlıdere Çöp Sahasına gönderilmektedir. Atıkların Geri Kazanımı ve Değerlendirmesi İlimizde katı atıklar belde belediye başkanlıklarına ait atık atık toplama araçları ile belirli saatlerde yapılmaktadır.8. eğitim. İlimiz Tekkeköy ilçesi 19 Mayıs Sanayi Sitesinde 1 adet ve Gülsan Sanayi Sitesinde de 1 adet olmak üzere toplam 2 adet depo kiralanmıştır. metal.

İl Sınırları İçinde Yerleşim Merkezlerinde Kentsel Atıkların (Çöplerin) Oluşturduğu Sorunları Önem ve Öncelik Sırasına Göre aşağıda verilmiştir.doğrultusunda hazırlanan ve 14.1991 tarihinde yürürlüğe giren "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" nde. katı atıkların yönetimine ilişkin teknik ve idari hususlar yer almaktadır. Oluşturduğu Sorunlar : a) Halk ve çevre sağlığı açısından tehlike oluşturması b) Koku problemi c) Haşerelerin artması f) Yer altı sularının kirlenmesi g) Estetik görüntünün bozulması şeklinde sıralanabilir. Atık yönetiminde temel prensipler Yönetmelikte belirlenmiştir.Büyükşehir Belediye Başkanlığı 2005 352 . görüntü kirliliğine ve çeşitli hayvanlar vasıtasıyla taşıyıcı mikropların yayılmasına neden olmaktadır KAYNAKLAR: .03. haşerelerin üremesine. çevreye kötü kokuların yayılmasına.İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 . Uygun şekilde depolanmamış çöpler yeraltı ve yüzeysel su kirliğine.

oto yollarının yaygınlaşması ve trafik yükünün artması hava yolu taşımacılığının yaygınlaşması gürültüyü çevre kirlenmesi ve korunması ile ilgili önemli bir problem haline getirmiştir. Sanayi 353 . Gürültü son yıllarda dünyanın her tarafında. GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM O. özel bir kaynakla beraberliği düşünülen ve akustik vasıtalarla özel olarak tarif edilebilir olup çevre gürültüsünün bir kısmıdır. esas sebepler çevre sorunlarının genel sebepleri olan hızlı nüfus artışı. 2) Özel Gürültü: Özel gürültü. 3) Başlangıç Gürültüsü: Başlangıç gürültüsü. Bu yüzdeler gürültünün ne derece önemli bir çevre sorunu olduğunu belirtmesi bakımından dikkat çekicidir. Gürültü kirlenmesinin birçok sebepleri olmakla birlikte. Gürültü İnsan çevresini ciddi bir şekilde tehdit eden önemli bir problem de "gürültü"dür. Bu gürültü türleri fiziksel olarak üç kaynaktan yayılmaktadır: a) Düzlem Kaynak: Bu tip kaynaklara çok nadir rastlanmaktadır. özellikle büyük yerleşim birimlerinde. mevcut durumun herhangi bir değişikliğinden önceki bir alanda hakim olan çevre gürültüsüdür. Maddesine istinaden 11 Aralık 1986 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren "Gürültü Kontrol Yönetmeliği" ile geniş çaplı tedbirler getirilmiştir. Bunun içinde toplumda gürültü seviyesini belirli seviyelerde tutmak. Son zamanlarda iş yerlerindeki makinalaşma. Gürültüyü arzu edilmeyen seslerin atmosfere yayılması şeklinde ele almak uygundur. gürültüyü kaynağında azaltmak üzere kanuni ve idari düzenlemelere geçilmiş ve 9 Ağustos 1983 tarihinde yürürlüğe giren 2872 Sayılı Çevre Kanunu'nun 14. Ayrıca şehirlerde yaşayan insanların % 73'ünün trafik kaynaklı gürültüden rahatsızlık duyduğu belirtilmektedir. b) Nokta Kaynak: Gürültü kaynaklarının boyutları gürültüye maruz kalanlara olan mesafelerine nazaran küçükse böyle kaynaklar nokta kaynak olarak düşünülebilir. Gürültü Türleri Genel Olarak: 1) Çevre Gürültüsü: Çevre gürültüsü genellikle uzaktan yakından gelen birçok sesten oluşan belirli bir zamanda. çok önemli bir çevre sorunu haline gelmiş ve çoğu yerde kirlenme boyutlarına ulaşmıştır. Yapılan anket çalışmaları gürültü'nün %60'lık bir oranla çevre kirliliğinin etkenleri arasında en yaygın rahatsızlığı oluşturduğunu göstermiştir.O. belirli bir yerde oluşan kapsamlı bir sestir.1. çıplak ve hızlı şehirleşme ve sanayileşmedir. Dünyanın çeşitli yerleşim birimlerinde olduğu gibi Türkiye'de de özellikle büyük yerleşim birimlerinde trafik kaynaklı gürültü kirlenmesi yaygın bir çevre sorunu haline gelmiştir.

354 . Bu değer de biraz büyük olduğundan pratikte gürültü basıncı seviyelerinin ölçülmesi için desibel kullanılmaktadır. Zira insan kulağı en düşük ses seviyesi olarak 1000 Hz sesi işitebilmektedir. Bununla birlikte hız ve sıcaklık gradyanları. Bu ses normal işitme limiti olarak tariflenmiş ve basıncı da 20 paskal olarak ifade edilmiştir.1. çalkantı ve ortamın viskositesi de gürültünün yayılmasına ciddi bir şekilde tesir eder.kuruluşlarının. Bunlardan bazıları: 1) Her bir nakil vasıtasının gürültüsünün azaltılması. Çeşitli tipteki izafi olarak sıralanması için yapılan araştırmalar trafik gürültüsünün hava alanlarının sebep olduğu gürültülerden çok daha büyük olduğunu göstermiştir. Ayrıca kulağın gürültüye karşı gösterdiği tepki lineer olmayıp logaritmiktir. bazı problemler yaratmıştır. O. Bundan dolayı akustik parametreleri ölçülen değerlerinin standart bir değere oranının logaritması olarak ifade edilmesi daha pratiktir. c) Çizgi Kaynak: Çizgi kaynak türbülanslı bir akışkanın veya ara mesafeleri yakın olan bir dizi noktanın tamamı olarak göz önüne alınabilir. Trafik Gürültüsü Toplumdaki gürültü kaynaklarından en önemlilerinden biri de trafik gürültüsüdür. Bu kaynaklardan atmosfere yayılan gürültünün şiddeti mesafe ile azalmaktadır. Bu gruba demiryolları ile bir seri makinanın yan yana bulunduğu durumlar dahil edilebilir. Hızlanma ve fren yapmalar ve kavşaklar gürültünün özelliklerini kötü yönde etkiler. Gürültü Kaynakları O.1. Böylece sayılar küçülmüş ve işlemler kolaylaştırılmıştır. Normal ve serbest bir trafik akışının sebep olduğu yoldaki gürültü kontrolü. Yoldan uzaklaştıkça gerek nakil vasıtalarının. Kara yolları taşımacılığının günden güne artması çeşitli kara nakil vasıtalarının büyük ölçüde kullanılması trafik gürültüsünün şiddetini arttırmıştır.1. Diğer taraftan işitme organlarında sancı ve ağrı meydana getiren ses basıncı yaklaşık 100 pascaldır.1. 2) Bölgelere ayırarak ve yol planlaması yapılarak hassas bölgelerdeki trafik yüklerinin dağıtılması. Ses basıncının lineer olarak normal metodlarla ölçülme. Gürültü daha çok rüzgarın tesiri ile yayılmaktadır. şehir merkezlerinde kesikli bir biçimde işleyen trafik gürültüsüne göre çok daha kolaydır. her bir vasıtanın sebep olduğu gürültü ile trafik akışının sebep olduğu gürültünün mutlaka ayrı ayrı ele alınması gerekir. Bunun için pek çok sanayileşmiş ülkede trafik gürültüsünü kontrol edecek idari tedbirler alınmıştır. hava meydanlarının ve trafikte seyreden her bir vasıtanın gürültüleri bu gruba dahil edilebilir. gerekse trafik akışının sebep olduğu gürültünün şiddeti azalır. Bu ölçümlerin doğrudan uygulanması çok büyük rakamlarla çalışmayı gerektirmektedir. 3) Trafik akışının düzenlenmesi için tek yönlü trafik gibi tedbirlerin alınması olarak sıralanabilir.1. Bu iki değer arasındaki fark bir milyondan daha fazladır. Bu birime BEL denir. Trafik gürültüsünü incelerken.

Bu şekildeki koruma alanları bir yandan gürültüyü önlerken bir yandan da gürültüyü zeminden itibaren yükseltmektedir. doğrudan yoldan gecen kamyon sayısıyla ilgilidir. Gazi Caddesi. Yol kenarına 15 metre fundalık ondan sonra ağaç dikilmelidir. Cumhuriyet Caddesi gibi ana caddeler dar olmakla birlikte araç yoğunlukları çok fazladır. 1) Daha az gürültülü taşıt yapılması.Ana caddeler başta olmak üzere şehir merkezinde. Bitişik düzen çok kısıtlı binalar. Bu ölçümler neticesinde şu sonuçlara varılmıştır: 1)Şehrimizde ana gürültü kaynağı öncelikle trafik gürültüsüdür. yollarda durmanın önlenmesi ve yol boyunca eğimin % 8'den az olmasının temin edilmesi gibi tedbirlerde alınabilir.Trafikten gelen gürültülerin kaynakları: 1) Egzoz gürültüleri 2) Tekerleklerin gürültüleri 3) Motor gürültüleri 4) Aerodinamik gürültüsü Oto yollardan gürültü kaynaklarının en tehlikelisi ağır kamyonlardır. Bu caddede oluşmuş ve toplu taşıma hatlarının bulunması ve sık sık yanlardan karışan trafik nedeniyle sinyalizasyon sistemleri konması şehir içi ve şehir dışı trafiğin karışmasına ve kesikliklere neden olmaktadır. Bu tip yeşil alanlar küçük yaban hayvanları için de çok uygundur. dışarıya doğru ise daha büyük ağaçlar dikmek suretiyle meydana getirilen yeşil alanlar gürültüyü kesmek amacıyla son derece faydalıdır. Genel olarak oto yoldan kaynaklanan gürültüler. buna karşın bina yükseklikleri fazladır. 355 . 3) Otoyol kenarlarına duvar veya başak tip siperlerin yapılması metodlarından birisi ile yapılabilir Bunlardan başka hız sınırlarının azaltılması. mevcut cadde ve sokakların tamamında cadde genişlikleri dar. Müdürlüğümüzce şehrimizde ölçümler yapılmıştır. 3)Atatürk Bulvarı cadde genişliği bakımından yeterli gibi görünüyorsa da. Yol kenarına daha az büyüyen bitkiler. Oto yoldan gelen gürültünün kontrolü. Ayrıca gürültünün aza indirilmesi amacıyla yol kenarında yeşil alan bırakılması da ayrı bir yöntemdir. Otoyolları civarında bırakılacak yeşil alanlar gürültüyü önlemekle kalma makta ayrıca havayı da temizlemektedir. 2)istiklal Caddesi. trafikten kaynaklanan gürültü için yankılayıcı etki göstermektedir. Böylece gürültüye maruz kalan alanlar korunmuş olur. Şehrin yaklaşık tamamına yakın bölümünde binaların yüksek ve bitişik nizam olması meteorolojik avantajları ortadan kaldırmıştır. şehir içi yol olmasının yanı sıra Doğu ve Orta Karadeniz Bölgelerini İç Anadolu’ya bağlayan tran sit yolu özelliği de taşıması nedeni ile çok akıcı bir trafiğe sahiptir. 2) Otoyolun meskun bölgeden uzakta inşası.

9) Yaya kaldırımlarının dar olması. İnsanlar fazla gürültüden " ağır işitme" meslek hastalığına yakalanabilirler. 13) Özellikle İlkbahar ve Yaz aylarında düğün ve sünnet düğünü nedeni ile konvayların oluşması ve konvoyların şehir içinde gereksiz yere korna çalması ve trafiği aksatması nedeniyle gürültü artmaktadır. 356 . Bu durum ağaçların gürültüyü emme avantajını kullanılamaması sonucunu doğurur. 7) Çok dar olan ana caddelerde çalışan toplu taşıma araçları yolcu indirme ve bindirme sırasında trafiğin tıkanmasına ve gürültü düzeylerinin artmasına neden olmaktadır. Endüstri Gürültüsü Gürültü kaynakları oranları ile sıralandığında sanayi gürültüsünün toplam gürültü içerisinde % 6'lık bir paya sahip olduğu görülmektedir. Cumhuriyet Caddesi gibi caddelere girebilmekte ve böylece trafiğin tıkanmasına ve gürültünün artmasına neden olmaktadır.4)100. 5)Şehir merkezinde yeterli otopark yoktur. Yıl Bulvarı cadde genişliği bakımından yeterli olmasına karşın dolmuşların çok işlediği bir güzergah olması ve araç park yeri olmaması nedeniyle araçların yo! kenarına park edilmesi gibi etkilerle trafik kesintisi ve gereksiz korna çalınması sonucu trafik yoğunluğu fazla bir hal almıştır. 6) Şehrin genelinde ağaçlandırma yok denecek kadar azdır. Cumhuriyet caddesi gibi caddelere girebilmekte ve böylece trafiğin tıkanmasına ve gürültünün artmasına neden olmaktadır. 10) Kamyon ve benzeri taşıtlar yükleme boşaltma gibi nedenlerle günün her saatinde dar olan istiklal caddesi. yaya ve sürücüleri karşı karşıya getirerek fazla korna çalınmasına ve gürültünün artmasına neden olmaktadır. O. 11) Yaya kaldırımlarının dar olması yaya ve sürücüleri karşı karşıya getirecek fazla korna çalınmasına ve gürültünün artmasına neden olmaktadır. Ağır işitme meslek hastalıkları sanayi branşlarına göre az veya çok olabilmektedir. Bunlara örnek vermek gerekirse: Güney Almanya'da 1969-1978 Yılları arasında Demirçelik sanayinde çalışan işçilerin 1700 kadarı gürültüden ağır işitme hastalığına maruz kalmışlardır.2.1. Araçlar cadde ve meydanlara rast gele park etmekte veya park etmek amacıyla gereksiz yere dolaşarak gürültü artırıcı rol oynamaktadır.1. 8) Kamyon ve benzeri taşıtlar yükleme boşaltma gibi nedenlerle günün her saatinde dar olan istiklal caddesi. Sanayinin sebep olduğu gürültü pek fazla olmamasına karşın orada çalışan insanlar açısından büyük öneme sahiptir.

5 saat/gün 4 saat/gün 2 saat/gün 1 saat/gün 0. İnşaat gürültülerinin. Dolayısıyla gürültü önleme tedbirlerinin alınması çok zordur. gürültüye neden olan etken susunca veya durunca ani olarak son bulur ve herhangi bir tortu veya kalıntı bırakmaz.1 Elektro Sanayi %2. toplumu rahatsız etmesi ve gürültünün azalması bakımından önemli özellikleri vardır.7 İnşaat % Çeşitli Sebepler %63 Madencilik %4 Taş Sanayi %5 Madencilik Kısaca özetlenirse. 357 . Bu özellikler şöyle sıralanabilir: 1) Bölge sakinleri. toplam gürültü içinde %3'lük bir paya sahiptir. İnşaat Gürültüsü İnşaattan gelen gürültü. İnşaat sırasında gürültü ile birlikte ortaya çıkan toz ve diğer maddeler toplumu rahatsız eder. O. 3) Planlama ve bölgeleme teknikleri bu tip gürültüler için geçersizdir.o Mensucat % 2. gürültüden dolayı meydana gelen çevre sorunları.3. Max. Çünkü işin süresi sınırlıdır.6 Odun Sanayi %5.5 saat/gün 0.8 saat/gün Not: Darbe gürültünün üst seviyesi dBA'ı aşamaz.6 Kimya Sanayi %2.1. Gürültüden dolayı herhangi bir maddi kirlenme veya radyasyon olamadığına göre canlı varlıkların zehirlenmesi. %4. İşitme sağlığı açısından kabul edilebilir en büyük gürültü seviyeleri şu şekildedir: Gürültüye Maruz Kalınan Süre 7. uzun süre yaşadıkları çevredeki gürültülere alışmıştır.25 saat/gün 1. 2) İnşaat işleri genel olarak açık sahada yapılır.Sanayi kuruluşlarına göre ağır işitme hastalıklar oranları şöyledir.Gürültü Seviyesi(leg) 80 90 95 100 105 110 115 Gürültülü ortamda çalışan insanların sağlığının korunması amacı ile kulaklık kullanmaları uygun olacaktır.1. yanması veya tahrip olması söz konusu değildir.

1. şikayet dilekçelerine yerinde tespit ederek ve gürültüyü azaltmak amacıyla öneriler getirerek başlamıştır. iniş saatlerinde ve normal zamanlarda ayrı ayrı gürültü ölçümleri yapılmıştır. 60 dBA gürültü düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. 358 .5.2.4) Gürültü seviyesi gün boyunca büyük ölçüde değişir. O. Böylece gürültü kaynağında önlenmiş olur. 5) İnşaat süresince çeşitli süreçlerden çok değişik şiddet ve karakterde gürültü ortaya çıkar. şikayet dilekçelerine yerinde tespit ederek ve gürültüyü azaltmak amacıyla öneriler getirerek başlamıştır. Gürültü ile Mücadele Müdürlüğümüz inşaat gürültüsünün azamiye indirilmesi çalışmalarına.4. O. 6) İnşaat işlerinin tabiatı icabı. Bu da insanları daha fazla rahatsız eder.1. Bu amaçla gerekli çalışmalar sürdürülmektedir. Gürültünün büyük kısmı Impuls karakterlidir. Havaalanları Yakınında Oluşan Gürültü Şehrimizde bulunan havaalanında uçak kalkış. Havaalanı şehir iskan bölgesinden uzak olduğundan şehir sakinlerini fazla rahatsız etmemektedir.1. Bu mümkün olmadığı taktirde inşaat sahasının etrafı gürültüyü azaltacak şekilde perdelerle çevrilmelidir. Gürültülü ortamda çalışan insanların sağlığının korunması amacı ile kulaklık kullanmaları uygun olacaktır. Bütün bu sözcüklere rağmen gürültünün azalması için kompresörlere ve diğer patlayıcı aletlere susturucu takılması tavsiye edilir. normal zamanlarda ise.1. Müdürlüğümüz inşaat gürültüsünün azamiye indirilmesi çalışmalarına.Toplumun Gürültü Seviyelerinde Gösterdiği Tepki Toplumsal Reaksiyon Ortalama dBA Yok 55 Seyrek Şikayet 65 Çok Yaygın Şikayet 70 Aşırı Huzursuz Olma 75 Bölgeyi Terk Etmek 80 O. gürültü kontrolü için alınacak tedbirler son derece zordur. Yerleşim Alanlarında Oluşan Gürültüler Tablo O. Bu ölçümler sonucunda gürültü düzeylerinin uçak iniş ve kalkışları sırasında iniş pistinin bitiminde 93 dBA'ya ulaştığı.1. Bu amaçla gerekli çalışmalar sürdürülmektedir.1.

Gürültünün Sosyal Çevreye Olan Etkileri Gürültülü ve sakin hastanelerde tedavi gören hastalar üzerinde yapılan araştırmalar. gürültünün akustik özelliklerinin yanı sıra kişilerin sağlık durumları. gürültünün işitme mekanizması üzerindeki en önemli etkisidir. Gürültünün Fiziksel Çevreye Olan Etkileri Samsun ili.19 Mayıs Üniversitesi arasında da toplu taşımacılık yapılmaktadır. gürültü yapıcılara karşı tutum ve davranışı gibi çeşitli yan faktörlere göre değişmemektedir. gürültüye alışkanlığı. Samsun-Çarşamba ve Samsun. Gürültü kaynaklarından biri olan sanayi gürültüsü insanların geçmişlerini sağlamaları gerektiğinden orada çalışan insanları direk olarak etkilemektedir.1.1000 ve 2000 Hz. Söz konusu karayolu. yaşam tarzı.1. kara. İlk ikisi 2000 Hz. tıp biliminde çok uğraşılan ve araştırılan konulardır. İşitme kaybı. Ancak istenmeme özelliği . Gürültünün fiziksel ve fizyolojik etkileri.1. gürültü kaynaklarına ekonomik bağımlılığı. dolayısıyla gürültü seviyesinde azalma meydana gelecektir.1. hava ve demir yolu ulaşım türlerinin hepsine sahiptir. O. İl Sınırları içindeki toplam demiryolu uzunluğu 169 km.O.1.4.ciddi bir stres ve açık bir rahatsızlık yaratması sebebiyle. Samsun-Ankara karayolundan ayrılarak Doğu Karadenize bağlanması planlanan Devlet Karayolunun Samsun İl sınırlarında kalan (Çevre Yolu) kısmının faaliyete geçmesi ile. İç Anadolu'yu Doğu Karadeniz'e bağlayan Devlet Yolunun da şehir merkezi içinden geçmesi ile trafik yoğunluğu oluşmakta.1. O.3.Fiziksel Etkileri Gürültü.1. yüksek düzeyli endüstri gürültüsünden uzun süre etkilenme sonucu geçici ve kalıcı işitme eşiği görülmektedir. kültür ve eğitim düzeyi. insanın hareketlerini engellemesi. Aynı konu yapılması planlanan Samsun Batı Çevre Yolu için de geçerli olacaktır.2. Samsun-Ankara karayolundan ayrılarak Samsun -Sinop karayoluna bağlanacaktır. insanların ilgilerine ters düşmesi.' in üzerinde daha sonra 500.3.4. zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik durumudur " şeklinde tanımladığı insan sağlığı için bir risk oluşturması yanı sıra. Dünya Sağlık Teşkilatı' nın " Kişinin fiziksel. daha çok öznel yönü vurgulanarak tanımlanacaktır. Gürültünün Çevreye Olan Etkileri O. Gürültünün İnsanlar Üzerine Olan Etkileri O. Özellikle kara yolu kullanılarak yapılan ulaşımdan dolayı gürültüde artış meydana gelmektedir.'dir. Bununla beraber alınan uyku hapları sanayide kaybedilen zaman ve apartmanlar için gerekli olan gürültü izalasyonlarına yapılan harcamaların değerlendirilmesi oldukça zordur. sosyo-ekonomik durumu. gerek dahili ve gerekse dışarıdan gürültüye maruz kalan hastanelerde hastaların tedavi için daha uzun süre yatmaları gerektiğini ortaya koymuştur. deniz . gürültü etkilenmesi sırasında yaptığı hareket. İleri yaşlarda ortaya çıkan doğal işitme kaybından farklı olan bu durum. şehir merkezinde oluşan trafik yoğunluğu azalacak. dolayısıyla gürültü seviyesinde artışlar meydana gelmektedir. Bu açıkça para olarak gürültünün maliyetini ortaya koymuştur.' de normal işitme eşiğinin 359 .3.

