SAMSUN VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ

SAMSUN İL ÇEVRE DURUM RAPORU

SAMSUN-2005

İL ÇEVRE DURUM RAPORLARI REHBERİ İÇİNDEKİLER Sayfa A. COĞRAFİ KAPSAM................................................................................................. 1 B. DOĞAL KAYNAKLAR ............................................................................................ 15 C. HAVA (ATMOSFER VE İKLİM )........................................................................... 36 D. SU................................................................................................................................. 69 E. TOPRAK VE ARAZİ KULLANIMI ....................................................................... 124 F. FLORA-FAUNA VE HASSAS YÖRELER............................................................. 135 G. TURİZM ..................................................................................................................... 181 H. TARIM VE HAYVANCILIK .................................................................................. 194 İ. MADENCİLİK .......................................................................................................... 247 J. ENERJİ ....................................................................................................................... 250 K. SANAYİ VE TEKNOLOJİ ...................................................................................... 255 L. ALTYAPI, ULAŞIM VE HABERLEŞME ............................................................. 270 M. YERLEŞİM ALANLARI VE NÜFUS ..................................................................... 290 N. ATIKLAR ................................................................................................................... 313 O. GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM ...................................................................................... 353 P. AFETLER ................................................................................................................... 361 R. SAĞLIK VE ÇEVRE................................................................................................. 377 S. ÇEVRE EĞİTİMİ ...................................................................................................... 398 T. ÇEVRE YÖNETİMİ VE PLANLAMA ................................................................... 402

II

A. COĞRAFİ KAPSAM........................................................................................................... 1 A.1. Giriş.................................................................................................................................. 1 A.2. İl ve İlçe Sınırları ............................................................................................................. 6 A.3. İlin Coğrafi Durumu......................................................................................................... 6 A.4. İlin Topografyası ve Jeomorfolojik Durumu ................................................................... 7 A.5. Jeolojik Yapı ve Stratigrafi ............................................................................................ 11 A.5.1. Metamorfizma ve Mağmatizma............................................................................... 14 A.5.2. Tektonik ve Paleocoğrafya ...................................................................................... 14 B. DOĞAL KAYNAKLAR ................................................................................................... 15 B.1. Enerji Kaynakları ........................................................................................................... 15 B.1.1. Güneş ....................................................................................................................... 15 B.1.2. Su Gücü.................................................................................................................... 15 B.1.3. Kömür ...................................................................................................................... 15 B.1.4. Doğalgaz ................................................................................................................ 15 B.1.5. Rüzgar ...................................................................................................................... 15 B.1.6. Biyokütle.................................................................................................................. 16 B.1.7. Petrol ........................................................................................................................ 16 B.1.8. Jeotermal Sahalar ..................................................................................................... 16 B.2. Biyolojik Çeşitlilik ......................................................................................................... 17 B.2.1. Ormanlar .................................................................................................................. 17 B.2.1.1. Odun Üretimine Ayrılan Tarım Alanları ........................................................... 18 B.2.2. Çayır ve Mera .......................................................................................................... 18 B.2.3. Sulak Alanlar ........................................................................................................... 20 B.2.4. Flora ......................................................................................................................... 27 B.2.5. Fauna........................................................................................................................ 27 B.2.6. Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtı, Tabiatı Koruma Alanları ve Diğer Hassas Yöreler.......................................................................................................... 28 B.3.Toprak …………………………………………………………………………………..32 B.4. Su Kaynakları................................................................................................................. 32 B.4.1. İçme Suyu Kaynakları ve Barajlar ........................................................................... 32 B.4.2. Yeraltı Su Kaynakları .............................................................................................. 33

III

B.4.3. Akarsular.................................................................................................................. 33 B.4.4. Göller ve Göletler .................................................................................................... 33 B.5. Mineral Kaynaklar.......................................................................................................... 33 B.5.1. Sanayi Madenleri ..................................................................................................... 34 B.5.2. Metalik Madenler..................................................................................................... 34 B.5.3. Enerji Madenleri ...................................................................................................... 34 B.5.4. Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler .................................. 34 C. HAVA (ATMOSFER VE İKLİM).................................................................................... 36 C.1. İklim ve Hava ................................................................................................................. 36 C.1.1. Doğal Değişkenler ................................................................................................... 36 C.1.1.1. Rüzgar................................................................................................................ 36 C.1.1.2. Basınç ................................................................................................................ 38 C.1.1.3. Nem ................................................................................................................... 38 C.1.1.4. Sıcaklık .............................................................................................................. 39 C.1.1.5. Buharlaşma ........................................................................................................ 41 C.1.1.6. Yağışlar.............................................................................................................. 41 C.1.1.6.1. Yağmur ...................................................................................................... 42 C.1.1.6.2. Kar, Dolu, Sis ve Kırağı ............................................................................ 42 C.1.1.7. Seller.................................................................................................................. 43 C.1.1.8. Kuraklık ............................................................................................................. 43 C.1.1.9. Mikro klima ....................................................................................................... 43 C.1.2. Yapay Etmenler ....................................................................................................... 43 C.1.2.1. Plansız Kentleşme.............................................................................................. 43 C.1.2.2. Yeşil Alanlar...................................................................................................... 44 C.1.2.3. Isınmada Kullanılan Yakıtlar............................................................................. 44 C.1.2.4. Endüstriyel Emisyonlar ..................................................................................... 57 C.1.2.5. Trafikten Kaynaklanan Emisyonlar................................................................... 62 C.2. Havayı Kirletici Gazlar ve Kaynakları........................................................................... 63 C.2.1. Kükürtdioksit Konsantrasyonu ve Duman............................................................... 63 C.2.2. Partikül Madde (PM) Emisyonları........................................................................... 64 C.2.3. Karbonmonoksit Emisyonları .................................................................................. 64 C.2.4. Azot Oksit (NOx) Emisyonları ................................................................................ 64 C.2.5. Hidrokarbon ve Kurşun Emisyonları ....................................................................... 65

IV

C.3. Atmosferik Kirlilik......................................................................................................... 65 C.3.1.Ozon Tabakasının İncelmesinin Etkileri................................................................... 65 C.3.2. Asit Yağışlarının Etkileri ......................................................................................... 65 C.4. Hava Kirleticilerinin Çevreye Olan Etkileri................................................................... 66 C.4.1. Doğal Çevreye Etkileri ............................................................................................ 66 C.4.1.1. Su Üzerindeki Etkileri ....................................................................................... 66 C.4.1.2. Toprak Üzerine Etkileri ..................................................................................... 66 C.4.1.3. Flora ve Fauna Üzerindeki Etkileri ................................................................... 67 C.4.1.4. İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri ...................................................................... 68 C.4.2. Yapay Çevreye (Görüntü Kirliliği Üzerine) Etkileri ............................................... 68 D. SU......................................................................................................................................... 69 D.1. Su Kaynaklarının Kullanımı .......................................................................................... 69 D.1.1. Yeraltı Suları............................................................................................................ 69 D.1.2. Jeotermal Kaynaklar ................................................................................................ 69 D.1.3. Akarsular.................................................................................................................. 70 D.1.4. Göller, Göletler ve Rezervuarlar.............................................................................. 75 D.1.5. Denizler.................................................................................................................... 85 D.2. Doğal Drenaj Sistemleri................................................................................................. 85 D.3. Su Kaynaklarının Kirliliği ve Çevreye Etkileri........................................................... 106 D.3.1. Yeraltı Suları ve Kirlilik ........................................................................................ 106 D.3.2. Akarsularda Kirlilik ............................................................................................... 107 D.3.3. Göller, Göletler ve Rezervuarlarda Kirlilik ........................................................... 108 D.3.4. Denizlerde Kirlilik ................................................................................................. 115 D.4. Su ve Kıyı Yönetimi, Strateji ve Politikaları ............................................................... 116 D.5. Su Kaynaklarında Kirlilik Etkenleri ............................................................................ 118 D.5.1. Tuzluluk................................................................................................................. 118 D.5.2. Zehirli Gazlar......................................................................................................... 118 D.5.3. Azot ve Fosforun Yol Açtığı Kirlilik..................................................................... 118 D.5.4. Ağır Metaller ve İz Elementler .............................................................................. 118 D.5.5. Zehirli Organik Bileşikler...................................................................................... 119 D.5.5.1. Siyanürler ........................................................................................................ 119 D.5.5.2. Petrol ve Türevleri........................................................................................... 119 D.5.5.3.Polikloro Naftalinler ve Bifeniller.................................................................... 119

V

D.5.5.4.Pestisitler ve Su Kirliliği .................................................................................. 119 D.5.5.5.Gübreler ve Su Kirliliği.................................................................................... 119 D.5.5.6. Deterjanlar ve Su Kirliliği ............................................................................... 122 D.5.6. Çözünmüş Organik Maddeler................................................................................ 122 D.5.7. Patojenler ............................................................................................................... 122 D.5.8. Askıda Katı Maddeler .........................................................................................122 D.5.9. Radyoaktif Kirleticiler ve Su Kirliliği ................................................................... 123 E. TOPRAK VE ARAZİ KULLANIMI.............................................................................. 124 E.1. Genel Toprak Yapısı..................................................................................................... 124 E.2. Toprak Kirliliği............................................................................................................. 124 E.2.1. Kimyasal Kirlenme ............................................................................................... 124 E.2.1.1. Atmosferik Kirlenme ....................................................................................... 124 E.2.1.2. Atıklardan Kirlenme ........................................................................................ 124 E.2.2. Mikrobiyal Kirlenme.............................................................................................. 126 E.3. Arazi ............................................................................................................................. 126 E.3.1. Arazi Varlığı........................................................................................................... 126 E.3.1.1. Arazi Sınıfları .................................................................................................. 126 E.3.1.2. Kullanım Durumu ............................................................................................ 131 E.3.2. Arazi Problemleri ................................................................................................... 132 F . FLORA - FAUNA VE HASSAS YÖRELER ................................................................ 135 F.1. Ekosistem Tipleri.......................................................................................................... 135 F.1.1. Ormanlar................................................................................................................. 135 F.1.1.1. Ormanların Ekolojik Yapısı ............................................................................. 135 F.1.1.2. İlin Orman Envanteri ....................................................................................... 136 F.1.1.3. Orman Varlığının Yararları.............................................................................. 140 F.1.1.4. Orman Kadastro ve Mülkiyet Konuları ........................................................... 141 F.1.2. Çayır ve Meralar..................................................................................................... 142 F.1.3. Sulak Alanlar.......................................................................................................... 144 F.1.4. Diğer Alanlar (Stepler vb.)..................................................................................... 144 F.2. Flora.............................................................................................................................. 144 F.2.1. Habitat ve Toplulukları .......................................................................................... 144

VI

F.2.2. Türler ve Populasyonları ....................................................................................... 144 F. 3. Fauna............................................................................................................................ 147 F.3.1. Habitat ve Toplulukları .......................................................................................... 147 F.3.2. Türler ve Populasyonları ........................................................................................ 149 F.3.3. Hayvan Yaşama Hakları......................................................................................... 157 F.3.3.1. Evcil Hayvanlar................................................................................................ 157 F.3.3.1.1. Sahipli Hayvanlar..................................................................................... 157 F.3.3.1.2. Sahipsiz Hayvanlar .................................................................................. 157 F.3.3.2. Nesli Tehlike Altında Olan ve Olması Muhtemel Evcil ve Yaban Hayvanlar 159 F.3.3.3. Hayvan Hakları İhlalleri................................................................................... 159 F.3.3.4. Valilikler, Belediyeler ve Gönüllü Kuruluşlarla İşbirliği ................................ 160 F.4. Hassas Yöreler Kapsamında Olup (*) Bölümdeki Bilgilerin İsteneceği Alanlar ......... 161 F.4.1. Ülkemiz Mevzuatı Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar...................................... 161 F.4.1.1. 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2. Maddesinde Tanımlanan ve Bu Kanunun 3. Maddesi Uyarınca Belirlenen “Milli Parklar”, “Tabiat Parkları”, “Tabiat Anıtları” ve “Tabiat Koruma Alanları”............................... 161 F.4.1.2. 3167 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu Uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı’nca Belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları” .................................................................................................... 164 F.4.1.3. 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 2. Maddesinin “a - Tanımlar” Bendinin 1.,2.,3. ve 5. Alt Bentlerinde “Kültür Varlıkları”, “Tabiat Varlıkları”, “Sit” ve “Koruma Alanı” Olarak Tanımlanan ve Aynı Kanun İle 3386 Sayılı Kanunun (2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) İlgili Maddeleri Uyarınca Tespiti ve Tescili Yapılan Alanlar....................................... 170 F.4.1.4. 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu Kapsamında Olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları............................................................................................. 170 F.4.1.5. 4/9/1988 Tarihli ve 19919 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nin 17 nci ve 1/7/1999 Tarihli ve 23742 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Yönetmelikle Değişik 18.,19. ve 20. Maddelerinde Tanımlanan Alanlar............................................................................... 170 F.4.1.6. 2/11/1986 Tarihli ve 19269 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği’nin 49. Maddesinde Tanımlanan “Hassas Kirlenme Bölgeleri” ....................................................................................... 170

VII

F.4.1.7. 2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun 9. Maddesi Uyarınca Bakanlar Kurulu Tarafından “Özel Çevre Koruma Bölgeleri” Olarak Tespit ve İlan Edilen Alanlar ............................................................................................................... 171 F.4.1.8. 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu’na Göre Koruma Altına Alınan Alanlar .......... 171 F.4.1.9. 6831 Sayılı Orman Kanunu Gereğince Orman Alanı Sayılan Yerler.............. 171 F.4.1.10. 3621 Sayılı Kıyı Kanunu Gereğince Yapı Yasağı Getirilen Alanlar ............. 171 F.4.1.11. 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda Belirtilen Alanlar........................................................................... 171 F.4.1.12. 4342 Sayılı Mera Kanununda Belirtilen Alanlar ........................................... 171 F.4.1.13. 30.01.2002 Tarih ve 24656 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği”nde Belirtilen Alanlar .... 171 F.4.2. Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası Sözleşmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar (**).......................................................................................................... 171 F.4.2.1. 20/2/1984 Tarih ve 18318 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi” (BERN Sözleşmesi) Uyarınca Koruma Altına Alınmış Alanlardan “Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları”nda Belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, “Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları” ............................................... 171 F.4.2.2. 12/6/1981 Tarih ve 17368 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” (Barcelona Sözleşmesi) Uyarınca Korumaya Alınan Alanlar....................................... 172 F.4.2.2.1. 23/10/1988 Tarihli ve 19968 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan “Akdeniz’de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol” Gereği Ülkemizde “Özel Koruma Alanı” Olarak Belirlenmiş Alanlar.................................... 172 F.4.2.2.2. 13/9/1985 Tarihli Cenova Bildirgesi Gereği Seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı Tarafından Yayımlanmış Olan “Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit” Listesinde Yer Alan Alanlar ............................................................ 172 F.4.2.2.3. Cenova Deklerasyonu’nun 17. Maddesinde Yer Alan “Akdeniz’e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin” Yaşama ve Beslenme Ortamı Olan Kıyısal Alanlar .............................................................................................................. 172 F.4.2.3. 14/2/1983 Tarih ve 17959 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi”nin 1. ve 2. Maddeleri Gereğince Kültür ve Turizm Bakanlığı Tarafından Koruma Altına Alınan “Kültürel Miras” ve “Doğal Miras” Statüsü Verilen Kültürel, Tarihi ve Doğal Alanlar................................................................................................. 172 F.4.2.4. 17/05/1994 Tarih ve 21937 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak

VIII

Yürürlüğe Giren “Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi” (RAMSAR Sözleşmesi) Uyarınca Koruma Altına Alınmış Alanlar.................................................................................... 172 F.4.3. Korunması Gereken Alanlar (***) ......................................................................... 177 F.4.3.1. Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, Mevcut Özellikleri Korunacak Alan Olarak Tespit Edilen ve Yapılaşma Yasağı Getirilen Alanlar (Tabii Karakteri Korunacak Alan, Bio genetik Rezerv Alanları, Jeotermal Alanlar vb.)........................ 177 F.4.3.2. Tarım Alanları: Tarımsal Kalkınma Alanları, Sulanan, Sulanması Mümkün ve Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıfları I, II, III ve IV Olan Alanlar, Yağışa Bağlı Tarımda Kullanılan I. ve II. Sınıf İle, Özel Mahsul Plantasyon Alanlarının Tamamı ...................................................................................................... 177 F.4.3.3. Sulak Alanlar: Doğal veya Yapay, Devamlı veya Geçici, Suların Durgun veya Akıntılı, Tatlı, Acı veya Tuzlu, Denizlerin Gel-Git Hareketinin Çekilme Devresinde 6 Metreyi Geçmeyen Derinlikleri Kapsayan, Başta Su Kuşları Olmak Üzere Canlıların Yaşama Ortamı Olarak Önem Taşıyan Bütün Sular, Bataklık Sazlık ve Turbiyeler İle Bu Alanların Kıyı Kenar Çizgisinden İtibaren Kara Tarafına Doğru Ekolojik Açıdan Sulak Alan Kalan Yerler .................................................................................................................. 177 F.4.3.4. Göller, Akarsular, Yer altı suyu İşletme Sahaları ............................................ 179 F.4.3.5. Bilimsel Araştırmalar İçin Önem Arzeden ve/veya Nesli Tehlikeye Düşmüş veya Düşebilir Türler ve Ülkemiz İçin Endemik Olan Türlerin Yaşama Ortamı Olan Alanlar, Biyosfer Rezervi, Biyotoplar, Biyogenetik Rezerv Alanları, Benzersiz Özelliklerdeki Jeolojik ve Jeomorfolojik Oluşumların Bulunduğu Alanlar ........................................................................................................ 179 F.4.3.6. Mesire Yerleri; 6831 Sayılı Orman Kanununa Tabi Alanlarda Halkın Rekrasyonel Kullanımını Düzenleyip, Kullanımının Doğal Yapının Tahribine Neden Olmadan Yönlendirilmesini Sağlamak Üzere Ayrılan Alanlar ......................... 179 G. TURİZM ........................................................................................................................... 181 G.1. Yörenin Turistik Değerleri........................................................................................... 181 G.1.1 Yörenin Doğal Değerleri ........................................................................................ 181 G.1.1.1. Konum ............................................................................................................. 181 G.1.1.2. Fiziki Özellikleri.............................................................................................. 182 G.1.2. Kültürel Değerler ................................................................................................... 182 G.2. Turizm Çeşitleri ........................................................................................................... 189

IX

.................................................................... Meyve Üretimi ...3.................................. Turistik Altyapı ................ Sebze Üretimi ............................ TARIM VE HAYVANCILIK ...... Tarla Bitkileri .............................3................................................................... Arıcılık ve İpekböcekçiliği........... Bahçe Bitkileri.................2..1....2......................2.....................................................................................................5.................................................................. 235 H...........5............................................1............................. 245 H....................... Toprak Kullanımı................................................. Kürk Hayvancılığı .....1...2...................1.........2..................... Pestisit Kullanımı.....4.1.........................Bitkisel Üretim............................................................. Tarımsal Üretim ... 223 H.2..... 245 H........ 241 H............ 215 H.6..................... Tarımsal İşletmeler .......2.....1.................. 195 H.......3.................4........................... 205 H............... 191 G...................................................................1.........3............ 245 H.................1..... 215 H..................... Hayvansal Üretim ...........2.2................2.......................... Buğdaygiller ....1.........................................3.............4...........................................................3.............. Baklagiller ...................................... 195 H.............................................2....................... 244 H........4......................................1......................2.......................................................................................................................................5.............. 229 H.................. 195 H..........................................................................................1..5............... 241 H..2...........1......................2..1........................................... 192 G...2.................. 242 H.......................................................... Kamu İşletmeleri .2............1...................... 208 H.......................................................... Su Ürünleri ...... 227 H....................2....................2........ Endüstriyel Bitkiler ................2... 194 H............. 192 H...................... 244 H.....2..............1..........2......... 207 H...............................1........ 246 X .........2................ Turist Sayısı ........................ Yem Bitkileri............ 245 H.......... Gübre Kullanımı .................2.......................................... 236 H.......5....................................................................2............... 189 G...............................................................................................2................................4...............................2.................... Küçükbaş Hayvancılık .............................................. Kümes Hayvancılığı ( Kanatlı Üretimi) .......... Organik Tarım... 195 H........... Özel İşletmeler..........1............................ 229 H........ Turizm-Çevre İlişkisi ................1. Süs Bitkileri........ 194 H..........................................G......1..2..............2.2............1....... Turizm Ekonomisi.........................................................................5...1........................................................................................................................ 238 H.2...2............................ Genel Tarımsal Yapı ............4..................... Tarımsal Faaliyetler ......... Büyükbaş Hayvancılık ........2..............2.............................................................6...................................2......

