SAMSUN VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ

SAMSUN İL ÇEVRE DURUM RAPORU

SAMSUN-2005

İL ÇEVRE DURUM RAPORLARI REHBERİ İÇİNDEKİLER Sayfa A. COĞRAFİ KAPSAM................................................................................................. 1 B. DOĞAL KAYNAKLAR ............................................................................................ 15 C. HAVA (ATMOSFER VE İKLİM )........................................................................... 36 D. SU................................................................................................................................. 69 E. TOPRAK VE ARAZİ KULLANIMI ....................................................................... 124 F. FLORA-FAUNA VE HASSAS YÖRELER............................................................. 135 G. TURİZM ..................................................................................................................... 181 H. TARIM VE HAYVANCILIK .................................................................................. 194 İ. MADENCİLİK .......................................................................................................... 247 J. ENERJİ ....................................................................................................................... 250 K. SANAYİ VE TEKNOLOJİ ...................................................................................... 255 L. ALTYAPI, ULAŞIM VE HABERLEŞME ............................................................. 270 M. YERLEŞİM ALANLARI VE NÜFUS ..................................................................... 290 N. ATIKLAR ................................................................................................................... 313 O. GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM ...................................................................................... 353 P. AFETLER ................................................................................................................... 361 R. SAĞLIK VE ÇEVRE................................................................................................. 377 S. ÇEVRE EĞİTİMİ ...................................................................................................... 398 T. ÇEVRE YÖNETİMİ VE PLANLAMA ................................................................... 402

II

A. COĞRAFİ KAPSAM........................................................................................................... 1 A.1. Giriş.................................................................................................................................. 1 A.2. İl ve İlçe Sınırları ............................................................................................................. 6 A.3. İlin Coğrafi Durumu......................................................................................................... 6 A.4. İlin Topografyası ve Jeomorfolojik Durumu ................................................................... 7 A.5. Jeolojik Yapı ve Stratigrafi ............................................................................................ 11 A.5.1. Metamorfizma ve Mağmatizma............................................................................... 14 A.5.2. Tektonik ve Paleocoğrafya ...................................................................................... 14 B. DOĞAL KAYNAKLAR ................................................................................................... 15 B.1. Enerji Kaynakları ........................................................................................................... 15 B.1.1. Güneş ....................................................................................................................... 15 B.1.2. Su Gücü.................................................................................................................... 15 B.1.3. Kömür ...................................................................................................................... 15 B.1.4. Doğalgaz ................................................................................................................ 15 B.1.5. Rüzgar ...................................................................................................................... 15 B.1.6. Biyokütle.................................................................................................................. 16 B.1.7. Petrol ........................................................................................................................ 16 B.1.8. Jeotermal Sahalar ..................................................................................................... 16 B.2. Biyolojik Çeşitlilik ......................................................................................................... 17 B.2.1. Ormanlar .................................................................................................................. 17 B.2.1.1. Odun Üretimine Ayrılan Tarım Alanları ........................................................... 18 B.2.2. Çayır ve Mera .......................................................................................................... 18 B.2.3. Sulak Alanlar ........................................................................................................... 20 B.2.4. Flora ......................................................................................................................... 27 B.2.5. Fauna........................................................................................................................ 27 B.2.6. Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtı, Tabiatı Koruma Alanları ve Diğer Hassas Yöreler.......................................................................................................... 28 B.3.Toprak …………………………………………………………………………………..32 B.4. Su Kaynakları................................................................................................................. 32 B.4.1. İçme Suyu Kaynakları ve Barajlar ........................................................................... 32 B.4.2. Yeraltı Su Kaynakları .............................................................................................. 33

III

B.4.3. Akarsular.................................................................................................................. 33 B.4.4. Göller ve Göletler .................................................................................................... 33 B.5. Mineral Kaynaklar.......................................................................................................... 33 B.5.1. Sanayi Madenleri ..................................................................................................... 34 B.5.2. Metalik Madenler..................................................................................................... 34 B.5.3. Enerji Madenleri ...................................................................................................... 34 B.5.4. Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler .................................. 34 C. HAVA (ATMOSFER VE İKLİM).................................................................................... 36 C.1. İklim ve Hava ................................................................................................................. 36 C.1.1. Doğal Değişkenler ................................................................................................... 36 C.1.1.1. Rüzgar................................................................................................................ 36 C.1.1.2. Basınç ................................................................................................................ 38 C.1.1.3. Nem ................................................................................................................... 38 C.1.1.4. Sıcaklık .............................................................................................................. 39 C.1.1.5. Buharlaşma ........................................................................................................ 41 C.1.1.6. Yağışlar.............................................................................................................. 41 C.1.1.6.1. Yağmur ...................................................................................................... 42 C.1.1.6.2. Kar, Dolu, Sis ve Kırağı ............................................................................ 42 C.1.1.7. Seller.................................................................................................................. 43 C.1.1.8. Kuraklık ............................................................................................................. 43 C.1.1.9. Mikro klima ....................................................................................................... 43 C.1.2. Yapay Etmenler ....................................................................................................... 43 C.1.2.1. Plansız Kentleşme.............................................................................................. 43 C.1.2.2. Yeşil Alanlar...................................................................................................... 44 C.1.2.3. Isınmada Kullanılan Yakıtlar............................................................................. 44 C.1.2.4. Endüstriyel Emisyonlar ..................................................................................... 57 C.1.2.5. Trafikten Kaynaklanan Emisyonlar................................................................... 62 C.2. Havayı Kirletici Gazlar ve Kaynakları........................................................................... 63 C.2.1. Kükürtdioksit Konsantrasyonu ve Duman............................................................... 63 C.2.2. Partikül Madde (PM) Emisyonları........................................................................... 64 C.2.3. Karbonmonoksit Emisyonları .................................................................................. 64 C.2.4. Azot Oksit (NOx) Emisyonları ................................................................................ 64 C.2.5. Hidrokarbon ve Kurşun Emisyonları ....................................................................... 65

IV

C.3. Atmosferik Kirlilik......................................................................................................... 65 C.3.1.Ozon Tabakasının İncelmesinin Etkileri................................................................... 65 C.3.2. Asit Yağışlarının Etkileri ......................................................................................... 65 C.4. Hava Kirleticilerinin Çevreye Olan Etkileri................................................................... 66 C.4.1. Doğal Çevreye Etkileri ............................................................................................ 66 C.4.1.1. Su Üzerindeki Etkileri ....................................................................................... 66 C.4.1.2. Toprak Üzerine Etkileri ..................................................................................... 66 C.4.1.3. Flora ve Fauna Üzerindeki Etkileri ................................................................... 67 C.4.1.4. İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri ...................................................................... 68 C.4.2. Yapay Çevreye (Görüntü Kirliliği Üzerine) Etkileri ............................................... 68 D. SU......................................................................................................................................... 69 D.1. Su Kaynaklarının Kullanımı .......................................................................................... 69 D.1.1. Yeraltı Suları............................................................................................................ 69 D.1.2. Jeotermal Kaynaklar ................................................................................................ 69 D.1.3. Akarsular.................................................................................................................. 70 D.1.4. Göller, Göletler ve Rezervuarlar.............................................................................. 75 D.1.5. Denizler.................................................................................................................... 85 D.2. Doğal Drenaj Sistemleri................................................................................................. 85 D.3. Su Kaynaklarının Kirliliği ve Çevreye Etkileri........................................................... 106 D.3.1. Yeraltı Suları ve Kirlilik ........................................................................................ 106 D.3.2. Akarsularda Kirlilik ............................................................................................... 107 D.3.3. Göller, Göletler ve Rezervuarlarda Kirlilik ........................................................... 108 D.3.4. Denizlerde Kirlilik ................................................................................................. 115 D.4. Su ve Kıyı Yönetimi, Strateji ve Politikaları ............................................................... 116 D.5. Su Kaynaklarında Kirlilik Etkenleri ............................................................................ 118 D.5.1. Tuzluluk................................................................................................................. 118 D.5.2. Zehirli Gazlar......................................................................................................... 118 D.5.3. Azot ve Fosforun Yol Açtığı Kirlilik..................................................................... 118 D.5.4. Ağır Metaller ve İz Elementler .............................................................................. 118 D.5.5. Zehirli Organik Bileşikler...................................................................................... 119 D.5.5.1. Siyanürler ........................................................................................................ 119 D.5.5.2. Petrol ve Türevleri........................................................................................... 119 D.5.5.3.Polikloro Naftalinler ve Bifeniller.................................................................... 119

V

D.5.5.4.Pestisitler ve Su Kirliliği .................................................................................. 119 D.5.5.5.Gübreler ve Su Kirliliği.................................................................................... 119 D.5.5.6. Deterjanlar ve Su Kirliliği ............................................................................... 122 D.5.6. Çözünmüş Organik Maddeler................................................................................ 122 D.5.7. Patojenler ............................................................................................................... 122 D.5.8. Askıda Katı Maddeler .........................................................................................122 D.5.9. Radyoaktif Kirleticiler ve Su Kirliliği ................................................................... 123 E. TOPRAK VE ARAZİ KULLANIMI.............................................................................. 124 E.1. Genel Toprak Yapısı..................................................................................................... 124 E.2. Toprak Kirliliği............................................................................................................. 124 E.2.1. Kimyasal Kirlenme ............................................................................................... 124 E.2.1.1. Atmosferik Kirlenme ....................................................................................... 124 E.2.1.2. Atıklardan Kirlenme ........................................................................................ 124 E.2.2. Mikrobiyal Kirlenme.............................................................................................. 126 E.3. Arazi ............................................................................................................................. 126 E.3.1. Arazi Varlığı........................................................................................................... 126 E.3.1.1. Arazi Sınıfları .................................................................................................. 126 E.3.1.2. Kullanım Durumu ............................................................................................ 131 E.3.2. Arazi Problemleri ................................................................................................... 132 F . FLORA - FAUNA VE HASSAS YÖRELER ................................................................ 135 F.1. Ekosistem Tipleri.......................................................................................................... 135 F.1.1. Ormanlar................................................................................................................. 135 F.1.1.1. Ormanların Ekolojik Yapısı ............................................................................. 135 F.1.1.2. İlin Orman Envanteri ....................................................................................... 136 F.1.1.3. Orman Varlığının Yararları.............................................................................. 140 F.1.1.4. Orman Kadastro ve Mülkiyet Konuları ........................................................... 141 F.1.2. Çayır ve Meralar..................................................................................................... 142 F.1.3. Sulak Alanlar.......................................................................................................... 144 F.1.4. Diğer Alanlar (Stepler vb.)..................................................................................... 144 F.2. Flora.............................................................................................................................. 144 F.2.1. Habitat ve Toplulukları .......................................................................................... 144

VI

F.2.2. Türler ve Populasyonları ....................................................................................... 144 F. 3. Fauna............................................................................................................................ 147 F.3.1. Habitat ve Toplulukları .......................................................................................... 147 F.3.2. Türler ve Populasyonları ........................................................................................ 149 F.3.3. Hayvan Yaşama Hakları......................................................................................... 157 F.3.3.1. Evcil Hayvanlar................................................................................................ 157 F.3.3.1.1. Sahipli Hayvanlar..................................................................................... 157 F.3.3.1.2. Sahipsiz Hayvanlar .................................................................................. 157 F.3.3.2. Nesli Tehlike Altında Olan ve Olması Muhtemel Evcil ve Yaban Hayvanlar 159 F.3.3.3. Hayvan Hakları İhlalleri................................................................................... 159 F.3.3.4. Valilikler, Belediyeler ve Gönüllü Kuruluşlarla İşbirliği ................................ 160 F.4. Hassas Yöreler Kapsamında Olup (*) Bölümdeki Bilgilerin İsteneceği Alanlar ......... 161 F.4.1. Ülkemiz Mevzuatı Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar...................................... 161 F.4.1.1. 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2. Maddesinde Tanımlanan ve Bu Kanunun 3. Maddesi Uyarınca Belirlenen “Milli Parklar”, “Tabiat Parkları”, “Tabiat Anıtları” ve “Tabiat Koruma Alanları”............................... 161 F.4.1.2. 3167 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu Uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı’nca Belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları” .................................................................................................... 164 F.4.1.3. 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 2. Maddesinin “a - Tanımlar” Bendinin 1.,2.,3. ve 5. Alt Bentlerinde “Kültür Varlıkları”, “Tabiat Varlıkları”, “Sit” ve “Koruma Alanı” Olarak Tanımlanan ve Aynı Kanun İle 3386 Sayılı Kanunun (2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) İlgili Maddeleri Uyarınca Tespiti ve Tescili Yapılan Alanlar....................................... 170 F.4.1.4. 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu Kapsamında Olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları............................................................................................. 170 F.4.1.5. 4/9/1988 Tarihli ve 19919 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nin 17 nci ve 1/7/1999 Tarihli ve 23742 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Yönetmelikle Değişik 18.,19. ve 20. Maddelerinde Tanımlanan Alanlar............................................................................... 170 F.4.1.6. 2/11/1986 Tarihli ve 19269 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği’nin 49. Maddesinde Tanımlanan “Hassas Kirlenme Bölgeleri” ....................................................................................... 170

VII

F.4.1.7. 2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun 9. Maddesi Uyarınca Bakanlar Kurulu Tarafından “Özel Çevre Koruma Bölgeleri” Olarak Tespit ve İlan Edilen Alanlar ............................................................................................................... 171 F.4.1.8. 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu’na Göre Koruma Altına Alınan Alanlar .......... 171 F.4.1.9. 6831 Sayılı Orman Kanunu Gereğince Orman Alanı Sayılan Yerler.............. 171 F.4.1.10. 3621 Sayılı Kıyı Kanunu Gereğince Yapı Yasağı Getirilen Alanlar ............. 171 F.4.1.11. 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda Belirtilen Alanlar........................................................................... 171 F.4.1.12. 4342 Sayılı Mera Kanununda Belirtilen Alanlar ........................................... 171 F.4.1.13. 30.01.2002 Tarih ve 24656 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği”nde Belirtilen Alanlar .... 171 F.4.2. Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası Sözleşmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar (**).......................................................................................................... 171 F.4.2.1. 20/2/1984 Tarih ve 18318 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi” (BERN Sözleşmesi) Uyarınca Koruma Altına Alınmış Alanlardan “Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları”nda Belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, “Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları” ............................................... 171 F.4.2.2. 12/6/1981 Tarih ve 17368 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” (Barcelona Sözleşmesi) Uyarınca Korumaya Alınan Alanlar....................................... 172 F.4.2.2.1. 23/10/1988 Tarihli ve 19968 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan “Akdeniz’de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol” Gereği Ülkemizde “Özel Koruma Alanı” Olarak Belirlenmiş Alanlar.................................... 172 F.4.2.2.2. 13/9/1985 Tarihli Cenova Bildirgesi Gereği Seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı Tarafından Yayımlanmış Olan “Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit” Listesinde Yer Alan Alanlar ............................................................ 172 F.4.2.2.3. Cenova Deklerasyonu’nun 17. Maddesinde Yer Alan “Akdeniz’e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin” Yaşama ve Beslenme Ortamı Olan Kıyısal Alanlar .............................................................................................................. 172 F.4.2.3. 14/2/1983 Tarih ve 17959 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi”nin 1. ve 2. Maddeleri Gereğince Kültür ve Turizm Bakanlığı Tarafından Koruma Altına Alınan “Kültürel Miras” ve “Doğal Miras” Statüsü Verilen Kültürel, Tarihi ve Doğal Alanlar................................................................................................. 172 F.4.2.4. 17/05/1994 Tarih ve 21937 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak

VIII

Yürürlüğe Giren “Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi” (RAMSAR Sözleşmesi) Uyarınca Koruma Altına Alınmış Alanlar.................................................................................... 172 F.4.3. Korunması Gereken Alanlar (***) ......................................................................... 177 F.4.3.1. Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, Mevcut Özellikleri Korunacak Alan Olarak Tespit Edilen ve Yapılaşma Yasağı Getirilen Alanlar (Tabii Karakteri Korunacak Alan, Bio genetik Rezerv Alanları, Jeotermal Alanlar vb.)........................ 177 F.4.3.2. Tarım Alanları: Tarımsal Kalkınma Alanları, Sulanan, Sulanması Mümkün ve Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıfları I, II, III ve IV Olan Alanlar, Yağışa Bağlı Tarımda Kullanılan I. ve II. Sınıf İle, Özel Mahsul Plantasyon Alanlarının Tamamı ...................................................................................................... 177 F.4.3.3. Sulak Alanlar: Doğal veya Yapay, Devamlı veya Geçici, Suların Durgun veya Akıntılı, Tatlı, Acı veya Tuzlu, Denizlerin Gel-Git Hareketinin Çekilme Devresinde 6 Metreyi Geçmeyen Derinlikleri Kapsayan, Başta Su Kuşları Olmak Üzere Canlıların Yaşama Ortamı Olarak Önem Taşıyan Bütün Sular, Bataklık Sazlık ve Turbiyeler İle Bu Alanların Kıyı Kenar Çizgisinden İtibaren Kara Tarafına Doğru Ekolojik Açıdan Sulak Alan Kalan Yerler .................................................................................................................. 177 F.4.3.4. Göller, Akarsular, Yer altı suyu İşletme Sahaları ............................................ 179 F.4.3.5. Bilimsel Araştırmalar İçin Önem Arzeden ve/veya Nesli Tehlikeye Düşmüş veya Düşebilir Türler ve Ülkemiz İçin Endemik Olan Türlerin Yaşama Ortamı Olan Alanlar, Biyosfer Rezervi, Biyotoplar, Biyogenetik Rezerv Alanları, Benzersiz Özelliklerdeki Jeolojik ve Jeomorfolojik Oluşumların Bulunduğu Alanlar ........................................................................................................ 179 F.4.3.6. Mesire Yerleri; 6831 Sayılı Orman Kanununa Tabi Alanlarda Halkın Rekrasyonel Kullanımını Düzenleyip, Kullanımının Doğal Yapının Tahribine Neden Olmadan Yönlendirilmesini Sağlamak Üzere Ayrılan Alanlar ......................... 179 G. TURİZM ........................................................................................................................... 181 G.1. Yörenin Turistik Değerleri........................................................................................... 181 G.1.1 Yörenin Doğal Değerleri ........................................................................................ 181 G.1.1.1. Konum ............................................................................................................. 181 G.1.1.2. Fiziki Özellikleri.............................................................................................. 182 G.1.2. Kültürel Değerler ................................................................................................... 182 G.2. Turizm Çeşitleri ........................................................................................................... 189

IX

.....................................................2...............................1.........................................2.. 195 H.......................................... Pestisit Kullanımı...................................5......... Turizm Ekonomisi........2.....2...........................2.............. Organik Tarım............. 242 H....... Süs Bitkileri....3..................................................................2...................2.......2..............2.2................ 194 H................................................. 195 H............... Özel İşletmeler.............. Sebze Üretimi .......2.................2...2.....3................................2........ 229 H............... 207 H...............................1.....................................................................................1....2.......... 215 H.................. Gübre Kullanımı ...............2........4.................................G.......................................................................1............ 194 H................. 215 H.................................1.......3..................................... Hayvansal Üretim ............1....................................................................................4..................................... Turizm-Çevre İlişkisi ................................2............. 192 H............................2............................................................................... 192 G...................Bitkisel Üretim.......................... 229 H.....................................................................................................1.............. Turistik Altyapı ................. 238 H.5........................................................ 195 H.6.....................2...........................2....................2.... Arıcılık ve İpekböcekçiliği....................... Tarımsal Faaliyetler .....1................................................ 241 H.. Tarla Bitkileri ................... 223 H....1..........................2.. Turist Sayısı .....4............................... Kamu İşletmeleri ... Kürk Hayvancılığı ..........................................2..........................5....1... Tarımsal İşletmeler .....................................2. Yem Bitkileri......................................... Tarımsal Üretim ..................... Endüstriyel Bitkiler ............................ Bahçe Bitkileri............................................... 244 H.......1..... 244 H....... 189 G... Toprak Kullanımı............. 245 H.............................................. 191 G..... Baklagiller .............4.......................................................2...............2...................6.......... Meyve Üretimi ..5..................................................2....... 227 H.. 208 H. 245 H. Buğdaygiller .................1................... TARIM VE HAYVANCILIK ...2.. 236 H........2...................................... Genel Tarımsal Yapı ........................1......2.................... 205 H..1..........2........1.........................1.1..................................2.............1...........2...................................................................4.........4..................................3............................2... Su Ürünleri ........................................................................................... 195 H................................. Küçükbaş Hayvancılık ................... 235 H..1........................................................................5..................1......1...........................................................3.......... Kümes Hayvancılığı ( Kanatlı Üretimi) ................................... Büyükbaş Hayvancılık .. 245 H............................................. 241 H..........3............................. 245 H......................................................................5.......................... 246 X ....

. Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler..................... 248 I......... 249 J....................11........... İkincil Enerji Kaynakları .....4.............................. ENERJİ ................................................................................... 251 J....................................................................................... 252 J............. 251 J.... Orman............................1........Sanayi Madenleri.....................................2...... 251 J.......I...... 252 J...4.1......................................1.. 250 J..............2.........1. 251 J........... 254 XI ........................ 254 J..................................... 252 J.......................................2.............. 248 I............................................................1........................................................................ Yenilenebilir Elektrik Enerjisi Üretimi........3..............................................2........ Nükleer Kaynaklar (Uranyum ve Toryum)......... Maden Kanununa Tabi Olan Madenler ve Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler.......................................................... 251 J..............1..........7.................10.............. MADENCİLİK .....9...................................... Cevher Zenginleştirme ...................1.. 250 J....................................... 250 J......... 247 I............................................................1........................................................................1..............5................................................................. Taşkömürü ................. 251 J.............................................. 248 I........................ Hampetrol...............1................................................................................................................................... 247 I......4....................................................................................................................... Doğalgaz ......................................................5............................................ Linyit......................................................................................................... 254 J................... 250 J.......................................................Hidrolik . Rüzgar ............ 251 J..... Madencilik Faaliyetleri Sonucunda Arazi Kazanım Amacıyla Yapılan Rehabilitasyon Çalışmaları .................... Enerji Madenleri............................................2................. Bitümlü Şist....2........1..........................................1...1. Madencilik Faaliyetlerinin Yapıldığı Yerlerin Özellikleri .... 247 I.......... Jeotermal ........1..........2............................... Metalik Madenler .........................13..... Güneş .......................................8.....................3.................1..... Madencilik Faaliyetlerinin Çevre Üzerine Etkileri ....................1...... 250 J............1.1.........................1...........2.................................................3..................................... 247 I..........................1...................... 249 I................6......................................... 247 I.................3................................................. 252 J... Birincil Enerji Kaynakları ........ Termik Enerji ..12.......................................................................................................................................................................................................................................... Hidrolik Enerji ............... Biyokütle...........1.............................................................................................. 251 J.... Nükleer Enerji ................................1........................................4...................... Asfaltit........................................2..............................

...... SANAYİ VE TEKNOLOJİ ............ Sanayi Gruplarına Göre İşyeri Sayıları ve İstihdam Durumu.......4...................................................... 284 L............1............................................... Doğalgaz Boru Hatları ........1............... Araç Sayıları ....1..................................6....... 280 L......2..................................... Kanalizasyon ve Arıtma Sistemi.... 268 K... 264 K.....1.................................................. Göl ve Nehir Taşımacılığı ...................................................... 282 L.2................................ Deniz.. Enerji Tasarrufu İle İlgili Yapılan Çalışmalar............................................1...... ALTYAPI........2.1.. 285 XII ........................................................ Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliği.2............................2.. 280 L.................... Ulaşım........................... Temiz Su Sistemi ...................3......... ULAŞIM VE HABERLEŞME ......5...... 255 K............... 270 L............................................ Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Gürültü Kirliliği ...................1..............................................................2.....2........... İl Sanayinin Gelişimi.......................................................... 268 L..................1.........4....6............................................. Yeşil Alanlar ..... 254 J... Sanayinin İlçelere Göre Dağılımı ............2............................................J.1.................................2....................... 262 K................................. Atık Su Sistemi............ Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Su Kirliliği…………................1..... 284 L....... 256 K...................1............................ Enerji Tüketiminin Sektörlere Dağılımı... Altyapı ..............Ulaşım Planlaması …………………………………………………………..............................................3........ 285 L......... Genel Anlamda Sanayi Gruplandırılması ...................................................................2......1.................. Yer Seçimi Süreçleri ve Bunu Etkileyen Etkenler. 254 K.........2.......................................... 261 K........................... 270 L...... Kullanılan Raylı Sistemler....2.............................................. Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı .......... Taşımacılıkta Demiryolları ................................. Karayolları. Elektrik İletim Hatları ..... 282 L............. 255 K................. Sanayiden Kaynaklanan Çevre Sorunları ve Alınan Önlemler............................1.....................................3.............................................4................................................ Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Toprak Kirliliği ................. Karayolları Genel.....3.................2.2 ..........................6.. 284 L.......... 264 K. 263 K........5....................... 279 L....................... Demiryolları.6............................................................1......3.....................2...2............................................. Kent İçi Yollar ..................... 282 L................................................... 284 L....6.....1....2.................3.........284 L.....5..........2..... 284 L.............4...........................2.............................. 270 L..................................4....1........................ 282 L... 258 K...............1...........................……………………........ Toplu Taşım Sistemleri.........

...6..........................2........................................... 298 M...........................1..............................5............................................ Limanlar.........1........... Kırsal Yerleşme Deseni ................................ 297 M.......1.......... 297 M......................................1................... Okullar ......1...... 291 M........................................... Kentsel ve Kırsal Planlama. Kamu Binaları ............................ Havayolları............................ Yerel Mimari Özelikler..............................1................................... İlin Plan Durumu ...L.....3..... 298 M............ 288 L................................................... İldeki Baz İstasyonları............ 297 M...1.................5......................3.................3............................3. Sosyal ve Kültürel Tesisler ....4.............. 298 M......................................2................................. Endüstriyel Yapılar ............................. Arazi Mülkiyeti.......................1...............7................. Kültürel..3.......8....................3...................... 294 M................... 291 M.....................3............4......................... YERLEŞİM ALANLARI VE NÜFUS (*) .........2.... Göçer ve Hareketli Barınaklar ............................................................................ 290 M......................................2..........4.....1........................... Haberleşme .......3..................... Kentsel Büyüme Deseni ................................. 296 M.......................................................3.1......1.............. 294 M..........................................2.....................................2.........................................5.1........................ Otel-Motel ve Turizm Amaçlı Diğer Yapılar ... Doğal Özelliklerin Kent Formuna Etkileri .........................................................................7..11.....................2............................ 298 M............................. Binalar ve Yapı Çeşitleri ............ 296 M.................................... 290 M.........1.........1......3....10................................... 289 M.. Taşımacılık..........6... Altyapı .................................................................4............ 293 M.................................... 298 XIII ...............................1....... Kırsal Alanlar........................ 291 M..........1..1........1.............. Bürolar ve Dükkanlar. 298 M.......................................................................................................................................................... 298 M................... 297 M..................................... 288 L.......................... 287 L.......... Arkeolojik ve Turistik Özellikli Alanlar .......................................... Planlı Kentsel Gelişme Alanları ....... 297 M.........1.............................2.....3.........2.........3...3............4... Kentsel Alanlarda Yoğunluk ....................1.....................................................................................Sosyo-Ekonomik Yapı ....................3.3.......................................................................... 285 L........2.................................... Kırsal Alanda Yapılaşma ..........2.......................3.................................... Bina Yapımında Kullanılan Yerel Materyaller.....................................1.......... 286 L......... 293 M....................... 293 M............................................................................. Hastaneler ve Sağlık Tesisleri..........1............................................. Kentsel Alanlar ...................................3...1... 298 M..............................................1.................................... 293 M.............. Tarihi...... Endüstri Alanları Yer Seçimi.........9.. Kentsel Yenileme Alanları ............ 293 M.............

................ 315 N....................... Pil ve Aküler .....1..... Gecekondu Islah ve Önleme Bölgeleri .....4.......................1.....5..3..5............................................4.................................................. 302 M....................................................... İl ve İlçelerin Nüfus Yoğunlukları ...................................................... Kentsel Atıklar ............................................. Ambalaj Atıkları ........................................................... 307 M........ 328 XIV ........................................4.................................M........................................ Göçler.............6................................................. Konut Yapım Süreçleri ... Tehlikeli Atıklar......... Evsel Katı Atıklar.....6..... Atık Yağlar ..................... 302 M...4................................ 313 N....................... Binalarda Ses İzolasyonu .....................................................3............ 311 N.............................. 305 M..................6............ 301 M.............. Göçebe İşçiler (Mevsimlik) ......................5.......... Kullanım Ömrü Bitmiş Araçlar ............5........... 326 N.............................. 325 N.............3....2... Havaalanları ve Çevresinde Oluşturulan Gürültü Zonları ...................................................4..................5............................... İş Alanları ve İşsizlik ..4.............................................2.....................2........................................................................................6...........6...3............ Cips ve Diğer Yakma Fırınlarından Kaynaklanan Küller ........................................................................... Nüfus Değişim Oranı ........................................................................3.... 299 M.............................4........................................... Tıbbi Atıklar ......................................................... Ticari ve Endüstriyel Gürültü ......................... 306 M...................... 302 M....... 323 N............................3...................................6..... 328 N.... Binalarda Isı Yalıtımı................................................................. 310 M........ Görüntü Kirliliği ............................................5................8.......................... Nüfusun Yaş.................7................ Nüfusun Yıllara Göre Değişimi………………………………………………................................. Elektrik ve Elektronik Atıklar ......................... Hayvan Kadavraları ..................2...................... 301 M.................................... 323 N.........1..... 301 M..............................2......................4......... 301 M...................................... 328 N............................................................... 301 M.....5......................4........... Diğer Atıklar .......................... 300 M..............................................1......... Kent Toprağının Mülkiyet Dağılımı ............5................................................................ Nüfus ........... Cinsiyet ve Eğitim Gruplarına Göre Dağılımı ........................................ 313 N..............3... ATIKLAR .... Özel Atıklar............................................................................................. 328 N..........3......................................3.... 301 M.................2.. Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağlar .................................... Tarama Çamurları.................3.... Yerleşim Yerlerinin Çevresel Etkileri..3.......................................................5...................3.....................4............5..........6.4................................ 328 N..............................4.....4.....................3......1.......................... 327 N...................... 300 M................6..............1............. 324 N.......... 328 N....... 305 M.........

..............5..............1..... 330 N....................1.......... 361 P.... Atık Yönetimi .......3...................... 354 O..................1...4.... 354 O................................................. Gürültü ile Mücadele ............................................................... 359 O...............1..... 359 O.......................... 351 N........................................................................ 353 O.............................. Doğal Afetler .... Titreşim ......... 329 N.............1...........3.1................... Katı Atıkların Biriktirilmesi............. Gürültünün Fiziksel Çevreye Olan Etkileri...........4..1............. Atıkların Yakılması ...3.........3............................7............................. 359 O...........9...................................................8...................................... 359 O.......1.... 361 P.... Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu ……………………………………………................................. İnşaat Gürültüsü ...... 351 N..................................................... Gürültünün Çevreye Olan Etkileri............................ 329 N..................4.................................................................1.............2............................................... Gürültünün İnsanlar Üzerine Olan Etkileri.................................1........1.......................... 353 O........................................... Performans Üzerine Etkileri.....2................................................................3.... 351 N.....................4........ 358 O.............................................................................. 360 O...8....................................2...........................1...........1.......................4........................... Atıkların Çevre Üzerindeki Etkileri.4.........2.................. Gürültü Kaynakları ...1... 357 O.............8............ 330 N..............Yerleşim Alanlarında Oluşan Gürültüler…………………………………................................ Toplanması........................................................................................10..1....... Havaalanları Yakınında Oluşan Gürültü ............1.........................4..............1..........................................................1..............N................................ Endüstri Gürültüsü ......Katı Atıkların Depolanması .......1.......................................................1...2....................1........................................ 351 O.....3.............................2....358 O...... 360 P............... 330 N............1... Gürültünün Sosyal Çevreye Olan Etkileri..................5............................... Fiziksel Etkileri .................................................................8.................... GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM ............................. Trafik Gürültüsü ...............................................329 N....Atıkların Bertaraf Yöntemleri ....... Depremler ...........................................................................6.1........... 359 O..................................................... 361 XV ............ Gürültü ................1................. Atıkların Geri Kazanımı ve Değerlendirmesi ................ Taşınması ve Aktarma Merkezleri ..1....1........... Kompost.1.................. 358 O...................................1.................................... Mezbaha Atıkları ......4.............. Psikolojik Etkileri.......................... 360 O.. 356 O........... 360 O.....1................ Fizyolojik Etkileri................................ AFETLER.........................................................3............................

...............................................................................................................................5.........................................P...................... Tehlikeli Maddeler ....1....................................2.... 375 P.. Bebek Ölümleri............1............... İlkyardım Servisleri.................1................Sivil Savunma Birimleri ...............1.............................. 376 R........................ Gıda Hijyeni.................................. Denizler ...... 363 P........ Denize Dökülen Petrol ve Diğer Tehlikeli Atıklar.......5............................. Afetlerin Etkileri ve Yardım Tedbirleri .1................... 377 R.................... Gürültünün İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: ..........3.........................................2... 383 R.............................. 374 P.......1.......... İçme.................. Temel Sağlık Hizmetleri .......................................1................................ Yaş ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı .....................2................. 377 R...........1........ Zoonoz Hastalıklar ....................3......1.6.....6..........................3...... Radyoaktif Maddeler..........................2............ Heyelan ve Çığlar....................... Bulaşıcı Hastalıklar..... Ormanlar Üzerinde Biyotik veya Abiyotik Faktörlerin Etkileri: ..............................3...........................................2.... 368 P.............................................. Atıkların İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: ............................................................................................................... 370 P............... Kentsel Hava Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: .......... Kullanma ve Sulama Suları ...... 396 XVI ......1...................... 376 P........ Afetler ve Büyük Endüstriyel Kazalar ............................ 385 R.................................. Su Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri:......... 384 R...... Aile Planlaması Çalışmaları.........................................4...................................3... 365 P......................................................4.........7..........2................2................................................................................ Yangın Kontrol ve Önleme Tedbirleri ....... Otlak ve Sazlık Yangınları ....2............ 394 R.............. Diğer Afetler......................................... Sağlık Kurumlarının Dağılımı ..............3......................4..........................2.. Çevre Kirliliği ve Zararlarından Oluşan Sağlık Riskleri.................3.......................1......1.....4........................................... Aşılama Çalışmaları....2..............3........................1............................3........................................................................ 368 P........ Afetzedeler ve Mültecilerin Yeniden İskanı .................... 366 P.. 368 P...... 391 R... 367 P....... 372 P..... SAĞLIK VE ÇEVRE...............................................................................................1...........................3..............................................................................................................1...1....... 370 P..... 379 R....2................................. 387 R.... 384 R....... Seller. 385 R................................. 373 P.......................................................................2....... 388 R........... Orman.. Fırtınalar ............3.... Ölümlerin Hastalık....1....................................2........................................... 377 R....... 387 R..1......................... 391 R........................ 395 R...1........5..1.......6.....................2.....2................... 368 P.......2.................3......3.................... Tehlikeli Maddelerin Yurtiçi ve Sınırlar arası Taşınımı İçin Alınan Tedbirler ...........2.1.......................2...

. Korunması ve Geliştirilmesi ........ Çevresel Etki Değerlendirmesi..........................2........................2........................................2................................ 398 S.................3.... İyonize Radyasyondan Korunma:................................................. 401 T.......................... Doğal Kaynakların Ekolojik Dengeler Esas Alınarak Verimli Kullanımı.............................2............................4........................1...... 400 S.. 402 T.. Baz İstasyonlarından Yayılan Radyasyonun İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri................................ Çevrenin İnsan-Psikososyal İhtiyaçlarıyla Uyumunun Sağlanması..... 403 T.................... 398 S.............................................................. Çevreyle İlgili Federasyonlar ........... 404 T..............2...... Çevre Kirliliğinin ve Çevresel Tahribatın Önlenmesi................ 400 S.........2........... Çevreyle İlgili Gönüllü Kuruluşlar ve Faaliyetleri......................................1.................................................................................... 397 R.............. ÇEVRE EĞİTİMİ......... Pestisitlerin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri:.....................................6.2.........R............................................................................. 397 S...................................... 401 S...1.....5...... 402 T...3... 404 XVII ................... ÇEVRE YÖNETİMİ VE PLANLAMA ............................................ Çevre Dernekleri ................6.......................... Çevre Vakıfları ...................7.......................................................... 396 R............................... Ekonomik ve Sosyal Faaliyetlerin Çevrenin Taşıma Kapasitesini Aşmayacak Biçimde Planlanması ......................2...............5............................ 403 T................ Kamu Kuruluşlarının Çevre Eğitimi İle İlgili Faaliyetleri ........... Çevre Duyarlı Arazi Kullanım Planlaması......................... 404 T..............2...

........ EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı ................İlimize ait mahalli basınç ortalamaları ......18-C EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam XVIII ....................…………………………………………………59 Tablo C.........................İlimize ait buharlaşma değerleri aşağıdaki tabloda görülmektedir................ İlimize ait yağış tablosu..... Rezerv ve Tenör Bilgileri.. 15 Tablo B...37 Tablo C.........................................46 Tablo C..............4.............................47 Tablo C......................................19 Tablo B.....39 Tablo C..............................5....................................... Metalik Madenler ......2............. İlimize ait kar ve don durumu............ 61 Tablo C....................................... Isınma Amaçlı İthal Taş ve Linyit Kömürlerde Aranacak Özellikler (Satışa Sunulan) .................... 2005 Yılı Mera Islah Çalışmaları ............47 Tablo C...... Hassas Yöreler………………………………………………………………....12...............................................7..3...............................6..5.45 Tablo C..............2..................42 Tablo C......................... 41 Tablo C.................34 Tablo B....................60 Tablo C.... EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı ..............14..........4.....1....6........................ 2005-2006 Kış Sezonunda Kömür Satış İzin Belgesi Verilen İthalatçılar..7...... Isınmada Kullanılacak Briket Kömürlerin Özellikleri ......28 Tablo B......1..41 Tablo C...................... EKHKKY Liste A’ya göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı……........Maden Varlığı....15.................................8........................19 Tablo B. Mera Islah ve Amenajman Çalışmaları………………………………………..................18-A..... ..................47 Tablo C... Mera Tespit..... İlimize ait Sıcaklık ve Güneşlenme Değerleri................16.........................................3........... Uygunluk Belgesi Verilen Yerli Kömür Üreticileri …………………………45 Tablo C.......13........................................................İlimize ait Sis ve Nispi Nem değerleri................................ Sanayi Amaçlı İthal Edilen Kömürlerde Aranacak Özellikler .....9........ 58 Tablo C..........18-B...11............................10......................... Samsun İli Linyit Üretimi.............. ........................... İlimize Ait Rüzgar Değerleri.......38 Tablo C.............................. Merkez İlçede Bulunan EKHKKY’ne göre Emisyon İznine Tabi Tesislerin Emisyon İzin Durumları ve İlçelere Dağılımı.....................20 Tablo B.....34 Tablo C..43 Tablo C.. Isınmada Kullanılacak Yerli Kömürlerde Aranacak Özellikler ............ Tahdit Ve Tahsis Çalışmaları Mera Yönetim Birlikleri..............40 Tablo C............. Biyokütle Briketlerinde Aranacak Özellikler......................................46 Tablo C..................17................................ .......TABLOLAR LİSTESİ Tablo B.................. Yağış ve Kuraklığın Yıllara Göre Dağılımı ........

...............................81 Tablo D.Değirmendere (Baraj Gölü Çıkışı ) Kirlilik Analizi .........106 Tablo D..........109 Tablo D.................................... Atık su Arıtma Tesisleri ve Deşarj Noktaları.22...............13.....14.............21...........76 Tablo D..............................82 Tablo D...... Divanbaşı Göleti................................................62 Tablo C.23................................................................................................... 62 Tablo C................ Abdal Irmağı-Çakmak Barajı Çıkışı Kirlilik Analizi ....................... Güven Göleti .Samsun Orman İşletme Müdürlüğünün ağaç türleri itibariyle orman dağılımı ...................63 Tablo C...................... 2005 Yılı Samsun İli Gübre Tüketim Miktarlarının İlçelere Göre Dağılımı ... Bafra Ovası Yeraltı Suyu Bilançosu .... Samsun................117 Tablo D..................... Kaynaklar ve Debileri ................63 Tablo C....2.......115 Tablo D............ İl Sınırları İçerisinde Yer Alan Su Kaynakları ve Bu Kaynakların Kirlenme Nedenleri .. Derbent Barajı .......... Samsun İlinde Tuzluluk Ve Sodiklik Problemi Bulunan Toprakların Etkileme Durumları ..............................................77 Tablo D....19.........3.....................................63 Tablo C......10.............................................84 Tablo D......................................... Samsun........... Suat Uğurlu Barajı...............................................19.... Barajlar ve Su Rezervuarları ................ 94 Tablo D.7...... Kürtün Çayı-Kadıköy Barajı Yeri Kirlilik Analizi..............4...................21........8......Vezirköprü Karabük Göleti .................................Kavak Kozansıkı Göleti ...................65 Tablo D...... 80 Tablo D..................120 Tablo D......................................................................................................................78 Tablo D......18............................................................................97 Tablo D......16........... Tersakan Çayı.............11..........................5..........1...1............. 2005 Yılı Samsun İli Zirai Mücadele İlaçları Tüketimi ...................................... Tersakan Çayı-Havza Çıkışı Kirlilik Analizi ..........134 Tablo F... Göller...................12......2.........................Samsun İlinin Yüzölçümü Toplam 957.......... 2005 Yılı İlimizde Trafiğe Kayıtlı Araç Sayıları İl Merkezi Ve Geneli …….................Çarşamba Çıkışı Kirlilik Analizi...................................................................23.... Yeşilırmak............................................................................................... Çarşamba Ovası Yeraltı Suyu Bilançosu......131 Tablo E.......... 2005 Yılı Ocak-Şubat-Mart Ayı İtibariyle Benzin Ve Motorin Tüketimleri .........................................114 Tablo D.............120 Tablo E....20...1..........136 XIX .........................................................20............................ Hasan Uğurlu Barajı...........108 Tablo D......110 Tablo D................Aylara Göre SO2 ve PM Emisyonları...........111 Tablo D...........6...............19 Mayıs Barajı Membaı Kirlilik Analizi ..................Ladik Gölü Regülatör Çıkışı Kirlilik Analizi ... Terme Çayı........................Engiz Deresi............83 Tablo D.. Egzoz Emisyon Ölçümü Yapılan Araç Sayıları ...............................................900 Ha Olup Dağılımı ...... ........................Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı .....................79 Tablo D.. Göletler..............9.....................22...... Çakmak Barajı...15..............112 Tablo D.....................113 Tablo D.Başlıca Nox Kaynakları...17..

.............İki Yaşamlılar ve Sürüngenler Listesi ......................138 Tablo F................1............................153 Tablo F...13...............189 Tablo G..........................................Samsun Orman İşletme Müdürlüğünce 2005 Yılında Orman Kadastro Çalışması Yapılmak Üzere Programa Alınan Köyler .Mera Tespit................................................................F...2.................14.......11...............................................141 Tablo F..142 Tablo F.......5..............................................................................................................................................2005 Yılı Mera Islah Çalışmaları............ ............................................194 Tablo H.................................................................................................................................................Kuşlar Listesi.........6........................................................................ 136 Tablo F...4....................................Samsun İlinin Agro – Ekolojik Alt Bölgeleri ................................ Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü Dahilindeki Ormanların Ağaç Türlerine.................15...................5................137 Tablo F....................143 Tablo F.2005 Yılı İstatistiki Verilerine Göre Tarıma İlişkin Temel Bilgiler ...Lokanta.....................................190 Tablo G.........191 Tablo H................139 Tablo F...................8................. Balıklar Listesi ........... .................Kadastro Geçmemiş Köylerde Tespit Çalışmaları....................................151 Tablo F....12...............................................137 Tablo F..... Tahdit Ve Tahsis Çalışmaları Mera Yönetim Birlikleri ............................ 2005 Yılı Tesislerde Kalan Turist Sayıları ...10......................................................... ...................189 Tablo G...........................17..................144 Tablo F........................................... Samsun Orman İşletme Müdürlüğünün 2005 Yılı Üretim Program ve Gerçekleşmesi ........149 Tablo F......... Gazino ve Bar.. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünün 2005 Yılı Üretim Program ve Gerçekleşmesi.............3.....................................194 Tablo H...........................16...... Kapladığı Alanlara Ve Bu Alanların Nitelik ve İşletme Biçimine Göre Dağılımı ................Seyahat Acenteleri ..Flora Listesi.....................195 XX ...142 Tablo F...........18...................................Tarım Arazilerinin Dağılımı .....156 Tablo G.................137 Tablo.. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünün Ağaç Türleri İtibariyle Orman Dağılımı.............9........................ Memeliler Listesi .............................Tablo F...............................Oteller.3........................................Bafra Orman İşletme Müdürlüğünün ağaç türleri itibariyle orman dağılımı.......1..............4............................190 Tablo G.............2....................................Belediye Belgeli Turistik Tesisler .......7...........2...................3......................................... Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü Tarafından İşletilmekte Olan Devlet Ormanlarından Hasat Edilip Kullanıma Sunulan Belli Başlı Orman Ürünlerinin Yıllara Göre Miktar Ve Çeşitleri.................. Samsun Orman İşletme Müdürlüğü bünyesinde Özel Orman-Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Dağılımı..137 Tablo F................................138 Tablo F............. Bafra Orman İşletme Müdürlüğü Bünyesinde Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Orman Dağılımı.........

.....33......................Türlerine Göre Kümes Hayvanı Sayısı Ve Yumurta Üretimi...... Baklagiller Ekiliş Ve Üretimi...34......................221 Tablo H.............................. Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında Sebze Üretim Alanları (Ha. Samsun İli 1982 – 2003 Yılları Arası Pirinç Üretimi ....Buğdaygiller Ekiliş ve Üretimi ........ Irklara Göre Büyükbaş Hayvan Varlığı ...............................29..............232 Tablo H......206 Tablo H..............09..........213 Tablo H.Sebze Ekilen Alan Üretim ve Verimi ................................Türkiye’de Fındık Üretimine İzin Verilen Sahalar ..............5.............. Samsun İli 1982 – 2003 Yılları Arası Pirinç Üretimi ...) ......................6.............................. 1997 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Sebze Üretimi ....207 Tablo H....23....233 Tablo H.217 Tablo H.............................21..2005 Yılı ......9................36................211 Tablo H......İllere Göre Fındık Dikim Alanları (Ha...18. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi .32...... Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Yem Bitkilerinin Üretimi ................15..16..........) ............199 Tablo H...................................................237 XXI .........196 Tablo H.........................................225 Tablo H................24....11 Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı(Ha) .............................12 Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi ..........227 Tablo H...206 Tablo H.............230 Tablo H...224 Tablo H..10...................................... Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkilerinin Ekiliş Alanlarına Dağılımı (ha) ...25....... Endüstriyel Bitkiler Ekiliş Ve Üretimi...........2004 Tarihleri Arasında Türkiye Fındık İhracatı....14...........................................30....................).........26.............Yıllara Göre Türkiye Fındık İhracatı (ton)..........197 Tablo H.....................2003 – 02..................................31.....07....... Samsun İlinde Hayvansal Üretimin Yıllara Göre Değişimi ...35.......................27...........207 Tablo H.. Samsun İli Alt Bölgelere Göre Yem Bitkileri Ekiliş Alanları (ha. Samsun İli 1993 – 2004 Yılları Arası Mısır Üretim Potansiyeli ...................22. Yem Bitkileri Ekiliş Ve Üretimi .....................209 Tablo H..........17..........220 Tablo H...............................................237 Tablo H....................7............... 02... Samsun İli Alt Bölgelere Göre Sebze Üretimi .................................Türkiye Fındık İthalatı .....) ...................20....................................205 Tablo H............................8.228 Tablo H.................. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Tahıl Üretimi .......................................... Meyve Ağaç Sayısı Ve Üretimi ..................218 Tablo H.................... 1994 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Süt Üretimi .198 Tablo H.......19..................................231 Tablo H............13....................196 Tablo H....210 Tablo H............Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında Kanatlı Hayvan Varlığı ........... Samsun İli 1993 –2004 Yılları Arası Ayçiçeği Üretimi..............219 Tablo H...............................................215 Tablo H............Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı (ha.....28.................Tablo H............. 1997 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Et Üretimi ..203 Tablo H.............................4.......................208 Tablo H...........208 Tablo H.. Samsun İli 1993 – 2004 Yılları Arası Soya Üretimi ...

.2.240 Tablo H........................260 Tablo K.. 2005 Yılı Avcılık yolu ile üretim . Samsun İl Sınırları İçinden Geçen İl Yolları Toplamı . Küçük Sanayi Siteleri .................... Sanayi Parsellerindeki Faaliyetler ... Samsun İline Ait Doğal Gaz Kullanım Miktarı ve Kullanım Yerleri ..3.............................2...................................2005 Yılı Su Ürünleri Faaliyetleri Yetiştiricilik Çalışmaları .... Samsun İli Sınırları İçerisinden Geçen Enerji İletim Hatları ...................241 Tablo H.........10.....2.......................246 Tablo I.......... Samsun İçme suyu Arıtma Tesisleri 2005 Yılı Su Kalite Raporu .Su Ürünleri Destekleme Çalışmaları ....Maden Varlığı................. Samsun İlinde avcılık ve Yetiştiricilik Yoluyla Su ürünleri Üretiminin Yıllar üzerinden Değişimi (kg.......37.....260 Tablo K...........Su Ürünleri İşleme............................................................................................241 Tablo H. İlde Avcılık ve Yetiştiricilik Yoluyla Elde Edilen Su Ürünleri .....6..........247 Tablo I...........................46.................. Değerlendirme Ve Yetiştiricilik İşletmeleri ....260 Tablo K......259 Tablo K..................240 Tablo H.251 Tablo J...İlçelere Göre Kümes Hayvanı Sayısı Ve Yumurta Üretimi -2005 .....................................................282 Tablo L..............2005 Yılı Kültür yolu ile üretim ...............................264 Tablo L... Vezirköprü Sanayi ........45...............3.......................Yararlanılan Elektrik Enerjisi Kaynakları ve Üreten Kuruluşlar ...256 Tablo K..38.42....................................254 Tablo K................5..............283 Tablo L.......49........................1........238 Tablo H.39...................7.........240 Tablo H..... Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler ...............................4.....................................1...............................................261 Tablo K.........) .......248 Tablo J...245 Tablo H....................259 Tablo K............8.................. Samsun İline Ait Doğal Gaz Boru Çapı ve Hat Uzunluğu ....................239 Tablo H.4..Tablo H...........238 Tablo H.277 Tablo L...............................1......... Elektrik Abone Sayıları ..........44..... Samsun ve İlçeleri Mesafe Cetveli……………………………………………284 XXII ..6..............47...240 Tablo H....1.........281 Tablo L............ Havza Sanayi…………………………………………………………………...................................... Gübre Kullanımı ...............263 Tablo K...245 Tablo H.Elektrik Tüketimlerinin Sektörel Dağılımı (1997) ..........Gübre Tüketiminin İlçelere Göre Dağılımı ................9......................................... Çarşamba Sanayi……………………………………………………………..................239 Tablo H...... Sanayi Tesisleri Arıtma Tesisi ve Deşarj Durumları .......Pestisit Kullanımı ......40.......................................... Terme Sanayi ………………………………………………………………...2..............282 Tablo L............283 Tablo L............ Samsun Sanayinin Sektörler İtibariyle Sayıları ................. Bafra Sanayi ............Alt Bölgeler Bazında Su Ürünleri Yetiştiriciliği ..43.................................258 Tablo K................... Samsun İl Sınırları İçinden Geçen Devlet Yolları Toplamı ........................48........7.........Samsun İlinde 2003 Yılında Arıcılık Yapan Köy Ve Kovan Sayıları .. Rezerv ve Tenör Bilgileri ................5.................41..........

..................298 Tablo M.. Vasıflı ve Vasıfsız İşsizlik Sayıları ..........Doğal Nüfus Artış Hızı .......................313 Tablo N...............14... Samsun İlinde Çalışanların Sektörler İtibariyle Dağılımı ..... THY İç .....................................................A........310 Tablo M..... Sosyal ve Kültürel Tesisler ..10........................Giden Yolcu Sayıları ........... 2005 Yılı İçinde Samsun Genelinde Yapılan Atık Analizi Sonuçları .....................................Tablo L........Sayılarla İlçe Köy Bucak ve Belediyeler: .......311 Tablo M....8..................İller Bankası 16.Nüfus Yoğunluğu ve Hane Başına Düşen Nüfus ........... 12...........İşsizlerin Vasıfları ...........314 Tablo N....................13..............................................2...................8...................................................................................9.....................................289 Tablo L...Aralık 2004) ......................................13.......................Kaba Doğum Hızı ...................................................................... TCDD Samsun Limanı Gemi Trafiği .............................................2004 Yılı Nüfusun Öğrenim Durumu ......B.........1.........5...............................................307 Tablo M........................296 Tablo M......290 Tablo M.............Dış Hat Toplam Gelen ............311 Tablo M....13..07.. İl Sınırları İçinden Geçen Devlet.................................................7...................... bölge Müdürlüğü’nün 2000-2001-2002 yıllarında Sürdürülen projeler ....3..........................297 Tablo M....................8............284 Tablo L.........15....... 2004 Yılı Nüfusun Yaş Grupları Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2004 ......312 Tablo N.......... İl Ve Çevre Yollarındaki Yıllık Ortalama Günlük Trafik Sayısı ..........................................................286 Tablo L............................ Samsun İli Emr Ölçüm Sonucu İstatistikleri ......2001 Tarih Ve 24460 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Yönetmelikte Limit Değerler ........2.........................................14...Nüfusun Eğitim Durumu Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2005 ........................................288 Tablo L...........10...........................9.......4...............308 Tablo M.Aralık 2004) .............Yıllara Göre Hayati İstatistikler ............................... Telefon Kablolarının Yeraltından Ve Havai Olarak Geçme Oranları ............3...............................299 Tablo M..........................................................Yılanlıdere Çöp Sahasına Atık Getiren Belediyelerin Aylık Atık Miktarları (Ton/Ay) ..............................309 Tablo M........289 Tablo L.. TCDD Samsun Limanında 2004 Yılında Elleçlenen Eşyanın Gruplara Göre Dağılımı (Ton) ..... Genel Nüfus.....................306 Tablo M...........................1................ Samsun İli BTS Sayıları .......300 Tablo M.......11....Aralık 2005) ...........12...........................6...301 Tablo M.............................................................11.......... .............286 Tablo L...... 2005 Yılı Nüfusun Yaş Ve Cins Gruplarına Dağılımı ..288 Tablo L.................................................................12...................... 2005 Yılı Samsun İl ve İlçe Belediye Başkanlıklarından Temin XXIII ..............................305 Tablo M.............296 Tablo M................... 2004 Yılı Nüfusun Yaş Grupları Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2004 ....................

..12...........................320 Tablo N.............................................329 Tablo N..316 Tablo N.......................317 Tablo N............................. Kağıt ve Karton Üretiminden Kaynaklanan Atıklar .......... Vernikler Ve Vitrifiye Emayeler) Yapışkanlar......... Büyüklüğü M=4..........................11............14...........................................330 Tablo N...21...4.......... Yıllar Ve Varillerin Depoya Nakledilişleri (1988-2003 ) ............ Selüloz................18...........................................23......322 Tablo N.. Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağ Üreten Tesisler Listesi .............321 Tablo N......Deri Kürk Ve Tekstil Endüstrisi Atıkları ..........6................................................................................... Madenlerin Aranması.... Geçici Depolar Ve Atık Varil Miktarları (1988-1992) ......315 Tablo N.............................9.........1...................316 Tablo N............................................. Sunta Ve Mobilya Üretimi.. Sağlık Kuruluşlarından Oluşan...............316 Tablo N.............326 Tablo N..... Listede belirtilmeyen atıklar ..................... Isıl İşlemlerin Atıkları .......19............. Bahçıvanlık....... Ahşap İşleme........315 Tablo N...20...........Toplumun Gürültü Seviyelerinde Gösterdiği Tepki ...325 Tablo N..... Fiziki Ve Kimyasal İşleme Tabi Tutulması Sırasında Ortaya Çıkan Atıklar ... Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu .... Formülasyon Tedarik ve Kullanımından (İFTK) Kaynaklanan Atıklar ....................... Avcılık ve Balıkçılık... Astarların (Boyalar.................. İşletilmesi. Atık Varil Çıkan Yerler Ve Sayıları (1992-1993) .......Edilen Hafriyat Toprağı.............................. Deniz Ürünleri Üretimi........... Fotoğraf Endüstrisinin Atıkları .. Gıda Hazırlama Ve İşleme Sonucu Ortaya Çıkan Atıklar .................................318 Tablo N. Katı Atıkların Bertaraf Yöntemleri ve Yerleri ..........................................................................0 İle M=7......317 Tablo N...........................................5 Arasında Olan Depremlerin İnceleme XXIV .... Yalıtıcılar Ve Baskı Mürekkeplerinin Üretim........................................16...............322 Tablo N....İnşaat Ve Yıkıntı Atık Miktarı ... Ormancılık................5............324 Tablo N..........................15..Katı Atıkların Toplanmasında Kullanılan Araçların Belediyelere Göre Dağılımı .........1...7....................13.................10..................................322 Tablo N............319 Tablo N............... İnsan Ve Hayvan Sağlığına Ve/Veya Bu Konulardaki Araştırmalara İlişkin Atıklar (Doğrudan Sağlığa İlişkin Olmayan Mutfak ve Restoran Atıkları Hariç) ....8................ Metallerin Ve Plastiklerin Biçimlenmesi ve Fiziki Ve Mekanik Yüzey İşlenmesi Atıkları .................358 Tablo P...........................................318 Tablo N...............................................................17....22........ Tarım. Belediyeler Tarafından Toplanan Ve Bertaraf Edilen Tıbbi Atık Miktarlarının ..................................................... Çıkarılması. Metal Ve Diğer Materyallerin Kimyasal Yüzey İşlemi ve Kaplanması Ve Demir Madeni Dışındaki Hidro-Metalürjinin Yol Açtığı Atıklar ..Atık Yağ Üreten Tesisler Listesi ..331 Tablo O..............

.......367 Tablo P.............384 Tablo R.............................362 Tablo P............384 Tablo R.................... Aile Planlaması Yöntemleri ..375 Tablo R......... Zoonoz Hastalıklar .............1....4.....................Alanı Dolayında Olma Olasılığı Ve Önemselliği ..............3.......1.................8.........................386 Tablo R........361 Tablo P................................... Çevre Dernekleri ...388 Tablo R.......... Kullanma ve Sulama Suları Analiz Sonuçları ....5 İçme ve Kullanma Suyu Analiz Sonuçları...................372 Tablo P........391 Tablo S....2000 Yılından Sonra Samsun İlinde Meydana Gelen Sel Afetleri Nedeni İle Altyapıları Hasara Uğrayan Belediyelerin Listesi .......................5...................................8..................2..................401 Tablo T..1.........2..2004 Yılı İlimizde Görülen İhbarı Zorunlu Hastalıklardan Bazıları ................379 Tablo R......Samsun İli Ve Bağlı İlçelerin Sivil Savunma Servisleri Yükümlü Kadroları ...14..................................................................... İlimizdeki Kurum Ve Kuruluşların Barındırma Kapasitesi.......................................12.................. Ölümlerin Hastalık..............366 Tablo P..6.................384 Tablo R...................6.............................................. Yaş ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı ...................385 Tablo R...377 Tablo R................. Samsun İlinde Su Baskınına Afetine Uğrayan Yerleşim Alanları .........7.. ............................3..........365 Tablo P.............................................................399 Tablo S..............İlimizdeki Sağlık Kurum ve Kuruluşları .....................Deniz Suyu Analiz Sonuçları ....................................9..................... Samsun İli Heyelan Afetine Maruz Kalan Köyler .............383 Tablo R........ Çed Gereklidir/Çed Gerekli Değildir Kararı Verilen Faaliyetler Listesi .2....... Hava Kirliliği ve Risk Grupları .... Çevre Eğitimi Verilen Okulların İlçelere Dağılımı ........... Son 5 Yılda İlimizde Uygulanan Aşıların Dozları ve Aşılama Oranları ..13....404 XXV ....363 Tablo P.. 2005 Yılı Sağlık Kurumları Ve Özel Hastanelerin İlçelere Göre Dağılımı ................378 Tablo R.........11........................Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünde Yangın İle İlgili Bilgiler ... İçme..............Samsun İli Ve Çevre İllerinde Meydana Gelen Son Yüzyıl Depremlerinin Kandilli Kayıtları ..10..4............................ Ruhsatlı Kaynak Suyu İşletmeleri ... Sağlık Bak.......387 Tablo R................ Aşı İzlem Çizelgesi ve Sıfır Yaş Aşı Grafiği ....384 Tablo R........383 Tablo R...........................7... İlimizde Bulunan Kaplıcalar Hakkında Bilgiler ..

........... Küçükbaş Hayvan Varlığının Yıllara Göre Değişimi ............235 Şekil H.................... Küçükbaş hayvan Varlığı ...................196 Şekil H.............................3.........................23...209 Şekil H.....................................10..............................................1...... Küçükbaş Hayvan Varlığı Dağılımı .......................... 20 Şekil B............ Süt Pazarlama Kanalları .........196 Şekil H........................................211 Şekil H... 11 Şekil B.............................1...13..........................................230 Şekil H....................................................8.....................................6..........207 Şekil H.................................B.............Pirincin Pazarlama Aşamaları ................................. Topoğrafik Durum .20............ Mısırın Pazarlama Aşamaları ....... Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi ....... 27 Şekil C..16...................1. Alt Bölgeler Bazında Büyükbaş Hayvan Varlığı ................................... Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı ............................. Alt Bölgeler Göre Endüstri Bitkileri Ekiliş Alanlarının Dağılımı ............................. Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Fındık Üretimi ..230 Şekil H........ Yeşilırmak Deltası:................ Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı ...18...................................2..........................................228 Şekil H.......A............................235 Şekil H..........................17.....203 Şekil H.......3........217 Şekil H................37 Şekil H....18..ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil A....................228 Şekil H....................................................205 Şekil H..2..... Yıllar İtibarıyla Bazı Sebze Üretimindeki Değişmeler ......... ...................................7...............................1........21........9............................................................ Deprem Kuşakları ......15......... Alt Bölgeler Göre Yem Bitkileri Ekiliş Alanları Dağılımı ...... Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı ....11.... Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Pirinç Üretimi ......12...................205 Şekil H.............14......... Hayvan Islah Çalışmaları .........................................................201 Şekil H......213 Şekil H.............19............. Samsun İlinde alt Bölgelere Göre Tahıl Üretimi . Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi…………………………………………...........................1..................................... Samsun İlçeler ve Beldeler ...... .................. Yıllar İtibarı İle Ayçiçeği Üretimi ....24..236 Şekil H....................209 Şekil H............................................................................4........... Büyükbaş Hayvan Varlığı Dağılımı .....................198 Şekil H........................ Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Mısır Üretimi ...241 Şekil K......206 Şekil H.................2..........................236 Şekil H.....................................7 Şekil A.............. Samsun Uzun Yıllara Ait Rüzgar Diyagramı ..232 Şekil H.......................................5................. Kızılırmak Deltası...........22..................................237 Şekil H..... Et Pazarlama Kanalları .................................... Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Soya Üretimi .................... Kanatlı Hayvan Varlığı ..................262 XXVI ....................... Alt Bölgeler Bazında Arı Kovanı Dağılımı ............................6 Şekil A.

............................... Havza Belediyesi Katı Atık Sahası ...7.................A............8....................... Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası ............. 1927 Yılında Şehir ve Köy Nüfus Oranları (%) ................. 2000 Yılında Şehir ve Köy Nüfus Oranları (%) ..............................................2..... A...................................344 Şekil N....................................332 Şekil N.................. Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası . Kavak Belediyesi Katı Atık Sahası ......304 Şekil M.. 19 Mayıs Belediyesi Katı Atık Sahası ......................339 Şekil N............................................N.............3......................2.........9...........334 Şekil....336 Şekil.......4.N.................................. Asarcık Belediyesi Katı Atık Sahası ...343 Şekil N.................343 Şekil N..335 Şekil.............295 Şekil M.....................345 Şekil N..1.......1...................5............. B... Alaçam Belediyesi Katı Atık Sahası ............... Eski Katı Atık Düzenli Depolama Sahası .295 Şekil M...........309 Şekil N............................Alaçam Belediyesi Katı Atık Sahası ................................304 Şekil M.........335 Şekil......303 Şekil M.....A................................................................N............. Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası ................. Vezirköprü Belediyesi Eski Katı Atık Sahası ..Şekil L.................................290 Şekil M.........340 Şekil N......................... Yeni katı Atık Düzenli Depolama Sahası .............8..... Ladik Belediyesi Katı Atık Sahası .......9........................N........ Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası .......................... Asarcık Belediyesi Katı Atık Sahası ............. B......A..3.................276 Şekil L............332 Şekil N...... Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası ..........333 Şekil N...............................................10......................3................ A.345 Şekil N. Samsun İli Emr Ölçüm Sonucu İstatistikleri .......................................................340 Şekil N....................A..........................12..................................... Yakakent Belediyesi Katı Atık Sahası .....4......................2.A............................................336 Şekil........... Nüfus Piramidi ........................................N.A.344 Şekil N..........346 XXVII .......274 Şekil L.... Terme Belediyesi Katı Atık Sahası ........................................... İçme Suyu Arıtma Tesisleri Akım Şeması ................. A............3.....303 Şekil M..10................................342 Şekil N. Vezirköprü Belediyesi Eski Katı Atık Sahası ..........341 Şekil N......333 Şekil.........338 Şekil............11.........................................................................11....................3..........337 Şekil.....................1...Yakakent Belediyesi Katı Atık Sahası .............4............ Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası .................... Havza Belediyesi Katı Atık Sahası ...A....................2..........4....................................... Ladik Belediyesi Katı Atık Sahası ..... İçme suyu Arıtma Tesisi .... Çarşamba Belediyesi Eski Katı Atık Sahası ...........6.......5.........7.............. Yeni katı Atık Düzenli Depolama Sahası Yerleşim Planı .................................N..5......341 Şekil N.... A....................................................Terme Belediyesi Katı Atık Sahası ....................5... 19 Mayıs Belediyesi Katı Atık Sahası ....N.....................6....................................................................................N...........2...................... Samsun Büyükşehir Belediyesi Katı Atık Düzenli Deponi Sahası ............342 Şekil N..12........................ Kavak Belediyesi Katı Atık Sahası ...................

........ Yıllara Göre A.................14.........5..................................................................350 Şekil R....... Yöntem Dağılımı .........................349 Şekil N........... Bebek Ölüm Hızı ............................14... D.............348 Şekil N.....A...........385 Şekil R........................ Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası .............................P....................... Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası ....................1.....346 Şekil N....................... E................................2.6.........14. Kuduz Şüpheli Isırık Vakalarının Yıllara Dağılımı ................................................14............... Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası . Vezirköprü Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası ....347 Şekil N... Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası ...................................................... C........P........14......... Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası ...........................7.................................381 Şekil R...Gıda Numune Sonuçları .... A....... Vezirköprü Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası . Malzemesi ..Yöntemi Kullanan Kişi Sayısı ve Yıllara Göre Dağıtılan A........ 15 ...............49 Yaş Kadınlarda A.....14............................348 Şekil N.............387 Şekil R..............P. B...380 Şekil R...13.............382 Şekil R.......389 Şekil R............................................ 2005 Yılı İldeki Sosyal Hastalıklar ve Eğlence Yerlerinden Alınan Kan Sayısı ....... Verem Savaş Dispanserlerinde Yapılan Radyolojik ve Bakteriyolojik Muayene Sayıları .13.......Şekil N...................................350 Şekil N.................4................................... Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası .....8......................................... 2005 Yılı Frengi Çalışmaları Ve Frengi Vaka Sayısı .349 Şekil N...............379 Şekil R.......................390 XXVIII .................3..........

280 ‘de bağımsız “Pontus Krallığı”nı kurdular. Aynı asırda Persler. ticari bir koloni olarak “Amisos” şehrini kurdular. Persleri yenerek Anadolu ve İran’ı istila ettiler. Kafkaslardan gelen Kimmerler.A. 4. İl’e ise “Canik İli” demişlerdir. bütün Anadolu gibi bu bölge de Doğu Roma (Bizans) nın payına düştü. Pontus Kralı Mitridates’in Roma İmparatorluğu ile yaptığı savaştan yenilgiyle çıkması üzerine.) MÖ. Türkler şehre Samsun. bu bölgeye hâkim olup. Selçuklu Türkleri bu şehri fethedince yeni bir yerleşim yeri daha kurmuşlar ve buraya “Samsun” ismini vermişlerdir.1.395 yılında Roma İmparatorluğu ikiye bölününce. Yılmaz-Dr. bu toprakların bir kısmına sahip oldular. yukarıda da belirtildiği gibi. Yunanlaşmış Pers asıllı krallar.(Kurt. Bu yerleşim yerinin ise denizden gelebilecek tehlikelerden korunabilmek gayesiyle kıyıdan uzak vadi içinde ve yerleşmenin kolayca savunulabileceği yamaç eteklerinin bulunduğu (Bugünkü Mert Irmağı Kılıçdede Mahallesi sınırları içerisinde kalan ve Gazi İlköğretim Okulu karşısındaki Öksürük Tepe (Dündar tepe) çevresindeki alan ile Sosyal Meskenlerde olduğu belirtilmekte ise de bu dönemdeki adının. Ancak. şehrin eski isimlerinden olan Enete. Simisso. MÖ. 1 . Orta Karadeniz’deki eyaletlerine “Gasgas” ismini vermişlerdir. bütün Anadolu gibi bu bölge de Roma İmparatorluğu’nun eline geçti. asırda. “Samsun” ismi. bu bölgeyi de ele geçirdiler. Selçuklu Türklerinin verdiği özel bir isim olup eski “Amisos” ile ne kelime olarak ve ne de mana olarak herhangi bir ilgisi yoktur. COĞRAFİ KAPSAM A. Sinusso ve Peiraeurs’dan hangisi olduğu tespit edilememiştir. Bizans İmparatoru Justinianus devrinde şehir gelişti ve Piskoposluk Merkezi oldu. Hititlerin ise “Moğol-Türk” veya “Turani” oldukları. MS. 1. asırda Makedonya Kralı İskender. Giriş TARİHTE SAMSUN İsminin Menşei: Samsun’un eski ismi Amisos’dur. Anadolu’da ilk siyasi birliği kuran Hititler. bu tarih (MÖ 562) den önce Gaskarlar tarafından da burada bir yerleşim yeri kurulduğu (MÖ 3500) bilinmektedir. Anadolu’nun büyük bir kısmı gibi. Samsun’un Tarihi: Samsun’un tarihi Hititlere dayanır. Bunu İyonyalılar (Miletliler) kurmuşlardır. MÖ. bazı tarihçiler tarafından zikredilmektedir.562 yılında Miletliler. Daha sonra Frikyalılar. “Pontus” adı verilen Kuzey Karadeniz’e ve Kırım’a hakim oldular ve MÖ. bu bölgeyi ele geçirdiler.

bütün Anadolu gibi bu bölgeyi de fethetti. Hamza Bey. Trabzon Rum İmparatorluğu’nu doğuya doğru iterek küçülmesini sağladı. 1413 ‘te Çelebi Sultan Mehmed. Bizans’ın tahriki ve Roma kilisesinin de teşviki ile başlayan Haçlı Seferlerinin birincisinden sonra Selçuklular. Baharda Sinop’a geldi ve himayesinde bulunan Candarlı Beyliği’ne dostça son verdikten sonra 2 . 1398’de Yıldırım Beyazıd Han. Her iki şehir merkezi ile birlikte 15. Birkaç yıl sonra Tacettinoğlu Hasan Bey. İsfendiyar oğlu Hızır Bey’in elinde bulunan Müslüman Samsun ise Çelebi Mehmed kuvvetlerine karşı koyamayacağını anlayınca. Cüneyd Bey’i öldürerek Samsun’u almıştı. Az bir zaman sonra da Samsun. Selçuklu sultanlarından Sultan Keykavus ve kardeşi Sultan Alâeddin Keykubat. 1402 Ankara Savaşı’nda Timur’a karşı yenilmesinden sonra Timur. Ceneviz Sitesi olan Kara Samsun. bazı kıyı şehirleri gibi bu şehri de terk ederek Anadolu içlerine çekildiler. 1071 Malazgirt Zaferi ‘nden sonra. Trabzon’a kaçarak orada başşehri Trabzon olmak üzere “Trabzon Rum İmparatorluğu”nu kurdu. Samsun’u Kubadoğlu Cüneyd Bey’e vermişti. İstanbul Haçlıların istilasına uğrayınca İmparator ailesinden olan Aleksi Kommen. Bu devirde iki Samsun bulunuyordu: Bugünkü Samsun’un bulunduğu yerde “Müslüman Samsun” ile 2-3 Km Kuzey-Batı istikametinde ve çoğunluğunu gayrimüslimlerin teşkil ettiği Ceneviz Ticaret Sitesi olan “Gavur Samsun” veya (Kara dinli/Kafir manasına) “Kara Samsun” idi. Kastamonu’da oturan İsfendiyar (Candar) Oğullarının eline geçmişti. Haçlı Seferi(1204) sırasında. Müslüman Samsun ise.Muhtelif tarihlerde İslam Orduları bu bölgeye akınlar yapmışlarsa da bölgede devamlı kalmadılar. Rum Beylerbeyi (Sivas. Toroslar’a ve Fırat’a kadar Anadolu’yu Osmanlı hakimiyeti altında birleştirmişti. Anadolu Birliğini sağlamak için çeşitli savaşlara giren Sultan Çelebi Mehmed Han.Amasya. Amasya Sancak Bey’i olan Şehzade Murat’ın Lala’sı. 4. Mora seferine çıkarak ve Bizans kalıntılarını sildikten sonra 1461 ‘de Ceneviz’den Güney Karadeniz’de bulunan Amasya’yı fethetti. asırda Osmanlı hakimiyetini kabul etmişti. Böylelikle de Samsun. asırda kesin olarak Osmanlı Devletine Katılmış oldu. Bugün Gâvur Samsun’dan (Cedit Mahallesi’nde yapılan yol kazıları sırasında çıkan) bazı mezar buluntuları dışında bir şey kalmamıştır. Selçuklu Türklerinden Anadolu Fatihi Kutalmışoğlu Süleyman Şah’ın komutanlığındaki Türk Ordusu.Yozgat. bu dönemde Kırım ile olan ticareti sebebiyle oldukça gelişen Sinop yanında sönük kaldı. Samsun’u alarak. 14. 1460 yılında 2. bizzat kendisi Samsun’u alarak kesin bir şekilde Osmanlı Devleti’ne kattı.Çorum. şehri karadan kuşattı. Samsun limanı. şehri muhaberesiz teslim edip babasının yanına döndü. Hamza Bey. Fatih Sultan Mehmed. zaman zaman bu bölgeye akınlar yaptılar. Bunun üzerine Cenevizliler de şehri ateşe vererek gemilerine binip kaçtılar. Anadolu Selçuklu Devleti çökmek üzereyken Canik Beyliği’nin başşehri olmuştu. Cenevizlilerin Karadeniz Ticaretini ele geçirmeleri üzerine de Samsun limanının önemi arttı.Tokat ve Canik Beylerbeyi) Biçeroğlu Hamza Bey komutasındaki bir orduyu buraya gönderdi. Gavur Samsun’a girdiği zaman kül yığınlarından başka bir şey bulamadı. İranlı Sasanilar de.

1904 de Merzifon’daki Amerikan Koleji’nde “Pontus Rum Cemiyeti” adı altında bir teşkilat kurulmuş ve hızla çevreye yayılmıştı. Aynı dönemde Osmanlı Devleti “93 Harbi” (1877-1878) ile Rusya karşısında ağır bir yenilgiye uğramış. Avrupa devletlerinin bu toprakları paylaşmak gayesiyle yürüttükleri politikaların. özellikle de İngiliz. bölücü faaliyetlerin daha da hız kazanmasına yol açmıştı. bir papazdı. Fransız ve Rusların. 20. Anadolu’ya açılan bir kıyı şehri olarak sakin tarihi hayat.” Kısa sürede birçok kasabada teşkilatlanan Pontus Cemiyeti. Osmanlı topraklarına da ulaşması kadar. 1893’de misyonerlerin tertiplediği devlet aleyhine yapılan gösterilerin planlayıcıları arasında Merzifon Anadolu Koleji müdür olan papaz da bulunuyordu. Denizden de kuşatılan Trabzon. Avrupa ‘da 19. o güne kadar Osmanlı buyruğu altında yaşayan çeşitli toplulukların bağımsızlık yolunda harekete geçmesi(veya. 6 kazası vardı. Bu şekilde Batum ve Gürcistan kıyılarına kadar bütün Güney Karadeniz kıyıları Osmanlı Devletine katıldığı gibi Trabzon ve Rize gibi Anadolu’nun son parçaları da Hıristiyanlardan alınmış oldu. Amasya. Sinop ve Trabzon limanları yanında ikinci derecede bir Karadeniz Limanı olmuştur. Yüzyıl boyunca gelişen milli liberal akımın. Kommenos İmparatorluk hanedanına son verildi. öte yandan Avrupa Devletlerinden aldığı yüklü borçların faizlerini bile ödeyemeyecek duruma düşmüş ve alacaklarını toplama hakkını Duyun-u Umumiye adlı milletlerarası vasıflı bir teşkilata bırakmıştı. Bunda. 135 talebenin 108’i Ermeni. Samsun. Bu durum. Osmanlı Devrinde Samsun. diğer kolejlerde olduğu gibi. böylece “Trabzon Rum İmparatorluğu” bir daha diriltilemeyecek biçimde “tarihe” karıştı. Ordu. Sinop şehirlerini içine alacak şekilde kurulmak istenen “Rum Pontus Devleti”nin teşkili için girişilen vahşet ve katliamlarla zaman. Bu şehirde askeri ve sivil tersaneler bulunuyordu. yüzyıl başlarında bölücü faaliyetler. Bu. bir tarafta da 20 yaşından büyük 3 . okul müdürü Mr. Papadopulao adlı bir öğretmen tarafından kurulan bu cemiyet. Bütün bunlar. ezeli ve ebedi Türk düşmanlığının ve Jön Türkler ile İttihat ve Terakkicilerin gaflet payları da vardır. Bu bölgede bağımsız bir devlet kurmak gayesi ile harekete geçen gruplardan biri de Doğu Karadeniz’deki Rumlardı. Okul müdürü. yeni kuruluşlar ile bölgede teşkilatlanıyor. Samsun. Osmanlı devrinde. Merkezi Trabzon’da olmak üzere Giresun.White’nin önderliğinde teşkilatlanmasını sürdürürken bir taraftan da itilaf devletlerinin de desteğini sağlamıştır.Yüzyılın Başlarında Bölücü faaliyetlerden Rum Pontus Cemiyetleri: 19 yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti yeni bir siyasi durumla karşı karşıya kaldı. Anadolu topraklarına yayıldı. İmparator’un teslim olması üzerine düştü. zaman bozulmuş ve yüzlerce köy haritadan tamamen silinirken. Tanzimat’tan sonra Trabzon vilayetinin 4 sancağından biri oldu.harekete geçirilmesi) idi. Pontusçu Rum Çeteleri tarafından öldürülmüştür. on binlerce Müslüman Türk. 27’si Rum’du. Merzifon’da “Anadolu Koleji”nde bir tek Türk talebe yoktu. başta Müdafa-i Meşruta olmak üzere yeni. Devletin içine düştüğü güçsüz durumu açıkça belgeleyen gelişmelerdi. 20.Trabzon üzerine yürüdü. “Canik Sancağı” (Vilayeti) adıyla Rumiye-i Suğra Beylerbeyliği (Eyaleti) nin bir vilayeti idi.

İngilizlerce de Mondros Mütarekesinin hemen ardından sadece Samsun Rumlarına 10. Sancağın dışında dört kazası daha vardı.000 dolayında nüfusu vardı ve bunun (göçmen adı altında getirilenlerle birlikte) yarısını Rumlar teşkil ediyordu. Mustafa Kemal. Bafra. yaralama gibi saldırılarda bulunarak “yok etme/Jenosit” kampanyasına girişilmesi bakımından örnek hadiselerdir.Ordu Müfettişi olarak Mustafa Kemal’in 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktığı gün. Bafra. bağımsız Canik Sancağı’nın merkez kazasıydı. Rum çetelerini sık. bölgede önemli bir askeri güç olarak bulunuyorlardı. Mütareke Yıllarında Samsun’un Durumu: 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi günlerinde Samsun. Söz konusu çetelerden biri ve en kuvvetlisi. Merzifon’daki Amerikan Koleji de kapatıldı ve yöneticileri 4 . Samsun ‘un bugünkü ilçeleri Ladik. Giresun Bölgesinde üslenmekle birlikte Karadeniz’in hemen her yerinde baskınlar düzenleyen. Samsun ve dolaylarında 40 kadar bölücü Rum çetesi bulunduğunu Müslüman halkın kaygı ve korku içinde yaşadığını. öldürme. Rum Çetelerine karşı bir tedbir olmak üzere bazı Laz çetelerinin para karşılığı bölgeye getirilip Rum saldırılarına karşı kullanıldığını belirtti. sık zor durumlara düşüren “Topal Osman” çetesi idi ve Mustafa Kemal’in Samsun bölgesinde görüştüğü ilk kişilerden birisi de Topal Osman olmuştur.her üyenin silahlandırılmasına çalışıyordu.000 kişilik bir İngiliz-Hintli kuvveti ile çıkartma yaptılar ve halka gözdağı verdiler. Havza ve Vezirköprü ise.000 kadarının “Pontus Çeteleri” saflarında yer alarak Samsun ve Merkez kazaya bağlı köylerde 500 civarında kundaklama. Terme ve Fatsa. 9. bu defa Samsun’a 84. Çarşamba. birer yakalamaya başladı. Havza ve Kavak ‘ta da şubeleri bulunduğu gibi Avrupa devletleriyle işbirliği yapmak gayesiyle “Mukaddes Anadolu Rum Cemiyeti” adı altında yurt dışı ağırlıklı bir teşkilatı da vardı. Kısa sürede 14 şube açan Müdafa-i Meşruta Cemiyeti’nin Çarşamba. Sancağın merkezi Samsun olmasına rağmen Bafra ve Çarşamba kazaları. çalışmalarını daha da yoğunlaştırarak. şehirde İngiliz askerleri vardı ve Merzifon dahil. Çarlık Rusya’sından da silah almayı başardılar. Merkez Ordusu Komutanlığı da Pontusçulukla uğraşanlar hakkında tutuklama kararı alarak bunları birer. o dönemde Sivas Vilayeti’nin Amasya Sancağı’nın kazaları idi.000 tüfek dağıtılması. nüfusça Samsun’dan daha kalabalıktı. Canik Sancağının 300. Nurettin Paşa komutasında Sivas’ta kurulan Merkez ordusuna “tenkil hareketi” görevi verildi. 21 Mayıs’ta Harbiye Nezareti (Genel Kurmay) ‘ne gönderdiği raporda. İstanbul’daki Rum Patrikhanesinin ve Yunanistan’ın isteği üzerine son 50 yılda Samsun ve yöresine “göçmen” adı altında yerleştirilen 50. Yunan donanmasının 9 Haziran 1921’de İnebolu’yu bombalaması üzerine taşkınlıklarını iyice artıran Rum Çetelerine karşı Ankara Hükümeti.Dünya Savaşı yıllarında İtilaf devletlerinin açık desteğini de kazanan bölücü Rumlar. 1.000 Rum’dan 25. Karadeniz’deki Rum nüfusunun başka bölgelere yerleştirilmesini kararlaştırdı. 26 Haziran 1921’de . 15 Mayıs 1919’da Yunanlıların İzmir’e asker çıkarmasından 2 ay önce İngilizler.

1927‘da Elektrik Şebekesi hizmete açıldı. Türk kadınlarının ırzına geçilmiş. Vezirköprü ilçesi Amasya ilinden ayrılarak Samsun’a bağlandı. binlerce seneden beri Türklerin vatanı olan bu topraklarda bağımsız ve daha doğrusu Yunan hükümetine katılmaya hazır bir pontus rum hükümeti kurulması hülyası. Bunun için de bölgeye dağılan milli kuvvetler. bir zamanlar “Karadeniz’e Pont Ökzen (Pont-Euxin) denilmesinden kinaye olarak vaktiyle MS. ilçe oldu. Samsun ve Marmara denizi yöresinde şimdiye kadar 200. Anadolu içlerinde oturmak zorunda bırakılan Rum kadın ve çocuklar da 1923 yılı başlarında vapurlara bindirilerek Yunanistan’a sürüldü. 1957’de Samsun Havalimanı hizmete açıldı. 1944’te Alaçam bucağı ilçe oldu. Samsun bölgesindeki Rum köylerinden 2.500 tüfek ve bir milyondan fazla mermi ele geçirilmiştir. 5 . Fransızların elinde bulunan sigara fabrikası Tekel’e devredildi. asi Rum köylerini ve onların dayanağı olmuş yerleri birer birer taramaya başladı. köyleri yakılmıştır. Orduya sığınmayıp direnen 11. Böylece. Sonunda. Bir çıban başı olarak senelerce etkinliğini sürdüren Rumların bu tutumu kökünden halledildi. İtilaf devletleri.65 senesine kadar bir süre devam eden (Pont) isimli hükümetin bulunduğunu ileriye süren bazı Yunanlılık düşünceleriyle dopdolu olan Metropolitler ve reisler. 1960’ta Samsun Limanı hizmete açıldı. Türk uyruklu Rumlar. 1946’da Verem Savaş Dispanseri hizmete açıldı. 1934’te Kavak bucağı. Bu arada Samsun ve Trabzon metropolit merkezleri basılarak çok sayıda silah ve belge ele geçirildi.000’den fazla Türk öldürülmüştür. Cumhuriyet Döneminde gerçekleşen Bazı Önemli olaylar: Mustafa Kemal Paşa 20 Eylül 1924’te tekrar Samsun’a geldi. 1953’te SSK Hastanesi hizmete açıldı. Bunun için de Merkez Ordusu’nca ele geçirilen çetelerden 10. 29 Ekim 1930 ‘da Gazi Kütüphanesi hizmete açıldı.yurtdışı edildi. Merkez Ordusu kuvvetlendirilerek sayısı artırılmış ve 1922 yılının başlarından itibaren de Pontus ayaklamasının bastırılmasına geçilmiştir. Türk’ün o asil ve asil olduğu kadar da vakur ve deviren tokadı ile tarihe havale edilerek sonuçlanmıştır. 1929‘da Samsun su şebekesine kavuştu.886’sı kısmen affedildi. Rumlara karşı alınan bu tedbirleri tesirsiz hale getirmek için bazı teşebbüslerde bulunmaya başlayınca da Büyük Millet Meclisi Hükümeti Hariciyeden gerekli “nota”yı almakta gecikmedi: “Pontus Devleti fikrini İstanbul’daki Rum Patrikhanesi ve Yunanistan yeniden diriltmişlerdir. 1932‘de Samsun-Sivas demiryolu hizmete açıldı. 1954’te Halk eğitim merkezi hizmete açıldı. Yunanistan tarafından silah altına alınmaktadır.188 Rum da öldürüldü. Karadeniz Rumlarını etkisiz hale getirmek için Anadolu içlerine nakledilmektedirler. Pontus hayali ile başlayan Rumların elebaşları ve onların yardakçıları tamamen yok edildi. 1959’da Kızılay kan merkezi kuruldu.

1. 1973’te Belediye sarayı hizmete açıldı. Boylam doğu 37° 08’ ve 34° 6 .3. 1982’de 19 Mayıs üniversitesi öğretime başladı. İlin Coğrafi Durumu Karadeniz sahil şeridinin orta bölümünde Yeşilırmak ve Kızılırmak nehirlerinin Karadeniz’e döküldükleri deltalar arasında yer alan Samsun ili 9. 1970’de Samsun Azot fabrikası üretime başladı. 1997’de Samsun Kalkınmada Öncelikli Yöre Statüsüne alındı. A.2. İl ve İlçe Sınırları Şekil A.Uygulama Ocak 1998 A. 1996’da Samsun içme ve Kullanma suyu projesi tamamlandı. 1968’de Karadeniz Bakır İşletmeleri hizmete girdi.579 Km²’lik bir yüz ölçüme sahiptir. 1979’da Samsun şehirlerarası tam otomatik telefon görüşmesine açıldı.1961’de Samsun Fuarı hizmete açıldı. Coğrafi konum olarak enlem kuzey 40° 50’ . Samsun İlçeler ve Beldeler Kaynak : Samsun Valiliği Mahalli İdareler Müdürlüğü. 2005.41° 51’ .

2. dağlık kesimle kıyı şeridi arasında kalan yaylalar. 2005. Bölge Müdürlüğü. Kuzeyinde Karadeniz’in yer aldığı ilimizin komşuları. Samsun ili yeryüzü şekilleri bakımından üç ayrı özellik gösterir. Birincisi güneyindeki dağlık kesim . yaylalarla Karadeniz arasındaki kıyı ovalarıdır. 1.4. doğusunda Ordu.25’ dır. Jeolojik Yapı Samsun’da genç delta ovalarında alüvyonlar bulunmakla birlikte. Güneydeki dağlık kesime geçiş alanı 7 . Topoğrafik Durum Kaynak : DSİ 7. Kızılırmak ve Yeşilırmak akarsularının delta alanlarında oluşmuş kıyı ovalarında.Güney batısında ise Çorum illeridir. A. batısında Sinop. İlin Topografyası ve Jeomorfolojik Durumu Şekil A. ikincisi. güneyinde Tokat ve Amasya . yurdumuzun tarımsal potansiyeli en yüksek ovalardan Bafra ve Çarşamba ovaları yer almaktadır. dik yamaçlarla ayrılmış taraçalarda eski alüvyonlar görülmektedir. üçüncüsü.

güneye uzanan iç kesimleri ise.neojen yaşlı. Doğudan batıya doğru uzanan ve birbirinin devamı olarak görünen başlıca iki sıra dağ vardır. 2. -Akdağ: Samsun ilinin en yüksek dağı olan Akdağ ın yüksekliği 2062 metredir. Yükseklikleri az olan bu dağ sıraları Karadeniz ile iç kesimler arasındaki ulaşıma engel olmazlar. Ünlü kunduz ormanları ile birlikte anılan dağ orman ürünlerinin çokluğu ile ülke çapında bir şöhrete sahiptir. Çangal dağlarının ortalama yüksekliği 1500 metredir. Bölge. -Hacılar Dağı: Ankara -Samsun karayolu üzerinde. Bu dağlar Ünye-Çarşamba kesiminde doğu-batı. • Doğuda Büyük dağ ve Topuzlu 950 metre.Sofu alan ve Örencik 800 metre. Kıyı dağları Kretase lavlarından oluşmuştur. Samsun-Bafra kesiminde doğu-güney. Bu dağlardan başka. Bunlardan doğudakine Canik Dağları. yükseklikleri fazla olmayan dağ sıraları ile kaplıdır. -Çangal Dağları: Samsun ili sınırlarının batı ucundan içeri giren Çangal Dağlarının büyük bir kısmı Sinop ili sınırları içerisindedir. İç kesimlerde Neojen tortular ve yer yer alüvyonlarla kaplı ovaların güneyinde de birinci ve ikinci zaman yaşlı ve kıvrımlı kayaçlar Kretase ve Eosen Flişlerine rastlanır. -Kocadağ: Samsun ilinin kuzey kesiminde Kavak ilçesi yakınlarında bulunan Kocadağ 1310 metre yüksekliktedir. • Güney doğuda Akpınar 900 metre. Bundan sonra mahmur dağlarını görmekteyiz. Çangal Dağları denir. batıdakine ise. Ladik ilçesi ve Amasya arasında bulunan Akdağ zengin orman yapısına sahiptir. Geniş alanlarda ise volkanik oluşumlar görülmektedir. -Kunduz Dağları: Samsun ili Vezirköprü ilçesi toprakları üzerinde bulunan Kunduz Dağlarının yüksekliği 1783 metredir. Samsun’da Eosen. Aynı dağların iç kesimlerinde killi. 8 . killi-kireçli tortularla kaplıdır. Dağlar Samsun ili topraklarının Karadeniz kıyıları düzlüklerle. Karadeniz kıyıları ile bu kıyılara içeriden paralel olarak uzanan yüksek dağlar arasındadır.Kavak ilçesinden sonra yer alan Hacılar dağının yüksekliği 1150 metredir. -Sıralı Dağlar: Samsun ilinin önemli yüksekliklerinden birisi olan Sıralı Dağlar Kavak ilçesinin doğusunda yer alır ve yüksekliği 1300 metredir. -Canik Dağları : Büyük bölümleri Ordu ilinde bulunan Canik Dağlarının batı uçları Samsun topraklarında bulunur. Böğürtlen tepe 950 metre. Kretase ve Neojen dönemli oluşumlara sıkça rastlanmaktadır. batı-kuzeybatı yönünü takip eder. -Nebyan Dağı: Samsun’un kuzey batısında bulunan Koca Dağın batısında bulunan Nebyan Dağı’nın yüksekliği 1224 metredir. çakıllı tortular bulunur.

Mert ırmağı sağ yönünde Çadır tepe 110 metre. Kışın yağmur suları ile beslenen göl.30 metredir.3 km büyüklüğündeki göl bazı kollarla denize açılmıştır. Kürtün ırmağının sağında limana doğru uzanan Toraman tepe 125 metre. Terme hudutları içerisinde bulunan gölde balıkçılık yapılmaktadır. Simenit etrafındaki sazlıkları besleyen Terme çayı ilçeyi ikiye bölerek Karadeniz’e dökülür. Uzunluğu 416 km olan Yeşilırmak’ın akış hızı 5 km.en kurak mevsimde su yüksekliği 9 metre doğu sahilinde ise 5. Kavakta Kocaçal tepe 913 metre. Kürtün Çayı. Osmancık ilçesinden Karadeniz bölgesine giren ırmak 1151 km uzunluğundadır. 9 . Balıkçılık yanında geniş bir sazlık alana sahip olan Ladik gölünden toplanan sazlar hasır yapımında kullanılır. • Ladik Gölü: Ters akan ırmağının kaynağını teşkil eden Ladik gölü Ladik’e 10 km uzaklıktadır. • Kızılırmak: Sivas’taki kızıl dağından doğan Kızılırmak Türkiye’nin en uzun akarsuyudur. kanalla birbirine bağlanmış iki göl görünümümdedir. İncesu.• • • • Güney doğuda Saltuk tepesi 1150 metre. Liman gölünün güneyinde Balık gölü kuzeyinde ise Kara boğaz gölü vardır. Saniyede 21 metreküp su akıtır. Bu akarsulardan başka bölgede Mert Irmağı. Bafra yakınlarında yapılan ölçümlere göre en kurak zamanda genişliği 46 metre derinliği 1. Cıva Burnundan Karadeniz’e dökülür. Hızırilyas. Bafra’nın batısında kollara ayrılan ırmak Bafra Burnundan Karadeniz’e dökülür. • Terme Çayı: Terme çayı Kara ormandan doğar.Çarşamba ve Ladik ilçelerinde toplanmıştır. Delice. Gölde kefal ve sazan balığı avcılığı yapılmaktadır. Termeye 20 km uzaklıkta bulunan göl. 3. Bu kolların uzunluğu bazı yerlerde 2000 metreyi bulur.Erbaa ilçesinden geçerek Çarşambaya ulaşan Yeşilırmak ilçeyi ortadan ikiye bölerek. Akçay. Ters akan Çayı. Akış hızı ise 4 ila 6 km arasındadır. Göller Bölgedeki göller zaman zaman değişen akarsu yataklarından meydana gelmiştir. Devres ve Gök ırmağı Kızılırmak’ın önemli kollarındandır.fırtınalı zamanlarda zaman zaman deniz suyunun göle karışması ile dolar. Uluçay. Kara boğaz Deresi.5 metredir. yüksekliklerinde tepeler de mevcuttur. Akarsular • Yeşilırmak: Yeşilırmak nehri Köse Dağlarından çıkar . • Liman Gölü: Bafra ya 20 km uzaklıktadır. Esenli. Gölde alabalık ve turna balığı bulunmaktadır. Ballıca deresi ve Güdedi gibi irili ufaklı akarsular vardır. Üç taşlar bölgesinde Ters akan ırmağı ile birleşir. Yörenin gölleri Bafra. Genişliği 30 metre derinliği yaklaşık 1 metre olan Terme çayı çeltik tarlalarına hayat verir. • Simenit Gölü: Simenit Gölü Terme çayı yatağının değişmesi ile meydana gelmiştir. Kargı civarında kuzey doğu Samsun-Sinop sınırına girer. 4. Gölün uzunluğu 5 km genişliği 2 km ve yüz ölçümü 10 km karedir.

3.ve2.76. Kirazlıktan başlayan Çarşamba Ovasının yüz ölçümü 89. Ünitesi de 1983 ün Mart ayında işletmeye açılmıştır.Dumanlı ve Kör ırmak adıyla bilinen göllerdir. 7.Akarcık. Bunlar.3. Çarşambada Yeşil ırmağın meydana getirdiği Akcagöl. Projenin amacı enerji üretimi ve Çarşamba ovasının sulanmasıdır.Bafra da Kızılırmak tarafından meydana gelmiş . 6. Ayrıca bölgedeki akarsular toprağı yeteri derecede 10 . sazlık ve bataklıktır.Karagöz. Bafra burnundan denize dökülen Kızılırmak. ve 4. Yapımına 1971 yılında başlanan baraja Trafik kazasında ölen merhum Samsun DSİ 7. • Hasan Uğurlu Barajı ve Hidro Elektrik Santrali: Baraj . Barajın 1. DSİ tarafından yaptırılan sulama kanalları ile sulanan ovanın kuzey kısımları çorak arazidir.Türkiye’nin en verimli ovalarından biridir. Ovalar • Çarşamba Ovası: Erbaa ilçesinde geçen Yeşilırmak nehri Çarşambaya ulaşır. Yeşilırmak nehri Cıva Burnundan Karadeniz’e dökülürken arkasında çok kıymetli alüvyonlu Çarşamba ovasını meydana getirir. Uzun göl ve Tombul gölüdür.Yeşilırmak üzerinde ve Çarşamba ilçesinde Ayvacık mevkiindedir. Keban’dan sonra Türkiye’nin en büyük barajlarından biri olan baraj inşaatı tamamen Türk firma ve Mühendisler tarafından gerçekleştirilmiştir.Bafra’da çeşitli kollara ayrılır. Geri kalan % 30 luk kısım ise Ormanlık. Balohar barajı adı ile başlanan baraja daha sonra trafik kazasında Hasan Uğurlu ile hayatını kaybeden eşi Suat Uğurlunun adı verilmiştir.Dut dibi.Bölgede yukarıda sayılan göllerden başka bir çok irili ufaklı göller vardır.000 hektarlık bir sulama alanına sahip olan ova.Ünitesi 1979 yılında .1971 tarihinde başlanılmıştır. • Suat Uğurlu Barajı Ve Hidro Elektrik Santrali: Hasan Uğurlu barajının 18 km aşağısında Yeşilırmağın Çarşamba ovasına açıldığı yerde bulunan barajın yapımına 11. Barajın 2.500 hektardır . 5. Yalnızca makine ve elektrikle ilgili ekipmanlar yurtdışından getirilmiştir. Ünitesi 1979 yılı sonunda . • Bafra Ovası: Bafra ilçesine gelen Kızılırmak nehri. 4.Bölge Müdürü Hasan Uğurlu ‘nun adı verilmiştir.07.Ünitesi ise 1982 yılında. Yaylalar Bölgedeki yaylalar genellikle ikinci ve üçüncü zamanda meydana gelmiştir. Barajlar Bölgede hizmet veren barajlar Hasan Uğurlu ve Suat Uğurlu barajlarıdır.DSİ tarafından yaptırılan su kanalları sayesinde arazinin % 70 i tarıma elverişli hale getirilmiştir. Bafra Altınkaya ve Derbent barajlarının da hizmete girmesi ile bölgedeki enerji sorunu tamamen sona ermiştir. Bu yererde hayvancılık yapılmaktadır.ardında geniş ve alüvyonlu topraklar bırakır.Ünitesi de 1983 yılında işletmeye açılmıştır. Karadeniz bölgesinde dağ yamaçları çok aşınmıştır. Çernek.

A. Yeşilırmak havzasının doğusunda devam eden bu oluşumlar genelde grey. Geniş alanlarda ise yeniden volkanik oluşumlar görülmektedir. marn ve konglameradan ibarettir.5.Deprem Kuşakları Kaynak : Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü. Genel olarak. Abdal Irmağının doğusunda eosen oluşumlarına rastlanır. Fakat bu serilerin hemen hemen hepsinin metamorfize olmuş bulunmaları içlerinde bulunması muhtemel fosilleri yok etmiş veya tanınmaz hale getirmiştir. kratese ve neojen dönemli oluşumlara sıkça rastlanmaktadır.parçalayarak arazide yer yer yaylalar meydana getirmiştir. ve 2. İl topraklarının güney sınırında Göksu ile Yeşilırmak’ın birleştiği alanda üst kratese yaşlı oluşumlar geniş alanlara yayılır. Bundan dolayı metamorfik serilerin yaşı tam olarak bilinememektedir. Samsun ili jeoloji haritasının SW’sı ile Kelkit Çayı boyunca doğuya doğru gittikçe incelen ve haritanın SE köşesinde. Ağvanis bölgesinde yeniden geniş yer kaplayan tabaka serilerine en eski formasyonlu olarak görülmektedir. Güneydeki dağlık kesime geçiş alanı neojen yaşlı. Kıyı dağları kratese lavlarından oluşmuştur. Aynı dağların iç kesiminde killi-çakıllı tortular bulunur. İç kesimlerde neojen tortular ve yer yer alüvyonlarla kaplı ovaların güneyinde de 1.3. 2005. Jeolojik Yapı ve Stratigrafi Şekil A. Zaman yaşlı ve kıvrımlı kayaçlar kratese ve eosen filizlerine rastlanır. Blumenthal tarafından etüdleri yapılan metamorfik serilerin pafta bölgesindeki sınırları Tokat masifi adıyla literatüre 11 . İlin kuzeyi tümüyle halosen yaşlı yeni alüvyonlarla kaplıdır. paleozoik diye kabul oluna gelmiş ise de bunlar içinde mesozoik yaşlı tabakaların da bulunması çok muhtemeldir. M. Bu alanlarda Yeşilırmağın taşıdığı kum-çakıl ve bloklar izlenmektedir. Samsun ‘da genç delta ovalarında alüvyonlar bulunmakla birlikte dik yamaçlarla ayrılmış taraçalar da eski alüvyonlar görülmektedir. killi-kireçli tortularla kaplıdır. Samsun’ da eosen. Bunlar arasında en önemlileri Ladik Havza ve Kavak yaylalarıdır.

1-Killi greli şistler ve fillatlar :Fillat tipinde killi şistlerin ve ince kumlu şist dokulu killerin renkleri genel olarak esmerdir (bitümlü) ve ayrıştıkları zamanda yeşilimsi bir renk gösterirler. Mesozoik: Samsun’da yapılan incelemelerde. Filişte umumiyetle mostra başlangıç sahasından itibaren marn-kum taşı-kil taşı şeklinde bir müşaade edilir. kirli sarıdır. Adı geçen masiflerin litolojik ve statigrafik durumları birbirine çok benzemektedir. Fillatlar genellikle çok renkli kayaçlardır. sahilden 9-10 km kadar içeriden başlar ve güneye doğru geniş bir sahaya doğru yayılır. İçinde kum taşı bulunan şistler. tabaka kalınlıkları 10-50 cm arasında değişir. Batı kesimini yalnız yeşil şistler. Sonuncuların renkleri genel olarak koyu yeşildir. Kum taşları. Bunun gibi haritanın SE köşesini işgale eden ve K. Bu sayılan tiplerin hepsinden yeşil şistlere geçişler mevcuttur. Bunlara ilaveten yer yer gayet ince yapraklı sarı-beyaz renkte serisetik killi şistlere ve kuvarslı fillatlara da rastlanır. Marn-marnlı kalkerler. Biraz kabaca olanları da konglemeratik bir doku gösterir. Tokat masifindekilere çok benzerler. İncelenen sahanın çeşitli yerlerinde diziyi teşkil eden üyeler. Kum taşı ve konglomerada çimento. Filiş serisinde hakim renk kırmızımsı kahve. civarında olduğu gibi). kalkerdir. kirli yeşil. Ulupınar Mah. doğu kesimini ise. Filiş fasiyesi. aynı litolojik ve fiziksel karakterleri gösterirler. Stratigrafik bakımdan üstte oldukları da her zaman kesin değildir. Bilhassa üst kısımlarda görülen açık menekşe veya açık kırmızı renkteki killi şistlere mesozoik teşekküllerde de rastlandığı bilinmektedir. Yol yarmalarıyla dere vadilerinde çok güzel bir tabakalanma arz eden filişte. Doğu kesimindeki fillatlar. bilhassa fillat karakterinde kayaçlar teşkil eder. Ayrıca. sahile yakın kısımlarda marn ve marnlı kalker tabakaları arasına interkale olmuş andezit ve bazaltik lavlarda görülmektedir. Kretasenin alt ve orta seviyeleri daha ziyade kalker fasiyesinde gelişmiş olup. Çoğunlukla bunları serisit şistler teşkil eder. Esas harita bölgesi içinde kalan Tokat masifi ile Ağvanis ve Zevker masiflerini litoloji ve stratigrafi bakımından iki kısımda mütalaa etmek mümkündür. Bunda tektoniğin büyük rolü olduğunu kabul etmek gerekir. Nebert tarafından yapılan Ağvanis Bölgesinin metamorfik serileri de Tokat masifi karakterini göstermektedir. Nadir olarak siyah renkte grafitli fillatlar da vardır. Volkanik ara tabakalarda ise 5-25 m arasında bir kalınlık görülür (Akalan Köyü. Kalker fasiyesi üzerine ise üst kretase filiş serisi gelir. Ağvanis şistli dağları. Zevker vadisi ile birbirine eşit olmayan iki kesime ayrılmıştır. hatta bazen küçük bir kömür adesesi bile görülür. kum taşı. gri. 2-Yeşil şistler:Killi ve kumlu şistlerden ve fillatlardan yeşil şistlere derhal geçilmez. tortul seriyi teşkil eden formasyonun mezosoik kalker ve filiş serileri olduğu bulunmuştur. gri ve kirli yeşil. Üst kretase üst serisinin bir başka 12 . inceleme sahası içinde Mahmur Dağı kuzey-kuzeybatı civarında mostra verir.geçmiştir. alacalı. Kretase ile temsil edilmektedir. Fakat bunların hiç birisi devamlı tabaka teşkil etmezler. sert olduğu halde konglomeraların yer yer gevşek yapıda oldukları görülmektedir. kil taşı ve konglomera seviyeleri de çoğunlukla koyu renklidirler. Tabakalanmaya yer yer marnlı kalkerler ve konglomera seviyeleri ile de katılır. Filiş serisinde yer yer fosil izlerine de rastlanır. killi şistlere nispetle daha küçük üniteler teşkil ederler ve çoğunlukla ara katkılar veya adeseler halinde görülürler.

’den sonra silt adeselerine rastlanmaktadır. bazalt. kum taşı. (5-6 m. altta ise sarımsı beyaz ve bej renkli kum taşı-marn münavebesi yer alır. oolitik kum taşı.özelliği ise. daha ziyade kum taşı. Neojenin karakterini tespit gayesi ile DSİ 7. tabaka yüzeyine dik kırıklı birbirinin içinde adeselenmiş. genişliği yer yer değişen (5-12 km) bir şerit halinde uzanır. marn içinde. kum taşı. bazılarına göre de maestrichtien-paleosen yaşlı olarak kabul edilmektedir. paleosen. neojene ithal edilen kil ve marn serisinin Samsun ili yerleşim sahasını da içine alarak güneybatı istikametinde 8-9 km kadar uzandığı müşaade edilir. bölge sahası içinde açılmış 104 m derinliğindeki araştırma sondaj kuyusunda. aglomera ve sarımsı beyaz renkli marn tabaklarının mostra verdiği ve tatlı bir meyille kuzeybatıya daldığı görülür. Jips ara tabakaları bilhassa 5 m ile 33 m arasında. çok kırık ve çatlaklı kalkerlerden teşekkül eder. üstte killi bir kısım. gevşek yapıda. alglomera ve tüf seviyelerinden ibarettir. Senozoik: Tersiyer Samsun’da yapılan incelemelerde. bazı müelliflerce alt kretase. marn. tersiyer. Beypınar Köyü civarında eosen. bilhassa marn ve kil taşlarındaki şisttiyet ile kum taşı tabakalarında mevzi olarak foliasyonun müşaade edilmesidir. Filiş fasiyesi önceki incelemelere göre Lütesien yaşlı. Volkanik fasiyeste gelişen eosen ise daha çok andezit. kuzeybatı-güneydoğu istikametinde. kum taşı ve konglomera seviyeleri. sarımsı kahve ve beyaz renkli gastropod ve lamelli branchia fosilli kalker tabakaları halinde aflore eder. bazen konglomera. ) alta doğru jips ara bantlı marn seviyesi geçilmiştir. siyahımsı kül renginde yer yer kalsit damarlı. Kalker seviyelerinde de laminalar boyunca plaket halinde ayrılmalar vardır. Neojen İncelenen bölgede. Volkanik fasiyeste gelişen eosen. Paleosen’e ait seri. Toraman Tepe batı yamacında. sert. 13 . Kürtün ırmağı batısında. bazen de alglomera görünümünde olan tabakalardan ibarettir. Üstte kalınlığı takriben 10 m civarında olan koyu renkli. Bu seri masif görünüşte. konglomeratik kalker ve seri içinde yer almış lav. daha ziyade üst kretase filiş serisi ile kontakt teşkil eder ve umumiyetle üst kotlarda ve Karadeniz silsilesinin güneye bakan yamaçlarda mostra verir. Sahilde daha çok filiş serisi güneye gidildikçe yüksek tepelerde volkanikler mostra verir. Sahilden itibaren deniz altından da kuzeye doğru uzanır. üst kretase filiş serisi üzerinde ve sahanın güzeyinde parçalar halinde most sıralarına rastlanır (Harita. gastropod fosilli. 5-15 cm ara ile görülür. 15 m. Bunlar alt seviyeye tekabül eden filiş fasiyesi ile üst seviyede olan volkanik fasiyestir. Umumiyetle.1) Eosen iki fasiyes halinde görülür. dereler ve kozlu köyleri civarında konglomera. eosen ve neojen ile temsil edilir. Samsun’un güneyinde Hacı İsmail. Jips ara bantları yanında. Samsun-Ankara Devlet yolu şevinde Sarıışık Köyünün 2 km doğusunda eosen filiş. eoseni iki farklı seviye halinde görmekteyiz. marn ve fosilli konglomera münavebesinden ibarettir. İncelenen sahada eosen.

Kuaterner Mert ve Kürtün Irmaklarının yataklarında tersip ettiği. Ancak.1. gerekse Karadeniz sahil silsilesinde müşaade edilir. Üst kretase ve eosene ait volkanikleri ve hatta filiş serilerini birbirinden ayırt etmek güçtür. bazalt. KAYNAKLAR: -DSİ 7.’de anlatılmıştır. Metamorfizma ve Mağmatizma Mağmatik Taşlar: İncelenen sahada.1. volkanizma.5. A. Bölge Müdürlüğü 2005 -Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü 2005 -Sanayi ve Ticaret Odası 2005 14 . Üst kreatese filiş serisi içinde. kalınlığı 5-25 m arasında değişen andezit sillerinin yer aldığı. Tektonik ve Paleocoğrafya Bölüm P. Ayrıca. eosen filiş serisinin belirgin rengi olan sarı renk yardımıyla ve fosil muhtevası ile iki zaman mümessilleri arasında bir ayrım yapmak mümkün olabilmektedir.2.1.5. iki fasiyes halinde ortaya çıkan eosen de müstakilen görülen andezit. gerekse üst seviyelere tekabül etmek üzere stratifikasyona iştirak ettikleri müşaade olunur. iri çakıl ve kum adesi halinde bu seviyeler arasında yer alan kil tabakalarından meydana gelir. üst kretase içinde başlar eosen ve eosen sonrasında da aralıklı olarak devam eder. kalınlığı 10-35 m arasında değişen alüvyon ile kıyı şeridi boyunca güneyden kuzeye doğru sel suları ile akış gösteren derelerin yığıntı malzemesi ve denizden menşeli kum-çakıl karışımından ibaret seviyeler kuaterner araziyi meydana getirir. tüf ve alglomera yanında filiş serisinde ara tabakalar halinde volkaniklere rastlanmaktadır. A. Bu husus gerek incelenen sahada. ayrıca bazalt alglomera ve tüf seviyelerinin de gerek ara tabakalar halinde. Mert ve Kürtün Irmakları alüvyal malzemesi.

38 cal/cm2 .Kasım (%34) ile en düşük Güneşlenme süresi gerçekleşme oranına sahip aylardır.39 AID KCal/kg 1244 3000 Eşdeğeri (1000 ton) Petrol 513 180 Taş Kömürü 732 257 Kullanım Işletme Yeri Şekli Teshin Teshin Kapalı Kapalı - 4 721 - 4 721 - - 4 721 - 693 989 Kaynak: MTA Genel Müdürlüğü. 2005 B. Haziran ayında 599. Mart (%29). Üretim ile bilgiler aşağıda tabloda verilmiştir.1. Aralık (3. Mümkün Olan Güneşlenmeye oranı (%47) olarak gerçekleşmektedir. Kömür Samsun İli Havza ilçesinde linyit kömürü üretimi yapılmaktadır.43 cal/cm2 ile en yüksek aylardır. Güneş Güneş.Kasım (3.00 S% 3.85 cal/cm2.2. B.1 Bölümünde anlatılmıştır. DOĞAL KAYNAKLAR B.1.10 Analiz Sonuçları Kül % 32. Samsun İli Linyit Üretimi SAHA ADI Havza Havza Beyviran TOPLAM Rezerv (1000 ton) Genel Görünür Muhtemel Mümkün Toplam Kaynak Potansiyel Toplam Işletilebilir 4 121 600 4 121 600 4 121 600 Su % 41. B.9 saat olup. aylık ortalama Mayıs ayında 476. 15 .1.5 saat) ve Şubat (4.8 saat) en düşük aylardır.5.4.B. Ağustos ayında 517.4 saat).5 saat).3.1.1.1. B. Rüzgar C. Temmuz ve Ağustos aylarında çok etkilidir. Doğalgaz İlimizde doğalgaz rezervi yoktur.45 cal/cm2 olup.1. Su Gücü İlimizde su enerjisinden hidrolik enerji olarak faydalanılmaktadır. Ocak (%26).27 cal/cm2. Günlük Güneşlenme süresi Ocak (2. Samsun’da 2005 yılı ortalama günlük Güneşlenme süresi 5.1.4 saat) ile Mart (3. Tablo B. Bu yolla enerji kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır.80 54.20 1. Temmuz ayında 573.1. Güneş ışınları şiddetinin 2005 yılı ortalaması 337.1. Enerji Kaynakları B.

Yakın geçmişe kadar 1. İlimizde 2005 yılı içinde kullanılan odun miktarı takriben 8 bin ton kadardır. (56°C kaynak çıkış sıcaklığıdır) Milli Mücadele yıllarında Atatürk Havza'ya geldiğinde.6 lt/sn Kadar olan kaynak debisi MTA’nın çalışmaları ile 50 lt/sn. kaplıcalar yaklaşık 2000 yıldan beri kullanılan tarihi sağlık tesisleridir. Şifalı suları bulunan ilçeye eski çağlardan beri bazı hastalıkların tedavisine yaradığı için çevreden hatta bütün Anadolu'dan çok sayıda insan gelmektedir. 56°C sıcaklığa ve günde 10. mide. Şifa ve maarif hamamları. Havza'da turizm faaliyetlerinin büyük bir bölümü termal turizme dayanmaktadır. Küçük hamam ve Maarif hamamı gibi tarihi hamamların yanında 1986 yılından sonra yapılmış hamamlar şunlardır. Petrol İlimizde petrol rezervi yoktur. uzaklıkta bir tepenin eteğinde beş kaplıca bulunmaktadır. çeşitli romatizma.B.8. Bu hamamların dışında Belediye tarafından yaptırılmış umumi bölümleri olmayıp.1.080 kişi banyo kapasitesine sahiptir. 16 . Yaklaşık 2. sinir. Bu kaplıcaların üçü eski tarihlerde yapılmış. ‘ye kadar ulaşmış ancak daha sonra bu debi 20 lt /sn. Jeotermal Sahalar Havza Kaplıcaları : İlde jeotermal kaynaklar ağırlıklı olarak Havza İlçesinde yer almaktadır. diğer iki tanesi ise MTA'nın araştırmaları sonucu 1986 yılında bulunan ve çıkarılan sıcak suyun değerlendirilmesi amacıyla sonradan yapılmış modern Türk Hamamı. B. bağırsak.7. Modern Türk Hamamı: 1986 yılından sonra Havza belediyesi tarafından yapılan hamamlardan birisidir. kansızlık gibi hastalıklara iyileştirici etki yapmaktadır. Havza kaplıcaları Turizm Bakanlığı tarafından Termal Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir. dinlenme ve temizliğe dayalı turizm söz konusudur. ilerisinde inşa edilmiştir.1. ye düşmüştür. Havza'nın içerisinde Samsun-Ankara yoluna yaklaşık 1 km.000 yıldan beri kullanılan tarihi sağlık tesisleridir.1. 10 özel banyosu vardır.6. Aslanağzı – Kız gözü. Lokman Hekim Hamamı: Maarif hamamının 50 m. Havza kaplıcalarının şifalı suları. 100 kişilik umumi bölümünden hariç. sekelleri ve mevzi ağrıları. şifalı kaplıcalardan faydalanma fırsatı da bulmuştur. metabolizma. B. İmaret mahallesi hamam sokağında Büyük Hamam. Lokman hekim Hamamıdır. kırık çıkık. Diğer bir deyişle Havza'da daha çok sağlık. moteller de vardır. Biyokütle İlimizde Biyokütle enerjisinden yararlanılmamaktadır. özel banyoları olan termal oteller.

Samsun ilinin topoğrafyası.391Ha. killi balçık ve kil toprakları hakimdir.Devlet Ormanları (% 95 ): Bu ormanlar Vezirköprü. 17 . oluşturur.5 Ha.1. Salıpazarı. Ayvacık. toprak yapısı ve topoğrafik yapı orman yayılışına ve ağaç. ormanlık alan bulunmaktadır. B. jeolojik yapısı ve hidrolojik yapısı hakkındaki geniş bilgiler (A) bölümünde anlatılmıştır. Castenaum.203 Ha. Faguetum. türlerine etki etmektedir. Ladik İlçe merkezinin 13 Km. Yükselti olarak da en yüksek tepeler bu hatta yer almaktadır. Su bir vadinin tabanından ve hemen yanındaki taşlık tepenin altından gelmektedir. Oluşum zamanı ise üçüncü zamanın paloejen serisi olan eosen katında teşekkül etmiştir. Biyolojik Çeşitlilik B. Samsun İşletme Müdürlükleri ve buna bağlı bölge Şefliklerince işletilmektedir. Bafra. Toprak yapısı olarak orta derin. Lauretum. Abietum Alpinetum’dur.609.Ladik Hamam ayağı Kaplıcaları: Samsun’a 75 havza’ya 15 Km. Tekkeköy ve Terme ilçeleri sınırları dahilinde 126. Ormanlık alan bulunmaktadır. Kavak.2. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı Vezirköprü. Oldukça eski bir tarihe ve kullanıma sahip olan hamam ayağı kaplıcalarının debisi fazla değildir. Havza ve Ladik ilçeleri sınırları dahilinde 143. kil sisti ve konglomeralardan ibarettir. Ormanlar Mülkiyet Bakımından şöyle sınıflandırılabilir: 1.2. derin balçık.ye kadar olan bir arazi yapısına sahiptir. Asarcık. Terme sırtlarına hakim olan tepeler oldukça kırık ve dik bir yapıya sahiptir. Bafra Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı Bafra. İklim özellikleri. kalker. Su sıcaklığı 35 °C dır. Samsun Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı olan Merkez. Ormanlar Ormanların Ekolojik Yapısı: Jeolojik yapı olarak anakaya. Topoğrafik hidrolojik yapı olarak Samsun deniz seviyesi 0 m. Alaçam ve Yakakent ilçeleri sınırları dahilinde 99. Ayvacık. Çarşamba. Bunlar Palinetum. uzaklıkta yer alan kaplıca. kuzeyinde bulunmaktadır. birisi Bafra ilçesi ve birisi de Vezirköprü İlçesi’nde olmak üzere üç Orman işletmesi bulunmaktadır. ormanlık alan bulunmaktadır. den başlayarak ortalama 2000 m. Bölgenin Orman Envanteri: Samsun ilinde birisi Merkez İlçe. Salıpazarı. 19 Mayıs. Bu etkileşim ormancılıkta belirli zorluklar.

80-100 m2’lik taşınmazların mera olarak tescil edildiği yerler de mevcuttur. B. Böylece çayır. erozyon ve kontrolsüz otlatma nedeniyle hızla azalmaktadır. ancak eğim ve toprak niteliği gibi özellikleri bakımından mera toprağı özelliği gösteren alanların da meraya terk edilmesi gerekmektedir. hem mera miktarını artırmak hem de yapılacak ıslah çalışmaları ile Avrupa düzeyinde verim ve kaliteyi yakalamaktır.2. Topografyanın düz ve düze yakın olmasının verdiği avantajla ve taban suyunun da yüzeye yakın olması itibariyle her mevsim yeşilliğini koruyan. 50’ye yakın parsele bölünerek numaralandığı yerlere rastlandığı gibi. başlanan ıslah çalışmalarının arttırılması hedeflenmektedir. özellikle dere boylarında galeri kavakçılığı yapılmaktadır. Ancak son yıllarda Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’nın çayır ve mera konusuna verdiği özel bir önemle meraların tespiti ve sınırlarının çizilmesi çalışmalarının hızla bitirilmesi. Türkiye’de olduğu gibi Samsun ilinde de çayır ve mera alanlarında uzun yıllardır tahribat yaşanmıştır. Odun Üretimine Ayrılan Tarım Alanları Odun üretimine ayrılan tarım alanı bulunmamaktadır. tespiti ve sınırlarının belirlenmesine ilişkin 1998 yılında çıkan 4342 Sayılı Mera Kanunu ile hedeflenen ana amaç. 3.2.2. yaylak ve kışlak alanlarında ıslah çalışmaları başlatılarak ot veriminin ve kalitesinin artırılması sağlanacaktır. bakımı. Ormanların kapladığı alanlar ve bu alanların nitelik ve işletme biçimine göre dağılımı ile bölgedeki Orman Genel Müdürlüğü tarafından işletilmekte olan Devlet Ormanlarından hasat edilip kullanıma sunulan belli başlı orman ürünleri hakkında F. Topografyanın % 20’den fazla eğim gösterdiği iç kesimlere doğru gidildikçe meraların ot verimi. bölümünde geniş bilgi verilmiştir. Denetleme işini ise Orman işletmeleri yapmaktadır. Genelde dağınık 18 . Bunlara ek olarak tarla alanı olarak kullanılan. mera. Özel Ormanlar ( % 3): Şahıslar tarafından tasdik ettirilen amanejman planı dahilinde işletilmektedir. Samsun İli dahilinde Seyrek ve Yörükler özel ormanları bulunmaktadır. Münferit olarak. Köy Tüzel Kişiliği ve Vakıflara Ait Ormanlar ( % 2 ): Bunların işletmeciliğini kendileri yaparlar. Çayır ve Mera Mera alanlarının kullanımı.Sahil kesiminde yer alan ilçelerdeki mevcut meralar.1. genel olarak toplu haldedir. Kadastro sırasında tek bir bütün halindeki mera arazilerinin tek parsel numarasıyla tescil edilmek yerine . bitki sıklığı bakımından arazinin tamamına yakın bölümünün mera yem bitkileriyle örtülü olduğu bir durum göstermektedir.2.1.2.1. B. Ülkemizde tarla arazisi olarak kullanılmayan üzerinde kısmen bitki örtüsü bulunan alanlar genelde mera alanı olarak kabul edilmektedir. Samsun ilinin meraları genelde çok parçalılık arz etmektedir.

3. zayıf karakterli meralar büyük yer kaplamaktadır. III.haldeki bu meralar. 19 . 2005 Tablo B.609 Açıklama Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü.826 Toplam Araziye Oranı (%) 5 4342 sayılı mera kanunu gereği.82 1114.Islah çalışmaları devam etmektedir. Oran itibariyle.82 1094. Meraların çoğunluğunun üst örtüsü çalılık ve ağaçlıkla kaplıdır.60 1377. sınıf tarım arazisine sahiptir.82 7546. seyrekleşme ve üst toprağın aşınarak ana kaya tabakasının yer yer ortaya çıktığı. Topografik yapının elverişsizliği neticesi bu meralar çevrelerinde mevcut orman örtüsünün istilasına maruz kalarak yıllar itibariyle otlanabilir alan kaybına uğramaktadırlar.50 272. Samsun ilinde tespit-tahdit ve tahsis işlemleri tamamlanan meralarda ot üretimini artırmak için 2004 yılında ıslah çalışmalarına başlanmıştır. 2005 Yılı Mera Islah Çalışmaları İlçe Bafra Bafra Terme Terme Terme Tekkeköy Havza Havza Toplam Köy / Belde Koşu Emenli Taşpınar Ortasöğütlü Ahmetbey Aşağıçinik Kemaliye Şeyhali Alanı ( da ) 895. Samsun ili meraları genelde orta sınıf mera olup.00 1225.2. Tablo B. Mera Islah ve Amenajman Çalışmaları Tespit (ha) 1875.49 Tahdit (ha) Tahsis (ha) Islah (ha) 754. Ve IV. 2005.27 188. Mera Alanı (ha) SAMSUN 44. zayıf karakterli meralardır.09 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü.26 1377.

100 Kuzey Doğu Hektar Hektar 20 . B.30 6196. Kaynak: Doğa Koruma ve Av ve Yaban Hayatı Şube Müdürlüğü. 2005. Kızılırmak Deltası.3.Tablo B. Mera Tespit.1.000 : 16.2.42 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. Tahdit Ve Tahsis Çalışmaları Mera Yönetim Birlikleri.18 7594. İlçe Tespit Yapılan Köy Sayısı Tahsis Yapılan Köy Sayısı Mera Yönetim Birliği Kurulan Köy Sayısı Alanı (da) Kavak Ladik Vezirköprü 38 16 48 4964.4. 2005. Koordinatlar Deltan Alanı Sulak Alanlar : 41° 30’ 36° 05’ : 56. Sulak Alanlar Kızılırmak Deltası: Şekil B.

mera. Deniz. Gıcı gölü ve Tatlı göldür. deltanın doğu bölümündeki göllerin tamamına yakını birleşmekte ve tek bir gölü andırmaktadır. Bu dönemde. özellikle deltalar balıkçılığın devamlılığı yönünden hayati öneme sahiptirler. Kızılırmak Deltası. göl. Uzun göl.Kızılırmak nehrinin taşıdığı alüvyonların oluşturduğu ülkemizdeki en büyük deltalardan birisidir. Deltalar. Liman gölü. denizden güneye doğru basamaklar halinde yükselmektedir. kumul ve tarım alanları gibi farklı ekolojik karakterdeki habitatların bir arada bulunması. İşlev ve Değerleri : Deltalar. özellikle yavru balıkların beslendiği. barındırdığı hayvan varlığı ve türlerin durumları ile çok sayıda Uluslar arası öneme sahip sulak alan kriterlerine 21 . Deltanın doğusunda yer alan göller ise Balık gölü.1500 metre yüksekliğindeki dağlar yer almaktadır. Deltanın batısında yer alan Karaboğaz gölünün çevresindeki sazlık ve bataklık alanlarla birlikte toplam alanı 1. orman.400 hektardır. bataklık. besin maddelerince zenginlik ve uygun iklim koşulları Deltanın eşine az rastlanır ölçüde biyolojik çeşitliliğe sahip olmasını sağlamıştır. Kızılırmak nehrinin her iki kenarında yay şeklinde uzanan ve yükseklikleri 600 – 800 metreye varan Kuzey Anadolu Dağlarının ilk sırasını oluşturan platolar. Delta ovası. Yüksek verimin oluşturduğu yiyecek ağı başta su kuşları olmak üzere. yaşama ortamlarının çeşitliliği ve önemleri. ülkemizin Karadeniz kıyısındaki tek sulak alanıdır. Tamamı sığ olan en derin yeri su seviyesinin yüksek olduğu dönemlerde dahi 3 metreyi geçmez. Yapılan araştırmalar. ırmak. sazlık. İdari olarak Samsun ilinin Engiz. Deltadaki karakteristik oluşumlardan biride göllerle deniz arasındaki kumullardır. İlkbaharda suların yükselmesiyle geniş alanlar su altında kalmakta. mikro ve makro faunanın çok yüksek bir üretim düzeyine ulaştığı yeryüzünün en verimli doğal alanlarıdır. doğal özellikleri büyük ölçüde korunabilmiş. korunduğu alanlardır. birisi ise batı yakasında olmak üzere yedi adet göl bulunmaktadır. Bafra ve Alaçam ilçeleri sınırları içerisinde yer almaktadır. değişik türlerden zengin bir yaban hayatının barınmasına ve beslenmesine imkan sağlamaktadır. Ortalama derinlik 1. çayır. 200 – 300 metrelik şeritler halinde kıyı boyunca zaman kumulların yükseklikleri 7– 8 metredir. Sadece. daha geride ise 1000. balıkların yumurta döktüğü. Delta’ da. Kızılırmak Deltası. Bunlardan Balık gölünün denizle bağlantısı vardır. Balık gölü ile deniz arasında bulunan Galeriç ormanının da büyük bir kısmı su altında kalmakta ve eşsiz bir görünüm oluşturmaktadır. Göllerin suları tatlı denebilecek kadar az tuzludur. yediğimiz balıkların 2/3’ sinin yaşamlarının tamamını ya da belirli bir devresinin sulak alanlarda geçirdiğini göstermiştir. denizle bağlantısı olan Balık Gölünde denizden su girişinin olduğu dönemlerde tuzluluk artmaktadır.5 metre civarındadır. Cernek gölü. Bu nedenle sulak alanlar. Deltanın gerisinde. Bazı yerlerde 12 metre yüksekliğe ulaştıkları da görülmektedir. altısı doğu.

Ayrıca bol miktarda kerevit bulunmaktadır. Türkiye’ deki nadir subasar ormanlardan biri olan Galeriç ormanının hakim ağaç türü dişbudaktır. deltanın önemini arttırmıştır. sazlıklar ve bataklıklar yoğun vejetasyonla kaplıdır. balık tutma. Bazı yerlerde nilüferlere de rastlanmaktadır. sudak. göl soğanı. peruka çalısı ve yemişgendir. beslenebildikleri ve korunabildikleri tek alandır. mersin. sığırkuyruğu yaygındır. Fauna ve Ornitolojik Önemi Kızılırmak Deltası. alabalık türlerine ait zengin balık populasyonları mevcuttur. avcılık gibi rekreasyonel faaliyetler için de ideal ortamdır. Göllerde su sümbülleri cinsine ait türler hakimdir. engerekotu ve orkide yayılış göstermektedir. sivri hasırotu bulunmaktadır. Deltada bulunan göllerde. meşe. Kızılırmak Deltası su ürünleri üretimi. Kumulların yer aldığı sahil kesimleri bitki örtüsünden yoksundur. sazlıklar ve bataklıkların planktonlar ve omurgasız canlılar bakımından zengin oluşu alanın değişik türde zengin faunaya sahip olmasını sağlamıştır. has kefal. Bu kesimlerde hasırotu vejetasyonu içerisinde ayrıkotu. Değişik habitatları. sinirotu. mersin morinası. sazan. zengin bitki ve hayvan varlığı ile bilimsel çalışmalar için açık hava laboratuarıdır. Karadeniz’i direkt olarak aşan göçmen kuşların uçuş hazırlığı ve uçuş sonrası dinlenebildikleri. 22 .000 hektarlık alanda 100. Daha çok eski kumullarda olmak üzere yer yer defne. Kıyılarda ise kamış. denizin tuzlu su girişini önleme gibi işlevleriyle bulunduğu bölgenin su rejiminin düzenlenmesine katkı sağlar. saz. saz kesimi ve otlatma imkanlarıyla yöre ekonomisine önemli katkılar sağlayan çok yönlü bir sulak alan ekosistemidir. Flora ve Vejetasyonu Değişik ekolojik karakterdeki habitatların varlığı deltayı bitki çeşitliliği yönünden de zengin kılmıştır. Kuru kesimlerde vejetasyon daha zayıftır. 16. şimşir.000 su kuşunun barınması deltanın besin maddesince ve fauna elemanlarınca zenginliğinin en iyi göstergesidir. kocayemiş. orman gülü. beşparmakotu ve sütleğen türleriyle. söğüt. Tüm bunların yanı sıra. süpürge otu. Göl kıyıları. biyolojik üretim yönünden bol gıda ihtiva eden karakterde bir sulak alan ekosistemidir. Diğer kesimlerde sütleğen. çıkırgan ve erkek kızılcık gibi bodur ağaç ve çalılarla kaplı alanlar mevcuttur. Güzel manzarası ve barındırdığı yaban hayatı ile kuş gözleme. Taban suyunun dengeleme. Diğer önemli ağaç türleri ise. Deltada bulunan göller. Ülkemizin Karadeniz kıyısında doğal karakterleri korunabilmiş tek alan olması.sahip bir sulak alan ekosistemidir.

Yine küçük kiraz kuşu ve akkiraz kuşu son 25 yılda Türkiye’ de sadece Kızılırmak deltasında görülmüştür. 4000’lere kadar giden Orta Asya’ dan göç eden Kaşgarlardır. ev sıçanı. özellikle geç sırasında bazı kuş türleri deltada büyük sayılara ulaşmaktadır. ülkemizdeki nadir su basar ormanlardan birisidir. cüce karabatak. Delta ve yakın çevresi memeliler bakımından da oldukça zengindir. küçük kerkenez ve toy dünya çapında nesilleri tehlikede olan türlerdir. kaşıkçı 75 çift. pasbaşpatka 150 çift. Bu nedenle. Deltada bulunan Galeriç ormanı. göç sırasında Karadeniz’i doğrudan aşan kuş türleri için hayati önem taşımaktadır. Bunlardan tepeli pelikan 6 çift. Kızılırmak Deltası. çakal. bölgeden geçit yapan kırlangıç sayısının bir milyonu aştığı tahmin edilmektedir. Ötücüler dahil olmak üzere deltadan geçen su kuşlarının sayısı bir kaç milyonu bulmaktadır. İ. sincap ve yaban domuzudur. su samuru. ağaç sansarı. 1992 yılında yapılan bir araştırmada 140 kuş türünün deltada ürediği tespit edilmiştir. Biyolojik çeşitlilik bakımından oldukça zengin olan ormanda 35 ötücü kuş türü kuluçkaya yatmaktadır. İlkbaharda Karadeniz’i aşan kuş türlerinin Karadeniz kıyısında sığınabilecekleri en önemli sulak alandır. yaban kedisi. Bu sayı Türkiye kuş türlerinin %74’ ü olup. kara leylek 50 çift. boz ördek 200 çift. dikkuyruk. Örneğin göç sırasında bir günde Çernek gölü üzerinde 42.Ö. 1971 yılından itibaren çevrede yapılan araştırmalarda 57 höyük. sıçrayıcı kurbağa.000 kum kırlangıcı sayılmış olup. Macar ördeği 75 çift. ağaç kurbağası ile su kaplumbağaları ve su yılanları deltanın değişmez ve önemli sakinlerindendir. bahri 250 çift ve küçük sumru 45 çifttir. Yörede görülen başlıca memeli türleri su sıçanı.Yeşil kurbağa. Tarihi ve Kültürel Değerler Yöreye ilk yerleşen halk. Deltada üreyen başlıca diğer kuş türleri küçük batağan 350 çift. turna 50 çift. 23 . Türkiye’ de Göksu Deltasından ( 332 tür ) sonra bir alanda tespit edilmiş en yüksek sayıdır. Geç Kalkoit çağdan itibaren yörede yerleşimlerin olduğu bilinmektedir. kocagöz 50 çift ve bataklık kırlangıcı 100 çift üreme populasyonları ile delta uluslar arası öneme sahip sulak alan özelliğini kazanmaktadır. Bu türlerden tepeli pelikan deltada kuluçkaya yatmaktadır. Ornitolojik Önemi Deltada bu güne kadar 308 kuş türü saptanmıştır. Deltadaki türlerden tepeli pelikan. erguvan balıkçıl 500 çift. Bölgede görülen türlerden büyük deniz düdükçünü ve kuzey incir kuşu bugüne dek Türkiye’de sadece Kızılırmak Deltası’nda saptanmıştır. 6 düz yerleşim yeri. al boyunlu kaz. şah kartal.

Düzenli istatistiki veriler olmadığı için avlanan gerçek balık miktarı bilinmemektedir. Hayvancılık Hayvancılık yöre halkının geçiminde önemli bir yer tutmaktadır. yapımında. İkiztepe’ nin kurulduğu dönemde Karadeniz’ e kıyı olduğu. Anadolu Selçukluları ve Osmanlı Devleti yöreye egemen olmuştur. 3 mezarlık. Yörede tespit edilen en eski yerleşim yerlerinden birisi. mısır. sazan. Her yıl toplam saz alanının yaklaşık % 25’i kesilmektedir. binaların özellikle hayvan barınaklarının çatılarını örtmede ve ahırlarda zemine sermek için kullanılmaktadır. 1 hela. Bir kısmı ise hasır. 24 . kontrolsüz avcılık ve kirlenme gibi nedenlerle balık miktarında azalma olduğu balıkçılar tarafından ifade edilmektedir. Bizanslılar. Su seviyesinin yüksek olduğu yıllarda Balık Gölü’ nde tirsi ve hamsi’ ye de rastlanmaktadır. Göllerde. Özellikle sulak alan çevresindeki köylerde hayvancılık yaygındır. Kimmerler. Son yıllarda kerevit avcılığı da yaygınlaşmıştır. Deltada yaklaşık 3000’i manda ve 8000’i sığır olmak üzere 23000 civarında hayvan otlamaktadır. batı bölümümde ise 24 üyeli bir kooperatif vardır. Karadeniz’ e kuş uçuşu 7 km mesafede bulunan İkiztepe dir. 5 kaya mezar. sudak. ayçiçeği. Balıkçılık Göllere yakın olan köyler ikinci bir gelir kaynağı olarak balıkçılığa yönelmişlerdir. Kızılırmak nehrinin batısında. Sazcılık Deltadaki diğer bir ekonomik etkinlik ise saz kesimidir. 1 köprü ile 25 adet antik çağ ve hemen sonrasına ait kalıntılar bulunmuştur. Deltada buğday.48 tümülüs. avcılık ve balıkçılık ile sürdürmüş oldukları anlaşılmıştır. alabalık ve inci balığı avlanan balık türleridir. Hititlerden sonra sırasıyla Frigler. şeker pancarı ve tütün yetiştiriciliği yapılmaktadır. Sulama imkanlarının artmasıyla birlikte sebze yetiştiriciliği de artmıştır. İnsan Aktiviteleri Tarım Kızılırmak Deltası. Deltanın doğu bölümünde toplam 358 üyeli üç. Ancak. 1 hamam. sepet vb. Kesilen sazın büyük bir bölümü ihraç edilmektedir. Ayrıca göllerde aynalı sazan da yetiştirilmektedir. pirinç. mersin morinası. haskefal. yapılan kazılar sonucunda halkın yaşamlarını hayvancılık. tarımsal potansiyel bakımından Türkiye’ nin en zengin ovalarından birisidir. Geçmiş yıllarda avlanan balık miktarının 350 – 400 ton civarında olduğu tahmin edilmektedir. Romalılar.