Titreşim Havaalanı.önemli ölçüde yükselmesi şeklinde.Derece : L=30-65 dBA : Konforsuzluk. sıkılma ve genel rahatsızlık duygusu yaratmaktadır. O.1. baş ağrıları. sonuncusu ise anj bir gürültüden kısa süreli etkilenmelerle ortaya çıkar. Gürültüden dolayı insanlarda oluşacak rahatsızlıklar da işyeri verimini azaltarak performans düşmesine neden olmaktadır. fabrikalar ve hafriyat çalışmaları Müdürlüğümüzce takip edilerek. Ayrıca irtibat kaybı veya yorgunluk. Kaynağını bilememe veya gürültünün azaltılamayacağı inancı psikolojik yıpranmayı arttırmaktadır. O. Psikolojik Etkileri Günümüz şehir insanının yıpratıcı çalışmalar ile bozulan fizyolojik ve psikolojik sağlığı gürültü etkilenmesi ile artmış ve gürültüye dayanıklılık ve hoşgörü azalmıştır. 4. Yapılan araştırmalar gürültünün kalp atışını değiştirdiğini. KAYNAKLAR: -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 -İl Sağlık Müdürlüğü 2005 360 .Derece : 1=140 dBA' dan büyük : Ciddi beyin tahribatı.1. kanı koyulaştırdığını ve kan damarlarını genişlettiğini göstermiştir. Kan basıcının artması. dolayısıyla randıman düşmesine neden olmaktadır. kalp atışı ve solunum hızlanması. Gürültü insanlarda davranış bozuklukları. Derece : L=90-120 dBA : Fizyolojik tepkilerin artması.4. öfkelenme. O. Performans Üzerine Etkileri Gürültü grup halindeki çalışmalarda karşılıklı anlaşmayı güçleştirerek işveriminde azalmaya neden olmaktadır. Bu etkileri incelemek amacı ile insanlara Hamilton Anksiyete Testi gibi birçok test uygulanabilir. öfke. Halkın bu konu ile ilgili şikayetleri yerinde ve vaktinde incelenmektedir. 1.1. Halk sağlığının korunması için gerekli önlemlerin alınması planlanmakta ve bu konuya ilişkin çalışmalar sürdürülmektedir. O.2. 2. 3. rahatsızlık.kızgınlık.2.3. Fizyolojik Etkileri Yarattığı olumsuz etkilere bağlı olarak gürültü düzeyleri bazı araştırmacılar tarafından şöyle değerlendirilmiştir. ani refleksler. beyin sıvısındaki basıcın azalması. Derece : L=120 dBA ' dan büyük : İç kulakta sürekli hasar ve dengenin bozulması. konsantransyon ve uyku bozukluğu.4.4.4.Derece : L=65-90 dBA : Fizyolojik tepkiler : . Gürültünün doğmamış çocuk ve prematüre doğumlar üzerinde olumsuz etkileri de belirlenmiştir. 5.

0 İle M=7.02.9 M: 6.2 E: 36.49 17.49 2.9 5.0 B: 40.8 M: 4.8 M: 4.13 0 10 Havza Saraydüzü 21.6 M: 4.1943 27.23 17.8 E: 37.26 06.8 B: 41.8 E: 36.1 B: 34.04.0 B: 40.8 B: 40.12.49 10.5 E: 40.08.23 17.1928 24.8 Yer Kaç yılda bir oluyor 70.46 762.0 B: 40.1942 02.1 E: 33.49 2.1910 24.12.7 B: 34.5 M: 4.6 M: 4.2 B: 42.5 E: 33.9 E: 41.1938 31.09.6 E: 41.49 2.68 70.1967 Saat Derinlik (Km) Koordinat E: 36.5 E: 33.09.1919 29.1 M: 4.5 E: 35.7 E: 34.1928 21.04.1939 28.7 M: 4.0 B: 40.5 B: 40.2 B: 36.1917 29.7 B: 40.2 E: 33.0 M: 5.03.0 E: 33.7 E: 34.55 19.0 E: 33.01 19.1 M: 7.1953 19.08.9 M: 4.8 B: 40.16 30 40 Tekkeköy Kargı 361 .0 E: 40.07.1954 21.12.88 5.11.1.06.01.67 4.51 6.12.4 B: 40.9 B: 36.1943 26.68 89.6 M: 4.58 43.03 20.8 B: 41.1939 28.1 B: 40.9 M: 5.1 B: 40.8 E: 37.97 8.2 M: 6.1908 25.95 3.06.2 M: 7.39 15.5 E: 33.49 4.55 17.5 B: 41.68 2.2 B: 41.5 B: 40.1957 01.4 E: 37.9 M: 5.47 03.5 M: 7.09.23 8.2 B:41.51 3.7 E: 41.08.49 4.95 17.09.06.8 B: 41.01.10.8 E: 40.20 80 40 40 16 10 Oğuzlar Saraydüzü Çorum Niksar Ladik 01.1923 16.1939 28.P.7 M: 5.2 M: 4.8 B:41.1943 27.3 E: 34.12.68 1.57 6.1944 26.6 M: 4.1 M: 5.0 E: 41.6 B: 33.1 M: 5.0 B: 40.7 E: 36.0 M: 4.05.11.7 B: 41.67 70.4 M: 6.2 M: 4.6 M: 4.1918 09.12.03.23 13.01.3 M: 5.1929 26.04.08.9 E: 35.8 E: 35.7 B: 40.0 M: 4.8 B: 34. Büyüklüğü M=4.0 B: 35.6 M: 4.49 2.01 2.5 M: 5.1.1943 07.1.8 E: 34.08.52 0 0 10 0 10 40 Taşova Ilgaz Almus Karadeniz Korgun Kargı 14.8 B: 40.1935 21.46 2.4 E: 36.1940 21.5 M: 5.12.8 E: 35.14 3.1939 28.4 B: 40.5 M: 4.12.02 2.5 Arasında Olan Depremlerin İnceleme Alanı Dolayında Olma Olasılığı Ve Önemselliği Deprem Büyüklüğü M (Richeter) M: 6.12.8 E: 35.1965 07.1943 27.6 M: 4.6 M: 4.11. Depremler Tablo P.5 M: 4.5 M: 5.11.4 M: 4.1942 20.2 E: 33.8 M: 4.6 B: 41.1933 21.05.6 E: 41.0 E: 34.1916 10.2 B: 40.8 E: 41.8 E: 36.1962 20.49 2.51 143.1.0 B: 34.1966 10.67 2.1945 25.9 B: 40.6 M: 5.1936 31.1933 12.06.39 10.51 17.04 02.67 4.02.1942 07.01 8.23 83.0 E: 40.11.1934 05.1946 04.1923 31.3 E: 33.6 M: 4.8 E: 36. Doğal Afetler P.5 E: 34.09.4 E: 40.1943 30.57 601.1940 13.1880 23.9 B: 41.57 17.0 B: 34.8 E: 36.03.53 03. AFETLER P.6 M: 4.07.0 B:41.9 E: 33.0 B: 40.0 M: 5.1938 27.0 B: 40.5 B: 41.2 E: 33.58 2.0 E: 33.6 B: 35.12.0 B: 41.1953 13.08.3 Süre (Yıl) 22.8 E: 33.01.0 B: 33.1884 21.8 M: 6.6 B: 40.12.1924 24.1 E: 41.4 E: 34.6 M: 4.0 M: 4.3 E: 35.1856 28.09 2.8 E: 35.4 E: 41.49 2.09 968.5 M: 6.49 3.5 M: 5.09 3.49 2.1942 11.9 E: 36.6 M: 4.05.6 M: 5.12.19 04.3 B: 41.8 B: 41.5 E: 34.0 B: 34.1950 07.8 B: 40.1939 04.43 22.1933 25.2 M: 4.1 M: 5.1966 22.2 B: 40.23 2.2 B: 41.01.49 2.9 M: 5.12.2 B: 36.49 2.89 3.08.

2005 03.4 4.2005 07.08.09.50 Boylam 36.01 35.51 40.9 B: 40.10.1997 07.78 40.7 M: 4.08.1996 14.49 83.08.2003 03.0 4.1985 06.1996 14.77 1.58 83.81 37.80 41.3 E: 40.66 35.12.05 35.48 40.72 40.1996 20.85 40.1993 14.35 35.1 4.09.0 4.2 4.71 41.08.0 4.1977 06.53 40.1996 25.6 362 .08.08.06.08.0 Süre (Yıl) 11.1993 03.4 Yer 07.9 E: 35.63 36.0 E: 34.14 2.68 8.1992 10.14 Kaynak: Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü.09.6 M: 4.0 5.4 4.03.1992 12.3 E: 40.74 40.98 35.1 4.0 4.08.49 2.09.09 40.5 4.38 35.9 B: 40.66 41.5 E: 40.08.5 M: 4.6 4.80 35.67 40.7 B: 35.1996 12.84 40.0 4.71 40.08.1996 14.89 40.34 35.08.04.05.6 M: 6.1996 14.0 B: 40.08.28 35.33 35.7 B: 35.1978 Saat (GMT) 22:33 19:33 11:50 19:34 06:10 07:57 23:01 16:00 00:03 23:13 11:59 01:52 16:37 14:33 06:05 13:58 03:54 02:17 23:25 03:32 04:47 07:14 19:47 12:41 12:04 11:24 10:32 02:59 02:25 01:55 22:04 14:12 08:58 07:46 23:38 15:59 15:55 12:02 11:41 22:13 21:17 13:09 Enlem 40.33 35.01 16.1996 14.7 B: 35.56 40.3 M: 5.2 4.06.93 40.5 B: 36.58 40.31 35.1975 05.23 35.4 M: 5.1 4.96 35.0 4.1981 10.07.02.7 4.0 4.29 36.24 35.08.1996 25.1 4.31 35.30 35.62 40.1996 22.10.08.03.1 5.Samsun İli Ve Çevre İllerinde Meydana Gelen Son Yüzyıl Depremlerinin Kandilli Kayıtları Tarih 29.0 B: 40.1992 12.27 35.1996 25.08.12.55 40.81 35.27 35.73 40.67 40.1997 28.68 5.1996 20.02.5 E: 36.1996 17.0 B: 40.04.0 B: 40.0 6.Deprem Büyüklüğü M (Richeter) M: 4.06.1984 07.0 M: 6.68 40.23 35.12.44 36.52 35.9 E: 40.2 4.09 3.1996 15.65 40.06.1981 06.2 E: 40.1996 19.03.1978 07.6 E: 35.8 4.02.8 B: 35.46 01.1970 15.3 4.1996 14.74 13.97 Derinlik (km) 5 5 5 5 5 0 5 0 5 5 0 2 15 0 5 5 5 4 5 2 8 27 21 5 29 0 3 16 1 17 5 7 10 10 10 11 10 10 10 13 10 17 Büyüklük 4.07.28 35.2001 05.2.1985 10.68 40.84 40.06.1996 14.00 34.60 40.5 4.61 40.05.0 4.1996 11.9 4.56 40.69 40.2 E: 40.78 40.79 35.80 36.09.1996 12.87 40.08.12.1997 03.3 B: 40.5 4.5 M: 4.4 M: 4.53 2.6 B: 41.28 36.1996 14.36 36.1996 29.0 4.0 4.52 40.6 M: 5.08.03.07.1996 09.1 4.68 40.06.55 02.1 4.0 4.00 23.71 40.1970 10.75 40.37 35.53 21.2 M: 5.1 4.59 03.2004 27.3 4.79 40.02.11.93 35. 2005 Tablo P.0 5.0 E: 33.1996 03.01 2.03.1996 21.86 35.1997 Saat Derinlik (Km) Koordinat E: 34.1993 12.0 4.02.24 35.1997 08.2 4.74 40.6 E: 36.0 B: 40.74 40.4 4.01 10 17 16 10 0 5 Ladik Merzifon Merzifon Çorum Turhal Merzifon Kaç yılda bir oluyur 1.33 35.1996 14.66 40.6 4.3 M: 4.07.1985 03.12.1975 26.08.0 M: 4.30 35.22 35.1996 14.78 40.82 36.09 1.9 E: 36.27 35.1 4.08.1999 08.

10.08.08.5 4. Samsun İli Heyelan Afetine Maruz Kalan Köyler KÖYÜ Aydınpınar Beylik Düzköy Düzköy Yenice Merkez Ortaköy Gökçeboğaz Taşkelik Örenli Merkez Bekiroğlu Terice Terice Terice Sofualan Sofualan Çökekli Gürçam Merkez Koçyurdu Yeşilçam Döngel Merkez Uğurlu Söğütpınar Şenpınar Yenice Kazancılı Karşıtöngel Kuşkayası Hacıoğlu Kamberli Türkköyü Eynelgazi Kapıkaya MAHALLESİ Kumkelik Kirmencik Sögütpınar Gülizar Kibarlar Camialtı Tepebaşı Karşıyaka-Tahtalı Merkez Kalfalı Şabanoğlu Dereköy Çeşme-Yenicami Göçmenköy Soyuk Yıkıkhan Merkez Kabalık Depharmanı Boyalıca-Erikçe Bostan ---Eyupsultan ---Yabıkırık ---Orhangazi ---Meşelidağ ---Tahtalık Merkez-Taşlıboğaz Merkez Kaluk ---Kumluk-Kocabıçaklar Merkez-Hatip ------RAPOR TARİHİ 2003 2005 2004 2005 1983 1984-87-90 1983-88 1987 1987 1988 1983-87-92-96 1983 1988-93 (1998 kontrol etütlerinden çıkarıldı) 2002-2003 1996-2000 1984-1988 1989 1984-1989-2000 1984-88-96-2002 1996 1996-2000 1996-97-98(Yer seçimi Etüt Rp.99 41.08.8 4.07.90 35.01.88 36.80 36.4 5.12.80 40.12.83 40.03.12.60 42.91 36.3.2 Kaynak: Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü.00 37.1970 07.00 40.20 35.Tarih 15.1971 17.70 40.93 41.1960 19.61 40.6 7.5 4.1969 04.1943 20.00 35.6 5.10 37.6 4.80 40.0 5.1940 28.1917 21.47 41.0 4.1908 Saat (GMT) 21:59 16:37 01:50 13:29 01:57 07:24 01:39 12:36 21:03 01:19 14:03 20:44 03:25 02:23 22:34 20:00 01:24 06:39 17:39 03:55 Enlem 40.16 36.1918 10.58 41.1942 04.1929 29. ) 19 MAYIS ALAÇAM AYVACIK BAFRA 363 .1.1962 26.0 5.21 41.0 4.1939 27.07.60 Boylam 36.04 40.50 41.10.7 4.1962 01.S.08 35.İ.08 37.9 4.5 4.1939 21.1975 17.3 5.5 4.24 40.00 40.04.2.80 37.1954 07. 2005 P.90 Derinlik (km) 18 33 33 37 33 40 10 40 30 0 16 0 40 10 10 0 0 10 0 0 Büyüklük 4.2 5.60 36.05 40.04.12.25 36.07.1970 10.01 36.80 36.12.2 4.12.06.) 1987-88 2000 2000 2000 2000 1988-2000 2000 2004 1987 1987-88 1988-2000 1989-94 1993 1995 (D.79 35. Heyelan ve Çığlar Tablo P.41 35.7 4.1939 27.1939 28.08.90 40.80 37.80 41.

2000 2000 1989 1992-2000 1984 1988 1992 1984-1999-2000 2005 2000 2000 2002 2004 1981-1984-87-95 1980-1984-87-95 (1998 kontrol etütlerinden çıkarıldı.) Karakaya Konukluk Ulupınar Gökçeçakmak Meyremderesi Taşkaracaören Beyören Kayacık Çamyatağı Mesudiye Eymir Armutlu Musmulağaç Merkez Çirişli Alayurt Teberoğlu Günkoru Yk.) 2005 1983 1993 1988 1996 1983-1984-2002 1987-1999-2000-2002 1983 (1998 Kontrol Etütlerinden Çıkarıldı. Kerpiç.) Aş.mah. -----------25 Mayıs ------Yk. ---Ambarlar ---Yarmalıyatak Kulsu ---Fatih-Reşadiye Karagöl Kozancalı ------Şemişli-Sündüsler Kayadibi Karakoç Karamamur Sümbüldüz İlyasköy Kılıçdede ---Merkez Küplüce Toybelen ---Kökçüoğlu Kocaalan Kadifekale Cevizdibi Açıklık Kadifekale Hacıismail (Oruçbey) ----------Albak Cami ve Çay Orta Cumhuriyet Kayalık ve Esentepe ----19 Mayıs ÇARŞAMBA HAVZA KAVAK LADİK ERKEZ SALIPAZARI TEKKEKÖY RAPOR TARİHİ 1995-1998-2000-2002 1995 1983 1987-2002 1997 1994 1998-2000 (Bakanlığın teklifi ile Müdürlüğümüz kontrol etütleri programına alındı.) 1987 1987-93-94-95 1989-92-95 1996 1983-89-90-91-93-95-96 1987-90-94 1984-87-89 (1998 kontrol etütlerinden çıkarıldı.Yenice Sefalı Aş.Ağcagüney(Bel.Elikdere Merkez -Dervişoğlu Elmalı -----------Karşı Mah.BAFRA KÖYÜ Hıdrelez Örencik Ortadorak Müstecep Meşelitürmenler Yiğitalan Barış Uluağaç Köseli Eğridere Ordubaşı Gökçedere Yk. Merkez (Canik Bel) Merkez Kökçüoğlu Kaleboğazı Özören Merkez Kabaceviz Kabaceviz Merkez (Büyüklü) Merkez (Büyüklü) Balcalı Merkez MAHALLESİ ---Elmacık ---Alibey-Kapanboğazı Ağalan Hatipderesi Yunuslar Karapınar Yerlitepe Dervişoğlu-Ulupınar Yahniciler Ulaş Tahtalık ----Mevlana Yunusemre Dikçioğlu Merkez.) 1984-2002 1985-88-90-94-95-99 1984-87-2000 1984 1987 1987 1987-2000-2005 1987 1994-2000 1988 1990 1989-87 1990 1992-97 1993 1983-84-91-87 1990-91-2000-2002 1989-90-92-93-98 1990 2000-2002-2004 2000 2000 2005 2000 2002 1990 2005 2005 2003 2000-2004 1989 2003 1993-1995 1984-1987 1983 364 .Ağcagüney (Bel.Aksu " Çelikalan Çelikalan Merkez Merkez Kamalı Elmaçukuru Uzgur Yeşilkent Beld. Çorak Merkez Tekkiraz(Çardakgeriş) Merkez Kayagüney Kayagüney İlkadım Beld.Avdan " Kozlu Gölalan Merkez Yk.Aksu Başköy Tepecik Badırlı Dereler Aş.

Çirişli Merkez Eynel Koçyurdu Küplüağzı Güldere Alanşehhi-Çayır-İmar Bahrıdibek(Soruk) Tahtaköprü Çorakdere " Kocakaya Merkez ----Atakum-Atakent Ahmetsaray MAHALLESİ --------Hacıbektaş 19 Mayıs ----------------Bozuklu --------------------------------------------------------Osmandere Düzköy Karaldere Nalbantlı Yavuz Selim-Gazi --------RAPOR TARİHİ 1968 1973 1983-2000 1983-1998-2000 1982 1982 1983 1991 1983 1983 1983 1983 1983 1982-83-87 1983 1983-88-2000 1983 1983 1983(yangın) 1983 1983 1983 1983 1984 1984-87 1983 1984 1996 2000 1983 ALAÇAM BAFRA KAVAK AYVACIK YAKAKENT VEZİRKÖPRÜ MERKEZ LADİK Kaynak:İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü 365 . P.TERME VEZİRKÖPRÜ YAKAKENT KÖYÜ Merkez(Evci) Merkez(Hüseyinmescit) Kuyaş Karkucak Alanbaşı " Alanbaşı Alancık Yolpınar Küçükkale Pazarcı Tahtaköprü Kızılçaören Kuruçay Tekkekıran Merkez Küplüağzı Merkez Mutaflı MAHALLESİ Yahyalı-Gökseki Esen ---------Malbantlı ------------Çomu Aligil -----Kızılpelit ----Kürüz Yörüklü-Oğuz Kozköy Merkez RAPOR TARİHİ 2000-2004-2005 2005 1984-87 1987 1988 1988-95 1995 1989-1995 1989 1983 (1998 etütlerinden çıkarıldı) 1994 1998 2004 2005 2005 1984 1988-92 2002 2005 Kaynak:İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü İlimizde çığ olayı uzun zamandır vuku bulmamıştır.3.1. Seller Tablo P.4. Samsun İlinde Su Baskınına Afetine Uğrayan Yerleşim Alanları İLÇESİ ÇARŞAMBA TEKKEKÖY HAVZA KÖYÜ Karamusfalı Kabaklı Paşayazı Merkez Karageçmiş Yenice Çeltek Demiryurt Etyemez Killik Koşuköy Koruluk Yeniköy İnözükoşaca Aş.

11. Yangın Emniyet yolu bulunmaktadır. 6. 30.Yanan ağaç türleri kayım. 13. 22. 4. 27. 3. Her yıl ilçe merkezlerinde İlçe Kaymakamları başkanlığında oluşan komisyon marifetiyle yangınların önlenmesi ve söndürülmesi konusunda neler yapılacağı hususlarında kararlar alınmakta ve bu kararlar ilgili kurumlarca yerine getirilmektedir. 28.Tablo P. 7. 37. 12. 32. 36. Yangı çıkış nedeni çoban ateşi ile piknik ateşidir. 10. 24. 9. 33. 8.N. Yangınlar 1. 29. İşletme Müdürlüğümüzde 4+000 Km.5. 20. İLÇESİ Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Bafra Bafra Bafra Bafra Çarşamba Çarşamba Merkez Merkez Merkez Merkez Merkez Merkez Merkez Merkez Kavak Ladik Terme Terme Terme Terme Terme Terme Terme Terme Terme Vezirköprü Vezirköprü Havza Havza Havza Tekkeköy Tekkeköy Yakakent Salıpazarı BELEDİYESİ Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çetinkaya İkizpınar Doğanca Kolay Çarşamba Dikbıyık Büyükşehir Gazi İlkadım Atakum Çatalçam Canik Kurupelit Atakent Kavak Ladik Ambartepe Bazlamaç Evci Gölyazı Hüseyin Mescit Kocaman Narlısaray Kozluk Sakarlı Göl Narlısaray Ilıca Bekdiğin Merkez Kutlukent Merkez Merkez Merkez TARİH 2000-2006 2000-2002 2000-2005 2000-2001-2002-2004 2000 2000-2001 2003 2000 2000 2000 2002 2002 2002 2001-2002 2002 2002 2000-2005-2006 2006 2000 2000-2001 2000 2000-2001 2000-2005 2000 2000 2000-2001 2002 2000 2000-2001-2002-2005 2000-2002 2002 2002 2002 2000-2001 2002-2006 2002 2005 2004 AÇIKLAMA İlgili belediyelerin altyapı hasarları ile ilgili yazılar Müdürlüğümüze intikal etmiş ve durum Afet işleri Genel Müdürlüğüne iletilmiştir. 2. 16. 19.2000 Yılından Sonra Samsun İlinde Meydana Gelen Sel Afetleri Nedeni İle Altyapıları Hasara Uğrayan Belediyelerin Listesi S. 38. Altyapı hasarları ile ilgili tespitler Afet işleri Genel Müdürlüğünün talimatı doğrultusunda ilgili kurumlarca yapılmaktadır. Kaynak:İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü P. 1. 18.7 Ha. Çıkan orman yangınlarının çıkış nedenleri belirlenememiştir. 366 .’lık alanda örtü yangını şeklinde olduğundan yangın sonucunda hayatiyetlerini kaybedecek şekilde ağaç yanmamıştır.alan yanmıştır.1. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünde 2005 yılı içerisinde 4 adet orman yangını çıkmış olup çıkan yangınlar direkt metot ile söndürülmüştür. 23.meşe. Orman. 35.3 Ha. 26. 14. 21. 17. 34.4. 25. 31. 15.gürgen ve kızılçam dır. 5. Otlak ve Sazlık Yangınları Samsun Orman İşletme Müdürlüğünde 2005 yılında 6 adet örtü yangını çıkmış 6.