...................... 252 J..............................7................2................ 247 I........................................................................................... Birincil Enerji Kaynakları .................. İkincil Enerji Kaynakları . 251 J. 251 J....... 247 I.......................................... Madencilik Faaliyetleri Sonucunda Arazi Kazanım Amacıyla Yapılan Rehabilitasyon Çalışmaları ................2.....1.4..................................................................................9......................................................1..1..................2........................................ 250 J............... Güneş .................................................... Linyit...................................................... 250 J......... Bitümlü Şist............................................ 248 I..... 250 J.............................................................................................................................................................................1.............................................. Hampetrol............................. Taşkömürü ............................. Madencilik Faaliyetlerinin Çevre Üzerine Etkileri ................................................I. Metalik Madenler ....... Rüzgar ....3...........................1............................................... 248 I............4.........................................................................................................................1......................................2...................1..................... 251 J..................................... 250 J......3........................................................... 247 I..............1................2.3......................................6.................2............3............... Termik Enerji ......................................................................1..1..... 251 J............. 254 J.... Orman........ 250 J................ 249 J.......1.....................4..................... Madencilik Faaliyetlerinin Yapıldığı Yerlerin Özellikleri ........ 251 J............................... Asfaltit.......................... 251 J..................1.......2.................. 247 I................................................................. 249 I..10....1.............. 252 J....4.......................................1......... Cevher Zenginleştirme .........................................................................................1.......... Nükleer Kaynaklar (Uranyum ve Toryum).......................... Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler..........................................1........................................... 251 J.............................................2.......Sanayi Madenleri.........1......................... Yenilenebilir Elektrik Enerjisi Üretimi.................................. 247 I.1.......................... Doğalgaz ........ Enerji Madenleri.......................... 248 I.....................11.........2.................................. Jeotermal .................................................... 254 XI ................. Maden Kanununa Tabi Olan Madenler ve Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler.........13.................... Hidrolik Enerji ......................1................................................. ENERJİ .............................................................................. Nükleer Enerji .....................1........................................8.........................................5......... MADENCİLİK ......1.......12........................... 252 J................................................................................................... 252 J...........................................1.....5............... 254 J.................................. 251 J.........................................Hidrolik ......... Biyokütle.....................................................

.................................2.. Göl ve Nehir Taşımacılığı ...2........... Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliği...2.............. 270 L........ Taşımacılıkta Demiryolları ........... 254 J.......... 284 L............................................... Karayolları.. Atık Su Sistemi.....2...... 255 K.. 282 L..........................3................. Kullanılan Raylı Sistemler..2.................................. 268 K................ 282 L................. 256 K.......... Ulaşım............ 282 L...... 270 L..................................1.........……………………..........1.....5.................................... İl Sanayinin Gelişimi........... Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Gürültü Kirliliği ..................................................6................................... Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Su Kirliliği…………....Ulaşım Planlaması …………………………………………………………. 284 L......................................................... 284 L..............2......................................... 270 L....2..............284 L..... Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı ............................................................... ALTYAPI............................... Genel Anlamda Sanayi Gruplandırılması ............... Sanayi Gruplarına Göre İşyeri Sayıları ve İstihdam Durumu.........................2.................2......... Deniz..................2.............1.......1.........1...6................................................................1....1...............4........ 285 XII ............................................. Sanayiden Kaynaklanan Çevre Sorunları ve Alınan Önlemler.................... Temiz Su Sistemi .............2..... 261 K..................2 ..............................................................4...........1...2...................................................2...5....... 282 L................1....1............................................................................................4............................................. 254 K............................5........3............... Elektrik İletim Hatları .............................2..........4..... Yeşil Alanlar ... 264 K............ 279 L.......1....................1.....................1..1.... Kent İçi Yollar ...................3...........................................................1...... Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Toprak Kirliliği ...... Enerji Tüketiminin Sektörlere Dağılımı.6............................... Kanalizasyon ve Arıtma Sistemi........................... 280 L.... 262 K.................................... Toplu Taşım Sistemleri............2............................ 263 K.................................................................................................................. Doğalgaz Boru Hatları .6......... Araç Sayıları ............................ SANAYİ VE TEKNOLOJİ ...................... Yer Seçimi Süreçleri ve Bunu Etkileyen Etkenler.1.................................................. Altyapı ..... 255 K..... Demiryolları................................................. 285 L...................................................................................... Karayolları Genel................ 280 L.. 258 K.... 284 L....... 264 K.2.3.............................................4......1....... ULAŞIM VE HABERLEŞME ..... Enerji Tasarrufu İle İlgili Yapılan Çalışmalar................ 284 L... 268 L....................... Sanayinin İlçelere Göre Dağılımı ..............3...................2...J................................6..3........2...

..2........................1...5............................................................. 298 M......1...1...................................... 293 M................ Bürolar ve Dükkanlar. 297 M........................................................... Endüstri Alanları Yer Seçimi..................1............. 298 M........... 285 L.............................1......................................................... Kırsal Alanlar........................... 297 M.4..2............... 289 M........... 297 M..... 291 M.... Kamu Binaları ...........L............................................1.............6............ İlin Plan Durumu ..................... 288 L.............................................. 288 L... 294 M.................... 298 M................................3........................................... 298 M..... Okullar ........................2........................................ 296 M.........3................................................2............................ Kentsel Alanlar ........................ 297 M..................................... Tarihi....................... 298 M.................................... Binalar ve Yapı Çeşitleri ........3....................3.....5.........................................................................................3....... 287 L..................... Haberleşme ................................................................1..3.............................................................................................................1.. Arazi Mülkiyeti.....................1.............. 298 XIII ...............................2..... 293 M..................................................... Otel-Motel ve Turizm Amaçlı Diğer Yapılar ........................................................................3................ YERLEŞİM ALANLARI VE NÜFUS (*) ..................... Bina Yapımında Kullanılan Yerel Materyaller.1...4.... 296 M..................3..... Kültürel..................................1...........................................................................6................ 297 M.............3..........1............................................ Doğal Özelliklerin Kent Formuna Etkileri ...........3..... Yerel Mimari Özelikler....................... Planlı Kentsel Gelişme Alanları ...................................3.....3...................................................................1.........................2.........................1...... 293 M.. 290 M.............3. Havayolları.................................................. Kentsel Yenileme Alanları ................1........7...............1....................... Sosyal ve Kültürel Tesisler ................2................ Endüstriyel Yapılar ..................... Limanlar................3....................................... Altyapı .................................. Kentsel ve Kırsal Planlama...................... 286 L.......3......................Sosyo-Ekonomik Yapı ..........................................2....1................................................................................... Kentsel Alanlarda Yoğunluk ............................................ Taşımacılık... 294 M....................... 291 M................2...................................................1...........2........10....................................................11..... Arkeolojik ve Turistik Özellikli Alanlar ........................2.................5.............. Göçer ve Hareketli Barınaklar ...1.............1... İldeki Baz İstasyonları...............1.................. Kırsal Alanda Yapılaşma ..........8................. Hastaneler ve Sağlık Tesisleri. 293 M.......... 290 M.......... 298 M...............1...................................4........ Kentsel Büyüme Deseni ................4...3.... 293 M......3..............4.1..........................7.......9........... 298 M............................... Kırsal Yerleşme Deseni ... 291 M................................................................1.

........................6....4..........................................3...... 306 M...3.................. 328 XIV ................ Havaalanları ve Çevresinde Oluşturulan Gürültü Zonları .............................2.......................2..... 301 M................................................. İl ve İlçelerin Nüfus Yoğunlukları ....................6.............6...............................3...................................................................................................................................................4..........................................4..... Kullanım Ömrü Bitmiş Araçlar ..........5............................................................. 310 M..........................................3................................ 328 N............. Gecekondu Islah ve Önleme Bölgeleri .....................M.....................7................................. Görüntü Kirliliği ......... 302 M...............4........6......................................5......................................................................................... Yerleşim Yerlerinin Çevresel Etkileri....................4................3........ Nüfus ...1.5.............................................................. Kent Toprağının Mülkiyet Dağılımı ............. Binalarda Isı Yalıtımı.....6... Nüfusun Yaş........ Özel Atıklar. 328 N........ 323 N................................................................................................................3...... Göçler.............................................................5....................4.......................... Cinsiyet ve Eğitim Gruplarına Göre Dağılımı ...................................................5.... 300 M..................3......... Göçebe İşçiler (Mevsimlik) .. Nüfus Değişim Oranı .................... Tıbbi Atıklar ........................................... 328 N..........................5........1........8... Pil ve Aküler ................. Cips ve Diğer Yakma Fırınlarından Kaynaklanan Küller ...... 325 N.......4..............2.....................................................5.............4.................. 326 N................6...........................6............................ 313 N.......... 327 N.......3.....5................ Ticari ve Endüstriyel Gürültü ...... Atık Yağlar ............. 301 M.....1...... 301 M........................................3.... 300 M.......................4.................. Diğer Atıklar .2....................................... Elektrik ve Elektronik Atıklar ................................2....................................... 299 M.......3....3................3................ Tehlikeli Atıklar....................2................................................. Evsel Katı Atıklar.......................6.............................................................. 301 M...... Kentsel Atıklar ............ Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağlar .........................4....................................................... 302 M................................................................................4...............4..... 315 N................................................... Binalarda Ses İzolasyonu .........................3..................... Konut Yapım Süreçleri ..... 328 N..................................1... 305 M................................................... ATIKLAR ............................. 328 N....... Tarama Çamurları..........................5................4.. 307 M..........5.................. 305 M.................................... Nüfusun Yıllara Göre Değişimi………………………………………………............................................ 324 N..................... Ambalaj Atıkları ..1................... 301 M....................................... 311 N........1........................................ İş Alanları ve İşsizlik ... 301 M......... 302 M..... Hayvan Kadavraları ..................... 323 N................................................................ 313 N.............................

.... 354 O.....329 N.... Gürültü .N................................................ Kompost.............3............ 351 O.........................................3.................8.......2................................. 358 O.............................. 361 P............. 353 O...1............ 351 N.. 329 N................................................ 360 O.......................................1...................3........ Gürültünün Fiziksel Çevreye Olan Etkileri......................... 330 N......................... 359 O.............. GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM ...........................................................................6...... Depremler ... Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu ……………………………………………..2.........1............................4....................1............................ Toplanması...... Atıkların Geri Kazanımı ve Değerlendirmesi ......5................... Gürültünün İnsanlar Üzerine Olan Etkileri..............................................7.Katı Atıkların Depolanması .................................1.............................4........ 359 O. Atıkların Çevre Üzerindeki Etkileri................................................... 357 O.....................3.10....... 361 XV ...................2..........1................... 351 N.1....................................1......... Mezbaha Atıkları ................1............. Doğal Afetler .1................................ Atıkların Yakılması ...1....................... 354 O........... Titreşim ............................1.................... 359 O...........2..3........ İnşaat Gürültüsü ........ Atık Yönetimi .........................1. 356 O...8..... 359 O.....1........................................................................1.................................................................................................................1.................... 361 P...................1...................................4..............3............... Gürültü ile Mücadele ................................9.358 O.....................Atıkların Bertaraf Yöntemleri ........................................... 330 N.............................................. Psikolojik Etkileri..........Yerleşim Alanlarında Oluşan Gürültüler………………………………….................................................................... Taşınması ve Aktarma Merkezleri .....3............ Gürültünün Çevreye Olan Etkileri.............................. 330 N.................................. Havaalanları Yakınında Oluşan Gürültü ................2.............1............................................. Fizyolojik Etkileri....... 359 O......1...................... 353 O......1..........1............................................... Gürültü Kaynakları ........................................ Performans Üzerine Etkileri.......1.............1........................................................ Gürültünün Sosyal Çevreye Olan Etkileri....... AFETLER........................................2.................1..4............4................1...........................................1.................5............................................... 360 O...........................................1........ 360 O......................... Katı Atıkların Biriktirilmesi...............................................1..8............................. Fiziksel Etkileri ..................4...... 329 N..................................4...... 358 O............... Endüstri Gürültüsü .. 351 N.............1..........4.......................... 360 P.... Trafik Gürültüsü ..................................................8................................................................................

............................... Sağlık Kurumlarının Dağılımı ....1............... 370 P............2... Afetler ve Büyük Endüstriyel Kazalar ...........1............................................... 375 P.1........................................... 383 R..............2.............................................. 367 P.......................... Otlak ve Sazlık Yangınları ................................... 391 R.........3.......3.......................... Ölümlerin Hastalık.......... 396 XVI ........... Aile Planlaması Çalışmaları............. Heyelan ve Çığlar.................... 370 P.......... 388 R.............. Orman.......................................2.... Seller.....3.....................3.............5............6....1............................... Radyoaktif Maddeler........................................ 385 R............................................. Denize Dökülen Petrol ve Diğer Tehlikeli Atıklar..................................................... 374 P........................................... Ormanlar Üzerinde Biyotik veya Abiyotik Faktörlerin Etkileri: ............3....................2...5.....................................6......................................2.......... Kullanma ve Sulama Suları .................. Aşılama Çalışmaları.................2..1.............................................. 395 R..................2...................3........... Afetzedeler ve Mültecilerin Yeniden İskanı .... 387 R........ 384 R........................ 368 P......... 368 P............... Fırtınalar .........4.............................1....................... 372 P..............3.................... İlkyardım Servisleri...... SAĞLIK VE ÇEVRE........................ Denizler ......................... İçme.................... Afetlerin Etkileri ve Yardım Tedbirleri ................................2....... Çevre Kirliliği ve Zararlarından Oluşan Sağlık Riskleri.......3....................................................... 376 R.........................................2............................2..... Diğer Afetler....... Su Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri:......5................... 368 P.................................................................2........... 377 R.....................3... 373 P................ Gürültünün İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: .................3....1.......... 387 R............. Atıkların İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: ...................................3............................................................................... 363 P...................................6......... 384 R.............................1. 368 P...........1..........2..........1............. 365 P........4.......1.....1. Temel Sağlık Hizmetleri ... Bebek Ölümleri............2.......................... 377 R...................................... Tehlikeli Maddelerin Yurtiçi ve Sınırlar arası Taşınımı İçin Alınan Tedbirler ................. 394 R.................................... Yaş ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı ............ 376 P................................................1.............1....2.........................2.3............... Bulaşıcı Hastalıklar...............................................3..............................1.....P....................................................... Tehlikeli Maddeler .... Zoonoz Hastalıklar ....................2......... Kentsel Hava Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: .........1...................1................................1....1..............1.........2........ 377 R..........7............................................................................ 385 R......... Yangın Kontrol ve Önleme Tedbirleri ...........4.............. Gıda Hijyeni......................................2........ 391 R.............................................................. 366 P............Sivil Savunma Birimleri ............................. 379 R.........4.....................1..................

............................... 398 S.....3............1................ Çevre Duyarlı Arazi Kullanım Planlaması................ Pestisitlerin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri:.... 396 R......... 404 T. Çevre Kirliliğinin ve Çevresel Tahribatın Önlenmesi............................... 400 S...2.. 402 T..... 403 T..................................... ÇEVRE EĞİTİMİ.................................. 398 S........................................................................................................................ Korunması ve Geliştirilmesi ..... Çevre Dernekleri . 404 T...............5.............................6....... 404 XVII ....2....................... 402 T...2.................... Çevre Vakıfları ........................................... 401 T..................... ÇEVRE YÖNETİMİ VE PLANLAMA ............................................................................... Kamu Kuruluşlarının Çevre Eğitimi İle İlgili Faaliyetleri .........R............ 403 T..7.............. Çevreyle İlgili Federasyonlar .............................................. 397 S.1.. 401 S..................... Çevreyle İlgili Gönüllü Kuruluşlar ve Faaliyetleri.........4........................................................ Çevresel Etki Değerlendirmesi.............................................5...........2...............2..2.......... Doğal Kaynakların Ekolojik Dengeler Esas Alınarak Verimli Kullanımı..............2...................................... Ekonomik ve Sosyal Faaliyetlerin Çevrenin Taşıma Kapasitesini Aşmayacak Biçimde Planlanması .........2.................. 400 S...................... Çevrenin İnsan-Psikososyal İhtiyaçlarıyla Uyumunun Sağlanması.........................................2.......3................ 397 R.......................................... İyonize Radyasyondan Korunma:...............................1........................................................................................... Baz İstasyonlarından Yayılan Radyasyonun İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri..........6........

......43 Tablo C...........İlimize ait mahalli basınç ortalamaları ........28 Tablo B..............38 Tablo C...................11..............10.. 61 Tablo C.......7.....................47 Tablo C......... Merkez İlçede Bulunan EKHKKY’ne göre Emisyon İznine Tabi Tesislerin Emisyon İzin Durumları ve İlçelere Dağılımı.................... İlimize ait kar ve don durumu...................39 Tablo C....... Isınmada Kullanılacak Briket Kömürlerin Özellikleri .................. Isınmada Kullanılacak Yerli Kömürlerde Aranacak Özellikler ..45 Tablo C..................... Hassas Yöreler……………………………………………………………….......... İlimize ait Sıcaklık ve Güneşlenme Değerleri....34 Tablo C...................................16....... EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı ...................5....İlimize ait Sis ve Nispi Nem değerleri........5............................................1........... 15 Tablo B......................19 Tablo B..........3.....................................15..............47 Tablo C.........18-A......13....60 Tablo C................... Mera Islah ve Amenajman Çalışmaları………………………………………..................... 2005 Yılı Mera Islah Çalışmaları ...18-B......20 Tablo B.....2.......3.........46 Tablo C.....................6...............14....................17........... İlimize ait yağış tablosu......19 Tablo B..........37 Tablo C.......4............4...... Isınma Amaçlı İthal Taş ve Linyit Kömürlerde Aranacak Özellikler (Satışa Sunulan) .............. ................1..........8............................................46 Tablo C................41 Tablo C.....İlimize ait buharlaşma değerleri aşağıdaki tabloda görülmektedir...................TABLOLAR LİSTESİ Tablo B............................ Mera Tespit...34 Tablo B................ .12.................…………………………………………………59 Tablo C...................................................9............ EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı ......... Tahdit Ve Tahsis Çalışmaları Mera Yönetim Birlikleri......... 58 Tablo C................ Biyokütle Briketlerinde Aranacak Özellikler....................... Sanayi Amaçlı İthal Edilen Kömürlerde Aranacak Özellikler ........ 41 Tablo C........................40 Tablo C.. Rezerv ve Tenör Bilgileri..................................Maden Varlığı....... Yağış ve Kuraklığın Yıllara Göre Dağılımı ...47 Tablo C............18-C EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam XVIII ........................................................................................................... Samsun İli Linyit Üretimi.. Metalik Madenler ...... İlimize Ait Rüzgar Değerleri................6.... 2005-2006 Kış Sezonunda Kömür Satış İzin Belgesi Verilen İthalatçılar................................ Uygunluk Belgesi Verilen Yerli Kömür Üreticileri …………………………45 Tablo C......................................... EKHKKY Liste A’ya göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı…….....................7.....42 Tablo C........................................2......................... ..