Avcılık Deltada yer alan Çernek Gölü ve çevresini kapsayan 4000 hektarlık alan 1979 yılında Orman Bakanlığınca Yaban Hayatı Koruma Sahası ilan edilerek deltanın bu bölümünde avcılık tamamen yasaklanmıştır. Ancak yeterli denetim yapılamadığı için yasa dışı avcılık yapılmaktadır. Koruma ve Yönetim Deltada yer alan Cernek Gölü ve çevresini kapsayan 4000 hektarlık alan 1979 yılında Orman Bakanlığınca Yaban Hayatı Koruma Sahası ilan edilmiştir. Ayrıca, 1994 yılında deltanın doğu bölümünde yer alan sulak alanların tamamı Kültür Bakanlığınca Doğal Sit Alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştır. 1996 yılında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ve Çevre Bakanlığının işbirliğiyle deltadaki tüm doğal alanları kapsayacak şekilde hazırlanan çevre düzeni planında, sulak alan ekosistemi ve sistemle ilişkili habitatlar dikkate alınarak, mutlak koruma, ekolojik etkilenme ve tampon bölgeler belirlenmiş; her bir bölge için koruma ve kullanım esaslarını düzenleyen özel plan kararlar geliştirilmiştir. Gölün doğal yapısının ve ekolojik karakterinin korunabilmesi için göl yönetim planı hazırlanmalı; ayrıca etkin bir izleme ve denetimin sağlanabilmesi için mutlaka yerel anlamda özel bir kurumsal yapı oluşturulmalıdır. Kızılırmak Deltası içerisinde, Orman Bakanlığınca 1979 yılında yaklaşık olarak 4570,0 Ha. lık alan Cernek Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası olarak ilan edilmiştir. Bu ilan edilen alanın sınırlarının belirsiz ve net hatlardan oluşmamış olması nedeniyle özellikle yöre insanı ve avcılarla büyük sorunlar yaşanmaktadır. Bunun sonucunda 11/07/2003 tarihli 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu gereğince; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 21/08/2003 tarih ve B.18.0.DKMPG.0.03.04.265.00/61-1807 sayılı emirleri doğrultusunda; Yaban Hayatı Koruma Sahaları yöre insanı ve idaremiz arasında yaşanabilecek olumsuzlukları ortadan kaldırmak amacıyla, özel şahıs arazileri dışında bırakacak şekilde alanın sınırları hem RAMSAR ALANI sınırlarına, hem de doğal sınırlara uyularak kesin ve net hatlara oturtularak; toplam olarak 5185,0 Ha. genişliğindeki alan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olarak Bakanlık Makamına teklifte bulunulmuştur. Ülkemizde; Uluslar arası öneme sahip 200 sulak alanda Çevre ve Orman Bakanlığı, Bakanlık Makamının 06.12.2004 tarih ve 367 no lu onayları ile ‘’Doğa Harikası ve Kuş Cennetleri Projesi’’ tüm Türkiye de başlatılmıştır. Bu doğrultuda; bir bütüncül kullanım anlayışı içerisinde, deltanın sahip olduğu özelliklerin dengeli bir şekilde kullanılarak, gelecek nesillere aktarılabilmesi ve böylece tüm insanlık tarafından faydalanılması amacıyla Bakanlık oluru ile ‘’Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti Projesi’’ uygulamaya konulmuştur. Proje kapsamında; Kızılırmak Deltası sulak alan ekosisteminin en iyi şekilde kullanılarak delta üzerinde kontrolsüz bir şekilde yürütülen kültür, eko-turizm, ekonomik kazanımlar, rekreasyonel amaçlı kullanımlar gibi insana yönelik faaliyetlerin, kontrollü
25

bir şekilde doğal alana ve yaşam ortamına zarar vermeden yürütülmesinin sağlanması amacıyla alanın koruma ve kullanım statülerine bağlı kalmak şartı ile konunun uzmanlarınca uygun görülen alanlara, -Sergi, Eğitim, Tanıtım, Koruma, Kafeterya Binası, -Kuş Gözlemevi, -Kuş Gözlem Kuleleri yapılması planlanmıştır. Yapılması planlanan bu hizmet binalarının amacı tamamen Kızılırmak Deltasının Ulusal ve Uluslar arası düzeyde tanıtılması, Ziyarete gelen ziyaretçilerin belde içerisinde konaklamalarını teşvik amacıyla gözlem yapabilecekleri ve bunun sonunda her türlü ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri bir proje düşünülmektedir. Bu faaliyetler yürütülürken amaç alanın doğallığının korunmasının yanında, alanın tanıtılması, turizm faaliyetlerinin arttırılması, yörede yaşayan geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan yöre halkının ekonomik girdisine, tarım ve hayvancılıkla birlikte, turizm gelirleri girdisi de sağlamaktır. Söz konusu alanda hayvancılık ve hayvan otlatma işlemi mevcut haliyle devam edecektir. Bu faaliyetler ileride yapılacak olan Yönetim Planı içerisinde yer alacaktır. Bakanlığımız tarafından onaylanan proje kapsamında yapılması planlanan binalardan iki adet kuş gözlem kulesi için gerekli olan arsaların tahsis işlemleri tamamlanmış olup; inşaat yapımı için gerekli çalışmalar başlatılmıştır. Sergi, Eğitim, Tanıtım, Koruma, Kafeterya Binası için gerekli olan arsaların tahsis işlemleri de devam etmektedir. Yukarıda açık bir şekilde belirtilen ve kendine özgü bir ekosistemi ile bölgemizin doğallığını koruyabilmiş tek sulak alanı olan dünya mirası Kızılırmak Deltasının; yöre insanı ile birlikte karşılıklı bir paylaşım dengesi içerisinde kullanılarak, alandan kültürel, turizm, ekonomik ve sosyal amaçlı kullanım bakımından, doğal dengeyi bozmadan en iyi şekilde faydalanılması amacı ile Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti Projesi çalışmaları devam ettirilmektedir. Yeşilırmak Deltası: Yeşilırmak Deltası Türkiye’ nin Karadeniz kıyılarındaki en büyük deltalarındandır. Deltanın çok büyük bir bölümü kurutularak tarım alanına dönüştürülmüştür. Deltanın doğu bölümünde yer alan ve kısmen de olsa doğal özelliğini koruyabilmiş Simenlit Gölü – Akgöl sulakalan kompleksi, kumul alanlar ve bunların arkasında geniş bir ağaçlandırma sahası mevcuttur. Simenlit Gölü – Akgöl’ ün 1.900 hektarlık yüzölçümünün 200 hektarı açık su alanı, gerisi sazlık ve bataklıktır. Deltada tarımsal alanların açılmasıyla çok sayıda köy kurulmuş ve bu sahalarda fındık, çeltik üretimi artmıştır. Meşe, çam ve dişbudak koruları mevcuttur. Balaban, Gece Balıkçılı, Alaca Balıkçıl, Saz Delicesi, Uzunbacak ve Irmak Bülbülü büyük olasılıkla bölgede kuluçkaya yatıp, üreyen türlerdir. Delta; Yeşilbaş, Yağmurcun, Elmabaş, Pakta, Kılkuyruk gibi göçmen su kuşları içinde kış süresince çok önemlidir.
26

Şekil B.2. Yeşilırmak Deltası: Kaynak: Doğa Koruma ve Av ve Yaban Hayatı Şube Müdürlüğü, 2005

Koordinatlar Deltanın Alanı

:41° 17' K, 36°50' D :60.000 hektar

Simenlit Gölü – Akgöl sulak alan kompleksi ve çevresindeki 16042, 0 Ha. lık alan 1975 yılından itibaren Yaban Hayatı Koruma Sahası statüsüne alınmıştır. Yeşilırmak Deltası içerisinde, 11/07/2003 tarihli 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu gereğince; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 21/08/2003 tarih ve B.18.0.DKMPG.0.03.04.265.00/61-1807 sayılı emirleri doğrultusunda; Yaban Hayatı Koruma Sahaları yöre insanı ve idaremiz arasında yaşanabilecek olumsuzlukları ortadan kaldırmak amacıyla, özel şahıs arazileri dışında bırakacak şekilde alanın sınırları hem RAMSAR ALANI sınırlarına hem de doğal sınırlara uyularak kesin ve net hatlara oturtularak; toplam olarak 3306,0 Ha. genişliğindeki alan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olarak Bakanlık Makamına teklifte bulunulmuştur. B.2.4. Flora (F) Bölümünde anlatılmıştır. B.2.5. Fauna (F) Bölümünde anlatılmıştır.

27

B.2.6. Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtı, Tabiatı Koruma Alanları ve Diğer Hassas Yöreler
Tablo B.5. Hassas Yöreler Sıra Adı No 1 Kızılırmak Deltası 2 Kunduz Geyik Üretim Sahası 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 Hassas Yörenin Bulunduğu Yerleşim Koruma Statüsü* Merkezi Bafra A Sınıfı Sulak Alan Vezirköprü Av.Hay.Kor.Ür.Sah . Çernek Gölü Bafra “ Simenit Gölü Terme “ Gelemen Sülün Üretim Sahası Tekkeköy “ İkiztepe Höyüğü Bafra Arkeolojik Sit Alanı Kuşçular Köyü Şirlektepe mevkii Höyüğü Bafra “ Eldavut Köyü Hacıbaba Tepesi Höyüğü Bafra “ Türk Köyü Elmacık Tepesi Höyüğü Bafra “ Gökçeağaç KöyüYedigün Tepesi Höyüğü Bafra “ Azay Köyü Azay Tepe Höyüğü Bafra “ Eldavut Köyü Tepe Tarla mevkii Höyüğü Bafra “ Dededağı Köyü Kelbeş Tepe Höyüğü Bafra “ Tütüncüler Köyü Cırıklar mevkii Höyüğü Bafra “ Dedeli Köyü Tingo Tepe Mevkii Höyüğü Bafra “ Sarıkaya Köyü Külcüler Tepe Höyüğü Bafra “ Asarköyü I.,veII. Derece Sit alanı Bafra Doğal Sit Alanı Hacıosman OrmanıI. Derece Çarşamba Doğal Sit Alanı Kentsel Sit Alanı Havza Kentsel Sit Alanı Dündartepe Höyüğü Merkez Arkeolojik Sit Alanı Toptepe Tümülüsleri Hasköy Merkez Arkeolojik Sit Alanı Tekkeköy I. Derece Sit Alanı Tekkeköy Arkeolojik Sit Alanı Samsun kentsel Sit Alanı Merkez Kentsel Sit Alanı Kızılırmak DeltasıI.,II.ve III. Doğal Sit Engiz-Bafra-Alaçam Doğal Sit Alanı Hızır İlyas Höyüğü Yörükler Beldesi Arkeolojik Sit Alanı Atakent Tümülüs Atakent Arkeolojik Sit Alanı Büyükoyumca Tümülüs Merkez Arkeolojik Sit Alanı Kurupelit Karadoğan mevkii I.Sit Alanı Merkez Arkeolojik Sit Alanı Simenit Gölleri I.DereceSit Alanı Terme Doğal Sit Alanı Türkmen Köyü Alandağ mevkii III.Sit Alanı Vezirköprü Arkeolojik Sit Alanı Göl Kasabası Keklik Tepesi III. Sit Alanı Vezirköprü Arkeolojik Sit Alanı Kentsel Sit Alanı Vezirköprü Kentsel Sit Alanı Tarihi Ticaret Merkezi Kentsel Sit Alanı Vezirköprü Kentsel Sit Alanı Oymaağaç Köyü Şörlen Höyüğü Vezirköprü Arkeolojik Sit Alanı Emirli Köyü kaleyeri Tepesi Kavak Arkeolojik Sit Alanı Samsun Amisos Merkez Arkeolojik Sit Alanı Çatmaoluk Köyü Akalan Kalesi Merkez Arkeolojik Sit Alanı Yüzölçümü (ha) 45.000 83,5 4.000 16.042 1,1 -

28

Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı: Tarihçesi Rumların bu yöreden çekilmesi netice TORUL / Kürtün den naklihane edilerek Tekkeköy ilçesine gelme Müderris Hacı Osman EKİNCİ adlı bir zat bu ormanı sahiplenmiş 1940’ lı yıllara kadar bu ormanı kullanarak korumuştur. Zatın vefatı neticesi Hazineye ait bu ormanın adı Hacıosman Ormanı olmuştur. 1943 yılında 3780 sayılı Kanun ile Bataklık, Kumluk ve Ormanlık sahalar üzerinde Zirai kombineler işletmesi kurulmuştur. 1982 yılında bu sahalarda Orman Kadastrosu yapılarak bu saha Orman İşletme Müdürlüğünce teslim alınmıştır. 07.04.1987 tarihinde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından 2873 sayılı Milli Parklar Kanunun 3. maddesi 2. fıkrasına istinaden Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı olarak tefrik edilmiştir. Samsun İli, Çarşamba İlçesi Çınarlı Köyü, Hacıosman Ormanı Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 01.10.1997 gün ve 2948 sayılı kararı ile Doğal Sit ilan edilmiş, 02.11.1998 tarih ve 3320 nolu kararla 1. derece Doğal Sit Alanı olarak ilan edilmiştir. Mülki ve İdari Konumu Mülkiyeti Devlete ait olup; orman arazisi olarak Amasya Orman Bölge Müdürlüğü Samsun Orman Bölge Müdürlüğü Çarşamba İşletme Şefliği hudutlarında olup; Tabiatı Koruma Alanı olarak ise Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü, Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Mühendisliği sınırları içinde kalmaktadır. Hacıosman Ormanının Tabiat Koruma Alanı Olarak Ayrılma Gerekçesi Su basar Ormanı yılın belirli aylarında, taban suyunun yükselmesi neticesinde oluşan belirli bir vejetasyon yapısına sahip ekosistem olarak tanımlanmaktadır. Bilindiği üzere, su basar ormanları göl, bataklık ve ince bir şerit halinde uzanan kumul sahaları yoluyla bazen denizle az çok irtibat halinde olabildiği gibi, denizden uzak, iç kısımlarda da nehir, dere veya göl kenarında düzlük taban arazinin periyodik olarak su taşkınlarına uğraması sonucu da oluşmaktadır. Ormanın içinden geçip denize ulaşan akarsular, bu düz ve çukurca sahalarda, gayet yavaş akmakta; kış aylarında kumul hareketleri dolayısıyla denizle irtibatları kesilen bu sular, geriye doğru şişerek ormanlara doğru yayılmakta ve ağaçları 1 metreden daha yüksek su altında bırakmaktadırlar. Dolayısıyla bu su baskını sonbahar ve ilkbahar aylarında ormanı girilemez hale getirmektedir. Daha sonra yavaş yavaş çekilen sular, düşük seviyeli çukurlarda ve hendeklerde bir müddet kalmaktadır.
29

Etüd çalışması tamamlanan sahalardan, Amasya Orman Bölge Müdürlüğü, Samsun İşletmesi hudutları dahilinde bulunan Hacıosman Ormanı, ihtiva ettiği zengin bitki ve hayvan topluluğu ile Avrupa çapında öneme sahip, nadir ve tehlikeye maruz bir su basar ( alüvyal ) orman özelliğine sahip bulunmaktadır. Su basar ormanlar ülkemizde oldukça sınırlı alanlarda kalmıştır. Birçokları ne yazık ki şekil değiştirmiş tarım arazilerine dönüştürülmüştür. Bir zamanlar Çarşamba Ovasının bu nitelikte ormanlarla kaplı olduğu aşikardır. Şimdi sadece 86,2 Ha. alanın kalması koruma altına alınmasının gerektiğini vurgulamaktadır. Avrupa da bu tür orman alanlarının korunması için doğa severlerin yıllardır çaba sarf etmekte oldukları üniversite camialarınca ifade edilmektedir. Coğrafi Konumu Hacıosman Ormanı Orta Karadeniz bölgesinde Samsun İlinin 20 Km. doğusunda Çarşamba İlçesi Çınarlık Köyü hudutları içerisinde yer almaktadır. Batısı, Güneyi, Güneydoğusu Aksa Tarım İşletmeleri arazileri ile çevrilidir.Kuzeyinde sazlıklar bulunmakta olup; sazlıklar dışında kalan sınırları geniş sızdırma kanallarıyla söz konusu arazilerden ayrılmıştır. 86,2 Hektar Ormanlık Alan, 35,3 Hektar Orman Toprağı olarak adlandırılan açıklık Alan olmak üzere 121,5 Hektar alana sahiptir. Deniz seviyesinde düz bir arazidir. Jeolojik ve Toprak Yapısı Hacıosman Ormanı Çarşamba ovasının batı uzanımında yer almaktadır. Alanın tamamını alüvyonlar oluşturmaktadır. Akarsular ( Yeşilırmak, Abdal ırmağı ) tarafından taşınan malzeme taşıma prensibine uygun olarak Güneydeki ova girişinde iri, Kuzey de ova içinde ise ince elemanlardan oluşmuştur. Alanda taban suyunun yüksekliği ile karakterize edilen hidromorfik alüvyal toprak bulunur. Bu topraklarda bazı mevsimler su yüzeye kadar çıkmaktadır. Flora Araştırmalarda alanda kumul ve orman vejetasyon tipleri bulunmaktadır. Orman ağaçları arasında “Asil Ağaçlar” olarak bilinen Dişbudak, Karaağaç, Akçaağaç gibi türler genel olarak kanaatkar olarak bildiğimiz orman ağaçları arasında, çoğunlukla aluvyon karakterde, besin maddelerince zengin, derin ve rutubetli taban arazi topraklarını sever ve topraklar da iyi gelişme gösterirler. Su basar ormanlar bu kıymetli türleri barındırmakta fakat çeşitli olumsuzluklar ( toprakların, tarım alanlarına dönüştürülmesi, yerleşime açılması vs. ) nedeniyle varlıklarını zor devam ettirebilmektedirler.

30

Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı yaygın olarak bulunan Orman vejetasyonunda dominant ve karakteristik türler Fraxinus angustifolia, Acer campestre, Carpinus orientalis, Carpinus betulus örnek verilebilir. Ağaç katını oluşturan ağaçların boyları 20m. ile 40m. arasında değişmektedir. Üniversitelerce yapılan araştırmalarda taban suyunun yüzeye çıkarak 4-5 ay kaldığı sahalarda bitki çeşitliliğinin taban suyunun yüzeye çıkmadığı alanlardan daha fakir olduğu gözlenmiştir. Taban suyunun yüzeye çıkarak 4 – 5 ay kadar yüzeyde kaldığı su basar koridorlar dar Fraxinus angustifolia – Fraxinus exelcior – Ulmus glabra – Alnus glutinosa – Carex pendula, Lysimachia vulgaris, Irıs pseudocorus – Rumex crispus – Myriophyllum verticillarum bireylerine rastlanmıştır. Taban suyunun yüzeye çıkarak belli müddet kaldığı alanlarda bulunan dişbudak bireylerinde gövdenin toprak seviyesine yakın kısımlarında payanda oluşması gözlenmiştir (20 – 40 cm arasında ). Yine bazı dişbudak ve kızılağaç bireylerinde havai kök oluşumu söz konusudur. Diğer su basar ormanlardan farklı olarak dişbudak yapraklı kanatlı ceviz (Pterocarya fraxinifolia) mevcuttur. Bu endemik türe civarda bulunan Selyeri, Çınarlı köyünde rastlanması bu endemik türün Çarşamba Ovasında geniş alanlarda Dişbudak, Akçaağaç, Gürgen, Karaağaç gibi türlerle karışık olarak bulunduğu fakat bu alanların tarım alanına dönüşmesi nedeniyle sınırlı sayıda kaldığını göstermektedir. Öte yandan Hacıosman Ormanındaki Hedera helix, Smilax exelca, Periploca, Humulus lupulus gibi sarılıcı bitkilerle, Cyclamen coum, Ornithogalum sigmoideum, Leucojum aestivum, Ranunculus constantinopolitanus, Helleborus orientalis, Rumex crispus, Juncus acutus, Primula vulgaris, Galum rivale, Viola sieheana, Glycrrhiza echinata, Hypericum perforatum, Typha latifolia, Irıs pseudacorus, Myriophyllum verticillatum, Hydrocharis morsus ranae gibi çok sayıda otsu bitkilerde saptanmıştır. Bu bitkilere ait hazırlanan herbaryum, saha girişinde yer alan bekçi evi içinde bir oda tefrik edilerek sergilenmeye açılmıştır. Bitki florası bakımından çok zengin bir yapıya sahip bu ormanda ağaç katına ait 12 takson, çalı katına ait 30 takson ve ot katına ait 68 takson tesbit edilmiştir. Mantar Florası 19 Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Aysun UZUN PEKŞEN bu konuda yaptığı araştırmalar sonucunda Hacıosman Ormanın da 32 familyaya ait 72 mantar türü belirlenmiştir. Bu 72 türden 20 sine Samsun çevresinde sadece bu ormanda rastlandığı ifade edilmektedir. Belirlenen türler içinde bir tür zehirli, 34 tür yenmez, 31 tür yenilebilir, 6 tür ise yenme özelliği açısından belirsiz özelliktedir.

31

Fauna Fauna olarak detaylı bir araştırma yapılmamıştır. Yapılan gözlemler de Köstebek,Kaplumbağa,Yılan,Su Yılanı,Kurbağa ve çeşitli ötücü kuşlar ile balıkçıl kuşlara rastlanmıştır.Saha içerisinde özellikle yılan varlığı fazladır. B.3. Toprak Samsun ilinde gerek iklimi gerekse topografya farklılıkları nedeniyle çeşitli topraklar oluşmuşsa da bunların yanı sıra toprak örtüsünden yoksun bazı arazi tipleri de görülmektedir. Samsun ilinde Alüviyal topraklar daha çok Kızılırmak ve Yeşilırmak deltalarında ve akarsu vadi tabanlarında yer alırlar. Alüviyal toprakların ildeki toprak alanı 157.000 ha.dır. Kollüviyal topraklar il içinde daha çok küçük akarsu vadilerinde görülür.İldeki toplam alanı 16.000 ha.dır. Kahverengi orman toprakları Samsun’un kent yerleşim alanının Kuzeybatı, güney ve güneybatısındaki yörelerde,Alaçamda mezra ve Başpınar bucakları arasında, Vezirköprü’nün Kuzeyinde, Bafra ve Taşköy arasında, Bafra’nın Güney ve Güneydoğu kesimlerinde, LadikKavak arasında, Asarcık çevresinde, Ladik gölü yakınlarında ve Ayvacık çevresinde rastlanmaktadır. İl toplam alanlarının 410.000 ha’ı olup,bu alanların %32 si toprak işlemesine elverişlidir. Gri-kahverengi Podzolik topraklar Terme İlçesinin güneyi ile Çarşamba İlçesinin güneyinde, Kavak İlçesinin kuzey ve batısında, Kavak-Havza İlçeleri arasında bulunur. Toplam alanı 196.000 ha. olup, %40’ında tarım yapılabilmektedir. Kestane rengi topraklar Vezirköprü ve Havza İlçeleri dolaylarında, Vezirköprü’ den Amasya İl sınırına kadar olan yörelerde, Ladik-Havza İlçeleri arasında, Ladik İlçesinin kuzey,batı ve güneyinde rastlanmaktadır. Toplam alanı 133.000 ha. dır. Kıyı kumulları 3.500 ha. ve ırmak taşkın yatakları 6.000 ha.dır. B.4. Su Kaynakları B.4.1. İçme Suyu Kaynakları ve Barajlar Altınkaya Barajı (Bafra ): Kızılırmak üzerinde kurulmuş olan, 5763 hm3 depolama hacmi ve 50 m ortalama su derinliği bulunan barajın talveg’den yüksekliği 140 metredir.Baraj çevresi ağaçlık alanlarla kaplıdır. Çevrede mesire ve piknik alanı olta ve ağlı balık avcılığı yapılmaktadır. Yazın, sazan ve benzeri tatlı su balığı bulunmaktadır. Baraj suyu enerji üretiminde kullanılmaktadır. Derbent Barajı (Bafra ):Kızılırmak üzerinde Altınkaya barajının altına inşa edilmiş; Derbent barajı 29 metre talvegden (Baraj dolgu gövdesinin nehir yatağı tabanından itibaren ölçülen yüksekliği ) yüksekliğe sahip, 213 000 000 m3 kapasitelidir. Ortalama su derinliği 11.50 metredir. Altınkaya Barajı gibi enerji üretiminde kullanılmaktadır. Aynı zamanda sulama amaçlı olup balık varlığı açısından Altınkaya Barajı’ndan daha fakirdir.
32

Hasan Uğurlu Barajı (Ayvacık ): Yeşilırmak üzerinde 135 m talvegden yüksekliği olan baraj 1 080 000 000 m3 su tutma hacmine sahiptir. Ortalama su derinliği 54 metredir. Baraj enerji üretimi amacıyla yapılmıştır. Çevresi çam ormanları ile kaplı olup piknik ve mesire alanı olarak kullanılmaktadır. Suat Uğurlu Barajı (Ayvacık ): Yeşilırmak üzerinde Hasan Uğurlu Barajı’nın altında yer alan barajın talvegden yüksekliği 38 metredir. 175 000 000 m3su tutma hacmine sahip olan barajda ortalama su derinliği 13 m olup enerji üretimi yapılmaktadır.Baraj aynı zamanda Çarşamba ovasının sulanmasında kullanılacaktır. Güven Barajı (Kavak ): 2 200 000m3 su tutma kapasitesine sahip barajın ortalama su kapasitesi 14 metredir. Talveg’den yüksekliği 30 metredir. Sulama amacıyla kullanılmaktadır. Kozansıkı Göleti (Kavak ): 23 m talvegden yüksekliğe sahip barajın su tutma kapasitesi 373 000 m3 olup ortalama derinliği 11.5 metredir.Küçük bir gölet olup sulama amacıyla kullanılmaktadır. Divanbaşı Göleti (Kavak ):Yaklaşık 10 m ortalama su derinliğine sahip gölet sulama amaçlı olup , su depolama hacmi 1 650 000 000 m3’dür. Talvegden yüksekliği 23 metredir. Ondokuzmayıs Göleti (Merkez İlçe ): Su tutma kapasitesi 600 000 m3olan göletin ortalama derinliği 11 metredir. Talvegden yüksekliği 22 metredir. Üniversitenin kullanma suyu bu gölden temin edilmektedir. Çakmak Barajı (Çarşamba ):Samsun içme suyu projesinin depolama tesisi olarak görev yapacak olan baraj, Çarşamba ovasının güneyinde, Çarşamba ilçesinin 20 km güney batısında Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. B.4.2. Yeraltı Su Kaynakları D.2. Bölümünde anlatılmıştır. B.4.3. Akarsular D.2. Bölümünde anlatılmıştır. B.4.4. Göller ve Göletler D.1.4. Bölümünde anlatılmıştır. B.5. Mineral Kaynaklar İl sınırları içerisindeki ; Maden Kanunu ve Taş Ocakları Nizamnamesine tabi doğal kaynakların yerleri ve koordinatları, rezerv miktarları, türleri ve nitelikleri aşağıdaki başlıklar altında belirtilmelidir.

33

Vezirköprü. Sanayi Madenleri Samsun merkez ilçede bilinen metalik maden .3.5 23.B. Bölge Müdürlüğünün “ Kum ve çakıl alımı nedeniyle Yeşilırmak ve Kızılırmak nehirlerinin yatakları derinleştiğinden ve nehirlerin her tarafında yatak tabanında kot düşmesi oluştuğundan.endüstriyel hammadde veya birincil enerji kaynağı bulunmamaktadır.Vezirköprü. Havza ve Ladik’te kaplıca suyu .000 4.951.Maden Varlığı. B.5.Ladik Dikbayır Yatağı Havza B.000 4.23 . işletme sayısı. istihdam ve ücret verilerinin Türkiye toplamı içerisindeki payları. Metalik Madenler Tablo B. Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler DSİ 7. Kızılırmak nehri yatağının Bafra Ovası içerisindeki bölümünden kum ve çakıl 34 .Bafra ve Çarşamba’da da maden suyu bulunmaktadır. İl genelinde ancak Havza ve Vezirköprü’de linyit kömürü.5 23. Enerji Madenleri İl genelinde ancak Havza ve Vezirköprü’de linyit kömürü .1.5.5. Karadeniz Bölgesi için sırasıyla %8.5’dir. Madenin Adı Çimento Hammadeleri Kurşun Çinko Manganez Tuğla Kiremit Linyit Toplam Rezerv (ton) 51951361 177 420 46000 4721000 Tenör (%) 4. Havza ve Ladik’te kaplıca suyu. % 34. Yeşilırmak nehri yatağının Çarşamba Ovası içerisindeki bölümünden.721.58 ve % 35.6. bu nedenlerle. Tablo B.361 177 420 46. Metalik Madenler Madenin Adı Rezerv (ton) Tenör (%) Bulunduğu Yer ve Mevkii Çimento Hammadeleri Kurşun Çinko Manganez Tuğla Kiremit Linyit 51. Maden ve Taş ocağı sektörüne ait katma değer. Yeşilırmak ve Kızılırmak nehirlerinin denizle karıştığı bölümlerde Çarşamba ve Bafra delta ovalarının büyük bir kısmının denizle örtülmesi sonucunda verimli toprak kaybı meydana geldiği.4.12.Ladik Dikbayır Yatağı Havza - B. % 10.88 İyi Bulunduğu Yer ve Mevkii Ladik Yatağı Vezirköprü-Ersandıklı Kavak.2. Bafra ve Çarşamba’da da maden suyu bulunmaktadır.88 İyi Ladik Yatağı Vezirköprü-Ersandıklı Kavak. Rezerv ve Tenör Bilgileri.5.7.

Yeşilırmak ve Kızılırmak nehir yataklarından Özel İşletmeler ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Kum-çakıl Ocağı açmaları ve almalarının yasaklandığı.alınmasının kesinlikle önlenmesi” yönündeki raporu doğrultusunda Valilik tarafından. KAYNAKLAR: -DSİ 7. aksine hareket edenler hakkında yasal işlem yapılacağı belirtilerek kum-çakıl alımı yasaklanmıştır. İlimizde ÇED Yönetmeliği kapsamında işlem yapılan taş ocakları listesi Ek-1 kısmında verilmiştir. Bölge Müdürlüğü 2005 -Sanayi ve Ticaret Odası 2005 -Orman İşletme Müdürlüğü 2005 -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 -İl Tarım Müdürlüğü 2005 35 .

yağmur ve kar yağışlı. Kasım ( 4 gün ). Güney-Güneydoğu İlkbaharda Batı-Kuzeybatı. Havza. Bafra.Aralık (2. Mayıs ( 2 gün ) Ağustos(1gün). 2005 yılında en şiddetli esen rüzgarın yönü güney-güney –batı’dır. Alaçam.1 m/sec ). Ekim ( 1 gün) . 8 gün Fırtınalı Rüzgar esmiştir. 36 .1. İlimizde 2005 yılında 32 gün Kuvvetli Rüzgar.9 m/sec.C. Çarşamba. Terme. İlimizde Kasım ( 2.1. kışlar ılık ve yağışlı geçer.’yi bulan Akdağ ve 1500 m.0 m/sec. yazlar ise serin geçer. Fırtınalı rüzgar Ocak (2gün). Bölge Müdürlüğümüze bağlı yedi Meteoroloji istasyonu bulunmaktadır.’yi bulan Canik Dağlarının etkisi altında kalır. HAVA (ATMOSFER VE İKLİM) C.) Şubat (7 gün).4 m/sec) aylarında diğer aylara göre daha kuvvetli Rüzgar esmektedir.olarak ölçülmüştür. Doğal Değişkenler C.02.1.2005 günü güney-güneybatıdan hızı saniyede 22. Asarcık ve Salıpazarı) yüksekliği 2000 m.Nisan(2 gün). olarak ölçülmüştür. Ordu .4 m/sec. Mart( 6 gün).batı. İklim ve Hava Samsun genellikle ılıman bir iklime sahiptir. Kuzey – Kuzeybatı rüzgarları hakimdir. Ancak sahil şeridinde iç kesimlerde iklim iki ayrı özellik gösterir.) ve Şubat ( 2. Sahil şeridinde (Merkez ilçe. Rüzgar Samsun kuzey rüzgarlarına devamlı olarak açıktır. Çarşamba Meydan Müdürlüğünde sinoptik rasadı yapılmaktadır.Mart ( 2 gün). Nisan (4 gün ). Burada dağların etkisinden kışlar soğuk.) . Kışın hakim rüzgar yönü . 19 Mayıs. Samsun’un denizden yüksekliği 4 metredir. Kuzey-kuzey-batı Yazın ise Kuzey-Kuzeydoğu . 2005 yılı Mevsimler itibariyle Samsun’da Sonbahar aylarında hakim rüzgar yönü güney. Ladik.6 m/sec.1. C. Sinop. Şubat (2 gün). Eylül( 1 gün) . Ocak (2. Ünye İstasyon Müdürlüklerinde klima rasadı. Çorum İstasyon Müdürlüklerinde sinoptik ve klima rasadı. Bunun için sahil şeridinde yazlar sıcak. güney-güney-doğu.1. Bölge Müdürlüğümüzde Klima ve Radiosonde rasatı yapılmaktadır. Kuzey-kuzey-doğu. Tekkeköy) Karadeniz ikliminin etkileri görülür.’dir.1. İç kesimler (Vezirköprü. 2004 yılı ortalama rüzgar hızı ise 1. En kuvvetli rüzgar 14. Kavak. Bafra. ayrıca Kuvvetli rüzgar Ocak (6gün. Bölge Müdürlüğümüze bağlı Osmancık.

6 SSE YILLIK 1. 2005 28. 37 .8 13. 2005 29. İlimize Ait Rüzgar Değerleri Rüzgar Değerleri Ort.1 SSE ARALIK 2.3 S EYLÜL 0. 2005.0 NNE AĞUSTOS 2.9 SSE 18. 2005 17.3 8. 2005 Tablo C.0 21. 2005 14.4 SSE MART 1.04.10.9 WNW NİSAN 1.9 W KASIM 2.09.3 15.8 NNE MAYIS 1.Gün Sayısı OCAK 2. 2005 04.6 10.4 18.1.8 NNW TEMMUZ 2.1 12. 2005 18.12.03.08. Hızı Hakim Rüzgar yönü En kuvvetli Rüzgar hızı En kuvvetli Rüzgar yönü En kuvvetli Rüzgar günü Kuvvetli Rüz. 2005 19. 2005 2 2 2 2 8 6 7 6 4 2 1 1 1 4 32 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.Gün Sayısı Fırtınalı Rüz.4 20.8 22.5 S EKİM 1. 2005 19.Samsun Uzun Yıllara Ait Rüzgar Diyagramı Kaynak: Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.01.SAMSUN UZUN YILLARA AİT RÜZGAR DİYAGRAMI RASAT SÜRESİ:2004-2004 N NNW NW 200 NNE NE WNW ENE W 0 E WSW ESE SW SSW S SSE SE Şekil C.4 22.02.05.2 10. 2005 14. Rüz.1. 2005 03. 2005 03.06.0 SSE ŞUBAT 2.11.4 S SSW S SSW W NW WNW WNW W W S SSE SSW 26.5 NNW HAZİRAN 1.02 2005 06.8 10.07.

1.) en düşük seviyede kalmaktadır.0 1032. Açık Gün sayısı 53.4 mb.3.2 1006.Kasım ayında (1019. C. Tablo C.5 1011.3 mb.9 995.5 1007.3 1021. Aylık Basınç ortalamaları Ekim.3 995.8 1033.) en yüksek seviyeyi bulurken.3 1005.4 1018. Nem Samsun’da 2005 yılı ortalama Bulutlu Gün sayısı 253 gündür. Yüksek basınç şartlarının olduğu bir alanda hava devamlı çökelme eğilimindedir.İlimize ait mahalli basınç ortalamaları: AĞUSTOS TEMMUZ HAZİRAN ARALIK ŞUBAT MAYIS NİSAN MART Ortalama Mahalli Basınç Mahalli Basınç (En Yüksek) Mahalli Basınç (En Düşük) 1017.2 1033.8 mb. Alçak basınçlarda ise hava hareketleri yükseltici özellik gösterdiğinden bu hareket türbülans yolu ile kirli havayı atmosferin üst katlarına taşıyarak yüksek katlarda dağılmasını sağlar.(milibar) olup.1 1017. Yüksek basınç sahaları hava kirliliği bakımından olumsuz şartlar içerir.3 1034.4 996.9 1033. olarak ölçülmüştür.1. En Düşük Basınç ise 2005 yılı Şubat ayında 995.9 1016. 2005.2 1005. Bu yüzden kirli hava yükselip dağılamaz. Temmuz (1010.8 1029.7 1028.3 1017.0 1014. 2005 yılı itibarı ile Yıllık Ortalama Basınç 1015.2.5 1019. Samsun’da basınç incelenirse aylar içerisindeki ortalama basıncın değiştiğini görmekteyiz.2.4 1019. Alçak basınç sahaları hava kirliliğinin dağılması açısından önemlidir.0 1015.5 mb.1.8 1020.4 1006.1 999.1 1034.8 1003.4 1014.2 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü. En Yüksek Basınç 2005 yılı Nisan ayında 1034.0 1021.0 1010. Kapalı Gün sayısı ortalaması ise 59 gündür. 38 YILLIK EYLÜL KASIM OCAK EKİM Mahalli Basınç Değerleri .0 1001.3 1002..C.6 1016.0 1001.2 mb.2 1014.1.3 1024. Basınç Hava basıncı yer yüzeyindeki havanın hareketli veya hareketsiz olmasını önemli ölçüde etkiler.

İlin iç kesimleri ise deniz etkisinden uzak olduğu için daha soğuktur. İlin sahil kesiminde ölçülen sıcaklıklar ile sahilden 10-15 km. (%75.1.9 0C’dir.2 96 42 71. En Yüksek Sıcaklık 02.İlimize ait Sis ve Nispi Nem değerleri: AĞUSTOS HAZİRAN TEMMUZ ŞUBAT Nispi Nem Ortalaması(%) Nispi Nem (En Yüksek) Nispi Nem (En Düşük) Sisli Gün Sayısı 71.2 96 21 75. yaz mevsimi ise kuraktır. İlimizde En Yüksek Sıcaklık ortalaması yıllık 18.9) Mayıs ( % 82. En Düşük Sıcaklık ortalaması ise 11. 2005.4 0C) ile en sıcak aylardır. En Yüksek Sıcaklık ortalaması Temmuz ( 24.2 0C .2 0C) ve Ağustos ( 25. Sıcaklık Sıcaklık ve yağış yönünden Samsun hiçbir bölgeye benzemez.2005 günü 31.2 0 C) aylarıdır.4 0C).2005 günü –6.5) aylarında olmuştur.7 0C. Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık 11. Samsun’da 2005 yılı Sisli Gün sayısı 3 gündür. ilkbahar sisli ve serin. Yağışı Doğu Karadeniz Bölgesine göre az. Tablo C. Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık ortalaması 8.1. sıcaklık ortalaması açısından ise yüksektir. en soğuk geçen aylar ise Şubat (7.5 0C) ve Mart (7. En Yüksek Nispi Nem Ağustos ( % 97) .08.9 96 19 1 82.4 0C). olarak tespit edilmiştir.0 0C olarak ölçülmüştür. Mayıs 2 gün.5 95 10 65. En Düşük Sıcaklık ortalaması Ocak ( 5.4 97 10 3 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.02.3 95 51 76. En düşük Nispi Nem Şubat ( % 12 ) aylarında olmuştur. Şubat ( 3. Yıllık ortalamalarına göre en sıcak geçen aylar Temmuz (24.0 0C’dir. iç kısımlarda ölçülen sıcaklıklar arasında 10 0C’ye varan farklılıklar bulunmaktadır. Kıyı kesiminde ise kışlar ılık. Samsun.4).3. En Düşük Sıcaklık 11. C. Özellikle kış aylarında deniz kıyısından uzaklaştıkça iç kısımlara doğru gidildiğinde sıcaklık değerleri büyük değişim 39 YILLIK EYLÜL MAYIS KASIM NİSAN MART OCAK EKİM Nispi Nem Değerleri ARALIK .1 95 12 78.Samsun’da Nispi Nem oranı ülke ortalamasının hayli üzerindedir. Samsun’da yaz aylarında Nispi Nemin yüksek olması nedeniyle hava sıcaklığı olduğundan daha yüksek hissedilir.4 0C olarak ölçülmüştür.9 97 54 80.7 95 23 69.8 96 48 76. Nisan 1 gün.5 0C) ve Mart ( 3.2 0C) ve Ağustos (25. ili sıcaklık ve yağışlar açısından Doğu ve Batı Karadeniz iklimine benzemektedir.9 95 50 74.5 0C) ile en soğuk aylardır.0 0C’dir.02. 2005 Yılı ortalama sıcaklık 15. Nisan ( %82.2004 günü –3.5 96 47 2 75.4. 2005 yılında En Yüksek Aylık Nispi Nem Ortalaması.2 96 14 82.

1 25. Aylık Deniz Suyu Sıcaklık ortalamaları Haziran 17.4.08 381.05 23.4 12.05 01.4 15.7 9.85 599.4 29.05.7 28.2 24.04.7 9.9 -6.9 9.1 29.5 8.05 11.88 337.11.3 21.4 9.05 04.05 19.15 255.4 20.84 217.5 5.5 29.6 30.5 10.0 7.0 11.9 7.8 11.05 23.0 11.4 7.5 0C ile en sıcak aylardır.05 01.8 0.9 20.9 18.43 383.9.05 11.8.5 12.5 8.0 19.3 7.4 -0.4 17.27 573.05 05.0 25.12.08.1 11. Yaz aylarında deniz suyu sıcaklığı 20 0C üzerindedir.0 5.05 1.9 3.2 19.2 19.5 4. Toprak Sıcaklığı 9.05 21.3 17.14 235. Temmuz ve Ağustos aylarında çok etkilidir.4 25.4 12.05 11.4 14.2.6 -3.2 21.3 20.6 12.02.12.05 17.10 147.05 01.7 8. 2005.2 29.1 17. Ort. Ağustos 26.08.3 16.0 13.05 02.9 18.05 11.0 18.05 07.05 17. Tablo C.4.10.08. ( 0 C) 5 cm.2 15.6 9.09.0 28.4 7.4 26.7.02.10.8 8.05.8 8.9 30. 40 YILLIK 47 EYLÜL KASIM MAYIS NİSAN MART OCAK EKİM Meteorolojik Elemanın Adı TEMMUZ .5 10.4 3.4 23.8 20.06.6 -0.2 29.03.05 02.2 3.6 11.05.07.0 13.7 31.12.7 0C.0 16.05 07.0 -3.01. İlimize ait Sıcaklık ve Güneşlenme Değerleri: AĞUSTOS HAZİRAN ARALIK ŞUBAT Ortalama Sıcaklık ( 0C ) En Düşük Sıcaklık Ortalaması En Yüksek Sıcaklık Ortalaması En Yüksek Sıcaklık ( 0C ) En Yüksek Sıcaklık günü En Düşük Sıcaklık ( 0C ) En Düşük Sıcaklık günü Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık. Ortalaması Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık günü Güneşlenme Müddeti (saat) Aylık Güneşlenmenin Mümkün olan Güneşlenmeye.2 15.05 24.7 21.05 02.5 0.2 7.5 16.0 16.5 23.01.05 15.2.9 26 42 29 42 44 64 66 70 58 42 34 41 133.2 14.05 04.) Deniz Suyu Sıc.6 6.8 0.2 17.05 23.05.9 26.6 7.6 0C ve Eylül 23.7 8.11.7 3.8 6.7 19.7 25.6 23.5 13.05 2.0 16.8 25.5 23.4 25.05 06.05 28.7 7.3 17.5 5.10.0 15.9 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.8 12.2 4.3 -3.05 19.4 25.1.05 18.8 11.9 -3.1 28.0 1.1 4.6 15.4 7.05 19.göstermektedir.2 -1.9 2.38 517. Oranı ( % ) Güneşlenme Şiddeti Ortalaması (cal/cm2-dak.05 24.2 11.3 20.8 5.8 14.7 31.1 4.6 4.2 28.05 07. Güneş.8 10.5 -6. 31.04.68 476.0 23.05 05.9.05 22.6 7.7 12.6 27.7 25.05 02.5 14.2 1.07.1 10.6.65 128.8 9.0 6.6 20.2 24.3 27.4 23.11.03.9 30.5 10.0 17.2.2 7. Toprak Sıcaklığı 20 cm.4 3.3.7 7. Temmuz 23.9 0C.06.7 8.5 3.8 17.4 15.9 8.3 9.05 28. Toprak Sıcaklığı 10 cm.3 17.05 3.45 10.

8.7 3. 41 .) ve Ağustos (4. Mümkün Olan Güneşlenmeye oranı ( %47 ) olarak gerçekleşmektedir.45 cal/cm2 olup.1 Top. Haziran ayında 599. C.1 141.8 saat) en düşük aylardır.1.7 51. Güneş Işınları Şiddetinin 2005 yılı ortalaması 337.7 3.6 8. Tablo C.2 69.1 33.7 13. Ocak (%26).8.7 4. Buharlaşma OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZRN TEMMZ AĞUST EYLÜL EKİM KASIM ARALK YILLIK Durumu Buharlaşma 2. Ağustos ayında 517.5 mm. Ölçümlerin devamlı yapıldığı aylarda ise Temmuz (3.11.İlimize ait buharlaşma değerleri aşağıdaki tabloda görülmektedir.7 mm.7.1 2.05 Kar Örtü (cm.05 26. İlimize ait yağış tablosu Yağış OCK ŞBT MRT NSN MYS HZR TMZ AĞS EYL EKM KSM ARL YILLIK Durumu Aylık Yağış 62.2 40.9 114.mm.0 113.1 3.4 788.2 2. olup. olup.) aylarında buharlaşma en yüksek değere ulaşmaktadır. Yapraklar üzerindeki buharlaşmayı tespit eden Piş aletinden elde edilen verilerde yıllık ortalama 3.05 21.6.27 cal/cm2.1 mm.5. 2005.5 saat). Buharlaşma Gölgede buharlaşma Wild yıllık ortalaması 2.4.6.8 43. Temmuz ayında 573.6 87.85 cal/cm2.6 113.1. Temmuz (4.Kasım (%34) ile en düşük Güneşlenme süresi gerçekleşme oranına sahip aylardır.12.43 cal/cm2 ile en yüksek aylardır.05 20.Kasım (3.0 3.4 62.5 4. 2005.6 25.5.05 28.05 01. Mart ( %29). aylık ortalama Mayıs ayında 476. Yağışlar Tablo C. Aralık (3.0 3.7 30.) ve Ağustos (4.8 2.9 1.9 mm.5 saat) ve Şubat (4.2 Miktarı Ve Günü 24.2 16.8 34.5 2.6 3.10.9 saat olup.3 (PİŞ) Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.01.1 mm.9.05 28. C. En Fazla Yağış 23.2.6.1.9 (VİLD) Buharlaşma 2.Samsun’da 2005 yılı ortalama günlük Güneşlenme süresi 5.7 22.8 15.5 22.4 saat) .1 5.05 19.3.5.4 saat) ile Mart (3.05 17.05 21.38 cal/cm2 .05 17.05 14.6 3.9 74.1. Günlük Güneşlenme süresi Ocak (2.) Ve Günü Yağışlı 10 14 23 13 15 10 6 3 15 20 16 11 156 Gün Sayı Orajlı 1 2 3 5(1) 6 4(1) 3(2) 8(3) 1(1) 1 34(8) Gün Şimşekli 1 1 2 Gün Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.3 mm.1 4.05 01.) aylarında yine en yüksek değere ulaşılmaktadır.

) aylarında olmuştur.0 14.12. 42 .2.) ve Ağustos (114.04 16. 2005 yılı ortalama yağışlı gün sayısı 156 gün civarındadır. Sisli Günler Sayısı.). Yağmur İlimizde aşırı yağışlar sonucu. En fazla donlu gün sayısı Şubat ( 6). alt yapının iyi olmaması nedeniyle Irmak.7. Çiğli Günler Sayısı. Subaşı ve Ağabali caddelerindeki güzergahlar su baskınına uğramaktadır. C. Dolu. Kar yağmur 1 0.02. Dolulu Günler Sayısı.1 mm. 2005.0 11. Tablo C.6.12. Mart (1).1. 1992 –1993 yıllarında yapılan alt yapı kanalizasyon neticesinde merkezde su baskını olması önlenmiştir. Ğrezilli Günler Sayısı.04 8 14 3 2 2 2 1 4 1 5 2 3 17 3 MART NİSAN 9.2 mm. Buna karşılık ildeki yağış oranı Batı Karadeniz Bölgesi illerine göre değişiktir.04 2 15 1 2 1 2 2 8 1 1 12 1 12 3 4 2 13 10 3 16 15 9 9 5 14 12 MYS HZR TMZ AĞS EYL EKM KASIM ARALIK YILLIK 11.6.1 mm ve 3 fazla. ŞUBAT 5. Çisentili Günler Sayısı. Kar.1. Kırağılı Günler 2 Sayısı.6 mm.1.0 04. C.0 16.2005 Yılı ortalama yağış ülke ortalamasının üzerindedir ( 788. İlde 2005 yılında yağış en çok Mart ( 141.1. Sis ve Kırağı Sıcaklığın 00C’nin altına düşmesi nedeniyle meydana gelen don olayları ilimizde bazen sebze ve meyve bahçelerine zarar vermektedir. Aralık (1) gün olarak tespit edilmiştir. Aşırı yağışlarda Kürtün ırmağı ile Mert ırmağı çevresinde münferit sel baskını olayları olmaktadır..1 mm ve fazla Karla Örtülü Gün Sayısı. İlimize ait kar ve don durumu: Kar ve Don OCAK Durumu En Yüksek Kar Örtüsü (cm) En Yüksek Kar Günü Donlu Günler 3 Sayısı Yağışlı Günler 12 Sayısı Kar 0.1.04.04 3 15 3 19 153 13 5 6 6 2 3 70 9 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.

1.1971 10. C. nüfus artış hızı ülke genelinden azdır. Şehrimizde bulunan Gelemen Çiftliği ve Ziraat Fakültesinde küçük çapta özel mikroklima alanlarının bulunduğu bilinmektedir. Türkiye ortalamasına göre daha az nüfus almaktadır.C.1971 23.1980 02.1.1975 25.Yine aynı dönemde demiryolu ağının ülke düzeyinde yaygınlaşması bir liman kenti olan Samsun’un dengeli gelişmesinin ulaşım altyapısını oluşturarak.05.07.35. bölgenin topoğrafik yapısının iç kesimlere doğru değişmesi ve yükseltinin giderek artış göstermesi nedeniyle mevcuttur.( % 2). 2005. Seller Tablo C.06. Mikro klima Samsun ili merkez ve ilçeleri arsında. İl bazında kırsal / kentsel nüfus oranlarına baktığımızda 1990 yılı nüfus sayımında kentsel nüfusun toplam nüfusa oranı % 45.2. dar bir bölgedeki meteorolojik farklılık olarak tanımlanan mikro klima.05. kırsal nüfusun toplam nüfusa oranı % 54. C.1981 06. İlçelerde yağışın mevcut olduğu günlerde merkezde yağışın görülmediği ve iklimin farklılık gösterdiği gözlemlenmiştir.7. 1997 yılı nüfus tespiti verilerine göre kentsel / kırsal nüfusun toplam 43 .06. Samsun ili. Plansız Kentleşme 1923-1948 yılları arasındaki ilk 25 yılda Samsun.2.07.65 iken. genç Türkiye Cumhuriyetinin planlı kalkınma anlayışı doğrultusunda sağlıklı ve düzenli yapılaşmanın bir örneğini göstermiştir.08.1981 15.1975 15.08.9.1.1.1999 ŞİDDETLİ YAĞIŞ Sel Ürün 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 KURAKLIK Çevre 1 Dere - 1 1 1 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.1. C.1. Yapay Etmenler C. Kuraklık Şehrimizde nem oranının ve yağış miktarının yüksek olması yanında ilave olarak Karadeniz iklim özelliği nedeniyle kuraklık yaşanmamaktadır.1.09.1.8.1. Yağış ve Kuraklığın Yıllara Göre Dağılımı İSTASYON Ladik Çarşamba Samsun Bafra Vezirköprü Vezirköprü Beşpınar Vezirköprü Bafra İL Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun TARİH 08.1979 14.8. kentin bölge de önemli bir merkez olmasını da sağlamıştır.

2. kalorifer yakıtı. Bu durum. İl Emniyet Müdürlüğü. Mahalli Çevre Kurulu kararı doğrultusunda belirlenen torba örneklerine uygun torbalı kömür satışı yapılıp yapılmadığı denetlenmektedir. İlimizde bulunan bu ithalatçı firmalara ithal kömür satış izin belgesi verilmiştir. İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından ilimizde bulunan ithalatçı kömür firmalarının deposundan her ay numune alınarak standartlara uygunluğu analizler yaptırılarak denetlenmektedir. köylerden şehir merkezlerine göç olduğunu ortaya koymaktadır. Çarpık kentleşmenin önlenmesi amacıyla planlama çalışmaları önemli oranda bitirilmiştir.3. 44 . İlimizde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü. C. Bu amaçla. Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü yönetmeliği kapsamında denetim yetki ve sorumluluğu Belediye sınırları içinde Belediye Başkanlıklarındadır.2. Güzeldal Madencilik) yerli kömür üreticisi bulunmakta olup. % 48. Ancak süreç içerisinde göç olaylarının olduğu dönemlerde gelen nüfusun kaçak yapılaşması sonucu çarpık kentleşme Büyükşehir Belediye sınırlarında oldukça yoğundur. C. odun ve doğalgaz kullanılmaktadır.83 değerlerine ulaşmıştır. Yeşil Alanlar Büyükşehir Belediye sınırlarında kişi başına yaklaşık olarak 5m2 yeşil alan düşmektedir.1.17 .nüfusa oranları % 51.1. Isınmada Kullanılan Yakıtlar İlimizde ısınma amaçlı ithal kömürler. Yönetmelik ve Genelgeler kapsamında ilimizde kış dönemine ait Isı Yakıt Programı Mahalli Çevre Kurulunda görüşülerek belirlenmektedir. Bunların dışında ilimizde 3 adet (Armutlu Kömür İşletmeleri. ve Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü tarafından oluşturulan bir ekip kış aylarında yoğun olmak üzere yıl boyunca çeşitli zamanlarda toptan-perakende kömür satıcılarında ve karayolunda kontroller yapmaktadır. Havza Kömür İşletmesi. Özellikle ithal ve yerli yakıtların kalitesinin standartlara uygunluğunun kontrolü ile birlikte bu yakıtların İlimize girişi ve satışının denetlenmesi yapılmaktadır. bu işletmelerden de yerli kömür numuneleri alıp analizleri yaptırılarak “Yerli Kömür Uygunluk ve Satış izin Belgesi” verilmiştir. Bu kapsamda Büyükşehir Belediyesi ve alt kademe belediyeleri ile toplantılar düzenlenerek yönetmeliğin uygulanması konusunda işbirliği yapılmaktadır.2.

Şti.10. yakıtın gümrükten çekilmeye başlamasından önce kontrol belgesi ve analiz raporları incelenerek kurum görüşü verilerek ve yakıtın fiziki tespiti yapıldıktan sonra boşaltılması sağlanmaktadır. Ve Tic. Akabe Madencilik San. 2005. Ltd. Alyak Katı Yakıt Paz.Paz. Yakacak Ve İnş. Çevre ve Orman Bakanlığı’nın 26.2005 tarih ve 2005/6 Nolu Hava Kirliliği Kontrolü konulu Genelgesi doğrultusunda. Uygunluk Belgesi Verilen Yerli Kömür Üreticileri Sıra No 1 2 3 Firma Adı Armutlu Kömür İşletmeleri Güzeldal Kömür İşletmeleri Havza Madencilik Uygunluk Belgesi Havza (Belge Verildi) Havza (Belge Verildi) Havza (Numune Alındı) Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.2005 01. Bu nedenle ilimizde 2005-2006 Isınma Dönemi için 45 . ilimiz hava kirliliği bakımından 1.2005 No 2005/606-1726 2005/633 2005/608-1729 2005/657-1900 2005/632-1806 2005/642-1835 2005/631-1785 2005/741-2117 2005/1571-3185 2005/607-1727 2005/1734-609 2005/777-2257 2005/630-1784 2005/2612 İlimiz limanından kış sezonunda ayda yaklaşık 15-20 gemi ortalama 120. Mirkom Dış Ticaret San. Şti.2005 09.2005 01.08. Ltd. Boşaltılamaya başlanan yakıtın tahliyesi bitinceye kadar uluslar arası gözetim firmasınca İl Çevre ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla analiz ettirilmek üzere kömür numuneleri alınarak MTA veya TÜBİTAK’ a analiz için gönderilmektedir.2005 06. 2005-2006 Kış Sezonunda Kömür Satış İzin Belgesi Verilen İthalatçılar Sıra No 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Firma Adı Reşitoğlu Kömür Kereste Demir İth. Malz.Ş Yıldırım Dış Tic. İlimiz sınırlarında ısınmada ve sanayide kullanılması gereken yakıt özellikleri İl Mahalli Çevre Kurulu Kararları ile her yıl belirlenmektedir. Er Madencilik İç Ve Dış Tic. Ticaret Ltd Şti. A. Aş.08. 2005-2006 kış sezonu ısınma dönemi yakıt programı aşağıda verilmiştir. San.Ş Nuryak Yakıt Nak. Şti. Tablo C.2005 01.09.0. Paz. Şti.12. Uzun Kömür San.10. Ltd. Safi Katı Yakıt Ticaret San.09.Ş.05. A. Ltd.2005 03. Ve Nak. 2005-2006 KIŞ DÖNEMİNE AİT ISI YAKIT PROGRAMI.2005 26.08. Ltd. Ltd. Eti Krom Aş. 2005.08. Tic.2005 26. Derecede kirli iller kapsamında değerlendirilmiştir. Ltd.09.2005 01. A. İhr.000 ton ithal kömür ile giriş yapmakta olup. Şti. giriş yapılan ithal kömürlerle ilgili olarak.2005 06. Ayrıca torbalı kömür satışı yapılması.9.09.2005 26.Tablo C. yakıt kamyonlarının çevre yolunu kullanmaları ve liman çıkışında kamyonların branda ile kapatılması konusunda Büyükşehir Belediyesi ile ortak çalışma yapılmaktadır. Şti.2005 06. Atik Kömür Yeni Akkor Kömür Paz.2005 21.09. Atakaş Tic. Belge Tarihi 26. Tic. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Şti Çalışkanlar İç Ve Dış Tic.08.10. Ve Tic.

Grup) İl ve İlçeler * Uygunluk Belgesi verilme aşamasında dikkate alınır. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005. % 2 min.11. 1 : 18-150 mm (18 mm altı ve 150 mm üstü için max. Derecede kirli iller kapsamında değerlendirilmiştir. Isınmada Kullanılacak Yerli Kömürlerde Aranacak Özellikler Yerli Kömürlerin Özellikleri Sınırlar Kullanılacağı İller ve İlçeler Toplam Kükürt (kuru bazda) Alt Isıl Değer (orijinalde) Toplam Nem (satışa sunulan) Kül (kuru bazda) Şişme İndeksi* Boyut** max. %10 tolerans) *Mekanik beslemeli yakma tesisleri için kömür boyutu 10-18 mm olabilir. %14 (+1 tolerans) : max. 1 18-150 mm (18 mm altı max. 2005.aşağıda kriterleri belirtilen katı ve sıvı yakıtların kullanılması ve kirliliği önleyici tedbirlerin alınması görüşülmüş ve. a) Isınmada Kullanılacak Yerli Kömürlerde Aranacak Özellikler: Tablo C. %25 max. Bu nedenle İlimizde 2005-2006 Isınma dönemi için aşağıda kriterleri belirtilen katı ve sıvı yakıtların kullanılmasına A-GENEL ESASLAR Yakıtlar: 1-Samsun ili sınırı içerisinde ısınma ve sanayi amaçlı kullanılacak yerli ve ithal kömürler ile kömür briketlerinin özellikleri aşağıda belirtilmiştir: Samsun il sınırları içerisinde ısınma amaçlı yerli. b) Isınma Amaçlı İthal Taş ve Linyit Kömürlerde Aranacak Özellikler (Satışa Sunulan) Tablo C. %10 tolerans 150 mm üstü max.12. 4000 Kcal/kg (-200 tolerans) max. 46 . Isınma Amaçlı İthal Taş ve Linyit Kömürlerde Aranacak Özellikler (Satışa Sunulan) Özellikler Toplam Kükürt (kuru bazda) Alt Isıl Değer (orijinalde) Uçucu Madde (kuru bazda) Toplam Nem (orijinalde) Kül (kuru bazda) Şişme İndeksi Boyut* Sınırlar : max.9 : min 6200 kcal/kg (. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.400 tolerans) : % 12-28 (+1 tolerans) : max. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Çevre Bakanlığı’nın Genelgeleri doğrultusunda. **Mekanik beslemeli yakma tesisleri için kömür boyutu 10-18 mm olabilir. İlimiz hava kirliliği bakımından 1. ithal ve briket kömür kullanılan konutlar ile işyerlerinde aşağıdaki özellikleri taşıyan kömürlerin kullanılmasına. %25 max. % 0. % 10 : max. % 10 tolerans) Bu Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre sınır değerlerinin aşıldığı (I.

2005.5 (max. en az Sağlamlığı Tabanı Düzgün Geometrik Şekilli Briketlerde (Kg/cm2). Isınmada Kullanılacak Briket Kömürlerin Özellikleri Özellik Alt Isı Değeri ° (kcal /kg). en az Baca Gazına Geçen Kükürt Oranı (%). Sadece briket kömürlerde geçerli olmak üzere sınıfına göre öncelikle TSE’den Uygunluk Belgesi almış ve tesisin bulunduğu yerdeki İl Çevre ve Orman Müdürlüğünden satış izin belgesi alınan ve torbalanmış briket kömürlerinin kullanımı uygundur.14. % 1 : max. en az Aşınma Sağlamlığı (%) m/m.) (6 mm’ den küçük ağırlıkça % 5’ i geçemez) Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2) Su geçirmeyen torbalar içerisinde satılan briketlerde bu özellik aranmaz. Biyokütle Briketlerinde Aranacak Özellikler Alt Isıl Değeri Nem (orijinalde) Yağ Sodyum (Na) Boyut 3700 kcal/kg (min.) % 15 (max. % 36 : 0-50 mm Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. d) Isınmada Kullanılacak Briket Kömürlerin Özellikleri: Briket kömürlerde TS 12055 “Kömür Briketi-Isınmada Kullanılan” standardına uyulması gerekmektedir. en fazla Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. orijinal (satışa sunulan) briket bazındadır. Sınıf 1 5000 0. en az Isıl Verimi (%). en az Suya Dayanım (%). en az Duman Emisyon Oranı (g/kg). 2005. m/m.8 90 75 80 130 70 75 8 Sınıf 2 4000 1. 2005.0 80 65 60 100 70 75 12 1) Bu özellik.) % 1.c) Sanayi Amaçlı İthal Edilen Kömürlerde Aranacak Özellikler: Tablo C. en fazla Düşme Sağlamlığı (%) m/m. e)Biyokütle Briketlerinde Aranacak Özellikler : Tablo C.13. Sanayi Amaçlı İthal Edilen Kömürlerde Aranacak Özellikler Alt Isıl Değeri (orijinalde) Toplam Kükürt (kuru bazda) Uçucu Madde (kuru bazda) Boyut : min 6000 kcal/kg (-500 kcal/kg tolerans) : max.15. Tablo C. Briket kömürlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri aşağıda verilmektedir.) 300 ppm 6 mm (min. 47 . en az Kırılma Yastık veya Yumurta Şeklindeki Briketlerde (Kgf).

2-Isınma amaçlı sadece izin verilen kömürlerin temini. Gerekmektedir.11. Ancak. doldurulması ve boşaltılması sırasında kömür kaybını ve bu işlemlerde oluşacak tozumayı önlemek açısından ithal ve yerli kömürlerin Yönetmelik ekinde yer alan torba örneğine göre torbalanarak satışa sunulması. Ek-1. hangi tür kömürü içeren torbaların verildiği ve miktarı) İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne bildirilecektir.2004 tarih ve 2004/7 sayılı Mahalli Çevre Kurulunun 2. kamyonlarla nakline izin verilen kömür miktarlarının alıcı firmanın bulunduğu ilde nakline 48 . “Limandan dökme olarak girişi yapılan ithal kömürlerin ilimizdeki firmalara ait depolara girdikten sonra torbalama-paketleme yapmadan kömürün gönderildiği ilde torbalama-paketleme yapılması kaydıyla depodan çıkışına izin verilmesine. Isınma amaçlı katı yakıtların torbalanması.İlimizde ısınma amaçlı kullanılacak ve yukarıdaki özelliklere uygun olarak üretilen kömürler. kömürlerin taşınması.b. Toz kömür ile biyokütleden elde edilen briketler üretildiği yerde torbalanır. ithal kömürün ise ithalatın gerçekleştirildiği limana yakın alanda yapılması esastır. 23 ve 24 üncü maddelerinde özellikleri belirtilen ithal taş ve linyit kömürler. Ek-3 ve Ek-4’ de yer alan ifadelere uygun olarak hazırlanan 25-40 kg. denetlenmenin etkili uygulanması. torbalamanın belirtilen alanlarda yetersiz olduğu durumlarda. Isınma amaçlı kullanılacak yakıtlar (ithal ve yerli kömürler. kömür üretici ve ithalatçıları. briket. Ek-2. kaçak kömür kullanılmasının önüne geçilmesi. EK-8 ve EK9’da belirtilen torba örneklerine göre torbalanır” hükmü gereğince ithalatçı/üreticilerin kendi tesislerinde torbalama yapması esastır. torbasız olarak nakledilmek istenen kömür miktarı için sevkıyattan önce gerekli belgelerle (sevk irsaliyesi. EK-7. 4-Tüketicilerin 2005-2006 ısı yakıt programında belirtilen özelliklerdeki yakıtları kullanmaları.) Samsun İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne başvuruda bulunularak izin alınmasına. 5-13 Ocak 2005 tarih ve 25699 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 27.lık torbalar içinde olacak ve her ayın ilk haftasında bir önceki ayın sevk programı (yakıt satılan yerin ismi. geçmiş dönemlerde bastırılan/hazırlanan torbaların kullanımı yasak olup eski torbaların Yönetmelikte belirtilen esasları içeren yeni torbaların içine konulması yada baskı/yapıştırma v. maddesi “ Bu Yönetmeliğin 22. kömürün üretildiği ve ithalatın gerçekleştirildiği ilin valiliği ile torbalamanın yapılacağı ilin valiliğinden izin almak kaydıyla torbalama işlemini başka yerde yapabilir veya bayisi olan/anlaşma yaptığı gerçek ve tüzel kişilere yaptırabilir. yerli kömürün çıkarıldığı bölgede. (Ek-2) 3-Okullarda ve resmi binalarda da belirlenen özelliklere sahip ısınma amaçlı yakıt kullanılması. biyokütle) IKHKKY’nin EK-6. fatura vb. kömür üreticisi ve satıcısının bilinmesi. yoluyla yeni torba esaslarının sağlanması (Ek-1). kömürlerin açıkta satışının önlenmesi. yerli kömürler ve toz kömürden elde edilen briket kömürler ile 25 inci maddede özellikleri belirtilen biyokütle briketlerinin tamamı tüm yerleşim alanlarında torbalanarak satışa sunulur. İthalatçı firmalar tarafından torbalamanın başka ilde yapılması talep edildiği durumlarda 03. maddesinde.

ilimiz sınırları içerisinde faaliyet gösteren kömür ithalatçı/satıcılarının denetimi mücavir alan sınırları içerisinde Büyükşehir/İlçe Belediye Başkanlığı Zabıta ekipleri tarafından yapılacaktır. İlimizde ısınma amaçlı kömür satışı yapacak olan ithalatçı firmalar “Kömür Satış İzin” belgesini yukarıdaki evraklar tamamladıktan sonra 01. tesisin özellikleri. 6-Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 32. (5) -Sözleşmeli bayilerin adı.09. (10) Noterden tasdikli taahhütname (Ek-3). Kömür satış izin belgesi başvurusundaki dilekçe ekinde. (kontrol belgesi. (4) -Belgeleri imzalamaya yetkili olanların noterden tasdikli imza sirküleri. Belediye mücavir alanları içinde belediyeler. (7) -Vergi levhası örneği.12.). (Ticaret ve Sanayi Odası. faks numarası.) noter yada aslı gibidir onaylı (9) -Tesis ile ilgili bilgiler (16. maddesi . kömür sevkıyatı esnasında belirtilen hususlara riayet etmeyen firmaların izinlerinin iptal edilmesine” hükmü uygulanacaktır. Bu amaçla. adresi. (8) -Çevre ve Orman Bakanlığından alınan kontrol / uygunluk belgesi.2003 tarih ve 25318 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliğine göre tesisin durumunu belirten görüş yazısı. olacaktır. 8-İlimizde ısınma amaçlı kömür satışı yapacak olan ithalatçı firmalar “Kömür Satış İzin” belgesi alacaklardır. Mücavir alanlar dışında ise Valiliğimiz (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) ve Jandarma Komutanlığından birer kişinin katılımı ile denetim ekipleri oluşturulacaktır. “Bakanlığın denetim yetkisi saklı kalmak kaydıyla. 49 . (2) -İlgili meslek kuruluşlarından alınan ticaret sicil kaydına havi faaliyet belgesi. (6) -Torbalama tesisi ile ilgili tanıtıcı bilgiler.2005 tarihine kadar İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne başvurarak alacaklardır. (1) -Firma adı. gümrük giriş beyannamesi vb. 7-İlimiz sınırları içerisinde yerli kömür çıkarılması durumunda Valiliğimizden (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) Uygunluk Belgesi ve yerli kömürün satılması durumunda ise Satış İzni Belgesinin alınması gerekmektedir. uluslararası gözetim firmalarınca alınan numuneye ait resmi analiz raporu. kapasitesi. proforma fatura. Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği) (3) -Ticaret sicil gazetesinin örneği. akım şeması vb. analiz belgesi. mücavir alanlar dışında ise valilikler bu Yönetmelikte belirlenen kurallara uygun olmayan yakıtları üretenler. Bakanlık yazıları ve ekleri. satışa sunanlar ile ısıtma tesisleri üretenler ve işletenleri denetlemek ve hakkında yasal işlem yapmakla yükümlüdür” hükmünü içermektedir. irtibat telefonu. adresi.izin verilen miktar kadar giriş ve torbalama yapıldığına dair kömürün gönderildiği ilin Valiliğinden alınan belgenin Samsun İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne sunulmasına.

2003 tarih ve 2003/4 nolu kararının 8. (2) -İlgili meslek kuruluşlarından alınan ticaret sicil kaydına havi faaliyet belgesi. izin belgesi kendiliğinden iptal olmuş sayılacak ve firma yeniden izin başvurusu yapacaktır. (kontrol belgesi. Yakıt 50 . (11).İl Çevre ve Orman Müdürlüğünden Kömür Satış İzin Belgesi almayan firmaların 2005-2006 kış sezonu için kömür satışına izin verilmeyecek olup bu belge 2006-2007 ısı yakıt programı belirlenene kadar geçerli olacaktır. taşınırken.İlimiz merkez ve ilçelerinde satışa sunulacak kömürler ile sıvı yakıtlar her aşamada denetlenecektir (üretim yerinde. (8) -Çevre ve Orman Bakanlığından alınan kontrol / uygunluk belgesi. faks numarası.İthal ve yerli kömür karışımından oluşturulan harmanlanmış kömür ve briket kömürler için de yukarıda 8. 1) İş kolunun değişmesi.İl Mahalli Çevre Kurulunun 05. (Ticaret ve Sanayi Odası. (12).) noter yada aslı gibidir onaylı (9) . maddede belirlenen şartların sağlanması ve "kömürlerde aranacak özelliklerin" bulunması halinde yakıt satış izin belgesi verilecektir 11. yeni işyeri açma ve çalışma ruhsatının getirilmesi ve analiz ücretinin yatırılması halinde. Şeklinde değiştirilecektir. izin belgesi üzerinde değişiklik yapılır. adresi.İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı/Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatı (10). Kömür satıcısı firmaların adreslerinde değişiklik olması durumunda. maddesinde “Kömür satıcılarının Belediyelerden ruhsat (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı/Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatı) alınmasına müteakip Kömür Satış İzin Belgesi verileceğinden dolayı istenen belgenin düzenlenebilmesi için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı/Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatının Valiliğimize (İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne) sunulması gerekmektedir” hükmü yer almaktadır. Bakanlık yazıları ve ekleri. (5) -Sözleşmeli bayilerin adı.İzin Belgesi alan firmaların. 12. boşaltma ve tüketim esnasında). adresi. 2) Firmanın isminde veya sahibinde değişiklik olması. proforma fatura. irtibat telefonu. gümrük giriş beyannamesi vb. Bu maddenin. başka illerden gelen yakıtlara (ithal/yerli) ait “Kömür Satış İzin” Belgesi verilirken. (4) -Belgeleri imzalamaya yetkili olanların noterden tasdikli imza sirküleri. Durumlarından herhangi birisinin veya tamamının gerçekleşmesi halinde. (6) –İthalatın gerçekleştiği ilin Valiliğinden alınan yakıt satış izin belgesi (7) -Vergi levhası örneği. İlimiz limanından giriş yapılmayan.11. uluslararası gözetim firmalarınca alınan numuneye ait resmi analiz raporu. Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği) (3) -Ticaret sicil gazetesinin örneği. (1) -Firma adı. analiz belgesi. depoda.Noterden tasdikli taahhütname (Ek-4).

ithal ve yerli kömür satış yerleri ile apartmanlardan TS 5125 ve TS 4744 sayılı standartların belirlediği numune alma esaslarına göre kömür numuneleri alınarak analizlerinin yaptırılması sağlanacaktır.Satış İzin Belgesi alan firmaların sahalarından her ay İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından düzenli olarak numune alınacak ayrıca İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne yapılan şikayetlerde gerektiğinde numune alınacak olup. başta petrol koku olmak üzere yasaklanmış yakıtların ısınma amaçlı kullanılmaması. 14. cezai yaptırımlar uygulanacaktır. sıvı ve gaz) kullanılması. 51 .2004 tarih ve 2004/2 Nolu Mahalli Çevre Kurulunun 4. İsteğe bağlı analizler için ilgiliden ayrıca ücret alınacaktır. 15-Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 26. Analiz ücretini yatırmayan firmaların Yakıt Satış İzin Belgesi iptal edilecektir. İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce ilimizde faaliyet gösteren firmaların gümrük sahalarından ve/veya ithalatçılara ait depolardan. 13.İlimiz sınırları içerisinde ısınma amaçlı sıvı yakıt olarak.5 olan yerli fuel-oil kullanılmasına. İl Çevre ve Orman Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Saymanlığı T. Ziraat Bankası Samsun Şubesi nezdindeki 399 78 322-5001 nolu hesabına (emanete) yatırılacak olup.Denetim Ekibinin kontrolü sırasında. analiz ücreti. “Bakanlığın yetkisi saklı kalmak kaydıyla İl Mahalli Çevre Kurulunca yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları. Bu araçların şehir içine girişleri ve geçişleri yasaktır. analiz ücreti bedelinin yatırıldığına dair banka dekontu İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne sunulacaktır.04. Numune alındıktan sonra (bir) 1 hafta içerisinde analiz ücreti yatırılacaktır. taşındığı ve satışının yapıldığı yerlerden periyodik olarak yakıt numunelerini almak ve analizlerini akredite olmuş veya Bakanlığın uygun gördüğü laboratuarlarda yapmak/yaptırmak ve standartlara uymayan numuneler için gerekli tutanağı tutup valiliğe bildirmekle yükümlüdürler” hükmünü içermektedir. 16-13 Ocak 2005 tarih ve 25699 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde belirtilen yakıtlar (katı. 17. 01. tüketim yerinde yapılan kontrollerde tespit edilen ve kararda belirtilen özelliklere uymayan katı ve sıvı yakıtlar yed-i emine alınarak yakılması önlenecek ve yasaklara riayetsizlikten dolayı kaçak yakıt muamelesi yapılıp.Samsun il merkezi dışına transit geçişte sıvı ve katı yakıt nakliyesi yapan araçlar çevre yolunu kullanacaklardır. kükürt içeriği maksimum % 1 olan ithal fuel-oil ile kükürt içeriği maksimum % 1. taşıma aracında. katı ve sıvı yakıtın üretildiği. depoda. torbalandığı.C. Kömür satış izni verilmiş firmalara ait kömürlerden her ay numune alınacak. Maddesi ile düzenlenen “Sıvı Yakıt Satış İzin Belgesi” verilmesi kararının iptal edilmesine. alınan yakıt numune bedelleri ve analiz ücretleri Yakıt Satış İzin Belgesi sahibi firma tarafından karşılanacaktır. Maddesi. depolandığı.

4-İlk yanma sırasında bacadan atılan partikül madde emisyonlarını kontrol etmek amacıyla ön yanmayı temin edecek şekilde stokerli sistemlerin sürekli (non-stop) yanmasının sağlanması. 10. 7-Yakıt kullanan bacasız ısıtıcıların kapalı alanda ısınma amaçlı kullanımın önlenmesi. 2-Mahalli Çevre Kurullarınca karara bağlanan yakıt programları çerçevesinde kullanılacak kömürlerin daha verimli yakılması için soba ve kalorifer kazanlarında TSE standartlarına uygunluğun aranması ve gerekli denetimlerin İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü ve ilgili Belediye Başkanlığı tarafınca yapılması. dağıtım ve satışında denetimde bulunmak üzere İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü Başkanlığında Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve İl Çevre ve Orman Müdürlüğü personelinden oluşan bir komisyon oluşturulmasına. bu kapsamda kalorifer ateşçisi ve bina yöneticilerinin eğitilmesi ve denetlenmesi. 52 . 8-Kalorifer tesisatlarının iyi izole edilerek ısı kayıplarının önlenmesi. kazan dairelerinin yeterince havalandırılması ve işletme talimatlarına uygun olarak işletilmesi. dağıtım ve kullanımının yasaklanmasına. 19-İlimizde kullanılmasına müsaade edilen sıvı yakıtların tespit. ayarlarının iyi yapılmış olması. temin. 5. bayisi olmadığı firmanın yakıtını satmasının yasaklanmasına. bacaların periyodik temizliğinin yapılıp yapılmadığının düzenli denetlenmesi. 6-Kalorifer kazanlarının tekniğine uygun yakılması ve kazan bakımı işlerinde çalışacaklar için “Yetkili Kalorifer Ateşçisi Kursları” düzenlenmesine yönelik çalışmaların yapılması. Yakma sistemleri 1-Yakma sistemleri konusunda “Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği”nin 7. 3-Hava kirliliğinin azaltılması ve hava-yakıt oranının optimum koşullarda olmasını sağlayarak tam yanmanın gerçekleştirilmesi için stokerli (mekanik beslemeli yakma tesisleri) sistemlerin TSE belgeli. sürekli kontrol edilmesi ve ehil kişilerce yakılması. otomatik yüklemeli. 12 ve 13 üncü maddelerinde belirtilen hususlara uyulması. 20-Perakende akaryakıt satıcılarının.Isınma amaçlı kullanılmasına izin verilen ithal ve yerli (illerin kirlilik derecesine göre belirlenen) kömür özelliğini sağlayan ve piyasada fındık tabir edilen 10-18 mm çapındaki elenmiş ve yıkanmış kömürlerin torbalanarak stokerli sistemlerde kullanılması ve bu sistemlerin kullanıldığı binalarda da sıkı denetimlerin yapılması. denetimin Sanayi ve Ticaret Müdürlüğünce yapılmasına.18-Gazyağı için kükürt ve su miktarının TSE 3355 ‘e ve motorin (mazot) için ise kükürt ve su miktarının TSE 3082’e uygun olmasına ve bu özelliklere uymayan sıvı yakıtların temin. 9. fanlı ve döner ızgaralı olmaları. tüm ısıtma tesisatının bakımı ve temizliğinin gereği gibi yapılması. 8. 11. satış.

Bacası temizlenmeyen soba ve kazanlarda yanma verimi sağlanamamakta ve buna paralel olarak yakıt tüketimi ve bacadan atılan kirletici emisyonlar artmaktadır. istiap haddinin üstünde yolcu ve yük taşıyan ve yağ yakan motorlu taşıtlar trafikte denetlenerek kurallara uymayan taşıt sahipleri için cezai müeyyidelerin uygulanması ve gerektiği hallerde trafikten men edilmesi. Ancak bu tarihe kadar benzinli araçlarda kurşunsuz benzin kullanılması konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ve Büyükşehir/ilçe Belediye Başkanlıkları tarafından halkın uyarılması. 6-İl Emniyet Müdürlüğü tarafından sinyalizasyon sisteminin sabit hızda gidildiği takdirde durmayı önleyecek şekilde düzenlenerek yeşil dalga sisteminin oluşturulması ve bu sayede gereksiz beklemenin ortadan kaldırılarak egzoz emisyonunun en aza indirilmesinin tavsiye edilmesine. Motorlu Taşıtlar: 1-08.07. yapılacak denetimlerde egzoz gazı emisyon belgesi bulunmayan taşıtların egzoz gazı emisyon ölçümünün yaptırılması. Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğü/İl Jandarma Komutanlığı Trafik Timi ve Samsun Çevre Koruma Vakfı Başkanlığı işbirliği ile motorlu araçların egzoz gazı emisyonu ve egzoz gazı emisyon ölçüm belgesi kontrolünün yapılmasına. 3-Servis araçları ile ilgili kuralların getirilmesi ve egzozundan siyah duman atan servis araçlarının trafikten men edilmesi. il merkezinde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü. 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren kurşunlu benzin üretimi durdurulacaktır. 7-Büyükşehir/ilçe Belediye Başkanlıkları tarafından egzoz emisyonlarından en çok zarar görebilecek çocukların oyun alanlarının (park. 4-11 Haziran 2004 tarih ve 25489 sayılı Resmi Gazete’de “Benzin ve Motorin Yönetmeliği” yayımlanmış olup. bahçe vs. Belediyeler ve Gönüllü Kuruluşların işbirliği ile eğitim programları düzenlenmesi ve küçük broşürler hazırlanarak halka dağıtılması gerekmektedir. hava kirliğinin yoğun olduğu günlerde Büyükşehir Belediye Başkanlığı APK Daire Başkanlığınca tek çift plaka uygulamasına giderek trafiğin sınırlandırılması. Sanayi Tesisleri 1-Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde.2003 tarih ve 25162 sayılı Resmi Gazetede “Motorlu Kara Taşıtlarının Egzoz Emisyonlarının Ölçüm ve Denetlenmesine İlişkin Tebliğ” de belirtilen esaslar göz önüne alınarak. Bu çerçevede. 5-Gerektiğinde.) mümkün olduğunca trafiğin yoğun olduğu yerlerden uzakta planlanması ve yapılmasının tavsiye edilmesine.9-Soba ve kalorifer kazanlarının kış gelmeden önce temizlenmesi gereklidir. sanayi tesisleri Emisyon İzni alarak faaliyet göstermek zorundadır. Emisyon İznine Tabi Olmayan 53 . 2-Egzozundan siyah duman atan. bacaların ve sobaların temizliğinin önemi ve temizliğin kış gelmeden önce yapılması gerektiği konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.

ekonomi. sıvı yakıt taşıyıcı ve satıcı firmaların bu konuda uyarılması. yanma boyu kısa kazanlarda kullanımında yanma verimi açısından. kazan ve baca sistemi birbirleri ile uyumlu olmalıdır. emisyon izni almış olması ve/veya emisyon ölçüm raporunu Valiliğe sunmuş ve ölçüm sonuçlarının ilgili yönetmelikteki sınır değerlere uygun olması. 6-Sanayi tesislerinde TÜPRAŞ spektlerine uygun %1 kükürt ihtiva eden ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’ndan izin alınarak ithal edilen fuel-oil kullanılabilir. Isı Yalıtımı: 1-Isı yalıtımı ile ilgili olarak 14 Haziran 1999 tarih ve 23725 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “TSE 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları” standardı 14 Haziran 2000 tarihinde mecburi standart olarak yürürlüğe girmiştir. 7-Bacasından siyah duman atan işyerlerinin ve sanayi tesislerinin denetlenmesi. 2-Emisyon İznine Tabi Olan/Olmayan Tesislerde Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’ndeki hüküm ve sınırlara uygun faaliyet gösterilmesi için gerekli tedbirlerin alınması. kullanılan yakıt ve bacadan atmosfere verilen emisyonlar dikkate alınarak sanayiden kaynaklanan hava kirliliğinin denetim altına alınması ve gerekli yasal işlemin yapılması. Kazanlarda ısı veriminin uluslar arası normlara uygunluğu tesis sahibi tarafından belgelenecektir. 5-TÜPRAŞ tarafından üretilen yüksek kükürt içeren 6 nolu fuel-oilin. Bu yakıtın anma ısıl gücü düşük. İllerde bu standardın ve 8 Mayıs 2000 54 . Yeni binalarda gerekli tedbirlerin alınması hava kirliliği açısından büyük önem arz etmektedir. 4.) .Sanayi Tesislerinden yayılan emisyonlar.Sanayi tesislerinde kullanılacak ithal kömürlerin Yakıtlar 1-c bölümünde verilen sanayi amaçlı ithal edilecek kömürlerde aranacak özelliklere sahip olması . Bu koşullar dışında 6 nolu fuel-oil kullanımının önlenmesi. Tozumayı önleyici her türlü tedbirin kömürü satan taşıyan ve sanayi tesisi sahibi tarafından ilgili mevzuata göre alınması koşulu ile sanayi amaçlı tüketilecek yerli ve ithal kömürlerin torbalanması gerekmemektedir. kükürt dioksit emisyonunu Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nde belirtilen sınır değerlere uygun olarak arıtan baca gazı arıtım tesisine/teknolojisine sahip sanayi tesislerinde kullanımına izin verilir. Ayrıca. çevre kirliliğine neden olmayacak şekilde gerekli önlemlerin alınması kaydı ile sanayi tesislerinde her boyutta (toz dahil) yerli kömür kullanılabilecektir. bu yönetmelikte belirtilen sınır değerlerin üzerinde olamaz. 3-Sanayicilerin tesislerinde kullanacağı kömür özelliklerini ilgili Valiliğimize bildirmeleri gerekmektedir. akışkanlığın arttırılması amacıyla ön ısıtma yapılması. uygun yakma teknolojisine sahip olduğunun belgelenmesi (Tesislerde kullanılacak kazanlarda. işletme ve bakımları TSE’nin ilgili standartlarına uygun olmalıdır. Kazanların ısı tekniği. 8-İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Belediyelerin teknik elemanları koordineli bir şekilde bölgelerindeki çevreyi kirleten sanayi tesislerini tespit etmeleri ve denetlemeleri gerekmektedir.

ancak hava kirliliğine neden olmayacak şekilde yakılması. 4-Hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde sobalar ve kaloriferler mümkünse sabah saat 10’dan sonra ve akşam en geç saat 16’dan önce yakılması. konutlarda ise 20 oC dan yukarıda olmayacak şekilde yakılması. Halkın Bilgilendirilmesi 1-Halkımızın da hava kirliğinin yoğun olduğu günlerde alması gereken önlemler konusunda gerekli hassasiyeti göstermesi için bilinçlendirilmesi ve bilgilendirilmesi. 3-Özellikle kış gelmeden önce binalarda ısı kaçağı olan noktalarda ( pencere ve dış kapılarda) alınacak önlemlerle ilgili olarak halkın bilinçlendirilmesi. yaşlılar ve güçsüzler yurtları. 2-Başta resmi bina ve okullar olmak üzere yeni bina yapımında ısı yalıtım projelerinin ilgili birimlerce uygulanması. kalorifer ve sobaların iç ortam sıcaklığı 20 oC dan yukarı olmayacak şekilde devamlı olarak . 5-Hastaneler. 3-Kalorifer ve sobaların ilk yakış saatlerinin semtler itibari ile belirlenmesi ve uygulamanın belirlenen saatlere göre yapılıp yapılmadığının denetlenmesi. gerekmektedir. camların çift camlı olmasının yakıt tüketimindeki faydaları halka anlatılması ve binalarda özellikle dıştan yalıtım yapıldığından yakıt tüketiminde ne kadar azalma olacağı konusunda bilgilendirilmesi. kreşler. 4-Okullarda ve resmi binalarda değiştirilmesi gereken pencerelerin ısı camlı pencere kullanılacak şekilde değiştirilmesi ve kaloriferli okullarda radyatörlerde termostatlı vana kullanılması. Sıcaklık Şartları ve Yakma Saatleri: 1-Dış ortam sıcaklığı gece ve gündüz 15 oC nin üzerinde olduğu günlerde kalorifer ve sobaların yakılmaması. işyerlerinde. yatılı ve gündüzlü okullar. tavsiye edilmelidir. 5-Okullarda ve resmi binalarda giriş kapısının kendiliğinden kapanabilir ve hava sızdırmaz yapılması. bina iç ortam sıcaklığı 18 oC. 2-Kalorifer ve sobaların .tarihinde yayımlanan “Isı Yalıtım Yönetmeliği” ile mevcut binalarda ısı yalıtımı ile yakıt tasarrufu sağlanması açısından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 19 Kasım 1984 tarih ve 18580 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Mevcut Binalarda Isı Yalıtım ile Yakıt Tasarrufu Sağlanması ve Hava Kirliliğinin Azaltılmasına Dair Yönetmeliğin” uygulanması ve kamuoyunun bu yönetmelik ve mecburi standarda riayet etmesi için İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü ve diğer kuruluşlarla işbirliği yapılmalıdır. terminaller ve kolluk binaları. öğrenci yurtları. 55 .

pazarlamacılar ve kömür satışı yapan mahrukatçılara uygulanacak cezai işlemler: (1) Birinci olumsuzlukta 2872 Sayılı Çevre Kanununun ilgili maddelerine göre idari para cezası uygulanacaktır. yükümlülüğün ihlaline göre. 5-Halkın TSE belgeli. satış izin belgesinin iptali gibi cezalar uygulanacaktır. Fıkrasında yer alan “Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle. üstten yakmalı soba ve kaliteli yakıt satın almaları. Samsun İli Mahalli Çevre Kurulunca belirlenen özelliklere sahip olmayan katı ve sıvı yakıt kullanan üreticilere. Çevre Kanunu gereğince. kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler” maddesine muhalefet nedeniyle idari para cezası uygulanacak ve yakıtlar yed-i emine alınacaktır. -Yapılacak denetimlerde istenen belgeleri ibraz etmeyen. Çevre Kanununun kirletme yasağına ilişkin 8. kirlenmenin meydana geldiği hallerde kirleten. UYGULANACAK CEZALAR . kömür satışı yapan mahrukatçılar için ruhsatı veren yetkili mercii tarafından çalışması durdurulacaktır. kömür satış izin belgesi olan firmalar.2-Halkın duyarlılığının arttırılması için hava kirliliği ölçüm sonuçlarının günlük olarak halka duyurulması. ilimizin kirlilik derecelendirmesi göz önüne alınarak yukarıdaki kömür özelliklerine göre dağıtımın sağlanması ve Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nde belirlenen hususlara önem verilmesi gerekmektedir. Ayrıca. fakirlere kömür dağıtılması hususu ile ilgili olarak alınan 3 Mayıs 2005 tarih ve 25804 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Bakanlar Kururlu Kararı Madde 6 “Mahalli Çevre Kurulu Kararları doğrultusunda kömür dağıtımının yapılması” hükmüne istinaden İl Mahalli Çevre Kurullarınca. önem arz etmektedir. 4-Hava kirliliği ile ilgili eğitici programların düzenlenmesi. yakıt satışının durdurulması. olumsuzlukların tespiti halinde. Maddesinin 2. Normal veya ihbar üzerine yapılan denetimler neticesinde. kullanmaları durumunda hem bütçeleri hem de hava kirliliğinin azaltılması ve sağlık açısından faydaları hakkında bilgilendirilmesinin sağlanması. 3-Hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde öğrencilerin açık alanda tören yapmalarının önlenmesi. 3) Samsun Valiliği (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü)’nden “Kömür Satış İzin Belgesi” almadan kömür sattığı tespit edilen firmalara. 56 . kirlenmeyi durdurmak. hava kirliliği mücadelesi ve uygulamada birlikteliğin sağlanması amacıyla kömürler vatandaşa dağıtılırken.Denetimler esnasında. idari para cezası. (2) Fiilin ikinci defa tekrarı halinde 2872 sayılı Çevre Kanununun 23 üncü maddesine göre idari para cezası uygulanacak ve Yakıt Satış İzin Belgesi iptal edilecek. kömürlerin niteliği bu Kararlarda belirtilen kriterlere uygun dahi olsa 2872 Sayılı Çevre Kanunu’ na göre cezai işlem uygulanacaktır.

) 17.4) İthal ve yerli kömür torbaları üzerinde yer alacak bilgiler Yönetmeliğin belirlediği asgari bilgileri taşıyacak olup. C. plastik malzemeler. kurum ve kuruluşları ile özel ve tüzel kişilere ait binalarda kaloriferlerin sürekli yanması en ideali olmakla birlikte.01. nem.1. 3. Sabah : 09:00 – 10:00 Öğleden Sonra : 14:00 – 15:00 5. 2. alt ısıl değer. broşür. Endüstriyel Emisyonlar Emisyon İzni Alan İşletmeler: 57 . durum ilgili ilin Valiliğine bildirilecektir.İlimizin meteorolojik verileri ve topoğrafik yapısı gereği sis ve inversiyonun şehir merkezinde daha çok sabah erken saatlerinde ve akşam saatlerinde ileri boyutlara ulaşması nedeniyle. Yakanların tespiti halinde uyarıya gerek kalmaksızın yasal işlem uygulanacaktır. vb. Denetimler esnasında bacaların bakım ve temizlik işlemleri ile ilgili belgeler gerektiğinde ibraz edilecektir. 6) Yönetmelikte belirtilen torba örnekleri dışında bilgi içeren torbaların tespiti halinde 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 12. bunun için afiş. sönen kaloriferlerin ilk yanma saatleri aşağıdaki şekilde düzenlenecektir. tüm kamu.Soba ve kaloriferler 15/10/2005 tarihinden itibaren yakılmaya başlanacaktır. yerel basın ve yayın organlarında çevre eğitimi çalışmaları yapılacaktır. plastik kömür torbaları.03. 5)Şirket merkezi ilimiz dışında faaliyet gösteren firmalara yaptırımlar aynen uygulanarak.Hava kirliliği ile ilgili olarak Mahalli Çevre Kurulunca alınan Kararların kamuoyuna duyurulması ve vatandaşların bilgilendirilmesi için. periyodik temizlikleri sürdürülecektir.Isınma ve sanayi amaçlı olarak atık yağ.2005 tarih ve 25758 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan “13. atık ve artıkların her ne suretle olursa olsun soba ve kalorifer kazanlarında yakılması yasaklanmıştır.4. İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce gerekli çalışmalar yapılacak. el ilanı ve kitapçık bastırılması. kırpıntı. kurum ve kuruluş. kül v. DİĞER KONULAR: 1. söz konusu kömür özellikleri ( kükürt.İlimizdeki kamu. iş yerleri ile meskenlere ait bacaların bakım ve temizlikleri 01/10/2005 tarihine kadar yaptırılıp. 4. atık lastik. maddesine istinaden 21.2005 tarih ve 25699 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde” ve 2005/6 nolu Genelgede belirtilen değerlerden daha iyi olsa bile kömür torbaları üzerine asgari Yönetmelik ve Genelge değerleri yazılacaktır. dağıtılması.2. böyle bir durumda gerektiğinde semtler itibariyle. üstübü .b. madde uyarınca ceza uygulanacaktır.

Karkim Karadeniz Kimya San.Ltd. Gıda ve Hay. Tic. Şti.1999 28. Şti.2005 27.2006 29. Tic. Kavak Çebi Kardeşler Tur.Ş. İhr. Salıpazarı Pet-Or Petrol Ür.Şti. Alkanlar Petrol Ürünleri Tic.12.İhr. Kömür El. İnş.Tablo C. Terme Yontaş Yonga ve Levha San.02.Tic.03. Tes. Ltd. ve Pak.01.01. Samsun Dolum Tesisleri Yıldırım Dış Tic.94 2004/1 2002/2 2003/2 2004/8 2005/4 A.2.Ş. Ltd. Tur.2006 04. Saray Petrol İnş. ve İnş.20. Oto.. Ltd.55.11.2006 29.Ş. Çarşamba Akın Nakliyat Orman Ürünleri San. Şti.2003 23.07.02.01. Tic.02.2000 17.2002 22.07. Tekeşin Petrol Tic. Ve Tic.2005 15. Koll. Alaçam Özdemir Petrol Ürünleri Ltd.2005 29.16.2006 29. Nak.2006 28.2006 04.2004 27.1.2006 28. Şti. İth. Şti.Ltd. Paz. A.San.01.2005 19.2006 28. San. Değişim Petrol İnş.01. Tes.2005 29.118 5513 2006/1 2006/3 2006/3 2006/3 2005/5 2005/5 2006/1 2006/1 2006/2 2006/3 2005/5 2006/1 2006/2 2005/5 2006/3 2006/3 2005/32000-11 1999-15 2006/2 2006/1 2006/3 2006/2 2006/3 58 ..Ş.04. 2005.03.03. San. San. Tayfun Petrol Kale Akaryakıt İstasyonu Opet Yiğitler Petrol Din.A.2005 31. ve Tic.07. Ltd.02. Ballıca Sigara Fabrikası Bafra Aypi Et Tavukçuluğu Entegre Tesisi Tekeşin Petrol Şafak Gıda San Tic.2005 31. Ltd.2005 23.2006 29. İnş. Şirketi Hüseyin YILMAZ Petrol İst.2006 04. EMİSYON İZİN TARİHİ 04.55. Tic. San.2006 31.05.03. ve Tic.08. Şti Ernur Tavukçuluk San. Murat Akaryakıt İst.2006 29. Fatih Arda –Temiz Petrol Şenel Petrol Safi Katı Yakıt San. Tekkeköy Aygaz A.01.12.Ş. Ltd.2006 11.08.2005 29.Ş. Şti İrfan SARDOĞAN Zehirli Fare Yemi SBS Boya ve Tiner Sanayi Pınar-Al Kimya Oto. Samsun Terminali Uzun Kömür San. Turzm Tekstil ve Tar.Ş. Ondokuz Mayıs Gürsoy Hazır Beton Yapı El. Florya Entegre Et Sanayi Yibitaş Lafarge Orta Anadolu Çimento ve Tic.1344 B-5510 B-5511 B-5512 B-5516 A.06. Şti.2006 31.03.2006 28. Ltd.03.01. Ltd.07.03. Pet. Ltd. Şti.Şti. Ürün. Aktavuk San.2005 12.2005 31. Tic. A.07.Şti. Ltd.12.2005 31. Tic.03.2006 29. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Petrol Ofisi A.2006 EMİSYON İZİN SAYISI B-55.2005 04.03. ve Tic Mert Petrol Tic. Taflan Un San.01. A.Şti. A.2004 18.2006 29. Oyak Beton San. Merkez İlçede Bulunan EKHKKY’ne göre Emisyon İznine Tabi Tesislerin Emisyon İzin Durumları ve İlçelere Dağılımı: SIRA NO 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 1 2 3 4 5 1 2 3 4 1 2 3 1 2 1 3 4 5 1 2 FİRMA ADI Merkez Ar Yatırım İth.Basım-Yayın İnş.07.

2005. E.3 Kapalı Liste-A.7. Liste-A 2.3 Liste-A.3 Liste-A.m. Sakoğlu Kireç San. (Kaya Köyü) Dörtler Kireç ve Toprak San.4. (Çal Mevkii) Dörtler Kireç ve Toprak San. Tor Lastik Fabrikası Burak Lastik Ürünleri Ayak. A.2. Liste-A7. Eti Bakır İşletmeleri Toros Gübre ve Kimya End.) Üçler Kireç Sanayi Üçler Toprak Sanayi(Kapalı) Bahri Rendeci Kireç Sanayi Akkisan Kireç San. San. A.3 Liste-A.1 Liste-A.H.9 Liste-A.3 Liste-A. Karkusan Karadeniz Kurşun ve Kurşun Maml.m Liste A. Ltd. Liste-A 2.2005 (Kapalı) Liste-A 2. Çarşamba Çarşamba Şeker Fabrikası Ladik Ladik Çimento Fabrikası Bafra Bafay Yağ Un Gıda Tarım ve Mak. Tic.2.9 Liste-A.Ş.Ltd. EK-3 Liste-A. Ltd. Liste-A 2. Liste A.m. ve Tic.3 Liste-A 2. Liste-A 2. ve San A. Ltd. Şti. İmalatı FKK Güney Oto Lastik ve Emek Lastik ve Plastik Ayakkabı San. Şti.6. ve Tic. Liste-A.K. Samsun Dolum Tesisleri Samsun Bakır Boru San.2. Rekor Toprak Tic. İzabe Tesisi Mobil Santral Milangaz A. Tic.Ş. Liste A.Ş. Samsun Döküm Sanayi A.14 Liste-A. 06. EKHKKY Liste A’ya göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı SIRA NO 1 2 3 4 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 1 1 2 1 1 FİRMA ADI Merkez Gesan A. A. ve Tic.EKHKKY Liste A’ya Göre Emisyon İzni İşlemleri Devam Eden İşletmeler: Tablo C. Kurumahmutoğlu Toprak San. Ltd. Nak. Altan Kireç ve Toprak San.Ş. Şti.3 59 .Ş. Elektrosan Elektro Bakır San.07. Liste-A 2. Tic.17.Ş. Nak. Şti. As Çelik Döküm İşleme San.1 Liste–A.Ş. Şti.9.25 Liste-A.4.4. A. Ltd. Liste-A 2.4. Alpet Altınbaş Petrol Tic. Akın Kauçuk Rejenere San.ve Tic. Liste-A 2. ve Tic.3 Liste-A. Gübre San.9. A. A.Ş.K.Ş. Ltd. Şti.Ş. Şti.18 Liste-A. Elf-Selyak Petrol Ürünleri Üretim ve Paz. (Yaşardoğu Mah.3 Liste-A.ŞtiHaddehane Tesisi Yeşilyurt Demir Çekme San. (Kapalı) Kavkisan Kireç San. A. Kavak Rekor Kireç San.Ş. A. A.3 Liste-A. Tic. Ltd. Büyükşehir Belediye Başkanlığı Asvalt Plent Tesisi Arslan Metal Tekkeköy Yeşilyurt Demir Çekme San. Nak.Ş. Ltd. A. (Kalaba Mevkii) Karsan Kireç San. Tic. Tic. Liste-A. Liste-A.Y. Tic. Ltd. Şti. Havza Altan Kireç ve Toprak Sanayi (Kapalı) Vezirköprü Vezirköprü Orman Ürün. Nak. Tic.Ş. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Şti. Ltd.Ş. Ltd.4.2.m. Dolum Tesisleri Samgaz Likit Petrol Gazı San.ve Tic. A.K. Liste-A 2.Ş. ve Tic.m. Şti. Liste-A 2. Liste-A 2. A. Şti. Arılar Toprak San.Ltd. Liste A.Ş. Karsan Kireç San.Şti.9 Liste-A.

Tic. Bölge Müdürlüğü Taflan Sarmuk Taşocağı Büyükşehir Belediyesi Gürgenyatak Taşocağı Sitaş Yapı Taah.Malz.10 Liste-B.18-A.Y.3 Liste B.1 Liste-B. San.Ş.2. A. Şehriçi Un San. Özgü İnşaat Gıda Güb. Süleyman Bektaş Gürgendağ Konkasör Tesisi Süleyman Bektaş Yukarı Avdan Kalker Ocağı Tesisi Arslanlar Hafriyat ve Nak. İnş. Oto. Mehmet Güroğlu Petrol İstasyonu Güroğlu Petrol İstasyonu Bolat Petrol İstasyonu İzcan Petrol İnş. Ltd. San.1 Liste-B.9.4. Tic.2. A.1 Liste-B. Şti.Ş.7. A. Akın Biyodizel Tesisi Büyükşehir Bel.7.9.17 Liste-B.Ş. Taah.Ş.H. Ltd. Şti.1 Liste-B.2 Liste-B. Tic. Reşitoğlu Kömür Kereste Demir İth.2 Liste-B. Şti.Ş. San. San. Liste-B.1 Liste-B. Şti.1 Liste-B.K.1 Liste B. Tic. Erpet Erbeton San. Tic. Şti.9.2. Şti.9. Tur. Mad. Alyak Katı Yakıt Paz.10 60 .9. Ltd. Turpan Mobilya Orman Ür. Ltd.2.2 Liste-B. Tic. Alt. Taşocağı -Kutlukent Yeni Akkor Katı Yak. Şti. Tur.12 Liste-B.1 Liste-B.San. Şti.12 Liste-B.3 Liste-B.9. Aslantürk Petrol Ertekin Petrol Ürünleri Taş Tic. Tic.9.EKHKKY Liste B’ye Göre Emisyon İzni İşlemleri Devam Eden İşletmeler: Tablo C.2 Liste-B.9. Ltd.3 Liste-B. San ve Tic.2 Liste-B. Mad. Ldt. Ak-Metal San ve Tic.1 Liste B.2.1 Liste-B. İth.1 Liste-B.Ş.9.9.17 Liste-B.9. Şti.7. Nihoruz Gıda San.2. ve Dış Tic.2.ve İnş. Çalışkan İç ve Dış Tic.2.2 Liste-B. A. Nevsan Metal End.9. İleri Alemdar Yat.12 Liste-B. Fadime Sevil KÜÇÜK Deterjan Üretim Tes.Ş. Safi Katı Yakıt San. Ltd.2. Şti.10 Liste-B.9.9. Büyükşehir Belediye Başkanlığı Taş Ocağı Sames A. Turz.10 Liste-B.Ş. Tek. Atakaş Tic. EK-3 Liste-B. Ltd. EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı SIRA NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 FİRMA ADI Merkez Er Kömür Pazarlama Madencilik Mad. E. Özel Göz-Sa Sağlık Hiz. Tic.9. A.2.10 Liste-B.9. Tic.K.2.2. Dem.1 Liste-B. Tic.9. DSİ 7. Çev.1 Liste-B. 2005.7 Liste-B. A.9. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.10 Liste-B.Ş. Ltd. Unsan Un Sanayi Samsun Yem Sanayi Koni İnşaat Soğancılar Petrol Ltd.12 (Kapalı) Liste-B.2. Şti Alimünyum Metal Sanayi Tic.K. Şti. Ve Nak. A. A.12 Liste-B.2 Liste-B. Yak.Ş. Cem Petrol Ada Petrol Tekkeköy Akabe Madencilik San. İhr. Onpet Onur Petrol San. Paz. ve Tic.9.2.10 Liste-B.2 Liste-B. Şti.2 Liste-B.1 Liste-B. Malz. Ltd.10 Liste-B. Ltd. 19 Mayıs Hazır Beton Tesisi Recepoğlu Un Fabrikası Ulusoy Un Sanayi Ve Ticaret A. Ltd.

Ltd. Taş ve Mermer Kalker Ocağı-Çarıklıbaşı Köyü İstaş İst.1 61 .9. Çarşamba Belediye Başkanlığı Taşocağı Akoğlu İnşaat Tic.2. Mad. Ltd.10 Liste-B.1 Liste-B.18-B. Tur. Şti. Şti.2.2 Liste-B.1 Liste-B. San. Liste-B. Eml.1 (Faaliyette Değil) Liste-B. Şti.1 Liste-B.10 Liste-B.9.H.K.1 Liste-B. Şti. Yaşar Battal Petrol İstasyonu İva-Son Petrol Ürün.2. Tic.2.K. Bölge Müdürlüğü Taşocağı Samsun Mısır İrmiği Cumhuriyet Petrol Ürünleri Alpet Akaryakıt Tesisi Vezirköprü Vezirköprü Köylere Hizmet Götürme Birliği Yürükçal Köyü Narlısaray Bel. Karayolları 7. Ltd.9.2 Liste-B7. Ltd. Şti. Şti. (Emirli Köyü) Tubin İnş.10 Liste-B.9.1 Liste B.1 Liste-B. Tic.9.2.1 Liste-B. EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı SIRA NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 2 1 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 FİRMA ADI Kavak Tubin İnş.9. Bölge Müdürlüğü Çiğdem Köyü Taşocağı İl Özel İdaresi Kaya Köyü Taşocağı Yemsel Tavukçuluk Kalaycıoğlu İnş. Liste-B.1 Liste-B.2. Taah.9.2 Liste-B. Liste-B.9.9. E.9. A. Şti. Tic. Ve Nak. Taşocağı Belalan Köyü Karayolları 7.9.7.10 Liste-B.1 Liste-B. Karadeniz Kafes San.1 Liste-B.2.9. İml.2. EK-3 Liste-B.1 Liste-B. Şti.10 Liste-B. Yaşar Akil Akaryakıt İstasyonu Karaca Akaryakıt İstasyonu Dalgıç Petrol Akaryakıt İstasyonu Alkan İnşaat Taşocağı Ayvacık Fazlı Özkan Petrol İstasyonu Okur İnşaat Akaryakıt İst. Ltd. San.2 Liste-B. Tic.Ş.9. Salıpazarı Yeşil Petrol Ürünleri Terme Atakaş Tic. Karyak Karadeniz Yaka.2.17 (Faaliyette Değil) Liste-B.9. Ltd. Ltd.10 Liste-B.9.2. Şti.9. San. Ltd.2.2 Liste-B. Mad.10 Liste-B.1 Liste-B.9. Konkasör Tesisi Kökçüoğlu Petrol Supet Koll.2 Liste-B. DLH 2. Şti.10 Liste-B.7 Liste-B. Tic. Bölge Müd.9. Şti.2.2. Ltd. Tic.K. 2005.9. Liste-B.1 Liste-B.1 Liste-B. Konkasör Tesisi Sarıoğlu Petrol Esentepe Petrol Onur Petrol Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Ltd.Y. Sonkaya Petrol İstasyonu Moil Yipet Petrol İstasyonu Altınyıldız Bil. Asarağaç Topcuoğlu İnşaat Taşocağı İstaş İst. Liste-B.Tablo C. Tur. Taş ve Mermer Kalker Ocağı-karapınar Köyü Çarşamba Nuryak Nak. (Ankara Yolu) Duygu İnş.

A. Bölge Müdürlüğü Asarkaya Mevkii Yibitaş-Lafarge Hazır Beton Tesisi Gürdal Madencilik Seven Tarım Ürünleri Ve Gıda Pazarlama Tic.17 Liste-B.2 Liste-B. Ltd.12 Liste-B. EK-3 Liste-B.9.A.241.Ş.2 Liste-B. Bölge Müdürlüğü Kozağzı Köyü Bülbüloğlu İnşaat-Aydıner İnşaat DSİ 7.7. Ltd. Akyapı İnşaat Karayolları 7. Armutlu Kömür İşletmeleri Özen Petrol Ürünleri Beşgöz Araboğulları Unculuk Hasan Usta Un Fabrikası Yıldırım Nakliyat Taşocağı Ondokuz Mayıs Ondokuz Mayıs Belediyesi Taşocağı Ernur Tavukçuluk San.K.2 Liste-B.2 Liste-B. A. Ltd.Tablo C. A.Ş.1.17 Liste-B. Bölge Müdürlüğü Taflan Sarmuk Taşocağı Kuduoğlu İnşaat Taşocağı Ladik Kolin İnşaat Turizm San ve Tic.2 Liste-B.7.7.7.H. Ltd.2 Liste-B. Bölge Müd.2 Liste-B.753 12.Ş.Y. Emrah Tavukçuluk Bafra Belediyesi Mezbahane Tesisi Aytur Tavukçuluk Karayolları 7.2 Liste-B. 2005. E. 2005.2 Liste-B. Keleşoğlu Un Fabrikası DSİ 7.277.9.9. Cengiz İnşaat Seven Tarım Ürünleri Havza Altınbaşak Un-İrmik Ve Yem San.K.17 Liste-B.5.7. Ve Tic.K.7 Liste-B.Ş. 62 . Trafikten Kaynaklanan Emisyonlar Tablo C.7.10 Liste-B.2 Liste-B.17 Liste-B.7.494 33.7. Şti.2. Uzun Petrol Tic.896.2 Liste-B.7. Şti. Tic.110 2.2 C. Şti. Tic.2 Liste-B.17 Liste-B. Bölge Müdürlüğü Boztarla Mevkii Aydıner İnşaat DSİ 7.527.677 8135605 BENZİN (lt) MERKEZ 11. DSİ 7.1 Liste-B.2.847.1 Liste-B.19.156.18-C EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı SIRA NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 1 1 1 FİRMA ADI Bafra Erol Petrol Ürünleri San.2. Şti. Bölge Müd. Erhan Ulusoy Un Gıda San Ve Tic. Baykurtlar Orman Ürünleri San. Tic. Yakakent Kupi Tavukçuluk Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.873.7.127 6. Ltd.2.9.296 11.7.2 Liste-B. Şti.1 Liste-B.2 Kapalı Liste-B. 2005 Yılı Ocak-Şubat-Mart Ayı İtibariyle Benzin Ve Motorin Tüketimleri YILLAR 2001 2002 2003 2004 2005 MOTORİN (lt) MERKEZ 37. Alaçam Eroğlu Petrol Ürünleri San Tic.2 Liste-B.9.675 4077993 Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.1 Liste-B.463 39.

Havayı Kirletici Gazlar ve Kaynakları C. 2005 Yılı İlimizde Trafiğe Kayıtlı Araç Sayıları İl Merkezi Ve Geneli: ARAÇ CİNSLERİ Motorsiklet Otomobil Minübüs Özel Amaçlı Taşıt Otobüs Kamyonet Kamyon Traktör Çekici Tanker Arazi Taşıtı İL MERKEZİ 5601 40781 3507 222 551 12237 2371 10498 180 192 594 İL GENELİ 12907 67126 8609 305 900 22695 6666 38720 372 304 854 Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.1.6 8 7.12 7. 2005. Egzoz Emisyon Ölçümü Yapılan Araç Sayıları Denetlenen Araç sayısı Ceza Uygulanan Araç sayısı 2004 2361 40 2005 1806 38 Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.5 6.5 6.87 105 204 237 190 196.8 18.8 12. Tablo C.9 2.8 27.5 10.6 8.22. Kükürtdioksit Konsantrasyonu ve Duman Tablo C.9 155 96.5 1.45 21.06 8.6 36.8 Alkali 11 42 PM (mg/m3) 7. C.Tablo C.8 6.12 30 35 39.20.2. 2005.3 5.8 9 32 30 2002 2003 63 .Aylara Göre SO2 ve PM Emisyonları YIL AY Mayıs HaziranTemmuz Ağustos Eylül Ekim KasımAralık Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık SO2 (mg/m3) 14.6 6.25 22 19 17.21.2.9 2.

Karbon monoksitin uzun vadeli sınır değeri 10. C.8 21 14. kokusuz.000 Mg/m3 . Bu gaz.81 69. atmosferde kalma süresi 2-4 aydır. İlimizde trafik araçlarından kaynaklanan egzoz gazlarının içindeki karbon monoksit gazlarının ölçümleri ve denetimleri yapılmaktadır. içten yanmalı motorların egzoz gazları ile tam yanmayan yakıtlardan bol miktarda üretilmektedir. Azot Oksit (NOx) Emisyonları Azot. Egzoz gazları içerisinde bulunan karbon monoksit egzoz ölçümleri esnasında tespit edilmektedir.9 12. C.3 13.4.8 78. Karbonmonoksit Emisyonları Yerleşim civarlarında ve içlerinde en çok rastlanan kirletici gazlardan birisi de karbon monoksittir.22’de anlatılmıştır. renksiz ve zehirli bir gazdır.2.5 Mart 64 2005 Nisan 50 Mayıs-2005 29 Haziran-2005 38 Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Karbonmonoksit.7 2004 Temmuz 14.61 Şubat 87. Partikül Madde (PM) Emisyonları Tablo C. yedi çeşit oksit meydana getirmekle birlikte.1 Aralık 53.2. Oldukça stabil bir gaz olup.000 Mg/m3 ‘tür. iyi yakılmayan yakıt gazında % 7 düzeyinde bulunmaktadır.3. keza vadeli sınır değeri 30. 64 .3 Haziran 12. 58 46 37 26.Bunlar beraberce (NO+NO2) NOx olarak belirtilmektedir.6 Ocak 66. Normal egzoz gazında % 3-4 .Ocak 68 Şubat 47 Mart 40 Nisan 19.4 47 34 24 C.5 Ağustos 14. 2005.3 69.2.2.5 Mayıs 14. bunlardan hava kirleticisi olarak en önemlileri azot monoksit (NO) ve azot dioksit (NO2)’dir.7 26 34 56 56.5 Eylül 14 Ekim 14 Kasım 24.

insan sağlığı üzerinde önemli etkileri vardır. mangan.3.1.5. ton/yıl 19 11 9 7 2 2 Bu kaynaklar göz önünde bulundurulduğunda.2.23. Doğal kaynaklar 2.3. Bu ışın tutma işlemi. İnsan Faaliyetleri a. sodyum.3.Başlıca Nox Kaynakları Kaynaklar 1. Ozon tabakasının incelmesine daha çok buzdolaplarında soğutucu etken olarak kullanılan kloroflorokarbonlar neden olmaktadır. Samsun ilinde NOx ‘lerin en büyük kaynağının enerji kazancı. Atmosferik Kirlilik C.Tablo C. 2005. deri kanserleri ve kataraktlarda artış. 65 . sülfat.Tarımsal faaliyetler -Biyokütlenin yanması -İnorganik gübreler -Organik gübreler Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Fosil yakıtların kullanılması -Enerji kazancı -Taşımacılık b. C. yüzey sularında kalsiyum. Ozon tabakasının incelmesinin. Asitleşme. deniz organizmalarının yaşam döngülerinde değişiklik ve iklimde önemli ölçüde değişiklikler meydana gelmesidir. doğal kaynakları ve tarımsal ürünleri olumsuz yönde etkileyen morötesi radyasyonu yani güneşin ültraviyole ışınlarını adsorbe etmektedir. C. Asit Yağışlarının Etkileri Asit yağmurları. İlimizde trafik araçlarından kaynaklanan egzoz gazlarının içindeki azotoksit gazlarının ölçümleri ve denetimleri yapılmaktadır. pH değeri düştükçe. Samsun ilinde havada azot oksit ölçümü yapılamamıştır. İlimizde ozon tabakasının incelmesine neden olan kloroflorokarbon gazlarının havadaki ölçümü yapılamamaktadır. C. demir ve çinko konsantrasyonlarının artışına. taşımacılık ve tarımsal faaliyetler olduğu bilinmektedir. magnezyum. Ozon Tabakasının İncelmesinin Etkileri Ozon tabakasının en büyük özelliği. oksijenin ozona ve ozonun parçalanarak tekrar oksijene dönüşmesi sırasında ültraviyole ışınlarının kullanılması sonucunda meydana gelmektedir. alüminyum. Hidrokarbon ve Kurşun Emisyonları Samsun ilinde havada hidrokarbon ve kurşun emisyon ölçümleri yapılmamaktadır. tüm canlı varlıkları. potasyum. bağışıklık sisteminde değişiklik.2. pH değerlerinin düşmesine neden olur. su ekosistemlerindeki tüm canlıları etkiler. Bir çok gelişmiş ülke ve AT ülkeleri spreylerde bu gazın daha az kullanılmasını ve 2000 yılından itibaren kullanılmamasını istemektedirler. Bu etkiler.

Su Üzerindeki Etkileri Hava kirliliği yaratan pek çok gaz (2-7 gün arasında havada asılı kalabilen SO2. Bunlardan en önemlileri. Yurdumuzun çeşitli bölgelerinde hava kirliliğinden kaynaklanan toprak ve arazi bozulmaları olduğu görülmektedir. bitki ve ağaçların önemli 66 . bazı metal konsantrasyonlarının artışına yol açabilir. egzoz ve ısınmadan kaynaklanan gazlar topraklara ve üzerindeki bitkilere.4. Bunlar yeryüzüne yağmur ve kar şeklinde ulaşır. Aynı şekilde. Asit yağmurlarının orman toprağına.fitoplankton türlerinin kompozisyonu değişir. alüminyum ve cıva salınımlarıdır. H2SO4 ve HNO3 oluştururlar. Alüminyum toksisitesi. As. Doğal Çevreye Etkileri C. Hava Kirleticilerinin Çevreye Olan Etkileri C. çiğ veya sisle rutubetlendiği zaman. dona. Cd. Havaya verilen gazlar içindeki başta SO2 olmak üzere NOx. Türkiye Gübre Sanayi AŞ ve Karadeniz Bakır İşletmeleri baca gazlarının tarımsal alanlarda meydana getirdikleri zararların belirlenmesi amacıyla ilimizde yapılan bilimsel çalışmalar sonucu . pH değerlerine ve ortamda oluşturduğu maddelere göre değişmektedir.1. C. Kirletici gazlar içinde bulunan partikül maddelerin taşıdığı Cu. SO3 ve NOx gibi kirleticiler ) atmosferde bulunan su partikülleri ve diğer bileşenlerle tepkimeye girerek sülforoz asit (H2SO3).4. Toprak Üzerine Etkileri Çeşitli endüstriyel. zararlı böcek ve mantarlara karşı dirençleri kırılır. Mn.4. Hatta bazı türlerin ölümüne neden olmaktadırlar. Bunlara örnek olarak. bu duruma yoğun sonbahar yağışları veya ilkbaharda karların erimesi sonucu suyun pH’nın da ortaya çıkan ani düşüler yol açar. Düşen pH değerinin etkisiyle bazı balık türlerinin doğal ortamlarından uzaklaşmalarına ve üreme organlarının düşmesine neden olur. önce hassas canlılar olmak üzere tüm canlıları etkilemektedir. üreme bozuklukları görülmektedir. Zn. Ni ve benzeri ağır metal ve 17 element toprak ve bitkiler üzerinde toplanmaktadır.1. Asit yağmurları toprakta bulunan alüminyumu çözerek içme sularına karışmasına ve içme suyunun kalitesinin bozularak toksik olmasına neden olurlar.4. kuvvetli asidik çözeltiler şeklinde atmosferde depolanabilir. Asit yağmurları göl ve akarsularda asit dengesini bozarak.1.1. C. toprak suyuna ve vejetasyonuna yapmış olduğu olumsuz etkiler sonucunda orman ağaçları hastalanır ve bu durumda. Suların asidifikasyonu. Asidifikasyondan etkilenen balıkların çoğunda. HF ve HC gibi kirletici emisyonlar ve oluşturduğu asit yağmurları bitki ve toprak üzerinde zararlı etkilerini göstermektedir.2. kuraklığa. fabrikaya yakın alanlarda ve hakim rüzgar yönündeki tarlalarda başta tütün olmak üzere. Ani balık ölümlerine öncelikle akarsularda rastlanır. Kuru sülfat ve nitrat partikülleri. asit yağmurları göllerde alüminyum çözünmesine neden olarak balıkların solungaçlarının tıkanmasına ve boğularak ölmelerine neden olmaktadır. Hg. doğal vejetasyona ve toprağın yapısına etki etmektedir.

0. Fotosentez ve transpirasyon. Aynı kirletici madde ot şeklindeki bitkilerde ise orta damarın her iki yanında beyaz-esmer lekeler çam gibi iğne yapraklılarda ise yaprakların uç kısmında kahverengi nektozlar ve bunlara bitişik renksiz bölgeler meydana getirir. yavru veriminin azaldığı. bir kök sistemine sahip olmadıkları için su ve mineral maddelerini yüzeyleri aracılığıyla. Egzoz gazlarıyla kirlenmiş yol kenarları. toprakta ve bir kısım bitkilerde. arıların tembelleştiği. Kirletici maddelere karşı hassa olan bitkilerin zayıflaması ve fizyolojik özelliklerinin bozulması sonucunda. toprak pH değerinin önemli ölçüde değiştiği görülmüştür. Cu ve Zn gibi elementlerin normal değerlerin üzerinde biriktiği. yaprak dokusunun zarar görmesine ve yaprak yüzeyinde yanıkların teşekkül etmesine neden olurlar. havanın nemi ve yağışla birlikte almak zorundadır. Buna en tipik örnek balarılarıdır. Egzoz gazlarıyla kirletilen yerlerde bitkiler zarar gördüğü için balarılarının yeterince nektar ve polen toplayamadıkları tespit edilmiştir. bazı hayvan populasyonlarının artışı teşvik edilmektedir. Madde alımı yüzeysel olarak gerçekleştirildiği için likenler. zarar gören bu bitkileri tercih eden böcekler artış gösterebilmektedir. Endüstri merkezleri. HF gibi asit özelliğindeki kirleticiler. Hava kirleticilerinin hayvanlar üzerindeki etkisi. iki açıdan düşünülebilir: 1-Toksik etki: Bu etki. 67 . pamuk. Yonca. C. buğday ve elma SO2’ den çok fazla etkilenen bitkilerdir. Örneğin üzerinde beyaz-saman sarısı lekeler yapar. radyoaktivite ve ağır metal kirliliğini de yansıtabilmektedir. Yanık etkisi. Trafiğin yoğun olduğu ana cadde ve göbeklerde yetiştirilen çimlerde de kurşun birikimi dikkat çekicidir.ölçüde zarar gördüğünü. Likenler. endüstri merkezleri ve hava üssü gibi alanlara yerleştirilen kovanlarda. hava kirleticilerin ölçümünde kullanılmaktadır. Örneğin.3.1. F. 2-Dolaylı etki:Bu etkide. asit yağmurlarıyla yüzeysel olarak da ortaya çıkabilir. enerji santralleri ve karayollanın çevresinde yayılış gösteren bazı liken türleri.3 ppm SO2 ‘ye 8 saat sürekli maruziyet halinde bile yukarıda saydığımız dokusal bozulmalar görülebilir. Bu tip alanlarda biçilmiş olan çimlerin hiç bir şekilde yem olarak kullanılmaması gerekmektedir.4. populasyon yoğunluklarını düşündürücü yönde rol oynar. Flora ve Fauna Üzerindeki Etkileri Hava kirleticilerinin en çok etkilediği bitki organı yapraklardır. Hava kirliliğinin bitkiler üzerinde olan etkisini şu şekilde sıralayabiliriz: -Nekroz adı verilen yaprak dokusunun eğilip bükülmesi -Klorasis adı verilen beyazlanmalar veya diğer renklerdeki lekeler -Büyüme bozulmaları Değişik bitkiler belli bir tür bitkide bu etkilerden bir veya bir kaçını tipik bir semptom meydana getirecek şekilde oluşturur. zehirli bal üretildiği hayvan ve insanlara zaman zaman saldırdıkları tespit edilmiştir. Stomalardan yaprağa giren SO2. S. bitkilerdeki bu yanıkların derecesine göre gerileyebilmektedir. arpa.

Bu nedenle kurşunla yaralanmalarda vücutta kalan kurşun zehirlenmelere sebep olur. yoğun bir şekilde hava kirliliği yaşanmaktadır. C. Öksürükle sık sık balgam çıkarılır. büyük şehirlerin havasında egzozlardan kaynaklanan emisyonlarda önemli bir sorun haline gelmiştir. yapışkan bir hal almasına ve sonra çatlamasına. C. Kurşun tozları mide suyunda ve kanda çözünür. Partikül kirleticiler. Konu üzerinde yoğun araştırmalar yapılmaktadır. bina kaplamalarının ve yağlı boyaların hızla kirlenmesine ve aşınmasına. solunum sistemidir.4. astım ve akciğer gibi hastalıklarının insidansı artmaktadır. Zararlı böcek populasyonlarını kontrol altında tutan parazit ve predatör türlerin. Akciğerler. metal malzemelerin kimyasal olarak aşınmasına ve sanat eserlerinin bozulmasına sebep olmaktadır. çok sayıda kirleticinin etkisi altında kalabilmektedir. Endüstri bölgelerinde ve egzoz dumanının yoğun olduğu ortamlarda kurşuna maruz kalma ile kandaki kurşun düzeyi arasında yakın bir ilişki vardır. İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri Hava kirliliğinin. solunum ve deri yoluyla adsorbe edilir. Kurşunun merkezi sinir sistemine etkisi. Akciğer kanseri. Yapay Çevreye (Görüntü Kirliliği Üzerine) Etkileri Hava kirliliği. günümüzde sağlık açısından önemi giderek artan bir tehlikedir. KAYNAKLAR: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 Meteoroloji Bölge Müdürlüğü 2005 68 . Kronik bronşitte soluk alıp vermek güçtür.2. büyüme ve gelişme hızı ile ilgili enzimlerin inhibe edildiği savunulmaktadır. Kurşunun beyne yerleşmesi halinde beynin enerji metabolizması. endüstri devriminden bu yana hızlı bir şekilde artış göstermektedir. egzoz dumanının yoğun olduğu alanlarda ve meteorolojik faktörlerin yetersiz olduğu kesimlerde. Endüstri bölgelerinde. Sonuçta. Günümüzde. Partiküllerin nem çekme özelliği vardır: Özellikle küçük ve yumuşak böceklerin sertleşmemiş dokularından su çekerek kutikulanın kuruması ölümlere yol açabilmektedir.4. zehirlenme şekline ve yaşa bağlı olarak değişir. hava kirliliğinden en fazla etkilenen kısım. bazı böceklerin ölümüne neden olabilmektedir. bazı kabuk böceklerinin populasyonlarının arttığı bilinmektedir.4. Kurşun. Kurşun. tipik bir kümülatif zehirdir.Kükürtdioksit ve ozondan zarar gören ağaçlarda. kirleticilere karşı çok hassa oldukları da bir gerçektir. troposferde teşekkül eden ozon sebebiyle kauçuk ve lastik malzemelerin yumuşamasına. Vücuda alınan kurşunun dışkı ve idrarla atılımı yavaştır.1. kronik bronşit. çamaşır ve mobilyaların kısa sürede kirlenmesine. Vücudumuzda. Gastrointestinal yoldan kuşun adsorbsiyonu yavaştır. sindirim. anfizem.

kansızlık gibi hastalıklara iyileştirici etki yapmaktadır. Yaklaşık 2. dinlenme ve temizliğe dayalı turizm söz konusudur. Bu kaplıcaların üçü eski tarihlerde yapılmış.1. kaplıcalar yaklaşık 2000 yıldan beri kullanılan tarihi sağlık tesisleridir. 100 kişilik umumi bölümünden hariç 10 özel banyosu vardır. SU D. uzaklıkta bir tepenin eteğinde beş kaplıca bulunmaktadır. sinir. Oldukça eski bir tarihe ve kullanıma sahip olan hamamayağı 69 . bağırsak. Lokman hekim Hamamıdır.6 lt/sn Kadar olan kaynak debisi MTA ‘nın çalışmaları ile 50 lt/sn.1.2. Şifalı suları bulunan ilçeye eski çağlardan beri bazı hastalıkların tedavisinde yaradığı için çevreden hatta bütün Anadolu'dan çok sayıda insan gelmektedir. Küçük hamam ve Maarif hamamı gibi tarihi hamamların yanında 1986 yılından sonra yapılmış hamamlar şunlardır. diğer iki tanesi ise MTA'nın araştırmaları sonucu 1986 yılında bulunan ve çıkarılan sıcak suyun değerlendirilmesi amacıyla sonradan yapılmış modern Türk Hamamı.000 yıldan beri kullanılan tarihi sağlık tesisleridir.Kızgözü. kuzeyinde bulunmaktadır. Jeotermal Kaynaklar Havza Kaplıcaları : İlde jeotermal kaynaklar ağırlıklı olarak Havza İlçesinde yer almaktadır. Ladik İlçe merkezinin 13 Km. Diğer bir deyişle Havza'da daha çok sağlık. Bu hamamların dışında Belediye tarafından yaptırılmış umumi bölümleri olmayıp.ye düşmüştür. (56°C kaynak çıkış sıcaklığıdır) Milli Mücadele yıllarında Atatürk Havza'ya geldiğinde.1. Havza'nın içerisinde Samsun-Ankara yoluna yaklaşık 1 km. Ladik Hamamayağı Kaplıcaları: Samsun’a 75 havza’ya 15 Km.080 kişi banyo kapasitesine sahiptir. kırık çıkık. Aslanağzı . 56°C sıcaklığa ve günde 10. moteller de vardır. D. Havza'da turizm faaliyetlerinin büyük bir bölümü termal turizme dayanmaktadır. Şifa ve maarif hamamları. özel banyoları olan termal oteller.D. Su Kaynaklarının Kullanımı D.2. Modern Türk Hamamı: 1986 yılından sonra Havza belediyesi tarafından yapılan hamamlardan birisidir. Yeraltı Suları D. sekelleri ve mevzi ağrıları. şifalı kaplıcalardan faydalanma fırsatı da bulmuştur. Havza kaplıcalarının şifalı suları. Havza kaplıcaları Turizm Bakanlığı tarafından Termal Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir. ‘ye kadar ulaşmış ancak daha sonra bu debi 20 lt/sn. Lokman Hekim Hamamı: Maarif hamamının 50 m.1. Bölümünde anlatılmıştır. çeşitli romatizma. ilerisinde inşa edilmiştir. Yakın geçmişe kadar 1. mide. İmaret mahallesi hamam sokağında Büyük Hamam. metabolizma. uzaklıkta yer alan kaplıca.

14 numaralı Yeşilırmak Havzası içerisinde yer almaktadır. Terme Çayı. güneyde Karakuş Irmağı havzası sınırlarındaki 1300 m kotlarından Salıpazarı ilçesi merkezindeki 58 m kotu arasında yer almaktadır. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 3. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 4. Kelkit Irmağı. 436 km lik yağış alanının yıllık ortalama akımı 330 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 10. Yeşilırmak ana kolu. Çorum Çat Irmağı.kaplıcalarının debisi fazla değildir. Sivas.05 m3 / s dır. Kılıçkaya.5 m3 / s dir.Samsun – Salıpazarı – Terme Çayı : Terme Çayının yağış alanı. Terme Çayının 233 km2lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 222 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 7.3. Engiz Deresi. Gümüşhane.31 m3 / s dır. Salıpazarı ilçesi merkezinde Terme Çayının yağış alanı 233 km2 ve akarsu boyu 35 km dir. Terme ilçe merkezinin 5 km mansabında Karadeniz’e birleşmektedir.59 m3/s’dir. Amasya ve tokat illerinin tamamı ile. Hasan Uğurlu ve Suat Uğurlu barajlarında elektrik enerjisi üretilmektedir. 14 numaralı Yeşilırmak havzası ile 15 numaralı Kızılırmak havzasının aşağı (mansap) kısmında yer almaktadır. Çorum. Tersakan Çayı ve bunların yan kollarından oluşmaktadır. Tersakan Irmağı ve Karakuş Irmağı.1. D. Su sıcaklığı 35 °C dir. Almus. Ordu ve Giresun illerine ait arazilerin bir kısmı. Bu havza içerisindeki. Su bir vadinin tabanından ve hemen yanındaki taşlık tepenin altından gelmektedir. Abdal Irmağı. Çekerek Irmağı. Bu havzaların batısında 13 numaralı Batı Karadeniz havzası. Samsun ili sınırları içerisinde yer alan önemli akarsular. 2 -Samsun – Terme – Miliç Irmağı : Miliç Irmağının Karadeniz’e birleşim yerindeki yağış alanı 180 km2 ve akarsu boyu 24 km dir. Yeşilırmak Nehrinin yan kollarıdır. -Samsun – Çarşamba – Yeşilırmak Nehri : Yeşilırmak Nehrinin Çarşamba ilçesi merkezindeki yağış alanı 36 000 km2 ve kotu 10 m dir. Terme Çayının Salıpazarı ilçesi merkezindeki 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 782 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 988 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Erzincan. Karadeniz’e birleşim yerindeki 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 359 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 481 m3 / s olarak hesaplanmıştır. doğusunda ise 22 numaralı Doğu Karadeniz havzası yer almaktadır. Yeşilırmak Nehri. Kızılırmak Nehri. Kürtün Irmağı. Terme Çayının Terme ilçesi merkezindeki kotu 05 m ve yağış alanı 436 km2 dir. 70 . Mert Irmağı. . Yozgat. Akarsular Samsun ili. Samsun. Terme Çayı. Ataköy.

Karadeniz’e birleşim yerindeki yağış alanı 198 km2 ve en uzun akarsu boyu 37 km dir. -Samsun – Çarşamba – Dikbıyık – Abdal Irmağı : Abdal ırmağının.6 m3 / s dir. Yılın en kurak ayı olan Ağustos ayının ortalama debisi 61.34 m3 / s dir. Kanalın 198 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkın pik debisi Q100 = 438 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkın pik debisi ise Q500 = 599 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Dikbıyık kasabası – Irmaksırtı mevkiindeki yağış alanı 502 km2 ve kotu 08 m dir. Yeşilırmak nehrinin 33 904 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 1612 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q500 = 1947 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Çakmak Barajı girişindeki 476 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 655 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 984 m3 / s dir. Samsun ili merkeze içme ve kullanma suyu sağlayan Çakmak Barajı. Tekkeköy deresi. Hasan Uğurlu Barajı girişi membaında yer alan 190 m kotundaki Kale Köyü mevkiinde yağış alanı 33 904 km2 ve ortalama debisi 148. 71 . Samsun – Ordu karayolunu geçtikten sonra Karadeniz’e birleşmektedir. Yeşilırmak nehrinin. Tekkeköy Deresinin 47 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 221 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q 500 = 309 m3 / s olarak hesaplanmıştır. yukarı havzasında yer alan üç ayrı dere ile tarım arazilerinin drenaj sularını Karadeniz’e tahliye etmektedir. Asarcık ilçesi arazilerindeki 1200 m kotlarından başlamaktadır ve Irmaksırtı mevkiinde Samsun – Ordu karayolunu geçtikten sonra Karadeniz’e birleşmektedir.3 m3 / s dir. Çarşamba ilçesi merkezindeki 36 000 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 5 790 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi ise 183. -Samsun – Tekkeköy – Tekkeköy Deresi : Tekkeköy Deresinin Tekkeköy ilçesi merkezindeki yağış alanı 47 km2 ve dere boyu 18 km’dir.Yağış alanın yüksek kısımlarında kotlar 850 m ye kadar ulaşmaktadır. ilçe merkezi mansabındaki Tekkeköy Kanalına katılmaktadır. Abdal Irmağının 476 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 168 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 5. Abdal ırmağı yağış alanının 476 km2 lik kısmını kontrol etmektedir. Yağış alanının güney yamaçlarındaki en yüksek kısımlarında yükseltisi 900 m ye kadar ulaşmaktadır. Yağış alanının yükseltisi. -Samsun – Tekkeköy – Gelemen Kanalı : Gelemen kanalı.Yeşilırmak nehri’nin. Tekkeköy ilçesi merkezinde 25 m dir. Tekkeköy Kanalı ise.83 m3 / s dir. Aptal ırmağının yağış alanı.7 m3 / s dir. Yılın en kurak ayı olan Ağustos ayındaki aylık ortalama debisi ise 0.

Mert ırmağı havzası içerisinde yer almaktadır. Kürtün ırmağının 320 km2’lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 421 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 =552 m3 / s olarak hesaplanmıştır. İlçe merkezindeki yağış alanı 156 km2 ve akarsu boyu 30 km dir. Engiz deresinin 156 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 81 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 2. Kirazlık Deresinin 45 km2’lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 234 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 327 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Kirazlık Deresi. Yılın en kurak ayı olan ağustos ayının ortalama debisi ise 0. Kavak-Divanbaşı ve Kavak-Kozansıkı göletleri.43 m3 / s dir. Yılın en kurak ayı olan Ağustos ayının ortalama debisi ise 0. Samsun – Ordu karayolu geçişindeki yağış alanı 45 km2 ve dere boyu 15 km dir. Derenin. Derenin yağış alanının yükseltisi. Irmağın denize birleşim yerindeki yağış alanı 320 km2 ve akarsu boyu 47 km’dir. Kavak ve Asarcık ilçelerinin yüksek kesimlerindeki 1200 – 1300 m kotlarından başlamaktadır. Kürtün ırmağının denize birleşim yerinin 11 km membaındaki 259 km2’lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 47 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 1. -Samsun – 19 Mayıs – Engiz Deresi : Engiz deresi yağış alanının yukarı sınırları 1300 m kotlarından başlamakta olup. 72 .-Samsun – Tekkeköy – Kirazlık Deresi : Kirazlık Deresinin. Mert ırmağının 816 km2’lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 690 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise. -Samsun – Merkez – Kürtün Irmağı : Kürtün ırmağı yağış alnının sınırları Kavak ilçesi sınırlarındaki 1100 m kotlarından başlamakta olup. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 423 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q 500 = 590 m3 / s olarak hesaplanmıştır.48 m3/s dir. karayolu geçişindeki 04 m kotundan alanın yüksek kısımlarındaki 850 m kotlarına kadar ulaşmaktadır. Kavak-Güven.63 m3 / s dir. Samsun il merkezi içerisinde Karadeniz’e birleşmektedir. Irmağın Karadeniz’e birleşim yerindeki yağış alanı 816 km2 ve akarsu boyu 68km’dir. -Samsun – Merkez – Mert Irmağı : Mert ırmağının yağış alanı sınırları. 19 Mayıs ilçe merkezine Samsun-Sinop karayolunu geçerek Karadeniz’e birleşmektedir.35 m3 / s dir. Samsun organize sanayi sahası içerisinden geçerek Karadeniz’e birleşmektedir. Q500 = 1013 m 3 / s olarak hesaplanmıştır.