850.000 490.000 5.000 2.01 2.526.000 312.2 1.2 0.000 535.5 0.0 2.978.000 8.000 136.0 2.782.000 135.0 0.000.918.40 YTL 2.0 2.000.000 192. İşletme Müdürlüğü sorumluluk alanı içerisinde bir adet yangın gözetleme kulesi bulunmakta olup kulemiz Dedetepe mevkiindedir.03 2.034.000 611.06 0.000 2.317.000 1.000 77.474.660.100. Tablo P.547.000 Oluşan Hasar (Tl) 741.024.800.420 516.0 Yangın Çıkış Sebebi Bilinmiyor “ “ “ Yıldırım Bilinmiyor Yıldırım Bilinmiyor “ “ “ “ “ Yangın Çıkış Sebebi Bilinmiyor “ “ “ “ “ “ “ “ Yıldırım Bilinmiyor İhmal Bilinmiyor “ “ Yıldırım Bilinmiyor İhmal Yıldırım Bilinmiyor Çoban Ateşi Bilinmiyor İhmal Bilinmiyor İhmal Bilinmiyor “ “ “ “ “ “ “ Oluşan Hasar (Tl) 28.3 0.0 0.5.0 2.000 1.000 1.0 10.000 2.100.5 0.000 228.138.586.0 0.037.000.136.5 1.0 0.877.000 8.000.500.000.05 0.000 77. Ormanlar Üzerinde Biyotik veya Abiyotik Faktörlerin Etkileri: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü ormanlarında 525 Ha.000 400.2 0.180.477.0 1.000 415.5 0.000 709.2 1.02 0.5 0.915.5 0.000 1.000 2.38 YTL Ağaç Türü Çz-Çk-M Çs-Çk Çk-Çs Çk Çz Çk Çz Çk-Kn Çk M Çk M Çk Ağaç Türü Çs Çs M Çk-Kn M-Çk Çk Çk-M Çk Çz Çk-Çs Çs Çk M-Çk M-G Çk-Kn Çz Çs Çz Çz Çk-M Kn Çz M Çs Çk Çk-M Çz M-Çk M Çk-M Çk+M Çz Çk İşletme Şefliği Karaçam Kunduz “ Narlısaray Karaçam Narlısaray Kunduz Narlısaray Akçay Havza Akçay “ “ İşletme Şefliği Gölköy “ Akçay Narlısaray Havza Kunduz Akçay Gölköy Karaçam Kunduz Gölköy Akçay Narlısaray Havza Narlısaray Karaçam Kunduz Karaçam Sarıçiçek Karaçam Kunduz “ Havza Gölköy Çiğdemli Kunduz Gölköy Narlısaray Havza Akçay Havza Karapınar Akçay Oluşan Yangının Mevkii ve Köyü Kızılkese Karaköy “ Sarıalan Susuz Mezra Yukarızeytin Mezra Devalan Yukarısusuz Çekalan “ Devalan Oluşan Yangının Mevkii ve Köyü Tahtaköprü “ Akören Mezraa Karahalil Sofular Kuyumcu Tahtaköprü Kızılkese Sofular Tahtaköprü Kabalı Mezra Çiftlik Sofular Kızılkese Yukarızeytin Saraycık Susuz Kumral Karaköy Pelitçik Karahalil Sofular Kumral Yukarızeytin Yukarınarlı Mezra Bayolıca Mah.0 4.000 1. sahada çam kese böceği ile biyolojik mücadele yapılmıştır.000 1.530.000 207.1 1.44 YTL 4.310.5 0.3 Yanan Alan ( Ha ) Örtü Tepe 0.279.420.Bafra Orman İşletme Müdürlüğünde bir adet Yangın İlk Müdahale Ekibi olup İşletme Müdürlüğümüz merkezinde konuşlandırılmıştır.105.156. Yolpınar Karahalil Samukalan Yolpınar 2005 YILI 2004 YILI 2003 YILI 2002 YILI 2001 YILI 2001 YILI Yılı Kaynak:İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü P.000 768.000 778.3 1.000 1.778.000 347.250.000 3.000 443.000.05 5.Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünde Yangın İle İlgili Bilgiler Yılı Yanan Alan ( Ha ) Örtü Tepe 3.000 247.0 1.02 0.842.500.5 0.6.186.5 2.168.000 3.782.420.224.440.5 0.000 2.38 YTL 11.000 249.2 9.000.309.0 0.000 16.1 0.025.505.5 1.701.033.098. Çam kese böceği tırtıl keseleri toplanarak yapılan odacıklara 367 .02 0.495.000 23.053.030.8 0.1.0 0.302.250.0 0.840.0 0.3 1.927.0 6.000 479.500.25 1.382.800.1 3.000.200.

yerleştirilmiş ve Yırtıcısı üretilmek suretiyle mücadele yapılmıştır.2.Yine aynı böcekler 325. Gölköy.0 Ha. P.2. 368 . P. 2-Bu nedenle.2. Karaçam. sahada mekanik mücadele 1225. donanım ve cihazları temin etmek ve gerekli durumlarda bir organizasyon ve plan doğrultusunda müşterek kullanıma hazır bulundurulmalarını sağlamaktadır. limanda kıyısı bulunan veya liman sınırları içinde. Diğer Afetler P. kar kırığı ve rüzgar devriği olarak 3734. kamu ve özel kuruluşlar deniz kirliliğinin önlenmesi temizlik faaliyetlerinin yürütülmesine imkan verecek özel teçhizat.Ormanların devamlılığı ve temiz işletmecilik ilkesi gereği ormandan çıkarılması gereken bu ağaçların üretimleri İşletme Müdürlüğümüzce yaptırılmış.5 Ha alandan 7.0 Ha. 1-Endüstriyel ve liman faaliyetleri ile deniz trafiğinin yoğun olduğu Samsun Limanında olabilecek yangınlara karşı koruyucu tedbirler yanında yangınların insan ile kimyasal ve benzeri madde.G.H.671 Ha alanda biyoteknik mücadele yapılmıştır.6. Radyoaktif Maddeler Radyoaktif maddeler ile tespit edilen kazalar yoktur.üretilen orman emvali satılarak milli ekonomiye katkı sağlanmıştır.600 m3 orman emvali elde edilmiştir.1. Denize Dökülen Petrol ve Diğer Tehlikeli Atıklar İlimizde deniz kirliliğinin önlenmesi için müşterek bir protokol imzalanmıştır.lık alanda etkileri olmuş ve bu alanlarda bu etkiler sonucu 3461 m3 D. P.00 YTL harcama yapılmıştır.0 Ha.deki ağaç zarar görmüştür. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünde Akçay. Ayrıca bu alanlarda çukurlar açılarak toplatılan çam kese böcekleri imha edilmiştir. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünde 2005 yılı içerisinde İşletme Müdürlüğümüz sorumluluk alanı içerisinde kalan ormanlarda canlı veya cansız çevre faktörlerinin (böcek zararı.1.2.kar ve rüzgar devriği vs. civarında ve limana çok yakın yerlerde konuşlanmış olan tüm askeri. Ancak 250. kavak suni tensil sahasında kızılağaç hortum böceği ile kimyasal mücadele yapılmıştır. Fırtınalar Önemli bir fırtına tespiti yoktur. döküntü/yayılmalarının en kısa zamanda kontrol altına alınması gerekmektedir. Bu protokole göre. Narlısaray ve Çiğdemli Orman İşletme Şefliklerinde 1.) 1041. Ayrıca Kavak suni tensil sahalarında kızılağaç hortum böceği ile kimyasal mücadele yapılmaktadır.K. sahada kimyasal mücadele yapılmıştır. Böcek zararı. Çam kese böceği ile mücadele için toplam 8.300.0 Ha.

7-Limanda kıyısı bulunan veya limana çok yakın bir bölgede yer alan tüm askeri. 6-Temizlik faaliyetleri esnasında yardıma gelen unsurlara ait yağ emici petrol (oilsorbent) kimyasal bariyer. Aygaz Dolum Tesisleri. Hastaneler. 369 . kullanılan ve geri kazanılmayan malzemenin bedeli Samsun Valiliği ve ilgili askeri-kamu-özel kuruluşların temsilcilerinden teşekkül ettirilecek heyetçe bellenebilecek bu bedel 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/e. Tıp Fakültesi.3-Samsun Limanında ve liman sınırlarına yakın bölgelerde denizde meydana gelebilecek döküntü/kirlenme halinde liman emniyetinin sağlanması ve gemi trafiğinin kontrol altına alınması amacıyla durum Liman Başkanlığına bildirilecektir. kamu ve özel kuruşlar deniz kirliliğinin önlenmesi ve temizlik çalışmalarının süratle başarıya ulaştırılabilmesi için ellerindeki tüm imkanları seferber edeceklerdir. Karadeniz Bakır İşletmeleri. 5-Valilik kanalıyla istenen yardım taleplerinde tüm askeri. maddesince kirleten tarafından ödenecektir.) atıklar vs. Oluşturulacak yangın ekiplerinin eğitimi İl Sivil Savunma Müdürlüğü ve Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü ile Liman İşletme Müdürlüğü tarafından müşterek yapılacaktır. yangın tatbikatı ile müşterek planlanarak yapılmalıdır. ile içinde bulundurdukları ve/veya ürettikleri petrol türevlerinin ve çevreyi kirletici kimyevi maddelerin gerektirdiği önlemleri de göz önüne alarak muhtemel bir çevre/deniz kirliliğine karşı gerekli olan tüm teçhizat ve cihazları temin edeceklerdir. 4-Samsun Liman sınırları dahilinde ve yakınında insan ve çevre sağlığını tehdit edebilecek yayılmalar/döküntüler karşısında yardım talebi Samsun Valiliğince askeri birliklere ve diğer sivil ve kamu kuruluşlarına telefon/telsiz ile yapılacaktır. 9-Limana yük getiren veya limandan yük alan gemilerin gerek çevre temizliği gerekse yangın yönünden kontrollerinin İl Çevre Müdürlüğü. 10-Samsun Limanı/liman sınırları dahilinde meydana gelebilecek deniz kirliliği ile ilgili yapılacak ihbar ve yardım talepleri ile bu doğrultuda temizlik çalışmalarını yürütecek olan askeri. Liman Başkanlığı ve Liman İşletme Müdürlüğünce oluşturulacak bir ekip tarafından kontrolleri yapılacaktır. 8-Muhtemel bir döküntü sonunda. Üniversite ve Teknik Okullar.kamu-özel kuruluşlar ile Liman başkanlığı bünyesindeki teknik düzeydeki temsilcilerden oluşacak bir heyet tarafından organize edilecektir. maksatlı tatbikat senede bir kez. çevre/deniz kirliliğinin kontrol altına alınması ve temizlik faaliyetleri Valilikçe oluşturulacak yardıma giden askeri. TCDD Liman İşletme Müdürlüğü. 11-Çevre ve deniz kirliliğinin önlenmesi ve temizlik çalışmaları ile ilgili eğitim. köpük gibi harcanan. kamu ve özel kuruluşlara ait deniz ve kara unsurları arasında muharebe organizasyonu sağlanacaktır. Türkiye Gübre Sanayi A. İl Sağlık Müdürlüğü. kamu ve özel kuruluşlar (Petrol Ofisi Bölge Müdürlüğü.ş. Talep daha sonra bir yazı ile teyit edilecektir.

Ayrıca. bu bariyer ile tanker etrafı çevrilebilecektir. yağ ve petrol türevlerinin yayılmasını önlemek için 2-5 km'lik yağ bariyeri gereklidir. süratli bir küçük bot/tekneye (uzunluk 4-6 m) ihtiyaç vardır. P.000 tonlu taşıma kapasiteli bir tankerden) deniz kirliliğine sebebiyet verebilecek mal sızması. 370 . taşınması. P. 4-Skimmerler tarafından toplanan döküntülerin depolanması ve sahile aktarılması için 10-30 ton kapasiteli neopren yüzer tanklara 25-75 ton kapasiteli yüzer dubalara ihtiyaç vardır. akaryakıt. 5-30.3.2. 2-Bariyerlerin temin edilip serilene kadar geçecek süre içinde denizlerin kontrolü ve yayılmasının ve kıyı ile irtibatının önlenmesi amacıyla kullanılması tavsiye edilen kimyasal bariyerlerin tatbiki için su kesimi az. Firmalarca temin edilecek bariyerlerin standart/aynı malzeme ve ölçüde olmasında büyük yarar vardır. İl Kurtarma Ve Yardım Komitesi’nin görevleri: 1-İl Acil Yardım Planlarının yapılması ve uygulanmasını sağlar. 3-Deniz sathındaki döküntünün temizlenmesi ve sahilde hazırlanan tank/depo benzeri ve tesis ve araçlara aktarılması amacıyla deniz süpürgesi benzeri ikinci bir tekneye ihtiyaç vardır.3. serilmesi ve toplanmasında gerekse yangın söndürmekte kullanılmak maksadıyla söndüren tipinde bir römorkör gereklidir. Eğitim ve tatbikatlar düzenleyerek grupların hizmete hazır olmalarını sağlar. 2-Planda öngörülen teşkilatı kurmak ve görev alanları tespit ederek kendilerine duyurur. Söz konusu kimyasal bariyerlerin denizdeki canlılar üzerindeki tok-sisitesi düşük ve ayrıca biyolojik olarak parçalanabilir nitelikte olmalıdır. Afetlerin Etkileri ve Yardım Tedbirleri Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğünün hazırlamış olduğu “Afetler Acil Yardım Plan” doğrultusunda önlemler alınacaktır. Tehlikeli Maddeler İlde tehlikeli ve zehirli maddelerin depolanması. mücadele ve temizlik çalışmalarını başarıyla yürütebilmek için aşağıda belirtilen malzeme ve ekipman özelliklerine ihtiyaç duyulmaktadır: 1-Samsun Limanında oluşturulabilecek bir deniz kazasına (örneğin. kullanılması sırasında halk sağlığına zarar verecek boyutta bir olay olmamıştır. 5-Denizde oluşabilecek akaryakıt yangınlarına karşı kullanılmak maksadıyla hem söndürücü özelliği hem de kirliliği toplayıcı/yayılmayı önleyici özelliği olan foam temini gereklidir (10-50 ton) 6-Deniz yangınlarına müdahale için gerek bariyerlerin taşınması.Samsun ili ve liman deniz sahasını kaza ve yangın sonucu tehdit edecek büyük çaplı bir deniz ve çevre kirlenmesi halinde kirlenmeyi daha etkin bir şekilde engellemek.

7. 371 . su ve kanalizasyon tesislerinin onarılması ve hizmet sokulması :( Belediye başkanlığındaki grupça sağlanacaktır. ) -Emniyet ve asayiş sağlama : (Emniyet Müdürlüğü ve jandarma Alay Komutanlığınca sağlanacaktır.C. ilk toplantı yeri olan Valilik salonunda toplanacaklardır. görevli kuruluşlar arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlar. Garnizon Komutanlığına ait yangın söndürme teşkilatınca görev sağlanacaktır. 4-Afet halinde beliren ihtiyaçlar Bayındırlık ve İskan Bakanlığından istenecektir. Bölge Müdürlüğü grup başkanı olup grubundaki görevli kuruluşlarla müştereken çalışarak kurtarmayı sağlayacaktır. 7-Acil yardımların aşağıdaki öncelik sırasına göre yapılmasını sağlar. 7. ısıtma ve aydınlatma : (Defterdarlığın Başkanlığındaki grupça hizmetler sağlanacaktır. 4-Hizmet gruplarının görevlerini yapabilmesi için gerekli personel. 5-Acil yardım süresi içerisinde harcanamayan ödeneği merkez fonu hesabına iade eder.İ.) -Yedirme.) -Tıbbi ilk yardım : (Sağlık Müdürlüğü grup başkanı olup grubundaki görevli kuruluşlarla müştereken çalışarak kurtarmayı sağlayacaktır.K.) -Yangın Söndürme : ( Belediye Başkanlığının görevi kapsamında.) -Kurtarma : (T.) -Elektrik.) -Hasta ve yaralıların hastaneye nakli : Sağlık Müdürlüğü grup başkanlığınca yapılacaktır.S. araç ve gerecin temini ve ikmali ile görevlendirilmelerini takip ve koordine eder.) -Karantina tedbirlerinin alınması: (sağlık müdürlüğü başkanlığındaki grupça sağlanacaktır. kendi grubundaki kuruluşlarla müştereken çalışarak haberleşmeyi temin edecektir.) Afetin türüne göre yukarıdaki acil yardım sıralamasında değişiklik yapılabilir. Bölge Müdürlüğü grup başkanı olup grubundaki görevli kuruluşlarla müştereken çalışarak ulaştırmayı sağlayacaktır. Bölge Müdürlüğü başkanlığındaki grupça yapılacaktır. -Haberleşmenin temini : (Haberleşme grup başkanı Jandarma Alay Komutanı olup. giydirme.3-Acil yardım hizmetlerinin yürütülmesinde.) -Ulaştırmanın sağlanması ve trafiğin düzenlenmesi: (D. Çalışma Esasları : 1-Komite başkanının çağrısı üzerine. Belediye itfaiyesi ve diğere kamu kuruluşlarına ait itfaiyeler ile.) -Ölülerin defni : ( Sağlık Müdürlüğünün başkanlığındaki grupça yapılacaktır. 3-Komitenin sekreterya görevini afet bürosu yürütür. 6-Gerektiğinde afetzedelerin borçlarının tecili ve yeni kredi açılması konusunda tespit ve tekliflerde bulunur. 2-Afetin büyüklük derecesi ve türüne göre Valilikle gerekli görülmesi halinde komite 24 saat çalışma esasına göre görev yapacaktır. büyük afetlerde ise çağrısız olarak.) -Enkaz kaldırma ve temizleme: (Karayolları 7.

000 1 3 10 30 52 156 2 84 2 16 140 1 8 59 1 4 59 118 1 4 39 570 52 52 52 13 13 13 13 52 208 778 12. 034 1 3 1 3 9 27 1 20 2 16 1 7 1 14 21 1 9 99 10 10 10 2 2 3 3 10 40 139 8. 492 1 3 1 3 2 6 1 10 2 16 1 7 1 14 21 1 9 68 10 10 10 2 2 3 3 10 40 108 5. 720 1 3 1 3 4 12 1 20 2 16 1 7 1 14 21 1 9 84 10 10 10 2 2 3 3 10 40 124 8.Samsun İli Ve Bağlı İlçelerin Sivil Savunma Servisleri Yükümlü Kadroları İLİ MERKEZ VE BAĞLI İLÇELERİN ADI VEZİRKÖPRÜ 23. Sivil Savunma Birimleri Tablo P. 865 1 3 1 3 12 36 1 42 2 16 -1 7 1 14 21 1 9 124 10 10 10 3 2 2 3 10 40 164 3. 000 1 2 2 4 7 21 1 42 4 32 2 14 1 14 28 1 9 138 16 16 16 4 4 4 4 16 64 202 KILAVUZLUK SERVİSİ KARARGAH SERVİSİ Kaynak: İl Sivil Savunma Müdürlüğü.2005 372 YAKAKENT 3.3. 254 1 3 1 3 10 30 1 42 3 24 1 7 1 14 21 1 9 132 13 13 13 3 3 3 4 13 52 184 25. 209 1 3 2 6 16 48 2 84 1 8 70 4 28 2 28 56 2 18 285 28 28 28 7 7 7 7 28 112 397 40. 000 1 3 1 3 18 54 2 84 4 32 2 14 1 14 28 1 9 213 16 16 16 4 4 4 4 16 64 277 SALIPAZARI ÇARŞAMBA 2000 NÜFUS SAYIMINA GÖRE ŞEHİR NÜFUSLARI ŞEF KILAVUZLUK (KORUNMA BÖLGESİ) BAŞ KILAVUZLUK KILAVUZLUK İl veya İlçe Personel Sayısı (İl veya İlçe Emniyet Md. 638 1 3 1 3 7 21 1 10 -2 16 1 7 1 14 21 1 9 83 10 10 10 2 2 3 3 10 40 123 15.) Mahalle Sayısı Personel Sayısı (Muhtar ve 2’şer Yrd. 000 1 3 2 6 9 27 2 84 1 6 54 3 21 2 28 49 2 18 241 22 22 22 5 5 6 6 22 88 327 19.1. 300 1 3 1 3 17 51 1 42 3 24 1 14 1 14 28 1 9 160 16 16 16 4 4 4 4 16 64 224 5.) İdare Merkezi Sayısı Personel Sayısı KURTARMA SERVİSİ Bölük Sayısı Takım Sayısı Ekip Sayısı Yükümlü Sayısı İLKYARDIM KISMI İLKYARDIM VE AMBULANS SERVİSİ Bölük Sayısı Takım Sayısı Ekip Sayısı Yükümlü Sayısı AMBULANS KISMI Bölük Sayısı Takım Sayısı Ekip Sayısı Yükümlü Sayısı Toplam Yükümlü Sayısı SASYAL YARDIM SERVİSİ Bölük Sayısı Takım Sayısı Ekip Sayısı Yükümlü Sayısı ESAS SERVİSLERİN TOPLAM YÜKÜMLÜ SAYISI EMNİYET VE TRAFİK SERVİSİ İTFAİYE SERVİSİ HASTANELER SERVİSİ TEKNİK ONARIM SERVİSİ Takviye Yükümlü sayısı Takviye Yükümlü Sayısı Takviye Yükümlü Sayısı Takviye Yükümlü Sayısı Elektrik Telefon Su Gaz Kanal Toplam YARDIMCI SERVİSLERİN TOPLAM YÜKÜMLÜ SAYISI GENEL YÜKÜMLÜ TOPLAMI 368.7. 000 1 3 1 3 7 21 1 42 3 24 1 7 1 14 21 1 9 123 13 13 13 3 3 3 4 13 52 175 1.) Karakol Sayısı Personel Sayısı(Karakol Amirleri ve 2’şer Yrd. Ve 2 şer Yrd. 919 1 3 1 3 4 12 1 10 2 16 1 7 1 14 21 9 74 10 10 10 2 2 3 3 10 40 114 TEKKEKÖY AYVACIK 19 MAYIS ASARCIK ALAÇAM MERKEZ KAVAK HAVZA TERME BAFRA LADİK .P. 390 1 3 1 3 8 24 1 20 2 16 1 7 1 14 21 1 9 96 10 10 10 2 2 3 3 10 40 136 66.

b) Deniz. liman ve Denize ulaşabilecek ve yayılabilecek yangınlara karşı alınacak acil tertip ve tedbirleri tespit etmek ve Samsun Limanının deniz trafiği. Yangınlara karşı alınacak önleme. Gn.Limanlar Mülki İdare Amirliği.Md.Kara Yangınları için : 1.2. liman veya kıyıda çıkıp karaya ulaşabilecek ve yayılabilecek. işbirliğinin ve koordinasyonun nasıl sağlanacağını göstermektir. Kapsam:Samsun İl Merkezini ve Liman sahasını kapsar. Sorumlu Makamlar : A. Koordinasyon : Samsun İlinde Karada çıkıp kıyı.3. römorkaj ve Kılavuzluk.Valilik Makamı .P.Liman Başkanlığı B. AFET . Yangın Kontrol ve Önleme Tedbirleri 1. İçişleri Bakanlığının 21. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ve 6/3150 sayılı Sivil Savunma ile İlgili Teşkil ve Tedbirler Tüzüğüne dayanarak hazırlanan bu Yönetmeliğin amacı. sanayinin.Yangının meydana geldiği tesis Müdürlüğü birinci derecede sorumludurlar. öngörülen yangın önleme.TCDD Liman İşletme Müdürlüğü 4. söndürme ve kurtarma tedbirlerini ve bu tedbirlerin uygulanmasında bölgede bulunan resmî ve özel bütün kuruluşların birbirleriyle ve askerî makamlarla yapacakları görev bölümünün. İlimizde de İL YANGIN KOORDİNASYON Kurulu bahsi geçen Yönetmeliğin 4 ncü maddesine göre aşağıda isimleri belirtilen kurum ve kuruluşlarca oluşturulmuştur.1982 gün ve Svl.Deniz Yangınları için : 1. söndürme ve kurtarma işlemlerinin daha rasyonel biçimde hazırlanması ve bir plan dahilinde yürütülerek can ve mal ziyanını bu yangınlarda en az düzeye indirilmesini sağlamak için. 2.Garnizon Komutanlığı 373 . liman tesislerinin ve deniz trafiğinin yangın tehlikesi doğurabilecek ve yayılmasına sebebiyet verecek derecede yoğunlaştığı yerlerde : a) Karada çıkabilecek.Svn. 1. 2. 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu. derece amirleri.Samsun ili Yangın Önleme-Söndürme ve Kurtarma Planı Amaç :Denizde ve Karada çıkacak yangınları büyümeden en kısa sürede söndürmek. Yasal Dayanak : 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu. gemi kurtarma hizmetleri seyir yardımcı ve kolaylıkları yönünden mevcut durumu incelemek.Samsun Büyükşehir Belediye İtfaiye Müdürlüğü. 816-1009-2-82/77 SAYILI YAZISINDA BELİRTİLDİĞİ GİBİ İlimizde 7/10357 Sayılı Yönetmelik kapsamına alınmış olup.12. .Kıyı Emniyeti Gemi Kurtarma Müdürlüğü 3.

Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığı .KOSGEB . b) Geçici ilkyardım tedbirlerini almak.Ş.İl Emniyet Müdürlüğü . .Denizcilik Bölge Müdürlüğü .Şti. c) Şok varsa gerekeni yapmak.Ş.Aygaz Dolum Tesisleri Bölge Müdürlüğü .Yeşilyurt Demir Çekme San.Jandarma Komutanlığı .Liman Başkanlığı .Samsun Gübre Sanayi A.Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü .Milangaz Tesisleri A.Ş.İl Sivil Savunma Müdürlüğü . İlkyardımın hedefleri. 374 . Bölge Müdürlüğü ..3. e) Kazazedeyi gereken yere sevk etmektir. hayat kurtarıcı geçici müdahaleye denir.Büyükşehir İtfaiye Daire Başkanlığı .DLH Makine İkmal Başmühendisliği .Tes. İlkyardımın ilkeleri.Sivil Savunma Arama ve Kurtarma Birlik Müdürlüğü . d) Gereken yerlerle haberleşmeyi sağlamak.TOTALGAZ Tesisleri Müdürlüğü . .Petrol Ofisi Tesisat Müdürlüğü . c) Hastayı uygun pozisyona getirmek. İlkyardım Servisleri Ani olarak hastalanan veya kazaya uğrayan kimseye tedavisi yapılıncaya kadar anında ve olay yerinde yapılan.3.A. .Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma Müdürlüğü .Ulaştırma Bölge Müdürlüğü .Ş.Yıldız Kimya San. a) İcabediyorsa suni solunum ve kalp masajı yapmak.Serbest Bölge Müdürlüğü .Karayolları 7. b) Kanamayı durdurmak. P.Ltd. .Karadeniz Bakır İşletme Fabrika Müdürlüğü . kanama ve fizyolojik dengenin bozulmasını etkileyen her türlü olumsuz etmenlere karşı tedbir ve can kurtarma amacıyla ilkyardım yapılır.Liman İşletme Müdürlüğü .Büyükşehir Belediye Başkanlığı .CE-KA İnşaat A. yaralanma. İlkyardımın amacı kazazedelerin hayatını kurtarmak ve durumunu kontrol altına almak ve kötüye gitmesini engellemektir.Tekkeköy Kaymakamlığı . a) Kazazedeyi değerlendirmek ve teşhis etmek.

Md. İl ve İlçelerde kurum ve kuruluşlar kendi bünyelerinde bu faaliyetleri sürdürmektedirler. çıkık ve zehirlenmelerde ilkyardımdır.d) Beden ısısını korumaktır.İl Sağlık Müdürlüğü (15 Personel) MÜKELLEFİYET İlkyardım Ve Ambulans Servisi 118 Yükümlü Hastaneler Servisi 52 Yükümlü P. 18 Oda 40 Kişilik 36 Kişilik 20 Yataklı 3 Oda .Bölge Müd.Lığı Veteriner Kontrol Araştırma Enst.Bölge Müdürlüğü İl Sağlık Müdürlüğü Ziraat Bankası Merkez Şb.3. 8 Kişilik 15 Kişilik 20 Yataklı 6 Yataklı 75 Kişilik 27 Kişilik 2 Adet 1 Adet 12 Kişilik 15 Kişilik 13 Odasi 25 Kişilik 14 Kişilik 10 Kişilik 1 Adet 12 Kişilik 16 Kişilik 1 Adet 20 Kişilik Kaynak: İl Sivil Savunma Müdürlüğü.Bölge Müdürlüğü Merkez Bankası Şb. Bşk. İLKYARDIM VE AMBULANS EKİBİ : ( 15 KİŞİ) 1. Bakır İşletmeleri Müdürlüğü Tügsaş Gübre Fabrikası Müdürlüğü Meteoroloji Bölge Müdürlüğü İller Bankası 16. Bölge Müdürlüğü Orman İşletme Müdürlüğü 19 Mayıs Üniversitesi Rektörlüğü Tapu Ve Kadastro 10. Tablo P.8. İlkyardım servislerini sıralarsak : a-) Yaralanmalarda ilkyardım b-) Solunum sistemi ile ilgili ilkyardım c-) Dolaşım sistemi ile ilgili ilkyardım d-) Şok durumunda ilkyardım e-) Yanık ve haşlanmalarda ilkyardım f -) Kırık. Müdürlüğü Telekom İl Müdürlüğü Tmo Bölge Müdürlüğü Yök Kredi Ve Yurtlar Kur.2005 375 .Müdürlüğü Gar Müdürlüğü Dsi 7 Bölge Müdürlüğü Posta Başmüdürlüğü 19 Mayıs Polis Myo Müdürlüğü Şoförler Ve Otomobilciler Od. Afetzedeler ve Mültecilerin Yeniden İskanı Mülteciler Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünce hazırlanan Seferberlik ve Savaş Halleri için Göçmen yerleştirme planın çerçevesinde yerleştirilecektir.4. İlimizdeki Kurum Ve Kuruluşların Barındırma Kapasitesi Garnizon Komutanlığı Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü İl Defterdarlığı Karayolları 7.Lüğü Tarım İl Müdürlüğü 30 Yataklı 39 Kişilik 34 Yatak Kapasiteli . Petrol Ofisi Tesisat Müdürlüğü Krdnz.

P.6.5. Afetler ve Büyük Endüstriyel Kazalar İlde Acil Eylem Planı hazırlanarak en son 2001 yılında güncelleştirilmiştir. KAYNAKLAR: -İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü 2005 -İl Sivil Savunma Müdürlüğü 2005 -Samsun Orman İşletme Müdürlüğü2005 -Bafra Orman İşletme Müdürlüğü2005 -Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü2005 376 . Tehlikeli Maddelerin Yurtiçi ve Sınırlar arası Taşınımı İçin Alınan Tedbirler İlde bu konuda bir çalışma yoktur.P.3.3.

1.1. Temel Sağlık Hizmetleri R. 2005 Yılı Sağlık Kurumları Ve Özel Hastanelerin İlçelere Göre Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.R.1.1. SAĞLIK VE ÇEVRE R. 2005 377 . Sağlık Kurumlarının Dağılımı Tablo R.

2.Tablo R.İlimizdeki Sağlık Kurum ve Kuruluşları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 378 .

2.3.R. 2005 379 . 2005 Şekil R. Kuduz Şüpheli Isırık Vakalarının Yıllara Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.1.1. Bulaşıcı Hastalıklar Tablo R.2004 Yılı İlimizde Görülen İhbarı Zorunlu Hastalıklardan Bazıları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

2005 380 .2005 Yılı İldeki Sosyal Hastalıklar ve Eğlence Yerlerinden Alınan Kan Sayısı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.2.Şekil R.

2005 Yılı Frengi Çalışmaları ve Frengi Vaka Sayısı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.3.Şekil R. 2005 381 .

Verem Savaş Dispanserlerinde Yapılan Radyolojik ve Bakteriyolojik Muayene Sayıları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.4.Şekil R. 2005 382 .

1. Akdağ Kaynak Suyu. Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılarak faaliyet gösteren. Kullanma ve Sulama Suları Analiz Sonuçları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. İlimiz. Numune Cinsi Sayısı Uygun Bakteriyolojik 290 Kimyasal 20 Klor ölçümü 17544 Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 192 13 16737 Uygun Değil 98 7 807 383 .R. 2005 İlimiz genelinde.5 İçme ve Kullanma Suyu Analiz Sonuçları. Tablo R. Kullanma ve Sulama Suları Tablo R.4. 2005 yılı içerinde içme ve kullanma suyu şebekesi üzerinde tespit edilen odak noktalarından bakteriyolojik ve kimyasal su örnekleri alınarak Samsun Bölge Hıfzısıhha Enstitüsü Müdürlüğünde analizleri yapılmaktadır.1. işletmecisi tarafından Yönetmelik hükümleri doğrultusunda bakteriyolojik ve kimyasal su analizlerini yaptırmaktadır.2. İçme. İçme. Ladik İlçesi Soğanlı Köyü Boğaz Mevkiinde.

İlimiz merkezinde bulunan 11 adet deniz suyu odak noktasından ve denize sahili bulunan İlçelerimizdeki 24 adet odak noktasından alınan numunelerin analizleri hakkında bilgiler tabloda verilmiştir.1.7.İlimiz genelinde deniz suyundan numuneler alınarak bölge Hıfzısıhha Enstitüsü Müdürlüğünde analizleri yaptırılmaktadır.2.Tablo R.8. Sağlık Bak.ŞÜPHELİ ISIRIK BRUSELLA ŞARBON 172 1 2 177 1 3 1 159 183 6 265 7 282 1 2 306 6 4 280 3 1 294 2 2 191 165 2 9 164 2 2 2638 31 26 Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Tablo R.1.Deniz Suyu Analiz Sonuçları Kirlilik Türü Toplam Koliform Numune Sayısı Uygun Uygun Değil Toplam 208 138 70 208 Fekal Koliform 208 173 35 208 Fekal koliform 208 178 30 208 Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Ruhsatlı Kaynak Suyu İşletmeleri Numune Cinsi Sayısı Uygun Bakteriyolojik 11 11 Kimyasal 9 9 Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.3. 2005 384 . Zoonoz Hastalıklar ZOONOTİK HASTALIKLARIN AYLARA GÖRE DAĞILIMI AĞUSTOS HAZİRAN TEMMUZ TOPLAM ARALIK EYLÜL KASIM MAYIS ŞUBAT NİSAN MART OCAK EKİM 2005 YILI K. İlimizde Bulunan Kaplıcalar Hakkında Bilgiler Ruhsatlı Kaplıca Sayısı 1 Müracaatı olan kaplıca sayısı Ruhsatsız kaplıca sayısı Toplam Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 Tablo R.9. 2005 5 5 6 Uygun Değil - R.2. Denizler İl Sağlık Müdürlüğünce Turistik tesis ve Halk plajlarından kirlilik türlerini ve oranlarını araştırmak üzere .2.6. 2005 R. Zoonoz Hastalıklar Tablo R.

3.R.4.1.5.10. 2005 R. Aşılama Çalışmaları Tablo R.1.Aşı İzlem Çizelgesi ve Sıfır Yaş Aşı Grafiği Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Gıda Hijyeni KİMYASAL Mevzuata Uygun Mevzuata Aykırı Toplam 307 BAKTERİYOLOJİK 46 TOPLAM 353 11 364 4 311 7 53 Şekil R. 2005 385 .Gıda Numune Sonuçları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

2005 386 . Son 5 Yılda İlimizde Uygulanan Aşıların Dozları ve Aşılama Oranları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.11.Tablo R.

6.12. Yaş ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı Tablo R. Yaş ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Ölümlerin Hastalık.1. Bebek Ölüm Hızı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.R.1. 2005 387 . Bebek Ölümleri Şekil R.5.6. 2005 R. Ölümlerin Hastalık.

13. 2005 388 .R. Aile Planlaması Çalışmaları Tablo R.7.1. Aile Planlaması Yöntemleri Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

P. Yıllara Göre A. Malzemesi Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.Yöntemi Kullanan Kişi Sayısı ve Yıllara Göre Dağıtılan A.P. 2005 389 .Şekil R.7.

49 Yaş Kadınlarda A. 15 . Yöntem Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.Şekil R.P. 2005 390 .8.

kalp hastalığı ve akciğer kanserine kadar değişmektedir. Fizyolojik kapasitesi ve fizyolojik savunma mekanizması fonksiyonlarındaki azalma. kirliliğin olmadığı bölgelerde yaşayanlara göre 1-2 yıl daha kısa olduğu belirlenmiştir. Bu koşullarda yaşayanlar enfeksiyon hastalıkları sorunları ile karşı karşıyadır ve yetersiz sağlık hizmeti almaktadırlar. Hava kirleticilerindeki günlük artışlar çeşitli akut sağlık sorunlarına neden olmaktadır. ABD ve Hollanda'da yapılan çalışmalarda hava kirliliği olan bölgelerde yaşayanların ömrünün. Hava kirliliğinin sağlık etkisi öksürük ve bronşitten. vücut kitle birimi başına daha yüksek ventilasyon hızları ve dış ortamla daha sık temas nedeniyle daha fazla riske sahip diğer bir gruptur. yetersiz sanitasyon. Tablo R. Hava Kirliliği ve Risk Grupları v v v v v v v Bebekler ve gelişme çağındaki çocuklar Gebe ve emzikli kadınlar Yaşlılar Kronik solunum ve dolaşım sistemi hastalığı olanlar Endüstriyel işletmelerde çalışanlar Sigara kullananlar Düşük sosyoekonomik grup içinde yer alanlar 391 . beslenme yetersizliği gibi düşük yaşam standartları da duyarlılığı etkileyen faktörlerdendir.1. 1980 sonları 1990 larda ise yeni epidemiyolojik çalışmalarla hava kirliliğinin sağlığa etkileri gösterilmiştir. Küçük çocuklar savunma mekanizması gelişiminin tamamlanmaması. Kentsel Hava Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: 1950 ler den beri hava kirliliğinin insan sağlığına etkilerini gösteren kanıtlar vardır. Bu nedenle hava kirliliğinin sonuçlarından daha fazla etkilenilmektedir. Yaş yapısı yanı sıra hava yolunda daralmaya yol açan hastalıklar da kirleticilere duyarlılığı artırmaktadır.2. Örneğin kirletici konsantrasyonunda artma astma ataklarında artışa yol açmaktadır. Yalnızca gelişmekte olan ülkelerde havada bulunan partiküler madde ve kükürt dioksit nedeniyle yılda 500. daha sonra pek çok ülkede de benzer çalışmalar ile sağlığın olumsuz etkilendiği gözlenmiştir. hastaneye başvurular gibi sağlık göstergeleri ile havadaki kirleticilerin konsantrasyonunun ilişkisi aranmış ve her ikisinin birlikte artış veya azalış gösterdiği belirlenmiştir. Kalabalık yaşam. bazı duyarlı gruplar daha kolay etkilenmekte ve daha ciddi sorunlar ortaya çıkmaktadır (Tablo. Yapılan çalışmalar kirlilik arttıkça astma ve kronik obstrüktif akciğer hastalıkları (KOAH) gibi hastalıkların alevlenmelerinde artış olduğunu göstermiştir.R. Kirleticilere uzun süreli maruz kalım ile sağlıkta kronik etkiler ortaya çıkmaktadır.000 kişinin öldüğü tahmin edilmektedir.2). Çevre Kirliliği ve Zararlarından Oluşan Sağlık Riskleri R. Bu çalışmalar önce ABD ve Avrupa ülkelerinde yapılmış. Bu çalışmalarda ölümler. kronik hastalıklardaki artma nedeniyle yaşlılar normal popülasyondan daha duyarlıdır.2. Kirliliğin olumsuz etkileri sağlıklı kişilerde bile gözlenmekle birlikte. bu nedenle daha kolay etkilenmektedir.14. Bu gruplardan biri yaşlılardır.

Çok düşük değerlerde bile (100 mg/m3den az) kısa süreli maruz kalım sağlığı 392 . bronkodilatatör kullanımı ve öksürük prevalansında artışa. sıcaklık. Bu sürede yıllık ortalama değer 50 mg/m3 günlük değer 125 mg/m3 ü geçmeyen düşük düzeylerdeki maruz kalımda bile kalp ve solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümlerde.5 μm çapından küçük partiküller) günlük dalgalanmalarına göre sağlık etkileri de değişir.Genel olarak havadaki kirleticilerin sağlığa etkileri şöyle toparlanabilir. Bunların sonuçlarına göre önerilen SO 2 düzeyi 24 saat ortalaması 125 mg/m3. solunum sistemi hastalıklarının alevlenmesine.tüm solunum yolu hastalıkları ve KOAH nedenli hastane başvurularında artışlar gözlenmiştir. · Solunum fonksiyonlarında bozulma · Solunum sistemi hastalıklarında artış · Kronik solunum sistemi hastalığı olan kişilerin hastalıklarının alevlenmesinde artış · Kronik kalp hastalığı olan kişilerin hastalıklarının alevlenmesinde artış · Kanser insidansında artış · Erken ölüm insidansında artış Çevresel hava kirliliğinin toplum sağlığı ile ilişkisi değerlendirilirken yukarıda sıralanan doğrudan sağlık etkilerinin yanı sıra içme ve sulama suyu kaynaklarının. Tüm kirleticilerde olduğu gibi bunların oluşturacağı sorunun ciddiyeti iki faktöre bağlıdır. Son çalışmalar önemli sağlık sorunu yaratacak etkilerin çok düşük düzeylerde bile gözlendiğini göstermiştir. ancak astmalılar en duyarlı gruptur. İnsan sağlığını etkileyen havadaki kirletici maddeler içinde yer alan ve hava kirliliği ölçümlerinde değerlendirilen SO2 ve asılı partiküler maddelerin etkileri ayrı ayrı gözden geçirilebilir. Asılı partiküler madde (PM) Sağlık üzerine etkisi partikül büyüklüğü ve konsantrasyonuna bağlıdır. Ancak bu eşik değerlerin altında bile sağlık sorunlarının görülebileceği akılda tutulmalıdır. sıcaklık değişim hızı. yıllık ortalaması ise 50 mg/ m3 olarak belirlenmiştir. PM10 (10 μm çapından küçük partiküller) ve PM2. hırıltılı solunum ve nefes darlığı gibi semptomlarda artış şeklinde ortaya çıkar. Sülfürdioksit (SO2) 24 saatten kısa süreli maruz kalımda . Hem normal kişiler hem de astmatik kişiler etkilenir. hastane başvurularında artışa.5’un (2. Tüm bunların yanı sıra ortamın nem oranı. Etki solunum fonksiyonlarında değişme. kişi bu maddelere ne miktarda ve ne kadar süre ile maruz kalmaktadır. bitki örtüsünün zarar görmesi ve mikro klima değişiklikleri nedeniyle dolaylı etkilerini de göz önünde bulundurmak gereklidir. rüzgarlar ve benzeri etmenler de çevresel hava kirliliğinin sağlık sonuçları üzerinde etkili olmaktadır. inhalasyondan sonraki ilk bir kaç dakika içinde akut yanıt oluşur. solunum fonksiyonlarında azalmaya yol açmaktadır. 24 saatin üzerinde maruz kalımda duyarlı hastalarda semptom alevlenmeleri görülür. Akut etkileri günlük mortalitede artışa.

Karbon monoksit (CO) CO alveolar. Aynı konsantrasyona 30-110 dk. 560 μg/m3’e yaklaşık 4 saat maruz kalındığında kronik obstrüktif akciğer hastalığı olanların solunum şikayetlerinin ortaya çıktığı gösterilmiştir. angina oluşum zamanını kısalttığı. Yapılan çalışmalar uzun süre azotdioksite maruz kalan çocukların solunum sistemi semptomlarında artış ve akciğer fonksiyonlarında azalış olduğunu göstermiştir. SO2 ve PM. tüm bu zararlı maddelerin birbirleriyle etkileştikleri ve ortamda birlikte bulunduklarında zararlarının arttığıdır. Akciğer dokusunda yapısal değişikliklere yol açabilmekte ve amfizem benzeri bir tabloya neden olabilmektedir. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda çok düşük düzeylerde bile sağlık sorunlarına neden olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bakteriyel ve viral enfeksiyonlara karşı direnci düşürmektedir. Düşük konsantrasyonlarda hipoksiye bağlı belirtiler oluşurken. Diğer bir deyişle bu iki maddenin dışındaki kirleticiler ne izlenmekte. Ayrıca burada göz ardı edilmemesi gereken bir diğer nokta. yüksek konsantrasyonlarda yaşamsal tehlikeler ortaya çıkar. EKG değişiklikleri ve sol ventrikül işlev bozukluklarına neden olduğu gösterilmiştir. Koroner arter hastalığı olan hastalarda artmış COHb miktarının. Birincisi ülkemizde sadece bu iki maddenin ölçülüyor / izleniyor olması. Hemoglobine affinitesi oksijenden yaklaşık 250 kat daha fazladır ve hızla hemoglobine bağlanarak karboksihemoglobini (COHb) oluşturur.Düşük seviyeli konsantrasyonlara uzun süre maruz kalınması hücresel düzeyde değişikliklere yol açmaktadır. 393 . Toksik etkileri öncelikle beyin. maruz kalan astım hastalarında ise çeşitli yakınmalar oluşmaktadır.5 ppm) üzerinde bir konsantrasyona maruz kaldıklarında akciğer fonksiyonlarında bir azalma görülür. Bu nedenle hem kısa süreli hem de uzun süreli ortalama konsantrasyon için önerilen bir eşik değer yoktur. ne de filtre edilmektedir. diğer atıklara göre iki yönden farklılık göstermektedirler.etkilemektedir. kalp. 4. Ancak erişkinlerde benzer bir ilişki net olarak gösterilememiştir. Ayrıca sigara içme ile çevre ve işyerinde CO maruziyetinin kardiyovasküler mortaliteyi artırdığı bilinmektedir. PM'nin düşük değerlerde uzun süreli etkileri de mortalite ve solunum sistemi hastalıklarında artış ve solunum fonksiyonlarında azalma gibi kronik etkilere yol açmaktadır. diğeri ise termik santrallar için geliştirilmiş filtrasyon yöntemlerinin yine sadece bu iki maddeye özgü olmasıdır.700 μg/m3 (2. iskelet kası ve fetüs gibi yüksek düzeyde oksijen kullanan organ ve dokularda oluşur. Uzun süreli maruziyet etkileri: Akciğerlerde geri-dönüşlü ve geri-dönüşsüz birçok etkisi olduğu saptanmıştır. Oysa bu maddeler de insan ve çevre sağlığı açısından önemli etkilere sahiptirler. Dünya Sağlık Örgütü’nün 1999 yılında yayımladığı Hava Kalitesi Kılavuzu’na göre bu maddeler ve zararları şöyle belirtilmektedir: Azot oksitler (NOx) Kısa süreli maruziyet etkileri: Normal sağlıklı kişiler. kapiller ve plasental membranlardan hızla geçer.