......... Abdal Irmağı-Çakmak Barajı Çıkışı Kirlilik Analizi .................... İl Sınırları İçerisinde Yer Alan Su Kaynakları ve Bu Kaynakların Kirlenme Nedenleri ..........Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı .21.... Çarşamba Ovası Yeraltı Suyu Bilançosu..23.....................113 Tablo D...............................................117 Tablo D... 80 Tablo D.................... Çakmak Barajı... Barajlar ve Su Rezervuarları ....63 Tablo C.16....136 XIX .....................63 Tablo C......13..................114 Tablo D.......83 Tablo D.....................19..................3................................................... Hasan Uğurlu Barajı.................. Samsun........................................................................................................76 Tablo D...120 Tablo E......2............................21....Başlıca Nox Kaynakları............................ Tersakan Çayı...Ladik Gölü Regülatör Çıkışı Kirlilik Analizi .....12...........18......23......9...............111 Tablo D..................................................................131 Tablo E...................112 Tablo D....1.......97 Tablo D..78 Tablo D............19 Mayıs Barajı Membaı Kirlilik Analizi .................................................79 Tablo D.... 2005 Yılı Ocak-Şubat-Mart Ayı İtibariyle Benzin Ve Motorin Tüketimleri ... 2005 Yılı Samsun İli Gübre Tüketim Miktarlarının İlçelere Göre Dağılımı ......................... Egzoz Emisyon Ölçümü Yapılan Araç Sayıları ............Vezirköprü Karabük Göleti ......... 94 Tablo D...77 Tablo D.........81 Tablo D.............. Samsun İlinde Tuzluluk Ve Sodiklik Problemi Bulunan Toprakların Etkileme Durumları ................ Göletler..... 2005 Yılı İlimizde Trafiğe Kayıtlı Araç Sayıları İl Merkezi Ve Geneli ……...........63 Tablo C.............. Divanbaşı Göleti.................................82 Tablo D...6.1. Bafra Ovası Yeraltı Suyu Bilançosu ..7.............. Terme Çayı......................................... 2005 Yılı Samsun İli Zirai Mücadele İlaçları Tüketimi .................20....................................... Suat Uğurlu Barajı.........108 Tablo D......................................................2......15.......................Samsun İlinin Yüzölçümü Toplam 957.....110 Tablo D.................................... Atık su Arıtma Tesisleri ve Deşarj Noktaları........................ Göller...............................................Engiz Deresi.................... Güven Göleti . .........134 Tablo F.........................................................................................................17.......11........................................120 Tablo D. Kaynaklar ve Debileri ..........109 Tablo D..............................................4......................................20..................5..............................................Samsun Orman İşletme Müdürlüğünün ağaç türleri itibariyle orman dağılımı .................................................Kavak Kozansıkı Göleti ...........115 Tablo D............................Aylara Göre SO2 ve PM Emisyonları.................................................................10.................62 Tablo C....................... 62 Tablo C......Değirmendere (Baraj Gölü Çıkışı ) Kirlilik Analizi ............................... Derbent Barajı .......1............................... Samsun..900 Ha Olup Dağılımı .............14..... Tersakan Çayı-Havza Çıkışı Kirlilik Analizi ..... Yeşilırmak.......106 Tablo D..............................Çarşamba Çıkışı Kirlilik Analizi............22.........................84 Tablo D....22..19............... Kürtün Çayı-Kadıköy Barajı Yeri Kirlilik Analizi............................................65 Tablo D........8..

..................................Tablo F............................İki Yaşamlılar ve Sürüngenler Listesi ............Oteller...3.................Belediye Belgeli Turistik Tesisler ........................137 Tablo F..............189 Tablo G...Lokanta.........14................................2.......................16..............................................................137 Tablo..... Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü Dahilindeki Ormanların Ağaç Türlerine..194 Tablo H.4........................................ Samsun Orman İşletme Müdürlüğünün 2005 Yılı Üretim Program ve Gerçekleşmesi .5............... Tahdit Ve Tahsis Çalışmaları Mera Yönetim Birlikleri ....................10..........1..........................................2005 Yılı İstatistiki Verilerine Göre Tarıma İlişkin Temel Bilgiler .....................................Kadastro Geçmemiş Köylerde Tespit Çalışmaları...............................153 Tablo F.............................13............................. Bafra Orman İşletme Müdürlüğü Bünyesinde Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Orman Dağılımı............................................12.......... Samsun Orman İşletme Müdürlüğü bünyesinde Özel Orman-Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Dağılımı.............7...........142 Tablo F............149 Tablo F..... 2005 Yılı Tesislerde Kalan Turist Sayıları ............................................................190 Tablo G.........................151 Tablo F............137 Tablo F.........Bafra Orman İşletme Müdürlüğünün ağaç türleri itibariyle orman dağılımı..195 XX ..194 Tablo H.8........................Tarım Arazilerinin Dağılımı .4.......Kuşlar Listesi...........................................144 Tablo F.......................... ........137 Tablo F.....................................................189 Tablo G.... Bafra Orman İşletme Müdürlüğünün 2005 Yılı Üretim Program ve Gerçekleşmesi................. Balıklar Listesi .Mera Tespit.........................9....141 Tablo F......................... Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünün Ağaç Türleri İtibariyle Orman Dağılımı.11.................................................190 Tablo G...............6...3..............138 Tablo F..................F.......... Kapladığı Alanlara Ve Bu Alanların Nitelik ve İşletme Biçimine Göre Dağılımı ......................................................... Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü Tarafından İşletilmekte Olan Devlet Ormanlarından Hasat Edilip Kullanıma Sunulan Belli Başlı Orman Ürünlerinin Yıllara Göre Miktar Ve Çeşitleri.......................................17..........................Samsun Orman İşletme Müdürlüğünce 2005 Yılında Orman Kadastro Çalışması Yapılmak Üzere Programa Alınan Köyler ......................... ...............2.139 Tablo F.......................................1..........................5.................. ........................................................................Flora Listesi.........Seyahat Acenteleri .................................................................................156 Tablo G.. Gazino ve Bar......143 Tablo F......15........................................................2005 Yılı Mera Islah Çalışmaları.........................................................................Samsun İlinin Agro – Ekolojik Alt Bölgeleri .191 Tablo H...........2...................... Memeliler Listesi ..................................3..............................................................................18.................138 Tablo F.......................142 Tablo F.......................................................... 136 Tablo F.

....17......................210 Tablo H...................................................................29.............7....233 Tablo H..............197 Tablo H. Samsun İli Alt Bölgelere Göre Yem Bitkileri Ekiliş Alanları (ha........................237 XXI ................218 Tablo H....13............227 Tablo H.............................205 Tablo H..................... Samsun İli 1982 – 2003 Yılları Arası Pirinç Üretimi ...............198 Tablo H.........22...................) ..208 Tablo H.......203 Tablo H...............................Türlerine Göre Kümes Hayvanı Sayısı Ve Yumurta Üretimi...............220 Tablo H...............231 Tablo H............................207 Tablo H..... Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Tahıl Üretimi ... Samsun İli 1982 – 2003 Yılları Arası Pirinç Üretimi .....................207 Tablo H.........................................36..........25.......34......) ....27............Yıllara Göre Türkiye Fındık İhracatı (ton).....2003 – 02.......)..8..217 Tablo H...Sebze Ekilen Alan Üretim ve Verimi .................. Meyve Ağaç Sayısı Ve Üretimi ........33............. Samsun İli 1993 – 2004 Yılları Arası Soya Üretimi ...........11 Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı(Ha) ........ Samsun İlinde Hayvansal Üretimin Yıllara Göre Değişimi ..225 Tablo H.........221 Tablo H. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi ............ Irklara Göre Büyükbaş Hayvan Varlığı ...........Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında Kanatlı Hayvan Varlığı ...İllere Göre Fındık Dikim Alanları (Ha........ 02.12 Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi ......... Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında Sebze Üretim Alanları (Ha........28.Türkiye Fındık İthalatı .237 Tablo H..........................14..09....................................26............) ...............15...............215 Tablo H..219 Tablo H...................211 Tablo H................206 Tablo H.........................................................23............2005 Yılı ................................ Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkilerinin Ekiliş Alanlarına Dağılımı (ha) .....32..........35......... 1997 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Sebze Üretimi .......... Endüstriyel Bitkiler Ekiliş Ve Üretimi...........................228 Tablo H.....................18.....196 Tablo H...10....................Türkiye’de Fındık Üretimine İzin Verilen Sahalar . Samsun İli Alt Bölgelere Göre Sebze Üretimi ...........................20.........16..................196 Tablo H...... Samsun İli 1993 –2004 Yılları Arası Ayçiçeği Üretimi.... Samsun İli 1993 – 2004 Yılları Arası Mısır Üretim Potansiyeli .................................2004 Tarihleri Arasında Türkiye Fındık İhracatı.................07..... 1997 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Et Üretimi ........................................ 1994 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Süt Üretimi ..........................Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı (ha....24......19... Yem Bitkileri Ekiliş Ve Üretimi ...............21.........................213 Tablo H...............199 Tablo H. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Yem Bitkilerinin Üretimi .........9...........31........224 Tablo H................30..................208 Tablo H.......................................................................................206 Tablo H.........6.......4.......... Baklagiller Ekiliş Ve Üretimi..................Buğdaygiller Ekiliş ve Üretimi .............Tablo H......................209 Tablo H......................232 Tablo H..............230 Tablo H........................5.

................................................. Samsun İl Sınırları İçinden Geçen İl Yolları Toplamı ....48..2005 Yılı Su Ürünleri Faaliyetleri Yetiştiricilik Çalışmaları ..40.............................. Gübre Kullanımı .......283 Tablo L....49......46........42....................) ..............................263 Tablo K.......239 Tablo H................ Samsun İçme suyu Arıtma Tesisleri 2005 Yılı Su Kalite Raporu .....277 Tablo L..4..........................45..........254 Tablo K.......................................................................47...238 Tablo H...39. İlde Avcılık ve Yetiştiricilik Yoluyla Elde Edilen Su Ürünleri ............... Rezerv ve Tenör Bilgileri ....241 Tablo H..............3...................................3.......7............................................259 Tablo K.....................241 Tablo H.... Sanayi Tesisleri Arıtma Tesisi ve Deşarj Durumları ....281 Tablo L..8.........................................283 Tablo L......................... Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler .Alt Bölgeler Bazında Su Ürünleri Yetiştiriciliği ................ Samsun ve İlçeleri Mesafe Cetveli……………………………………………284 XXII ........4..1.245 Tablo H............2......1.........................................248 Tablo J................. Samsun İline Ait Doğal Gaz Boru Çapı ve Hat Uzunluğu ......247 Tablo I.... Vezirköprü Sanayi ........................240 Tablo H....................Pestisit Kullanımı ....Su Ürünleri Destekleme Çalışmaları ..................240 Tablo H...............251 Tablo J........258 Tablo K.........................261 Tablo K............................. Sanayi Parsellerindeki Faaliyetler ........2005 Yılı Kültür yolu ile üretim ..................Gübre Tüketiminin İlçelere Göre Dağılımı ..................264 Tablo L....................................245 Tablo H.260 Tablo K........Yararlanılan Elektrik Enerjisi Kaynakları ve Üreten Kuruluşlar .....246 Tablo I.......7...43.....9............10................2.................. Samsun Sanayinin Sektörler İtibariyle Sayıları ..................Tablo H......................239 Tablo H......................... Terme Sanayi ………………………………………………………………. Samsun İline Ait Doğal Gaz Kullanım Miktarı ve Kullanım Yerleri ........238 Tablo H...................5...................... Değerlendirme Ve Yetiştiricilik İşletmeleri .....Su Ürünleri İşleme...........................256 Tablo K..41.............6......259 Tablo K...........................37..5............. 2005 Yılı Avcılık yolu ile üretim .....................2...... Küçük Sanayi Siteleri ...6.260 Tablo K..... Elektrik Abone Sayıları ......... Havza Sanayi…………………………………………………………………........................Maden Varlığı..................282 Tablo L....44................282 Tablo L...................................................1.Elektrik Tüketimlerinin Sektörel Dağılımı (1997) ..................... Çarşamba Sanayi……………………………………………………………..........240 Tablo H.. Samsun İlinde avcılık ve Yetiştiricilik Yoluyla Su ürünleri Üretiminin Yıllar üzerinden Değişimi (kg........İlçelere Göre Kümes Hayvanı Sayısı Ve Yumurta Üretimi -2005 .260 Tablo K..... Samsun İl Sınırları İçinden Geçen Devlet Yolları Toplamı ..........1..........2............... Samsun İli Sınırları İçerisinden Geçen Enerji İletim Hatları ............38.. Bafra Sanayi ..........240 Tablo H.................Samsun İlinde 2003 Yılında Arıcılık Yapan Köy Ve Kovan Sayıları ................

.288 Tablo L..1.Tablo L..................................................9........298 Tablo M......14...........314 Tablo N.....................309 Tablo M...................Nüfus Yoğunluğu ve Hane Başına Düşen Nüfus .......... İl Sınırları İçinden Geçen Devlet... 2004 Yılı Nüfusun Yaş Grupları Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2004 ................ bölge Müdürlüğü’nün 2000-2001-2002 yıllarında Sürdürülen projeler ................311 Tablo M.......................3..........5..........Doğal Nüfus Artış Hızı ........................................2...................11..........Nüfusun Eğitim Durumu Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2005 ...............305 Tablo M............. Genel Nüfus.....................289 Tablo L....1... Telefon Kablolarının Yeraltından Ve Havai Olarak Geçme Oranları .......................................308 Tablo M.290 Tablo M........ THY İç .................................................. 2004 Yılı Nüfusun Yaş Grupları Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2004 ................. Samsun İli BTS Sayıları ........Aralık 2004) ..................2004 Yılı Nüfusun Öğrenim Durumu ............................8................ 12....................B.................286 Tablo L................................13...............................12................296 Tablo M................Aralık 2005) ....................................3.........................................................................312 Tablo N...Kaba Doğum Hızı ..........284 Tablo L...........................Yılanlıdere Çöp Sahasına Atık Getiren Belediyelerin Aylık Atık Miktarları (Ton/Ay) . 2005 Yılı Samsun İl ve İlçe Belediye Başkanlıklarından Temin XXIII .....Sayılarla İlçe Köy Bucak ve Belediyeler: ... TCDD Samsun Limanı Gemi Trafiği .... ..................................8......307 Tablo M...............................................297 Tablo M.....................................2001 Tarih Ve 24460 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Yönetmelikte Limit Değerler ......................................300 Tablo M.Giden Yolcu Sayıları ....306 Tablo M.................14.10........................15...................................311 Tablo M..............................Aralık 2004) ..............................7..............................6.......313 Tablo N...................2.11...........................296 Tablo M............................................. Sosyal ve Kültürel Tesisler .......301 Tablo M........Yıllara Göre Hayati İstatistikler ................ TCDD Samsun Limanında 2004 Yılında Elleçlenen Eşyanın Gruplara Göre Dağılımı (Ton) ..............................................................İller Bankası 16......................13......299 Tablo M...........................Dış Hat Toplam Gelen ......289 Tablo L........İşsizlerin Vasıfları ................. 2005 Yılı Nüfusun Yaş Ve Cins Gruplarına Dağılımı ..........................................................286 Tablo L.....................................................288 Tablo L....... Vasıflı ve Vasıfsız İşsizlik Sayıları ......................................... 2005 Yılı İçinde Samsun Genelinde Yapılan Atık Analizi Sonuçları .8..................310 Tablo M......................... Samsun İlinde Çalışanların Sektörler İtibariyle Dağılımı .... Samsun İli Emr Ölçüm Sonucu İstatistikleri . İl Ve Çevre Yollarındaki Yıllık Ortalama Günlük Trafik Sayısı ..............................A...................................13...........9.....12............................................4.........10..............07..........

....322 Tablo N............................... Sağlık Kuruluşlarından Oluşan................23............20......331 Tablo O....... Tarım.........324 Tablo N............316 Tablo N....5..321 Tablo N......14..................5 Arasında Olan Depremlerin İnceleme XXIV ................................. Metallerin Ve Plastiklerin Biçimlenmesi ve Fiziki Ve Mekanik Yüzey İşlenmesi Atıkları ......12.......................................................317 Tablo N..........326 Tablo N.........6.. Astarların (Boyalar...............................315 Tablo N.......................................0 İle M=7.. İnsan Ve Hayvan Sağlığına Ve/Veya Bu Konulardaki Araştırmalara İlişkin Atıklar (Doğrudan Sağlığa İlişkin Olmayan Mutfak ve Restoran Atıkları Hariç) ........ Sunta Ve Mobilya Üretimi..........................................317 Tablo N................................1...........318 Tablo N.....358 Tablo P........... Yıllar Ve Varillerin Depoya Nakledilişleri (1988-2003 ) ......329 Tablo N............316 Tablo N... Çıkarılması..Deri Kürk Ve Tekstil Endüstrisi Atıkları .... Deniz Ürünleri Üretimi........21......... Katı Atıkların Bertaraf Yöntemleri ve Yerleri ...............................13.... Avcılık ve Balıkçılık........... Fiziki Ve Kimyasal İşleme Tabi Tutulması Sırasında Ortaya Çıkan Atıklar ..320 Tablo N.......................1.Toplumun Gürültü Seviyelerinde Gösterdiği Tepki ......8... Yalıtıcılar Ve Baskı Mürekkeplerinin Üretim............... Selüloz..........................................9..330 Tablo N..................................................... Atık Varil Çıkan Yerler Ve Sayıları (1992-1993) .............. İşletilmesi................... Listede belirtilmeyen atıklar .........................................................Katı Atıkların Toplanmasında Kullanılan Araçların Belediyelere Göre Dağılımı .........15..........11..........10................... Vernikler Ve Vitrifiye Emayeler) Yapışkanlar........ Belediyeler Tarafından Toplanan Ve Bertaraf Edilen Tıbbi Atık Miktarlarının ..................18...........7.... Isıl İşlemlerin Atıkları .........................................................................................17.................Atık Yağ Üreten Tesisler Listesi ......................................325 Tablo N........ Bahçıvanlık..........319 Tablo N........16.......Edilen Hafriyat Toprağı...................316 Tablo N... Fotoğraf Endüstrisinin Atıkları ...................... Madenlerin Aranması....19................. Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu .......................... Büyüklüğü M=4................................... Ormancılık........................................................ Ahşap İşleme.....İnşaat Ve Yıkıntı Atık Miktarı .......... Gıda Hazırlama Ve İşleme Sonucu Ortaya Çıkan Atıklar .................. Metal Ve Diğer Materyallerin Kimyasal Yüzey İşlemi ve Kaplanması Ve Demir Madeni Dışındaki Hidro-Metalürjinin Yol Açtığı Atıklar ..................322 Tablo N......... Formülasyon Tedarik ve Kullanımından (İFTK) Kaynaklanan Atıklar ..................4..............315 Tablo N. Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağ Üreten Tesisler Listesi .... Geçici Depolar Ve Atık Varil Miktarları (1988-1992) .........................22...............322 Tablo N....................................... Kağıt ve Karton Üretiminden Kaynaklanan Atıklar ....318 Tablo N.