Gölün çıkış ayağındaki yağış alanı 145 km2 ve maksimum göl alanı 106 m2 dir. Akdağ’ın ( 2050 m) kotlarındaki zirvesinden 13.-Samsun – Bafra – Kızılırmak Nehri : 15 numaralı Kızılırmak Havzası. Kızılırmak nehrinden gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi 1723 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise 2121 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Kızılırmak nehrinin yan kollarıdırlar. 136 km2’lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik 3 debisi Q100 = 303 m / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 369 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Gölde depolanan kış suları. Sivas ili arazilerinden başlayıp. Altınkaya barajı girişinde. Delice çayı.Yağış alanının yüksek kesimlerindeki yükselti 1600 m yi geçmektedir. Gölün yağış alanı.2 m3 / s dir. yaz aylarında çıkış ayağındaki kapaklı regülatöründen Tersakan ırmağına bırakılarak. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 0. Devres çayı ve Gökırmak. Ladik ilçe merkezinin batısında ve Ladik – Taşova karayolunun kuzeyinde yer almaktadır. Hirfanlı. Bafra – İnözü Köyündeki yağış alanı 75 120 km2 ve kotu 38 m dir. Gölün su kotu 861 m ile 867 m arasında değişmektedir.77 m3 / s dir. Yılın en kurak ayı olan ağustos ayının ortalama debisi ise 106. Yağış alanının yüksek kesimlerinde yükselti 1600 m yi geçmektedir. Samsun ili sınırları içerisinde Karadeniz’e birleşmektedir.8 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 1. Kızılırmak nehrinin. Yağış alanının yukarı kesiminde yükselti 1600 m yi aşmaktadır. Akarsu boyu ise 33 km dir.92 m3 / s dir. -Samsun – Alaçam – Yenice – Taşkelik Deresi : Taşkelik Deresinin Samsun – Sinop karayolu geçişindeki yağış alanı 136 km2 ve kotu 15 m dir. Altınkaya ve Derbent barajları ve HES tesisleri Kızılırmak havzası içerisinde yer almaktadır.Havza Deresi : Havza deresinin ilçe merkezi girişindeki yağış alanı 53 km2 ve kotu 640 m dir. Amasya – Suluova – sulamalarında kullanılmaktadır. -Samsun – Havza . 73 . -Samsun – Alaçam – Uluçay : Uluçay deresinin Alaçam ilçe merkezindeki yağış alanı 130 km2 ve kotu 16 m dir. Aynı yerdeki akarsu boyu ise 18 km dir. Havza Deresi. Kızılırmak nehrinin 75 120 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 5 808 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 184. Ladik Gölü’nün 145 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 55. -Samsun – Ladik – Ladik Gölü : Ladik Gölü. 130 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 351 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 422 m 3 / s olarak hesaplanmıştır. ilçe merkezi mansabında Tersakan Çayına birleşmektedir.3 x başlamaktadır.5 m3 / s dir. Kesikköprü.

İstavloz çayı. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 85 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q500 = 132 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Yağış alanının yukarı kesiminde.38 m3 / s dir.8 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 0.56 m3 / s dir. Tersakan çayının 513 km3 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 126 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 4.342 hm3 / s dir. Çatak Köyü’nün mansabında Tersakan Çayına birleşmektedir. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 1.Havza deresinin 53 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 10. Derinöz deresinin 120 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 39.028 m3 / s dir. Derinöz deresi.6 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 2. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 247 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 334 m3 / s olarak hesaplanmıştır.30 m3 / s dir.00 m3 / s dir. Amasya – Merzifon Yedikır barajı ve Amasya Suluova sulamalarına. Kamlık çayı ve Vezirköprü ilçesi merkezinden geçen Uluçay deresi’nin birleşiminden oluşan Akçay çayı ise. -Samsun – Havza – Tersakan Çayı : Tersakan çayının Havza ilçe merkezindeki yağış alanı 513 km2 ve kotu 615 m dir. Yılın en kurak ayı olan ağustos ayının ortalama debisi ise 0. mansabındaki Altınkaya Barajı gölüne katılmaktadır. Tersakan çayı yağış alanının yağış alanı içerisinde yer almaktadır.Samsun – Havza – Kayabaşı – İstavloz Çayı : İstavloz çayının Kayabaşı Köyü mevkiindeki yağış alanı 327 km2 ve kotu 410 m dir. 1700 m kotlarına kadar yükselen AmasyaGümüşhacıköy ilçesi arazileri yer almaktadır.62 m3 / s dir. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 69 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 96 m3 / s olarak hesaplanmıştır. . yükseltisi 1900 – 2000 m kotlarına kadar ulaşan Akdağ’ın batı yamaçları yer almaktadır. İstavloz çayının yağış alanının yukarı kesiminde. Tersakan çayından su sağlanmaktadır. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 369 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 503 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 0. İstavloz çayının 327 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 82.26 m3 / s dir. Ladik gölü havzası. 74 . Vezirköprü – Köprübaşı bucağı içerisinde Bakırçay Deresi ile birleşiminden sonra mansabındaki Akçay Çayına katılmaktadır. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 0. -Samsun – Havza – Çatak – Derinöz Deresi : Derinöz deresinin Çatak köyündeki yağış alanı 120 km2 ve kotu 650 m dir.7 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 1.

Bu göllerin toplam satıh sahası göller dolu olduğu zaman (Deniz seviyesine tekabül eden) 9. Kolmataj raporuna göre tahmini alanı 170 hektardır. sazan ve kefal vardır. Arazi çalışması esnasında gölün seviyesi deniz seviyesinden 50-60 cm kadar aşağıdadır ve derinliği takriben 2 m. Nehrin etrafındaki eksibelerden uzunluğu sızma olduğu için bu tedbir kısmen etkisiz olmuştur.440 ha arasında değişir. Sazan. aşağıda. -Diğer Göller: Ova'da balıklara barınarak vazifesi gören daha küçük göllerde mevcuttur. 7 m. derinliktedir ve besleyici madde bakımından zengindir. Ancak bu alanın doğuda Balık gölüne bitişik olan ve bu gölle deniz arasında bulunan Uzun Göl’ü de içine alması muhtemeldir. DSİ nin Kolmataj raporuna göre göllerin alanı 590 hektardır. derinliği ise takriben 1. Gölü çevreleyen oldukça yüksek eksibeleri meydana getirmiş olan kuzey ve batı rüzgarlarına açıktır.dir.dir. 75 . Akbalık ve Kefal gölde yaşayan başlıca balıklardır. Her ikisinin müşterek bir çıkışı vardır. kefal ve akbalık vardır.250 ha ile kurak yaz mevsiminde 2. Besleyici madde bol miktarda bulunur. Göl genellikle 5-6 m.4. tabanı ve kıyıları kumdur. -Karaboğaz Gölü: Kızılırmağın batı sahillerinde yer. Gölde akbalık. -Liman Gölü: Kızılırmak doğu sahilinde Cernek Gölünün kuzeybatısında yer alır ve tahmini alanı 270 hektardır. derinliğinde. Göller. DSI tarafından hazırlanmış olan Bafra Ovası Kolmataj raporuna göre bu gölün alanı kış mevsiminde 1390 hektardır.1. Bütün bu göller seviyeleri yükselip kuru mevsimde muhafaza edildiği taktirde çok miktarda besleyici madde istihsal edecek arazilerle çevrilidir. Göl seviyesi Karadeniz'den 60 cm.D. Besleyici madde boldur. Sazan. Çıkış mecrası yerli tatlı su balıklarına zararlı olacak deniz suyunun gölün içine girmesine mani olmak için balıkçılar tarafından maksatlı olarak kapatılmıştır. Sazan. alır. Makroskopik araştırmalar gölde bol miktarda besleyici madde olduğunu göstermiştir. akbalık ve kefal bulunur. -Cernek Gölü: Bu göl Balık Gölü’nün kuzeyinde Kızılırmağın doğu sahilinde yer alır. Göletler ve Rezervuarlar -Bafra Gölleri: Bu göl Kızılırmağın sol sahilinde yer alır ve Bafra Ovasındaki en büyük göldür.60 m.

Deniz suyunun basması ile balık varlığının çeşitliliği artmaktadır.75 866.00 61. Bölge Müdürlüğü.21 0. Ladik ovasının doğusundaki çukurda oluşur. m 190. Elips biçiminde olan gölün uzunluğu beş. Bu gölde bol miktarda balık bulunmaktadır.2 1.50 630. -Akgöl: Simenit gölü gibi Terme çayı’nın yatağını değiştirmesi ile oluşan bu gölde de çok sayıda balık bulunmaktadır.65 0.68 Ne amaçla kullanıldığı Enerji+Taşkın Enerji+Taşkın Enerji+Taşkın Enerji+Taşkın Sulama Sulama Sulama İçme suyu+kullanma sulama Kaynak: DSİ 7.00 16.Su Sev. -Ladik Gölü: İlçe merkezine 10 km.365 0.50 602. Barajlar ve Su Rezervuarları Baraj ve Gölet Adı Hasan Uğurlu Suat Uğurlu Altınkaya Derbent Güven Divanbaşı Göl Kozanski Gölet Üniv. Göletler.62 Göl Alanı Km2 20.68 738. Göller. Göl suyu tatlı olup. 2005 76 . genişliği ise iki kilometredir. Deniz kabarması ile dolmuştur. Derinliği ise yer yer beş metreyi bulmaktadır. denize yakın yerde bulunan Simenit gölü Terme çayı’nın yatağını değiştirmesi sonucu olmuştur.40 0.Simenit Gölü: Terme İlçesinin kuzeyinde.1. Çevresi sazlık olan gölde bol miktarda Alabalık ve Turna balığının yanında kendine özgü bir cins (Tahta Balığı) de bulunmaktadır.69 Hacmi 10 6 m3 1. uzaklıkta yer alan Ladik Gölü.6 49.079 12. Tablo D.00 9.080 175 5763 196 2. Akdağ’dan inen akarsularla beslenir.70 127. Çevresi sazlık ve bataklıkla çevrili olan bu gölde balıkçılık yapılmaktadır.24 0.00 57.50 190.043 0. 1.85 203. Göleti Ladik Gölü Max.

Suat Uğurlu Barajı Göl/Rezervuar/Gölet adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (km2) Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel.75 m 19 175 x 106 m3 Evsel-Endüstriyel-Tarımsal Pullu sazan.Tablo D. Yıllık ortalama akım: 183. sınıf 61. Bölge Müdürlüğü. Endüstriyel. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7.5 m 16. Mezotrofik.7 m3/s 77 . yayın Ötrofik Yeşilırmak.70 Kret kotu: 66m Talveg kotu: 28 m Enerji üretimi + Taşkın Koruma 1. 2005 28 Enlem 41003’30’’ Boylam 36040’00’’ Suat Uğurlu Barajı Yeşilırmak 9.2.

20 10 Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. 2.3. 2005 1700000 Çevrede akarsuların kirlenmesine neden olacak herhangi bir sanayi tesisi yoktur. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7. breş aglomeralar yer almaktadır. Mezotrofik.4 m3/s Enlem 410 05’.Tablo D. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. Göl alanında yaygın olarak volkanik tüf. Bölge Müdürlüğü.095 Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Sulama C2S1 (Sulama suyu sınıfı) 60. Endüstriyel. Divanbaşı Göleti Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (m2) Divanbaşı Göleti Yeşilırmak 240000 601. Deve ırmağı.Boylam 36003’ 78 .

2005 Öligotrofik Abdal Irmağı: Yıllık ortalama akım: 5.09. Endüstriyel.34 m3/s Enlem Boylam 37005’00” 41044’00’’ 18 km 79 .Tablo D.1988 tarihli Su Kirliliği Kotrol Yönetmeliği Madde 16. sınıf 42. Çakmak Barajı Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (km2) Çakmak Barajı Yeşilırmak 702 ha Kret kotu: 125m Talveg kotu: 80 m 04. Bölge Müdürlüğü. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7.20 İçme ve Kullanma Suyu ve Endüstri Suyu Temini 1. Mezotrofik. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik.18.4.19.75 m 20 m 18 106 hm3 Evsel—Tarımsal Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel.17.

2005 2 100 000 Dereçam çayı. sınıf Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) 63 14 Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel.Boylam 36003’ 80 .5. 1. Bölge Müdürlüğü. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7. Güven Göleti Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (m2) Güven Göleti Yeşilırmak 210000 622. Mezotrofik.67 m3/s Enlem 410 05’.Tablo D.0 4 Eylül 1988 tarihli SKKY Madde 16-17-1819-20 İçme+Kullanma 1. Endüstriyel. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik.

Ötrofik Yıllık ortalama akım: 148. 2005 Pullu sazan vb. Endüstriyel.5 m 73 m 19 1. Bölge Müdürlüğü. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7.080 x 106 m3 Evsel-Endüstriyel-Tarımsal Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. Hasan Uğurlu Barajı Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (km2) Hasan Uğurlu Barajı Yeşilırmak 20 Kret kotu: 195 m Talveg kotu: 44 m Enerji üretimi + Taşkın Koruma 1. sınıf Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) 147. Mezotrofik.6 m3/s Enlem 40056’00’’ Boylam 36038’50’’ 60 81 . Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik.6.Tablo D.

5 Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel.Tablo D. bıyıklı balık Mezotrofik Kızılırmak. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak:DSİ 7.sazan. 184. 2005 196 000 000 Tarımsal Tatlı su kefali.2 m3/s Enlem 410 27’. Derbent Barajı Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (ha) Derbent Barajı Kızılırmak 1590 56.50 11.7. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. Sınıf 57. Bölge Müdürlüğü. Endüstriyel. yayın.inbalığı. Mezotrofik.Boylam 350 51’ Altınkaya baraj yerinin 19 km mansabında 82 .0 Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Enerji ve Taşkın 1.

Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7.Tablo D.65 m3/s Enlem 410 10’. 1. Mezotrofik. Endüstriyel.8. 2005 2051000 Çevrede akarsuların kirlenmesine neden olacak herhangi bir sanayi tesisi yoktur. Samsun.70 Sulama C2S1 (Sulama suyu sınıfı) Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel.Vezirköprü Karabük Göleti Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (ha) Samsun-Vezirköprü Karabük Göleti 16 ha 704. Bölge Müdürlüğü. Göl alanında anakaya üst kretase yaşlı ofiyolitli seridir.Boylam 360 30’ 83 . Dereköy çayı.

kum taşı. Göl alanında ana kaya üst kretase filişine ait kil taşı. Mezotrofik. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. Bölge Müdürlüğü.Kavak Kozansıkı Göleti Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (ha) Samsun.Kavak Kozansıkı Göleti Yeşilırmak 3. 2005 373000 Çevrede akarsuların kirlenmesine neden olacak herhangi bir sanayi tesisi yoktur.Tablo D. Enlem 410 05’ Boylam: 360 03’ 84 .9. Endüstriyel.5 Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel.82 Sulama C2S1 (Sulama suyu sınıfı) Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) 11. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7. Samsun. konglemera kaya birimlerinden oluşmaktadır.3 734.

Akarsular ve Diğer Yerüstü Sular için D. 85 . Boğaz akıntılarının oluşmasının nedeni bu rejimdir.030 arasında değişir yoğunluk derinliğe paralel olarak artış gösterir bu artış sürekli olmayıp sıcaklığın derinliğe bağlı azalmasında olduğu gibi önce yavaş ve belli derinlikten sonra yükselir . A. Atakum Sahil Düzlüğü teşkil etmektedir.1.5. Genişliği yaklaşık 50 mil olan akıntı sistemi içinde ve sistemin birer parçası olan doğu ve batı havzalarından Karadeniz’in orta kısmından daralması sonucu ayrı bir sirkülasyon sistemi daha gelişmiştir.3 Bölümünde anlatılmıştır. ara tabakanın altında ise alt su tabakası yer alır. Çalışmalar 1974-1975 yıllarında yapılmıştır. kıyı boyunca yer altı suyu yönünden önemli olan sahayı. ne miktar ve kalitede bulunduğunun tespitidir. şehrin güneydoğu ve kuzeybatısından Karadeniz’e dökülen Mert ve Kürtün ırmaklarının meydana getirdiği alüvyal düzlükler ile.2. Karadeniz’in sıcaklık profili incelendiğinde her mevsimde 3 tabakaya ayrıldığı gözlenir. nerede. Karadeniz’in akıntı durumu incelendiğinde yüzeysel suların havzanın kıyılarını kabaca izleyerek hareket ettiği bilinmektedir. D. B.1. Hidrojeolojik incelemenin esas gayesi de. Denizler Bir iç deniz olan Karadeniz 1546 m uzunluğunda olup basenin max derinliği 2212m ortalama derinliği 1350mdir. Arada yer alan serin tabakanın kalınlığı 25-75 m arasında değişir .000 km3 olup bunun %87 sini O2 siz sular oluşturur. Karadeniz’in önemli bir özelliği hidrolojik rejimidir. Yoğunluk 1. Yeraltı suları için Bu konu hakkında bölgemizde birçok çalışmalar yapılmıştır.D. Çalışmalar üç bölümde incelenmiştir. Bu su kütlesinin sıcaklığı mevsimlerin radyasyon bilançosuna göre değişir. En üstte yer alan yüzeysel su tabakası yer yer değişimle beraber 20-30m kalınlığındadır. Denizin toplam hacmi 537.1. hangi derinlikte. Basenini toplam alanı 420. SAMSUN ÇEVRESİ HİDROJEOLOJİK ETÜTLERİ SAMSUN ili ve yakın çevresinde. adı geçen sahalarda yer altı suyunun.000 km2dir. Doğal Drenaj Sistemleri Konu A ve B şeklinde bölümler halinde anlatılmıştır.024 .

yer altı suyu bakımından bahse değer bir varlık göstermediğini ortaya koymaktadır. topografyanın asli şeklini bozarak seki ve tümsekli bir yapının doğmasına sebep olmuştur. Batıda ise. Kocadağ 1310 m yüksekliğe sahiptir (Böğürtlen Tepe). (1 l/s). Greenwich başlangıcına göre 36o-37o boylam daireleriyle. Sahanın batı kenarı boyunca güneye doğru. Bu kuyulardan bir tanesi araştırma. iki ırmak vasıtasıyla Karadeniz’e boşaltılır. Bu tespit. ilin 2 km kadar güneydoğusundan geçer. Ömerpaşa Tepe 1158 m. Saha. Kaynakların verimleri. Samsun ilinin içinden akan Mert Irmağı olup 770 km2 lik bir sahanın suyunu toplar ve drene eder. 41o-42o enlem daireleri arasında yer alır. Havza alanı. Diğeri de ilin kuzeybatısından Karadeniz’e dökülen ve 350 km2 lik bir sahanın suyunu boşaltan Kürtün Irmağıdır. Araştırma. SONDAJ KUYULARI İnceleme alanı içinde başlıca dört sahada toplanmış 79 tane sondaj kuyusu açılmıştır. Sarı renkli killerden meydana gelen Neojen arazi. Kretase’nin aflörman sahası. incelenen sahada mevcut formasyonların. KAYNAKLAR İncelenen sahada görülen kaynaklar. kendilerini doğuran kayaçların cinsine göre değişir. alüvyondan çıkan kaynaklara aittir. dantritik karakterdedir. Deniz kenarından itibaren tatlı bir meyille başlayan topografya. yüksek kısımlarda. Sahanın yüksek noktaları doğu ve güneydoğuda 500-700 m güneyde ise 1000 m nin üstüne çıkar. Üst Kretase fliş serisiyle volkanik seriden. Bunlardan biri. güneye doğru yükselerek 100 m yi geçer. Tespit edilen kaynakların % 90 nında verim. 15 tanesi içme suyu sondaj 86 . 1 l/s nin altındadır. tabak meylinin az olduğu kısımlarda. sahilden itibaren başlar. düzlüklerle. 1120 km2 kadardır. içme ve temel sondajları için açılmış bu kuyular toplandıkları bölgelere aşağıda anlatılmıştır. pek azı da alüvyondan çıkar. Arazi dik ve derin vadilerle yarılmıştır. Batıdan da 45-50 km uzunluğunda bir hatla sınırlıdır. Volkanikler daha çok. sivri tepeler halinde görülürler. güneye doğru 28-30 km uzanır.ETÜD SAHASININ TANITIMI Samsun il Merkezini de içine alan inceleme sahasının doğu sınırı. En fazla verim. Morfolojik yapı jeolojik karakterlere bağlı olarak teşekkül etmiştir. İncelenen sahanın suları. derin ve dik vadilerle dikkati çeker. Akarsu şebekesi de yapı kontrolünde teşekkül etmiş olup. meylin fazla olduğu yerlerde ise bombeli sırtlar. Ayrıca bünyede mevcut jips bant ve adosolerinin meydana getirdiği heyelanlar. jeolojik yapıya intibakla. I-Mert Irmağı Alüvyonunda Açılmış Sondaj Kuyuları: Alüvyondan su alan 16 sondaj kuyusu açılmıştır. Elik Tepe 1255 m ile en yüksek noktaları teşkil ederler. kısmen düz ve bombeli sırtlar halinde güneye doğru devamlı 100-150 m lik bir irtifa kazanır.

25-16.91-19. 87 . Yağıştan yüzeysel akış haline geçen miktarı 163 mm dir. Kullanma suyu kuyularından Devlet Demiryollarına açılan tuzludur.278*0.94 m lik düşüm.60 m arasında değişir. III. alüvyal sahaya su veren havza genişliği 115 km2 alınmıştır. Kuyular genellikle kıyı boyunca kurulmuş bulunan plaj tesislerine içme kullanma suyu temini amacıyla açılmışlardır. MERT IRMAĞI ALÜVYONU Yeraltı suyu Beslenmesi: I-Yağıştan Süzülme: Alüvyonun yüzölçümü 10 km2 kadardır. Özgül debiler ise. Kuyu derinlikleri 13 m ile 62 m arasında değişmektedir. Temel sondaj kuyularının derinlikleri 1030 m arasında değişmektedir. Bu miktarın da % 80 inin yer altına süzüldüğü kabul edilirse.5-76 l/s arasında.kuyusudur.2*106 m3/yıl veya 2. bu debilere karşılık düşümler 0. sadece alüvyal sahada cereyan eder. Debileri 2-2. II-Yüzeysel Akıştan Süzülme: Yüzeysel akıştan beslenmede. bu seriden herhangi bir beslenme hesaba katılmamıştır.80=2. yağış ve yüzeysel akış yoluyla olmaktadır. Üst Kretase fliş serisi olduğundan. Zira incelenen sahada yaygın formasyon. düşümleri 1.47-9. IV-Samsun Şehri İçinde Açılmış Sondaj Kuyuları: Şehir içinde 2 tane kullanma suyu temini amacıyla 15 tane de temel sondajı için kuyu açılmıştır.6 l/s/m arasında sıralanır. 0. YERALTI SUYUNUN BESLENİMİ VE BOŞALIMI Yer altı suyunun beslenmesi.23-33.Atakum Sahil Düzlüğünde Açılmış Sondaj Kuyuları: Samsun’un batısında kıyı boyunca uzanan Atakum sahil düzlüğünde derinlikleri 20 ile 45 m arasında değişen 10 tane sondaj kuyusu bulunmaktadır. Debileri 4. Özgül debiler ise. yağıştan süzülme: 10*106*0.61 m arasında değişir.1-7. Yağıştan ve yüzeysel akıştan beslenme. Kuyu derinlikleri 22 m ile 90 m arasında değişmektedir.05 l/s/m arasında değişir. 5 l/s verim alınmıştır. Aslında Mert Irmağının drenaj sahası 750 km2 dir. bu debilere karşılık düşümler 1.6 l/s/m arasında sıralanır. Su Bilançosu Tablosundan “Fazla Su” 278 mm dir. Verimleri 3-12 l/s arasında.00-5. kuyunun Mert Irmağından beslenme durumuna bağlı olarak 0.0*106 m3/yıl dır.5 l/s arasında. II-Kürtün Irmağı Alüvyonunda Açılmış Sondaj Kuyuları: Kürtün Irmağı boyunca içme ve sulama suyu temin amacıyla açılmış 9 sondaj kuyusu bulunmaktadır. Liman Müdürlüğüne açılan sondaj kuyusundan 3.40 m arasında ve özgül debileri ise 1.

Yeraltı suyu Boşalımı: I-Denize Boşalım: Alüvyonun Karadeniz’e açıldığı kesit boyunca yer altından denize boşalımı bulunmaktadır. Bu boşalım Darey bağıntısından hesaplanmaktadır. Darey bağıntısı: Q=TİG Q=Boşalım (m3/gün) T=İletkenlik katsayısı (m3/gün/m) İ=Hidrolik eğim G=Akım kesiti genişliği (m) İletkenlik katsayısı olarak 12833 numaralı kuyunun yükseliminden bulunmuş iletkenlik değeri (858 m3/gün/m) ile 18966 numaralı kuyunun yükseliminden bulunmuş iletkenlik değeri (100 m3/gün/m) nin ortalaması alınmıştır. Bu da T=480 m3/gün/m dir. Deniz kıyısı ile 5 m eş su seviye eğrisi arasında hidrolik eğim 1/300 ve akım kesit genişliği 2000 m dir. Bu değerlere göre denize boşalım:
Q=T*İ*G Q=480*1/300*2000=3200 m3/gün veya Q=3200*365=1,17*106 m3/yıl Q=1,0*106 m3/yıl

II-Suni Boşalım: Mert Irmağı alüvyonundan açılmış sondaj kuyularından 1975 yılında 10*106 m3/yıl su çekilmiştir. Ancak daha fazla boşalım (% 80 oranında) akarsulardan olduğu tahmin edilmektedir. Dolayısıyla yer altı suyu rezervlerinden çekilen suyun oranı % 20 civarındadır. Bu durumda Akiferden çekilen yıllık su miktarı 2,0*106 m3/ yıl dır. III-Akarsuya Boşalım: Hidroloji haritalarından yer altı suyunun Mert Irmağına döküldüğü anlaşılmaktadır. Toplam beslenme ile; denize olan boşalım ve suni boşalımın arasında fark akarsuya boşalımı vermektedir. 1,0*106 m3/yıl KÜRTÜN IRMAĞI ALÜVYONU Yeraltı suyu Beslenmesi: I-Yağıştan Süzülme: Alüvyonun yüzölçümü 5 km2 kadardır. Su Bilançosu Tablosundan “Fazla Su” 278 mm dir. Bu miktarın da % 80 inin yer altına süzüldüğü kabul edilirse, yağıştan süzülme: 5*106*0,278*0,80=1,0*106 m3/yıl dır.
88

II-Yüzeysel Akıştan Süzülme: Yüzeysel akıştan beslenmede, alüvyal sahaya su veren havza genişliği 40 km2 alınmıştır. Yağıştan yüzeysel akış haline geçen miktarı 163 mm dir. Yüzeysel akışın % 10 u kadarının alüvyona süzüleceği kabul edilmiştir. Bu durumda yüzeysel akıştan beslenme: 40*106*0,163*0,10=0,5*106 m3/yıl dır. Yeraltı suyu Boşalımı: I-Denize Boşalım: Alüvyonun Karadeniz’e açıldığı kesit boyunca yer altından denize boşalımı bulunmaktadır. Bu boşalım Darey bağıntısından hesaplanmaktadır. Darey bağıntısı: Q=TİG Q=Boşalım (m3/gün) T=İletkenlik katsayısı (m3/gün/m) İ=Hidrolik eğim G=Akım kesiti genişliği (m) İletkenlik katsayısı olarak Kürtün ırmağı alüvyonunda açılmış 5 kuyunun ortalaması (L55-1, Kalkancı, Çatalarmut, B1-1, B1-2 kuyuları) Bu da T=263 m3/gün/m dir. Deniz kıyısı ile 5 m eş su seviye eğrisi arasında hidrolik eğim 1/200 ve akım kesit genişliği 350 m dir. Bu değerlere göre denize boşalım: Q=T*İ*G Q=263*1/200*350=460 m3/gün veya Q=460*365=0,2*106 m3/yıl Q=0,2*106 m3/yıl II-Suni Boşalım: Kürtün Irmağı alüvyonundan düzlüğünde köy ve resmi kuruluşlara ait sondaj kuyularından aşağıdaki miktarlarda yer altı suyu çekilmektedir. YSE Atölye tesislerine Kalkancı köyü içme suyu Eğitim Fakültesine Hİ Atölye tesislerine Diğer çekimler TOPLAM : 50 m3/gün : 30 m3/gün : 100 m3/gün : 20 m3/gün : 100 m3/gün 300 m3/gün veya 300*365=0,1*106 m3/yıl dır.
89

III-Akarsuya Boşalım: Kürtün Irmağının baz akımı, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında ırmağa yüzeyden katılmaların olmadığı hallerde, 40 l/s dolayında olmaktadır. Bu durumda, alüvyonun ırmağa olan yer altı suyu boşalımı 0,040*31,5*106=1,2*106 m3/yıl dır. ATAKUM SAHİL DÜZLÜĞÜ Yer altı suyu Beslenmesi: I-Yağıştan Süzülme: Atakum Sahil Düzlüğünün yüzölçümü 8 km2 kadardır. Su Bilançosu Tablosundan “Fazla Su” 278 mm dir. Alüvyon üst seviyelerde kil ihtiva ettiğinden fazla suyun % 50 inin yer altına süzüldüğü kabul edilirse, yağıştan süzülme: 8*106*0,278*0,50=1,0*106 m3/yıl dır. II-Yüzeysel Akıştan Süzülme: Yüzeysel akıştan beslenmede, alüvyal sahaya su veren havza genişliği 70 km2 alınmıştır. Yağıştan yüzeysel akış haline geçen miktarı 163 mm dir. Yüzeysel akışın % 0,05 i kadarının alüvyona süzüleceği kabul edilmiştir. Bu durumda yüzeysel akıştan beslenme: 70*106*0,163*0,05=0,5*106 m3/yıl dır. Yer altı suyu Boşalımı: I-Denize Boşalım: Alüvyonun Karadeniz’e açıldığı kesit boyunca yer altından denize boşalımı bulunmaktadır. Bu boşalım Darey bağıntısından hesaplanmaktadır. Darey bağıntısı: Q=TİG Q=Boşalım (m3/gün) T=İletkenlik katsayısı (m3/gün/m) İ=Hidrolik eğim G=Akım kesiti genişliği (m)

90

İletkenlik katsayısı olarak Atakum DSİ kuyusu, Öğretmenler Kooperatifi kuyusu, Türk İş-1 ve Türk İş-2 kuyuları, Jandarma Alay Komutanlığı kuyularının ortalaması alınmıştır. Bu da T=263 m3/gün/m dir. Deniz kıyısı ile 5 m eş su seviye eğrisi arasında hidrolik eğim 1/800 ve akım kesit genişliği 10000 m dir. Bu değerlere göre denize boşalım: Q=T*İ*G Q=263*1/800*10000=32500 m3/gün veya Q=3250*365=1,2*106 m3/yıl Q=1,2*106 m3/yıl ÇARŞAMBA OVASI HİDROJEOLOJİK ETÜTLERİ Hidrojeolojik etüdü yapılan ÇARŞAMBA Delta Ovası, Karadeniz Bölgesinde, Samsun il Merkezinin doğusunda, 36o23’ ile 37o07’ boylam ve 41o06’ ile 41o22’ enlem daireleri arasında yer alır. Ova alanının yüzölçümü 1000 km2, incelenen sahanın yüz ölçümü de 1460 km2 dir. Türkiye’nin önemli akarsularından birisi olan Yeşilırmak, etüt alanının en büyük akarsuyudur. Bu akarsu üzerinde kurulan Çarşamba akım rasat istasyonunun 1964-1986 yılları arası toplam akım değerleri ortalaması 5727 hm3/yıl dır. Debi Nisan ve Mayıs aylarında maksimum, Ağustos ayında ise minimum olmaktadır. Yeşilırmak dışında ovanın iki büyük akarsuyu Terme Çayı ve Abdal Deresidir. Çarşamba ovasının denize yakın kesimlerinde, irili ufaklı pek çok lagün gölü oluşmuştur. En önemlileri Akgöl, Simenlik, Sazlık, Akarcık, Dumanlı ve Kaynarca gölleridir. Etüd sahasında, Eosen yaşlı fliş ve volkanik kökenli kayaçlar ile Miyo-Pliyosen yaşlı detritik seri ve Kuaterner yaşlı alüvyon mostra vermektedir. Eosen yaşlı fliş serisi konglomera, kumtaşı, silttaşı ve marn; volkanikler ise aglomera, tüf, andezit, bazalt ve lav seviyelerinden oluşmaktadır. Miyo-Pliyosen ise konglomera ve kumtaşı ile konsolide olmuş kil ve çakıllı kil bantlarından meydana gelmektedir. Alüvyon; kil, silt, kum ve çakıl boyutundaki detritik malzeme ile kavkıların yer yer değişik oranlardaki karışımlarından oluşur. Kalınlığı 110 m yi bulmaktadır. Çarşamba ovasının muhtelif yerlerinde DSİ, Köy Hizmetleri, İller Bankası ve Özel sondaj şirketleri tarafından değişik amaçlarla ve farklı derinliklerde sondaj kuyuları açılmıştır. DSİ nin açtığı araştırma sondaj kuyusu sayısı 110, drenaj sondaj kuyusu sayısı da 82 dir. Türkiye Gübre Fabrikaları A.Ş. Samsun İşletme Müdürlüğü, Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş. Samsun İşletme Müdürlüğü, Gelemen Tarım İşletmesi Müdürlüğü ile Belediyeler gibi kuruluşlara DSİ tarafından bedeli karşılığı açılan sondaj kuyusu sayısı 61, KurtahmetliBoyacılı Sulama Kooperatifi için açılan işletme sondaj kuyusu sayısı ise 13 tür. İller Bankası tarafından 15, Köy Hizmetleri tarafından da 29 adet sondaj kuyusu açılıştır. Sondaj

91

kuyularında yapılan pompa deneylerinin değerlendirilmesi sonuncunda akiferlerin transmissibilite değerlerinin 11 ile 16760 m2/gün, özgül verimlerinin ise 0,2 ile 32,8 l/s/m arasında değiştiği tespit edilmiştir. Çarşamba ovasının yıllık yer altı suyu rezervi, akiferin yıllık rezerv değişiminden gidilerek 156,5 hm3/yıl olarak hesaplanmıştır. AMAÇ Delta karakterindeki Çarşamba-Terme ovasının hidrojeolojik etüdü; ovadaki yer altı suyunun nerelerde, hangi derinlikte, ne miktarda ve ne kalitede olduğunun tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. Ovanın yer altı geometrisi, akifer seviyelerin kalınlık ve derinliği ile yer altı suyunun kalite ve miktar yönünden dağılışı belirlenmeye çalışılmıştır. Meteorolojik, jeolojik ve hidrolik veriler dikkate alınarak, yer altı suyunun yıllık seviye değişiminden faydalanılarak ovanın yer altı suyu rezervi hesaplanmıştır. Etüd , 1987-1992 yılları arasında yapılmıştır. ETÜD SAHASININ TANITILMASI Hidrojeolojik etüdü yapılan ÇARŞAMBA Delta Ovası, Karadeniz Bölgesinde, Samsun il Merkezinin doğusunda, Greenwich başlangıcına göre 36o23’ ile 37o07’ boylam ve 41o06’ ile 41o22’ enlem daireleri arasında yer alır. Saha içinde Çarşamba, Terme ve Tekkeköy ilçe merkezleri ile bu ilçelere bağlı çok sayıda köy yerleşmesi bulunmaktadır. Ova alanının yüzölçümü 1000 km2, incelenen sahanın yüz ölçümü de 1460 km2 dir. Samsun il merkezinin 3 km doğusundaki Kirazlık mevkiinden başlayıp Tekkeköy, Çarşamba ve Terme ilçelerini içine alarak, doğuda Samsun-Ordu il sınırını oluşturan Akçay Deresine kadar uzanan ova, “Çarşamba Delta Ovası” olarak adlandırılmaktadır. Ova, batıda deniz seviyesinden başlar, güneye doğru yükselen tepelerin eteklerinden geçerek doğuya doğru uzanır. Çarşamba Delta ovasında yükseklikler 0 ile 40 m arasında değişmektedir. Kuzeyden Karadeniz’le güneyden de Karadeniz kıyı dağlarıyla çevrilmiştir. Etüd sahasının morfolojisi, büyük ölçüde jeolojik formasyonların petrografik özellikleriyle tektonik yapıya bağlı olarak gelişmiştir. Batıda mostra veren volkanikler, ova kenarından itibaren birden yükselerek oldukça engebeli bir topografya teşkil ederler. Güneye doğru uzanan yamaçlar ve bunları bıçak gibi ikiye bölen, kuzey-güney doğrultusunda gelişmiş dik vadiler özellikle Tekkeköy, Çinik ve Kutlukent civarında karakteristik topografyasını oluşturur. Buralarda yükseklik 150-250 m arasında değişmektedir. Doğuya doğru gidildiğinde yükseklik ile yamaç eğimlerinin azaldığı görülür. Sıtmasuyu, Kışlaköy ve Şehgüven köyleri civarındaki sırtlar yarım ay şeklinde ova içine doğru uzanır. Dikbıyık’ın güneybatısında, alüvyal saha içinde, kubbemsi Neojen tepecikleri yükselir. Bu tepelerin kotu 15 ile 30 m, genişliği 50-250 m, uzunluğu ise 200-750 m arasında değişmektedir. Çarşamba ilçe merkezinin güneyinde, Yeşilırmak ile Abdal Deresi arasında, yüksekliği 50-110 m ararsında değişen Neojen tepeleri, ova içine doğru dil şeklinde uzanmaktadır. Akarsu şebekesi genelde, güney kuzey istikametinde, birbirine paralel ve dentritik sistemde gelişmiştir.
92

Alp orojenezi ve daha sonra meydana gelen epirojenik hareketlerle yükselen pontid kuşağı, Karadeniz çukuruyla bağlantı sağlamıştır. Böylece denize ulaşan Yeşilırmak, Terme Çayı ve Abdal Deresi ile diğer akarsular taşıdıkları malzemeyi deniz içindeki bu çukura biriktirme işlemine devam ederk, bu güne kadar, yaklaşık 1000 km2 yüz ölçüme sahip Çarşamba Delta ovasını meydana getirmiştir. AKARSULAR Yeşilırmak, Çarşamba Delta ovasının oluşumunda etkin rol oynayan en önemli akarsudur. Yeşilırmak dışında, ovanın diğer iki büyük akarsuyu Terme Çayı ve Abdal Deresidir. Bakacak Deresi, Büyüklü Deresi, Balcalı Deresi, Kocaman Çayı ve Miliç Deresi de etüd sahası içinde daimi akış gösteren diğer akarsulardır. GÖLLER Çarşamba ovasının kuzeyinde, kuzeydoğusunda ve kuzeybatısında kıyıya yakın yerlerde irili ufaklı lagün gölleri oluşmuştur. Bunların en önemlileri Akgöl, Simenlik Gölü, Sazlık Gölü, Akarcık Gölü, Dumanlı Göl ve Kaynarca Gölü’dür. Göllerin etrafı sazlık ve bataklık alanlarla kaplıdır. DRENAJ KANALLARI Çarşamba ovasının büyük bir kısmını oluşturan taban arazilerdeki eğim yetersizliği ve doğal boşalım şartlarının bulunmayışı nedeniyle, drenaj problemi büyük önem kazanmıştır. Drenaj kanlı açma çalışmaları 1950 li yıllarda başlamış ve halen devam etmektedir. Açılan drenaj kanalı uzunluğu 400 km nin üzerindedir. Çarşamba Ovası Sulaması Planlama Raporu’nda belirtildiği üzere, yapılanların dışında, 1000 ha yüzeysel drenaj, 24000 ha derin drenaja, 34000 ha çiftlik drenajına ve 14000 ha alanda da pompalı drenaja gerek duyulmaktadır. Pompalı drenaj için 21 adet pompaj istasyonuna ihtiyaç vardır. Ayrıca Köy Hizmetleri tarafından yıllardan beri ovanın muhtelif yerlerinde kapalı drenaj çalışmaları sürdürülmektedir. Çarşamba ovasında açılan ana drenaj kanallarının isimleri Samsun istikametinden başlamak üzere; Kirazlık, Hıdırellez, Bakır, Selyeri, Kocaırmak, Ulaş, Abdal Dersi, Turgutlu, Araplı, Ambarköprü, Uluköy, Ömerli, Acıklı, Taflı, Şıvganlı, İnesilli, Balkanlı, Karaboğaz ve Kocaman drenaj kanallarıdır. KAYNAKLAR Çarşamba Delta Ovası ile güneydeki Eosen yaşlı fliş ve volkanik seride, önemli kaynak boşalımları gözlenmemektedir. Fliş ve volkanik seri içindeki jeolojik birimler birbirleriyle bağlantılı kırık ve çatlaklarında az da olsa bir miktar yer altı suyu bulunur. Bu sular, kırıklar boyunca ve sızıntılar şeklinde yüzeye çıkmaktadır. Pek çoğunun debisi 0,1 l/s nin altındadır. Debisi 0,1 l/s nin üstünde olan kaynaklardan tespit edilebilenlerin listesi aşağıda verilmiştir.

93

Tablo D.10. Kaynaklar ve Debileri

Kaynak Adı Sıtmasuyu-Soğuksu Pınarı Kumköy-Orta Mah.Soğusu Pınarı Şehgüven-Soğuksu Pınarı Karaoğlan Köyü-Karapınar Kaynağı Gökçe Köyü-Dere Kaynağı Aşağıçinik-A.Çeşme Kaynağı Aşağıçinik-DoktorunSuyu Biçme Köyü-Soğuksu Pınarı Kerpiçli Köyü-Gariyani Kaynağı Kerpiçli Köyü-Kayaaltı Kaynağı
Kaynak. DSİ 7. Bölge Müdürlüğü, 2005

Debisi (l/s) 0,8 2 4 0,1 0,2 0,5 3 0,5 1,2 0,5

Çıktığı Formasyon Alüvyon Fliş Serisi Alüvyon Volkanik Seri Volkanik Seri Volkanik Seri Volkanik Seri Fliş Sersi Fliş Serisi Fliş Serisi

ADİ KUYULAR Çarşamba ovasında, köylülerin büyük bir çoğunluğu, içme-kullanma suyu temin etmek ve ekili arazilerini de imkan nispetinde yer altı suyu ile sulamak amacıyla evlerinin önünde ve arazilerinde petekli kuyular açmıştır. Kuyuların derinlikleri 2-10 m arasında değişmektedir. SONDAJ KUYULARI Çarşamba ovasında; DSİ, Köy Hizmetleri, iller Bankası ve Özel Sondaj Şirketleri tarafından farklı amaç ve derinlikte sondaj kuyuları açılmıştır. DSİ tarafından ovanın değişik yerlerinde; toplam 246 kuyu, İller Bankası tarafından 15 kuyu, Köy Hizmetleri tarafından 29 kuyu açılmıştır. DSİ tarafından açılan sondaj kuyularının derinliği 10 ile 300 m arasında değişmektedir. AKİFERLER I-Yer Altı Suyunu Taşıyan Formasyonların Yayılım, Derinlik ve Kalınlıkları. Etüd sahasında, birinci derecede akifer özelliği gösteren jeolojik ünite delta karakterindeki alüvyal dolgu malzemesi, ikinci derecedeki de Eosen yaşlı volkanik kayaçlardır. Çarşamba ovası, bir delta ovası olduğundan, yatay ve düşey yönlerde çok karmaşık bir tabakalanma ve farklı litolojik özellik göstermektedir. Yer altı geometrisinin daha iyi aydınlatılabilmesi için ova, Yeşilırmak Sol Sahili ve Yeşilırmak Sağ Sahili diye iki parçaya ayrılarak incelenmiştir.

94

YEŞİLIRMAK SOL SAHİLİ Sondaj kuyuları ile jeofizik etüd verilerinden yararlanılarak çizilen “KİL KALINLIK HARİTASI” incelendiğinde serbest ve yarı basınçlı-basınçlı akifer sahalarının birbiri içine girdiği ve aşağıda izah edilen kısımlar hariç kesin bir sınır belirlemek mümkün olmadığı görülür. Batıda Kirazlık mevkii, Tekköy ilçe merkezi civarı ile Ovabaşı, Gölceğiz, Karabük, Irmaksırtı ve Ovacık köylerinin kuzeyinde kalan saha serbest akifer seviyelerinden oluşmaktadır. Ova güneyinde, Kumköy, Kurtahmetli, Boyacılı ve Eğrikum köylerinin yer aldığı alüvyal düzlük de serbest akiferlerden oluşmaktadır. Yeşilırmak güncel yatağının sol sahilinde, eni 500 ile 2000 m arasında değişen ve Yeşilırmak boyunca şerit şeklinde kuzeye doğru uzanan sondaj kuyularının yer aldığı saha da, serbest akiferin bir başka bölümünü oluşturur. Köprübaşı, Hamzalı, Kahyalı, Taşdemir, Bayramlı, Otluk, Dikbıyık, Çelikli, Kuşhane, Üçköprü, Damlataş, Göblen, Yeni Karacalı ve Ahubaba köylerini içine alan saha, yarı basınçlı akifer bölgesidir. Bu bölgelerde akifer seviyelerin üzerindeki kil tabakasının kalınlığı 15-90 m arasındadır. Yeşilırmak sol sahilinde akifer tavan derinliği genel olarak 4 ile 40 m arasındadır. Akifer kalınlığı ise 1-20 arasında değişir. Akifer seviyeler, genelde çakıl, killi-kumlu çakıl, silt-kum-kavkı, killi-kavkılı çakıl ve siltli kumdan oluşmaktadır. YEŞİLIRMAK SAĞ SAHİLİ Çarşamba-Terme arasında, yelpaze şeklinde kuzeye doğru açılan saha, Yeşilırmak sağ sahilinin basınçlı-yarı basınçlı akifer bölümünü oluşturmaktadır. Bunun dışında kalan saha serbest akifer seviyelerinden oluşmaktadır. Akifer kalınlığı, derinliği ve adedi yer yer değişmektedir. Üstte bazen kalın bir kil tabakası bulunmakta, onun altında da farklı kalınlıklarda akifer seviyeleri yer almaktadır. Akifer seviyeleri genellikle çakıl, killi-kumlu çakıl, siltli-kavkılı kum, killi-kavkılı çakıl, siltli kum ve bloklu kum-çakıldan oluşmaktadır. Ova güneyinde akifer seviyeleri daha ziyade çakıl-kumlu çakıl ve bloklu-kum çakıl gibi iri taneli malzemeden oluşmaktadır. Kuzeye doğru gidildikçe tane boyutu küçülerek kum, silt ve kil gibi ince taneli malzemeye geçiş görülmekte ve alüvyal dolgu içindeki kavkı oranı artmaktadır. Akifer derinliği 5-58 m, akifer kalınlığı ise 2 ile 15 m arasında değişmektedir. II-Yer altı suyu Taşıyan Formasyonların Hidrolik Özellikleri. Ovada açılmış olan sondaj kuyularında yapılan pompa deneylerinin değerlendirilmesi sonucunda, iletkenlik (Transmissibilite) değerlerinin 11 ile 16760 m2/gün arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu durum, akifer seviyelerin yatay ve düşey yönlerdeki süreksizliğinden ve litolojik özelliklerinin yer yer büyük değişiklikler göstermesinden ileri gelmektedir.

95

Ovanın batısındaki Azot ve Bakır İşletmeleri ile Gelemen Tarım İşletmesi Müdürlüğü için açılan işletme sondaj kuyularının iletkenlik katsayıları 50 ile 2064 m2/gün, özgül verimleri de 0,61 l/s/m ile 10.86 l/s/m arasında değişmektedir. Çarşamba Şeker Fabrikası için eski alüvyonda açılmış sondaj kuyularının iletkenlik değerleri 106 ile 246 m2/gün, özgül verimleri de 0,88 ile 2,20 l/s/m arasındadır. Yeşilırmak Sol Sahilinde; Çelikli, Kuşhane, Beylerce, Yeniköseli, Hacılıçay, Damlataş, Ahubaba, Dikencik ve Karamustafalı köylerinin yer aldığı bölgede iletkenlik değerleri 88 ile 1125 m2/gün, özgül verimler ise 1,1 ile 5,3 l/s/m arasında değişmektedir. Çarşamba ilçe merkezinden itibaren güneye, yani Yeşilırmak membaına doğru gidildiğinde, serbest akiferlerin iletkenlik ve özgül verim değerlerinde büyük artışlar olmaktadır. Kurtahmetli-Boyacılı “Sulama Kooperatifi” sahasında açılan işletme sondaj kuyularının iletkenlik değerleri 2655 ile 16760 m2/gün, özgül verimleri ise 12.06 ile 32,75 l/s/m arasındadır. Yeşilırmak’ın 7-8 km sağ sahili boyunca kuzeye doğru uzanan sahada iletkenlik değerleri 285 ile 1865 m2/gün, özgül verim de 0,12 ile 6,0 l/s/m arasında değişir. Taşpınar, Sütözü, Çanaklı, Geçmiş ve Bafracalı köylerinin de yer aldığı bölgede iletkenlik ve özgül değerleri düşer. Sütözü köyünde açılan sondaj kuyusunun iletkenlik değeri 11 m2/gün, özgül verimi ise 0,2 l/s/m dir. SU TABLASI SONUÇLARI DERİN KUYULAR SU TABLASI SONUÇLARI Yeşilırmak ile yer altı suyu arasında çok karmaşık bir ilişki vardır. Etüd sahasının güneyinde Eğrikum, Boyacılı, Kurtahmetli, Muşçalı ve Demiraslan köyleri civarında, ırmak yer altı suyunu beslemektedir. Çarşamba ilçe merkezi ile Hacılıçay ve Kumarlı köylerine kadar olan kısımda yer altı suyu ırmağı besler. Hacılıçay köyünden Karamustafalı köyüne kadar olan kısımda ise; sağ sahilde yer altı suyu ırmağı, sol sahilde de ırmak yer altı suyunu beslemektedir. Hidrolik eğim, Çarşamba ilçe merkezinin güneybatısı ile Dikbıyık’ın güneybatısında kalan sahalarda 0,0025 ile en yüksek değere ulaşmaktadır. Bu durum, adı geçen sahalardaki alüvyon permeabilite değerinin düşük oluşundan kaynaklanmaktadır. Sığırtmaç, Aşağı Domurlu, Demircili, Yeniköseli, Hacılıçay, Bölmeçayırı, Yenikaracalı ve Ahubaba hattı ile Taşdemir, Irmaksırtı ve Epçeli hattı boyunca, yer altı suyunun kuzeybatıya aktığı görülür. Ovada oluşan yer altı suyu tümsekleri ise şu doğrultularda uzanmaktadır. a) Güney-kuzey istikametinde uzanan Tilkili-Irmaksırtı-Eyercili hattı, b) Güney-kuzey istikametinde uzanan Kuşhane-Damlataş-Ahubaba hattı, c) Güney-kuzeybatı istikametinde uzanan Arımköseli-Namazlı-Karacalı-Uluköy hattı. Yer altı suyu akımı, genellikle kuzeydoğu-kuzeybatı arasında ve yelpaze şeklinde olmaktadır.

96

...2 hm3/yıl dır..5 hm3/yıl dır. Yıllık boşalım = 2*rezerv değişimi Yıllık boşalım = 2*78.. 2005 -Çekim+denize boşalım. 41o20’ ile 41o50’ boylam ve 35o30’ ile 36o14’ enlem daireleri arasında yer alır.... yüzeysel akıştan ve akarsu yatağından alüvyona süzülme yoluyla olmaktadır.. Ovadaki toplam yıllık rezerv değişimi 78.156. DSİ 7...55.7 TOPLAM... Çarşamba ilçe merkezinden Yeşilırmak membaına doğru gidildiğinde.. Bölge Müdürlüğü........25 hm3 tür.. Yer altı suyunun akım yönü yine kuzey..... Samsun il Merkezinin batısında... YER ALTI SUYUNUN BESLENMESİ VE BOŞALMASI Akifer seviyelerin beslenmesi.. kuzeydoğu ve kuzey batıya doğrudur..156. etüt sahasında mostra veren jeolojik ünitelerin litolojik ve petrografik özellikleri gereği yağıştan.. Ova genelinde ırmak yatağı dar ve derin olmadığından.................. ovanın yıllık emniyetli yer altı suyu rezervi 156.............. Akiferin yıllık boşalım miktarı. incelenen sahanın yüz ölçümü de 1520 km2 dir... ırmak yer altı suyunu beslemektedir. YERALTI SUYU BLANÇOSU Tablo D.ADİ KUYULAR SU TABLASI SONUÇLARI Ovanın kıyıya yakın yerlerinde.......... Çarşamba Ovası Yeraltı Suyu Bilançosu: BESLENME (hm3/yıl) BOŞALIM (hm3/yıl) -Yağıştan ve yüzeysel akıştan beslenme..8 -Akarsudan beslenme.. Yıllık rezervin % 80 i yıllık emniyetli verim kabul edildiğine göre...... hatta yer yer deniz seviyesinin de altında olduğu görülmektedir.........25 hm3 = 156..5 hm3/yıl * 0........... ırmak sürekli yer altı suyunu beslemektedir. Orta Karadeniz Bölgesinde.5 BAFRA OVASI HİDROJEOLOJİK ETÜTLERİ Hidrojeolojik etüdü yapılan BAFRA Ovası... Çarşamba ilçe merkezinden akış aşağı gidildiğinde ise ırmağın yer yer hem alıcı hem de verici olduğu görülür.... Ova alanının yüzölçümü 575 km2................... 97 ...11....5 Kaynak. rezerv değişim miktarının 2 katına eşit olduğuna göre.156..100... yer altı suyu seviyesinin deniz seviyesinde............80 = 125...5 TOPLAM.

. Meteorolojik. 1962-1983 yılları arasında yıllık toplam ortalama akışı 188. Kısmen de Neojene ait kumtaşı ve konglomera seviyeleri de akifer özelliği taşır. Etüd. Delta ovasındaki yer altı suyunun kalitesi. 15 adet bedelli kuyu. Samsun il Merkezinin batısında.2 * 106 m3/yıl dır. hangi derinlikte. Bafra ovasında bugüne kadar DSİ tarafından açılan 62 adet araştırma. Kızılırmak ve diğer akarsuların ortaklaşa oluşturduğu Bafra delta ovası teşkil eder. Jeolojik ünitelerin petrografik özelliklerine bağlı olarak kaynak verimleri çok azdır. yer altı suyunun yıllık seviye değişiminden faydalanılarak ovanın yer altı suyu rezervi hesaplanmıştır. yaklaşık 575 km2 kadardır. ovadaki yer altı suyunun nerelerde. Etüd sahasının yüzölçümü 1520 km2 dir.Etüd sahasının en önemli akarsuyu Kızılırmak’tır. 33 adet drenaj. 1981-1984 yılları arasında yapılmıştır. 41o20’ ile 41o50’ boylam ve 35o30’ ile 36o14’ enlem daireleri arasında yer alır.1-27 l/s/m. 14 adet yer altı suyu sulama kuyusu. Delta ovasında akiferi oluşturan seviyelerin litolojik özelliklerine bağlı olarak iletkenlik katsayısı T=18-8320 m3/gün/m. özgül verim 0. ETÜT SAHASININ TANITILMASI Hidrojeolojik etüdü yapılan BAFRA Ovası. Su seviye değişimlerinden yararlanılarak hesaplanan ova yer altı suyu rezervi 95. İncelenen sahada su veren jeolojik birim.08 m3/s dir. Genelde yer altı suyu C3S1 yani yüksek tuzlu az sodyumlu sulama suyu sınıfındadır. Kızılırmak ile beraber güney-kuzey ve güneybatı-kuzeydoğu istikametinde Karadeniz’e ulaşan derelerin birlikte meydana getirdiği Bafra delta ovasının yüzölçümü ise. doğu-kuzey-batı sahili boyunca. Orta Karadeniz Bölgesinde.27 m3/s dir. kıyıya paralel uzaması ve genişliği 2 ile 8 km arasında değişen ova bölümünde. AMAÇ Delta karakterindeki Bafra ovasının hidrojeolojik etüdü. İller Bankası tarafından da 19 adet olmak üzere 166 tane derin drenaj kuyusu açılmıştır. akifer seviyelerin kalınlık ve derinliği ile yer altı suyunun kalite ve miktar yönünden dağılışı belirlenmeye çalışılmıştır. jeolojik ve hidrolik veriler dikkate alınarak. Saha içinde Bafra. 98 . ne miktarda ve ne kalitede olduğunun tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. Ovanın yer altı geometrisi. elektriki kondüktivite değerleri de 410-6360 micromhos/cm arasında değerler gösterir. Alaçam ve 19 Mayıs ilçe merkezleri ile bu ilçelere bağlı çok sayıda köy yerleşkesi bulunmaktadır. EC (elektriki kondüktivite)= 2250 micromhos/cm nin üstünde olduğundan kötü kaliteli yani sulamada kullanılamaz niteliktedir. YSE tarafından ise 23 adet. En fazla verim 1-2 l/s civarındadır. Engiz Deresinin de yıllık toplam ortalama akışı ise 2.

kuzeybatıgüneydoğu istikametinde bir sıralanış gösterir. heyelanlı topografik özellikler gösterir. bugüne kadar. Kuşçular Tepe (696 m). Aylık debi. Kocadağ (1210 m). Dütmen Dağı (1670 m). Derbent Tepe (239 m) dir. Nisan ayı maksimum debisi de 99 . Akışın en az olduğu Ağustos ayında ortalama debi 95. gerek Kızılırmak ve gerekse diğer akarsular. kenar önündeki bu çukura biriktirme işlemine devam ederek. Güney sınırı ise. deniz seviyesinden başlar. Taşelik. Kızılırmak’ın yıllık ortalama debisi 188. taşıdıkları malzemeyi. Üçpınar Tepe (1273 m).Bafra delta ovasının. kuzeyde. Alp orojenezi ve daha sonra meydana gelen büyük ölçüde epirojenik hadiseler neticesinde yükselen kara. AKARSULAR Kızılırmak. Yermenuşağı Tepe (893 m). Ercel Tepe (982 m). Som Tepe (285 m). Neojene ait seriler. Sahanın güneydoğusundan itibaren doğu sınırı. etüt sahasının da en önemli akarsuyudur. Asar Tepe (1094 m). güneye doğru tedricen artarak en fazla 1670 m ye kadar ulaşır. Bu yükseltileri. güney kenarında 50 m civarında olan yükselti. Bu çalışmanın yapıldığı yılları kapsayan. yer yer heyelanlı bölgeler de görülür. 311. Bölge içinde yer alan dağ silsileleri. Nebyen Sivrisi (1292 m). Büyükdüz Tepe (1282 m). büyük ölçüde jeolojik formasyonların petrografik özellikleriyle tektonik yapıya bağlı olarak gelişmiştir. güneye doğru gittikçe yükselen tepelerin doruklarından geçer. 1962-1983 yılları arasında Kızılırmak!ın Mart ayı maksimum debisi 198 m3/s ile 1345 m3/s arasında. Kum Tepe (1402 m). diller halinde uzanır. Etüd sahasının güneyini çevreleyen Üst Kretase fliş serisi. Bulgurcu Tepe (1142 m).01 m3/s ile Mart ayı ilk sırayı alır. Bilhassa Alaçam yöresi ile Bafra ilçesinin güneybatısı. doğuya doğru gittikçe alçalan tepelerden geçer ki bunlar. kuzeyden güneye doğru. Büyük Tepe (613 m). Sırtpınar Tepe (497 m). kuzeyinde teşekkül etmiş olan dik bir kenarla. bombeli tepe ve sırtlar meydana getirerek ova içine doğru. batı bölümünde de Bedeş. Çakıldibi Tepe (1261 m) ve Böğürtlen Tepe (1399 m) ler söylenebilir. Kayalıkdağ (1041 m). genellikle kuzeydoğu-güneybatı. Kızılırmak dışında ise Bafra ovasının doğu kesiminde Engiz Deresi. Etüt sahasının morfolojisi. etüt sahası içinde daimi akış gösteren yüzey sularını meydana getirirler. akarsu şebekesi tarafından dik ve derin vadilerle yarılmış ve arazi sert bir görünüş kazanmıştır. Karadeniz çukuruyla bağlantısı sağlanmıştır. Taşlı Tepe (1011 m). eski masiflerin önünden itibaren başlar. Mayıs Tepe (353 m). Sülüklü Tepe (1054 m). Çalın Tepe (1148 m) ve Dedeboğazı Tepe (588 m)lerinden geçerek sahile ulaşır. Gökçeboğaz ve Uluçay (Alaçam) Dereleri. Buna göre 324. Derbent Tepe’den sonra yüksekliğin tekrar artarak 1400 m ye ulaştığı görülür. en yüksek değere Mart ve Nisan aylarında ulaşır.08 m3/s dir. 100-250 m lik bir yüksekliğe ulaşan Neojen ve Eosende. Kara Tepe (1607 m) teşkil etmektedir. Böylece denize ulaşan. yaklaşık 575 km2 genişliğindeki Bafra Delta Ovasını meydana getirmişlerdir. Tepetekke (749 m).91 m3/s dir.67 m3/s lik sarfiyat ile Nisan ayı onu takip eder. Tuzlakıranı Tepe (792 m). tatlı eğimli. Etüt sahasının batı sınırı. Türkiye’nin olduğu gibi.

Volkaniklerle fliş serisinin birbirleriyle bağlantılı kırık ve çatlaklarında az da olsa bir miktar yer altı suyu bulunur. aynı periyot içinde Ağustos ayı minimum debisinin de 21. hidrojeolojik etütlere dayanılarak yer altı suyu araştırılması amacıyla 1959-1973 yılları arasında. Kuyuların ortalama derinlikleri 5-10 m arasında değişmektedir. içme-kullanma suyu temin etmek ve ekili arazilerini de imkan nispetinde yer altı suyu ile sulamak amacıyla evlerinin önünde ve arazilerinde petekli kuyular açmıştır. delta ve kıyı oluşumunu meydana getiren tabii şartlar. iller Bankası ve TPAO (Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı) ile yabancı petrol şirketleri tarafından farklı amaç ve derinlikte sondaj kuyuları açılmıştır. DSİ tarafından ovanın değişik yerlerinde. yaz aylarında ve –0. yazın su seviyesinin –0. SONDAJ KUYULARI Bafra ovasında. Bugün ki koşullarda ise 75 120 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 5808 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 184. 1973-1983 yılları arasında 15 adet bedelli işletme kuyusu.2 m3/s dir.5 m3/s dir.60 m ye kadar düşmesinden dolayı kapalı kalırlar. kırıklar boyunca ve sızıntılar şeklinde yüzeye çıkmaktadır. 1963 yılında ise derinlikleri 20 ile 50 m arasında değişen 33 adet drenaj sondaj kuyusu. DSİ. Kış döneminde ise. GÖLLER Bafra ovasının kuzeyinde ve doğusunda. Balık Gölü (Ulugöl). Köy Hizmetleri tarafından. Mevcut petekli kuyu sayısı 1500 den fazladır. ADİ KUYULAR Çarşamba ovasında. Cernek Gölü. Böylece tuzlu deniz suyu. yağış ve ve sel sularıyla göllerdeki su seviyesi yükselerek. Kızılırmak’ın batısında Karaboğaz ve Mülk gölleri ile. çakıllı seviyelerinden suyunu almaktadır. doğusunda Liman gölü. 1969-1980 yılları içinde 14 adet işletme sondaj kuyusu açılmıştır.0 m3/s arasında değiştiği tespit edilmiştir. Debileri 1-2 l/s ye ulaşır.0 kotunda toplam 9250 ha yüz ölçümleri. Bir örnek olarak. köylülerin büyük bir çoğunluğu. Bafra ovasında 62 adet araştırma sondaj kuyusu. Tatlı Göl ve Uzun Göl bunların en önemlilerini oluşturur. Köy Hizmetleri. göllere sızarak göl sularının tuzluluk derecelerini artırır.94. Gıcı Gölü. Bafra ovasındaki göllerin +/.5 m3/s ile 117. aynı zamanda irili ufaklı pek çok gölün de meydana gelmesini sağlamıştır. Yılın en kurak olan Ağustos ayının ortalama debisi ise 106. Kuyular alüvyonun kumlu.60 m kotunda 2440 ha kadar düştüğü görülür. Bu sular. çıkış ayaklarından denize boşalır. KAYNAKLAR İnceleme alanında debi yönünden kayda değer bir kaynak gözlenmemiştir.1 m3/s ile 1190 m3/s arasında. Nebyansivrisi (1292 m) ve doğu devamında volkanik-fliş kontaktından muhtelif kayanaklar doğar. köylere içme suyu temini 100 . Göllerin denize çıkış yolları dar olup.

düşümün ise 0.60 m ile 13. Derinlik ve Kalınlıkları Etüt sahasında. Bu tip akiferlerin üstünde daima kalın bir kil tabakası. Bafra ovasında 1959-1960 yılları içinde açılan araştırma kuyularında.50 m ile 20 m arasında değiştiği. Bu özellik. toplam 166 adet derin sondaj kuyusu devlet eliyle açılmış bulunmaktadır. AKİFERLER I-Yer Altı Suyunu Taşıyan Formasyonların Yayılım. bunun altında çakıl. 1962-1965 yılları içinde açılan kuyularda ise 1 l/s ile 30 l/s arasında bir verim. ARTEZYEN AKİFER BÖLÜMÜ Basınçlı akiferler. daha altta yine kil seviyesi yer almaktadır. o günün şartları ve imkanları ölçüsünde yapılmış pompa deneyleri sonunda akifer veriminin 1 l/s ile 12. bunun altında çakıl veya kumdan ibaret akifer seviye. düşümlerin ise 0. Kızılırmak’ın Karadeniz’e döküldüğü deltanın kuzey ucunda bulunan Kürtler kuyusunun yer aldığı kısım. DSİ tarafından açılan sondaj kuyularının derinliği 20 ile 350 m arasında. İller Bankası tarafından belediye teşkilatı olan ilçe ve kasabalara içme suyu temin amacıyla 19 adet olmak üzere. 0. üstte kalınlığı 11-64 m ler arasında değişen bir kil tabakası. bunun güneyinde kalan ova kesimi de ovanın SERBEST AKİFER bölgesini oluşturmaktadır. Kızılırmak’ın batısında kıyıya paralel bir şekilde uzanan bölge ovanın basınçlı yani ARTEZYEN AKİFER bölümünü.0 m arasında da bir düşüm tespit edilmiştir. İller Bankası tarafından açılmış içme suyu kuyularında. kum ve bunların karışımından ibaret akifer seviye. 9 l/s ile 86 l/s arasında bir verim. Bafra ovasının doğusunda (göller bölgesinin batı kenarı boyunca) bulunan kuyuların yer aldığı ova ünitesi ile.3 m ile 13. drenaj kuyularının ise 20 ile 50 m arasında değişmektedir. açılmış sondajlarda verimin 2 l/s ile 20 l/s civarında. birinci derecede akifer özelliği gösteren jeolojik ünite.amacıyla 1967-1983 yılları arasında 23 adet. 101 . araştırma sondaj kuyu sonuçlarıyla da doğrulanmaktadır. buna karşılık ise 1 m ile 11 m arasında değişen bir düşüm tespit edilmiştir. daha altta da ya alüvyal menşe’li veya Neojen yahut daha yaşlı kil ve marn gibi ikincil bir geçirimsiz seviye yer almaktadır. Köy Hizmetleri tarafından ovanın muhtelif yerlerinde köylere içme suyu temini amacıyla.0 m ler arasında değiştiği görülmektedir. Kızılırmak ve diğer akarsuların ortaklaşa meydana getirdiği Bafra delta ovası ile Neojen’e ait kumtaşı ve konglomera seviyelerinden ibarettir. yani geçirimsiz bir zon. Kızılırmak’ın yakın jeolojik geçmişte taşkın sahasını oluşturan ova kesiminde yer almaktadır.50 l/s. 1969 yılından sonra açılmış işletme kuyularında ise (Doğankaya-Dedeli “Toprak ve Su Kooperatifleri” sahasında) 20 l/s ile 63 l/s civarında olan verimlere karşılık 2 m ile 9 m arasında bir düşüm elde edilmiştir. Ovanın doğusundaki bu artezyen akifer sahasında.

İkiztepe köyü içinde Neojen üzerinde açılmış olan kuyuda. ova kuzeyinde ise artezyen akifer derinliğinin 35-51 m.5-6 km arasında değişen düzlük içinde açılmış kuyulara göre menbadan mansaba doğru serbest akifer zonu özelliği gösterir. 80-90 m arası çakıl seviyesi. Kızılırmak sol sahilinde. Yenice (Taşkeklik) Deresi sağ sahilinde açılmış Doyran kuyusunda. artezyen akifer içinde açılmış 4213 no lu Kürtler kuyusunda üstte 80 m ye kadar devam eden bir kil tabakası. bu kuyudan 3 km kuzeyde açılmış Demirciköy kuyusunda. akifer kalınlığının da 10-20 m arasında. Alaçam kuzeyinde açılan kuyularda da serbest akifer zonları görülmüştür. Bafra ovasını oluşturan alüvyon içindeki akiferlerin geometrisi hakkında bir özet yapılırsa: a) Doğudaki artezyen sahasında akifer derinliğinin 11 m ile 80 m. aynı derenin sol sahilinde yani batısında açılmış Soğukçam (Aşağı Bedeş) kuyusunda. doğu ve güneybatısında Neojen seri ile Neojen-Alüvyon sınırına yakın kısımlarda açılmış Balıklar (Kahraman) kuyusu. Bakırpınar kuyusu. Dededağı kuyusu. bu kuyunun 1 km kadar kuzeyinde açılmış Muamlı kuyusunda. Samsun-Bafra devlet yolunun Engiz Çayı alüvyonunu kestiği yerde yolun hemen kuzeyi ve 1 km kadar menba yönünde alüvyonda açılmış kuyu. güney-kuzey doğrultulu. SERBEST AKİFERLER BÖLÜMÜ Kızılırmak sağ sahilde kalan ova kesiminde serbest akiferin görüldüğü yerler aşağıda özetle verilmiştir. bu kuyuların 3-3. akifer kalınlığının da 20-30 m arasında olduğu. bunun altında da 161 m ye kadar kil seviyesi geçilmiştir. genişliği 1. 1500 batıda Hariz kuyusunda.Kızılırmak’ın mansabında. Bafra’nın kuzeydoğusunda. b) Neojen ve daha yaşlı arazilerin eteklerine yakın bölümlerde alüvyon kalınlığının 19-33 m ler arasında. Üçpınar köyü civarında açılmış kuyu. biraz daha batıya gidildiğinde Gökçeboğaz Deresi sol sahilinde açılmış olan Kargalı kuyusunda serbest akiferler görülmüştür. Göltepe Deresi sağ sahilinde açılmış Göltepe kuyusunda. Yörükler köyünün 1 km kadar batısında Horror Deresi mansabında açılmış kuyu. Emirefendi kuyusu. Bugüne kadar yapılmış etüt ve araştırmalardan elde edilen sonuçlara göre. Hariz’in 3 km batısında Muamlı-Çocukboğan kuyusunda. kalınlığının da 20-30 m arasında değiştiği görülmektedir. Osmanbeyli kuyusu. Ayrıca ovanın batı ucunda. c) Bu bölüm ile artezyen saha arasında kalan kesimdeki serbest akifer kalınlığı ve adedi ise yer yer çok değişmektedir. Üstte bazen kalın bir kil 102 . Ovanın batı yarısında ise artezyen akifer derinliğinin 35-51 m arasında.5 km Emenli kuyusu. Kızılırmak’ın bugünkü yatağını oluşturan. yani delta ovasının kuzey ucunda.

eski mendereslere tekabül eden kısımların ova içerisine doğru diller halinde uzandığı. d) Bugünkü yatak boyunca güney-kuzey istikametinde uzanan şeritte de 20 –75 m arasında değişen bir kalınlık gözlenmektedir. akifer tavan derinliğinin genelde 1-5 m arasında değiştiği görülür. en düşük iletkenlik katsayısı (Transmissibilite) ve özgül debi. Araştırma-işletme-drenaj sondaj kuyularıyla jeofizik etüt verilerinin değerlendirilmesi sonunda çizilen “Bafra Ovası 1i Akifer Tavan Derinliği Haritası” incelendiğinde: A) Akifer tavan derinliğinin Kızılırmak’ın bugünkü yatağı boyunca 0-1 m arasında değiştiği. T=102 m3/gün/m ve Q/D=0. İkiztepe-Hariz ve oradan da kuzeybatıya yönelerek Karaboğaz Gölü istikametine aktığı. ovada açılmış olan araştırma ve işletme sondajlarının pompa deneyi sonuçlarına göre tespit edilmiştir. D) Ovanın doğu kesiminde kıyıya paralel bir şerit boyunca (göller bölgesinin batısını oluşturan saha) akifer tavan derinliğinin. F) Aynı şekilde Karadiken mahallesi civarında yine bugünkü yataktan kuzeybatıya doğru Karaboğaz Gölü istikametine yönelik eski bir yatağın varlığı. G) Kızılırmak’ın doğusunda aynı şekilde Şeyhören kuzeyinde geniş bir menderesin yer aldığı ve buradan Girne Mahallesi istikametinde kuzeydoğuya doğru eski bir yatağın uzandığı görülür. Bu kesimdeki akifer kalınlığının 5-50 m arasında.tabakası bulunmakta.75 l/s/m 103 . genişliği 100-500 m arasında değişen bir şerit oluşturduğu. buna paralel olarak her iki sahilde. 60-70 ye ulaştığı Doğanca’nın kuzeybatısında ise 5-45 m arasında olduğu gözlenmiştir. C) Ova doğusunda ve batısında yan dere vadilerinde ve ova içindeki devamlarında da. Kızılırmak’ın jeolojik geçmişte Adaköy ve Karaburç köylerinin güneyinden geçerek. 1-5 m arasında değişmekte olduğu Engiz-Yörükler arasındaki sahada 5-10 m arasında olan tavan derinliğinin doğuya doğru yani kıyıya doğru gittikçe artarak 60-70 m ye ulaştığı gözlenen bir başka husustur. akifer tavan derinliği. E) Bugünkü yatağın batısında ise. bunun altında farklı kalınlıkta akifer seviyeleri yer almaktadır. Kızılırmak sağ sahilinde açılmış araştırma ve işletme sondajlarına göre. Engiz ile Kurugökçe arasındaki kıyı şeridinde ve yakın doğusunda. II-Yeraltı suyu Taşıyan Formasyonların Hidrolik Özellikleri. Karaburç-Adalar ve Kalaycılı köyleri arasında akifer tavan derinliğinin 5-70 m arasında değiştiği. B) Bu derinliğin 1-5 m arasında olduğu sahalar ise. Etüt sahasında mevcut akiferlerin hidrolojik özellikleri.

değerleri Karaköy Devlet Harası kuyusuna. Horror deresi alüvyonunda açılan kuyuların pompaj neticelerine göre akiferin iletkenlik katsayısı 18 m3/gün/m ile 51 m3/gün/m arasında. iletkenlik değerlerinin 50-950 m3/gün/m. Kızılırmak sol sahilinde ve ovanın batısında Göltepe deresi alüvyonunda iletkenlik katsayısı 110 m3/gün/m.25 l/s/m arasında değiştiği. özgül verimler ise 0. 104 . özgül verim de 3 l/s/m. özgül verim ise 0. özgül verimin de 0. Kaygusuz-Türbeköy hattı ile Bafra ilçesi arasındaki sahada iletkenliğin 302792 m3/gün/m ve özgül verimin de 0. Gökçeboğaz deresi Alüvyonunda iletkenlik katsayısı 122 m3/gün/m.34 l/s/m). Taşkelik deresi alüvyonunda ise iletkenlik katsayısı 903 m3/gün/m.5 l/s/m ile 10. verim ise 1 l/s dir. Engiz Deresi alüvyonunda iletkenlik değerleri 96 m3/gün/m ile 873 m3/gün/m arasında. Kızılırmak’ın bugünkü yatağı boyunca yaklaşık 6 km genişliğinde güney-kuzey doğrultulu bir şerit içinde açılmış araştırma ve işletme kuyularına ait verilere göre. T=1081 m3/gün/m ve 11. Kızılırmak sol sahil artezyen akifer bölümünde ise. güneyden kuzeye doğru (yani menbadan mansaba doğru)serbest akiferin verim. Özellikle Dedeli ve Doğankaya Toprak ve Su Kooperatifi sahalarında açılmış işletme kuyularının pompa deneylerinde bu hususu açıkça görmek mümkündür.6-2 l/s/m dir.3-0. IIIIIIArtezyen akifer saha sınırından bir istisnası ile (Koşuköy kuyusunda T=3160 m3/gün/m. en düşük iletkenlik 505 m3/gün/m ve özgül debi 0. Dedeli’deki akiferin iletkenlik katsayısı 1820-8320 m3/gün/m.7 l/s/m değerleriyle Çalmaca kuyusuna aittir. Q/D=6. Bu durum ise yan derelerin taşıma güçlerinin sınırlı olmasının bir neticesidir. Zira ince malzeme hakim durumdadır. özgül verim ve iletkenlik katsayısında akifer sınırı arasında kalan bölümünde.10-15. en yüksek iletkenlik katsayısı ve özgül debi. serbest akiferin hidrojeolojik değerlerinde bariz bir yükseklik göze çarpar. İletkenlik katsayısının 1800-1925 m3/gün/m ve özgül verimin de 1.44 l/s/m arasında değiştiği görülür. özgül verim 6 L/s/m. Ova doğusunda Osmanbeyli kuyusunda özgül verim 0.40 l/s/m arasında değiştiği görülür.7 l/s/m arasında değişmektedir. bu değerlerde bariz bir artış dikkati çeker.6 l/s/m ile 4 l/s/m arasında değişmektedir. Bu bölümde kuzeye nazaran değerlerin daha yüksek olduğu gözlenir.8 l/s/m verim ise 0.13-4. özgül verim 15-27 l/s/m. Bafra ilçe merkezinden akış yukarıya doğru. Etüt sahasında doğudan batıya doğru yan derelerin alüvyonunda iletkenlik katsayısı ve özgül verim aşağıda verilmiştir. en yüksek iletkenlik 7900 m3/gün/m ve özgül debi 21 l/s/m değerleri ise Garipçe kuyusunda görülmüştür. ovanın batısında Alaçam deresi alüvyonunda ise. Yan derelerin alüvyal düzlüklerinde açılmış kuyularda serbest akiferin iletkenlik ve özgül verim değerleri genellikle düşüktür.20 l/s/m.1 l/s/m ile 0.85 l/s/m.5 l/s/m değerleri Fatsalılar kuyusunda. özgül verimin 1. Serbest akifer niteliğinde olan Neojen formasyonlarında gerek verim gerekse özgül verim çok düşüktür. Ovanın batı kesiminde İkiztepe ve Hariz kuyularında özgül verim 0.

92 m ile 1. ovanın diğer kısımlarına göre daha fazla olan seviye düşümü. Kalaycılı-Kaygusuz-Emenli köylerinin yer aldığı ova bölümünde halka ait açılmış kuyuların çok olmasıyla anlaşılmaktadır. Kaygusuz.65 m arasında Sol sahilde Neojen arazinin kuzeyinde kalan ova düzlüğünde ise 2 m ile 9. gözlenen 3 ile 6 m arasında değişen bir seviye düşümü. verimleri de 10-15 l/s civarındadır. Yer altı suyu genelikle kuzeye.16 m dir. uzaklaştıkça düşmektedir. Bu özellik. Bu yörede açılan kuyu adedi 200 ün üstünde olup.Doğankaya’daki sahada açılmış kuyularda ise bu değerler. Etüd sahasının güney sınırı ile kuzey sınırı arsında kalan bölge içinde. YER ALTI SUYU SEVİYE DEĞİŞİMLERİ 1984 Yılı Rasatlarına Göre.53 m uzaklaştıkça 4. Q/D= 5-25 l/s/m arasındadır. drenaj ve şahıslara ait gerek sondaj gerekse derinlikleri 10-20 m arasında değişen keson kuyularda yapılmış yer altı suyu seviye ölçümlerinden elde edilen sonuçlar aşağıdadır. Aşağıbedeş-Göltepe-Altınay köyleri arasında kalan kare şekilli sahada. Düden mevkiine doğru yer altı suyu akmaktadır.49 m arasında değişmektedir. buradan da kuzeye. Karadiken mahallesi-Emenli-Karaboğaz gölü yönünde yer altı suyunun kanalize olduğu görülür. Bafra ovası yeraltı suyu seviye değişimleri aşağıda verilmiştir. So sahilde Dedeli’de ise ırmağa yakın kısımda 1. Altınay. Sağ sahilde Neojen’in kuzeydoğusunda Sarıköy-Üçpınar köyleri arasında kalan sahada. Kızılırmak boyunca akiferde yeraltı suyu seviye değişimi 0. Şeyhören civarında güneydoğu istikametinde. T=1216-7900 m3/gün/m. Ovanın kıyıya yakın bölgelerinde seviye değişimi 1 m civarındadır.80 m arasında oynayan bir seviye değişimi göze çarpar. Doğanca köyü civarında ise yer altı suyu hareketi. sol sahil için açılanan aynı sebebin sonucudur. Kızılıırmak sağ sahilinde. Kızılırmak sağ sahilinde. kuzeydoğu ve kuzey batıya doğrudur. işletme. kuzeydoğuya ve Aşağıbedeş-Altınay yönüne doğru. derinlikleri 13-20 m arasında. 105 . dikkate çekicidir. yer altı suyu seviyesi deniz kotundadır. Kızılırmak’a yakın kısımlarda statik seviye yüksek. Yukarıbedeş. İkiztepe-Kalaycılı-Türbeköy-Balıklı hattı kuzeyinde ve sol sahilde. Yeniköy-Hebilu-Göltepe hattı boyunca bir yer altı suyu sırtının teşekkül ettiği. Bu da akifer beslenmenin ve iletkenliğin çok zayıf olmasının bir sonucu ve göstergesidir. doğu-doğu kuzey yönündedir. Doğankaya bölgesinde yeraltı suyu derinliği 193 m ile 2. yer altı suyunun hareket ettiği gözlenir. Kızılırmak akiferi beslenmektedir. SU TABLASI SONUÇLARI Bafra ovasında açılmış araştırma. Hariz ve İkiztepe köyleri arasında kalan sahada.

6*106= 95.. 3 ile 4 m........ 2005 TOPLAM....9 TOPLAM.........48 m dir..1. aynı şekilde mansaba kadar devam eder... Kızılırmak sağ sahilinde..... genellikle alüvyal sahadan olmaktadır..95... “Akiferin Yıllık Rezerv Değişimi” hesaplarında kullanılan “Thiessen Poligonu Metodu” Bafra ovasında tatbik edilerek.. YERALTI SUYUNUN BESLENMESİ VE BOŞALMASI Etüt sahasında yer alan jeolojik birimlerin petrografik özellikleri ayrı ayrı dikkate alınırsa görülecektir ki..........68 m ye ulaşmaktadır. YERALTI SUYU BLANÇOSU Tablo D.. 7.2 Kaynak... yaklaşık olarak rezerv değişiminin 2 katına eşit olduğundan yıllık boşalım miktarı=2*rezerv değişimi 2*47. Yeraltı Suları ve Kirlilik Yeraltı suyu kirliliğini yüzeysel sular ve toprak kirlenmesinden ayrı tutmak mümkün değildir. akifer beslenimi.. Kızılırmak boyunca da. Yer altı suyu değişimlerinin bir saha içinde yayılmaları halinde.... Neojen’e yakın özellikle beslenmenin çok zayıf olduğu kısımlarda 12... batısında 2 ile 3 m civarında olan yer altı suyu derinliği.2 D...57.. ancak yüzeysel akış göndermek suretiyle dolaylı yoldan bir katkıda bulunurlar. 106 .95............... Şeyhören-Sarıköy-Üçpınar ve Düden mevkiini içine alan sahada yer altı suyu derinliği.......2 BOŞALIM (hm3/yıl) -Çekim+denize boşalım..2*106 m3/yıl dır. ova 15 bölgeye ayrılmıştır ki toplam yüz ölçümü 169...... Kızılırmak sol sahilde ise. Bafra Ovası Yeraltı Suyu Bilançosu: BESLENME (hm3/yıl) -Yağıştan ve yüzeysel akıştan beslenme....... kıyıdan güney doğru gidildikçe yeraltı suyu derinliği artmakta.......... Su Kaynaklarının Kirliliği ve Çevreye Etkileri D...........4 km2 yaklaşık 170 km2 dir.. Bölge Müdürlüğü........12.3..Bafra ilçe merkezi güneyinde..... Yağmur suyu yeryüzüne indiğinden itibaren kirlilik yükünde ani bir artış olur... Alüvyon dışı üniteler. DSİ 7....3 -Akarsudan beslenme.... 95...37............. Akiferin yıllık boşalım miktarı..........3.

Akarsuya verilen kirleticilerin seyreltilmesi ve taşınımı üzerinde sonuç açısından önemli bir etken. dolayısıyla su miktarının artışıyla derişim düşer. Zararlı kimyasal atıkların bu doğal arıtmayla temizlenmesi hemen tümüyle akarsu akışına bağlıdır. Sığ ve dik akarsu yatakları iyi bir havalandırma sağlar. Çöplerin açık alanlarda depolanması ve kirliliği azaltıcı faaliyetlerin uygulanmaya konmaması önemli sorunlara neden olmaktadır. Ancak deterjan gibi parçalanmaya karşı dayanaklı bileşikler yeraltı suyuna ulaşarak içme suyu açısından sorun yaratabilmektedir. Özellikle kanalizasyon sistemlerinin olmadığı yerlerde fosseptik çukurlardan sızan sular yer altı suyuna taşınabilmektedir. Katı. sıvı yada gaz atıkların çevreye verildikten sonra. Askıdaki maddeler hemen tamamıyla süzülme yoluyla uzaklaşır. iklim durumuna. toprağın yapısına.Organik ve anorganik partiküller. mineraller bitkiler tarafından alınır. Yeraltı sularının kirlenmesinin önemli nedenleri tarım ilaçları ve gübrelerinin bilinçsiz kullanılması. evsel atıkların doğrudan toprağa verilmesi ve kentsel ve endüstriyel atık / atık suların arıtılmadan çevreye verilmesidir. doğal ve yapay gübreler. bakteri ölümü sonucu ortaya çıkan organik maddeler. Yavaş akan ve havuzlanma özelliği gösteren akarsuların havalanma hızı.2. D. Yüzey kısımlarındaki toprak tabakasında. suyun oksijen özelliği azalırken CO2 miktarı artar.evsel atıkların doğrudan toprağa verilmesidir.sıvı ve gaz atıklar ortama verildikten sonra. Akarsularda Kirlilik Sağlıklı bir akarsuda bitki ve hayvan yaşamıyla ilgili olarak ekolojik bir denge olduğu bilinen bir gerçektir. Evsel atık suda bol miktarda bulunan 107 . atığın cinsine ve zamana bağlı olarak yer altı sularına taşınır. Yeraltı suyu kirlenmesinin en büyük nedeni evsel ve endüstriyel atıkların arıtılmadan alıcı ortama verilmesidir. pek çok kimyasal madde. akarsuyun debisidir. Akarsu ortamına atık su girdisi olması durumunda. Diğer önemli bir sorun ise. Normal olarak atık asimilasyonu için ülkemiz koşullarında en kritik durum. Bu süreç akarsuyun özellikleri ve iklim koşulları ile yakından ilgilidir. iklim durumuna. Akarsu boyunca ilerlerken . Suyun süzülmesi sırasında organik maddenin kısıtlı oluşu nedeni ile mikroorganizmalar büyük ölçüde azalmakta. daha alt kısımlarda başka bakteriler tarafından kullanılmaktadır. reaktif özellikte olduğundan absorbsi-yon. yeraltı suyuna taşınım sırasında doğal olarak temizlenmeye uğrar. pestisitler ve mikroorganizmalar su ile yeraltına doğru taşınır.drenaj alanının. hayvansal ve bitkisel artıklar.düşük akım koşulları ve yüksek su sıcaklığının olduğu yaz ve sonbahar mevsimlerinde oluşmaktadır. Mikroorganizmalar. organik maddeler ayrışır.3. Zirai mücadele ilaçlarının da aşırı ve bilinçsiz kullanımı büyük bir sorundur. yavaş olduğundan doğal arıtım olayı uzun sürmektedir. su ortamında. Katı. zemin cinsi özelliklerine bağlı olarak önemli miktarlarda iyileşme sağlanabilir. topografya yapısına. toprağın yapısına ve zamana bağlı olarak yeraltı suyuna taşınması sonucunda da kirlilik oluşur. kalitede. reaksiyon ve biyolojik ayrışma gibi olaylarla uzaklaşmaktadır. özelliklerini kirlenmeden önceki kalitesine doğru götüren bir doğal arıtım işlemi başlar. Kirlenmeye neden olan etkenler bu dengenin değişmesine neden olmaktadır.

004 0 0.40 0. sıcaklık.372 17.5 51.10 0.Coliform TDS Toplam Sertlik 23— Ph. Göletler ve Rezervuarlarda Kirlilik Tablo D.06 0 8.6 3.03 0.3.5 550 200 175 Ekim 2005 1.002 0.84 0.bakteriler akarsu ortamında koşulların elverişli olmaması nedeniyle hızla yok olur.0 14. Alkalinitesi Kaynak. maddelerinin azalması.7 14.0 10. Bölge Müdürlüğü.95 175 9.238 32.2 7.18 0 8. Alkalinitesi Mg2+ Na + NH4+-N NO2 N NO3—N o-PO4 pH PV Q (anlık) SO4 SS T T. DSİ 7.1 54.34 170. 2005 108 .56 0.5 COD Col (renk) DO E-Coliform EC×10 Fe K + 6 Fekal Streptokok M.3.6 70 15 280 300 192.0 15.5 ölçülmedi 9.5 0.3 20 10. D.11 0.20 2.6 95 374 30 0.3 10 25.10 0.8 13.7 15. Göller.13.Engiz Deresi.7 105 348 650 0.05 1.19 Mayıs Barajı Membaı Kirlilik Analizi Besin olaylar PARAMETRE BOD5 Ca2+ Cl - BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L EMS/100mL mhos/cm EMA/100mL mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m /s mg/L mg/L °C EMS/100 mL mg/L mg/L CaCO3 ³ Mayıs 2005 1. başka canlılar tarafından yenilme gibi mikroorganizmaların yok olmasını etkileyen ana unsurlardır.

635 68.5 22 370 9 0.080 1.10 1.1 2.14.3 10 13 318 200 187. Alkalinitesi Kaynak.641 36.01 1.0 30 12 180 190 190 COD Col (renk) DO E-Coliform EC×10 Fe K+ M.0 6. Alkalinitesi Mg Na 2+ + 6 Fekal Streptokok NH4+-N NO2—N NO3—N o-PO4 pH PV Q anlık SO4 SS T T.95 160.90 0.98 0.0 25 10. DSİ 7.7 5.60 0 0 8.1 1.5 Eylül 2005 1.4 53.0 7.98 .Coliform TDS Toplam Sertlik 23- Ph.44 3.01 0 8.9 5.0 7.0 14 327 0 0.0 14.5 Ölçülmedi 12.1 1.30 0.4 10 14 80 200 195 Kasım 2005 1.55 0.4 1.8 60.5 70 344 0 0.Tablo D.04 0 8.44 0.96 0.56 160 10.002 0.5 9.0 7. Abdal Irmağı-Çakmak Barajı Çıkışı Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca Cl 2+ - BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L EMS/100mL mhos/cm EMA/100mL mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m³/s mg/L mg/L °C EMS/100 mL mg/L mg/L CaCO3 Mayıs 2005 1.5 1.85 15 11. 2005 109 .30 0.2 59.20 0. Bölge Müdürlüğü.002 0.186 28.21 0.1 5.10 1.17 132.

Tersakan Çayı-Havza Çıkışı Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca2+ ClCOD Col (renk) DO EC×106 Fe K+ M.4 Ekim 2005 4.35 6.25 0.15.92 12.5 4. Alkalinitesi Mg2+ Na+ NH4+-N NO2—N NO3—N o-PO43Ph.7 55.0 58.9 19.2 14.029 1.6 30 21 270 187.5 mg/L mg/L mg/L °C mg/L mg/L CaCO3 5.3 407 0.Tablo D.9 20 7.0 12.2 68.68 175.1 424 0 4.00 34.09 2.50 1.2 25 9. Alkalinitesi pH PV SO42SS T TDS Toplam Sertlik BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L mhos/cm mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 Temmuz 2005 6.0 17.0 10.012 0.50 0 8. 2005 110 .67 0 8.50 0. DSİ 7.95 1.7 7.5 280 23 320 190 Kaynak.24 202.50 0. Bölge Müdürlüğü.3 6.

Bölge Müdürlüğü.16.06 0.700 13 20 6 150 100 72. Alkalinitesi Mg 2+ Na+ NH4+-N NO2—N NO3 N o-PO4 pH PV Q anlık SO4 SS T T.0 1. Terme Çayı.6 15.45 0.7 12.15 0 1. DSİ 7.27 0 9.5 5.6 85 145 0 0. 2005 111 . Alkalinitesi Kaynak.Coliform TDS Toplam Sertlik 23— Ph.30 0.0 7.Değirmendere (Baraj Gölü Çıkışı ) Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca2+ ClCOD DO E-Coliform EC×106 Fekal Streptokok Fe K + BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L EMS/100mL mhos/cm EMA/100mL mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m /s mg/L mg/L °C EMS/100 mL mg/L mg/L CaCO3 3 Ocak 2005 2.78 60 8.8 3.52 0.Tablo D.5 M.

8 40.06 0 8.7 6.4 280 1.2 3.0 6.09 24. Alkalinitesi Kaynak.1 8.Ladik Gölü Regülatör Çıkışı Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca2+ ClCOD Col (renk) DO EC×10 Fe K+ M.25 0 0.0 245 0 2.25 0 0. Tersakan Çayı.5 6.44 1.34 125.6 7. DSİ 7.4 14.05 0. 2005 112 .8 42.7 10.10 2.17.0 9.Tablo D.80 0.0 3.10 0.40 0 8.0 210 19 190 140 NH4 -N NO2—N NO3—N o-PO4 pH PV Q anlık SO42SS T TDS Toplam Sertlik 3- Ph.0 5.15 0.9 40 8.8 20 22 190 130 Ekim 2005 4.3 25 7. Bölge Müdürlüğü.34 137. Alkalinitesi Mg Na 2+ + + 6 BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L mhos/cm mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m3/s mg/L mg/L °C mg/L mg/L CaCO3 Temmuz 2005 1.90 0.

36 0.80 0.4 0.1 45 388 900 0.9 50. DSİ 7.9 20.6 13.10 0.120 11.9 3.Coliform TDS Toplam Sertlik 23— Ph.Tablo D.25 1.8 1.18.89 0.02 0 8.0 9.3 20 19 160 190 185 Eylül 2005 1.5 70 14. 2005 113 .2 9.496 28.60 0.01 0 8.5 12.6 Ölçülmedi 10.0 9.10 0 0.6 15 11.11 0.95 172. Kürtün Çayı-Kadıköy Barajı Yeri Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca 2+ BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L EMS/100mL mhos/cm EMA/100mL mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m³/s mg/L mg/L °C EMS/100 mL mg/L mg/L CaCO3 Mayıs 2005 0.56 172.03 1.5 14.5 480 270 175 ClCOD Col (renk) DO E-Coliform EC×10 Fe K + 6 Fekal Streptokok M.5 50.001 0. Alkalinitesi Mg 2+ Na+ NH4+-N NO2—N NO3 N o-PO4 pH PV Q anlık SO4 SS T T. Alkalinitesi Kaynak.50 0. Bölge Müdürlüğü.3 29 374 2 0.

55 0.35 0.5 Ekim 2005 4.09 0.15 0 8.8 425 0.0 21.001 0.5 140 8 410 207.44 36.6 40.03 0. Bölge Müdürlüğü. Yeşilırmak.6 Temmuz 2005 2.7 Ölçülmedi 11.60 0.24 30.04 54.0 9.0 16.8 20 8.92 0.5 mg/L mg/L mg/L °C mg/L mg/L CaCO3 1. Alkalinitesi Mg2+ Na+ NH4+-N NO2—N NO3—N o-PO43Ph.Tablo D.9 14.4 17.15 0 7.Çarşamba Çıkışı Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca2+ ClCOD Col (renk) DO EC×106 Fe K+ M.5 Kaynak. 2005 114 .001 1.10 2.73 195 24.2 49.3 14.40 0.5 3.04 0 8.2 504 0.7 30 20 290 187.4 63.15 2.9 2.2 23.15 0. DSİ 7.3 370 0.19.40 0.002 0.34 175. Alkalinitesi pH PV SO42SS T TDS Toplam Sertlik BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L mhos/cm mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 Ocak 2005 1.0 11.3 19.12 205 12.05 3.3 3.2 60 20 320 222.2 15 8.

evsek katı atık. zirai faaliyetler Evsel atıksular. İl Sınırları İçerisinde Yer Alan Su Kaynakları ve Bu Kaynakların Kirlenme Nedenleri Su Kaynağı 1-Karadeniz 2-Kızılırmak 3-Yeşilırmak 4-Mert Irmağı 5-Kürtün Çayı 6-Yılanlı Dere Kirlenme Nedenleri Evsel sıvı atık. evsel katı atık.İçme ve Kullanma suyu rezervlerine karışması. zirai faaliyetler Evsel sıvı atık.Deniz araçlarının oluşturduğu kirlilik Öte yandan atık sular genel olarak: 1. 115 . zirai faaliyetler Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.zirai faaliyetler Evsel sıvı atık. evsel katı atık. 6. denizcilik Evsel Atıksular. evsel katı atık.Küçük yerleşim merkezlerinde Terme ilçesi hariç arıtma tesisi bulunmayışı.Sanayi kuruluşlarının bir kısmında arıtma tesislerinin bulunmaması.4.Bunlar . Denizlerde Kirlilik Denizleri kirleten kaynaklar deniz ortamının alıcı ortam olması nedeniyle çok çeşitlidir. sanayi atıkları. 3. zirai faaliyetler Evsel sıvı atık.Organize sanayi bölgelerinin arıtma tesislerinin bulunmaması 5. 2. evsel katı atıklar ve sanayi atıkları. -Deniz araçlarından kaynaklanan kirlenme. sanayi atıkları. Genelde gemi sintine sularının denize basılması ve gemilerin akaryakıt ikmali sırasında meydana gelen sızıntı ve kaçak olayları sonucu. Özellikle deniz kıyısına kurulmuş olan yerleşim birimlerinin herhangi bir arıtım yapmadan kanalizasyonlarını doğrudan denize vermeleri veya diğer yerleşim birimlerinin dereler vasıtasıyla atık sularını denize ulaştırmaları ve kıyı bölgeleri yaygın bir şekilde kirlenmektedir. Tablo D. 2005 Deniz kirliliğinin başlıca nedenleri şu şekilde sıralanabilir: 1.3. tankerlerin kazaları sonucu ve gemi tuvalet.İl merkezinde evsel nitelikli atık suların arıtılamaması. zirai faaliyetler. sanayi atıkları. evsel katı atıklar sanayii atıklar. kömür ve diğer yakıtlar fabrikalar ve giderek artan araç sayısı nedeniyle ortaya çıkan egzoz gazları sadece atmosferi kirletmekle kalmayıp meteorolojik olaylarla denizleri kirletmektedir.D. -Havadan kirlenme: Isınma ve enerji üretimi için yakılan petrol türevleri.20. çöp ve atık yiyeceklerden kaynaklanmaktadır. 4. sanayi atıkları.Fosseptik atıkların vidanjörlerle çekildikten sonra gelişigüzel yerlere boşaltılması.

gibi nedenlere sebep olabilirler. İl sınırları dahilinde bulunan Organize Sanayi Bölgesi için imar uygulama alanı 1. Mevcut durumda Büyükşehir Belediye sınırları içerisindeki evsel atık sular merkez ve Atakum bölgesi olmak üzere iki ayrı bölgede toplanmaktadır. 3. Samsun kanalizasyon projesi kapsamında yer alan atık su arıtma tesisi ve derin deniz deşarjı ihale çalışmaları halen devam etmekte olup bu yıl sonuna kadar ihaleye çıkılacaktır. Su ve Kıyı Yönetimi. SASKİ Genel Müdürlüğü tarafından yapımı devam eden kolektör çalışması tamamlandığında atık sular bu kolektör hattı ile merkez kolektör hattına bağlanarak arıtma tesisine taşınacaktır.590. Strateji ve Politikaları Deniz kirliliğinin önlenmesi için.2. akarsu gibi) rekreasyon alanı olarak kullanımını engellemesi.Haşere ve zararlı canlıların üremesine neden olması 6. Alınan tedbirlerden en önemlisi İller Bankasının evsel atık suların arıtımı için yürüttüğü projedir. deniz. Projenin tamamlanması ile birlikte sahilde çevresel yönden büyük iyileşmenin olması beklenmektedir. OSB ’ye ait atık su arıtma tesis projesi etüt karakteristiği San.Etrafa kötü kokular yayılması 5. OSB içerisinde 117 adet sanayi parseli bulunmaktadır.4. Atakum bölgesindeki atık sular. D. Başkanlığına sunulmuştur.785 m2 olarak yer ayrılmıştır. Köy hizmetleri Bölge Müdürlüğünün Bafra tarafında kalan sahil kesimindeki kumluk alanda toplanmakta ve terfi istasyonu ile geçici olarak denize deşarj edilmektedir. Bakanlığının 1998 yılı yatırım programında yer almaktadır. Merkez bölgesindeki atık sular ise şu an için Canik Bölgesi sınırlarında kalan Balıkçı Barınağı terfi istasyonu ile geçici olarak denize deşarj edilmekte olup İller Bankası tarafından yapımı devam eden kolektör hattının tamamlanması ile Organize Sanayi Bölgesi önünde yapılması planlanan atık su arıtma tesisine bağlanacaktır.Suyun renginde değişikler olması 7.Alıcı ortamdaki canlı hayatı tehdit etmesi . Ve Tic. 116 . 1-Altyapı sistemlerinin arıtma tesisi ile sonuçlandırılması 2-Altyapı sistemleri bulunmayan yerleşim birimlerinde uygun foseptik sistemlerinin kullanılması 3-Sanayi tesislerine atık su arıtma tesisi kurulması gerekmektedir.Alıcı ortamların (göl.933 m2. arıtma tesisi alanı 12.Yeraltı suyunda kirlilik meydana getirmesi. Ve Tic. 4. OSB Müteşebbis teşekkül başkanlığı tarafından arıtma tesisi avam projesi planı hazırlanmış ve San. Samsunda bir tanesi Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde olmak üzere 4 adet küçük sanayi sitesi ve Tekkeköy İlçesi sınırları içinde de bir adet organize sanayi bölgesi bulunmaktadır.

Arazinin tahsisi çalışmaları devam ediyor. 23/07/2003 tarihli Deşarj izni var Fizibilite çalışmaları devam etmekte olup. 2005 117 . AAT İş Temrin Planı Bakanlık onayına sunuldu. AAT İş Temrin Planı onaylandı. AAT İş Temrin Planı onaylandı. İnşaata başlandı. AAT İş Temrin Planı onaylandı. arazi tahsisi aşamasındadır. Bölge altyapısı Organize Sanayi Bölgesi ile birlikte imar planı komşusu olduğu İlkadım Küçük Sanayi Sitesi ve 19 Mayıs Küçük Sanayi Sitesine de hizmet verecek şekilde proje ve inşa edilmiştir.AAT İş Temrin Planı onaylandı. Tablo D. 10 LADİK Ladik deresi vasıtasıyla Ladik gölü Engiz çayına ve arıtma tesisine yok 11 19 MAYIS 12 13 SALIPAZARI TEKKEKÖY %50 si tamamlanmış Tam olarak tamamlanmamış Terme çayı Kanallarla Karadeniz Ballıca sigara fab. Fizibilite çalışmaları devam etmektedir. Tekkeköy’den Ana kolektör yıl sonuna Karadeniz kadar tamamlanacak. - Kaynak:Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Halen Organize Sanayi Bölgesinde 50 parselde 27 tesis faaliyette olup 34 parselde 32 tesis inşaat halindedir. Bünyesinde kurulan arıtma tesisi kullanılıyor Su ve Kanalizasyon işleri Büyükşehir Belediyesine devredilmiştir Arıtma tesisi var Proje hazır - AAT İş Temrin Planını sundu - 14 15 16 TERME VEZİRKÖPRÜ YAKAKENT Tamamlanmış Tamamlanmış (kanalizasyona bağlı nüfus %90) Yok Terme çayı Esenli ve ulubay derelerine Fosseptik çukurlarına AAT İş Temrin Planı onaylandı. Arazinin tahsisi aşamasında çalışmalar devam etmektedir Fizibilite çalışmaları devam etmekte olup. 28/02/2006 tarihli deşarj izin belgesi var Fizibilite çalışmaları devam ediyor. arazi tahsisi aşamasında çalışmalar devam etmektedir. . AAT İş Temrin Planı onaylandı.AAT İş Temrin Planı onaylandı. Yok İLLER BANK. YAPILAN ÇALIŞMALAR Ana kolektör çalışmaları bu yıl sonuna kadar bitecek. Atık su Arıtma Tesisi Çalışmaları devam ediyor. NO 1 İLÇENİN ADI SAMSUN KANALİZASYON DURUMU DEŞARJ NOKTASI ARITMA TESİSİNİN OLUP OLMADIĞI Şu anda deniz deşarjı yapılıyor. Arazinin tahsisi aşamasında çalışmalar devam etmektedir İller Bankasına müracaat edildi. 2007 sonunda bitirilmesi planlanıyor. 6 7 BAFRA ÇARŞAMBA Tamamlandı Tamamlanmamış (kanalizasyona bağlı nüfus %80) %95 tamamlanmış Tam olarak tamamlanmamıştır Tamamlanmış (kanalizasyona bağlı nüfus %95) Tam olarak tamamlanmamıştır var yok 8 9 HAVZA KAVAK Tersakan Mert Irmağı yok yok AAT İş Temrin Planı onaylandı. kamulaştırma aşamasındadır. Ara sokak şebeke çalışmaları devam ediyor. 27/12/2005 tarihli deşarj izni var ASARCIK Tamamlanmamış (kanalizasyona bağlı nüfus %70) % 91 yok 5 AYVACIK Foseptik çukurlarına Badut Kanalı Kızılırmak Yeşilırmak yok . ARITMA TESİSİ ÇALIŞMALARINDA SON DURUM AAT İş Temrin Planı Bakanlık onayına sunuldu.21. Hıdırellez deresi vasıtasıyla Karadeniz % 100 Kanalla Karadenize Abdal deresine 2 OSB 3 4 ALAÇAM Yok Fizibilite çalışmalarıyla ilgili olarak SASKİ ile görüşülüyor. AAT İş Temrin Planı onaylandı. Atık su Arıtma Tesisleri ve Deşarj Noktaları S.

Çarşamba ovasının güneyinde .3. 1-Çakmak Barajı İnşaatı 2-İletim Hattı ve Atakum Ana Depo İnşaatı 3-Su Arıtma Tesisleri İnşaatı 4-Şehir İçme şebekesi. D. OSB müdürlüğünün cevabi yazılarında OSB’’de oluşan atık su karakteristiğinin tam olarak belli olmadığı ve atık su arıtma tesisinin projelendirilmesi ve yapımı aşamalarının bölgemiz büyükşehir belediyesi sınırları içerisine alınmasını müteakip ve arıtılacak atık suyun nitelik ve niceliğinin doğru olarak tespit edilmesi amacıyla. depolar ve terfi hatları inşaatı Çakmak Barajı Samsun içme suyu projesinin depolama tesisi olarak görev yapacak olup. kullanma ve endüstri suyunun temini 23 Ekim 1972 tarih ve 7/5290 sayılı bakanlar Kurulu Kararı ile DSİ teşkilatına verilmiş ve DSİ 7. Çarşamba ilçesinin 20 km güney batısında Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. D. Ağır Metaller ve İz Elementler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.Arıtma tesisinin bir an önce kurulmasına ilişkin OSB müdürlüğüne gerekli yazışmalar yapılmıştır. Su Kaynaklarında Kirlilik Etkenleri D.5.5.5. müşterek şebekeye atık sularını verecek küçük sanayi sitelerinin doluluk oranları belli bir yoğunluğa ulaştığında bakanlığımız koordinasyonu ve işbirliği içerisinde değerlendirileceği bildirilmiştir.5. D.4. “Samsun Şehir İçme . İçme suyu havzalarının korunmasına yönelik Büyükşehir Belediyesine yönetmelik ve içme suyu kaynaklarının korunmasına ilişkin genelge maddeleri bildirilerek bu alanlarda suni gübre ve tarım ilaçları kullanımı hakkında uyulması gereken hususlara uyulmasına hassasiyet gösterilmesi istenmiştir. Bölge Müdürlüğünce yürütülen planlama çalışmaları 1979 yılında tamamlanmış.5.1. Tuzluluk Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.Kullanma ve Endüstri Suyu Temin Projesi Planlama Raporu” yayınlanmıştır. Azot ve Fosforun Yol Açtığı Kirlilik Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Samsun içme suyu havzaları:şehrimizin içme. D. Zehirli Gazlar Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Samsun içme suyu projesi 4 ana üniteden oluşmaktadır.2. 118 .

Zehirli Organik Bileşikler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Petrol ve Türevleri Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.5. Yeşilırmağın ilimiz sınırları içinde kalan bölümü kirlilik açısından en fazla tarımsal kaynaklı uygulamalardan etkilenmektedir.5.D.5.Pestisitler ve Su Kirliliği Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.1. önem sırasına göre insketisitler (böcek öldürücüleri).5. Siyanürler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Arazinin meyilli olması tarımsal kirlenmenin ırmaklara karışmasını daha da kolaylaştırmaktadır.5.5. Samsun il sınırları içerisinde kalan Kızılırmak ve Yeşilırmak havzalarında yine yoğun bir şekilde zararlılarla mücadele çalışmaları yürütülmektedir.5. D. bu ortamlardaki azot ve fosfor miktarının artmasına sebep olmaktadır.5.5. Tarımsal arazilerde kullanılan kimyasal gübrelerin bilinçsiz kullanımı neticesi gerek sulama kanallarına karışması ile gerekse de taban suyu yüksekliği nedeniyle özellikle yağışlı havalarda direkt veya indirekt olarak alıcı ortamlara karışması. D.5.5.2.3.5. Burada kullanılan zirai mücadele ilaçlarının yukarıda açıklanan benzer usullerle alıcı ortamlara karışması ırmaklarda kirliliğe sebep olmaktadır. 119 . Tarımsal açıdan faydalı olan bu uygulama Yeşilırmak ve Kızılırmağın kirlenmesine neden olmaktadır.Polikloro Naftalinler ve Bifeniller Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. D. herbisitler (ot öldürücüler) ve rodendsitler (kemirici öldürücüler)dir.5. D. Ovada kullanılan zirai mücadele ilaçları.4. D.Gübreler ve Su Kirliliği Yurdumuzun Çukurova’dan sonra en verimli ovaları olan Çarşamba ve Bafra Ovaları ilimiz sınırlarında bulunmakta olup tarımsal verimin arttırılması için yani daha fazla ürün elde etmek amacıyla yoğun bir şekilde kimyasal gübreler ve zirai mücadele ilaçları kullanılmaktadır.

Tablo D.560 16.930 417 SAF N (Ton) 24.180 670 1.23.484 260 834 22. 2005 Yılı Samsun İli Gübre Tüketim Miktarlarının İlçelere Göre Dağılımı TOPLAM (Ton) 95.110 4.066 0 0 1.002 81.661 277 176 397 833 869 1.906 56 1.195 0 7 0 0 305 135 234 4 0 7 0 16 14 465 8 İLÇENİN ADI İL TOPLAMI MERKEZ ALAÇAM ASARCIK AYVACIK BAFRA ÇARŞAMBA HAVZA KAVAK LADİK ONDOKUZMAYIS SALIPAZARI TEKKEKÖY TERME VEZİRKÖPRÜ YAKAKENT Kaynak:İl Tarım Müdürlüğü.438 3.049 113 46 113 27 364 294 945 46 SAF K2O (Ton) 1.22.603 2.696 100.250 101 SAF P2O5 (Ton) 6.640 12.954 4.160 3. 2005 Tablo D.912 95 247 33 19 1.-Lt.158 684 643 62 212 5.733 2.333 19. 2005 Yılı Samsun İli Zirai Mücadele İlaçları Tüketimi İLAÇLAR İnsektisitler Fungusitler Herbisitler Rodondisit Ve Mollusidler Akarisitler Nematosit Ve Fumigantlar Kışlık Ve Yazlık Yağlar Diğerleri (Fişek) Kaynak:İl Tarım Müdürlüğü.673 7.) 186.150 120 . 2005 TÜKETİLEN MİKTAR (Kg.551 1.668 853 2.929 3.

karayolları. Kullanılan ilaçların dozajı. Ovalarda zirai mücadele ilaçları özellikle de çeltik tarımında kullanılan yabancı ot öldürücüler. sulama kanalları vb. Sanayileşmenin düz alüvyal alanlardan eğimli alanlara kaydırılarak özellikle I. Tarım alanlarının bugün yerleşim alanları ve sanayileşme ile uğradığı kayıpların önlenmesi ve ekonomik yönden tarımsal ürünlerle sağlanabilecek imkanların korunması için. zamanı ve hava durumu gibi unsurlar çiftçiler tarafından iyi tespit edilememektedir. Çeşitli sanayi kuruluşları. ülke kalkınmasında olumlu etki yarattığı kadar. Artan sanayileşme ile birlikte özellikle endüstriyel faaliyetler esnasında bacalardan kontrolsüz olarak açığa çıkan emisyonlarda toprak kirliliğine sebep olmaktadır. motorlu ulaşım araçları. Bu durum pestisitler dediğimiz zirai mücadele ilaçlarının suda çözünürlüğünü arttırdığı gibi su kaynaklarına taşınmasını da kolaylaştırmaktır. Yerleşim alanları ile verimli tarım alanlarının kayıpları önlenmelidir. Bu durum. çok bilinçsizce kullanılmaktadır. Toprağı asit karakterdedir. Öte yandan ülkemizde toprak kullanımı ve beraberinde getirdiği sorunlar günümüzde giderek önem kazanmaktadır. Bacalardan kontrolsüz olarak açığa verilen gaz ve partiküller çok uzak mesafelere dahi taşınarak bitkiler ve topraklar üzerinde birikmektedir. Gerek endüstriyel ve gerekse diğer kaynaklardan atmosfere salınan kükürt. kirlilik açısından çok büyük tehlike arz etmektedir. azot oksitler. Sanayi siteleri yerleşimi için verimli tarım alanlarından ziyade eğimli alanlar seçilmelidir.Bu ilaçların çoğunluğu organik fosforlu ve karbonatlı ilaçlar olup çok zehirlidirler. azotdioksit ve hidrokarbonlar gibi kirletici emisyonlar içermekte ve bunların fazlalığı asit yağmurlarına neden olmaktadır. konut yerleşmeleri.Sınıf tarım alanlarının bu yolla kaybı kesinlikle önlenmelidir. Atmosferde asit karakterli yeni ürünlerin oluşumuna ve 121 . doğanın biyolojik dengesini alt üst eden olumsuz sonuçları da birlikte getirmektedir. olumsuz doğa güçleri ve yağma derecesine varan bilinçsiz kullanımlar sonucunda sorunlarımız gittikçe artmaktadır. hidrokarbonlar gibi kirleticiler atmosferde çeşitli kompleks. Dolayısıyla da hem hızla artan nüfusumuz için gerekli. Doğal kaynaklarımızın zenginliğine karşın. Çoğu kez görüldüğü ve uygulamanın süre geldiği tarım dışı toprakların amaç dışı kullanımı da büyük sorun teşkil etmektedir. İlimiz genel olarak bol yağış almaktadır. turistik gelişmeler. Söz konusu asit karakterli yeni ürünlerin yeryüzüne geri dönmeleri çoğunlukla yağmur ve kar içinde çözünmüş halde taşınmak suretiyle gerçekleşmektedir.ve II. kimyasal ve fiziksel reaksiyonlara uğramak suretiyle yeni ürünlere dönüşür. kükürtdioksit. Havaya verilen gazlar başta karbonmonoksit. Toprak ve su korunumu önlemlerinin çiftçimize öğretilmesi sağlanarak erozyonla mücadele edilmelidir. Yapılan çalışmalarda ilaç kullanımında çiftçilerin %58’ inin ilaçların kullanım şekline uygun olmayan tarzda kullanılmaktadır. hem de ülkemizin döviz girdileri içinde önemli bir yeri olan tarımsal ürünler üzerindeki etkileridir. Bu sorunların önemli sonuçlarından birisi de büyük ölçüdeki toprak kayıplarıdır. barajlar.

Patojenler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Deterjanlar ve Su Kirliliği Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.5. Verimli topraklarımızdan elde edilen yüksek kalitedeki ürünlerimizin ziyan edilmeksizin kendi ilimiz sınırları içerisinde kurulacak olan işletmelerde değerlendirilmesi. İlimizde daha çok çeltik işleme. taşımacılık vb.5. konserve vs tesisler bulunmamaktadır.5. fındık ve un fabrikaları tarımsal sektör olarak görülmektedir. Bu ovaların verimli kullanımı sonucu ilimizde ekonominin gelişmesi kaçınılmazdır. Ayrıca emisyonlar içerisinde yer alan bakır.8.6. Asit yağmurların etkisiyle topraklar asitleşmekte ve bitki örtüsü tahrip olmaktadır. Bilindiği gibi yurdumuzun Çukurova’dan sonra en verimli ovaları olan Çarşamba ve Bafra Ovaları ilimiz sınırlarında bulunmaktadır. Çözünmüş Organik Maddeler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. D. İlimizde.5. D. çinko.dolayısıyla asit yağmurlarına neden olan azotoksitler ve kükürtoksitlerin asiditenin yaklaşık %30 -70' inden sorumlu olduğu bilinmektedir. 122 . Askıda Katı Maddeler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. özellikle Bafra Ovasında sebze üretimi oldukça fazla yapılmakla birlikte bunları işleyecek bir salça. D. İlimizin iklim ve toprak yapıları incelenerek yeni endüstriyel bitkilerin yetiştirilebilirliğinin araştırılarak sosyokültürel yapının geliştirilmesi ve ekonominin düzeltilmesi ve yeni sektör arayışlarına gidilmelidir. D. demir ve kadmiyum gibi ağır metaller toprak ve bitki üzerinde birikim göstermektedir.6.5. şoklama. gibi giderleri de azaltması sebebiyle az maliyetle çok kar edilmesi gibi avantajlarda sağlayacaktır. Özellikle tarımsal sanayinin gelişerek yeni iş sahalarının açılması işçi istihdamını sağlayacaktır. Tüm bu çalışmalar esnasında ve yeni kurulacak sektörlerde 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelik hükümlerine uyulması gerekmektedir.7.

KAYNAKLAR: -DSİ 7.D.9. Radyoaktif Kirleticiler ve Su Kirliliği Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.5. Bölge Müdürlüğü 2005 -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 -İl Tarım Müdürlüğü 2005 123 .

flor birikimi belirlenmiştir.lık alanda tarım yapılıyor olması Samsun İlinde agro.2. Genel Toprak Yapısı İlde görülen iklim ve jeolojik yapı farklılıkları ile vejetasyondaki çeşitlilik değişik özelliklere sahip toprakların oluşmasına neden olmuştur. Sınıf aralığında 321. Kimyasal Kirlenme E.. Aynı şekilde arıtma ünitelerinde biriken arıtma çamurları da toprağa ıslah edildikten sonra verilmelidir.lık alanda tarım yapılıyor olması. Sınıf araziler üzerinde olduğu görülmektedir. Bu ilaçlar seçilirken çok dikkat edilmeli. Şehir kanalizasyon atıkları mutlaka arıtılmalı.Atmosferik Kirlenme İlimizde faaliyet gösteren Samsun Gübre Sanayi (TÜGSAŞ) ve Karadeniz Bakır İşletmelerinin ekim alanlarına olan etkileri araştırılmıştır.2. eğer kullanılma imkanı varsa atık sular tarımda kullanılmalıdır. Tarım arazilerinin I. V – VIII.1. Örneğin sanayi tesislerini belli bölgelerde toplayıp ortak arıtma üniteleri ve baca filtreleri kurulmalıdır. Atıklardan Kirlenme Toprakların çeşitli yollarla kirlendiği bilinmektedir.IV. Ayrıca derinlikte ph da düşme saptanmıştır.bakır. III. E.221 ha. TOPRAK VE ARAZİ KULLANIMI E. Toprak Kirliliği E. ve IV. sınıf aralığında ise 134. Sanayi bölgeleri ve tarım arazileri mutlaka belli bir plan çerçevesinde tespit edilmeli.. sınıf araziler üzerinde yoğunlaştığı ancak en fazla yüzölçümü sahip olan orman alanları ile çayır – mera alanlarının VII. Alınan topak örneklerinin analizi fabrikalar çevresindeki alanların rüzgar yönüne bağlı olarak 3-6 km arasında yoğun flor. Hava veya sulardan meydana gelen her türlü kirlenme aynı zamanda toprağı da kirletmektedir.E. Tarımsal çalışmalarda kullanılan zirai mücadele ilaçları mutlaka bilinçli kullanılmalıdır.1.1.II.ekolojik faktörlerin üretimde önemli kısıt teşkil ettiğini göstermektedir. özellikle toprakta kalıcı olmayanlar tercih edilmelidir. I.2. Bu yüzden su ve havadaki kirlilik düzeyini azaltmakla toprak kirliliğini de önlemiş olur.1 .1. Buna bağlı olarak da toprak yüzeyinde asitleşme etkisi göstermiştir. Katı atıklar ve özellikle çöpler mutlaka değerlendirilmeli ve kesinlikle toprağa dökülmemelidir.2. İlaçlar kullanılırken doz durumu iyi tespit edilmeli fazla kullanımdan kaçınılmalıdır. demir ve bakır emisyonu etkisinde kaldığını göstermiştir. E. 124 .2. tarıma uygun araziler kesinlikle sanayi tesislerinden ayrılmalıdır. Çalışma sonucunda topraktaki kalıntı kirleticilerin miktarları yüzey katlarında fazla olup.103 ha. özellikle demir.

kişi başına düşen katı atık miktarını yükseltmiştir. Yurdumuzda olduğu gibi Samsun'da da her geçen gün pestisit kullanımı artmaktadır. tarımsal ürünleri olumsuz yönde etkileyen etmenlere karşı kullanılan kimyasal maddelerdir. Radyoaktif madde bulaşan topraklarda yetişen ürünler de aynı kirlilikten etkilenmektedir. ticari. Çernobil kazası nedeniyle yayılan radyoaktif atıkların toprak ve ürünlerde yol açtığı kirlilik hepimizce bilinmektedir. Çevre sorunları sınır tanımamakta ve çeşitli kirletici emisyonlar kilometrelerce uzaklara taşınarak etki edebilmektedir. radyoaktif atıklardan kaynaklanan toprak kirliliği ve zirai mücadele ilaçlardan kaynaklanan toprak kirliliği alt başlıkları altında incelersek. Kent çevrelerinde oluşturulan çöp sahaları hem toprağı kullanılamaz hale getirmekte hem de başta sağlık olmak üzere çeşitli çevre sorunlarına neden olmaktadır. Son yıllarda görülen nüfus artışıyla birlikte hızlı şehirleşme ve sanayileşme tüketimin çeşitlenerek artması hayat standartlarının değişmesi. endüstriyel. Radyoaktif atıklar su. Nükleer enerjinin faydaları yanında. bitki hastalıklar. -Radyoaktif Atıklardan Kaynaklanan Toprak Kirliliği: Son yıllarda nükleer enerji kullanımı giderek artmaktadır. hava ve çeşitli yollarla toprağa ulaşmakta ve uzun süre toprakta kalıcı etkisini göstermektedir. uzun süre kalıcı radyoaktif atıkları önemli çevre sorunlarına neden olmaktadır. Çeşitli faaliyetler sonucu meydana gelen atıklar genelde hiçbir işleme tabi tutulmaksızın toprak veya su gibi alıcı ortamlara verilmektedir. Yurdumuzda nükleer santral bulunmadığı halde. Ancak katı atıkların toplanması ve imhasında henüz istenilen seviyeye ulaşılamamıştır. Ürün verimine olan olumlu etkileri yanında yanlış kullanma ve seçilen pestisitin türüne göre önemli çevre sorunlarına neden olmaktadır. 125 .Atıkları genel olarak çöp ve katı atıklardan kaynaklanan toprak kirliliği. zararlı böcekler ve yabancı otlar gibi . -Zirai Mücadele İlaçlarından Kaynaklanan Toprak Kirliliği: Pestisitler. -Çöp Ve Katı Atıklardan Kaynaklanan Toprak Kirliliği: Evlerden çıkan çöplerle birlikte. madencilik tarım faaliyetleri sonunda ortaya önemli miktarda katı atıklar çıkmaktadır . Toprak bu yolla hem mikrobiyal açıdan kirlenmekte hem de katı atıklardan sızan sular yeraltı sularını yada akarsuları kirletmektedir. Bu maddelerden bir kısmı bozulmadan toprakta uzun süre kalabilmekte bir kısmı suya geçebilmekte veya toprak içerisinde yeni kontaminasyonlar oluşturabilmektedir. Bu atıkların toplanması ve depolanması çeşitli şekillerde arazi kaybı ve toprak kirliliğine neden olmaktadır. Özellikle kentte il merkezi ve ilçelerin büyük bir problemi olan çöpler arazilere gelişigüzel bırakılmakta yada gömülmektedir.

E. %75'i ise Amonyumsülfat gübresidir.toprakta fitotoksik düzeyde zenginleşmesi bitki gelişimi ve verimi etkilemekte.3. Mikrobiyal Kirlenme Arıtılmadan deşarj edilen endüstri ve şehir atık suları ile bu suların kirlettiği dere. Yeşilırmak Havzasında bir yılda kullanılan ahır gübresi yaklaşık olarak 28.3. Kaynakların kıt oluşu nedeni ile bu tür sular tarımsal sulamada kullanılmaktadır.2. kirli sularla sulanan topraklarda zararlı maddeler biriktiği bilinmektedir.Yapılan araştırmalarda toprak ve sularda ilaç kalıntılarına rastlanmaktadır.1. kirletici maddeleri bir kısmı burada yetişen bitkilerle ve besin zincirine geçmektedir.1. sınıftan VIII. akarsuları. ırmak. Ayrıca pestisit kalıntıları topraktaki yararlı mikroorganizmaları kısmen veya tamamen yok etmektedir. E. göl gibi kaynaklar önemli ölçüde toprak kirliliğine neden olmaktadırlar. Pestisit kalıntıları ile kirlenmiş topraklarda yetiştirilen bitkilerin bu ilaçların bir kısmını bünyesine aldığı ve bu yolla gıda zincirine katıldığı bilinmektedir. Bu miktarın yaklaşık %25'i Amonyumnitrat. kirli sular içindeki. İlk dört arazi sınıfı. Bunlardan V. denizleri kirlettiği. V. ilimizde en çok bu yollarla kirletilmektedir. Havzada genelde tüm tarım ürünleri ortalaması dekara 3-20 kg arasında ticari gübre atılmaktadır. ağır ve iz elementler toprakta birikerek fiziki. iyi bir toprak idaresi altında. Yörede dekara yaklaşık olarak 300-400 kg ahır gübresi kullanılmaktadır. Arazi Varlığı E. Ayrıca genellikle büyük ve küçükbaş hayvanların katı ve sıvı dışkıları ile yataklık olarak kullanılan sap.2.. Ağır metal ve iz element-lerin.000 ton civarındadır. Her türlü tarımın yapıldığı Çarşamba Ovasında yüksek oranda pestisit kullanılmaktadır. ve VII. Uygulanış biçimleri ve dozaj durumları çok değişik olan bu uygulama sonucu Yeşilırmak. Sınıfa kadardır. Arazi E. yöreye adapte olmuş tarla bitkileri ile orman. Samsun ilinde özellikle tarımsal ilaçların ve gübrelerin neden olduğu kimyasal kirliliğin çok fazla olduğu bilinmektedir.3. katı ve süspanse maddeler. Yapılan bilimsel araştırmalar. Sınıflar bulundukları yöreye adapte olmuş yerli bitkilerin yetişmesine elverişlidir.1. kirli sular nedeniyle verimli ova ve tarım topraklarımız etkilendiğini göstermektedir. Örneğin tarımsal üretimi artırmak için Yeşilırmak Havzasında (Çarşamba Ovası) yoğun bir gübreleme ve zirai mücadele yapılmaktadır. Bu yolla kirlenen toprakların aynı zamanda çeşitli yollarla yeraltı sularını. Arazi Sınıfları Kullanma kabiliyetine göre sınıflandırmada en geniş kategoriyi oluşturan kabiliyet sınıfları sekiz adet olup toprak zarar ve sınıflandırılmaları l. 126 . biyolojik ve kimyasal yapıyı etkilemektedir. mera ve çayır bitkilerinin iyi bir şekilde yetiştirme yeteneğine sahiptir. saman gibi maddelerden meydana gelen ahır gübresi de ova tarımında çok yoğun olarak kullanılmaktadır. Bunun sonucu. VI. Özellikle kanalizasyon atıklarını taşıyan kaynaklardan yapılan sulama ile çeşitli sebze ve meyvelere ulaşan parazitlerin sağlığı olumsuz yönde etkilediği görülmektedir.ve VI.

4'ünü teşkil etmektedir. yeşil gübreleme.079 hektar olup il yüzölçümünün %4.sınıflarda. Sınıf II. kireçleme. Samsunda l. Bunlar aynı zamanda özel toprak koruyucu bitki yetiştirme sistemleri. kullanılmalarını kısıtlayan hafif derecede bir veya iki sınıflandırması olabilir. Samsun ilinde II. toprak koruma uygulamaları. (7) Drenajla düzeltilebilir fakat sürekli olarak orta derecede sınırlandırma şeklinde var olan yaşlılık (8) Toprak kullanma ve idaresi zerindeki hafif iklimsel sınıflandırmaların tek tek yada kombinasyon şeklinde etkileri içerir.3 ünde toprak derin . su kontrol yapıları veya kültür bitkiler için kullanıldıklarında uygun işleme yöntemleri gerektirirler. Sınıf araziler 115. VIII. Toprak derinliği fazla drenajları iyidir.399 hektarını sulu. mera ve orman için kullanılabilir. çayır.696 hektarında kuru tarım yapılmakta. sınıf arazi çok etkin ve pahalı ıslah çalışmaları ile üretime alınabilinirse de ürün ve yatırım harcamalarını karşılayamaz. bitki artıkları ve hayvan gübrelerinin toprağa verilmesi.10. Su ve rüzgar erozyonu zararı yok veya çok azdır. Hemen hepsi %2 den daha az eğimlidir. %98. 1210 hektarı yerleşik alan haline gelmiş bulunmaktadır. Sınırlandırmalar az ve uygulamalar kolayca yerine getirilebilir cinstendir.Bu sınıftaki topraklar kötüleşmeyi önlemek veya işleme sırasında hava su ilişkilerini iyileştirmek için yapılan koruma uygulamalarını içeren dikkatli bir toprak uygulamasını gerektirir. (5) Hafiften ortaya kadar değişen. Sınıf arazinin yayılma alanı toplam 42. %1. 10. Çok üretken olup geniş bir bitki seçim aralığına sahiptirler.2'sini 127 . Su tutma kapasiteleri yüksek ve verimlilikleri iyidir veya gübrelemeye cevap verirler. toprak ve korunma önlemi alınması koşulu ile bazı özel bitkilerde yetiştirilebilir. Sınıf l -Bu sınıf toprakların. sodiklik (alkalilik) ve taşlılık gibi sorunları yoktur. Topraklar kültür bitkileri. Topografyaları hemen hemen düzdür. Buna göre Samsunda arazi sınıflaması yapıldığında sırası ile. Bu sınıftaki toprakların sınırlandırmaları : (1) Hafif eğim.22 'sini alüviyal %1.7 sinde orta derindir. %98. 28. Topraklar kolay işlenmekte olup gübreleme. Kültür bitkileri yetiştirilmesinde olduğu kadar. Tuzluluk. (6) Kolayca düzeltilebilen fakat yinede görülebilen taşkın zararı. çayır. Bu sınıftaki topraklar çiftçiye bitki seçimi ve amenejman uygulamaları bakımından sınıf l dekinden daha az serbestlik sağlar.504 hektarlık yüzölçümleri ile %12'lik bir oran teşkil eder. adapte olmuş bitkilerin münavebeye alınması gibi olağan amenejman işlemelerinden bir veya bir kaçının uygulanmasına ihtiyaç gösterirler. mera ve orman içinde güvenli olarak kullanılabilir.395 hektarında da fındık yetiştirilmektedir. Kalan 1889 hektardan 689 hektarı orman ve funda örtüsü altında olup. (2) Orta derecede su ve rüzgar erozyonuna maruzluk veya geçmişteki erozyonun orta derecede olumsuz etkileri (3) İdealden daha az toprak derinliği (4) Biraz elverişsiz toprak yapısı ve işlenebilirliği. Bu arazilerin %70.8 'ini de kolüviyal topraklar oluşturmaktadır.

İşlendiklerinde daha dikkatli bir idare gereklidir. Koruma önlemlerinin alması ve muhafazası daha da zordur. 6Sığ kök bölgesi. %0.2 . 4Alt toprakta çok yavaş geçirgenlik.2'sini gri-kahverengi orman toprakları oluşturmaktadır. drenaj ve toprağın yapısı ile işlenebilirliğinin sürdürecek bir ürün yetiştirme sistemin gerektirir. tuz veya sodyum birikmesinden dolayı.3. sık taşkınlar. %36. 1Orta derecede eğim. ve yaş olduklarında işlemeden kaçınmak gerekir. 2Şiddetli su veya rüzgar erozyonuna maruzluk yahut geçmişteki erozyonun şiddetli olumsuz etkileri.4 ü ora ve %0. Çoğu orta eğime sahiptir.3 ü derin. 8Kolayca düzeltilmeyen düşük verimlilik.3 ü düz veya düze yakın.5 inde yalnız drenaj bozukluğu. yaşlık veya bir süre için devam edecek.6'sını. Toplam alanları 99. Düz eğimde olanların %0. yavaş geçirgenlik . işlendiğinde.2 oranların %69.026 hektar fındıklık.4 ünde eğim %0.3 ü şiddetli erozyona maruzdur. Sınıf arazi topraklarının bir kısmı yüksek taban suyu.310 hektar orman ve fundalık. %8. 5Drenajdan sonraki.1 inde sığdır. Eğimi %0. göllenme. 375 hektar mera. Sulanan alanlardaki III. sınırlı olarak kullanılmaktadır. Balçıklaşmayı önlemek ve geçirgenliği düzeltmek için böyle topraklara organik madde ilave etmek.253 hektardır. 868 hektar yerleşim alanı şeklindedir. 192 hektar sulu tarım. mera ve orman için kullanılabilecekleri gibi gerekli önlemlerin alınması halinde iklime adapte olmuş tarla ve bahçe bitkilerinden bazıları içinde kullanılabilir.2'sini kolüvyal %0. %23.7'sini. kahverengi orman topraklarının %13. %4.6'smı.0 unda ise %12 den fazladır.2 si de dik eğimlerde yer almaktadır. kolüvyallerin %31. gri-kahverengi podzolik toprakların %1.8'ini kestane rengi. 22. %95.%4. III.alüviyal.7'i bu sınıfa girmektedir. Çayır. hafif eğimlerde. Sınıf IV. Üçüncü sınıf araziler Samsun ilinin %10. Sınıf arazilerin ildeki kullanım durumu. 3Ürüne zarar veren.4'ünü teşkil eder.2 sinde toprak derin .7 sinde orta derin. 2. Bir kısmında hafif veya orta derecede erozyon hüküm sürmektedir. %16. Bu sınıf arazilerin %75. İldeki alüviyal toprakların %1. %3.5'i ve kahverengi toprakların %23. %14.3 ü hafif. 128 .482 hektar kuru tarım. Toprakların %83. %4.%59. 9Orta derecede tuzluluk veya sodiklik Bu sınıftaki yaş veya yavaş geçirgen fakat hemen hemen düz toprakların çoğu. Sınıf III-Bu arazilerde şu sınırlandırmaların bir veya birkaçı bulunabilir. 73.7 si orta derin veya sığdır.4'ü kırmızı-sarıpodzolik toprakların %75.Bu sınıfta toprakların kullanılmasında kısıtlamalar III.8 inde drenaj yetersizliği görülmektedir. 7Düşük rutubet tutma kapasitesi. hem de tozluk vardır. Sınıftakinden daha fazla ve bitki seçimi daha sınırlıdır.6 sında %2-6 ve %1.

fakat suyu seven. Düz alanların hemen hemen tümünde drenaj bozuk olup.Bu sınıfa giren toprakların fiziksel koşulları.4'ünü kahverengi orman %28. Sınıf araziler yetişecek bitki cinsini kısıtlayan ve kültür bitkilerinin normal gelişmesini önleyen sınırlandırmalarına sahiptir. Bu tür araziler. bu sınıftaki toprakların: 1-Dik eğim 2-Ciddi erozyon zararları 129 .2 si de dik ve daha fazla eğime sahiptir.2'sini kestane rengi. Çayır arazisi olarak kullanılmaktadır. 1Dik eğim 2Şiddetli su ve rüzgar erozyonuna maruzluk 3Geçmişteki erozyonun şiddetli olumsuz etkileri 4Sığ toprak 5Düşük rutubet tutma kapasitesi 6Ürüne zarar veren sık taşkınlar 7Uzun süren göllenme.5'ini alüvyal. araziler. %3. Sınıf arazi topraklarında . drenaj hendekleri. %36. gölgelenme alanları bu sınıfa örnek olarak gösterilebilir. veya iyi bir idare ile uygun.4'ünü grikahverengi podzolik. %14. Toprakları ya sık sık sel basması nedeniyle sürekli yaş. 1. Tamamı hafif tuzlu. %0. Sınıf V. kireçleme gübreleme ve kontur karıkları .115 hektarı yerleşik alan haline gelmiş olup geri kalanı da sulu tarım arazisi. % 2.düze yakın eğime sahip çok taşlı veya orta derecede kayalı. yaşlılık ve/veya bir kaçının sürekli etkilenmesi sonucu kültür bitkileri için kullanım çok sınırlıdır. fındıklık ve mera olarak kullanılmaktadır.Bu arazilerin büyük bir kısmında (108. Düz veya düze yakın eğimlerde erozyon etkisi pek görülmemekte ise de bu sınıf arazinin %96. kot ve ağaçların yetişmesine uygun. Samsun İlinde 349 hektarlık yüzölçümü ile %0. %7 si orta .6 sı çok sığdır.899 hektarı orman ve funda ile kaplıdır.2'lik bir orana sahiptir. Tarla ve bahçe bitkileri kültürüne uygun olmakla birlikte çayır ıslahı yapmak. gerektiğine tohumlama.Aslında IV.1 'den daha düşük bir oran teşkil eder.6 sı düz veya düze yakın.2 sinde orta ve %0.1 i orta derin.994 hektarlık bir yüz ölçüme ve %14. % 0.2 'sini de kırmızı-sarı podzolik topraklar oluşturmaktadır. Bunlarda coğrafya hemen hemen düzdür.3'ünü kolüviyal. %0.3 ünde çoraklık vardır.919 hektar) kuru tarım uygulanmaktadır. 28. Bu sınıfın % 53. kültür bitkileri tarımına elverişli olmayan. Bu sınıf arazilerin %3. Sınıf VI. %89. Samsun ilinde IV.6 sı derin. Toprakların %16. Sınıf araziler 135. yada drenaj bakımından. saptırma yapıları ve su dağıtıcıları ile su kontrolü gibi çayır ve mera iyileştirmelerinin uygulanmasını pratik kılar. Sık sık taşkınlara maruz kalan taban arazilerle düz. %40 ı sığ ve %6.3 ünde şiddetli bir erozyon hüküm sürmektedir. düz veya derin hidromorfik alüvallerden ibarettir. ağaç türleri yetiştirmek suretiyle bu arazilerden kazanç sağlanabilir.3 ü hafif. yada çok yaşlı veya kayalıktır.

Bu toprakların büyük çoğunluğu (%56) orta şiddetli erozyona maruzdur. 130 .259. VI. kontur karıkları. koruma ve kontrol uygulamalarına elverişli olmadığından. yerleşim alanı ise sadece 27 hektardır.1 inde orta ve %65.34 ü sığdır. Fiziksel özellikleri tohumlama ve kireçleme yapmak.8'ini kahverengi orman.çok sığ topraklardaki %0.584 ve fındıklık 2.3-Geçmişteki erozyon olumsuz etkileri 4-Taşlılık 5-Sığ kök bölgesi 6-Aşırı yaşlılık veya taşkın 7-Düşük rutubet kapasitesi 8-Tuzluluk veya sodiklik gibi düzeltilemeyecek sürekli sınırlamaları vardır. Bu sınıf arazilerin %33. %33. sulu tarım alanı 1.8 i kahverengi orman toprakları. Orta derin toprakların oranı %22.5. saptırma yapıları ve su dağıtıcıları tesis etmek gibi iyileştirme. çok dik veya sarptır. Sınıf araziler %34.24 ünün gri kahverengi potsolik.sınıf arazilerin 13.9 unda dik.1'ini alüviyal.947 hektarı orman ve funda örtüsü altındadır. Bu sınıftaki toprakların 15. %36. %26. hiç veya hafif etkilenenler %35 oranındadır. %5. Bazı yerlerde toprak muhafaza önlemleri almak veya alttaki arazileri korumak için ağaç dikimi veya ot tohumu aşılaması yapıldığı hatta istisnai bazı hallerde kültür bitkileri bile yetiştirildiği olursa da bu gibi durumlar VII sınıf araziler için genel bir özellik sayılmaz.3 tür. drenaj hendekle. Bunların da %90 dan fazlası aşırı tuzdan etkilenmiş durumdadır. Samsun ilinde 47.2 lik bir oran teşkil etmektedir. Toprakların %36. 1-Çok dik eğim 2-Erozyon 3-Toprak sığlığı 4-Taşlılık 5-Yaşlılık 6-Tuzluluk veya sodiklik gibi kültür bitkilerinin yetiştirilmesini engelleyen çok şiddetli sınırlandırmalara sahiptir. Bu sınırlamaların bir veya daha fazlası dolayısıyla bu topraklar genellikle kültür bitkilerine uygun değildir.2'ini gri-kahverengi podzolik. % 2 sini hidromorfik alüviyal ve %0. çayır ve mera ıslahı için kullanılma olanakları da oldukça sınırlıdır.3 ünüde alüvyal topraklar oluşturmaktadır. %8.300 hektar ile %4.884 hektar olup %52.691 hektarında drenaj bozuktur. Kuru tarım yapılan alan 27. %0.12 sinde hafif. Sınıf VII-Bu sınıfa giren topraklar. %0. Samsun ilindeki VII sınıf araziler %52 lik bir orana sahiptir. Şiddetli erozyondan etkilenen topraklar %9. Toplam alanları 49.9'luk bir orana sahip olan VI. fakat çayır. topraklar oluşturmaktadır.739 .1 inde düz-düze yakın. mera veya orman için kullanılabilir. Daha düşük düzlüklerde görülmekte olan derin topraklar %38.5 ini kestane rengi.9'unu kestane rengi.