Ayrıca derelerden ırmaklardan ve göllerden alınarak yerleşim yerlerindeki insanların kullanımına sunulan su belirli standartlara uymak zorundadır. Sudaki sıcaklık artışının iki kötü sonucu vardır.2. Radyoaktif atıklarda gün geçtikçe tehlike oluşturmaktadır. Aksi durumda kullanılması tehlikeli sonuçlar doğurabilmektedir. Fabrikalar genellikle dere veya göl kenarlarına kurulurlar Çünkü soğutma ve diğer işlemler için suya ihtiyaç vardır. Günümüzde teknolojinin gelişmesi. Yüksek oranda nitrat (NO-3) ve fosfat (PO4-3) içeren gübreler suya karıştığında suda yosunların daha fazla üremesini sağlar bu da yosunların diğer canlılardan daha fazla oksijen kullanmasına sebep olur ve diğer canlıları tehdit eder.) ve fabrikaların atık suları derelere veya göllere bağlanmaktadır. Bu atıklar belirli şartlarda saklanmaktadır. Bu tür sular daha koyu renge ve pis kokuya sahiptirler. nüfus artışı gibi etkenlerden dolayı su kaynakları olan dereler. Fakat. ısınan su içerisinde. Soğutma amaçlı kullanılan dere veya göl suyu kimyasal olarak kirlenmeden tekrar göle veya dereye döner. solunum yollarında enflamasyona ve diğer bulgulara yol açmaktadır. sudaki oksijen miktarı daha fazla azalır. bazı durumlarda kaza ile veya bilinçsiz bir uygulama ile tabiata ve yer altı sularına karışmaktadır. Yerleşim yerlerinin (şehir. Birincisi. Meselâ.Ozon (O3) ve diğer fotokimyasal oksidanlar O3 toksisitesi kısa dönemde akciğer fonksiyonlarında değişikliğe. Suda çözünen oksijen miktarının azalması su altı hayatını tehdit eder. Çocuklar ise 2 saat boyunca 240 μg/m3 O3’e maruz kaldıklarında akciğer fonksiyonlarında azalma meydana gelmektedir. Bu tür sularda pis kokulu ve kötü tatlı olurlar. göller ve yeraltı suları aşırı kirlenme ile yüz yüze kalmaktadır. bu su biraz ısınmış olur. Ayrıca O3 maruziyetinin solunum sistemi yakınmalarına bağlı hastane başvuruları ve astım hastalarının yakınmalarında artışa yol açtığı gösterilmiştir. kasaba.2. Atık sulardaki kimyasal maddeler ve organik bileşikler suda çözünmüş olan oksijenin miktarının azalmasına sebep olur. kirlenme oranı azaltılabilir. bu kullanılan maddeler bakteriler tarafından parçalanabilir hâle getirilebilirse. İkinci sonuç ise. vs. Bu etkiler 160 μg/m3’lük (0. Hatta bazı göller veya derelerde aşırı kirlenme sonucu canlı yaşamı sona ermiş ve içerisinde atıklardan meydana gelen adacıklar oluşmuştur. Radyoaktif atıklar tarafından yayılan radyasyon ise canlılarda kanser ve mutasyonlara sebep olmaktadır. Bu da suda yaşayan bitki ve hayvanların ölüm oranlarını artırmaktadır. çözülen oksijen miktarı azalır. Bunun sonucu olarak çürüme de sudaki oksijeni tükettiği için. sıcaklık artışı ile sudaki maddelerin çürüme ve bozunma hızları artar. Benzer olarak deterjanlar ve tarım ilaçları da su kaynaklarını önemli ölçüde kirletmekte olup canlı hayatını tehdit etmektedir. R. yaz aylarında fabrikaya yakın suların sıcaklığı 25°C civarındadır. Doğal dengeyi bozan ve su kaynaklarını kirleten etkenleri ortadan kaldırmak için son yıllarda 394 . Ancak.08 ppm) bir konsantrasyona yaklaşık 7 saat maruz kalan sağlıklı yetişkinlerde görülmektedir. yağmur gibi etkenlerle yeraltı ve yerüstü sularına karışmaktadır. Su Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: İnsan ve canlı yaşamı için hayati öneme sahip olan su kullanılabilir olması için tehlikeli kimyasallardan ve bakterilerden temizlenmiş olması gereklidir. Çiftçiler tarafından daha verimli ürün elde edebilmek için kullanılan gübreler. Fakat.

3. Daha önce yapmış olduğumuz “çöplerinizi ayırıyor musunuz” anketimizin sonucunda %50 oranında 395 . Çağımızın olgusu olan nüfus artışı ve beraberinde getirdiği kentleşme süreci ile birlikte katı atık üretimi de artmaktadır. Yerleşim yerlerinin atık suları arıtma istasyonlarından geçirildikten sonra tabii su kaynaklarına verilmekte. eğitim kursları ve pratik uygulamalarla aktarılması son derece önemli. gelişmiş ülkelerde görülen sağlıklı ve çağdaş katı atık bertaraf metotları ülkemize getirilmelidir. kullanım dışı. Çünkü. mümkün olduğunca çok katı atığın geri kazanılarak depolama alanlarından tasarruf edilmesi ve sınırlı hammadde kaynaklarına olan talebin düşürülmesidir. ülkelerin dışına taşınamazlar. hava kirliliğine yol açmaktadır.yoğun çalışmalar yapılmaktadır. bu sebeple ulusal bir sorun olarak kalırlar. Bugün Belediyelerin %99’u düzenli bir katı atık depolama sahasının nasıl hazırlandığını. Başta kendi çöpümüzü ayırarak biriktirmeyi bile başarabilmek büyük bir adım olacaktır. BU durumda. fabrikalara filtre ve arıtma tesisleri konmakta. istenmeyen maddeler olmaları sebebiyle önemli bir çevre sorununa yol açarlar ve insanlar bunları mümkün olduğunca en düşük maliyette bertaraf etmek isterler. Coğrafik şartlar. geri kazanım sistemine uygun atık toplama ve bertaraf sisteminin geliştirilmesi de gerekir. bilgi ve bilinç eksikliğidir. Özellikle aşırı nüfus artışının yaşandığı kentlerde. Dünya bir tanedir ve onu koruyacak yine insanlardır. insanlar artık şunun farkına varmıştır. ne şekilde projelendirildiğini ve yaklaşık maliyetinin ne olabileceğini bilmiyor.2. Katı atıklar. Bir çok ülkede ise bu katı atıklar. Göz önünde tutulması gereken en önemli nokta. yerleşim yerleri için önemli çevre sorunu teşkil etmektedir. Ancak bu teknik gelişmeleri ülkemize aktarmak ve yerel şartlara uygun hale getirmek için mühendislerin ve diğer araştırmacıların ciddi çalışmalar yapması gerekir. Katı atıklar. Evlerde. bilimsel çalışma yapmalıdırlar. toprak. Geri dönüşüm eğitimi ve atık üretmede dikkatli davranışların kazandırılması için yapılacak çalışmalar etkili olacaktır. yanlış yönetim teknik ve ekonomik şartların yetersizliği yüzünden sağlıksız koşullar ortaya çıkarmaktadırlar. hava ve su kirliliğinin aksine. normal şartlarda katı cisim özelliği taşıyan. Atık üreticisinin yani bizlerin ve atıkların bertarafından sorumlu kuruluşların. düzensiz katı atık sahaları çok fazla yer işgal etmekte ve sonuçta su. işyerlerinde ve sanayi tesislerinde oluşan katı atıkların nüfusun artması. Gerek çevre mühendisleri gerekse diğer ilgili bilim dalları katı atık yönetim sisteminin sağlıklı ve çağdaş bir yapıya kavuşturulabilmesi için daha çok projeler üretmeli. Diğer yandan. Çünkü. halkımızı bilinçlendirmek ve yönlendirmede gönüllü kuruluşların büyük etkisi olacaktır. Katı atık yönetiminde görülen başarısızlıkların en büyük nedeni. R. istenmeyen materyallere katı atık deniyor. bu konuda ellerinde yeterli bilgi ve yeterli teknik eleman yok. yayınlar. ekonomik ve sosyal durumlar dikkate alınarak. Halk dilinde çöp olarak algılanan katı atıklar. yaşam standardının yükselmesi ve teknolojideki gelişmelerin sonucu olarak miktarları ve muhteviyatları artmaktadır. tabiata zarar vermeyecek yeni ürünler elde edilmektedir. Bütün bunların yanında insanlar çevreyi koruma adına bilinçlendirilmektedir. Atıkların İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: İnsan ve hayvanların yaşam aktivitelerini devam ettirmelerinde ortaya çıkan.

1) Gürültünün İnsanlar Üzerine Etkileri başlığı altında incelenmiştir.4. Bu nedenle. Zararlı popülasyonlarını dengede tutan doğal düşmanların popülasyonları. %100 oranını yakalayana kadar soracağız “çöplerinizi geri dönüşüm için ayırarak mı biriktiriyorsunuz?” R. zararlı ve yabancı otların kontrolünü sağlamak amacıyla kullanılan tarım ilaçları yanlış uygulamalar sonunda. Bazı durumlarda önemsiz yada ikinci derecede önemli zararlı etmenler. Ayrıca zararlılara karşı pestisitler kullanılırken onların doğal düşmanlarının etkilenmeyeceği bir dönemi seçmek ve bu konuda uygulayıcıyı eğitmek ve bilgilendirmek gerekmektedir. Bu nedenle parazitoit ve predatörleri asgari seviyede etkileyen ilaçlar ve zararlılara karşı kullanılan ilaçların etkili en düşük dozları kullanılmalıdır. pestisitlerin sürekli bir şekilde kullanılması sonucunda etkilenmekte ve üzerlerindeki doğal düşman baskısının kalktığı zararlılar problem haline gelmektedir. yahut ikinci derecede zararlı olan etmenler. insanlara.5. Tarım ilaçlarının insan sağlığına olumsuz etkisi ilacın üretiminde çalışan. Ayrıca hedef dışı canlılara etkisi sonucu doğal dengenin bozulması.2. Şimdi sıra diğer yarımda. ilaç uygulaması yapan ve uygulama yapılmış alanda çalışan işçiden başlayıp ilaçlı ürünü yiyen kişiye hatta doğacak çocuğuna kadar söz konusu olabilmektedir. Pestisitlerin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: Tarım İlaçlarının Bilinçsiz ve Kontrolsüz kullanımı sonucu insan ve çevre sağlığı olumsuz etkilenmektedir. Bazı durumlarda önemsiz. doğal düşmanların ölmesi ile epidemi yapar duruma gelmektedir. toprak ve su kirliliğinin oluşması da sorunun önemli bir boyutunu oluşturmaktadır. doğal düşmanların ölmesi ile zararlı hale gelebilmektedir. Tüm bu olumsuzlukların yanı sıra hastalık. Pestisitlerin uzun yıllar yaygın ve aşırı kullanımı sonucunda birçok yan etkilerinin ortaya çıktığı görülmüştür. 396 . hava. zararlılar ile kimyasal mücadeleye karar vermede. doğal dengenin bozulmasına ilaveten çevre kirliliği. faydalıların etki oranları da dikkate alınmalıdır. Pestisitlerin bilinçsizce kullanımı sonucu.olumlu cevap almıştık. söz konusu etmenlerin dayanıklılık kazanması sonucu istenen etkiyi de gösterememektedir.2. Gürültünün İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiler (O. Zararlı popülasyonlarını dengede tutan doğal düşman popülasyonları da tarım ilaçlarından etkilenmekte ve doğal düşman baskısı üzerlerinden kalkan zararlılar problem haline gelmektedir. R. hedef dışı diğer canlılara yan etkisi görülmeye başlanmış ve pestisitlerin uygulandığı ürünlerde de kalıntı problemleri meydana gelmiştir Son yıllarda doğal düşmanların barınakları olan orman ve ağaçlık alanların hızla azalmasının yanı sıra kimyasal ilaçların aşırı kullanılması sonucu doğal dengenin bozulması ve çevre kirliliği gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır.

2.R. İyonize Radyasyondan Korunma: Bilgi edinilememiştir.7.6.2. Baz İstasyonlarından Yayılan Radyasyonun İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri Bilgi edinilememiştir KAYNAKLAR: -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 -İl Sağlık Müdürlüğü 2005 397 . R.

temiz. Rotarack . Srop-tomistler gibi kulüp ve derneklerin çevre ile ilgili düzenledikleri programlara katılım sağlanmakta ve çalışmaları desteklenmektedir. Çevre ve Orman Bakanlığından gönderilen video kasetler gösterilmekte. Bu amaçla çevre ile ilgili vakıf.S. Çevrenin korunması. sağlıklı. İlimizde faaliyet gösteren Çevre Mühendisleri Odası ile Lions. sorumluluk duyguları hakkında bilgiler verilmektedir. Çevre konulu tez. tehlikeli atıklar vb. geliştirilmesi ve iyileştirilmesi konularında ilimizde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile işbirliği yapılarak çeşitli zamanlarda Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda seminerler.1. toprak kirliliği. dernek. konularda bilgiler verilmekte. uygar. Özel ve resmi kurumlardan gelen talepler doğrultusunda su kirliliği. Kamu Kuruluşlarının Çevre Eğitimi İle İlgili Faaliyetleri Toplumun tüm kesimlerinin çevre konusunda bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi. 398 . çevre bilincinin geliştirilmesi ve öğrencilerin çevre konusunda eğitilmeleri amacıyla 2005-2006 öğretim yılında 38 ilköğretim okulunda ve Aşık Kutlu Eğitim Merkezinde 77 din görevlisine “Çevrenin Önemi ve Çevre Korumacılığı” konularında İl Çevre ve Orman Müdürlüğümüzce “Çevre Eğitimi” verilmiştir. barışçıl ilişkiler içinde yaşanan çevreyi daha güzel yaşanabilir duruma getirme. basın yayın organları ile işbirliği içerisinde etkin çalışmalar yürütülmektedir. gürültü. gönüllü kuruluşlar. konferanslar ve video gösterileri düzenlenmektedir. seminer ve bitirme ödevlerinde öğrencilere yardımcı olunmaktadır. bireylerin çevre ile ilgili hak ve görevleri konusunda çevre eğitiminin önemi çok büyüktür. Çevre duyarlılığının arttırılması. Bu programlar dahilinde öğrencilere. Ayrıca ilimizdeki sürücü kurslarına Çevre Eğitimi dersleri verilmektedir. konu ile ilgili afişler dağıtılmaktadır. ÇEVRE EĞİTİMİ S. Rotary. paneller.

Yıl İÖO. Kızılırmak İÖO.Bölge Okulu+ Atatürk İÖO.Kolin Fatih İÖO. Atatürk İÖO.Tablo S.+ Mustafa Üstündağ İÖO. AYVACIK BAFRA ÇARŞAMBA KAVAK LADİK 19 MAYIS SALIPAZARI TEKKEKÖY 399 . Konakören İÖ. Helvacalı İÖO.Yıl İÖO Tayyar Mehmet Paşa İÖO Şıhlı İÖO. Bereket PİO.+ Aşağıçinik İÖO. Armutlu İÖO Koşaca Cumhuriyet İÖO.Md.+ Dereköy İÖO. Muslubey İÖ. Avut İÖ.+ Gülören İÖO.+ Tekel İsmail Çolak İÖO. Ladik 80. Mustafa Kemal İÖO.+ Büyüklü İÖO. Atatürk İÖO.+ Tekkeköy İÖO.+ 19 Mayıs İÖO. Gelemen Yatılı İÖ.+ Değirmenbaşı İÖO. Aktekke PİO. Kösedik İÖO.Md. 75. Tahnal İO. Atatürk Yatılı İÖO 19 Mayıs İÖO.+ Atatürk İÖO.+ Yibo İÖO. Ticaret ve Sanayi Odası İÖO.Burhan Yazıcı İÖO.Md.1.Yıl İÖO.HASPULAT iöo. Çetinkaya Ş.+ Kuşkayası İÖO. Esentepe İÖO.+ Dumlupınar İÖO.Hüseyin Aydın İÖO. 30 Ağustos İÖO.e. Gökçeli İO.Md.+ Ş. Cumhuriyet İÖO. Çevre Eğitimi Verilen Okulların İlçelere Dağılımı İLÇE ADI ALAÇAM Asarcık OKUL ADI K.+ Karagöl İÖO. 100.+ Yörükler İÖO.+ Ş.+ Merkez İÖO.Yıl İÖO Cumhuriyet İÖO.Md.+ Kutlukent 80.Md.+ Beylerce Mithat Yılmaz İÖO. Kılavuzlu Şehit Niyazi Kaya İÖO Hasan Uğurlu İÖO.+ Cumhuriyet İÖO.

Vakfın amacı. Evci İÖO. organize etmek ve koordinasyonu sağlamak. Kozluk İÖO. bütün kesimlerin düşünce ve gönül birliğini sağlayacak doğrultuda kamuoyu oluşturarak erozyonu önleme hareketini başlatmakta ve sürdürmektedir. Cumhuriyet İÖO. VEZİRKÖRRÜ YAKAKENT Kaynak:Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Vakfın eğitim çalışmaları içerisinde. Yahya Kemal İÖO. köy vs. Sakarlı İÖO. maddi yardımda bulunmak. Mirza Çalışkan İÖO. Oğuzlu İÖO. 400 . Hüseyinmescit İÖO: Kocaman İÖO. Küplüağzı Ayvacık PİO. Fatih İÖO. ilimizde TEMA Samsun Gönüllü Temsilciliği vakıf olarak toprak erozyonunun önemli sonuçlarını ve ülkemizin çöl olma tehlikesini anlatmak. II Çevre ve Orman Müdürlüğü. çevre ile ilgili yapılacak çalışmalarda ilçe.Yıl PİO. Çevre ve Orman Bakanlığınca çocuklar için gönderilen kitapların düzenlenmesi ve dağıtımına maddi yardımda bulunmaktadır. Ayrıca. Kumcağız İÖO. Çevre Vakıfları İlimizde bulunan Çevre Koruma Vakfı 1990 yılında kurulmuştur. Türkiye genelinde düzenlenen eğitim seminerlerinde erozyon tehlikesinin kamuoyuna tanıtılması için gönüllü erozyon eğitmenleri yetiştirmek yer almaktadır. Bazlamaç İÖO. Ayrıca. Atatürk İÖO. çevre ile ilgili olayları düzenlemek. Yakakent 100.2. Muratlı İÖO. Geçmiş İÖO.2. eğitim yayınları hazırlanarak basılmakta ve okullarda erozyonu anlatan konferanslar verilmektedir. Gölyazı İÖO. Fazıl Mustafa Paşa İÖO. Taşpınar İÖO. Terme İÖO. Sakarlı Güzelyalı İÖO. 2005 S. Atatürk İÖO.Ayrıca.İLÇE ADI TERME OKUL ADI Anafartalar İÖO.1. Yenimahalle İÖO. Şeyhli İÖO. Dumantepe İÖO. Töngellibel Eroğlu İÖO. Çevreyle İlgili Gönüllü Kuruluşlar ve Faaliyetleri S. Cumhuriyet İÖO.

Dr. Çevreyle İlgili Federasyonlar İlimizde federasyon tespit edilememiştir. KAYNAKLAR: -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 401 .Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve TEMA Samsun Gönüllü organizasyonu ile ilimizde atık kağıt toplama kampanyası düzenlenmiştir.2. No: 17 SAMSUN Çiftlik Mah. No: 62/1 SAMSUN Cumhuriyet Cad. Arı Apt. No: 116 SAMSUN Lise Cad. 2005 Temsilciliği Adresi Gazi Cad. Letafet Sok. Hisar Apt. No:28/1 SAMSUN Telefonu 2380419 2334944 4356900 4318667 4310029 4350484 4354049 4310025 S. Tevfik Türker Apt. Hakkıbey Cad. S.3. No:24 SAMSUN İstiklal Cad. Çevre Dernekleri Tablo S. No: 39 SAMSUN Lise Cad. No: 98 SAMSUN Kaptanağa Sok.2.2.2. No: 24/13 SAMSUN Zafer Mah. Çevre Dernekleri Derneğin Adı Samsun Doğayı Koruma Derneği Türk Kadınlar Birliği Samsun Şubesi Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği Samsun Şubesi Adres Türk Kadınlar Konseyi Derneği Samsun Şubesi Soroptimist Kulübü Çiftlik Lions Kulübü Atakent Lions Kulübü Samsun Rotary Kulübü Kaynak:Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.

kirlilik bakımından Karadeniz'e olan kıyısı. Çevre kirliliği nüfusun artması ve sanayileşmesiyle başlamıştır. Ayrıca sanayi tesislerinden kaynaklanan atıksuların özelliklerini belirlemek ve deşarj standartlarını sağlamaları konusunda Müdürlüğümüzce çalışmalar yapılmaktadır. Mevcut yerin bir su kaynağı olması daha önemli bir sorun teşkil etmektedir. Diğer yandan bölgenin önemli doğal kaynaklardan sayılan Bafra Balık gölleri özellikle tarımsal faaliyetler ve kanalizasyon atıkları sonucu mevcut flora ve faunayı tehdit etmektedir. Bu güne kadar atıkların sağlıklı değerlendirilebileceği bir proje gerçekleştirilmemiştir. Bu nedenle evsel atıksuların arıtımı konusunda İller Bankası 16. T. çıkan sonuçlar Müdürlüğümüze iletilmektedir. Samsun'un. Önemli su kaynaklarından olan Kızılırmak ve Yeşilırmak'ta başta etrafındaki yerleşim birimlerinin atıkları olmak üzere tarımsal faaliyetlerle de büyük bir kirliliği bünyesinde taşımaktadır. Mert Irmağı kirlilik yükü açısından önemli bir sorundur. Çarşamba ilçesinin 20 km güney batısında Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. Ayrıca taşıtlardan kaynaklanan hava kirliliğinin tespiti ve önlenmesi amacıyla Çevre Koruma Vakfı tarafından alınan ve Müdürlüğümüzle işbirliği içinde yürütülen egsoz gazı ölçümleri yapılmaktadır. ÇEVRE YÖNETİMİ VE PLANLAMA Bu bölüm. Bölge Müdürlüğü'nün projesi devam etmektedir. Büyükşehir Belediyesi tarafından toplanan katı atıklar yılanlıdere mevkiine dökülmektedir. Çevre Kirliliğinin ve Çevresel Tahribatın Önlenmesi Diğer İllerle kıyaslama yapıldığında Samsun çevre kirliliği açısından daha temiz bir kent sayılabilir. Çarşamba ovasının güneyinde. Bölge Hıfzıssıhha Enstitüsünce İlimizde iki noktadan ölçümler yapılmakta.T. Özellikle kış aylarında hava kirliliği kendini daha fazla hissettirmektedir. büyük ölçüde evsel atıksulardan kaynaklanmaktadır. Samsun içme suyunun Çakmak Barajı Samsun içme suyu projesinin depolama tesisi olarak görev yapacak olan baraj. Samsun'da katı atıklar önemli bir çevre kirliliği oluşturmaktadır. İlimizde hava kirliliği daha çok ısınma amacıyla kullanılan yakıtların özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Irmak boyunca kurulmuş bulunan. genel olarak yukarıda incelenen bütün konuların çevre yönetimi çerçevesinde birlikte değerlendirilmesi mahiyetindedir.1. ilçelerde ise katı atıklar gelişi güzel yerlere 402 . sanayi tesisleri. Büyükşehir Belediyesinin yetersiz arıtımı sonucu halka verilen sular özellikle yaz aylarında salgın hastalıklara sebep olmaktadır. Kükürtdioksit miktarı Dünya Sağlık Teşkilatının belirlediği 150 ug/Pyi zaman zaman aşmakta bazı günler 200 ug/I'yi bulmaktadır. Bafra Belediyesi tarafından yapılması planlanan Atıksu Arıtma Tesisi yapımı projesi tamamlanmak üzeredir. Mevcut katı atık depolama yeri de ekonomik ömrünü tamamlamak üzere olup gerekli ıslah çalışmaları yapılmadığı taktirde ciddi çevre sorunlarına sebep olacaktır. kanalizasyon atıkları ve tarımsal atıklar bir arıtıma tabi tutulmaksızın ırmağa verilmektedir.