.......... Çed Gereklidir/Çed Gerekli Değildir Kararı Verilen Faaliyetler Listesi ...........9..........372 Tablo P.......367 Tablo P....Deniz Suyu Analiz Sonuçları ............... Aşı İzlem Çizelgesi ve Sıfır Yaş Aşı Grafiği ...........1................. Samsun İlinde Su Baskınına Afetine Uğrayan Yerleşim Alanları ..........................Samsun İli Ve Bağlı İlçelerin Sivil Savunma Servisleri Yükümlü Kadroları ............. İlimizde Bulunan Kaplıcalar Hakkında Bilgiler ..361 Tablo P....387 Tablo R.......388 Tablo R.. Son 5 Yılda İlimizde Uygulanan Aşıların Dozları ve Aşılama Oranları ............... Ölümlerin Hastalık.....İlimizdeki Sağlık Kurum ve Kuruluşları .........................384 Tablo R...............................2000 Yılından Sonra Samsun İlinde Meydana Gelen Sel Afetleri Nedeni İle Altyapıları Hasara Uğrayan Belediyelerin Listesi ................14..........7.......... Çevre Eğitimi Verilen Okulların İlçelere Dağılımı ..............13..362 Tablo P.........................................................................385 Tablo R.3.2............................................ İçme...............379 Tablo R............3. Ruhsatlı Kaynak Suyu İşletmeleri .........383 Tablo R........................401 Tablo T........4...384 Tablo R................ Yaş ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı ............................ İlimizdeki Kurum Ve Kuruluşların Barındırma Kapasitesi......384 Tablo R.8..............................366 Tablo P...................................386 Tablo R..............................................363 Tablo P....................... Zoonoz Hastalıklar .. Samsun İli Heyelan Afetine Maruz Kalan Köyler .......... Kullanma ve Sulama Suları Analiz Sonuçları ..12.Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünde Yangın İle İlgili Bilgiler ....................5... Çevre Dernekleri .1.................... Sağlık Bak............1.........................................................................391 Tablo S.....377 Tablo R...........378 Tablo R.................................................Alanı Dolayında Olma Olasılığı Ve Önemselliği ..7......2004 Yılı İlimizde Görülen İhbarı Zorunlu Hastalıklardan Bazıları ..................399 Tablo S..........383 Tablo R..............................11...........404 XXV ...........365 Tablo P. Aile Planlaması Yöntemleri .........Samsun İli Ve Çevre İllerinde Meydana Gelen Son Yüzyıl Depremlerinin Kandilli Kayıtları ........................6...... Hava Kirliliği ve Risk Grupları ..................... 2005 Yılı Sağlık Kurumları Ve Özel Hastanelerin İlçelere Göre Dağılımı ...................6.4.......................375 Tablo R....5 İçme ve Kullanma Suyu Analiz Sonuçları.............. ......384 Tablo R....10............8...2..........2........

..37 Şekil H.....213 Şekil H................ Süt Pazarlama Kanalları ........................... Küçükbaş Hayvan Varlığının Yıllara Göre Değişimi ..........205 Şekil H............................... Alt Bölgeler Göre Yem Bitkileri Ekiliş Alanları Dağılımı .........235 Şekil H..................211 Şekil H.................12.. Deprem Kuşakları .196 Şekil H.........................9....Pirincin Pazarlama Aşamaları .13.......................... Alt Bölgeler Bazında Büyükbaş Hayvan Varlığı ................................................................. Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı ............................................. Samsun Uzun Yıllara Ait Rüzgar Diyagramı ..232 Şekil H.......209 Şekil H............228 Şekil H............................................................16....5.......1..20.........237 Şekil H...............3.....7 Şekil A...................ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil A......................................... Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Pirinç Üretimi ..................230 Şekil H......... Büyükbaş Hayvan Varlığı Dağılımı ................ Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı ....................... ......................... Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı ......... Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Soya Üretimi ............................................... Küçükbaş hayvan Varlığı .........8........................2............................. Yeşilırmak Deltası:.........................217 Şekil H..................... 11 Şekil B......................................7....1..................14........6........262 XXVI ......230 Şekil H. Yıllar İtibarı İle Ayçiçeği Üretimi ...15.............................................228 Şekil H...................................6 Şekil A.................. Topoğrafik Durum ........................................... Samsun İlçeler ve Beldeler .......... Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi .21........19.............. Et Pazarlama Kanalları ............................................ Samsun İlinde alt Bölgelere Göre Tahıl Üretimi ...................... Yıllar İtibarıyla Bazı Sebze Üretimindeki Değişmeler .......241 Şekil K.. Mısırın Pazarlama Aşamaları ..... Hayvan Islah Çalışmaları ..................235 Şekil H..............3......................... Küçükbaş Hayvan Varlığı Dağılımı ...................196 Şekil H...................................18............................................................................2..22.....24............... Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Mısır Üretimi ........ Kızılırmak Deltası..........236 Şekil H.....203 Şekil H................................................. 20 Şekil B........................1..................................236 Şekil H....................11.................. Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Fındık Üretimi ............................... ....18........2............ Alt Bölgeler Göre Endüstri Bitkileri Ekiliş Alanlarının Dağılımı ..............201 Şekil H... Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi………………………………………….....198 Şekil H.B.205 Şekil H....1...................................1.....A..........206 Şekil H.................................. 27 Şekil C..............10.....................17................... Kanatlı Hayvan Varlığı ...................................................................................4....23.......209 Şekil H......................................................... Alt Bölgeler Bazında Arı Kovanı Dağılımı .....................207 Şekil H............................

................Yakakent Belediyesi Katı Atık Sahası .. Asarcık Belediyesi Katı Atık Sahası .Alaçam Belediyesi Katı Atık Sahası . Eski Katı Atık Düzenli Depolama Sahası .344 Şekil N........5...............10.....332 Şekil N...335 Şekil........ 19 Mayıs Belediyesi Katı Atık Sahası ................. A......................295 Şekil M... Vezirköprü Belediyesi Eski Katı Atık Sahası ............ B............... Nüfus Piramidi .......2...............................................A.........11...... Kavak Belediyesi Katı Atık Sahası ......................A...................................................5.............274 Şekil L....336 Şekil...4..................................5.................................................1......1........................ Çarşamba Belediyesi Eski Katı Atık Sahası .............8............................337 Şekil......... Havza Belediyesi Katı Atık Sahası .......N............. Yeni katı Atık Düzenli Depolama Sahası Yerleşim Planı ............. Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası ........... A.........7... Alaçam Belediyesi Katı Atık Sahası .276 Şekil L............ 2000 Yılında Şehir ve Köy Nüfus Oranları (%) .......343 Şekil N.................................................11....................................3......N....344 Şekil N...........................................................................304 Şekil M.........................10..Şekil L.............3................... Kavak Belediyesi Katı Atık Sahası .....4......................A.N................333 Şekil...... 19 Mayıs Belediyesi Katı Atık Sahası ......... Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası ..................12........................................................Terme Belediyesi Katı Atık Sahası .......334 Şekil..343 Şekil N.. Yakakent Belediyesi Katı Atık Sahası .338 Şekil.....3...........9... Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası ......................................3........................A................340 Şekil N..........................342 Şekil N..................6......340 Şekil N.....N.........9..303 Şekil M............................................. İçme suyu Arıtma Tesisi ..332 Şekil N........................................................................8..........................335 Şekil........... Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası .......345 Şekil N..........A...............................A................... Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası .............................N.333 Şekil N.......................................... Terme Belediyesi Katı Atık Sahası ...................345 Şekil N.......3.......................... Asarcık Belediyesi Katı Atık Sahası ....... A.............................. Ladik Belediyesi Katı Atık Sahası .7.339 Şekil N..............2... Yeni katı Atık Düzenli Depolama Sahası ....................1............5.2...................... A............341 Şekil N.....................................................N.341 Şekil N......................... Samsun Büyükşehir Belediyesi Katı Atık Düzenli Deponi Sahası .............336 Şekil...................................... Havza Belediyesi Katı Atık Sahası ..................12.. B... Ladik Belediyesi Katı Atık Sahası ..4.......................6.............................. Samsun İli Emr Ölçüm Sonucu İstatistikleri ........ İçme Suyu Arıtma Tesisleri Akım Şeması ..................309 Şekil N....... Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası .N......................................................2...........................................................................................342 Şekil N................2.........295 Şekil M.............346 XXVII ...303 Şekil M.......................A.......304 Şekil M.............................................290 Şekil M.............N.... Vezirköprü Belediyesi Eski Katı Atık Sahası .. 1927 Yılında Şehir ve Köy Nüfus Oranları (%) .....................4....

.... 15 ....381 Şekil R.............................4............ Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası .. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası ...............14..... Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası .13...........................................346 Şekil N...382 Şekil R..... Kuduz Şüpheli Isırık Vakalarının Yıllara Dağılımı ...........347 Şekil N......................... Vezirköprü Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası ...........................P....................350 Şekil N...........8............14.... Yöntem Dağılımı .Yöntemi Kullanan Kişi Sayısı ve Yıllara Göre Dağıtılan A............................... E...............................350 Şekil R.14.....7.................................Şekil N..........................49 Yaş Kadınlarda A.................349 Şekil N.................... Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası ..387 Şekil R.........................................14.5..................A...... Vezirköprü Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası ....385 Şekil R.P.......... C.......... Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası ..............................349 Şekil N................1......348 Şekil N.............................380 Şekil R........Gıda Numune Sonuçları ............... 2005 Yılı İldeki Sosyal Hastalıklar ve Eğlence Yerlerinden Alınan Kan Sayısı ................... Verem Savaş Dispanserlerinde Yapılan Radyolojik ve Bakteriyolojik Muayene Sayıları ...................14....................... 2005 Yılı Frengi Çalışmaları Ve Frengi Vaka Sayısı ......... Malzemesi ..........348 Şekil N................................ Yıllara Göre A..... B.......... Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası ......................................................................2.................................13.. A... D.......................P.........389 Şekil R.................14...................379 Şekil R...........390 XXVIII ................................ Bebek Ölüm Hızı ..3.........6.............

4. ticari bir koloni olarak “Amisos” şehrini kurdular. MÖ.A. 1. Hititlerin ise “Moğol-Türk” veya “Turani” oldukları. şehrin eski isimlerinden olan Enete. Ancak. Bizans İmparatoru Justinianus devrinde şehir gelişti ve Piskoposluk Merkezi oldu.280 ‘de bağımsız “Pontus Krallığı”nı kurdular.(Kurt. Kafkaslardan gelen Kimmerler.1. bu bölgeye hâkim olup. bütün Anadolu gibi bu bölge de Doğu Roma (Bizans) nın payına düştü. Bu yerleşim yerinin ise denizden gelebilecek tehlikelerden korunabilmek gayesiyle kıyıdan uzak vadi içinde ve yerleşmenin kolayca savunulabileceği yamaç eteklerinin bulunduğu (Bugünkü Mert Irmağı Kılıçdede Mahallesi sınırları içerisinde kalan ve Gazi İlköğretim Okulu karşısındaki Öksürük Tepe (Dündar tepe) çevresindeki alan ile Sosyal Meskenlerde olduğu belirtilmekte ise de bu dönemdeki adının.395 yılında Roma İmparatorluğu ikiye bölününce. asırda Makedonya Kralı İskender. bu bölgeyi ele geçirdiler. “Pontus” adı verilen Kuzey Karadeniz’e ve Kırım’a hakim oldular ve MÖ. Simisso. Orta Karadeniz’deki eyaletlerine “Gasgas” ismini vermişlerdir. İl’e ise “Canik İli” demişlerdir. MS. bu tarih (MÖ 562) den önce Gaskarlar tarafından da burada bir yerleşim yeri kurulduğu (MÖ 3500) bilinmektedir. MÖ. Persleri yenerek Anadolu ve İran’ı istila ettiler. bütün Anadolu gibi bu bölge de Roma İmparatorluğu’nun eline geçti. Yılmaz-Dr. Daha sonra Frikyalılar. bu bölgeyi de ele geçirdiler. Sinusso ve Peiraeurs’dan hangisi olduğu tespit edilememiştir. Samsun’un Tarihi: Samsun’un tarihi Hititlere dayanır. Pontus Kralı Mitridates’in Roma İmparatorluğu ile yaptığı savaştan yenilgiyle çıkması üzerine. yukarıda da belirtildiği gibi. Selçuklu Türkleri bu şehri fethedince yeni bir yerleşim yeri daha kurmuşlar ve buraya “Samsun” ismini vermişlerdir. asırda. Yunanlaşmış Pers asıllı krallar. bu toprakların bir kısmına sahip oldular. “Samsun” ismi. 1 . Giriş TARİHTE SAMSUN İsminin Menşei: Samsun’un eski ismi Amisos’dur. bazı tarihçiler tarafından zikredilmektedir. Anadolu’nun büyük bir kısmı gibi. Aynı asırda Persler.562 yılında Miletliler. COĞRAFİ KAPSAM A. Selçuklu Türklerinin verdiği özel bir isim olup eski “Amisos” ile ne kelime olarak ve ne de mana olarak herhangi bir ilgisi yoktur. Bunu İyonyalılar (Miletliler) kurmuşlardır. Türkler şehre Samsun.) MÖ. Anadolu’da ilk siyasi birliği kuran Hititler.

1398’de Yıldırım Beyazıd Han. Bizans’ın tahriki ve Roma kilisesinin de teşviki ile başlayan Haçlı Seferlerinin birincisinden sonra Selçuklular.Muhtelif tarihlerde İslam Orduları bu bölgeye akınlar yapmışlarsa da bölgede devamlı kalmadılar. Hamza Bey. Selçuklu Türklerinden Anadolu Fatihi Kutalmışoğlu Süleyman Şah’ın komutanlığındaki Türk Ordusu. İsfendiyar oğlu Hızır Bey’in elinde bulunan Müslüman Samsun ise Çelebi Mehmed kuvvetlerine karşı koyamayacağını anlayınca. 1402 Ankara Savaşı’nda Timur’a karşı yenilmesinden sonra Timur. Trabzon’a kaçarak orada başşehri Trabzon olmak üzere “Trabzon Rum İmparatorluğu”nu kurdu. Fatih Sultan Mehmed. Samsun’u alarak. Cenevizlilerin Karadeniz Ticaretini ele geçirmeleri üzerine de Samsun limanının önemi arttı. İstanbul Haçlıların istilasına uğrayınca İmparator ailesinden olan Aleksi Kommen.Tokat ve Canik Beylerbeyi) Biçeroğlu Hamza Bey komutasındaki bir orduyu buraya gönderdi. Samsun limanı. Ceneviz Sitesi olan Kara Samsun. 14. Toroslar’a ve Fırat’a kadar Anadolu’yu Osmanlı hakimiyeti altında birleştirmişti. Gavur Samsun’a girdiği zaman kül yığınlarından başka bir şey bulamadı. Müslüman Samsun ise. Bunun üzerine Cenevizliler de şehri ateşe vererek gemilerine binip kaçtılar. Her iki şehir merkezi ile birlikte 15. Böylelikle de Samsun. Cüneyd Bey’i öldürerek Samsun’u almıştı. Bugün Gâvur Samsun’dan (Cedit Mahallesi’nde yapılan yol kazıları sırasında çıkan) bazı mezar buluntuları dışında bir şey kalmamıştır. Anadolu Birliğini sağlamak için çeşitli savaşlara giren Sultan Çelebi Mehmed Han. asırda kesin olarak Osmanlı Devletine Katılmış oldu. bütün Anadolu gibi bu bölgeyi de fethetti. bu dönemde Kırım ile olan ticareti sebebiyle oldukça gelişen Sinop yanında sönük kaldı. Amasya Sancak Bey’i olan Şehzade Murat’ın Lala’sı. Mora seferine çıkarak ve Bizans kalıntılarını sildikten sonra 1461 ‘de Ceneviz’den Güney Karadeniz’de bulunan Amasya’yı fethetti.Yozgat. şehri muhaberesiz teslim edip babasının yanına döndü. Selçuklu sultanlarından Sultan Keykavus ve kardeşi Sultan Alâeddin Keykubat. Anadolu Selçuklu Devleti çökmek üzereyken Canik Beyliği’nin başşehri olmuştu. 4. bazı kıyı şehirleri gibi bu şehri de terk ederek Anadolu içlerine çekildiler. Az bir zaman sonra da Samsun. Haçlı Seferi(1204) sırasında. Hamza Bey. 1071 Malazgirt Zaferi ‘nden sonra. Bu devirde iki Samsun bulunuyordu: Bugünkü Samsun’un bulunduğu yerde “Müslüman Samsun” ile 2-3 Km Kuzey-Batı istikametinde ve çoğunluğunu gayrimüslimlerin teşkil ettiği Ceneviz Ticaret Sitesi olan “Gavur Samsun” veya (Kara dinli/Kafir manasına) “Kara Samsun” idi. Rum Beylerbeyi (Sivas. Trabzon Rum İmparatorluğu’nu doğuya doğru iterek küçülmesini sağladı. Kastamonu’da oturan İsfendiyar (Candar) Oğullarının eline geçmişti. Birkaç yıl sonra Tacettinoğlu Hasan Bey. 1460 yılında 2.Amasya. zaman zaman bu bölgeye akınlar yaptılar. Baharda Sinop’a geldi ve himayesinde bulunan Candarlı Beyliği’ne dostça son verdikten sonra 2 . bizzat kendisi Samsun’u alarak kesin bir şekilde Osmanlı Devleti’ne kattı.Çorum. şehri karadan kuşattı. İranlı Sasanilar de. 1413 ‘te Çelebi Sultan Mehmed. asırda Osmanlı hakimiyetini kabul etmişti. Samsun’u Kubadoğlu Cüneyd Bey’e vermişti.

diğer kolejlerde olduğu gibi. 135 talebenin 108’i Ermeni. Osmanlı devrinde.Trabzon üzerine yürüdü. Tanzimat’tan sonra Trabzon vilayetinin 4 sancağından biri oldu. 6 kazası vardı. Pontusçu Rum Çeteleri tarafından öldürülmüştür. Ordu. Bu. Avrupa ‘da 19. Avrupa devletlerinin bu toprakları paylaşmak gayesiyle yürüttükleri politikaların.Yüzyılın Başlarında Bölücü faaliyetlerden Rum Pontus Cemiyetleri: 19 yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti yeni bir siyasi durumla karşı karşıya kaldı. Yüzyıl boyunca gelişen milli liberal akımın. bir tarafta da 20 yaşından büyük 3 . Fransız ve Rusların. Bu şekilde Batum ve Gürcistan kıyılarına kadar bütün Güney Karadeniz kıyıları Osmanlı Devletine katıldığı gibi Trabzon ve Rize gibi Anadolu’nun son parçaları da Hıristiyanlardan alınmış oldu. Bütün bunlar. Merzifon’da “Anadolu Koleji”nde bir tek Türk talebe yoktu. 1893’de misyonerlerin tertiplediği devlet aleyhine yapılan gösterilerin planlayıcıları arasında Merzifon Anadolu Koleji müdür olan papaz da bulunuyordu. Aynı dönemde Osmanlı Devleti “93 Harbi” (1877-1878) ile Rusya karşısında ağır bir yenilgiye uğramış.harekete geçirilmesi) idi.White’nin önderliğinde teşkilatlanmasını sürdürürken bir taraftan da itilaf devletlerinin de desteğini sağlamıştır. Osmanlı topraklarına da ulaşması kadar. böylece “Trabzon Rum İmparatorluğu” bir daha diriltilemeyecek biçimde “tarihe” karıştı. Anadolu topraklarına yayıldı. 1904 de Merzifon’daki Amerikan Koleji’nde “Pontus Rum Cemiyeti” adı altında bir teşkilat kurulmuş ve hızla çevreye yayılmıştı. on binlerce Müslüman Türk. o güne kadar Osmanlı buyruğu altında yaşayan çeşitli toplulukların bağımsızlık yolunda harekete geçmesi(veya. Kommenos İmparatorluk hanedanına son verildi. Samsun. ezeli ve ebedi Türk düşmanlığının ve Jön Türkler ile İttihat ve Terakkicilerin gaflet payları da vardır. bölücü faaliyetlerin daha da hız kazanmasına yol açmıştı. zaman bozulmuş ve yüzlerce köy haritadan tamamen silinirken. okul müdürü Mr. Osmanlı Devrinde Samsun. Sinop şehirlerini içine alacak şekilde kurulmak istenen “Rum Pontus Devleti”nin teşkili için girişilen vahşet ve katliamlarla zaman. İmparator’un teslim olması üzerine düştü. Bu şehirde askeri ve sivil tersaneler bulunuyordu. Anadolu’ya açılan bir kıyı şehri olarak sakin tarihi hayat. Sinop ve Trabzon limanları yanında ikinci derecede bir Karadeniz Limanı olmuştur. “Canik Sancağı” (Vilayeti) adıyla Rumiye-i Suğra Beylerbeyliği (Eyaleti) nin bir vilayeti idi. Papadopulao adlı bir öğretmen tarafından kurulan bu cemiyet. 27’si Rum’du. Bu bölgede bağımsız bir devlet kurmak gayesi ile harekete geçen gruplardan biri de Doğu Karadeniz’deki Rumlardı. yüzyıl başlarında bölücü faaliyetler. özellikle de İngiliz. Samsun. 20. Merkezi Trabzon’da olmak üzere Giresun. Bunda. 20. Bu durum. Denizden de kuşatılan Trabzon.” Kısa sürede birçok kasabada teşkilatlanan Pontus Cemiyeti. Okul müdürü. Amasya. öte yandan Avrupa Devletlerinden aldığı yüklü borçların faizlerini bile ödeyemeyecek duruma düşmüş ve alacaklarını toplama hakkını Duyun-u Umumiye adlı milletlerarası vasıflı bir teşkilata bırakmıştı. başta Müdafa-i Meşruta olmak üzere yeni. Devletin içine düştüğü güçsüz durumu açıkça belgeleyen gelişmelerdi. yeni kuruluşlar ile bölgede teşkilatlanıyor. bir papazdı.