251 hektarlık bir yüzölçümü ve %1. %0. ağaç.884 hektar olup 131. Çok aşınmış araziler. 1.3.900 Ha Olup Dağılımı. Samsun İlinde VIII.Bu sınıf araziler.3 ünde orta.2' Ik bir orana sahiptir.643 957. olmasalar da yaban hayatı için dinlenme yerleri olarak kullanılabilirler. maden işletmesi yapan eski ocak ve atık alanları bu sınıfa girerler. 2005 Alan (ha) 455.00 131 . ırmak yatakları.324 44. 1Erozyon 2Yaşlılık 3Taşlık 4Kayalık 5Düşük rutubet kapasitesi 6Tuzluluk ve sodiklik gibi kısıtlayıcılardan bir veya bir kaçının.8502 hektarı mera arazisi.3 ü derin olup % 51.113 hektar su yüzeyi bulunmaktadır E.152 hektarlık yoğun yerleşim alanı ile 5. Ancak % 2.3 ünde hafif veya hiç yok. kayalar.107 99.2. Sınıf araziler 11. çok dik ve sarp eğimlidir. ve kültür bitkilerinin yetiştirilmesine elverişli değildir. Ayrıca % 4 ünü teşkil eden düz alanlarda drenaj bozukluğu ve çoraklık görünmektedir. Bitki yetiştirilmesine elverişli.1 i orta.1.18.9 unda ise çok şiddetlidir.976 hektarı ırmak taşkın yatağı. Toprak Varlığı ve Dağılımı İşlenebilir Arazi Çayır-Mera Arazisi Orman ve Fundalık Arazi Tarım Dışı Arazi Toplam Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. Toplam alanları 499. 348. % 0.557 hektarı kıyı kumulu. kumsallar.1i sığ.826 358. % 97.900 Payı (%) 48 5 37 10 100. ot. 3. Kullanım Durumu Tablo E. Sınıf VIII.34 ü düz-düze yakın. %96.Samsun İlinin Yüzölçümü Toplam 957. %0.6' sı da çok sığdır.1. 175 hektarı da yerleşik alan şeklindedir.718 hektarı da çıplak kayalık olarak haritalanmıştır. Bunlarda alt sınıflama yapılamaz.920 hektarında kuru tarım yapılmaktadır. % 46. Toplam alanları 11.5 inde şiddetli.250 hektar olup 5.939 hektarı orman fundalık. Erozyon % 2. Samsun ilinde sınıflandırılması yapılan bu arazi tipleri dışında il genel yüzeyine ait olup da sınıflandırma dışı bırakılan 1. önlenemeyecek derecede şiddetli sınırlandırmaları nedeniyle.6 sı dik.Bu sınıftaki toprakların % 2.

8 i orman ve fundalık örtüsü altındadır. Ülkemizin çoğu yerinde olduğu gibi Samsun ilinde de en yaygın sorun su erozyonudur.805 hektardır.6 sı kuru tarım ve % 26.4 ü düz ve düze yakın eğimlerde ve II.2. orman. Bunların % 70.523 hektarı orman ve fundalık olup. Orta erozyon hafif hatta düze yakın eğimlerden başlayarak sarp eğimlere kadar etkisini göstermektedir. çıplak kalan alanlardaki toprakların. Yüzölçümü 130.2 sinde derinlik 90 cm den fazla olup. -Toprak Sığlığı. Bunlar daha çok 2. -Erozyon.027 hektarı mera. fundalık ve yerleşim alanı olarak kullanılmaktadır. 132 . dır. 202 hektarı da diğer maksatlarla kullanılmaktadır. Sığ ve çok sığ topraklı ve VII.490 hektarı sulu tarım altında olup kalanı fındıklık.9 unu oluşturan 488. Bunlar ırmak. Bu bölge derin olursa toprakların bulunduğu iklime adapte olabilen her türlü kültür bitkisini yetiştirmek mümkün olur.4 oranındaki toplam 3998 hektarlık bir alan çok şiddetli derecede erozyona maruz kalmış bulunmaktadır. Bu sorundan çok az etkilenen veya hiç etkilenmeyen alanlar çoğunlukla alüvyal ve hidromorfik alüviyal topraklardan oluşan taban arazilerdir.orta derin veya sığdır. Sınıfta yer alan arazilerdir.3. Halbuki il topraklarını hemen hemen 2/3 ü böyle bir derinlikten yoksundur. Dik ve çok dik eğimli arazilerde bu erozyonun görüldüğü yerler doğal bitki örtüsünden nispeten iyi korunduğu alanlardır. Arazi Problemleri Samsun ili topraklarında bitki yetiştirmesine ve tarımsal kullanımı kısıtlayan erozyon. mera. taşkın yatakları.171 hektarında doğal örtünün tahrip edilmesi veya dik eğimli yerlerde hiç bir koruma önemi alınmaksızın otlatma ve tarım yapılması sonucu erozyon şiddetlenmiştir. 351. Daha çok orta erozyon hüküm sürmektedir.3. Topraklara köklerin geliştiği ve bitki besin maddelerinin temin edildiği bölgenin derinliği önemlidir.taşlılık . mera ve az yoğun yerleşim yerleridir.806 hektar olan orta derin topraklar.9 tuk bir oran oluşturmaktadır.561 hektar ile %28 lik bir oran teşkil etmektedir. % 13. kıyı kumulları. Çoğu düz ve derin az bir kısmı da hafif eğimli . çayır. ve IV sınıftır. Orta derecede erozyona maruz kuru tarım alanlarının miktarı 203.E. Araziler daha çok III. Orta erozyona maruz diğer araziler fındıklık. Ancak % 20. 17. İl topraklarının %51. Doğal bitki örtüsü aşırı derecede tahrip olan meralarla bir kısım kuru tarım arazisinden oluşan %0. 132. sığlık . Orta derecede erozyona uğramış topraklar 263. ve 4. %19.472 hektarı kuru tarım. 4. Buralarda genellikle eğim çok dik toprak sığ ve arazi sınıfı VI.419 hektarı kuru tarım arazisi.drenaj bozukluğu tuzluluk ve sodiklik gibi etkinlik dereceleri yer yer değişen bazı sorunlar bulunmaktadır. Sınıf olup kuru tarımda kullanılmaktadır.126. Sınıf arazi niteliğinde olan bu tür alanların.4 ünü oluşturmaktadır. kayalılık . bunlarında %18.

8 lik bir orana ve 242. Sulama yapılmasına rağmen buralarda yüksek taban suyu. Bunlar orta ve şiddetli erozyona uğramıştır. yeraltı sulaması gibi görev görmektedir. Bu toprakların %76. Yetersiz drenajla alanın yüzölçümü 86.6 sı demektir. kötü drenajlı alanın ki 28. bu miktar az veya çok toprak ile kaplı sahaların %12.9 u demektir.3 ü düz ve derin toprakların %72. -Drenaj.859 hektarlık bir yüzölçümüne sahiptir. Bu problemlerin Samsun ilindeki topraklarda ortaya çıkmasının başlıca nedenleri.5 i dik eğimlerde yer almaktadır. 366 hektarının orman ve fundalıkların 217. Aslında buraları sulu tarım arazisi saymak daha doğrudur. yükselerek tarımı etkilemektedir. Drenajı bozuk olan sahaların 31. Taşlılık ve kayalılık hem yüzeyde hem de profilde olabilmektedir.263 hektarlı bir saha kaplamaktadır. İl içinde taşlılık çoğunlukla çok dik ve çok sık topraklarda görünmektedir.7 si çok dik eğimli olup. 325 hektarının topraklan sığdır. -Taşlılık ve Kayalılık. Samsun ilinde toprak işlemeye ve bitki gelişmesine zarar verecek derecede taşlılık veya kayalılık ihtiva eden topraklar 287. 1. Topraktaki sığıl ışığın nedeni fazla eğim ve şiddetli erozyondur. ve VII sınıftır. Aynı durum kayalılık içinde söz konusudur. Bu derinlikteki toprakların yer aldığı arazilerin % 93.655 hektarında tuzluluk veya sodiklik yahut her iki problem birden görülmektedir. Bu da toprakların % 36. Taşlılık ve kayalılığın bu kötü etkisine rağmen erozyon hızını kesme bakımından olumlu bir yanı da vardır. Buralarda alüvyal veya hidromorfik alüviyal topraklar bulunmaktadır. Eğer toprak tuzlu ise bu kötü etki nispeten azalabilir. Çok sığ toprakların % 56.778 hektar arazide kuru tarım uygulanmaktadır.469 hektar. yüzölçümleri ve %39. Kuru tarım alanları 150. Buralardaki taban suyu bu arazilerin konumları nedeniyle daha yüksek yerlerden sızma sonucu.6 lık oranları ile sığ topraklar göstermektedir. Daha çok alüvyal düzlüklerde görülen ve taban suyun her zaman veya yılın bir bölümünde bitki gelişimine zarar verecek kadar yüksek düzeyde bulunduğu topraklar 115. i kayalıktır. Çünkü mevcut koşullara kendini uydurabilmektedir. Çok sığ toraklar % 25.İl içinde en geniş yayılışı 372.6 sı çok dik ve %13. -Tuzluluk -Sodiklik. çoğu şiddetli erozyona maruz kalmıştır. Bu probleme rağmen ilde 76.Arazinin düz ve taban suyu seviyesinin yüksek olması nedeniyle tuzların üst topraklardan yıkanamaması 133 . Arazi sınıfı çoğunlukta VI.1 i taşlı ve %5.766 . Bu problemi.497 hektardır.Alüvyal materyalin deniz içinde veya yakınında vuku bulan ve devam eden depolanması 2. Sığ topraklar orman. funda ve mera bitkilerinin su besin maddeleri ihtiyacını tam olarak karşılayamadığı için gelişmelerini kısıtlar. arz eden sahalarda drenaj yetersiz ve kötüdür. Profilde artıkça toprak materyali azalacağından toprakların su ve bitki besinlerini tutmak gücü de azalır. Topraklar orman funda veya mera örtüsü altında ise taşlılık veya kayalılık problem olmayabilir.5.811 hektar tutmaktadır.

Samsun ilinde tuzluluk ve sodiklik problemi bulunan toprakların etkileme durumları Tablo E. de görülmektedir.2.Düşük kalitede sulama suyunun kullanılması ve yeterli drenajın bulunmamasıdır. Samsun İlinde Tuzluluk Ve Sodiklik Problemi Bulunan Toprakların Etkileme Durumları Özellik Hafif tuzlu Tuzlu Hafif tuzlu-Sodik Tuzlu-Sodik Sodik Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü.Yukarı arazilerden tuzların yıkanarak düzlüklerin çukur kısımlarında birikmesi 4.2.3. Tablo E. 2005 Alan 324 hektar 675 hektar 3573 hektar 25158 1 25 hektar KAYNAKLAR: -İl Tarım Müdürlüğü 2005 134 .

Zamanın ( Mozozoik ) tebeşir devre.1.1. Arazi karışık bir yapıya sahip olup. orta rakımlarda Meşe ağaç türü yüksek rakımlarda ise Kayın. kalker. yeşil renkli greler. Kayın. Bölgenin batısı Metamorfik taşları ihtiva eden toprak yapısına sahiptir. Ormanlar F. Bölge ormanları genellikle orta karadeniz bölgesinin iklim özelliklerini gösterir. sist ve kristalin sistlerden mevcuttur. zamanın ( Paleozoik ) oluşan devrinde teşekkül etmiştir. kum. serbest kirece sahip olup. Taşova. Bölge ormanları batı ve doğu Karadeniz iklim bölgelerinin geçiş zonunda bulunmaktadır. FLORA . Gümüşhacıköy ve Osmancık. Diğer bakılarda ise yöresel şartlara göre karışık ağaç türleri ile kaplı ormanlar mevcuttur. III. Yer. Batıda Suluova. Kuzeyden Karadeniz’e ve Güneyden Amasya ili Taşova ilçesi ile Tokat Erbaa ilçeleri sınırına kadar uzanmaktadır. Karaçam ağaç türleri ağırlıklı yayılış göstermektedir. Güney bakısında ve sığ topraklı alanlarda çam türleri bulunmaktadır. kil sisti ve konglomeralardan ibarettir. genelde kalker. Güneyde Merzifon.1. Yer yer humus ihtiva eden bu topraklar kısmen derin. Sarıçam. Ancak eğimin % 20 ve fazla olduğu yerlerde tarım yapılması mümkün değildir. Potsolik topraklar ve kestane rengi topraklar ihtiva etmektedir.FAUNA VE HASSAS YÖRELER F. Denizden yüksekliği 1200 m. Zamanın ( Meozoik ) tersiyer devri ve az bir kısmı 1.1. Oluşum zamanı ise üçüncü zamanın paloejen serisi olan eosen katında teşekkül etmiştir. derin balçık. denize yakın yörelerde (kumsal alüvyon topraklarda) kızılağaç ve dışbudak ağaçları bulunmaktadır. marn ve beyaz tebeşirlerden ibarettir. Jeolojik yapı olarak anakaya. Özellikle alçak rakımlı. Bölgenin arazisi genel olarak II. Toprak yapısı olarak orta derin.5 mm dir. Doğuda Kargı ilçeleri ile sınır teşkil etmektedir. Bölge Kuzeyde Durağan. Bu özellikler itibariyle Kızılırmak vadisine yakın yerlerde rakımın az olduğu mıntıkalarda Kızılçam ağaç türü.’ye kadar varan sahaların kuzey bakılarında Kayın. İşletme Müdürlüğü sahası genel olarak kahverengi orman toprakları.1. kalker tabakaları ile kil. Ormanların Ekolojik Yapısı Bölgedeki ormanlar genel olarak yerleşim alanlarına uzak yörelerde yoğunlaşmaktadır. ortalama yağış ise 29.F . Yüksek kesimlerdeki derin topraklı kuzey bakılarda. 135 . tarıma uygundurlar. Ekosistem Tipleri F. Bafra ve Kavak. Vejetasyon süresinde ortalama sıcaklık 17 derece.1. kestane ve kızılağaç ormanları Güney bakılarda ise Meşe ve Çam türleri bulunmaktadır. killi balçık ve kil toprakları hakimdir.

Topoğrafik hidrolojik yapı olarak Samsun deniz seviyesi 0 m. 739. 4494 Ha.ye kadar olan bir arazi yapısına sahiptir. oluşturur. 34874 Ha. Yapraklı Ağaç Karışık İbreli-Yapraklı karışık 4 Ha.1. den başlayarak ortalama 2000m.1. Bunlar Palinetum. Faguetum. 2005 136 . F.Samsun Orman İşletme Müdürlüğünün ağaç türleri itibariyle orman dağılımı Ağaç Türü Alan Ağaç Türü Alan Kayın Kestane Gürgen : Meşe Çam Kızılağaç Ardıç 29125 Ha.2. Samsun ilinin topoğrafyası. Castenaum. 4442 Ha. İklim özellikleri.5 Ha.203 Ha.5 Ha. Yükselti olarak da en yüksek tepeler bu hatta yer almaktadır. birisi Bafra ilçesi birisi de Vezirköprü İlçesi’nde olmak üzere üç Orman İşletmesi bulunmaktadır. jeolojik yapısı ve hidrolojik yapısı hakkındaki geniş bilgiler (A) ve (B) bölümlerinde anlatılmıştır. Kaynak: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü. 68476 Ha. türlerine etki etmektedir. Özel orman : - Tablo F. 5042. 11600 Ha. toprak yapısı ve topoğrafik yapı orman yayılışına ve ağaç. Tablo F.2. Lauretum. İlin Orman Envanteri Samsun ilinde birisi Merkez İlçe. 2032. Ormanların kapladığı alanlar ve bu alanların nitelik ve işletme biçimine göre dağılım şöyledir. Samsun Orman İşletme Müdürlüğü bünyesinde Özel Orman-Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Dağılımı Normal KORU BALTALIK 56518 Ha.5 Ha. 936 Ha.5 Ha. 1697.5 Ha. Ayvacık. 1180 Ha. Terme sırtlarına hakim olan tepeler oldukça kırık ve dik bir yapıya sahiptir. Abietum Alpinetumdur. Söğüt Melez Kavak Dışbudak İbreli Ağaç Kar. Devlet ormanı: 126. 2005 Mülkiyet biçimine göre dağılımı. Kaynak: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü. Bu etkilesim ormancılıkta belirli zorluklar. Bozuk 30317 Ha.1. Salıpazarı. 827.5 Ha. 100.

2005 Mülkiyet biçimine göre dağılımı .Tablo F. 2005 Tablo F.0 Ha. Kızılçam 13856. Gürgen 2031. Karaçam 7171.0 Ha Çam 142. TOPLAM 99609.5 Ha.5.Odun Top.Karışık 4514.0 Baltalık 14047. Ağaç Türü Alan Ağaç Türü Alan Kayın 36887.0 Ha Dy 95. 2005 137 . Tablo F.6.0 13068. Bafra Orman İşletme Müdürlüğü Bünyesinde Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Orman Dağılımı .0 Ha. Samsun Orman İşletme Müdürlüğünün 2005 Yılı Üretim Program Ve Gerçekleşmesi Emval Cinsi Birim Program Gerçekleşme Dikili Damga M3 36250 Tomruk M3 6350 Tel direk M3 Maden Direk M3 1450 Sanayi Odunu M3 3670 Kağıtlık Odun M3 150 Yapacak Odun Top M3 11620 Lif Yonga M3 22580 End. Devlet Ormanı : 99609.4. Normal Bozuk Koru 47125.3 Ha.0 Ha. Sarıçam 1693. 2005 34589 5906 1725 4045 275 11951 22795 34746 37841 Tablo F. 60300 56615 Kaynak: Bafra Orman İşletme Müdürlüğü.0 Ha.Bafra Orman İşletme Müdürlüğünün ağaç türleri itibariyle orman dağılımı .5 25369.0 Ha.5 Ha. Dışbudak 748. M3 34200 Yakacak Odun St.3. Meşe 27447.5 Ha. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünün 2005 Yılı Üretim Program Ve Gerçekleşmesi Emval Cinsi Birim Program Gerçekleşme Dikili Damga M3 40600 44004 Tomruk M3 11000 10513 Tel Direk M3 Maden Direk M3 1700 715 Sanayi Odunu M3 3160 6608 Kağıtlık Odun M3 2500 1643 Lif Yonga Odunu M3 19170 15635 Sırık M3 66 Endüstriyel Odun Toplamı M3 37530 35180 Yakacak Odun St.5 Ha. Göknar 5024.5 Ha Kaynak: Bafra Orman İşletme Müdürlüğü.0 Ha.0 Kaynak: Bafra Orman İşletme Müdürlüğü. 59400 Kaynak: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü. Özel Orman : 1177. Yap.

5 7962. Dy D3-Karışık E.8.5 2754.0 6720.M.F.0 3404.0 38313.5 20180.0 6889.5 6663.0 7.0 329.0 24783.0 1459.0 3079.0 0 48735.Kn.0 27698.PLANTASYONLAR C1.5 0 TOPLAM Verimsiz 7778.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 38935.0 5191.0 BALTALIK Verimli 27571.0 22644.5 6784.0 12645.5 2566. Kapladığı Alanlara Ve Bu Alanların Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Dağılımı.5 6649.0 0 9939.5 975. Çk. Çz D2.0 1356.0 7270.0 5132.5 4491.M.0 6230.0 6520. 2005 Ağaç Türü 138 .5 0 38935. Çz E2. 2005 Tablo F.0 39599. Dy B3-Karışık C.0 7191.0 19048.0 3675.0 9601.0 9586.0 8706.Kn.0 4355.0 10348.0 0 11364.M.5 1945 1275.0 4062.5 9274.YARI DOĞAL ORM.Çs.0 5732.5 15794.5 Verimli (Normal) Orman Alanı ( Ha ) 97947.5 0 11364.0 10494.0 5979. Dy A3-Karışık B.Çs.0 28447.5 3073.M.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 17717.0 2791.0 7.0 A.0 Verimli (Normal) Koru Ormanı ( Ha ) 62987.0 0 0 0 0 0 143391. Çz A2.0 6430.5 6114.0 7198.0 7198.0 6775.0 Verimsiz 3220. Dy C3-Karışık D. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünün Ağaç Türleri İtibariyle Orman Dağılımı KORU Verimli 16090.5 2207.5 18347.0 0 0 0 0 0 62987.5 10494. İlçelere Göre Orman Alanları Döküm Cetveli Toplam Orman Alanı ( Ha ) 143391.0 0 7778.5 9494.5 2092. B1.5 3945.0 7680.Gn.0 45331.Tablo.0 5925.5 0 11458.0 0 9939.0 1070.0 2853.Gn.0 3380.0 83651.5 Koru Orman Serveti ( m3 ) 5692215 276877 328097 471740 534437 389331 1459655 598474 969960 157637 302231 203776 Baltalık Orman Serveti ( m3 ) 803147 6736 42423 69795 9797 38806 8848 47507 16871 380219 182145 Toplam Akçay Çiğdemli VEZİRKÖPRÜ İLÇESİ İŞLETME ŞEFLİKLERİ Gölköy Karaçam Karapınar Kunduz Narlısaray Sarıçiçek Vezirköprü HAVZA İLÇESİ LADİK İLÇESİ Havza Ladik Kaynak: Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü.0 10967.Kn. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü Dahilindeki Ormanların Ağaç Türlerine.DİĞER ORMANLAR D1.5 Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çk-Çs-Kn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çs-Çk-Kn M-Gn Çk-Kn-M Gn Çk-Çs-Kn Gn-M 12889.5 8267.0 12183.0 6560.5 7270.Kn.5 8626.0 997.0 11782. Çz C2.5 5767.0 Bozuk Orman Alanı ( Ha ) 45444.5 2807.DOĞAL ORMANLAR A1-Çs.5 7687.Gn. Çk.0 761.0 3207. Çk.5 4221.5 7618.Gn.Çs.5 1188.Çs.0 3182.5 Koru Orman Alanı ( Ha ) 86739. Dy E3-Karışık Kaynak: Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü.7.0 Bozuk Koru Ormanı ( Ha ) 23752.0 11717.0 72360.5 18585.0 9742.0 0 0 0 0 0 0 0 0 23752.0 4577.5 11717.0 5711.0 3854.5 7687. Çk.0 3260.0 5735.0 7191.0 Baltalık Orman Alanı ( Ha ) 56663.5 6402.0 8398.5 0 27571.0 6421.5 2688.0 5802. Çz B2. Çk.Kn.5 10044.0 2807.5 8277.0 13931.5 24362.0 2331.5 35378.0 0 17717.5 22691.Gn.M.TOPLAM E1.

9. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü Tarafından İşletilmekte Olan Devlet Ormanlarından Hasat Edilip Kullanıma Sunulan Belli Başlı Orman Ürünlerinin Yıllara Göre Miktar Ve Çeşitleri. Ürünün Cinsi Miktarı Tomruk 10070 m3 Maden Direk 1781 m3 Tel Direk 413 m3 Sanayi Odunu 1815 m3 2001 Sanayi Odunu ( Ster ) 2942 Ster Kağıtlık Odun 3778 m3 Lif Yonga Odunu 48809 Ster Yakacak Odun 70323 Ster Sırık 115 Ster Tomruk 15915 m3 Maden Direk 3344 m3 Tel Direk Sanayi Odunu 1432 m3 2002 Sanayi Odunu ( Ster ) 3319 Ster Kağıtlık Odun 8218 m3 Lif Yonga Odunu 44803 Ster Yakacak Odun 94883 Ster Sırık Tomruk 8163 m3 Maden Direk 2063 m3 Tel Direk 376 m3 Sanayi Odunu 1537 m3 2003 Sanayi Odunu ( Ster ) 4416 Ster Kağıtlık Odun 3980 m3 Lif Yonga Odunu 38807 Ster Yakacak Odun 94144 Ster Sırık Tomruk 8716 m3 Maden Direk 1346 m3 Tel Direk 330 m3 Sanayi Odunu 1282 m3 Sanayi Odunu ( Ster ) 2943 Ster 2004 Kağıtlık Odun 6068 m3 Kağıtlık Odun ( Ster ) 1718 Ster Lif Yonga Odunu 38956 Ster Yakacak Odun 100845 Ster Sırık Tomruk 9908 m3 Maden Direk 2728 m3 Tel Direk 615 m3 Sanayi Odunu 1363 m3 Sanayi Odunu ( Ster ) 3799 Ster 2005 Kağıtlık Odun 4325 m3 Kağıtlık Odun ( Ster ) 2191 Ster Lif Yonga Odunu 35349 Ster Yakacak Odun 103235 Ster Sırık 186 Ster Kaynak: Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü. 2005 Yılı 139 .Tablo F.

sıcağı ve soğuğu dengeler. dinlenme gibi rekreasyon amaçlarına hizmet ederken insanların beden ve ruh sağlığı. Orman Varlığının Yararları -Ormanlar bitkiler ve hayvanlar için doğal bir su şebekesi gibidirler. savunma ve güvenlik vb. iş alanı ve geçim kaynağı. Ormanların azalma sebebi ise yine insan faktörüne bağlı olarak açma ve yerleşmeler gibi orman suçlarıdır. -Yerleşim alanları içerisindeki hava kirliliğini ve gürültüyü önlemesi insan sağlığı bakımından büyük önem taşır.3. -Ormanlar toprağı kökleri ile tutarak yağışların ve akarsuların toprağı taşımasını önler. dalları. -Ormanlar ulusal savunma ve güvenlik bakımından stratejik öneme sahiptir. Kar ve yağmur biçimindeki yağışı yaprakları. F. korunması ve barınmasında güvenli alanları oluşturur. gövdesi ve kökleri ile tutarak sellerin ve taşkınların oluşmasını önler. -Ormanlar eğlenme. rüzgarın hızını azaltır. Ayrıca yer altı sularının oluşmasına yardım eder.1. sağlık. toprak ve toprak verimliliğinin korunması. konularda yararları hakkında yapılmış proje çalışması yoktur. İlde 0rman alanlarının iklim. -Ormanlar yaban hayatını ve av kaynaklarını korur. Böylece köyden kente göçü azaltır. Bu sahalar milyonlarca canlının yuvasıdır.1. -Ormanlar su buharını yoğunlaştırarak yağmura dönüşmesini sağlar. Üzerinde olumlu etkiler yapar. 140 . Nesli tükenmekte olan hayvanların üretimi. rekreasyon ve peyzaj değeri yüksek yerler. -Ormanlar orman içinde ve dışında yaşayan insanlara çeşitli iş alanları sağlar.Ormanların artma sebepleri köylerdeki nüfusun azalması ve baskının ortadan kalkması ile açıklık alanların orman ağaçları ile kaplanması ve yapılan ağaçlandırma çalışmalarıdır. Böylece erozyonu kontrol altında tutar. işsizliği önlemede etkin bir rol oynar. -Ormanlar bitki örtüsü ve toprak içerisinde büyük miktarda karbon depoladıklarından iklim üzerinde olumlu etki yapar.

Mevcut Özel Orman alanı 1177. dır.57 .0 Ha. tescili yapılmış ormanlık alan 27898.440. ormanlık alan 15486.0 Ha.dır. Orman alanı 113904. 2005 yılında 6831 sayılı orman kanununun 16. Orman Kadastro ve Mülkiyet Konuları Tablo F.dır.0 Ha.17. Bahçesaray.18. İşletme Müdürlüğünde 6831 Sayılı Orman Kanununun 16.416.dır. Özel ormanlarda %6’lık yapılaşma konusunda yapılmış bir çalışma yoktur. Sofular.maddelerine göre 91 Adet izin verilmiş olup verilen izin alanı 607.Yıl içerisinde yapılacak olan orman kadastro çalışmaları ile ilgili programa alınan köy adedi.Şimdiye kadar 2/B ile orman sınırları dışına çıkarılan alan miktarı ( Ha ) : 4. .Samsun Orman İşletme Müdürlüğünce 2005 Yılında Orman Kadastro Çalışması Yapılmak Üzere Programa Alınan Köyler İlçe Merkez Salıpazarı Ayvacık Meşelidüz Uğurlu Şenpınar Kapıkaya Ardıç Kavak Çiçekyazı Demirci Karapınar Göçebe Talaşman Ağcakese Köy Akalan Orta Mumlu Kaynak: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü. . Çalışmalar devam etmektedir.Tescili yapılmış ormanlık alan 18962.izin verilmiştir.21 141 - . Özel ormanlarda %6’lık yapılaşma konusunda yapılmış bir çalışma yoktur..4. 2005 Köylerde Kadastro çalışması yapılmıştır. Şimdiye kadar 2/B ile orman sınırı dışına çıkarılan alan 5645 Ha.1.Yıl içerisinde 2/B ile orman sınırı dışına çıkarılan alan miktarı ( Ha ) : 285.dır. maddelerine göre 72 Adet 576. maddelerine göre 32 adet 149. . 17. bu işlemler sonucu 16l0 m3 yapacak 4322 Ster yakacak odun üretilmiştir. Yıl içerisinde toplam 87 adet tapulu kesim muamelesi yapılmış olup.0 Ha.1 Adet belde programa alınmış olup çalışmalar devam etmektedir.İşletme Müdürlüğümüzce 6831 Sayılı Orman Kanununun 16.10.dır. Yıl içerisinde yapılan tapulu kesim miktarı 9.Kadastrosu tamamlanmış orman alanı miktarı ( Ha ) : 72. Beyören.48 ha..75 .izin verilmiştir. isimleri ve gerçekleşme miktarı : Türkmen.7 Ha. dır.Tescili yapılmış ve tahsise alınan orman alanı miktarı ( Ha ) : 25.0 Ha. Samsun Orman İşletme Müdürlüğü Kadastrosu tamamlanmış.dır. .. dır. .2005 yılı içinde 2/B ile orman sınırları dışına çıkarılan alan yoktur. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünce 2005 yılı içerisinde orman kadastro çalışması yapılmak üzere programa alınan köy yoktur.ve 18.1 Ha.25 . Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünce . ve 18. . dır.17.121. . .0 Ha.1.Mevcut Özel Orman alanı 1177.Şimdiye kadar 2/B ile orman sınırları dışına çıkarılan alan 4894.2 Ha. dır.Yıl içerisinde yapılan tapulu kesim miktarı 13.İşletme Müdürlüğümüzde kadastrosu tamamlanmış orman alanı 61046..0 Ha.0 Ha.F.3 Ha.

66.2005 Yılı Mera Islah Çalışmaları İlçe Bafra Bafra Terme Terme Terme Tekkeköy Havza Havza Toplam Köy / Belde Koşu Emenli Taşpınar Ortasöğütlü Ahmetbey Aşağıçinik Kemaliye Şeyhali Alanı ( da ) 895.Kadastro Geçmemiş Köylerde Tespit Çalışmaları: İlçe Merkez Alaçam Ayvacık Bafra Tekkeköy Çarşamba Terme Kavak Salıpazarı Havza Ladik Vezirköprü 19 Mayıs Toplam 27 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü.60 1377.11. 17 ve 18.Mevcut özel orman alanları miktarı ve özel ormanlardaki % 6’lık yapılaşma ( Ha ) : Özel orman 11 Ha. Madde Çalışması 8 1 142 ..Yıl içerisinde yapılan tapulu kesim miktarı ( Ha ) : 16.00 1225.6831 sayılı Orman Kanununun 16.09 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. Yapılaşma yok .73 Ha F.26 1377.82 7546. maddelerine göre ormanlık sahalardan verilen izin adedi miktarı ve alanları ( Ha ) : 48 Adet . 2005 3 5 16 48 26 223 4 2 1 1 3 2 26 38 5 1 12 38 4 3 1 2 Tespit Yapılan Köy Sayısı 7 5/b Çalışmaları 45 14.27 188.50 272.1.94 .2.82 1114.12. Çayır ve Meralar Tablo F.82 1094. 2005 Tablo F.

bakımı. 80-100 m2’lik taşınmazların mera olarak tescil edildiği yerler de mevcuttur. erozyon ve kontrolsüz otlatma nedeniyle hızla azalmaktadır. Ancak son yıllarda Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın çayır ve mera konusuna verdiği özel bir önemle meraların tespiti ve sınırlarının çizilmesi çalışmalarının hızla bitirilmesi. Bunlara ek olarak tarla alanı olarak kullanılan. Türkiye’de olduğu gibi Samsun ilinde de çayır ve mera alanlarında uzun yıllardır tahribat yaşanmıştır. bitki sıklığı bakımından arazinin tamamına yakın bölümünün mera yem bitkileriyle örtülü olduğu bir durum göstermektedir. seyrekleşme ve üst toprağın aşınarak ana kaya tabakasının yer yer ortaya çıktığı. Samsun ilinin meraları genelde çok parçalılık arz etmektedir. 143 . başlanan ıslah çalışmalarının arttırılması hedeflenmektedir.Tablo F. Topoğrafik yapının elverişsizliği neticesi bu meralar çevrelerinde mevcut orman örtüsünün istilasına maruz kalarak yıllar itibariyle otlanabilir alan kaybına uğramaktadırlar. 2005 Tahsis Yapılan Köy Sayısı Mera Yönetim Birliği Kurulan Köy Sayısı Alanı (da) 4964. sınıf tarım arazisine sahiptir. Ve IV.13.42 Mera alanlarının kullanımı. yaylak ve kışlak alanlarında ıslah çalışmaları başlatılarak ot veriminin ve kalitesinin artırılması sağlanacaktır. mera.Sahil kesiminde yer alan ilçelerdeki mevcut meralar. 50’ye yakın parsele bölünerek numaralandığı yerlere rastlandığı gibi.Mera Tespit. Ülkemizde tarla arazisi olarak kullanılmayan üzerinde kısmen bitki örtüsü bulunan alanlar genelde mera alanı olarak kabul edilmektedir. tespiti ve sınırlarının belirlenmesine ilişkin 1998 yılında çıkan 4342 Sayılı Mera Kanunu ile hedeflenen ana amaç. III. zayıf karakterli meralardır. hem mera miktarını artırmak hem de yapılacak ıslah çalışmaları ile Avrupa düzeyinde verim ve kaliteyi yakalamaktır. ancak eğim ve toprak niteliği gibi özellikleri bakımından mera toprağı özelliği gösteren alanların da meraya terk edilmesi gerekmektedir.30 6196. Tahdit Ve Tahsis Çalışmaları Mera Yönetim Birlikleri İlçe Kavak Ladik Vezirköprü Tespit Yapılan Köy Sayısı 38 16 48 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. Oran itibariyle. Kadastro sırasında tek bir bütün halindeki mera arazilerinin tek parsel numarasıyla tescil edilmek yerine . Topoğrafyanın % 20’den fazla eğim gösterdiği iç kesimlere doğru gidildikçe meraların ot verimi. genel olarak toplu haldedir. Böylece çayır. Topoğrafyanın düz ve düze yakın olmasının verdiği avantajla ve taban suyunun da yüzeye yakın olması itibariyle her mevsim yeşilliğini koruyan. Genelde dağınık haldeki bu meralar. Samsun ili meraları genelde orta sınıf mera olup.18 7594. Meraların çoğunluğunun üst örtüsü çalılık ve ağaçlıkla kaplıdır. zayıf karakterli meralar büyük yer kaplamaktadır.

14. Türler ve Populasyonları Karadeniz Bölgesi Euro-Siberian Bölgesi içerisinde yer almaktadır. Kafkasya. Kuzey Anadolu.2. Subdivisio: Angiospermae Sınıf: Dicotyledones TÜRKÇE İSMİ Tohumlu Bitkiler Çamgiller Kara çam Kapalı Tohumlular Çift Çenekliler ENDEMİZM BERN SÖZLEŞMESİ - - 144 . Kamçatka ve Aleutin adalarını içine alan çok geniş bir bölgedir. F. Habitat ve Toplulukları İlimizde bu konuda bir çalışma yapılmamıştır. İskandinavya. Flora F.) İlde bu tür alanlar yoktur F. Bu bölge başlıca şu bölümlere ayrılır: Atlantik – Avrupa alanı Kuzey Avrupa alanı Orta Avrupa alanı Kafkas alanı Kolşik ve euksin alanı Avrupa’nın yüksek dağ ve Alpin alanları Sibirya alanı Tablo F.2. Fakat bunun yanında iklim ve yer şartlarının hazırladığı durumlar uygun olarak veya insan etkisi altında oluşmuş başka formasyonlarda mevcuttur. Euro-Siberian Bölgesi: İzlanda’dan Kamçatka’ya kadar uzanan ve subarktik bölgenin güneyinde yer alan bir floristik bölgedir.1.Flora Listesi: BİLİMSEL İSMİ Divisio: Spermatophyta Familya: Pinacea Pinus nigra ssp.1.F.4. Batı ve Kuzeydoğu Sibirya.3. bölümünde verilmektedir.bu floristik bölgenin hakim vejetasyonu ormanlardır. Doğu Avrupa.4. Sulak Alanlar Bu başlıkla ilgili ayrıntılı bilgiler F.1. Batı ve Orta Avrupa.2.2. F. Diğer Alanlar (Stepler vb.

Familya: Fagaceae Quercus cerris Q.vulcanica Familya: Papaveraceae Papaver rhoeas Familya: Brassicaceae (Cruciferae) Capsella bursa-pastaris Sinapis arvensis Familya: Polygonaceae Rumex scutatus R.crispus Familya: Geraniaceae Erodium acaule Geranium dissectum Familya: Fabaceae (Leguminosea) Medicago lupilina Trifolium caampestre T. Sanguisorba minor Rubus idaeus Familya: Compositae (Asteraceae) Centaurea virgata C.reptans Rosa canina L.chia Teucrium chamaedrys Sonchus oleraceus Taraxacum megalorhizan Circium ciliatum Familya: Boraginaceae Myosotis arvensis Türk Meşesi Kasnak Meşesi Gelincikgiller Gelincik Hardalgiller Çoban Çantası Acırga Çobandeğneğigiller Kuzukulağı Kuzu kulağı Turnagagasıgiller İğnelik Turnagagası Baklagiller Yabani Yonca Üçgül Üçgül Fiğ Çayırtırfılı Kokulu yonca Gülgiller Beşparmak otu Acı ayıt Kuşburnu Amel otu Böğürtlen Papatyagiller Peygamber çiçeği Peygamber çiçeği Ak kanak Papatya Papatya Beyaz papatya Eşek marulu Gelin göbeği Kuşkonmaz Hodangiller Unutma neni - - - - - - - - - - - - 145 .tomentosum Vicia peregrina Trigonella crasipes Melilotus alba Familya: Rosaceae Rosa pulverulenta Potentilla recta P.triumfetti Cichorium pumilum Antemis cretica A.coelopoda A.

multifade Verbascum asperuloides Familya: Caryophyllaceae Cerastium dichotomum Dianthus orientalis Minuartia juniperina Silene vulgaris Familya: Labiatae Teucrium polium Thymus hirsutus Salvia virgata S.falcatum Turgenia kutifolia Familya: Campanulaceae Campanula stricta Familya: Convolvulaceae Convulus holosericeus Familya: Urticaceae Urtica dioica Familya: Dipsacaceae Scabiosa micrantha S.stricta Unutma beni Emzik otu Sığır dili Siğil otu Köpek dili - - Nevruz otu Mine çiçeği Mine çiçeği Mine çiçeği Yalangı otu - - Yabani karanfil Gıvışkan otu - - Acı yavşan Yılancık Kara ot Şemsiyegiller Devedikeni Devedikeni Pıtrak - - sarmaşıkgiller Yabani sarmaşık Isırangiller Isırgan otu - - - - Uyuzotu Uyuzotu Sütleğengiller Sütleğen Sütleğen Sütleğen - - 146 . aleppica E.Myosotis refrecta Onosma heterophyllum Anchusa leptophylla Heliotropium lasiocarpium Cynoglossum creticum Familya: Scrophulariaceae Linaria corifolia Scrophularia trichopoda Veronica orientalis V. rotata Familya: Euphorbiaceae Euphorbia helioscopia E.multifade V.nemorasa Familya: Umbelliferae Torilis lepthopylla Eryngium creticum E.

son yıllardaki aşırı avcılık ve kirlilikten dolayı bazı balık türlerinde azalmalar olmuştur.tansus Festuca ovina Stipa lagascae S. sylvestris Familya: Violaceae Viola pervula Sınıf: Monocotyledons Ebegümecigiller Ebegümeci Ebegümeci - - Yabani menekşe Tek çenekliler - - Familya: Graminae (Poaceae) Buğdaygiller Bromus tectorum B. 2005 - - F.tomentellus Agropyron repens sinonim: Elymus ayrık otu repens Alopecurustextilis myasoroides Tilki kuyruğu var. Buna mukabil. Türkiye denizlerinde yaşayan balık türleri hakkında günümüzde kesin bir sayı mevcut değildir.1.barbata Phleum exonatum Agropyrum intermedium Cynodon dactylon Domuz ayrığı Poa pratensis Lolium temulentum Erez Hordeum murinum Pisipisi otu Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü. TÜBİTAK için hazırlanan "Türkiye Faunası Veri Tabanı Projesi"nde Karadeniz dahil tüm denizlerimizde şimdiye kadar 147 . Bunun en önemli nedeni ise kıyılarımızda bulunan balık türlerinin ekonomik değerinin fazla olmayışı ve konu üzerinde yeterli çalışmaların yapılmamış olmasıdır. Fauna F.3. dünyanın en verimli denizlerinden biri olmakla birlikte antropojenik ötröfikasyon. 155Ti denizde ve 34'ü Karadeniz'i besleyen büyük nehir ağızlarında olmak üzere Karadeniz'de toplam 189 türün yaşadığını rapor etmiştir.Familya: Malvaceae Alcea aptenocarpa Malva negleta M. Habitat ve Toplulukları Karadeniz. 3. Bununla beraber. balıkçılık faaliyetleri ve kıyıların tahrip edilmesi nedeniyle bu verimlilikte önemli boyutlarda düşüşler görülmüştür. Slastenenko (1955-1956). yeni türlerin bulunmasıyla bu sayıda artış olabilir. Tabanda oksijensiz bir ortam oluşturan H2S nedeniyle tüm balıkçılık faaliyetleri 100 m’ lik katman dahilinde gerçekleştirilmektedir.

Zooplankton yaşamı. Karadeniz de genel olarak 4 jelatinimsi hayvan türü bulunmaktadır: İki adet scyphozoan ( aurelia aurita ve Rhizostoma Pumo) ve iki adet ctnophore (plurobrachia pileus ve mnemiopsis lidyi). yumuşakçalar hydroids ve küçük seaweeds en çok rastlanan bulut oluştura ( foulink ) organizmalardır. ilkbahar aylarında 2-3 gr/m3 ve sonbahar aylarında 10-20 miligr/m3 olarak belirlenmiştir. yengeçler. Soğuk ortamlarda yaşayan zooplanktonik organizmalar ise 50-170 m arasında bulunmakta ve dağılımı mevsimsel değişiklik göstermektedir. Zooplankton biyo kütlelerinin %80-85’ lik kısmı. orta-ölçekli su dolaşımı nedeniyle oluşan dikey türbülans ile bağlantılıdır. Kültür canlılarına saldırılar hakkında herhangi bir rapor olmamasına rağmen yunuslar. 1996). Chaetoknathlar.1-0. Su yüzeyinden 100 metre derinliğe kadar olan kesimde bulunan çoğu türün ortalama sayısı. 148 . Kuzeybatı eğiminde özellikle bahar aylarında fitaplankton miktarında artış olmakta ve bu süre yaz aylarına kadar uzaya bilmektedir. deniz kuşları. ctenophorlar ve deniz anaları da önemli pelajik fauna üyeleridir. rapana. En verimli kısımlar. kıyı kesimde toplam zooplanktonik kütle içinde %50-70’ lik bir orana sahiptir. köpekbalıkları. Karadeniz planktonik alg florası diatomlardan ve kıyı kesimlerde bulunan bazı türlerden oluşmuştur. Doğu ve batı siklonik eddy akıntılarının arasındaki bölgede de verimlilik nispeten fazladır.6'da verilmektedir.bulunmuş olan bütün balık türleri hakkında detaylı bilgi verilmiştir (Türkiye Omurgalılar Tür Listesi. Yaz mevsiminde kıyısal planktonik türler. Özellikle midye spratları kafes ağlar için problem oluştura bilir. Bu kısımlar genel olarak kıyıya yakın kesimlerde doğu ve batı siklonik akıntıların arasında kalan bölgede. Yaz aylarında kladoseranlar. Fitoplanktonik organizmaların bir kütlesi ve miktarı 104 ila 107 hücre/l arasında değişmekle birlikte. 19 Mayıs Üniversitesi Sinop Su Ürünleri Fakültesi Temel Bilimleri Bölümü tarafından Sinop yarımadasında bugüne kadar yapılan çalışmalarda rastlanan balık türleri Tablo 2. mayıs ve ağustos ayları arasında azami değerine ulaşmakta. çeşitli pelajik ve dip omurgasız ve balık türlerine ait yumurta ve larvalarla birlikte bulunmaktadır. Kış aylarında sadece oksijenli bölgelerde gözlenen bu türler. en üstte bulunan 50 m’ lik bir tabakada yer almaktadır. Midyeler ve deniz skuirtleri.2 gr/m2/gün ‘ e kadar düşmektedir. Bu akıntıların ortasında ise verimlilik 0. conbove deniz anaları potansiyel yırtıcı hayvanlar olarak kabul edilirler. ancak bazı türlerin biyo kütle değerlerinde yıl boyunca önemli değişiklik olmamaktadır. denizin kuzeybatıda yer aldığı sığ kesimlerde ve güneydoğudaki anti siklonik alanda bulunmaktadır. yaz aylarında termoklin altında bulunan bölgeye çekilmektedir. besin değeri yüksek nehir sularının deşarj yaptığı ve yüzey karışımın en aktif olduğu Kuzeybatı eğimi ve kıyı kesimleridir. Rhizostoma Pumo türünü yoğun olarak kıyı kesimlerimde özellikle güneydoğu kıyılarında gözlenmesine rağmen diğer türler Karadeniz boyunca yayılım göstermektedir. Karadeniz in ortalarındaki derin havza pelajik besin zincirinde zooplanktonlar arasında en önemli yeri kopepotlar almaktadır.

Türler ve Populasyonları Karasal Türler ve Popülasyonları: Yapılan çalışmalarda bölgedeki fauna türleri Sürüngenler.F.İki Yaşamlılar ve Sürüngenler Listesi LATİNCE İSMİ Filum: Cordata Grup II: Craniata Subfilum: Gnathostomata Üstsınıf: Tetrapoda Sınıf: Amphibia Altsınıf 1:Anuromorpho Takım : Anura Alttakım:Procoela Familya: Bufonidae Bufo viridis Bufo bufo Familya: Hylidae Hyla arborea Alttakım:Diplaciocoela Familya: Ranidae Rana ridibunda Altsınıf 2: Urodelomorpha Takım: Urodela Alttakım: Salamondroidae Familya: Salamandridae Triturus vittatus Triturus cristatus Filum: Cordata Grup II: Craniata Subfilum: Gnathostomata Çeneliler Kuyruksuz kurbağalar Çeneliler Dört üyeliler İki yaşamlılar TÜRKÇE İSMİ BERN SÖZLEŞMESİ Gece kurbağası Siğilli kurbağa II III Ağaç kurbağası II Gerçek su kurbağaları Ova kurbağası III Şeritli semender Pürtüklü semender III II 149 . Tablo F.15.2.3. Kuşlar. Memeliler ve Böcekler olmak üzere dört başlık altında incelenmiştir.

2005 150 . muralis Familya 3: Scincidae Ablebharus kitaibelii Familya 4: Amphisbaenidae Blanus strauchi Familya 5: Anguidae Ophisaurus apodus Anguis fragilis Alttakım 2: Ophidia Familya 1: Typhlopidae Typhlops vermicularis Familya 3: Colubride Coluber caspius Eirenis modestus Elaphe quauorlineata Telescopus fallax Coronella austriaca Elaphe situla Natrix natrix Familya:Viperidae Vipera ammodytes Dört üyeliler Sürüngenler Kaplumbağalar Tosbağagiller Adi tosbağa II Kertenkeleler Ev kelerleri Geniş parmaklı keler Gerçek kertenkeleler Yeşil kertenkele Kaya kertenkelesi Parlak kertenkeleler İnce belli kertenkele Kör kertenkeleler Kör kertenkele Yılan kertenkeleleri Oluklu kertenkele Yılanımsı kertenkele Yılanlar III II III III II III II III Kör yılan III Hazer yılanı Uysal yılan Sarı yılan Kedi gözlü yılan Güney yılanı Ev yılanı Küpeli yılan Engerek yılanları Boynuzlu engerek III III II II II II III III Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.Üstsınıf: Tetrapoda Sınıf: Reptilia Takım 1: Testudinata Familya: Testudinidae Testudo graeca Takım 2: Squamata Alttakım 1: Lacertilia Familya 1: Gekkonidae Hemidactylus turcicus Familya 2: Lacertidae Lacerta viridis L.saxicola L.

2 A.Tablo F.4 A. Atmaca Şahin Bozkır şahini II II II A.3 ** ** ** Bıldırcın Keklik III III A.4 * * Kaya güvercini Tahtalı III - A.B.naumanni Takım 3: Galliformes Familya: Phasianidae Coturnix coturnix Perdix perdix Takım 4: Columbiformes Familya: Columbidae Columba livia Columba palambus Takım 5: Strigiformes Familya: Strigidae Athene noctua Kara leylek II A.4 ** ** Kukumav II A.3 ** 151 .subbuteo F.3 ** ** ** Gökdoğan Delice doğan Küçük kerkenez II II II A.A.vulpinus Familya 2: Falconidae Falco peregrinus F.3 A.b.M. ve A-Y.P.G.16.4 A.H.Kuşlar Listesi: LATİNCE İSMİ Filum: Chordata Grup II: Craniata Subfilum: Gnathostomata Çeneliler Üstsınıf: Tetrapoda Sınıf: Aves Takım 1: Ciconiformes Ciconia nigra TakımI: Falconiformes Familya1: Accipitridae Accipiter nisus Buteo buteo B.M.3 A.2 ** Dört üyeliler Kuşlar TÜRKÇE İSMİ BERN SÖZLEŞMESİ KIRMIZI LİSTE O.

ignicapillus Familya 6: Paridae Parus major Parus caeruleus Familya 7: Troglodytidae Troglodytes troglodytes Familya 8: Laniidae Ebabil Akkarınlı sağan III II A.Takım 6: Apodiformes Familya: Apodidae Apus apus A.3 - ** ** ** ** Büyük baştankara Mavi baştankara III III A.4 ** ** Yalıçapkını II A.4 ** ** Çıtkuşu II A.1.3 A.3 ** 152 .3 A.melba Takım 7: Coraciformes Familya: Alcenidae Alcedo atthis Familya: Meropidae Merops apiaster Takım 8: Passeriformes Familya 1: Alauidae Alauda arvensis Galerida cristata Familya 2: Turdidae Erithacus rubecula Saxicola torquata Saxicola rubetra Phoenicurus ochruros Turdus merula Familya 3: Hirundinidae Delichon urbica Hirundo rustica Familya 4: Motacillidae Motacilla alba Familya 5: Sylviidae Sylvia atricapilla Sylvia melanocephala Regulus regulus R.4 ** Tarla kuşu Tepeli toygar III III - ** ** Kızıl gerdan Taşkuşu Çayır taşkuşu Kara kızılkuyruk Karatavuk II II II II III - ** ** ** ** * Ev kırlangıcı Kır kırlangıcı II II A.4 A.4 ** Karabaşlı ötleğen Maskeli ötleğen Çalıkuşu Sürmeli çalıkuşu II II II II A.2 ** Arı kuşu II A.4 - - Ak kuyruksallayan II A.

B. ve A-Y. 153 .chloris Florya Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.minor Kızıl sırtlı örümcekkuşu Karaalınlı örümcek kuşu II II - ** ** Familya 9: Corvidae Garrulus glandarius Corvus frugileus Corvus corone cornix Familya 10: Sturnidae Sturnus vulgaris Familya 11: Passeridae Passer domesticus Familya 12: Emberizidae Miliaria calandra Emberiza cirlus Emberiza hortulana Alakarga Ekin kargası Leş kargası - - *** *** *** Sığırcık - - ** Serçe - - ** Tarla kirazkuşu Bahçe kirazkuşu Kirazkuşu III II III - ** ** ** Familya 14: Fringillidae Fringilla coeleps İspinoz Carduelis carduelis Saka C.H.M.A.P.Lanius collurio L.M.4 ** ** ** Tablo F.ananeus Crocidura leucodon Dört üyeliler Memeliler Böcek yiyen ilkel memeliler Kirpi Cüce fare Orman sivri faresi Sivri burunlu tarla faresi III III III III TÜRKÇE İSMİ BERN SÖZLEŞMESİ O. Memeliler Listesi LATİNCE İSMİ Filum: Chordata Grup II: Craniata Subfilum: Gnathostomata Çeneliler Üstsınıf: Tetrapoda Sınıf: Mammalia Takım: Insectivora Familya 1: Erinaceidae Erinaceus europaeus Familya 2: Soricidae Sorex minutus S.17.G. 2005 III II II A.

aureus Vulpes vulpes Familya: Mustelidae Mustela nivalis Takım: Artiodactyla Familya: Suidae Adi köstebek III Küçük nal burunlu yarasa Cüce yarasa Pürtüklü derili yarasa II II Adi tavşan III - Cüce avurtlak Kar faresi Ev sıçanı Ev faresi Büyük dişli orman faresi Kayalık faresi Orman faresi Yediuyur Fındık faresi III III III III - Kurt Evcil köpek Çakal Kızıl tilki Gelincik II III *** * ** Alttür: Sus scrofa scrofa Yabani domuz Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.mystacinus Familya 3: Gliridae Dryomys nitedula Glis glis Muscardinus avellanarius Takım: Carnivora Familya: Canidae Canis lupus C. 2005 - * 154 .nathusii Takım: Lagomorpha Familya: Leporidae Lepus europaeus Takım: Rodentia Familya 1: Cricetidae Cricetulus migratorius M. nivalis Familya 2: Muridae Rattus rattus Mus musculus Apodemus sylvaticus A.familiaris C.Familya 3 :Talpidae Talpa europaea Takım: Chiroptera Familya: Rhinolophidae Rhinolopus hipposideros Familya: Vespertilionidae Pipistrellus pipistrellus P.

155 . e) Fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır.Fauna. c) Yabani faunayı bu sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde özellikle üreme. A. Bern sözleşmesi ile koruma altına alınan türler: Bern sözleşmesine göre fauna türleri iki bölüm altında koruma altına alınmışlardır. Yanlarında (**) bulunan türler Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Av –Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü 2002-2003 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı ile yurdumuzda koruma altına alınmışlardır. kasıtlı öldürme şekilleri. Kapalı av mevsimleri ve diğer ulusal esasları.1: Nesli tükenmiş. A. Reptiller (Sürüngenler). ilkelden gelişmişe doğru.4: Birey sayıları fazla olmakla birlikte bazı bölgelerde azalmış türler. tükenme tehlikesi altında olan ilerde tükenmeye aday türler A.3: Yurdumuzda bulunan tehlike altındaki kuş türleri ( birey sayıları 500 çifte ulaşan ancak bazı bölgelerde çok nadir olarak görülen türler). d) Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu yumurtaları alıkoymak. Bunlar: II. Türlerin bilimsel isimleri. III-Korunan fauna türleri a) Yabani faunayı yeterli populasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla uygun durumlarda geçici veya bölgesel yasaklama.1: Anadolu’da kışlayan ancak üremeyen türler. Aves(Kuşlar) ve Mammalia (Memeliler) şeklinde oluşturulmuştur. Amphibialar (İkiyaşamlılar).2: Transit geçen ve kışlayan ancak risk derecesi düşük türler. Bunlara ilaveten Aves ve Mammalia sınıfları için Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Av –Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü 2002-2003 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı ile yurdumuzda koruma altına alınan türler ve yine Aves sınıfı için Kiziroğlu (1993) Risk Sınıfları belirtilmiştir. B. Türkçe isimleri ve Bern Sözleşmesi’ne göre bulundukları tehdit sınıfları verilmiştir.2: Yurdumuzda önemli ölçüde tehlike altında bulunan türler (birey sayıları 25-60 çift arasında olan ve bazı bölgelerde oldukça azalmış türler).Kesin olarak koruma altına alınan fauna türleri a) Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma. Kiziroğlu (1993)’na göre Kırmızı Listeye giren türlerin risk sınıfları: A. Yanlarında (***) bulunan türler her vakit avlanabilen türlerdir. B. geliştirme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek. b) Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip etmek. Yukarıdaki sınıflandırmaya göre yanlarında (*) bulunan türler belli zamanlarda avlanılmasına izin verilen türlerdir.

1758) Beione belone (GUNTHER. 1758) Acipencer guldenstaedtt (BRANDT. Söz konusu faaliyetle bu türler üzerine zararlı herhangi bir etki bulunmamaktadır. 1 758) Umbrina cırrosa (LINNAEUS. Bu durum bölgeye has olmayıp ülkemizde bulunan yerli ve göçmen pek çok tür için söz konusudur.1758) Raja davata (LINNAEUS 1758) Dasyatis pastinaca (LINNAEUS. 1758) Hippocampus hippocampus (L1NNAEUS.1826) Sprattus sprattus sprattus (LINNAEUS.pencernud.ı tımbrn (LINNAP (S. 1758) Mullus barbatus pontiçus (ESS1POV. 1833) Husohuso (LINNAEUS.B. 1934) Sprattus sprattus phaiencus (RISSO. yumurtalarına zarar verilmesi gibi etkiler söz konusu olmayacaktır.1840) Gaidropsarus mediteıraneus (LINNAEUS. Balıklar Listesi Tür Squalus acanthias (LINNAEUS.Ventos(LOVETZKY. Ayrıca Kiziroğlu (1993) Kırmızı Listeye göre yapılan sınıflandırmada bölgede potansiyel olarak sadece tehlike arz eden Falco peregrinus mevcuttur. 1758) Familya Sgualidae Rajidae Dasyatidae Acipenseridae Acipenseridae Acipenseridae Acipenseridae Acipenseridae Clupeıdae Clupeidae Clupeidae Engraulidae Salmoniidae Anguillidae Selonidae Cyprinidontidae Syngnathidae Syngnathidae Gasterosteidae Gadidae Gadidae Serranidae Serranidae Pomatomidae Carangidae Carangidae Sciaenidae Sciaenidae Mullidae Muİlidae 156 .1758) Acipencer stellatus (PALLAS. 1758) Salmotrutîa labrax (PALLAS.1758) Pomalomus saltator (LINNAEUS.1868) Scinon. Aquatik Türler ve Popülasyonları: Balıklar: Tablo F. Yukarıda fauna listesinde yer alan ve Bern Sözleşmesi ile koruma altına alınan türler ve diğer yaban hayatı türleri üzerine faaliyetle beraber hiçbir ticari kaygı güdülmeyeceğinden bu türlerin avlanması. 1758} Merfangius meriangus eııxinus (NORDMANN. 1766) Trachunjs trachums (LINNAEUS.1758) Gasterosteus acuelatus (LINNAEUS. 1 8 1 1 } Anguiila anguiila (LINNAEUS. kasıtlı olarak öldürülmesi veya alıkonması. 1758) Dicentrarchus labrax (LtNNAEUS. 1758) Serranus scriba (LINNAEUS. 1758) Engraulis encrasicholus pontiçus (LINNAEUS. 1758) Alosa caspia bulgarica (DRESNSKY. 1 8 2 1 } Syngnathus acus (LINNAEUS.1927) Mullus surmeletus (LINNAEUS.18. 1 7 7 1 ) 4c.3: Yurdumuzdan transit geçen veya kış ziyaretçisi olan ve tükenme tehlikesi altında olan türler. 1758) Trachurus meditenvneus (STEINDACHNER.1828) Acipencer sturio (LINNAEUS.1866) Aphanius fasciatus (CUVIER ET VALENCIENNES.

3. 1 7 5 8 ) Psetta maxima maeoticc! (PALLAS. 1758} Symphodus cinereus (BONNATERRE.1758) Mugil soui Uza aurata (RISSO. Tarım İl Müdürlüğü Hayvan Sağlığı Şubesinden . Sahipsiz Hayvanlar Samsun Valiliği İl Hayvanları Koruma Kurulu Büyükşehir Belediye Başkanlığının Kirazlık Mevkiinde daha önce kurmuş olduğu Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezinin (Barınak) barınak kriterlerine uygunluğu açısından değerlendirilmesine karar vermiştir.3.1810) Atherina boyeri (RİSSO.1829) Trachinus draco (LINNAEUS. 2005 Sparidae Sparidae Centracanthidae Centracanthidae Pomacentridae Labridae Labridae Trachinidae Trachinidae Uranoscopidae Scomberomoridae Gobiidae Gobiidae Gobiidae Biennidae Callionymidae Mugilidae Mugilidae Mugilîdae Atherinidae Atherinidae Scorpaenidae Triglidae Bothidae Pleuronectidae Soleidae F.3. Veteriner Hekimleri Odasından ve Samsun Hayvanları Koruma ve Yaşatma Derneğinden birer temsilci ile Büyükşehir Belediyesi ve Tekkeköy Belediyesi Veteriner İşleri Müdürlerinin. 1758) Uranoscopus scaber (L! N NAEU S .3. F. Ondokuzmayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesinden. 1758) Spicara smaris (LINNAEUS. Evcil Hayvanlar F.1806) Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.3.3. 1 8 1 1) So/ea vu/gans(QUENSEL. 1 8 1 1 ) Platichthys flesus luscus (PALLAS. 1758) Labrus bimaculatus (LINNAEUS. 1 8 1 1) Mesogobius batrachocephalus (PALLAS. Hayvan Yaşama Hakları F.1. katılımıyla bir teknik heyet oluşturulmuştur.1758) Chromis chromis (LINNAEUS. 1758) Scorpaena scrofa (LINNAEUS. 1 758) Sarda sarda (BLOCH. 1837) Mug//cep/7a/us(L!NNAEUS.Dipiodus annularis (LINNAEUS.1788) Trachinus araneus (CUVIER. Sahipli Hayvanlar İlde bu konuda çalışma yapılmamıştır. !810) Atherina hepsetus (LINNAEUS.1.1.1758) Callionymus festivus (VALENCIENNES.2. 157 . 1758) Diplodus sargus (LINNAEUS. Söz konusu değerlendirmeyi yapmak üzere İl Çevre ve Orman Müdürlüğü Doğa Koruma ve Milli Parklar Şubesinden. 1758) Spicara maena (LINNAEUS. 1758) Trigialucema (LINNAEUS.3.1793) GOÖ/İ/S n/ger {LINNAEUS.3. 1758) Gobius cobitis (PALLAS.1. 181 1) Blennius oceltaris (LİNNAEUS.

temizlik sularının uzaklaştırılabilmesi için toplama kanal sistemi düzenlenmeli. Kapalı ve açık barınağın zemini ve duvarları tavana kadar su geçirmeyen. hasta bakım odası. Mevcut ve yeni oluşturulacak yerde yemlik ve suluklar ile kafesler temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir malzemeden yapılmış olmalıdır. Her hayvan için en az 3m² kapalı ve en az 3 m² açık bölme olacak ve bir alanda 10 hayvandan fazla hayvan kalmayacak şekilde. Mevcut bölümde bulunan karantina odası. Tesisin hakim kuzey rüzgarlarının etkisinde kalmaması için deniz tarafındaki ihata duvarının yükseltilmesi ve deniz tarafına ağaçlandırma yapılarak rüzgarın hayvanlara zarar vermeyecek hale getirilmesi hayvanlar açısından uygun olacaktır. duş. Tesisin civarında bulunan işletmelerden şikayetlerin gelmesi ihtimaline karşı gerekli tedbirler alınmalıdır. yol. yangın. elektrik ve haberleşme imkanlarına sahip olduğu görülmüştür. Mevcut tesisin yerinin konut yerleşimi alanı dışında. 158 . ameliyat odası. kolay temizlenebilen ve dezenfekte edilebilen malzemeden yapılmalı. işçi odası. su.Büyükşehir Belediyesi Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezi (Barınak) 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun yayımını takiben çıkarılacak mevzuat ile meri mevzuat hükümlerine uygunluğunun ve iyileştirmelerin sağlanması şartıyla kurul aşağıdaki kararları almıştır. muayene odası. yavru odası. yaş ve mümkün olması halinde ırk guruplarına göre bölümlemenin mevcut ve yeni oluşturulacak yerde de yapılmalıdır. bu sistem yeterli eğime sahip olmalı. Hayvanların bulunduğu bölümden ayrı bir birim olarak veteriner hekim odası. bulunacak bu yerde söz konusu tesisin yapılması uygun olacaktır. Tesisin deniz kenarında olmakla birlikte deniz kirliliğine karşı uygun deşarj sistemine sahip olduğu ve alıcı ortama herhangi bir atık vermediği görülmüştür. cinsiyet. kanalizasyon veya fosseptiğe bağlı ızgaralı veya sifonlu yer süzgeci yeni oluşturulacak yerde de bulunmalıdır. sel. Samsun’daki başı boş ve bakıma muhtaç sahipsiz hayvan varlığı dikkate alındığında Samsun Büyükşehir Belediyesinin Kirazlık Mevkiinde yapmış olduğu 150 başlık olan Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezinin (Barınak) mevcut bina ve kafes alanının yetersiz olacağı ihtimaline karşı mevcut kullanım alanının doğusunda veya batısında bulunan boş alanların da ilave edilmesi veya ileriye dönük olarak daha ideal büyüklükte ve barınak kriterlerine uygun bir yer arayışı içerisinde olunması. gürültü ve hava şartları açısından uygun. cüsse. ulaşımı kolay. hayvan müşahede odası ve hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı mutfak bölümü gibi bölümlerin yeni oluşturulacak kısımda da yapılmalıdır. depo ve tuvalet yeni oluşturulacak yerde de inşa edilmelidir.

Altlıklar kolay yıkanabilen ve dezenfekte edilebilen malzemeden yapılmış olmalıdır. Barınağa alınan ve barınakta doğan hayvanlar için kayıt tutulup yapılacak aşı ve paraziter ilaçlamaları gösteren kimlik belgesi çıkarılmalıdır. Barınak çevresinin peyzajının yapılarak ağaçlandırılması sağlanmalıdır. Hayvan Hakları İhlalleri İl Hayvanları Koruma Kurulu kararları almıştır: 17. Yapılacak denetimlerde aykırılık görülmesi halinde tutanak ile Vali Oluruna sunulacak ceza kararı evrakı düzenlenecektir.03. Kapılar.2004 tarih ve 202 sayılı olurlarıyla İlimiz Valisi’ne devredilmiştir. uygulanan tedavi ve laboratuar sonuçları rapor halinde deftere işlenip barınakta muhafaza edilmelidir.3. SAHİPLENDİRİLMESİNİ SAĞLAMAK. REKLAMINI YAPMAK. Kafesler paslanmaz malzemeden yapılmalı ve üst üste konmamalıdır. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun yasaklar 14’ncü madde l bendi uyarınca “Pitbull Terrier.” Bu Kanun 159 . Mevcut ve yeni oluşturulacak yerde. Barınakta uygun ısıtma sistemi yeni oluşturulacak yerde de sağlanmalıdır.3. dışardan ve içerden açılıp kapanabilecek şekilde kilit sistemli yapılmalı. ÜRETMEK. ÜLKEMİZİ GİRİŞİNİ YAPMAK. aşı.2005 tarihinde toplanarak aşağıda belirtilen Hayvanları Koruma Kanunu’nun 17 ‘nci maddesi gereğince denetleme yetkisi Çevre ve Orman Bakanlığı Makamı’nın 26. Kanunun 25 nci maddesinde öngörülen idari para cezaları denetlemeye yetkili merci tarafından verilir. Japanese Tosa gibi tehlike arz eden hayvanları.3. F.2. musluk ve hortum yeni oluşturulacak yerde de bulunmalıdır. yapıldı ise otopsi raporu varsa yapılan tahlil.10. TAKAS ETMEK. Nesli Tehlike Altında Olan ve Olması Muhtemel Evcil ve Yaban Hayvanlar İlde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Barınakta temizlik ve diğer atıklar ile dışkılar çevre kirliliğine neden olmadan bertaraf edilmelidir. Barınakta ölen hayvanların ölüm nedenleri sorumlu veteriner tarafından kayıt defterine işlenmeli. Kanunun 18 nci maddesinde belirtilen Yerel Hayvan Koruma Görevlilerinin belirlenmesi ve seçimi için çalışmalar ilgili yönetmeliğin yayımını takiben yapılacaktır.Barınakların yıkanması ve temizliği için yeterli miktarda su. HEDİYE ETMEK yasaktır.3. F. SERGİLEMEK.3.

390. 160 . Bakanlığın uygun görüşü alınarak İl Hayvanları Koruma Kurullarından izin alınmak suretiyle düzenlenebilir. 08. Kanun ve Yönetmelik kapsamında oluşturulması gereken Yerel Hayvan Koruma Görevlilerinin hayvan koruma dernek ve vakıflarına üye ya bu konuda faydalı hizmetler yapmış kişiler arasından İl Hayvan Koruma Kurulu tarafından belirlenmesi amacıyla başvuruların açıldığı ilanen duyurulacaktır. Pitbull Terrier.000. programında geleneksel boğa ve deve güreşi olan folklorik amaçlı gösteri organizasyonlarına Valiliğimizce verilecek izinlerinde ise Bakanlığın uygun görüşünü takiben. kuduz ve karma aşıları yapılmış köpeklerinin kısırlaştırıldığına dair veteriner hekim raporunu İl Hayvanları Koruma Kurulu Sekretaryası’ na (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) teslim ederek köpeğinin kayıt edildiğine dair ekte örneği bulunan belgeyi alması gerekmektedir. F.00 YTL ( 2. Yerel hayvan koruma görevlilerine sahipsiz hayvanların bakımı ve korunması ile ilgili olarak düzenlenecek eğitim programının yerel yönetimler tarafından yapılmasına. Söz konusu hayvan sahipleri.390. Söz konusu hükme aykırı davrananlara 1.000 TL ) İdari Para Cezası verilir ve hayvanlara el konulur. Japanese Tosa ırkı hayvanların sahiplerince tasmasız ve maskesiz (ağızlıksız) kalabalık saatlerde ve yoğun bölgelerde gezdirilmeyecektir. hiçbir suretle hayvan dövüştürmenin yaptırılmamasına.hükmüne aykırı davrananlara hayvan başına 2.3. İlimizde.2006 tarihinde toplanarak aşağıda belirtilen Kurul.000. Japanese Tosa ırkı köpek sahiplerinin hayvanlarını kısırlaştırmaları yasa gereği olup konunun mahalli basın yayın araçları marifeti ve sivil toplum örgütleriyle işbirliği yapılmak suretiyle duyurulacaktır. Yönetmelik gereğince kurul üyesi diğer kurum ve kuruluşlardan teknik ve eğitici yardım alınacaktır. Valilikler.00 YTL ( 1. Büyükşehir Belediye Başkanlığının Kirazlık Mevkiinde daha önce kurmuş olduğu Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezinin (Barınak) Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile teknik raporda belirtilen hususlara uyması ve gerektiğinde başka bir yerde yapılanmak şartıyla Geçici Bakımevi olarak çalışmasının devamına karar vermiştir. Fuar.” hükmü yer almaktadır. Tehlike arz eden Pitbull Terrier. şiddet tespit edildiği an gösterilerin durdurulması.06. Hayvanları Koruma Kanunu’nun 11 nci maddesi 2 nci fıkrasında “ Hayvanları başka bir hayvanla dövüştürmek yasaktır.panayır ve festival gibi etkinliklerde yapıla gelen hayvan gösterileri hakkında 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu yeni düzenlemeler getirmiştir. hayvanların acı çekmesinin önlenmesine yönelik koruyucu tedbirlerin alınması ve İl Hayvanları Koruma Kurullarından izin alınması gerekmektedir.4.780. Folklorik amaca yönelik şiddet içermeyen geleneksel gösteriler. Belediyeler ve Gönüllü Kuruluşlarla İşbirliği İl Hayvanları Koruma Kurulu kararları almıştır.3.000 TL ) idari para cezası uygulanır.780. şiddet içermemesi.

4. maddesi 2. Ondokuzmayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesinden ve Büyükşehir Belediyesinden birer uzman personel görevlendirilecektir. kuruluş.1997 gün ve 2948 sayılı kararı ile Doğal Sit ilan edilmiş. 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2.4. Hassas Yöreler Kapsamında Olup (*) Bölümdeki Bilgilerin İsteneceği Alanlar Ulusal mevzuat ve uluslararası anlaşmalarla koruma altına alınan alanların bulunduğu bölgeler ile planlanan bir faaliyetin gerçekleştirilmesi sırasında fiziksel.Kanun kapsamında denetime tabi olan kurum. “Tabiat Parkları”. Samsun İli. F.04. 07.4. “Tabiat Anıtları” ve “Tabiat Koruma Alanları” Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı: Tarihçesi Rumların bu yöreden çekilmesi netice TORUL / Kürtün den naklihane edilerek Tekkeköy ilçesine gelme Müderris Hacı Osman EKİNCİ adlı bir zat bu ormanı sahiplenmiş 1940’lı yıllara kadar bu ormanı kullanarak korumuştur. fıkrasına istinaden Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı olarak tefrik edilmiştir. Maddesi Uyarınca Belirlenen “Milli Parklar”.1. 1943 yılında 3780 sayılı Kanun ile Bataklık. Tarım İl Müdürlüğü Hayvan Sağlığı Şubesinden.1987 tarihinde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından 2873 sayılı Milli Parklar Kanunun 3. Ülkemiz Mevzuatı Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar F.10.1. sosyal ve ekonomik çevre unsurlarının daha duyarlı olduğu bilim ve eğitim bakımından önemli seçkin örnekleri içeren mutlak korunması gerekli alanların bulunduğu bölgelere hassas yöreler denir. orman arazisi olarak Amasya Orman Bölge Müdürlüğü Samsun Orman Bölge Müdürlüğü Çarşamba İşletme Şefliği hudutlarında 161 .11. Maddesinde Tanımlanan ve Bu Kanunun 3. F. derece Doğal Sit Alanı olarak ilan edilmiştir. Çarşamba İlçesi Çınarlı Köyü.1998 tarih ve 3320 nolu kararla 1. Mülki ve İdari Konumu Mülkiyeti Devlete ait olup. Hacıosman Ormanı Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 01. 1982 yılında bu sahalarda Orman Kadastrosu yapılarak bu saha Orman İşletme Müdürlüğünce teslim alınmıştır. 02. işletmeler ile gerçek ve tüzel kişilerin denetlemelerini yapmak için mahallin en büyük mülkî amirince görevlendirilen denetim elemanlarının belirlenmesi amacıyla İl Çevre ve Orman Müdürlüğü Doğa Koruma ve Milli Parklar Şubesinden.1. Kumluk ve Ormanlık sahalar üzerinde Zirai kombineler işletmesi kurulmuştur. Zatın vefatı neticesi Hazineye ait bu ormanın adı Hacıosman Ormanı olmuştur. biyolojik.

Deniz seviyesinde düz bir arazidir. Samsun İşletmesi hudutları dahilinde bulunan Hacıosman Ormanı. iç kısımlarda da nehir. Batısı. Dolayısıyla bu su baskını sonbahar ve ilkbahar aylarında ormanı girilemez hale getirmektedir. kış aylarında kumul hareketleri dolayısıyla denizle irtibatları kesilen bu sular. Subasar ormanlar ülkemizde oldukça sınırlı alanlarda kalmıştır. taban suyunun yükselmesi neticesinde oluşan belirli bir vejetasyon yapısına sahip ekosistem olarak tanımlanmaktadır. denizden uzak. Daha sonra yavaş yavaş çekilen sular. gayet yavaş akmakta. ihtiva ettiği zengin bitki ve hayvan topluluğu ile Avrupa çapında öneme sahip. Ormanın içinden geçip denize ulaşan akarsular. Abdal ırmağı ) tarafından 162 . Tabiatı Koruma Alanı olarak ise Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü. Birçokları ne yazık ki şekil değiştirmiş tarım arazilerine dönüştürülmüştür. Akarsular ( Yeşilırmak. Hacıosman Ormanının Tabiat Koruma Alanı Olarak Ayrılma Gerekçesi Subasar Ormanı yılın belirli aylarında. Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Mühendisliği sınırları içinde kalmaktadır. Güneydoğusu Aksa Tarım İşletmeleri arazileri ile çevrilidir. 35. Şimdi sadece 86.3 Hektar Orman Toprağı olarak adlandırılan açıklık Alan olmak üzere 121. sazlıklar dışında kalan sınırları geniş sızdırma kanallarıyla söz konusu arazilerden ayrılmıştır. Güneyi.2 Hektar Ormanlık Alan.olup. Etüt çalışması tamamlanan sahalardan. nadir ve tehlikeye maruz bir subasar ( alüvyal ) orman özelliğine sahip bulunmaktadır. Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü. Amasya Orman Bölge Müdürlüğü. dere veya göl kenarında düzlük taban arazinin periyodik olarak su taşkınlarına uğraması sonucu da oluşmaktadır. Alanın tamamını alüvyonlar oluşturmaktadır. 86. alanın kalması koruma altına alınmasının gerektiğini vurgulamaktadır. doğusunda Çarşamba İlçesi Çınarlık Köyü hudutları içerisinde yer almaktadır.5 Hektar alana sahiptir. subasar ormanları göl. Kuzeyinde sazlıklar bulunmakta olup. Jeolojik ve Toprak Yapısı Hacıosman Ormanı Çarşamba ovasının batı uzanımında yer almaktadır. Bir zamanlar Çarşamba Ovasının bu nitelikte ormanlarla kaplı olduğu aşikardır. geriye doğru şişerek ormanlara doğru yayılmakta ve ağaçları 1 metreden daha yüksek su altında bırakmaktadırlar. Bilindiği üzere. Avrupa da bu tür orman alanlarının korunması için doğa severlerin yıllardır çaba sarfetmekte oldukları üniversite camialarınca ifade edilmektedir. düşük seviyeli çukurlarda ve hendeklerde bir müddet kalmaktadır. Coğrafi Konumu Hacıosman Ormanı Orta Karadeniz bölgesinde Samsun İlinin 20 Km. bataklık ve ince bir şerit halinde uzanan kumul sahaları yoluyla bazen denizle az çok irtibat halinde olabildiği gibi. bu düz ve çukurca sahalarda.2 Ha.

Helleborus orientalis. Galum rivale. Lysimachia vulgaris. Bu bitkilere ait hazırlanan herbaryum. Alanda taban suyunun yüksekliği ile karakterize edilen hidromorfik alüvyal toprak bulunur. ) nedeniyle varlıklarını zor devam ettirebilmektedirler. Juncus acutus. Karaağaç. yerleşime açılması vs. Myriophyllum verticillatum. İle 40 m. Carpinus orientalis. Bu endemik türe civarda bulunan Selyeri . Cyclamen coum. Leucojum aestivum. Irıs pseudocorus – Rumex crispus – Myriophyllum verticillarum bireylerine rastlanmıştır. Bu topraklarda bazı mevsimler su yüzeye kadar çıkmaktadır. Akçaağaç gibi türler genel olarak kanaatkar olarak bildiğimiz orman ağaçları arasında. Akçaağaç. Typha latifolia. Periploca. besin maddelerince zengin. derin ve rutubetli taban arazi topraklarını sever ve topraklar da iyi gelişme gösterirler. Orman ağaçları arasında < Asil Ağaçlar > olarak bilinen Dişbudak. Öte yandan Hacıosman Ormanındaki Hedera helix. Arasında değişmektedir. Glycrrhiza echinata. 163 . Ranunculus constantinopolitanus. Acer campestre. Viola sieheana. Gürgen. (20 – 40 cm arasında ). Üniversitelerce yapılan araştırmalarda taban suyunun yüzeye çıkarak 4-5 ay kaldığı sahalarda bitki çeşitliliğinin taban suyunun yüzeye çıkmadığı alanlardan daha fakir olduğu gözlenmiştir. Kuzey de ova içinde ise ince elemanlardan oluşmuştur. Rumex crispus. Diğer subasar ormanlardan farklı olarak dişbudak yapraklı kanatlı ceviz (Pterocarya fraxinifolia ) mevcuttur. Taban suyunun yüzeye çıkarak belli müddet kaldığı alanlarda bulunan dişbudak bireylerinde gövdenin toprak seviyesine yakın kısımlarında payanda oluşması gözlenmiştir. Flora Araştırmalarda alanda kumul ve orman vejetasyon tipleri bulunmaktadır. Irıs pseudacorus. çoğunlukla aluvyon karakterde. Karaağaç gibi türlerle karışık olarak bulunduğu fakat bu alanların tarım alanına dönüşmesi nedeniyle sınırlı sayıda kaldığını göstermektedir. Smilax exelca. Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı yaygın olarak bulunan Orman vejetasyonunda dominant ve karakteristik türler Fraxinus angustifolia. Ornithogalum sigmoideum. Taban suyunun yüzeye çıkarak 4 – 5 ay kadar yüzeyde kaldığı subasar koridorlar dar Fraxinus angustifolia – Fraxinus exelcior – Ulmus glabra – Alnus glutinosa – Carex pendula. Yine bazı dişbudak ve kızılağaç bireylerinde havai kök oluşumu söz konusudur. Ağaç katını oluşturan ağaçların boyları 20 m. Hypericum perforatum. Humulus lupulus gibi sarılıcı bitkilerle. Primula vulgaris. Çınarlı köyünde rastlanması bu endemik türün Çarşamba Ovasında geniş alanlarda Dişbudak. Carpinus betulus örnek verilebilir. Hydrocharis morsus ranae gibi çok sayıda otsu bitkilerde saptanmıştır. tarım alanlarına dönüştürülmesi.taşınan malzeme taşıma prensibine uygun olarak Güneydeki ova girişinde iri. saha girişinde yer alan bekçi evi içinde bir oda tefrik edilerek sergilenmeye açılmıştır. Subasar ormanlar bu kıymetli türleri barındırmakta fakat çeşitli olumsuzluklar ( toprakların.

Su Yüzeyi ( km2 ) 3. Kara Yüzeyi ( km2 ) 3.Yılan. Kıyı Uzunluğu ( m ) 4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı:Samsun İli. Aysun UZUN PEKŞEN bu konuda yaptığı araştırmalar sonucunda Hacıosman Ormanın da 32 familyaya ait 72 mantar türü belirlenmiştir. 1971 yılından itibaren çevrede yapılan araştırmalarda 57 höyük. 3167 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu Uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı’nca Belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları” Cernek Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası: 1-Alanın Resmi Adı :Cernek Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları :41045’00’’ Kuzey.Kurbağa ve çeşitli ötücü kuşlar ile balıkçıl kuşlara rastlanmıştır. Fauna Fauna olarak detaylı bir araştırma yapılmamıştır. 1 köprü ile 25 adet antik çağ ve hemen sonrasına ait kalıntılar bulunmuştur. 34 tür yenmez.Su Yılanı. Mantar Florası 19 Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyesi Doç. 3 mezarlık. 5-Yasal Konumu 6-Yerleşimler ve Nüfusları 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler :Alana ilk yerleşen halkın.1. 1 hamam.1. Toplam Alan ( km2 ):5185 Ha.2.4.4. Yapılan gözlemler de Köstebek. 48 tümülüs. Dr. 5 kaya mezar. Bu 72 türden 20 sine Samsun çevresinde sadece bu ormanda rastlandığı ifade edilmektedir. Doğanca Belde Belediyesi mücavir alanında bulunmaktadır. 36007’30’’ Doğu 3-Alanı 3. 8-Fiziksel Özellikler İklim Özellikleri:Karadeniz bölgesi iklimine sahiptir. Hakim rüzgar genellikle kuzey-kuzeybatı doğrultusunda eser. Geç Kalkoit çağdan itibaren yörede yerleşimlerin olduğu bilinmektedir. 31 tür yenilebilir.Saha içerisinde özellikle yılan varlığı fazladır. Kış ayları genellikle ılımandır. Belirlenen türler içinde bir tür zehirli.Ö. F.3. 3.Kaplumbağa.Bitki florası bakımından çok zengin bir yapıya sahip bu ormanda ağaç katına ait 12 takson. yağış fazla sıcaklık da göreceli olarak yüksektir. 6 tür yenme özelliği açısından belirsiz özelliktedir. Bafra İlçesi.2. çalı katına ait 30 takson ve ot katına ait 68 takson tesbit edilmiştir.4000’ lerde Orta Asya’ dan göç eden Kaşkarlar olduğu. 6 düz yerleşim yeri. İ. Bafra Meteoroloji istasyonu verilerine göre yıllık 164 .

5 mm olarak kaydedilmiştir. 7 – 8 metre ortalama yükseklikleri olan bu kumul tepeleri. Doğu yakasında kumulların en geniş olduğu bölüm Cernek Gölü çevresindeki alandadır.8 ) olmasına rağmen bu düzlüğün doğu ve batı kıyıları farklı şekillerdedir. Kızılırmağın döküldüğü Bafra burnundan güneye doğru gidilecek olunursa geniş delta düzlüğü ile karşılaşılır. Yüksek kumul tepeleri özellikle deltanın batı sahilinde. 8. Yine bu bölgede kumulların en yüksek olduğu yer Yörükler deniz feneri civarındadır. Deltanın doğu bölümünde bulunan sekiz adet kanal sulakalana boşalmaktadır. Kumulların bazı bölümleri bitki örtüsünden yoksundur. bunun dışındaki yerlerde kumullar oldukça alçaktır. yüzey suyu deşarjı ve yağıştır. Buharlaşma en fazla Temmuz ve Ağustos aylarında ölçülmektedir. Ancak deltaya çok yakın. Jeomorfoloji 8. 8. Kışları en düşük sıcaklık 4 0C iken yaz aylarında en yüksek sıcaklık 23 – 25 0C olmaktadır. Çorak. Bunlar çakıl. doğu sahilde ise kıyının girintili ve çıkıntılı olmasıdır. Bafra Meteoroloji İstasyonunun son altı yıllık kayıtlarına göre en fazla yağmur 1992 yılında bir günde 223. kıyıya paralel olarak oluşmuşlardır. Hidroloji – Hidrojeoloji :Kızılırmak Deltası sulakalan ekosisteminin başlıca su ve besin maddesi kaynakları.2. Delta ovasının boyutları kuzey batıda Alaçam İlçesi ile güney doğuda Muşta Beldesi arasında genişliği yaklaşık 45 km. Jeoloji:Kızılırmak Deltası binlerce yıl içinde Kızılırmağın Anadolu’ dan sürükleyip getirdiği sedimentlerin yığılması ile oluşmuştur. kum ve kil içeren alüvyallerdir. Kızılırmak yer altı suyu deşarjı. Buna karşın doğu kıyıları lagünler. özellikle batı yakası kumulları. Deltanın güneylerindeki sedimenler pleistosen ve daha eski dönemlere aittir. dir. yer yer 12 metre yüksekliğe kadar ulaşmaktadır. Yıllık yağış ortalaması 750-780 mm/yıl dır. Sediment akışının kesilmesiyle birlikte kıyı kumulları artık beslenememektedir. diğer altısı ise drenaj amaçlı açılmış yapay kanallardır. deltanın doğu bölümü kumullarına göre çok daha yüksek ve geniştir. Delta ovasının oluşumu orta pleistosen döneminde başlamıştır. Batı kıyıları hakim rüzgar etkisi ile tamamen düzleşmiştir. Eski ırmak yatağı sedimenleri çakıl ve kum içermektedir. Ancak kuzey. çevre sazlıkları ve kıyı kordonları ile dikkat çeker. Genel olarak eğim çok az ( yaklaşık %0. Deltadaki kumulların genişliği 700 metre civarında olup. Boytar ) ırmakla bağlantılıdır.4.ortalama sıcaklık 13. dir. Bu kanalların ikisi doğal.3. Yağmurun yoğun olarak düştüğü dönem çoğunlukla Eylül-Ekim aylarıdır. Bunun sonucu olarak kıyı erozyonu kıyıları ve dolayısı ile lagün sistemlerini tehdit etmektedir. Deltanın önemli jeomorfolojik özelliklerinden biri de batı sahilde kıyının düz uzanması. ardı ardına inşa edilen Altınkaya ve Derbent barajları Kızılırmak suyunun önemli bir bölümünü ve sedimentin hemen tümünü baraj göllerinde tutmaktadır.4 0C dir. Bu kanallardan üç tanesi ( Hacılar. Artık günümüzde ırmak deltanın ortasında seddeler arasında akmakta ve hemen hemen hiç sediment taşımamaktadır. Kuzeyde Bafra burnu ile Derbent barajı arasındaki uzunluğu 30 km. Özellikle ırmaktan gelen ve yukarıda sayılan üç kanal tarafından taşınan 165 . kuzey-batı yönünde esen hakim rüzgarların etkisi ile doğu sahilde kıyıların zamanla düzleştiği bilinmektedir. Deltada genellikle Holocene ( alluvial ) depositler bulunur.

Delta topoğrafyasının düz olması göllerdeki su seviyelerinde göreceli olarak küçük değişikliklere neden olur. 8. Kıyılarda ise kamış. peruka çalısı ve yemişgendir. orman gülü. sinirotu. sazlıklar ve bataklıkların plaktonlar ve omurgasız canlılar bakımından zengin oluşu alanın değişik türde zengin faunaya sahip olmasını sağlamıştır. Göllerin tümü sığdır ve yüzeylerindeki su seviyeleri yaklaşık olarak deniz seviyesindedir. Flora ve Fauna Flora ve Vejetasyonu Değişik ekolojik karakterdeki habitatların varlığı deltayı bitki çeşitliliği yönünden de zengin kılmıştır. 8.Toprak Yapısı: İyi drene olabilen hafif bünyeli bir toprak yasına sahiptir. Fauna ve Ornitolojik Önemi Kızılırmak Deltası. 16. sivri hasırotu bulunmaktadır.6. Deltanın güneyinde bulunan Pekseller ve Karaköy kanalları daha çok dağlardan gelen suları. Ayrıca Bafra İlçesi kanalizasyonu da Badut drenaj kanalı ile Cernek Gölü batı sazlıklarına akmaktadır.000 su kuşunun barınması deltanın besin maddesince ve fauna elemanlarınca zenginliğinin en iyi göstergesidir. 166 . Türkiye’ deki nadir subasar ormanlardan biri olan Galeriç ormanının hakim ağaç türü dişbudaktır. Kanalların tümü delta ovasında toplanan drenaj sularını. sazan. engerekotu ve orkide yayılış göstermektedir. saz. başparmakotu ve sütleğen türleriyle. söğüt. göl soğanı. Bu kesimlerde hasırotu vejetasyonu içerisinde ayrıkotu. sulakalana iletirler. süpürge otu. Kumulların yer aldığı sahil kesimleri bitki örtüsünden yoksundur. sudak. alabalık türlerine ait zengin balık populasyonları mevcuttur. Göl kıyıları. mersin merinosu. kocayemiş.5. Bazı yerlerde nilüferlere de rastlanmaktadır. Deltada bulunan göllerde. çıkırgan ve erkek kızılcık gibi bodur ağaç ve çalılarla kaplı alanlar mevcuttur. meşe. dağlardan gelen suları ve ırmaktan aldıkları belli miktarda suyu sulakalana taşımaktadır. Diğer kesimlerde sütleğen. Ayrıca bol miktarda kerevit bulunmaktadır. Sulakalan sisteminde bulunan göller. sazlıklar ve bataklıklar yoğun vejetasyonla kaplıdır. sazlıklar ve subasar çayırlıkların su gereksiniminin önemli bir bölümü bu yolla karşılanmaktadır. Daha çok eski kumullarda olmak üzere yer yer defne. Alandaki göllerin mevsimlere göre su derinliklerinde değişiklikler gözlenmektedir.su miktarı tümüyle Derbent Barajının çalışma sistemine bağlıdır. has kefal. Göllerde su sümbülleri cinsine ait türler hakimdir. şimşir. sığırkuyruğu yaygındır. Kuru kesimlerde vejetasyon daha zayıftır.000 hektarlık alanda 100. biyolojik üretim yönünden bol gıda ihtiva eden karakterde bir sulak alan ekosistemidir. Diğer önemli ağaç türleri ise. Deltada bulunan göller. mersin.

Orman İşletmesi bekçi kulubesinden yeni kanal boyu Recai Şentürk evini takiben Üzümlü mahallesi köprü ve trafosu istikametinden Aybeder köprüsü Güneyi. Toplam Alan ( km2 ) 3. çakal.4. 9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu 10-Mevcut Sorunlar Akgöl-Simenit Yaban Hayatı Koruma Sahası: 1-Alanın Resmi Adı : 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları : Kuzeyi . Kara Yüzeyi ( km2 ) 3. Sancaklı Mahallesi. sıçrayıcı kurbağa. ağaç kurbağası ile su kaplumbağaları ve su yılanları deltanın değişmez ve önemli sakinlerindendir. Karadeniz Yaban Hayatı Koruma Sahasının dört aşağıya çıkartılmıştır. Akgöl Kabalı Köprüsü. sincap ve yaban domuzudur. ev sıçanı. yaban kedisi. Kabalı köyü. Karabıyık Mahallesini takiben. Akgöl Aydın Doğan ve Çerkez Mahmut evini takiben Haşlık Boğazından Balkamlı kanalını takiben Dutluk Köprüsü. içinde göçmen ve yerli kuşlar barındıran biyolojik çeşitlilik arz eden bir ekosistemdir. Asım Moral evinin orman kanalı tarafı ve kanalı takiben Kemer Mevkii. Karadeniz Batısı .Yeşil kurbağa. 5-Yasal Konumu : Mülkiyeti Orman Genel Müdürlüğü ve Hazine tarafına ait uç noktalarının koordinat değerleri X= 4576950 X= 4575325 X= 4567725 X= 4569300 167 . Su Yüzeyi ( km2 ) 3.1. Kıyı Uzunluğu ( m ) 4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı :Samsun Terme – Gölardı Simenlik Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası yeşilin tatlı su ve denizle kucaklaştığı. Delta ve yakın çevresi memeliler bakımından da oldukça zengindir. Yörede görülen başlıca memeli türleri su sıçanı. Sivaslar Çobanyatağı giriş kapısı istikametinden Karadeniz Doğusu.3. göller ve kanallarla işlenmiş yabanıl hayat için önemli şartlara haiz.2. ağaç sansarı. su samuru. A = Kuzey : Y= 324762 B = Batı : Y= 324238 C = Güney : Y= 332542 D = Doğu : Y= 334570 3-Alanı 3.

Her mevsim yağışlı olup. Sahadaki toplu ve münferit yerleşme yerleri : Toplu ve münferit yerleşim yerleri sınırları belirlenen sahanın dışında bırakılmaya çalışılmıştır.6.000.Fauna 168 . İç bölgedeki göller kurutulmuş bugünkü Simenlik ve Akgöl gölleri ile korunacak saha kalmıştır. d) Yosun. bataklık ve şiltli alüvyonlu 8. mantar ve likenler: Göller ve çevresinde mevcuttur. Dişbudak. Flora ve Fauna : I. Saha içinde yoktur. 3. sınai tesis yoktur.Toprak Yapısı :Yıllar boyunca binlerce hektar arazi DSİ tarafından kurutularak tarıma açılmıştır. milli. İklim Özellikleri :Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi iklimine sahiptir. açıklık alanlar otlaktır. Çam. Enerji nakil hattı hattı vardır. c+d = % 41 II.1. Jeoloji :Kumlu. baraj gibi tesisler : Drenaj kanalları mevcuttur. Hidroloji – Hidrojeoloji : 8.2. Kızılağaç. Diğer tesisler yoktur.5. 1970 li yıllarda Yeşilırmak Deltasının yaklaşık 70. : Saha etrafında köy : Civarında enerji nakil 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler Simenlik göl mıntıkasının mitolojik özelliği olduğu söylenmektedir. lık kısmı tarım ve yerleşim amacıyla ıslah edilmiştir. kışları bol yağışlıdır. 4. 2.0 Ha. Drenaj. 8-Fiziksel Özellikler 8. Karaağaç b) Ağaçcıklar ve çalılar : Sahada bozuk baltalıklar ve çeşitli çalı grupları mevcuttur.Flora a) Ağaçlar : Kavak. Bölgede drenaj kanalları mevcuttur.6-Yerleşimler ve Nüfusları : 1.4. Yollar ve diğer sınai tesisler yolları mevcut olup. Geçmiş çağlarda yaşayan amazonlar göçebeliğin hakim olduğu avcı ve toplayıcı yaşam tarzından yerleşik hayata geçmeleri ile kurdukları Amisos şehrinin batık şehir olarak Simenlik gölünde bulunduğu rivayet edilmektedir. Jeomorfoloji : 8. a+b = % 59 c) Otlar ve sazlar : Göl ve bataklıklarda saz mevcut olup. 8. sulama kanalları. 8.3.

Çam meşcereleri mevcuttur. Elmabaş ördek.Kuluçkalama ve yavrulama : Mart sonu itibariyle yumurtlama başlar. Çulluk bu bölgede gözlenen göçmenlerdendir. 169 . Tatlı su levreği. Ayrıca bölge 1999 yılından itibaren kurumumuzca üretilen sülünlerle desteklenmektedir. 2. Bölgedeki göllerde ise Sazan. Kızılağaç. 3.Geliş ve dönüş zamanları : Türlerine göre bir kısmı 11. Sahada 2 adet göl ( Akgöl ve Simenlik gölü ) vardır. Ayrıca Kızılırmak ve Yeşilırmak Deltaları geçmişte yerli sülünün doğal olarak bulunduğu alanlardır. Kuğu. Kaşıkgaga. Turna. Ayrıca sahada OGM ye ait bozuk vasıflı Dişbudak. sazlık. Tilki de görülmüştür. Terme Çayı ile Yeşilırmağın taşıdığı alüvyonlardan meydana gelmiştir. Bunun sonucu olarak sülünler de doğal ortama adapte olup. 9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu Saha Yeşilırmak Deltası içerisinde bulunmakta olup. Balıkçılar yerli kuşlardır. bataklıklar mevcuttur. Kaz. Macar ördek. Kuğu. Macar ördeği. Saz tavuğu. 1. Sülün. yine türlerine göre Mart ayı ortalarında ayrılırlar. Sahanın birçok yeri drenaj kanallarıyla donatılmıştır. Yeşilbaş ördek. Turna ) 2-3. Kaz. Gürgen. ay sonu itibariyle bir kısmı da ( Kılkuyruk. b) Korunacak tür ve türlerin geçmişteki durumu : Yeşilırmak Deltası geçmişte Karadeniz’in en büyük deltası konumunda iken ( yaklaşık 90. Çulluk. Dikkuyruk. Bu nedenle korunacak türler geçmişte miktar itibariyle çok daha fazla idi. Kadife ördek.000 Ha. yazlama. Sakarmeke görülen ve korunan hayvanlardır. aylarda gelir. Elmabaş ördek. d) Göçmen hayvanlar : Saha göç yolları üzerindedir. c) Korunacak tür ve türlerin halihazır durumu : Son yıllarda sahada av baskısını bitirmek için yoğun bir çaba vardır. Ördek. Sakarmeke. Popilasyon artmaktadır. Bıldırcın. Nisan – Mayıs ayları kuluçka ve yavrulama dönemidir. Saztavuğu. Bölge aynı zamanda göç yolu üzerindedir. Bunun sonucu olarak özellikle kanatlı türler rahat bir yaşama ortamı bulmuştur. Bıldırcın.a) Mevcut Yaban Hayvanı türleri : Bölge özellikle kanatlı türler için önemli bir alandır. Ayrıca Domuz. Sahada büyük oranda kavak işletmeciliği yapılmakta olup sahada çalılık. Sincap. üreme periyoduna girmiştir. Yırtıcı kuşlar. Kadife ördek. ) deltanın büyük kısmı tarım alanlarına dönüştürülmüştür. Balıkçıllar. Turna.Kışlama. Tavşan. düz taban arazisi vasfındadır. Kefal gibi tatlı su balıkları mevcuttur. Dikkuyruk. konaklama : Yeşilbaş ördek.

1. F. F.) 1937. 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 2. (Ha. 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu Kapsamında Olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları Bu konuda bilgi edinilememiştir. Gürgen.4.6. O.2. ve 5. Sınırları yeniden belirlenen sahanın Orman Bölge Şefliği saha döküm çizelgesine göre dağılımı aşağıdaki gibidir. Maddesinin “a .) 69.4. Kızılağaç. Maddelerinde Tanımlanan Alanlar Bu konuda bilgi edinilememiştir. Alt Bentlerinde “Kültür Varlıkları”. Maddesinde Tanımlanan “Hassas Kirlenme Bölgeleri” Yörede mevcut “Hassas Kirlenme Bölgeleri” bulunmamaktadır. 1 GENEL TOPLAM (Ha. 0 10-Mevcut Sorunlar F..1. F.3. 4/9/1988 Tarihli ve 19919 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nin 17 nci ve 1/7/1999 Tarihli ve 23742 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Yönetmelikle Değişik 18. 1 170 .) 1369.4. 1 (Ha. sahada bozuk vasıflı Dişbudak.Ağaçlandırma ve Tarım Alanları : Terme Gölardı Bölge Şefliği sahası Kavak plantasyon sahası olarak planlanmış olup. yapılmışsa envanterine yönelik bilgilerin (*) bölümünde belirtildiği gibi verilmesi gerekmektedir.1.) 306. ve 20. “Sit” ve “Koruma Alanı” Olarak Tanımlanan ve Aynı Kanun İle 3386 Sayılı Kanunun (2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) İlgili Maddeleri Uyarınca Tespiti ve Tescili Yapılan Alanlar Yukarıda belirtilen alanlar sıralanarak. 0 Ormanlık Alan Toplamı (Ha.4. Çam mescereleri mevcuttur.) 175.19. “Tabiat Varlıkları”.T.) Sazlık (Ha. Ormanlık Alan (Ha.Tanımlar” Bendinin 1.1.) 1937.. 0 Irmak 875.4.) Ormansız Alan Toplamı (Ha. 0 Göl-Bent 250. 2/11/1986 Tarihli ve 19269 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği’nin 49.5.3. 0 Kumluk (Ha..

4. F. 6831 Sayılı Orman Kanunu Gereğince Orman Alanı Sayılan Yerler F.1.1.12.2.10. Maddesi Uyarınca Bakanlar Kurulu Tarafından “Özel Çevre Koruma Bölgeleri” Olarak Tespit ve İlan Edilen Alanlar Yörede Özel Çevre Koruma Bölgeleri olarak tespit ve ilan edilen alanlar yoktur. F.13. F.2 bölümünde anlatılmıştır. 4342 Sayılı Mera Kanununda Belirtilen Alanlar F.1. 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu’na Göre Koruma Altına Alınan Alanlar bulunmamaktadır. 171 .4.1.7. 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu’na Göre Koruma Altına Alınan Alanlar Yörede. bölümünde anlatılmıştır.4. 20/2/1984 Tarih ve 18318 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi” (BERN Sözleşmesi) Uyarınca Koruma Altına Alınmış Alanlardan “Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları”nda Belirtilen I.4.1.1. ve II. F.4.F. 2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun 9. F.2002 Tarih ve 24656 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği”nde Belirtilen Alanlar B. “Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları” Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır.1.1.9. Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası Sözleşmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar (**) B. Koruma Bölgeleri.11.4. 3621 Sayılı Kıyı Kanunu Gereğince Yapı Yasağı Getirilen Alanlar Bu konuda bilgi edinilememiştir.1.01. F. 30.1.3 bölümünde anlatılmıştır.2.2.4. F.2.4.1.8. F. 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda Belirtilen Alanlar Yörede 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda Belirtilen Alanlar bulunmamaktadır.3 bölümünde anlatılmıştır.2.4.

4.2.2. ve 2. Kıyı Uzunluğu ( m ) 172 . Maddesinde Yer Alan “Akdeniz’e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin” Yaşama ve Beslenme Ortamı Olan Kıyısal Alanlar Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır.2.890 Ha.2.4.1. F. Cenova Deklerasyonu’nun 17. 17/05/1994 Tarih ve 21937 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi” (RAMSAR Sözleşmesi) Uyarınca Koruma Altına Alınmış Alanlar Kızılırmak Deltası Ramsar Alanı: 1-Alanın Resmi Adı :Kızılırmak Deltası Ramsar Alanı 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları : 41030’ Kuzey. Tarihi ve Doğal Alanlar B.2. Kara Yüzeyi ( km2 ):5. 12/6/1981 Tarih ve 17368 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” (Barcelona Sözleşmesi) Uyarınca Korumaya Alınan Alanlar Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır.110 Ha.3.2.6. 36005 Doğu 3-Alanı 3.4.2.4.2. F.2.F. 23/10/1988 Tarihli ve 19968 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan “Akdeniz’de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol” Gereği Ülkemizde “Özel Koruma Alanı” Olarak Belirlenmiş Alanlar Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır. Toplam Alan ( km2 ): 22.2. 13/9/1985 Tarihli Cenova Bildirgesi Gereği Seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı Tarafından Yayımlanmış Olan “Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit” Listesinde Yer Alan Alanlar Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır. F. 3.4. F.2. bölümünde anlatılmıştır. 3.000 Ha.2. F.3. Maddeleri Gereğince Kültür ve Turizm Bakanlığı Tarafından Koruma Altına Alınan “Kültürel Miras” ve “Doğal Miras” Statüsü Verilen Kültürel.4. Su Yüzeyi ( km2 ):16.4.1.3.2. 14/2/1983 Tarih ve 17959 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi”nin 1.4. 3.

Genel olarak eğim çok az ( yaklaşık %0. 6 düz yerleşim yeri. Kış ayları genellikle ılımandır. Hakim rüzgar genellikle kuzey-kuzeybatı doğrultusunda eser. 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler: Alana ilk yerleşen İ. Deltada genellikle Holocene ( alluvial ) depositler bulunur. Batı kıyıları hakim rüzgar etkisi ile tamamen düzleşmiştir. Kuzeyde Bafra burnu ile Derbent barajı arasındaki uzunluğu 30 km. 1 köprü ile 25 adet antik çağ ve hemen sonrasına ait kalıntılar bulunmuştur. özellikle batı yakası kumulları. 48 tümülüs. 8-Fiziksel Özellikler 8. 5 kaya mezar. Delta ovasının oluşumu orta pleistosen döneminde başlamıştır. Deltadaki kumulların genişliği 700 metre civarında olup.5 mm olarak kaydedilmiştir.4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı:Özellikle su kuşları yaşama ortamı olarak arası öneme sahip Sulak Alan. doğu sahilde ise kıyının girintili ve çıkıntılı olmasıdır. Ancak kuzey.1. Yıllık yağış ortalaması 750-780 mm/yıl dır.4 0C dir. dir. 3 mezarlık. Bunlar çakıl. Bafra Meteoroloji istasyonu verilerine göre yıllık ortalama sıcaklık 13. Eski ırmak yatağı sedimentleri çakıl ve kum içermektedir. Geç Kalkoit çağdan yörede yerleşimlerin olduğu bilinmektedir. Kışları en düşük sıcaklık 4 0C iken yaz aylarında en yüksek sıcaklık 23 – 25 0C olmaktadır. Bafra Meteoroloji İstasyonunun son altı yıllık kayıtlarına göre en fazla yağmur 1992 yılında bir günde 223. Deltanın önemli jeomorfolojik özelliklerinden biri de batı sahilde kıyının düz uzanması. Jeomorfoloji 8. 1 hamam.Ö.2. dir. 8. Artık günümüzde ırmak deltanın ortasında seddeler arasında akmakta ve hemen hemen hiç sediment taşımamaktadır. Deltanın güneylerindeki sedimentler pleistosen ve daha eski dönemlere aittir.3. Kızılırmağın döküldüğü Bafra burnundan güneye doğru gidilecek olunursa geniş delta düzlüğü ile karşılaşılır.4000’ lerde Orta Asya’ dan göç eden Kaşkarlar olduğu. kuzey-batı yönünde esen hakim rüzgarların etkisi ile doğu sahilde kıyıların zamanla düzleştiği bilinmektedir. Yağmurun yoğun olarak düştüğü dönem çoğunlukla Eylül-Ekim aylarıdır. kum ve kil içeren alüvyallerdir.8 ) olmasına rağmen bu düzlüğün doğu ve batı kıyıları farklı şekillerdedir. Buharlaşma en fazla Temmuz ve Ağustos aylarında ölçülmektedir. itibaren 1971 yılından itibaren çevrede yapılan araştırmalarda 57 höyük. İklim Özellikleri: Karadeniz bölgesi iklimine sahiptir. Delta ovasının boyutları kuzey batıda Alaçam İlçesi ile güney doğuda Muşta Beldesi arasında genişliği yaklaşık 45 km. Uluslar sınırları halkın. yağış fazla sıcaklık da göreceli olarak yüksektir. çevre sazlıkları ve kıyı kordonları ile dikkat çeker. Jeoloji: Kızılırmak Deltası binlerce yıl içinde Kızılırmağın Anadolu’ dan sürükleyip getirdiği sedimentlerin yığılması ile oluşmuştur. Bafra-19 Mayıs-Alaçam ilçeleri içerisinde kalmaktadır. Buna karşın doğu kıyıları lagünler. 173 . 5-Yasal Konumu 6-Yerleşimler ve Nüfusları:Samsun İli.

Sediment akışının kesilmesiyle birlikte kıyı kumulları artık beslenememektedir. bunun dışındaki yerlerde kumullar oldukça alçaktır. diğer altısı ise drenaj amaçlı açılmış yapay kanallardır. Hidroloji – Hidrojeoloji:Kızılırmak Deltası sulakalan ekosisteminin başlıca su ve besin maddesi kaynakları. Göllerde su sümbülleri cinsine ait türler hakimdir. Boytar ) ırmakla bağlantılıdır. Flora ve Fauna Flora ve Vejetasyonu Değişik ekolojik karakterdeki habitatların varlığı deltayı bitki çeşitliliği yönünden de zengin kılmıştır. sazlıklar ve subasar çayırlıkların su gereksiniminin önemli bir bölümü bu yolla karşılanmaktadır. Bunun sonucu olarak kıyı erozyonu kıyıları ve dolayısı ile lagün sistemlerini tehdit etmektedir. Deltanın doğu bölümünde bulunan sekiz adet kanal sulakalana boşalmaktadır. Bazı yerlerde nilüferlere de rastlanmaktadır.5. Bu kesimlerde hasırotu vejetasyonu içerisinde ayrıkotu. Özellikle ırmaktan gelen ve yukarıda sayılan üç kanal tarafından taşınan su miktarı tümüyle Derbent Barajının çalışma sistemine bağlıdır. sivri hasırotu bulunmaktadır. sazlıklar ve bataklıklar yoğun vejetasyonla kaplıdır. kıyıya paralel olarak oluşmuşlardır. Diğer kesimlerde sütleğen. yer yer 12 metre yüksekliğe kadar ulaşmaktadır.deltanın doğu bölümü kumullarına göre çok daha yüksek ve geniştir.4. Çorak. Ancak deltaya çok yakın. beşparmakotu ve sütleğen türleriyle. Kumulların yer aldığı sahil kesimleri bitki örtüsünden yoksundur. dağlardan gelen suları ve ırmaktan aldıkları belli miktarda suyu sulakalana taşımaktadır. sinirotu. Bu kanallardan üç tanesi ( Hacılar. sığırkuyruğu yaygındır. Yine bu bölgede kumulların en yüksek olduğu yer Yörükler deniz feneri civarındadır. Kuru kesimlerde vejetasyon daha zayıftır. 8. 8. göl soğanı. Yüksek kumul tepeleri özellikle deltanın batı sahilinde. yüzey suyu deşarjı ve yağıştır. engerekotu ve orkide yayılış göstermektedir. Ayrıca Bafra İlçesi kanalizasyonu da Badut drenaj kanalı ile Cernek Gölü batı sazlıklarına akmaktadır. Kumulların bazı bölümleri bitki örtüsünden yoksundur. Göl kıyıları. 8. Kıyılarda ise kamış. sulakalana iletirler. Bu kanalların ikisi doğal. Sulakalan sisteminde bulunan göller.Toprak Yapısı:İyi drene olabilen hafif bünyeli bir toprak yasına sahiptir. ardı ardına inşa edilen Altınkaya ve Derbent barajları Kızılırmak suyunun önemli bir bölümünü ve sedimentin hemen tümünü baraj göllerinde tutmaktadır. Alandaki göllerin mevsimlere göre su derinliklerinde değişiklikler gözlenmektedir. saz. Doğu yakasında kumulların en geniş olduğu bölüm Cernek Gölü çevresindeki alandadır. Delta topoğrafyasının düz olması göllerdeki su seviyelerinde göreceli olarak küçük değişikliklere neden olur. Deltanın güneyinde bulunan Pekseller ve Karaköy kanalları daha çok dağlardan gelen suları. Daha çok eski kumullarda olmak üzere yer 174 . Kanalların tümü delta ovasında toplanan drenaj sularını. 7 – 8 metre ortalama yükseklikleri olan bu kumul tepeleri.6. Kızılırmak yer altı suyu deşarjı. Göllerin tümü sığdır ve yüzeylerindeki su seviyeleri yaklaşık olarak deniz seviyesindedir.

sudak. 9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu:Kızılırmak Deltası 1998 yılında Türkiye’ ninde taraf olduğu. Ayrıca bol miktarda kerevit bulunmaktadır. su samuru. alabalık türlerine ait zengin balık populasyonları mevcuttur.yer defne.000 hektarlık alanda 100. şimşir. peruka çalısı ve yemişgendir. has kefal. çakal. alanın tüm paydaşları ile birlikte el ele verilerek korunmasına bağlıdır. Türkiye’ deki nadir subasar ormanlardan biri olan Galeriç ormanının hakim ağaç türü dişbudaktır. biyolojik üretim yönünden bol gıda ihtiva eden karakterde bir sulak alan ekosistemidir. Diğer önemli ağaç türleri ise. söğüt. 16. sazan. ev sıçanı. Deltada bulunan göller. ‘’Uluslaraarası Öneme Sahip Sulak Alanalar Sözleşmesi’’ ( RAMSAR SÖZLEŞMESİ ) kapsamında. Yeşilkurbağa. Deltada bulunan göllerde. 10-Mevcut Sorunlar -Av baskısı -Yaşama Ortamına yapılan müdahaleler -Otlatma ve evcil hayvanlarla olan ilişkiler -Tarım faaliyetleri ile ilgili olan ilişkiler Yeşilırmak Deltası Ramsar Alanı: 1-Alanın Resmi Adı :Çarşamba Delta Ovası Ramsar Alanı 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları :36023’ ile 37007’ boylam 41022’ enlem daireleri arasında yer alır. ve 41006’ ile 175 . orman gülü. yaban kedisi. sıçrayıcı kurbağa. sincap ve yaban domuzudur. mersin morinası. kocayemiş. Fauna ve Ornitolojik Önemi Kızılırmak Deltası. meşe. ağaç sansarı. çıkırgan ve erkek kızılcık gibi bodur ağaç ve çalılarla kaplı alanlar mevcuttur. sazlıklar ve bataklıkların planktonlar ve omurgasız canlılar bakımından zengin oluşu alanın değişik türde zengin faunaya sahip olmasını sağlamıştır. alanın 22. ağaç kurbağası ile su kaplumbağaları ve su yılanları deltanın değişmez ve önemli sakinlerindendir.000 hektar genişliğindeki kısmı RAMSAR ALANI ilan edilerek uluslar arası olarak koruma altına alınmıştır. Delta ve yakın çevresi memeliler bakımından da oldukça zengindir. mersin. Yörede görülen başlıca memeli türleri su sıçanı. İnsanın doğal alanlar üzerinde yüzyıllardır süren yıkıcı tahribatına karşın direnen ender alanlardan yani bir Miras Coğrafya olan Kızılırmak Deltasının korunarak gelecek nesillere bırakılması. süpürge otu.000 su kuşunun barınması deltanın besin maddesince ve fauna elemanlarınca zenginliğinin en iyi göstergesidir.

Kıyı Uzunluğu ( m ) 4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı: 5-Yasal Konumu: Yeşilırmak Deltası içerisinde. Miyo-Pliyosen ise konglomera ve kumtaşı ile konsolide olmuş kil ve çakıllı kil bantlarından meydana gelmektedir. Kalınlığı 110 m yi bulmaktadır. Dumanlı ve Kaynarca gölleridir. bazalt ve lav seviyelerinden oluşmaktadır.4.00/61-1807 sayılı emirleri doğrultusunda.3. kuzey-güney doğrultusunda gelişmiş dik vadiler özellikle Tekkeköy. Hidroloji – Hidrojeoloji:Çarşamba ovasının denize yakın kesimlerinde. genişliğindeki alan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olarak Bakanlık Makamına teklifte bulunulmuştur.03. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 21/08/2003 tarih ve B. 176 . silt. 8.04. Ova. güneye doğru yükselen tepelerin eteklerinden geçerek doğuya doğru uzanır.2. büyük ölçüde jeolojik formasyonların petrografik özellikleriyle tektonik yapıya bağlı olarak gelişmiştir.4.18. kum ve çakıl boyutundaki detritik malzeme ile kavkıların yer yer değişik oranlardaki karışımlarından oluşur.0 Ha. Kara Yüzeyi ( km2 ) 3. Sazlık. kumtaşı. andezit. Batıda mostra veren volkanikler.0. volkanikler ise anglomera. Buralarda yükseklik 150-250 m arasında değişmektedir. özel şahıs arazileri dışında bırakacak şekilde alanın sınırları hem RAMSAR ALANI sınırlarına hem de doğal sınırlara uyularak kesin ve net hatlara oturtularak.265. Yaban Hayatı Koruma Sahaları yöre insanı ve idaremiz arasında yaşanabilecek olumsuzlukları ortadan kaldırmak amacıyla. ‘’Çarşamba Delta Ovası’’ olarak adlandırılmaktadır. Toplam Alan ( km2 ):Ova alanının toplam yüzölçümü 1000 km2 dir. kil.0. Güneye doğru uzanan yamaçlar ve bunları bıçak gibi ikiye bölen. toplam olarak 3306. Jeoloji:Morfolojisi. Su Yüzeyi ( km2 ) 3.3-Alanı 3. En önemlileri Akgöl. silttaşı ve marn.2.3. doğuda Samsun – Ordu il sınırını oluşturan Akçay Deresine kadar uzanan ova. Çinik ve Kutlukent civarında karakteristik topoğrafyasını oluşturur. batıda deniz seviyesinden başlar. Çarşamba ve Terme ilçelerini içine alarak. İklim Özellikleri 8. Jeomorfoloji 8. tüf. Esosen yaşlı fliş ve volkanik kökenli kayaçlar ile Miyo-Pliyosen yaşlı detritik seri ve Kuaterner yaşlı alüvyon mostra vermektedir. 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler 8-Fiziksel Özellikler 8. Akarcık. 3. 11/07/2003 tarihli 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu gereğince. Alüvyon.1. Simenlik. irili ufaklı pek çok lagün gölü oluşmuştur. Erosen yaşlı fliş serisi konglomera.1. ova kenarından itibaren yükselerek oldukça engebeli bir topoğrafya teşkil ederler. 6-Yerleşimler ve Nüfusları : Samsun İl merkezinin 3 km doğusundaki Kirazlık mevkiinden başlayıp Tekkeköy.DKMPG.

Bio genetik Rezerv Alanları. çam ve dişbudak koruları mevcuttur. Devamlı veya Geçici.3. Saz Delicesi.3.3. Sulanması Mümkün ve Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıfları I. Acı veya Tuzlu. ve II.2.) Bu konuda bilgi edinilememiştir. Korunması Gereken Alanlar (***) F. 8. Denizlerin Gel-Git Hareketinin Çekilme Devresinde 6 Metreyi Geçmeyen Derinlikleri Kapsayan. Delta. Onaylı Çevre Düzeni Planlarında. II. akiferlerin yıllık rezerv değişimlerinden gidilerek 156. kilometresinde yer almaktadır. Yeşilbaş.5 hm3/yıl olarak hesaplanmıştır.Çarşamba ovasının yıllık yer altı suyu rezervi. Suların Durgun veya Akıntılı.1. çeltik üretimi artmıştır. Gece Balıkçılı. Balaban. Özel Mahsul Plantasyon Alanlarının Tamamı H bölümünde anlatılmıştır. Yağışa Bağlı Tarımda Kullanılan I. Alaca Balıkçıl.4. Meşe. Sulanan. Pakta. Toplam Alan ( km2 ) Drenaj Alanı : 141. üreyen türlerdir. Jeotermal Alanlar vb.4. 3-Alanı 3. Tatlı. Uzunbacak ve Irmak Bülbülü büyük olasılıkla bölgede kuluçkaya yatıp. III ve IV Olan Alanlar. F.5. Flora ve Fauna Deltada tarımsal alanların açılmasıyla çok sayıda köy kurulmuş ve bu sahalarda fındık.4. Sınıf İle. Elmabaş.4.1. Yağmurcun.3.6. Bataklık Sazlık ve Turbiyeler İle Bu Alanların Kıyı Kenar Çizgisinden İtibaren Kara Tarafına Doğru Ekolojik Açıdan Sulak Alan Kalan Yerler Ladik Gölü: 1-Alanın Resmi Adı : Ladik Gölü 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları : Ladik Gölü ilçenin doğusunda Erzincan yolunun yaklaşık 7. Kılkuyruk gibi göçmen su kuşları içinde kış süresince çok önemlidir.3. F. Mevcut Özellikleri Korunacak Alan Olarak Tespit Edilen ve Yapılaşma Yasağı Getirilen Alanlar (Tabii Karakteri Korunacak Alan. Başta Su Kuşları Olmak Üzere Canlıların Yaşama Ortamı Olarak Önem Taşıyan Bütün Sular. Tarım Alanları: Tarımsal Kalkınma Alanları.Toprak Yapısı 8. Sulak Alanlar: Doğal veya Yapay. 9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu 10-Mevcut Sorunlar F.4 km2 177 .

62 m Minimum Su Seviyesi : 862. 8.22 x 106 m3 Talveg Kodu : 860. Gölün turistik doğal güzelliklerinden dolayı ileride bu araziler üzerinde yapılacak konut sahaları açısından kıyı kenar çizgisinin iyi bir şekilde tespiti gerekmektedir.9 x 106 m3 Aktif Depolama Hacmi : 44.1.2. Gümüş Martı. 5-Yasal Konumu 6-Yerleşimler ve Nüfusları 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler 8-Fiziksel Özellikler 8. Sumru. Küçük Sumru. İklim Özellikleri 8.3 x 106 m3 Normal Depolama Hacmi : 48. Karabaş Martı. Yeşilbaş.4.4. Su Yüzeyi ( km2 ) 3. aynı zamanda çok verimli olduğu da bilinmektedir. Jeomorfoloji 8. Küçük Ak Balıkçıl. Alaca Balıkçıl. Yeşildüdükçün. Erguvani Balıkçıl.2. Akkanatlı Sumru. Kıyı Uzunluğu ( m ): Göl Uzunluğu 8 km 4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı: Devlet Su İşlerinin hazırlamış olduğu Ladik Gölünün Islahı Planı 1973 yılında tamamlanmış.12 m Normal Su Seviyesi : 866. Hidroloji – Hidrojeoloji 8. Kızkuşu. Uzunbacak. Tersakan Irmağının başlangıç yerine Regülatör yapılarak göl suyunun düzenli bir şekilde akması sağlanmıştır. Kara Yüzeyi ( km2 ) 3.3.3.6 x 106 m3 Dolu Savak Kapasitesi : 200 m3 / sn Dolu Savak Tipi : Karşıdan Alışlı Serbest Regülatör Tipi : Hareketli 8.6. Kara Leylek. Jeoloji Amacı : Sulama Göle Giren Yıllık Ortalama Akım : 55.Minimum Göl Alanı : 5 x 106 m3 Normal Göl Alanı : 13. 1986 yılında Regülatör yenilenerek ıslah çalışmalarına başlanmış ve Ladik Gölü sulama amaçlı bir baraj gölü haline getirilmiştir. bu incelemeler sonucunda 1951 yılında Mazlumoğlu ve Kıranboğaz Köyleri arasında. Flora ve Fauna Fauna: Gece Balıkçılı. 1933 yılında Devlet Su İşlerince göl yatağının ıslahı çalışmaları için çeşitli incelemeler yapılmış. Turna 178 .5.62 m Minimum Depolama Hacmi : 4.04 x 106 m3 3.Toprak Yapısı: Göl çevresindeki araziler tarım arazisi vasfında olup.

9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu: Ladik Gölü sulama amaçlı olup. Mesire Yerleri. Çamgölü Orman İçi Dinlenme Yeri : 179 .000 ölçekli haritada Samsun F36-b4 pafta x=4578900-4579032 ve y=270558269969 koordinatları arasında 196 m.5. F. Kullanımının Doğal Yapının Tahribine Neden Olmadan Yönlendirilmesini Sağlamak Üzere Ayrılan Alanlar Samsun Orman İşletme Müdürlüğünde Mesire yeri olarak ayrılan alanlar Mahmur Dağı C Tipi mesire yeri ile Atakum C Tipi piknik mesire yeridir. Bilimsel Araştırmalar İçin Önem Arzeden ve/veya Nesli Tehlikeye Düşmüş veya Düşebilir Türler ve Ülkemiz İçin Endemik Olan Türlerin Yaşama Ortamı Olan Alanlar.4. rakımda 17.Sinop Karayoluna 2 Km. Biyotoplar. rakımda 11. Akarsular. 10-Mevcut Sorunlar F. Biyogenetik Rezerv Alanları.lık ormanlık saha Samsun ili Atakum beldesi sınırları içinde Samsun. lık ormanlık saha Samsun İli merkez İlçe Çelikalan Köyü sınırları içerisinde olup. Vejetasyon örtüsü gürgen ve meşedir. Vejetasyon örtüsü meşedir. göl suyu ile yaklaşık 88. 6831 Sayılı Orman Kanununa Tabi Alanlarda Halkın Rekrasyonel Kullanımını Düzenleyip.3. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünde mesire yeri olarak ayrılan alanlar Çamgölü.5 Ha. F. Amasya’ nın Suluova İlçesi topraklarını sulamak için yapılan Yedikır Baraj Gölü’ nün yedek su deposu görevini üstlenmiştir.000 ölçekli harita da Samsun F36-D2 Pafta 61.6. Atakum Piknik mesire Yeri 1/25. Benzersiz Özelliklerdeki Jeolojik ve Jeomorfolojik Oluşumların Bulunduğu Alanlar Bu konuda bilgi edinilememiştir.4.17 Ha. Samsun İlçe Merkezine 27 Km. Yer altı suyu İşletme Sahaları D Bölümünde anlatılmıştır. Mahmur Dağı Mesire Yeri 1/25.4.000 dekarlık arazi sulanmaktadır. Sulama mevsimi öncesinde su düzeyi yükseltilmekte ve ihtiyaca göre akan su miktarı regülatör vasıtasıyla azaltılıp çoğaltılabilmektedir. mesafededir. Sarıgazel ve Aydınpınar orman içi dinlenme yerleridir. Ladik gölü bu nedenle baraj gölü niteliğinde olup. Biyosfer Rezervi.5-62. Göller.3.3.4. mesafededir.5 enlem ve 62-63 boylam x=4559450-4560450 ve y=513700-514700 koordinatları arasında 830 m.

Aydınpınar Piknik-MesireYeri : X= 4582716 . rakımında 5. mesafededir.Sedir. Vejetasyon örtüsü Ağlayan çam. Vejetasyon örtüsü Kızılçam ve Defne dir.Çınar vb.Kızılçam. Vejetasyon örtüsü Kayındır.Göknar.lık ormanlık sahayı kapsamaktadır.Sarıçam. Samsun ili 19 Mayıs ilçesi sınırları içerisinde kalmakta olup Samsun il merkezine 33 Km. KAYNAKLAR: -Samsun Orman İşletme Müdürlüğü2005 -Bafra Orman İşletme Müdürlüğü 2005 -Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü 2005 -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 180 .Selvi. X = 4614939-4614958 ve Y= 703631703649 koordinatları arasında 30 mt.0 Ha. 19 Mayıs ilçesi Aydınpınar köyü sınırları içerisinde kalmakta olup Samsun il merkezine 59 Km. mesafededir.4582772.lık ormanlık sahayı kapsamaktadır. Sarıgazel Orman İçi Dinlenme Yeri : 1/25000 ölçekli haritada Samsun E36-d4. 55 mt. Y=253000 koordinatlarında.71 Ha.0 Ha. mesafededir.1/25000 ölçekli haritada Sinop E34-c2 Pafta.lık ormanlık sahayı kapsamaktadır. Y= 748075-748110 koordinat-ları arasında 900 mt. Samsun İli Yakakent ilçesi sınırları içerisinde kalmakta olup Samsun il merkezine 90 Km. rakımında 2.dir.Samsun F36-a1 Pafta X= 4599500 . rakımında 142.Ladin.

kalkolitik ve bakır çağı eserleri bulunmuştur.1. Eşsiz güzellikteki sahili ile denizle iç içe bir yaşamın sürüldüğü şirin kıyı kasabası Yakakent'de gün batımı ise görülmeye değer güzelliktedir. Yakakent'ten Terme'ye kadar uzanan sahil bandı üzerinde çok güzel kuma sahip geniş doğal plajlar denize girmek için idealdir. Konum Samsun ve çevresinin tarihi ve eski yerlerinin tespiti buralarda yapılan arkeolojik kazılar neticesi ortaya çıkarılmıştır. Kavak ilçesinin Kaledoruğunda. Bizans ve Osmanlı devrine ait kalıntılar Asar Kalesinde mevcuttur. Samsun'da turizmin vazgeçilmez üçlüsü denizin. Bugün limanın üst tarafındaki platoda Karasamsun denilen mevkide yıkılmış sütunlar bulunmaktadır. hoşkademtepe. Burada Roma.yy) vardır. Yörenin Doğal Değerleri G. yaz aylarında denizden ve kumdan yararlanılabildiği gibi kış aylarında da av turizmi yapmaya müsaittir.demir ve karayolu ile Türkiye ‘nin her tarafına bağlantısının olması turizm açısından önemli bir konaklama merkezi konumuna gelmesini sağlamaktadır.1. Bafra ve Alaçam arasındaki ikiztepe.1. Samsun’un merkezinde olduğu gibi ilçe ve köylerinde de gezilip görülmeye değer çok sayıda tarihi ve turistik yerler mevcut olup. Dündar tepede yapılan kazılarda. Samsun dolaylarında birçok mezar kalıntılarına rastlanmıştır. Yakakent Çamgölü mevkiinde Çam ormanlarıyla kaplı yemyeşil tepeler masmavi sular iner. Asya-Avrupa transit yolu üzerinde bulunması. Tabiat örtüsünün elverişli olması. Samsun’un 18 km güneybatısında Atalan Kalesinde Alman arkeolog Markidi’nin yaptığı kazılarda Frigler’ in de Karadeniz’e indikleri görülmüştür.G.1.deniz.1. Paleotik devrine ait Samsun’un 15 km doğusunda bulunan Tekkeköy Mağaraları görülmeye değer tarihi kalıntılar arasındadır. 181 . Yörenin Turistik Değerleri G. Bafra’ya 35 km uzaklıkta olan Kızılırmak vadisinde Paflagonya Kaya Mezarları (MÖ.1. hava. Yakakent ilçesi birde tarihin ilginç ve çekici savaşçı kadınların Amazonların yaşadığı yer olarak bilinir. kumun ve güneşin yanısıra artık birçok insanda tutku halini almış alternatif turizm aktivitelerinin gerçekleştirildiği alanları içiçe bulabilirsiniz. Bulunan bu eserler Arkeoloji Müzesindedir. Vezirköprü İlçesinin Oymaağaç Köyünde Bakırçağ ve Hitit yerleşmeleri.7. TURİZM G. Dedetepe ve Gökçeboğaz höyüklerinde Bronz Hitit kültürünün mevcudiyeti ile Hitilerin Karadeniz sahiline indikleri. Kızılırmak ve Yeşilırmak deltaları arasında bulunuşu İlimizi Turizm açısından değerli kılmakta.

termal turizm açısından da önemli merkezlere sahiptir. tekerlemeleri. Yörükler mevkiinde ilkbaharda tabanı tamamen suyla kaplanan yaprak döker ağaçlardan oluşmuş Galeriç ormanı yaban hayatı açısından oldukça ilgi çekicidir. Samsun'dan yaylalara ulaşmak oldukça kolaydır. Amazonların yaptığı ileri sürülen Garpu kalesi görülmeye değerdir.Sahil bandı üzerinde Alaçam. Havza ve Ladik Kaplıcaları 2000 yılından beri bilinen sağlık merkezleridir. kültürel açıdan farklılıklar göstermektedir. Ladik'teki Hamamayağı kaplıcası ise ülkemizdeki birinci derecede önemli ve öncelikli kaplıca merkezlerindendir. balık avcılığı. motor gezileri. yemekler. kadın hastalıkları.2. Radyoaktif özellik gösteren Ladik kaplıca suları organizma üzerinde uyarıcı etki yapar. halk hekimliği. Paflagonlara ait kaya mezarları. Bölgedeki Orman İşletme Tesisi ise yaz kış gelenlerin dinlenme ve konaklama ihtiyacını karşılamaktadır. doğum. Yaylaların yolları özel aracınızla bile rahatlıkla gideceğiniz durumdadır. Yapımında hiç çivi kullanılmamış olan yapı kesin yapım tarihi bilinmemekle birlikte yaklaşık 800 yıldır sapa sağlam ayakta kalmıştır. kamp yapmak için son derece elverişli alanlara sahiptir. başlarında gelen göçlerle çok değişken bir yapıda bulunması. eklem hastalıkları ve kireçlenme gibi hastalıkların tedavisinde olumlu etki yaptıkları tıbbi olarak kanıtlanmıştır. Çarşamba'da ki Göğceli Cami bunların en ilginç olanıdır. Kültürel Değerler Doğu ve Batı Karadeniz'in kesiştiği noktada kalan Samsun'un çok eski bir medeniyete sahip olması. Bu nedenle bu suya "gençlik suyu" adı verilir. temiz havayı ve sessizliği özleyenlere kucak açmaya hazırdır. 1997 yılından itibaren Ladik-Akdağ Yaylalarında Yayla Şenlikleri düzenlenmeye başlamıştır. halk mutfağı. kışlık hazırlıklar ve yiyecekler. Kunduz yaylalarının orman dokusu ile iç içe oluşları ve ormanların Altınkaya Baraj Gölüyle birleşmesi bölgeye bambaşka bir güzellik kazandırmaktadır. kani. Vezirköprü . Deltada.1. Fiziki Özellikleri Samsun. Bafra İkiztepe ve bugün bile surlarını. XIX yy. ve XX yy. merdivenlerini görebileceğimiz 3000 yıl öncesinden gelen Kızılırmak vadisindeki Asarkale.1. sinirsel hastalıklar. Samsun'un yaylaları da diğer Karadeniz yaylaları gibi. Bafra ve 19 Mayıs ilçelerimizin topraklarının bir bölümünü kaplayan Kızılırmak Deltası sulak alanı flora ve faunası ile ülkemizin eko-turizm alanında en ilginç köşelerinden biridir. 182 . Ladik-Akdağ yaylaları. galerilerini.2. ninniler.Kunduz dağı yaylaları yazın başka kışın başka görülmeye değer güzellikleri barındırırlar. yeşil. 19 Mayıs ilçesi. Havza ve Ladik'deki kaplıca sularının başta romatizmal hastalıklar olmak üzere. Havza 25 Mayıs Termal tesisleri Turizm Bakanlığınca termal Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir. G. Samsun'da Anadolu Ahşap mimarisinin en güzel örneklerini görebilirsiniz. Samsun'da evlenme. su sporları.1. ölüm. G. Ancak tesislerde önceden rezervasyon yaptırmak gereklidir. Burası yayla turizminin yanı sıra doğa yürüyüşleri. halk veterinerliği. sünnet düğünü adetleri.

halk oyunları. derece arkeolojik sit alanı. giyim-kuşam konusunda araştırmalar yapılmış. Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü arşivine kazandırmıştır. • Hasköy'deki Toptepe tümülüsleri (Belediye Evleri Mahallesi'nde SamsunÇarşamba Karayolunun üstünde yer alan biri büyük. efsaneler. Dikdörtgen planlı camii. 9 Eylül 1884'te Batumlu Hacı Ali tarafından yaptırılmıştır. • Ahulu köyündeki Göktepe İlk ve Orta Tunç Çağı. • Küplüce köyünde Bağtepe İlk ve Orta Tunç Çağı. Camii ile türbe bitişiktir.S. 1312 yılında Sadık Bin Abdullah tarafından yaptırılmıştır. da yapılan ilk yapı özgün biçimi ile günümüze ulaşmıştır. derece sit alanı. 15. Abdulkadir-i 183 .) I. Kare planlı küçük bir mescit ve türbeden oluşan yapı 1895'te onarılmış. ve II. • İlkadım Beldesi'ndeki Baruthane tümülüsleri (Asfalt yolun solunda yer alan iki tepeden oluşmaktadır. kesme taştan yapılmış çifte minarelidir. 1975 . İlhanlı yapısıdır. • Samsun'un batısındaki Küplüce köyünde yer alan Dedeüstü tepesi Demir Çağı Helenistik Roma ve Antik Çağı. el sanatları. Büyük avlu içinde yer alan cami. ahşap çatıyla örtülüdür. 14. M. • Çatmaoluk ile Kulacadağ köyleri arasındaki Akalan Kalesi Demir Çağı. Büyük Camii. ve III. Sultan Abdülaziz'in annesi tarafından onarımı yapılmıştır. atasözleri. Samsun'un en büyük camisidir. • Kılıçdede Mahallesi'ndeki Dündartepe (Öksürük Tepe) I. masal. • Alanlı köyündeki Kümbettepe İlk ve Orta Tunç Çağı.yy. derece arkeolojik sit alanı. inançlar. seyirlik oyunlar. • Başalan köyündeki Diklimtepe İlk ve Orta Tunç Çağı. Onarımlarla mescide dönüştürülmüştür. Pazar Camii Pazar Mahallesi'nde Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakıf ve hayratındandır.gelin ağlatma.1976'daki son onarımda ise cami ve türbeye dönüştürülmüştür.1314'te İlhanlı Valisi Emir Timurtaş Paşa adına yaptırılmıştır. bilmece. Şeyh Seyyid Kudbettin büyük İslam alimi ve mücahidlerindendir. • Büyük Kolpınar tümülüsü (Veteriner Müdürlüğü'nün üst tarafında yer almakta) I. Kale Camii Kuyumcular çarşısındadır. Ulu Camii. Yalı Camii Buğday Pazarı'ndadır. derece arkeolojik sit alanı. Çifte minaresi tek şerefelidir. • Büyükoyumca köyündeki Sazak Helenistik Çağ yerleşmesi. Şeyh Seyyid Kudbettin Cami ve Türbesi Caminin yapıldığı tarih belli değildir. çömlek buluntuları. Hamidiye Camii gibi çeşitli adları da vardır. Demir Çağı. İsa Baba (Ese Baba) Camii ve Türbesi Cedit Mahallesi'ndedir. ayrıca Helenistik ve Türk İslam Devirlerine ait çanak.yy. Şeyh Kudbettin tarafından yaptırılmıştır. diğeri küçük iki tepeden oluşmaktadır) II. Tümülüs-Höyük ve Antik Yerleşim alanları • Cedit Mahallesi (Amisos) II. halk takvimi ve meteorolojisi. halk mimarisi. derece arkeolojik sit alanı.