Bunların başında verimli ve sulak birinci sınıf araziler üzerine kurulan yerleşim ve sanayi alanları gelmektedir. Ancak bu alanlar çoğunlukla amaç dışı kullanılmakta. Bu nedenlerle en önemli doğal kaynaklardan biri olan ormanların korunması ve geliştirilmesi gerekmektedir. mevcut akarsular üzerinde kurulan barajlardan sulama ve elektrik üretimi amacıyla yararlanılmaktadır. kireç.dökülmekte yer seçimi konusunda hiçbir ön araştırma çalışması yapılmadığı için önemli bir bölümü şu anda sorun oluşturmaktadır. Doğal Kaynakların Ekolojik Dengeler Esas Alınarak Verimli Kullanımı.000 hektarlık yer kaplamaktadır. Orman ürünlerinin büyük bir kısmı ısınma amaçlı olarak kullanılmaktadır. çevre ile uyum içinde olmasına dikkat edilmelidir. kiremit gibi maden sektöründe kullanılması. Hastane atıkları ile ilgili olarak. Bu alanlar üzerinde şehirleşmenin yayılmasıyla birlikte tarım arazileri daralmakta . Ekolojik dengenin göstergelerinden biri olan flora ve fauna bilinçsizce yok edilmektedir. Usulsüz kesim. aşırı otlatma ve diğer arazi problemleri sonucu tahrip edilmektedir. Tarım alanlarımızı da önemli sorunlar tehdit etmektedir. sadece kaplıca olarak yararlanılmaktadır. T. Bütün bunlar yapılırken de doğal dengenin bütünlüğünün korunmasına. Kıyılardan daha çok kum ocakları şeklinde yararlanılması. Samsun İli bir kıyı kenti olmasına rağmen kıyılardan yeterince yararlanılmamak-tadır. Bunun yanı sıra özellikle toprakların kum. doğal kaynaklarımızın geri dönüşümü imkansız zararlara yol açmaktadır. şehir merkezinde gürültünün en aza indirilmesi amacıyla Mahalli Çevre Kurulunda. Bunun içinde ekonomik ve 403 . imar planına aykırı yapılaşmanın artması ciddi problemlere neden olmaktadır. Bu konu ile ilgili olarak da Müdürlüğümüzce çalışmalar yapılmaktadır. Ayrıca Jeotermal kaynaklardan enerji üretimi ve tüketimine yönelik bir çalışma yapılmamış olup. Ekonomik ve Sosyal Faaliyetlerin Çevrenin Taşıma Kapasitesini Aşmayacak Biçimde Planlanması Sosyal faaliyetlerden amaç bir yandan insan ihtiyaçlarını karşılarken diğer yandada ekonomikliği sağlamaktır. İlimiz sınırları içerisinde çayır ve meralar 43. halkın bu konuya eğilimi arttığı gözlenmektedir.3. tarla açma ve diğer doğal nedenlerle orman alanları tahrip edilmektedir. mevcut arazilerinde verimliliği düşmektedir. İlimizde Gürültü kirliliği henüz dikkatleri üzerine toplamakta.2. Korunması ve Geliştirilmesi Doğal kaynaklar açısından Samsun su bakımından zengin bir İl olup. tuğla. mevcut yönetmelik kapsamında hastanelerin faaliyet göstermesi konusunda Müdürlüğümüzce tebligatlar yapılmıştır. Yıl boyunca güneşli gün sayısının az olması nedeniyle güneş enerjisi sistemleri ekonomik bir kaynak olarak görülmemektedir. araçlardaki havalı kornaların resen sökülmesine ve gereksiz korna çalınması halinde vatandaşlarca yapılacak şikayetlerin değerlendirilmesi karar altına alınmış ve bu konuda çalışmalara başlanmıştır. T.

düzensiz ve çarpık kentleşme.4. Kentlerdeki yeşil alanların giderek azalması. Düzensiz kentleşme sonucu tarihi eserlerimiz bu kaos içerisinde kaybolmakta ve estetiği yok olmaktadır.sosyal faaliyetlerin çevre sorunlarına yol açmayacak biçimde planlanması ve uygulanması.Götür. Çevrenin İnsan-Psikososyal İhtiyaçlarıyla Uyumunun Sağlanması Çevre kirliliğinin sosyal. Çevre Duyarlı Arazi Kullanım Planlaması İl Düzeyinde sulak alanlardan Kızılırmak Deltası korunması gereken önemli doğal kaynaklardan biridir.Birliği Malzeme Ocağı Çalman Köyü Vezirköprü Karayolları 7.6. önlemler alınmasına yardımcı olacaktır. Ülkemizin en önemli sulak alanlarından Kızılırmak Deltası. Bölge Müd. Belalan Köyü Kavak Nimet Madencilik Silis Ocağı Akyar Köyü Ladik NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 404 . Taşocağı ve Konkasör Tesisi. Derece Doğal Sit Alanı ilan edilmiştir. ÇED yönetmeliğinin etkin bir şekilde uygulanabilirliğinin sağlanması ile her türlü olumsuzluklar daha başlangıçta tahmin edilip. T. Hizm. daha fazla kişinin barınabilmesi için yapılan çok katlı binalar. T. Çed Gereklidir/Çed Gerekli Değildir Kararı Verilen Faaliyetler Listesi FAALİYET SAHİBİ FAALİYETİN KONUSU FAALİYET ADRESİ Büyükşehır Beledıye Bşk Deniz Dolgusu Kutlukent Tekkeköy Adem ERDOĞAN Boya Tiner Üretimi Kutlukent Tekkeköy Büyükşehır Beledıye Bşk Taşocağı Kutlukent Tekkeköy Büyükşehır Beledıye Bşk Taşocağı Gürgenyatak Merkez Hasan UÇAK Taşocağı Emirli Köyü Kavak (ÇED Gereklidir) DSİ 7. Ayrıca İlimize Bağlı Terme İlçesi sınırlarında kalan Simenit Gölleri.1996 tarihinde onanarak yürürlüğe girmiştir.1998 tarih ve 23314 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak RAMSAR (Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması) Sözleşmesi Listesine dahil ettirilmiş ve Ramsar Alanı olarak ilan edilmiştir. Şehir dışında gelişigüzel yapılan konutlar da şehrin önemli problemlerinden biridir.1.04. T. Kızılırmak Deltası Çevre Düzen Planı Çevre Bakanlığı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından hazırlanmış ve 25. Taşocağı ve Konkasör Tesisi Çiğdem Köyü Kavak Karayolları 7. 15. köyden kente göçün bir sonucu olarak ortaya çıkan seyyar satıcıların ve reklam dünyasındaki rekabetlerin yaratmış olduğu görsel ve gürültü kirliliği bu ortamda yaşayan insanların ruh ve beden sağlıklarını ciddi boyutlarda etkileyerek tamamen bu sorunlardan kaynaklanan bir çok hastalığın çıkmasına neden olmaktadır. Bölge Müdürlüğü Taşocağı Deliklikaya Mevkii Vezirköprü Florya Kasabı Et Entegre Tesisi Altınkum Merkez Suluova Belediyesi Malzeme Ocağı Karga Köyü Aşağıdere Mevkii Havza Vezirköprü Köyl.1998 tarih ve 3308 sayılı kararı ile l. ekonomik ve teknolojik sorunlarının yanı sıra insan pisikolojisi üzerine de olumsuz etkileri vardır. sonradan çıkacak bir ekonomik yükün daha planlanma aşamasında giderilmesini sağlar. Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 01. Çevresel Etki Değerlendirmesi Tablo T.07.12. Yoğun hava kirliliği tarihi eserlerin tahribine neden olmaktadır. Doğal dengenin hızlı kentleşmeye ayak uyduramaması sonucu ortaya çıkan olumsuz tablo insanları menfi yönde etkilemektedir. Bölge Müd.5.

Tesisi Las. San. Bölge Müd. Tah.Dep. Pak. Özören Köyü-Kocadağ Mevkii-Merkez Lastik ve Plastik Ayakkabı İmalat Tes. ve Konk.Tesisi Kum Çakıl Oc. Kıyak Kardeşler DSİ 7. Bölge Müdürlüğü DSİ 7. Müd. Tic. Şti. San. Hasan UÇAK Akoğlu İnş.13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 Büyükşehır Beledıye Bşk Reşitoğlu Kömürcülük Alyak Katı Yakıt Emek Lastik Özel Göz-Sa Sağlık Hizmetleri Karayolları 7. Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi İskele ve Geri Hiz. San. Sitesi Kutlukent Tekkeköy Taşkaracaören Köyü Alacasırtı Mevkii Havza Hacıbattal Köyü Çamçukurtepe Mevkii Havza Yukarıavdan Gürgendağ Köyü Merkez Kayşayla Köyü Adatepe Mevkii Merkez Organiz San. Bar.Tesisi Kömür Ele.Dep. Rej. Tes. Özsağlam Mad. Şti Ünye Madencilik San. Şti. Barınak Samsun Gecekondu Dönüşüm Projesi Kum Çakıl Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı Canik Beldesi Merkez Kutlukent Tekkeköy Kutlukent Tekkeköy Org. Bölge Müd. Bölge Müd. Karayolları 7.ve Plastik Ayakkabı Üretimi Biyodisel Üretimi Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Su Ürünleri İşleme Tesisi Taşocağı Kömür Ele. Şti. SahilYolu Kömür Ele. İnş. Pak.Alaçam Balıkçı Barınağı KAYNAKLAR: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 405 . Çırakman Mevkii-Kutlukent-Tekkeköy Toplu-Gökçün-Doyran Köyleri Ortak Toplu Köyü. Eleme Yık. Ltd. Hasan UÇAK Tor Lastik Fabrikası Samsun Ulaştırma Böl. Samsun Bal. Gen. Tesisi Lastik Ayak. Ltd. İnş. Kauçuk İm. Bölge Müd. Tic. San. Tic. Ltd. Kutlukent Tekkeköy Kutlukent Tekkeköy Ordu Köyü Çarşamba Söğütpınar Köyü Çarşamba Cecil Mevkii Çarşamba Toybelen Yeşilkent Merkez Kozağzı Köyü Bafra Tekeköy Mahallesi Tekkeköy Boyacılı Köyü Çarşamba Örnek San. Bölge Müdürlüğü Safi Katı Yakıt Çarşamba Belediye Başkanlığı Burak Lastik Ür. Sitesi Merkez Adalet ve Kazımkarabekir Mah. ve Kır. Karayolları 7. Sah. Bölge Müdürlüğü Gürdal Madencilik Sitaş Yapı Taah. Ltd. Şti. Bölge Müdürlüğü Süleyman Bektaş Mehmet Kudu Yeşilyurt Demir Çekme San. Karayolları 7. Pak. Tic. Ltd. TOKİ DSİ 7. Şti. Ayak. Merkez Kozağzı Köyü Çayağzı Mevkii Bafra Kapukaya Köyü Bafra Kaleboğazı Köyü Merkez Yukarıavdan Köyü Yarmalıyatak Mevkii Merkez Alçı (Jips) Ocağı Yağmaözü Köyü Vezirköprü Çimonto Kili Ocağı Tatlıcak(Ahmetsaray)Köyü-Ladik Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Özören Köyü Kocadağ Mevkii Merkez Kırma Eleme Yıkama Tesisi Helvacılı Köyü Ulamış Mevkii Çarşamba Kuzören Köyü(lll) ariyet ocağı Yakakent Doğaltaş Oc. DSİ 7.Dep. İleri Alemdar İnş.

05.08.1999 15. Şti. ÇED Gerekli Değildir.2003 01.05. Ocağı Taş Ocağı Taflan Barajı ve Sulaması Taş Ocağı Stabilize Malzeme Ocağı Mermer Ocağı 235 . Çevresel Etkileri Önemsizdir.2002 21.02.02.07.1994 02.12. Çevresel Etkileri Önemsizdir.1999 23. Böl.2002 16.06.05.01.1999 16. San. ÇED Gerekli Değildir. Terme Gürgenyatak – Bakacak Mevkii Merkez Kolay Bafra Bekdemir Köyü Kavak Toptepe Köyü Kavak Çamalan Köyü Yakakent Şirinköy Merkez Karga Köyü Havza Gidirli Köyü Havza Karga Köyü Havza Kamalı Köyü Merkez Çalköy İstavroz Çayı Vezirköprü Kurum Köy Ladik Sakarlı Beldesi Terme Elmalı Tepe Mev.2001 13. Dikmenler Ltd. Bölge Müdürlüğü DSİ VII. Bölge Müdürlüğü Cihan Saygılı Büyükşehir Belediyesi Karayolları 7. Müdürlüğü Hedef Lim.08.1998 04. Çevresel Etkileri Önemsizdir.2002 03.1998 11.06. Bölge Müdürlüğü Suluova Belediyesi Mim Mermercilik Mad.07. Ve Tic.2000 06. A.1997 15.08.10.2003 06.EK-1 ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ No 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 DOSYA NO Arşiv 1 3 6 5 5 8 6 3 10 214 215 217 216 221 212 223 225 228 224 226 229 222 232 238-02-14 İLÇE-KÖY-MEVKİİ Tepeören Köyü Vezirköprü Çandır Köyü-Acukluk 19 Mayıs Dağköy 19 Mayıs Çamlıca Köyü Terme Kaya Köyü Kavak Şirinköy Yılanlıdere Mev.Ş. Şti. Bölge Müdürlüğü Hasan UÇAK Çebi İnşaat DSİ 7. DLHİ 2.2001 20.1998 04.06.03. Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir ÇED Gerekli Değildir.12. ÇED Gerekli Değildir Çevresel Etkileri Önemsizdir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir Mermer-Gabro Ocağı Taş Ocağı Malzeme Ocağı Mermer Ocağı Malzeme Ocağı Tras Ocağı Taşocağı Kuvarsit Mad.01.08. Bölge Müdürlüğü Büyükşehir Belediyesi Ali SUKAS Selin İnşaat DLHİ 2.12.2003 21.2002 13.2001 06.12.09.2003 GÖRÜŞ OLUMLU-OLUMSUZ Çevresel Etkileri Önemsizdir Kapalı Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir. Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taşocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı FAALİYETİN ADI GÖRÜŞ TARİHİ 20.06.02. Müdrlüğü Hasan ÖZMEN Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü DLHİ 2.2002 24. Çevresel Etkileri Önemsizdir. Müd. Köy Hizm.2001 20. Merkez Teknepınar Köyü Merkez Emirli Köyü Kavak Ordu Köyü Çarşamba Evci Yahyalı Mah.2000 12.1999 16. Taflan Merkez Kraga Köyü Kayaönü Mevkii Havza Kocaoğlu Köyü Havza FAALİYET SAHİBİ Köy Hizmetleri İl Müd 19 Mayıs Belediyesi DLHİ 2.05. Bölge Müdürlüğü Suluova Belediyesi Gürsoylar İnşaat İller Bankası 16 Böl.2003 27.2002 24.

Böl.A. Müd Dsi 7.12. Büykşehir Belediye Mümin İleri Dsi 7.Ş.2004 19. Karayolları 7.2004 13.10.02.R 6968 Nolu Saha Ladik İ.2004 09. Ladik Çimento San.04.2004 02.2004 20. 6721 Nolu Saha Ladik İR:7040 Nolu Saha Ladik FAALİYET SAHİBİ Mim Mermercilik Mad. Karayolları 7.09.05. Yıldırım Nak.2004 25.. A. Bölge Müd. Altan Kireç San.11. R.2004 07.Ş. Bölge Müdürlüğü Ahmet Güzeldal Sadi Dikici Karayolları 7.2004 22.09. Bölge İnşaatı Öztaş-Öztunç İnş. San.10.08.Ş.2004 02.10.2004 16. Dsi 7.2004 31.12. Öztaş-Öztunç İnş. Müd Dsi 7.10. T.08. Taş ocağı Tras Ocağı Kireç Ocağı Taşocağı Taşocağı Konkasör Tesisi Taş ocağı Konkasör Tesisi Mermer Ocağı Kalker Ocağı Kalker Ocağı Kil Ocağı GÖRÜŞ TARİHİ 15.Ş. İş Mak.2004 20. Ve Tic. Müd.05.09.12.12. Böl.12.2003 18. Bölge Müd. Bölge Müd. San.2004 06.2004 12. ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir 294 300 303 251 302 304 308 309 306 310 311 313 . Böl.2004 10. Ladik Çimento San.2004 25.08.10.2004 31. Bölge Müd Karayolları 7.A. Ladik Çimento San. DLHİ 2. ÇED Gerekli Değildir.08.A.08. FAALİYETİN ADI Mermer Ocağı Taşocağı Taşocağı ve Konkasör Tesisi Mermer Ocağı Taşocağı ve Konkasör Tesisi Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taş Ocağı Silis Ocağı Tras Ocağı Konkasör Tes.2004 07. San Gürsoylar Mad.ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ No 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 DOSYA NO 237 245 239 248 249 269 280 291 284 295 296 297 238-02-41 İLÇE-KÖY-MEVKİİ Karameşe Köyü Havza Kulacadağ Mevkii Merkez Emirli Köyü Kavak Kulacadağ Köyü Merkez Yukarı Avdan Köyü Merkez Boztarla Köyü Bafra Asarkaya Köyü Kolay Bafra Isırganlıksırtı Mevkii Taflan Beldesi Merkez Çelikalan köyü Sarmuksırtı Mevkii Merkez Kuzgunyuvası Yakakent Kuzgunyuvası / Yakakent Adatepe Köyü Vezirköprü Kuzören Köyü I nolu Taş Ocağı Yakakent Ayvalı Sokağı Ladik Çelikalan Köyü Merkez Kuzuören Köyü Yakakent Bekdiğin Havza Güvercinlik Havza Kocaman Terme Emirli Köyü Kavak Aksu köyü Kaya Dibi Mevkii Merkez Çakırlar Köyü Darlık Mevkii Merkez İ. T.12.2004 28. San.2004 GÖRÜŞ OLUMLU-OLUMSUZ ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir.2004 31.2004 27.2004 16. Müd Karayolları 7. Tic.08. T. Böl. Büyükşehir Belediye Bşk Kalaycıoğlu İnş.2004 16.

2005 06.04. 335 343 346 347 348 349 .2004 27. İleri Alemdar İnş. Bölge Müdürlüğü Karayolları 7. 7.07. Bölge Müdürlüğü Süleyman Bektaş Karayolları 7.2005 11. Tic. 05.2005 25. Kavak Kayşayla Köyü Adatepe Mevkii Merkez Kapukaya Köyü Bafra Kaleboğazı Köyü Kaleboynu Mevkii.04. İhr. Bölge Müdürlüğü DSİ 7. 05.2005 06. İnş. Bölge Müdürlüğü Karayolları 7.07. Ltd.2005 22.2005 GÖRÜŞ OLUMLU-OLUMSUZ ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gereklidir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir Karayolları 7.2005 14.06. Götürme Birliği FAALİYETİN ADI Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Malzeme Ocağı Malzeme Ocağı Taş Ocağı Konkasör Tesisi Taş Ocağı Konkasör Tesisi Silis Ocağı Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı Alçı (Jips) Ocağı GÖRÜŞ TARİHİ 22.08. Vezirköprü Karga Köyü Aşağıdere Mevkii Havza Çalman Köyü Vezirköprü Çiğdem Köyü Kavak Belalan Köyü Kavak Akyar Köyü Ladik Ordu Köyü Çarşamba Söğütpınar Köyü Çarşamba Cecil Mevkii Çarşamba Kozağzı Köyü Bafra Taşkaracaören Köyü Alacasırtı Mevkii Havza Hacıbattal Köyü Çamçukurtepe Mevkii Havza Yukarıavdan Gürgendağ Köyü Merkez Selemerik Köyü Bafra Söylemiş Mah.12.2005 11.2005 10.2005 11. Bölge Müdürlüğü Karayolları 7.2005 27.08. Ltd.2005 27.06. BÖL.12. Şti.2005 21. Müd. Karayolları 7.01. Bölge Müdürlüğü DSİ 7. BÖL. Bölge Müdürlüğü Nimet Madencilik İth.2005 12.2005 11.2005 23.2005 14.04.2005 29.07.04. MÜD Büyükşehir Belediye Başkanlığı Büyükşehir Belediye Başkanlığı Hasan UÇAK DSİ. BÖL. Mehmet Kudu Gürdal Madencilik Sitaş Yapı Taah.01..Merkez Yukarıavdan Köyü Yarmalıyatak Mevkii Merkez Yağmaözü Köyü Vezirköprü FAALİYET SAHİBİ DSİ 7. Suluova Belediyesi Vezirköprü Köyl. DSİ 7. San.03. Ünye Madencilik San.2005 14.2005 18. Müd.06. 05. Şti.02.2004 22. Mevkii Çarşamba Kutlukent Tekkeköy Gürgenyatak Merkez Emirli Köyü KAVAK Duruçay Köyü Deliklikaya Mev.2005 10.08.2005 17. Böl. Bölge Müdürlüğü DSİ 7. Şti. Böl. 05.ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ No 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 DOSYA NO 292 293 320 321 322 299 325 329 314 315 330 253 254 317 332 340 339 338 238-02-63 İLÇE-KÖY-MEVKİİ Sindel mah.2005 22. MÜD. Hizm.08.01. Ltd. MÜD. Karayolları 7. Göksu Deresi Çarşamba Koçyurdu Göndü Mah.