çalışmalarını daha da yoğunlaştırarak. bölgede önemli bir askeri güç olarak bulunuyorlardı. öldürme. Terme ve Fatsa.000 Rum’dan 25. İstanbul’daki Rum Patrikhanesinin ve Yunanistan’ın isteği üzerine son 50 yılda Samsun ve yöresine “göçmen” adı altında yerleştirilen 50.her üyenin silahlandırılmasına çalışıyordu. 21 Mayıs’ta Harbiye Nezareti (Genel Kurmay) ‘ne gönderdiği raporda. bağımsız Canik Sancağı’nın merkez kazasıydı. birer yakalamaya başladı. Karadeniz’deki Rum nüfusunun başka bölgelere yerleştirilmesini kararlaştırdı. Giresun Bölgesinde üslenmekle birlikte Karadeniz’in hemen her yerinde baskınlar düzenleyen. 1.Ordu Müfettişi olarak Mustafa Kemal’in 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktığı gün. bu defa Samsun’a 84. Rum Çetelerine karşı bir tedbir olmak üzere bazı Laz çetelerinin para karşılığı bölgeye getirilip Rum saldırılarına karşı kullanıldığını belirtti. 9. Mütareke Yıllarında Samsun’un Durumu: 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi günlerinde Samsun. Yunan donanmasının 9 Haziran 1921’de İnebolu’yu bombalaması üzerine taşkınlıklarını iyice artıran Rum Çetelerine karşı Ankara Hükümeti. nüfusça Samsun’dan daha kalabalıktı.Dünya Savaşı yıllarında İtilaf devletlerinin açık desteğini de kazanan bölücü Rumlar. 26 Haziran 1921’de . Merzifon’daki Amerikan Koleji de kapatıldı ve yöneticileri 4 . şehirde İngiliz askerleri vardı ve Merzifon dahil. Kısa sürede 14 şube açan Müdafa-i Meşruta Cemiyeti’nin Çarşamba. Canik Sancağının 300.000 kişilik bir İngiliz-Hintli kuvveti ile çıkartma yaptılar ve halka gözdağı verdiler. Samsun ‘un bugünkü ilçeleri Ladik. Samsun ve dolaylarında 40 kadar bölücü Rum çetesi bulunduğunu Müslüman halkın kaygı ve korku içinde yaşadığını. Sancağın merkezi Samsun olmasına rağmen Bafra ve Çarşamba kazaları. Söz konusu çetelerden biri ve en kuvvetlisi.000 tüfek dağıtılması. Rum çetelerini sık.000 dolayında nüfusu vardı ve bunun (göçmen adı altında getirilenlerle birlikte) yarısını Rumlar teşkil ediyordu. Bafra. İngilizlerce de Mondros Mütarekesinin hemen ardından sadece Samsun Rumlarına 10. Havza ve Kavak ‘ta da şubeleri bulunduğu gibi Avrupa devletleriyle işbirliği yapmak gayesiyle “Mukaddes Anadolu Rum Cemiyeti” adı altında yurt dışı ağırlıklı bir teşkilatı da vardı. o dönemde Sivas Vilayeti’nin Amasya Sancağı’nın kazaları idi. Bafra. Çarşamba. yaralama gibi saldırılarda bulunarak “yok etme/Jenosit” kampanyasına girişilmesi bakımından örnek hadiselerdir. Çarlık Rusya’sından da silah almayı başardılar. Sancağın dışında dört kazası daha vardı. Mustafa Kemal.000 kadarının “Pontus Çeteleri” saflarında yer alarak Samsun ve Merkez kazaya bağlı köylerde 500 civarında kundaklama. 15 Mayıs 1919’da Yunanlıların İzmir’e asker çıkarmasından 2 ay önce İngilizler. Merkez Ordusu Komutanlığı da Pontusçulukla uğraşanlar hakkında tutuklama kararı alarak bunları birer. Havza ve Vezirköprü ise. Nurettin Paşa komutasında Sivas’ta kurulan Merkez ordusuna “tenkil hareketi” görevi verildi. sık zor durumlara düşüren “Topal Osman” çetesi idi ve Mustafa Kemal’in Samsun bölgesinde görüştüğü ilk kişilerden birisi de Topal Osman olmuştur.

Böylece.65 senesine kadar bir süre devam eden (Pont) isimli hükümetin bulunduğunu ileriye süren bazı Yunanlılık düşünceleriyle dopdolu olan Metropolitler ve reisler. ilçe oldu.yurtdışı edildi.500 tüfek ve bir milyondan fazla mermi ele geçirilmiştir. 1954’te Halk eğitim merkezi hizmete açıldı. Cumhuriyet Döneminde gerçekleşen Bazı Önemli olaylar: Mustafa Kemal Paşa 20 Eylül 1924’te tekrar Samsun’a geldi. Rumlara karşı alınan bu tedbirleri tesirsiz hale getirmek için bazı teşebbüslerde bulunmaya başlayınca da Büyük Millet Meclisi Hükümeti Hariciyeden gerekli “nota”yı almakta gecikmedi: “Pontus Devleti fikrini İstanbul’daki Rum Patrikhanesi ve Yunanistan yeniden diriltmişlerdir. 1944’te Alaçam bucağı ilçe oldu. İtilaf devletleri.886’sı kısmen affedildi. binlerce seneden beri Türklerin vatanı olan bu topraklarda bağımsız ve daha doğrusu Yunan hükümetine katılmaya hazır bir pontus rum hükümeti kurulması hülyası. 1957’de Samsun Havalimanı hizmete açıldı. Bunun için de Merkez Ordusu’nca ele geçirilen çetelerden 10. Bir çıban başı olarak senelerce etkinliğini sürdüren Rumların bu tutumu kökünden halledildi. Vezirköprü ilçesi Amasya ilinden ayrılarak Samsun’a bağlandı. Samsun bölgesindeki Rum köylerinden 2.188 Rum da öldürüldü. Türk kadınlarının ırzına geçilmiş. Fransızların elinde bulunan sigara fabrikası Tekel’e devredildi.000’den fazla Türk öldürülmüştür. Samsun ve Marmara denizi yöresinde şimdiye kadar 200. köyleri yakılmıştır. bir zamanlar “Karadeniz’e Pont Ökzen (Pont-Euxin) denilmesinden kinaye olarak vaktiyle MS. asi Rum köylerini ve onların dayanağı olmuş yerleri birer birer taramaya başladı. Sonunda. Türk’ün o asil ve asil olduğu kadar da vakur ve deviren tokadı ile tarihe havale edilerek sonuçlanmıştır. 1934’te Kavak bucağı. 1946’da Verem Savaş Dispanseri hizmete açıldı. 1953’te SSK Hastanesi hizmete açıldı. 1960’ta Samsun Limanı hizmete açıldı. 5 . Türk uyruklu Rumlar. Pontus hayali ile başlayan Rumların elebaşları ve onların yardakçıları tamamen yok edildi. Merkez Ordusu kuvvetlendirilerek sayısı artırılmış ve 1922 yılının başlarından itibaren de Pontus ayaklamasının bastırılmasına geçilmiştir. 1927‘da Elektrik Şebekesi hizmete açıldı. Bu arada Samsun ve Trabzon metropolit merkezleri basılarak çok sayıda silah ve belge ele geçirildi. Bunun için de bölgeye dağılan milli kuvvetler. 29 Ekim 1930 ‘da Gazi Kütüphanesi hizmete açıldı. 1959’da Kızılay kan merkezi kuruldu. 1929‘da Samsun su şebekesine kavuştu. Karadeniz Rumlarını etkisiz hale getirmek için Anadolu içlerine nakledilmektedirler. Orduya sığınmayıp direnen 11. Anadolu içlerinde oturmak zorunda bırakılan Rum kadın ve çocuklar da 1923 yılı başlarında vapurlara bindirilerek Yunanistan’a sürüldü. Yunanistan tarafından silah altına alınmaktadır. 1932‘de Samsun-Sivas demiryolu hizmete açıldı.

1973’te Belediye sarayı hizmete açıldı. 1996’da Samsun içme ve Kullanma suyu projesi tamamlandı. Samsun İlçeler ve Beldeler Kaynak : Samsun Valiliği Mahalli İdareler Müdürlüğü. 1968’de Karadeniz Bakır İşletmeleri hizmete girdi.3. 1982’de 19 Mayıs üniversitesi öğretime başladı.Uygulama Ocak 1998 A. İl ve İlçe Sınırları Şekil A. 1997’de Samsun Kalkınmada Öncelikli Yöre Statüsüne alındı. 1970’de Samsun Azot fabrikası üretime başladı. İlin Coğrafi Durumu Karadeniz sahil şeridinin orta bölümünde Yeşilırmak ve Kızılırmak nehirlerinin Karadeniz’e döküldükleri deltalar arasında yer alan Samsun ili 9. 2005.1.2.1961’de Samsun Fuarı hizmete açıldı. 1979’da Samsun şehirlerarası tam otomatik telefon görüşmesine açıldı. Coğrafi konum olarak enlem kuzey 40° 50’ .579 Km²’lik bir yüz ölçüme sahiptir. A. Boylam doğu 37° 08’ ve 34° 6 .41° 51’ .

batısında Sinop. İlin Topografyası ve Jeomorfolojik Durumu Şekil A. Jeolojik Yapı Samsun’da genç delta ovalarında alüvyonlar bulunmakla birlikte. Güneydeki dağlık kesime geçiş alanı 7 . dağlık kesimle kıyı şeridi arasında kalan yaylalar. Birincisi güneyindeki dağlık kesim .2. güneyinde Tokat ve Amasya . Samsun ili yeryüzü şekilleri bakımından üç ayrı özellik gösterir. yaylalarla Karadeniz arasındaki kıyı ovalarıdır. ikincisi. 1. A. yurdumuzun tarımsal potansiyeli en yüksek ovalardan Bafra ve Çarşamba ovaları yer almaktadır. Bölge Müdürlüğü. Kızılırmak ve Yeşilırmak akarsularının delta alanlarında oluşmuş kıyı ovalarında.Güney batısında ise Çorum illeridir. 2005. dik yamaçlarla ayrılmış taraçalarda eski alüvyonlar görülmektedir. üçüncüsü. Kuzeyinde Karadeniz’in yer aldığı ilimizin komşuları. Topoğrafik Durum Kaynak : DSİ 7.4. doğusunda Ordu.25’ dır.

Aynı dağların iç kesimlerinde killi. Samsun’da Eosen. Böğürtlen tepe 950 metre. batı-kuzeybatı yönünü takip eder. killi-kireçli tortularla kaplıdır. Çangal Dağları denir. Yükseklikleri az olan bu dağ sıraları Karadeniz ile iç kesimler arasındaki ulaşıma engel olmazlar. Bu dağlar Ünye-Çarşamba kesiminde doğu-batı. Ladik ilçesi ve Amasya arasında bulunan Akdağ zengin orman yapısına sahiptir. -Akdağ: Samsun ilinin en yüksek dağı olan Akdağ ın yüksekliği 2062 metredir. batıdakine ise. Kıyı dağları Kretase lavlarından oluşmuştur. Dağlar Samsun ili topraklarının Karadeniz kıyıları düzlüklerle. Bunlardan doğudakine Canik Dağları.Sofu alan ve Örencik 800 metre. Bölge. -Kunduz Dağları: Samsun ili Vezirköprü ilçesi toprakları üzerinde bulunan Kunduz Dağlarının yüksekliği 1783 metredir. -Nebyan Dağı: Samsun’un kuzey batısında bulunan Koca Dağın batısında bulunan Nebyan Dağı’nın yüksekliği 1224 metredir.neojen yaşlı. yükseklikleri fazla olmayan dağ sıraları ile kaplıdır. Bu dağlardan başka.Kavak ilçesinden sonra yer alan Hacılar dağının yüksekliği 1150 metredir. • Doğuda Büyük dağ ve Topuzlu 950 metre. Kretase ve Neojen dönemli oluşumlara sıkça rastlanmaktadır. • Güney doğuda Akpınar 900 metre. 2. çakıllı tortular bulunur. Karadeniz kıyıları ile bu kıyılara içeriden paralel olarak uzanan yüksek dağlar arasındadır. güneye uzanan iç kesimleri ise. -Çangal Dağları: Samsun ili sınırlarının batı ucundan içeri giren Çangal Dağlarının büyük bir kısmı Sinop ili sınırları içerisindedir. -Sıralı Dağlar: Samsun ilinin önemli yüksekliklerinden birisi olan Sıralı Dağlar Kavak ilçesinin doğusunda yer alır ve yüksekliği 1300 metredir. Doğudan batıya doğru uzanan ve birbirinin devamı olarak görünen başlıca iki sıra dağ vardır. -Canik Dağları : Büyük bölümleri Ordu ilinde bulunan Canik Dağlarının batı uçları Samsun topraklarında bulunur. Ünlü kunduz ormanları ile birlikte anılan dağ orman ürünlerinin çokluğu ile ülke çapında bir şöhrete sahiptir. İç kesimlerde Neojen tortular ve yer yer alüvyonlarla kaplı ovaların güneyinde de birinci ve ikinci zaman yaşlı ve kıvrımlı kayaçlar Kretase ve Eosen Flişlerine rastlanır. Samsun-Bafra kesiminde doğu-güney. Geniş alanlarda ise volkanik oluşumlar görülmektedir. Çangal dağlarının ortalama yüksekliği 1500 metredir. Bundan sonra mahmur dağlarını görmekteyiz. -Kocadağ: Samsun ilinin kuzey kesiminde Kavak ilçesi yakınlarında bulunan Kocadağ 1310 metre yüksekliktedir. -Hacılar Dağı: Ankara -Samsun karayolu üzerinde. 8 .

Akış hızı ise 4 ila 6 km arasındadır. Kargı civarında kuzey doğu Samsun-Sinop sınırına girer.en kurak mevsimde su yüksekliği 9 metre doğu sahilinde ise 5. Ters akan Çayı. Genişliği 30 metre derinliği yaklaşık 1 metre olan Terme çayı çeltik tarlalarına hayat verir. Kara boğaz Deresi.5 metredir. • Kızılırmak: Sivas’taki kızıl dağından doğan Kızılırmak Türkiye’nin en uzun akarsuyudur.Erbaa ilçesinden geçerek Çarşambaya ulaşan Yeşilırmak ilçeyi ortadan ikiye bölerek. kanalla birbirine bağlanmış iki göl görünümümdedir. 9 . Terme hudutları içerisinde bulunan gölde balıkçılık yapılmaktadır. Uluçay. Kürtün Çayı. Saniyede 21 metreküp su akıtır. • Ladik Gölü: Ters akan ırmağının kaynağını teşkil eden Ladik gölü Ladik’e 10 km uzaklıktadır. Hızırilyas.Çarşamba ve Ladik ilçelerinde toplanmıştır. 4. Gölün uzunluğu 5 km genişliği 2 km ve yüz ölçümü 10 km karedir. Mert ırmağı sağ yönünde Çadır tepe 110 metre. Termeye 20 km uzaklıkta bulunan göl. yüksekliklerinde tepeler de mevcuttur. Simenit etrafındaki sazlıkları besleyen Terme çayı ilçeyi ikiye bölerek Karadeniz’e dökülür. Akçay. İncesu. Bafra yakınlarında yapılan ölçümlere göre en kurak zamanda genişliği 46 metre derinliği 1. Gölde kefal ve sazan balığı avcılığı yapılmaktadır. Devres ve Gök ırmağı Kızılırmak’ın önemli kollarındandır. Bu akarsulardan başka bölgede Mert Irmağı. • Liman Gölü: Bafra ya 20 km uzaklıktadır. • Simenit Gölü: Simenit Gölü Terme çayı yatağının değişmesi ile meydana gelmiştir. Osmancık ilçesinden Karadeniz bölgesine giren ırmak 1151 km uzunluğundadır. Delice. Uzunluğu 416 km olan Yeşilırmak’ın akış hızı 5 km.fırtınalı zamanlarda zaman zaman deniz suyunun göle karışması ile dolar. Kürtün ırmağının sağında limana doğru uzanan Toraman tepe 125 metre. Liman gölünün güneyinde Balık gölü kuzeyinde ise Kara boğaz gölü vardır. Göller Bölgedeki göller zaman zaman değişen akarsu yataklarından meydana gelmiştir. 3.30 metredir. Gölde alabalık ve turna balığı bulunmaktadır. Bafra’nın batısında kollara ayrılan ırmak Bafra Burnundan Karadeniz’e dökülür. Bu kolların uzunluğu bazı yerlerde 2000 metreyi bulur. Kavakta Kocaçal tepe 913 metre. Ballıca deresi ve Güdedi gibi irili ufaklı akarsular vardır.• • • • Güney doğuda Saltuk tepesi 1150 metre. • Terme Çayı: Terme çayı Kara ormandan doğar. Kışın yağmur suları ile beslenen göl. Esenli. Balıkçılık yanında geniş bir sazlık alana sahip olan Ladik gölünden toplanan sazlar hasır yapımında kullanılır. Üç taşlar bölgesinde Ters akan ırmağı ile birleşir. Yörenin gölleri Bafra. Cıva Burnundan Karadeniz’e dökülür. Akarsular • Yeşilırmak: Yeşilırmak nehri Köse Dağlarından çıkar .3 km büyüklüğündeki göl bazı kollarla denize açılmıştır.