Halk Müziği:Samsun Halk müziğinde farklı tavırlar görülmektedir. cura. diğer odalar bu sofaya açılmaktadır.1078 . oya. böylece geleneksel kültür unsurumuz olan el sanatlarımızın bir kısmı kaybolmuş. İtalyan Katolik Kilisesi Ulugazi Mahallesi'nde yer almaktadır. kuşak dokumacılığı. Bağlama ile Karadeniz kemençesi bir aradadır. kilim. İç mekanda ortada bir sofra yer almakta. At nalı şekline bir plana sahip. etrafı beton ve mozaikle çevrilmiş büyük bir mezardır. zembil örücülüğü. ağaç oymacılığı vb. bazı yapılarda demir çubuklarla desteklenmektedir. zurna. Mezarın baş tarafında "Fatih Kılıçdede burada medfundur" yazılıdır. bez dokumacılığı. El Sanatları: Samsun ilinde el sanatları da. kunduracılık.1322) ölmüş ve buraya gömülmüştür. varolma savaşı veren el sanatlarımızdan halı. Taban ve tavan ahşap malzemelidir. Samsun Evlerinin Mimari Özellikleri: Genellikle zemin üzeri iki katlı olan binaların dış cephesi yığma tuğladan (bazı büyük yapılar taştan) iç bölmeleri bağdadi olarak yapılmıştır. İkinci katta bir çıkma mevcuttur.1166) hazretlerinin torunu olup babası Muhyiddin'dir. Halk Müziği Çalgıları:Davul. Orta Anadolu ezgi ve sazları kaynaşmıştır. Kılıçdede Mahallesi'nde eski caminin yıkılmasından sonra yapılmış yeni bir camidir. Ancak ülkemizde olduğu gibi ilimizde de. yığma tuğladan inşa edilmiş iki katlı bir yapıdır. Halk tarafından ziyaret edilen murat yerlerindendir. Türbe. Çıkma. Kılıçdede Camii ve Türbesi Kılıçdede Cami. Binanın vakıf tarihi 1813'tür. 184 . Süleyman Paşa Medresesi Saathane yakınındadır. caminin mihrap tarafındaki bahçede ağaçlar arasında üstü açık. bazı yapılarda iki adet (bazen dört) ahşap veya taş direkle taşınmakta. yozlaşmış veya değişikliğe uğramıştır. Kırma çatısı alaturka kiremitle örtülü. el sanatları gelişen teknoloji ve endüstriye mağlup olmuş. yaygın olmamakla birlikte. Günümüzde de bazı köylerde. hala kullanım amacıyla veya ihtiyaç gayesiyle üretimi yapılmaktadır. Bütün olumsuzluklara rağmen. 1846 yılında yapılmıştır.Geylani (M. Eski tarihle 722 yılı Sefer ayının 15'i günü (M.1116 tarihleri arasında Selçuklu savaşlarında buludukları ve şehit oldukları söylenmektedir." dır. bakır işlemeciliği. Kılıçdede'nin Şeyh Seyyid Kudbettin ve İsa Baba ile beraber geldikleri 1078 . bağlama. çorap. taş işçiliği. gibi el sanatlarımızın yöremizde tespiti yapılmış bulunmaktadır. Bina kargir olarak iki katlı inşa edilmiştir. azımsanamayacak konumdadır. hasır dokumacılığı. kaval. kemençe'dir. saçak altları ahşaptır. Bir yar sevdim el aldı. Yörenin en ünlü türküsü "Çarşamba'yı sel aldı. Yörede Doğu Karadeniz.

bir konser salonu ve Atatürk ile ilgili kitapların derlendiği bir özel ihtisas kütüphanesi bulunmaktadır. Roma. Hitit. Gazi Müzesi :Kale Mahallesi'nde. İlk Tunç. Müze bahçesinde Helenistik. Yine 16 Eylül 1928 ve 22 Kasım 1930'da Ulu Önder Atatürk Samsun'a gelişlerinde. Bugün müze olarak kullanılan bina da. silahlar. 20 . Müze. Sultan Abdulaziz’ in annesi tarafından onarıldığı için Valide Camii de denir. İlkadım Anıtı: 1981-1982 yılları arasında Heykeltıraş Hakkı Atamalı tarafından yapılmıştır. Atatürk’ün doğumunun 100.24 Eylül 1924'teki Samsun seyahatlerinde Ulu Önder'e Samsun halkınca hediye edilmiştir. Orta salonda Amisos kentinde ortaya çıkartılan mozaik teşhir edilmektedir. çeşitli mitolojik sahneler simetrik olarak işlenmiştir. Camiler: Büyük Cami: Batumlu Hacı Ali Efendi tarafından 9 eylül 1884 tarihinde yaptırılmıştır. Samsun halkı tarafından kendilerine bağışlanan bu binada konaklamışlardır. Bu salondaki en göz alıcı eser olan mozaik taban üzerinde. İlimizin amblemi haline gelen bu anıt Dünyada ikincidir. Ön cephesindeki basamaklar ve bir friz halinde Kurtuluş Savaşını temsil eden kabartmalar binaya hareket kazandırmaktadır. 1 Temmuz 1968 Pazartesi günü ziyarete açılmıştır. 19 Mayıs 1919’un anısına yaptırılan bu anıtın kaidesinin dört bir tarafında Milli Mücadeleyi vurgulayan figürler mevcuttur. orta salon ve simetrik olarak yapılmış iki yan salondan ibarettir. anıtsal ve etkili bir görünüme sahiptir.Müzeler: Atatürk Müzesi: Samsun eski fuar alanı içinde 19 Mayıs Galerisi olarak inşa edilmiş bulunan Atatürk Müzesi. eşyalar teşhir edilmektedir. İki katlı bölmeler bağdadi olarak yapılmıştır. 19 Mayıs 1919'da Samsun'a geldiği zaman Mıntıka Palas olarak bilinen bu binada kalmıştır. peşkirler. Tamamen taş ve renkli mermerlerle inşa edilen müze binası. bindallılar. Büyük ana kubbe çevresinde küçük kubbeler şeklinde imar 185 . Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait eserler sergilenmektedir. Atatürk ve beraberindekilerin Samsun’a ilk ayak basışlarını simgelerken Kurtuluş Mücadelesinin buradan başlatıldığını ifade etmektedir. cepkenler. Samsun'da eski fuar alanında 19 Mayıs 1981 günü ziyarete açılmıştır. kilim vb. Atatürk. Cami kesme taştan yapılmış olup. süs eşyaları.yılında Samsun halkı tarafından yaptırılan bu anıtın öndeki üçlü figürü. iki minarelidir. Arkeoloji ve Etnografya Müzesi :1981 yılında Vilayet Eski Müzesi eserlerinin kullanılmasıyla oluşturulan Müze. Diğer yan salonda ise Samsun yöresinden müzeye intikal etmiş olan etnoğrafik nitelik eserler. mutfak eşyaları. Mecidiye Caddesi üzerinde yer almaktadır. el yazması Kur'anlar. Helenistik ve Roma dönemlerine ait eserler kronolojik olarak sergilenmektedir. Müzede Atatürk'e ait eserler teşhir edilmektedir. Anıtlar: Atatürk Anıtı: 1928-1938 yılları arasında Avusturyalı Heykeltıraş Heinz Kreppel tarafından yapılmıştır. Orta salonun sağ tarafında yer alan salonda Samsun ve çevresinde ele geçen kalkolitik. halı. para ve saat keseleri.

ziyarete açıktır. Gezi ve Mesire Yerleri: • Atakum • Hava Alanı • Orman Fidanlığı 186 .edilmiştir. Sivil Mimari Örnekler Taşhan: Sivil Osmanlı mimarisinin güzel bir örneği olan bu eser. içi ve dışı taş ve tuğla ile örülüdür. Türbeler: İsa Baba Türbesi: Anadolu’nun fethi sırasında şehit olan İsa Baba ve diğer Türk mücahitlerin mezarlarını ve küçük bir mescidi ihtiva eden kare şeklinde bir türbedir. Küçük bir minareye sahiptir. Dikdörtgen şeklinde imar edilen caminin üzeri ahşap çatı ile örtülüdür. Yüzyılda İlhanlılar tarafından yapılmış olan cami 1819 yılında da onarım görmüştür. Kubbe kasnağı dışarıdan sekizgen. Yalı Camii: 1312 yılında Sadık Bin Abdullah tarafından yaptırılmıştır. Eski belediye Binası: Eski Belediye Başkanlarından Merhum Gebilizade Necip Bey tarafından 1913-1914 yılları arasında yaptırılan binanın dış yüzü Ünye taşı ile kaplanmış ve yontma ve süsleme sanatının güzel bir örneğini teşkil etmektedir. 1815 yılında Haznedarzade Süleyman Paşa’nın torunu Memduh Bey tarafından onarılmıştır. Şeyh Seyyid Kutbittin Türbesi: Büyük islam alimi Abdulkadir Geylani Hazretlerinin torunu Şeyh Seyyid Kutbittin’in bulunduğu bu türbe ve yanındaki mescidin 700 yıllık bir geçmişi olduğu tahmin edilmektedir. Yy. Üçüncü katın balkonunun kenarında eski yazı güzel bir mermer kitabe mevcuttur. bitki ve geometrik şekillerle süslüdür. bugün Bitpazarı adı ile anılan antika ve eski eşyaların satıldığı yerdir. sonlarına doğru inşa edilmiş olan han iki katlıdır. Kiliseler İtalyan Katolik Kilisesi: 1885 yılında yaptırılan kilise bir rahip ile çalışmalarını sürdürmekte olup. Sekizgen bir kasnak üzerine oturan tronoplu bir kubbeye sahip olan caminin kubbesi kiremit ile örtülü. Savaşta şehit düştükleri yerde de türbeleri bulunmaktadır. Pazar Camii: 14. Kılıçdede Türbesi:Kılıçdede ‘nin Seyyid Kutbittin ve İsababa ile beraber Samsun’a geldikleri 1078 ile 116 yılları arasında Selçuklu Savaşlarında bulundukları söylenmektedir. Mihrabı üç yüzlü ve mihrap nişi kavislidir. Bedestan:Genç Osmanlı devrine ait olan bu eser. Kütahya çinileriyle süslenmiş bu eser yöre halkının ilgi duyduğu dini ziyaret yerlerindendir. 17. içten dairevi olup.

7 Mayıs'ta kutlanmaktadır. Altın Fındık Yağlı Pehlivan Güreşleri.Ayvacık ilçesinde yaz aylarında düzenlenmektedir. her yıl ülkemizde olduğu gibi ilimizde de mayıs ayının 6'sında kutlanır. 20-23 Mayıs tarihleri arasında çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır. Ağustos ayının son haftasında. 1986 yılından beri her yıl çeşitli ülkelerden ve yurtiçinden davet edilen halk oyunları ekiplerinin katılmasıyla yapılmaktadır. Hıdrellez.Kavak ilçesinde daha çok güreş ağırlıklı olarak eylül ayında düzenlenmektedir.Bafra ilçesinde 1987 yılından beri düzenlenmektedir. iki gün süreyle çeşitli eğlence. 1994 yılında başlatılmış olan şenlikler 10 temmuzda bir gün yapılmaktadır. Bengü Karakucak Güreşleri. duygu ve düşüncelerinde ve dolayısıyla geleneklerinde. Hüseyin Dede Şenlikleri.Bölge Müdürlüğü Tesisleri Beden Terbiyesi İl Müdürlüğü Tesisleri Meteoroloji Bölge Müdürlüğü Tesisleri DDY Kampı Kızılay Dinlenme Kampı Uluslararası Halk Dansları Festivali. müsabaka ve etkinliklerle kutlanır.Türk ulusunun mevsimlik bayramları arasında yer alan Hıdrellez. Alaçam ilçesinde düzenlenmekte olup. Göller Bölgesi Güreşleri . örf ve adetlerinde bolluk ve bereket günlerinin başlangıcı sayılır. Halkımızın inançlarında. Kültür alışverişinin ve dostluk bağlarının kuvvetlenmesinde ve tanıtımda etkili olmaktadır.Asarcık ilçesinde Eylül ayının son günleri ve Pazar günleri düzenlenmektedir.• Kurupelit İncesu • Kocadağ Mesire Alanı • Hasköy Plajlar ve Kamp Yerleri: • • • • • • • • Karayolları Tesisleri DSİ Tesisleri Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü Tesisleri Köy Hizmetleri 12. 187 . Karpuz Festivali. Yeşilırmak Kültür Ve Sanat Şenliği. Samsun Milli Fuarı bünyesinde 23-29 Temmuz tarihleri arasında düzenlenmektedir.Terme ilçesinin Köybucağı kasabasında 1986 yılında başlayan şenlikler her yıl 9 Eylül günü düzenlenir. Geleneksel Karakucak Güreşleri Ve At Yarışları .Çarşamba ilçesinde 1994 yılından beri düzenlenmektedir.Bafra ilçesinin Bengü köyünde düzenlenmektedir. Yaşar Doğu Şenlikleri.

yörenin ünlü Kocaman pirinci adına Haziran ayının 3. 1991 yılından beri yapılan festival.Yakakent ilçesinde düzenlenmektedir. Terme tarafından denize akan bir çayın. meşe. iç içe göller oluşturduğu görülmektedir. kuğu. arazinin çok düz olmasından dolayı denize dökülmeden önce geniş bir alana yayıldığı. günleri yapılmaktadır. Köprülü Mehmet Paşa Kültür. Deniz Oyunları Festivali . ve 4. Sanat ve Spor Festivali: Vezirköprü ilçesinde Eylül ayının ilk cuma günü başlayan festival 10 gün sürmektedir. dört mevsim boyunca çok önemli bir potansiyele sahiptir. Merkez ilçede ilk defa 1996 yılında düzenlenmiştir. Bafra'dan geçen Samsun . 188 . Deltadaki kuş türlerinin çeşitliliği ve sayıları eko sistemin canlılar için ne denli zengin ve sağlıklı olduğunu gösterir.Neyzen Tevfik Kültür Şenliği. Karadeniz Kısa Film Festivali . Dolayısıyla ile bölgede "Eko-Turizm" olanakları son derece fazladır. 56. Karadeniz'i cephe göçü ile aşan küçük ötücüler ve su kuşlarının yanı sıra yırtıcılar. Delta. genişliğinde delta ovası uzanır. Kış ortası su kuşu sayım sonuçlarına göre deltada yaklaşık 100. Uluslararası nitelikte olup. beslenme ve konaklama alanıdır. 23-31 Mart tarihleri arasında her yıl düzenlenmesi amaçlanmıştır. kuş gözlemciliği ve doğa turizmi için. 120 hektar olan alanın 80 hektarı orman. gürgen ve akçaağaç türlerinden oluşmaktadır. canlılar için zengin yaşam alanları bulundurması ve halen bozulmamış olan doğal yapısı ile ülkemizin uluslararası öneme sahip ender sulak alanlarından biridir. karameke ve yağmurcunlar) kışlamaktadır.000 hektar sulak alan vardır. barındırdığı canlı türlerinin çeşitliliği. Hacı Osman Ormanı. Doğal Sit Alanları: Kızılırmak Deltası (Balık Gölleri). ekim ayında kutlanmaktadır. Kızılırmak deltasında bu güne kadar 146'sı bölgede üreyen 310 kuş türü saptanmıştır. son derece önemli bir kışlama alanıdır. turnalar ve balıklar için de. Kızılırmak deltası. İlimiz Çarşamba İlçesi Gelemen Çiftliği bitişiğinde yer alan Hacı Osman Ormanı. leylekler. Altın Prinç Festivali .500 hektar genişliğinde Karaboğaz gölü ve çevre sazlıkları bulunur. ördek. göçmen su kuşları için de. İlk başlangıç tarihi 1995 yılıdır. Orman alanı dişbudak. Orman İşletme Müdürlüğü Mülkiyetinde ve koruması altındadır. 24 Mart 1879'da Kolay'da doğan ünlü hiciv ustası Neyzen Tevfik adına düzenlenmekte olup.000 su kuşu (kaz. sazlık alanlar.İlçe sınırları içerisinde bulunan Kızılırmak'ın binlerce yıl Anadolu'dan sürükleyip getirdiği sedimentlerle oluşturduğu bereketli deltasında aynı zamanda ülkemizin en önemli sulak alan eko sistemlerinden biri olan Bafra Balık Gölleri de bulunur. su basar çayırlar ile birlikte yaklaşık 13. 22-23 Temmuz tarihleri arasında yapılmaktadır. Deltanın doğu sahilinde gökler. deniz-yazlık turizmi için sadece yaz mevsiminde yaklaşık 2 aylık imkan sunarken.000 ha. kumullar.Sinop karayolunun kuzeyinde kalan alanda. Batı yakasında da yaklaşık 1. Terme ilçesinde düzenlenmektedir. 40 hektarı açık alandır. Simenit Gölleri . Yöre. delta son derece önemli bir.

2005 Tablo G.G.1 bölümünde anlatılmıştır.3.1. G. Turizm Çeşitleri G.Oteller Tesisin Adı Büyük Samsun Vidinli Yafeya Mis (Bafra) Çavuşoğlu (Tekkeköy) Maarif (Havza) Sınıfı 5 Yıldız 3 Yıldız 3 Yıldız 2 Yıldız 3 Yıldız 2 Yıldız Oda Sayısı 107 45 96 23 56 24 Yatak Sayısı 234 80 184 47 118 48 Telefon 435 80 18 431 60 50 435 11 35 543 73 50 256 33 65 714 10 10 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.2. 2005 189 .2.1.1.Belediye Belgeli Turistik Tesisler Tesisin Adı Kaya Otel Dolphin Otel Cem Otel Altay Otel Gold Otel Sandıkçı Otel Omtel Otel Sönmez Otel Kent Otel Daştan Otel Güçlü Otel Yuvam Pansiyon Şahin Otel Klas Otel Omtel Tepe Otel Anakent Sosyal Tesisleri Otel Telefon 432 46 64 437 72 55 431 15 88 431 68 77 431 19 59 431 07 35 457 54 81 431 26 69 431 72 91 431 53 93 431 17 17 457 69 08 435 20 01 432 43 20 457 60 74 228 27 47 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Turistik Altyapı Turistik İşletme Belgeli Tesisler Tablo G.

Sınıf Lokanta 2.Seyahat Acenteleri Tesisin Adı Yavuztur Kartur (Ulusoy) Alaçam Seyahat Vetser Lamirjen Ondokuzmayıs Seyahat Ergüntur Rasibutur Grubu (A) Grubu (A) Grubu (C) Grubu (C) Grubu (C) Grubu (C) Grubu (C) Grubu (C) Grubu Telefon 431 13 24 431 33 10 621 34 37 437 38 08 432 35 45 231 39 07 431 86 73 230 01 71 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.Tablo G.4.Sınıf Lokanta 2.Lokanta.Sınıf Lokanta 2.Sınıf Lokanta Özel Eğlence Yeri Özel Eğlence Yeri Özel Eğlence Yeri Özel Eğlence Yeri Bar Özel Eğlence Yeri Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Gazino ve Bar Tesisin Adı Cumhuriyet Divan Rama İtimat Balık Körfez Grand Saray Renk Gazinosu Çağlayan Gazinosu Saray Gazinosu As Titanik Nokta Bar 2056 Sınıfı 2. 2005 190 .3. 2005 Kapasite 100 Kişilik 140 Kişilik 130 Kişilik 220 Kişilik 50 Kişilik 130 Kişilik 150 Kişilik 120 Kişilik 65 Kişilik 65 Kişilik 90 Kişilik Telefon 431 21 65 230 62 19 435 76 62 457 52 91 834 34 67 233 01 73 431 99 40 231 40 26 231 72 42 435 72 67 231 55 11 Tablo G.Sınıf Lokanta 2.

TOPLAM 269 15006 2802 5 13995 8219 29 1810 2456 303 44288 14 28 5 16 18 1 82 1257 200 658 677 121 137 3050 86 56 1 1550 392 1035 300 41 1444 405 113 1232 110 282 1248 300 279 1437 130 386 22 51 1635 208 1160 912 561 42 35 1050 270 1387 816 225 1350 320 10 1365 856 54 1318 883 86 1323 986 10 1624 883 5 1095 662 27 256 282 34 254 196 53 1 221 233 182 3958 40 125 196 38 146 208 44 154 231 39 112 240 32 73 178 170 3815 85 4520 408 4178 327 4428 503 4300 677 3875 262 3678 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Yerli Nisan Yab.4. Yerli Yab Mayıs Yerli Haziran Yab. Yerli Ağustos Yab. Yerli Mart Yab. Maarif Ot. Vidinli Ot.G. TOPLAM Ocak 772 300 460 386 118 274 2310 Yab. 2005 191 . Yafeya Ot. Çavuşoğlu Ot. Yerli Şubat Yab. Yerli Aralık 305 45 5 1 18 1222 65 1330 438 104 145 374 3304 Yab. Yerli Temmuz Yab. Yerli Eylül Yab. Mis Ot. Yerli Kasım 326 809 102 2 1240 420 11 114 187 339 2872 Yab. Yerli Ekim Yab. Turist Sayısı Tablo G.5. 2005 Yılı Tesislerde Kalan Turist Sayıları Yerli Tesisin Adı Büyük Sam.

sanayi tesisleri. Mert Irmağı kirlilik yükü açısından önemli bir sorundur. Çevre kirliliği nüfusun artması ve sanayileşmeyle başlamıştır. Irmak boyunca kurulmuş bulunan.G. Ayrıca taşıtlardan kaynaklanan hava kirliliğinin tespiti ve önlenmesi amacıyla Çevre Koruma Vakfı tarafından alınan ve İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile işbirliği içinde yürütülen egzoz gazı ölçümleri yapılmaktadır. Bafra Belediyesi tarafından yapılması planlanan Atık su Arıtma Tesisi yapımı projesi tamamlanmak üzeredir.Bölge Müdürlüğü’nün projesi devam etmektedir. gerekli ıslah çalışmaları yapılmadığı taktirde ciddi çevre sorunlarına sebep olacaktır. Çarşamba ovasının güneyinde. Mevcut yerin bir su kaynağı olması daha önemli bir sorun teşkil etmektedir. kanalizasyon atıkları ve tarımsal atıklar bir arıtıma tabii tutulmaksızın ırmağa verilmektedir. İlçelerde ise katı atıklar gelişi güzel yerlere dökülmekte. Büyükşehir Belediyesi’nin yetersiz arıtımı sonucu halka verilen sular özellikle yaz aylarında salgın hastalıklara sebep olmaktadır. çıkan sonuçlar İl Çevre Müdürlüğü’ne iletilmektedir. Büyükşehir Belediyesi tarafından toplanan katı atıklar yılanlıdere mevkiine dökülmektedir. kirlilik bakımından Karadeniz’e olan kıyısı. Samsun içme suyunun Çakmak Barajı Samsun İçme Suyu Projesinin depolama tesisi olarak görev yapacak olan baraj. bazı günler 200 ug/I’yi bulmaktadır. Ayrıca sanayi tesislerinden kaynaklanan atık suların özelliklerini belirlemek ve deşarj standartlarını sağlamaları konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğü çalışmalar yapmaktadır. Diğer yandan bölgenin önemli doğal kaynaklarından sayılan Bafra Balık gölleri özellikle tarımsal faaliyetler ve kanalizasyon atıkları sonucu mevcut flora ve faunayı tehdit etmektedir.6. Kükürtdioksit miktarı Dünya Sağlık Teşkilatının belirlediği 150 ug/I’yi zaman zaman aşmakta. Bölge Hıfzısıhha Enstitüsünce ilimizde iki noktadan ölçümler yapılmakta. Özellikle kış aylarında hava kirliliği kendini daha fazla hissettirmektedir. güney batısında Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. G. Mevcut katı atık depolama yeri de ekonomik ömrünü tamamlamak üzere olup. Samsun’da katı atıklar önemli bir çevre kirliliği oluşturmaktadır.5. Turizm Ekonomisi Bu konuda bilgi edinilememiştir. Bu güne kadar atıkların sağlıklı değerlendirilebileceği bir proje gerçekleştirilmemiştir. Samsun çevre kirliliği açısından daha temiz bir kent sayılabilir. Turizm-Çevre İlişkisi Diğer illerle kıyaslama yapıldığında. İlimizde hava kirliliği daha çok ısınma amacıyla kullanılan yakıtların özelliklerinden kaynaklanmaktadır. büyük ölçüde evsel atık sulardan kaynaklanmaktadır. yer seçimi 192 . Çarşamba İlçesinin 20 Km. Önemli su kaynaklarından olan Kızılırmak ve Yeşilırmak’ta başta etrafındaki yerleşim birimlerinin atıkları olmak üzere tarımsal faaliyetlerle de büyük bir kirliliği bünyesinde taşımaktadır. Samsun’un. Bu nedenle evsel atık suların arıtımı konusunda İller Bankası 16.

Korunması ve Geliştirilmesi : Doğal kaynaklar açısından Samsun su bakımından zengin bir il olup. mevcut arazilerinde verimliliği düşmektedir. Samsun İli bir kıyı kenti olmasına rağmen kıyılardan yeterince yararlanılmamaktadır. sadece kaplıca olarak yararlanılmaktadır. Usulsüz kesim. şehir merkezinde gürültünün en aza indirilmesi amacıyla. Mahalli Çevre Kurulunda. Ancak bu alanlar çoğunlukla amaç dışı kullanılmakta. Ekolojik dengenin göstergelerinden biri olan flora ve fauna bilinçsizce yok edilmektedir. Ayrıca Jeotermal kaynaklardan enerji üretimi ve tüketimine yönelik bir çalışma yapılmamış olup.000 hektarlık yer kaplamaktadır. doğal kaynaklarımızın geri dönüşümünü imkansız hale getirerek büyük zararlara yol açmaktadır. Tarım alanlarımızı da önemli sorunlar tehdit etmektedir. Bu konu ile ilgili olarak. tarla açma ve diğer doğal nedenlerle orman alanları tahrip edilmektedir. halkın bu konuya eğilimi arttığı gözlenmektedir. Kıyılardan daha çok kum ocakları şeklinde yararlanılması. aşırı otlatma ve diğer arazi problemleri sonucu tahrip edilmektedir. tuğla. Orman ürünlerinin büyük bir kısmı ısınma amaçlı olarak kullanılmaktadır. kireç. Bu alanlar üzerinde şehirleşmenin yayılmasıyla birlikte tarım arazileri daralmakta. Bunun yanı sıra özellikle toprakların kum. Araçlardaki havalı kornaların resen sökülmesine ve gereksiz korna çalınması halinde vatandaşlarca yapılacak şikayetlerin değerlendirilmesi karar altına alınmış ve bu konuda çalışmalara başlanmıştır. imar planına aykırı yapılaşmanın artması ciddi problemlere neden olmaktadır. mevcut yönetmelik kapsamında hastanelerin faaliyet göstermesi konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğü’nce tebligatlar yapılmıştır. Yıl boyunca güneşli gün sayısının az olması nedeniyle güneş enerjisi sistemleri ekonomik bir kaynak olarak görülmemektedir.konusunda hiçbir ön araştırma çalışması yapılmadığı için önemli bir bölümü şu anda sorun oluşturmaktadır. Doğal Kaynakların Ekolojik Dengeler Esas Alınarak Verimli Kullanımı. Bu nedenlerle en önemli doğal kaynaklardan biri olan ormanların korunması ve geliştirilmesi gerekmektedir. Bunların başında verimli ve sulak birinci sınıf araziler üzerine kurulan yerleşim ve sanayi alanları gelmektedir. İlimiz sınırları içerisinde çayır ve meralar 43. mevcut akarsular üzerinde kurulan barajlardan sulama ve elektrik üretimi amacıyla yararlanılmaktadır. İlimizde gürültü kirliliği henüz dikkatleri üzerine toplamakta. kiremit gibi maden sektöründe kullanılması. KAYNAKLAR: -İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 2005 193 . Hastane atıkları ile ilgili olarak.

toprak yapısı ve/veya arazi örtüsüne göre belirlenir.) 145.H.02 100 Tahıllar 217.576 Erozyona Maruz Alan(Ha.574 C.900 Tarım Alanı (Ha.210 B-Üretim Miktarı (Ton) 384. arazinin çevresel özellikleri.643 Tarla(Ha) 304.70 0.2.82 8. arazi formu.411 Pulluk Sayısı 50.Sulu 110.Tarım Arazilerinin Dağılımı Arazinin Cinsi Miktarı (ha.845 Traktör Sayısı 33.Susuz 341.43 19.) Tarım Arazisine Oranı (%) 47. Genel Tarımsal Yapı Tablo H.519 Toplam Tarım Arazisi 455.302 Ormanlık Alan(Ha.728 Endüstri Bitkileri 37.211 Bağ-Bahçe(Ha:) 38.1.Ekilen 426.) 358.420 Balıkçı Teknesi Sayısı 863 Balıkçı Ailesi Sayısı 2. Bu kapsamda Samsun İli 3 agro-ekolojik bölgeye ayrılarak incelenmiştir.107 Çayır Mera (Ha) 44.324 A.927 Yemeklik Baklagiller 20.302 Yumrulu Bitkiler 2.324 Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 Agro-ekolojik bölgelendirme.311 D.Nadas 12.52 2.376 Meyvelik 88.64 8. Bir agro-ekolojik bölge iklim.54 8.317 Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 Tablo H.2005 Yılı İstatistiki Verilerine Göre Tarıma İlişkin Temel Bilgiler Yüzölçümü(Hektar) 957.826 Tarım Dışı Arazi (Ha) 99.750 B.33 4.) 455. TARIM VE HAYVANCILIK H.) 758.1.884 Nadas 12.924 Diğerleri 36. 194 . Alt bölgeler içerisindeki ilçeler aşağıda gösterilmektedir.061 En Önemli Bitkisel Ürün Buğday A-Ekiliş Alanı (Ha.664 Sebzelik 38. potansiyel verim ve arazi uygunluğu benzer olan özelliklere sahip alt alanlara bölünmesini ifade eder.

ıspanak. İlimizde en fazla üretimi yapılan sebzeler domates. sırayı meyvecilik alıyor görülüyorsa da 88. Bafra. Ondokuzmayıs.Kavak 4.Tablo H.Terme 8.2. ALT BÖLGE III.2. İlimizde ekonomik bakımdan yetiştirilen en önemli ürünler buğday. Son yıllarda kapama bahçe Kivi üretim çiftçiler tarafından uygulanmaktadır. ALT BÖLGE II.Terme Çarşamba.Ladik 5. Tarımsal Üretim Samsun İlinde polikültür tarım yapılmaktadır. mısır. Sanayi bitkisi olarak da ayçiçeği tarımı yapılmaktadır. üretim hacmindeki ağırlığı fazla olan ürünler incelenecektir. % 19. fasulye. biber. ALT BÖLGE 1. Su ürünleri ve hayvansal üretimdeki üretim kalemleri de dikkate alınarak üretim deseni içinde stratejik önemi. Yine kapama olarak Merkez ve Çarşamba İlçelerinde şeftali üretimi yapılmakta ve önemli gelir kaynağı oluşturmaktadır.1.19 Mayıs 5. Ayvacık. lahana.Vezirköprü 6.884 ha.Samsun İlinin Agro – Ekolojik Alt Bölgeleri 1.Havza 3.Asarcık 2.1.52 lik pay ile II.Bunun önemli bir bölümü fındık alanıdır. patlıcan.1.Bafra 3. kabak. Ayrıca plastik sera ve yüksek tünellerde son yıllarda artan bir oranda sebze yetiştiriciliği yapılmaktadır.Merkez İlçe 1. H.2. Fındık üretimi Merkez. Tarla Bitkileri H. hıyar.ı fındık ziraatı yapılan alandır. getirisi. Alaçam.1.Tekkeköy 7.Salıpazarı 1. % 47. Salıpazarı.324 ha tarım arazisi mevcut olup.532 ha.82’lik pay ile I. pırasa.Ayvacık 2. Yakakent ve Asarcık İlçelerinde yapılmaktadır. Kapama meyvecilik üretimi yapılmaktadır. sıradadır. tahıl tarımı yapılan alan. Tekkeköy.3.Alaçam 2. İlde toplam 455. karpuz ve kavundur. Buğdaygiller 195 .1. Bitkisel Üretim H.2.lık meyvelik alanın 85.Çarşamba 4. çeltik ve tütündür.Diğer meyveler dağınık ağaç şeklinde olmaktadır.1.Yakakent Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 H.

) 0.830 200 2.150 10.510 10.4 0.905 200 1. Alt İlinde Alt BölgelereBölge II.812 10.6 0. Samsun İlinde alt Bölgelere Göre Tahıl Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 0 Buğday Arpa Yulaf Çavdar Mısır Çeltik 196 . Alt Bölge Buğday 64. Alt Bölge Buğday Arpa Yulaf Çavdar Mısır Çeltik Şekil H.2 0 I.540 Mısır 33.097 45.2.650 77. Alt Bölge II.4.110 39.700 150 Toplam 145.528 300 1. Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 Tablo H. Alt Göre Tahıl ÜretimiBölge III.2.Buğdaygiller Ekiliş ve Üretimi Ürünler Buğday Arpa TAHILLAR Çavdar Yulaf (dane) Kaplıca Mısır (dane) Çeltik Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 Değerler Ekiliş (da) 147.412 148.868 38.750 Arpa 3.Tablo H.360 14.400 7.200 Yulaf(dane) 0 200 Çavdar 557 1.821 100 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 III.923 Üretim (ton) 448.668 Grafik : Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı 1 0.071 Grafik : Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre T ahıl Üretimi 200000 180000 160000 140000 120000 Ton 100000 80000 60000 40000 20000 I.810 120 0 4.8 Alan (ha.1. Alt Şekil H.) Ürün I.050 Çeltik 9.600 67.423 1.983 4.210 13.5. SamsunBölge Şekil H. Alt Bölge 2.Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı (ha.

416 Alt bölgeler bazında karşılaştırma yapıldığında il genelinde toplam buğday üretiminin % 47. Dünyada çeltik. % 0.) üründür.a kadar düşmüştür.000 ha. Arpa üretiminde % 73.125.200 ton (2003.Alt Bölgede gerçekleşmektedir. % 3.6.Alt Bölge II.100 Çeltik 64. Çavdar üretiminde yine % 58 ile II.000 $ ödenmiş olması çeltik üretiminin yetersiz olduğunun açık bir göstergesidir. dünya ortalaması üzerinde verim almamıza rağmen Ülkemizin ihtiyacını karşılayamamaktadır.76 ile II. % 41.522. 197 . tahıllar içinde en çok üretilen (589. sulama imkanlarının yetersizliği ve çeltik fiyatlarının istikrarsızlığı sebebiyle ekim alanları sınırlı kalmakta.27’si II:Alt Bölgede. 2004 yılı Tarım İl müd.94 ile I. sırada yer almaktadır.132 250 3.Alt Bölge I. 2003 DİE verilerine göre. (FAO 2003) 1982 yılında 77.411 37.800 19. sırada. yetiştirildiği alan bakımından da (70.) tahıllar içinde altıncı sırada yer almaktadır.Alt bölge II. sırada yer almaktadır.420 7.382. Alt Bölge II. 2. Ülkemiz çeltik üretiminde dekardan alınan ürün bakımından Dünya ortalamasının üzerinde olmasına rağmen. Verilerine göre İlde çeltik üretiminde % 98.3 ile I.925 Mısır 182.DİE) olan Türkiye çeltik üretiminin % 13’ünü Samsun İli karşılamaktadır.800.320 65.Tablo H. Alt Bölge Buğday 181.626 Arpa 9.980 196.000 ha. 223. sırada yer almaktadır.000 ton olan Türkiye mısır üretiminin % 5. Alt Bölge III.457 ton pirinç karşılığında 86. Türkiye İle aynı paralelde bulunan benzer ekolojiye sahip ülkelerin çeltik verimlerine göre daha düşüktür.316 500 600 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ürün Toplam 384.805 5.3’ü I.Alt Bölge I. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Tahıl Üretimi ÜRETIM (ton) I. % 9.000 ton) ve buğdaydan sonra en çok ekim alanı olan (153.Alt Bölge I. % 26 ile I. Türkiye’deki çeltik ekim alanlarının ve üretiminin % 40’ı Karadeniz Bölgesinden karşılanmaktadır. Ayrıca ithal edilen 325. sırada. % 0.91 ile III.655 27. ile diğer bölgelerden daha yüksek verim potansiyeline sahiptir.316 209.227 250 Yulaf (dane) 0 250 0 Çavdar 1.Alt Bölgede. sırada.33’ünün I.391 1.6 ini Samsun ili karşılamaktadır. 2004 yılı Tarım İl müd. arpa ve mısırdan sonra (372.32 ile II.Alt bölge II. Verilerine göre Samsun mısır üretiminin % 87. Alt Bölge III. Ancak Türkiye’de üretim bakımından buğday.000 ha ekim alanı varken 2002 yılında ekim alanı 60 000 ha. Karadeniz Bölgesi verim bakımında 574 kg/da. Türkiye çeltik tarımı için oldukça uygun ekolojiye sahip olmasına rağmen.000) ton.39’u ise III. sırada.Alt Bölgede gerçekleştirildiği görülmektedir. Alt Bölgede ise çavdar üretimi yapılmamaktadır. III.

000 30.81 3.79 14.56 1.00 -0.37 -4.000 % Değişim -9. Samsun İli 1982 – 2003 Yılları Arası Pirinç Üretimi YILLAR 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Üretim (ton) 210 000 189 000 168 000 162 000 165 000 165 000 157 500 198 000 138 000 120 000 129 000 135 000 120 000 150 000 168 000 165 000 189 000 204 000 210 000 216 000 216 000 223.71 -30.000 ÜRETİM -ALAN 25.70 -23.000 0 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 YILLAR Üretim (ton) Ekilen Alan (ha.11.80 -2.21 14.41 -19.8.55 7.44 4.78 -0.11 -3.11 25.00 0.30 -13.000 20. Bu da üretim maliyetini arttırmaktadır.33 -10.000 10.33 Verim (kg/ha.86 -13.57 -3.000 15.85 0.) Verim (kg/ha.77 6.77 29.00 12.08 1.) Şekil H.25 2.000 35.46 14.57 1.34 15.77 -.55 -2.4.69 8.09 8.33 -1.13 -11.65 -11.04 7.94 2.29 -.00 -.93 2.30 -9.3.3 Ekilen Alan (ha.9 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Grafik : Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Pirinç Üretimi 40.50 4.0.50 3 139 3 630 3 661 3 611 3434 % Değişim -0.00 -. Avusturya.46 9.Türkiye’de yapılan çeltik tarımının diğer bazı gelişmiş ülkeler (ABD.) 77 350 70 000 64 000 62 000 55 000 53 000 51 000 66 000 53 000 40 400 43 000 44 850 40 500 50 000 54 850 55 000 60 000 65 000 58 000 59 000 60 000 65.10 -2.86 3.000 5.27 9.7.64 0.00 -1.70 23.64 -3.) 2 715 2 700 2 625 2 613 3 000 3 113 3 088 3 000 2 604 2 970 3 000 3 010 2 963 3 000 3 063 3 000 3.3.85 -1.05 5.Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Pirinç Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 198 .55 25. Tablo H.72 1.50 -.70 0.77 1. İtalya) ile karşılaştırdığımızda ekimden hasada kadar yapılan işlerin yürütülmesinde daha fazla işgücü harcanmaktadır.200 % Değişim -10.

Samsun İli 1982 – 2003 Yılları Arası Pirinç Üretimi YILLAR PİRİNÇ Miktar Ton 300112 203696 267991 275268 246935 341747 225762 325457 Değer 1000$ 109431 82083 94794 96455 97605 108215 57683 86382 İTHALAT KIRIK PİRİNÇ Miktar Değer Ton 1000$ 354 89 516 143 201 52 108 35 1226 103 ÇELTİK Miktar Ton 22101 22248 52389 42186 164917 299390 135069 292024 PİRİNÇ Miktar Ton 249 1285 546 593 1468 5667 4202 1935 İHRACAT KIRIK PİRİNÇ Miktar Değer Ton 1000$ 16 9 63 74 18 16 48 40 752 179 3980 846 3227 650 1464 281 ÇELTİK Miktar Ton 116 385 177 169 248 335 234 181 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 Değer 1000$ 421 4568 10307 9390 43775 59591 24437 48803 Değer 1000$ 761 1184 520 555 863 1788 1214 699 Değer 1000$ 97 296 145 148 207 206 179 167 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Türkiye’nin kırık pirinç için bile 2002 yılında 103.8.000 $ dır. Karadeniz Bölgesinde ise çeltik verimi Türkiye ortalamasının üzerindedir. İthal edilen çeltik yurt içinde üretilenden daha ucuza mal edildiği için çeltiği pirince işleyen fabrikalar maliyetlerini düşürmek için yerli çeltiğe ithal çeltiği karıştırarak işlemektedirler.457 ton pirinç için86.000 $ ödenmiştir. En çok üretim yapıldığı il Samsun olmasına rağmen çeltik tarımında yıllar itibariyle önemli gelişmeler gösterememiştir. Türkiye çeltikten birim alandan alınan verim açısından Dünya ülkeleri arasında ilk sıralarda yer almasına karşılık çeltikten elde edilen pirinçte kendine yeterli olmayıp net ithalatçı bir ülke konumuna gelmiştir.dan 8 kg. yaklaşık 600 milyon ton çeltiğin tamamına yakını çeltiği üreten ülkelerde tüketilmektedir. Tablo H. eskiden bulgura dayalı beslenmenin günümüzde pirince dönüşümü ve şehirleşmeye bağlı olarak kişi başına yıllık pirinç tüketimi 3 kg. Ülkemizde çeltik üretimi yurt içi pirinç talebini karşılayamamaktadır. Türkiye’nin pirinç piyasası incelendiğinde 1975 li yıllardan beri bazı yıllar hariç sürekli pirinç ithalatı yapılmaktadır.000 $ ödemiştir. Hızlı nüfus artışı. Bu nedenle arz açığı ithalat yoluyla kapatılmaya çalışılmaktadır.124. Bunun nedeni Bölgede yetiştirilen. Türkiye Ziraat Odaları 1997 – 1998 Zirai ve İktisadi raporu verilerine göre 1990 yılında 176. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin döviz 199 . Türkiye’nin pirinç ihracatı ithalat karşısında önemsenmeyecek oranda olup 2002 yılı pirinç ihracatı 1 935 ton karşılığı 699.879 ton pirinç ithalatı karşılığında 62.Çeltik İthalatı – İhracatı : Dünya pirinç piyasası incelendiğinde. Zaten pirinç ihracatının büyük bir çoğunluğu ithal edilen çeltiğin pirince işlenmesinden oluşmaktadır. Bunun çok az bir kısmı yaklaşık 18 –20 milyon tonunun ithalat – ihracatı yapılmaktadır.000 $ ödemesi net ithalatçı bir ülke konumunda olduğumuzun açık bir göstergesidir. Tablo H. Türkiye bugün pirinç ithalatının yanında kırık pirinç ve çeltikte ithal etmektedir.382. özellikle fındığa uygulanan popülist fiyat politikalarının etkisi ile fındık üretimi daha cazip hale gelmiştir.a çıkmıştır.4. incelendiğinde 2002 yılında ülkemiz 325. hayat standartlarının yükselmesi.

Samsun’da çeltik tarımı iyi bir gelir getirmesine rağmen üreticiler ürünlerini pazarlamada bir takım zorluklarla karşılaşmaktadır. Diğer bir etken de sanayicilerin rekabet amacıyla iç piyasadaki düşük ve yüksek fiyat ile alınan çeltikleri karıştırıp maliyeti düşürmeleri ve nem oranı yüksek yurt içi ile nem oranı düşük ithal pirinçleri karıştırıp pazarlamalarıdır. Bu da tüketicinin ithal pirince yönelmesine sebep olmaktadır. Özellikle üretimde artış için çeltik alım fiyatları ile girdi fiyatları arasındaki gerekli dengenin kurulması çiftçilerin üretim maliyetleri altında ürün satmak zorunda bırakılmaması gerekir. Ancak kaliteli tohumluğun kullanılmaması sonucu özellikle sanayinin istediği standartta ürün elde edilememektedir. Bu nedenle üreticiler girdi temini ve pazarlama gibi konularda sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Ayrıca kurutma olanaklarının yetersiz oluşu sebebiyle olması gereken rutubet ürünün pazara arz edilmesini engellemektedir. TMO’nun daha fazla pazara girip alım yapması beklenilmektedir. Ancak çeltik fabrikalarında ürünü standart hale getirip kırık daneleri ayıracak ekipmanlar (fotosel cihazı vs. Genel olarak piyasada aynı dane iriliğine sahip olan (kırık ve kırmızı renkli dane bulundurmayan) pirinçler tercih edilmektedir. Sahip olduğumuz tarımsal kaynaklar üretimin arttırılmasını sağlayacak düzeydedir. pirincin kalitesi bozulmakta ve hasattaki yüksek nem oranından dolayı çeltikte kurutma sorunu ortaya çıkmaktadır.kaybının önlenmesi bakımından çeltik üretiminin arttırılması zorunludur. Çeltiğin Pazarlanması : Çeltiğin işlenmesi ve değerlendirilmesinde standart ürün en önemli pazarlama kriteri olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla ithal pirinçler gibi tek tip görüntüler arz etmemekte ve özellikle TSE standartlarına uyulmamaktadır. Bunun nedeni çeltik fabrikalarının hasat zamanı düşük fiyatlı ithal çeltiği tercih ederek yerli çeltiğe düşük fiyat vermesidir. 200 .) bulunmamaktadır. Çeltik hasadından sonra ürünler genelde çeltik fabrikaları ve TMO tarafından satın alınmaktadır. Çeltik üreticisi üzerinde olumsuz bir etki yapan pirinç ithalatından alınan fonların iç piyasada fiyatların düşmesini önleyecek düzeyde tutulması sağlanmalıdır. Samsun İlinde çeltik ekim zamanının gecikmesi sonucu hasat Sonbaharın erken yağışlarına denk gelmektedir. Çeltik üreticileri fındık üreticileri gibi bir kooperatif örgütlenmesi altında bir araya gelememişlerdir. Ancak bunun için pirinç üretiminin teşviki yönünde çeltik üretim tedbirleri alınmalıdır Aradaki vergi farkı nedeniyle sınır ticareti aracılığıyla yılda giren pirinçten ithalatçılar büyük zarar görmektedir. Bu konu derhal göz önüne alınarak acil çözüm stratejileri geliştirilmelidir. Sınır ticareti öyle bir noktaya gelmiştir ki Türkiye’ye mal satmak için Amerika’dan mal almaya değmektedir. Buna bağlı olarak. Ülkemiz için pirinç ticaretinin boyutlarının bu kadar vahim olduğu görülmektedir.

ekim alanı bulunan mısır bitkisi. Dünyada 2003 yılı itibariyle yaklaşık 143 milyon ha.000 kg.000 ton ürün alınmış ve Türkiye ortalama mısır verimi 5. 22.540.000 ha./ha.4.600 ha.Pirincin Pazarlama Aşamaları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Pazarlama aşamasında da görüldüğü gibi çeltiğin pirince işlenip tüketiciye ulaşmasında bir çok ara pazarlama kademelerinden geçmektedir. Halen ülkemizde sadece çeltikte değil diğer ürünlerde de üretim politikası geliştirilmediği gibi. Toplam tahıl ekilişinin 560. . 13. Mısır dünyada olduğu gibi Türkiye’de de en önemli tahıllardan biridir. Türkiye’de 81 ilin hemen hemen tamamında az veya çok ekilmektedir. tahıl ekiliş ve üretiminde buğday ve arpadan sonra III. yaklaşık 638 milyon tonluk üretimi ile tahıl üretiminde buğdaydan sonra ikinci sırada yer almaktadır. Türkiye’de mısır. İlk safhada bile çeltiğin pirince dönüşüp tüketiciye ulaştırılması aşamasında her bir ara pazarlama kademesinde bulunanların bir takım girdi masrafları bulunan üreticiden daha fazla kazanmaları düşündürücüdür.000 ha. hızlı nüfus artışına eşdeğer bir gıda üretimi gerçekleştirme çabası içindedir. 2003 yılında 560.800. Hal böyle iken üreticiyi daha fazla kazandırmak için çeltik üretiminde verimliliği arttırmamız bununla birlikte kaliteli üretim yapmamız gerekmektedir.413. Çeltiğin pirince işlenmesi bir bakıma ham maddenin teknolojik ürünlere dönüştürülmesinin ilk aşamasıdır. Mısır Üretimi : Doğrudan ve dolaylı olarak insan beslemesinin temel kaynaklarından biri olan mısır. Sırada yer almaktadır.ÜRETİCİ TMO ÇELTİK FABRİKALARI ARACI FABRİKADA KIRDIRMA TOPTANCILAR SÜPER VE HİPER MARKETLER BAKKALLAR SEMT PAZARLARI TÜKETİCİ Şekil H. tahıl ekilişi bulunmaktadır. alandan 2. dünya üzerinde en çok çalışmalar yapılan bir bitkidir. olarak 201 . 1970 yılı Türkiye mısır üretimi 1 040 000 ton iken. Çünkü pek çok ülke.000 hektarını mısır tarım alanları oluşturmaktadır. işlenen tarla alanı içinde. pazarlama stratejileri de oluşturulamamıştır.

000 tona yükselmiştir. Türkiye mısır ekim alanı ve üretiminin sırasıyla % 7. Ülkemizde mısır üretim hedeflerini doğru belirlemek için öncelikli hedef birim alandan alınan ürünü arttırmak olmalıdır. Samsun İli mısırın ekolojik istekleri yönünden elverişli bir iklime sahip olması nedeniyle büyük bir üretim potansiyeli teşkil etmesi gerekirken.763 kg. Türkiye 1982 – 2003 yılları arasında mısır ekiliş. Buna rağmen üretim 156. ürün olarak üretimi yapılan mısır yetiştiriciliğinin geliştirilmesi büyük ölçüde destekleme alım politikalarına bağlıdır. olan mısır ekiliş alanı 1988 yılına kadar hızlı bir düşüşle 500. bu potansiyel gerektiği gibi değerlendirilememektedir. üretim ve verim ilişkilerine ilişkin tablo 26 incelendiğinde ekim alanlarında önemli dalgalanmaların olduğu dikkati çekmektedir. Böylesine geniş ekim alanına sahip Samsun İli (42. Son otuz yılı göz önünde bulunduracak olursak üretim alanları pek değişmezken verime bağlı olarak üretimdeki artış % 100 ü geçmiştir Bölgeler itibariyle ise 1960 lı yıllarda Karadeniz Bölgesinin ekim alanı ve üretimdeki payı % 50 – 55 arasında değişmekte iken.000 ton olarak gerçekleşmiştir. bugün ekim alanının % 45 lik paya sahip olmasına rağmen üretimdeki payı % 25 e inmiştir.a gerilemiştir. Başlı başına üretim alanlarının 202 . Samsun.000 kg.)./ha. 1982 yılında 1. Bunun yanında verim potansiyeli düşük çeşitlerin ekilmesi de verim düşüklüğünün nedenlerindendir. 2003 yılında ise üretim 2.800.63 ve % 5. Ekim alanlarındaki düşüşe karşılık üretimde meydana gelen artışlar yeni melez mısır çeşitleri ekiminin yapılması.a kadar gerilemiştir. yetiştirme tekniklerinin tam ve zamanında uygulanamaması. 1988 yılından itibaren mısır ekim alanlarında yeniden bir artış görülmüş.360.gerçekleşmiştir. Bölgede ticari manada mısır üretimi Bafra ve Çarşamba Ovaları ile sınırlı kalmış.661 ha. Samsun ortalaması 3.732 ha. 2003 yılında ise ekim alanları azalarak 42. Türkiye mısır verimi dünya ülkeleri ile karşılaştırıldığında oldukça düşüktür.58’ini oluşturmaktadır. Adana ve Sakarya İlleri Türkiye mısır üretiminin yaklaşık % 50 sini karşılamaktadır. bölgenin diğer mısır üretim alanlarında çeşitli sebeplerle geleneksel mısır tarımına devam edilmektedir.000 ton olan üretim 1988 yılına gelindiğinde ekim alanlarının düşmesine rağmen 2. Türkiye’de mısırdan yüksek verim alınabilecek ekolojik bölgelerimiz sınırlıdır. depolama ve pazarlama sorunları ile uygulanan fiyat politikalarının yeterli olmayışıdır.373 ton ürün ve 2. Önemli ölçüde II.000 ha. kurutma. Karma yem sanayimizin mısır talebinin karşılanması bakımından üretimin geliştirilmesi gereklidir.732 ha.000 ha.) nin dekara veriminin Türkiye ortalamasının altında olması dikkati çekmektedir (Türkiye ortalaması 5. Tablo 28 incelendiğinde Samsun’da 1993 yılında 54.403 tona yükselmiştir. Bunun başlıca nedenleri düşük verim içeren yerli çeşitlerin kullanılması.428 ton olarak gerçekleşmiştir.788 ha. 2003 yılı itibariyle Samsun İli mısır ekim alanı ve üretimi. verim elde edilmiştir. Ayrıca son yıllarda tüm Türkiye’de olduğu gibi bölgemizde de silajlık mısır yetiştiriciliği oldukça önem kazanarak büyük ölçüde artış göstermiştir. uygun yetiştirme tekniklerinin uygulanması ve mekanizasyonun artması ile açıklanabilir.000. ekili alandan 151. 1982 yılında 580./ha. Ekim alanları küçük dalgalanmalar göstererek 1997 yılında üretim 155.

Bir bölüm tarım ürünü ise işlendikten sonra tüketilmektedir.97 2.) YILLAR Ekilen Alan (ha.08 -14.800.ALAN 200000 150000 100000 50000 0 1998 1999 2000 2001 2002 2003 *2004 Üretim (ton) Verim (kg/ha.81 -7.137 ton) II. Alt Bölgede.58’ini Samsun İli karşılamakta olup .80 -4.320 33. % 6.34 1.88 56 851 1996 148 823 1.arttırılması veya üretimin yaygınlaştırılması yeterli değildir.75 -1.) 1993 151 373 54 788 1994 148 329 -2.39 2. Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Mısır Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Mısırın Pazarlaması : Bilindiği gibi tarım ürünlerinin bir bölümü üretildikten sonra herhangi bir işlemden geçirilmeden tüketiciye ulaşmakta ve tüketilmektedir.) 2 763 2 560 2 586 2 707 2 804 2 988 3 418 3 488 2 966 3 054 3 661 4 636 % Değişim -7.9.5. 2003 verilerine göre.26 53 872 2001 161 500 -14.01 57 939 1995 147 014 -0.000 ton olan Türkiye mısır üretiminin % 5.357 ton) I.89 -7.150 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Üretim (ton) % Değişim % Değişim 5.428 10.23 54 981 1997 155 403 4.53 ü (135.99 si ise (10.01 4.35 46 347 2003 156. yaklaşık 2. Tablo H.81 45.6 Grafik : Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Mısır Üretimi 250000 ÜRETİM .65 Verim (kg/ha. Alt Bölgede gerçekleşmektedir.56 14.82 48 543 2000 187 885 11.48 si (10. Samsun İli 1993 – 2004 Yılları Arası Mısır Üretim Potansiyeli YILLAR Ekilen Alan (ha.732 * 2004 209. Ham tarım ürünlerinin tarıma dayalı sanayide işlenerek mamul madde haline getirilen ürünler önemli oranda artı değer yaratmaktadır.67 3.04 -14.934 ton) III.98 1.97 10.97 19.42 55 421 1998 156 757 0.50 42. Alt Bölgede.28 0.87 52 752 1999 165 883 5.05 54 455 2002 141 560 -12. Bu üretimin % 86.87 26.87 -3. Burada üzerinde durulması 203 . % 6.50 6.) Şekil H.79 5.

Bu yüzden hasat edilen mısır koçanları sıyrılarak somak halinde silo veya tahtadan yapılmış serenlerde doğal olarak kurutulmak için depolanmaktadır. mısır unu fabrikalarında ise mısır nişastası. Kısaca çiftçi sanayiye entegre olamamaktadır. Tanelenen mısır çoğu zaman tüccara satılmaktadır. büyük bir kısmını ise satmaktadır. Ayrıca yörede bulunan mısır kırma ünitelerine sahip basit değirmenlerde kırılmakta hayvan yemi olarak yetiştiricilere satılmaktadır. Tüccarlar tarafından satılan mısır yem fabrikalarında yem rasyonlarında kullanılmakta.gereken en önemli husus tarıma dayalı sanayinin yarattığı artı değerlerden çiftçilerin yararlanamamasıdır. Kurutulan mısır somakları basit tanelenme makinesi ile ayrıldıktan sonra çuvallara doldurulduktan sonra pazarlama aşamasına gelmektedir. Nişasta fabrikalarında yaş öğütme ile mısır tanesinin kuru madde ağırlığının 1/3 ü yağ ve nişasta olup geriye kalan kısım protein ve selüloz olarak çiftlik hayvanlarının yem rasyonlarında kullanılmak üzere yem fabrikalarına satışa sunulur. Samsun’da mısırın çok az bir kısmı çiftçi şartlarında taze mısır olarak satılmakta. hayvan yiyeceği ve tohumluk olarak ayırmakta. Mısır üretiminde ürün desteklemesi ve devlet alımı olmadığından fiyatlar tamamen Pazar şartlarında oluşmaktadır. Yukarıda bahsedildiği gibi çiftçi pazarlama zincirinin ilk halkasında yer almakta ve daha sonraki aşamalarda söz sahibi değildir. Ülkemizin çoğu yerinde kurutma tesislerinin olmayışı mısırın pazarlanmasında en büyük problem olarak görülmektedir. Üretmiş olduğu mısırın bir kısmını kendi yiyeceği. Üretici ürettiği mısırı satarak elde ettiği artı değerle yetinmekte ve ekonomik hayatını devam ettirmeye çalışmaktadır. glikoz ve yan ürün olarak işlenerek pazarlanmaktadır. ayrıca taze mısırın fırınlanıp öğütülmesiyle mısır unu olarak semt pazarlarında satışa sunulmaktadır. Bugün mısır üreticisi ürettiği ürünün karşılığını alamamaktadır. Mısır üreticisi herhangi bir çatı altında örgütlenemediğinden fiyatların belirleyicisinin tüccar olduğunu söylemek mümkündür. 204 . Tüccarlar tarafından yem fabrikalarına ve mısır unu fabrikalarına satış yapılmaktadır. Tanelenmiş mısırın pazarlanabilmesi için nem oranının % 15 in altında olması gerekmektedir. Mısır üreticisi genellikle mısırı koçan olarak hasat etmekte daha sonra tanelenmektedir. Mısır kısa gün bitkisi olduğundan hasadı çoğu zaman sonbahar yağışlarına denk gelmekte dolayısıyla hasat Karadeniz Bölgesinde mevsime bağlı olarak problemli geçebilmektedir. Mısırın danesinin yanında mısır sapları kışın hayvan yemi olarak satılabilmektedir. Nişasta işleme sırasında nişasta bulmacı üzerinde yüzen kabuk ve ruşeym yağca zengin olduğundan mısırözü yağı üretilmek üzere yağ fabrikalarına pazarlanmaktadır.

7.TAZE MISIR ÜRETİCİ MISIRUNU ÜRETİCİ TÜCCAR MISIR KIRMA DEĞİRMENLERİ UN FABRİKALARI NİŞASTA FABRİKALAR BESİCİLER BAKKALLAR MARKETLER MISIRÖZÜ YAĞI FABRİKALARI SEMT PAZARLARI TÜKETİCİ Şekil H.930 3 3.023 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ürünler Değerler Üretim (ton) 9 80 1.1.025 Mercimek (yeşil) 3 Fiğ (dane) 2.Mısırın Pazarlama Aşamaları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 H. Alt Bölge III.310 Fasulye (kuru) 17. Baklagiller Tablo H. Baklagiller Ekiliş Ve Üretimi Ekiliş (da) Bakla (kuru) 11 Bezelye (kuru) 10 BAKLAGİLLER Nohut 1.539 9. Alt Bölge II.500 Grafik : Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı 12000 10000 A n a la (h ) 8000 6000 4000 2000 0 I.10.Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 205 .1.Fasulye Nohut Y.2.6. Alt Bölge K.Mercimek Şekil H.2.

Fasulye üretiminde 2004 İl Müdürlüğü verilerine göre % 61.Fasulye 0 I.Tablo H.56’ sı Samsun ilinde gerçekleşmektedir.280 Nohut 205 1.175 9.Alt Bölgede yoğunlaşmıştır. III.81’lik pay ile III.12 Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi Ürün K.11 Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı(Ha) Ürün I. 2003 DİE verilerine göre Türkiye kuru fasulye üretiminin % 4.604 1.98’lik pay ile I. sırada. Alt Bölge II.19 pay ile II. Alt Bölge II.Alt bölgede üretilmektedir. 206 .8. % 26. Alt Bölge III. mısır üretim alanlarında ara ziraatı olarak yapılmaktadır. Alt Bölge 2.Mercimek Şekil H. ve II. Alt Bölge K.Fasulye 10. Alt Bölge Nohut Y.590 5 Grafik : Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi 7000 6000 5000 Üretim (ton) 4000 3000 2000 1000 K. Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.817 3 3 6 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Samsun’da kuru fasulye üretimi ağırlıklı olarak. Kuru fasulye üretimi de mısır üretiminin yoğun olduğu I.Mercimek 2 3 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 III. sırada yer almaktadır.Alt Bölge II. Samsun’da üretilen nohut ve yeşil mercimeğin tamamı I. sırada.780 1.163 2.Mercimek Üretim (ton) I.476 1. % 11. Alt Bölge II.850 3.650 Toplam 16.385 Y.Alt Bölgede nohut ve yeşil mercimek üretimi yapılmamaktadır.Alt Bölge III.Alt Bölge I.Fasulye Nohut Y. Alt Bölge III. Alt Bölge Toplam 6.942 341 1.

250 51. Alt Bölge II.884 15.Alt Bölge II.830 ton fiğ üretimindeki alt bölgelerin payı % 58.537 Korunga 1. Alt Bölge Yonca Korunga Fiğ Mısır (Hasıl) S. toplam 51.884 1.117 Fiğ 30.41 olarak gerçekleşmiştir. Üretimin % 57.26 si I. Yem Bitkileri Tablo H. İldeki toplam 143. Alt bölgede ise hasıl mısır üretimi yoktur.090 S. % 42.41 i III.Alt Bölge III.2.035 9.975 ton olan slajlık mısır üretimi yapılmaktadır. lin 4.H. Alt Bölgede fiğ üretimi %2. I.1. II. Alt Bölgede % 63.376 600 10. Grafik : Samsun İlinde Alt Bölge lere Göre Ye m Bitkileri Ekiliş Alanları Dağılımı 10000 Alan (ha) 8000 6000 4000 2000 0 I. Alt Bölgede gerçekleşmektedir.975 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2004 Yem bitkileri üretimi alt bölgeler bazında incelendiğinde yonca üretimi il genelinde 10.184 4. üretimin yoğun olarak I. III.050 1. III. % 37. % 51 inin de II.3.Alt Bölgede.529 2. III.475 13. Alt Bölgenin payı %9.13 ü I.Mısır Şekil H. III. Bölgede yapıldığı görülmektedir.9. Alt Bölge şeklinde olup.90 ile birinci alt bölge.Alt Bölge Toplam Yonca 4. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Yem Bitkilerinin Üretimi Üretim (Ton) Ürün I. Alt Bölge III.82 si II. asıl mısır üretimi bütün alt bölgelerde yapılıyorsa da.14. Alt Bölgeler Göre Yem Bitkileri Ekiliş Alanları Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 207 . bunun % 43.68 ile II.463 125 4.537 ton üretilmiş olup. Alt Bölgede ise % 3 Korunga üretimi yapılmaktadır.200 143.Mısır 91. Alt Bölgede gerçekleşmiştir.639 - YEM BİTKİLERİ Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.530 20. % 38.950 14. Alt Bölgede de % 5. Alt Bölgede üretildiği görülmektedir. Alt Bölgede.890 250.73 i II.561 5.830 Mısır (Hasıl) 18.41 gerçekleşmektedir.7 oranında yonca üretimi yapılmaktadır.058 13.13.Alt Bölgede % 27.117 ton olan korunga üretiminin % 59.575 7.300 39.140 33. Yem Bitkileri Ekiliş Ve Üretimi Ürünler Yonca Korunga Yulaf (ot) Mısır (hasıl) Mısır (slaj) Tritikale (ot) Fiğ (ot) Üçgül (ot) Değerler Ekiliş (da) 944 851 5.28 inin I.476 58.464 19.116 Üretim (ton) 13.1.17 dir.Alt Bölgede.268 1.

553 Kenevir (lif) 43 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ürünler Değerler Üretim (ton) 13. Ege ve Karadeniz Bölgesi olmak üzere birçok bölgede yetiştirilebilmektedir.358 250 16. başta Trakya. Rusya. Arjantin.595 47 Dünya ayçiçeği üretimi 2003 yılı itibariyle 27.2.50’dir.) Ürün I. gerekli ham maddenin teminine ağırlıklı olarak yönelmişlerdir. H. kolza vb. Alt Bölge II. Fransa ve ABD en fazla üretimin gerçekleştirildiği ülkelerdir. 208 .Mısır 2. Ülkemiz bitkisel yağ üretiminde % 50 ile en büyük payı olan ve yağ bitkileri üretiminde başta gelen ayçiçeği. Edirne ve Kırklareli İllerinde bulunmaktadır. Samsun İli Alt Bölgelere Göre Yem Bitkileri Ekiliş Alanları (ha.760 S.Tablo H. Alt Bölge Toplam Yonca 423 728 75 1.030 730 2. Ayçiçeğinin en fazla yetiştirildiği Trakya – Marmara Bölgesinde genellikle hububat – ayçiçeği ekim nöbeti hakimdir. yağ bitkilerine ayırmış.4. Başta ayçiçeği olmak üzere çok çeşitli yağ bitkisinin yetiştirilmesine elverişli ekolojiye sahip Türkiye’de yıllardır yağlı tohum ve bitkisel yağlarda açık devam etmektedir.631 497.707 7. sırada yer almaktadır.15.440 BİTKİLER Şeker pancarı 11. Endüstriyel Bitkiler Tablo H. Tarla bitkileri ekiliş alanları içinde Türkiye de yem bitkileri ekiliş alanı 2003 verilerine göre %5.270 ton (FAO 2003) olup .1.315 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 2004 İl müdürlüğü verilerine göre tablo 55 dikkate alındığında Samsun İlinde yem bitkileri ekiliş alanının Tarla Bitkileri ekilişi içindeki payı % 18’ dir. Türkiye üretim miktarı ve ekim alanı bakımından da Dünya ülkeleri arasındaki sıralamada 10. Endüstriyel Bitkiler Ekiliş Ve Üretimi Ekiliş (da) ENDÜSTRİYEL Tütün 14.226 Korunga 383 523 25 931 Fiğ 8.940 1.715 660 5. 740. Alt Bölge III. İnsan beslemesinde özellikle bitkisel yağların önemi büyüktür. Özellikle Arjantin ve Fransa ayçiçeğine uygun iklim koşullarına sahip olduğundan yüksek verimleri nedeniyle üretimleri fazladır. Ukrayna. Toplam ayçiçeği ekim alanının % 70 inden fazlası Trakya – Marmara Bölgesinde özellikle de Tekirdağ.315 Mısır (Hasıl) 2. Bu Türkiye’de yem bitkileri ekiliş ve üretiminin yetersizliğinin göstergesidir.1. Eğer çiftçilerin tercihi tarlaya iki yıl üst üste hububat ekme yönünde ise ayçiçeği üretiminde ikinci yıl için azalma görülmektedir. Kuraklık. İç Anadolu ve Karadeniz Bölgesinin Türkiye ayçiçeği alanları içindeki payı ise % 10 un üzerindedir. Bugün birçok sanayi ülkesi bitkisel yağ üretiminin arttırılması için sınırlı olan tarım alanlarının büyük bir kısmını ekolojilerinin uygunluğuna bağlı olarak ayçiçeği.16.

ekonomik teşvik ve güvence.10. Alt Bölge III. Alt Bölge Tütün Şeker pancarı Ayçiçeği Soya Şekil H.258 13.435 Soya 2.843 9. Grafik : Samsun İli Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Ekiliş Alanlarının Dağılımı 12000 10000 8000 6000 4000 T ütün 2000 0 I. tarımsal mekanizasyon ve üreticilerin bilinçlendirilememesi gibi bir dizi sorunlar nedeniyle sürdürülebilir tarımsal üretim modeli ülkemizde halen oluşturulamamıştır. ekim alanlarının kontrolsüz genişletilmesi.035 Şeker pancarı 3. Alt Bölge II. Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 209 . Alt Bölgeler Göre Endüstri Bitkileri Ekiliş Alanlarının Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.211 40 2.920 9. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkilerinin Ekiliş Alanlarına Dağılımı (ha. Alt Bölge III. Alt Bölge III. Alt Bölge Toplam Tütün 11.17.hastalık ve zararlı problemleri dışında özellikle taban fiyat politikası.) Ürün I. Alt Bölge Şeker pancarı Ayçiçeği Soya Alan (ha. Alt Bölge II.575 13. I.) Şekil H. düşük verim ve kalite. veya II.251 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Grafik : Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi 350000 300000 250000 Ton 200000 150000 100000 50000 0 I.101 Ayçiçeği 515 8.460 1. Alt Bölge III.11. kalitesiz tohumluk. depolama. ürüne olan bağımlılık.

üretim.Alt Bölgenin payı ise % 1.172 561. Ayçiçeği üretiminde % 96 ile ilk sırayı II. olup 515 ha.Alt Bölgede şeker pancarı üretimi yapılmamaktadır.158 ton (2003.40. ayçiçeği üretimi de II. Samsun İli Ayçiçeği Üretim Potansiyeli: Samsun İli 2004 yılı Tarım il Müdürlüğü verilerine göre tarım arazilerinin dağılımı incelendiğinde 455.980 316.18.552 1.920 ha. 1993 – 2004 yılları arası ayçiçeği ekiliş.950 Ayçiçeği 945 24.30’ luk üretimle II. Alt Bölgede ayçiçeği üretimi yapılmamaktadır. Yakın bir gelecekte Çarşamba ve Bafra Ovasında Sağ ve Sol Sahil Sulama projelerin devreye girmesi ile 130 434 ha. ekim alanı ile II.Alt Bölgede yoğunlaşmıştır. Ayçiçeği ekim alanı 9.Alt Bölge ise % 13. sırada yer almaktadır.435 ha. III.324ha. 210 . III.8 dir. Alt Bölgenin üretimdeki payı ise % 43. III.Alt Bölge II. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi Üretim (ton) I.Alt Bölgede ayçiçeği üretimi yapılmamaktadır. I.495 140 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ürün Toplam 12. sıradadır. III. Bu rakamlar dikkate alındığında Samsun İli ayçiçeği üretimi bakımından iyi bir üretim planlaması ile büyük bir potansiyele sahip olduğu görülecektir. sulanabilecek arazi varlığı ile ayçiçeğinin sulandığında üretimin % 100 e yakın artacağı göz önüne alındığında 9.775 7. II.84 ile II.ının endüstri bitkilerinin ekilişine ayrıldığı görülmektedir.930 25.Alt Bölgede tütün üretimi yapılmamakta olup.620 Şeker pancarı 244.Alt Bölgede soya üretimi yapılmamaktadır. Şeker pancarı üretiminde olduğu gibi. sıra.Alt Bölgenin üretimdeki payı % 56. II.69’luk üretimle I.lük pay ile I. Ayçiçeği üretiminde ilk sırayı 8.Alt Bölgede yoğunlaşan soya üretiminde bu bölgenin payı % 98.635 Türkiye’nin 112.435 ha. Samsun İlinde endüstri bitkilerinde şeker pancarı üretimi II.59’ dur. verim ilişkileri incelendiğinde 1993 yılında 15 313 ha. Alt Bölge Tütün 10. üretim alanı ve il genel üretimindeki yaklaşık % 95 lik üretim payı ile II.16 ile I. % 4.Alt Bölge % 86.DİE) tütün üretiminin % 9.Alt Bölge almakta. Bu % 8. At Bölge almaktadır. I.927 ha. olup endüstri bitkileri ekilişine oranı %24.Alt Bölgede yoğunlaşmıştır. Samsun İli soya üretiminde Türkiye genelinde % 13.32 gibi son derece küçük bir rakamdır.lık alanda 30 694 ton ayçiçeği üretimi gerçekleştiği görülmektedir. Alt Bölge III.Tablo H. I. Alt Bölge II. Alt Bölgenin üretim payı % 5. sırada yer almaktadır. 2004 Yılı Tarım İl Müdürlüğü Verilerine göre I.58’si Samsun İlinde üretilmektedir. lık ayçiçeği ekim alanı tarım arazileri içinde son derece küçük bir alanı oluşturmaktadır. tarım arazisinin 37.6’lık paya sahiptir(2003 DİE). sırada bulunmaktadır. 2004 Yılı Tarım İl Müdürlüğü Verilerine göre III.830 Soya 7. II. sırada.

18 Verim (kg/ha.94 9.15 -12.56 -7.63 57.16 -6.285 e düşerken üretim alanı da 4 330 ha. Dikkati çeken asıl nokta ürün desteklemesi ile üretim alanlarının artması hedeflenirken tam tersi olmuştur. olarak sabitleşmiştir.35 5. 2001 yılında çiftçi sayısı 3.22 3.69 9. alanda ayçiçeği üretimi gerçekleştirmiş iken.12.12 -25. 2000 yılında desteklemeli ayçiçeği yapan 3. Zira artan ithalat rakamları karşısında küçülen ihracatımız.722 ha. Geçen 10 yıllık süreçte ekim alanı ve üretim miktarı yarı yarıya düşmüştür.90 -26.Ayçiçeği için destekleme bedeli kg.93 -21.03 -2.274 2.31 -27.435 % Değişim -8.76 -5. dış piyasada dezavantaj oluşturmakta bu da ekonomik hayata olumsuz bir şekilde yansımaktadır.45 65. bazında prim uygulamasına geçilmiştir. Giderek artan ülkesel yağ açığının kapatılması için öncelikle ayçiçeği ve diğer yağ bitkileri üretimimizi arttırmamız gerekmektedir.28 -18.03 -17.000 TL.lık alandan 9.) 15 313 14 020 14 350 12 930 9 522 10 014 9 357 8 630 8 196 7 989 7.) 2 004 1 310 2 069 1 616 1 959 2 036 1 961 1 801 1 568 1 711 1.a düşmüştür.53 -3.89 21.34 22.44 2. başına 75.840 ton ürün alınmıştır. başına 8 cent prim ödenmeye başlanmıştır.) Verim (kg/ha.93 -3.85 -6. Yıllar İtibarı İle Ayçiçeği Üretimi Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü.) Şekil H.19 -29.775 % Değişim -41.840 25. 2005 Grafik Sam sun İlinde Yıllar İtibariyle Ayçiçeği Üretim i 40000 ÜRETİM (Ton) 30000 20000 10000 0 1994 1995 1996 1997 1998 1999 YILLAR 2000 2001 2002 2003 *2004 Üretim (ton) Ekilen Alan (ha. Bu kapsamda 5 Aralık 2000 tarih ve 24251 sayı Resmi Gazetede yayınlanıp yürürlüğe giren 2000/1561 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla 2000 yılı için yağlık ayçiçeği için 6 cent.732 % Değişim -34.35 -9. 2001 yılında ise $ bazında uygulanan prim ödemesi kaldırılmış TL.19.722 9.2002 yılında çiftçi sayısı 5.68 -8.63 -10.31 6. 2004 1993 yılından sonra her yıl üretim alanları azalmış ve nihayetinde 2003 yılında 7.99 161 Ekilen Alan (ha.173 üretim alanı ise 211 .9 ha. Ayçiçeği üretimi Türkiye’nin dış ticareti açısından son derece önemlidir.847 çiftçi 6 749. soya fasulyesi için 8 cent ve kanola için kg.5 114 Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü. Samsun İli 1993 –2004 Yılları Arası Ayçiçeği Üretimi YILLAR 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 * 2004 Üretim (ton) 30 694 17 971 29 688 20 890 18 655 20 387 16 543 15 546 12 855 13 666 9.Tablo H.

000 TL/Kg. tarımsal destekleme politikalarındaki yanlışlıklar.Ayçiçeği destekleme primi 85. Tarımsal sorunlara kalıcı çözümler bulunması. Halen ülkemizde depolama sorunu mevcuttur.619 üretim alanı ise 7. tarımsal mekanizasyon eksikliği. soya) satın alarak fabrikalarında işleyip ham yağ. mamul yağ ve küspe şeklinde ortaklarına ve tüketicilere satarak ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır. Bu kayıplara son verilerek. yukarıda bahsedildiği gibi bitkisel yağ açığımızda önemli miktarda dövizin dışarıya çıkmasına neden olmaktadır. 212 .577 ha. Bu durumda tarımın sanayi ile bütünleşerek kar marjının yükseltilmesi gerekmektedir. Ayçiçeği alım sezonunda Trakya Birliğe ait faaliyet bölgesinde yer alan alım istasyonlarında. Karadeniz Birlik Samsun İl Merkezinde genel Müdürlük olmak üzere 5 ilçede tarım satış kooperatifi ve alım merkezi olarak hizmet vermektedir. Ayçiçeği Pazarlaması: Ayçiçeği tohumluğunun pazarlanması büyük oranda Trakya Birlik. özel fabrikalarda ve tüccarlar aracılığıyla alımlar devam etmekte. olarak tespit edilmiştir.000 TL/Kg 2003 yılı için 110. az miktarda da Karadeniz Birlik gibi çiftçi birlikleri. yağ ihraç eden bir ülke konumuna gelmemiz. Çünkü ülkemizde kurulu sanayi daha çok tarıma dayalıdır. tütün üretimi yapılan iklim koşullarında rahatlıkla yetişebilen ayçiçeği alternatif ürün olarak yetiştirilmelidir. yağlı tohumlara özellikle de ülkenin yağ üretiminin % 50 sinin karşılandığı ayçiçeğine verilecek teşviklerle mümkün görülmektedir. bazı ürünler için Dünya fiyatlarının üzerinde seyreden destekleme fiyatları ve bunun sonucu olarak doğan üretim fazlalığı tarım sektörünü tıkanma noktasına getiren önemli problemlerdir. 2004 yılı için 13.5 YKr. diğer zamanlarda ise üreticiler tarafından depolanan ürün tüccarlar aracılı ile fabrikalara satılmaktadır.722 ha olarak gerçekleşmiştir. sanayinin gelişmesi açısından da büyük önem taşımaktadır. Tütün üretiminin yasaklandığı alanlarda ülkenin bitkisel yağ açığı dikkate alınarak. Karadeniz Bölgesinde faaliyet gösteren Karadeniz Birlik üreticilere girdi temini sağlayarak üreticilerin ürünlerini (ayçiçeği.8. Ülkemizde üst üste yaşanan ekonomik krizler ve üretim maliyetlerinin çok yüksek olması ayçiçeğine uygulanan 13. depolama tesislerinin kurulması da son derece yüksek maliyet gerektirmektedir.5 YKr.luk primin çok düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Tüccar aracılığıyla alınan ayçiçeği direkt olarak büyük veya küçük yağ fabrikalarına satılmaktadır. 2003 yılında ise çiftçi sayısı 3. Üretilen ayçiçeğinin küçük bir kısmı ise ticaret borsalarında işlem görmektedir. Yağ ve yem sanayinin rantabl çalışır hale gelmesi için Samsun’da mutlaka Karadeniz Birlik dışında tarımsal sanayi kuruluşlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Ayçiçeği genelde bu alım istasyonlarında oluşturulan silolarda depolanmaktadır. ülkemizde tarım ürünleri için üretim planlaması yapılmaması birim alana verimin rakip ileri ülkeler seviyesinde olmaması. Öte yandan. Özellikle stok fazlası bulunan ürünler ülke ekonomisi için büyük bir yük oluştururken. özel yağ fabrikaları ve tüccarlar tarafından yapılmaktadır.

598 ton olarak gerçekleşmiştir.10 3 666 0.840 ha. 213 .93 -4. Ekiliş üretim ve verim ilişkileri dikkate alındığında Samsun.00 3 580 38.48 1998 5 548 21.13 Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Soya Üretimi Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 1993 yılında 4.14 2 630 -27.80 2 583 10.85 1999 9 432 70.634 ha. Samsun ili Karadeniz Bölgesi içinde üretimde birinci sırada yer almaktadır.26 Grafik : Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Soya Üretimi 14000 12000 ÜRETİM (Ton) . Adana ve Osmaniye’den sonra en fazla soya üretimi yapan üçüncü il konumundadır.71 6.. 1993 ten sonra bu değerler yıllar itibariyle sürekli düşmüş ve 2003 yılında ekim alanı 3. Daha önce ayçiçeği konusunda bahsedildiği gibi 2000 yılında çıkan soya fasulyesinin de dahil olduğu ürün desteklemesi kapsamında kg.62 3 610 -0. üretim ise 11. Tablo H. Samsun İli 1993 – 2004 Yılları Arası Soya Üretimi Ekilen Alan YILLAR Üretim (ton) % Değişim % Değişim (ha.) 1 925 2 133 1 985 1 888 1 989 1 955 2 148 2 635 2 465 2 883 3192 3392 % Değişim 10.87 22.) Şekil H.88 5.96 10.71 3 638 -24.14 3 630 1.40 2001 10 568 18.67 2 230 -15.634 0.76 1995 4 966 11.20.70 9.59 2000 8 948 -5.80 -6.87 2003 7635 -34 2251 -38 2004 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Verim (kg/ha.20 1997 4 555 2.) 9 316 4 840 1993 7 759 -16.) Verim (kg/ha.ALAN (Ha) 10000 8000 6000 4000 2000 0 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 *2004 Üretim (ton) YILLAR Ekilen Alan (ha.83 1994 7 167 -7.67 -6. soya ekili alanda 9.99 2002 11 598 9.14 1996 4 436 -10.68 2 330 4. başına ödenen 8 centlik prim uygulaması üretim miktarının da artmasına neden olmuştur.45 16.74 3.316 ton üretim gerçekleşmiştir.34 -1.Samsun İli Soya üretim Potansiyeli: Daha öncede bahsedildiği gibi 1982 yılına kadar soya üretiminin tamamına yakın bir kısmı Karadeniz Bölgesinden karşılanmakta iken bugünkü haliyle soya üretimi Karadeniz Bölgesinde Çarşamba Ovasında sıkışmış kalmıştır.

unundan ve küspesinden çeşitli şekillerde yararlanılmakta olan soyanın taban arazilerde fındığa alternatif olarak yetiştirilmesinin doğru olacağı düşüncesindeyiz. 2004 yılı itibariyle ise 140. bu birliklerin fabrikalarında işlenmekte.000TL/Kg. İl genelinde I.41 ile ikinci sıradır. Bakanlar Kurulunun 3 Şubat 1993 tarih ve 21. Üreticilerden alınan soya.000 TL.alt Bölgenin payı % 0. Dünyada yağından. Son yıllarda gündemde olan hayvan yemlerinde kullanılan hayvansal kaynaklı katkı maddelerinin deli dana hastalığına neden olması ve bununda insanlarda ölümlere sebep olma riskinden dolayı hayvansal kökenli yem maddelerinin yasaklanması durumunda soya proteinine hayvancılıkta çok büyük talep olacaktır.64’ini karşılamaktadır. 2004 yılı sonu itibariyle 559 ha.485 sayılı resmi gazetede yayınladığı karar ile Samsun İlinden 7 017. üretim potansiyeli dikkate alındığında soya ekilişinin yaygınlaştırılması için üretim politikaları geliştirilmelidir. yerine soya ayçiçeği ve mısır gibi katma değeri yüksek ürünlerin ekimi alternatif olarak görülmektedir.000 TL/Kg olarak belirlenmiştir 2003 yılı verilerine göre Samsun İli Soya üretimi Türkiye üretiminin %13.1 ha. Alan söküme tabi tutulmuştur.59 ile birinci sıra. Soyanın Pazarlaması: Soyanın Türkiye’de pazarlanması Karadeniz Birlik ve Çukobirlik gibi birliklerce gerçekleştirilmektedir. 2002 yılı itibariyle bu değer 100. Bu aşamada yılda birkaç çeşit ürün alınabilen Terme. Soya dünyadaki bitkisel yağların ve yüksek proteinli hayvan yemlerinin en önemli kaynaklarından biridir. fındık bahçesinin üretim dışı bırakılması kararlaştırılmıştır. bir kısmı da tüccarlar tarafından alınarak özel sektör yağ fabrikalarına satılmaktadır. Samsun İlinin vejetasyon süresi.000 TL/Kg. Samsun’ da tarımsal sanayinin geliştirilmesinde ana rol oynayabilecek soyanın üretiminin arttırılması bu nedenle çok önemlidir. uygun kurutma ve depolama tesisleri olmadığı için tohumun içerdiği nem oranı önem arz etmektedir. Türkiye’de yıldan yıla sürekli artış gösteren soya üretimi.Ancak üst üste yaşanan ekonomik krizler ve yüksek enflasyon karşısında üretim maliyetlerinin artması nedeniyle ödenen prim tutarı yeterli görülmemiştir. Aynı zamanda tohumun fiziksel sağlığı da dikkate alınmaktadır. Alt Bölgede yoğunlaşan soya üretiminde bu bölgenin payı % 99. Bu birliklerde yeterli. Çarşamba. olarak sabitlenmiştir. 2003 yılı itibariyle 115. ham yağ ve küspe olarak ithali hızlı bir şekilde azalacaktır. III. 2001 yılında ise döviz kurlarındaki yüksek dalgalanmalar nedeniyle prim ödemesinde belirlenen 8 centlik miktar 90. Soyada rastlanan tek sözleşmeli üretim şekli özel tohumculuk şirketlerinin tohumluk üretme şeklindedir. Bafra gibi bölgelerin taban arazilerindeki fındık ocaklarının söktürülmesi. Türkiye’de bugüne kadar uygulanmış mevcut üretim ve pazarlama politikalarını bir yana bırakıp ürün 214 . Gerek Türkiye’de gerekse ilimizde soya üretim alanı ve üretim miktarları arttırılırsa soyanın dane.

377 2. AB’nin üye ülkelerdeki sert kabuklu meyve üreticilerine sunacakları projeler kapsamında üretici birlikleri aracılığıyla yapısal destekler ve pazarlama yardımları sağlanması.530 34.525 9.2. H.1.) Çilek (ha.453 219 1.750 5.1. 215 .215 569.000 ton ile % 73 ünü karşılayan Türkiye en önemli üretici ülke konumundadır.433 1. Soya üretiminde maliyeti düşürücü teknolojilere yönelik araştırmalara ağırlık verilmelidir.000 108.018 3.476 22.150.140 60.2.790 99.700 4.550 3.887 33.897 Üretim (ton) 8.275 4 145 41.700 137.1. Türkiye’yi sırasıyla İtalya 80.396 12 1.421 519 587 3.975 1.200 18.790 11.000 ton ve İspanya 20.098 141.269 Dünyada bademden sonra en yaygın yetiştiriciliği yapılan sert kabuklu meyve fındıktır.fiyatlarının belirlenmesinin siyasal iktidarların oy aracı olmaktan çıkarılmasını sağlayacak yasal düzenlemelerin yapılması gerekir. Ülkenin ihtiyacından fazla üretimi yapılan ve dış ticaret imkanı olmayan ürünlere yüksek fiyatlar verilmesinin önüne geçilmeli ve ülkenin soya gibi öncelikli ihtiyaç duyduğu ürünlere geçilmesi sağlanmalıdır.710 81.463 746 1.863 322 13.510 26.21.666 1.501 1.453 10.000 26.510 22.204 105.375 6.205 7.000 ton.153 6 3. Meyve Ağaç Sayısı Ve Üretimi ÜRÜNLER Armut Ayva Kivi YUMUŞAK ÇEKİRDEK Elma Muşmula Trabzon Hurması Erik Kayısı Kiraz TAŞ ÇEKİRDEKLİ Kızılcık Şeftali Vişne Ceviz Badem SERT KABUKLU Fındık Kestane Dut İncir Nar ÜZÜMSÜ MEYVELER Üzüm Ahududu+Böğürtlen (ha.680 9.231 690 39.906 6.490 260 75 97.050 18.000 ton olan dünya fındık üretiminin 570.514 19. Meyve Üretimi Tablo H.855 11.) TOPLAM Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 İl Toplamı Ağaç sayısı Meyve Veren Meyve Vermeyen 199. Bahçe Bitkileri H.2. 2003 yılında yaklaşık 655.433 10. Şayet Türkiye’nin soya ihtiyacı yeterli üretimle karşılanmak isteniyorsa.850 118.412.340 46.544.632.2.698 53.201 341.000 ton üretimle izlemektedir.065 43. ekiliş alanları ve üretimde en az % 100 artış hedeflenmelidir. ABD 45.563 2.334 20 73.

uzun dönemde özellikle İtalya. Devletin uygulamış olduğu fiyat destekleme politikası ile fındık alanlarında bölge ve kalite ayrımının yapılmaması fındık yetiştiriciliğinin diğer tarımsal ürünlere göre daha az işgücü gerektirmesi ve daha iyi fiyatlardan satış imkanı bulması. Ülkemizde özellikle II. Sakarya. Bugüne kadar fındık tarımının kontrolü ve yönlendirilmesinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tek yetkili kamu kuruluşu olmadığından üretim alanlarının azalmasında etkili politikalar izleyememiştir. Kastamonu. Samsun. Samsun İli Fındık Üretim Potansiyeli : İlk kez Doğu Karadeniz Bölgesinde yapılmaya başlanan kültür fındık yetiştiriciliği çeşitli nedenlerle önce Batı Karadeniz Bölgesi daha sonra ise diğer bölgelere yayılarak günümüzde 34 ilde yapılmaktadır. Fransa ve Portekiz gibi ülkelerin üretimlerini daha da arttırabilecektir. Samsun İli Sinop. İspanya. Trabzon. Sakarya ve Kocaeli İllerinin de bulunduğu II. Bu süreç uzun dönemde Türkiye’nin elinde gittikçe artan miktarda fındık stoklarının oluşmasına neden olabilecektir. Zonguldak. Yugoslavya ve Romanya gibi ülkeleri fındık yetiştirmeye yönlendirmekte böylece Türkiye’nin dışında alternatif tedariker ülkeler oluşturmaya çalışmaktadırlar. Azerbaycan. Standart Bölgededir. Yanlış yapılan destekleme uygulamaları sonucu Samsun’un Çarşamba ve Terme İlçelerinde (Çarşamba Ovası) daha sonrada Türkiye’nin en verimli ovaları arasında yer alan Bafra ve Sakarya Ovaları fındık üretim alanı haline gelmiştir.Fındık tarımının kontrolü ve yönlendirilmesi tamamıyla üreticilere bırakılmıştır. Artvin ve Kastamonu İllerinde gerçekleştirilmektedir. 216 . Zonguldak. Standart Bölgede meydana gelen üretim alanlarındaki genişleme sonucu kalitesiz fındık çeşidi ve miktarı artmıştır. verilen fiyat desteğinden daha fazla yararlanabilmesi gibi etkenler fındık dikim alanlarının asıl üretim bölgesiyle birlikte taban arazilerin bulunduğu diğer bölgelere yayılmasını sağlamıştır. Bolu. Fındık alanlarının daraltılmasıyla ilgili tarım ve Köyişleri Bakanlığı çalışmaları devam etmekte olup istenen hedeflere ulaşılamamıştır. Gürcistan. Kocaeli. Bugün Türkiye’de fındık üretim alanları esas olarak üç bölgeye ayrılarak incelenmektedir. Yunanistan. Bolu. daha yüksek verim elde edenler ile büyük fındık bahçesine sahip alanların.11 oranında artış göstermiştir. Giresun. 1992-2003 yılları arasında fındık üretim alanı % 25. Almanya gibi önemli fındık ithalatçısı ülkeler son yıllarda Arjantin. Buna rağmen ticarete konu olan yetiştiriciliğin tamamına yakını Ordu. Fiskobirlik ve Tarım Bakanlığı fındık tarımından büyük ölçüde soyutlanmıştır.

İllere Göre Fındık Dikim Alanları (Ha.) İLLER 1993 1994 1995 140 000 149 000 149 000 Ordu 99 000 100 000 100 000 Giresun 65 500 63 000 63 000 Sakarya 60 000 69 000 69 000 Bolu 36 000 47 000 47 000 Samsun 49 800 50 800 50 800 Trabzon 15 000 15 000 Zonguldak 13 500 3 800 3 800 3 800 Artvin Bartın 2 400 2 400 2 400 Rize TOPLAM 470 000 500 000 500 000 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 1996 165 000 100 000 63 000 69 000 54 000 50 800 15 000 3 800 2 000 2 400 525 000 1997 165 000 100 000 63 000 69 000 54 000 50 800 15 000 3 800 2 000 2 400 525 000 1998 168 000 100 000 72 000 69 000 56 000 50 800 15 000 3 800 3 000 2 400 540 000 1999 168 000 100 000 72 000 69 000 56 000 50 800 15 000 3 800 3 000 2 400 540 000 2003 175 000 102 600 80 100 66 200 62 700 55 700 17 200 4 500 6 100 1 900 572 000 G rafik : 1 1 S am s un İlind e Yıllar İtib ariyle F ınd ık Üre tim i 70.000 20. Bununla birlikte işletmelerde fındığın dışında pazara yönelik olarak yetiştirilen üretim faaliyetleri de sınırlıdır.000 ÜRETİM .22 incelendiğinde 1993 yılında Samsun fındık üretim alanı 36. Fındık üretim alanlarının yıllar geçtikçe sürekli artması.000 ha.) Şekil H.ALAN 50.000 10. iken 2003 yılında 66. 217 .Tablo H.200 haa yükselmiştir.000 40.000 30. Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Fındık Üretimi Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.000 60. Samsun’da fındık yetiştirilen tarım işletmelerinin arazilerinin tamamına yakınını fındık bahçeleri oluşturmaktadır.14. pazarlama problemleri ve artan stoklar nedeniyle fındık üretiminin en uygun alanlarda yapılması ve üretimin talepteki gelişmelere göre yönlendirilmesi amacıyla 2844 sayılı “Fındık üretiminin planlanması ve dikim alanlarının belirlenmesi hakkındaki kanun” çıkartılmıştır.22.000 0 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 YILLAR Üretim (ton) Ekilen A lan (ha. Fındık işletmelerinde arazinin yetersiz ve ürün çeşitliliğinin sağlanamamış olması yeterli geliri elde etmelerine olumsuz yönde etkilemekle birlikte elde ettikleri gelir yıllara göre önemli dalgalanmalar yaratabilmektedir.) V erim (kg/ha.

Türkeli.alternatif ürün programı uygulaması kapsamına alınacaktır. Amasra. Espiye. Bulancak. sınıf arazilerle ve eğimi dikkate alınmaksızın 1. sınıf arazilerle. 2003/5495 Karar Sayılı Yönetmelikle “Fındık Üretiminin Planlanması ve Dikim Alanlarının Belirlenmesi ile Fındık Yerine Alternatif Ürün Yetiştirmeyi Tercih Eden Üreticilerin Desteklenmesine ve Bu Üreticilere Teknik Yardım Sağlanmasına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in yürürlüğe konulması Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 27/2/2003 tarihli ve 1066 sayılı yazısı üzerine. Gölyaka. fındık bahçesinin üretim dışı bırakılmasını kararlaştırmıştır. Ancak yönetmelikteki fındık üretimine izin verilen sahalar ile teknik anlamda fındık bahçelerinin tesis edileceği arazi sınıflarındaki çelişki nedeniyle . 3. Bozkurt.Türkiye’de Fındık Üretimine İzin Verilen Sahalar İL Artvin Düzce Giresun İLÇE Borçka Ve Arhavi Akçakoca. 16/6/1983 tarihli ve 2844 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun 7 nci maddesine göre. Keşap. Doğankent. Cide. Tirebolu. Dereli Çanakçı. Bakanlar Kurulu’nca 14/4/2003 tarihinde kararlaştırılmıştır.Yığılca ve Gümüşova Merkez.Fındık alanı sökülmüştür. sınıf arazilerde fındık üretilmesi koşullarına uymak şartıyla sınırlandırılmıştır. Bu durumda rakımı 750 metreyi geçmeyen yerlerde eğimi %6’dan daha az 3. Gerze Ve Dikmen Trabzon Bütün ilçeler Zonguldak Alaplı ve Ereğli Bartın Merkez. 218 .%6’dan daha fazla eğimli.Terme.Ayvacık ve Salıpazarı Sinop Merkez. 3 Şubat 1993 tarih ve 21485 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan karar ile Samsun İlinden 17 017. Daha önceden fındık bahçesi tesis edilmiş bu alanlar . Güce. Yeni haliyle fındık üretimine izin verilen sahalar:Aşağıda gösterilen il ve ilçelerin bu kararın yürürlüğe girdiği tarihteki idari sınırları ile rakımı 750 metreyi geçmeyen.ve 2. Erfelek. Tablo H. Yağlıdere Ve Piraziz Kastamonu Abana. Ayancık. Karasu.Bu kanun 89/14313 sayılı uygulama yönetmeliği ile ancak 5.23.Samsunda Fındığa karşı alternatif ürün programı kapsamında 291 ha. Fındıklı Ve Pazar Sakarya Kocaali.Bakanlar Kurulu 2001/3267 sayılı kararı ile 27 Kasım 2001 tarih ve 24596 sayılı resmi gazetede yayınlandığı haliyle bahsi geçen çelişkiler giderilmiştir.5 yıllık gecikme ile çıkartılabilmiştir. sınıf arazilerde hiçbir şekilde fındık bahçesi tesis edilmesine ve yenilenmesine izin verilmeyecektir. Akyazı Ve Hendek Samsun Çarşamba .Çilimli . Cumaovası. Çatalzeytin Ve İnebolu Kocaeli Kandıra Ordu Bütün ilçeler Rize Ardeşen. Kurucaşile Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Bakanlar Kurulu. Görele. Eynesil. meyil dikkate alınmaksızın 4-8.1 ha.

213 1993 193. Nüfusumuzun % 50 ye yakınının tarımla uğraşması Türkiye’deki iş istihdamındaki yetersizliğin bir göstergesidir.Karadeniz fındık üreticileri toprak ve arazi yapısı ile iklim şartları nedeniyle çoğu zaman alternatif tarım olanakları tanımayan (Ovalar hariç) bir bölgede bulunmaktadır. Bu ürünlerden birisi de en önemli geleneksel ihraç ürünlerimizden olan fındıktır.256 1995 241.871.Yıllara Göre Türkiye Fındık İhracatı (ton) YILLAR İÇ FINDIK(TON) 1992 173. İhracatımızın istikrarsız ve potansiyelin çok gerisinde olmasının nedeni ihraç edilecek ürünlerimizin olmaması veya doğal kaynaklarımızın yetersizliği değildir. Samsun’un Ayvacık.050 860. Salıpazarı İlçeleri (III. Belirtilen ilçelerde kırsal alanlarda yaşayan insanlar geçimlerini sağlamak için bir şekilde çiftçilikle uğraşmak zorunda kalacaktır.261 2000 177.124 2002 252. Tekkeköy ve Ayvacık İlçelerinin kırsal alanlarında yaşayanlarının daha az toprak işleme gerektiren fındık tarımı ile uğraşmaları ya da tarım dışı diğer alanlarda iş istihdamına dahil edilmeleri gerekmektedir.912.979.576 708.840 661.Alt Bölge) yukarıda belirtilen karakteristiği yansıtmaktadır.631 767.909 1998 200. Her yıl meydana gelen dış açıklar ekonomik gelişmemizi büyük ölçüde engellemektedir.213 567.779 2003 220. ihracatın istikrarsız ve potansiyelin çok gerisinde olmasıdır.24.172 219 .684. Türkiye Fındık İthalatı ve İhracatı : Bilindiği üzere Türkiye ekonomisinin en önemli problemlerinden birisi.608 1994 186. Bu nedenle bölge halkı fındık tarımı ile uğraşmak zorundadır.744.970.815 613.980 925.081 2001 258.206.414.130 604.357 1996 198. Asıl neden bu ürünlerden gereği gibi yararlanılamamasıdır. Fındık yerine toprağı işleyip ikame bir ürüne yöneldiklerinde işlenen alanlar büyük ölçüde erozyon tehlikesi ile karşı karşıya kalacaklardır.402 1997 202. Aksi halde büyük şehirlere göç kaçınılmaz olacaktır.430 739.651.892.344 1999 189. Salıpazarı.040.042 711. Aksine dünya çapında büyük önem taşıyan birçok ürün ülkemizde bol miktarda üretilmektedir.938 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 DEĞER(DOLAR) 447.207. Tablo H.240 586. Alt Bölgede yapılan fındık tarımı toprakların erozyonla akıp gitmesini önleyerek çevreye vazgeçilmez bir katkıda bulunacaktır. Konuya bu açıdan yaklaşıldığında III. Bu kaçınılmaz bir olaydır.

Türkiye’nin en önemli fındık alıcısı Almanya’dır. Geçmiş dönemlerde fındığı toptancılara ihraç etmek durumunda kalan ihracatçılar.Tablo H. 220 . Zira fındık mamulleri ihracatımızın % 87 si bu ülkelere yapılmaktadır. Diğer taraftan ülkemizden sonra dünyanın en çok fındık üreten ülkeleri olan İtalya ve İspanya’nın AB üyesi olmaları Pazar riskimizi daha da arttırmaktadır. 02. Bu ülkeler üyelik avantajlarını kullanarak bağlı üye gümrüksüz satış yapmakta dolayısıyla üretimin fazla olduğu yıllarda stok yükü tamamen Türkiye üzerinde kalmaktadır. Türkiye’de üretilen fındığın % 10 – 15 kadarı iç piyasada tüketilmekte.2003 – 02. önemli gelir kayıplarına uğramaktadırlar. Bu değerli ürünümüzün kaderi yıllardır birkaç Avrupa ülkesinin elindedir. AB ülkelerinin toplam ihracatımızdaki payı yıllar itibariyle değişmekle beraber % 80 – 85 düzeyindedir. Böylece hem üreticilerimiz hem de ihracatçımız zor durumda kalmakta. Bu pazar yapısı nedeniyle özellikle dünya üretiminin tüketiminden fazla olduğu yıllarda büyük stoklarla karşılaşılmakta ya da Avrupa ülkeleri fındığımızı istedikleri şarttan satın almaktadırlar. Fındık ihracatının % 80’i iç fındık olarak yapılmaktadır. Türkiye’nin fındıkta uyguladığı yüksek fiyat politikası ve yıllara göre yaşanan belirsizlikler en büyük fındık alıcısı olan Almanya’yı olumsuz olarak etkilemektedir. İkincisi ise geleneksel pazarımız olan AB pazarı dışına çok az çıkılmasıdır.07. Tablo H.24 de görüldüğü gibi 1998-2003 yılları arası iç fındık ihracatı 200-220 bin ton arasında değişmektedir. Bunun iki temel nedeni vardır. Bundan dolayı Almanya’nın son yıllarda Gürcistan ve Azerbaycan gibi yeni ülkelerin üretimlerini arttırmaları için yönlendirdiği ve fındık ihtiyaçlarını bu ülkelerden karşılamaya yöneldiği görülmektedir.09. 2002 yılından sonra fındık taban fiyatı uygulaması kaldırılmış fiyatlar serbest piyasada oluşmaya başlamıştır. Birincisi fındık mamulleri (İşlenmiş fındık ürünleri) üretim ve ihracatının çok düşük olmasıdır. Fındık ihracatında AB ülkeleri en önemli yeri tutmakta ve bu ülkelerin payı ihracatımızdaki artışa paralel olarak artış göstermektedir.2004 Tarihleri Arasında Türkiye Fındık İhracatı ÜLKELER AB Ülkeleri AB Dışındaki Avrupa Ülkeleri Deniz Aşırı Ülkeler Diğer Ülkeler TOPLAM 2001 Ürünü (Ton / İç) 151 868 23 387 11 621 6 828 193 700 2000 Ürünü (Ton / iç) 4 512 976 302 286 6 076 Toplam 156 381 24 363 11 923 7 108 197 177 (Ton / İç) Değer ($) 606 624 901 98 785 200 50 110 751 26 680 556 779 201 408 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ülkemiz dünyanın en büyük üreticisi olmasının yanı sıra fındıkta en büyük ihracatçı ülke konumuna gelememiştir.25. özellikle fındık işleme sanayinin gelişmesi ile birlikte doğrudan kullanıcısına ihraç etmeye başlamışlardır. Türkiye’nin dünya fındık üretim ve ihracatında bu kadar büyük payı olmasına rağmen bu üründen gereği gibi faydalandığını söylemek mümkün değildir. % 85 – 90 ı ise ihraç edilmektedir.

000 Dol. Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Uluslararası ticaret anlaşmalarından kaynaklanan. Yüksek fiyatlardan alım yapan Fiskobirlik’in piyasada denge sağlayabilmesi amacıyla çoğu kez elindeki stokları yağlığa ayırması nedeniyle ihraç taahhütlerini zamanında yerine getirmek zorunda kalan ihracatçılar fiyatların daha düşük olduğu Azerbaycan ve Gürcistan gibi ülkelerden az miktarlarda dahi olsa fındık ithal etmektedirler. Türkiye.) Miktar(Ton) Değer (1. Ayrıca fındık mamulleri üretimine dayalı yatırımlarla işsizliğin çok yüksek olduğu ülkemizde önemli bir istihdam alanı oluşturulabilecektir. Bunun başarılması halinde ülkemiz bu üründen çok daha büyük miktarda döviz kazanacaktır. Bütün ülkelerden yapılan kabuklu ve her türlü iç fındık ithalatına % 46. Tablo H.26. Türkiye’nin azda olsa Fındık ithalatı bulunmaktadır.Ayrıca bazı Avrupa ülkeleri bizden satın aldıkları fındıkla aynı zamanda önemli bir fındık mamulleri üretici – ihracatçısı oldukları için ülkemizden yapılacak işlenmiş ürün ihracatına birlik bazında önemli sınırlamalar getirmektedir. Nitekim yapılan Gümrük Birliği Anlaşmasında fındık ve mamulleri tamamen kapsam dışı tutulmuştur.Türkiye Fındık İthalatı Kabuklu Fındık YILLAR Miktar(Ton) Değer (1.000 Dol. 221 .) Miktar(Ton) Değer (1.yı geçmeyen ve geçen ambalajlardaki fındıklara % 65 oranında gümrük vergisi uygulamaktadır. Türkiye’nin Avrupa ülkeleri tarafından sırtından para kazanılan fason ülke konumundan kurtulabilmesi için fındık ihracatında “Pazar ve mamul geliştirilmesi” konusuna özel bir önem verilmesi gerekir. 2 katsayısı ile çarpılarak (kabuklu fındığa dönüştürülerek ) toplama dahil edilmiştir. Hazır ürünü hazır pazarlara satmak yerine yeni pazarlar ve yeni mamuller geliştirmek için biran önce harekete geçilmelidir. fındık püresine % 64. net içeriği 1 kg. fındık ezmesi ve fındık ununa % 27. fındık ithalatına gümrük vergisi uygulamak suretiyle iç piyasayı korumaya çalışmaktadır. fındık yağına % 22.) 22 36 10 27 82 666 1 189 *İç Fındık Toplam 1992 40 22 20 1993 20 8 43 28 106 1994 12 10 12 1995 38 20 56 7 28 1996 7 14 26 68 59 1997 367 174 117 492 601 1998 295 1 189 590 1999 22 6 2000 126 53 2001 2002 * İç fındık miktarı. GATT Uruguay Round kararları çerçevesinde tarım ürünleri ithalatına uyguladığı vergilerde ortalama % 24 ve en az % 10 azaltma taahhüdüne girmiş ve imzalamış olduğu Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması gereğince de tarife indirimine başlamıştır.000 Dol. Türkiye.8.

Randımanın % 50 olması. fındık ezmesi ve fındık ununa uygulayacağı gümrük vergisini % 23. Türkiye’deki mevzuata göre üreticilerin fındığını kabuklu olarak pazara sürebilmeleri için fındıkların % 6 dan fazla rutubet taşımaması gerekmektedir. Üreticilerin fındık pazarlama kanalları aşağıdaki gibidir : Üretici – Fındık Tarım Satış Kooperatifi Üretici – Tüccar Üretici – Fındık Tarım Satış Kooperatifi ve Tüccar Üretici – Kırıcı Üretici – Tüccar ve Kırıcı Üretici – İşleyici Kooperatifler veya özel sektöre ait firmalar. noksan randıman için fiyattan % 1 tenzilat yapılmaktadır.Fındık yetiştirilen işletmeler genellikle küçük aile işletmesi özelliğinde olup işletme arazileri çok parçalıdır.1 e ve diğer işlenmiş fındıklara uygulayacağı gümrük vergisini % 58. Üreticilerin piyasaya sürdükleri fındığın randımanı % 40 ile % 60 arasında değişebilmekle beraber genellikle % 50 veya bunun 1 – 2 puan üzerindedir. Üreticiler fındığını fiyat düzeyi. kabuklu fındık kırılarak içi çıkartıldığında. Hasat döneminde tüccar. ya kooperatife ya da hem kooperatife hem de özel sektöre satmaktadırlar. üretim ve ihracatta önemli rekabet gücüne sahip olan Türkiye’nin ithalatında önemli bir artış beklenmemektedir. kabuğun ağırlığı ile iç ağırlığın eşit olması demektir. Üreticiler genellikle borçlu olmaları ve paraya ihtiyaçlarının bulunması. nedenlerle fındığını harman işlemlerinden hemen sonra piyasaya sürmektedirler. Fındık Üreticisinin Sorunları : 1.2 ye.Ekspertiz usulüne göre alınmaktadır. ürünün satışı aşamasında pazarlık güçlerini de kaybetmektedirler. Fındık Üreticilerinin Pazarlama Kanalları : Fındık üreticileri üretilen fındığın % 2 – 5 ini kendi tüketim ihtiyaçlarını karşılamak için ayırdıktan sonra geri kalanı piyasaya sürmektedirler. 222 .5 e indirecektir. başka yerde ikamet etmeleri vb. Tüccar ve kırıcılar üreticilerden fındığı satın alırken randımanı genellikle. Dış korumadaki azalışa rağmen.Bu indirime göre 2004 yılında kabuklu ve iç fındığa uygulayacağı gümrük vergisini % 43. Çeşit özelliğine ise. üreticilerden kabuklu fındığın satın alınmasında % 50 randıman esasına göre fiyat vermektedirler. Her fazla randıman için alış fiyatına % 1 ilave. kırıcı ve işleyicilere borçlanan ve borcuna karşılık ürün teslim taahhüdüne giren üreticiler. peşin ödeme durumu ve aracılara borçlu olup olmamasına göre ya tüccar. kırıcı. işleyicilerden birine (özel sektör). fındık alım fiyatlarının belirlenmesinde gereken önem verilmemektedir. ürününü bekletecek mali güçlerinin olmaması.

3. Hazine Müsteşarlığı. Fındık ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör kuruluşları arasında yeterli koordinasyon bulunmamaktadır.503 ton sebze üretim değeri ile Antalya. İhracat politikamızı olumsuz yönde etkilemeyecek bir fiyat politikasının tespiti ve piyasalarda oluşacak değişikliklere ilişkin alınacak tedbirlerin sürate yürürlüğe konulabilmesini teminen . Sırada yer almasına rağmen. 4. sırada yer almaktadır. Fazla çeşit standart bir ürün hasadını engellemekte. 5. Sebze Üretimi Sebze Üretimi Ve Pazarlanması: Karadeniz Bölgesi sebze üretim miktarı ve alanı yönünden Ülkemizin diğer bölgeleriyle kıyaslandığında V. 2002 yılı itibariyle Ülkemizde üretilen sebzelerin yaklaşık % 5. 6.2.Fındıkta uygulanan KDV mevzuatında belirsizlikler ve çelişkiler mevcuttur.2.Fındık işletmelerinin öz sermayeleri yeterli değildir. Bursa ve İzmir’den sonra IV.Fındık yetiştirilen bölgedeki sanayinin büyük çoğunluğunun fındığa dayalı olması fındıkla ilgili olumsuz gelişmelerden bölge ekonomisinin önemli oranda etkilenmesine neden olmaktadır.Fındık bahçeleri genellikle ikiden fazla çeşitten oluşmaktadır. Bu nedenle işletmelerdeki tarımsal üretim faaliyetlerinin gerektirdiği işgücünün tamamına yakını insan gücüyle karşılanmaktadır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlı temsilcilerinin katılımıyla oluşturulan fındık izleme ve değerlendirme komitesinin fındığa ilişkin tüm kamu ve özel sektör kuruluşlarını içine alan milli fındık konseyinin oluşturulması idealine ulaşılmasında önemli bir aşama olduğuna inanılmaktadır.Hasat sonrası harmanlama ve kurutma döneminde havaların yağışlı geçmesi hem harman zamanını uzatmakta hem de depolamadan kaynaklanan kalite bozulmalarıyla aflatoksin ve diğer mikro organizmaların oluşmasına neden olmaktadır.6 sını karşılamaktadır.Fındık üreticilerinin ekonomik yönden güçsüz olmaları. 12. 7. 10. H.2. bu bölgenin tek sebze üretici ili olan Samsun.Fındık işletmelerindeki en önemli sorun fındık üretiminde verimlilik düzeyinin çok düşük olmasıdır.Türkiye fındık üretiminde gerçekleştirilen artış tamamen dikim alanlarının genişletilmesinden kaynaklanmaktadır.Üreticilerin örgütlenme konusunda eksikleri bulunmaktadır. genellikle küçük işletmeler olup az üretim yapmaları gibi nedenlerle fındığı hasat sonrası everişsiz fiyatlardan satmak zorunda kalmaktadırlar.Samsun sebze üreticisi iller arasında 2002 DİE verilerine göre 1.1. şekil farklılığı. 9. 11.Fındık yetiştirilen bölgelerin topografik özellikleri ve işletmelerdeki üretim yapısından dolayı mekanizasyon seviyesi çok düşüktür. 8.329. randıman düşüklüğü ve hasat zamanı değişikliğinden kaynaklanan buruşuk iç gibi nedenlerde satışta üretici aleyhine fiyat düşmesine yol açmaktadır. Dış Ticaret Müsteşarlığı. borçlu olmaları işletme dışında ikamet etmeleri. 223 .Yoğun nüfus baskısı altında olan fındık işletmelerindeki işsizlik oranı çok yüksek düzeydedir.2.

Yaygın olarak üretilen başlıca sebze türleri baş lahana.700 20.Soğan Havuç Turp(Bayır) Turp(Kırmızı) Karnabahar TOPLAM Ekilen Alan (ha) 2.045 3.046 1.401 9.600 10.000 13.900 27.400 14.642 13 234 862 57 950 1.278 5.913 2.550 21.27.393 918 10.Sebze üretimindeki dalgalanmalardaki değişimin az olması.000 10.513 64.647 2. fasulye.Fasulye Bakla T.000 10.Fasulye Bamya Balkabağı Kavun Karpuz Sakızkabağı Hıyar Patlıcan Domates Biber(Dolmalık) Biber(Sivri) Biber(Salçalık) T. domates. Bütün bu artılar Samsun’da sebze üretiminin sanayi sebzeciliğine kaydırılmasının yararlı olabileceğini düşündürmektedir.293 Verim(kg/ha) 25. marul ve taze soğan yetiştiriciliğinin ön plana çıktığı görülmektedir.000 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 1997 – 2002 yılları arasında Samsun İli sebze üretim miktarı incelendiğinde en düşük üretim 1.170 93 1.000 9.Sebze Ekilen Alan Üretim ve Verimi Ürünün Adı Lahana (Beyaz) Lahana (Kırmızı) Lahana (K.103.510 2. Bölgenin ekolojik koşulları incelendiğinde iklimin sebze üretimine uygun olduğu Samsun ve çevresinde hemen her sebze türünün yetiştirilebildiği ve vejetasyon süresinin oldukça uzun olduğu görülmektedir.200 20.000 9.500 14. 224 .500 20. Önemli meyve ve sebze üreticisi çevre illerden Tokat ve Amasya ile birlikte değerlendirildiğinde sebze işlemeye yönelik büyük kapasiteli tek tesis Tokat İli Niksar İlçesi’ndeki “ Olca “ salça fabrikasıdır.237 54. pırasa.458 482 6.454 2.000 15.750 9.670 17. biber (sivri ve salçalık). patlıcan.Tablo H.948 47.000 10.Sarımsak T.Yaprak) Marul (Göbekli) Marul (Kıvırcık) Ispanak Pırasa Tere Maydanoz T.004 2.000 1.200 8. yaprak lahana. hıyar ve domatestir.650 92.500 15.400 8.156 1.975 110. Türkiye’nin en önemli iki ovası olan Çarşamba ve Bafra Ovalarındaki bitkisel üretim deseninin çoğunluğunun sebze üretimi şeklinde olmasına bağlanabilir. biber. İlde meyve ve sebze işleme sanayisine yönelik modern anlamda büyük kapasiteli entegre tesis bulunmamaktadır.000 20.250 14.481 767 5 46 6.550 10.312 124 2.751 41.000 39.494 Üretim (ton) 69. Açıkta sebze yetiştiriciliğinin yanında son yıllarda turfanda örtü altı sebzeciliğinin yayılmaya başladığı ve plastik örtülü yüksek tünellerde hıyar.586 17 203 27 75 44 250 40.546 129 2.049.600 14.176 770 2. fasulye.710 295.850 17.424 79.137 5.000 5.Bezelye B.327 50 390 102.328 ton ile 1997 yılında gerçekleşmiştir.709 33.350 25.550 28.068 1.078 20.732 1.333 251 2.000 18.800 9.

85 15.233 8.500 620.7 14.880.000 1.817 7.22 5.304.950 686.580 108.784.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 2003 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .514 75.375 8.362 750 1.178.16 12.012 21.771 750 1.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 2000 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .83 14.000 643.508 946.189 254.512 21.38 1.58 14.342.28.34 1.18 4.4 0.245 6.469 858.14 15.709 956.352 1.62 1.500 1. 1997 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Sebze Üretimi Samsun Üretim Miktarı Türkiye Üretim Yıllar Sebzeler (ton) Miktarı (ton) Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 1997 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .49 1.000 644.650 660.660 76.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 2001 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .4 4.09 1.500 826.017 23.683.4 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 225 .930.012 22.151.57 0.991 8.017 24.830 82.008.000 642.732 867.527.122.500 15.012 18.186 85.700 90.598.696.028 100.47 14.17 4.592 1.050 648.700 88.990 500 1.9 13.750 85.503 250.17 4.30 0.74 1.600 709.680 622.719 1.267 72.89 1.99 4.667 1.41 0.328 226.450 90.118 1.512 22.762 1.32 13.125 1.000 18.641 1.974 109.580 736.86 1213 4.535 750 1.31 0.07 12.662 1.246.670.670.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 1998 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .357.329.000 20.500 653.75 1.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM 230.65 1.003 1.267.018.000 19.068 226.250 8.083.933.697 Samsun İlinin payı % 15.399 1.000 20596.08 12.11 14.698.170.Tablo H.283.000 19.418 8.000 18.177 239.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 2002 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .202 235.338 80.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 1999 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .397 74.750 603.049.633.321 942.612 1.678.500 628.400 595.

dış satım ve sanayide değerlendirmede net üretim miktarının ortaya konmasıdır. salça ve dondurulmuş sebze. Üretim ve üretim sonrasında oluşan kayıplar özellikle taze meyve ve sebzede çok önemli düzeydedir. Bafra. 1. tür ve çeşit seçiminde pazar isteklerinin dikkate alınmaması.27 si depolanmaktadır. çeşitliliği ve kalitesi incelendiğinde domates. Samsun İlinde zaten yetersiz olan soğuk hava depolarının tamamına yakınında meyve muhafaza edilmekte Ekim – Nisan arası yapılan depolamadan sonra tesisler altı ay boş kalmakta. 226 . Burada önemle üzerinde durulması gereken nokta.594 ton tarla ürünleri. Samsun’da taze sebze ürünlerinin muhafazasındaki yetersizlikler nedeniyle sürdürülebilir pazarlama – sürdürülebilir tüketim hedefi yakalanamamıştır. Yine üretiminin Bafra ve Çarşamba gibi iki büyük üretim merkezinde yoğunlaşmış olması ham maddenin toplanması ve işletmeye ulaştırılması açısından avantaj oluşturmaktadır. Üreticiden ürünün alınmasında haldeki komisyoncular görev almakta ve ürün fiyatları halde oluşmaktadır.105. Samsun İlinde üretilen sebzeler Samsun.123. Bu güne kadar Samsun İlinde sanayi sebzeciliği yönünde kararlı bir girişimcinin olmaması nedeniyle yöredeki sebzecilik potansiyeli yeterince değerlendirilememekte. biber ve fasulye üretiminin konserve. üretimin zamana dağılımı.095 ton ile azımsanmayacak ürüne karşılık gelmektedir. Ürün kalitesinin korunması. İlde taze meyve ve sebze üretim kapasitesi dikkate alındığında depolanabilir ürünün ancak % 1. dış satıma ve sanayiye ayrılacak ürün miktarını düzenlemek gibi en önemli rekabet faktörü olara karşımıza çıkmaktadır. pırasa ve biber üretiminin turşu işletmeleri için potansiyel oluşturdukları dikkat çekmektedir.979 ton meyve üretimi) 380. talep fazlası üretimin yoğun olduğu dönemlerde üreticinin ürünü iki – üç defa hasat edip sonraki hasatları ise elde edeceği gelirin hasat maliyetini karşılayamayacağı nedeni ile tarlada kalan ürünün hasadından vazgeçmesidir. Çarşamba’da bulunan üç adet toptancı haline getirilerek buradan tüketiciye ulaştırılmaktadır.972 tonluk bitkisel üretimde (1. hıyar. hasat sonrası kayıpların önlenmesi. Yörede arazi çalışmalarında gözlemlenen önemli bir hususta üretim planlamasının eksikliği.İlde sebze üretim miktarı. Kayıp oranı minimum % 15 civarında olup Samsun İli DİE 2003 yılı verilerine göre toplam 2. elde edilecek katma değerden mahrum kalınmaktadır. lahana. muhafaza işlemine alt yapı kriteri özelliği kazandırdığı gibi pazarı düzenlemek. bu da rantabl olmamaktadır. taze tüketim. pazarlama süresini uzatma.304.533.399 ton sebze. İl içinde ve diğer illere ürün sevkıyatı hal içinden olmakta kurulan semt pazarlarında da ürünün pazarlanması yapılmaktadır. fiyatları dengelemek.

312 814 6.695 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 227 . Süs bitkileri yetiştiriçiliği Tekkeköy.030 3. Asıl amacının üretici ve tüketiciyi korumak olan hal yasasının pratikte bu amacından uzak olduğu.556 864 909 1.410 75 2. Fasulye B.306 5.471 891 6. İşsiz ziraat mühendisi sayısının hayli fazla olduğu ülkemizde üretici birliklerinde yönetici sorunu olmayacaktır.2.yaprak) Marul (Kıvırcık) Ispanak Pırasa T.944 II.1.008 1.619 2.103 1.Bu nedenle süs bitkileri yetiştiriciliği gelişmemiştir. diğer illerde ise 4 – 5 katı fiyatla tüketiciye ulaştığı durum gözlenebilmektedir.108 2.561 117 2.537 36.294 5.Bafra ve Çarşamba ilçelerinde yapılmaktadır.043 858 160 971 2.29.411 III.031 1.38 39.097 15.Fasulye Balkabağı Kavun Karpuz Sakız Kabağı Hıyar Patlıcan Domates Biber (Dolmalık) Biber (Sivri) Biber (Salçalık) TOPLAM I. Gerek girdi temin ederken.873 2.Alt Bölge 2 210 5 61 2 16 25 2 2 6 2 7 340 Toplam 2. gerekse piyasaya mal arz ederken sürekli örgütlü kesimlerle karşı karşıya gelmekte olan örgütsüz çiftçi üretici birlikleri çerçevesinde ihtisas alanlarında örgütlenebilecektir.19 Mayıs.043 1.003 3.444 2.Mevcut durumda üreticiden bir birim fiyatla alınan bir ürün semt pazarında 3 – 4 katı fiyatla tüketiciye ulaştığı. daha iyi pazar şartları oluşturulabilecek ve dolayısıyla çiftçi çıkarları daha iyi korunabilecektir.290 2.534 2.Alt Bölge 102 5 70 18 98 75 497 6 749 55 151 17 152 10 333 25 47 1 2. üretici yerine komisyoncuya hizmet verdiği görülmektedir. Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında Sebze Üretim Alanları (Ha.Yetiştiricilik yapanlar için ürünlerini pazarlayacakları çiçek mezatı ilimizde bulunmaktadır.) Ürün Lahana (Beyaz) Lahana (Kırmızı) Lahana (K. H. Birlik kanalıyla pazar istekleri de dikkate alınarak iyi bir organizasyonla üretici üretim planlamasına sokulabilecek. Çıkarılma aşamasında olan üretici birlikleri yasalarının biran evvel çıkarılması gerekmektedir.870 1.150 1. Süs Bitkileri İlimizde örtü altı ve açık alanda süs bitkileri yetiştiriçiliği yapılmaktadır.723 2.026 2.2.Alt Bölge 2.3. Tablo H. İklim koşullarının uygun olmaması nedeniyle süs bitkileri yetiştiriciliği ekonomik olmamaktadır.

968 62.180 1.027 10.227 62.384 108.000 50.246 15.353 948 10.110 365 620 10 Üretim (Ton) III.802 2.513 1.175 175.509 270 2.200 25 574 40 174 250 20 50 114 20 77 Toplam 81.285 60 1. Samsun İli Alt Bölgelere Göre Sebze Üretimi Ürün Lahana (Beyaz) Lahana (Kırmızı) Lahana (K.589 3.759 2.734 1.848 Biber 7.434 94.076 7.942 53.367 909 27.Üretim : Ton 300.019 Karpuz 2.435 6. Fasulye B.234 13.Fasulye Balkabağı Kavun Karpuz Sakız Kabağı Hıyar Patlıcan Domates Biber (Dolmalık) Biber (Sivri) Biber (Salçalık) TOPLAM I.Fasulye 5.039 186.425 346.810 6.127 11.Alt Bölge 40 2.) 2002 Üretim (ton) 2003 Alan (ha.068 Marul 955 9.482 62.095 Hıyar 3.930 4.840 1.100 21.332 15.132 7.557 1.880 2.792 7.384 26.020 2.) 2001 Üretim (ton) 2002 Alan (ha.000 2000 Üretim (ton) 2001 Alan (ha.Yıllar İtibarıyla Bazı Sebze Üretimindeki Değişmeler Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 228 .853 150 13.250 1.860 63.290 1.684 7.323 860 10.840 162.443 112.919 8.289 64.904 1.422 180.117 100.565 100.845 89.000 350.098 185.534 187.935 56.000 0 2000 Alan (ha.695 II.370 88.650 7.) 2003 Üretim (ton) 400.651 2.Tablo H.000 150.180 926 26.460 8.896 182.600 70.355 62.188 40.958 110.886 25.379 188.016 35.650 24.940 293.275 195.675 5.) 2001 Üretim (ton) 2002 Alan (ha.841 2.994 883 26.125 Şekil H.760 Kavun 1.Alt Bölge 78.268 14.000 100.120 73.) 2002 Üretim (ton) 2003 Alan (ha.000 250.739 81.310 368.677 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Grafik : Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Bazı Sebze Üretimindeki Değişmeler 2000 Alan (ha.476 74.089.178 Pırasa 805 23.321 1.138 7.740 279.950 103.) 450.30.Alt Bölge 2.) 2003 Üretim (ton) Lahana 6.025 Domates 7.656 140.573 137 830 88 125 930 1.825 1.371 397.756 T.311 26.251 6.705 1.051 37.238 72.755 89.910 7.925 2.338 15.008 26.329 Patlıcan 2.000 Alan : Ha .056 1.700 2.) 2000 Üretim (ton) 2001 Alan (ha.382 23.855 118.240 61.473 63.473 3.594 7.942 2.yaprak) Marul (Göbekli) Marul (Kıvırcık) Ispanak Pırasa T.215 107.166 53.558 Ispanak 1.990 6.091 6.800 117.396 16.918 370.000 200.786 53.15.604 97.

229 . Büyükbaş Hayvancılık Samsun İlinde 2003 DİE verilerine büyükbaş hayvan varlığı 342.15. II. Samsun’da üretilmektedir. Alt bölgesi içinde bulunan Bafra ve Çarşamba ovalarında bitkisel üretimin yanında hayvan yetiştiriciliği yüksek oranda yapılmaktadır.300 (DİE 2003) adet olup bu rakamın %3. meyvesi yenen sebzelerin % 4.626.43 ü yaprağı yenen sebzelerin % 14. Mera alanları toplam alanın sadece % 4.’den de anlaşılacağı gibi Samsun’un I. Bu nedenle hayvancılık Samsun İli için önemli bir ekonomik güçtür.17 si.74 ü. Sebze üretimi I.16. Grafik : Sam sun İlinde Alt Bölgeler Bazında Büyükbaş Hayvan Varlığı 5% 35% 60% I. Alt Bölgede tamamıyla pazara yönelik olarak.75 adettir. Alt Bölge II.2003 DİE verilerine göre Türkiye genelinde tarım alanlarının % 3. Samsun sahip olduğu büyükbaş hayvan varlığı açısından Türkiye’de ilk sıralarda yer almaktadır.1. soğanlı – yumrulu sebzelerin % 0.2.24 tir. Bu bölge Samsun İlinin en büyük yüzölçümüne sahip ve çayır – mera alanının en fazla olduğu bölgesidir.2. baklagil sebzelerin % 14.74 ü. Samsun’da sebze üretimi alt bölgeler bazında tablo 59 da gösterilmiştir.57 si. Alt bölgede ise aile tüketimine yönelik veya ilave gelir getirici bir faaliyet olarak görülmektedir. H. Sebze üretimi Çarşamba ve Bafra Ovalarının içinde bulunduğu I.2.2.85 dır. Ancak büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığın gelişmesinde en büyük kısıt mera alanlarının az olmasıdır.22’ si Samsun’da bulunmaktadır.Alt Bölgeler Bazında Büyükbaş Hayvan Varlığı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Şekil H. III. Son yıllarda silajlık mısır ve yem bitkisi ekilişlerinde artış olup. bu artışta yem bitkisi ekilişlerine yapılan devlet desteği önemli bir faktördür. Oysaki Türkiye ortalamasında mera alanlarının oranı % 21. Türkiye genelinde mevcut büyükbaş hayvan sayısı 10.14 ünde sebze üretimi yapılırken Samsun’da sebze tarımı yapılan alan % 9. Alt Bölgede yoğunlaşmıştır. Alt Bölge III. Alt Bölgede kısmen pazara yönelik olarak. Hayvansal Üretim H.6 ini kapsamaktadır. Alt Bölge Şekil H. 2003 DİE verilerine göre Türkiye’de üretilen toplam sebze üretiminin % 5.

192 3. Alt Bölge III. Alt Bölgedir. 1995.691 14.903 291.706 140.107 TOPLAM 27.906 103.17. Grafik : 1995 .304 101.610 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 G raf ik : Samsun İli Alt B ölgelerinde Irklara G öre B üyükbaş Hayvan Varlığının Dağılımı 120000 100000 80000 60000 40000 20000 0 I. kültür melezi ve yerli hayvan sayısının en yüksek olduğu bölge I.10.316 47.Hayvan Islah Çalışmaları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 230 .755 173.Tablo H. Irklara Göre Büyükbaş Hayvan Varlığı IRKLAR Kültür Melez Yerli Manda Toplam 1.770 11. Büyükbaş Hayvan Varlığı Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Şekil H.18.075 5.ALT BÖLGE 15. saf.ALT BÖLGE 415 2.ALT BÖLGE 11.311 2.2003 Yılları Hayvan Islah Çalışmaları 10.224 49.11.310 108.7% Şekil H.. yerli hayvan sayısındaki düşüş ve kültür melezi sayısındaki artış görülmektedir.’ dan da görüleceği gibi yıllar itibariyle yapılan hayvan ıslah çalışmaları doğrultusunda Samsun İlinin büyükbaş hayvan popülasyonundaki genotip değişiminin sağlanmasında başarılı olunduğu.3% Tabii tohumlama Şekil H.17 den anlaşılacağı gibi büyükbaş hayvanın. Alt Bölge II.2001 Yılları Hayvan Islah Çalışmaları Sun'i tohumlama 89. Alt Bölge Kültür Melez Yerli Manda Şekil H.31.680 242 15. Şekil H.987 36.936 8.

Samsun İli sığır popülasyonunun genetik kalitesinin yükseltilmesi amacıyla Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Müdürlüğü personelince bedelsiz yürütülen suni tohumlama çalışmaları 1995 yılında yapılan yasal değişiklik sonucunda bedelli hale dönüştürülmüş, böylece özel sektör kuruluşları içinde çekici hale getirilmiştir. Bunun yanında 5 tanesi genel bütçe 2 tanesi döner sermaye kaynaklı toplam 7 adet damızlık boğa,ihtiyaç duyulan yerlerde boğa barınağı oluşturulması ile tabi tohumlama çalışması yapılmaktadır.1995-2003 yılları arasında ilimizde yürütülen hayvan ıslahı çalışmalarının % 89.3 ünde suni tohumlama,%10.7 sinde tabi tohumlama yöntemi kullanılmıştır.
Tablo H.32. Samsun İlinde Hayvansal Üretimin Yıllara Göre Değişimi
YILLAR Üretim Miktarı Üretim Değeri Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. SÜT Sığır 255.489 12.332.454 256.531 26.246.200 259.819 42.746.201 231.087 54.936.081 231.471 75.018.825 209.240 95.510.946 234.537 128.111.615 Koyun 7.094 336.965 6.693 669.300 6.458 1.060.959 5.820 1.746.000 5.608 2.278.615 5.039 2.267.550 6.167 4.134.696 Keçi 767 36.433 625 62.500 563 92.493 560 168.000 575 233.631 492 221.400 374 250.750 Manda 13.177 636.054 11.843 1.211.681 11.126 1.830.483 8.288 1.970.298 7.966 2.581.749 6.522 2.977.071 7.694 4.202.709 ET Sığır 6.134 4.109.780 6.374 8.955.470 6.420 13.552.620 6.875 19.026.563 3.926 12.673.128 5.827 31.221.066 4.527 39.683.682 Koyun 659 489.637 821 1.270.087 812 1.885.464 771 2.273.294 436 1.515.100 564 3.148.812 342 3.199.410 Keçi 56 39.984 137 200.175 290 606.609 127 335.679 68 210.392 59 287920 31 297.135 Manda 908 589.297 749 1.053.843 638 1.313.004 814 2.176.636 267 828.768 234 1.119.924 394 3.185.490 KANATLI (Beyaz Et) 5.219 1.565.700 7.067 3.910.650 12.535 8.147.750 11.986 10.787.400 6.549 5.894.100 10.534 14.062.810 19.565 33.749.625 15.058 3.180.731 17.307 5.321.158 16.597 7.292.323 18.937 15.373.208 15.561 24.444.913 15.533 30.796.347 16.014 35.678.423 1.292 1.010.414 1.302 2.190.504 1.520 4.477.406 1.576 6.867.950 1.638 10.002.442 1.620 12.849.153 1.693 16.695.340 102 62.489 118 18.869 116 294.192 119 345.100 114 445.959 116 511.608 121 593.614 YUMURTA BAL BAL MUMU

1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Hayvan ve hayvansal ürünlerin çağın değişen ve gelişen koşullarına uygun bir biçimde üretim ve kalitesinin arttırılması, Türkiye ekonomisi açısından büyük bir önem taşımaktadır. Bunun başarılabilmesi ise büyük ölçüde pazarlama organizasyon ve fonksiyonlarının etkin bir biçimde yerine getirilmesine bağlıdır. Hayvansal üretimin yapıldığı işletmelerde; Örneğin yetiştirme ve besi faaliyetlerinde başarıya ulaşılsa dahi pazarlamada ortaya çıkan problemler çözülmedikçe üretim ve kaliteyi yükseltmek çoğu zaman güç ve bazen de imkansızdır. Hayvansal ürünlerin pazarlanması, ürünlerin mamüller halini alıp, tüketim aşamasına geçme anına kadar devam eder. Bu bakımdan pazarlama hayvansal ürünlerin imalat safhalarını da kapsamaktadır. Hayvancılıkta başarılı bir pazarlama sistemi, hayvansal ürünlerin ülkenin farklı bölgelerdeki değişik kalite ve miktarda talebinin karşılanmasını hedef almalıdır. Hayvansal ürünlerin çeşitlilik arz etmesi nedeniyle, pazarlama hizmetleri daha çok girift meseleleri kapsamaktadır. Türkiye’de hayvan ve hayvansal ürünler pazarlamasında aracı sayısı çok, aynı zamanda pazarlama prodüktivitesi düşüktür. Üretici ile tüketici arasında sayıları bazen 5 – 6 yı bulan genelde 3 – 4 arasında değişen pazarlama organları bulunmaktadır. Bu noktada mevcut pazarlama organ ve kanallarının değişik kriterler itibariyle kasaplık hayvan ve et pazarlaması örneği çerçevesinde incelemekte yarar vardır. Bunlar ; 1- Köy toplayıcıları, 2- Hayvan Tüccarları, 3- Besiciler, 4- Komisyoncular, 5- Toptancı kasaplar, 6- Perakendeci kasaplar, 7İhracatçılar, 8- Et ve et ürünleri imalatçıları olarak sıralanabilir.

231

Hayvan ve hayvansal ürünlerin çağın değişen koşullarına uygun bir biçimde üretim ve kalitenin arttırılması Türkiye ekonomisi açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca GATT anlaşması çerçevesinde tarım ürünlerinin serbest dolaşımı gündeme geleceğinden, et ve süt mamulleri bizi zorlayacak başlıca ürünler olarak görülmektedir.
Tablo H.33. 1997 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Et Üretimi

Yıllar
1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003

Samsun Et Üretimi (ton)
7.757 8.081 8.160 8.587 4.697 6.684 5.294

Türkiye Et Üretimi (ton)
516.946 532.504 511.297 491.497 435.778 420.597 366.962

Samsun İlinin Payı %
1.5 1.5 1.6 1.7 1.1 1.5 1,44

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Tablo incelendiğinde 1997 yılında 7.757 ton olan Samsun et üretimi % 13.83 azalarak 2002 yılında 6.684 ton,2003 yılında ise 5.294 ton olarak gerçekleşmiştir. Hayvansal üretimin yapıldığı işletmelerde yetiştirme ve besi faaliyetlerinde başarıya ulaşmak için ; pazarlamada ortaya çıkan problemler çözümlenmeden, üretim ve kaliteyi yükseltmek çoğu zaman güç hatta imkansız olmaktadır. işletmelerin kapasiteleri ve yetiştirme imkanları göz önünde bulundurulduğunda üretim ve kalitedeki yükseliş üretici eline geçen fiyatla paralellik arz etmektedir. Samsun’da hayvansal ürünleri işleyen entegre bir tesis bulunmamaktadır. İlde hayvan besiciliği ağırlıklı olarak Kurban Bayramında Ankara, İstanbul gibi büyük illerde ihtiyacı karşılamak üzere yapılmaktadır. Bahsi geçen illerdeki organizasyon eksikliği ve talep istikrarsızlığı nedeniyle yetiştirici büyük güçlüklerle karşı karşıya kalmaktadır.
ET PAZARLAMA KANALLARI

ÜRETİCİ

Entegre Et Tesisleri ve Kesimhaneleri

Kasaplar

Hayvan Pazarı

Hayvan Tüccarı

Öz Tüketim

Tüketici Market Lokantalar

Şekil H.18. Et Pazarlama Kanalları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

232

İlde hayvan borsası bulunmayıp en büyük canlı hayvan pazarı Çarşamba İlçesi’nde , ikinci büyük hayvan pazarı Ladik İlçesi’nde Toptepe pazarıdır. Pazar haftada bir gün yapılmaktadır.Samsun besicileri Amasya İli Taşova İlçesi’nde bulunan özel kesimhane vasıtası ile Pınar Et gibi entegre tesislere de hayvan pazarlamaktadırlar. Burada üreticiye Karkas ağırlığı üzerinden bedel ödenmektedir. Hayvan alım satımı daha ziyade hayvan pazarlarında yoğunlaşmış olup üretici ile alıcı arasında karşılıklı pazarlık şeklinde gerçekleşmektedir. Üreticiler her iki durumda da pazarlanan hayvanların sakatatının değerlendirilmesinden elde edilen gelirden istifade edememektedirler. Bu da kasapların ve entegre tesislerin kar marjını yükseltmektedir. İlde 20 adet kesimhane (mezbahane) mevcut olup kaçak hayvan kesimi yok denecek kadar azdır. Samsun İlinde canlı hayvan ve etin pazarlanmasında mevcut sorunların giderilebilmesi için; entegre tesis kurulması, hayvan pazarlarında barınak, yem tedariki gibi alt yapı modernleştirilmeli, arz talep durumu da göz önünde tutularak kalite bazında belirli bir fiyat sistemi oluşturulacak borsaya dönüştürülmeli, pazarda malını satan üretici parasını peşin tahsil edebilmeli veya risk ortadan kaldırılmalıdır. Hayvansal üretimde sağlıklı bir ekonomik gelişme, ancak pazarlama kanallarının etkin bir şekilde işetilmesi ile mümkündür. Bu nedenle pazarlamanın rasyonelliği, tüketici isteklerinin miktar, çeşit ve kalite olarak üretim kesimine yansıtılması ve bunun sonucu olarak hayvansal üretimin verim ve kalitesinin yükseltilmesi ile ölçülebilmektedir. Kısaca, hayvansal ürünlerde tüm pazarlama faaliyetleri tüketiciye yöneliktir. Gerçekten de günümüz tüketicisi bir işletmenin veya bir sektörün üretim şekline istediği gibi yön verebilmektedir. Bir başka anlatımla etkin bir pazarlama, tüketici isteklerini mümkün olduğu kadar dikkate alan bir sistemdir. Samsunda Süt ve Süt Ürünlerinin Pazarlanması : 1994 – 1999 döneminde Samsun İli’nde yılda ortalama 277 966 ton süt üretimi gerçekleşmiştir. Aynı dönemde Türkiye de yılda ortalama 10 082 000 ton süt üretimi gerçekleşmiştir. Samsun süt üretiminin Türkiye süt üretimindeki payı % 2.6 olarak gerçekleşmiştir. 1994 – 2003 yılları arasındaki Türkiye ve Samsun süt üretimi Tablo da verilmiştir.
Tablo H.34. 1994 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Süt Üretimi
Yıllar Samsun Süt Üretimi (ton) Türkiye Süt Üretimi (ton) Samsun İlinin Payı %

1994 276.830 1995 274.065 1996 285.830 1997 276.527 1998 275.692 1999 277.966 2000 245.755 2001 245.620 2002 221.293 2003 248.772 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

10.560.920 10.601.550 10.760.915 10.076.526 9.970.531 10.082.010 9.793.962 9.495.550 8.408.566 10.611.011

2.6 2.5 2.6 2.7 2.7 2.7 2.5 2.6 2.6 2,3

233

Samsun İli’nde 16 adet süt işleme tesisleri ve mandıra mevcuttur. Bunların 8 adedi il merkezinde 8 adedi de ilçelerde bulunmaktadır. DİE 2003 Yılı istatistiki verilerine göre Samsun ve Türkiye süt üretimi ortalamalarına bakıldığında Samsun ili süt üretimi 248.772 ton iken Türkiye süt üretimi 10.611.011 ton olarak gerçekleşmiştir.Samsun süt üretiminin 2003 yılı itibariyle Türkiye süt üretimindeki payı % 2,34’ tür. İldeki sanayiciler üreticilerden sütü köylerdeki süt toplama merkezleri kanalıyla veya süt toplama araçları ile toplamaktadırlar. Süt toplama merkezleri genellikle il ve ilçe özel idarelerince finanse edilip kurulmuş olup organizasyon eksikliği mevcuttur. Değişik köylerde üreticilerle yapılan görüşmelerde üretici süt fiyatlarının düşüklüğüne yem gibi girdi fiyatlarının yüksekliğine değinmişler, süt toplama araçları ile süt toplanırsa sütlerini satabileceklerini, fiyat ve üretim düşüklüğü nedeniyle süt toplama merkezlerine bizzat götürmeye gerek görmediklerini ifade etmişlerdir. Mevcut büyük süt üreticilerinin ürettikleri sütü kendi vasıtaları ile bizzat kendilerinin pazarladığı görülmüştür. Sanayiciler ise köylerde yerleşimin dağınık olduğunu, köy yollarının stabilize ve bozuk olduğunu bununda süt toplama maliyetini yükselttiğini, çevre illerde süt fiyatının aynı veya daha düşük olduğunu ifade etmişlerdir. Bunun yanında sanayiciler ilkbahar ve yaz aylarında süt üretiminin fazla olduğunu, diğer zamanlarda süt tedarikinde güçlük çektiklerini belirtmişlerdir. Sanayicilerin dile getirdiği bir diğer konuda üretilen süt ürünlerinde kalite ve standardizasyonlara uygun üretim yapmayan üreticilerin yeterince denetlenmemesi, müeyyidelerin yeterince uygulanmaması ve haksız rekabet yaşanmasına neden olunmasıdır. İldeki sanayicilerin ürettikleri süt ürünleri yoğurt, beyaz peynir, kaşar peyniri, ayran, dondurma, tereyağı ve lor şeklindedir. Ürettikleri süt ürünlerinin büyük miktarını il içinde pazarlamaktadırlar ve süt ürünlerinin pazarlama sorunu bulunmamaktadır. Köylerde üreticiler ürettikleri sütten peynir, yoğurt, tereyağı ve lor yapmakta ve öz tüketim fazlasını kısmen pazarlarda satarak değerlendirmektedirler. Sütün sanayiye ulaşmadan çiğ olarak tüketiciye ulaştığı pazarlama zincirinde süt üreticisi – toplayıcılar – sokak sütçüsü gibi aracılar bulunmakta, çoğu zaman üretici aynı zamanda sokak sütçüsü görevini de yerine getirmektedir. Sütün işlenip çeşitli süt mamulleri olarak tüketiciye ulaştırıldığı durumda ise üreticiden çıkan süt; toplayıcı – sanayici – toptancı ve perakendeciden oluşan bir pazarlama zinciri ile pazarlanmaktadır. Samsun İli’nde süt pazarlamasının geliştirilmesi; işletme ölçeklerinin artmasına, üretimdeki mevsimsel farklılıkların azalmasına, verimliliğin arttırılması ve yem maliyetinin düşürülmesine yönelik teşviklerin arttırılmasına, süt toplama merkezlerinin yaygınlaştırılması ve organizasyon eksikliğinin giderilmesine, süt ve süt ürünleri tüketiminin özendirilmesine, okul sütü uygulamasına bağlıdır. Bu uygulamalara fayda sağlayacak firmaların kampanyalara finansal destek sağlamaları süt ürünleri tesislerine finansal teşvik getirilmesi faydalı olacaktır.