2006 08. Ocağı Kil Ocağı Kil Ocağı Taş Ocağı GÖRÜŞ TARİHİ 26.MERKEZ Masullu Mah.El.01. Müd.Mancalık Sırtı Mevkii.2006 10. San.2006 07.2006 31.20059030 Sarıbıyık Köyü Merkez 2 Nolu Saha Gürgenyatak Köyü Bakacak Mev. Tes. El. Tes.2006 06. Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Doğal Taş Ocağı ve Kır. .2006 31.BAFRA Gürgenyatak Köyü. El. Ltd.Tic. Tic. A.Merkez Emirli Köyü-Kaletepe Mevkii.2006 GÖRÜŞ OLUMLU-OLUMSUZ ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gereklidir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Olumlu ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Gerekli Değildir.MERKEZ Arslantaş Köyü. Taş Ocağı Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Bazalt Ocağı Kırma Eleme Tesisi Taş Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Ariyet Ocağı Kalker Ocağı 1 Nolu Taş Ocağı Doğal Taş Ocağı ve Kır.2006 07.Yık.Tic. A.02.08.Ş.02. Şti.03.2006 24.02. Tekkeköy FAALİYET SAHİBİ Özsağlam Mad. Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çebi KARDEŞLER Karayolları 7 Böl.2006 13.09. Yık. Büyükşehir Belediye Başkanlığı FAALİYETİN ADI Çimonto Kili Ocağı Doğal Taş Ocağı ve Kır. Tic. Uğur ERKAN Sadi DİKİCİ Muzaffer CANDEMİR İSTAŞ Kavak Köylere Hizmet Götürme Birliği Arılar Top.02.Ş.MERKEZ Çelikalan Köyü –Soyaltı Mevkii.Şti.100 238-02-96 İLÇE-KÖY-MEVKİİ Tatlıcak (Ahmetsaray) Köyü Ladik Özören Köyü Kocadağ Mevkii Merkez Kayalık Tepe Mevkii Karapınar Köyü Kavak Araboğlu Tepe Mevkii Çarıklıbaşı Köyü Kavak Belalan Köyü Kavak Tomaklar mah.Yık.04.Ş. A.01.KAVAK Kuzuören Köyü.2006 31. Büyüklü Beldesi Tekkeköy Kayalıktepe Mevkii Karapınar Köyü Kavak Arslantaş Köyü Ladik A. San.05. Tes Doğal Taş Ocağı ve Kır.2006 27.LADİK Çelikalan Köyü . Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ünye Mad.Yık.ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ No 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 DOSYA NO 350 354 238-02-79 238-02-80 238-02-82 238-02-85 238-02-81 238-02-86 238-02-25 238-02-91 238-02-90 238-02-76 238-02-78 238-02-93 238-02-87 238-02-83 238-02-43 238-02-84 238-02-88 238-02-103 238.01. Şti.2006 12.09. Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Stabilize Malz.Ltd.04.2006 28.Taah.R.2006 03. Hasan UÇAK İstaş İstaş Topçuoğlu Oto San. Aydıner İnş. ÇED Gerekli Değildir.05.04.06.2006 10.2006 06. ÇED Gerekli Değildir.2006 01.2005 31. Ltd. Nak.05.2006 21.2006 01.09.06.YAKAKENT Boztarla Köyü.09.2006 03. Büyükşehir Belediyesi İstaş Muzaffer Candemir Bülbüloğlu İnş.08. Tes.2005 27. El.01.09. Rekor Top.99 238. Köseli Köyü-KAVAK Karapınar Köyü-Kayalıktepe Mevkii-AR:71887 KAVAK Hacılıdağ Mevkii Hacılı Köyü Kavak İR:73680 Nolu saha-Aşağıdere Köyü-KAVAK İR:73713 Nolusaha-Aşağıdere Köyü-KAVAK Yukarı Çinik Mah. San.09.

Kır.2006 ÇED Gerekli Değildir. El.09.09.ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ 100 238-02-94 238-02-101 Akören Köyü Vezirköprü Çamlıca Köyü Evci Beldesi Terme Mustafa Mutlu Samsun Ulaştırma Bölge Müdürlüğü Doğaltaş ve Kum Çak Oc. . 101 Taş Ocağı 14. ÇED Gerekli Değildir. Tes.Yık.2006 14.

İlköğretim Okulu Akgüney Veyisoğlu İlköğretim Okulu Tepebölmesi İlköğretim Okulu Yoğunpelit İlköğretim Okulu Maden Mandır İlköğretim Okulu Toplu İlköğretim Okulu Kalukkaraçukur İlköğretim Okulu Demircideresi İlköğretim Okulu Yeşilköy Dolmalar İlköğretim Okulu Tefekli İlköğretim Okulu Karahüseyinli Çiftlik İlköğretim Okulu Doyran Cırtlar Mah. Müd.) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu KURUM KODU 830582 245246 246372 312926 329728 332240 336237 386398 391026 408969 408970 408982 408994 409005 409017 409029 409042 409054 409066 409078 409091 409113 409137 409149 409162 409174 409186 409198 409221 409233 409245 409270 409282 KURUM ADI Alaçam Anaokulu Kadıköy İlköğretim Okulu Yenice Doyran İlköğretim Okulu Soğukçam İlköğretim Okulu Cumhuriyet İlköğretim Okulu Kızlan İlköğretim Okulu Atatürk İlköğretim Okulu Etyemez Alparslan Gül İlköğretim Okulu Gökçeboğaz İlköğretim Okulu Yukarı Isırganlı İlköğretim Okulu Yukarıelma İlköğretim Okulu Yukarıelma Köyü Sofular İlköğretim Okulu Vicikler İlköğretim Okulu Umutlu İlköğretim Okulu Uzunkırac Kızılkara İlköğretim Okulu Yukarıkoclu İlköğretim Okulu Umutlu Köyü Toklu Mahallesi İlköğretim Oku Uzunkıraç Köyü Şh Bayram Yıldız İlköğretim Güvenli Dikmen Mah.İlköğretim Okulu Karayolları Kolin Fatih İlköğretim Okulu Köseköy İlköğretim Okulu Doyran Şehit Ramazan Aydın İlköğretim YERLESIM YERI Şehir Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy .İLÇE ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM KURUM TÜRÜ Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. Gen.

N.ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 409294 409304 409328 409341 409353 409365 409389 409400 409412 409436 409448 409461 409473 409497 409507 409519 409520 409544 409568 409581 409615 409627 409639 409664 409676 409688 409723 409735 409747 409759 409772 409784 409796 409843 409855 409880 Harmancık İlköğretim Okulu Taşkelik Doğanyuvası İlköğretim Okulu Akbulut Yakalar İlköğretim Okulu Akbulut İlköğretim Okulu Alidedebölmesi İlköğretim Okulu Doğankent Koltak İlköğretim Okulu Ortaköy İlköğretim Okulu Aşağıkoçlu İlköğretim Okulu Yeniköy Şehit Erdoğan Bayar İlköğretim Oku Köseköy Kelikbelen İlköğretim Okulu Habilli İlköğretim Okulu Aşağıısırganlı İlköğretim Okulu Yukarıelma Aydınbeyli Şh. İlköğretim Okul Gülkaya İlköğretim Okulu Karahüseyinli İlköğretim Okulu Pelitbükü Karacak İlköğretim Okulu Terskırık Köyü İlköğretim Okulu Gökçeboğaz Gecekli İlköğretim Okulu Yakacık İlköğretim Okulu Pelitbükü İlköğretim Okulu Maden İlköğretim Okulu Pelitbükü Hasırlık İlköğretim Okulu Gökçeağaç Oymağı İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy .İlköğretim Okulu Kalukdemirci İlköğretim Okulu Pelitbükü Koğuz İlköğretim Okulu Yukarıısırganlı Aşağı Mah.Karaman İlk. Ortaköy Müyesterli İlköğretim Okulu Killik İlköğretim Okulu Bahşioymağı Hıdır İlköğretim Okulu Yenice İlköğretim Okulu Örenlİ İlköğretim Okulu Pelitbükü Çoşkunkaya İlköğretim Okulu Doğankent Merkez İlköğretim Okulu Kapaklı İlköğretim Okulu Gümüşova İlköğretim Okulu Karahüseyinli Köy Cami Mah.O.

İlköğretim Okulu Resai Aydın İlköğretim Okulu Göçkün İlköğretim Okulu Gökçeağaç Oymağı Adilli İlköğretim Okulu Göçkün 75.ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Anadolu Lisesi İmam Hatip Lisesi Kız Meslek Lisesi Çok Programlı Lise (Tic. Gn. Öğ. İlköğretim Okulu Aşağı Akgüney Şehit Ramis İleri İlköğretim Okulu Harmancık Kapıboğazı Mah. Tur.Yıl Pansiyonlu İlköğretim Okulu Alaçam Anadolu Lisesi İmam Hatip Lisesi Kız Meslek Lisesi Alaçam Çok Programlı Lisesi Halk Eğitim Merkezi Atatürk İlköğretim Okulu Kılavuzlu Karahaliloğlu İlköğretim Okulu Boduroğlu İlköğretim Okulu Tığmac İlköğretim Okulu Sofular İlköğretim Okulu Esentepe İlköğretim Okulu Akyazı Ağcaoğlu İlköğretim Okulu Musaağa İlköğretim Okulu Yeşildere İlköğretim Okulu Arıcak İlköğretim Okulu Yayla İlköğretim Okulu Sarılar İlköğretim Okulu Yeniömerli İlköğretim Okulu Şehir Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy . M) Halk Eğitim Merkezi İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 409892 409938 409951 409963 409999 410007 410019 410044 410056 410068 410103 410127 771120 771181 876435 890827 950325 788760 300816 195441 246658 320382 195453 329405 409150 409208 409316 409424 409532 409593 409711 409760 409806 409867 409879 409914 Bekiroğlu İlköğretim Okulu Kışlakonak İlköğretim Okulu Şehit Binbaşı Alaaddin Helvacı İlköğretim Şirinköy İlköğretim Okulu Gökçeboğaz Kargalı İlköğretim Okulu Karşıyaka İlköğretim Okulu Sancar İlköğretim Okulu Bahşioymağı Demirci İlköğretim Okulu İncirli İlköğretim Okulu Soğukçam Kanalboyu İlköğretim Okulu Demircideresi Yeni Mahalle İlköğretim Okulu Taşkelik Aşağı Mah.

İlköğretim Okulu Hatipoğlu İlköğretim Okulu Ayaklıalan Yeşilce Mah. Öğ.ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Çok Programlı Lise (Tic.İlköğretim Okulu Gökgöl İlköğretim Okulu Yarımca İlköğretim Okulu Acısu Şehit Muharrem Konu İlköğretim Okulu Armutlu İlköğretim Okulu Alişar İlköğretim Okulu Ayaklıalan İlköğretim Okulu Yeşilköy İlköğretim Okulu Aydın Teknecik Mah. Tur. Gn. M) Halk Eğitim Merkezi İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 409926 409975 409987 410020 410032 410081 410093 410139 410140 410152 410223 410272 410331 410380 410438 410499 410546 410605 461270 461328 763176 763343 789155 820027 820039 764182 963731 229561 250187 375137 410164 410176 410247 410259 410284 410296 Çulhaoğlu İlköğretim Okulu Dağcılar İlköğretim Okulu Bağlıca Mah. İlköğretim Okulu Alan İlköğretim Okulu Hizirli mah. İlköğretim Okulu Uluköy İlköğretim Okulu Acısu Değirmencioğlu Mah. İlköğretim Okulu Emirmusa Karaköseoğlu İlköğretim Okulu Gülveren İlköğretim OKulu İmamlı İlköğretim Okulu Klavuzlu Şehit Niyazi Kaya İlköğretim Okulu Koşaca Cumhuriyet İlköğretim Okulu Emirmusa İlköğretim Okulu Kesealan Vasiloğlu İlköğretim Okulu Maraş İlköğretim Okulu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Asarcık Çok Programlı Lise Halk Eğitim Merkezi Ayvacık Hasan Uğurlu İlköğretim Okulu Yukarı Yenice Mustafa Çakır İlköğretim Okulu Ardıç İlköğretim Okulu Ortaköy Merkez İlköğretim Okulu Sahilköy Hürenbil İlköğretim Okulu Karaağaç İlköğretim Okulu Başalan Hüseyin Çukuru İlköğretim Okulu Sahilköy Hayatgeriş İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .

AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 410355 410392 410402 410451 410509 410510 410558 410617 410629 410654 410666 410678 410713 410725 410737 410762 410774 410786 410821 410833 410845 410870 410882 410894 410928 410941 410953 410990 411001 411037 411049 411050 411086 411098 411108 411145 Başalan Merkez İlköğretim Okulu Gürçam Kırcaarmut İlköğretim Okulu Çamalan Kadılar İlköğretim Okulu Kabaklık Kaltuman İlköğretim Okulu Kabaklık Şehit Adem Atuntaş İlköğretim Okulu Çarşıköy Merkez İlköğretim Okulu Yeşilçam İlköğretim Okulu Değirmenbaşı İlköğretim Okulu Döngel İlköğretim Okulu Çarşıköy Çal İlköğretim Okulu Meşelidüz İlköğretim Okulu Kazancılı İlköğretim Okulu Esenyurt Süleymançukuru İlköğretim Okulu Ayvacık Keskinoğlu İlköğretim Okulu Karşıdöngel Haydar İlköğretim Okulu Gültepe Kuruçam İlköğretim Okulu Örencik Şehit Hamdi Kızılkan İlköğretim Okulu Karşı Döngel Atmacaoğlu İlköğretim Okulu Eynel İncirli H. Hüsnü Tekışık İlköğretim Okulu Çökekli Boyalıca İlköğretim Okulu Karşıdöngel Döngellioğlu İlköğretim Okulu Uğurlu İlköğretim Okulu Örencik Dikencikkuzu İlköğretim Okulu Karşıdöngel Kopuk İlköğretim Okulu Gürçam Merkez İlköğretim Okulu Örencik Merkez İlköğretim Okulu Koçyurdu Sırtdere İlköğretim Okulu Sofualan İlkadım İlköğretim Okulu Koçyurdu Çanakcıbaşı İlköğretim Okulu Sögütpınar İlköğretim Okulu Esenyurt İlköğretim Okulu Şenpınar Tahtalık İlköğretim Okulu Merkez İlköğretim Okulu Terice Merkez İlköğretim Okulu Kapıkaya İlköğretim Okulu Kocamemiş İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir .

M) Halk Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. Gen.) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 411157 411169 411194 411204 411216 411253 411265 411277 411300 411312 411324 461221 764241 764253 789920 789981 790025 790037 790074 790086 790133 790145 790182 885313 959757 885876 347295 270289 752694 809740 195619 195620 195632 195644 217821 246384 Tiryakioğlu Şehit Ali Altun İlköğretim Okulu Söğütpınar Kemençeci İlköğretim Okulu Tepealtı İlköğretim Okulu Döngel Deliibrahim İlköğretim Okulu Yukarı Yenice Hacı İsmail Öztürk İlköğretim Okulu Meyvelik İlköğretim Okulu Döngel Karabekir İlköğretim Okulu Yeniköy İlköğretim Okulu Tekür İlköğretim Okulu Eynel Merkez İlköğretim Okulu Terice Aşubelen İlköğretim Okulu Zafer İlköğretim Okulu Şenpınar Dereiçi İlköğretim Okulu Gürçam Fatsa İlköğretim Okulu Güzelyurt İlköğretim Okulu Döngelliyatak İlköğretim Okulu Çamlıkale Kamçı İlköğretim Okulu Çökekli Şehit Ertan Ad. Öğ. Gen.AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Çok Programlı Lise (Tic. Gn.İlköğretim Okulu Çarşıköy Çınar İlköğretim Okulu Gültepe Mahmuttaş İlköğretim Okulu Yeşilpınar Saykiraz İlköğretim Okulu Yeşilpınar Merkez İlköğretim Okulu Ortaköy Gölceğiz İlköğretim Okulu Orta Mahalle İlköğretim Okulu Yeşilçam Yapıkırık İlköğretim Okulu Mustafa Üstündağ Pansiyonlu İlköğretim Okulu Ayvacık Çok Proğramlı Lise Halk Eğitim Merkezi Kızılırmak Anaokulu Mehmet Ulusar Anaokulu Doğanca İlköğretim Okulu Atatürk İlköğretim Okulu Evrenuşağı İlköğretim Okulu Şeyhulaş İlköğretim Okulu Yeşilyazı İlköğretim Okulu 50. Müd.Yıl İlköğretim Okulu Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Şehir . Tur.) Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. Müd.

BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 246396 247316 256338 304588 312448 321351 385584 387115 410211 410306 410367 410414 410534 410583 410630 410749 410808 410857 410869 410916 410977 410989 411013 411025 411121 411133 411228 411241 411289 411290 411336 411348 411361 411373 411385 411407 Örencik İlköğretim Okulu Altınyaprak İlköğretim Okulu Gaziosmanpaşa İlköğretim Okulu Sürmeli İlköğretim Okulu Boğazkaya İlköğretim Okulu Asmaçam Hocalar İlköğretim Okulu Dededağı Şehit İsa Kurt İlköğretim Okulu Gazibeyli İlköğretim Okulu Akalan İlköğretim Okulu Elifli Gültepe İlköğretim Okulu Eldavut İlköğretim Okulu Doğanca Çınarlık İlköğretim Okulu Darboğaz Merkez İlköğretim Okulu Dikencik Kuşçular İlköğretim Okulu Doğanca Merkez İlköğretim Okulu Altınay Fatsalılar İlköğretim Okulu Köseli İlköğretim Okulu Başkaya Uluavlu İlköğretim Okulu Lengerli Alaçamlılar İlköğretim Okulu Müstecep İlköğretim Okulu Kolay Merkez İlköğretim Okulu Keresteci Haydarlı Mah. İlköğretim Okulu Barışköy İlköğretim Okulu Lengerli Merkez İlköğretim Okulu Bengü Ambaryanı İlköğretim Okulu Meşelitürkmenler Şh.Ali Altunışık İlköğretim Okulu Mustafa Kemal İlköğretim Okulu Ortadurak Şehit Muhammet Önder İlköğretim Okulu Merkez İlköğretim Okulu Ozan İlköğretim Okulu İsmet İnönü İlköğretim Okulu Sarmaşık İlköğretim Okulu Osmanbeyli Şehit Mustafa Pilan İlköğretim Okulu Üçpınar İlköğretim Okulu Azay İlköğretim Okulu Gökçeağaç Şehit Ünal Ertürk İlköğretim Okulu Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy .

Yıl İMKB Şehit Erol Haspulat İlköğretim Okulu Osmanbeyli Taşocağı İlköğretim Okulu Altınay Merkez İlköğretim Okulu Kelikler Kibaroğlu İlköğretim Okulu Sarıkaya İlköğretim Okulu Türbe Karayer İlköğretim Okulu Ağıllar İlköğretim Okulu Çataltepe Sokullu İlköğretim Okulu Sarıçevre İlköğretim Okulu Uluağaç Canikli İlköğretim Okulu Adaköy İlköğretim Okulu Sarpın Merkez İlköğretim Okulu Çataltepe Merkez İlköğretim Okulu Yakıntaş Merkez İlköğretim Okulu Kapıkaya İlköğretim Okulu Esençay Merkez İlköğretim Okulu Sarıköy Kömürkuyusu İlköğretim Okulu Yakıntaş Tohtamış İlköğretim Okulu Derbent İlköğretim Okulu Sarıköy Merkez İlköğretim Okulu Karıncak İlköğretim Okulu Esençay Kaba Çukuru İlköğretim Okulu Şeyhören Merkez İlköğretim Okulu Doğanca Badut İlköğretim Okulu Gökçesu Şehit Erol Çil İlköğretim Okulu Terzili Merkez İlköğretim Okulu Altınova Merkez İlköğretim Okulu Doğankaya İlköğretim Okulu Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 411419 411456 411468 411515 411527 411539 411540 411552 411564 411576 411611 411623 411647 411659 411660 411672 411696 411706 411718 411755 411780 411814 411838 411851 411863 411875 411887 411910 411946 411958 411971 411995 412018 412031 412043 412055 Paşaşeyh Suludere İlköğretim Okulu Hüseyinbeyli İlköğretim Okulu Paşaşeyh Merkez İlköğretim Okulu Harız İlköğretim Okulu Paşaşeyh Hacıköy İlköğretim Okulu Tütüncüler İlköğretim Okulu Alaçam İlköğretim Okulu Fener İlköğretim Okulu 75.

BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 412067 412079 412080 412092 412114 412126 412138 412163 412175 412187 412199 412209 412210 412222 412234 412246 412271 412295 412305 412329 412330 412342 412366 412401 412425 412437 412462 412474 412508 412521 412545 452904 452965 453013 453062 461593 Kamberli İlköğretim Okulu Gökalan Merkez İlköğretim Okulu Taşköprü Afurcuk İlköğretim Okulu Yeşilyazı Avunca İlköğretim Okulu İnözü Koşaca İlköğretim Okulu Gökçekent Çayyolu İlköğretim Okulu Taşköprü Merkez İlköğretim Okulu Emenli Merkez İlköğretim Okulu İkizpınar Aliefendi İlköğretim Okulu Gökçekent İlköğretim Okulu Şirinköy İlköğretim Okulu Yenialan İlköğretim Okulu Elifli Merkez İlköğretim Okulu Koşu İshaklı İlköğretim Okulu Gümüşyaprak İlköğretim Okulu Şeyhören Buruncalılar İlköğretim Okulu Barbaros İlköğretim Okulu Kanlıgüney İlköğretim Okulu Tekkesarmaşık İlköğretim Okulu Kızılırmak İlköğretim Okulu Küçükkavakpınar İlköğretim Okulu Karakütük İlköğretim Okulu 30 Ağustos İlköğretim Okulu Karaburç Şehit Ahmet Aşçı İlköğretim Okulu Fatih İlköğretim Okulu Bengü Belce Mahallesi İlköğretim Okulu Tepecik Şehit Hüseyin Yavuz İlköğretim Okulu Gazi İlköğretim Okulu Kahraman Şentepe İlköğretim Okulu Üçpınar Meşelik İlköğretim Okulu Göltepe Şehit Cemalettin Kızıl İlköğretim Okulu Kuzalan İlköğretim Okulu Kuşçular Gülizar Kahve İlköğretim Okulu Koşu Merkez İlköğretim Okulu Koşu Köyü Koşu İlköğretim Okulu Karpuzlu İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .

Bafra Endüstri Meslek Lisesi Hasan Çakın Kız Meslek Lisesi Bafra Ticaret Meslek Lisesi Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir .BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Anadolu Lisesi Anadolu Lisesi Lise Lise Lise Anadolu Öğretmen Lisesi İmam Hatip Lisesi Endüstri Meslek Lisesi Kız Meslek Lisesi Ticaret Meslek Lisesi 461640 461760 461818 763068 788926 788987 789096 789202 789263 789310 789429 789478 789537 789645 789765 809752 816978 866696 876472 876998 892086 950374 962088 811664 881185 881197 218432 964388 195668 195681 323815 823176 195739 195703 195715 195727 Cumhuriyet İlköğretim Okulu Kelikler İlköğretim Okulu İkizpınar İlköğretim Okulu 29 Ekim İlköğretim Okulu Meşelitürkmenler Kadıoğlu İlköğretim Okulu Asmaçam Merkez İlköğretim Okulu Gerzeliler İlköğretim Okulu Sarpın Cevizli İlköğretim Okulu Şahinkaya İlköğretim Okulu Yiğitalan İlköğretim Okulu Çamaltı Merkez İlköğretim Okulu Gökçesu Yeşiltepe İlköğretim Okulu Elalan İlköğretim Okulu Bengü Değirmenyanı İlköğretim Okulu Nazmiye Demirel İlköğretim Okulu Kaygusuz İlköğretim Okulu Meşelitürkmenler Kodaman Mah.H.L. İlköğretim Okulu Darboğaz Okçular İlköğretim Okulu Meşelitürkmenler Köyü Meşeli İlköğretim Okulu Fevzi Çakmak İlköğretim Okulu Başaran cengiz Baygül İlköğretim okulu Ticaret Sanayi Odası İlköğretim Okulu Kemal Paşa İlköğretim Okulu Kolay Pansiyonlu İlköğretim Okulu Aktekke Pansiyonlu İlköğretim Okulu Dedeli Pansiyonlu İlköğretim Okulu Bafra Anadolu Lisesi Bafra Altınkaya Anadolu Lisesi Kolay Lisesi Bafra Lisesi Kızılırmak Lisesi Kızılırmak Anadolu Öğretmen Lisesi İmam Hatip Lisesi ve Anadolu İ.

) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 963256 195740 195752 877009 195896 321674 335460 335518 335579 335626 375507 459465 459512 459573 460563 461113 462011 462023 462060 462118 462131 462179 462238 462287 462299 462395 462405 462442 462454 462501 462513 462549 462562 462598 462608 462621 Bafra Sağlık Meslek Lisesi Halk Eğitim Merkezi İsmail Ahıskalı Mesleki Eğitim Merkezi Zübeyde Hanım Anaokulu Kızılot İlköğretim Okulu Karakaya Karakuz İlköğretim Okulu Atatürk İlköğretim Okulu Ağcagüney İlköğretim Okulu Durusu İlköğretim Okulu Ahubaba İlköğretim Okulu Dumlupınar İlköğretim Okulu Bafracalı İlköğretim Okulu Bayramlı İlköğretim Okulu Bölmeçayır İlköğretim Okulu Gaziosmanpaşa İlköğretim Okulu Yılmaz Yılmaz İlköğretim Okulu Yeni Karacalı İlköğretim Okulu Yeniköseli İlköğretim Okulu Yamanlı İlköğretim Okulu Yenikışla İlköğretim Okulu Uzunlu İlköğretim Okulu Ustacalı İlköğretim Okulu Yukarı Donurlu İlköğretim Okulu Turgutlu İlköğretim Okulu Yukarı Esenli İlköğretim Okulu Ordubaşı İlköğretim Okulu Gülyazı İlköğretim Okulu Porsuk Göçmenler İlköğretim Okulu Ataköy İlköğretim Okulu Ömerli İlköğretim Okulu Kürtün İlköğretim Okulu Kenan Evren İlköğretim Okulu Denizler Sarıtekke İlköğretim Okulu Bezirgan İlköğretim Okulu Porsuk İlköğretim Okulu Denizler Küçüktaşlık İlköğretim Okulu Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy .BAFRA BAFRA BAFRA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA Sağlık Meslek Lisesi (MEB'e bağlı) Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. Gen. Müd.

Yıl İlköğretim Okulu Karakaya Dibekler İlköğretim Okulu Ovacık İlköğretim Okulu Eğridere İlköğretim Okulu Konukluk İlköğretim Okulu Sığırtmaç İlköğretim Okulu Selimiye İlköğretim Okulu Konukluk Merkez İlköğretim Okulu Sefalı İlköğretim Okulu Kemer İlköğretim Okulu Melik İlköğretim Okulu Taşdemir Ulaş İlköğretim Okulu Dalbahçe İlköğretim Okulu Köroğlu İlköğretim Okulu Taşdemir Ahallı İlköğretim Okulu Demirarslan İlköğretim Okulu Karakaya İlköğretim Okulu Demircili İlköğretim Okulu Çatak İlköğretim Okulu Şeyhhabil İlköğretim Okulu Damlataş İlköğretim Okulu Karamanlı İlköğretim Okulu Yaycılar İlköğretim Okulu Demirli İlköğretim Okulu Karamustafalı Kırmızı Erik İlköğretim Okulu Şenyurt İlköğretim Okulu Değincek İlköğretim Okulu Yeşilova İlköğretim Okulu Saraçlı İlköğretim Okulu Sahil Sartlak İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 462669 462670 462704 462716 462728 462765 462789 462812 462824 462836 462873 462885 462897 462920 462932 462944 462981 463053 463065 463090 463100 463112 463148 463173 463207 463219 463220 463256 463268 463281 463315 463327 463339 463364 463376 463447 Akçaltı İlköğretim Okulu Dikbıyık İlköğretim Okulu Zümrüt İlköğretim Okulu Paşayazı İlköğretim Okulu Eğrikum İlköğretim Okulu Karakaya Aşağı Mahalle İlköğretim Okulu Durusu 100.

ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 463459 463484 463496 463555 463567 463602 463614 463651 463675 463709 463722 463758 463771 463783 463805 463817 463842 463854 463866 463901 463913 463925 463962 463974 464009 464010 464022 464083 464117 464129 464130 464166 464191 464225 464237 464286 Acıklı İlköğretim Okulu Karabahçe İlköğretim Okulu Sahil Kuraba İlköğretim Okulu Cumhuriyet İlköğretim Okulu Akçatarla İlköğretim Okulu Şeyhgüven İlköğretim Okulu Akkuzulu İlköğretim Okulu Çatak Baraj İlköğretim Okulu Alıbeylı Gülhan-Yusuf Yön İlköğretim Okulu Yukarı Kavacık İlköğretim Okulu Anafartalar İlköğretim Okulu Porsuk Karşı Mahalle İlköğretim Okulu Vakıfköprü İlköğretim Okulu Allı İlköğretim Okulu Kumköy İlköğretim Okulu Kaydan İlköğretim Okulu Arım Karacalı İlköğretim Okulu Kumtepe İlköğretim Okulu Kocakavak İlköğretim Okulu Aşağı Esenli İlköğretim Okulu Eğridere Orta Mahalle İlköğretim Okulu Kırazbucagı İlköğretim Okulu Kumtepe Çay Mahallesı İlköğretim Okulu Köklük İlköğretim Okulu Aşağı Dikencik İlköğretim Okulu Kurtahmetli İlköğretim Okulu Esençay İlköğretim Okulu Güldere İlköğretim Okulu Aşağı Kavacık İlköğretim Okulu Kuşhane İlköğretim Okulu Koldere İlköğretim Okulu Aşağı Musalla İlköğretim Okulu Kumarlı İlköğretim Okulu Aşıklı Tilkili İlköğretim Okulu Gülören Dağköy İlköğretim Okulu Gülören Osman Yeniay İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .

ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 464298 464345 464357 464394 464404 464441 464490 464548 464561 464607 464619 464656 464668 464764 464776 464835 464847 464884 464943 464992 465040 465052 465111 465160 465172 465218 465231 465279 465280 465326 465387 465399 465434 465446 465495 465554 Muşçalı İlköğretim Okulu Bezirgan Yediharman Mahalle İlköğretim Okulu Ordu İlköğretim Okulu Güneşli İlköğretim Okulu Namazlı İlköğretim Okulu Aşağı Musalla Tepe Mahallesı İlköğretim Okulu Boyacılı İlköğretim Okulu Bafracalı Yeni Mah İlköğretim Okulu Hürriyet Sivaslılar İlköğretim Okulu Mithat Yılmaz İlköğretim Okulu Hürriyet Tombazlar İlköğretim Okulu Beyyenice İlköğretim Okulu Epçeli Edeli İlköğretim Okulu Çaltı İlköğretim Okulu Fener İlköğretim Okulu Çaltı Doydulu İlköğretim Okulu Gökçeçakmak İlköğretim Okulu Canlı İlköğretim Okulu Çayvar Köyü İlköğretim Okulu Çaltı Kumtepe İlköğretim Okulu Çelikli Gömen İlköğretim Okulu Gokçelı İlköğretim Okulu Çerçiler İlköğretim Okulu Eğridere Kilisekıran İlköğretim Okulu Değirmenbaşı İlköğretim Okulu Epçeli İlköğretim Okulu Sahil Cumhuriyet İlköğretim Okulu Helvacalı İlköğretim Okulu Fatih İlköğretim Okulu Hürriyet Kirenlik İlköğretim Okulu Karaağaç İlköğretim Okulu Kocatepe İlköğretim Okulu Irmaksırtı İlköğretim Okulu Mustafa Kemal İlköğretim Okulu Karamustafalı İlköğretim Okulu Üçköprü İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir .

Çarsamba Sağlık Meslek Lisesi Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Kamlık İlköğretim Okulu Bekdiğin İlköğretim Okulu Emircik İlköğretim Okulu Karşıyaka İlköğretim Okulu İstiklal İlköğretim Okulu Gidirli İlköğretim Okulu Kocapınar İlköğretim Okulu Ilıca İlköğretim Okulu Yeşilalan Osanca İlköğretim Okulu Karahalil İlköğretim Okulu Hecinli İlköğretim Okulu Sivrikese İlköğretim Okulu Ekinpınarı İlköğretim Okulu Pınarçayırı İlköğretim Okulu Ereli İlköğretim Okulu Erikbelen İlköğretim Okulu Şeyhsafi İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Köy Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy . ve Ticaret M.. L. Lis. Lis. Mes. Tek. Lis. Anadolu Kız Meslek Lisesi ve Kız Meslek Lisesi Çarşamba Anadolu Ticaret Mes. Mes. ve End. L.ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Anadolu Lisesi Anadolu Lisesi Lise Lise Lise İmam Hatip Lisesi Endüstri Meslek Lisesi Kız Meslek Lisesi Ticaret Meslek Lisesi Sağlık Meslek Lisesi (MEB'e bağlı) Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Öğretmen Evi İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 480832 764265 807192 874029 888748 749117 280411 964387 195918 195931 888079 195967 216254 195943 195955 963255 195979 277924 195992 196040 246406 246418 289796 311347 312270 460181 460239 460610 463829 463878 463891 463937 463949 463986 464034 464046 Esentepe İlköğretim Okulu Aşağı Musalla Goyooğlu İlköğretim Okulu Yaycılar Şehit Ahmet Sarı İlköğretim Okulu Köroğlu Damat İlköğretim Okulu Denizler Büyüktaşlık İlköğretim Okulu Şehit Nuri Pamir Pansiyonlu İlköğretim Okulu Çarşamba Anadolu Lisesi Çarşamba Ali Fuat Başgil Anadolu Lisesi Dikbıyık Lisesi Çarşamba Lisesi Yeşilırmak Lisesi İmam Hatip Lisesi ve Anadolu İmam-Hatip Lisesi Çarşamba Anad.

Yıl İlköğretim Okulu Ortaklar İlköğretim Okulu Arslançayırı İlköğretim Okulu Kayacık İlköğretim Okulu Aşağıyavucak İlköğretim Okulu Kayabaşı İlköğretim Okulu Yeşilalan İlköğretim Okulu Kocaoğlu İlköğretim Okulu Merkez İlköğretim Okulu Kirenlik İlköğretim Okulu Gidirli Kavakçıoğlu İlköğretim Okulu Gidirli Karaçayır İlköğretim Okulu Beyören İlköğretim Okulu Güvercinlik İlköğretim Okulu Boyalı İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy .HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 464105 464142 464154 464201 464213 464321 464369 464370 464416 464428 464465 464477 464512 464585 464620 464632 464681 464693 464739 464740 464788 464811 464906 464918 464967 464979 465064 465147 465184 465196 465243 465351 465409 465410 465458 465471 Şeyhler İlköğretim Okulu Ersandık İlköğretim Okulu Taşkaracaören İlköğretim Okulu Eymir İlköğretim Okulu Yağcımahmut İlköğretim Okulu Şeyhkoyun İlköğretim Okulu Çayırözü İlköğretim Okulu Yenice İlköğretim Okulu Çelikalan İlköğretim Okulu Yazıkışla İlköğretim Okulu Yaylaçatı İlköğretim Okulu Demiryurt İlköğretim Okulu Mesudıye İlköğretim Okulu Çiftlik Naciye Öngel İlköğretim Okulu Sofular İlköğretim Okulu Dereköy Şehit Mustafa Koçak İlköğretim Okulu Küflek İlköğretim Okulu Elmacık İlköğretim Okulu Mürsel İlköğretim Okulu Armutlu İlköğretim Okulu Mısmılağaç İlköğretim Okulu 100.

Lis.) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 465529 465566 465578 789800 789861 789968 868252 964481 465076 750193 823642 463830 300770 196052 196088 251000 196076 766396 963254 196111 347712 953628 312282 342554 383022 388432 460288 460359 460778 460837 464536 464752 464823 464872 464931 464980 75.Lis.Lis.Mes.Yıl İlköğretim Okulu Kale İlköğretim Okulu Celil İlköğretim Okulu Boyalı Aşçıoğlu İlköğretim Okulu Doğançayır İlköğretim Okulu Yaylaçatı Musludağı İlköğretim Okulu Mehmet Öngel İlköğretim Okulu Makbule-Yusuf Ölçer İlköğretim Okulu Belalan Pansiyonlu İlköğretim Okulu 25 Mayıs Pansiyonlu İlköğretim Okulu Vakıfbank Atatürk Pansiyonlu İlköğretim Okulu Çakıralan Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Havza Anadolu lisesi Havza Lisesi İmam Hatip Lisesi ve Anadolu İmam Hatip Lisesi Havza Ana. Kız Meslek Lisesi Havza Ticaret ve Anadolu Ticaret Meslek Lisesi Havza Sağlık Meslek Lisesi Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Cumhuriyet Anaokulu 19 Mayıs İlköğretim Okulu Emirli İlköğretim Okulu Yaşar Doğu İlköğretim Okulu Mahmutbeyli İlköğretim Okulu Çakallı İlköğretim Okulu Doruk İlköğretim Okulu İdrisli İlköğretim Okulu Karacalar İlköğretim Okulu Tabaklı İlköğretim Okulu Yeralan Sermiç Mahallesi İlköğretim Okulu Tatarmuslu İlköğretim Okulu Şeyhresul Karakaya Mah İlköğretim Okulu Mert İlköğretim Okulu Karayusuflu İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .End. Gen.HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Anadolu Lisesi Lise İmam Hatip Lisesi Endüstri Meslek Lisesi Kız Meslek Lisesi Ticaret Meslek Lisesi Sağlık Meslek Lisesi (MEB'e bağlı) Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit..Mes.Tek. Müd..

KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK LADİK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Anadolu Lisesi Çok Programlı Lise (Er.) 465088 465267 465314 465375 465422 465591 474910 475031 475126 475138 475234 475295 475305 475342 475354 475462 475521 475628 475677 476000 476061 476119 476168 476347 476502 476563 476610 476671 734243 774709 788593 814333 964386 344026 196218 788149 Kaya İlköğretim Okulu Muhsinli İlköğretim Okulu Çayırlı İlköğretim Okulu Çukurbük Avutlu Mah. Öğ.İlköğretim Okulu Çukurbük İlköğretim Okulu Talışman İlköğretim Okulu Akbelen İlköğretim Okulu Alaçam İlköğretim Okulu Demirci İlköğretim Okulu Alagömlek İlköğretim Okulu Divanbaşı İlköğretim Okulu Dura İlköğretim Okulu Başalan İlköğretim Okulu Güneyce İlköğretim Okulu Azaklı İlköğretim Okulu Bayraklı İlköğretim Okulu Beyköy İlköğretim Okulu Akbelen Hödoğlu İlköğretim Okulu Karantu İlköğretim Okulu Küçükçukur İlköğretim Okulu Mahmutlu İlköğretim Okulu Ortaköy Geyikalan Mah. M) Halk Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. Müd. İlköğretim Okulu Şeyhli İlköğretim Okulu Yenigün İlköğretim Okulu Celallı İlköğretim Okulu Bekdemir İlköğretim Okulu Ahırlı İlköğretim Okulu Ağcakise İlköğretim Okulu Merkez İlköğretim Okulu Muratbeyli Şehit Sedat Eş İlköğretim Okulu Duman İlköğretim Okulu Atatürk Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Kavak Anadolu Lisesi Yaşar Doğu Çok Programlı Lise Halk Eğitim Merkezi 75.Tek.Yıl Anaokulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir . Gen. Gn.

) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 287700 387056 474983 475043 475092 475209 475258 475317 475425 475641 475797 475844 476288 476359 476575 476683 962444 964385 343930 196302 342794 963253 196314 752704 820279 964515 195058 195071 195083 195095 195105 195117 216793 228675 236930 255524 Atatürk İlköğretim Okulu Şıhlı İlköğretim Okulu Deliahmetoğlu İlköğretim Okulu Doğankaş İlköğretim Okulu Günkoru İlköğretim Okulu Tayyar Mehmet Paşa İlköğretim Okulu 100.Tek.) Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. İlköğretim Okulu Ağcakaya İlköğretim Okulu Ayvalı İlköğretim Okulu Yumaklı İlköğretim Okulu Teberoğlu İlköğretim Okulu İbi İlköğretim Okulu Karaaptal İlköğretim Okulu Bolat İlköğretim Okulu Çadırkaya İlköğretim Okulu Ladik 80. Müd.) Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. Müd. Gen. Gen. M) Sağlık Meslek Lisesi (MEB'e bağlı) Halk Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit.LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Anadolu Lisesi Anadolu Öğretmen Lisesi İmam Hatip Lisesi Çok Programlı Lise (Er. Gn. Öğ. Gen. Yıl İlköğretim Okulu Ladik Anadolu Lisesi Akpınar Anadolu Öğretmen Lisesi İmam Hatip Lisesi Ladik Çok Proğramlı Lisesi Ladik Sağlık Meslek Lisesi Halk Eğitim Merkezi Cumhuriyet Anaokulu Atakent Anaokulu Atakum Anaokulu Gazi İlköğretim Okulu Belediye İlköğretim Okulu Taflan İlköğretim Okulu Gülsüm Sami Kefeli İlköğretim Okulu 23 Nisan İlköğretim Okulu Mehmet Akif Ersoy İlköğretim Okulu İlyasköy Türk-İş İlköğretim Okulu Atakent İlköğretim Okulu Mustafa Kemal İlköğretim Okulu İlkadım İlköğretim Okulu Şehir Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir . Müd.Yıl İlköğretim Okulu Tüfekcidere Mah.

MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 255536 255548 255573 282816 288849 288850 289316 310665 310856 312938 328389 329704 333867 336213 336597 375497 383764 401693 460406 475006 475114 475175 475222 475283 475329 475330 475378 475391 475437 475449 475486 475498 475545 475557 475594 475653 Atatürk İlköğretim Okulu 30 Ağustos İlköğretim Okulu Alparslan İlköğretim Okulu Kazım Özdemir İlköğretim Okulu Kubilay İlköğretim Okulu Yunus Emre İlköğretim Okulu Hacıismail İlköğretim Okulu Seyfi Demirsoy İlköğretim Okulu Altınkum İlköğretim Okulu Çatkaya İlköğretim Okulu Çatalçam İlköğretim Okulu Gazi Paşa İlköğretim Okulu Derecik İlköğretim Okulu Mimar Sinan İlköğretim Okulu Kurupelit İlköğretim Okulu Necatibey İlköğretim Okulu Ticaret ve Sanayi Odası İlköğretim Okulu Emrullah Efendi İlköğretim Okulu Başalan Cumhuriyet İlköğretim Okulu Çivril İlköğretim Okulu Çobanözü İlköğretim Okulu Kabadüz İlköğretim Okulu Çobanlı İlköğretim Okulu Başkonak İlköğretim Okulu Taflan Yalı İlköğretim Okulu Çorak İlköğretim Okulu Taflan Çamurgölü İlköğretim Okulu Demirci İlköğretim Okulu Çakırlar İlköğretim Okulu Büyük Kolpınar İlköğretim Okulu Yeşilpınar İlköğretim Okulu Badırlı İlköğretim Okulu Gölalan İlköğretim Okulu Gürgenyatak Yerlice İlköğretim Okulu Gödekli Taşkesik İlköğretim Okulu Düzören İlköğretim Okulu Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy .

MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 475665 475700 475761 475773 475819 475868 475881 475927 475939 475976 475988 476036 476048 476097 476107 476132 476144 476156 476193 476203 476252 476264 476360 476384 476443 476492 476526 476551 476587 476609 476634 476646 476658 476705 476717 478537 Balaç İlköğretim Okulu Hacınaipli İlköğretim Okulu Tekkiraz İlköğretim Okulu Çamlıyazı İlköğretim Okulu Gödekli Bozarmut İlköğretim Okulu İstasyon İlköğretim Okulu Bozkurt İlköğretim Okulu Tepecik İlköğretim Okulu Abdullahpaşa İlköğretim Okulu Teknepınar İlköğretim Okulu Çatalarmut İlköğretim Okulu Sarıışık İlköğretim Okulu Denizevleri İlköğretim Okulu Toybelen İlköğretim Okulu Derebahçe İlköğretim Okulu Yeşiltepe İlköğretim Okulu Gökçepınar İlköğretim Okulu 50. Yıl İlköğretim Okulu Gödekli Hacıköse İlköğretim Okulu Uzgur İlköğretim Okulu Yukarıaksu İlköğretim Okulu Fazılkadı İlköğretim Okulu Toptepe Canik İlköğretim Okulu Fatih İlköğretim Okulu Kalkancı İlköğretim Okulu İstiklal İlköğretim Okulu Köselli İlköğretim Okulu Baruthane İlköğretim Okulu Yayla Çubuk İlköğretim Okulu Kazımpaşa İlköğretim Okulu Uluçayır İlköğretim Okulu Güney İlköğretim Okulu Karadeniz İlköğretim Okulu Gürgenyatak İlköğretim Okulu Kocatepe İlköğretim Okulu Milli Eğitim Vakfı İlköğretim Okulu Şehir Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Şehir .

Yıl İlköğretim Okulu Yayla İlköğretim Okulu Şehit Cengiz Topel İlköğretim Okulu Taflan Gürgenpınar İlköğretim Okulu Sarayköy İlköğretim Okulu Akalan İlköğretim Okulu Karakavuk İlköğretim Okulu Akalan Kadıköy İlköğretim Okulu Kapaklı İlköğretim Okulu Kamalı İlköğretim Okulu Alanlı İlköğretim Okulu Karaoyumca İlköğretim Okulu Hasköy Cumhuriyet İlköğretim Okulu Alibeyli İlköğretim Okulu Kurugökçe Merkez İlköğretim Okulu Toygar İlköğretim Okulu Yenidoğan Yenimahalle İlköğretim Okulu Sarıtaş İlköğretim Okulu Çatmaoluk Yenimahalle İlköğretim Okulu Meyvalı İlköğretim Okulu Çelikalan İlköğretim Okulu Çatmaoluk İlköğretim Okulu Çamalan Tahtacılar İlköğretim Okulu Çelikalan Mahalle İlköğretim Okulu Düzardıç İlköğretim Okulu Çelikalan Sümbüldüz İlköğretim Okulu Fındıcak İlköğretim Okulu Gaziköy İlköğretim Okulu Dereler İlköğretim Okulu Köy Köy Şehir Şehir Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 478549 478550 478586 478645 478669 478694 478704 478753 478777 478800 478824 478861 478919 478932 478968 479041 479090 479136 479148 479197 479244 479256 479303 479423 479484 479531 479592 479699 479746 479817 479854 479866 479913 479925 479962 480018 Aslandamı İlköğretim Okulu Uluçayır Köroğlu İlköğretim Okulu Sakarya İlköğretim Okulu Subaşı İlköğretim Okulu Üçpınar İlköğretim Okulu Ahulu İlköğretim Okulu Kaşyayla Havluca İlköğretim Okulu 100.

MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Eğitilebilir Zihin Engelliler İlköğretim Okulu(Hastane) İlköğretim Okulu(Hastane) İlköğretim Okulu(Hastane) İlköğretim Okulu(İşitme Engelliler) İlköğretim Okulu(Ortopedik Engelliler) Otistik Çocuklar Öğretilebilir Zihinsel Engelliler 480031 480080 480126 480138 480187 480199 480234 480305 762063 763438 768741 788999 789275 789322 789430 804043 814083 816667 820757 820865 830317 862542 874017 876459 876460 956226 255561 340709 374778 476085 962038 962418 195308 215200 879319 269586 İmamlar İlköğretim Okulu Düzardıç Anbarpınar İlköğretim Okulu Düvecik İlköğretim Okulu Çamalan İlköğretim Okulu Elmaçukuru İlköğretim Okulu Muratlı İlköğretim Okulu Devgeriş İlköğretim Okulu Tuzaklı Mahalle İlköğretim Okulu Polis Abla İlköğretim Okulu Özören Şehit Metin Arslantürk İlköğretim Okulu Bayındır İlköğretim Okulu Sarıbıyık İlköğretim Okulu Gödekl