ve 4. Kirazlıktan başlayan Çarşamba Ovasının yüz ölçümü 89.76. Projenin amacı enerji üretimi ve Çarşamba ovasının sulanmasıdır. • Hasan Uğurlu Barajı ve Hidro Elektrik Santrali: Baraj . 6. 4.Karagöz. Barajlar Bölgede hizmet veren barajlar Hasan Uğurlu ve Suat Uğurlu barajlarıdır. 5. Barajın 2. Bafra burnundan denize dökülen Kızılırmak.ve2. Yapımına 1971 yılında başlanan baraja Trafik kazasında ölen merhum Samsun DSİ 7. • Suat Uğurlu Barajı Ve Hidro Elektrik Santrali: Hasan Uğurlu barajının 18 km aşağısında Yeşilırmağın Çarşamba ovasına açıldığı yerde bulunan barajın yapımına 11. sazlık ve bataklıktır.Ünitesi 1979 yılında . Karadeniz bölgesinde dağ yamaçları çok aşınmıştır.Bölgede yukarıda sayılan göllerden başka bir çok irili ufaklı göller vardır. DSİ tarafından yaptırılan sulama kanalları ile sulanan ovanın kuzey kısımları çorak arazidir. Geri kalan % 30 luk kısım ise Ormanlık.Bafra’da çeşitli kollara ayrılır. • Bafra Ovası: Bafra ilçesine gelen Kızılırmak nehri.Yeşilırmak üzerinde ve Çarşamba ilçesinde Ayvacık mevkiindedir.000 hektarlık bir sulama alanına sahip olan ova.Ünitesi de 1983 yılında işletmeye açılmıştır. Bafra Altınkaya ve Derbent barajlarının da hizmete girmesi ile bölgedeki enerji sorunu tamamen sona ermiştir. Ünitesi 1979 yılı sonunda .Ünitesi ise 1982 yılında.Bafra da Kızılırmak tarafından meydana gelmiş . Uzun göl ve Tombul gölüdür.DSİ tarafından yaptırılan su kanalları sayesinde arazinin % 70 i tarıma elverişli hale getirilmiştir. 7. Yaylalar Bölgedeki yaylalar genellikle ikinci ve üçüncü zamanda meydana gelmiştir. Ünitesi de 1983 ün Mart ayında işletmeye açılmıştır.Dut dibi.1971 tarihinde başlanılmıştır.3.500 hektardır . Yeşilırmak nehri Cıva Burnundan Karadeniz’e dökülürken arkasında çok kıymetli alüvyonlu Çarşamba ovasını meydana getirir. Bunlar.Dumanlı ve Kör ırmak adıyla bilinen göllerdir.Akarcık. Çarşambada Yeşil ırmağın meydana getirdiği Akcagöl. Ovalar • Çarşamba Ovası: Erbaa ilçesinde geçen Yeşilırmak nehri Çarşambaya ulaşır. Balohar barajı adı ile başlanan baraja daha sonra trafik kazasında Hasan Uğurlu ile hayatını kaybeden eşi Suat Uğurlunun adı verilmiştir. Yalnızca makine ve elektrikle ilgili ekipmanlar yurtdışından getirilmiştir.07. Ayrıca bölgedeki akarsular toprağı yeteri derecede 10 . Çernek. Barajın 1.3.Türkiye’nin en verimli ovalarından biridir.ardında geniş ve alüvyonlu topraklar bırakır. Keban’dan sonra Türkiye’nin en büyük barajlarından biri olan baraj inşaatı tamamen Türk firma ve Mühendisler tarafından gerçekleştirilmiştir.Bölge Müdürü Hasan Uğurlu ‘nun adı verilmiştir. Bu yererde hayvancılık yapılmaktadır.

ve 2.3. Ağvanis bölgesinde yeniden geniş yer kaplayan tabaka serilerine en eski formasyonlu olarak görülmektedir. Yeşilırmak havzasının doğusunda devam eden bu oluşumlar genelde grey. Abdal Irmağının doğusunda eosen oluşumlarına rastlanır. Genel olarak. killi-kireçli tortularla kaplıdır. marn ve konglameradan ibarettir.parçalayarak arazide yer yer yaylalar meydana getirmiştir. paleozoik diye kabul oluna gelmiş ise de bunlar içinde mesozoik yaşlı tabakaların da bulunması çok muhtemeldir. Bunlar arasında en önemlileri Ladik Havza ve Kavak yaylalarıdır.5. İlin kuzeyi tümüyle halosen yaşlı yeni alüvyonlarla kaplıdır. M. İl topraklarının güney sınırında Göksu ile Yeşilırmak’ın birleştiği alanda üst kratese yaşlı oluşumlar geniş alanlara yayılır. Kıyı dağları kratese lavlarından oluşmuştur. Blumenthal tarafından etüdleri yapılan metamorfik serilerin pafta bölgesindeki sınırları Tokat masifi adıyla literatüre 11 . Zaman yaşlı ve kıvrımlı kayaçlar kratese ve eosen filizlerine rastlanır. Geniş alanlarda ise yeniden volkanik oluşumlar görülmektedir.Deprem Kuşakları Kaynak : Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü. 2005. Samsun’ da eosen. Samsun ‘da genç delta ovalarında alüvyonlar bulunmakla birlikte dik yamaçlarla ayrılmış taraçalar da eski alüvyonlar görülmektedir. kratese ve neojen dönemli oluşumlara sıkça rastlanmaktadır. Aynı dağların iç kesiminde killi-çakıllı tortular bulunur. İç kesimlerde neojen tortular ve yer yer alüvyonlarla kaplı ovaların güneyinde de 1. Jeolojik Yapı ve Stratigrafi Şekil A. Bundan dolayı metamorfik serilerin yaşı tam olarak bilinememektedir. Samsun ili jeoloji haritasının SW’sı ile Kelkit Çayı boyunca doğuya doğru gittikçe incelen ve haritanın SE köşesinde. Güneydeki dağlık kesime geçiş alanı neojen yaşlı. Fakat bu serilerin hemen hemen hepsinin metamorfize olmuş bulunmaları içlerinde bulunması muhtemel fosilleri yok etmiş veya tanınmaz hale getirmiştir. Bu alanlarda Yeşilırmağın taşıdığı kum-çakıl ve bloklar izlenmektedir. A.

Bunlara ilaveten yer yer gayet ince yapraklı sarı-beyaz renkte serisetik killi şistlere ve kuvarslı fillatlara da rastlanır. İçinde kum taşı bulunan şistler. Zevker vadisi ile birbirine eşit olmayan iki kesime ayrılmıştır. Filiş fasiyesi. Ulupınar Mah. Kum taşları. İncelenen sahanın çeşitli yerlerinde diziyi teşkil eden üyeler. Volkanik ara tabakalarda ise 5-25 m arasında bir kalınlık görülür (Akalan Köyü. Yol yarmalarıyla dere vadilerinde çok güzel bir tabakalanma arz eden filişte. Nebert tarafından yapılan Ağvanis Bölgesinin metamorfik serileri de Tokat masifi karakterini göstermektedir. Bilhassa üst kısımlarda görülen açık menekşe veya açık kırmızı renkteki killi şistlere mesozoik teşekküllerde de rastlandığı bilinmektedir. Fillatlar genellikle çok renkli kayaçlardır. Batı kesimini yalnız yeşil şistler. Nadir olarak siyah renkte grafitli fillatlar da vardır. Stratigrafik bakımdan üstte oldukları da her zaman kesin değildir. sahilden 9-10 km kadar içeriden başlar ve güneye doğru geniş bir sahaya doğru yayılır. Marn-marnlı kalkerler. bilhassa fillat karakterinde kayaçlar teşkil eder. tortul seriyi teşkil eden formasyonun mezosoik kalker ve filiş serileri olduğu bulunmuştur. kil taşı ve konglomera seviyeleri de çoğunlukla koyu renklidirler. alacalı. Kum taşı ve konglomerada çimento. kirli yeşil. kalkerdir. sert olduğu halde konglomeraların yer yer gevşek yapıda oldukları görülmektedir. Bunda tektoniğin büyük rolü olduğunu kabul etmek gerekir. doğu kesimini ise. Kretasenin alt ve orta seviyeleri daha ziyade kalker fasiyesinde gelişmiş olup. gri ve kirli yeşil. Tokat masifindekilere çok benzerler. Ayrıca. inceleme sahası içinde Mahmur Dağı kuzey-kuzeybatı civarında mostra verir. kirli sarıdır. Çoğunlukla bunları serisit şistler teşkil eder. Bunun gibi haritanın SE köşesini işgale eden ve K. Kalker fasiyesi üzerine ise üst kretase filiş serisi gelir. Filişte umumiyetle mostra başlangıç sahasından itibaren marn-kum taşı-kil taşı şeklinde bir müşaade edilir. civarında olduğu gibi). killi şistlere nispetle daha küçük üniteler teşkil ederler ve çoğunlukla ara katkılar veya adeseler halinde görülürler. 1-Killi greli şistler ve fillatlar :Fillat tipinde killi şistlerin ve ince kumlu şist dokulu killerin renkleri genel olarak esmerdir (bitümlü) ve ayrıştıkları zamanda yeşilimsi bir renk gösterirler. Doğu kesimindeki fillatlar. Filiş serisinde hakim renk kırmızımsı kahve. Ağvanis şistli dağları. Biraz kabaca olanları da konglemeratik bir doku gösterir. kum taşı. Fakat bunların hiç birisi devamlı tabaka teşkil etmezler. aynı litolojik ve fiziksel karakterleri gösterirler. Kretase ile temsil edilmektedir. hatta bazen küçük bir kömür adesesi bile görülür. tabaka kalınlıkları 10-50 cm arasında değişir. Üst kretase üst serisinin bir başka 12 . Sonuncuların renkleri genel olarak koyu yeşildir.geçmiştir. sahile yakın kısımlarda marn ve marnlı kalker tabakaları arasına interkale olmuş andezit ve bazaltik lavlarda görülmektedir. gri. Mesozoik: Samsun’da yapılan incelemelerde. Filiş serisinde yer yer fosil izlerine de rastlanır. 2-Yeşil şistler:Killi ve kumlu şistlerden ve fillatlardan yeşil şistlere derhal geçilmez. Tabakalanmaya yer yer marnlı kalkerler ve konglomera seviyeleri ile de katılır. Adı geçen masiflerin litolojik ve statigrafik durumları birbirine çok benzemektedir. Bu sayılan tiplerin hepsinden yeşil şistlere geçişler mevcuttur. Esas harita bölgesi içinde kalan Tokat masifi ile Ağvanis ve Zevker masiflerini litoloji ve stratigrafi bakımından iki kısımda mütalaa etmek mümkündür.

eoseni iki farklı seviye halinde görmekteyiz. Kürtün ırmağı batısında. bazen de alglomera görünümünde olan tabakalardan ibarettir. bazılarına göre de maestrichtien-paleosen yaşlı olarak kabul edilmektedir. marn ve fosilli konglomera münavebesinden ibarettir. daha ziyade kum taşı. Jips ara tabakaları bilhassa 5 m ile 33 m arasında. bölge sahası içinde açılmış 104 m derinliğindeki araştırma sondaj kuyusunda.1) Eosen iki fasiyes halinde görülür. 15 m. Samsun’un güneyinde Hacı İsmail. eosen ve neojen ile temsil edilir. konglomeratik kalker ve seri içinde yer almış lav. daha ziyade üst kretase filiş serisi ile kontakt teşkil eder ve umumiyetle üst kotlarda ve Karadeniz silsilesinin güneye bakan yamaçlarda mostra verir. sert. altta ise sarımsı beyaz ve bej renkli kum taşı-marn münavebesi yer alır. 5-15 cm ara ile görülür. siyahımsı kül renginde yer yer kalsit damarlı. sarımsı kahve ve beyaz renkli gastropod ve lamelli branchia fosilli kalker tabakaları halinde aflore eder. Toraman Tepe batı yamacında. ) alta doğru jips ara bantlı marn seviyesi geçilmiştir. Neojenin karakterini tespit gayesi ile DSİ 7. Kalker seviyelerinde de laminalar boyunca plaket halinde ayrılmalar vardır. 13 . tersiyer. bazen konglomera. Jips ara bantları yanında. marn. Sahilden itibaren deniz altından da kuzeye doğru uzanır. gastropod fosilli. Paleosen’e ait seri. Sahilde daha çok filiş serisi güneye gidildikçe yüksek tepelerde volkanikler mostra verir. üstte killi bir kısım. kum taşı. bazı müelliflerce alt kretase. Bunlar alt seviyeye tekabül eden filiş fasiyesi ile üst seviyede olan volkanik fasiyestir. Bu seri masif görünüşte. neojene ithal edilen kil ve marn serisinin Samsun ili yerleşim sahasını da içine alarak güneybatı istikametinde 8-9 km kadar uzandığı müşaade edilir. üst kretase filiş serisi üzerinde ve sahanın güzeyinde parçalar halinde most sıralarına rastlanır (Harita. marn içinde. Senozoik: Tersiyer Samsun’da yapılan incelemelerde. genişliği yer yer değişen (5-12 km) bir şerit halinde uzanır. oolitik kum taşı. İncelenen sahada eosen. Umumiyetle. çok kırık ve çatlaklı kalkerlerden teşekkül eder. Volkanik fasiyeste gelişen eosen. aglomera ve sarımsı beyaz renkli marn tabaklarının mostra verdiği ve tatlı bir meyille kuzeybatıya daldığı görülür. Üstte kalınlığı takriben 10 m civarında olan koyu renkli. Neojen İncelenen bölgede. Beypınar Köyü civarında eosen. kum taşı. bilhassa marn ve kil taşlarındaki şisttiyet ile kum taşı tabakalarında mevzi olarak foliasyonun müşaade edilmesidir. (5-6 m. gevşek yapıda. Samsun-Ankara Devlet yolu şevinde Sarıışık Köyünün 2 km doğusunda eosen filiş.özelliği ise. alglomera ve tüf seviyelerinden ibarettir.’den sonra silt adeselerine rastlanmaktadır. paleosen. kum taşı ve konglomera seviyeleri. Volkanik fasiyeste gelişen eosen ise daha çok andezit. tabaka yüzeyine dik kırıklı birbirinin içinde adeselenmiş. kuzeybatı-güneydoğu istikametinde. bazalt. dereler ve kozlu köyleri civarında konglomera. Filiş fasiyesi önceki incelemelere göre Lütesien yaşlı.

1. Üst kreatese filiş serisi içinde.1.5.2. iki fasiyes halinde ortaya çıkan eosen de müstakilen görülen andezit. Bölge Müdürlüğü 2005 -Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü 2005 -Sanayi ve Ticaret Odası 2005 14 . gerekse üst seviyelere tekabül etmek üzere stratifikasyona iştirak ettikleri müşaade olunur. bazalt. iri çakıl ve kum adesi halinde bu seviyeler arasında yer alan kil tabakalarından meydana gelir. Ayrıca. eosen filiş serisinin belirgin rengi olan sarı renk yardımıyla ve fosil muhtevası ile iki zaman mümessilleri arasında bir ayrım yapmak mümkün olabilmektedir. tüf ve alglomera yanında filiş serisinde ara tabakalar halinde volkaniklere rastlanmaktadır. volkanizma.1. kalınlığı 5-25 m arasında değişen andezit sillerinin yer aldığı. Bu husus gerek incelenen sahada. KAYNAKLAR: -DSİ 7. kalınlığı 10-35 m arasında değişen alüvyon ile kıyı şeridi boyunca güneyden kuzeye doğru sel suları ile akış gösteren derelerin yığıntı malzemesi ve denizden menşeli kum-çakıl karışımından ibaret seviyeler kuaterner araziyi meydana getirir. üst kretase içinde başlar eosen ve eosen sonrasında da aralıklı olarak devam eder.5. A.Kuaterner Mert ve Kürtün Irmaklarının yataklarında tersip ettiği. gerekse Karadeniz sahil silsilesinde müşaade edilir. Tektonik ve Paleocoğrafya Bölüm P. Metamorfizma ve Mağmatizma Mağmatik Taşlar: İncelenen sahada. A. Ancak.’de anlatılmıştır. ayrıca bazalt alglomera ve tüf seviyelerinin de gerek ara tabakalar halinde. Mert ve Kürtün Irmakları alüvyal malzemesi. Üst kretase ve eosene ait volkanikleri ve hatta filiş serilerini birbirinden ayırt etmek güçtür.

Su Gücü İlimizde su enerjisinden hidrolik enerji olarak faydalanılmaktadır.Kasım (%34) ile en düşük Güneşlenme süresi gerçekleşme oranına sahip aylardır. B. Bu yolla enerji kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Ocak (%26).1 Bölümünde anlatılmıştır.4 saat). aylık ortalama Mayıs ayında 476.1. Samsun’da 2005 yılı ortalama günlük Güneşlenme süresi 5. Üretim ile bilgiler aşağıda tabloda verilmiştir.B.1.1.45 cal/cm2 olup.00 S% 3. Temmuz ve Ağustos aylarında çok etkilidir. B.5.1. Temmuz ayında 573. Samsun İli Linyit Üretimi SAHA ADI Havza Havza Beyviran TOPLAM Rezerv (1000 ton) Genel Görünür Muhtemel Mümkün Toplam Kaynak Potansiyel Toplam Işletilebilir 4 121 600 4 121 600 4 121 600 Su % 41. 15 . Rüzgar C.1.1.3.9 saat olup.1.80 54.1. Enerji Kaynakları B. Ağustos ayında 517. Kömür Samsun İli Havza ilçesinde linyit kömürü üretimi yapılmaktadır.43 cal/cm2 ile en yüksek aylardır.85 cal/cm2.5 saat). DOĞAL KAYNAKLAR B.27 cal/cm2.1.4 saat) ile Mart (3.Kasım (3. Doğalgaz İlimizde doğalgaz rezervi yoktur. Güneş ışınları şiddetinin 2005 yılı ortalaması 337. B.5 saat) ve Şubat (4.2. Günlük Güneşlenme süresi Ocak (2. Mümkün Olan Güneşlenmeye oranı (%47) olarak gerçekleşmektedir.4.1. Haziran ayında 599.20 1.8 saat) en düşük aylardır. Güneş Güneş.10 Analiz Sonuçları Kül % 32. Aralık (3.38 cal/cm2 . Mart (%29). Tablo B. 2005 B.39 AID KCal/kg 1244 3000 Eşdeğeri (1000 ton) Petrol 513 180 Taş Kömürü 732 257 Kullanım Işletme Yeri Şekli Teshin Teshin Kapalı Kapalı - 4 721 - 4 721 - - 4 721 - 693 989 Kaynak: MTA Genel Müdürlüğü.