234

SÜT PAZARLAMA KANALLARI

ÜRETİCİ

Yerel Pazarda Satış (Tereyağı, Süt, Yoğurt, Peynir)

Toplayıcı Tüccar

Süt Toplama Merkezi

Öz Tüketim

Süt Fabrikası

Tüketici
Şekil H.19.Süt Pazarlama Kanalları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Market

H.2.2.2. Küçükbaş Hayvancılık 2003 yılı DİE verilerine göre Samsun’da küçükbaş hayvan varlığı 229.711 adet koyun, 13.029 adet keçi olmak üzere toplam 242.740 adettir. Türkiye küçükbaş hayvan varlığı içinde Samsun’un payı % 0,75 gibi küçük bir rakamdır.

Grafik : Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında 46% Küçükbaş Hayvan Varlığı
2%

I. Alt Bölge

52%

II. Alt Bölge III. Alt Bölge

Şekil H.20. Küçükbaş hayvan Varlığı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Şekil H.20.’te görüldüğü gibi I.Alt Bölge küçükbaş hayvan varlığı bakımından 1. sırada olup bunu II. ve III. alt bölgeler izlemektedir.

235

Grafik : 35 Samsun İlinde Küçükbaş Hayvan Varlığının Değişimi
Adet

400000 300000 200000 100000 0 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003
Koyun Keçi

YILLAR

Şekil H.21. Küçükbaş Hayvan Varlığının Yıllara Göre Değişimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Şekil H.21’de görüldüğü gibi son yıllarda küçükbaş hayvan popülasyonundaki azalma koyunda kendini çok açık göstermektedir.
Grafik : 36 Samsun İli Alt Bölgelerinde Küçükbaş Hayvan Varlığının Dağılımı
200000 150000 100000 50000 0 I. Alt Bölge II. Alt Bölge III. Alt Bölge Koyun Keçi

Şekil H.22.Küçükbaş Hayvan Varlığı Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Samsun İlinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı kaynaklı projelerle damızlık koyun ve koç dağıtımı yapılarak eldeki mevcut koyun ırkının daha yüksek verimde ırklara dönüşümü teşvik edilmektedir. Aynı zamanda küçükbaş hayvancılık teşvik edilerek köyden kente göçün azaltılması yönünde fayda sağlanmaktadır. H.2.2.3. Kümes Hayvancılığı ( Kanatlı Üretimi) Tavukçuluk sektörü Türkiye’de 1960’lı yıllardan sonra hızlı ve sürekli bir büyüme göstermiştir. Bu büyümede sektöre yapılan büyük yatırımlar kadar sektörün mukayeseli avantajları da rol oynamıştır. Tavukçuluğun bu avantajlarından yararlanılarak geliştirilmesi, yeni istihdam olanaklarının yaratılması yoluyla ekonomik, köyden kente göçün azaltılması yoluyla da sosyal yararlar sağlanacaktır.
236

Tablo H.35.Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında Kanatlı Hayvan Varlığı Broiler Yumurtacı I. Alt Bölge 73.000 802.200 II.Alt Bölge 420.000 203.750 III.Alt bölge 32.700 Toplam 493.000 1.038.650 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Diğerleri 75.940 23.638 2.450 102.028 Toplam 951.140 647.388 35.150 1.633.678

Grafik : Samsun İlinin Alt Bölgeler Bazında Kanatlı Hayvan Varlığı
900000 800000 700000 600000 500000 400000 300000 200000 100000 0 I. Alt Bölge II.Alt Bölge III.Alt bölge

Broiler Yumurtacı Diğerleri

Şekil H.23.Kanatlı Hayvan Varlığı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Şekil H.23.’dan da görüleceği gibi toplam kanatlı hayvan varlığı içinde etçi tavuk üretimi %30,17, yumurtacı tavuk %63,5,diğerleri ise 6,24 dür.2.Alt bölgede et üretimine yönelmenin en büyük nedeni entegre tesislerin bulunmasıdır.
Tablo H.36.Türlerine Göre Kümes Hayvanı Sayısı Ve Yumurta Üretimi- 2005 Yılı Türü Yumurtacı Tavuk Horoz Hindi Ördek Kaz Etçi Tavuk Peç Tavuğu Bıldırcın Güvercin Toplam Hayvan 1.015.306 30.766 69.927 43.656 805.000 1.964.655 Yumurta 187.290.200 1.505.822 3.031.493 1.692.855 0 193.520.370

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

237

Tablo H.37.İlçelere Göre Kümes Hayvanı Sayısı Ve Yumurta Üretimi -2005 İlçenin Adı İl Toplamı Merkez Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çarşamba Havza Kavak Ladik Ondokuzmayıs Salıpazarı Tekkeköy Terme Vezirköprü Yakakent Kümes Hayvanı Sayısı 1.964.655 223.000 68.800 37.450 6.900 87.500 365.875 141.000 685.000 14.132 25.990 26.428 2.000 235.000 37.500 8.080 Yumurta Sayısı 193.520.370 21.380.000 7.738.000 2.163.000 1.466.000 18.780.000 59.428.125 9.940.000 21.600.000 1.746.182 3.070.200 2.033.173 600.000 40.286.500 2.248.000 1.041.190

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

H.2.2.4. Su Ürünleri
Tablo H.38.Alt Bölgeler Bazında Su Ürünleri Yetiştiriciliği Proje Kapasitesi Üretim Durumu Alt Bölgeler Ton / Yıl Ton / Yıl I. Alt Bölge 1.090 209 II. Alt Bölge III. Alt Bölge 50 69 10

Yapılış Durumu Kafes + Havuz balıkçılığı Kafes balıkçılığı Havuz balıkçılığı

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Samsun’da su ürünleri üretimi açısından önemli bir potansiyel bulunmaktadır. Samsun İli Karadeniz’in kıyı kenti olması yanında 4 411 ha. doğal göl yüzeyi, 17 289 ha. baraj gölü su yüzeyi, 28 144 ha. gölet su yüzeyi ve 4 615 ha. akarsu yüzeyine sahiptir. İlde su ürünleri yatırımı alabalık ve sazan balığı üretimine odaklanmıştır. Yatırımlar I. Alt Bölgede Bafra İlçesinde yoğunlaşmıştır. Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2004 yılı istatistiki verilerine göre toplam 219 / yıl su ürünleri yetiştiriciliği üretimi içinde I. Alt Bölgenin payı 209ton / yıl ile % 95,4 tür. Yine Bafra İlçesinde 700.000 adet / yıl yavru yetiştirme kapasiteli üretim tesisi mevcut olup, işletme hem kendi işletmesinin yavru ihtiyacını karşılamakta hem de pazarlamasını yapmaktadır. II. Alt Bölgede yer alan Vezirköprü İlçesinde kurulan toplam 50 ton / yıl kapasiteli iki adet alabalık tesisi işletme sermayesi yetersizliği nedeniyle üretime geçememiştir. 2004 yılı fiyatlarıyla 1 kg alabalığın ortalama üretim maliyeti 3.500.000 TL., piyasa satış fiyatı 5.000.000 TL. civarındadır. Üretilen balık il içinde ve çevre illerde tüketiciye
238

sunulmaktadır. Pazarlama sorunu mevcuttur. Üretimde girdi fiyatlarının yüksekliği bunun yanında tüketicinin gelir düzeyinin düşüklüğü, hamsi ve mezgit gibi fiyatı düşük deniz balıklarının oluşu üretimi kısıtlayan başlıca faktörler olarak görülmektedir.
Tablo H.39.İlde Avcılık ve Yetiştiricilik Yoluyla Elde Edilen Su Ürünleri Avcılık Yoluyla Elde Edilen Üretim (Ton / Yıl) 1997 9.380,2 1998 7 251 1999 7 752,4 2000 15 122 2001 16 514 2002 21.305 2003 26.751 2004 28.330 Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 Yıllar Yetiştiricilik yoluyla Elde Üretim (Ton / Yıl) 599,4 680,9 575,7 664,3 721,4 241 138 219

Tablo H.40. Samsun İlinde avcılık ve Yetiştiricilik Yoluyla Su ürünleri Üretiminin Yıllar üzerinden Değişimi (kg.)
Su Ürünü Cinsi Hamsi Barbunya İstavrit Kalkan Kefal Mezgit Lüfer – Çinekop Palamut Diğerleri Toplam Akbalık Kefal Sazan Yayın Turna Kerevit Diğerleri Toplam Alabalık Sazan Alabalık (Deniz) Toplam D.Salyangozu Kum Midyesi Toplam 12.881.340 123.806 61.870 27.720 72.850 1.517.570 2.100 196.050 28.875 14.912.181 19.220 65.600 88.550 13.650 5.000 5.670 12.200 209.890 580.500 6.800 77.000 664.300 644.140 2.737.631 3.381.771 2000 2001 2002 DENİZ BALIKLARI ÜRETİMİ 14.626.472 19.963.938 22.526.747 143.786 94.452 156.131 98.875 422.056 1.558.508 9.550 3.900 9.513 69.453 134.907 70.641 1.009.428 540.680 434.966 100.478 26.080 5.745 276.308 49.095 419.900 43.427 69.730 1.568.545 16.377.774 21.304.838 26.750.716 TATLI SU BALIKLARI ÜRETİMİ 12.565 14.248 21.922 29.530 27.210 17.530 69.410 81.281 95.060 9.800 13.450 5.950 900 300 6.600 8.520 12.040 9.965 136.425 149.129 150.727 KÜLTÜR BALIKLARI ÜRETİMİ 611.976 95.500 126.000 9.500 9.700 6.500 100.000 136.000 6.000 721.476 241.200 138.500 DİĞER DENİZÜRÜNLERİ ÜRETİMİ 465.000 1.023.500 450.000 1.824.324 591.955 2.289.324 1.615.455 450.000 2003 21.220.573 292.378 1.914.305 17.889 261.143 2.612.825 8.923 44.239 1.956.343 28.330.053 25.933 13.650 157.992 5.183 4.893 207.651 210.500 8.500 219.000 208.360 208.360 2004

Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005

239

Tablo H.41.2005 Yılı Su Ürünleri Faaliyetleri Yetiştiricilik Çalışmaları Kurulacak Adedi Yetiştirilecek Ürün İşletme Cinsi 1 Gökkuşağı Alabalığı Karada Havuz 1 Gökkuşağı Alabalığı Kafes 2 Toplam Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 Toplam Kapasite (ton/yıl) 25 25 50 Su Kaynağı Akarsu Baraj Gölü Durumu Yeni Yeni

Tablo H.42.2005 Yılı Kültür yolu ile üretim Cinsi Alabalık Aynalı sazan Toplam Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.43. 2005 Yılı Avcılık yolu ile üretim Miktarı (kg) Deniz balıkları Cinsi Hamsi 4.243.743 Barbunya 151.438 İstavrit 534.865 Kalkan 31.125 Kefal 198.641 Mezgit 602.857 Lüfer 9504 Palamut 1.445.593 Diğerleri 3.197.254 TOPLAM 10.415.020 Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tatlı Su Balıkları Cinsi Sazan Kefal Akbalık Yayın Diğerleri Miktarı (kg) 88.183 25.150 37.628 6.900 7.382 Üretim (ton) 370.000 7.500 377.500

TOPLAM

165.244

Tablo H.44.Su Ürünleri İşleme, Değerlendirme Ve Yetiştiricilik İşletmeleri 3 Adet İşleme ve Değerlendirme 5 Adet Kafes Balıkçılığı (Baraj Gölü) (Faal) 3 Adet Aynalı Sazan Üretim İşletmesi 4 Adet Küçük Alabalık işletmesi 12 Adet Küçük Aynalı sazan işletmesi 1 Adet Yavru Alabalık İşletmesi Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005

İlimizde sofralık alabalık yetiştiriciliği yapan 9 işletme vardır. İşletmelerden 5’i baraj gölünde kafeslerde üretim yapmaktadır.4 adet işletme karada havuzlarda üretim
240

yapmaktadır.9 adet işletmenin kapasitesi 790.5 ton/yıl’dır. Gerçekleşen ürün 370 ton/yıl dır. Bir adet kuluçka işletmesi yavru amaçlı kurulmuş ancak suyun ısı ve kalitesi ile ilgili sıkıntılar yaşandığı için yavru büyütme amaçlı kullanılmaktadır. Deniz suyunu pompalayarak karada üretim yapan 1 işletme vardır. Bu işletme üretimine ara vermiştir.
Tablo H.45.Su Ürünleri Destekleme Çalışmaları Desteklenen Miktar(Kg) 318.096 1.243.000 Adet Yavru Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Destekleme Tutarı (YTL) 190.857 62.150

İlimizde 2005 yılında yapılacak Balıklandırma faaliyetleri için 110.000 adet pullu sazan yavrusu tahsisi DSİ.VII.Bölge Müdürlüğü’nden temin edilemediğinden karşılanamamıştır. H.2.2.5. Kürk Hayvancılığı Bilgi edinilememiştir. H.2.2.6. Arıcılık ve İpekböcekçiliği Samsun İli arı koloni sayısı ve bal üretimi bakımından Türkiye’de üst sıralarda yer almaktadır. 2003 yılı verilerine göre Samsun ilinde 3.119 i ilkel kovan, 80.105 i fenni kovan olmak üzere toplam 83.224 adet kovan bulunmaktadır. Samsun’da kovan başına düşen bal üretim miktarı 20,3 kg olup Türkiye ortalamasının üzerindedir. Kovan sayısı bakımından Türkiye içindeki payı % 2, ancak bal üretimindeki payı % 2,4 tür.
Tablo H.46.Samsun İlinde 2003 Yılında Arıcılık Yapan Köy Ve Kovan Sayıları Arı Kovanı İlkel Fenni Toplam 1.754 50.454 52.208 I. ALT BÖLGE 1.210 15.175 16.385 II. ALT BÖLGE 120 7.500 7.620 III. ALT BÖLGE 3.084 73.129 76.213 SAMSUN Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Arıcılık Yapan Köy Sayısı 337 321 50 708

Grafik : Samsun İlinin Alt Bölgeler Bazında Arı Kovanı Dağılımı 60000
50000 40000 30000 20000 10000 0 I. ALT BÖLGE II. ALT BÖLGE III. ALT BÖLGE İLKEL FENNİ

Şekil H.24. Alt Bölgeler Bazında Arı Kovanı Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

241

Tablo H.46 da Samsun ilinde arıcılıkla ilgili rakamlar verilmiş olup 708 köyde arıcılık yapılmaktadır. Arıcılık faaliyetlerinin en fazla olduğu bölge I. Alt Bölge olup, bu bölgedeki iklimin olumsuz etkisi ve tarımın yoğun olarak yapılması gibi nedenlerle göçer arıcılık zorunlu hale gelmiştir. H.3. Organik Tarım Organik tarım, genel olarak mevcut olan ekolojik dengeyi korumak için tamamen veya mümkün olduğu ölçüde az kimyevi mücadele ilacı ve gübre kullanımı ile hayvancılıkta büyüme düzenleyicileri ve yem katkı maddeleri kullanımı kaldıran, iyi bir toprak bakımı, ekim nöbeti, doğal gübreleme ve biyolojik zirai mücadele yapılması fikrine dayanan, insana ve çevreye dost üretim sistemlerini kapsamaktadır. Organik tarım, tarımsal üretimde hiçbir modern tarım tekniklerinin kullanılmadığı eski bir işletmecilik şekline dönüş değil aksine üretimin her aşamasında belirli bir düzeyin üstünde bilgi ve planlama gerektiren bir sistemdir. Günümüzde organik tarımın tüm olanaklarından faydalanmakla beraber, tarımda ürün kalitesini yükseltecek metotları geliştirerek, toprak yapısını güçlendirme, eko sistemdeki dengeyi bozmayacak etmenleri kullanma ve uygun bitki münavebesi gibi unsurlardan yararlanan bir tarımsal düşünceyi gerektiren bir sistemdir. Ülkemizde üretilen ekolojik ürünler büyük ölçüde yurtdışı pazarlara gönderildiğinden, ürün miktarı ve çeşitliliği yurt dışından gelen talepler doğrultusunda şekillenmektedir.İhracat organizasyonunun gerekliliğinden dolayı üretimler organizasyon kuruluşları tarafından sözleşmeli olarak çiftçilere yaptırılmaktadır. Organik Tarımın Gerekliliği : Nüfus ve gelir artışına bağlı olarak artan gıda talebini karşılamak için verimliliğin arttırılması ihtiyacı, geleneksel tarım sisteminde gübre ve kimyasal ilaçlar gibi işletme dışı girdilerin fazla kullanımına ve bunun sonucunda da gıda güvenliği, biyolojik kirlilik ve çevre kalitesi konusunda endişelerin oluşmasına yol açmıştır. Bundan dolayı, işletme dışı girdi kullanımının en aza indiren organik tarım gibi alternatif yaklaşımlar önem kazanmıştır. İçinde bulunduğumuz bilgi çağında gerek teknolojinin baş döndürücü bir hızla gelişimi ve tüketici bilincinin artması sonucunda, Yoğun tarımsal üretime bağlı olarak ortaya çıkan olumsuzluklar çok daha belirginlik kazanmıştır. Konvansiyonel tarımla birlikte ortaya çıkan çevre kirliliği ve özellikle gıda maddelerindeki canlı varlıkların yaşamlarını olumsuz yönde etkileyen zehirli maddelerin mevcudiyetinin anlaşılması sonucunda çevre dostu, ekolojik, biyolojik, bio – dinamik ve organik tarım gibi değişik kavramalarla ifade edilen sürdürülebilir tarım önem kazanmaya başlamıştır. Organik Tarımın Temel İlkeleri : Organik tarımın hedef edindiği temel prensipler şu şekilde sıralanabilir.
242

1-Organik tarım yapan tarım işletmelerinde üretimle ilgili tüm faktörlerin bir bütün olarak ele alınması ve mümkün olduğu ölçüde işletme içi doğal ham maddeler kullanarak işletmenin kendine yeterliliğinin sağlanması, 2-Bölgeye adapte olmuş ve genetik direnç sağlayabilen bitkilerin kullanılması, 3-Çok yönlü ve dengeli ekim nöbeti uygulanması ve baklagillerin ekim nöbetinde yer alması, 4-Tarımsal üretimde toprak verimliliğinin korunup geliştirilmesi ve besin maddesi eksikliklerinin daha çok doğal kaynaklı gübrelerle sağlanması, 5-Zirai mücadelenin biyolojik mücadele şeklinde yapılması, 6-Yabancı ot mücadelesinin kimyasal ilaçlar yerine mekanik ve kültürel yöntemlerle yapılması, 7-İşletmede bitkisel üretimin yanı sıra arıcılık ve besicilik yapılarak sistemde gerekli olan materyallerin temin edilmesi, 8-Bir işletmenin tüm üretim dallarında organik tarıma geçmesi, 9-Çevre kirliliğine neden olmadan tarımsal üretim yapılması, Türkiye – Karadeniz Bölgesi – Samsun’da Organik Tarım : Ülkemizde yetiştirilen organik tarım ürünleri tamamen ihracata yönelik olarak üretilmektedir. Ekolojik tarım organizasyonu (ETO) nun 1992 yılı kayıtlarına göre ülkemizde 1 780 işletmede 6 046,9 ha.lık alanda 1994 yılı verilerine göre 1 705 işletmede 5 216 ha. alanda, 1999 yılında ise 12 275 işletmede 46 523 ha.lık alanda organik tarım yapılmaktadır. Bu verilerden de görülebileceği gibi ülkemizde organik tarım henüz benimseme döneminde olup, düzenli bir gelişme dönemine girmemiştir. Bu işletmelerdeki üretim ülkemizde faaliyet gösteren ve bu ürünleri satın alan yabancı firmaların kontrolünde yapılmaktadır. Ülkemizde organik tarım yapan üretici sayısı ve buların ürettikleri ürünler incelendiğinde üretim miktarı bakımından ilk sırada yer alan ürünler fındık, incir, üzüm ve kayısıdır. Ülkemizde üretilen ve ihraç edilen organik ürünlerin çoğunu yaş ve kuru meyveler oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra yemeklik dane baklagillerden nohut, kuru fasulye ve yeşilkırmızı mercimek; endüstri bitkilerinden ise pamuk, susam, haşhaş organik tarım ürünleri arasında yer almakta ve Avrupa’da pazarlanmaktadır. Karadeniz tarım bölgesinde organik tarım ürünü olarak; fındık Terme, Samsun, Ordu, Bolu, Trabzon, Giresun, Rize’de, defne yaprağı Samsun’da, elma Trabzon ve Sinop’ta, erik Trabzon’da yetiştirilmektedir. Bilindiği üzere özellikle Doğu Karedeniz Bölgesi Türk Tarımında ve tarımsal ihracatta önem arz eden iki bitkinin üretimi (fındık ve çay) ile dikkati çekmektedir. Organik tarımda üretim sistemi genellikle ithalatçı firmanın organik ürün talebiyle başlamakta ihracatçı firma

243

tarafından belirlenen üreticiler, kontrol kuruluşunca denetlenerek uygun olanlar ve işletmeler belirlenmektedir. İhracatçı firma ve üreticiler arasında yapılan sözleşme ile; Üreticiler belirli standartlara uygun üretim yapmayı taahhüt ederken, ihracatçı firma üretilen ürünleri tek bir partide almayıp, ihracat yapacağı aylara yayarak satın almak istemiştir. Bu durumda mali yönden güçsüz olan fındık üreticisi ürününün tamamını satıp paraya çevirmek isteği gerçekleşmemiştir. Ayrıca üreticilerin başka yerde ikamet etmeleri nedeniyle ürünlerini pazarlama sezonu başında satmak zorunda olmaları, ihracatçı firmanın üreticiye normal üründen farklı fiyat vereceğini beyan etmesine rağmen piyasa fiyatlarıyla ürün almaları gibi nedenler üreticilerin aleyhine geliştiğinden sözleşmeli organik tarım Terme İlçesinde başarıya ulaşmamıştır. İlimizde 21 çiftçi organik tarım faaliyetinde bulunmaktadır. Üretilen ürünler ise 2421 da alanda fındık, 501 da alanda mısır, 310 da alanda çeltik, 260 da alanda soya, 30 da alanda nohut, 14 da alanda arpa, 133 da alanda meyve (ceviz, şeftali, elma, kiraz, çilek, ahududu, böğürtlen), 65 da alanda sebze üretimi olmak üzere 3734 da alanda organik tarım yapılmaktadır. H.4. Tarımsal İşletmeler H.4.1. Kamu İşletmeleri Bölgemiz iklim, toprak ve su kaynakları yönünden Türkiye’nin tarıma elverişli nadir bölgelerinden biridir. Gerek artan nüfusun beslenmesi gerekse milli ekonomiye büyük katkıları dolayısıyla tarımsal üretim bölgemiz için özel bir önem arz etmektedir. Türkiye, yiyecek ve gıda maddeleri üretimi bakımından kendi kendine yeten ve bazı üretim kalemlerinde önemli oranda ihraç potansiyeli bulunan ender ülkelerden birisi durumundadır. Bu büyük imkan ve potansiyelin önemi ve kıymeti, teknolojideki hızlı gelişme ve değişmeye mukabil değişik coğrafyalarda büyük kitlelerin karşı karşıya bulunduğu açlık problemi, dahası teknolojide dev merhaleler kat etmiş ulusların yiyecek ve gıda maddeleri açısından giderek yoksullaşması karşısında daha bariz bir şekilde kendini göstermektedir. Ülkemiz nüfusunun da hızlı bir şekilde artmakta olduğu durumu gözönünde tutulduğunda Türk tarımının daha da iyileştirilmesi, hem Türk çiftçisinin refahı hem de toplumumuzda istikrarın sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu anlamda, Türk tarımının gelişme ve ilerlemesi, Türk çiftçisinin modern tarım teknoloji ve üretim tekniklerine intibakı 137 yıllık mazisi bulunan Tarım Kredi Kooperatiflerinin gücü ile de yakından ilgili bulunmaktadır. Tarım Kredi Kooperatifleri Samsun Bölge Birliği faaliyet alanında Samsun, Ordu, Amasya ve Sinop illeri bulunmaktadır. Samsun il merkezi, ilçe ve beldelerde kurulmuş bulunan, 75 birim Tarım Kredi Kooperatifi ile, 896 yerleşim biriminde 51.381 çiftçiye hizmet verilmektedir. Türk tarımının en büyük iki dezavantajı; tarım sanayii gelişmiş ülkelere oranla birim alandan elde edilen verim düşüklüğü ve nadas alanlarının yüksekliğidir. Verim artışını sağlamada tarımsal girdilerden daha fazla yararlanmak ve yoğun tarım yapmak gereği vardır. Tarım Kredi Kooperatiflerinin çalışma gündemini ve hizmet yükünü teşkil eden konuların
244

başlıcası, ortakların ihtiyacı olan tarımsal girdileri zamanında, yeterince uygun şartlarda kredili olarak temin etmektir. Tarım Kredi Kooperatifleri; gübre, yem, zirai mücadele ilaçları, tohumluk, tarımsal araç gereç ve ekipmanları zamanında, yeterince ve uygun şartlarda sağlamak suretiyle ortaklarını olumsuz piyasa şartları ile aracı ve tefeci gibi menfaat gruplarının tesir ve baskılarından uzak tutmakla yükümlüdür. H.4.2. Özel İşletmeler İlimizdeki Fabrikalar ve İmalathaneler: 397 adet ekmek-pide fırını, 57 un fabrikası, 38 simit fırını, 20 şeker imalathaneleri, 2 tuz fabrikası, 7 alkolsüz içecek tesisi, 21 süt ürünleri, 14 fındık işleme tesisi, 2 bitkisel yağ fabrikası, 22 pirinç fabrikası, 5 dondurma külahı imalat, 12 çay imalathaneleri, 3 bal üretim tesisi, 1 meyve sebze işleme, 8 yemek fabrikası, 5 kuruyemiş fabrikası, 14 gıda ambalaj imalatı, 5 baharatçı, 5 bakliyat, 1 yumurta paketleme tesisi olmak üzere toplam 647 adet gıda tesisi bulunmaktadır. Mezbaha Kombine ve Kesimhaneler : 20 adet kırmızı et ,3 beyaz et, 3 soğuk depo olmak üzere 26 tesis bulunmaktadır. Su Ürünleri Tesisleri: 4 su ürünleri işleme ve değerlendirme tesisi, 4 su ürünleri yetiştiricilik tesisi olmak üzere 8 tesis mevcuttur. H.5. Tarımsal Faaliyetler H.5.1. Pestisit Kullanımı
Tablo H.47.Pestisit Kullanımı İlaçlar İnsektisitler Fungusitler Herbisitler Rodondisit Ve Mollusidler Akarisitler Nematosit Ve Fumigantlar Kışlık Ve Yazlık Yağlar Diğerleri (Fişek) Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tüketilen Miktar (Kg.-Lt.) 186.696 100.002 81.906 56 1.066 0 0 1.150

H.5.2. Gübre Kullanımı
Tablo H.48. Gübre Kullanımı Kullanılan Gübre Saf N Saf P2O5 Saf K2 O

Miktarı (Ton) 24.158 6.912 1.195

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

245

Tablo H.49.Gübre Tüketiminin İlçelere Göre Dağılımı İLÇENİN ADI TOPLAM (Ton) SAF N(Ton) 95.733 24.158 İl Toplamı 2.603 684 Merkez 2.484 643 Alaçam 260 62 Asarcık 834 212 Ayvacık 22.560 5.954 Bafra 16.333 4.110 Çarşamba 19.551 4.661 Havza 1.180 277 Kavak 670 176 Ladik 1.438 397 Ondokuzmayıs 3.160 833 Salıpazarı 3.673 869 Tekkeköy 7.640 1.929 Terme 12.930 3.250 Vezirköprü 417 101 Yakakent Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

SAF P2O5(Ton) 6.912 95 247 33 19 1.668 853 2.049 113 46 113 27 364 294 945 46

SAF K2O (Ton) 1.195 0 7 0 0 305 135 234 4 0 7 0 16 14 465 8

H.5.3. Toprak Kullanımı Samsun İlinde en yaygın olan sorun su erozyonudur. Bu sorundan çok az etkilenen veya hiç etkilenmeyen alanlar, çoğunlukla alüviyal ve hidroformik alüviyal topraklardan oluşan taban arazileridir. Bunlar ırmak yatakları, kıyı kumulları, çıplak kayalıklar, yoğun yerleşim alanları ve su yüzeyi dışında kalan alanların (940.000 ha.) %20’ sini kapsar. Bu da 182.000 ha. erozyonsuz alandır. Orta derece erozyona uğramış topraklar 263.000 ha. ile %28’ lik bir oran teşkil etmektedir. Orta erozyona maruz kalan 263.000 ha.arazinin 204.000 ha. ı kuru tarım arazisidir.Bunlar genellikle ikinci,üçüncü,dördüncü sınıfta yer alan arazilerdir.Orta erozyona maruz diğer araziler fundalık mera ve az yoğun yerleşim yerleridir. İl topraklarının 488.000 ha.’da doğal örtünün tahrip edilmesi veya çok dik yerlerde hiçbir koruma önleminin alınmaması, otlatma veya tarım yapılması sonucu erozyon şiddetlenmiştir. Bu alanların 132.000 ha. ı kuru tarım alanı, 4.000 ha. ı mera, 352.000 ha. alan ise orman ve fundalık olarak kullanılmaktadır. Doğal bitki örtüsü aşırı derecede tahrip olan meralarla bir kısım kuru tarım arazisinden oluşan 4.000 ha. alan çok şiddetli derecede erozyona maruz kalmıştır. Yukarıda izah edildiği üzere 755.000 ha. alan erozyona maruz alandır.

KAYNAKLAR: İl Tarım Müdürlüğü 2005

246

I. MADENCİLİK Ülke ekonomilerinin önemli sektörlerinden biri olan madencilik, ulusların sosyo ekonomik kalkınmaları için gerekli olan enerji ve sanayinin temel hammaddelerini sağlayan tüm faaliyetleri kapsamaktadır. Madenler, ülkelerin doğal kaynaklarından biri olup, giderek artan talepleri karşılamak yüzünden de işletilmeleri kaçınılmazdır. Ancak kullanılmakta olan maden çıkarma metotlarına bakılmaksızın, her türlü maden işletmeleri yoğun olarak arazi bozulmalarına ve doğal çevrenin tahribine sebep olmaktadır. Madencilik işletmeleriyle doğal kaynaklar olan madenler ve mineraller insan refahı için bir taraftan ekonomiye kazandırılırken, diğer taraftan ekolojik çevreye verilen büyük tahribat ve zararları çoğu zaman gözardı edilmektedir. Faaliyetlerin yapıldığı alanlarda ve özellikle açık işletme yöntemi ile çalışılan sahalarda, çalışmalar bittikten sonra topografya, jeolojik yapı, röliyef, su rejimi, iklim ve peyzaj tamamen değişmekte ve bitki örtüsü de harap olmaktadır. I.1. Maden Kanununa Tabi Olan Madenler ve Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler I.1.1.Sanayi Madenleri İlde sanayi madeni bulunmamaktadır. I.1.2. Metalik Madenler İlde metalik maden bulunmamaktadır. I.1.3. Enerji Madenleri Samsun merkez ilçede bilinen metalik maden ,endüstriyel hammadde veya birincil enerji kaynağı bulunmamaktadır. İl genelinde ancak Havza ve Vezirköprü’de linyit kömürü , Havza ve Ladik’te kaplıca suyu ,Bafra ve Çarşamba’da da maden suyu bulunmaktadır. Maden ve Taş ocağı sektörüne ait katma değer, işletme sayısı, istihdam ve ücret verilerinin Türkiye toplamı içerisindeki payları, Karadeniz Bölgesi için sırasıyla %8.12 , % 10.23 , % 34.58 ve % 35.5’dir.
Tablo I.1.Maden Varlığı, Rezerv ve Tenör Bilgileri Madenin Adı Rezerv (ton) Çimento Hammadeleri 51951361 Kurşun Çinko 177 Manganez 420 Tuğla Kiremit 46000 Linyit 4721000 Toplam Kaynak: MTA Genel Müdürlüğü Tenör (%) 4,5 23,88 İyi Bulunduğu Yer ve Mevkii Ladik Yatağı Vezirköprü-Ersandıklı Kavak,Vezirköprü,Ladik Dikbayır Yatağı Havza -

247

08.08. A.2003 17.2004 06. Faaliyet sahaları için Orman İşletme Müdürlükleri veya Defterdarlıklar tarafından müteşebbislere kiralama yapılmaktadır.03.08. Malz. I.3.Ş. Bölge Müdürlüğü İbrahim KURT 06.03.I.03.1.Götür.2.2005 Kaynak:İl Özel İdaresi 2005 I.2004 RUHSAT BİTİŞ TARİHİ 04.Çakıl 1 (a) Grubu Kum .08. Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler Tablo I.2004 06. Çalışır Durumda Faaliyete 2005 yılı başında başladı.08.Porsuk Köyü Çarşamba Öğürlü Köyü Kürtler Çayı Mevkii Vezirköprü Saraylı Köyü Sarıyer Mevkii Vezirköprü RUHSAT BAŞLAMA TARİHİ 05. Buna önlem olarak bu tür faaliyetlerin deşarj izni ve emisyon izni almaları hususunda gerekli işlemler İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından takip edilmektedir.2005 MEVCUT DURUM Faaliyete 2005 yılı başında başladı Faaliyete 2005 yılı başında başladı.4.2005 6 1 (a) Grubu Kum . Faaliyete 2005 yılı başında başladı.09. Tur.03. San. Faaliyete 2005 yılı başında başladı. İŞLETMENİN ADRESİ Yörükçal Köyü İstavroz Çayı Mevkii Vezirköprü Çorak Köyü Mert Irmağı Mevkii Merkez Ağcayazı Köyü Kürtler Çayı Mevkii Vezirköprü Saraçlı . 19.Brl. 2 Sami BIÇAKÇI 06. Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler SIRA NO: 1 İŞLETMENİN TÜRÜ 1 (a) Grubu Kum Çakıl Ocağı 1 (a) Grubu Kum Çakıl Ocağı 1 (a) Grubu Kum Çakıl Ocağı 1 (a) Grubu Kum .2004 18. Bu işlemler esnasında çevre olumsuz etkilenmektedir. Ür.2008 3 Narlısaray Belediye Başkanlığı 19. Cevher Zenginleştirme Taş ocakları veya kum ocaklarından yapılan istihraç sonrası malzemeler eleme veya kırma işlemine tabi tutulmaktadır.2004 18. orman sahası veya hazine arazisidir. 248 .Çakıl Boğaziçi İnş.08. Ocak ruhsatları ise İl Özel İdare Müdürlüğü tarafından rüsum bedeli alınarak verilmektedir.2.09.Çakıl İŞLETMECİNİN ADI Köyl. Madencilik Faaliyetlerinin Yapıldığı Yerlerin Özellikleri İl genelinde Maden Kanunu kapsamında ruhsatlı sahaların çevresi genellikle tarım arazisi.2005 4 5 Karayolları 7.Hizm.2008 16.

5. Patlayıcı malzeme. o faaliyet ilişkin hazırlanan ÇED Ön Araştırma Raporlarında faaliyet sahibinin vermiş olduğu taahhütler çerçevesinde fenni ateşçiler tarafından Jandarma kontrolünde kullanılmaktadır.4. Kesilen ağaç miktarı ve nasıl değerlendirileceği hususu ise Orman İşletme Müdürlüklerince takip edilmektedir. Madencilik Faaliyetlerinin Çevre Üzerine Etkileri Üretim sırasında yer yer patlayıcı malzeme kullanılmaktadır. KAYNAKLAR: -MTA Genel Müdürlüğü 2005 -İl Özel İdaresi 2005 249 .I. I. Madencilik Faaliyetleri Sonucunda Arazi Kazanım Amacıyla Yapılan Rehabilitasyon Çalışmaları Bu tür faaliyetlerin kapanmasına müteakip genellikle ağaçlandırma çalışmaları yapılmaktadır.

1. J. Dünyanın her yerinde birçok ülkede pek çok birincil enerjinin ziyan olmasına sebep onu gerekli hizmete çevirecek olan donanımın tasarımındaki veya gelişmesindeki yetersizliklerdir. -Sektörel bazda enerji tüketiminden kaynaklanan kirlilikleri.1. Oluşturulan ana ve alt başlıkların içerikleri. Birincil Enerji Kaynakları Güneş.1. Bunlar gereken enerji kullanımına dönüştürülünceye kadar makinalarda ısınma amacıyla. -Uygulanan teknolojinin çevreye uygun olup olmadığını. kömür gibi sınıflandırılan alt başlıklardır. -Kurulan tesislerde arıtma. Asfaltit İlimiz sınırlarında asfaltit rezervi yoktur.J.1. Taşkömürü İlimiz sınırlarında taş kömür rezervi yoktur. türbin veya motor gibi araçlarda kullanılıncaya kadar işe yaramaz. -Kurulan tesisin ömrünü. -Kaynak rezervlerini. -Enerji üretimi ile ilgili tesisler için ÇED yapılıp yapılmadığı. -Enerji tasarrufuna yönelik olarak lokal çalışmaların olup olmadığını.1. yapılmakta olan veya planlanan projelerin amaç ve aşamaları. Linyit İlimiz sınırlarında linyit kömür rezervi yoktur. kaynaklarına göre enerji üretimi ve enerji tüketiminin sektörlere göre dağılımı olmak üzere iki ana başlık ile bunların alt başlıklarında sınıflandırılmıştır. kullanılan yakıtın türü ve yıllık tüketim miktarını. J. rüzgar. J. -İllerde yapılacak çalışmalara temel oluşturacak hedef ve yönü tespit etmektir. Genel anlamda. -İllerde bulunan sektörlerin yoğunluğu hakkında genel bilgiyi. J.3.2. ENERJİ Enerji konusunu. -Enerji konusu ile ilgili olarak yapılmış. tanımları ve tüm bu konuların nasıl incelenmesi gerektiği ve konuların rahatlıkla anlaşılabilmesi için geliştirilen kriterler aşağıda verilmektedir. 250 . yıllık üretim kapasitesini. desülfirizasyon gibi kirlenmeyi önleyici ünitelerin bulunup bulunmadığını. -Enerji üretimi ve tüketimi sırasında kaynakların optimum kullanılıp kullanılmadığını. -Enerji ile ilgili mevcut doğal potansiyellerin nicelik ve niteliklerini.

5.4.7. Nükleer Kaynaklar (Uranyum ve Toryum) İlimiz sınırlarında nükleer kaynak rezervi yoktur.632 1.1. Bitümlü Şist İlimiz sınırlarında bitümlü şist rezervi yoktur. 251 . J.1.10. J.217 273 257 76 3.6.1.1.J. Hampetrol İlimiz sınırlarında ham petrol rezervi yoktur. Orman İlimizde sağlanmaktadır. Güneş İldeki güneşlenme süreleri eklerde anlatılmıştır. yakacak olarak kullanılan odun.455 J.Yararlanılan Elektrik Enerjisi Kaynakları ve Üreten Kuruluşlar Yararlanılan Elektrik Santrali Kaynağının Adı Altınkaya Barajı Hasan Uğurlu Suat Uğurlu Derbent Kumköy Toplam Türü (Hidroelektrik/ Termik) Hidroelektrik Hidroelektrik Hidroelektrik Hidroelektrik Hidroelektrik Sahiplik Durumu (TEAŞ/Ayrıcaklı Şirketler/Otoprodüktörler/ TEAŞ’ın Bağlı Ortaklıkları TEAŞ TEAŞ TEAŞ TEAŞ TEAŞ Safhası (İşletme/ İnşaat/Proje) İŞLETME İŞLETME İŞLETME İŞLETME PROJE Kurulu Güç (Gwh/Yıl) 1.9.1. J. Jeotermal İlimizde Jeotermal enerji kullanılarak ısınma veya elektrik enerjisi üretimi yapılmamaktadır.1.1. J.8. J.Hidrolik Tablo J.1.11. ilçelerin orman varlıklarından J.1. Doğalgaz İlimiz sınırlarında doğalgaz rezervi yoktur.

Kükürt oranı yüksek motorin veya fuel-oillerin kullanılması halinde. kükürdü düşük motorin veya fuel-oillerin kullanılması gerekmektedir. Termik Enerji Samsun-Tekkeköy yöresinde kurulu olan ve her biri 100 MW kapasiteli iki üniteden (2x100=200 MW) oluşacak mobil santralda ülkemizdeki rafinerilerin doğal bir ürünü olan 6 nolu fuel-oil yakıt olarak kullanmaktadır. Günlük yakıt ihtiyacı yaklaşık 1000 ton/gün'dür. yakıtın yanması sonucu oluşan ve bacalarından atmosfere verilen. enerjinin tamamının Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) tarafından satın alınması öngörülmüştür. Rüzgar İlimize ait rüzgar değerleri C.1. Yakıt kullanarak elektrik enerjisi üreten ve baca gazlarında bulunan kirletici maddeler ile hava kirliliği yaratan Mobil Yüzer Elektrik Santralleri. bölümünde anlatılmıştır.1. Sıvı Yakıtlı Yakma Tesisleri olarak ele alınmaktadır. 2 Kasım 1986 tarih ve 19269 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği'nde Kirletici Vasfı Yüksek Tesisler kapsamında. İkincil Enerji Kaynakları İlimiz sınırlarında ikincil enerji kaynaklarından enerji üretimi yapılmamaktadır.1. Ayrıca yanma verimi yüksek teknolojiler kullanılarak karbon monoksit ve toz emisyonları en aza indirilmeli. azot oksit emisyonları kontrol altına 252 .J. her biri 17.12. bu Yönetmelikle getirilen baca gazı emisyon sınır değerlerini sağlamak ve Yönetmeliğin 10. J. Biyokütle İlimiz sınırlarında biyokütle ile enerji üretimi yapılmamaktadır. Kirletici Vasfı Yüksek Tesisler kapsamında olan Mobil Yüzer Santrallerin bacalarından çıkan. yakma sisteminde düşük azot oksit emisyonları veren brülörler kullanılarak veya yanma sırasında azot oksit emisyonlarını azaltıcı teknikler kullanılarak. Mobil Yüzer Elektrik Santrallerinin en önemli hava kirletici maddeleri.5 MW kurulu güce sahip 2x7 adet dizel jeneratör (iki adedi yedek ünite) gruplarından oluşmaktadır.13. J.1.2.1. Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği ile getirilmiş baca gazı emisyon sınır değerlerinin sağlanabilmesi için. Mobil Santral. Bir yıl içinde yaklaşık 1752 Gwsaat enerji üretilecek proje kapsamında. J. Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği' nin ilgili hükümleri ile sınırlandırılmış olup. yanma sonrasında meydana gelen ve baca gazlarında bulunan kükürt dioksitin bir Baca Gazı Arıtma Tesisi ile azaltılması gerekmektedir. Santralda kullanılacak dizel motor teknolojisi ile yakıt enerjisinin % 50'si elektrik enerjisine çevrilebilmektedir.1. kirletici gaz ve tozlar. maddesine göre "Emisyon İzin Belgesi" almak zorundadır. kükürt dioksit ve azot oksitlerdir.2. Mobil Yüzer Elektrik Santrallerinde.

egzoz gazları (baca gazları) bacadan atmosfere atılacaktır. atık sularının kontrol altına alınması için Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'nde belirtilen esas ve standartlara da uymak zorundadırlar. Mobil Yüzer Elektrik Santralleri. Arıtma tesislerini takiben.6 ton kireçtaşı (CaCOa) gerekmektedir. Kükürt dioksit gazlarının yaklaşık % 90 oranında tutulabilmesi amacıyla. azot dioksit (NO2) ve kükürt dioksit (SO2) gazlarıdır. Her iki tesiste de planlanan arıtma oranı % 90-95 'dir. İşletmede vardiyeli olarak çalışacak personelden kaynaklanan evsel atıksular tekniğine uygun bir arıtma sistemi ile arıtılacaktır. yukarıda da belirtildiği üzere. Sistemdeki su kapalı devre olarak sürekli kullanılmakta. Dolayısıyla. atık olarak alçı üretilmektedir. Tesiste kullanılacak soğutma suyu sistemi radyatörlü ve tamamen kapalı devre olup. Bu tesisler. Benzer şekilde işletmeden günde en fazla 50-60 kg kadar evsel katı atık kaynaklanacağı öngörülmektedir. Arıtma sonrasında oluşacak alçıtaşı miktarı her bir ünite için yaklaşık 90 ton/gün'dür. Desülfürizasyon ünitesinde kullanılacak kireç taşı bölgedeki kireçtaşı ocaklarından temin edilecektir. Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ne göre "Deşarj İzni'nin alınması zorunludur.5 olması halinde her bir tesiste oluşacak kükürt dioksit gazı miktarı yaklaşık 35 ton/gün olacaktır. gazlar ilk olarak azot oksit (NO2) tutucu ve bunu takiben kükürt dioksit (SO2) tutuculardan geçecektir. Mobil Santral maliyetinin (200 milyon dolar) yaklaşık dörtte biri mertebesindeki bir yatırım (50 milyon dolar) arıtma tesisleri için ayrılmıştır. Gürültü Kontrol Yönetmeliği'nde belirtilen hükümlere de uymak zorundadır. İki büyük çöp poşetine sığabilecek bu atıkların Tekkeköy'deki diğer evsel atıklar ile birlikte bertaraf edilmesi planlanmaktadır. 253 . Tesislerdeki makinelerin çalışmasından kaynaklanacak gürültü seviyesi susturucular kullanılarak ve gerekli izolasyon yapılarak düşürülecek ve en yakın yerleşim yerinde ilgili Gürültü Kontrol Yönetmeliği hükümleri sağlanacaktır. 6 nolu fuel-oil içindeki kükürt miktarının % 3. kükürt oksit arıtma (Desülfurizasyon-DeSOx) ve Azot oksit arıtma (DeNOx) sisteminden geçerek atmosfere atılacaktır.b. katalist filtre sistemi olup. Mobil santralların bacasından çıkacak en önemli hava kirleticileri yukarıda da belirtildiği üzere. Daha sonra bir katalizörden geçen gazlar her gün soluduğumuz havanın % 79'unu oluşturan azot gazına dönüştürülerek bertaraf edilmiş olacaktır. Soğutma suları dışında.Kükürt dioksit arıtma sistemi ise. Bu kapsamda. NOx içeren baca gazı üzerine üre solüsyonu (Amonyak:NH3) püskürtülecektir. toz kireç taşının su ile egzoz gazı üzerine püskürtülmesi ile çalışmaktadır. Her bir ünite için gerekli olan kireçtaşı miktarı 48 ton/gün olacaktır. Dizel jeneratör gruplarından çıkan egzoz gazı. Azot oksit arıtma sistemi. kaynaklardan gelebilecek az miktardaki yağlı sular bir tankta toplanacak ve bir seri arıtma işleminden geçirildikten sonra temizlenmiş bir şekilde alıcı ortama verilecektir. gürültü seviyesi yaşayanları rahatsız etmeyecek boyutlara indirilecektir. çevreden veya denizden herhangi bir su alımı veya alıcı ortamlara herhangi bir su boşaltımı olmayacaktır. Proses sonucunda oluşan alçıtaşı (CaSC>4 2H2O) yöredeki mevcut çimento fabrikalarında veya kurulacak alçıpan tesislerinde değerlendirilmesi veya ilgili fabrikalardan talep olmaması halinde kireçtaşının temin edildiği ocaklara alçıtaşının depolanacağı planlanmaktadır. her bir ton SO2 gazı başına yaklaşık 1.alınmalıdır. tesis içerisinde yıkama v.

4. Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği'nde belirtilen sınır değerlerin aşıldığı her saat için yatırımcı EÜAŞ'ye üretemediği elektrik nedeniyle yüklü bir ceza bedeli ödeyecektir.2.852. Yenilenebilir Elektrik Enerjisi Üretimi İlimizde rüzgar.9 bölümünde anlatılmıştır.310.3.2.057 J. Nükleer Enerji Samsun ilinde. bu arıtma ünitelerinin sürekli çalışması şarttır.237 DİĞER MWh 21. J.414 3.Elektrik Tüketimlerinin Sektörel Dağılımı (1997) MESKEN İLLER SAMSUN TÜRKİYE MWh 279.805. Enerji Tasarrufu İle İlgili Yapılan Çalışmalar Samsun ilinde bu konuda bir çalışma yapılmamaktadır.393 RESMİ DAİRE MWh 55.930 3.1.514.327 80. J.Mobil santral yatırımcılarının Elektrik Üretim Anonim Şirketi ile imzaladıkları sözleşme gereği de. KAYNAKLAR: -DSİ 7.568. J.2.006 AYDINLA TMA MWh 48.193. güneş ve biyokütle enerji üretimleri yapılmamaktadır. jeotermal.3. Ek olarak. Bölge Müdürlüğü 2005 -TEDAŞ 2005 254 .911. doğada bulunan radyoaktif elementlerden yararlanılarak nükleer santrallerde elektrik enerjisi elde edilmemektedir. ünitelerin çalıştırılmadığı süre boyunca elektrik EÜAŞ tarafından satın alınmayacaktır.458 SANAYİ MWh 331. Hidrolik Enerji J. J.816 42.114 TOPLAM MWh 796.654 5. Aksi halde. Enerji Tüketiminin Sektörlere Dağılımı Tablo J.2.898 18.435 TİCARET MWh 58.2.4.615 6.

Bölgede istihdam . oto yedek parçası. SANAYİ VE TEKNOLOJİ K. plastik poşet. muhtelif boyutlarda pompa. nüfus yığılması sebebiyle gitgide zorlaşmaktadır. İlin özellikleri nedeni ile Cumhuriyet tarihinden bu yana ilde KBİ . Azot ve Sigara fabrikası büyük sanayi işletmelerimizin bulunmasına rağmen ilde tarıma dayalı bir ekonomi ön plana çıkması sonucu kent halen bir endüstri kenti haline gelememiş büyük sanayi tesislerde bölgedeki küçük işletmelerin gelişiminde gerekli ivmeyi yaratamamıştır. Özellikle.K. 255 . zirai alet ve makineleri. Bölge küçük ve orta boy işletmelerin yönlendirilmesi ve tesis edilmesi açısından çok uygundur. Kentin yerleşim ve üretim alanları yatırımı diğer Karadeniz illerine göre daha müsaittir. Özellikle 1980 yılından sonra kentte daralan istihdamın çözümü için gelişen endüstri çağına uygun olarak gerek kent civarında gerekse ilçelerinde küçük sanayi siteleri oluşmuş istihdam yavaş yavaş emek yoğun olan küçük işletmelere doğru yönelmeye başlamıştır. gübre. İl Sanayinin Gelişimi. ülkemizin her yerinde olduğu gibi sanayileşmeye Kamu yatırımları ile başlamıştır. konfeksiyon ve tıbbi aletlerdir. plastik PVC tesisleri. Ticaret kenti olan Samsun.1. Kentin özellikle İç Anadolu dan Karadeniz e açılan ilk kapı olması sebebi ile kentin ticari hayatı sürekli canlı olmuştur. bakır. kalorifer kazanı. bakır mamulleri. reçel ve sanayi tipi mutfak eşyası ve buzdolabı üretimi yapan küçük tesisler de mevcuttur. mobilya ve tekstil. Kent stratejik önemi nedeniyle de bölgedeki diğer illere göre avantaj ve üstünlük sağlar. Büyük ve orta ölçekli işletmelerin yanı sıra küçük ölçekli işletmelerinde emek yoğun üretim yapan. yapay jüt. Bölgedeki kamu yatırımlarının da kısa sürede özelleştirilmesi bölge insanının ve müteşebbislerine uygun ve rantabl yatırımlara yönlendirilmesi açısından önem arz etmektedir. Samsun ve yöresinde üretilen ürünlerin en önemlileri çimento. muhtelif şekerleme. tarım ürünleri ve ziraata dayalı üretimin yapılması istihdamın sürekli bu alanda yoğunlaşma çabası istihdamı tesisi etmede gerekli potansiyeli gösterememiştir. Karadeniz havzasına açılan ilk deniz kapısı ve İç ve Orta Anadolu’ya açılan ilk kara kapısı olması özelliği de bölgenin ticari yapısında önem arz eder. Karadeniz sahil şeridinin orta bölümünde yer alan Samsun ili 9579 km2’lik yüzölçümü ile sahil şeridimizin en büyük yüzölçümüne sahip şehirlerimizden biridir. inşaat demirleri. Kentin nüfus yoğunluğu sebebiyle ticari ve sınai yaşantısı canlıdır. Yer Seçimi Süreçleri ve Bunu Etkileyen Etkenler Samsun ili Doğu Karadeniz Bölgesi’nin en büyük metropol kentidir.

226 256 . Karadeniz Bakır işletmeleri A.799 m2 TOPLAM 80 115 963. konsantre hale getirmek ve izabeye tabi tutarak saf bakır elde etmek. Ballıca Sigara Fabrikası ve Çarşamba Şeker Fabrikası ve Tekel Yaprak Tütün İşleme Fabrikası’dır.1953 tarih ve 4/2006 sayılı Bakanlar kurulu kararı Azot Sanayi TAŞ unvanı ile kurulmuştur.Ş.Ş. Şehir merkezinde kalan iki adet Küçük Sanayi Sitesinde bulunan sanayicilerin de Tekkeköy İlçesi Kutlukent Beldesine taşınmaları söz konusudur.818 m2 Proje Safhasında 8 9 74.1968 yılında kurulmuştur. Sanayi Parsellerindeki Faaliyetler Firma Adedi Parsel Adedi Parsel Alanı M2 Üretime Geçen 51 85 726.Şehrimizde Kamu’ya ait 5 adet Sanayi Tesisi bulunmaktadır. Eti Bakır A.12. 2005 İstihdam 2. yurt savunması için patlayıcı maddelerin esasını teşkil eden nitrat asidi ve teknik amonyum nitrat üretmek.465 1.(TÜGSAŞ).Ş.1.05.Ş.Samsun Organize Sanayi Bölgesi Tablo K. Genel Anlamda Sanayi Gruplandırılması Organize Sanayi Bölgeleri 1. Türkiye’nin bakır ihtiyacını karşılamak maksadıyla. Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.2004) Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A. pirit konsantresi ve pirit cevherini üretmeyi amaçlamaktadır. sağlamak ve satmak.456 m2 Kaynak: Samsun Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü.839 m2 İnşaat Halinde 21 21 161. Çarşamba Şeker Fabrikası: 1977 yılında kurulmuş bulunan Fabrika 1989 yılında faaliyete geçmiştir.Ş fabrikalarının Tekkeköy ilçesi sınırlarında konuşlandırılması Samsun 1. Tekkeköy İlçesi Sınırları içerisinde bulunmaktadır.Bu sanayi tesisleri. kompoze gübreleri üretmek.Ş. K.: Ülke tarımı için gerekli her çeşit basit. plastik maddeler endüstrisinin gelişmesine çalışmak.440 321 4. Samsun Gübre Sanayi A. Ballıca Sigara Fabrikası: Tekel İşletmeleri Genel Müdürlüğüne bağlı bir işletme olarak 19 Mayıs ilçemizde faaliyet gösteren Sigara Fabrikamızın kapasitesi 10. sanayinin her kolunda kullanılan azot bileşiklerini sağlamak amacıyla 25.000 ton/yıl filtreli Sigaradır. bünyesinde bulunan sahalardan Bakır cevheri çıkararak. Tekkeköy İlçesi Sınırları içerisinde bulunmaktadır.. Üç adet Küçük Sanayi Sitesinin ve özel sektör sanayi yatırımlarının bu bölgede (Tekkeköy ilçesi Kutlukent Beldesi) yoğunlaşması sürecini başlatmış ve devam etmektedir. ve Eti Bakır A. (Özelleştirilmektedir. Organize Sanayi Bölgesi.2.: Şirket 28. bunun yanı sıra sülfürik asit.

Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı'nın 5.1993 tarih ve 1620 sayılı yazısı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın 1993 yılı yatırım programına dahil edilmiştir. Müteşebbis Heyet 13 kişiden. Faaliyete geçen iş yerlerinde toplam 2465 kişi çalışmaktadır. 3. Bölgenin 1/1000 ölçekli hâlihazır harita Mevzi İmar Planı. 2. Müteşebbis Teşekkül 8.4.1993 tarihinde İl Vali' sinin Başkanlığında.12. Teknoloji Geliştirme Merkezi ve KOSGEB Bölge Labaratuarı ve İdare Binası inşaatı 10 Mart 2000 de ihale edilmiş.Samsun-Bafra Organize Sanayi Bölgesi Yer seçimi çalışmaları tamamlanarak kamulaştırma işlemleri bitirilmiştir. Denetim Kurulu 2 kişiden oluşturulmuştur.2000 tarihinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanarak Bakanlığın OSB Sicil Defterine 27 sicil numarası ile kayıt edilmiştir. planlanan sanayi parselleri 137 adettir. Arazinin İl Tüzel Kişiliği adına tapu tescili yapılmıştır. Bölgenin büyüklüğü 228 ha olup.000. Her kuruluş.500.000 TL keşif bedelli) %61 tenzilatla bir özel firma kazanmıştır ve ihale bakanlıkça onaylanmıştır.7. 100 Ha için altyapı inşaatı ihalesini (2002 yılı birim fiyatları ile 3.Samsun-Kavak Organize Sanayi Bölgesi Samsun-Kavak Organize Sanayi Bölgesi. 21 Firma inşaat halinde olup 8 firma proje aşamasındadır. Yönetim Kurulu 5 kişiden. 15 Nisan 2000 tarih ve 24021 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’nun gereği olarak Müteşebbis Heyet oluşumu bu kanuna uygun hale getirilmiş ve Kuruluş Protokolü 04. Müteşebbis Teşekküle 1/3 oranında iştirak etmiştir. işbirliği çerçevesinde İnternet Samsun Ticaret ve Sanayi Odası Anadolu Teknik Lisesi inşaatına başlanmış ve devam etmektedir. 257 . yerleşim amaçlı sondajlı Jeolojik ve Jeoteknik Etüd Raporu ve Zemin Araştırma Raporları hazırlanmıştır.Sosyal tesisler bünyesinde KOSGEB-OSB Kıraathanesi tamamlanarak hizmete açılmıştır.000. 07 Mayıs 2000 tarihinde temeli atılarak inşaatı süratle tamamlanarak Temmuz 2001 tarihinde hizmete açılmıştır. Kıyı Kenar Çizgisi ile ilgili mevzuat 1 Mart 2000 tarihinde tamamlanmış olup. • Samsun İl Özel İdaresi • Samsun Ticaret ve Sanayi Odası • Kavak Belediyesi kuruluşlarından teşkil edilmiştir.

Vezirköprü Un ve Yem İle Zirai alet sektöründe en çok firma ve istihdama sahiptir. Kavak ilçemizde tuğla ve kireç sektörünün ağırlığı hissettirmektedir. 258 . Ladik ilçemizde Çimento sektörünün.İlimiz Çarşamba ilçesi ise etüt olarak projeye 2001 yılında alındı.+İhale Emanet Emanet Em. 1991 50 50 12.3.S.66 Gülsan Sanayi Sitesi 1975 780 780 340 Örnek Sanayi Sitesi 1980 582 582 460 İlkadım Sanayi Sitesi 1980 646 678 405.S. 1972 459 381 310 Havza Sanayi Sitesi 1974 128 128 38 Ladik Sanayi Sitesi 1976 95 95 69.S 1988 44 47 8. Tablo K. S.337 Ballıca Sanayi Sitesi 7 7 Kızılırmak Sanayi Sit.S.65 Kaynak: Samsun Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü. 2005 75 90 0 90 90 70 0 K. Küçük Sanayi Siteleri Küçük Sanayi Sitelerinin İsmi Kur. 1976 151 151 21 Bafra K.S. Fındık ve Şeker. Un ve Yem ile Tekstil.4 Yirmibeş Mayıs K. Görülmektedir ki.+İhale İhale Emanet Emanet Emanet İhale Emanet İhale İhale İhale Emanet Emanet İnşaat Sev 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 30 10 Banka Kredi 70 0 0 0 60 Bitiş Tarihi 2001 1982 1995 1995 1974 2001 T 2001 1992 1989 1991 1987 1992 1979 Deva Deva Ondokuz Mayıs KSS 1984 1162 1162 659. Havza ve Vezirköprü ilçelerinin de talebi bulunmaktadır.414 Çarşamba Sanayi Sit. Çarşamba. Terme. Yılı Ortak Sayısı İşyeri Sayısı Site Alanı Fiili Rezev İnşaat Yapım Şek Em. KSS 1958 413 486 212 Alaçam Sanayi Sitesi 1975 142 178 45.2. Bafra Sigara. Havza Un ve Yem.796 Terme Sanayi Sitesi 1979 196 281 40 Vezirköprü Sanayi Sit. Çeltik ve Fındık. Sanayinin İlçelere Göre Dağılımı Ticaret ve Sanayi Odası Bulunan 5 ilçede bulunan sanayi tesisleri aşağıda sınıflandırılmıştır. 1967 211 211 120 Ondokuz Mayıs K. 1984 217 220 49.738 Samsun I.

530 4.4.659.000 1.000 263.555 12.032.397 Kristal Şeker* 78.000 1 Karisör 467 1 Elisa Kit 53.760 Toplam 19 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.060 89. 2005 Birim Ton Ton Adet Ton Ton Ton Ton Ton Adet Ton m³ Adet Adet İstihdam 319 36 166 86 64 13 12 16 24 22 8 766 259 .Boru.060 Naylon Poşet.960 Birim Ad Ton Ton Kg Ton Ton Ton Adet Adet Adet m³ Adet Ton Ton m³ Ton m² Adet Ton Ton Ton Adet Ton Lt Ton İstihdam 638 164 6 4 35 105 3 143 10 320 60 19 35 8 4 8 5 25 3 5 5 40 30 1. Plastik Poşet. Sakatat Toplam 57 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.600 2 Süt ve Süt Ürünleri 969 1 Ekmek 235.Tablo K.047 106.614 Hazır Giyim 1. Torba 1.924 9.779 1 Çakıl 24.Bidon 2 Parke. Çarşamba Sanayi Firma Sayısı 4 4 1 1 1 Ürün Türü Kurulu Kapasite İç Fındık 45. Ahşap Parke.400 43.Kum Hazır Beton 1 Cam Mozaik 1 Isıcam 2 Avize 1 Güneş Enerjisi Deposu 2 Muhtelif Tarım Makinası 1 Sanayi Tekerleği 1 Yangın Söndürme Cihazı 1 Öğütülmüş Tuz 1 Rafine Vinterize yağ 1 Piliç Eti.608 15.638 1.200 72.Reçel. 2005 Tablo K.000.165 Melas* 20.048 40.992 1.096 Deniz Ürünleri.547 409 12. Kapı Muhtelif Mobilya 3 PE.356 76.212. Bafra Sanayi Firma Sayısı 1 16 1 1 6 3 1 2 1 2 6 Ürün Türü Kurulu Kapasite 12.675 Sigara Üretimi (Ballıca) Un ve Yem İmalatı Yem İmalatı Şekerleme. Tahin Prinç Süt ve Süt Ürünleri Soğuk Hava Deposu Nevresim elyaf yorgan Elektrikli Battaniye Pantolon eşofman Kereste.122 88.840 140.920 991. salyangoz vs 1.3.000.045 4.200 163 1.PVC boru.080.Bordür.Büz.000 2 Çeltik 6.720 1.665 Yaş Küspe* 129.800 161.

6.872.680 8.520 10.484 43.7.000 165 Birim Ton Ton Adet Ton İstihdam 167 22 13 6 208 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.680 122.384 2.123.840 28.Römork. kabin Ekmek Orman Ürünleri Mermer Levha Demir Tel.863 48.397 2.400 Birim Ton Ton M² M² Ton Ton Adet Kg Adet Kg İstihdam 1 1 2 1 Toplam 0 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.275 65. 2005 Tablo K. Terme Sanayi Firma Sayısı 7 10 1 Ürün Türü Çeltik İç Fındık Küp Pres Yonga Levha* Küp Kontra Plak* Alüminyum ve Ürünleri Hayvan Yemi Ekmek Kuru Pasta** Yaş Pasta** Dondurma** 23 Kurulu Kapasite 31.850 1. Çivi 18 Kurulu Kapasite 170. 2005 Tablo K.160 44.737 93.Tablo K.800 7.075. 2005 260 . Vezirköprü Sanayi Firma Sayısı 7 5 2 2 1 1 Toplam Ürün Türü Un ve Yem İmalatçıları Zirai Aletler.230 Birim Ton Ton Kg m³ m² Ton İstihdam 90 36 18 149 6 7 306 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.200 21.5. Havza Sanayi Firma Sayısı 16 1 1 1 Toplam Ürün Türü Un ve Yem İmalatı Süt Ürünleri Ekmek Şoklama ve Kokoreç 19 Kurulu Kapasite 539.324 1.Su Tankeri.320 4.

0 14.3 19.302 ve firma başına ortalama istihdam 26. Sanayi Gruplarına Göre İşyeri Sayıları ve İstihdam Durumu Samsun Sanayinin Sektörler İtibariyle sayıları. İstihdam 26.Susam.Helva İmalatçıları Cam-Avize Sanayi Asansör Montaj Kağıt ve Baskı Muhtelif İmalat Toplam Firma Sayısı İstihdam 67 41 53 22 71 54 27 11 20 10 4 13 11 13 9 38 465 1750 1691 1336 1158 1139 999 743 707 384 368 196 194 186 134 116 1201 12302 Ort. sağlanan istihdam ve ortalama istihdam sayıları aşağıdaki tabloda verilmiştir.5 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası. En yüksek ortalama istihdam Bakır İmalatçıları grubunda sağlanmakta bunu. Döküm Trikotaj Ve Konfeksiyon İmalatçıları Lastik Ve Plastik Eşya İmalatçıları Kimya Ve İlaç Sanayi Gıda Ağaç Ve Mobilya Sanayi Taş Ve Toprak Sanayi Bakır-Pirinç-Alüminyum-Demir Çekme Un ve Yem İmalatçıları Oto Bakım Servisleri Tıbbi Ve Cerrahi Alet Üreticileri Şekerleme.2 52. Bu tablodan da görülebileceği gibi toplam sanayici sayısı 465 . Tablo K.K.5 kişi olarak görülmektedir.9 10. Samsun Sanayinin Sektörler İtibariyle Sayıları Bölüm Makine.6 26.Tahin.9 31.1 41.2 36. En fazla istihdamı Makine imalatçıları sağlamakta bunu Trikotaj ve Konfeksiyon Tesisleri .5 36. Kimya ve İlaç sanayi ve Tıbbi Ve Cerrahi Alet Üreticileri izlemektedir. 2005 261 .8 49. En fazla firma Gıda sektöründe bulunmakta bunu Makine İmalatçıları.3 12. sağlanan toplam istihdam 12.6 16.8.4.0 18. Mobilya ve Lastik Ve Plastik Eşya İmalatçıları izlemektedir.2 25. Lastik ve plastik Eşya imalatçıları ile ilaç sanayi imalatçıları izlemektedir.5 64. Çelik Konstrüksiyon.9 16.

sanayide % 26. bilim .75 ve diğerlerinde % 6.ölçü.17.87.22’dir. İkinci sırada ise Türkiye ve Karadeniz Bölgesinde meskenler. meskenlerde % 82. Samsun ilinde ise resmi daireler gelmektedir.76 şeklindedir.76. 2% Dem ir dışı Metal 12% Lastik 4% Kim ya 2% Plastik 17% Şekil K. aydınlatmada % 5. Samsun ilinde ise meskenlerdedir.5.kontrol ve optik Donatım ı im alatı Gıda 4% 10% Madeni Eşya San.34.K.43 ve Samsun ilinde % 78. Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı Meslek.53 ve diğerlerinde % 5. İkinci sırada ise Ticarethaneler gelmektedir. 2005 Elektrik Samsun’da elektrik tüketimi. meskenlerde % 35. resmi dairelerde % 15. Samsunda elektrik abone sayıları. Karadeniz Bölgesinde % 85.16. ticarette % 9. 262 . Resmi dairelerde % 0. ticarette % 11.67. 6% 2% Elektrik Makinalar 8% Cam 2% Elektriksiz Makinalar 12% Gübre 2% Dokum a ve Giyim 4% Orm an 13% Pişm iş Kil ve Çim ento Ger. Türkiye ve Karadeniz Bölgesinde toplam içinde en fazla elektrik tüketimi sanayi işletmelerinde.75. Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.69 ile meskenler almaktadır.78. Sanayi de % 0. Abone sayılarına bakıldığında en fazla payı Türkiye de % 81. Dem ir-çelik San.1.

2005 K.135 457.622 2.6.801 224 2. Sanayiden Kaynaklanan Çevre Sorunları ve Alınan Önlemler İlimizde özellikle Kutlukent ve Tekkeköy sınırlan içerisinde bulunan Organize Sanayi Bölgesinde irili ufaklı tesisler bulunmaktadır.136 14. Tesislerin özellikle inşasından önce Belediyelerce kurumumuzdan bilgi alınmaması tesislerin kurulduktan sonra izinlerim almalarına yol açmakta bu durumda işlemlerin uzamasına yol açmakta. Oto gaz istasyonları da emisyon iznine tabii olup bunlarla ilgili çalışmalar devam etmektedir.167 14.283 2.9.957 57. 263 . Gerek mahalli çevre kurulu ve gerekse İl Hıhzıssıhha Kurulunda alman kararlarla 6 no lu Fuel-oil kullanımı yasaklanmakta yada özel izine bağlanmaktadır. Elektrik Abone Sayıları Mesken Şantiye Ticarethane Sanayi Resmi Daire Kit Hayır Kurumu Tarımsal Sulama Özel Trafo Diğer Toplam 2000 371.Tablo K.s) gerekli önlemler aldırılmaktadır. Özellikle kirletici vasfı yüksek tesislerden başlanması koşuluyla tesisler denetim altına alınmaya çalışılmaktadır.980 834 1. Kapasiteleri itibarıyla Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine girmeyen tesislerde de proseslerine göre ortaya çıkan atıklarına göre (partikül madde. duman.odun yada fındık kabuğu gibi yakıtlar kullanan yerlere gerekli uyanlar yapılarak ya kurum tutucular takılmakta yada yasaklanmaktadır. Bunların dışında Hava Kalitesinin Kontrolü Yönetmeliğine tabi olan küçük çaplı işletmeler vardır ve bunlarında insan ve çevreye etkilerinin ortadan kaldırılması için çalışmalar devam etmektedir.193 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.559 776 1.067 59.142 2001 379. İzne tabii olmayan tesislerde de çeşitli önlemler alınmaktadır. koku v.Kömür.749 767 2. Yukarıda bildirilen tesisiler önemli kirleticiler çıkarabileceği bilinen tesisler olup öncelikle bu tesislerin kontrol altına alınmaya çalışılmaktadır. sağlam verilerin oluşmasını engellemektedir.245 4. Tamamı tespit edilememiştir.Her türlü emniyet tedbirlerinin alındığı resmi makamlarca tespit edilen oto gaz istasyonlarına Mahalli Çevre Kurulu karan ile ölçüm yapılmasına gerek duyulmadan izin verilmektedir.583 1.154 469.369 3.515 4.

4) Arıtma tesisi var (Tablo 5.14) Çalışmalar devam ediyor. Birçok tesis eski teknoloji ile çalıştığından bunların standartlara uyması da oldukça güç olmaktadır.11.12.NO ve HF gibi gazların insan sağlığına ve kültür bitkilerine etkileri hakkında bir çalışma yoktur.5) Paket arıtma tesisi var (Tablo 21. Tekkeköy Oyak Beton San. A.Yibitaş şirketine ait Çimento Klinkeri öğütme tesisinde ve Hazır beton tesislerinde elektro filtre mevcuttur.12.2000 12.1) Fiziksel arıtım (Tablo 5.6.) Ladik ilçesinde bulunan Çimento Fabrikası.Elimizdeki kayıtlarda yüksek kükürtlü ve düşük kaliteli yakıtların kullanıldığı veya doğal gazla çalıştırılan tesis bulunmamaktadır. Sanayi Tesisleri Arıtma Tesisi ve Deşarj Durumları IRA NO: 1 2 3 4 5 6 7 8 TESİSİN ADI ADRESİ Kisan Un Fab.1) 01.Ş.04.(Genellikle 2 no lu Fuel-Oil kullanılmaktadır. A. Tic. Ekonomik ömrünü dolduran işletmeler konusunda elimizde bir veri yoktur.10.2000 9 10 264 .2.02. 27. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliği Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine göre Ek: 8 Liste A ve B ye giren işletmelerden standartlara uyanlara Emisyon izni verilmekte.1.2003 03.1998 (Tablo 5.K. Evsel atıksu Tekkeköy FKK Güney Oto Lastik ve Takoz San.12.1) 03. Tekkeköy Unsan Osmanlı Un Fab. Genel olarak tüm işletmelerin ölçüm sonuçlan elimizde olmadığından bir karşılaştırma yapmak mümkün olmamaktadır.Ş.2001 12. K. Tekkeköy Karadeniz Bakır İşletmeleri (Metal Sanayi) Tekkeköy Karadeniz Bakır İşletmeleri (Soğutma Suyu) Tekkeköy Filiz Şekerleme Tekkeköy Bayramoğlu Balıkçılık Tekkeköy ARITMA TESİSİ DURUMU Fiziksel Arıtma (Tablo 5.11.Yibitaşa emisyon izni verilmiş Ladik çimento fabrikasına da izin verme çalışmaları devam etmektedir. Tic.1998 DEŞARJ İZİN TARİHİ 20.2004 25.2002 13. SOj . Tekkeköy Oyak Beton San.2004 (Tablo 15.1) Biyolojik arıtma tesisi var (Tablo 5. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Su Kirliliği Tablo K.6.05.15) (Tablo 20.09. Tekkeköy Recepoğlu Un Fab. standartlara uymayanlara ise standartlara uymaları için uyanlar yapılmaktadır.1) Fiziksel arıtım Maden (Tablo 7.

2002 21.03. Çalışmalar devam ediyor Çalışmalar devam ediyor 30.1) Arıtma tesisi var (Tablo 11.08. Şti.08.12. Terme Çavuşoğlu Petrol Ürünleri Ltd.2002 13.08. Terme Doğanay Tesisleri Miliç Mevkii Terme Soğancılar Dinlenme Tesisleri Terme ARITMA TESİSİ DURUMU Fiziksel arıtma DEŞARJ İZİN TARİHİ 02.3) (Tablo 20.13) (Tablo 20.5) (Tablo 5. Sakarlı Beldesi Terme Okumuş Petrol Ürünleri Ltd.2002 23.1) Fiziksel arıtım (Tablo 15.2002 265 .12.2002 13.7c) (Tablo 20.2) (Tablo 7.Ş.2000 Paket Arıtma var (Tablo 21.7a) (Tablo 14.3) (Tablo 20.3) (Tablo 20.6) Fiziksel arıtım (Tablo 21.2002 Çalışmalar devam ediyor.1997 Çalışmalar devam ediyor.03. Şti.04.1) (Tablo 14.7c) (Tablo 14.3) 01. Merkez TERME METAL Sanayi Evci. Şti.3) Arıtma Tesisi var (Tablo 5.3) Çalışmalar devam ediyor 26 Çalışmalar devam ediyor 27 Çalışmalar devam ediyor 28 27.12.03. Tekkeköy TÜGSAŞ Fosforik Asit (13) Tekkeköy TÜGSAŞ Fosforik Asit (03) Tekkeköy TÜGSAŞ Amonyak Depolama Tekkeköy TÜGSAŞ DAP Tesisi Tekkeköy TOTAL-Oil (Petrol Sanayi) Tekkeköy 19 Mayıs Hazır Beton Tekkeköy Fahri CANDAL Alabalık Çiftliği Tekkeköy Hakan Petrol Tekkeköy Özön Petrol Ltd. Miliç Mevkii (Metal anayi) Birpet Birlik Petrol Ltd.IRA NO: 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 TESİSİN ADI ADRESİ Yeşilyurt Demir Çekme San. Çalışmalar devam ediyor 13.Ş. Samsun Dolum Tesisi Tekkeköy Petrol Ofisi ( Petrol Sanayi) Tekkeköy Petrol Ofisi (Evsel Lojman) Tekkeköy TÜGSAŞ H2SO4 Fab.2) Paket Arıtma var (Tablo 21.05. Miliç Mevkii (Evsel atıksu) TERME METAL anayi Evci. Tekkeköy Yeşilyurt Petrol ve Turizm Ltd.2002 30.05. Tekkeköy TÜGSAŞ NP-NPK Fab. Tekkeköy Yeşiloğlu Akaryakıt Ltd.1997 12.2002 25 (Tablo 20.08.1) (Tablo 20. Şti.07.2001 YOK 13.1) Seperatör (Tablo 11.12. Tekkeköy AYGAZ A.3) (Tablo 20.Şti.2003 13.2001 29 30 31 32 33 34 35 12.17) (Tablo 20. Tekkeköy SAMES A.1) (Tablo 20.3) (Tablo 20.2001 27.3) (Tablo 20.Şti.2004 27.08.

Çarşamba Opet Günsan Petrol İstasyonu Çarşamba Özcanlar Petrol Acıklı Çarşamba Moil petrol Çarşamba PET-OR Petrol Salıpazarı Taflan Un Fab.2001 23. Çalışmalar devam ediyor 30. Yalı mah.05. Cami mah.3) (Tablo 20.2002 31. İmren Akaryakıt Ankara Karayolu Örnek Petrol Ankara Karayolu 19 Mayıs Üniversitesi Üniversite Kampüsü 19 Mayıs Polis Okulu Altınkum Pelit Petrol KURUPELİT ARITMA TESİSİ DURUMU Var (Tablo 21.1) Fiziksel Arıtım Gıda san. Ltd.2002 30.11.3) Paket Arıtma Var (Tablo 21.1) Tablo (20.3) (Tablo 20.3) DEŞARJ İZİN TARİHİ 21.1) (Tablo 20.3) (Tablo 20.05. (Tablo 5. (Tablo 5.13) (Tablo 5. Kardez Su ürünleri İşleme Çarşamba Hürriyet Süt Fabrikası Çarşamba Samsun Çarşamba Havaalanı Çarşamba Lale Petrol Çarşamba Öztürk Metro Turizm Tic. Ltd.2001 13.2002 25.3) Biyolojik Arıtma (Tablo 21.12. Camadan Un Fab.2002 Çalışmalar devam ediyor.04.2000 Çalışmalar devam ediyor 27.04.2003 30.3) Var (Tablo 5. (Tablo 5.1) Var (Tablo 5.3) Fiziksel Arıtım Gıda san.10.2002 20.1) Fiziksel Arıtım Gıda san.11.10.01. Ankara Karayolu Km.3) (Tablo 20.1) Biyolojik Arıtma (Tablo 21.12.11 a) Var (Tablo 5.1) (Tablo 20.10.14) Paket arıtma var (Tablo 21.Ş.2002 Çalışmalar devam ediyor Çalışmalar devam ediyor Çalışmalar devam ediyor 01.2002 30.2003 13.1999 05.IRA NO: 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 TESİSİN ADI ADRESİ TERME Belediyesi Arıtma tesisi Terme Ernur Balıkçılık Sancaklı Köyü Terme Güner Kardeşler Tekin Süt Terme Yiğitler Petrol İstasyonu Çarşamba Çubukçu Petrol Çarşamba BOTAŞ A.1) (Tablo 20.2002 266 .05. Taflan Keleşoğlu Un Fab. Ankara Yolu 2. (Tablo 5. Çarşamba Öztürk Metro Turizm Tic.3) (Tablo 20.2002 11.3) (Tablo 20. Km. Şti.2001 21.2003 21.1) Fiziksel arıtma Gıda san.10. No: 55 Kurupelit Kurtoğlu Un Fab.3) (Tablo 20.1) Fiziksel arıtma Gıda san.03. (Tablo 5.3) Biyolojik arıtma (Tablo 21.08. No:181 Taflan Bolat Un Fab.10.2004 05.09.2004 30.02. Şti.07. Çarşamba Çarşamba Şeker Fab. Cami mah.2002 01.

06.1998-03.2000 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 Tekel Ballıca Sigara Fab.2002 23. Alaçam Un Fab.IRA NO: 63 64 65 TESİSİN ADI ADRESİ Murat Petrol TAFLAN Gürsoy Hazır Beton Akbulut Un Fab.3) Fiziksel Arıtım (Tablo 20.01.2) Paket Arıtma (Tablo 21.10.1) KimyasalArıtım (Tablo 10.07.2004 23.Ş Yeşilkent Beldesi Üstün Avize Yeşilkent Beldesi Erpet Petrol Yeşilkent Beldesi Mert Petrol Yeşilkent Beldesi Asarcık Un Fabrikası Belikler Petrol Asarcık 03.05.2002 21. Nitelikli Diğer Atıksular DEŞARJ İZİN TARİHİ 13.1998 27.Tic.3) (Tablo 20.09.1) (Tablo 20.12.3) Fiziksel Tablo (7.1) Fiziksel Arıtım (Tablo 5.2002 03.2004 267 .2002 26.2003 25.2003 02.2003 04.3) Fiziksel Arıtım (Tablo 5.2003 13.11. Nitelikli Diğer Atıksular End.1) (Tablo 20.01.05.3) Kimyasal Arıtım (Tablo 5.2003 YOK 27.05.2002 YOK 30.11.05.12.8) Evsel Nitelikli Atıksu Cam Sanayi End.1) Biyolojik Arıtma (Tablo 21.3) Biyoljik arıtma (Tablo 5.4) (Tablo 20.3) Fiziksel Arıtım (Tablo 20.05.06. Aydın Petrol Vahdet Un Fab.5) Fiziksel arıtım (Tablo 7.2001 01. ARITMA TESİSİ DURUMU Tablo (20.2004 02.2004 27.04.05.A.2000 23.08.3) Biyolojik arıtma (Tablo 5.8) (Tablo 5.2001 27.5) Fiziksel Arıtım (Tablo 5.2004 13.1) Fiziksel Arıtım (Tablo 5.Kelikler BAFRA Aranan Un Fabrikası Beyazbaşak Un Fab.2001 02.2001 (Yenilenecek) 21.2004 02.5) (Tablo 20.06.1) Fiziksel Arıtım (Tablo 5.12.2003 13. 19 MAYIS Karadeniz LPG Petrol Ay-Pİ Tavukçuluk Güney Un Fab.11.1) Biyolojik arıtma (Tablo 21.05.1998 23. Sancak Tekstil TEAŞ Altınkaya HES İşletme Müdürlüğü Bafra Belediyesi Arıtma Tesisi Köpürbaşı Mevkii Yibitaş lafarge Hazır Beton tesisi Köpür Başı Mevkii Betontaş Hazır Beton tesisi Köpür Başı Mevkii Söşa Benzin İstasyonu Sinop Yolu Çuhacı Petrol Bafra Şafak Petrol I Şafak Petrol II Bafay yağ Nalboğazı mevkii Tataroğlu Petrol AK Tavuk Yibitaş Laferge Orta Anadolu San.05.08.1) Fiziksel arıtım (Tablo 7. Nitelikli Diğer Atıksular Gıda Sanayi End.01.

Gıda San.05.2002 02. Gıda San.2002 13.2003 K.2003 20.2001 13.01.2001 01.2002 20.10.02. Gıda San.08.2003 27.IRA NO: 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 TESİSİN ADI ADRESİ Ladik Çimento Fabrikası Hamamayağı Kaplıcaları Ladik Hafızoğlu Un Fabrikası Dörtyol Mevki Toplalhacılar Un Fabrikası Dörtyol Mevki Es-Kav Un Fabrikası PTT karşısı Yemsel Tavukçuluk Asarcık Yolu 4.2003 27. Gıda San.Km Havana Turistik Tesisleri l Samsun Karayolu Altınbaşak Un Fabrikası l Ilıca Beldesi Havza Altınbaşak Un Fabrikası ll Ilıca Beldesi Havza Bereket Un Fabrikası Ilıca Beldesi Havza Karaoğlan Un Fabrikası Ilıca Beldesi Havza Hasan Usta Un Fabrikası Eymir Köyü Beşgöz Un Fabrikası Çeltek Köyü Teşvikiye Un Fabrikası Boyalıca Mah. Aydınoğlu Un Fabrikası Samsun Karayolu 2.07.2002 27.2001 27. Gıda San.04.2003 110 111 112 113 114 115 Gıda San. 268 .6.2001 27.2003 27.07.12.07.2003 27. Gıda San.2004 20.08.07. Gıda San. Gıda San.4.6.2004 20. Gıda San. Atıksu Gıda San. Gıda San. DEŞARJ İZİN TARİHİ 13. Gıda San. Gıda San.07.3. km Gözde Bereket Un Fabrikası Habibfakı Köyü ARITMA TESİSİ DURUMU Evsel Atıksu Evsel Atıksu Gıda San. 13. Nit. Gıda San.2004 27.2003 27.07.2002 20.km Hayat Erginler Un Fabrikası Vezirköprü Yolu Üzeri Eren Un Fabrikası Samsun Karayolu 12km Osman Mutlu Un Fabrikası Kazımpaşa Cad.07. Nur Un Fabrikası Ilıca Beldesi Havza Vezir Un Fabrikası Ağcayazı Köyü Çiçek Un Fabrikası Havza Yolu 3.07.km Ayanoğlu Un Fabrikası Samsun Karayolu 2.2003 30.06. Gıda San. End. Gıda San. Gıda San.02.07. Gıda San..07. K.08.07. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Toprak Kirliliği İlde sanayiden kaynaklanan toprak kirliliği hakkında yapılmış bir çalışma yoktur. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Gürültü Kirliliği Gürültü kaynakları oranları ile sıralandığında sanayii gürültüsünün toplam gürültü içerisinde % 6'lık bir paya sahip olduğu görülmektedir.07.2002 23.2003 23.

gürültüye neden olan etken susunca veya durunca ani olarak son bulur ve herhangi bir tortu veya kalıntı bırakmaz.Ş. Sanayi Tesislerinin Acil Durum Planı İlimizde “Endüstriyel Kazalar İçin Acil Eylem Planı” hazırlanan tesisleri şu şekilde sıralayabiliriz: -Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.6 Kimya Sanayi %2.Ş. %4.5. -Eti Bakır A. yanması veya tahrip olması söz konusu değildir.o Mensucat % 2. LPG Dolum Tesisi.7. A. Ağır işitme meslek hastalıkları sanayi buranşlarına göre az veya çok olabilmektedir. -Aygaz LPG Dolum Tesisi.Sanayinin sebep olduğu gürültü pek fazla olmamasına karşın orada çalışan insanlar açısından büyük öneme sahiptir. -Milangaz LPG Dolum Tesisi.1 Elektro Sanayi %2. Gürültüden dolayı herhangi bir maddi kirlenme veya radyasyon olamadığına göre canlı varlıkların zehirlenmesi.6 Odun Sanayi %5. K.Ş -Yıldız Kimya San.7 İnşaat % Çeşitli Sebepler %63 Madencilik %4 Taş Sanayi %5 Madencilik Kısaca özetlenirse. A. Tic. K. LPG Dolum Tesisi. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Atıklar İlde herhangi bir sanayi tesisi için tehlikeli ve zararlı atıkların özellikleri. -Samgaz San.Ş. İnsanlar fazla gürültüden " ağır işitme" meslek hastalığına yakalanabilirler. -Gesan Yatırım ve Tic. gürültüden dolayı meydana gelen çevre sorunları. Sanayi kuruluşlarına göre ağır işitme hastalıklar oranları şöyledir.6. çeşidi ve bertaraf yöntemleri ile ilgili bir çalışma yapılmamıştır. -Petrol Ofisi Bölge Müdürlüğü -Elf-Selyak Akaryakıt Terminali -İpragaz LPG Dolum Tesisi KAYNAKLAR: -Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü 2005 -Sanayi ve Ticaret Odası 2005 269 . miktarı. Bunlara örnek vermek gerekirse: Güney Almanya'da 1969-1978 Yılları arasında Demir çelik sanayinde çalışan işçilerin 1700 kadarı gürültüden ağır işitme hastalığına maruz kalmışlardır.

mevcut su tesislerinin yenilenmesi ve yaygınlaştırılması gibi konuların incelenmesi amacıyla bir rapor hazırlanmıştır. Mert Irmağı üzerinde. Frenk kilisesi civarında evlere. DSİ VII. Temiz Su Sistemi Samsun kentine içme ve kullanma suyu temini ile ilgili ilk mühendislik çalışmaları 1926 yılında başlamıştır. Bu göletlerden yatağa salınan su. DSİ VII. Semte Subaşı denmesinin esası da buna dayanmaktadır.1. Bölge Müdürlüğü sitesinin bulunduğu yerden geçerek. DSİ Genel Müdürlüğü tarafından. Bu kuyulardan 9 tanesi Kürtün Irmağı vadisinde olup. İkinci bir ana hat bugünkü DSİ VII. Subaşı semtine gelir. Kurak mevsimlerde görülen su sıkıntısının giderilmesinde yardımcı olmak üzere. 3 tanesi Atakum düzlüğünde geri kalan toplam 32 tanesi verimli çalışmıştır. çeşmelere ve hamamlara pöhrenk denilen pişmiş kilden yapılan borularla dağıtılmıştır. Bu raporda. Bölge Müdürlüğü ve Samsun Belediyesi’nin işbirliği ile yapılan bir regülatörden alınarak. DSİ VII. 1968 yılında. ALTYAPI. Bu rapor doğrultusunda.L. Kehrizlerle getirilen su. şehre cazibe ile iletilmiştir. 1972 yılında bir. Hızla büyüyen kentin artan su ihtiyaçlarının karşılanması için DSİ VII. 1975 yılında iki ve 1976 yılında üç kuyu daha açılmıştır. 1926 yılında. Kente verilen su miktarı toplam 800 lt/sn civarında olup. 1958 yılında. 270 . Bölge Müdürlüğü tarafından ayrıca. mevcut tesislerden ayrı olarak 500 litre/s’lik bir kapasitenin daha devreye sokulması önerilmiştir. Altyapı L. Özellikle Sonbahar aylarında yer altı su seviyesinin düşmesi sonucunda kuyuların verimlerinde önemli düşmeler gözlenmiş ve şehirde su sıkıntısı çekilmiştir. şebeke kayıpları ile bu miktar 600 ~ 650 lt/s ye kadar düşmüştür. İller Bankası tarafından da 5 adet kuyu açılmıştır. ULAŞIM VE HABERLEŞME L. Bölge Müdürlüğü’nce. buradan şehre dağıtılırdı. kentin 30 yıl sonraki (1988) su ihtiyaçları hesaplanmış. Samsun kentine içme ve kullanma suyu sağlanması ve su şebekesinin kurulması işi RUMPFEL adlı Avusturya şirketine verilmiş ve adı geçen şirket.1. kentin gelecekteki su ihtiyacının sağlanması. Bu tarihten önce kentin su ihtiyacı Mert Irmağı’ndan sağlanmakta olup Irmak vadisinde bulunan Ködekli Köyü’nün 1 km menbasındaki su alma yerinden bir kanalla alınan su. Bölge Müdürlüğü tarafından 26 adet.1. Mert ırmağı kıyısında 25 m derinliğinde 7 adet kuyu açmış ve bu kuyulardan sağlanan su. şehre pompajla iletilmiştir. aynı yerde Belediye tarafından yapılan tasfiye tesislerinde temizlendikten sonra şehre verilmiştir. kaynak araştırılması. Mert Irmağı havzasında ve Kavak İlçesi civarında 2 adet gölet inşa edilmiştir.

hızla büyüyen kentin su sorununun çözümüne artık Mert ve Kürtün ırmakları alüvyonlarındaki yer altı suyunun yeterli olamayacağı anlaşılmış ve başka kaynaklar araştırılmasına gerek duyulmuştur. iletim hatları ve Dağıtım şebekelerine ait kati projeler de 1981-1982 yıllarında hazırlanmış. kullanma ve endüstri suyunun temini 23 Ekim 1972 tarih ve 7/5290 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile DSİ Teşkilatına verilmiş ve DSİ VII. 1982 yılında. Arıtma tesisleri. diğer tesislerde geçen süreç içerisinde tamamlanmıştır. Samsun İçme suyu Projesi 4 ana üniteden oluşmaktadır : Çakmak Barajı İnşaatı İletim Hattı ve Atakum Ana Depo İnşaatı Su Arıtma Tesisleri İnşaatı Şehir içi şebekesi. En yüksek kapasitede. Planlama raporunda önerilen. dördüncü ünitenin yapımı ise Samsun Belediyesi tarafından gerçekleştirilecektir. Soruna. 271 . Kullanma Ve Endüstri Suyu Projesi: 1970’li yıllara girerken. uygulama aşamasına gelmiştir.Samsun İçme. Bölge Müdürlüğünün yükümlülüğünde olan ilk üç ünitenin yapımına 1982 yılında başlanmış olup. bunlardan Çakmak Barajı Temmuz 1988 tarihinde tamamlanmış. “SAMSUN ŞEHRİ İÇME. Depolar ve Terfi Hatları İnşaatı Samsun Belediyesi ile DSİ Genel Müdürlüğü arasında yapılan protokol gereği. Böylece Çakmak Barajı’ndan alınan suyun toplam debisi 4000 lt/s olacaktır. DSİ uygulama ve yatırım programına alınan ve Çakmak Barajının ihalesiyle inşaatına başlanan bu proje. bölgedeki en büyük sanayi kuruluşları olan TÜGSAŞ Samsun Gübre Fabrikasına 300 lt/sn ve Karadeniz Bakır Fabrikasına da 160 lt/sn arıtılmamış su olmak üzere toplam 460 lt/sn su temin edilecektir. şehrin 2015 yılında ulaşacağı tahmin edilen 1 200 000 nüfusunun ihtiyacına yetecek suyu karşılayacak şekilde tasarlanmıştır. Bölge Müdürlüğü’nce yürütülmüş ve 50 yıllık bir süre içinde şehrin su ihtiyacını karşılayacak en uygun kaynağın Abdal Irmağı olduğu belirlenmiştir. kalıcı bir çözüm bulmayı amaçlayan etüt çalışmaları da yine DSİ VII. Bölge Müdürlüğü’nce yürütülen planlama çalışmaları 1979 yılında tamamlanmış. 3540 lt/sn suyun modern bir istemle arıtılarak şehre verileceği bu proje ile ayrıca. Samsun Şehrinin içme. geçici olan önlemlerin yanında. KULLANMA ve ENDÜSTRİ SUYU TEMİN PROJESİ PLANLAMA RAPORU” yayınlanmıştır. DSİ VII. ilk üç ünitenin yapımı DSİ. Abdal ırmağı üzerindeki Çakmak Barajı.

6 m3 : 122. Abdal Irmağının bir yılda taşıdığı 147 hm3 suyun 126 hm3 ünü düzenleyerek Samsun kentinin.00 m : 106 hm3 : 76 hm3 : 6. Boru Fabrikası Su alma yapısı ve iletim tüneli İletim hattı Atakum ana deposu 272 . Projenin en büyük ünitesini oluşturan bu iş 4 grup halinde yürütülmektedir. Çakmak Barajı Samsun İçme suyu Projesi’nin depolama tesisi olarak görev yapacak olan baraj. Çarşamba İlçesinin 20 km güney batısında. Aktif depolama hacmi 76 hm3 olan baraj. 2015 yılına kadar su ihtiyacını karşılayabilecektir.75 m : 103. Çarşamba ovasının güneyinde. Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir.1. Çakmak Barajı Karakteristikleri Hidroloji: Su toplama havzası : 477 km2 Yıllık ortalama doğal akım : 147 hm3 Regüle edilen yıllık su : 126 hm3 Baraj: Tipi Temelden yüksekliği Dere tabanından yükseklik Kret uzunluğu Kret genişliği Gövde dolgu hacmi Baraj Gölü En yüksek su seviyesi En düşük su seviyesi Toplam depolama hacmi Aktif depolama hacmi Göl alanı : Zonlu toprak dolgu : 57 m : 45 m : 444 m : 10 m : 2. yaklaşık 43 km uzunluğundaki iletim hattı ile boru fabrikasını ve bir su deposunu ihtiva eden bu iş. projenin en büyük ve en önemli ünitesini oluşturmaktadır. İletim Hattı Ve Atakum Ana Depo İnşaatı Çakmak Barajından başlayan ve kentin batı yerleşim biri olan Atakum Semtine kadar.5 km2 2.

km sinde kurulmuş ve 1988 yılı Ocak ayında üretime geçirilmiştir. Ham Su Ve Temiz Su İletim Hattı Basınç dayanımları 5 ile 13 atü arasında değişen 2011 adet Ø2200 mm çelik gömlekli öngerilmeli beton boru ve 79 adet özel parçanın kullanıldığı 12. Su Alma Yapısı.05. 30.2. içerisinde Ø1600 mm çapında bir kelebek vana bulunan bir çıkış yapısı vardır.03.30 m yüksekliğindeki yapı.1999 tarihinde tümüyle tamamlanmıştır. 22 Mayıs 1991 tarihinde başlanılan sualma yapısı inşaatı işi 5 Mart 1992 tarihinde tamamlanmıştır.1994 tarihinde tamamlanmış.10. 3 kademede ve 3 adet kapak ile kontrol edilen su alma yapısı ile iletim tüneline çevrilecektir. basınç ve sızdırmazlık testleri yapılarak hat kullanıma hazır duruma getirilmiştir. hattın işletilmesi sırasındaki olası arıza durumlarında arıza yerine kolay ve çabuk ulaşımı temin amacıyla servis yolu yapılmıştır.1993 tarihinde enjeksiyon imalatları tamamlanmıştır.02.42 m. İletim Tüneli Baraj gölünde biriken su 30 m yüksekliğinde. Samsun kent merkezinde güzergah olarak kullanılması öngörülen 100. kazı çapı 4.05. Bu yapı 1993 yılında tamamlanmıştır. İletim tünelinin çıkışında.11. İletim tünelinde 01.05.212 m uzunluğundaki hamsu iletim hattında 17.3.80 m’dir. Baraj gölü ile hamsu iletim hattı arasında bulunan 2 884 m uzunluğundaki iletim tüneli atnalı kesitli olup. daha önce tamamlanarak test edilen bölümden 22 Ekim 1996 tarihinde kente içme suyu verilmesi sağlanmıştır. 2.1988 tarihinde kazı.üncü Yıl Bulvarı üzerinde çok yoğun altyapı tesislerinin 273 .04. Boru Fabrikası İletim hattında kullanılan öngerilmeli beton ve çelik boruların üretildiği bu fabrika. şehir dışında ise güzergahla ilgili sorunların aşılmasını takiben 17.1. Hamsu iletim hattı boyunca. 01. 15. 7 039 m Ø1600 mm 320 m Ø1200 mm beton boru 3 959 m Ø1600 mm 26 m Ø1400 mm 209 m Ø1200 mm 670 m Ø1000 mm Olmak üzere toplam 32 397 m boru döşenmiştir.1993 tarihinde başlanılan boru döşeme işi 05.2. Şehir içinde 1988 yılında. kazı yüksekliği 4. 2. Çarşamba – Ayvacık karayolunun 6.1994 tarihinde başlanılan boru döşeme çalışmaları sürdürülürken.80 m çapında bir şaft aracılığı ile iletim tüneline bağlanmaktadır.36 m beton kaplama sonrası net çapı ise 2. Basınç ve sızdırmazlık testleri yapılarak 09.1991 tarihinde beton kaplama ve 15.1985 tarihinde başlanılan çalışmalar sonucu 15.35 m uzunluğunda ve 2. Hat boyunca basınç dayanımı 4 ile 11 atü arasında değişen 16 551 m Ø2200 mm.

İletim hattının çelik boru kullanılan kısmında katodik koruma tesis edilmiştir. Deposu olan SSK deposunda tüm inşaat ve imalat faaliyetleri tamamlanmıştır. İçmesuyu Arıtma Tesisi Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. DSİ Genel Müdürlüğü’nün 13. 80 ile 110 m kotları arasında %8 ile % 18 arasında değişen eğime sahip tüf. Samsun’a yaklaşık 20 km uzaklıkta ve Aşağıçinik beldesi sınırları içerisindedir.1996 tarih ve 1697 sayılı Olur’u ile bu iş muhtevasına alınmıştır.1.5 km güneydoğusunda. Deposu olan Atakum deposunda tüm inşaat ve imalat faaliyetleri tamamlanmıştır. 2. Projenin Amacı 274 . Atakum (DY12) Deposu Ve SSK (DY5) Deposu 15 000 m3 kapasiteli ve cazibe zonunun IV.08. sık sık yatay ve düşey kurp teşkili zorunluluğu göz önüne alınarak hattın kent geçişi çelik borularla yapılmıştır. 3.4.Projenin Yeri Samsun İçmesuyu Arıtma Tesisleri. kiltaşı.000 m3 kapasiteli ve cazibe zonunun II.2. 3. 15. 2005 3. kumtaşı ardalamasından oluşan bir zemin karakteristiği gösteren yaklaşık 285 dönüm arazi üzerinde kurulmuştur.1. İçmesuyu Arıtma Tesisi Şekil L.bulunması bu kesimde beton boru kullanılmasını engellemiş. Asıl ihale muhtevasında bulunmayan D5 Deposu. Tekkeköy ilçesinin 4.

Kademeye ait durultucu ve filtreler dışındaki tüm üniteler I. ihale edilen ve uygulanan ilk örnek olma özelliğini taşır. Samsun İçmesuyu Projesinin dört ünitesinden biri olan İçmesuyu Arıtma Tesisleri.) Tesiste kullanılan malzeme ve ekipmanın büyük bir kısmı yerli üretimden seçilmiş.3. proje hedefi olan 2015 yılına kadar Samsun kentine temiz. 3. bunlarda kullanılan teknolojinin yurdumuz şartlarına adaptasyonu suretiyle projelendirilmiş ve ihale edilmiştir. II. elimizdeki verilere göre halen 160-170 bin m3/gün kapasiteye ulaşılmıştır. Buda içme ve kullanma suyunun farklı amaçlara hizmet etmekte olduğu sonucunu teyit etmektedir.Kademe Tesis Kapasitesi m3gün Giriş yapısı tipi Hızlı Karıştırıcılar Floklaştırma Odası Durultucu Tipi Durultucu Havuz Sayısı 200 000 m gün 3 2. (tarla sulama vs. Ancak. Proje. İçmesuyu Arıtma Tesislerinin Teknik Özellikleri: 1. İçerisinde bulunduğumuz yıl itibari ile kent nüfusunun 400 000 civarında kalması ve kati proje safhasında öngörülen miktara ulaşmamış olması sonucu tesisin 2015 yılından sonra da daha uzun süre Samsun’un içme ve kullanma suyunu karşılayabileceği görülmektedir. uluslar arası standartlara uygun olarak arıtılmasının sağlanmasıdır. Malzeme ve ekipman seçiminde işletme maliyetlerinin düşük tutulmasına özen gösterilmiştir. zorunlu kalınmadıkça ithal malzeme kullanılmamıştır. Proje ve uygulama safhalarında yabancı teknoloji ve teknoloji ürünlerinden yararlanılmış olmakla birlikte. nüfusun 1 200 000’e ulaşacağı tahmin edilen 2015 yılını Hedef alan iki kademeden oluşmaktadır.Samsun kentinin içme ve kullanma suyunun. Kademe kapsamında inşa edilmiştir. Samsun İçmesuyu Arıtma Tesisleri. Samsun kent nüfusunun 650 000 olacağı varsayılan 2000 yılını İkincisi de. Samsun İçmesuyu Projesi Planlama Raporu ve Kat’i Proje Öngörüleri doğrultusunda diğer arıtma tesislerinin inşaat ve işletme safhalarında edinilen tecrübelerle. Kademe 200 000 m gün 3 Toplam 400 000 Katmanlı Tip Havalandırma 2 adet 2 adet 4 adet 4x4=16 adet 4x4= 16 adet 32 adet 3 katlı yatay akımlı 2x2x3=12 adet 2x2x3=12 adet 24 adet 275 . Birincisi. Samsun İçmesuyu Arıtma Tesisleri. Türkiye’de tamamen yerli olanaklarla tasarlanan. sağlıklı ve uluslar arası standartlara uygun nitelikte içme ve kullanma suyu temini amacıyla proje kapsamına alınmıştır.

1 6 680 m 1 adet 3 6 680 m 2 1.05 1.DURULTUCULAR 8.5 6.5 50 0.Durultma Yüzeyi Durultucu Yüzey Yükü Filtre Grup Sayısı Türk Standartları TSE 266 BİRİNCİL STANDARTLAR (BERRAKLIK) NTU Bulanıklık Toplam E.4 45 0.5-8.YAVAŞ KARIŞTIRICILAR ( FLOKÜLASYON ) 6.02 0.0 0 ABD Çevre Koruma Ajansı Samsun İçme suyu Arıtma Tesisi 1. mg / l 0.5 0.5 1.05-0.3 0 2.7-2.05 0.7 mm 3 2 5. mg / l BİRİNCİL STANDARTLAR (İNORGANİK KİMYASALLAR) .2.00 0.5 50 0.HIZLI KARIŞTIRICILAR (KOAGÜLASYON) 276 5.SAMSUN'A TEMİZ SU VEREN İSALE 1.0 <1 BİRİNCİL STANDARTLAR (MİKROBİYOLOJİK) EMS/100 ml BİRİNCİL STANDARTLAR (ORGANİK KİMYASALLAR) .2 0.1 + 1.5-8.5 1 0.5 0.05 1.06 0.79 m / m /saat 3 11 000 m 32 adet 2 880 m 2 22 000 m 3 Şekil L.3 KATLI ÇÖKTÜRME ÜNİTESİ 7.2 0.0 5.ÇAKMAK BARAJINDAN GELEN HAMSU 2.02 7.00 m 2 1 440 m 0.00 x 15. mg / l Bakır Demir Mangan PH 3 0.1.HAVALANDIRMA YAPISI .08 m /m /saat 1 adet 3 3 13 380 m 2 adet 3 Dünya Sağlık Teşkilatı WHO 5.8 SAMSUN İÇMESUYU ARITMA TESİSLERİ AKIM ŞEMASI 2 3 4 5 8 7 1 6 ÇAKMAK BARAJI BY-PASS HATTI 9 10 SAMSUN 4. Samsun İçmesuyu Arıtma Tesisleri 2005 Yılı Su Kalite Raporu İKİNCİL STANDARTLAR (ESTETİK) .0=1.1 0. 2005 Amonyak 0.5 0.009 Filtre Ünite Sayısı Filtre Havuz Boyutları Toplam Filtreleme Alanı Filtre Tabaka Kalınlığı Filtre Kumu Efektif Dane Çapı Filtreleme Hızı Temizsu Deposu Depolama 16 adet 1 440 m 2 11 000 m 3 16 adet 3.HIZLI KUM FİLTRELERİ 9.3 0.HAMSU GİRİŞ YAPISI 3.2 0.0 <1 3.05 6.İçme Suyu Arıtma Tesisleri Akım Şeması Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.Coli Organik Madde Krom Florür Nitrat Nitrit 25.5-9.00 Tablo L.KLOR TEMAS TANKI 10.05 6.22 2.1 m 0.

mg / l Sertlik(CaCO3) Kalsiyum Magnezyum Bakiye Klor Alüminyum Arsenik Fenol Kurşun Siyanür 250 5 200 50 0. 2.2 0. merkezde 4 ve Atakum’da 5 terfi zonu oluşturulmuştur. doğu yerleşiminde 4.Sülfat Çinko İLAVE PARAMETRELER . kabul edilen işletme basınçları.005 250 500 5 0.B İller Bankası Tarafından Tamamlanması Gereken Depolar 1.000 0. 4. Arıtma tesislerindeki su deposunda en yüksek su kotunun 87. 4. DSİ Tarafından Tamamlanması Gereken Depolar 1.05 0. gelecek yıllarda yerleşimin 0 ile 240 kotları arasında yer alacağı tahmin edilmektedir.Doğu Yerleşimi (Tekkeköy – Hasköy Grubu) 2.9 0.2 0. 3. belirli bir kesimin cazibe ile su alacağı.Merkez Yerleşimi (SSK – Kökçüoğlu Grubu) 3.5 0.000 Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.02 0. Şehir İçi Şebeke Depo Ve Terfi İstasyonları Samsun kentinin 2015 yılında yayılacağı varsayılan toplam 10 300 hektarlık yerleşim alanı 3 ana bölüme ayrılmıştır. arıtma tesisi su kotu ve kent yerleşme alanının topografyası göz önünde bulundurularak cazibe zonu dışında.A. 5.001 0.35 m olduğu göz önüne alındığında. 2005 4.05 0.07 250 5 - 20 0. 277 . belirli bir kotun üzerindeki bölgelere ise pompajla su verilebileceği anlaşılmaktadır.01 0.Su Depoları DY8-DY9-DY10-DY11-DY11A Su Depoları D14 .Batı Yerleşimi (Atakum – Üniversite Grubu) Dağıtım sistemi.06 170 50 10.08 0. DY1 – 15 000 m3 – Cinekoğlu Su Deposu DY5 – 15 000 m3 – Ssk Su Deposu DY12 – 15 000 m3 – Atakum Su Deposu DY13 – 10 000 m3 – Kolpınar Su Deposu DY17 – 15 000 m3 – Üniversite Su Deposu 4.1-0. DY2-DY3-DY4 Su Depoları DY6-DY7. 3. 1.05 0.000 0.5 0.02 0.Su Depoları İller Bankası yükümlülüğünde olan ve yukarıda sıralanan depo ve bunların ara bağlantıları ile ilgili ihale 05/09/2003 tarihinde İller Bankası’ndan devralınmış ve yapımına SASKİ tarafından devam edilmektedir. 4. Samsun’da. 2.

DY9 – 3000 m3 a.2. Kababörük Köyü 3. DY13 – 10 000 m3 a. DY12 – 15 000 m3 – (Atakum Su Deposu) a. Yeşilkent Beldesi’nin bir kısmı 4.2000 m3 4. DY11 – 5000 m3 a. DY8 – 5000 m3 (Kökçüoğlu Su Deposu) a. Hamzalı Köyü c. 1. Tepecik köyü 5. DY1 Su Deposu – 15 000 m3 (Cinekoğlu Su deposu) a. Batı Yerleşimi 1. DY5 – 15 000 m3 (S. Gazi Beldesi 2. Merkez Yerleşimi Merkez Yerleşimi aşağıdaki yerleşim alanlarını beslemektedir .1. Doğu Yerleşimi Doğu Yerleşimi aşağıdaki yerleşim alanlarını beslemektedir . DY2 .2000 m3 b. 1.S.2.DY14 – 5000 m3 2. Kutlukent 5.1. Havaalanı a.4. Su Deposu) a. Aşağıçinik 2. DY3 . DY4 .1. DY6 – 6000 m3 b. 1. İlkadım Beldesi 3. 3. DY17 – 15 000 m3 – (Üniversite Su deposu) 278 . Uzgur Köyü 7.2000 m3 c. 2. Organize Sanayi Bölgesi 6. Kuşçulu Köyü 4. Tekkeköy 4. DY7 – 3000 m3 2. Eğercili Köyü b. DY10 – 5000 m3 a. Irmaksırtı Köyü e.1 DY11A – 300 m3 Beslediği bölgeler. Gazi Köyü 6. Gölceğiz Köyü d.K.

İlkadım. Gazi ve Canik belediyeleri ağırlıklı olarak kanalizasyon ve yağmur suyunun ortak çalıştığı bileşik sistemdir. 1. Çobanözü Köyü 9. Atakum Bölgesi 2. Büyükkolpınar 8. Kanalizasyon ve Arıtma Sistemi Şehir merkezi veya Samsun Büyükşehir Belediyesi alanı içindeki belediyelerin kullandığı bir atıksu sistemi vardır. Şehrin ana atık suyunu terfi ettiren 4 adet terfi istasyonu mevcuttur. 279 . Kurupelit Bölgesi 4. Balaç 7. Arıtma faaliyetleri çok sınırlı ve belli amaçlar içindir. Atık Su Sistemi.1. Üniversite Bölgesi 5. 1982 yılında hazırlanan ilk nazım plandan sonra bölge için farklı kanalizasyon ve yağmursuyu çalışmaları yürütülmüştür. Halen yapımı SASKİ ve İller Bankası tarafından devam etmekte olan atıksu ve yağmursuyu şebekesinin bu güne kadar yapılan toplam metrajı yaklaşık 800 km olup bunun 200 km si yağmursuyu ve 600 km si ise atıksu şebekesidir.2. Tamamı yaklaşık 25 km olan ana kolektör hattının şu anda Kutlukent’teki arıma tesisi alanı ile şehir merkezi arasındaki ana hattı yapım aşamasındadır. SASKİ’nin amacı mümkün olan en kısa sürede bileşik sistemi ayrıştırmaktır. Diğer belediyelerde ise ağırlıklı fosseptik sistemi kullanılmaktadır. Son çalışmalar ise Kutlukent’te yapılan ve Samsun merkez ile komşu belediyelerin atık suları için arıtma faaliyetleri ile ilgili olan tesislere odaklanmıştır. şehir merkezindeki alçak bölgeler ile otoyolu batı kısmında Sinop’u Samsuna bağlayan yolda taşkın problemleri gözlenmiştir. Başbakanlık Toplu Konut Yerleşkesi 6. Otoyolun her iki yanında bulunan yeni yerleşim bölgelerindeki taşkın problemi.Beslediği bölgeler. Toybelen Köyü L. Doğu ve Batıda yer alan belediyelerin kanalizasyon sisteminin ana kolektör kısmı bitmiş olup mevcut iki kolektör hattının merkez bölgesi ara hattının bitimi ile deniz deşarjı tek noktaya indirgenecektir. Atıksu sisteminin yeni döşendiği Atakum ve Atakent belediyelerinde ise kanalizasyon ve yağmursuyu ayrıdır. toprak erozyonu. Arıtma tesisleri deniz kıyısında ve şehir merkezinden 10 km mesafede yer alacaktır. Büyükşehir Belediye sınırları içindeki sahil kolektörüne yakın bölgelerin atık suları atıksu arıtma tesisine taşınacak diğer mücavir köy atık suları yerel çözümler veya vidanjör yardımı ile arıtma tesisine taşınacaktır. açık kanallara ve dere yataklarına giren katı maddeler ve yeraltı hatlarında oluşan birikmeler yüzünden artmaktadır. Üniversitenin Batısındaki kalan belediyeler için ise ayrı bir arıtma tesisi yapılacaktır. kısmı 11. Atakent Bölgesi 3. Şiddetli yağışların olduğu dönemlerde. Oluşan atık sunun önemli kısmı arıtılmadan denize veya derelere verilmektedir. Yeşilkent Beldesi 2. Çobanlı Köyü 10.

595 380 18. 2009 yılında devreye girmesi planlanan atıksu arıtma tesisi kapasitesi 2015 yılı için 120 000 m3/gün 2030 yılı için ise 180 000 m3/gün olarak öngörülmüştür. .Samsun 2 Samsun 1.Brş. Yeşil Alanlar Samsun Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde çalışmaları sürdürülen Batıpark ve Doğupark ile birlikte yaklaşık 2050 hektar yeşil alan bulunmaktadır.Kaya .1.Uğurlu .706 154 27.589 154 28.910 154 88.Ünite-Çarş.981 154 4.Dev.H.Dev.586 380 126.477 154 2.409 154 1.Ordu ( 1 .19 Mayıs GERİLİM (kV) UZUNLUK (km) 380 18.Brş.Suat Uğurlu Hes S.N.091 154 35.2. İrtibatı Merzifon .Bafra A..300 DİREK ADEDİ 39 37 281 234 195 236 33 245 101 10 16 7 7 42 194 36 78 4 8 2 88 52 280 .) Batı H.259 154 18.) Doğu Çarşamba . .Çarşamba .283 154 88.Mobil 1 Mobil 1 .) Direk Hat Samsun 1 .SAMSUN 1 (2.Samsun 1 (1.Ladik MERZİFON .İhale çalışmaları devam etmek olan atıksu arıtma tesisi ve derin deniz deşarjına ait kredi sözleşmeleri imzalanmış ve müşavirlik ve yapım ihalesi çalışmaları devam etmektedir.. Samsun İli Sınırları İçerisinden Geçen Enerji İletim Hatları ENERJİ İLETİM HATTI ADI H.Bafra .Ünye Ünye .703 154 67.Uğ.36 ) Altınkaya .3.Çarşamba .Brş.08 380 100. L.704 380 92.969 154 3.470 154 1.Derbent Çarşamba . Etki alanında ki nüfuslarda dikkate alındığında kişi başına 4m2 yeşil alan düşmektedir. E.1.Uğurlu .İ.Samsun 1 .447 154 15.Uğ.3.Avrupa Standartlarına göre çıkış suyu elde edilmesi planlanan arıtılmış atık sular 1400 mm çaplı derin deniz deşarj hattı ile 2. Atıksu Arıtma Tesisinde çıkacak çamurlar ile ilgili inşaat süresinde bazı çalışmalar yapılacak olup arıtma tesisi devreye girdiğinde çamur bertarafı ile ilgili çözümlerde sonuçlandırılmış olacaktır.-S.Samsun 3 Çarşamba .N.4.Kayabaşı Altınkaya .Devre) Merz.022 154 0.N.Samsun 2 Mobil 2 .Dev.Çarşamba Merzifon .Vezirköprü Samsun 1 .Çarşamba (2.Kayabaşı Altınkaya .2 km mesafede -24 m derinliğe deşarj edilecektir.Brş.464 154 11.931 154 0. L.Çarşamba (1. .945 154 11. Elektrik İletim Hatları Tablo L.Samsun 2 Mobil 2 .N.Çarşamba Samsun 1.

Habilli. Aşağı Ağda. Tepeören. Gülören. Yakakent. Sarıçevre. Sarıcaali. Dikenli. Çimenli. Çamlıca Salıpazarı : Karadere. Hacıdede. Kadıoğlu. Elifli. Kumköy. Azaklı. Kazancı. Doğankaya. Türkmenler. Büyüklü. Sayhulaş. Çanakçı. Ağcakaya. Kavakpınar. Kızılırmak. Antyeri. Göçkün. Yukarı Ağda. Yayla.Badırlı. Dereköy. Bölmepınar. Akyar. Küplüağzı. Sıtmasuyu.Boyabat 154 SAMSUN 1 . Kuzalan. Çandır. Beybesli. Eynekaraca. Dağköy Çarşamba : Söğütpınar. İdris. Alaçam. Çorakdere. Çayırkent (Gökçepınar). Bekdiğin Vezirköprü : Oruç. Yenice. Çakallı. Teknepınar. Tepecik. Kutlukent. Çırıklar. Başlamış. Çelikalan. Kerpiçli.19 Mayıs . Kökçe. Ovacık. Porsuk. Yenicami. Aşağınarlı. Düzköy. Toybelen. Karlı. Meşeli. Tepecik. Ordubaşı. Kuşluğan.Sinop 154 Vezirköprü . İncesu. Alagümlek. Bakaca. Tepecik. Aktekke. Susuz. Dededağ. Konukluk. Ahırlı. Toptepe. Langerli. Çiçekli. Düzören. Düvecik. Kozağzı. Karga. Karaperçin. Doyran. Cevizli 281 . Gökçeçakmak. Beşalan. Kesealan.N . Çakırlar. Yukarınarlı. Aşağıdarıçay. Taşkaracaören. Kumköy.405 88 269 221 100 3 219 Enerji İletim Hatlarının Samsun İli Dahilinde Üzerinden Geçtikleri Yerleşim Birimleri: Samsun Merkez : Derebahçe. Alanlı. Büyükçukur. Taşkale. Yenidoğan. Kuşullu. İlyasköy. İnözühoşaca. Küçükkavakpınar. Çalbaşı. Ayaklıalan Havza : Boyalı. Selemelik. Kelikler. Başpelit. Hasköy. Meşepınar Kavak : İkizdere. Şeyhler. Kurtuluş. Dereli. Tuzaklı.Oyumca. Aşağı Ağcagüney.400 96. Koldere. Nardar. Devgeriş. Yenimescit.971 74. Gökçeli. Balcalı Bafra : Asar. Sarıgazel. Hamzalı. Kolay.Erbaa 154 Kaynak: TEİAŞ. Ayvalı. Gürün. Yukarı Ağcagüney. Sıralı. Çelikalan. Taflan. Toplu. 2005 NOT: Enerji İletim Hatlarımızda yer altı geçişi yoktur 31. Kumköy. Kamala. Kertme. Doyran. Kıranalan. Aşağı Musalla. Asarağaç. Aksu. Alanlıköy. Ağcakise.248 35. Pınarçayır. Karadoruk. Asmapınar Ladik : Çadırkaya. Mısmılağaç. Soğucak Tekkeköy : Aşağıçinik. Yakacık. Akbeden. Kaya. Çırakman.Elbey. Çivril.-Brş. Elaldı. Arıca. Tepecik. Gökçebağız.ÇARŞAMBA ( Boş Hat ) 154 Samsun 1-Çarş. Kapuhayat. Göltepe. Etyemez. Hacı İsmail. Bilmece. Yeşilköy. Dereler. B. Kahyalı. Ayvalısokağı.Samsun 3 154 Çarşamba . Kazancı. Dededağı Alaçam : Soğukkanlı. Engiz.561 0. Gürgendağ. Kamalı. Mahmutlu. Kaleboğazı. Terzili. Bayraklı. Çorak.Bafra 154 Bafra . Yağbasan. Çakırtaş. Esençay. Yeşilköy. Beylik. Yukarıçinik. Erenköy. Ordu. Kabaceviz. Derbent.168 74. Çatkaya. Yukarıelma. Sarıalan.

839 5. İlimiz karayolu ile Samsun-Ankara.536.1.3.si ham yoldur. Samsun İl Sınırları İçinden Geçen Devlet Yolları Toplamı: 282 .1. Samsun İline Ait Doğal Gaz Boru Çapı ve Hat Uzunluğu S.322. Köy yollarımızın 1.029 Kaynak: Botaş Çarşamba Şube Müdürlüğü 2005 Tablo L.056.2. Karayolları Genel Samsun kara.NO 1 BORU ÇAPI (inch) 48” BORU HATTI UZUNLUĞU 114. 2.944 KULLANIM YERİ Sanayi Sanayi *31 Nisan 2005 tarihi itibarı ile Kaynak: Botaş Çarşamba Şube Müdürlüğü 2005 L. İl sınırları içindeki Devlet Karayolları 775 km.575 4 6” 360 5 4” 910 6 3” 1.1.2.Ankara Ana İletim Hattı Samsun Dağıtım Hattı Samsun Dağıtım Hattı Samsun Dağıtım Hattı Samsun Dağıtım Hattı Samsun Dağıtım Hattı 2 12” 6. Karayolları L.2 . Doğalgaz Boru Hatları Tablo L. Samsun-Amasya-Tokat.1. Tablo L.841 BORU HATTI İSMİ Samsun.si tesviye ve 227 km.Terme : Kesikkaya L. Samsun-Trabzon-Rize ile yurdun her yönüne dağılım imkanına sahiptir.4.5 km. Samsun İline Ait Doğal Gaz Kullanım Miktarı ve Kullanım Yerleri YILLAR 2004 2005* KULLANIM MİKTARI 14.5.5.733 km. Bunun 392 km.365. hava ve demiryolları şeklinde her türlü ulaşım olanağını sunan ve Karadeniz Bölgesini İç Anadolu’ya bağlayan önemli bir ulaşım merkezidir.dir.209 3 8” 1.si il yoludur. deniz.5 km. 4.si devlet yolu.si asfalt yol. 383 km. stabilize yol. Ulaşım L. Samsun-İstanbul.

(Amasya il sınırı) Toptepe – Ladik yolu (Amasya il sınırı) Havza – Durağan (Sinop il sınırı) TOPLAM Kaynak:Karayollar 7. 29 km 90 km. Bokazkaya yolu (Kolay – Çakıralan)Ayr. 24Km. Tablo L.pazarı 283 .Deniz. Bölge Müdürlüğü. 30Km. Tekkeköy yolu TOPLAM Kaynak:Karayollar 7. (Ordu il sınırı) Samsun – (Amasya –Merzifon)Ayr. 2005 39Km. – Asarcık yolu (Kavak – Havza)Ayr. Şeyhli yolu (Samsun – Çarşamba)Ayr. 6Km. Mezra yolu (Bafra – Kolay)Ayr. İlin yol durumunu gösteren harita Ek-4’te verilmiştir. 1Km. 51Km.Samsun – Güzelçay yolu (Sinop il sınırı) Samsun . 10Km. Demiryollarına sahiptir.Hava. 12Km. 18Km 1Km. Samsun ve İlçeleri Mesafe Cetveli Samsun 79 70 65 50 36 85 50 85 36 51 Alaçam 149 144 29 115 164 129 164 43 130 Asar 135 Ayvacık 120 115 Bafra 106 29 86 Çarşam 55 150 135 121 Havza 20 115 100 86 35 Kavak 55 150 135 121 35 35 Ladik 106 101 14 72 121 86 121 19 Mayıs 121 45 101 15 136 101 136 87 S. – Kavak yolu (Samsun – Tekkeköy)Ayr. 20Km. Tablo L. Beşpınar yolu (Vezirköprü – Beşpınar)Ayr. 4Km.6. Vezirköprü yolu (Samsun – 19mayıs)Ayr. Bölge Müdürlüğü.İkizce Ayr. 84 km. Taflan yolu (Samsun – Çarşamba)Ayr. Hava alanı bakımından büyük uçakların inişine müsait olmayan Samsun 1995 yılında temeli atılan Uluslararası hava alanının tamamlanması ile ulaşım konusunda çok önemli bir merkez haline gelmiştir. 61Km. 85 km. 105Km. 2005 96 km.7.-Ayvacık yolu Çarşamba – Salıpazarı yolu (Havza – Durağan) Ayr. Ladik yolu Ladik – Suluova yolu (Ladik Taşova)Ayr. Ulaşım durumu itibarı ile Karadeniz’in en şanslı ili olan Samsun Kara. 3Km. Alaçam – Kızılan – Çerçiler yolu Bafra – Kolay – Çakıralan – Havza yolu (Vezirköprü – Durağan)Ayr. 384 km. Samsun İl Sınırları İçinden Geçen İl Yolları Toplamı. 385Km.

lik Samsun-Sivas hattının yapımı 1932 yılında tamamlanmış olup bu hat’ta günümüzde 284 . Vezirköprü Otomobil 30312 4652 710 710 32717 8493 5283 5250 6970 4189 3958 4829 4829 444 929 651 1789 Pikap 4437 431 92 92 3636 946 635 792 572 441 417 494 494 50 106 65 204 Otobüs 735 93 15 15 1293 531 421 415 542 546 516 390 390 4 13 7 24 Kamyon 3951 1179 176 176 5037 3092 1747 1146 2253 1912 1807 1611 1611 114 250 194 481 Tır 418 112 10 10 494 416 338 346 495 556 526 365 365 11 15 14 30 Kaynak:Karayolları 7. Kent İçi Yollar Bilgi edinilememiştir L.1. L.5.2.1.köprü 111 153 209 Yakakent Kaynak:Karayollar 7. Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesinin ülke demiryolu ağı ile bağlanan 404 Km.2. İl Sınırları İçinden Geçen Devlet.Ladik Vezirköprü – Durağan yolu (Havza Merzifon)Ayr.4. Kullanılan Raylı Sistemler Samsun. Bölge Müdürlüğü. Araç Sayıları Bilgi edinilememiştir L.17 59 115 94 96 138 194 13 87 129 85 164 48 52 180 159 67 109 165 44 19 23 151 130 102 144 30 179 67 101 65 144 102 144 65 179 53 95 151 58 34 34 166 145 Tekkeköy 42 Terme 132 174 V. Toplu Taşım Sistemleri Bilgi edinilememiştir. Bölge Müdürlüğü. – Havza yolu Havza – Merzifon yolu Ladik – Taşova yolu (Kavak – Havza)Ayr.3. İl Ve Çevre Yollarındaki Yıllık Ortalama Günlük Trafik Sayısı (2004) Samsun – 19Mayıs yolu 19Mayıs – Bafra yolu Bafra – Yakakent yolu Yakakent – Gerze yolu Samsun – Tekkeköy yolu Tekkeköy – Çarşamba yolu Çarşamba – Terme yolu Terme – Ünye yolu Samsun – Kavak yolu Kavak – Toptepe yolu Toptepe – Vezirköprü yolu Vezirköprü Ayr.2.2.2.1. 2005 L.2.2. Demiryolları L.1.8.1.2. Ulaşım Planlaması Tablo L.2. 2005 L.

41 Tesisler Şefliği bulunmaktadır.300 Kg/m. Yol Atölye Müdürlüğü.lik Samsun-Sivas arasında 45 adet tünel. 2004 yılında Samsun Demiryolları işletmesinde 6759 adet vagon ile 318. Göl ve Nehir Taşımacılığı L.796 ton yük gelmiş.490 ton yük taşınmış 10.lik yolcu taşımasına dönük olarak kullanılan bir yol ve bu hattan ayrılan Samsun-Azot. Samsun-Sivas arasında garımızdan karşılıklı olarak her gün 1 yolcu treni. Samsun-Bakır Fabrikaları arasında 12 Km. 14. bakır madeni ve yolcu taşıması yapılmaktadır.2. gelir elde edilmiş.9 metredir.629. Vagon Atölye Müdürlüğü.927 ton yük taşınmış 378.1. Trafik işletme sistemi TMİ (telefonla merkezden idare) manevra ve trenlerin emniyeti 3 adet koruma ile sağlanmaktadır.674166. Bölgemizde 0-10 yaş grubu arasında döşenmiş ray miktarı 452 Km. Limanlar Tablo L.00 YTL. 22 yatak kapasitesine sahip misafirhane ve yatakhane mevcuttur.2. yolcu taşımacılığı yapılmaktadır.12 YTL. Taşımacılıkta Demiryolları Samsun Sivas arasında karşılıklı 2 yolcu treni Samsun Amasya arasında karşılıklı 2 bölgesel ekspres Samsun Çarşamba arasında 2 adet yolcu treni Samsun Azot Bakır İşletmeleri arasında karşılıklı 6 adet yük treni işletilmektedir.gelir elde edilmiş. Gar sahasında 8 adet yol.den büyük 72 adet köprü bulunmaktadır.. Kısım Hekimliği. L. Hattın sonu Liman ve Serbest Bölge içerisindedir. uluslar arası 529 adet vagon ile 13.çoğunlukta ticari eşya ve hammadde taşımacılığı.2. Samsun-Sivas arasında yük durumuna göre her gün karşılıklı 4 adet destekli yük treni işletilmektedir.713. Depo Müdürlüğü.3. 1993 yılında hizmete giren yeni gar binasında 6oda. 41 Haberleşme Şefliği. Şube 41 Şefliği. TCDD Samsun Limanı Gemi Trafiği YIL/AY 2005 OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 600 NRT'DEN KÜÇÜK TÜRK YABANCI YOLCU YÜK YOLCU YÜK 13 0 6 26 0 8 29 0 3 22 0 8 26 0 6 11 0 2 10 0 4 2 0 3 19 0 6 20 0 6 19 0 12 600 NRT'DEN BÜYÜK TÜRK YABANCI YOLCU YÜK YOLCU YÜK 19 0 47 20 0 30 24 0 46 24 0 42 22 1 38 17 1 35 16 0 49 16 1 34 20 1 47 16 2 44 25 1 61 TOPLAM 85 84 102 96 93 66 79 56 93 88 118 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 285 . 404 Km. Ambar sahasında 6 adet yol 2 adet rampa vardır.Ray tipi 46. 6 oda. Samsun Garı’nın rakımı (yüksekliği) 2. 46 adet makas olup en uzun yolu 1218 metredir.2.569 adet yolcu taşınmış bunlardan 760. Ambar Müdürlüğü.9.250. Samsun-Amasya arasında karşılıklı her gün 1 yolcu treni.00 YTL.2. 4. Dört bölgeye bağlı olarak Samsun’da Tesis Bölge Kontrolörlüğü.264 adet vagon ile 533.3. gelir elde edilmiştir.lik yolda gübre. 10 yatak.331. Bu hattın dışında Samsun-Çarşamba arasında 34 Km. Deniz.00 YTL gelir elde edilmiş 912. 8 M. L.800.

943 0 18.432 0 194.513 23.754 9.427 0 0 116.Katı D.114 48.2.822 167.972 171.569 54.779 0 0 7.663 0 7.349 5.436 6.Katı D.196 0 93.344 147.126 0 0 3.259 0 261.Ticaret 7.100 0 4.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.705 0 0 17.914 58.436 0 1.530 169.429 184.309 22.241 Genel Toplam 161.554 0 7.Sıvı 0 6.161 Boşaltma İthalat 147.425 0 0 6.Katı 20.554 52.908 0 31.126 8.227 0 259.940 0 228.673 28.552 0 0 0 0 0 0 D.068 31.243 188.067 7.184 45.732 27.087 16.434 0 17.376 18.087 0 0 18.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.751 45.068 31.035 27.379 0 23.155 18.390 Ara Toplam 7.901 0 142.639 0 55.002 0 517 24.539 0 4.464 0 42.088 10.727 0 192.435 20.183 0 13.916 0 184.023 6.002 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 6.163 22.205 0 1.ARALIK TOPLAM 0 0 25 222 0 0 18 82 0 0 17 236 0 7 73 546 133 1.483 3.769 9.949 165.379 0 30.863 0 167.452 18.Sıvı 0 0 1.461 0 2.196 0 0 9.962 0 220.417 0 9.795 0 133.205 10.587 0 0 517 24.430 129.773 49.388 20.880 41.639 0 104.771 0 0 0 0 48.452 49.718 700 0 0 7.2.416 120.456 208.846 0 150.754 9.196 0 40.779 10.309 15.771 0 9.370 2.732 27.863 170.155 47.975 1.285 0 D.443 31.480 0 256.706 D.729 1.325 201.288 Ara Toplam 153.453 9.3.Katı D.985 0 0 0 0 945 0 945 0 0 0 1.537 4.541 0 5.554 0 0 0 0 7.024 3.552 0 28.329 128.067 6.076 0 166.676 17.737 23.472 0 0 0 1.885 0 225.309 0 0 350 0 0 350 23.086 12.Sıvı 0 0 7.Katı D.889 9.945 TCDD SAMSUN LİMANINDA 2005 YILINDA ELLEÇLENEN EŞYANIN REJİMLERİNE GÖRE DAĞILIMI (TON) 0 58.325 Ro-Ro 31.751 45.388 0 189.046 0 1.030 48. TCDD Samsun Limanında 2004 Yılında Elleçlenen Eşyanın Gruplara Göre Dağılımı (Ton) TCDD SAMSUN LİMANINDA 2005 YILINDA ELLEÇLENEN EŞYANIN REJİMLERİNE GÖRE DAĞILIMI (TON) 2005 AY OCAK Eşya Cinsi D.579 76.Katı D.446 4.446 HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL 286 .069 0 D.539 0 4.883 0 0 1.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.676 0 0 16.430 0 91.623 4.10.035 27.264 0 0 9.497 66.032 22.003 0 82.850 0 0 0 0 52.850 0 9.491 151.546 0 D.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.775 2.738 22.415 0 15.504 12.632 0 0 0 3.270 0 1.488 69.504 22.494 9.906 0 Karışık 7.795 165.135 21.771 Transit 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 D.250 0 0 121.977 0 194.298 192.660 9.850 48.370 2.907 Transit 0 0 0 422 0 422 0 0 0 233 0 233 0 0 0 1.Katı D.092 0 0 0 0 0 0 Konteyner 0 0 Toplam 32.309 0 0 21.168 165.370 3.236 0 101.Ticaret 6.629 0 5.062 6.202 0 5.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam Yükleme İhracat 0 0 7.135 0 0 19.853 1.046 ŞUBAT MART NİSAN MAYIS 0 20.436 0 0 0 0 10.309 4.822 Ro-Ro 28.Katı 58.029 208.841 0 152.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.565 2.707 155.464 0 35.093 Kaynak: TCDD Samsun Gar Müdürlüğü 2005 L.959 0 350 0 0 4.625 0 1.446 D.908 0 25. Taşımacılık Tablo L.504 22.250 0 1.002 0 0 0 0 6.552 0 39.679 108.645 7.529 0 892 18.402 191.498 0 177.205 0 0 0 0 6.950 0 0 0 0 0 0 Konteyner 0 0 Toplam 38.898 0 Karışık 4.225 0 180.Katı D.472 0 1.430 0 117.093 0 9.050 127.560 0 0 10.863 0 59.750 52.271 3.418 4.