Küçük hamam ve Maarif hamamı gibi tarihi hamamların yanında 1986 yılından sonra yapılmış hamamlar şunlardır. (56°C kaynak çıkış sıcaklığıdır) Milli Mücadele yıllarında Atatürk Havza'ya geldiğinde. Biyokütle İlimizde Biyokütle enerjisinden yararlanılmamaktadır.1. Havza kaplıcaları Turizm Bakanlığı tarafından Termal Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir. kırık çıkık. metabolizma.080 kişi banyo kapasitesine sahiptir. Diğer bir deyişle Havza'da daha çok sağlık. Havza'nın içerisinde Samsun-Ankara yoluna yaklaşık 1 km. dinlenme ve temizliğe dayalı turizm söz konusudur. Bu kaplıcaların üçü eski tarihlerde yapılmış. Modern Türk Hamamı: 1986 yılından sonra Havza belediyesi tarafından yapılan hamamlardan birisidir. 10 özel banyosu vardır.6. 56°C sıcaklığa ve günde 10. Yaklaşık 2. özel banyoları olan termal oteller. sekelleri ve mevzi ağrıları.7.8. Lokman Hekim Hamamı: Maarif hamamının 50 m. Aslanağzı – Kız gözü. ‘ye kadar ulaşmış ancak daha sonra bu debi 20 lt /sn. Havza kaplıcalarının şifalı suları. Yakın geçmişe kadar 1. uzaklıkta bir tepenin eteğinde beş kaplıca bulunmaktadır. Jeotermal Sahalar Havza Kaplıcaları : İlde jeotermal kaynaklar ağırlıklı olarak Havza İlçesinde yer almaktadır.000 yıldan beri kullanılan tarihi sağlık tesisleridir. diğer iki tanesi ise MTA'nın araştırmaları sonucu 1986 yılında bulunan ve çıkarılan sıcak suyun değerlendirilmesi amacıyla sonradan yapılmış modern Türk Hamamı. Petrol İlimizde petrol rezervi yoktur. Şifalı suları bulunan ilçeye eski çağlardan beri bazı hastalıkların tedavisine yaradığı için çevreden hatta bütün Anadolu'dan çok sayıda insan gelmektedir.1. ilerisinde inşa edilmiştir.6 lt/sn Kadar olan kaynak debisi MTA’nın çalışmaları ile 50 lt/sn. Havza'da turizm faaliyetlerinin büyük bir bölümü termal turizme dayanmaktadır. 100 kişilik umumi bölümünden hariç.1. Lokman hekim Hamamıdır. İmaret mahallesi hamam sokağında Büyük Hamam. B. Şifa ve maarif hamamları. moteller de vardır. kaplıcalar yaklaşık 2000 yıldan beri kullanılan tarihi sağlık tesisleridir. ye düşmüştür. kansızlık gibi hastalıklara iyileştirici etki yapmaktadır. 16 . çeşitli romatizma. bağırsak. Bu hamamların dışında Belediye tarafından yaptırılmış umumi bölümleri olmayıp. sinir. şifalı kaplıcalardan faydalanma fırsatı da bulmuştur. B. İlimizde 2005 yılı içinde kullanılan odun miktarı takriben 8 bin ton kadardır.B. mide.

Topoğrafik hidrolojik yapı olarak Samsun deniz seviyesi 0 m. birisi Bafra ilçesi ve birisi de Vezirköprü İlçesi’nde olmak üzere üç Orman işletmesi bulunmaktadır. Ormanlar Ormanların Ekolojik Yapısı: Jeolojik yapı olarak anakaya. Çarşamba.5 Ha. B. İklim özellikleri. Asarcık. Samsun Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı olan Merkez. Kavak. Salıpazarı. Samsun İşletme Müdürlükleri ve buna bağlı bölge Şefliklerince işletilmektedir. Yükselti olarak da en yüksek tepeler bu hatta yer almaktadır.391Ha.Ladik Hamam ayağı Kaplıcaları: Samsun’a 75 havza’ya 15 Km. Terme sırtlarına hakim olan tepeler oldukça kırık ve dik bir yapıya sahiptir.1. Su bir vadinin tabanından ve hemen yanındaki taşlık tepenin altından gelmektedir. Havza ve Ladik ilçeleri sınırları dahilinde 143. Ayvacık. Ladik İlçe merkezinin 13 Km. Oldukça eski bir tarihe ve kullanıma sahip olan hamam ayağı kaplıcalarının debisi fazla değildir. killi balçık ve kil toprakları hakimdir.609. Bu etkileşim ormancılıkta belirli zorluklar. jeolojik yapısı ve hidrolojik yapısı hakkındaki geniş bilgiler (A) bölümünde anlatılmıştır. Faguetum. Alaçam ve Yakakent ilçeleri sınırları dahilinde 99. Bafra. Bafra Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı Bafra. 19 Mayıs. ormanlık alan bulunmaktadır. oluşturur. türlerine etki etmektedir.2. kalker. Ormanlar Mülkiyet Bakımından şöyle sınıflandırılabilir: 1. Castenaum. Ormanlık alan bulunmaktadır. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı Vezirköprü.203 Ha. uzaklıkta yer alan kaplıca. toprak yapısı ve topoğrafik yapı orman yayılışına ve ağaç. Lauretum. kuzeyinde bulunmaktadır. Ayvacık.Devlet Ormanları (% 95 ): Bu ormanlar Vezirköprü. Biyolojik Çeşitlilik B. Bölgenin Orman Envanteri: Samsun ilinde birisi Merkez İlçe. derin balçık. den başlayarak ortalama 2000 m. Samsun ilinin topoğrafyası. kil sisti ve konglomeralardan ibarettir. Toprak yapısı olarak orta derin. 17 . Bunlar Palinetum. Salıpazarı. Tekkeköy ve Terme ilçeleri sınırları dahilinde 126. ormanlık alan bulunmaktadır. Abietum Alpinetum’dur. Oluşum zamanı ise üçüncü zamanın paloejen serisi olan eosen katında teşekkül etmiştir.2. Su sıcaklığı 35 °C dır.ye kadar olan bir arazi yapısına sahiptir.

Ancak son yıllarda Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’nın çayır ve mera konusuna verdiği özel bir önemle meraların tespiti ve sınırlarının çizilmesi çalışmalarının hızla bitirilmesi. Topografyanın % 20’den fazla eğim gösterdiği iç kesimlere doğru gidildikçe meraların ot verimi. Böylece çayır. Köy Tüzel Kişiliği ve Vakıflara Ait Ormanlar ( % 2 ): Bunların işletmeciliğini kendileri yaparlar. ancak eğim ve toprak niteliği gibi özellikleri bakımından mera toprağı özelliği gösteren alanların da meraya terk edilmesi gerekmektedir. Odun Üretimine Ayrılan Tarım Alanları Odun üretimine ayrılan tarım alanı bulunmamaktadır. Samsun İli dahilinde Seyrek ve Yörükler özel ormanları bulunmaktadır. tespiti ve sınırlarının belirlenmesine ilişkin 1998 yılında çıkan 4342 Sayılı Mera Kanunu ile hedeflenen ana amaç.Sahil kesiminde yer alan ilçelerdeki mevcut meralar. 80-100 m2’lik taşınmazların mera olarak tescil edildiği yerler de mevcuttur. B. genel olarak toplu haldedir.2. Bunlara ek olarak tarla alanı olarak kullanılan. bakımı.1. Samsun ilinin meraları genelde çok parçalılık arz etmektedir. bitki sıklığı bakımından arazinin tamamına yakın bölümünün mera yem bitkileriyle örtülü olduğu bir durum göstermektedir. Ormanların kapladığı alanlar ve bu alanların nitelik ve işletme biçimine göre dağılımı ile bölgedeki Orman Genel Müdürlüğü tarafından işletilmekte olan Devlet Ormanlarından hasat edilip kullanıma sunulan belli başlı orman ürünleri hakkında F. Türkiye’de olduğu gibi Samsun ilinde de çayır ve mera alanlarında uzun yıllardır tahribat yaşanmıştır. özellikle dere boylarında galeri kavakçılığı yapılmaktadır. yaylak ve kışlak alanlarında ıslah çalışmaları başlatılarak ot veriminin ve kalitesinin artırılması sağlanacaktır. Kadastro sırasında tek bir bütün halindeki mera arazilerinin tek parsel numarasıyla tescil edilmek yerine . 3. hem mera miktarını artırmak hem de yapılacak ıslah çalışmaları ile Avrupa düzeyinde verim ve kaliteyi yakalamaktır.2. başlanan ıslah çalışmalarının arttırılması hedeflenmektedir. mera.2. Ülkemizde tarla arazisi olarak kullanılmayan üzerinde kısmen bitki örtüsü bulunan alanlar genelde mera alanı olarak kabul edilmektedir. Denetleme işini ise Orman işletmeleri yapmaktadır. Topografyanın düz ve düze yakın olmasının verdiği avantajla ve taban suyunun da yüzeye yakın olması itibariyle her mevsim yeşilliğini koruyan. Münferit olarak.1. B. Özel Ormanlar ( % 3): Şahıslar tarafından tasdik ettirilen amanejman planı dahilinde işletilmektedir. bölümünde geniş bilgi verilmiştir.2. erozyon ve kontrolsüz otlatma nedeniyle hızla azalmaktadır. Genelde dağınık 18 .1. Çayır ve Mera Mera alanlarının kullanımı.2. 50’ye yakın parsele bölünerek numaralandığı yerlere rastlandığı gibi.

zayıf karakterli meralardır.26 1377. Samsun ili meraları genelde orta sınıf mera olup.60 1377. zayıf karakterli meralar büyük yer kaplamaktadır. 2005. seyrekleşme ve üst toprağın aşınarak ana kaya tabakasının yer yer ortaya çıktığı.82 1094. 2005 Tablo B.2.haldeki bu meralar. Samsun ilinde tespit-tahdit ve tahsis işlemleri tamamlanan meralarda ot üretimini artırmak için 2004 yılında ıslah çalışmalarına başlanmıştır. Topografik yapının elverişsizliği neticesi bu meralar çevrelerinde mevcut orman örtüsünün istilasına maruz kalarak yıllar itibariyle otlanabilir alan kaybına uğramaktadırlar. sınıf tarım arazisine sahiptir.Islah çalışmaları devam etmektedir.49 Tahdit (ha) Tahsis (ha) Islah (ha) 754. III. 2005 Yılı Mera Islah Çalışmaları İlçe Bafra Bafra Terme Terme Terme Tekkeköy Havza Havza Toplam Köy / Belde Koşu Emenli Taşpınar Ortasöğütlü Ahmetbey Aşağıçinik Kemaliye Şeyhali Alanı ( da ) 895. Mera Islah ve Amenajman Çalışmaları Tespit (ha) 1875.27 188.50 272.09 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. Meraların çoğunluğunun üst örtüsü çalılık ve ağaçlıkla kaplıdır. Tablo B. Ve IV. Oran itibariyle. 19 . Mera Alanı (ha) SAMSUN 44.609 Açıklama Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü.82 1114.00 1225.3.826 Toplam Araziye Oranı (%) 5 4342 sayılı mera kanunu gereği.82 7546.

Kaynak: Doğa Koruma ve Av ve Yaban Hayatı Şube Müdürlüğü. İlçe Tespit Yapılan Köy Sayısı Tahsis Yapılan Köy Sayısı Mera Yönetim Birliği Kurulan Köy Sayısı Alanı (da) Kavak Ladik Vezirköprü 38 16 48 4964.3.18 7594. Koordinatlar Deltan Alanı Sulak Alanlar : 41° 30’ 36° 05’ : 56.30 6196.100 Kuzey Doğu Hektar Hektar 20 . 2005.Tablo B.000 : 16. Sulak Alanlar Kızılırmak Deltası: Şekil B. Tahdit Ve Tahsis Çalışmaları Mera Yönetim Birlikleri. Mera Tespit.1.42 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. B. Kızılırmak Deltası. 2005.4.2.

altısı doğu. yediğimiz balıkların 2/3’ sinin yaşamlarının tamamını ya da belirli bir devresinin sulak alanlarda geçirdiğini göstermiştir. mera. Ortalama derinlik 1. değişik türlerden zengin bir yaban hayatının barınmasına ve beslenmesine imkan sağlamaktadır. Bu nedenle sulak alanlar. Kızılırmak Deltası. Balık gölü ile deniz arasında bulunan Galeriç ormanının da büyük bir kısmı su altında kalmakta ve eşsiz bir görünüm oluşturmaktadır. Gıcı gölü ve Tatlı göldür. birisi ise batı yakasında olmak üzere yedi adet göl bulunmaktadır. balıkların yumurta döktüğü. çayır. Deltalar. özellikle yavru balıkların beslendiği. korunduğu alanlardır. Deltadaki karakteristik oluşumlardan biride göllerle deniz arasındaki kumullardır. Bafra ve Alaçam ilçeleri sınırları içerisinde yer almaktadır. İşlev ve Değerleri : Deltalar. özellikle deltalar balıkçılığın devamlılığı yönünden hayati öneme sahiptirler. Deniz. Deltanın batısında yer alan Karaboğaz gölünün çevresindeki sazlık ve bataklık alanlarla birlikte toplam alanı 1.400 hektardır.Kızılırmak nehrinin taşıdığı alüvyonların oluşturduğu ülkemizdeki en büyük deltalardan birisidir.1500 metre yüksekliğindeki dağlar yer almaktadır. denizden güneye doğru basamaklar halinde yükselmektedir. İdari olarak Samsun ilinin Engiz. Kızılırmak Deltası. Delta’ da. Tamamı sığ olan en derin yeri su seviyesinin yüksek olduğu dönemlerde dahi 3 metreyi geçmez. Yapılan araştırmalar.5 metre civarındadır. ırmak. Göllerin suları tatlı denebilecek kadar az tuzludur. Deltanın gerisinde. Liman gölü. kumul ve tarım alanları gibi farklı ekolojik karakterdeki habitatların bir arada bulunması. besin maddelerince zenginlik ve uygun iklim koşulları Deltanın eşine az rastlanır ölçüde biyolojik çeşitliliğe sahip olmasını sağlamıştır. İlkbaharda suların yükselmesiyle geniş alanlar su altında kalmakta. barındırdığı hayvan varlığı ve türlerin durumları ile çok sayıda Uluslar arası öneme sahip sulak alan kriterlerine 21 . ülkemizin Karadeniz kıyısındaki tek sulak alanıdır. orman. mikro ve makro faunanın çok yüksek bir üretim düzeyine ulaştığı yeryüzünün en verimli doğal alanlarıdır. bataklık. Bazı yerlerde 12 metre yüksekliğe ulaştıkları da görülmektedir. deltanın doğu bölümündeki göllerin tamamına yakını birleşmekte ve tek bir gölü andırmaktadır. Deltanın doğusunda yer alan göller ise Balık gölü. Kızılırmak nehrinin her iki kenarında yay şeklinde uzanan ve yükseklikleri 600 – 800 metreye varan Kuzey Anadolu Dağlarının ilk sırasını oluşturan platolar. doğal özellikleri büyük ölçüde korunabilmiş. Delta ovası. göl. denizle bağlantısı olan Balık Gölünde denizden su girişinin olduğu dönemlerde tuzluluk artmaktadır. sazlık. Bu dönemde. Yüksek verimin oluşturduğu yiyecek ağı başta su kuşları olmak üzere. daha geride ise 1000. yaşama ortamlarının çeşitliliği ve önemleri. Uzun göl. Bunlardan Balık gölünün denizle bağlantısı vardır. Cernek gölü. 200 – 300 metrelik şeritler halinde kıyı boyunca zaman kumulların yükseklikleri 7– 8 metredir. Sadece.

süpürge otu. göl soğanı. Ayrıca bol miktarda kerevit bulunmaktadır. Türkiye’ deki nadir subasar ormanlardan biri olan Galeriç ormanının hakim ağaç türü dişbudaktır. has kefal. peruka çalısı ve yemişgendir. sazlıklar ve bataklıklar yoğun vejetasyonla kaplıdır. mersin. Göllerde su sümbülleri cinsine ait türler hakimdir. denizin tuzlu su girişini önleme gibi işlevleriyle bulunduğu bölgenin su rejiminin düzenlenmesine katkı sağlar. biyolojik üretim yönünden bol gıda ihtiva eden karakterde bir sulak alan ekosistemidir. mersin morinası. saz. engerekotu ve orkide yayılış göstermektedir. Kızılırmak Deltası su ürünleri üretimi. beslenebildikleri ve korunabildikleri tek alandır. saz kesimi ve otlatma imkanlarıyla yöre ekonomisine önemli katkılar sağlayan çok yönlü bir sulak alan ekosistemidir. beşparmakotu ve sütleğen türleriyle. söğüt. Flora ve Vejetasyonu Değişik ekolojik karakterdeki habitatların varlığı deltayı bitki çeşitliliği yönünden de zengin kılmıştır. şimşir. 16. meşe.000 su kuşunun barınması deltanın besin maddesince ve fauna elemanlarınca zenginliğinin en iyi göstergesidir. Deltada bulunan göller. Diğer önemli ağaç türleri ise. Güzel manzarası ve barındırdığı yaban hayatı ile kuş gözleme. Kuru kesimlerde vejetasyon daha zayıftır. Bu kesimlerde hasırotu vejetasyonu içerisinde ayrıkotu. çıkırgan ve erkek kızılcık gibi bodur ağaç ve çalılarla kaplı alanlar mevcuttur. sivri hasırotu bulunmaktadır. Fauna ve Ornitolojik Önemi Kızılırmak Deltası. Değişik habitatları. sazan. alabalık türlerine ait zengin balık populasyonları mevcuttur. sinirotu. Göl kıyıları. Diğer kesimlerde sütleğen. avcılık gibi rekreasyonel faaliyetler için de ideal ortamdır. Deltada bulunan göllerde. sudak. Kıyılarda ise kamış. zengin bitki ve hayvan varlığı ile bilimsel çalışmalar için açık hava laboratuarıdır. Kumulların yer aldığı sahil kesimleri bitki örtüsünden yoksundur. 22 . sazlıklar ve bataklıkların planktonlar ve omurgasız canlılar bakımından zengin oluşu alanın değişik türde zengin faunaya sahip olmasını sağlamıştır.sahip bir sulak alan ekosistemidir. kocayemiş. balık tutma. Karadeniz’i direkt olarak aşan göçmen kuşların uçuş hazırlığı ve uçuş sonrası dinlenebildikleri. deltanın önemini arttırmıştır. orman gülü. Bazı yerlerde nilüferlere de rastlanmaktadır. Taban suyunun dengeleme. Tüm bunların yanı sıra.000 hektarlık alanda 100. sığırkuyruğu yaygındır. Daha çok eski kumullarda olmak üzere yer yer defne. Ülkemizin Karadeniz kıyısında doğal karakterleri korunabilmiş tek alan olması.

Delta ve yakın çevresi memeliler bakımından da oldukça zengindir. çakal. İlkbaharda Karadeniz’i aşan kuş türlerinin Karadeniz kıyısında sığınabilecekleri en önemli sulak alandır. özellikle geç sırasında bazı kuş türleri deltada büyük sayılara ulaşmaktadır.000 kum kırlangıcı sayılmış olup. 1992 yılında yapılan bir araştırmada 140 kuş türünün deltada ürediği tespit edilmiştir. küçük kerkenez ve toy dünya çapında nesilleri tehlikede olan türlerdir. Örneğin göç sırasında bir günde Çernek gölü üzerinde 42.Ö. bahri 250 çift ve küçük sumru 45 çifttir. kaşıkçı 75 çift.Yeşil kurbağa. Türkiye’ de Göksu Deltasından ( 332 tür ) sonra bir alanda tespit edilmiş en yüksek sayıdır. Tarihi ve Kültürel Değerler Yöreye ilk yerleşen halk. 1971 yılından itibaren çevrede yapılan araştırmalarda 57 höyük. bölgeden geçit yapan kırlangıç sayısının bir milyonu aştığı tahmin edilmektedir. Bölgede görülen türlerden büyük deniz düdükçünü ve kuzey incir kuşu bugüne dek Türkiye’de sadece Kızılırmak Deltası’nda saptanmıştır. Kızılırmak Deltası. Deltada bulunan Galeriç ormanı. göç sırasında Karadeniz’i doğrudan aşan kuş türleri için hayati önem taşımaktadır. İ. Bu nedenle. Yine küçük kiraz kuşu ve akkiraz kuşu son 25 yılda Türkiye’ de sadece Kızılırmak deltasında görülmüştür. turna 50 çift. boz ördek 200 çift. su samuru. Deltada üreyen başlıca diğer kuş türleri küçük batağan 350 çift. pasbaşpatka 150 çift. Bu sayı Türkiye kuş türlerinin %74’ ü olup. dikkuyruk. Macar ördeği 75 çift. ülkemizdeki nadir su basar ormanlardan birisidir. erguvan balıkçıl 500 çift. Bu türlerden tepeli pelikan deltada kuluçkaya yatmaktadır. sıçrayıcı kurbağa. şah kartal. ev sıçanı. Yörede görülen başlıca memeli türleri su sıçanı. 4000’lere kadar giden Orta Asya’ dan göç eden Kaşgarlardır. sincap ve yaban domuzudur. Ornitolojik Önemi Deltada bu güne kadar 308 kuş türü saptanmıştır. Biyolojik çeşitlilik bakımından oldukça zengin olan ormanda 35 ötücü kuş türü kuluçkaya yatmaktadır. kocagöz 50 çift ve bataklık kırlangıcı 100 çift üreme populasyonları ile delta uluslar arası öneme sahip sulak alan özelliğini kazanmaktadır. yaban kedisi. ağaç sansarı. ağaç kurbağası ile su kaplumbağaları ve su yılanları deltanın değişmez ve önemli sakinlerindendir. Ötücüler dahil olmak üzere deltadan geçen su kuşlarının sayısı bir kaç milyonu bulmaktadır. Deltadaki türlerden tepeli pelikan. Bunlardan tepeli pelikan 6 çift. 6 düz yerleşim yeri. Geç Kalkoit çağdan itibaren yörede yerleşimlerin olduğu bilinmektedir. 23 . cüce karabatak. kara leylek 50 çift. al boyunlu kaz.