457 32.106 211.646 0 2.164 0 220.067.279 0 2. 2005 L.747 0 689.072 0 0 22.608 28.927 50.649 25.098 0 27.608 28.539 0 0 10.787 27.377.652 0 12.927 2.106 57.463 6.111 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3.005 0 0 19.Katı D.123 35.704 1.314 0 263.127 0 243.545 213.098 0 4.481 4.767 4.618 4.043 24.464 0 39.559 72.088 24.069 381.Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam EKİM D.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.819 0 2.242 0 219.771 218.624 25.2.Katı D.250 33.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.462 0 1.006 2.369 46.219 0 0 0 885 0 885 0 0 0 1.213.034 63.123 35.747 0 478.082 0 35.111 0 0 0 0 211.737 0 66.591 0 282.767 4.069 381.102 0 0 24.4.606 0 0 26.195 32.127 0 2.303 0 0 21.424 130.083 0 0 0 13.816 170.465 0 283.Katı D.378 0 0 177.186.088 268.464 0 39.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.106 0 0 97.170 229.481 0 13.911 27.338 2.422 198.319 0 0 22.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam 3.816 73.111 0 97.882 0 58.005 0 0 19.613 0 241.190 25.116 25.621 40.471 1.401 252.652 0 2.392 0 261.063 3.072 0 0 22.319 22.710 254.397 0 288.779 0 1.871.002.Katı D.668 15.134 0 355.274 0 319.882 0 58.349 0 2.406 252.369 46.737 0 66.795 0 0 18. Havayolları 287 .232 218.383 0 248.779 0 0 0 1.874 0 3.082 0 35.457 32.098 229.978 2.083 0 1.157 649.219 0 1.591 20.539 0 0 10.548 234.361 33.816 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 211.624 6.084 2.074 18.281 8.208 KASIM ARALIK GENEL TOPLAM Kaynak: TCDD Samsun Liman Müdürlüğü.

11. toplam giden yolcu sayısı 119.262’dir. Telefon Kablolarının Yeraltından Ve Havai Olarak Geçme Oranları İLÇESİ Yeraltı Oranı (%) SAMSUN MERKEZ ALAÇAM ASARCIK AYVACIK BAFRA ÇARŞAMBA HAVZA KAVAK LADİK ONDOKUMAYIS SALIPAZARI TEKKEKÖY TERME VEZİRKÖPRÜ YAKAKENT İL TOPLAMI 82 80 75 25 75 70 70 70 60 80 20 60 60 70 60 76 ŞEHİR İÇİ Havai Oranı (%) 18 20 25 75 25 30 30 30 40 20 80 40 40 30 40 24 15 5 10 5 33 35 22 10 30 20 5 15 21 25 18 KIRSAL ALAN Yeraltı Oranı (%) Havai Oranı (%) 85 95 90 95 67 65 78 90 70 80 95 85 79 75 100 82 Kaynak:Samsun İl Telekom Müdürlüğü 2005 Samsun Telekom Müdürlüğü hizmet sahası içersinde yeraltı ve havai telefon kablolarına ait oranlar yukarıya çıkartılmıştır. Haberleşme Tablo L. Şehir merkezlerindeki havai kablolarımızın 288 .3.Giden Yolcu Sayıları GİDEN YIL 2000 2001 İÇ HAT 2002 2003 2004 2000 DIŞ HAT OCAK 3878 4029 2444 2545 2377 2380 ŞUBAT 3798 3664 2516 2452 3053 1452 MART 4252 3485 2852 2375 2949 1793 1726 2190 3743 2900 6162 5144 2971 2452 1480 34393 NİSAN 4327 2943 2720 2481 MAYIS 5267 3179 3248 3173 HAZİRAN 5470 2501 2816 2892 TEMMUZ 4420 2714 2979 2833 AĞUSTOS 4319 3496 3449 3739 EYLÜL 4170 4263 2984 3269 EKİM 4155 2688 3503 3560 KASIM 4610 2432 2320 2525 ARALIK 3234 0 2872 3261 TOPLAM 51900 35394 34703 2001 2002 2003 2004 2823 2819 5020 5410 OCAK 4341 7787 4632 4220 1948 2322 ŞUBAT 6734 4818 2211 2342 1809 1736 MART 4411 5848 1734 1931 1676 1533 2053 1641 1565 3248 1791 2786 2566 1941 7699 8284 8169 4446 5404 6469 3136 3177 3429 2535 2081 1915 0 2076 2128 35100 40201 GELEN YIL 2003 NİSAN 4814 MAYIS 6400 HAZİRAN 7643 TEMMUZ 5214 AĞUSTOS 8849 EYLÜL 7244 EKİM 5575 KASIM 4357 ARALIK 6126 TOPLAM İÇ HAT 2004 Kaynak: THY A.460. toplam gelen yolcu sayısı ise.Dış Hat Toplam Gelen . 119. 2005 2005 yılı toplam uçuş sayısı 1038 olup. L.Tablo L.12. THY İç .O.

256467 Kaynak:Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 289 .2004 günlü onayı ile yürürlüğe girmiştir.13. Bina içi ankastrelerle ilgili olarak Samsun.büyük çoğunluğu küçük kapasiteli lokal kablolar ile tevzi kutusu. Atakum.12603 1-3 V/m 501 27. Çevre Düzeni Planında bugüne kadar herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.4.57292 3-5 V/m 89 4. Vezirköprü. Alaçam. İlkadım. Yeşilkent. Samsun Valiliği ve Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile planlama alanında kalan Belediye Başkanlıkları arasında (Kurupelit. İldeki Baz İstasyonları Tablo L.898184 5-6 V/m 39 2. Tekkeköy. Ayvacık. Havza. L.5.11.abone arası bina dışından çekilmiş dış tesisat tellerinden oluşmakta olup bu durum yapılan ankastre çalışmalarımız ile peyderpey düzeltilmektedir. Tekkeköy ilçe belediyeliklerinde Bina içi Telefon tesisatı (Ankastre) çalışmaları için meclis kararı çıkartılamamıştır. Gazi. Canik. Atakent.79832 Kaynak:Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 Tablo L. Terme. L. 2020 Samsun Çevre Düzeni Planı çalışmaları başlatılmış ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı. Samsun İli Emr Ölçüm Sonucu İstatisikleri TOPLAM ÖLÇÜM SAYISI 1817 % 0-1 V/m 1147 63.42424 97.029703 95. Bafra ve Çarşamba'daki elektrikçilere seminerler verilerek katılımcılara sertifikaları verilmiştir.1831 92. Salıpazarı. 1/50 000 Çevre Düzeni Planı Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 18. Samsun İli BTS Sayıları AVEA TELSİM TURKCELL TOPLAM SERTİFİKALI İSTASYON 78 75 106 259 MESKUN MAHAL DIŞI DAHİL 91 79 106 276 AKTİF İSTASYON 71 66 101 238 ÖLÇÜMÜ YAPILAN İSTASYON 69 61 98 228 KONTROL YÜZDESİ 97. Bu yönde bir karar çıktığı takdirde çalışmalarımızın daha etkin bir şekilde sürmesi sağlanacaktır.1463952 6-8 V/m 41 2. İlin Plan Durumu Bayındırlık ve İskan Bakanlığı. Yakakent. Kavak. Yapılan görüşmelere rağmen Bafra. Kutlukent.13.Çınarlık) 25 Eylül 2000 tarihinde imzalanan çevre düzeni planı yapım protokolu uyarınca. Samsun Valiliği ile Büyükşehir Belediyesinin ortak katkılarıyla Valilik denetiminde Büyükşehir Belediyesince oluşturulan planlama ekibi tarafından planlar tamamlanmıştır.

07.23 V/m 14.90% 2.30 V/m 112 V/m 47 V/m 42 V/m Kaynak:Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 KAYNAKLAR: Karayolları 7.25 V/m 58.TOPLAM ÖLÇÜM SAYISI 1738 4.15% 2. 12.26% 27.57% 0-1 V/m 1-3 V/m 3-5 V/m 5-6 V/m 6-8 V/m 63. Samsun İli Emr Ölçüm Sonucu İstatistikleri Kaynak:Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 Tablo L.13% Şekil L.2001 Tarih Ve 24460 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Yönetmelikte Limit Değerler 900 Mhz 1800 Mhz 900 Mhz Tek Bir Cihaz 10.60 V/m İngiltere (NRPB) ABD (FCC) WHO Ortam 41.3. Bölge Müdürlüğü 2005 THY Samsun Müdürlüğü 2005 TCDD Samsun Liman Müdürlüğü 2005 SASKİ Genel Müdürlüğü 2005 Botaş Çarşamba Şube Müdürlüğü 2005 Tedaş Samsun Müessese Müdürlüğü 2005 TCDD Samsun Gar Müdürlüğü 2005 Samsun İl Telekom Müdürlüğü 2005 Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 290 .14.

Ayrıca Yeşilırmak havzasının doğusunda da süren bu oluşumlar marn ve konglomeralardır.1. Eosen oluşumları ilin güneyinde Abdal Irmağının doğusunda görülmektedir.Buna göre gerekli tüm önlemlerin alınması koşuluyla kentsel gelişim yönlendirilmiştir. İç kesiminde neojen tortulları ve yer yer alüvyonlarla kaplı ovaların güneyinde birinci ve ikinci zaman yaşlı kıvrımla kayaçlar kretase ve eosen filişleri ve oldukça geniş alanlarda da yeniden volkanik oluşumlar görülür.genç delta ovalarında alüvyonlar geniş alanlar kaplar. Samsun’da kretase eosen ve neojen yaşlı oluşumlar çok yaygındır. çakıllara ve bloklara rastlanır. İlin kuzeyi tümüyle halosen yaşlı alüvyonlarla kaplıdır. Kıyı dağları Samsun kentinin batısına doğru ince bir şerit halinde uzanan ama doğuda Ordu’ya doğru genişleyen ve kalınlığı artan kretase lavlarından oluşmuştur. buna göre kentsel çanakta sıkışma oluşmuştur. M. güneyde eğimli arazi. Jeolojik yönden daha önce yapılaşmaya kapatılmış alanlar için yaptırılan ayrıntılı jeolojik jeoteknik etütler sonucunda kaçak yapılaşmış alanlar için kentsel dönüşüm projeleri başlatılmıştır. Bu oluşumlar kıyıdan 9-10 km. Volkanik oluşumlar içermeyen filişler Çarşambanın güney batısında görülür. yerleşme alanlarındaki jeolojik sakıncalı alanlar . Aynı dağların iç kesimlerinde genellikle kretase filişleri yer alır.1. Kentsel ve Kırsal Planlama 2. doğuda sanayi kullanımları etkili olmuş olup. 291 .1. İlin güney sınırında Yeşilırmak ile Göksu Irmağının birleştiği alanda üst kretase yaşlı oluşumlar geniş alanlar kaplar. Yeşilırmak vadisinin doğu yamacında görülen eosen oluşumları içerisinde marnlara rastlanmıştır. Bu alanda Yeşilırmağın taşıdığı kumlara. Doğal Özelliklerin Kent Formuna Etkileri Kent makro formunun belirlemede kuzeyde Karadeniz.1. Kentsel Alanlar M. Dik yamaçlarla ayrılmış taraçalarda ise eski alüvyonlar görülür. Çarşambanın güney batısında Abdal ırmağı ve Yeşilırmak arasında ayrıca Yeşilırmak’ın doğusunda neojen yaşlı şilstler vardır.imar planlarında yerleşme alanları belirlenmiştir. kum taşı. konglemera yer yer çeşitli tabakalardan oluşmuştur. kil taşı.lik alan kuvaterler yaşlıdır. İmar planına esas jeolkil etüt çalışmalarına göre . Güneydeki dağlık kesime geçiş alanı neojen yaşlı.1. Marn.1.M. YERLEŞİM ALANLARI VE NÜFUS (*) M. killi kireçli tortularla kaplıdır. Kürtün ve Mert ırmaklarının taşıdığı alüvyonlarla kaplı 10 ve 30 km. dereceden deprem kuşağında bulunan Samsun’da . içeride başlar ve güneye doğru uzanır.

Ancak kent zaman içerisinde ikinci konut ağırlıklı batı kesimine ve güneye doğru gelişim göstermeye başlamıştır. devamlılığı olmayan ulaşım yolları gibi olumsuzluklar nedeniyle kentsel standardı düşük alanlardan oluşmaktadır. Özellikle 100. Planlama alanı içersinde kalan birinci ve ikinci sınıf tarım toprakları ilgili yasa ve yönetmelikler uyarınca korunacak ve yapılaşmaya hiçbir surette açılmayacaktır. gereğinden fazla yoğunluktan dolayı. Sanayi alanlarının organize sanayi bölgelerinde yoğunlaştırılması esas alınmıştır. düzensiz ve yüksek yoğunluklu yapılaşmayla gerçekleşirken. Orman amenajman haritalarında orman alanı olarak gösterilip mevcut orman dokusunu kaybetmiş alanlarda Orman Bakanlığı’nın görüşleri doğrultusunda uygulama yapılacaktır. Kent merkezinin doygunluğa ulaşması. Bu bağlamda ilgili belediyelerin Samsun Çevre Düzeni Planı plan kararları ve plan hükümleri uyarınca uygulama yapmaları esastır.2.1. “Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu “ uyarınca belirlenen sit alanları ile tescilli kültür ve tabiat varlıkları. Atakum bölgesindeki konut gelişme alanlarında durum böyle olmamıştır. Samsun kent merkezi düzenli bir kentsel dokuya sahip olmasına rağmen. 292 . düzensiz yapılaşma. Ormanların. dar sokaklar. korunarak geliştirilmesi esastır. Sanayi alanlarının yer seçiminde üst ölçekli plan kararlarına uyulması. Koruma imar planı bulunmayan sit alanlarının öncelikle koruma amaçlı imar planları ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından hazırlattırılacaktır. Bu alanlardaki yapılaşmanın tamamlanması ise bu alanlara müdahale şansını ortadan kaldırmaktadır. yapılaşma plansız gerçekleştiğinden. kentsel standardı oldukça düşük alanlar oluşmuştur. Kent merkezinin dışındaki bölgeler de ise. Çevreyi kirletmeyen sanayi ve üretim teknolojilerinin seçimi. getirilen kullanım kararı dışında kullanılamayacaktır. Sanayi alanlarında çevre kirliliğini önlemek amacıyla ilgili yasalara uyulması zorunludur. sürdürülebilir kentleşmenin temel gereksinimidir. ilgili yasalar ve bağlı yönetmelikler uyarınca korunacaktır. Bulvarın kuzeyinde ticaret kullanımı hakim olup. Bulvarın güneyindeki alan konut kullanımlı olup. planlamanın amacına ulaşabilmesi için son derece önemlidir. Yıl Bulvarı’nın güney kısımları tamamen plansız ve kaçak yapılaşmayla gelişmiş olduğundan çarpık kentleşmiştir.Yıl Bulvarı’ndan ikiye ayıracak olursak. Orman alanları içinde özel mülkiyete konu olan alanlar ile orman olarak tapuda tescil edilmemiş ancak orman niteliğini gösteren ve çevre düzeni planında da orman ve ağaçlık alan olarak belirlenmiş alanlar.1. Samsun merkez yerleşmesini 100. Kentsel Büyüme Deseni Büyükşehir Belediye sınırlarında tamamlanan imar planları ile gelişme aksları batı ve güney yönlerinde gelişim göstermektedir. Orman Bakanlığınca orman kadastrosu yapılıp orman alanı olarak belirlenmiş alanların korunması sağlanacaktır. düzenli bir kentsel dokuya sahip olmasına rağmen yüksek yoğunluklu kullanım nedeniyle yetersiz gelmektedir. oldukça sıkışık durumdadır. M.

Yapılmakta olan doğu çevre yolu kent makroformunun güneye kaymasında önemli bir rol oynayacaktır. Kent merkezi ve çevresindeki düzensiz yapılaşma ise. Proje halindeki batı çevre yolu ise aynı konumda olup kent makroformunun bu alana yayılmasını sağlayacaktır..) bu alanlarda yerini almış ve doğu kısmı sanayi ve işyeri ağırlıklı gelişirken. Toplu Konut İdare Başkanlığı ile sürdürülen ortak çalışmalarla gelişim yönlendirilmektedir. ekonomik ömrünü tamamlamasına müteakip. 1994 yılında Büyükşehir Belediyesi ve alt belediyelerin kurulmasıyla imar planlama çalışmaları ve imar uygulamaları hız kazanmış ve yapılaşmamış alanların planlı gelişmesini sağlayacak altyapı oluşturulmuştur. Kentsel Alanlarda Yoğunluk Kentsel alanlarda yoğunluk kent çanağından itibaren güney ve batı yönlerinde 900. Bakır Fab. M. Endüstri Alanları Yer Seçimi Bu konu “Sanayi ve Teknoloji” başlığı altında ayrıntılı olarak incelenmiştir. Kentsel Yenileme Alanları 1992 yılında onaylanmış Koruma amaçlı imar planları dışında yeni çalışmalar bulunmamaktadır. batı bölgesi konut alanı olarak gelişmiştir.1.100 ki/ha olarak değişim göstermektedir. Bu alanlarda oluşacak bundan sonraki kentsel gelişme kent merkezi kentsel gelişmesine nazaran daha yüksek standartlı olacaktır. M. Samsun’un önemli büyük sanayi kuruluşları (Azot Fab.350. önemli bir kentsel ulaşım aksı haline gelecektir.1.1. Planlı Kentsel Gelişme Alanları Büyükşehir Belediye sınırlarında kentsel gelişme alanları güney ve batı kesimlerinde konut ağırlıklı olarak yer almaktadır.5.250 150.6.1. daha farklı bir dokuda gelişmesini sağlayacaktır.1.3.1. Büyükşehir Belediyesinin dışında yer alan belediyelerde de imar planı ve uygulama çalışmalarına önem verilmiş ve tamamlanmıştır.4.450. Planlama Bölgesi içinde yer alan ve batı planlama bölgesinde yer alan belediyeler bu anlamda çalışmalarını tamamlamıştır. Doğu planlama bölgesindeki gelişim ağırlıklı olarak sanayi ve ticaret üzerine olmuştur.Bu alanlarda planlama ve imar uygulamaları yapılaşmadan önce gelerek düzensiz kentleşmenin önüne geçilmiş ve kent merkezine nazaran daha yüksek standartlı kentsel mekanlar meydana gelmiştir. Çevre yolları.1. 750. kentin lineer kentsel dokudan. Bu bölgedeki belediyelerde kentsel gelişmeye yetebilecek kadar planlama ve uygulama altyapılarını oluşturmuşlardır.1. M. bu alanlarda yapılacak kentsel dönüşüm ve yenilenme projeleriyle daha uygun alanlar haline gelebilecektir. M. 293 . Hatta kısa süre içinde bu yol çevre yolu olmaktan çıkıp.

Kılıçdede Türbesi:Kılıçdede ‘nin Seyyid Kutbittin ve İsababa ile beraber Samsun’a geldikleri 1078 ile 116 yılları arasında Selçuklu Savaşlarında bulundukları söylenmektedir.yılında Samsun halkı tarafından yaptırılan bu anıtın öndeki üçlü figürü. iki minarelidir.M. Savaşta şehit düştükleri yerde de türbeleri bulunmaktadır. Mihrabı üç yüzlü ve mihrap nişi kavislidir.7. Arkeolojik ve Turistik Özellikli Alanlar Anıtlar: Atatürk Anıtı: 1928-1938 yılları arasında Avusturyalı Heykeltıraş Heinz Kreppel tarafından yapılmıştır. Sultan Abdulaziz’ in annesi tarafından onarıldığı için Valide Camii de denir. Küçük bir minareye sahiptir. Tarihi. Kültürel. Kütahya çinileriyle süslenmiş bu eser yöre halkının ilgi duyduğu dini ziyaret yerlerindendir. Türbeler : İsa Baba Türbesi: Anadolu’nun fethi sırasında şehit olan İsa Baba ve diğer Türk mücahitlerin mezarlarını ve küçük bir mescidi ihtiva eden kare şeklinde bir türbedir. İlimizin amblemi haline gelen bu anıt Dünyada ikincidir. 1815 yılında Haznedarzade Süleyman Paşa’nın torunu Memduh Bey tarafından onarılmıştır. içten dairevi olup. içi ve dışı taş ve tuğla ile örülüdür. 19 Mayıs 1919’un anısına yaptırılan bu anıtın kaidesinin dört bir tarafında Milli Mücadeleyi vurgulayan figürler mevcuttur. Yüzyılda İlhanlılar tarafından yapılmış olan cami 1819 yılında da onarım görmüştür. ziyarete açıktır. Atatürk’ün doğumunun 100. Kubbe kasnağı dışarıdan sekizgen. Büyük ana kubbe çevresinde küçük kubbeler şeklinde imar edilmiştir.1. 294 . Dikdörtgen şeklinde imar edilen caminin üzeri ahşap çatı ile örtülüdür. İlkadım Anıtı: 1981-1982 yılları arasında Heykeltıraş Hakkı Atamalı tarafından yapılmıştır. Kiliseler: İtalyan Katolik Kilisesi: 1885 yılında yaptırılan kilise bir rahip ile çalışmalarını sürdürmekte olup. Şeyh Seyyid Kutbittin Türbesi: Büyük islam alimi Abdulkadir Geylani Hazretlerinin torunu Şeyh Seyyid Kutbittin’in bulunduğu bu türbe ve yanındaki mescidin 700 yıllık bir geçmişi olduğu tahmin edilmektedir. Camiler: Büyük Cami: Batumlu Hacı Ali Efendi tarafından 9 eylül 1884 tarihinde yaptırılmıştır. Cami kesme taştan yapılmış olup. Sekizgen bir kasnak üzerine oturan tronoplu bir kubbeye sahip olan caminin kubbesi kiremit ile örtülü. bitki ve geometrik şekillerle süslüdür.1. Yalı Camii: 1312 yılında Sadık Bin Abdullah tarafından yaptırılmıştır. Atatürk ve beraberindekilerin Samsun’a ilk ayak basışlarını simgelerken Kurtuluş Mücadelesinin buradan başlatıldığını ifade etmektedir. Pazar Camii: 14.

2000 Yılında Şehir ve Köy Nüfus Oranları (%) Kaynak: Mahalli İdareler Müdürlüğü.46 Şekil M. 2005 295 . 17.1. Üçüncü katın balkonunun kenarında eski yazı güzel bir mermer kitabe mevcuttur. 2005 İl ve İlçe Merkez Nüfusu 2000 52. M.2. Eski belediye Binası: Eski Belediye Başkanlarından Merhum Gebilizade Necip Bey tarafından 1913-1914 yılları arasında yaptırılan binanın dış yüzü Ünye taşı ile kaplanmış ve yontma ve süsleme sanatının güzel bir örneğini teşkil etmektedir. Kırsal Alanlar M.1927 Yılında Şehir ve Köy Nüfus Oranları (%) Kaynak: Mahalli İdareler Müdürlüğü.Sivil Mimari Örnekler: Taşhan: Sivil Osmanlı mimarisinin güzel bir örneği olan bu eser. bugün Bitpazarı adı ile anılan antika ve eski eşyaların satıldığı yerdir.2.1. Yy. Bedestan:Genç Osmanlı devrine ait olan bu eser.1.2. sonlarına doğru inşa edilmiş olan han iki katlıdır.1. Kırsal Yerleşme Deseni İl ve İlçe Merkez Nüfusu 1927 21.74 Şekil M.54 Bucak ve Köy Nüfusu 47.26 Bucak ve Köy Nüfusu 78.

52 -2.500 12.589 62.11 4.77 -26.48 0.797.274 363.34 20.161.503 10.Sakarlı. 05.556 82.300 153.01 -15.48 12.254 Köy 23.476 82.Kocaman.Kolay Çarşamba.Ambartepe. Yeşilkent Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra. 14.1.07 -5. 11.101 89.63 11.883 Yıllık nüfus artış hızı ‰ Toplam 18. 07.892 18.Samsun ili merkez ilçe ile beraber 15 ilçeden oluşur.962 5.943 16. 13.275 157. Kurupelit.820 25. Hüseyinmescit.Dereköy.625 73. Kozluk Vezirköprü.83 3.887 102.22 25.42 -11.764 37.Çınarlık.Evci.60 -18.04 Şehir 26.180 11.Göl.928 5. İlkadım.Kutlukent Terme.29 -36.405 57. 2005 Tablo M. Atakum) Atakent.035 369.707 635.77 18.706 633.010 131.207 Şehir 33. 00.632 1.745 8.925 88.139 10.097 1. 2005 296 .914 527.56 7.863 17.656. SAMSUN Merkez Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çarşamba Havza Kavak Ladik 19 Mayıs Salıpazarı Tekkeköy Terme Vezirköprü Yakakent Toplam Toplam 56.53 -18.351 20.Taflan.204 18.212 5.757 28.38 -8.608 106.065 15.Bazlamaç. 08.99 24.041 25.540 16.006. 03.Çetinkaya.600 38.Dikbıyık.488 5.733 49.925 573.Doğanca.55 28.009 25.236 28.701 128.506 81.926 5.341 18.949 26.950 1.275 304.730 84.542 27.209.696 22.94 -11.00 -26.38 -9. 06.726 44.109 31.81 17.Hürriyet Havza. Çatalçam. Gazi.Yörükler Salıpazarı Tekkeköy.228 18.61 Köy 4.194 53.94 Kaynak: Mahalli İdareler Müdürlüğü.005 34.10 36.63 -33.375 65.189 37. 04.473.54 -19.52 -19.071 25.620 1.816.052 23. 12. 01.716 24.385 7.162 16. 09.21 12.87 -0.127 19.08 8. Bu ilçelerle ilgili bazı sayısal bilgiler aşağıda verilmiştir.Bekdiğin.379 64.381 20.72 3.79 4.13 2.2. Tablo M.58 7.Ağacagüney.62 31.Büyüklü.268 48.760 65.40 23.Yenikent.Aşağıçinik.05 -1.137 Şehir 44.490 18. 10.42 -9.024 22.81 -19.113 50.Ilıca Kavak Ladik 19 Mayıs.40 1.28 16.928 6.098 8.28 -12.303 15. 02.26 13.653 74.İkizpınar.Sayılarla İlçe Köy Bucak ve Belediyeler: İlçenin Adı Merkez Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çarşamba Havza Kavak Ladik 19 Mayıs Salıpazarı Tekkeköy Terme Vezirköprü Yakakent Toplam Köy 91 53 28 30 114 120 80 84 56 22 32 38 58 139 12 957 Bucak 2 2 1 1 1 3 10 Belediye 11 1 1 1 5 5 3 1 1 3 1 4 10 3 1 51 Bağlı Belediyenin Adı Büyükşehir (Canik.10 2.285 43.650 83.176 12.870 6.871 9.504 32.504 11.211 4.371 22.803.189 19.512 27. Genel Nüfus: 1990 Genel Nüfus Sayımı kesin sonuçları (*) İl ve ilçeler GENEL TOPLAM 55.845 2000 Genel Nüfus Sayımı kesin sonuçları Toplam 67.267 24.277 82.927 437.44 18.Narlısaray Yakakent Kaynak: Mahalli İdareler Müdürlüğü.Söğü tlü.810 35.633 3.061 6.88 -14.Gölyazı.72 -1.362 Köy 22.

2005 2002 Yılı 5 6 13 21 M.Doğupark Deniz Dolgu Sahası’nda yer alan motel.2. Arazi Mülkiyeti Bu konu ile ilgili bilgiler (E) Başlığı altındaki Toprak ve Arazi Kullanımı bölümünde incelenmiştir. Okullar Bkz.3.2.Sevgi Kafe peyzaj alanı.İller Bankası 16. M.1. .Sahil yolunda yer alan Sevgi Gölü.Değişim Sahnesi tiyatro ve gösteri salonu.3. Ek-2 kısmında M. bulunmaktadır.2. 297 .3.1.3.Tablo M. . Binalar ve Yapı Çeşitleri M. Ulaşım ve Haberleşme" başlığı altında incelenmiştir. Sosyal ve Kültürel Tesisler Samsun Büyükşehir mülkiyetinde.3.restoran ve kafeterya vasıflı Anakent Sosyal Tesisleri . M. Hastaneler ve Sağlık Tesisleri R bölümünde anlatılmıştır.Sevgi Parkı. bölge Müdürlüğü’nün 2000-2001-2002 yıllarında Sürdürülen projeler Sektör 2000 Yılı 2001 Yılı İmar Planı 1 1 Harita 17 11 Yapı 9 8 İçme suyu 16 17 Kanalizasyon 14 21 Katı Atık 1 Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. M.2. Altyapı Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiler “Altyapı.3.3. Kamu Binaları M.Sahil yolunda yer alan Yalova Gemisi Restoran ve Kafe .4.

298 .808 519.361 108 2 18 21 18 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.499 1 38 3 101. Endüstriyel Yapılar M. 2005 Gezi ve Mesire Yerleri: • • • • • • Atakum Hava Alanı Orman Fidanlığı Kurupelit İncesu Kocadağ Mesire Alanı Hasköy Plajlar ve Kamp Yerleri: • • • • • • • • Karayolları Tesisleri DSİ Tesisleri Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü Tesisleri Köy Hizmetleri 12.5.4.6. Göçer ve Hareketli Barınaklar İlde göçer ve hareketli barınak yoktur.735 1 9 6 85 21 18 2.389 2.Bölge Müdürlüğü Tesisleri Beden Terbiyesi İl Müdürlüğü Tesisleri Meteoroloji Bölge Müdürlüğü Tesisleri DDY Kampı Kızılay Dinlenme Kampı M. Sosyal ve Kültürel Tesisler ADET Konu Kütüphane Kitap Okuyucu Gezici Kütüphane Sit Alanı Müze Müze Ziyaretçi Kültür Merkezi Tiyatro Merkezi Sinema Konservatuar Matbaa Yayınlana Gazete Yayınlanan Dergi Cami Din Görevlisi Kuran Kursu Çocuk Kütüphanesi Halk Kütüphanesi Yayınlanan Gazete Yayınlanan Dergi 20 180.3.Tablo M.3.

Kırsal Alanda Yapılaşma M. balık üretme ve yetiştirme Ham petrol ve doğalgaz çıkarımı Balık ve balık ürünlerinin işlenmesi ve saklanması Bitkisel ve hayvansal sıvı ve katı yağ imalatı Öğütülmüş tarım ürünleri imalatı Hazır ve hayvan yemleri imalatı Fırın ürünleri imalatı Şeker imalatı Kakao. İş Alanları ve İşsizlik Tablo M.3.8. M. M.1. M. çikolata ve şekerleme imalatı Diğer gıda maddeleri imalatı Tütün ürünleri imalatı Hazır tekstil ürünleri imalatı Trikotaj ürünleri imalatı Giyim eşyası imalatı Ayakkabı imalatı Kereste ve parke sanayi Kağıt ve mukavva imalatı Basım Eczacılık ve tıpta kullanılan bitkiler Kimyasal ürünlerin imalatı Kauçuk ve plastik ürünleri imalatı Cam ve cam ürünleri imalatı Çimento.10.3. Samsun İlinde Çalışanların Sektörler İtibariyle Dağılımı Sektör Tarım ve hayvancılıkla ilgili hizmetler Ormancılık ve ilgili hizmet faaliyetleri Balıkçılık.9.3. Bina Yapımında Kullanılan Yerel Materyaller İlde bina yapımında yöreye özgü bir yapı malzemesi ve tekniği kullanılmamaktadır. Bürolar ve Dükkanlar M. Otel-Motel ve Turizm Amaçlı Diğer Yapılar G Bölümünde anlatılmıştır.3.5.7.4.4.M.3. kireç ve alçı imalatı Sıra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Sayısı 125 50 37 144 28 33 288 14 18 72 332 278 1393 19 205 583 189 397 28 28 234 11 213 160 85 299 . Yerel Mimari Özelikler Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiler (G) Turizm başlığı altında incelenmiştir.11.Sosyo-Ekonomik Yapı M.

2005 5637 19997 300 . tıbbi aletler 43 Diğer perakende ticaret 44 Lokanta. 2005 Sayısı 1166 190 496 29 83 224 213 283 193 132 663 23 3601 543 505 1674 562 782 695 607 141 691 865 196 15 28 157 38 3995 10 113 89 391 214 217 657 310 30 118 323 26226 Tablo M. kültür hizmetleri 55 Devlet için yapılan yardımcı hizmetler 56 Savunma faaliyetleri 57 Kamu düzeni ve güvenlik faaliyetleri 58 İlköğretim hizmetleri 59 Orta öğretim hizmetleri 60 Mesleki orta öğretim hizmetleri 61 Yüksek öğretim hizmetleri 62 Hastane hizmetleri 63 İnsan sağlığı ile ilgili diğer hizmetler 64 Spor faaliyetleri 65 Evlerde yaptırılan hizmetler TOPLAM Kaynak: İş Kumrumu Müdürlüğü. kahvehane. içecek ve tütün makineleri imalatı 30 Silah ve mühimmat imalatı 31 Elektrik dağıtım kontrol cihazları imalatı 32 Tıbbi ve cerrahi teçhizat 33 Demiryolu ve lokomotifleri imalatı 34 Mobilya imalatı 35 Diğer imalatlar 36 Elektrik üretimi iletimi ve dağılımı 37 Gaz üretimi ve dağıtımı 38 Bina inşaatı 39 Motorlu taşıtların satışı 40 Toptan ticaret 41 Perakende ticaret 42 İlaç.6. eğitim. baskılanması 28 Diğer makine imalatı 29 Gıda. Vasıflı ve Vasıfsız İşsizlik Sayıları 14360 Erkek Kadın Toplam Kaynak: İş Kumrumu Müdürlüğü. preslenmesi.Sıra Sektör 26 Demir çelik dökümü 27 Metallerin dövülmesi. yeme içme yerleri 45 Taşımacılık 46 Diğer ulaştırma faaliyetleri 47 Telekomünikasyon 48 Aracı kuruluşların faaliyetleri 49 Sigorta ve yardımcı faaliyetler 50 Büro makine ve teçhizatın kiralanması 51 Reklam hizmetleri 52 Bina temizleme faaliyetleri 53 Genel kamu hizmetleri 54 Sağlık.

6. Göçebe İşçiler (Mevsimlik) Bölge ekonomisinde bulunmamaktadır. 1990 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre nüfus artış hızı %0 8. Yine 1990 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre kent nüfusundaki artış hızı %0 50. Ayrıca 200 Evler’e ilişkin çalışmalar da sürdürülmektedir. 2005 14297 5700 19997 M.12 dir. AdaletOdunpazarı çevresi. 301 . 2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre bu oran sırasıyla %0 11. Dışarıya göç aynı zamanda kırsal alanda aktif genç nüfusun azalmasına neden olmaktadır. Göçler Samsun çevre illerden göç alan bir il olmasının yanında aynı zamanda dışarıya göç veren bir ildir.Tablo M.4. önemli olan bazı iş alanlarının çektiği göçebe işçi M.7.4.4.5. gecekondu alanlarının ıslahı çalışmalarına başlanarak.24. Kent Toprağının Mülkiyet Dağılımı Bilgi edinilememiştir. Burada göçün kırsal alandan kente olduğu görülmektedir.İşsizlerin Vasıfları Vasıflı Vasıfsız Toplam Kaynak: İş Kumrumu Müdürlüğü. Gecekondu Islah ve Önleme Bölgeleri Çay Mahallesi’nin bulunduğu alanda Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile yapılan ortak girişimler sonucu .3.4. M.Çobanlı-Kamalı. Ayrıca şehrimizde atıl vaziyette bulunan alanlar da (Selahiye Semt Pazarı ve Hastanebaşı Semt Pazarı) ilimizdeki konut ihtiyacını karşılamak ve bu bölgelerin gelişimine katkıda bulunmak amacı ile yine Başbakanlık Toki işbirliği ile toplu konut alanı olarak değerlendirilecektir.2. Konut Yapım Süreçleri Kentteki konut gereksinimini karşılamak ve kentsel dönüşüm projeleri kapsamında Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile yapılan ortak girişimler sonucu . Hastanebaşı ve Selahiye Pazaryerleri çevrelerinde konut yapımına başlanmıştır.59 dur.14 ve (-) %0 12. M.4. M. “Çay Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi” adı altında şehrimizdeki mevcut gecekondu bölgelerinin ıslahı yoluna gidilmektedir.4. kırsal nüfustaki artış hızı (-) %0 20.52 dir.77 iken bu rakam 2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre %0 3.

cadde ve ana yolların güzergahlarında ve bu yerlere cephesi bulunan binalarda şehrin görsel estetiği açısından kötü görünüm oluşturulmaması için şahısların ve firmaların ilan reklam ve tanıtım amacıyla konulan pano. Yeni düzenli deponi alanımızın inşaatı şubat 2006 da tamamlanmıştır. M. M. Yönetmelik gereğince kentsel tasarım birimi oluşturularak ilgili konularda incelemeler yapılıp değerlendirilmesi sağlanmaktadır. taşınması. havada. bulvar.4.5.5.3. doğal zenginlikleri ve ekolojik dengeyi bozmasının önlenmesi ile buna yönelik prensip. Mobil ekipman ve sterilizasyon 302 .1. çevreyi olumsuz yönde etkileyebilecek olan tüketim maddelerinin idaresini belli bir disiplin altına alarak. depolanması. Binalarda Ses İzolasyonu Bilgi Edinilememiştir M.Diğer bölgelerde ruhsat verilirken sağlık koruma bandı oluşturulmaktadır.5. değerlerin aşılması halinde ilgili mevzuat çerçevesinde getirilen esasları sağlamaya yönelik tedbirler alınır. Samsun Büyükşehir belediyemiz sınırları içerisinde 5216 sayılı Büyükşehir Belediye kanunu gereğince çöp toplama işi 1 ilçe 14 ilk kademe olmak üzere 15 belediye tarafından toplanmaktadır.2004 tarih ve 10 nolu kararı ile reklam ilan ve tanıtım yönetmeliği yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. uygulanması ve geliştirilmesini amaçlamaktadır.Endüstriyel tesislerden kaynaklanan çevresel gürültü düzeyleri yönetmelikte belirtilen sınır değerlerini aşamaz.M.5. Ticari ve Endüstriyel Gürültü Ticari ve endüstriyel nitelikli iş yerleri sanayi bölgelerinde kurulduklarında iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin yönetmelik gereğince sağlık koruma bandı oluşturulması gerekmemektedir. politika ve programların belirlenmesi. Yerleşim Yerlerinin Çevresel Etkileri M. Görüntü Kirliliği 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu doğrultusunda belediyemizin görev yetki ve sorumluluk alanlarındaki meydan. M. tanıtıcı ve benzerlerinin yol açtığı görüntü kirliliğini ortadan kaldırılması amacıyla Büyükşehir Belediye Meclisimizin 25. Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde oluşan katı atıklar ilk kademe belediyelerimizce toplanarak Yılanlıdere çöp istasyonuna götürülmektedir. Havaalanları ve Çevresinde Oluşturulan Gürültü Zonları (O) bölümünde anlatılmıştır. uzaklaştırılması ve benzeri faaliyetlerin yasaklanması. Katı Atıklar kontrolü yönetmeliği gereğince her türlü atık ve artığın çevreye zarar vermeyecek şekilde dolaylı ve doğrudan bir biçimde alıcı ortama verilmesi. suda ve toprakta kalıcı etki gösteren kirleticilerin hayvan ve bitki nesillerini. Kentsel Atıklar Samsun ilimizde hızlı nüfus artışı ve endüstrileşmenin etkisi ile birlikte nüfus artmakta ve bunun sonucunda da üretilen toplam çöp miktarında ve kişi başına düşen miktarda artış olmaktadır.5.5.5.11.2.

Eski Katı Atık Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.ünitesi işlemleri tamamlandığında yeni sahamız hizmete açılacak eski saha rehabilite edilecektir. Şekil M. Yeni katı Atık Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.3. 2005 Şekil M. 2005 303 .4.

000 m³ 20.7 ha (sınırların iç kısmında) 3 646.Samsun Büyükşehir Belediyesi Katı Atık Düzenli Deponi Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. Aşamanın kapasitesi 2.830 m² (5 yıl) 843.730 m³ (5 yıl) 1.284.000 ton veya 348 t/gün ton ton ton veya 400 t/gün Depolama sahası yeri Toplam Depolama Sahası Kapasitesi Depolama sahasının toplam Yüzeyi İşletme Aşamalarının sayısı 1. Yeni katı Atık Düzenli Depolama Sahası Yerleşim Planı Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.000 139.620 m³ (10 yıl) 49 m Şekil M.Düzenli Depolama Tesisi Genel Verileri Genel Veriler Atık üretimi 2006 2011 2016 2021 – – – – 127.6.000 146.000 133. Aşamanın kapasitesi 3.650 m³ . 2005 304 .5.yüzey : 56.775. 2005 Şekil M. Aşamanın kapasitesi Oturmalar öncesi depolama sahasında maksimum atık yüksekliği Samsun Şehir Merkezine 18 km uzaklıktaki Gürgendağı köyü 2.

A. Nüfus M. Nüfusun Yıllara Göre Değişimi Tablo M.6.1.6.8.Aralık 2004) 305 .5.M.6. M. 2004 Yılı Nüfusun Yaş Grupları Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2004 . Binalarda Isı Yalıtımı 3030 Sayılı Yasa uyarınca alt kademe belediyeleri kendi yetki alanlarında bulunduğu için binalarda ısı yalıtımını denetlemektedir. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nca hazırlanan 'Binalarda Isı Yalıtımı Yönetmeliği' koşullarına uyulmaktadır.

Tablo M. 2004 Yılı Nüfusun Yaş Grupları Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2004 . B.2005 306 .Aralık 2004) Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.8.

6. Nüfusun Yaş.M. Cinsiyet ve Eğitim Gruplarına Göre Dağılımı Tablo M.9. 2005 Yılı Nüfusun Yaş Ve Cins Gruplarına Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.2005 307 .2.

2005 308 .Tablo M.Aralık 2005) Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.10.Nüfusun Eğitim Durumu Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2005 .

2004 Yılı Nüfusun Öğrenim Durumu Okul Çağında Değil Okur-Yazar Değil Okur-Yazar İlkokul Ortaokul Lise Yüksekokul Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.2005 309 .50 10.36 10.7.46 11.Tablo M.11.85 42.2005 11.40 Şekil M. Nüfus Piramidi Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.09 4.34 9.

3.Nüfus Yoğunluğu ve Hane Başına Düşen Nüfus Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.2005 310 .12. İl ve İlçelerin Nüfus Yoğunlukları Tablo M.6.M.

Nüfus Değişim Oranı Tablo M.Doğal Nüfus Artış Hızı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.Yıllara Göre Hayati İstatistikler Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.13.2005 311 .14.4.6.2005 Tablo M.M.

15.Kaba Doğum Hızı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.Tablo M.2005 KAYNAKLAR: -İl Milli Eğitim Müdürlüğü 2005 -19 Mayıs Üniversitesi 2005 -İl Sağlık Müdürlüğü 2005 -Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu Bölge Müdürlüğü 2005 -Büyükşehir Belediye Başkanlığı 2005 -Mahalli İdareler Müdürlüğü 2005 -İş Kurumu İl Müdürlüğü 2005 312 .

26 45.51 100 190.4 0.5 11.31 22. ATIKLAR N.80 46.24 7. Gazi Belediyesi ATIK CİNSİ KAĞIT-KARTON CAM PLASTİK AMBALAJ ATIĞI METAL ORGANİK ATIK TEKSTİL TEHLİKELİ ATIK DİĞER TOPLAM YÜZDE (%) 7.12 2.20 8.41 7.9 kg/kişi/ay 0.1.25 1.70 0. • • • Yıllık atık miktarı Aylık atık miktarı Günlük atık miktarı 91.11 46.57 9.37 23.27 100 Atakum Belediyesi YÜZDE (%) 20.2005 313 .24 1. 2005 Yılı İçinde Samsun Genelinde Yapılan Atık Analizi Sonuçları. Evsel Katı Atıklar 2005 Yılı Katı Atık Miktarı Yılanlıdere çöp istasyonun kantar verilerine göre 2005 yılında oluşan katı atık miktarları.1.57 0.45 2.01 2.8 kg/kişi/yıl 15.54 3.75 21. • • Yaz mevsiminde oluşan günlük atık miktarı 346 t/gün Kış mevsiminde oluşan günlük atık miktarı 246 t/gün Tablo N.90 1.27 0.84 12.068 t/yıl 7.30 4.80 0.68 6. • • • Kişi başına üretilen yıllık atık miktarı Kişi başına üretilen aylık atık miktarı Kişi başına üretilen günlük atık miktarı Mevsimlere göre oluşan atık miktarı .52 kg/kişi/gün İlkadım Belediyesi YÜZDE (%) 7.589 t/ay 252.01 1.01 100 Kaynak:Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.N.79 54.92 0.50 100 Tekkeköy Belediyesi YÜZDE (%) 7.9 t/gün 2000 yılı nüfus sayımı baz alınarak bulunan kişi başına üretilen ortalama atık miktarları.21 2.9 7.29 0.

794 2.314 50 202 6 125 51 Eylül 65 19 154 694 727 0 23 2.Tablo N. • • • • Atakum – Kişi başına üretilen atık miktarı Canik – Kişi başına üretilen atık miktarı Gazi – Kişi başına üretilen atık miktarı İlkadım – Kişi başına üretilen atık miktarı 17.775 1.875 135 109 88 111 189 73 60 1.880 3.186 2.742 123 328 9 153 48 Kasım 49 21 141 960 747 0 21 3.725 İlkadım 76 23 58 101 81 Kurupelit 282 192 216 299 362 Kutlukent 0 0 0 4 14 Taflan 232 131 175 239 234 Tekkeköy 71 43 69 95 80 Yeşilkent İlk Kademe Belediyeleri Genel Toplam 173 178 143 182 134 Diğer Kaynak:Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.Yılanlıdere Çöp Sahasına Atık Getiren Belediyelerin Aylık Atık Miktarları (Ton/Ay) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran 129 23 186 1.575 53 30 41 57 66 Altınkum 16 6 12 21 24 Aşağıçinik 109 85 120 135 136 Atakent 705 384 604 708 840 Atakum 712 437 586 832 780 Canik 2 7 13 6 3 Çatalçam 20 18 23 28 19 Çınarlık 2.3 kg/kişi/ay 314 .461 2.3 kg/kişi/ay 14.645 1.316 Gazi 2.103 2.009 856 0 20 3.112 36 275 32.463 103 245 14 55 14 Toplam 846 206 1.647 9.953 2.297 90 320 15 242 80 Ağustos 82 13 110 489 596 0 32 1.2.014 3.481 1.642 2.014 1.312 1.419 2.634 1.870 2.049 0 30 2.116 2.971 127 388 6 269 89 Temmuz 160 20 184 775 1.422 78 2.125 88 311 1 126 51 Ekim 59 25 160 1.103 2.110 707 88.2005 Merkez ilk kademe belediyelerinde üretilen kişi başına düşen aylık atık miktarı.119 9.368 94 276 8 129 17 Aralık 55 7 128 937 634 0 11 3.732 27.155 4 31 3.4 kg/kişi/ay 18.4 kg/kişi/ay 19.

000 m3//yıl 220 m3//yıl ------14. Burak Lastik Hurda Çapak Kg/yıl 875 Lisanssız firmaya satıyor.2 m3//yıl 16. Tehlikeli Atıklar Tehlikeli Atık Üreten Tesisler Listesi Tablo N.İnşaat Ve Yıkıntı Atık Miktarı BELEDİYE ADI Belediye Başkanlıklarından Temin Edilen Hafriyat HAFRİYAT TOPRAĞI.000 m3//yıl 300 m3//yıl ------40.KAZANIM BERTARAF SATILAN BİRİMİ Arılar Toprak Tuğla Kırığı Adet/yıl 18.000 9.000 ton/yıl ----------30 m3//yıl 1700 m3//yıl -----2.İNŞAAT ve YIKINTI ATIK MİKTARI (2005 YILI) BÜYÜKŞAHİR BELEDİYESİ CANİK BELEDİYESİ İLKADIM BELEDİYESİ GAZİ BELEDİYESİ ATAKUM BELEDİYESİ ÇARŞAMBA BELEDİYESİ HAVZA BELEDİYESİ KAVAK BELEDİYESİ LADİK BELEDİYESİ 19 MAYIS BELEDİYESİ SALIPAZARI BELEDİYESİ TEKKEKÖY BELEDİYESİ -Evci Bld.3.458. Akkisan Kireç Atık Yoktur.000 m3//yıl 90.500 m3//yıl ------1.000 San. 2005 315 . Fiziki Ve Kimyasal İşleme Tabi Tutulması Sırasında Ortaya Çıkan Atıklar FİRMA ADI ATIK ADI ÖLÇÜ T. Madenlerin Aranması.Tic.000 9. 2005 Yılı Samsun İl ve İlçe Toprağı.ATIK G. Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.AŞ Ladik Çimento Karsan Kireç Atık Yoktur.Tablo N.4. İşletilmesi. 2005 N. VEZİRKÖPRÜ BELEDİYESİ YAKAKENT BELEDİYESİ BAFRA BELEDİYESİ ALAÇAM BELEDİYESİ ASARCIK BELEDİYESİ AYVACIK BELEDİYESİ ------------20.800 m3//yıl 31. Çıkarılması.2. TERME BELEDİYESİ -Kocaman Bld.600 m3//yıl Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.

7. 2005 Tablo N.ATIK G.KAZANIM BERTARAF SATILAN Adet/yıl 12 - İzaydaşa başvuru formu gönderildi. Ormancılık. Avcılık Ve Balıkçılık.KAZANIM BİRİMİ Epica Elif Polyester İp Kg/yıl 1. Vezirağaç Vezirköprü Orman Ürünleri ATIK ADI Atık yoktur beyanı mevcut Cevap verilmedi Boya Filtresi ÖLÇÜ BİRİMİ T.KAZANIM BERTARAF SATILAN ADI BİRİMİ Kardez Su Ür. Ltd. Sunta Ve Mobilya Üretimi. 2005 Tablo N.Tablo N. Bayramoğlu Atık Balıkçılık yoktur beyanı mevcut Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.ATIK G.Şti. HALISA Metal atıkları hurdacıya verdiği ve atığı olmadığı beyanı mevcut. Deniz Ürünleri Üretimi. Form boş Giyim San. Ahşap İşleme. gönderildi.500 Atıkların koltuk Tekstil Atıkları minderi ve güvertür imalatında kullanıldığı beyan edildi Yılro İnter. Gıda Hazırlama Ve İşleme Sonucu Ortaya Çıkan Atıklar FİRMA ADI ATIK ÖLÇÜ T. Bahçıvanlık. Selüloz.Tic. Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.6.San.ATIK G.Deri Kürk Ve Tekstil Endüstrisi Atıkları FİRMA ADI ATIK ADI ÖLÇÜ T.Mak. KİPAŞ Form boş gönderildi. Yaşam Spor Kumaş Ton/yıl 1900 parçası İp 20 İğne atıkları 1 Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 316 . Kağıt Ve Karton Üretiminden Kaynaklanan Atıklar FİRMA ADI Fethi Yılmaz ve Oğulları Kereste San. Durapay Mobilya Doğuş Okul Yayınları Tic. Tarım. Form boş gönderildi.5. Akkurt İnş. 2005 BERTARAF SATILAN Şahsa veriliyor Şahsa veriliyor Çöpe atılıyor. Atıkların yakacak olarak kullanıldığı beyan edildi.

KAZANIM BERTARAF SATILAN Boş form gönderdi. ATIK ADI ÖLÇÜ BİRİMİ T.ATIK G.9. Gesan Boya Kg/yıl 600 Yatırım AŞ Çamuru Aygaz Boya Ton/yıl 22. arıtma kek atıkları Karadeniz Cevap tüpgaz gelmedi Milengaz Yazı yazıldı Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Yalıtıcılar Ve Baskı Mürekkeplerinin Üretim.616 22. Vernikler Ve Vitrifiye Emayeler) Yapışkanlar.Tic. Ton/yıl 0.616 çamuru.005 tıbbi atık.500 karışık tehlikeli atık. Ton/yıl 0.0168 atık Ton/yıl 2 kartuş/toner. Ton/yıl 0.8. Atığım yoktur beyanı mevcut. Formülasyon Tedarik Ve Kullanımından (İFTK) Kaynaklanan Atıklar FİRMA ADI Yıldız Entegre Ağaç San. 2005 600 - - Tablo N. 2005 BERTARAF SATILAN 317 . Fotoğraf Endüstrisinin Atıkları FİRMA ATIK ÖLÇÜ T. Astarların (Boyalar.ATIK G.KAZANIM ADI ADI BİRİMİ Foto Bahri Atık yoktur beyanı mevcut Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Tablo N.

11. Lisanslı firmaya verildiğine dair yazı yazacaklar.250 Lisanslı firmaya verildiğine dair yazı yazacaklar.ATIK G. 2005 BERTARAF SATILAN 318 .ATIK ADI BİRİMİ 19 Mayıs Su Ton/yıl 1.Tablo N. Kum Kg/yıl Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl 180 20 10 354 6 1400 - - Camvit Star cam Mozaik Üstün Avize Eti Bakır As Çelik Döküm Reklanasyon 350 ton Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.KAZANIM ADI BİRİMİ Cevap gelmedi Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.250 Proje Yatırım Oyak Agrega Ton/yıl 200 Beton Yağ Ton/yıl 4 G. Metal Ve Diğer Materyallerin Kimyasal Yüzey İşlemi Ve Kaplanması Ve Demir Madeni Dışındaki Hidro-Metalürjinin Yol Açtığı Atıklar FİRMA ADI Nevsam ATIK ÖLÇÜ T. SATILAN - Uzunlar Oto YibitaşLafarge Karkusan Betontaş Cevap gelmedi Atık yağ Curuf Filtre tozu Agrega Çimento Motor yağı Atıklar tekrar işlenerek kullanılıyor. 2005 Ton/yıl 750 400 ton Dolgu Tablo N.KAZANIM Hibe Hibe BERTARAF 1. Isıl İşlemlerin Atıkları FİRMA ATIK ADI ÖLÇÜ T. Cevap gelmedi Atık yoktur beyanı mevcut Atık yoktur beyanına karşılık tekrar yazı yazıldı.10.

12.ATIK G. Boş form gönderdiğinden tekrar yazı yazıldı. Atık yoktur beyanı mevcut. Metallerin Ve Plastiklerin Biçimlenmesi Ve Fiziki Ve Mekanik Yüzey İşlenmesi Atıkları ATIK ADI ÖLÇÜ T. Atık yoktur beyanı mevcut. 2005 319 . Kg/yıl 850 850 Canik 55 Düelsan Canas Makine Semsan Pompa Anadolu Isı Öziçler Plastik Samsun Bakır Boru Burak Lastik Ürünleri Emek Lastik Poelsan Tor Lastik Ton/yıl 10 - -(tekrar yazı yazıldı) - Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.FİRMA ADI Bahadır AŞ Tablo N. Atık yoktur beyanı mevcut.KAZANIM BERTARAF SATILAN BİRİMİ Makine yağı Lt/yıl 350 350 Demir talaşı Cevap gelmedi Boş form gönderdiğinden tekrar yazı yazıldı. Metal talaşı Cevap gelmedi Cevap gelmedi Atık yoktur beyanı mevcut.

ATIK G. Motor yağı Hidrolik yağ Motor yağı Adet/yıl Yağ filtresi Kamer Otomotiv Ses otomotiv Üçler – BMC Motor yağı Toyota Derindereler Özon otomotiv Citröen Opel Reis Yağ filtresi Onur Otomotiv Motor yağı Lt/yıl 5000 1000 4000 Yağ filtresi Atık yağ Motor yağı Atık filtre Yağ filtresi Atık yağ Adet/yıl Lt/yıl Lt/yıl Kg/yıl Adet/yıl Lt/yıl Adet/1.Tablo N.5 ay 300 600 4800 350 37 Ton/yıl Atık yağ Yağ filtresi Atık yağ Adet/yıl Lt/yıl Lt/yıl 200 100 1000 (tekrar yazı yazıldı) 1000(tekrar yazı yazıldı) 600 4800 8600 8600 324 Adet/yıl Lt/yıl 30 1000 1000 (lisanslı firmaya verilmesi için yazı yazıldı) ÖLÇÜ BİRİMİ T.880 - 17. Listede belirtilmeyen atıklar FİRMA ADI Ulaştırma Bölge Müdürlüğü Üçler Otomotiv ATIK ADI Cevap gelmedi Yağ filtresi Atık motor yağı Borsan Elektrik Atık yoktur beyanına karşılık tekrar yazı yazıldı. madde içeren saha içi endüstriyel atıksu arıtma çamuru Atık yoktur beyanına karşılık tekrar yazı yazıldı.551 4.115(izaydaş) - - Petrol Ofisi AŞ Kg/yıl 17.551 640(izaydaş) 1.115(izaydaş) 4.KAZANIM BERTARAF SATILAN TOTAL Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl 640(izaydaş) 1.13.880 (izaydaş) - Köye Yönelik Hizmetler Müdürlüğü DSİ Mengerler Otomotiv Asal Otomotiv Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl 2 2 18 - (lisanslı firmaya verilmesi için yazı yazıldı) 18 (tekrar yazı yazıldı) - - Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 320 . Kontamine plastik ambalaj HC içeren metal işleme çamuru Kontamine sıvı yağ t.

14. İnsan Ve Hayvan Sağlığına Ve/Veya Bu Konulardaki Araştırmalara İlişkin Atıklar (Doğrudan Sağlığa İlişkin Olmayan Mutfak Ve Restoran Atıkları Hariç) FİRMA ADI Ruh Sağlığı Hastanesi Göğüs Hastalıkları Doğumevi Diş Hekimliği Mehmet Aydın Devlet Hastanesi ATIK ADI 2.Madde Lt/yıl 2.190 Hastanesi içeren yada T.KAZANIM Kanalizasyon yakma -(tekrar yazı yazıldı) 720 BERTARAF SATILAN Lt/yıl kg/yıl Ton/yıl Kg/yıl Kg/yıl Lt/yıl Kg/yıl kg/yıl ton/yıl ton/yıl 500 1300 90 100 250 1750 200 700 216 100 - - 1750 - Ağız ve Diş Sağlığı Veterinerlik Gr/yıl Lt/yıl 50 40 - - 40 Atık yoktur beyanına karşılık tekrar yazı yazıldı. Adeka Atık yoktur şeklinde beyanda bulunmuş. Samsun Tıbbi Atık Kg/yıl 3000 Asker T.ATIK 200 330 720 G.kazanım atıklar Amalgam Banyo suyu ÖLÇÜ BİRİMİ Lt/yıl Adet/yıl Lt/yıl T.1 Lisanssız firma Lisanssız firma Lisanssız firma 321 .maddeden oluşan Kg/yıl 0. banyo suları Farmasötik ilaç Röntgen suyu Atık yoktur beyanı mevcut.Tablo N.arıtım atıkları Röntgen banyo suları Kullanılmış piller Enfeksiyonel atık Evsel atık g. 2005 - 3000 1500 0.1 kimyasallar Amalgam atıkları Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Röntgen suyu Tıbbi atık Tıbbi atıklar İlaç atıkları Tıb.

Depoda bulunan variller ve naklediliş yılları Tablo 3 de verilmiştir.de verilmiştir. 2005 Atık varil sayısı 210 21 7 3 241 322 .16. 2005 Atık varil sayısı 14 6 1 21 1993-2003 yılları arasında da belirli zaman aralıklarıyla Samsun il merkezi sahilinde de toplam 7 adet atık varil bulunmuş olup bu varillerde bulundukları tarihte atık varil deposuna nakledilmiştir. 1988 ve 1992 yılları arasında İlimiz sahillerinde bulunan varillerin geçici depo yerleri ve bu depolara konulan atık varil sayıları aşağıda tablo halinde verilmiştir. 2005 Atık varil sayısı 28 68 88 26 210 İlimizin çeşitli yerlerinde geçici depolanan toplam 210 adet varil 1992 yılında atık varil deposu inşa edildiğinde bu depoya nakledilmiştir.5.15. Tablo N.17. Yıllar Ve Varillerin Depoya Nakledilişleri (1988-2003 ) Atık varil bulunan sahiller 1988-1992 (1992 yılında) 1992-1993 (1993 yılında) 1993-2003 2003-2004 TOPLAM Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 1988 ve 1992 yılları arasında Samsun İlimiz sahillerde bulunan variller mahalli imkânlarla belirli yerlerde toplanarak muhafaza altına alınmıştır. Ancak bu atık variller yoğun olarak Samsun ve Sinop il sınırları içindeki sahillerde ortaya çıkmıştır. Tablo N. Atık Varil Çıkan Yerler Ve Sayıları (1992-1993) Atık varil bulunan sahiller Trabzon ili sahili Giresun ili sahili Samsun ili Terme İlçesi sahili TOPLAM Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Geçici Depolar Ve Atık Varil Miktarları (1988-1992) Geçici depo yeri Samsun Sağlık Müdürlüğü tamirhanesi Bafra Emenli Köyü Alaçam Terskırık Köyü Alaçam Göçkün Köyü TOPLAM Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 1992-1993 yılları arasında İlimiz ile Karadeniz’e kıyısı bulunan diğer bazı illerde atık variller sahile vurmaya devam etmiş olup bu varillerin çıktığı yerler ve varil sayıları Tablo N.Ayrıca ilimiz Alaçam Terskırık köyünde atık varillerin depolandığı bir depo bulunmaktadır. 1992 yılında atık varil deposu inşa edilmiş ve atık maddeler içeren variller bu depoya nakledilmiştir. Tablo N. İlimizde ilk atık variller 1988 yılında Samsun ili Alaçam ilçesi sahillerinde bulunmuş olup daha sonraki tarihlerde tüm Karadeniz sahillerinde atık varillere rastlanmıştır.

ı) Benzeri tıbbi atıkların oluşabileceği seyyar sağlık birimlerinden.3. atıkların oluşumundan yok edilmesine kadar geçen sürede korumak oldukça önemlidir. Yapım çalışmaları devam eden yeni düzenli depolama alanında tıbbi atıklar için ayrı bir ünitenin olması planlanmaktadır. suda ve toprakta kalıcı özellik gösteren ve ekolojik dengeyi bozan bu atıkların üretimi. Havada. Variller bulundukları şekilleri ile depoya nakledilmiş olup. Tıbbi atıklar için ayrı bir bertaraf yöntemi kullanılmamaktadır. Tıbbi Atıklar Tıbbi atıkların tehlikeli ve hastalık yapıcı etkilerinden çevreyi ve insan sağlığını. i) Eczane ve ilaç depolarından. deponun içi sızacak atık suları toplamak amacıyla kanallarla çevrilmiştir. aspiratör gibi aletlerin kullanıldığı kliniklerden. Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de tıbbi atıkların toplanması ve yok edilmesiyle ilgili 20 Mayıs 1993 tarihli ve 21586 sayılı resmi gazetede yayınlanmış bir yönetmelik mevcuttur. e) Deney hayvanlarının kullanıldığı laboratuarlardan f) Sağlık ocaklarından. atık çıkaran muayenehaneler ve polikliniklerden. c) Kan ve kan ürünleri ile ilgili çalışma yapan tüm merkez ve istasyonlardan. berterafı aşamasında ilimizde şu anda tüm atıkların toplandığı Yılanlıdere mevkiinde depolanmaktadır. İlimizde sağlık kuruluşlarından kaynaklanan tıbbi atıklar Tıbbi Atıkların Kontrol Yönetmeliğine uygun olarak kaynağında ayrı toplanmakta ve depolanmaktadır. a) Hastanelerden.Depo betonarme şekilde inşa edilmiş olup. diş hekimi kliniklerinden ve revirlerden.1. taşınması. Yönetmeliğe göre tıbbi atıkların kaynakları aşağıdaki şekilde sıralanabilir. varillerin doğal değişimi dışında herhangi bir dejenerasyon bulunmamaktadır N. Fakat. Depodan dışarıya herhangi bir sızıntı bulunmamaktadır. Sivil Savunma Arama Kurtarma Birliğince atık varil deposunda yapılan ölçümler sonucunda radyasyon tespit edilmemiştir. j) Benzer diğer kuruluşlardan.3. d) Tıbbi tahlil laboratuarlarından. h) Bulaşıcı hastalığı olanların tedavi oldukları veya diyaliz. 323 . b) Tıp. diş hekimliği ve veteriner hekimlik eğitimi veren ve araştırma yapan kuruluşlardan. g) Küçük ameliyat ve benzeri müdahalelerin yapıldığı tıp ve veteriner muayenehanelerinden. Özel Atıklar N. depolanması ve yok edilmesine ilişkin özel önlemler alınması gerekmektedir.

Atık Yağlar Yönetmelik kapsamında Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından atık yağ üreticilerine tebligat yapılarak yıllık ortalama atık yağ miktarları belirlenmiş. denetimler yapılarak hazırlanan tebligatlar tebliğ edilmiş ve hazırlanan liste Bakanlığa sunulmuştur.Tablo N.860 Kg 208 M3 4000 Kg 1300 Kg 960 Kg 96 Poşet 1500 Kg Bildirmemiştir.3. Sağlık Kuruluşlarından Oluşan. Belediyeler Tarafından Toplanan Ve Bertaraf Edilen Tıbbi Atık Miktarlarının BELEDİYE ADI YILLIK TOPLAM MİKTAR Büyükşehir Belediyesi Alaçam Belediyesi Asarcık Belediyesi Ayvacık Belediyesi Bafra Belediyesi Çarşamba Belediyesi Havza Belediyesi Kavak Belediyesi Ladik Belediyesi 19 Mayıs Belediyesi Salıpazarı Belediyesi Tekkeköy Belediyesi Terme Belediyesi Vezirköprü Belediyesi Yakakent Belediyesi Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. yönetmelikte belirtilen özellikte konteynırlarda biriktirilmesi gerektiği ve lisanslı tesislerle anlaşarak bertarafının sağlanması gerektiği tebliğ edilmiştir. 80 Ton Bildirilmemiştir. N. 324 . 2005 2000 Kg/gün 3000 Ton/yıl 780 Kg 150 Kg 120 Ton 82. Bu doğrultuda.18.2.

Samsun Terminali Ses Otomotiv Tic.Şti.ŞTİ.Tic.ve San.ve Tic.ve Tic.Şti.AŞ. Samsun Ordu karayolu 6. OSB.km Otokoç Otomotiv Tic.ve San.Şti Atatürk Bulvarı No:598/B Reis Otomotiv Tic.AŞ.Şti. Yeşilkent Borsan Organize San.3.No:137 Lider İş Makine San. Eti Bakır AŞ.AŞ.Ankara Cad.3. Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Makine İkmal Bakım Onarım daire Bşk.sok.19.Ltd.km Honda Karot Motorlu Araçlar Tic. 19 Mayıs Sanayii Sitesi Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.km Toyotasa Derindere Tic.Oto San.No:580 Yeşilkent Özön Otomotiv Wolswagen yetkili servisi Kutlukent Aygaz Anonim Şirketi Kirazlık Mevki Örnek sanayi Sitesi Petrol Ofisi Samsun Tesisat Müdürlüğü 55002 Kutlukent Yibitaş Lafarge OAÇ. Ltd.AŞ. Atatürk Bulvarı No:198 Kutlukent Birmod Birleşik Motor San.No:17 Öziçler Plastik Ürünleri San.Bölge Müdürlüğü Makine İkmal Başmühendisliği Nissan Asal Otomotiv San. Kutlukent Gülhan Petrol ve San.LTD.No:15 Yılro Interrasyonal Giyim San. Kale Mah. AŞ.ve Tic.Şti.AŞ.Dökümcüler Sitesi 11.Namık Kemal cad.Böl. Ordu Karayolu 2.ve Tic. Ltd.ve San. Kutlukent Üçler Otomotiv BMC Yetkili Servisi Organize Kavşağı Kutlukent Mengerler Oto Tic.San. Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağlar Yönetmelik kapsamında Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından isimleri gönderilen tesislere tebligat yapılarak yıllık ortalama bitkisel atık yağ miktarları belirlenmiş.No:34 Samsun Makine Sanayi AŞ. Karadeniz Motorlu Araçlar Çarşamba karayolu 12. Organize San.(Renault Yetkili Servisi) Samsun Ordu Karayolu 4. ve Tic.Atık Yağ Üreten Tesisler Listesi TESİSİN ADI ADRESİ Gazi Belediyesi Başkanlığı Gazi Belediyesi Makine İkmal Müdürlüğü İlkadım Belediyesi Başkanlığı İlkadım Belediyesi Teknik İşler Müd. Toybelen Mah.ve San. Kirazlık Mahallesi Atatürk Bulvarı No:121 Isuzu Oto Fenler Samsun Merkez Kamer Otomotiv Hundaı Yetkili Servis Samsun Ordu Karayolu 8.AŞ.Tablo N. 325 .Şti. Vali Erdoğan Cebeci Bul.No:33 Halısa Halı San.Böl.km Karayolları 7.Ltd. yönetmelikte belirtilen özellikte konteynırlarda biriktirilmesi gerektiği ve lisanslı tesislerle anlaşarak bertarafının sağlanması gerektiği tebliğ edilmiştir.ve Tic. Vali Erdoğan Cebeci Bul.necipbey Cad.Ltd.km DSİ 7.tesileri DLH Makine İkmal Başmühendisliği Onur Otomotiv Tic.ve Yatırım Ltd.Bölge Müdürlüğü Makine İmalat Donatım ve Şube Müdürlüğü Köye Yönelik Hizmetler Müdürlüğü Köye Yönelik Hizmetler Müdürlüğü Binası Eti Bakır AŞ. Nev-Sam OSB. Citroen Oksan Otomotiv Ltd.Şti.No:6 Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığı Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığı Total Oil Türkiye AŞ. 2005 N.

Kol.Şti.Enerji S.yolu Okumuş TERME Cibran Hürriyet M.Tablo N.No:7 SAMSUN Tekkeköy 19 Mayıs M.İstiklal C. Orta M.No:6 HAVZA Cumhuriyet Meydanı SAMSUN Cumhuriyet C. d) İthalat.Kamil C.No:62 SAMSUN Doğanay Turistik Tes.No:629 SAMSUN Adnan Menderes B.No:15 Kurupelit SAMSUN İtimat Balık Lokantası 19 Mayıs M.20.Dalbahçe Köy. c) Etiketleme ve işaretleme ile pil ve akümülatör ürünlerinin kalite kontrolünün.HAVZA İnönü M.ÇARŞAMBA Kale M.No:40 SAMSUN Kılıçdede M.yolu 30. ihracat ve transit geçişlerine ilişkin esasların belirlenmesine.Atatürk Bul. Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağ Üreten Tesisler Listesi TESİSİN ADI C Bar Renk Müstakil Eğlence Yeri Öz Çağlayan Mis Otel Maarif Otel Büyük Sultan Yafeya Otel Vidinli Otel Çavuşoğlu Otel Yipet Rize Metro North Poınt Vidinli Prestij Büyük Samsun Oteli Dilan Karadeniz Sahil Tesisleri ADRESİ 19 Mayıs M.Samsun-Ankara K. temel koşul ve özelliklere sahip pil ve akümülatörlerin üretiminin sağlanmasına.Belediye Pas.4.SAMSUN Liman Sahası Kale M. e) Yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların sağlanmasına. b) İnsan sağlığına ve çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortama verilmesinin önlenmesine.Cumhuriyet C.No:656 SAMSUN Atatürk Bulvarı No:608 SAMSUN Büyük Camii M.ÇARŞAMBA Harman Mev.No:76 SAMSUN Cumhuriyet Mey.No:3 SAMSUN 19 Mayıs Çiftlik Mevkiiİstiklal C.km Samsun Havana Lokantası KAVAK İkinci Bahar Ocakbaşı Restaurant Atatürk Bulvarı No:122 SAMSUN Mavi-Yeşil Ocakbaşı Atatürk Bulvarı No:112 SAMSUN Cumhuriyet Lokantası Saathane Meydanı Şeyh Hamza S.Bakcak Mev. 326 .No:269 ATAKUM Mahmutlu Köy.Hamamüstü S. 2005 N. Grand Saray ÇARŞAMBA Evci Köyü Miliç Mevkii Samsu-Ordu K. Samsun Ordu yolu 61. Pil ve Aküler 31/08/2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinin Amacı. pil ve akümülatörlerin üretiminden başlayarak nihai bertarafına kadar.km TERME Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.No:594 SAMSUN Gürgen Yatak Köy.Namazlı Köy.Camikebir C.Atatürk B.3.No:1 BAFRA İmaret M.Rama Lokantası SAMSUN Körfez Körfez Mah.SAMSUN Erikler Mev. a) Çevresel açıdan belirli kriter.Atatürk B. ithalatının kontrolünün ve içerdiği zararlı madde miktarının kontrolünün sağlanmasına.No:102 K:2 D.No:17 ATAKUM Adnan Menderes Sahil B.

Yeni Sahil Yolu Hayvanat Bahçesi Önü’dür.Otobüs Durağı 15.Çelikler Market Önü 8.Yıl Bulvarı 14.f) Zararlı madde içeren pil ve akümülatörlerin üretilmesinin.Adnan Menderes Bulvarı İlkadım Kız Öğrenci Yurdu – aguapark önü İLKADIM BELEDİYESİ 3. Ayrıca Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Buhara Oto Elektronik İnş.100.Lise Cad.Kurupelit – Toplu Konutlar Konteyner Merkezi 11.Atatürk Bulvarı İlkadım Öğrenci Yurdu Girişi 2.Nk. ile anlaşma yapmış olup bu doğrultuda şehrin belirli noktalarına Atık Pil Kumbaraları Yerleştirilmiş olup bu noktalar .Osman Paşa Mah.San. ithalatının ve satışının önlenmesine.ve Tic.Tic. Şehit Mesut Birinci Cad.Duruşehir Sitesi 13.Teks.Kuvai Milliye Kavşağı 9. Muhtarlık Önü KURUPELİT BELEDİYESİ 10.Gazi Caddesi Site Cami Yanı 6.G.Cumhuriyet Meydanı Otopark Üstü 4.Büyükşehir Belediye Başkanlığı Önü CANİK BELEDİYESİ 7.Karşıyaka Mah. N. politika ve programların belirlenmesi için hukuki ve teknik esasları düzenlemektir. ihracatının.Gazi.5.Ş.19 Mayıs Üniversitesi Fen Fakültesi Önü GAZİ BELEDİYESİ 12.İstiklal Caddesi 23 Nisan İlköğretim Okulu Önü 5. işletmelerinin Çevre ve Orman Bakanlığına lisans başvurusunda bulunmaları için yazışmalar yapılmıştır. Cips ve Diğer Yakma Fırınlarından Kaynaklanan Küller İlimizde bulunmamaktadır 327 .A.3. “Atık Pil Ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği” Beşinci Bölüm Akümülatör Geri Kazanım Tesislerine Ön Lisans ve Lisans Verilmesi Madde 22 Gereğince Karkusan Kurşun ve Kurşun Mamülleri İmalatı ile Arslan Metal San. g) Atık pil ve akümülatörlerin geri kazanım veya nihai bertarafı için toplama sisteminin kurulmasına ve yönetim planının oluşturulmasına yönelik prensip.Cengiz Topel Cad.Mekke Sok. ATAKUM BELEDİYESİ 1.

6. hipermarket ve benzeri satış yerlerinin isimleri: Galeria A.8.Ş. Yönetmelik. İl Emniyet Müdürlüğü Marketi.Ş.4.7.N. işyeri) bakılmaksızın ülke içinde piyasaya sürülen bütün ambalajları ve ambalaj atıklarını kapsar.Ş. Yönetmelik kapsamındaki ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için belediyeler. N.Ş. trafik şube müdürlüğünden öncelikle kayıtları silinmekte ve hurdaya ayrıldığına dair yazısı verilmektedir. Supermark Market. Yeşil Bursa Pazarı. kompozit ve benzeri) ve kaynağına (evsel. 30/07/2004 tarih ve 25538 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Kontrolü Yönetmeliği kapsamında Çevre ve Orman Bakanlığından GÖZE TİCARET (Çay sokak No:6 Kerimbey –KUTLUKENT/SAMSUN )’e ait ambalaj atığı toplama ayırma tesisine Ambalaj Atığı Toplama-Ayırma Tesisi ÖN LİSANS’ı verilmiştir.3. 328 . Ykm A.Kaya Market. Elektrik ve Elektronik Atıklar İl genelinde bu atıklar ayrı olarak toplanarak geri kazanım yapılmamaktadır. bu doğrultuda Organize Sanayi Bölgesinde faaliyette bulunan fabrikalarda denetim yapılmış ve Bakanlıktan lisans almış firmalarla iletişime geçmeleri için çalışmalarımız devam etmektedir. süpermarket. Migros A. Çetinkaya A. İl sınırları içinde faaliyette bulunan ambalaj üreticilerini. piyasaya sürenleri ve satış noktaları tespit edilerek Yönetmelik doğrultusunda tebligatlar hazırlanmış. Çınar Market. cam. Bursa Pazarı.4. kağıt-karton.3. Hayvan Kadavraları İlde bu tür atık oluşturan tesisler yoktur. Pınar Market.4. N. Çarşı Mağazası. kullanılan malzemeye (plastik. ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak için yazışmalarımız ve denetimlerimiz devam etmektedir. Diğer Atıklar N..2. Ambalaj Atıkları Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Kontrolü Yönetmeliği 30/07/2004 tarih ve 25538 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. endüstriyel. ticari.Ş. metal. İhlas A.3. Kitaplı Hazır Giyim (Benetton). Hurdaya ayrılmış olan araç şahıs malı olduğundan dolayı şahıslar bertarafını farklı şekilde yapmaktadırlar.1. Kullanım Ömrü Bitmiş Araçlar İlimizde kullanım ömrü bitmiş araçlar için. Bim A. Akyüz Market. Tarama Çamurları İlimizde bulunmamaktadır N. İl genelinde 200 m2’ den büyük kapalı alana sahip mağaza. market. Gima. Daştanlar Market. N.Ş.

%18 Kül % 70 Organik. %5 Kül %23 Diğer % 65 Organik. % 9.7 Plastik.5 ton/gün 1 ton/gün 11kg/gün Çarşamba Belediyesi Tekkeköy Belediyesi 69 ton/gün Büyükşehir Belediyesine veriyor. Mezbaha Atıkları Mezbaha atıkları belediye çöp sahalarına verilmektedir. %5 Cam. % 3. %1 Cam. Atık Yönetimi Çöplerin toplanması. Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu Tablo N.2 Metal.5 Cam.N.20.5.4. % 10. Sıvı atıklar ise kanalizasyona verilmekte veya arıtmaya taşınmaktadır.3. % 10 Kağıt.5 ton/gün Kavak Belediyesi Vezirköprü Belediyesi Havza Belediyesi Ayvacık Belediyesi 5 ton/gün 6 ton/gün 10 ton/gün 2 ton/gün Salıpazarı Belediyesi 1. depolanması veya bertaraf edilmesine kadar tüm hizmetlerin bir plan çerçevesinde ele alınması ve öncelikle bu atıkların değerlendirilmesi veya geri kazanılmasına çevreyle uyumlu atık yönetimi denilmektedir. % 6. 329 . N.6. Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu Belediyenin Adı Büyükşehir Belediyesi Miktarı 400 ton /gün Kompozisyonu % 42 Organik. %1 Metal %5 Plastik. İlimizde atıklar belediyeler tarafından toplamakta ve bertaraf edilmektedir N.6 Kağıt. % 10 Kağıt.5 ton/gün Terme Belediyesi Asarcık Belediyesi Ladik Belediyesi 1. %15 Metal %80 organik %5 kağıt %1 cam %4 metal %3 plastik %7 kül %2 cam %28 plastik %20 kül %40 diğerleri %80 organik %10 kağıt %10 plastik ve kül %25 organik %02 kağıt %01 cam %2 metal % 4 diğerleri %8 kül - 19 Mayıs Belediyesi Bafra Belediyesi Alaçam Belediyesi 35 ton/gün 180-210 ton/gün 4 ton/gün Yakakent Belediyesi 2.

2005 N. 1 adet paletli dozer Alaçam Belediyesi 4 adet sıkıştırmalı çöp kamyonu Yakakent Belediyesi 1 adet çöp kamyonu Kavak Belediyesi 1 araç Vezirköprü Belediyesi 4 adet vidanjör.1.Atıkların Bertaraf Yöntemleri N.7. Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2 adet traktör. 330 .21.N. 1adet traktör Havza Belediyesi 3 sıkıştırmalı kamyon.8. 1 traktör Çarşamba Belediyesi 6 adet 10ton’luk kamyon.22’de verilmiştir. 1 adet kepçe Tekkeköy Belediyesi Büyükşehir Belediyesine veriyor. Katı Atıkların Depolanması İlimizde katı atıklar vahşi depolama yöntemiyle bertaraf edilmektedir. 1 adet traktör.Katı Atıkların Toplanmasında Kullanılan Araçların Belediyelere Göre Dağılımı BELEDİYENİN ADI ARAÇ SAYISI Büyükşehir Belediyesi Toplama alt kademe belediyelerince yapılıyor 19 Mayıs Belediyesi 2 adet sıkıştırmalı çöp kamyonu. Katı Atıkların Biriktirilmesi. çöp kutuları ve konteynırlar.8. Transfer istasyonu bulunmamaktadır. 2 adet tank aracı. 66 m3’’lük Semitrayler Bafra Belediyesi 11 adet sıkıştırmalı çöp kamyonu. Tablo N. Toplanması. 2 adet süpürge. bir adet vidanjör. Taşınması ve Aktarma Merkezleri Katı atıklar Belediyeler tarafından toplamakta ve bertaraf edilmektedir. Katı atıkların bertaraf yöntemleri ve yerleri aşağıda tablo N. 1 traktör Ayvacık Belediyesi 1 adet çöp toplama aracı Salıpazarı Belediyesi 1 adet çöp toplama aracı Terme Belediyesi 2 adet çöp toplama aracı Asarcık Belediyesi 1 adet ıveco çöp aracı Ladik Belediyesi 2 sıkıştırmalı kamyon.

Kavak-Asarcık yolu üzerinde tarım alanı içinde 2500 m2 lik çukura gömülüyor. Çarşamba Belediyesi Çöp sahası Kızılırmak nehri kenarında şehir merkezine 3 km mesafede depolanmaktadır.880 ton 360 ton 730 ton 76.Tablo N. Yılanlıdere çöp sahası Cangallar KöyüTerme ÇayıKenarı Şehir merkezine 30 km mesafede orman alanı içinde boş bir alana dökülüyor.. Tespit edilen sahada proje çalışmalarına devam edildiği ve düzenli depolamaya geçmeyi planladıkları Belediye tarafından bildirilmiştir.Ada mevkiindeki eski sahanın üzeri toprakla örtülerek ıslah edilmeye çalışılmıştır.5 ton Yılanlıdere Yılanlıdere Yılanlıdere Yılanlıdere Yılanlıdere Kapaklı köyü mevkiinde açık alanda depolanıyor Şehir merkezine 3 km uzaklıkta açık alana dökülüyor. Ada Mevki Yeşilırmak Kenarı Tersakan deresi kenarı Şehir merkezine 3 km mesafede. Şehir merkezine 3 km mesafede gömülerek imha edilmektedir. Sahilde gömülerek bertaraf ediliyor Şehir merkezine 2 km mesafede terme çayı kenarında depolanmaktadır. Bölgede Belediyeler Birliliği oluşturulmamıştır. Çarşamba Belediye Başkanlığınca Katı Atık Düzenli Depolama Katı atık sahası olarak belirlenen ve ÇED gerekli değildir kararı verilen Sefalı Köyü mevkiinde yer alan saha 89. Katı Atıkların Bertaraf Yöntemleri ve Yerleri BELEDİYENİN ADI ATIK MİKTARI BERTARAF YÖNTEMİ Büyükşehir Atakum Canik Gazi İlkadım Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çarşamba Havza Kavak Ladik 19 Mayıs Salıpazarı Tekkeköy Terme Vezirköprü Yakakent 144. Şehir merkezine 2 km mesafede dere kenarına deökülüyor Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.000 m2 ‘dir.775 ton 540 ton 540 ton 2.000 ton 25 ton 2.800 ton 4.650 ton 1.22.840 ton 3. 331 . Katı atıklar ilçenin doğu yakasında Ada mevkiinde Yeşilırmak kenarına gelişigüzel dökülerek daha sonra kepçe ile düzenleme yapılmakta iken sahanın uygun olmaması nedeniyle 2005 yılı başından itibaren Sefalı Köyü mevkiinde bulunan ve Düzenli depolama için ÇED i yapılan sahaya dökülmeye başlanmıştır.260 ton 12. 2005 ÇARŞAMBA İLÇESİ : İlçenin atık miktarı 70 ton/gündür.650 ton 24.610 ton 912.

2005 Şekil N.1.Şekil N. 2005 332 .2. Çarşamba Belediyesi Eski Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.

Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.2.A.2. 2005 Şekil N. Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Şekil N. 2005 333 . B.

Şekil.5 ton civarındadır. Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. yeni düzenli depolama sahası tespiti ve Belediyeler Birliliğinin oluşturulması ile ilgili herhangi bir işlem yapılmamıştır.AYVACIK İLÇESİ İlçenin atık miktarı 70 ton/gündür.3. SALIPAZARI İLÇESİ Günlük atık miktarı 1. 2005 Mevcut sahanın rehabilitesi. Katı atıklar Büyükşehir Belediyesi atık sahasına dökülmektedir.N. Katı atıklar ilçeden geçen Terme Çayı kenarı boyunca yaklaşık 500 m -600 m uzunluğunda bir şerit halinde gelişigüzel dökülmektedir. 334 .

2005 335 . Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 Şekil.Şekil. Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.N.N.3. A.3. B.

Şekil.Terme Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.N.N.4. Terme Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. A. 2005 Şekil.4. 2005 336 .TERME İLÇESİ Günlük atık miktarı 55 ton civarındadır Katı atıkları Miliç Irmağı ile Karadenizin birleştiği Çangallar Köyü mevkiine gelişigüzel dökülmektedir.

Ortalama çöp miktarı 10 m3 / hafta dır. Kızılırmak Deltasına 2 km. Ortalama çöp miktarı yazın 7 ton / gün olup. Sivil Havacılık Klubüne ait Uçuş Pistine 5 km mesafededir. 2 yıl çöp toplama hizmeti vermemiş olup 1991 yılından itibaren toplanan çöpleri Bafra Belediyesi çöp sahasına götürmektedirler.19 MAYIS İLÇESİ: 19 Mayıs İlçesi’ nin mevcut çöp sahası yerleşim birimine 3 km uzaklıkta.5 ton / gün dür. Çöp sahası yakınında içme ve kullanma suyu hattı bulunmamaktadır. Şekil. Saha Engiz Çayına 5 km mesafede olup. kışın ise 3.5. İlçeye bağlı iki adet belediye bulunmaktadır. İlçenin içme suyu çöp sahasına 6 km uzaklıkta olan derin kuyulardan sağlanmaktadır.N. Çöpler sahaya döküldükten sonra üzeri toprakla kapatılmaktadır.Dereköy Belediyesi.5 km. Çöpler Bafra Belediyesi çöp sahasına götürülmektedir. 2005 337 . 1989 yılında Belediye olan Dereköy. Bu saha 2 yıldır kullanılmaktadır. Samsun-Sinop karayoluna 4 km mesafede ve Sivil Havacılık Klubüne ait Uçuş Pistine 50 m mesafede bulunmaktadır. yerleşim birimine 1. 3 haftadır sahaya çöp dökülmüyor. 1. Çöp sahası Kızılırmak Deltası’ nın içinde bulunmaktadır. 2-Yörükler Belediyesi. Günlük ortalama çöp miktarı 7 m3 / gün dür. Çöp sahası 4 yıldır kullanılmakta olup. 19 Mayıs Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. İçme suyu Engiz Çayından alınarak Köy Hizmetleri arıtımından sonra şebekeye verilmektedir. denize 100 m.

Mevcut saha 10 yıldır kullanılmakta olup 50 yıl daha hizmet verebilecek kapasitededir. Yerleşim birimlerine ve Samsun-Sinop Karayoluna 1.5 km mesafededir. Ortalama çöp miktarı 6 ton/gün dür. Ortalama çöp miktarı 100-150 ton / gün ‘ dür.N.5. İlçenin içme suyu Dedeli mevkiinde bulunan sondaj kuyularından sağlanmakta olup çöp sahasına yaklaşık 3 km mesafededir. İlçeye bağlı dört adet belediye bulunmaktadır.Şekil. Bu saha 1987 yılından itibaren kullanılmakta olup 50 yıl daha hizmet verecek kapasitededir. 3-Çetinkaya Belediyesi . Etrafında Derbent ve Altınkaya Baraj Gölleri bulunmaktadır. 19 Mayıs Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.A. 338 . 1. 2005 BAFRA İLÇESİ: Bafra Belediyesi çöp sahası Kızılırmak kenarında yaklaşık 300 m’ lik bir alan kaplamaktadır. beldenin güneyinde bulunan Asarkale mevkiindedir. Beldenin içme suyu kaynağı çöp sahasına 9 km mesafedeki derin kuyulardan sağlanmaktadır.Kolay Belediyesi. 2-Doğanca Belediyesi Çöplerini Bafra Belediyesi çöp sahasına götürmektedirler. Çöp sahası ırmak kenarındadır. Çöp sahası yerleşim merkezine 9 km. Samsun-Sinop Karayoluna 32 km mesafede olup.

Çöplerini Bafra Belediyesi çöp sahasına götürmektedirler.N. birlik çalışmaları tamamlanamamıştır.Birliğin ortak görüşü solarak düzenli depolama sahası tespit edilmemiştir. 4-İkizpınar Belediyesi ise çöp hizmeti vermemektedir. Alaçam Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. rehabilite çalışması yapılmamıştır. ALAÇAM İLÇESİ: Alaçam İlçesi’ nin mevcut çöp sahası yerleşim birimine 2 km uzaklıktaki Kapaklı Köyü mevkiinde olup. Bölgede Belediyeler Birliği sekreteryası Bafra belediyesince yürütülmekte olup. Birliğin tespit edeceği sahayı kullanmayı planlamaktadırlar. Mevcut çöp sahası 5 yıldır kullanılmakta olup. ortalama çöp miktarı 7 ton / gün dür. 2005 339 .6. Belediyeler Birliği çalışmalarına katılarak. Şekil. Şu an mevcut sahada vahşi depolama yapılmakta olup. Samsun-Sinop Karayoluna 3 km mesafede bulunmaktadır.

denize 1 km. A. Samsun-Sinop karayoluna 500 m mesafede bulunmaktadır. Şekil N.7. 2005 YAKAKENT İLÇESİ: Yakakent İlçesi’ nin mevcut çöp sahası yerleşim biriminin içinde ırmak kenarında olup.Şekil N.Alaçam Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Yakakent Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.6. 2005 340 .

Ortalama çöp miktarı 3. 2005 341 .7.8.5 ton / gün dür.A.Yeni düzenli depolama sahası tespit edilmiş ve resmi işlemleri başlatılmıştır.Yakakent Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 Mevcut çöp sahası 20 yıldır kullanılmakta olup sahanın kapasitesi dolmak üzeredir. Düzenli depolama sahası olarak alternatif 3 saha belirlenmiştir. HAVZA İLÇESİ Havza Belediyesince yıllık 4. Şekil N.Havza Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Şekil N.320 ton/yıl katı atık oluşmakta olup halen Yağbasan mevkiinde düzensiz olarak depolanmaktadır. Bölgede Belediyeler Birliği için meclis kararları alınarak onaylanmış ve tüzük oluşturularak birlik üyelerinin seçim çalışmaları devam etmektedir.

Havza Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 KAVAK Kavak Belediyesince yıllık 4.A.9.8.380 ton/yıl katı atık oluşmakta olup halen Mahmut tepesi mevkiinde düzensiz olarak depolanmaktadır.Şekil N. Şekil N. 2005 342 .Kavak Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.

A. 2005 LADİK Ladik Belediyesince yıllık 4.Şekil N. Ladik Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Şekil N.Kavak Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 343 .9.10.600 ton/yıl katı atık oluşmakta olup halen Aslantaş yolu üzeri mevkiinde düzensiz olarak depolanmaktadır.

5 km mesafede Kavak Asarcık yolu na 2m mesafede vahşi depolanmaktadır. 2005 ASARCIK Asarcık Belediyesince yıllık 520 ton/yıl katı atık oluşmakta olup atıklar ilçeye 2.A. Ladik Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Asarcık Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Şekil N.11.Şekil N. 2005 344 .10.

Asarcık Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.A.11.12.640 ton/yıl katı atık oluşmakta olup atıklar 15 Mayıs 2005 tarihine kadar Karadede mevkiinde düzensiz olarak depolanmıştır. 2005 VEZİRKÖPRÜ Vezirköprü Belediyesince yıllık 8. 2005 345 . Şekil N.Şekil N.Vezirköprü Belediyesi Eski Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.

Şekil N.13. alternatif katı atık depolama sahası olarak belirlenmiştir. X=4 562.000-450. 2005 Vezirköprü Belediye Başkanlığınca Vezirköprü Avdan Köyü mevkiinde Kadastronun Sinop F34-c08-b ve Sinop F34-c-09-a paftalarında Y=449.Vezirköprü Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.A.000. Vezirköprü Belediyesi Eski Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.000 koordinatları arasında bulunan ve tapulama dışı bırakılan 313652. 2005 346 .000-4 563.81 m2 yüz ölçüme sahip alan.12.Şekil N.

Büyükşehir Belediyesi düzenli depolama sahası tespit edilmiş ve proje inşaatına başlanmıştır.Şekil N.Şehir merkezine uzaklığı 10 km dir. Sahada ıslah çalışması yapılmış ancak düzenli depolama sağlanmamıştır.13. 347 .7 hektar büyüklüğünde olup Aşağı Avdan-Çatkaya Köyü mevkiinde bulunmaktadır. BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KATI ATIK ÇALIŞMALARI Büyükşehir belediyesi sınırlarında oluşan atıklar yılanlı dere mevkiinde depolanmaktadır. 2005 Belirlenen alternatif katı atık depolama sahası bir komisyonca incelenmiş olup kurumlardan sahaya ilişkin görüşler uygun gelmiş. sadece Orman alanı olduğundan Çevre ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğünden alanın tahsisi beklenmektedir. Alan 20.Vezirköprü Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.A.Tesisin Kasım ayı sonunda kullanılmaya başlanması planlanmaktadır.Proje inşaatı şu an lot 2 (toprak işleri ve depolama sahası inşaatı) aşamasında olup sahanın zemininde çalışmalar devam etmektedir.

14. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.Şekil N. A. 2005 Şekil N.14. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. 2005 348 .

Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.Şekil N. 2005 Şekil N. 2005 349 .14. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. C. B.14.

Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.Şekil N. 350 . 2005 Şekil N. 2005 İlimizde katı atıklar vahşi depolama yöntemiyle bertaraf edilmektedir. D. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.14.14. E.

Kompost İlimizde atık kompost tesisi bulunmamaktadır. Atıkların Çevre Üzerindeki Etkileri Hızla değişen dünyanın gündemini yaklaşık 30 yıldır insanlığın en büyük ve ortak endişesi haline gelmiş olan çevre ve çevre sorunları teşkil etmektedir. Milli Eğitim Müdürlüğü. Atıkların Geri Kazanımı ve Değerlendirmesi İlimizde katı atıklar belde belediye başkanlıklarına ait atık atık toplama araçları ile belirli saatlerde yapılmaktadır. Bu kampanya 2003 yılı sonunda sona ermiştir. Burada da geri dönüşebilen atıkların ayrılması için özel bir sistem mevcut değildir. Şu anda yapılan çalışmalar ise 1 adet araç ve iki kişi ile başta üniversite olmak üzere sağlık kurumları dolaşılarak atıkları alınmaktadır. İlimizde Geri kazanım tesisi bulunmamaktadır. İl Sağlık Müdürlüğü ve sanayi siteleri müdürlükleri ile bir toplantı düzenlenmiştir. 2872 sayılı Çevre Kanunu 351 . yüzyılın en önemli çevre sorunlarını oluşturmaktadır. artıkların kaynağında ayrı toplanarak geri kazanımı konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğümüzce kampanya başlatılmıştır.9. Daha sonraki zamanlarda da Sahra Sıhhiye Komutanlığı ve Makineli Tüfek Er Eğitim Komutanlıkları ile karşılıklı görüşmelerde bulunulmuştur. Hızlı nüfus artışı. artan kirlilik. plastik.8. İlimizde 7 adet belde ve ilçe belediye başkanlıklarının atıkları Yılanlıdere Çöp Sahasına gönderilmektedir. Toplanan atıklar mümkün olduğunca kaynağında ayrılmakta ve öyle depolanmaktadır. Ancak Valilik Makamının 15.8.N. N. Atıkların Yakılması İlimizde atıkların yakılacağı tesisi bulunmamaktadır.05. Hem çevrenin daha yaşanabilir hale getirilmesi hem de yurt ekonomisine katkı sağlanması açısından Müdürlüğümüz tarafından yürütülen bu çalışmalara gerekli desteğin verilmesi konusunda Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörlüğü Tıp Fakültesi. N. sanayileşme 21.3. yok olan kaynaklar. iklim değişiklikleri.2. taşınması. buna bağlı olarak beslenme. hızlı ve plansız kentleşme. kağıt vb. geri kazanılması ve nihai bertarafıdır. enerji. Ayrıca yerel televizyonların birinde bu konuda yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiş yerel basın bu konuda bilgilendirilmiştir.10. İlimizde değerlendirilebilen atıklar sokak toplayıcıları kanalı ile az da olsa ayrıştırılarak bu işin ticaretini yapan kişilere satılmaktadır. sağlık. N. metal. İlimiz Tekkeköy ilçesi 19 Mayıs Sanayi Sitesinde 1 adet ve Gülsan Sanayi Sitesinde de 1 adet olmak üzere toplam 2 adet depo kiralanmıştır.2001 tarih ve 166-530 sayılı Olur yazısı ile ilimiz merkez ve ilçelerinde cam. Geri dönüşebilen atıkların kaynağında ayrılması için mevcut bir kumbara sistemi bulunmamaktadır. eğitim. Ülkemizdeki çevre sorunlarının en önemlilerinden biri evsel nitelikli atıkların toplanması. azalan.

görüntü kirliliğine ve çeşitli hayvanlar vasıtasıyla taşıyıcı mikropların yayılmasına neden olmaktadır KAYNAKLAR: .doğrultusunda hazırlanan ve 14.İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 .Büyükşehir Belediye Başkanlığı 2005 352 . çevreye kötü kokuların yayılmasına.03. Atık yönetiminde temel prensipler Yönetmelikte belirlenmiştir. haşerelerin üremesine. İl Sınırları İçinde Yerleşim Merkezlerinde Kentsel Atıkların (Çöplerin) Oluşturduğu Sorunları Önem ve Öncelik Sırasına Göre aşağıda verilmiştir. Oluşturduğu Sorunlar : a) Halk ve çevre sağlığı açısından tehlike oluşturması b) Koku problemi c) Haşerelerin artması f) Yer altı sularının kirlenmesi g) Estetik görüntünün bozulması şeklinde sıralanabilir. katı atıkların yönetimine ilişkin teknik ve idari hususlar yer almaktadır.1991 tarihinde yürürlüğe giren "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" nde. Uygun şekilde depolanmamış çöpler yeraltı ve yüzeysel su kirliğine.

GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM O.O. mevcut durumun herhangi bir değişikliğinden önceki bir alanda hakim olan çevre gürültüsüdür. Gürültüyü arzu edilmeyen seslerin atmosfere yayılması şeklinde ele almak uygundur. Sanayi 353 .1. Dünyanın çeşitli yerleşim birimlerinde olduğu gibi Türkiye'de de özellikle büyük yerleşim birimlerinde trafik kaynaklı gürültü kirlenmesi yaygın bir çevre sorunu haline gelmiştir. Bu gürültü türleri fiziksel olarak üç kaynaktan yayılmaktadır: a) Düzlem Kaynak: Bu tip kaynaklara çok nadir rastlanmaktadır. Ayrıca şehirlerde yaşayan insanların % 73'ünün trafik kaynaklı gürültüden rahatsızlık duyduğu belirtilmektedir. 2) Özel Gürültü: Özel gürültü. Gürültü Türleri Genel Olarak: 1) Çevre Gürültüsü: Çevre gürültüsü genellikle uzaktan yakından gelen birçok sesten oluşan belirli bir zamanda. Bu yüzdeler gürültünün ne derece önemli bir çevre sorunu olduğunu belirtmesi bakımından dikkat çekicidir. Gürültü son yıllarda dünyanın her tarafında. oto yollarının yaygınlaşması ve trafik yükünün artması hava yolu taşımacılığının yaygınlaşması gürültüyü çevre kirlenmesi ve korunması ile ilgili önemli bir problem haline getirmiştir. Gürültü kirlenmesinin birçok sebepleri olmakla birlikte. Maddesine istinaden 11 Aralık 1986 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren "Gürültü Kontrol Yönetmeliği" ile geniş çaplı tedbirler getirilmiştir. Yapılan anket çalışmaları gürültü'nün %60'lık bir oranla çevre kirliliğinin etkenleri arasında en yaygın rahatsızlığı oluşturduğunu göstermiştir. çok önemli bir çevre sorunu haline gelmiş ve çoğu yerde kirlenme boyutlarına ulaşmıştır. 3) Başlangıç Gürültüsü: Başlangıç gürültüsü. Son zamanlarda iş yerlerindeki makinalaşma. Gürültü İnsan çevresini ciddi bir şekilde tehdit eden önemli bir problem de "gürültü"dür. özellikle büyük yerleşim birimlerinde. Bunun içinde toplumda gürültü seviyesini belirli seviyelerde tutmak. çıplak ve hızlı şehirleşme ve sanayileşmedir. b) Nokta Kaynak: Gürültü kaynaklarının boyutları gürültüye maruz kalanlara olan mesafelerine nazaran küçükse böyle kaynaklar nokta kaynak olarak düşünülebilir. belirli bir yerde oluşan kapsamlı bir sestir. özel bir kaynakla beraberliği düşünülen ve akustik vasıtalarla özel olarak tarif edilebilir olup çevre gürültüsünün bir kısmıdır. esas sebepler çevre sorunlarının genel sebepleri olan hızlı nüfus artışı. gürültüyü kaynağında azaltmak üzere kanuni ve idari düzenlemelere geçilmiş ve 9 Ağustos 1983 tarihinde yürürlüğe giren 2872 Sayılı Çevre Kanunu'nun 14.

Çeşitli tipteki izafi olarak sıralanması için yapılan araştırmalar trafik gürültüsünün hava alanlarının sebep olduğu gürültülerden çok daha büyük olduğunu göstermiştir. Bu ses normal işitme limiti olarak tariflenmiş ve basıncı da 20 paskal olarak ifade edilmiştir. şehir merkezlerinde kesikli bir biçimde işleyen trafik gürültüsüne göre çok daha kolaydır. Ses basıncının lineer olarak normal metodlarla ölçülme. Bundan dolayı akustik parametreleri ölçülen değerlerinin standart bir değere oranının logaritması olarak ifade edilmesi daha pratiktir.kuruluşlarının. Gürültü daha çok rüzgarın tesiri ile yayılmaktadır. Trafik Gürültüsü Toplumdaki gürültü kaynaklarından en önemlilerinden biri de trafik gürültüsüdür. Bu ölçümlerin doğrudan uygulanması çok büyük rakamlarla çalışmayı gerektirmektedir. Bu gruba demiryolları ile bir seri makinanın yan yana bulunduğu durumlar dahil edilebilir. Bu birime BEL denir. her bir vasıtanın sebep olduğu gürültü ile trafik akışının sebep olduğu gürültünün mutlaka ayrı ayrı ele alınması gerekir. Ayrıca kulağın gürültüye karşı gösterdiği tepki lineer olmayıp logaritmiktir. Zira insan kulağı en düşük ses seviyesi olarak 1000 Hz sesi işitebilmektedir. bazı problemler yaratmıştır.1. Bunun için pek çok sanayileşmiş ülkede trafik gürültüsünü kontrol edecek idari tedbirler alınmıştır. Gürültü Kaynakları O. 354 . c) Çizgi Kaynak: Çizgi kaynak türbülanslı bir akışkanın veya ara mesafeleri yakın olan bir dizi noktanın tamamı olarak göz önüne alınabilir. Normal ve serbest bir trafik akışının sebep olduğu yoldaki gürültü kontrolü.1. Böylece sayılar küçülmüş ve işlemler kolaylaştırılmıştır. gerekse trafik akışının sebep olduğu gürültünün şiddeti azalır. Bununla birlikte hız ve sıcaklık gradyanları.1. Diğer taraftan işitme organlarında sancı ve ağrı meydana getiren ses basıncı yaklaşık 100 pascaldır. O. Kara yolları taşımacılığının günden güne artması çeşitli kara nakil vasıtalarının büyük ölçüde kullanılması trafik gürültüsünün şiddetini arttırmıştır. çalkantı ve ortamın viskositesi de gürültünün yayılmasına ciddi bir şekilde tesir eder. hava meydanlarının ve trafikte seyreden her bir vasıtanın gürültüleri bu gruba dahil edilebilir. 3) Trafik akışının düzenlenmesi için tek yönlü trafik gibi tedbirlerin alınması olarak sıralanabilir.1. Hızlanma ve fren yapmalar ve kavşaklar gürültünün özelliklerini kötü yönde etkiler. Bunlardan bazıları: 1) Her bir nakil vasıtasının gürültüsünün azaltılması. Trafik gürültüsünü incelerken. Yoldan uzaklaştıkça gerek nakil vasıtalarının.1. Bu kaynaklardan atmosfere yayılan gürültünün şiddeti mesafe ile azalmaktadır. Bu iki değer arasındaki fark bir milyondan daha fazladır. 2) Bölgelere ayırarak ve yol planlaması yapılarak hassas bölgelerdeki trafik yüklerinin dağıtılması. Bu değer de biraz büyük olduğundan pratikte gürültü basıncı seviyelerinin ölçülmesi için desibel kullanılmaktadır.

3) Otoyol kenarlarına duvar veya başak tip siperlerin yapılması metodlarından birisi ile yapılabilir Bunlardan başka hız sınırlarının azaltılması. 2) Otoyolun meskun bölgeden uzakta inşası. Böylece gürültüye maruz kalan alanlar korunmuş olur. Gazi Caddesi. Yol kenarına daha az büyüyen bitkiler. 3)Atatürk Bulvarı cadde genişliği bakımından yeterli gibi görünüyorsa da. Genel olarak oto yoldan kaynaklanan gürültüler. Oto yoldan gelen gürültünün kontrolü. 2)istiklal Caddesi.Trafikten gelen gürültülerin kaynakları: 1) Egzoz gürültüleri 2) Tekerleklerin gürültüleri 3) Motor gürültüleri 4) Aerodinamik gürültüsü Oto yollardan gürültü kaynaklarının en tehlikelisi ağır kamyonlardır. Ayrıca gürültünün aza indirilmesi amacıyla yol kenarında yeşil alan bırakılması da ayrı bir yöntemdir. şehir içi yol olmasının yanı sıra Doğu ve Orta Karadeniz Bölgelerini İç Anadolu’ya bağlayan tran sit yolu özelliği de taşıması nedeni ile çok akıcı bir trafiğe sahiptir. buna karşın bina yükseklikleri fazladır. doğrudan yoldan gecen kamyon sayısıyla ilgilidir. Bu tip yeşil alanlar küçük yaban hayvanları için de çok uygundur. Müdürlüğümüzce şehrimizde ölçümler yapılmıştır. Bitişik düzen çok kısıtlı binalar. Şehrin yaklaşık tamamına yakın bölümünde binaların yüksek ve bitişik nizam olması meteorolojik avantajları ortadan kaldırmıştır. Bu ölçümler neticesinde şu sonuçlara varılmıştır: 1)Şehrimizde ana gürültü kaynağı öncelikle trafik gürültüsüdür. mevcut cadde ve sokakların tamamında cadde genişlikleri dar.Ana caddeler başta olmak üzere şehir merkezinde. Cumhuriyet Caddesi gibi ana caddeler dar olmakla birlikte araç yoğunlukları çok fazladır. 1) Daha az gürültülü taşıt yapılması. 355 . Otoyolları civarında bırakılacak yeşil alanlar gürültüyü önlemekle kalma makta ayrıca havayı da temizlemektedir. dışarıya doğru ise daha büyük ağaçlar dikmek suretiyle meydana getirilen yeşil alanlar gürültüyü kesmek amacıyla son derece faydalıdır. Bu şekildeki koruma alanları bir yandan gürültüyü önlerken bir yandan da gürültüyü zeminden itibaren yükseltmektedir. trafikten kaynaklanan gürültü için yankılayıcı etki göstermektedir. yollarda durmanın önlenmesi ve yol boyunca eğimin % 8'den az olmasının temin edilmesi gibi tedbirlerde alınabilir. Yol kenarına 15 metre fundalık ondan sonra ağaç dikilmelidir. Bu caddede oluşmuş ve toplu taşıma hatlarının bulunması ve sık sık yanlardan karışan trafik nedeniyle sinyalizasyon sistemleri konması şehir içi ve şehir dışı trafiğin karışmasına ve kesikliklere neden olmaktadır.

Yıl Bulvarı cadde genişliği bakımından yeterli olmasına karşın dolmuşların çok işlediği bir güzergah olması ve araç park yeri olmaması nedeniyle araçların yo! kenarına park edilmesi gibi etkilerle trafik kesintisi ve gereksiz korna çalınması sonucu trafik yoğunluğu fazla bir hal almıştır. 8) Kamyon ve benzeri taşıtlar yükleme boşaltma gibi nedenlerle günün her saatinde dar olan istiklal caddesi. Ağır işitme meslek hastalıkları sanayi branşlarına göre az veya çok olabilmektedir. 6) Şehrin genelinde ağaçlandırma yok denecek kadar azdır. yaya ve sürücüleri karşı karşıya getirerek fazla korna çalınmasına ve gürültünün artmasına neden olmaktadır.1. İnsanlar fazla gürültüden " ağır işitme" meslek hastalığına yakalanabilirler. Cumhuriyet caddesi gibi caddelere girebilmekte ve böylece trafiğin tıkanmasına ve gürültünün artmasına neden olmaktadır. Bunlara örnek vermek gerekirse: Güney Almanya'da 1969-1978 Yılları arasında Demirçelik sanayinde çalışan işçilerin 1700 kadarı gürültüden ağır işitme hastalığına maruz kalmışlardır. Endüstri Gürültüsü Gürültü kaynakları oranları ile sıralandığında sanayi gürültüsünün toplam gürültü içerisinde % 6'lık bir paya sahip olduğu görülmektedir.2. Cumhuriyet Caddesi gibi caddelere girebilmekte ve böylece trafiğin tıkanmasına ve gürültünün artmasına neden olmaktadır. O. Sanayinin sebep olduğu gürültü pek fazla olmamasına karşın orada çalışan insanlar açısından büyük öneme sahiptir. 9) Yaya kaldırımlarının dar olması. 11) Yaya kaldırımlarının dar olması yaya ve sürücüleri karşı karşıya getirecek fazla korna çalınmasına ve gürültünün artmasına neden olmaktadır. 13) Özellikle İlkbahar ve Yaz aylarında düğün ve sünnet düğünü nedeni ile konvayların oluşması ve konvoyların şehir içinde gereksiz yere korna çalması ve trafiği aksatması nedeniyle gürültü artmaktadır. Bu durum ağaçların gürültüyü emme avantajını kullanılamaması sonucunu doğurur.1.4)100. 10) Kamyon ve benzeri taşıtlar yükleme boşaltma gibi nedenlerle günün her saatinde dar olan istiklal caddesi. 5)Şehir merkezinde yeterli otopark yoktur. Araçlar cadde ve meydanlara rast gele park etmekte veya park etmek amacıyla gereksiz yere dolaşarak gürültü artırıcı rol oynamaktadır. 356 . 7) Çok dar olan ana caddelerde çalışan toplu taşıma araçları yolcu indirme ve bindirme sırasında trafiğin tıkanmasına ve gürültü düzeylerinin artmasına neden olmaktadır.

Sanayi kuruluşlarına göre ağır işitme hastalıklar oranları şöyledir. O. İnşaat gürültülerinin.Gürültü Seviyesi(leg) 80 90 95 100 105 110 115 Gürültülü ortamda çalışan insanların sağlığının korunması amacı ile kulaklık kullanmaları uygun olacaktır. toplumu rahatsız etmesi ve gürültünün azalması bakımından önemli özellikleri vardır.5 saat/gün 0.1 Elektro Sanayi %2. Max. uzun süre yaşadıkları çevredeki gürültülere alışmıştır. gürültüden dolayı meydana gelen çevre sorunları. yanması veya tahrip olması söz konusu değildir.1. İnşaat Gürültüsü İnşaattan gelen gürültü. Dolayısıyla gürültü önleme tedbirlerinin alınması çok zordur. Bu özellikler şöyle sıralanabilir: 1) Bölge sakinleri. İşitme sağlığı açısından kabul edilebilir en büyük gürültü seviyeleri şu şekildedir: Gürültüye Maruz Kalınan Süre 7. %4.1. gürültüye neden olan etken susunca veya durunca ani olarak son bulur ve herhangi bir tortu veya kalıntı bırakmaz.3.7 İnşaat % Çeşitli Sebepler %63 Madencilik %4 Taş Sanayi %5 Madencilik Kısaca özetlenirse.6 Odun Sanayi %5. toplam gürültü içinde %3'lük bir paya sahiptir. 3) Planlama ve bölgeleme teknikleri bu tip gürültüler için geçersizdir. 2) İnşaat işleri genel olarak açık sahada yapılır. Çünkü işin süresi sınırlıdır. Gürültüden dolayı herhangi bir maddi kirlenme veya radyasyon olamadığına göre canlı varlıkların zehirlenmesi.o Mensucat % 2. İnşaat sırasında gürültü ile birlikte ortaya çıkan toz ve diğer maddeler toplumu rahatsız eder.5 saat/gün 4 saat/gün 2 saat/gün 1 saat/gün 0.25 saat/gün 1. 357 .6 Kimya Sanayi %2.8 saat/gün Not: Darbe gürültünün üst seviyesi dBA'ı aşamaz.

1. Yerleşim Alanlarında Oluşan Gürültüler Tablo O. 5) İnşaat süresince çeşitli süreçlerden çok değişik şiddet ve karakterde gürültü ortaya çıkar. Bu ölçümler sonucunda gürültü düzeylerinin uçak iniş ve kalkışları sırasında iniş pistinin bitiminde 93 dBA'ya ulaştığı.1. O.2. 60 dBA gürültü düzeyinde olduğu tespit edilmiştir.1.1. normal zamanlarda ise. Bu mümkün olmadığı taktirde inşaat sahasının etrafı gürültüyü azaltacak şekilde perdelerle çevrilmelidir.4.1. Gürültünün büyük kısmı Impuls karakterlidir. gürültü kontrolü için alınacak tedbirler son derece zordur.Toplumun Gürültü Seviyelerinde Gösterdiği Tepki Toplumsal Reaksiyon Ortalama dBA Yok 55 Seyrek Şikayet 65 Çok Yaygın Şikayet 70 Aşırı Huzursuz Olma 75 Bölgeyi Terk Etmek 80 O. Böylece gürültü kaynağında önlenmiş olur. Gürültü ile Mücadele Müdürlüğümüz inşaat gürültüsünün azamiye indirilmesi çalışmalarına. Bu amaçla gerekli çalışmalar sürdürülmektedir. 358 . Bu amaçla gerekli çalışmalar sürdürülmektedir. şikayet dilekçelerine yerinde tespit ederek ve gürültüyü azaltmak amacıyla öneriler getirerek başlamıştır. şikayet dilekçelerine yerinde tespit ederek ve gürültüyü azaltmak amacıyla öneriler getirerek başlamıştır. Havaalanı şehir iskan bölgesinden uzak olduğundan şehir sakinlerini fazla rahatsız etmemektedir. Bütün bu sözcüklere rağmen gürültünün azalması için kompresörlere ve diğer patlayıcı aletlere susturucu takılması tavsiye edilir. Müdürlüğümüz inşaat gürültüsünün azamiye indirilmesi çalışmalarına.1. Havaalanları Yakınında Oluşan Gürültü Şehrimizde bulunan havaalanında uçak kalkış. Gürültülü ortamda çalışan insanların sağlığının korunması amacı ile kulaklık kullanmaları uygun olacaktır.5. 6) İnşaat işlerinin tabiatı icabı.4) Gürültü seviyesi gün boyunca büyük ölçüde değişir. Bu da insanları daha fazla rahatsız eder. iniş saatlerinde ve normal zamanlarda ayrı ayrı gürültü ölçümleri yapılmıştır. O.

O. Ancak istenmeme özelliği .'dir. gürültü etkilenmesi sırasında yaptığı hareket. Gürültünün Sosyal Çevreye Olan Etkileri Gürültülü ve sakin hastanelerde tedavi gören hastalar üzerinde yapılan araştırmalar. Aynı konu yapılması planlanan Samsun Batı Çevre Yolu için de geçerli olacaktır.' in üzerinde daha sonra 500. gerek dahili ve gerekse dışarıdan gürültüye maruz kalan hastanelerde hastaların tedavi için daha uzun süre yatmaları gerektiğini ortaya koymuştur. Bununla beraber alınan uyku hapları sanayide kaybedilen zaman ve apartmanlar için gerekli olan gürültü izalasyonlarına yapılan harcamaların değerlendirilmesi oldukça zordur. Samsun-Çarşamba ve Samsun. Dünya Sağlık Teşkilatı' nın " Kişinin fiziksel.1. kara.ciddi bir stres ve açık bir rahatsızlık yaratması sebebiyle. İlk ikisi 2000 Hz. Gürültünün İnsanlar Üzerine Olan Etkileri O.19 Mayıs Üniversitesi arasında da toplu taşımacılık yapılmaktadır. insanların ilgilerine ters düşmesi.4.' de normal işitme eşiğinin 359 . gürültünün akustik özelliklerinin yanı sıra kişilerin sağlık durumları. sosyo-ekonomik durumu.1.1. İleri yaşlarda ortaya çıkan doğal işitme kaybından farklı olan bu durum. gürültü yapıcılara karşı tutum ve davranışı gibi çeşitli yan faktörlere göre değişmemektedir. Bu açıkça para olarak gürültünün maliyetini ortaya koymuştur. Gürültünün Çevreye Olan Etkileri O.1. Gürültünün Fiziksel Çevreye Olan Etkileri Samsun ili. Söz konusu karayolu.Fiziksel Etkileri Gürültü.1. deniz .1. dolayısıyla gürültü seviyesinde azalma meydana gelecektir. Samsun-Ankara karayolundan ayrılarak Doğu Karadenize bağlanması planlanan Devlet Karayolunun Samsun İl sınırlarında kalan (Çevre Yolu) kısmının faaliyete geçmesi ile. gürültüye alışkanlığı. gürültü kaynaklarına ekonomik bağımlılığı.3. yaşam tarzı. Özellikle kara yolu kullanılarak yapılan ulaşımdan dolayı gürültüde artış meydana gelmektedir. dolayısıyla gürültü seviyesinde artışlar meydana gelmektedir. O. daha çok öznel yönü vurgulanarak tanımlanacaktır.1000 ve 2000 Hz. Gürültünün fiziksel ve fizyolojik etkileri.4.O.1. kültür ve eğitim düzeyi.3. İç Anadolu'yu Doğu Karadeniz'e bağlayan Devlet Yolunun da şehir merkezi içinden geçmesi ile trafik yoğunluğu oluşmakta. Samsun-Ankara karayolundan ayrılarak Samsun -Sinop karayoluna bağlanacaktır. gürültünün işitme mekanizması üzerindeki en önemli etkisidir. şehir merkezinde oluşan trafik yoğunluğu azalacak. tıp biliminde çok uğraşılan ve araştırılan konulardır. zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik durumudur " şeklinde tanımladığı insan sağlığı için bir risk oluşturması yanı sıra. Gürültü kaynaklarından biri olan sanayi gürültüsü insanların geçmişlerini sağlamaları gerektiğinden orada çalışan insanları direk olarak etkilemektedir. hava ve demir yolu ulaşım türlerinin hepsine sahiptir. İl Sınırları içindeki toplam demiryolu uzunluğu 169 km. İşitme kaybı.3. yüksek düzeyli endüstri gürültüsünden uzun süre etkilenme sonucu geçici ve kalıcı işitme eşiği görülmektedir. insanın hareketlerini engellemesi.2.

öfke.önemli ölçüde yükselmesi şeklinde.4.kızgınlık. Gürültüden dolayı insanlarda oluşacak rahatsızlıklar da işyeri verimini azaltarak performans düşmesine neden olmaktadır. öfkelenme. O.4. beyin sıvısındaki basıcın azalması. Ayrıca irtibat kaybı veya yorgunluk. Halk sağlığının korunması için gerekli önlemlerin alınması planlanmakta ve bu konuya ilişkin çalışmalar sürdürülmektedir. Gürültü insanlarda davranış bozuklukları. Derece : L=120 dBA ' dan büyük : İç kulakta sürekli hasar ve dengenin bozulması. 2. fabrikalar ve hafriyat çalışmaları Müdürlüğümüzce takip edilerek.1.2. konsantransyon ve uyku bozukluğu.4. KAYNAKLAR: -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 -İl Sağlık Müdürlüğü 2005 360 . baş ağrıları. sonuncusu ise anj bir gürültüden kısa süreli etkilenmelerle ortaya çıkar. Fizyolojik Etkileri Yarattığı olumsuz etkilere bağlı olarak gürültü düzeyleri bazı araştırmacılar tarafından şöyle değerlendirilmiştir. ani refleksler.Derece : L=65-90 dBA : Fizyolojik tepkiler : . Titreşim Havaalanı. Kaynağını bilememe veya gürültünün azaltılamayacağı inancı psikolojik yıpranmayı arttırmaktadır. Bu etkileri incelemek amacı ile insanlara Hamilton Anksiyete Testi gibi birçok test uygulanabilir. Performans Üzerine Etkileri Gürültü grup halindeki çalışmalarda karşılıklı anlaşmayı güçleştirerek işveriminde azalmaya neden olmaktadır. Yapılan araştırmalar gürültünün kalp atışını değiştirdiğini. Psikolojik Etkileri Günümüz şehir insanının yıpratıcı çalışmalar ile bozulan fizyolojik ve psikolojik sağlığı gürültü etkilenmesi ile artmış ve gürültüye dayanıklılık ve hoşgörü azalmıştır.Derece : L=30-65 dBA : Konforsuzluk. sıkılma ve genel rahatsızlık duygusu yaratmaktadır. O. 4.4. 3.2. Derece : L=90-120 dBA : Fizyolojik tepkilerin artması. Gürültünün doğmamış çocuk ve prematüre doğumlar üzerinde olumsuz etkileri de belirlenmiştir.3. O.1. Kan basıcının artması. 1. kalp atışı ve solunum hızlanması. Halkın bu konu ile ilgili şikayetleri yerinde ve vaktinde incelenmektedir. dolayısıyla randıman düşmesine neden olmaktadır.1.Derece : 1=140 dBA' dan büyük : Ciddi beyin tahribatı. O. 5. kanı koyulaştırdığını ve kan damarlarını genişlettiğini göstermiştir. rahatsızlık.

AFETLER P.2 B: 36.1916 10.8 B: 40.02.2 M: 4.4 B: 40.58 43.09 2.3 E: 34.06.1953 19.5 B: 41.0 B: 41.5 M: 4.13 0 10 Havza Saraydüzü 21.8 M: 4.1943 27.1940 21.6 B: 33.51 6.1939 28.08.55 19.3 M: 5.49 2.12.1965 07.11.2 B: 40.1 M: 4.08.9 M: 4.5 E: 33.3 E: 33.2 B: 41.1939 04.1.89 3.0 İle M=7.5 M: 5.1908 25.0 M: 4.08.03.5 M: 4.88 5.3 Süre (Yıl) 22.1939 28.0 E: 33.08.1928 24.8 E: 35.39 15.08.8 B:41.2 E: 36.5 E: 34.9 M: 5.49 2.2 E: 33.02 2.2 M: 7.11.12.12.8 B: 34.6 E: 41.1943 27.12.05.9 E: 41.52 0 0 10 0 10 40 Taşova Ilgaz Almus Karadeniz Korgun Kargı 14.2 M: 4.43 22.12.68 2.1 B: 40.0 B: 40.1 B: 34.49 3.08.5 B: 41.9 M: 6.8 B: 40.5 B: 40.12.0 E: 34.06.57 17.2 E: 33.1884 21.6 M: 4.1943 07.9 B: 40.8 E: 36.2 B: 42.68 70.95 17.8 E: 36.P.49 2.5 E: 33.1 M: 5.09.51 143.0 M: 5.1 E: 33.0 B: 40.1923 31.49 2.5 M: 4.23 17.02.04 02.49 2.6 M: 4.04.5 M: 5.67 4.4 M: 6.68 89.06.1945 25.7 B: 34.7 M: 5.53 03.6 M: 4.0 B: 40.1939 28.1.01.2 B:41.1 M: 7.12.2 B: 36.8 E: 37.1942 02.1938 31.68 1.7 E: 36.6 M: 4.95 3.23 2.2 M: 6.8 M: 4.47 03.23 13.57 6.1942 20.1967 Saat Derinlik (Km) Koordinat E: 36. Büyüklüğü M=4.8 E: 40.1962 20.58 2.8 B: 41.1.0 E: 41.1940 13.1957 01.4 B: 40.9 E: 36.1 M: 5.9 B: 36.9 5.0 M: 4.01.6 E: 41.8 E: 36.11.20 80 40 40 16 10 Oğuzlar Saraydüzü Çorum Niksar Ladik 01.8 E: 35.05.51 17.1934 05.7 E: 41.5 E: 33.46 2.1910 24.1942 07.8 B: 41.39 10.01 8.1933 12.4 E: 41.12.9 M: 5.1943 26.6 M: 4.55 17.49 2.1966 22.0 B: 35.5 M: 5.07.5 M: 5.0 E: 33.1938 27.0 B: 34.49 10.05.1880 23.1 M: 5.16 30 40 Tekkeköy Kargı 361 .14 3.3 E: 35.7 M: 4.8 B: 41.6 M: 4.12.49 4.10.6 M: 4.5 B: 40.2 M: 4.03.01.57 601.7 E: 34.0 E: 33.67 4.8 E: 36.12.0 B: 33.1954 21.1933 25.5 E: 35.49 2.8 M: 6.1 B: 40. Doğal Afetler P.6 M: 4.01 19.1953 13.8 E: 34.67 70.06.3 B: 41.0 M: 4.01 2.12.1928 21.4 E: 34.1856 28.23 83.8 E: 41.1966 10.1923 16.0 E: 40.26 06.1.04.12.9 M: 5.9 E: 35.03.1946 04.7 E: 34.1943 27.2 B: 40.0 E: 40.09.0 B: 40.6 M: 4.0 B: 40.03 20.09.7 B: 40.6 M: 5. Depremler Tablo P.49 4.6 B: 41.1944 26.8 B: 40.1924 24.1 E: 41.23 17.09 3.5 Arasında Olan Depremlerin İnceleme Alanı Dolayında Olma Olasılığı Ve Önemselliği Deprem Büyüklüğü M (Richeter) M: 6.1929 26.8 M: 4.12.8 E: 37.1942 11.8 Yer Kaç yılda bir oluyor 70.51 3.4 M: 4.0 B:41.9 B: 41.6 M: 4.04.49 17.97 8.5 M: 6.8 E: 35.1943 30.08.8 E: 35.8 B: 41.49 2.2 B: 41.7 B: 40.6 B: 35.2 E: 33.0 B: 40.0 B: 34.49 2.4 E: 37.5 M: 7.09 968.8 E: 33.0 B: 40.7 B: 41.6 M: 5.0 B: 34.11.09.8 B: 40.9 E: 33.01.6 B: 40.1919 29.46 762.4 E: 36.11.6 M: 4.0 M: 5.5 E: 40.19 04.1936 31.1935 21.1918 09.23 8.1950 07.4 E: 40.07.1939 28.67 2.1933 21.1917 29.5 E: 34.6 M: 4.01.09.

09.2001 05.04.5 4.0 4.79 35.4 4.08.27 35.03.6 362 .12.06.0 5.6 4.71 40.3 E: 40.1993 14.03.09 3.0 B: 40.63 36.1996 14.08.51 40.4 4.1996 14.31 35.23 35.68 5.1996 19.52 40.08.0 4.80 41.5 4.85 40.1999 08.36 36.0 M: 6.53 21.9 B: 40.9 E: 40.78 40.38 35.12.1992 12.1996 29.65 40.4 Yer 07.5 E: 36.1996 14.07.08.02.77 1.68 40.61 40.74 40.0 4.2 4.1996 21.0 4.5 M: 4.56 40.04.84 40.87 40.1996 03.02.9 4.07.86 35.1 4.06.66 35.30 35.74 40.74 40.1 4.1996 14.82 36.29 36.28 35.0 M: 4.11.5 M: 4.62 40.12.1 4.5 E: 40.49 2.1996 14.24 35.59 03.8 4.0 5.60 40.03. 2005 Tablo P.44 36.1996 17.0 6.1997 03.12.3 B: 40.0 E: 34.0 4.0 4.22 35.7 B: 35.58 83.10.12.68 40.5 4.53 2.9 B: 40.23 35.28 36.68 8.97 Derinlik (km) 5 5 5 5 5 0 5 0 5 5 0 2 15 0 5 5 5 4 5 2 8 27 21 5 29 0 3 16 1 17 5 7 10 10 10 11 10 10 10 13 10 17 Büyüklük 4.0 B: 40.1970 15.09.08.06.73 40.58 40.1996 14.Deprem Büyüklüğü M (Richeter) M: 4.7 M: 4.33 35.1996 25.08.00 23.1985 03.72 40.27 35.1996 11.66 40.52 35.1996 20.08.6 E: 35.4 4.96 35.7 B: 35.1997 08.08.9 E: 35.8 B: 35.31 35.6 4.08.55 02.14 Kaynak: Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü.1 4.27 35.09 40.2005 07.2 4.69 40.53 40.1 5.2 4.6 M: 4.49 83.14 2.1 4.5 B: 36.08.2004 27.37 35.Samsun İli Ve Çevre İllerinde Meydana Gelen Son Yüzyıl Depremlerinin Kandilli Kayıtları Tarih 29.08.0 4.1975 26.1996 22.1975 05.56 40.05.81 37.2 4.48 40.6 B: 41.6 M: 5.09 1.05 35.1996 14.80 35.4 M: 5.35 35.08.08.1996 12.0 E: 33.1997 28.93 35.0 Süre (Yıl) 11.84 40.09.0 4.2 E: 40.1985 10.1996 20.05.01 35.1996 14.50 Boylam 36.0 4.1992 12.00 34.06.24 35.1997 07.06.89 40.78 40.7 B: 35.1992 10.68 40.28 35.34 35.1977 06.07.79 40.46 01.6 M: 6.1985 06.2003 03.4 M: 4.3 M: 4.1984 07.0 4.02.08.1996 25.2005 03.1 4.6 E: 36.7 4.0 B: 40.1996 15.74 13.10.03.0 4.09.1978 Saat (GMT) 22:33 19:33 11:50 19:34 06:10 07:57 23:01 16:00 00:03 23:13 11:59 01:52 16:37 14:33 06:05 13:58 03:54 02:17 23:25 03:32 04:47 07:14 19:47 12:41 12:04 11:24 10:32 02:59 02:25 01:55 22:04 14:12 08:58 07:46 23:38 15:59 15:55 12:02 11:41 22:13 21:17 13:09 Enlem 40.33 35.3 M: 5.1993 12.1996 14.75 40.3 4.08.03.55 40.71 41.08.0 4.30 35.1 4.06.3 E: 40.1997 Saat Derinlik (Km) Koordinat E: 34.2 M: 5.02.1993 03.01 16.3 4.1996 12.2.1970 10.01 2.08.07.71 40.09.08.1996 09.67 40.1 4.81 35.93 40.33 35.02.1996 14.1981 10.66 41.78 40.01 10 17 16 10 0 5 Ladik Merzifon Merzifon Çorum Turhal Merzifon Kaç yılda bir oluyur 1.0 B: 40.80 36.9 E: 36.1981 06.08.1996 25.67 40.1978 07.2 E: 40.98 35.0 B: 40.

08.03.1939 27.5 4.12. ) 19 MAYIS ALAÇAM AYVACIK BAFRA 363 .12.80 40.1971 17.1929 29.90 35.06.1962 01.Tarih 15.80 40.04.2.12.2 Kaynak: Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü.07.9 4.7 4.12.0 4. 2005 P.61 40.01.05 40.2 5.08 37.21 41.80 41.80 37.1969 04.0 5.8 4.1918 10.1970 10.7 4.3.25 36.08 35.08.6 7.70 40.00 37.1943 20.07.1.2 4.1917 21.79 35.6 4.04 40.1908 Saat (GMT) 21:59 16:37 01:50 13:29 01:57 07:24 01:39 12:36 21:03 01:19 14:03 20:44 03:25 02:23 22:34 20:00 01:24 06:39 17:39 03:55 Enlem 40.83 40.04.24 40.60 36.1942 04.) 1987-88 2000 2000 2000 2000 1988-2000 2000 2004 1987 1987-88 1988-2000 1989-94 1993 1995 (D. Samsun İli Heyelan Afetine Maruz Kalan Köyler KÖYÜ Aydınpınar Beylik Düzköy Düzköy Yenice Merkez Ortaköy Gökçeboğaz Taşkelik Örenli Merkez Bekiroğlu Terice Terice Terice Sofualan Sofualan Çökekli Gürçam Merkez Koçyurdu Yeşilçam Döngel Merkez Uğurlu Söğütpınar Şenpınar Yenice Kazancılı Karşıtöngel Kuşkayası Hacıoğlu Kamberli Türkköyü Eynelgazi Kapıkaya MAHALLESİ Kumkelik Kirmencik Sögütpınar Gülizar Kibarlar Camialtı Tepebaşı Karşıyaka-Tahtalı Merkez Kalfalı Şabanoğlu Dereköy Çeşme-Yenicami Göçmenköy Soyuk Yıkıkhan Merkez Kabalık Depharmanı Boyalıca-Erikçe Bostan ---Eyupsultan ---Yabıkırık ---Orhangazi ---Meşelidağ ---Tahtalık Merkez-Taşlıboğaz Merkez Kaluk ---Kumluk-Kocabıçaklar Merkez-Hatip ------RAPOR TARİHİ 2003 2005 2004 2005 1983 1984-87-90 1983-88 1987 1987 1988 1983-87-92-96 1983 1988-93 (1998 kontrol etütlerinden çıkarıldı) 2002-2003 1996-2000 1984-1988 1989 1984-1989-2000 1984-88-96-2002 1996 1996-2000 1996-97-98(Yer seçimi Etüt Rp.08.5 4.1939 21.1940 28.00 40.10 37.10.99 41.4 5.93 41.16 36.00 40.10.0 5.1939 28.S. Heyelan ve Çığlar Tablo P.60 42.91 36.12.1939 27.20 35.1954 07.47 41.1960 19.3 5.80 37.İ.6 5.07.1975 17.5 4.90 40.1970 07.12.80 36.1962 26.00 35.58 41.80 36.60 Boylam 36.08.0 4.5 4.50 41.41 35.90 Derinlik (km) 18 33 33 37 33 40 10 40 30 0 16 0 40 10 10 0 0 10 0 0 Büyüklük 4.01 36.88 36.

Kerpiç.Yenice Sefalı Aş. Merkez (Canik Bel) Merkez Kökçüoğlu Kaleboğazı Özören Merkez Kabaceviz Kabaceviz Merkez (Büyüklü) Merkez (Büyüklü) Balcalı Merkez MAHALLESİ ---Elmacık ---Alibey-Kapanboğazı Ağalan Hatipderesi Yunuslar Karapınar Yerlitepe Dervişoğlu-Ulupınar Yahniciler Ulaş Tahtalık ----Mevlana Yunusemre Dikçioğlu Merkez.Elikdere Merkez -Dervişoğlu Elmalı -----------Karşı Mah.) 2005 1983 1993 1988 1996 1983-1984-2002 1987-1999-2000-2002 1983 (1998 Kontrol Etütlerinden Çıkarıldı.Ağcagüney (Bel.mah.) Karakaya Konukluk Ulupınar Gökçeçakmak Meyremderesi Taşkaracaören Beyören Kayacık Çamyatağı Mesudiye Eymir Armutlu Musmulağaç Merkez Çirişli Alayurt Teberoğlu Günkoru Yk. -----------25 Mayıs ------Yk.) 1984-2002 1985-88-90-94-95-99 1984-87-2000 1984 1987 1987 1987-2000-2005 1987 1994-2000 1988 1990 1989-87 1990 1992-97 1993 1983-84-91-87 1990-91-2000-2002 1989-90-92-93-98 1990 2000-2002-2004 2000 2000 2005 2000 2002 1990 2005 2005 2003 2000-2004 1989 2003 1993-1995 1984-1987 1983 364 . ---Ambarlar ---Yarmalıyatak Kulsu ---Fatih-Reşadiye Karagöl Kozancalı ------Şemişli-Sündüsler Kayadibi Karakoç Karamamur Sümbüldüz İlyasköy Kılıçdede ---Merkez Küplüce Toybelen ---Kökçüoğlu Kocaalan Kadifekale Cevizdibi Açıklık Kadifekale Hacıismail (Oruçbey) ----------Albak Cami ve Çay Orta Cumhuriyet Kayalık ve Esentepe ----19 Mayıs ÇARŞAMBA HAVZA KAVAK LADİK ERKEZ SALIPAZARI TEKKEKÖY RAPOR TARİHİ 1995-1998-2000-2002 1995 1983 1987-2002 1997 1994 1998-2000 (Bakanlığın teklifi ile Müdürlüğümüz kontrol etütleri programına alındı.Ağcagüney(Bel.Aksu Başköy Tepecik Badırlı Dereler Aş.) 1987 1987-93-94-95 1989-92-95 1996 1983-89-90-91-93-95-96 1987-90-94 1984-87-89 (1998 kontrol etütlerinden çıkarıldı. Çorak Merkez Tekkiraz(Çardakgeriş) Merkez Kayagüney Kayagüney İlkadım Beld.Avdan " Kozlu Gölalan Merkez Yk.) Aş.Aksu " Çelikalan Çelikalan Merkez Merkez Kamalı Elmaçukuru Uzgur Yeşilkent Beld. 2000 2000 1989 1992-2000 1984 1988 1992 1984-1999-2000 2005 2000 2000 2002 2004 1981-1984-87-95 1980-1984-87-95 (1998 kontrol etütlerinden çıkarıldı.BAFRA KÖYÜ Hıdrelez Örencik Ortadorak Müstecep Meşelitürmenler Yiğitalan Barış Uluağaç Köseli Eğridere Ordubaşı Gökçedere Yk.

P.4. Samsun İlinde Su Baskınına Afetine Uğrayan Yerleşim Alanları İLÇESİ ÇARŞAMBA TEKKEKÖY HAVZA KÖYÜ Karamusfalı Kabaklı Paşayazı Merkez Karageçmiş Yenice Çeltek Demiryurt Etyemez Killik Koşuköy Koruluk Yeniköy İnözükoşaca Aş.TERME VEZİRKÖPRÜ YAKAKENT KÖYÜ Merkez(Evci) Merkez(Hüseyinmescit) Kuyaş Karkucak Alanbaşı " Alanbaşı Alancık Yolpınar Küçükkale Pazarcı Tahtaköprü Kızılçaören Kuruçay Tekkekıran Merkez Küplüağzı Merkez Mutaflı MAHALLESİ Yahyalı-Gökseki Esen ---------Malbantlı ------------Çomu Aligil -----Kızılpelit ----Kürüz Yörüklü-Oğuz Kozköy Merkez RAPOR TARİHİ 2000-2004-2005 2005 1984-87 1987 1988 1988-95 1995 1989-1995 1989 1983 (1998 etütlerinden çıkarıldı) 1994 1998 2004 2005 2005 1984 1988-92 2002 2005 Kaynak:İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü İlimizde çığ olayı uzun zamandır vuku bulmamıştır.3. Seller Tablo P.1.Çirişli Merkez Eynel Koçyurdu Küplüağzı Güldere Alanşehhi-Çayır-İmar Bahrıdibek(Soruk) Tahtaköprü Çorakdere " Kocakaya Merkez ----Atakum-Atakent Ahmetsaray MAHALLESİ --------Hacıbektaş 19 Mayıs ----------------Bozuklu --------------------------------------------------------Osmandere Düzköy Karaldere Nalbantlı Yavuz Selim-Gazi --------RAPOR TARİHİ 1968 1973 1983-2000 1983-1998-2000 1982 1982 1983 1991 1983 1983 1983 1983 1983 1982-83-87 1983 1983-88-2000 1983 1983 1983(yangın) 1983 1983 1983 1983 1984 1984-87 1983 1984 1996 2000 1983 ALAÇAM BAFRA KAVAK AYVACIK YAKAKENT VEZİRKÖPRÜ MERKEZ LADİK Kaynak:İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü 365 .

Yangın Emniyet yolu bulunmaktadır. 1. 13.1. 28. 21. 16. İLÇESİ Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Bafra Bafra Bafra Bafra Çarşamba Çarşamba Merkez Merkez Merkez Merkez Merkez Merkez Merkez Merkez Kavak Ladik Terme Terme Terme Terme Terme Terme Terme Terme Terme Vezirköprü Vezirköprü Havza Havza Havza Tekkeköy Tekkeköy Yakakent Salıpazarı BELEDİYESİ Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çetinkaya İkizpınar Doğanca Kolay Çarşamba Dikbıyık Büyükşehir Gazi İlkadım Atakum Çatalçam Canik Kurupelit Atakent Kavak Ladik Ambartepe Bazlamaç Evci Gölyazı Hüseyin Mescit Kocaman Narlısaray Kozluk Sakarlı Göl Narlısaray Ilıca Bekdiğin Merkez Kutlukent Merkez Merkez Merkez TARİH 2000-2006 2000-2002 2000-2005 2000-2001-2002-2004 2000 2000-2001 2003 2000 2000 2000 2002 2002 2002 2001-2002 2002 2002 2000-2005-2006 2006 2000 2000-2001 2000 2000-2001 2000-2005 2000 2000 2000-2001 2002 2000 2000-2001-2002-2005 2000-2002 2002 2002 2002 2000-2001 2002-2006 2002 2005 2004 AÇIKLAMA İlgili belediyelerin altyapı hasarları ile ilgili yazılar Müdürlüğümüze intikal etmiş ve durum Afet işleri Genel Müdürlüğüne iletilmiştir. 14. İşletme Müdürlüğümüzde 4+000 Km. 7. 2. Her yıl ilçe merkezlerinde İlçe Kaymakamları başkanlığında oluşan komisyon marifetiyle yangınların önlenmesi ve söndürülmesi konusunda neler yapılacağı hususlarında kararlar alınmakta ve bu kararlar ilgili kurumlarca yerine getirilmektedir.alan yanmıştır. 31. 18.7 Ha. 9. 19. 32.5. 3. 6. 22.Tablo P. 15. 20.Yanan ağaç türleri kayım. 24. 26.’lık alanda örtü yangını şeklinde olduğundan yangın sonucunda hayatiyetlerini kaybedecek şekilde ağaç yanmamıştır. 27. 11. 23. 36.meşe. Çıkan orman yangınlarının çıkış nedenleri belirlenememiştir. 25. 17. Altyapı hasarları ile ilgili tespitler Afet işleri Genel Müdürlüğünün talimatı doğrultusunda ilgili kurumlarca yapılmaktadır. 33.3 Ha. 38. Yangı çıkış nedeni çoban ateşi ile piknik ateşidir. 30. 8.4. 366 . 34. 12. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünde 2005 yılı içerisinde 4 adet orman yangını çıkmış olup çıkan yangınlar direkt metot ile söndürülmüştür.2000 Yılından Sonra Samsun İlinde Meydana Gelen Sel Afetleri Nedeni İle Altyapıları Hasara Uğrayan Belediyelerin Listesi S. 10. 37. Kaynak:İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü P. 4.gürgen ve kızılçam dır. 35. Yangınlar 1. Orman.N. 29. Otlak ve Sazlık Yangınları Samsun Orman İşletme Müdürlüğünde 2005 yılında 6 adet örtü yangını çıkmış 6. 5.

Yolpınar Karahalil Samukalan Yolpınar 2005 YILI 2004 YILI 2003 YILI 2002 YILI 2001 YILI 2001 YILI Yılı Kaynak:İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü P.168.000 415.382.302.250.0 Yangın Çıkış Sebebi Bilinmiyor “ “ “ Yıldırım Bilinmiyor Yıldırım Bilinmiyor “ “ “ “ “ Yangın Çıkış Sebebi Bilinmiyor “ “ “ “ “ “ “ “ Yıldırım Bilinmiyor İhmal Bilinmiyor “ “ Yıldırım Bilinmiyor İhmal Yıldırım Bilinmiyor Çoban Ateşi Bilinmiyor İhmal Bilinmiyor İhmal Bilinmiyor “ “ “ “ “ “ “ Oluşan Hasar (Tl) 28.500.918.978.100.0 2.530.915.0 0.5 0.025.5 0.8 0.000 192.420 516.38 YTL 11.0 1.440.000 207.842.180.024. sahada çam kese böceği ile biyolojik mücadele yapılmıştır.000 1.156.Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünde Yangın İle İlgili Bilgiler Yılı Yanan Alan ( Ha ) Örtü Tepe 3.000 135.0 6.000 1.840.0 4.474.800.309.030. Tablo P.1.000.02 0.000 312.0 0.000 2.5.033.505.01 2.098.701.000 400.000 8.000 16.1 0.186.Bafra Orman İşletme Müdürlüğünde bir adet Yangın İlk Müdahale Ekibi olup İşletme Müdürlüğümüz merkezinde konuşlandırılmıştır.05 5.782.25 1.0 0.105.05 0.2 0.5 1.3 Yanan Alan ( Ha ) Örtü Tepe 0.000 5.000 Oluşan Hasar (Tl) 741.000 778.000 2.38 YTL Ağaç Türü Çz-Çk-M Çs-Çk Çk-Çs Çk Çz Çk Çz Çk-Kn Çk M Çk M Çk Ağaç Türü Çs Çs M Çk-Kn M-Çk Çk Çk-M Çk Çz Çk-Çs Çs Çk M-Çk M-G Çk-Kn Çz Çs Çz Çz Çk-M Kn Çz M Çs Çk Çk-M Çz M-Çk M Çk-M Çk+M Çz Çk İşletme Şefliği Karaçam Kunduz “ Narlısaray Karaçam Narlısaray Kunduz Narlısaray Akçay Havza Akçay “ “ İşletme Şefliği Gölköy “ Akçay Narlısaray Havza Kunduz Akçay Gölköy Karaçam Kunduz Gölköy Akçay Narlısaray Havza Narlısaray Karaçam Kunduz Karaçam Sarıçiçek Karaçam Kunduz “ Havza Gölköy Çiğdemli Kunduz Gölköy Narlısaray Havza Akçay Havza Karapınar Akçay Oluşan Yangının Mevkii ve Köyü Kızılkese Karaköy “ Sarıalan Susuz Mezra Yukarızeytin Mezra Devalan Yukarısusuz Çekalan “ Devalan Oluşan Yangının Mevkii ve Köyü Tahtaköprü “ Akören Mezraa Karahalil Sofular Kuyumcu Tahtaköprü Kızılkese Sofular Tahtaköprü Kabalı Mezra Çiftlik Sofular Kızılkese Yukarızeytin Saraycık Susuz Kumral Karaköy Pelitçik Karahalil Sofular Kumral Yukarızeytin Yukarınarlı Mezra Bayolıca Mah.000.000 768.279.0 2.0 0.000 77.2 1.000 249.250.224.5 0.40 YTL 2.034. Ormanlar Üzerinde Biyotik veya Abiyotik Faktörlerin Etkileri: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü ormanlarında 525 Ha.5 0.000 347.2 1.000 443.000 23.0 2. İşletme Müdürlüğü sorumluluk alanı içerisinde bir adet yangın gözetleme kulesi bulunmakta olup kulemiz Dedetepe mevkiindedir.000 2.06 0.000 611.477.000.927.500.495.000.0 0. Çam kese böceği tırtıl keseleri toplanarak yapılan odacıklara 367 .000 1.6.000 3.000 1.3 1.000 479.2 0.000.3 1.5 0.000 136.782.200.02 0.000 77.1 1.000 247.800.000 490.037.850.500.310.660.1 3.000 1.053.100.000 2.03 2.5 1.000 228.000 535.547.778.5 0.000.0 2.000.0 10.2 9.420.000 1.0 0.000 2.586.0 1.138.5 0.000.420.877.3 0.317.02 0.5 0.136.000 709.000 1.000 8.0 0.0 0.526.44 YTL 4.000 3.5 2.

P.0 Ha. sahada kimyasal mücadele yapılmıştır.6. 368 . donanım ve cihazları temin etmek ve gerekli durumlarda bir organizasyon ve plan doğrultusunda müşterek kullanıma hazır bulundurulmalarını sağlamaktadır.kar ve rüzgar devriği vs. kamu ve özel kuruluşlar deniz kirliliğinin önlenmesi temizlik faaliyetlerinin yürütülmesine imkan verecek özel teçhizat. döküntü/yayılmalarının en kısa zamanda kontrol altına alınması gerekmektedir. Fırtınalar Önemli bir fırtına tespiti yoktur.yerleştirilmiş ve Yırtıcısı üretilmek suretiyle mücadele yapılmıştır.üretilen orman emvali satılarak milli ekonomiye katkı sağlanmıştır. sahada mekanik mücadele 1225. 1-Endüstriyel ve liman faaliyetleri ile deniz trafiğinin yoğun olduğu Samsun Limanında olabilecek yangınlara karşı koruyucu tedbirler yanında yangınların insan ile kimyasal ve benzeri madde. P. Karaçam. Radyoaktif Maddeler Radyoaktif maddeler ile tespit edilen kazalar yoktur.2. 2-Bu nedenle.600 m3 orman emvali elde edilmiştir. kar kırığı ve rüzgar devriği olarak 3734.671 Ha alanda biyoteknik mücadele yapılmıştır. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünde 2005 yılı içerisinde İşletme Müdürlüğümüz sorumluluk alanı içerisinde kalan ormanlarda canlı veya cansız çevre faktörlerinin (böcek zararı. Gölköy.0 Ha. Ayrıca bu alanlarda çukurlar açılarak toplatılan çam kese böcekleri imha edilmiştir. Bu protokole göre. Ancak 250. P. Diğer Afetler P.lık alanda etkileri olmuş ve bu alanlarda bu etkiler sonucu 3461 m3 D. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünde Akçay. Çam kese böceği ile mücadele için toplam 8. Böcek zararı.5 Ha alandan 7.K.G. civarında ve limana çok yakın yerlerde konuşlanmış olan tüm askeri.2.) 1041. Ayrıca Kavak suni tensil sahalarında kızılağaç hortum böceği ile kimyasal mücadele yapılmaktadır.0 Ha. Narlısaray ve Çiğdemli Orman İşletme Şefliklerinde 1. Denize Dökülen Petrol ve Diğer Tehlikeli Atıklar İlimizde deniz kirliliğinin önlenmesi için müşterek bir protokol imzalanmıştır.1.2. kavak suni tensil sahasında kızılağaç hortum böceği ile kimyasal mücadele yapılmıştır.00 YTL harcama yapılmıştır.0 Ha.2.Yine aynı böcekler 325. limanda kıyısı bulunan veya liman sınırları içinde.deki ağaç zarar görmüştür.1.Ormanların devamlılığı ve temiz işletmecilik ilkesi gereği ormandan çıkarılması gereken bu ağaçların üretimleri İşletme Müdürlüğümüzce yaptırılmış.H.300.

5-Valilik kanalıyla istenen yardım taleplerinde tüm askeri. kamu ve özel kuruluşlar (Petrol Ofisi Bölge Müdürlüğü. 9-Limana yük getiren veya limandan yük alan gemilerin gerek çevre temizliği gerekse yangın yönünden kontrollerinin İl Çevre Müdürlüğü. köpük gibi harcanan. Talep daha sonra bir yazı ile teyit edilecektir. maddesince kirleten tarafından ödenecektir. Hastaneler. yangın tatbikatı ile müşterek planlanarak yapılmalıdır. İl Sağlık Müdürlüğü. 10-Samsun Limanı/liman sınırları dahilinde meydana gelebilecek deniz kirliliği ile ilgili yapılacak ihbar ve yardım talepleri ile bu doğrultuda temizlik çalışmalarını yürütecek olan askeri. ile içinde bulundurdukları ve/veya ürettikleri petrol türevlerinin ve çevreyi kirletici kimyevi maddelerin gerektirdiği önlemleri de göz önüne alarak muhtemel bir çevre/deniz kirliliğine karşı gerekli olan tüm teçhizat ve cihazları temin edeceklerdir. Türkiye Gübre Sanayi A.ş. çevre/deniz kirliliğinin kontrol altına alınması ve temizlik faaliyetleri Valilikçe oluşturulacak yardıma giden askeri. kamu ve özel kuruluşlara ait deniz ve kara unsurları arasında muharebe organizasyonu sağlanacaktır.kamu-özel kuruluşlar ile Liman başkanlığı bünyesindeki teknik düzeydeki temsilcilerden oluşacak bir heyet tarafından organize edilecektir. kamu ve özel kuruşlar deniz kirliliğinin önlenmesi ve temizlik çalışmalarının süratle başarıya ulaştırılabilmesi için ellerindeki tüm imkanları seferber edeceklerdir.3-Samsun Limanında ve liman sınırlarına yakın bölgelerde denizde meydana gelebilecek döküntü/kirlenme halinde liman emniyetinin sağlanması ve gemi trafiğinin kontrol altına alınması amacıyla durum Liman Başkanlığına bildirilecektir. TCDD Liman İşletme Müdürlüğü. Karadeniz Bakır İşletmeleri. Üniversite ve Teknik Okullar. 8-Muhtemel bir döküntü sonunda. 11-Çevre ve deniz kirliliğinin önlenmesi ve temizlik çalışmaları ile ilgili eğitim. 6-Temizlik faaliyetleri esnasında yardıma gelen unsurlara ait yağ emici petrol (oilsorbent) kimyasal bariyer. maksatlı tatbikat senede bir kez. Tıp Fakültesi. kullanılan ve geri kazanılmayan malzemenin bedeli Samsun Valiliği ve ilgili askeri-kamu-özel kuruluşların temsilcilerinden teşekkül ettirilecek heyetçe bellenebilecek bu bedel 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/e. Liman Başkanlığı ve Liman İşletme Müdürlüğünce oluşturulacak bir ekip tarafından kontrolleri yapılacaktır. 7-Limanda kıyısı bulunan veya limana çok yakın bir bölgede yer alan tüm askeri.) atıklar vs. 4-Samsun Liman sınırları dahilinde ve yakınında insan ve çevre sağlığını tehdit edebilecek yayılmalar/döküntüler karşısında yardım talebi Samsun Valiliğince askeri birliklere ve diğer sivil ve kamu kuruluşlarına telefon/telsiz ile yapılacaktır. Aygaz Dolum Tesisleri. Oluşturulacak yangın ekiplerinin eğitimi İl Sivil Savunma Müdürlüğü ve Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü ile Liman İşletme Müdürlüğü tarafından müşterek yapılacaktır. 369 .

Söz konusu kimyasal bariyerlerin denizdeki canlılar üzerindeki tok-sisitesi düşük ve ayrıca biyolojik olarak parçalanabilir nitelikte olmalıdır. 4-Skimmerler tarafından toplanan döküntülerin depolanması ve sahile aktarılması için 10-30 ton kapasiteli neopren yüzer tanklara 25-75 ton kapasiteli yüzer dubalara ihtiyaç vardır. Afetlerin Etkileri ve Yardım Tedbirleri Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğünün hazırlamış olduğu “Afetler Acil Yardım Plan” doğrultusunda önlemler alınacaktır. Firmalarca temin edilecek bariyerlerin standart/aynı malzeme ve ölçüde olmasında büyük yarar vardır. yağ ve petrol türevlerinin yayılmasını önlemek için 2-5 km'lik yağ bariyeri gereklidir.3. taşınması. akaryakıt. 3-Deniz sathındaki döküntünün temizlenmesi ve sahilde hazırlanan tank/depo benzeri ve tesis ve araçlara aktarılması amacıyla deniz süpürgesi benzeri ikinci bir tekneye ihtiyaç vardır. 5-Denizde oluşabilecek akaryakıt yangınlarına karşı kullanılmak maksadıyla hem söndürücü özelliği hem de kirliliği toplayıcı/yayılmayı önleyici özelliği olan foam temini gereklidir (10-50 ton) 6-Deniz yangınlarına müdahale için gerek bariyerlerin taşınması. Tehlikeli Maddeler İlde tehlikeli ve zehirli maddelerin depolanması. P.000 tonlu taşıma kapasiteli bir tankerden) deniz kirliliğine sebebiyet verebilecek mal sızması.Samsun ili ve liman deniz sahasını kaza ve yangın sonucu tehdit edecek büyük çaplı bir deniz ve çevre kirlenmesi halinde kirlenmeyi daha etkin bir şekilde engellemek. P. serilmesi ve toplanmasında gerekse yangın söndürmekte kullanılmak maksadıyla söndüren tipinde bir römorkör gereklidir. 5-30. 2-Planda öngörülen teşkilatı kurmak ve görev alanları tespit ederek kendilerine duyurur. kullanılması sırasında halk sağlığına zarar verecek boyutta bir olay olmamıştır.3.2. süratli bir küçük bot/tekneye (uzunluk 4-6 m) ihtiyaç vardır. 370 . mücadele ve temizlik çalışmalarını başarıyla yürütebilmek için aşağıda belirtilen malzeme ve ekipman özelliklerine ihtiyaç duyulmaktadır: 1-Samsun Limanında oluşturulabilecek bir deniz kazasına (örneğin. İl Kurtarma Ve Yardım Komitesi’nin görevleri: 1-İl Acil Yardım Planlarının yapılması ve uygulanmasını sağlar. Ayrıca. Eğitim ve tatbikatlar düzenleyerek grupların hizmete hazır olmalarını sağlar. bu bariyer ile tanker etrafı çevrilebilecektir. 2-Bariyerlerin temin edilip serilene kadar geçecek süre içinde denizlerin kontrolü ve yayılmasının ve kıyı ile irtibatının önlenmesi amacıyla kullanılması tavsiye edilen kimyasal bariyerlerin tatbiki için su kesimi az.

3-Acil yardım hizmetlerinin yürütülmesinde.) -Hasta ve yaralıların hastaneye nakli : Sağlık Müdürlüğü grup başkanlığınca yapılacaktır.K. 4-Afet halinde beliren ihtiyaçlar Bayındırlık ve İskan Bakanlığından istenecektir. görevli kuruluşlar arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlar.) -Yangın Söndürme : ( Belediye Başkanlığının görevi kapsamında. ısıtma ve aydınlatma : (Defterdarlığın Başkanlığındaki grupça hizmetler sağlanacaktır.İ. Çalışma Esasları : 1-Komite başkanının çağrısı üzerine. 371 . su ve kanalizasyon tesislerinin onarılması ve hizmet sokulması :( Belediye başkanlığındaki grupça sağlanacaktır.) -Ulaştırmanın sağlanması ve trafiğin düzenlenmesi: (D. Garnizon Komutanlığına ait yangın söndürme teşkilatınca görev sağlanacaktır.) -Elektrik. büyük afetlerde ise çağrısız olarak. 3-Komitenin sekreterya görevini afet bürosu yürütür.) -Ölülerin defni : ( Sağlık Müdürlüğünün başkanlığındaki grupça yapılacaktır.) -Karantina tedbirlerinin alınması: (sağlık müdürlüğü başkanlığındaki grupça sağlanacaktır.S. ilk toplantı yeri olan Valilik salonunda toplanacaklardır. -Haberleşmenin temini : (Haberleşme grup başkanı Jandarma Alay Komutanı olup.) Afetin türüne göre yukarıdaki acil yardım sıralamasında değişiklik yapılabilir. ) -Emniyet ve asayiş sağlama : (Emniyet Müdürlüğü ve jandarma Alay Komutanlığınca sağlanacaktır. 5-Acil yardım süresi içerisinde harcanamayan ödeneği merkez fonu hesabına iade eder.) -Enkaz kaldırma ve temizleme: (Karayolları 7.) -Yedirme. 7-Acil yardımların aşağıdaki öncelik sırasına göre yapılmasını sağlar.C. 2-Afetin büyüklük derecesi ve türüne göre Valilikle gerekli görülmesi halinde komite 24 saat çalışma esasına göre görev yapacaktır. 6-Gerektiğinde afetzedelerin borçlarının tecili ve yeni kredi açılması konusunda tespit ve tekliflerde bulunur. 7. Belediye itfaiyesi ve diğere kamu kuruluşlarına ait itfaiyeler ile. Bölge Müdürlüğü grup başkanı olup grubundaki görevli kuruluşlarla müştereken çalışarak kurtarmayı sağlayacaktır. Bölge Müdürlüğü grup başkanı olup grubundaki görevli kuruluşlarla müştereken çalışarak ulaştırmayı sağlayacaktır.) -Kurtarma : (T. araç ve gerecin temini ve ikmali ile görevlendirilmelerini takip ve koordine eder. 7. giydirme.) -Tıbbi ilk yardım : (Sağlık Müdürlüğü grup başkanı olup grubundaki görevli kuruluşlarla müştereken çalışarak kurtarmayı sağlayacaktır. 4-Hizmet gruplarının görevlerini yapabilmesi için gerekli personel. kendi grubundaki kuruluşlarla müştereken çalışarak haberleşmeyi temin edecektir. Bölge Müdürlüğü başkanlığındaki grupça yapılacaktır.

390 1 3 1 3 8 24 1 20 2 16 1 7 1 14 21 1 9 96 10 10 10 2 2 3 3 10 40 136 66. 492 1 3 1 3 2 6 1 10 2 16 1 7 1 14 21 1 9 68 10 10 10 2 2 3 3 10 40 108 5.Samsun İli Ve Bağlı İlçelerin Sivil Savunma Servisleri Yükümlü Kadroları İLİ MERKEZ VE BAĞLI İLÇELERİN ADI VEZİRKÖPRÜ 23. 000 1 2 2 4 7 21 1 42 4 32 2 14 1 14 28 1 9 138 16 16 16 4 4 4 4 16 64 202 KILAVUZLUK SERVİSİ KARARGAH SERVİSİ Kaynak: İl Sivil Savunma Müdürlüğü.P.1. Sivil Savunma Birimleri Tablo P. 000 1 3 2 6 9 27 2 84 1 6 54 3 21 2 28 49 2 18 241 22 22 22 5 5 6 6 22 88 327 19. 300 1 3 1 3 17 51 1 42 3 24 1 14 1 14 28 1 9 160 16 16 16 4 4 4 4 16 64 224 5. 000 1 3 10 30 52 156 2 84 2 16 140 1 8 59 1 4 59 118 1 4 39 570 52 52 52 13 13 13 13 52 208 778 12. 638 1 3 1 3 7 21 1 10 -2 16 1 7 1 14 21 1 9 83 10 10 10 2 2 3 3 10 40 123 15. 254 1 3 1 3 10 30 1 42 3 24 1 7 1 14 21 1 9 132 13 13 13 3 3 3 4 13 52 184 25. 000 1 3 1 3 18 54 2 84 4 32 2 14 1 14 28 1 9 213 16 16 16 4 4 4 4 16 64 277 SALIPAZARI ÇARŞAMBA 2000 NÜFUS SAYIMINA GÖRE ŞEHİR NÜFUSLARI ŞEF KILAVUZLUK (KORUNMA BÖLGESİ) BAŞ KILAVUZLUK KILAVUZLUK İl veya İlçe Personel Sayısı (İl veya İlçe Emniyet Md.2005 372 YAKAKENT 3.) Karakol Sayısı Personel Sayısı(Karakol Amirleri ve 2’şer Yrd. 209 1 3 2 6 16 48 2 84 1 8 70 4 28 2 28 56 2 18 285 28 28 28 7 7 7 7 28 112 397 40.) İdare Merkezi Sayısı Personel Sayısı KURTARMA SERVİSİ Bölük Sayısı Takım Sayısı Ekip Sayısı Yükümlü Sayısı İLKYARDIM KISMI İLKYARDIM VE AMBULANS SERVİSİ Bölük Sayısı Takım Sayısı Ekip Sayısı Yükümlü Sayısı AMBULANS KISMI Bölük Sayısı Takım Sayısı Ekip Sayısı Yükümlü Sayısı Toplam Yükümlü Sayısı SASYAL YARDIM SERVİSİ Bölük Sayısı Takım Sayısı Ekip Sayısı Yükümlü Sayısı ESAS SERVİSLERİN TOPLAM YÜKÜMLÜ SAYISI EMNİYET VE TRAFİK SERVİSİ İTFAİYE SERVİSİ HASTANELER SERVİSİ TEKNİK ONARIM SERVİSİ Takviye Yükümlü sayısı Takviye Yükümlü Sayısı Takviye Yükümlü Sayısı Takviye Yükümlü Sayısı Elektrik Telefon Su Gaz Kanal Toplam YARDIMCI SERVİSLERİN TOPLAM YÜKÜMLÜ SAYISI GENEL YÜKÜMLÜ TOPLAMI 368.) Mahalle Sayısı Personel Sayısı (Muhtar ve 2’şer Yrd. 720 1 3 1 3 4 12 1 20 2 16 1 7 1 14 21 1 9 84 10 10 10 2 2 3 3 10 40 124 8.3.7. 034 1 3 1 3 9 27 1 20 2 16 1 7 1 14 21 1 9 99 10 10 10 2 2 3 3 10 40 139 8. Ve 2 şer Yrd. 000 1 3 1 3 7 21 1 42 3 24 1 7 1 14 21 1 9 123 13 13 13 3 3 3 4 13 52 175 1. 865 1 3 1 3 12 36 1 42 2 16 -1 7 1 14 21 1 9 124 10 10 10 3 2 2 3 10 40 164 3. 919 1 3 1 3 4 12 1 10 2 16 1 7 1 14 21 9 74 10 10 10 2 2 3 3 10 40 114 TEKKEKÖY AYVACIK 19 MAYIS ASARCIK ALAÇAM MERKEZ KAVAK HAVZA TERME BAFRA LADİK .

2.Valilik Makamı . 2. söndürme ve kurtarma tedbirlerini ve bu tedbirlerin uygulanmasında bölgede bulunan resmî ve özel bütün kuruluşların birbirleriyle ve askerî makamlarla yapacakları görev bölümünün.Kara Yangınları için : 1. Sorumlu Makamlar : A. Yangınlara karşı alınacak önleme. Koordinasyon : Samsun İlinde Karada çıkıp kıyı. İlimizde de İL YANGIN KOORDİNASYON Kurulu bahsi geçen Yönetmeliğin 4 ncü maddesine göre aşağıda isimleri belirtilen kurum ve kuruluşlarca oluşturulmuştur.Deniz Yangınları için : 1. söndürme ve kurtarma işlemlerinin daha rasyonel biçimde hazırlanması ve bir plan dahilinde yürütülerek can ve mal ziyanını bu yangınlarda en az düzeye indirilmesini sağlamak için.Md.Limanlar Mülki İdare Amirliği. işbirliğinin ve koordinasyonun nasıl sağlanacağını göstermektir. gemi kurtarma hizmetleri seyir yardımcı ve kolaylıkları yönünden mevcut durumu incelemek. AFET .Garnizon Komutanlığı 373 . 1. römorkaj ve Kılavuzluk.Samsun ili Yangın Önleme-Söndürme ve Kurtarma Planı Amaç :Denizde ve Karada çıkacak yangınları büyümeden en kısa sürede söndürmek. liman ve Denize ulaşabilecek ve yayılabilecek yangınlara karşı alınacak acil tertip ve tedbirleri tespit etmek ve Samsun Limanının deniz trafiği.Liman Başkanlığı B.1982 gün ve Svl.Kıyı Emniyeti Gemi Kurtarma Müdürlüğü 3.3.P. öngörülen yangın önleme. 816-1009-2-82/77 SAYILI YAZISINDA BELİRTİLDİĞİ GİBİ İlimizde 7/10357 Sayılı Yönetmelik kapsamına alınmış olup. derece amirleri. .12.TCDD Liman İşletme Müdürlüğü 4.Samsun Büyükşehir Belediye İtfaiye Müdürlüğü.Svn. Yangın Kontrol ve Önleme Tedbirleri 1. Gn. b) Deniz. 2. Kapsam:Samsun İl Merkezini ve Liman sahasını kapsar. sanayinin. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ve 6/3150 sayılı Sivil Savunma ile İlgili Teşkil ve Tedbirler Tüzüğüne dayanarak hazırlanan bu Yönetmeliğin amacı. 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu. liman veya kıyıda çıkıp karaya ulaşabilecek ve yayılabilecek. liman tesislerinin ve deniz trafiğinin yangın tehlikesi doğurabilecek ve yayılmasına sebebiyet verecek derecede yoğunlaştığı yerlerde : a) Karada çıkabilecek. İçişleri Bakanlığının 21.Yangının meydana geldiği tesis Müdürlüğü birinci derecede sorumludurlar. Yasal Dayanak : 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu.

374 .Ş.Serbest Bölge Müdürlüğü . İlkyardım Servisleri Ani olarak hastalanan veya kazaya uğrayan kimseye tedavisi yapılıncaya kadar anında ve olay yerinde yapılan. .CE-KA İnşaat A.3.Karayolları 7.3.Denizcilik Bölge Müdürlüğü .Sivil Savunma Arama ve Kurtarma Birlik Müdürlüğü .Ş. kanama ve fizyolojik dengenin bozulmasını etkileyen her türlü olumsuz etmenlere karşı tedbir ve can kurtarma amacıyla ilkyardım yapılır.Büyükşehir İtfaiye Daire Başkanlığı .TOTALGAZ Tesisleri Müdürlüğü ..Milangaz Tesisleri A. hayat kurtarıcı geçici müdahaleye denir. c) Şok varsa gerekeni yapmak. a) İcabediyorsa suni solunum ve kalp masajı yapmak. İlkyardımın amacı kazazedelerin hayatını kurtarmak ve durumunu kontrol altına almak ve kötüye gitmesini engellemektir.Yeşilyurt Demir Çekme San.A.İl Sivil Savunma Müdürlüğü . d) Gereken yerlerle haberleşmeyi sağlamak.Aygaz Dolum Tesisleri Bölge Müdürlüğü . a) Kazazedeyi değerlendirmek ve teşhis etmek.Ltd. . .Liman Başkanlığı . P.Tekkeköy Kaymakamlığı . yaralanma. .Yıldız Kimya San. c) Hastayı uygun pozisyona getirmek.Büyükşehir Belediye Başkanlığı . b) Kanamayı durdurmak.Jandarma Komutanlığı . İlkyardımın hedefleri.Tes.Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığı . e) Kazazedeyi gereken yere sevk etmektir.DLH Makine İkmal Başmühendisliği .Samsun Gübre Sanayi A.Ş.Ulaştırma Bölge Müdürlüğü . İlkyardımın ilkeleri.Liman İşletme Müdürlüğü .Şti.Petrol Ofisi Tesisat Müdürlüğü . Bölge Müdürlüğü .Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma Müdürlüğü .Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü .Karadeniz Bakır İşletme Fabrika Müdürlüğü . b) Geçici ilkyardım tedbirlerini almak.KOSGEB .Ş.İl Emniyet Müdürlüğü .

Müdürlüğü Gar Müdürlüğü Dsi 7 Bölge Müdürlüğü Posta Başmüdürlüğü 19 Mayıs Polis Myo Müdürlüğü Şoförler Ve Otomobilciler Od. çıkık ve zehirlenmelerde ilkyardımdır. Bölge Müdürlüğü Orman İşletme Müdürlüğü 19 Mayıs Üniversitesi Rektörlüğü Tapu Ve Kadastro 10.d) Beden ısısını korumaktır. 8 Kişilik 15 Kişilik 20 Yataklı 6 Yataklı 75 Kişilik 27 Kişilik 2 Adet 1 Adet 12 Kişilik 15 Kişilik 13 Odasi 25 Kişilik 14 Kişilik 10 Kişilik 1 Adet 12 Kişilik 16 Kişilik 1 Adet 20 Kişilik Kaynak: İl Sivil Savunma Müdürlüğü. 18 Oda 40 Kişilik 36 Kişilik 20 Yataklı 3 Oda .Bölge Müdürlüğü Merkez Bankası Şb. Müdürlüğü Telekom İl Müdürlüğü Tmo Bölge Müdürlüğü Yök Kredi Ve Yurtlar Kur.8.İl Sağlık Müdürlüğü (15 Personel) MÜKELLEFİYET İlkyardım Ve Ambulans Servisi 118 Yükümlü Hastaneler Servisi 52 Yükümlü P.Bölge Müdürlüğü İl Sağlık Müdürlüğü Ziraat Bankası Merkez Şb.3.4.2005 375 . İLKYARDIM VE AMBULANS EKİBİ : ( 15 KİŞİ) 1.Md.Bölge Müd.Lüğü Tarım İl Müdürlüğü 30 Yataklı 39 Kişilik 34 Yatak Kapasiteli . Petrol Ofisi Tesisat Müdürlüğü Krdnz. Afetzedeler ve Mültecilerin Yeniden İskanı Mülteciler Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünce hazırlanan Seferberlik ve Savaş Halleri için Göçmen yerleştirme planın çerçevesinde yerleştirilecektir. Tablo P. İl ve İlçelerde kurum ve kuruluşlar kendi bünyelerinde bu faaliyetleri sürdürmektedirler.Lığı Veteriner Kontrol Araştırma Enst. Bakır İşletmeleri Müdürlüğü Tügsaş Gübre Fabrikası Müdürlüğü Meteoroloji Bölge Müdürlüğü İller Bankası 16. Bşk. İlkyardım servislerini sıralarsak : a-) Yaralanmalarda ilkyardım b-) Solunum sistemi ile ilgili ilkyardım c-) Dolaşım sistemi ile ilgili ilkyardım d-) Şok durumunda ilkyardım e-) Yanık ve haşlanmalarda ilkyardım f -) Kırık. İlimizdeki Kurum Ve Kuruluşların Barındırma Kapasitesi Garnizon Komutanlığı Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü İl Defterdarlığı Karayolları 7.

Tehlikeli Maddelerin Yurtiçi ve Sınırlar arası Taşınımı İçin Alınan Tedbirler İlde bu konuda bir çalışma yoktur.5.3.P.6.3. P. Afetler ve Büyük Endüstriyel Kazalar İlde Acil Eylem Planı hazırlanarak en son 2001 yılında güncelleştirilmiştir. KAYNAKLAR: -İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü 2005 -İl Sivil Savunma Müdürlüğü 2005 -Samsun Orman İşletme Müdürlüğü2005 -Bafra Orman İşletme Müdürlüğü2005 -Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü2005 376 .

R. SAĞLIK VE ÇEVRE R. Temel Sağlık Hizmetleri R.1. Sağlık Kurumlarının Dağılımı Tablo R. 2005 377 .1. 2005 Yılı Sağlık Kurumları Ve Özel Hastanelerin İlçelere Göre Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.1.1.

2.Tablo R.İlimizdeki Sağlık Kurum ve Kuruluşları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 378 .

2005 Şekil R. 2005 379 . Kuduz Şüpheli Isırık Vakalarının Yıllara Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.3.R.2.2004 Yılı İlimizde Görülen İhbarı Zorunlu Hastalıklardan Bazıları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Bulaşıcı Hastalıklar Tablo R.1.1.

2005 380 .2.2005 Yılı İldeki Sosyal Hastalıklar ve Eğlence Yerlerinden Alınan Kan Sayısı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.Şekil R.

3. 2005 381 .Şekil R. 2005 Yılı Frengi Çalışmaları ve Frengi Vaka Sayısı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

2005 382 .Şekil R. Verem Savaş Dispanserlerinde Yapılan Radyolojik ve Bakteriyolojik Muayene Sayıları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.4.

4. İlimiz. İçme. Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılarak faaliyet gösteren. Kullanma ve Sulama Suları Analiz Sonuçları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.R. İçme. Numune Cinsi Sayısı Uygun Bakteriyolojik 290 Kimyasal 20 Klor ölçümü 17544 Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 192 13 16737 Uygun Değil 98 7 807 383 . Akdağ Kaynak Suyu.1.2. 2005 yılı içerinde içme ve kullanma suyu şebekesi üzerinde tespit edilen odak noktalarından bakteriyolojik ve kimyasal su örnekleri alınarak Samsun Bölge Hıfzısıhha Enstitüsü Müdürlüğünde analizleri yapılmaktadır. 2005 İlimiz genelinde. işletmecisi tarafından Yönetmelik hükümleri doğrultusunda bakteriyolojik ve kimyasal su analizlerini yaptırmaktadır. Kullanma ve Sulama Suları Tablo R. Tablo R. Ladik İlçesi Soğanlı Köyü Boğaz Mevkiinde.5 İçme ve Kullanma Suyu Analiz Sonuçları.1.

2005 R.1.2.Tablo R.9. Tablo R.6. Denizler İl Sağlık Müdürlüğünce Turistik tesis ve Halk plajlarından kirlilik türlerini ve oranlarını araştırmak üzere . 2005 Tablo R.3.2.8.2. Ruhsatlı Kaynak Suyu İşletmeleri Numune Cinsi Sayısı Uygun Bakteriyolojik 11 11 Kimyasal 9 9 Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Sağlık Bak. 2005 5 5 6 Uygun Değil - R. 2005 384 . Zoonoz Hastalıklar Tablo R. Zoonoz Hastalıklar ZOONOTİK HASTALIKLARIN AYLARA GÖRE DAĞILIMI AĞUSTOS HAZİRAN TEMMUZ TOPLAM ARALIK EYLÜL KASIM MAYIS ŞUBAT NİSAN MART OCAK EKİM 2005 YILI K.7. İlimizde Bulunan Kaplıcalar Hakkında Bilgiler Ruhsatlı Kaplıca Sayısı 1 Müracaatı olan kaplıca sayısı Ruhsatsız kaplıca sayısı Toplam Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.1.ŞÜPHELİ ISIRIK BRUSELLA ŞARBON 172 1 2 177 1 3 1 159 183 6 265 7 282 1 2 306 6 4 280 3 1 294 2 2 191 165 2 9 164 2 2 2638 31 26 Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. İlimiz merkezinde bulunan 11 adet deniz suyu odak noktasından ve denize sahili bulunan İlçelerimizdeki 24 adet odak noktasından alınan numunelerin analizleri hakkında bilgiler tabloda verilmiştir.İlimiz genelinde deniz suyundan numuneler alınarak bölge Hıfzısıhha Enstitüsü Müdürlüğünde analizleri yaptırılmaktadır.Deniz Suyu Analiz Sonuçları Kirlilik Türü Toplam Koliform Numune Sayısı Uygun Uygun Değil Toplam 208 138 70 208 Fekal Koliform 208 173 35 208 Fekal koliform 208 178 30 208 Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

2005 R.3.Gıda Numune Sonuçları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.1.4. 2005 385 .R.10. Aşılama Çalışmaları Tablo R.Aşı İzlem Çizelgesi ve Sıfır Yaş Aşı Grafiği Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.5.1. Gıda Hijyeni KİMYASAL Mevzuata Uygun Mevzuata Aykırı Toplam 307 BAKTERİYOLOJİK 46 TOPLAM 353 11 364 4 311 7 53 Şekil R.

11.Tablo R. 2005 386 . Son 5 Yılda İlimizde Uygulanan Aşıların Dozları ve Aşılama Oranları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

1.R.6. Yaş ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Ölümlerin Hastalık. 2005 387 .6. Yaş ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı Tablo R.1. 2005 R. Bebek Ölüm Hızı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Ölümlerin Hastalık. Bebek Ölümleri Şekil R.5.12.

13. Aile Planlaması Çalışmaları Tablo R. 2005 388 .R.7.1. Aile Planlaması Yöntemleri Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

P.Şekil R. Malzemesi Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.Yöntemi Kullanan Kişi Sayısı ve Yıllara Göre Dağıtılan A. 2005 389 .7. Yıllara Göre A.P.

49 Yaş Kadınlarda A. 15 .P. 2005 390 .Şekil R.8. Yöntem Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

Kentsel Hava Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: 1950 ler den beri hava kirliliğinin insan sağlığına etkilerini gösteren kanıtlar vardır.2. Örneğin kirletici konsantrasyonunda artma astma ataklarında artışa yol açmaktadır. Çevre Kirliliği ve Zararlarından Oluşan Sağlık Riskleri R. bu nedenle daha kolay etkilenmektedir. Hava kirleticilerindeki günlük artışlar çeşitli akut sağlık sorunlarına neden olmaktadır.2. kalp hastalığı ve akciğer kanserine kadar değişmektedir. Tablo R.14. beslenme yetersizliği gibi düşük yaşam standartları da duyarlılığı etkileyen faktörlerdendir.000 kişinin öldüğü tahmin edilmektedir. Fizyolojik kapasitesi ve fizyolojik savunma mekanizması fonksiyonlarındaki azalma. Kirleticilere uzun süreli maruz kalım ile sağlıkta kronik etkiler ortaya çıkmaktadır.R. Bu nedenle hava kirliliğinin sonuçlarından daha fazla etkilenilmektedir. Kalabalık yaşam. daha sonra pek çok ülkede de benzer çalışmalar ile sağlığın olumsuz etkilendiği gözlenmiştir. ABD ve Hollanda'da yapılan çalışmalarda hava kirliliği olan bölgelerde yaşayanların ömrünün.2). kronik hastalıklardaki artma nedeniyle yaşlılar normal popülasyondan daha duyarlıdır. Bu çalışmalar önce ABD ve Avrupa ülkelerinde yapılmış. Yaş yapısı yanı sıra hava yolunda daralmaya yol açan hastalıklar da kirleticilere duyarlılığı artırmaktadır.1. Yapılan çalışmalar kirlilik arttıkça astma ve kronik obstrüktif akciğer hastalıkları (KOAH) gibi hastalıkların alevlenmelerinde artış olduğunu göstermiştir. yetersiz sanitasyon. hastaneye başvurular gibi sağlık göstergeleri ile havadaki kirleticilerin konsantrasyonunun ilişkisi aranmış ve her ikisinin birlikte artış veya azalış gösterdiği belirlenmiştir. kirliliğin olmadığı bölgelerde yaşayanlara göre 1-2 yıl daha kısa olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmalarda ölümler. Hava kirliliğinin sağlık etkisi öksürük ve bronşitten. vücut kitle birimi başına daha yüksek ventilasyon hızları ve dış ortamla daha sık temas nedeniyle daha fazla riske sahip diğer bir gruptur. Kirliliğin olumsuz etkileri sağlıklı kişilerde bile gözlenmekle birlikte. Bu koşullarda yaşayanlar enfeksiyon hastalıkları sorunları ile karşı karşıyadır ve yetersiz sağlık hizmeti almaktadırlar. 1980 sonları 1990 larda ise yeni epidemiyolojik çalışmalarla hava kirliliğinin sağlığa etkileri gösterilmiştir. bazı duyarlı gruplar daha kolay etkilenmekte ve daha ciddi sorunlar ortaya çıkmaktadır (Tablo. Hava Kirliliği ve Risk Grupları v v v v v v v Bebekler ve gelişme çağındaki çocuklar Gebe ve emzikli kadınlar Yaşlılar Kronik solunum ve dolaşım sistemi hastalığı olanlar Endüstriyel işletmelerde çalışanlar Sigara kullananlar Düşük sosyoekonomik grup içinde yer alanlar 391 . Yalnızca gelişmekte olan ülkelerde havada bulunan partiküler madde ve kükürt dioksit nedeniyle yılda 500. Küçük çocuklar savunma mekanizması gelişiminin tamamlanmaması. Bu gruplardan biri yaşlılardır.

5’un (2. · Solunum fonksiyonlarında bozulma · Solunum sistemi hastalıklarında artış · Kronik solunum sistemi hastalığı olan kişilerin hastalıklarının alevlenmesinde artış · Kronik kalp hastalığı olan kişilerin hastalıklarının alevlenmesinde artış · Kanser insidansında artış · Erken ölüm insidansında artış Çevresel hava kirliliğinin toplum sağlığı ile ilişkisi değerlendirilirken yukarıda sıralanan doğrudan sağlık etkilerinin yanı sıra içme ve sulama suyu kaynaklarının.tüm solunum yolu hastalıkları ve KOAH nedenli hastane başvurularında artışlar gözlenmiştir. Akut etkileri günlük mortalitede artışa. solunum sistemi hastalıklarının alevlenmesine. solunum fonksiyonlarında azalmaya yol açmaktadır. Son çalışmalar önemli sağlık sorunu yaratacak etkilerin çok düşük düzeylerde bile gözlendiğini göstermiştir.5 μm çapından küçük partiküller) günlük dalgalanmalarına göre sağlık etkileri de değişir. Sülfürdioksit (SO2) 24 saatten kısa süreli maruz kalımda . hastane başvurularında artışa. Hem normal kişiler hem de astmatik kişiler etkilenir. Tüm kirleticilerde olduğu gibi bunların oluşturacağı sorunun ciddiyeti iki faktöre bağlıdır. sıcaklık. Asılı partiküler madde (PM) Sağlık üzerine etkisi partikül büyüklüğü ve konsantrasyonuna bağlıdır. yıllık ortalaması ise 50 mg/ m3 olarak belirlenmiştir. Çok düşük değerlerde bile (100 mg/m3den az) kısa süreli maruz kalım sağlığı 392 . ancak astmalılar en duyarlı gruptur. PM10 (10 μm çapından küçük partiküller) ve PM2. inhalasyondan sonraki ilk bir kaç dakika içinde akut yanıt oluşur. Ancak bu eşik değerlerin altında bile sağlık sorunlarının görülebileceği akılda tutulmalıdır. 24 saatin üzerinde maruz kalımda duyarlı hastalarda semptom alevlenmeleri görülür. sıcaklık değişim hızı. bronkodilatatör kullanımı ve öksürük prevalansında artışa. kişi bu maddelere ne miktarda ve ne kadar süre ile maruz kalmaktadır. Bu sürede yıllık ortalama değer 50 mg/m3 günlük değer 125 mg/m3 ü geçmeyen düşük düzeylerdeki maruz kalımda bile kalp ve solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümlerde.Genel olarak havadaki kirleticilerin sağlığa etkileri şöyle toparlanabilir. İnsan sağlığını etkileyen havadaki kirletici maddeler içinde yer alan ve hava kirliliği ölçümlerinde değerlendirilen SO2 ve asılı partiküler maddelerin etkileri ayrı ayrı gözden geçirilebilir. Bunların sonuçlarına göre önerilen SO 2 düzeyi 24 saat ortalaması 125 mg/m3. Etki solunum fonksiyonlarında değişme. Tüm bunların yanı sıra ortamın nem oranı. hırıltılı solunum ve nefes darlığı gibi semptomlarda artış şeklinde ortaya çıkar. bitki örtüsünün zarar görmesi ve mikro klima değişiklikleri nedeniyle dolaylı etkilerini de göz önünde bulundurmak gereklidir. rüzgarlar ve benzeri etmenler de çevresel hava kirliliğinin sağlık sonuçları üzerinde etkili olmaktadır.

ne de filtre edilmektedir.Düşük seviyeli konsantrasyonlara uzun süre maruz kalınması hücresel düzeyde değişikliklere yol açmaktadır. Ayrıca burada göz ardı edilmemesi gereken bir diğer nokta. Akciğer dokusunda yapısal değişikliklere yol açabilmekte ve amfizem benzeri bir tabloya neden olabilmektedir. Hemoglobine affinitesi oksijenden yaklaşık 250 kat daha fazladır ve hızla hemoglobine bağlanarak karboksihemoglobini (COHb) oluşturur. kapiller ve plasental membranlardan hızla geçer. Dünya Sağlık Örgütü’nün 1999 yılında yayımladığı Hava Kalitesi Kılavuzu’na göre bu maddeler ve zararları şöyle belirtilmektedir: Azot oksitler (NOx) Kısa süreli maruziyet etkileri: Normal sağlıklı kişiler. diğeri ise termik santrallar için geliştirilmiş filtrasyon yöntemlerinin yine sadece bu iki maddeye özgü olmasıdır. Toksik etkileri öncelikle beyin. Ayrıca bakteriyel ve viral enfeksiyonlara karşı direnci düşürmektedir.5 ppm) üzerinde bir konsantrasyona maruz kaldıklarında akciğer fonksiyonlarında bir azalma görülür. SO2 ve PM. Bu nedenle hem kısa süreli hem de uzun süreli ortalama konsantrasyon için önerilen bir eşik değer yoktur.etkilemektedir. Ayrıca sigara içme ile çevre ve işyerinde CO maruziyetinin kardiyovasküler mortaliteyi artırdığı bilinmektedir. maruz kalan astım hastalarında ise çeşitli yakınmalar oluşmaktadır. Karbon monoksit (CO) CO alveolar. yüksek konsantrasyonlarda yaşamsal tehlikeler ortaya çıkar. tüm bu zararlı maddelerin birbirleriyle etkileştikleri ve ortamda birlikte bulunduklarında zararlarının arttığıdır. angina oluşum zamanını kısalttığı. Koroner arter hastalığı olan hastalarda artmış COHb miktarının. Oysa bu maddeler de insan ve çevre sağlığı açısından önemli etkilere sahiptirler. 393 . 560 μg/m3’e yaklaşık 4 saat maruz kalındığında kronik obstrüktif akciğer hastalığı olanların solunum şikayetlerinin ortaya çıktığı gösterilmiştir. diğer atıklara göre iki yönden farklılık göstermektedirler. Yapılan çalışmalar uzun süre azotdioksite maruz kalan çocukların solunum sistemi semptomlarında artış ve akciğer fonksiyonlarında azalış olduğunu göstermiştir. 4. Uzun süreli maruziyet etkileri: Akciğerlerde geri-dönüşlü ve geri-dönüşsüz birçok etkisi olduğu saptanmıştır. Birincisi ülkemizde sadece bu iki maddenin ölçülüyor / izleniyor olması. Aynı konsantrasyona 30-110 dk. iskelet kası ve fetüs gibi yüksek düzeyde oksijen kullanan organ ve dokularda oluşur. Diğer bir deyişle bu iki maddenin dışındaki kirleticiler ne izlenmekte. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda çok düşük düzeylerde bile sağlık sorunlarına neden olduğu belirlenmiştir. kalp. EKG değişiklikleri ve sol ventrikül işlev bozukluklarına neden olduğu gösterilmiştir. Düşük konsantrasyonlarda hipoksiye bağlı belirtiler oluşurken. PM'nin düşük değerlerde uzun süreli etkileri de mortalite ve solunum sistemi hastalıklarında artış ve solunum fonksiyonlarında azalma gibi kronik etkilere yol açmaktadır.700 μg/m3 (2. Ancak erişkinlerde benzer bir ilişki net olarak gösterilememiştir.

Sudaki sıcaklık artışının iki kötü sonucu vardır. Hatta bazı göller veya derelerde aşırı kirlenme sonucu canlı yaşamı sona ermiş ve içerisinde atıklardan meydana gelen adacıklar oluşmuştur. Bu tür sular daha koyu renge ve pis kokuya sahiptirler. Çiftçiler tarafından daha verimli ürün elde edebilmek için kullanılan gübreler. Fakat. Bunun sonucu olarak çürüme de sudaki oksijeni tükettiği için. Radyoaktif atıklar tarafından yayılan radyasyon ise canlılarda kanser ve mutasyonlara sebep olmaktadır.08 ppm) bir konsantrasyona yaklaşık 7 saat maruz kalan sağlıklı yetişkinlerde görülmektedir. Ancak. Ayrıca O3 maruziyetinin solunum sistemi yakınmalarına bağlı hastane başvuruları ve astım hastalarının yakınmalarında artışa yol açtığı gösterilmiştir. Atık sulardaki kimyasal maddeler ve organik bileşikler suda çözünmüş olan oksijenin miktarının azalmasına sebep olur. Bu atıklar belirli şartlarda saklanmaktadır. Suda çözünen oksijen miktarının azalması su altı hayatını tehdit eder. Doğal dengeyi bozan ve su kaynaklarını kirleten etkenleri ortadan kaldırmak için son yıllarda 394 . Meselâ. Radyoaktif atıklarda gün geçtikçe tehlike oluşturmaktadır. Bu da suda yaşayan bitki ve hayvanların ölüm oranlarını artırmaktadır. yağmur gibi etkenlerle yeraltı ve yerüstü sularına karışmaktadır. solunum yollarında enflamasyona ve diğer bulgulara yol açmaktadır. Yerleşim yerlerinin (şehir. bu kullanılan maddeler bakteriler tarafından parçalanabilir hâle getirilebilirse. Fabrikalar genellikle dere veya göl kenarlarına kurulurlar Çünkü soğutma ve diğer işlemler için suya ihtiyaç vardır. Günümüzde teknolojinin gelişmesi. Aksi durumda kullanılması tehlikeli sonuçlar doğurabilmektedir. ısınan su içerisinde. çözülen oksijen miktarı azalır. Bu tür sularda pis kokulu ve kötü tatlı olurlar. göller ve yeraltı suları aşırı kirlenme ile yüz yüze kalmaktadır.2. Fakat. kirlenme oranı azaltılabilir. R. Çocuklar ise 2 saat boyunca 240 μg/m3 O3’e maruz kaldıklarında akciğer fonksiyonlarında azalma meydana gelmektedir. nüfus artışı gibi etkenlerden dolayı su kaynakları olan dereler. Bu etkiler 160 μg/m3’lük (0. Birincisi. kasaba. sıcaklık artışı ile sudaki maddelerin çürüme ve bozunma hızları artar. vs. bazı durumlarda kaza ile veya bilinçsiz bir uygulama ile tabiata ve yer altı sularına karışmaktadır.2. sudaki oksijen miktarı daha fazla azalır. Su Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: İnsan ve canlı yaşamı için hayati öneme sahip olan su kullanılabilir olması için tehlikeli kimyasallardan ve bakterilerden temizlenmiş olması gereklidir. İkinci sonuç ise. Ayrıca derelerden ırmaklardan ve göllerden alınarak yerleşim yerlerindeki insanların kullanımına sunulan su belirli standartlara uymak zorundadır. Benzer olarak deterjanlar ve tarım ilaçları da su kaynaklarını önemli ölçüde kirletmekte olup canlı hayatını tehdit etmektedir. bu su biraz ısınmış olur.Ozon (O3) ve diğer fotokimyasal oksidanlar O3 toksisitesi kısa dönemde akciğer fonksiyonlarında değişikliğe.) ve fabrikaların atık suları derelere veya göllere bağlanmaktadır. Soğutma amaçlı kullanılan dere veya göl suyu kimyasal olarak kirlenmeden tekrar göle veya dereye döner. Yüksek oranda nitrat (NO-3) ve fosfat (PO4-3) içeren gübreler suya karıştığında suda yosunların daha fazla üremesini sağlar bu da yosunların diğer canlılardan daha fazla oksijen kullanmasına sebep olur ve diğer canlıları tehdit eder. yaz aylarında fabrikaya yakın suların sıcaklığı 25°C civarındadır.

Katı atık yönetiminde görülen başarısızlıkların en büyük nedeni. işyerlerinde ve sanayi tesislerinde oluşan katı atıkların nüfusun artması. Bütün bunların yanında insanlar çevreyi koruma adına bilinçlendirilmektedir. yerleşim yerleri için önemli çevre sorunu teşkil etmektedir. Atıkların İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: İnsan ve hayvanların yaşam aktivitelerini devam ettirmelerinde ortaya çıkan. Başta kendi çöpümüzü ayırarak biriktirmeyi bile başarabilmek büyük bir adım olacaktır. ekonomik ve sosyal durumlar dikkate alınarak. Dünya bir tanedir ve onu koruyacak yine insanlardır. hava ve su kirliliğinin aksine. Atık üreticisinin yani bizlerin ve atıkların bertarafından sorumlu kuruluşların. geri kazanım sistemine uygun atık toplama ve bertaraf sisteminin geliştirilmesi de gerekir. yaşam standardının yükselmesi ve teknolojideki gelişmelerin sonucu olarak miktarları ve muhteviyatları artmaktadır. halkımızı bilinçlendirmek ve yönlendirmede gönüllü kuruluşların büyük etkisi olacaktır. Yerleşim yerlerinin atık suları arıtma istasyonlarından geçirildikten sonra tabii su kaynaklarına verilmekte. Katı atıklar. BU durumda. Çünkü.yoğun çalışmalar yapılmaktadır. Çünkü. Bugün Belediyelerin %99’u düzenli bir katı atık depolama sahasının nasıl hazırlandığını. Özellikle aşırı nüfus artışının yaşandığı kentlerde. düzensiz katı atık sahaları çok fazla yer işgal etmekte ve sonuçta su. kullanım dışı. toprak. yayınlar. Diğer yandan. bilimsel çalışma yapmalıdırlar. normal şartlarda katı cisim özelliği taşıyan. mümkün olduğunca çok katı atığın geri kazanılarak depolama alanlarından tasarruf edilmesi ve sınırlı hammadde kaynaklarına olan talebin düşürülmesidir.3. hava kirliliğine yol açmaktadır. istenmeyen materyallere katı atık deniyor. bilgi ve bilinç eksikliğidir. R. Bir çok ülkede ise bu katı atıklar. Evlerde. insanlar artık şunun farkına varmıştır. ülkelerin dışına taşınamazlar. Geri dönüşüm eğitimi ve atık üretmede dikkatli davranışların kazandırılması için yapılacak çalışmalar etkili olacaktır. Coğrafik şartlar. yanlış yönetim teknik ve ekonomik şartların yetersizliği yüzünden sağlıksız koşullar ortaya çıkarmaktadırlar. gelişmiş ülkelerde görülen sağlıklı ve çağdaş katı atık bertaraf metotları ülkemize getirilmelidir. bu sebeple ulusal bir sorun olarak kalırlar. ne şekilde projelendirildiğini ve yaklaşık maliyetinin ne olabileceğini bilmiyor. Gerek çevre mühendisleri gerekse diğer ilgili bilim dalları katı atık yönetim sisteminin sağlıklı ve çağdaş bir yapıya kavuşturulabilmesi için daha çok projeler üretmeli. Halk dilinde çöp olarak algılanan katı atıklar. Çağımızın olgusu olan nüfus artışı ve beraberinde getirdiği kentleşme süreci ile birlikte katı atık üretimi de artmaktadır. tabiata zarar vermeyecek yeni ürünler elde edilmektedir. istenmeyen maddeler olmaları sebebiyle önemli bir çevre sorununa yol açarlar ve insanlar bunları mümkün olduğunca en düşük maliyette bertaraf etmek isterler. Katı atıklar. Ancak bu teknik gelişmeleri ülkemize aktarmak ve yerel şartlara uygun hale getirmek için mühendislerin ve diğer araştırmacıların ciddi çalışmalar yapması gerekir. eğitim kursları ve pratik uygulamalarla aktarılması son derece önemli. Daha önce yapmış olduğumuz “çöplerinizi ayırıyor musunuz” anketimizin sonucunda %50 oranında 395 . Göz önünde tutulması gereken en önemli nokta.2. fabrikalara filtre ve arıtma tesisleri konmakta. bu konuda ellerinde yeterli bilgi ve yeterli teknik eleman yok.

Pestisitlerin uzun yıllar yaygın ve aşırı kullanımı sonucunda birçok yan etkilerinin ortaya çıktığı görülmüştür. yahut ikinci derecede zararlı olan etmenler. toprak ve su kirliliğinin oluşması da sorunun önemli bir boyutunu oluşturmaktadır. Bazı durumlarda önemsiz yada ikinci derecede önemli zararlı etmenler. Ayrıca zararlılara karşı pestisitler kullanılırken onların doğal düşmanlarının etkilenmeyeceği bir dönemi seçmek ve bu konuda uygulayıcıyı eğitmek ve bilgilendirmek gerekmektedir. R.2.olumlu cevap almıştık.5.1) Gürültünün İnsanlar Üzerine Etkileri başlığı altında incelenmiştir. %100 oranını yakalayana kadar soracağız “çöplerinizi geri dönüşüm için ayırarak mı biriktiriyorsunuz?” R. Pestisitlerin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: Tarım İlaçlarının Bilinçsiz ve Kontrolsüz kullanımı sonucu insan ve çevre sağlığı olumsuz etkilenmektedir. Zararlı popülasyonlarını dengede tutan doğal düşman popülasyonları da tarım ilaçlarından etkilenmekte ve doğal düşman baskısı üzerlerinden kalkan zararlılar problem haline gelmektedir. Tüm bu olumsuzlukların yanı sıra hastalık. zararlı ve yabancı otların kontrolünü sağlamak amacıyla kullanılan tarım ilaçları yanlış uygulamalar sonunda.2. Gürültünün İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiler (O. hava. 396 . Ayrıca hedef dışı canlılara etkisi sonucu doğal dengenin bozulması.4. doğal düşmanların ölmesi ile epidemi yapar duruma gelmektedir. Şimdi sıra diğer yarımda. faydalıların etki oranları da dikkate alınmalıdır. Bazı durumlarda önemsiz. Zararlı popülasyonlarını dengede tutan doğal düşmanların popülasyonları. Bu nedenle. insanlara. doğal düşmanların ölmesi ile zararlı hale gelebilmektedir. pestisitlerin sürekli bir şekilde kullanılması sonucunda etkilenmekte ve üzerlerindeki doğal düşman baskısının kalktığı zararlılar problem haline gelmektedir. zararlılar ile kimyasal mücadeleye karar vermede. doğal dengenin bozulmasına ilaveten çevre kirliliği. Pestisitlerin bilinçsizce kullanımı sonucu. söz konusu etmenlerin dayanıklılık kazanması sonucu istenen etkiyi de gösterememektedir. Bu nedenle parazitoit ve predatörleri asgari seviyede etkileyen ilaçlar ve zararlılara karşı kullanılan ilaçların etkili en düşük dozları kullanılmalıdır. hedef dışı diğer canlılara yan etkisi görülmeye başlanmış ve pestisitlerin uygulandığı ürünlerde de kalıntı problemleri meydana gelmiştir Son yıllarda doğal düşmanların barınakları olan orman ve ağaçlık alanların hızla azalmasının yanı sıra kimyasal ilaçların aşırı kullanılması sonucu doğal dengenin bozulması ve çevre kirliliği gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Tarım ilaçlarının insan sağlığına olumsuz etkisi ilacın üretiminde çalışan. ilaç uygulaması yapan ve uygulama yapılmış alanda çalışan işçiden başlayıp ilaçlı ürünü yiyen kişiye hatta doğacak çocuğuna kadar söz konusu olabilmektedir.

R.2.6.7. R. İyonize Radyasyondan Korunma: Bilgi edinilememiştir.2. Baz İstasyonlarından Yayılan Radyasyonun İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri Bilgi edinilememiştir KAYNAKLAR: -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 -İl Sağlık Müdürlüğü 2005 397 .

uygar. Ayrıca ilimizdeki sürücü kurslarına Çevre Eğitimi dersleri verilmektedir. ÇEVRE EĞİTİMİ S. geliştirilmesi ve iyileştirilmesi konularında ilimizde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile işbirliği yapılarak çeşitli zamanlarda Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda seminerler. Çevre konulu tez. sorumluluk duyguları hakkında bilgiler verilmektedir. Rotary. Kamu Kuruluşlarının Çevre Eğitimi İle İlgili Faaliyetleri Toplumun tüm kesimlerinin çevre konusunda bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi. tehlikeli atıklar vb. paneller. Özel ve resmi kurumlardan gelen talepler doğrultusunda su kirliliği.S. dernek. konularda bilgiler verilmekte. barışçıl ilişkiler içinde yaşanan çevreyi daha güzel yaşanabilir duruma getirme. sağlıklı. Srop-tomistler gibi kulüp ve derneklerin çevre ile ilgili düzenledikleri programlara katılım sağlanmakta ve çalışmaları desteklenmektedir. Bu amaçla çevre ile ilgili vakıf.1. konu ile ilgili afişler dağıtılmaktadır. toprak kirliliği. çevre bilincinin geliştirilmesi ve öğrencilerin çevre konusunda eğitilmeleri amacıyla 2005-2006 öğretim yılında 38 ilköğretim okulunda ve Aşık Kutlu Eğitim Merkezinde 77 din görevlisine “Çevrenin Önemi ve Çevre Korumacılığı” konularında İl Çevre ve Orman Müdürlüğümüzce “Çevre Eğitimi” verilmiştir. gönüllü kuruluşlar. bireylerin çevre ile ilgili hak ve görevleri konusunda çevre eğitiminin önemi çok büyüktür. Rotarack . seminer ve bitirme ödevlerinde öğrencilere yardımcı olunmaktadır. gürültü. Çevre duyarlılığının arttırılması. konferanslar ve video gösterileri düzenlenmektedir. basın yayın organları ile işbirliği içerisinde etkin çalışmalar yürütülmektedir. Çevre ve Orman Bakanlığından gönderilen video kasetler gösterilmekte. İlimizde faaliyet gösteren Çevre Mühendisleri Odası ile Lions. 398 . Çevrenin korunması. temiz. Bu programlar dahilinde öğrencilere.

HASPULAT iöo. Mustafa Kemal İÖO.+ Dumlupınar İÖO. Çevre Eğitimi Verilen Okulların İlçelere Dağılımı İLÇE ADI ALAÇAM Asarcık OKUL ADI K.+ Yörükler İÖO. Kılavuzlu Şehit Niyazi Kaya İÖO Hasan Uğurlu İÖO. Gökçeli İO. Atatürk Yatılı İÖO 19 Mayıs İÖO.Md.1. Kızılırmak İÖO.Md. Atatürk İÖO.+ Büyüklü İÖO. 100.+ Tekkeköy İÖO.+ Merkez İÖO. Esentepe İÖO.+ Tekel İsmail Çolak İÖO.Kolin Fatih İÖO. Ladik 80. Tahnal İO. 30 Ağustos İÖO.+ Ş.Md. Kösedik İÖO.Yıl İÖO Cumhuriyet İÖO. 75. Konakören İÖ.+ Mustafa Üstündağ İÖO.+ Yibo İÖO.+ Dereköy İÖO. Bereket PİO. Çetinkaya Ş.Md. Muslubey İÖ.Md.Yıl İÖO.+ Kutlukent 80.+ Gülören İÖO.e. Gelemen Yatılı İÖ. Atatürk İÖO.Tablo S.+ Atatürk İÖO.+ Karagöl İÖO.Burhan Yazıcı İÖO.+ Cumhuriyet İÖO. Avut İÖ. Helvacalı İÖO.+ Aşağıçinik İÖO.Bölge Okulu+ Atatürk İÖO.Yıl İÖO Tayyar Mehmet Paşa İÖO Şıhlı İÖO.Md.+ Ş.+ Değirmenbaşı İÖO. AYVACIK BAFRA ÇARŞAMBA KAVAK LADİK 19 MAYIS SALIPAZARI TEKKEKÖY 399 .Yıl İÖO.+ Beylerce Mithat Yılmaz İÖO.Hüseyin Aydın İÖO. Cumhuriyet İÖO.+ Kuşkayası İÖO. Armutlu İÖO Koşaca Cumhuriyet İÖO. Ticaret ve Sanayi Odası İÖO.+ 19 Mayıs İÖO. Aktekke PİO.

eğitim yayınları hazırlanarak basılmakta ve okullarda erozyonu anlatan konferanslar verilmektedir. maddi yardımda bulunmak.2. Kumcağız İÖO. Vakfın amacı. Çevre Vakıfları İlimizde bulunan Çevre Koruma Vakfı 1990 yılında kurulmuştur. Töngellibel Eroğlu İÖO. Dumantepe İÖO. Fatih İÖO. Şeyhli İÖO. 2005 S. Fazıl Mustafa Paşa İÖO. Gölyazı İÖO. Bazlamaç İÖO. Sakarlı İÖO. Yahya Kemal İÖO. Çevre ve Orman Bakanlığınca çocuklar için gönderilen kitapların düzenlenmesi ve dağıtımına maddi yardımda bulunmaktadır. Sakarlı Güzelyalı İÖO. VEZİRKÖRRÜ YAKAKENT Kaynak:Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Türkiye genelinde düzenlenen eğitim seminerlerinde erozyon tehlikesinin kamuoyuna tanıtılması için gönüllü erozyon eğitmenleri yetiştirmek yer almaktadır. Vakfın eğitim çalışmaları içerisinde. ilimizde TEMA Samsun Gönüllü Temsilciliği vakıf olarak toprak erozyonunun önemli sonuçlarını ve ülkemizin çöl olma tehlikesini anlatmak. Mirza Çalışkan İÖO. Atatürk İÖO. Terme İÖO. Hüseyinmescit İÖO: Kocaman İÖO.İLÇE ADI TERME OKUL ADI Anafartalar İÖO.2. çevre ile ilgili olayları düzenlemek. Evci İÖO. Ayrıca.1. Küplüağzı Ayvacık PİO. Atatürk İÖO. Ayrıca. Çevreyle İlgili Gönüllü Kuruluşlar ve Faaliyetleri S.Yıl PİO. Geçmiş İÖO. 400 . organize etmek ve koordinasyonu sağlamak. çevre ile ilgili yapılacak çalışmalarda ilçe. II Çevre ve Orman Müdürlüğü. Yakakent 100. Kozluk İÖO. Yenimahalle İÖO. Taşpınar İÖO.Ayrıca. Oğuzlu İÖO. Cumhuriyet İÖO. Muratlı İÖO. bütün kesimlerin düşünce ve gönül birliğini sağlayacak doğrultuda kamuoyu oluşturarak erozyonu önleme hareketini başlatmakta ve sürdürmektedir. köy vs. Cumhuriyet İÖO.

No: 62/1 SAMSUN Cumhuriyet Cad. No: 98 SAMSUN Kaptanağa Sok.2. Dr. No:28/1 SAMSUN Telefonu 2380419 2334944 4356900 4318667 4310029 4350484 4354049 4310025 S. No:24 SAMSUN İstiklal Cad. S. No: 24/13 SAMSUN Zafer Mah. Çevre Dernekleri Tablo S. No: 17 SAMSUN Çiftlik Mah.2. 2005 Temsilciliği Adresi Gazi Cad. Arı Apt. KAYNAKLAR: -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 401 . Tevfik Türker Apt.2. Hisar Apt.3.2. Letafet Sok. No: 39 SAMSUN Lise Cad.Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve TEMA Samsun Gönüllü organizasyonu ile ilimizde atık kağıt toplama kampanyası düzenlenmiştir. Çevreyle İlgili Federasyonlar İlimizde federasyon tespit edilememiştir. Çevre Dernekleri Derneğin Adı Samsun Doğayı Koruma Derneği Türk Kadınlar Birliği Samsun Şubesi Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği Samsun Şubesi Adres Türk Kadınlar Konseyi Derneği Samsun Şubesi Soroptimist Kulübü Çiftlik Lions Kulübü Atakent Lions Kulübü Samsun Rotary Kulübü Kaynak:Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Hakkıbey Cad. No: 116 SAMSUN Lise Cad.

genel olarak yukarıda incelenen bütün konuların çevre yönetimi çerçevesinde birlikte değerlendirilmesi mahiyetindedir. büyük ölçüde evsel atıksulardan kaynaklanmaktadır.1. Büyükşehir Belediyesi tarafından toplanan katı atıklar yılanlıdere mevkiine dökülmektedir. İlimizde hava kirliliği daha çok ısınma amacıyla kullanılan yakıtların özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Ayrıca taşıtlardan kaynaklanan hava kirliliğinin tespiti ve önlenmesi amacıyla Çevre Koruma Vakfı tarafından alınan ve Müdürlüğümüzle işbirliği içinde yürütülen egsoz gazı ölçümleri yapılmaktadır. Bafra Belediyesi tarafından yapılması planlanan Atıksu Arıtma Tesisi yapımı projesi tamamlanmak üzeredir. Özellikle kış aylarında hava kirliliği kendini daha fazla hissettirmektedir. Çevre Kirliliğinin ve Çevresel Tahribatın Önlenmesi Diğer İllerle kıyaslama yapıldığında Samsun çevre kirliliği açısından daha temiz bir kent sayılabilir. Mevcut yerin bir su kaynağı olması daha önemli bir sorun teşkil etmektedir. Büyükşehir Belediyesinin yetersiz arıtımı sonucu halka verilen sular özellikle yaz aylarında salgın hastalıklara sebep olmaktadır. ilçelerde ise katı atıklar gelişi güzel yerlere 402 . Irmak boyunca kurulmuş bulunan. Mert Irmağı kirlilik yükü açısından önemli bir sorundur. Çevre kirliliği nüfusun artması ve sanayileşmesiyle başlamıştır. T. Bu güne kadar atıkların sağlıklı değerlendirilebileceği bir proje gerçekleştirilmemiştir. sanayi tesisleri. Samsun içme suyunun Çakmak Barajı Samsun içme suyu projesinin depolama tesisi olarak görev yapacak olan baraj. Önemli su kaynaklarından olan Kızılırmak ve Yeşilırmak'ta başta etrafındaki yerleşim birimlerinin atıkları olmak üzere tarımsal faaliyetlerle de büyük bir kirliliği bünyesinde taşımaktadır. Bölge Müdürlüğü'nün projesi devam etmektedir. kirlilik bakımından Karadeniz'e olan kıyısı. Samsun'un. çıkan sonuçlar Müdürlüğümüze iletilmektedir.T. Mevcut katı atık depolama yeri de ekonomik ömrünü tamamlamak üzere olup gerekli ıslah çalışmaları yapılmadığı taktirde ciddi çevre sorunlarına sebep olacaktır. kanalizasyon atıkları ve tarımsal atıklar bir arıtıma tabi tutulmaksızın ırmağa verilmektedir. Çarşamba ovasının güneyinde. Samsun'da katı atıklar önemli bir çevre kirliliği oluşturmaktadır. Bu nedenle evsel atıksuların arıtımı konusunda İller Bankası 16. Bölge Hıfzıssıhha Enstitüsünce İlimizde iki noktadan ölçümler yapılmakta. Çarşamba ilçesinin 20 km güney batısında Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. Diğer yandan bölgenin önemli doğal kaynaklardan sayılan Bafra Balık gölleri özellikle tarımsal faaliyetler ve kanalizasyon atıkları sonucu mevcut flora ve faunayı tehdit etmektedir. Ayrıca sanayi tesislerinden kaynaklanan atıksuların özelliklerini belirlemek ve deşarj standartlarını sağlamaları konusunda Müdürlüğümüzce çalışmalar yapılmaktadır. Kükürtdioksit miktarı Dünya Sağlık Teşkilatının belirlediği 150 ug/Pyi zaman zaman aşmakta bazı günler 200 ug/I'yi bulmaktadır. ÇEVRE YÖNETİMİ VE PLANLAMA Bu bölüm.

Orman ürünlerinin büyük bir kısmı ısınma amaçlı olarak kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra özellikle toprakların kum. Korunması ve Geliştirilmesi Doğal kaynaklar açısından Samsun su bakımından zengin bir İl olup. mevcut arazilerinde verimliliği düşmektedir. T. çevre ile uyum içinde olmasına dikkat edilmelidir. Usulsüz kesim.000 hektarlık yer kaplamaktadır. mevcut akarsular üzerinde kurulan barajlardan sulama ve elektrik üretimi amacıyla yararlanılmaktadır. Ancak bu alanlar çoğunlukla amaç dışı kullanılmakta. Samsun İli bir kıyı kenti olmasına rağmen kıyılardan yeterince yararlanılmamak-tadır. aşırı otlatma ve diğer arazi problemleri sonucu tahrip edilmektedir. Yıl boyunca güneşli gün sayısının az olması nedeniyle güneş enerjisi sistemleri ekonomik bir kaynak olarak görülmemektedir. doğal kaynaklarımızın geri dönüşümü imkansız zararlara yol açmaktadır. tarla açma ve diğer doğal nedenlerle orman alanları tahrip edilmektedir. Ekolojik dengenin göstergelerinden biri olan flora ve fauna bilinçsizce yok edilmektedir. İlimiz sınırları içerisinde çayır ve meralar 43. Bütün bunlar yapılırken de doğal dengenin bütünlüğünün korunmasına. İlimizde Gürültü kirliliği henüz dikkatleri üzerine toplamakta. Tarım alanlarımızı da önemli sorunlar tehdit etmektedir. sadece kaplıca olarak yararlanılmaktadır. Bu nedenlerle en önemli doğal kaynaklardan biri olan ormanların korunması ve geliştirilmesi gerekmektedir. Bu alanlar üzerinde şehirleşmenin yayılmasıyla birlikte tarım arazileri daralmakta .2. Bunun içinde ekonomik ve 403 . Bunların başında verimli ve sulak birinci sınıf araziler üzerine kurulan yerleşim ve sanayi alanları gelmektedir. Hastane atıkları ile ilgili olarak. Ayrıca Jeotermal kaynaklardan enerji üretimi ve tüketimine yönelik bir çalışma yapılmamış olup. Bu konu ile ilgili olarak da Müdürlüğümüzce çalışmalar yapılmaktadır. mevcut yönetmelik kapsamında hastanelerin faaliyet göstermesi konusunda Müdürlüğümüzce tebligatlar yapılmıştır. şehir merkezinde gürültünün en aza indirilmesi amacıyla Mahalli Çevre Kurulunda. kiremit gibi maden sektöründe kullanılması. halkın bu konuya eğilimi arttığı gözlenmektedir. Doğal Kaynakların Ekolojik Dengeler Esas Alınarak Verimli Kullanımı. araçlardaki havalı kornaların resen sökülmesine ve gereksiz korna çalınması halinde vatandaşlarca yapılacak şikayetlerin değerlendirilmesi karar altına alınmış ve bu konuda çalışmalara başlanmıştır. T.dökülmekte yer seçimi konusunda hiçbir ön araştırma çalışması yapılmadığı için önemli bir bölümü şu anda sorun oluşturmaktadır. kireç. Ekonomik ve Sosyal Faaliyetlerin Çevrenin Taşıma Kapasitesini Aşmayacak Biçimde Planlanması Sosyal faaliyetlerden amaç bir yandan insan ihtiyaçlarını karşılarken diğer yandada ekonomikliği sağlamaktır. Kıyılardan daha çok kum ocakları şeklinde yararlanılması. imar planına aykırı yapılaşmanın artması ciddi problemlere neden olmaktadır. tuğla.3.

5.07.1998 tarih ve 23314 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak RAMSAR (Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması) Sözleşmesi Listesine dahil ettirilmiş ve Ramsar Alanı olarak ilan edilmiştir. Taşocağı ve Konkasör Tesisi.4. Bölge Müd.Götür. Çevrenin İnsan-Psikososyal İhtiyaçlarıyla Uyumunun Sağlanması Çevre kirliliğinin sosyal. Yoğun hava kirliliği tarihi eserlerin tahribine neden olmaktadır. Derece Doğal Sit Alanı ilan edilmiştir. Hizm. Kızılırmak Deltası Çevre Düzen Planı Çevre Bakanlığı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından hazırlanmış ve 25. Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 01. Kentlerdeki yeşil alanların giderek azalması. Bölge Müdürlüğü Taşocağı Deliklikaya Mevkii Vezirköprü Florya Kasabı Et Entegre Tesisi Altınkum Merkez Suluova Belediyesi Malzeme Ocağı Karga Köyü Aşağıdere Mevkii Havza Vezirköprü Köyl. Ayrıca İlimize Bağlı Terme İlçesi sınırlarında kalan Simenit Gölleri.6.04.Birliği Malzeme Ocağı Çalman Köyü Vezirköprü Karayolları 7.1996 tarihinde onanarak yürürlüğe girmiştir. Taşocağı ve Konkasör Tesisi Çiğdem Köyü Kavak Karayolları 7. Doğal dengenin hızlı kentleşmeye ayak uyduramaması sonucu ortaya çıkan olumsuz tablo insanları menfi yönde etkilemektedir. T. düzensiz ve çarpık kentleşme. köyden kente göçün bir sonucu olarak ortaya çıkan seyyar satıcıların ve reklam dünyasındaki rekabetlerin yaratmış olduğu görsel ve gürültü kirliliği bu ortamda yaşayan insanların ruh ve beden sağlıklarını ciddi boyutlarda etkileyerek tamamen bu sorunlardan kaynaklanan bir çok hastalığın çıkmasına neden olmaktadır. Çevresel Etki Değerlendirmesi Tablo T.1. 15. daha fazla kişinin barınabilmesi için yapılan çok katlı binalar. Çed Gereklidir/Çed Gerekli Değildir Kararı Verilen Faaliyetler Listesi FAALİYET SAHİBİ FAALİYETİN KONUSU FAALİYET ADRESİ Büyükşehır Beledıye Bşk Deniz Dolgusu Kutlukent Tekkeköy Adem ERDOĞAN Boya Tiner Üretimi Kutlukent Tekkeköy Büyükşehır Beledıye Bşk Taşocağı Kutlukent Tekkeköy Büyükşehır Beledıye Bşk Taşocağı Gürgenyatak Merkez Hasan UÇAK Taşocağı Emirli Köyü Kavak (ÇED Gereklidir) DSİ 7. Şehir dışında gelişigüzel yapılan konutlar da şehrin önemli problemlerinden biridir. T.sosyal faaliyetlerin çevre sorunlarına yol açmayacak biçimde planlanması ve uygulanması.12. Ülkemizin en önemli sulak alanlarından Kızılırmak Deltası. ÇED yönetmeliğinin etkin bir şekilde uygulanabilirliğinin sağlanması ile her türlü olumsuzluklar daha başlangıçta tahmin edilip. önlemler alınmasına yardımcı olacaktır. Çevre Duyarlı Arazi Kullanım Planlaması İl Düzeyinde sulak alanlardan Kızılırmak Deltası korunması gereken önemli doğal kaynaklardan biridir. Düzensiz kentleşme sonucu tarihi eserlerimiz bu kaos içerisinde kaybolmakta ve estetiği yok olmaktadır. Belalan Köyü Kavak Nimet Madencilik Silis Ocağı Akyar Köyü Ladik NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 404 . Bölge Müd. sonradan çıkacak bir ekonomik yükün daha planlanma aşamasında giderilmesini sağlar. ekonomik ve teknolojik sorunlarının yanı sıra insan pisikolojisi üzerine de olumsuz etkileri vardır. T.1998 tarih ve 3308 sayılı kararı ile l.

ve Plastik Ayakkabı Üretimi Biyodisel Üretimi Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Su Ürünleri İşleme Tesisi Taşocağı Kömür Ele. Barınak Samsun Gecekondu Dönüşüm Projesi Kum Çakıl Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı Canik Beldesi Merkez Kutlukent Tekkeköy Kutlukent Tekkeköy Org. TOKİ DSİ 7.Tesisi Kömür Ele. Şti Ünye Madencilik San. Tic. Bölge Müdürlüğü DSİ 7. Eleme Yık. Bölge Müdürlüğü Safi Katı Yakıt Çarşamba Belediye Başkanlığı Burak Lastik Ür. Bar. Tic. Bölge Müd. Şti.Dep.Dep. İnş. İleri Alemdar İnş. Şti. Tes. Karayolları 7. Bölge Müd. Pak. Karayolları 7. Merkez Kozağzı Köyü Çayağzı Mevkii Bafra Kapukaya Köyü Bafra Kaleboğazı Köyü Merkez Yukarıavdan Köyü Yarmalıyatak Mevkii Merkez Alçı (Jips) Ocağı Yağmaözü Köyü Vezirköprü Çimonto Kili Ocağı Tatlıcak(Ahmetsaray)Köyü-Ladik Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Özören Köyü Kocadağ Mevkii Merkez Kırma Eleme Yıkama Tesisi Helvacılı Köyü Ulamış Mevkii Çarşamba Kuzören Köyü(lll) ariyet ocağı Yakakent Doğaltaş Oc. Hasan UÇAK Akoğlu İnş. Ltd. Pak. Tah. DSİ 7.Alaçam Balıkçı Barınağı KAYNAKLAR: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 405 . Sah. Kauçuk İm.13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 Büyükşehır Beledıye Bşk Reşitoğlu Kömürcülük Alyak Katı Yakıt Emek Lastik Özel Göz-Sa Sağlık Hizmetleri Karayolları 7. Şti. Özsağlam Mad. Pak. Şti. SahilYolu Kömür Ele. Bölge Müd. Bölge Müdürlüğü Gürdal Madencilik Sitaş Yapı Taah. Çırakman Mevkii-Kutlukent-Tekkeköy Toplu-Gökçün-Doyran Köyleri Ortak Toplu Köyü. Bölge Müdürlüğü Süleyman Bektaş Mehmet Kudu Yeşilyurt Demir Çekme San. Özören Köyü-Kocadağ Mevkii-Merkez Lastik ve Plastik Ayakkabı İmalat Tes. Şti. Kıyak Kardeşler DSİ 7. San. Tic. Ltd. Karayolları 7. Hasan UÇAK Tor Lastik Fabrikası Samsun Ulaştırma Böl. Sitesi Kutlukent Tekkeköy Taşkaracaören Köyü Alacasırtı Mevkii Havza Hacıbattal Köyü Çamçukurtepe Mevkii Havza Yukarıavdan Gürgendağ Köyü Merkez Kayşayla Köyü Adatepe Mevkii Merkez Organiz San. Rej. Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi İskele ve Geri Hiz. Ltd. Ltd. Samsun Bal.Tesisi Las. Tesisi Lastik Ayak.Tesisi Kum Çakıl Oc.Dep. Gen. Ltd. San. ve Konk. Tic. San. Kutlukent Tekkeköy Kutlukent Tekkeköy Ordu Köyü Çarşamba Söğütpınar Köyü Çarşamba Cecil Mevkii Çarşamba Toybelen Yeşilkent Merkez Kozağzı Köyü Bafra Tekeköy Mahallesi Tekkeköy Boyacılı Köyü Çarşamba Örnek San. ve Kır. Bölge Müd. Ayak. Müd. San. Sitesi Merkez Adalet ve Kazımkarabekir Mah. İnş.

09. Müdürlüğü Hedef Lim.1999 23.03.2002 16.1998 04. Terme Gürgenyatak – Bakacak Mevkii Merkez Kolay Bafra Bekdemir Köyü Kavak Toptepe Köyü Kavak Çamalan Köyü Yakakent Şirinköy Merkez Karga Köyü Havza Gidirli Köyü Havza Karga Köyü Havza Kamalı Köyü Merkez Çalköy İstavroz Çayı Vezirköprü Kurum Köy Ladik Sakarlı Beldesi Terme Elmalı Tepe Mev.06.2000 12.2002 03.05.08. Müdrlüğü Hasan ÖZMEN Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü DLHİ 2. Şti.1999 15. Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taşocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı FAALİYETİN ADI GÖRÜŞ TARİHİ 20. Müd.01.08.2003 01.10.02.2002 21.01.EK-1 ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ No 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 DOSYA NO Arşiv 1 3 6 5 5 8 6 3 10 214 215 217 216 221 212 223 225 228 224 226 229 222 232 238-02-14 İLÇE-KÖY-MEVKİİ Tepeören Köyü Vezirköprü Çandır Köyü-Acukluk 19 Mayıs Dağköy 19 Mayıs Çamlıca Köyü Terme Kaya Köyü Kavak Şirinköy Yılanlıdere Mev. Köy Hizm.05. Çevresel Etkileri Önemsizdir. Çevresel Etkileri Önemsizdir.2003 06. Ve Tic.1999 16.1998 11. ÇED Gerekli Değildir Çevresel Etkileri Önemsizdir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir Mermer-Gabro Ocağı Taş Ocağı Malzeme Ocağı Mermer Ocağı Malzeme Ocağı Tras Ocağı Taşocağı Kuvarsit Mad. Bölge Müdürlüğü DSİ VII. Bölge Müdürlüğü Suluova Belediyesi Mim Mermercilik Mad. Bölge Müdürlüğü Suluova Belediyesi Gürsoylar İnşaat İller Bankası 16 Böl.2002 13.07.1997 15.2002 24. Böl. Şti.2003 21. Bölge Müdürlüğü Hasan UÇAK Çebi İnşaat DSİ 7. Merkez Teknepınar Köyü Merkez Emirli Köyü Kavak Ordu Köyü Çarşamba Evci Yahyalı Mah.12.2000 06.02. DLHİ 2.2001 06.05.07. Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir ÇED Gerekli Değildir. Taflan Merkez Kraga Köyü Kayaönü Mevkii Havza Kocaoğlu Köyü Havza FAALİYET SAHİBİ Köy Hizmetleri İl Müd 19 Mayıs Belediyesi DLHİ 2.12. ÇED Gerekli Değildir.06.02.2001 20. ÇED Gerekli Değildir. Çevresel Etkileri Önemsizdir.05.06.2001 20. Ocağı Taş Ocağı Taflan Barajı ve Sulaması Taş Ocağı Stabilize Malzeme Ocağı Mermer Ocağı 235 .2003 27.08.08.2002 24.2003 GÖRÜŞ OLUMLU-OLUMSUZ Çevresel Etkileri Önemsizdir Kapalı Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir.1994 02. Bölge Müdürlüğü Cihan Saygılı Büyükşehir Belediyesi Karayolları 7.12. San.1998 04. Bölge Müdürlüğü Büyükşehir Belediyesi Ali SUKAS Selin İnşaat DLHİ 2.12. A.06.Ş.1999 16. Dikmenler Ltd.2001 13. Çevresel Etkileri Önemsizdir.

09.2004 02.09. Ladik Çimento San.10.2004 16.Ş.10.12. Öztaş-Öztunç İnş..2004 20. T.2004 16. Yıldırım Nak. R.05.2004 06. DLHİ 2. Bölge Müd. ÇED Gerekli Değildir. Bölge Müd. Büykşehir Belediye Mümin İleri Dsi 7.A.04.08.A.2004 25.10.2004 27.2004 07. Büyükşehir Belediye Bşk Kalaycıoğlu İnş. A. Taş ocağı Tras Ocağı Kireç Ocağı Taşocağı Taşocağı Konkasör Tesisi Taş ocağı Konkasör Tesisi Mermer Ocağı Kalker Ocağı Kalker Ocağı Kil Ocağı GÖRÜŞ TARİHİ 15.08. Bölge İnşaatı Öztaş-Öztunç İnş.2004 31.2004 19. Böl. Ladik Çimento San. Dsi 7. Müd Dsi 7. Müd Dsi 7. Tic.12.Ş. Böl. ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir 294 300 303 251 302 304 308 309 306 310 311 313 . Karayolları 7. Ve Tic. San.2004 09.2004 13.2004 25.12. Bölge Müd. T. 6721 Nolu Saha Ladik İR:7040 Nolu Saha Ladik FAALİYET SAHİBİ Mim Mermercilik Mad.R 6968 Nolu Saha Ladik İ.05.2004 12. San Gürsoylar Mad.02.10.09. Altan Kireç San.08. San.2004 20.ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ No 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 DOSYA NO 237 245 239 248 249 269 280 291 284 295 296 297 238-02-41 İLÇE-KÖY-MEVKİİ Karameşe Köyü Havza Kulacadağ Mevkii Merkez Emirli Köyü Kavak Kulacadağ Köyü Merkez Yukarı Avdan Köyü Merkez Boztarla Köyü Bafra Asarkaya Köyü Kolay Bafra Isırganlıksırtı Mevkii Taflan Beldesi Merkez Çelikalan köyü Sarmuksırtı Mevkii Merkez Kuzgunyuvası Yakakent Kuzgunyuvası / Yakakent Adatepe Köyü Vezirköprü Kuzören Köyü I nolu Taş Ocağı Yakakent Ayvalı Sokağı Ladik Çelikalan Köyü Merkez Kuzuören Köyü Yakakent Bekdiğin Havza Güvercinlik Havza Kocaman Terme Emirli Köyü Kavak Aksu köyü Kaya Dibi Mevkii Merkez Çakırlar Köyü Darlık Mevkii Merkez İ.2004 10.2004 02.12.2004 22.08.Ş. Bölge Müdürlüğü Ahmet Güzeldal Sadi Dikici Karayolları 7. Müd Karayolları 7.A.08.08.11. San. T.Ş.2004 07.2004 31. Müd. FAALİYETİN ADI Mermer Ocağı Taşocağı Taşocağı ve Konkasör Tesisi Mermer Ocağı Taşocağı ve Konkasör Tesisi Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taş Ocağı Silis Ocağı Tras Ocağı Konkasör Tes. Bölge Müd Karayolları 7. Böl. Böl.10.2004 28.2003 18.12.2004 16. Ladik Çimento San.2004 31.12.2004 GÖRÜŞ OLUMLU-OLUMSUZ ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir. Karayolları 7. İş Mak.

08. Bölge Müdürlüğü Karayolları 7.08. MÜD. İhr. Ltd.2005 27.2005 29. Bölge Müdürlüğü Nimet Madencilik İth.01. 335 343 346 347 348 349 . Şti.2005 GÖRÜŞ OLUMLU-OLUMSUZ ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gereklidir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir Karayolları 7. Böl. BÖL.07. Ltd. 05. Götürme Birliği FAALİYETİN ADI Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Malzeme Ocağı Malzeme Ocağı Taş Ocağı Konkasör Tesisi Taş Ocağı Konkasör Tesisi Silis Ocağı Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı Alçı (Jips) Ocağı GÖRÜŞ TARİHİ 22. İleri Alemdar İnş. Şti.04.2005 14. Kavak Kayşayla Köyü Adatepe Mevkii Merkez Kapukaya Köyü Bafra Kaleboğazı Köyü Kaleboynu Mevkii. Bölge Müdürlüğü DSİ 7.08. 7. Bölge Müdürlüğü DSİ 7.06. Müd.2005 11.2005 22. 05. Şti. DSİ 7.01.12.03.Merkez Yukarıavdan Köyü Yarmalıyatak Mevkii Merkez Yağmaözü Köyü Vezirköprü FAALİYET SAHİBİ DSİ 7. BÖL.2005 10.2005 10.04. Suluova Belediyesi Vezirköprü Köyl. Ltd. Böl.07.01. MÜD.07. 05.2005 18. Tic.ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ No 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 DOSYA NO 292 293 320 321 322 299 325 329 314 315 330 253 254 317 332 340 339 338 238-02-63 İLÇE-KÖY-MEVKİİ Sindel mah.06.2005 22.2005 06. BÖL.2005 17.02.04. Karayolları 7. Hizm.. Müd. Mevkii Çarşamba Kutlukent Tekkeköy Gürgenyatak Merkez Emirli Köyü KAVAK Duruçay Köyü Deliklikaya Mev.04.2005 12. San.2005 06.2005 14. 05. MÜD Büyükşehir Belediye Başkanlığı Büyükşehir Belediye Başkanlığı Hasan UÇAK DSİ.2004 22.2005 27.2004 27. Bölge Müdürlüğü Karayolları 7.08. İnş. Karayolları 7. Vezirköprü Karga Köyü Aşağıdere Mevkii Havza Çalman Köyü Vezirköprü Çiğdem Köyü Kavak Belalan Köyü Kavak Akyar Köyü Ladik Ordu Köyü Çarşamba Söğütpınar Köyü Çarşamba Cecil Mevkii Çarşamba Kozağzı Köyü Bafra Taşkaracaören Köyü Alacasırtı Mevkii Havza Hacıbattal Köyü Çamçukurtepe Mevkii Havza Yukarıavdan Gürgendağ Köyü Merkez Selemerik Köyü Bafra Söylemiş Mah. Bölge Müdürlüğü Süleyman Bektaş Karayolları 7.2005 14. Mehmet Kudu Gürdal Madencilik Sitaş Yapı Taah.2005 11.2005 21.2005 25.2005 11. Ünye Madencilik San.2005 23.12. Bölge Müdürlüğü DSİ 7. Bölge Müdürlüğü Karayolları 7.2005 11.06. Göksu Deresi Çarşamba Koçyurdu Göndü Mah.

Merkez Emirli Köyü-Kaletepe Mevkii. El. Yık.MERKEZ Arslantaş Köyü.2006 31.2006 03. A.2006 08.01.2006 07. Ltd.2006 24.Tic. Nak.02. Tes. Köseli Köyü-KAVAK Karapınar Köyü-Kayalıktepe Mevkii-AR:71887 KAVAK Hacılıdağ Mevkii Hacılı Köyü Kavak İR:73680 Nolu saha-Aşağıdere Köyü-KAVAK İR:73713 Nolusaha-Aşağıdere Köyü-KAVAK Yukarı Çinik Mah.08. Şti.02. Ltd.2006 10.LADİK Çelikalan Köyü . El. A.Yık. Müd.Ş. San.Ş.06.Şti. Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Doğal Taş Ocağı ve Kır.R.2006 31.09.Yık.09.20059030 Sarıbıyık Köyü Merkez 2 Nolu Saha Gürgenyatak Köyü Bakacak Mev.03.2006 28.2005 27.Ltd.05.2006 21. Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Stabilize Malz.BAFRA Gürgenyatak Köyü. Tes.02.2005 31.ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ No 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 DOSYA NO 350 354 238-02-79 238-02-80 238-02-82 238-02-85 238-02-81 238-02-86 238-02-25 238-02-91 238-02-90 238-02-76 238-02-78 238-02-93 238-02-87 238-02-83 238-02-43 238-02-84 238-02-88 238-02-103 238.01. Büyükşehir Belediye Başkanlığı FAALİYETİN ADI Çimonto Kili Ocağı Doğal Taş Ocağı ve Kır.MERKEZ Masullu Mah.2006 06.KAVAK Kuzuören Köyü. Ocağı Kil Ocağı Kil Ocağı Taş Ocağı GÖRÜŞ TARİHİ 26. Tic. Tekkeköy FAALİYET SAHİBİ Özsağlam Mad.YAKAKENT Boztarla Köyü. Uğur ERKAN Sadi DİKİCİ Muzaffer CANDEMİR İSTAŞ Kavak Köylere Hizmet Götürme Birliği Arılar Top. Tes. Aydıner İnş. Tic.05.Tic. Büyükşehir Belediyesi İstaş Muzaffer Candemir Bülbüloğlu İnş. San.Ş.09.2006 31.2006 03. ÇED Gerekli Değildir.05.2006 10. Tes Doğal Taş Ocağı ve Kır.Mancalık Sırtı Mevkii.01.09.Taah. San. Hasan UÇAK İstaş İstaş Topçuoğlu Oto San.MERKEZ Çelikalan Köyü –Soyaltı Mevkii.04.2006 01.01. Rekor Top.08. Şti.2006 13.100 238-02-96 İLÇE-KÖY-MEVKİİ Tatlıcak (Ahmetsaray) Köyü Ladik Özören Köyü Kocadağ Mevkii Merkez Kayalık Tepe Mevkii Karapınar Köyü Kavak Araboğlu Tepe Mevkii Çarıklıbaşı Köyü Kavak Belalan Köyü Kavak Tomaklar mah.02. Taş Ocağı Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Bazalt Ocağı Kırma Eleme Tesisi Taş Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Ariyet Ocağı Kalker Ocağı 1 Nolu Taş Ocağı Doğal Taş Ocağı ve Kır. . Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çebi KARDEŞLER Karayolları 7 Böl.Yık. ÇED Gerekli Değildir.2006 27.El.2006 01.2006 07.09.09.06.04. Büyüklü Beldesi Tekkeköy Kayalıktepe Mevkii Karapınar Köyü Kavak Arslantaş Köyü Ladik A. El.04.2006 06.99 238. A. Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ünye Mad.2006 GÖRÜŞ OLUMLU-OLUMSUZ ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gereklidir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Olumlu ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Gerekli Değildir.2006 12.

09. Tes. El. 101 Taş Ocağı 14. Kır.2006 14.2006 ÇED Gerekli Değildir.Yık. ÇED Gerekli Değildir. .09.ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ 100 238-02-94 238-02-101 Akören Köyü Vezirköprü Çamlıca Köyü Evci Beldesi Terme Mustafa Mutlu Samsun Ulaştırma Bölge Müdürlüğü Doğaltaş ve Kum Çak Oc.

İlköğretim Okulu Akgüney Veyisoğlu İlköğretim Okulu Tepebölmesi İlköğretim Okulu Yoğunpelit İlköğretim Okulu Maden Mandır İlköğretim Okulu Toplu İlköğretim Okulu Kalukkaraçukur İlköğretim Okulu Demircideresi İlköğretim Okulu Yeşilköy Dolmalar İlköğretim Okulu Tefekli İlköğretim Okulu Karahüseyinli Çiftlik İlköğretim Okulu Doyran Cırtlar Mah. Müd.İLÇE ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM KURUM TÜRÜ Anaokulu (Okul Öncesi Eğit.İlköğretim Okulu Karayolları Kolin Fatih İlköğretim Okulu Köseköy İlköğretim Okulu Doyran Şehit Ramazan Aydın İlköğretim YERLESIM YERI Şehir Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy . Gen.) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu KURUM KODU 830582 245246 246372 312926 329728 332240 336237 386398 391026 408969 408970 408982 408994 409005 409017 409029 409042 409054 409066 409078 409091 409113 409137 409149 409162 409174 409186 409198 409221 409233 409245 409270 409282 KURUM ADI Alaçam Anaokulu Kadıköy İlköğretim Okulu Yenice Doyran İlköğretim Okulu Soğukçam İlköğretim Okulu Cumhuriyet İlköğretim Okulu Kızlan İlköğretim Okulu Atatürk İlköğretim Okulu Etyemez Alparslan Gül İlköğretim Okulu Gökçeboğaz İlköğretim Okulu Yukarı Isırganlı İlköğretim Okulu Yukarıelma İlköğretim Okulu Yukarıelma Köyü Sofular İlköğretim Okulu Vicikler İlköğretim Okulu Umutlu İlköğretim Okulu Uzunkırac Kızılkara İlköğretim Okulu Yukarıkoclu İlköğretim Okulu Umutlu Köyü Toklu Mahallesi İlköğretim Oku Uzunkıraç Köyü Şh Bayram Yıldız İlköğretim Güvenli Dikmen Mah.

N.İlköğretim Okulu Kalukdemirci İlköğretim Okulu Pelitbükü Koğuz İlköğretim Okulu Yukarıısırganlı Aşağı Mah.O. Ortaköy Müyesterli İlköğretim Okulu Killik İlköğretim Okulu Bahşioymağı Hıdır İlköğretim Okulu Yenice İlköğretim Okulu Örenlİ İlköğretim Okulu Pelitbükü Çoşkunkaya İlköğretim Okulu Doğankent Merkez İlköğretim Okulu Kapaklı İlköğretim Okulu Gümüşova İlköğretim Okulu Karahüseyinli Köy Cami Mah.Karaman İlk.ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 409294 409304 409328 409341 409353 409365 409389 409400 409412 409436 409448 409461 409473 409497 409507 409519 409520 409544 409568 409581 409615 409627 409639 409664 409676 409688 409723 409735 409747 409759 409772 409784 409796 409843 409855 409880 Harmancık İlköğretim Okulu Taşkelik Doğanyuvası İlköğretim Okulu Akbulut Yakalar İlköğretim Okulu Akbulut İlköğretim Okulu Alidedebölmesi İlköğretim Okulu Doğankent Koltak İlköğretim Okulu Ortaköy İlköğretim Okulu Aşağıkoçlu İlköğretim Okulu Yeniköy Şehit Erdoğan Bayar İlköğretim Oku Köseköy Kelikbelen İlköğretim Okulu Habilli İlköğretim Okulu Aşağıısırganlı İlköğretim Okulu Yukarıelma Aydınbeyli Şh. İlköğretim Okul Gülkaya İlköğretim Okulu Karahüseyinli İlköğretim Okulu Pelitbükü Karacak İlköğretim Okulu Terskırık Köyü İlköğretim Okulu Gökçeboğaz Gecekli İlköğretim Okulu Yakacık İlköğretim Okulu Pelitbükü İlköğretim Okulu Maden İlköğretim Okulu Pelitbükü Hasırlık İlköğretim Okulu Gökçeağaç Oymağı İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy .

Öğ. M) Halk Eğitim Merkezi İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 409892 409938 409951 409963 409999 410007 410019 410044 410056 410068 410103 410127 771120 771181 876435 890827 950325 788760 300816 195441 246658 320382 195453 329405 409150 409208 409316 409424 409532 409593 409711 409760 409806 409867 409879 409914 Bekiroğlu İlköğretim Okulu Kışlakonak İlköğretim Okulu Şehit Binbaşı Alaaddin Helvacı İlköğretim Şirinköy İlköğretim Okulu Gökçeboğaz Kargalı İlköğretim Okulu Karşıyaka İlköğretim Okulu Sancar İlköğretim Okulu Bahşioymağı Demirci İlköğretim Okulu İncirli İlköğretim Okulu Soğukçam Kanalboyu İlköğretim Okulu Demircideresi Yeni Mahalle İlköğretim Okulu Taşkelik Aşağı Mah. Gn.Yıl Pansiyonlu İlköğretim Okulu Alaçam Anadolu Lisesi İmam Hatip Lisesi Kız Meslek Lisesi Alaçam Çok Programlı Lisesi Halk Eğitim Merkezi Atatürk İlköğretim Okulu Kılavuzlu Karahaliloğlu İlköğretim Okulu Boduroğlu İlköğretim Okulu Tığmac İlköğretim Okulu Sofular İlköğretim Okulu Esentepe İlköğretim Okulu Akyazı Ağcaoğlu İlköğretim Okulu Musaağa İlköğretim Okulu Yeşildere İlköğretim Okulu Arıcak İlköğretim Okulu Yayla İlköğretim Okulu Sarılar İlköğretim Okulu Yeniömerli İlköğretim Okulu Şehir Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Anadolu Lisesi İmam Hatip Lisesi Kız Meslek Lisesi Çok Programlı Lise (Tic. İlköğretim Okulu Aşağı Akgüney Şehit Ramis İleri İlköğretim Okulu Harmancık Kapıboğazı Mah. Tur.İlköğretim Okulu Resai Aydın İlköğretim Okulu Göçkün İlköğretim Okulu Gökçeağaç Oymağı Adilli İlköğretim Okulu Göçkün 75.

İlköğretim Okulu Emirmusa Karaköseoğlu İlköğretim Okulu Gülveren İlköğretim OKulu İmamlı İlköğretim Okulu Klavuzlu Şehit Niyazi Kaya İlköğretim Okulu Koşaca Cumhuriyet İlköğretim Okulu Emirmusa İlköğretim Okulu Kesealan Vasiloğlu İlköğretim Okulu Maraş İlköğretim Okulu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Asarcık Çok Programlı Lise Halk Eğitim Merkezi Ayvacık Hasan Uğurlu İlköğretim Okulu Yukarı Yenice Mustafa Çakır İlköğretim Okulu Ardıç İlköğretim Okulu Ortaköy Merkez İlköğretim Okulu Sahilköy Hürenbil İlköğretim Okulu Karaağaç İlköğretim Okulu Başalan Hüseyin Çukuru İlköğretim Okulu Sahilköy Hayatgeriş İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .İlköğretim Okulu Hatipoğlu İlköğretim Okulu Ayaklıalan Yeşilce Mah.İlköğretim Okulu Gökgöl İlköğretim Okulu Yarımca İlköğretim Okulu Acısu Şehit Muharrem Konu İlköğretim Okulu Armutlu İlköğretim Okulu Alişar İlköğretim Okulu Ayaklıalan İlköğretim Okulu Yeşilköy İlköğretim Okulu Aydın Teknecik Mah. Gn. İlköğretim Okulu Alan İlköğretim Okulu Hizirli mah.ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Çok Programlı Lise (Tic. Öğ. Tur. İlköğretim Okulu Uluköy İlköğretim Okulu Acısu Değirmencioğlu Mah. M) Halk Eğitim Merkezi İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 409926 409975 409987 410020 410032 410081 410093 410139 410140 410152 410223 410272 410331 410380 410438 410499 410546 410605 461270 461328 763176 763343 789155 820027 820039 764182 963731 229561 250187 375137 410164 410176 410247 410259 410284 410296 Çulhaoğlu İlköğretim Okulu Dağcılar İlköğretim Okulu Bağlıca Mah.

Hüsnü Tekışık İlköğretim Okulu Çökekli Boyalıca İlköğretim Okulu Karşıdöngel Döngellioğlu İlköğretim Okulu Uğurlu İlköğretim Okulu Örencik Dikencikkuzu İlköğretim Okulu Karşıdöngel Kopuk İlköğretim Okulu Gürçam Merkez İlköğretim Okulu Örencik Merkez İlköğretim Okulu Koçyurdu Sırtdere İlköğretim Okulu Sofualan İlkadım İlköğretim Okulu Koçyurdu Çanakcıbaşı İlköğretim Okulu Sögütpınar İlköğretim Okulu Esenyurt İlköğretim Okulu Şenpınar Tahtalık İlköğretim Okulu Merkez İlköğretim Okulu Terice Merkez İlköğretim Okulu Kapıkaya İlköğretim Okulu Kocamemiş İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir .AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 410355 410392 410402 410451 410509 410510 410558 410617 410629 410654 410666 410678 410713 410725 410737 410762 410774 410786 410821 410833 410845 410870 410882 410894 410928 410941 410953 410990 411001 411037 411049 411050 411086 411098 411108 411145 Başalan Merkez İlköğretim Okulu Gürçam Kırcaarmut İlköğretim Okulu Çamalan Kadılar İlköğretim Okulu Kabaklık Kaltuman İlköğretim Okulu Kabaklık Şehit Adem Atuntaş İlköğretim Okulu Çarşıköy Merkez İlköğretim Okulu Yeşilçam İlköğretim Okulu Değirmenbaşı İlköğretim Okulu Döngel İlköğretim Okulu Çarşıköy Çal İlköğretim Okulu Meşelidüz İlköğretim Okulu Kazancılı İlköğretim Okulu Esenyurt Süleymançukuru İlköğretim Okulu Ayvacık Keskinoğlu İlköğretim Okulu Karşıdöngel Haydar İlköğretim Okulu Gültepe Kuruçam İlköğretim Okulu Örencik Şehit Hamdi Kızılkan İlköğretim Okulu Karşı Döngel Atmacaoğlu İlköğretim Okulu Eynel İncirli H.

Gn. M) Halk Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit.Yıl İlköğretim Okulu Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Şehir . Müd. Müd. Gen. Gen.AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Çok Programlı Lise (Tic.) Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. Tur. Öğ.İlköğretim Okulu Çarşıköy Çınar İlköğretim Okulu Gültepe Mahmuttaş İlköğretim Okulu Yeşilpınar Saykiraz İlköğretim Okulu Yeşilpınar Merkez İlköğretim Okulu Ortaköy Gölceğiz İlköğretim Okulu Orta Mahalle İlköğretim Okulu Yeşilçam Yapıkırık İlköğretim Okulu Mustafa Üstündağ Pansiyonlu İlköğretim Okulu Ayvacık Çok Proğramlı Lise Halk Eğitim Merkezi Kızılırmak Anaokulu Mehmet Ulusar Anaokulu Doğanca İlköğretim Okulu Atatürk İlköğretim Okulu Evrenuşağı İlköğretim Okulu Şeyhulaş İlköğretim Okulu Yeşilyazı İlköğretim Okulu 50.) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 411157 411169 411194 411204 411216 411253 411265 411277 411300 411312 411324 461221 764241 764253 789920 789981 790025 790037 790074 790086 790133 790145 790182 885313 959757 885876 347295 270289 752694 809740 195619 195620 195632 195644 217821 246384 Tiryakioğlu Şehit Ali Altun İlköğretim Okulu Söğütpınar Kemençeci İlköğretim Okulu Tepealtı İlköğretim Okulu Döngel Deliibrahim İlköğretim Okulu Yukarı Yenice Hacı İsmail Öztürk İlköğretim Okulu Meyvelik İlköğretim Okulu Döngel Karabekir İlköğretim Okulu Yeniköy İlköğretim Okulu Tekür İlköğretim Okulu Eynel Merkez İlköğretim Okulu Terice Aşubelen İlköğretim Okulu Zafer İlköğretim Okulu Şenpınar Dereiçi İlköğretim Okulu Gürçam Fatsa İlköğretim Okulu Güzelyurt İlköğretim Okulu Döngelliyatak İlköğretim Okulu Çamlıkale Kamçı İlköğretim Okulu Çökekli Şehit Ertan Ad.

Ali Altunışık İlköğretim Okulu Mustafa Kemal İlköğretim Okulu Ortadurak Şehit Muhammet Önder İlköğretim Okulu Merkez İlköğretim Okulu Ozan İlköğretim Okulu İsmet İnönü İlköğretim Okulu Sarmaşık İlköğretim Okulu Osmanbeyli Şehit Mustafa Pilan İlköğretim Okulu Üçpınar İlköğretim Okulu Azay İlköğretim Okulu Gökçeağaç Şehit Ünal Ertürk İlköğretim Okulu Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy . İlköğretim Okulu Barışköy İlköğretim Okulu Lengerli Merkez İlköğretim Okulu Bengü Ambaryanı İlköğretim Okulu Meşelitürkmenler Şh.BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 246396 247316 256338 304588 312448 321351 385584 387115 410211 410306 410367 410414 410534 410583 410630 410749 410808 410857 410869 410916 410977 410989 411013 411025 411121 411133 411228 411241 411289 411290 411336 411348 411361 411373 411385 411407 Örencik İlköğretim Okulu Altınyaprak İlköğretim Okulu Gaziosmanpaşa İlköğretim Okulu Sürmeli İlköğretim Okulu Boğazkaya İlköğretim Okulu Asmaçam Hocalar İlköğretim Okulu Dededağı Şehit İsa Kurt İlköğretim Okulu Gazibeyli İlköğretim Okulu Akalan İlköğretim Okulu Elifli Gültepe İlköğretim Okulu Eldavut İlköğretim Okulu Doğanca Çınarlık İlköğretim Okulu Darboğaz Merkez İlköğretim Okulu Dikencik Kuşçular İlköğretim Okulu Doğanca Merkez İlköğretim Okulu Altınay Fatsalılar İlköğretim Okulu Köseli İlköğretim Okulu Başkaya Uluavlu İlköğretim Okulu Lengerli Alaçamlılar İlköğretim Okulu Müstecep İlköğretim Okulu Kolay Merkez İlköğretim Okulu Keresteci Haydarlı Mah.

Yıl İMKB Şehit Erol Haspulat İlköğretim Okulu Osmanbeyli Taşocağı İlköğretim Okulu Altınay Merkez İlköğretim Okulu Kelikler Kibaroğlu İlköğretim Okulu Sarıkaya İlköğretim Okulu Türbe Karayer İlköğretim Okulu Ağıllar İlköğretim Okulu Çataltepe Sokullu İlköğretim Okulu Sarıçevre İlköğretim Okulu Uluağaç Canikli İlköğretim Okulu Adaköy İlköğretim Okulu Sarpın Merkez İlköğretim Okulu Çataltepe Merkez İlköğretim Okulu Yakıntaş Merkez İlköğretim Okulu Kapıkaya İlköğretim Okulu Esençay Merkez İlköğretim Okulu Sarıköy Kömürkuyusu İlköğretim Okulu Yakıntaş Tohtamış İlköğretim Okulu Derbent İlköğretim Okulu Sarıköy Merkez İlköğretim Okulu Karıncak İlköğretim Okulu Esençay Kaba Çukuru İlköğretim Okulu Şeyhören Merkez İlköğretim Okulu Doğanca Badut İlköğretim Okulu Gökçesu Şehit Erol Çil İlköğretim Okulu Terzili Merkez İlköğretim Okulu Altınova Merkez İlköğretim Okulu Doğankaya İlköğretim Okulu Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 411419 411456 411468 411515 411527 411539 411540 411552 411564 411576 411611 411623 411647 411659 411660 411672 411696 411706 411718 411755 411780 411814 411838 411851 411863 411875 411887 411910 411946 411958 411971 411995 412018 412031 412043 412055 Paşaşeyh Suludere İlköğretim Okulu Hüseyinbeyli İlköğretim Okulu Paşaşeyh Merkez İlköğretim Okulu Harız İlköğretim Okulu Paşaşeyh Hacıköy İlköğretim Okulu Tütüncüler İlköğretim Okulu Alaçam İlköğretim Okulu Fener İlköğretim Okulu 75.

BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 412067 412079 412080 412092 412114 412126 412138 412163 412175 412187 412199 412209 412210 412222 412234 412246 412271 412295 412305 412329 412330 412342 412366 412401 412425 412437 412462 412474 412508 412521 412545 452904 452965 453013 453062 461593 Kamberli İlköğretim Okulu Gökalan Merkez İlköğretim Okulu Taşköprü Afurcuk İlköğretim Okulu Yeşilyazı Avunca İlköğretim Okulu İnözü Koşaca İlköğretim Okulu Gökçekent Çayyolu İlköğretim Okulu Taşköprü Merkez İlköğretim Okulu Emenli Merkez İlköğretim Okulu İkizpınar Aliefendi İlköğretim Okulu Gökçekent İlköğretim Okulu Şirinköy İlköğretim Okulu Yenialan İlköğretim Okulu Elifli Merkez İlköğretim Okulu Koşu İshaklı İlköğretim Okulu Gümüşyaprak İlköğretim Okulu Şeyhören Buruncalılar İlköğretim Okulu Barbaros İlköğretim Okulu Kanlıgüney İlköğretim Okulu Tekkesarmaşık İlköğretim Okulu Kızılırmak İlköğretim Okulu Küçükkavakpınar İlköğretim Okulu Karakütük İlköğretim Okulu 30 Ağustos İlköğretim Okulu Karaburç Şehit Ahmet Aşçı İlköğretim Okulu Fatih İlköğretim Okulu Bengü Belce Mahallesi İlköğretim Okulu Tepecik Şehit Hüseyin Yavuz İlköğretim Okulu Gazi İlköğretim Okulu Kahraman Şentepe İlköğretim Okulu Üçpınar Meşelik İlköğretim Okulu Göltepe Şehit Cemalettin Kızıl İlköğretim Okulu Kuzalan İlköğretim Okulu Kuşçular Gülizar Kahve İlköğretim Okulu Koşu Merkez İlköğretim Okulu Koşu Köyü Koşu İlköğretim Okulu Karpuzlu İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .

L.BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Anadolu Lisesi Anadolu Lisesi Lise Lise Lise Anadolu Öğretmen Lisesi İmam Hatip Lisesi Endüstri Meslek Lisesi Kız Meslek Lisesi Ticaret Meslek Lisesi 461640 461760 461818 763068 788926 788987 789096 789202 789263 789310 789429 789478 789537 789645 789765 809752 816978 866696 876472 876998 892086 950374 962088 811664 881185 881197 218432 964388 195668 195681 323815 823176 195739 195703 195715 195727 Cumhuriyet İlköğretim Okulu Kelikler İlköğretim Okulu İkizpınar İlköğretim Okulu 29 Ekim İlköğretim Okulu Meşelitürkmenler Kadıoğlu İlköğretim Okulu Asmaçam Merkez İlköğretim Okulu Gerzeliler İlköğretim Okulu Sarpın Cevizli İlköğretim Okulu Şahinkaya İlköğretim Okulu Yiğitalan İlköğretim Okulu Çamaltı Merkez İlköğretim Okulu Gökçesu Yeşiltepe İlköğretim Okulu Elalan İlköğretim Okulu Bengü Değirmenyanı İlköğretim Okulu Nazmiye Demirel İlköğretim Okulu Kaygusuz İlköğretim Okulu Meşelitürkmenler Kodaman Mah. Bafra Endüstri Meslek Lisesi Hasan Çakın Kız Meslek Lisesi Bafra Ticaret Meslek Lisesi Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir . İlköğretim Okulu Darboğaz Okçular İlköğretim Okulu Meşelitürkmenler Köyü Meşeli İlköğretim Okulu Fevzi Çakmak İlköğretim Okulu Başaran cengiz Baygül İlköğretim okulu Ticaret Sanayi Odası İlköğretim Okulu Kemal Paşa İlköğretim Okulu Kolay Pansiyonlu İlköğretim Okulu Aktekke Pansiyonlu İlköğretim Okulu Dedeli Pansiyonlu İlköğretim Okulu Bafra Anadolu Lisesi Bafra Altınkaya Anadolu Lisesi Kolay Lisesi Bafra Lisesi Kızılırmak Lisesi Kızılırmak Anadolu Öğretmen Lisesi İmam Hatip Lisesi ve Anadolu İ.H.

) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 963256 195740 195752 877009 195896 321674 335460 335518 335579 335626 375507 459465 459512 459573 460563 461113 462011 462023 462060 462118 462131 462179 462238 462287 462299 462395 462405 462442 462454 462501 462513 462549 462562 462598 462608 462621 Bafra Sağlık Meslek Lisesi Halk Eğitim Merkezi İsmail Ahıskalı Mesleki Eğitim Merkezi Zübeyde Hanım Anaokulu Kızılot İlköğretim Okulu Karakaya Karakuz İlköğretim Okulu Atatürk İlköğretim Okulu Ağcagüney İlköğretim Okulu Durusu İlköğretim Okulu Ahubaba İlköğretim Okulu Dumlupınar İlköğretim Okulu Bafracalı İlköğretim Okulu Bayramlı İlköğretim Okulu Bölmeçayır İlköğretim Okulu Gaziosmanpaşa İlköğretim Okulu Yılmaz Yılmaz İlköğretim Okulu Yeni Karacalı İlköğretim Okulu Yeniköseli İlköğretim Okulu Yamanlı İlköğretim Okulu Yenikışla İlköğretim Okulu Uzunlu İlköğretim Okulu Ustacalı İlköğretim Okulu Yukarı Donurlu İlköğretim Okulu Turgutlu İlköğretim Okulu Yukarı Esenli İlköğretim Okulu Ordubaşı İlköğretim Okulu Gülyazı İlköğretim Okulu Porsuk Göçmenler İlköğretim Okulu Ataköy İlköğretim Okulu Ömerli İlköğretim Okulu Kürtün İlköğretim Okulu Kenan Evren İlköğretim Okulu Denizler Sarıtekke İlköğretim Okulu Bezirgan İlköğretim Okulu Porsuk İlköğretim Okulu Denizler Küçüktaşlık İlköğretim Okulu Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy . Gen.BAFRA BAFRA BAFRA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA Sağlık Meslek Lisesi (MEB'e bağlı) Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. Müd.

ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 462669 462670 462704 462716 462728 462765 462789 462812 462824 462836 462873 462885 462897 462920 462932 462944 462981 463053 463065 463090 463100 463112 463148 463173 463207 463219 463220 463256 463268 463281 463315 463327 463339 463364 463376 463447 Akçaltı İlköğretim Okulu Dikbıyık İlköğretim Okulu Zümrüt İlköğretim Okulu Paşayazı İlköğretim Okulu Eğrikum İlköğretim Okulu Karakaya Aşağı Mahalle İlköğretim Okulu Durusu 100.Yıl İlköğretim Okulu Karakaya Dibekler İlköğretim Okulu Ovacık İlköğretim Okulu Eğridere İlköğretim Okulu Konukluk İlköğretim Okulu Sığırtmaç İlköğretim Okulu Selimiye İlköğretim Okulu Konukluk Merkez İlköğretim Okulu Sefalı İlköğretim Okulu Kemer İlköğretim Okulu Melik İlköğretim Okulu Taşdemir Ulaş İlköğretim Okulu Dalbahçe İlköğretim Okulu Köroğlu İlköğretim Okulu Taşdemir Ahallı İlköğretim Okulu Demirarslan İlköğretim Okulu Karakaya İlköğretim Okulu Demircili İlköğretim Okulu Çatak İlköğretim Okulu Şeyhhabil İlköğretim Okulu Damlataş İlköğretim Okulu Karamanlı İlköğretim Okulu Yaycılar İlköğretim Okulu Demirli İlköğretim Okulu Karamustafalı Kırmızı Erik İlköğretim Okulu Şenyurt İlköğretim Okulu Değincek İlköğretim Okulu Yeşilova İlköğretim Okulu Saraçlı İlköğretim Okulu Sahil Sartlak İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .

ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 463459 463484 463496 463555 463567 463602 463614 463651 463675 463709 463722 463758 463771 463783 463805 463817 463842 463854 463866 463901 463913 463925 463962 463974 464009 464010 464022 464083 464117 464129 464130 464166 464191 464225 464237 464286 Acıklı İlköğretim Okulu Karabahçe İlköğretim Okulu Sahil Kuraba İlköğretim Okulu Cumhuriyet İlköğretim Okulu Akçatarla İlköğretim Okulu Şeyhgüven İlköğretim Okulu Akkuzulu İlköğretim Okulu Çatak Baraj İlköğretim Okulu Alıbeylı Gülhan-Yusuf Yön İlköğretim Okulu Yukarı Kavacık İlköğretim Okulu Anafartalar İlköğretim Okulu Porsuk Karşı Mahalle İlköğretim Okulu Vakıfköprü İlköğretim Okulu Allı İlköğretim Okulu Kumköy İlköğretim Okulu Kaydan İlköğretim Okulu Arım Karacalı İlköğretim Okulu Kumtepe İlköğretim Okulu Kocakavak İlköğretim Okulu Aşağı Esenli İlköğretim Okulu Eğridere Orta Mahalle İlköğretim Okulu Kırazbucagı İlköğretim Okulu Kumtepe Çay Mahallesı İlköğretim Okulu Köklük İlköğretim Okulu Aşağı Dikencik İlköğretim Okulu Kurtahmetli İlköğretim Okulu Esençay İlköğretim Okulu Güldere İlköğretim Okulu Aşağı Kavacık İlköğretim Okulu Kuşhane İlköğretim Okulu Koldere İlköğretim Okulu Aşağı Musalla İlköğretim Okulu Kumarlı İlköğretim Okulu Aşıklı Tilkili İlköğretim Okulu Gülören Dağköy İlköğretim Okulu Gülören Osman Yeniay İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .

ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 464298 464345 464357 464394 464404 464441 464490 464548 464561 464607 464619 464656 464668 464764 464776 464835 464847 464884 464943 464992 465040 465052 465111 465160 465172 465218 465231 465279 465280 465326 465387 465399 465434 465446 465495 465554 Muşçalı İlköğretim Okulu Bezirgan Yediharman Mahalle İlköğretim Okulu Ordu İlköğretim Okulu Güneşli İlköğretim Okulu Namazlı İlköğretim Okulu Aşağı Musalla Tepe Mahallesı İlköğretim Okulu Boyacılı İlköğretim Okulu Bafracalı Yeni Mah İlköğretim Okulu Hürriyet Sivaslılar İlköğretim Okulu Mithat Yılmaz İlköğretim Okulu Hürriyet Tombazlar İlköğretim Okulu Beyyenice İlköğretim Okulu Epçeli Edeli İlköğretim Okulu Çaltı İlköğretim Okulu Fener İlköğretim Okulu Çaltı Doydulu İlköğretim Okulu Gökçeçakmak İlköğretim Okulu Canlı İlköğretim Okulu Çayvar Köyü İlköğretim Okulu Çaltı Kumtepe İlköğretim Okulu Çelikli Gömen İlköğretim Okulu Gokçelı İlköğretim Okulu Çerçiler İlköğretim Okulu Eğridere Kilisekıran İlköğretim Okulu Değirmenbaşı İlköğretim Okulu Epçeli İlköğretim Okulu Sahil Cumhuriyet İlköğretim Okulu Helvacalı İlköğretim Okulu Fatih İlköğretim Okulu Hürriyet Kirenlik İlköğretim Okulu Karaağaç İlköğretim Okulu Kocatepe İlköğretim Okulu Irmaksırtı İlköğretim Okulu Mustafa Kemal İlköğretim Okulu Karamustafalı İlköğretim Okulu Üçköprü İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir .

ve End. Lis.. Tek. L. Lis. L. Anadolu Kız Meslek Lisesi ve Kız Meslek Lisesi Çarşamba Anadolu Ticaret Mes. Lis. ve Ticaret M.ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Anadolu Lisesi Anadolu Lisesi Lise Lise Lise İmam Hatip Lisesi Endüstri Meslek Lisesi Kız Meslek Lisesi Ticaret Meslek Lisesi Sağlık Meslek Lisesi (MEB'e bağlı) Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Öğretmen Evi İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 480832 764265 807192 874029 888748 749117 280411 964387 195918 195931 888079 195967 216254 195943 195955 963255 195979 277924 195992 196040 246406 246418 289796 311347 312270 460181 460239 460610 463829 463878 463891 463937 463949 463986 464034 464046 Esentepe İlköğretim Okulu Aşağı Musalla Goyooğlu İlköğretim Okulu Yaycılar Şehit Ahmet Sarı İlköğretim Okulu Köroğlu Damat İlköğretim Okulu Denizler Büyüktaşlık İlköğretim Okulu Şehit Nuri Pamir Pansiyonlu İlköğretim Okulu Çarşamba Anadolu Lisesi Çarşamba Ali Fuat Başgil Anadolu Lisesi Dikbıyık Lisesi Çarşamba Lisesi Yeşilırmak Lisesi İmam Hatip Lisesi ve Anadolu İmam-Hatip Lisesi Çarşamba Anad. Mes. Çarsamba Sağlık Meslek Lisesi Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Kamlık İlköğretim Okulu Bekdiğin İlköğretim Okulu Emircik İlköğretim Okulu Karşıyaka İlköğretim Okulu İstiklal İlköğretim Okulu Gidirli İlköğretim Okulu Kocapınar İlköğretim Okulu Ilıca İlköğretim Okulu Yeşilalan Osanca İlköğretim Okulu Karahalil İlköğretim Okulu Hecinli İlköğretim Okulu Sivrikese İlköğretim Okulu Ekinpınarı İlköğretim Okulu Pınarçayırı İlköğretim Okulu Ereli İlköğretim Okulu Erikbelen İlköğretim Okulu Şeyhsafi İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Köy Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy . Mes.

Yıl İlköğretim Okulu Ortaklar İlköğretim Okulu Arslançayırı İlköğretim Okulu Kayacık İlköğretim Okulu Aşağıyavucak İlköğretim Okulu Kayabaşı İlköğretim Okulu Yeşilalan İlköğretim Okulu Kocaoğlu İlköğretim Okulu Merkez İlköğretim Okulu Kirenlik İlköğretim Okulu Gidirli Kavakçıoğlu İlköğretim Okulu Gidirli Karaçayır İlköğretim Okulu Beyören İlköğretim Okulu Güvercinlik İlköğretim Okulu Boyalı İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy .HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 464105 464142 464154 464201 464213 464321 464369 464370 464416 464428 464465 464477 464512 464585 464620 464632 464681 464693 464739 464740 464788 464811 464906 464918 464967 464979 465064 465147 465184 465196 465243 465351 465409 465410 465458 465471 Şeyhler İlköğretim Okulu Ersandık İlköğretim Okulu Taşkaracaören İlköğretim Okulu Eymir İlköğretim Okulu Yağcımahmut İlköğretim Okulu Şeyhkoyun İlköğretim Okulu Çayırözü İlköğretim Okulu Yenice İlköğretim Okulu Çelikalan İlköğretim Okulu Yazıkışla İlköğretim Okulu Yaylaçatı İlköğretim Okulu Demiryurt İlköğretim Okulu Mesudıye İlköğretim Okulu Çiftlik Naciye Öngel İlköğretim Okulu Sofular İlköğretim Okulu Dereköy Şehit Mustafa Koçak İlköğretim Okulu Küflek İlköğretim Okulu Elmacık İlköğretim Okulu Mürsel İlköğretim Okulu Armutlu İlköğretim Okulu Mısmılağaç İlköğretim Okulu 100.

Lis.End.Mes.Mes.Lis.Tek.Yıl İlköğretim Okulu Kale İlköğretim Okulu Celil İlköğretim Okulu Boyalı Aşçıoğlu İlköğretim Okulu Doğançayır İlköğretim Okulu Yaylaçatı Musludağı İlköğretim Okulu Mehmet Öngel İlköğretim Okulu Makbule-Yusuf Ölçer İlköğretim Okulu Belalan Pansiyonlu İlköğretim Okulu 25 Mayıs Pansiyonlu İlköğretim Okulu Vakıfbank Atatürk Pansiyonlu İlköğretim Okulu Çakıralan Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Havza Anadolu lisesi Havza Lisesi İmam Hatip Lisesi ve Anadolu İmam Hatip Lisesi Havza Ana.. Müd.Lis. Kız Meslek Lisesi Havza Ticaret ve Anadolu Ticaret Meslek Lisesi Havza Sağlık Meslek Lisesi Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Cumhuriyet Anaokulu 19 Mayıs İlköğretim Okulu Emirli İlköğretim Okulu Yaşar Doğu İlköğretim Okulu Mahmutbeyli İlköğretim Okulu Çakallı İlköğretim Okulu Doruk İlköğretim Okulu İdrisli İlköğretim Okulu Karacalar İlköğretim Okulu Tabaklı İlköğretim Okulu Yeralan Sermiç Mahallesi İlköğretim Okulu Tatarmuslu İlköğretim Okulu Şeyhresul Karakaya Mah İlköğretim Okulu Mert İlköğretim Okulu Karayusuflu İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy ..) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 465529 465566 465578 789800 789861 789968 868252 964481 465076 750193 823642 463830 300770 196052 196088 251000 196076 766396 963254 196111 347712 953628 312282 342554 383022 388432 460288 460359 460778 460837 464536 464752 464823 464872 464931 464980 75. Gen.HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Anadolu Lisesi Lise İmam Hatip Lisesi Endüstri Meslek Lisesi Kız Meslek Lisesi Ticaret Meslek Lisesi Sağlık Meslek Lisesi (MEB'e bağlı) Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit.

Tek. M) Halk Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit.İlköğretim Okulu Çukurbük İlköğretim Okulu Talışman İlköğretim Okulu Akbelen İlköğretim Okulu Alaçam İlköğretim Okulu Demirci İlköğretim Okulu Alagömlek İlköğretim Okulu Divanbaşı İlköğretim Okulu Dura İlköğretim Okulu Başalan İlköğretim Okulu Güneyce İlköğretim Okulu Azaklı İlköğretim Okulu Bayraklı İlköğretim Okulu Beyköy İlköğretim Okulu Akbelen Hödoğlu İlköğretim Okulu Karantu İlköğretim Okulu Küçükçukur İlköğretim Okulu Mahmutlu İlköğretim Okulu Ortaköy Geyikalan Mah. Gen.) 465088 465267 465314 465375 465422 465591 474910 475031 475126 475138 475234 475295 475305 475342 475354 475462 475521 475628 475677 476000 476061 476119 476168 476347 476502 476563 476610 476671 734243 774709 788593 814333 964386 344026 196218 788149 Kaya İlköğretim Okulu Muhsinli İlköğretim Okulu Çayırlı İlköğretim Okulu Çukurbük Avutlu Mah. Müd. Gn. İlköğretim Okulu Şeyhli İlköğretim Okulu Yenigün İlköğretim Okulu Celallı İlköğretim Okulu Bekdemir İlköğretim Okulu Ahırlı İlköğretim Okulu Ağcakise İlköğretim Okulu Merkez İlköğretim Okulu Muratbeyli Şehit Sedat Eş İlköğretim Okulu Duman İlköğretim Okulu Atatürk Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Kavak Anadolu Lisesi Yaşar Doğu Çok Programlı Lise Halk Eğitim Merkezi 75.Yıl Anaokulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir . Öğ.KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK LADİK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Anadolu Lisesi Çok Programlı Lise (Er.

Tek. Öğ. İlköğretim Okulu Ağcakaya İlköğretim Okulu Ayvalı İlköğretim Okulu Yumaklı İlköğretim Okulu Teberoğlu İlköğretim Okulu İbi İlköğretim Okulu Karaaptal İlköğretim Okulu Bolat İlköğretim Okulu Çadırkaya İlköğretim Okulu Ladik 80.Yıl İlköğretim Okulu Tüfekcidere Mah. Gen. Yıl İlköğretim Okulu Ladik Anadolu Lisesi Akpınar Anadolu Öğretmen Lisesi İmam Hatip Lisesi Ladik Çok Proğramlı Lisesi Ladik Sağlık Meslek Lisesi Halk Eğitim Merkezi Cumhuriyet Anaokulu Atakent Anaokulu Atakum Anaokulu Gazi İlköğretim Okulu Belediye İlköğretim Okulu Taflan İlköğretim Okulu Gülsüm Sami Kefeli İlköğretim Okulu 23 Nisan İlköğretim Okulu Mehmet Akif Ersoy İlköğretim Okulu İlyasköy Türk-İş İlköğretim Okulu Atakent İlköğretim Okulu Mustafa Kemal İlköğretim Okulu İlkadım İlköğretim Okulu Şehir Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir . Müd.LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Anadolu Lisesi Anadolu Öğretmen Lisesi İmam Hatip Lisesi Çok Programlı Lise (Er. M) Sağlık Meslek Lisesi (MEB'e bağlı) Halk Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. Müd. Gen. Gn. Gen.) Anaokulu (Okul Öncesi Eğit.) Anaokulu (Okul Öncesi Eğit.) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 287700 387056 474983 475043 475092 475209 475258 475317 475425 475641 475797 475844 476288 476359 476575 476683 962444 964385 343930 196302 342794 963253 196314 752704 820279 964515 195058 195071 195083 195095 195105 195117 216793 228675 236930 255524 Atatürk İlköğretim Okulu Şıhlı İlköğretim Okulu Deliahmetoğlu İlköğretim Okulu Doğankaş İlköğretim Okulu Günkoru İlköğretim Okulu Tayyar Mehmet Paşa İlköğretim Okulu 100. Müd.

MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 255536 255548 255573 282816 288849 288850 289316 310665 310856 312938 328389 329704 333867 336213 336597 375497 383764 401693 460406 475006 475114 475175 475222 475283 475329 475330 475378 475391 475437 475449 475486 475498 475545 475557 475594 475653 Atatürk İlköğretim Okulu 30 Ağustos İlköğretim Okulu Alparslan İlköğretim Okulu Kazım Özdemir İlköğretim Okulu Kubilay İlköğretim Okulu Yunus Emre İlköğretim Okulu Hacıismail İlköğretim Okulu Seyfi Demirsoy İlköğretim Okulu Altınkum İlköğretim Okulu Çatkaya İlköğretim Okulu Çatalçam İlköğretim Okulu Gazi Paşa İlköğretim Okulu Derecik İlköğretim Okulu Mimar Sinan İlköğretim Okulu Kurupelit İlköğretim Okulu Necatibey İlköğretim Okulu Ticaret ve Sanayi Odası İlköğretim Okulu Emrullah Efendi İlköğretim Okulu Başalan Cumhuriyet İlköğretim Okulu Çivril İlköğretim Okulu Çobanözü İlköğretim Okulu Kabadüz İlköğretim Okulu Çobanlı İlköğretim Okulu Başkonak İlköğretim Okulu Taflan Yalı İlköğretim Okulu Çorak İlköğretim Okulu Taflan Çamurgölü İlköğretim Okulu Demirci İlköğretim Okulu Çakırlar İlköğretim Okulu Büyük Kolpınar İlköğretim Okulu Yeşilpınar İlköğretim Okulu Badırlı İlköğretim Okulu Gölalan İlköğretim Okulu Gürgenyatak Yerlice İlköğretim Okulu Gödekli Taşkesik İlköğretim Okulu Düzören İlköğretim Okulu Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy .

MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 475665 475700 475761 475773 475819 475868 475881 475927 475939 475976 475988 476036 476048 476097 476107 476132 476144 476156 476193 476203 476252 476264 476360 476384 476443 476492 476526 476551 476587 476609 476634 476646 476658 476705 476717 478537 Balaç İlköğretim Okulu Hacınaipli İlköğretim Okulu Tekkiraz İlköğretim Okulu Çamlıyazı İlköğretim Okulu Gödekli Bozarmut İlköğretim Okulu İstasyon İlköğretim Okulu Bozkurt İlköğretim Okulu Tepecik İlköğretim Okulu Abdullahpaşa İlköğretim Okulu Teknepınar İlköğretim Okulu Çatalarmut İlköğretim Okulu Sarıışık İlköğretim Okulu Denizevleri İlköğretim Okulu Toybelen İlköğretim Okulu Derebahçe İlköğretim Okulu Yeşiltepe İlköğretim Okulu Gökçepınar İlköğretim Okulu 50. Yıl İlköğretim Okulu Gödekli Hacıköse İlköğretim Okulu Uzgur İlköğretim Okulu Yukarıaksu İlköğretim Okulu Fazılkadı İlköğretim Okulu Toptepe Canik İlköğretim Okulu Fatih İlköğretim Okulu Kalkancı İlköğretim Okulu İstiklal İlköğretim Okulu Köselli İlköğretim Okulu Baruthane İlköğretim Okulu Yayla Çubuk İlköğretim Okulu Kazımpaşa İlköğretim Okulu Uluçayır İlköğretim Okulu Güney İlköğretim Okulu Karadeniz İlköğretim Okulu Gürgenyatak İlköğretim Okulu Kocatepe İlköğretim Okulu Milli Eğitim Vakfı İlköğretim Okulu Şehir Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Şehir .

MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 478549 478550 478586 478645 478669 478694 478704 478753 478777 478800 478824 478861 478919 478932 478968 479041 479090 479136 479148 479197 479244 479256 479303 479423 479484 479531 479592 479699 479746 479817 479854 479866 479913 479925 479962 480018 Aslandamı İlköğretim Okulu Uluçayır Köroğlu İlköğretim Okulu Sakarya İlköğretim Okulu Subaşı İlköğretim Okulu Üçpınar İlköğretim Okulu Ahulu İlköğretim Okulu Kaşyayla Havluca İlköğretim Okulu 100.Yıl İlköğretim Okulu Yayla İlköğretim Okulu Şehit Cengiz Topel İlköğretim Okulu Taflan Gürgenpınar İlköğretim Okulu Sarayköy İlköğretim Okulu Akalan İlköğretim Okulu Karakavuk İlköğretim Okulu Akalan Kadıköy İlköğretim Okulu Kapaklı İlköğretim Okulu Kamalı İlköğretim Okulu Alanlı İlköğretim Okulu Karaoyumca İlköğretim Okulu Hasköy Cumhuriyet İlköğretim Okulu Alibeyli İlköğretim Okulu Kurugökçe Merkez İlköğretim Okulu Toygar İlköğretim Okulu Yenidoğan Yenimahalle İlköğretim Okulu Sarıtaş İlköğretim Okulu Çatmaoluk Yenimahalle İlköğretim Okulu Meyvalı İlköğretim Okulu Çelikalan İlköğretim Okulu Çatmaoluk İlköğretim Okulu Çamalan Tahtacılar İlköğretim Okulu Çelikalan Mahalle İlköğretim Okulu Düzardıç İlköğretim Okulu Çelikalan Sümbüldüz İlköğretim Okulu Fındıcak İlköğretim Okulu Gaziköy İlköğretim Okulu Dereler İlköğretim Okulu Köy Köy Şehir Şehir Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .

Tıp Fak. Has. İlköğretim Okulu Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi İlköğretim Okulu Devlet Hastanesi İlköğretim Okulu 19 Mayıs İşitme Engelliler İlköğretim Okulu Kızılırmak Ortopedik Engelliler İlköğretim Okulu Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi İlkışık Eğitim Uygulama Okulu ve İş Eğitim Merkezi Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Köy Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir . Yıl İlköğretim Okulu Orhan Gencebay İlköğretim Okulu Adnan Kahveci İlköğretim Okulu Başalan İlköğretim Okulu İncesu İlköğretim Okulu İnönü İlköğretim Okulu Şehit Onbaşı Yücel Ünsal İlköğretim Okulu Uluçayır Gecehan İlköğretim Okulu Düzardıç Yukarı Mahalle İlköğretim Okulu Mehmetçik İlköğretim Okulu Kışla-Yaşardoğu İlköğretim Okulu Kazım Orbay Pansiyonlu İlköğretim Okulu Yavuz Selim Pansiyonlu İlköğretim Okulu Zafer İlköğretim Okulu ve İş Okulu 19 Mayıs Üniv.MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MER