İnsan Aktiviteleri Tarım Kızılırmak Deltası. pirinç. Deltada yaklaşık 3000’i manda ve 8000’i sığır olmak üzere 23000 civarında hayvan otlamaktadır. Yörede tespit edilen en eski yerleşim yerlerinden birisi. İkiztepe’ nin kurulduğu dönemde Karadeniz’ e kıyı olduğu. 1 köprü ile 25 adet antik çağ ve hemen sonrasına ait kalıntılar bulunmuştur. 3 mezarlık. Deltada buğday. haskefal. tarımsal potansiyel bakımından Türkiye’ nin en zengin ovalarından birisidir. Kesilen sazın büyük bir bölümü ihraç edilmektedir. Kimmerler. batı bölümümde ise 24 üyeli bir kooperatif vardır. 24 . mısır. sazan. Geçmiş yıllarda avlanan balık miktarının 350 – 400 ton civarında olduğu tahmin edilmektedir. 1 hamam. 5 kaya mezar. Romalılar. Hayvancılık Hayvancılık yöre halkının geçiminde önemli bir yer tutmaktadır. 1 hela. Özellikle sulak alan çevresindeki köylerde hayvancılık yaygındır. Düzenli istatistiki veriler olmadığı için avlanan gerçek balık miktarı bilinmemektedir. Ancak. kontrolsüz avcılık ve kirlenme gibi nedenlerle balık miktarında azalma olduğu balıkçılar tarafından ifade edilmektedir. yapımında. Bizanslılar. Ayrıca göllerde aynalı sazan da yetiştirilmektedir. Sazcılık Deltadaki diğer bir ekonomik etkinlik ise saz kesimidir. sepet vb. mersin morinası. şeker pancarı ve tütün yetiştiriciliği yapılmaktadır. binaların özellikle hayvan barınaklarının çatılarını örtmede ve ahırlarda zemine sermek için kullanılmaktadır. avcılık ve balıkçılık ile sürdürmüş oldukları anlaşılmıştır. Kızılırmak nehrinin batısında. yapılan kazılar sonucunda halkın yaşamlarını hayvancılık. Su seviyesinin yüksek olduğu yıllarda Balık Gölü’ nde tirsi ve hamsi’ ye de rastlanmaktadır. Karadeniz’ e kuş uçuşu 7 km mesafede bulunan İkiztepe dir. Son yıllarda kerevit avcılığı da yaygınlaşmıştır. Sulama imkanlarının artmasıyla birlikte sebze yetiştiriciliği de artmıştır. ayçiçeği. sudak. Her yıl toplam saz alanının yaklaşık % 25’i kesilmektedir. Deltanın doğu bölümünde toplam 358 üyeli üç. Bir kısmı ise hasır. Anadolu Selçukluları ve Osmanlı Devleti yöreye egemen olmuştur. Hititlerden sonra sırasıyla Frigler.48 tümülüs. alabalık ve inci balığı avlanan balık türleridir. Balıkçılık Göllere yakın olan köyler ikinci bir gelir kaynağı olarak balıkçılığa yönelmişlerdir. Göllerde.

Avcılık Deltada yer alan Çernek Gölü ve çevresini kapsayan 4000 hektarlık alan 1979 yılında Orman Bakanlığınca Yaban Hayatı Koruma Sahası ilan edilerek deltanın bu bölümünde avcılık tamamen yasaklanmıştır. Ancak yeterli denetim yapılamadığı için yasa dışı avcılık yapılmaktadır. Koruma ve Yönetim Deltada yer alan Cernek Gölü ve çevresini kapsayan 4000 hektarlık alan 1979 yılında Orman Bakanlığınca Yaban Hayatı Koruma Sahası ilan edilmiştir. Ayrıca, 1994 yılında deltanın doğu bölümünde yer alan sulak alanların tamamı Kültür Bakanlığınca Doğal Sit Alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştır. 1996 yılında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ve Çevre Bakanlığının işbirliğiyle deltadaki tüm doğal alanları kapsayacak şekilde hazırlanan çevre düzeni planında, sulak alan ekosistemi ve sistemle ilişkili habitatlar dikkate alınarak, mutlak koruma, ekolojik etkilenme ve tampon bölgeler belirlenmiş; her bir bölge için koruma ve kullanım esaslarını düzenleyen özel plan kararlar geliştirilmiştir. Gölün doğal yapısının ve ekolojik karakterinin korunabilmesi için göl yönetim planı hazırlanmalı; ayrıca etkin bir izleme ve denetimin sağlanabilmesi için mutlaka yerel anlamda özel bir kurumsal yapı oluşturulmalıdır. Kızılırmak Deltası içerisinde, Orman Bakanlığınca 1979 yılında yaklaşık olarak 4570,0 Ha. lık alan Cernek Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası olarak ilan edilmiştir. Bu ilan edilen alanın sınırlarının belirsiz ve net hatlardan oluşmamış olması nedeniyle özellikle yöre insanı ve avcılarla büyük sorunlar yaşanmaktadır. Bunun sonucunda 11/07/2003 tarihli 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu gereğince; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 21/08/2003 tarih ve B.18.0.DKMPG.0.03.04.265.00/61-1807 sayılı emirleri doğrultusunda; Yaban Hayatı Koruma Sahaları yöre insanı ve idaremiz arasında yaşanabilecek olumsuzlukları ortadan kaldırmak amacıyla, özel şahıs arazileri dışında bırakacak şekilde alanın sınırları hem RAMSAR ALANI sınırlarına, hem de doğal sınırlara uyularak kesin ve net hatlara oturtularak; toplam olarak 5185,0 Ha. genişliğindeki alan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olarak Bakanlık Makamına teklifte bulunulmuştur. Ülkemizde; Uluslar arası öneme sahip 200 sulak alanda Çevre ve Orman Bakanlığı, Bakanlık Makamının 06.12.2004 tarih ve 367 no lu onayları ile ‘’Doğa Harikası ve Kuş Cennetleri Projesi’’ tüm Türkiye de başlatılmıştır. Bu doğrultuda; bir bütüncül kullanım anlayışı içerisinde, deltanın sahip olduğu özelliklerin dengeli bir şekilde kullanılarak, gelecek nesillere aktarılabilmesi ve böylece tüm insanlık tarafından faydalanılması amacıyla Bakanlık oluru ile ‘’Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti Projesi’’ uygulamaya konulmuştur. Proje kapsamında; Kızılırmak Deltası sulak alan ekosisteminin en iyi şekilde kullanılarak delta üzerinde kontrolsüz bir şekilde yürütülen kültür, eko-turizm, ekonomik kazanımlar, rekreasyonel amaçlı kullanımlar gibi insana yönelik faaliyetlerin, kontrollü
25

bir şekilde doğal alana ve yaşam ortamına zarar vermeden yürütülmesinin sağlanması amacıyla alanın koruma ve kullanım statülerine bağlı kalmak şartı ile konunun uzmanlarınca uygun görülen alanlara, -Sergi, Eğitim, Tanıtım, Koruma, Kafeterya Binası, -Kuş Gözlemevi, -Kuş Gözlem Kuleleri yapılması planlanmıştır. Yapılması planlanan bu hizmet binalarının amacı tamamen Kızılırmak Deltasının Ulusal ve Uluslar arası düzeyde tanıtılması, Ziyarete gelen ziyaretçilerin belde içerisinde konaklamalarını teşvik amacıyla gözlem yapabilecekleri ve bunun sonunda her türlü ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri bir proje düşünülmektedir. Bu faaliyetler yürütülürken amaç alanın doğallığının korunmasının yanında, alanın tanıtılması, turizm faaliyetlerinin arttırılması, yörede yaşayan geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan yöre halkının ekonomik girdisine, tarım ve hayvancılıkla birlikte, turizm gelirleri girdisi de sağlamaktır. Söz konusu alanda hayvancılık ve hayvan otlatma işlemi mevcut haliyle devam edecektir. Bu faaliyetler ileride yapılacak olan Yönetim Planı içerisinde yer alacaktır. Bakanlığımız tarafından onaylanan proje kapsamında yapılması planlanan binalardan iki adet kuş gözlem kulesi için gerekli olan arsaların tahsis işlemleri tamamlanmış olup; inşaat yapımı için gerekli çalışmalar başlatılmıştır. Sergi, Eğitim, Tanıtım, Koruma, Kafeterya Binası için gerekli olan arsaların tahsis işlemleri de devam etmektedir. Yukarıda açık bir şekilde belirtilen ve kendine özgü bir ekosistemi ile bölgemizin doğallığını koruyabilmiş tek sulak alanı olan dünya mirası Kızılırmak Deltasının; yöre insanı ile birlikte karşılıklı bir paylaşım dengesi içerisinde kullanılarak, alandan kültürel, turizm, ekonomik ve sosyal amaçlı kullanım bakımından, doğal dengeyi bozmadan en iyi şekilde faydalanılması amacı ile Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti Projesi çalışmaları devam ettirilmektedir. Yeşilırmak Deltası: Yeşilırmak Deltası Türkiye’ nin Karadeniz kıyılarındaki en büyük deltalarındandır. Deltanın çok büyük bir bölümü kurutularak tarım alanına dönüştürülmüştür. Deltanın doğu bölümünde yer alan ve kısmen de olsa doğal özelliğini koruyabilmiş Simenlit Gölü – Akgöl sulakalan kompleksi, kumul alanlar ve bunların arkasında geniş bir ağaçlandırma sahası mevcuttur. Simenlit Gölü – Akgöl’ ün 1.900 hektarlık yüzölçümünün 200 hektarı açık su alanı, gerisi sazlık ve bataklıktır. Deltada tarımsal alanların açılmasıyla çok sayıda köy kurulmuş ve bu sahalarda fındık, çeltik üretimi artmıştır. Meşe, çam ve dişbudak koruları mevcuttur. Balaban, Gece Balıkçılı, Alaca Balıkçıl, Saz Delicesi, Uzunbacak ve Irmak Bülbülü büyük olasılıkla bölgede kuluçkaya yatıp, üreyen türlerdir. Delta; Yeşilbaş, Yağmurcun, Elmabaş, Pakta, Kılkuyruk gibi göçmen su kuşları içinde kış süresince çok önemlidir.
26

Şekil B.2. Yeşilırmak Deltası: Kaynak: Doğa Koruma ve Av ve Yaban Hayatı Şube Müdürlüğü, 2005

Koordinatlar Deltanın Alanı

:41° 17' K, 36°50' D :60.000 hektar

Simenlit Gölü – Akgöl sulak alan kompleksi ve çevresindeki 16042, 0 Ha. lık alan 1975 yılından itibaren Yaban Hayatı Koruma Sahası statüsüne alınmıştır. Yeşilırmak Deltası içerisinde, 11/07/2003 tarihli 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu gereğince; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 21/08/2003 tarih ve B.18.0.DKMPG.0.03.04.265.00/61-1807 sayılı emirleri doğrultusunda; Yaban Hayatı Koruma Sahaları yöre insanı ve idaremiz arasında yaşanabilecek olumsuzlukları ortadan kaldırmak amacıyla, özel şahıs arazileri dışında bırakacak şekilde alanın sınırları hem RAMSAR ALANI sınırlarına hem de doğal sınırlara uyularak kesin ve net hatlara oturtularak; toplam olarak 3306,0 Ha. genişliğindeki alan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olarak Bakanlık Makamına teklifte bulunulmuştur. B.2.4. Flora (F) Bölümünde anlatılmıştır. B.2.5. Fauna (F) Bölümünde anlatılmıştır.

27

B.2.6. Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtı, Tabiatı Koruma Alanları ve Diğer Hassas Yöreler
Tablo B.5. Hassas Yöreler Sıra Adı No 1 Kızılırmak Deltası 2 Kunduz Geyik Üretim Sahası 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 Hassas Yörenin Bulunduğu Yerleşim Koruma Statüsü* Merkezi Bafra A Sınıfı Sulak Alan Vezirköprü Av.Hay.Kor.Ür.Sah . Çernek Gölü Bafra “ Simenit Gölü Terme “ Gelemen Sülün Üretim Sahası Tekkeköy “ İkiztepe Höyüğü Bafra Arkeolojik Sit Alanı Kuşçular Köyü Şirlektepe mevkii Höyüğü Bafra “ Eldavut Köyü Hacıbaba Tepesi Höyüğü Bafra “ Türk Köyü Elmacık Tepesi Höyüğü Bafra “ Gökçeağaç KöyüYedigün Tepesi Höyüğü Bafra “ Azay Köyü Azay Tepe Höyüğü Bafra “ Eldavut Köyü Tepe Tarla mevkii Höyüğü Bafra “ Dededağı Köyü Kelbeş Tepe Höyüğü Bafra “ Tütüncüler Köyü Cırıklar mevkii Höyüğü Bafra “ Dedeli Köyü Tingo Tepe Mevkii Höyüğü Bafra “ Sarıkaya Köyü Külcüler Tepe Höyüğü Bafra “ Asarköyü I.,veII. Derece Sit alanı Bafra Doğal Sit Alanı Hacıosman OrmanıI. Derece Çarşamba Doğal Sit Alanı Kentsel Sit Alanı Havza Kentsel Sit Alanı Dündartepe Höyüğü Merkez Arkeolojik Sit Alanı Toptepe Tümülüsleri Hasköy Merkez Arkeolojik Sit Alanı Tekkeköy I. Derece Sit Alanı Tekkeköy Arkeolojik Sit Alanı Samsun kentsel Sit Alanı Merkez Kentsel Sit Alanı Kızılırmak DeltasıI.,II.ve III. Doğal Sit Engiz-Bafra-Alaçam Doğal Sit Alanı Hızır İlyas Höyüğü Yörükler Beldesi Arkeolojik Sit Alanı Atakent Tümülüs Atakent Arkeolojik Sit Alanı Büyükoyumca Tümülüs Merkez Arkeolojik Sit Alanı Kurupelit Karadoğan mevkii I.Sit Alanı Merkez Arkeolojik Sit Alanı Simenit Gölleri I.DereceSit Alanı Terme Doğal Sit Alanı Türkmen Köyü Alandağ mevkii III.Sit Alanı Vezirköprü Arkeolojik Sit Alanı Göl Kasabası Keklik Tepesi III. Sit Alanı Vezirköprü Arkeolojik Sit Alanı Kentsel Sit Alanı Vezirköprü Kentsel Sit Alanı Tarihi Ticaret Merkezi Kentsel Sit Alanı Vezirköprü Kentsel Sit Alanı Oymaağaç Köyü Şörlen Höyüğü Vezirköprü Arkeolojik Sit Alanı Emirli Köyü kaleyeri Tepesi Kavak Arkeolojik Sit Alanı Samsun Amisos Merkez Arkeolojik Sit Alanı Çatmaoluk Köyü Akalan Kalesi Merkez Arkeolojik Sit Alanı Yüzölçümü (ha) 45.000 83,5 4.000 16.042 1,1 -

28

Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı: Tarihçesi Rumların bu yöreden çekilmesi netice TORUL / Kürtün den naklihane edilerek Tekkeköy ilçesine gelme Müderris Hacı Osman EKİNCİ adlı bir zat bu ormanı sahiplenmiş 1940’ lı yıllara kadar bu ormanı kullanarak korumuştur. Zatın vefatı neticesi Hazineye ait bu ormanın adı Hacıosman Ormanı olmuştur. 1943 yılında 3780 sayılı Kanun ile Bataklık, Kumluk ve Ormanlık sahalar üzerinde Zirai kombineler işletmesi kurulmuştur. 1982 yılında bu sahalarda Orman Kadastrosu yapılarak bu saha Orman İşletme Müdürlüğünce teslim alınmıştır. 07.04.1987 tarihinde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından 2873 sayılı Milli Parklar Kanunun 3. maddesi 2. fıkrasına istinaden Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı olarak tefrik edilmiştir. Samsun İli, Çarşamba İlçesi Çınarlı Köyü, Hacıosman Ormanı Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 01.10.1997 gün ve 2948 sayılı kararı ile Doğal Sit ilan edilmiş, 02.11.1998 tarih ve 3320 nolu kararla 1. derece Doğal Sit Alanı olarak ilan edilmiştir. Mülki ve İdari Konumu Mülkiyeti Devlete ait olup; orman arazisi olarak Amasya Orman Bölge Müdürlüğü Samsun Orman Bölge Müdürlüğü Çarşamba İşletme Şefliği hudutlarında olup; Tabiatı Koruma Alanı olarak ise Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü, Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Mühendisliği sınırları içinde kalmaktadır. Hacıosman Ormanının Tabiat Koruma Alanı Olarak Ayrılma Gerekçesi Su basar Ormanı yılın belirli aylarında, taban suyunun yükselmesi neticesinde oluşan belirli bir vejetasyon yapısına sahip ekosistem olarak tanımlanmaktadır. Bilindiği üzere, su basar ormanları göl, bataklık ve ince bir şerit halinde uzanan kumul sahaları yoluyla bazen denizle az çok irtibat halinde olabildiği gibi, denizden uzak, iç kısımlarda da nehir, dere veya göl kenarında düzlük taban arazinin periyodik olarak su taşkınlarına uğraması sonucu da oluşmaktadır. Ormanın içinden geçip denize ulaşan akarsular, bu düz ve çukurca sahalarda, gayet yavaş akmakta; kış aylarında kumul hareketleri dolayısıyla denizle irtibatları kesilen bu sular, geriye doğru şişerek ormanlara doğru yayılmakta ve ağaçları 1 metreden daha yüksek su altında bırakmaktadırlar. Dolayısıyla bu su baskını sonbahar ve ilkbahar aylarında ormanı girilemez hale getirmektedir. Daha sonra yavaş yavaş çekilen sular, düşük seviyeli çukurlarda ve hendeklerde bir müddet kalmaktadır.
29

Etüd çalışması tamamlanan sahalardan, Amasya Orman Bölge Müdürlüğü, Samsun İşletmesi hudutları dahilinde bulunan Hacıosman Ormanı, ihtiva ettiği zengin bitki ve hayvan topluluğu ile Avrupa çapında öneme sahip, nadir ve tehlikeye maruz bir su basar ( alüvyal ) orman özelliğine sahip bulunmaktadır. Su basar ormanlar ülkemizde oldukça sınırlı alanlarda kalmıştır. Birçokları ne yazık ki şekil değiştirmiş tarım arazilerine dönüştürülmüştür. Bir zamanlar Çarşamba Ovasının bu nitelikte ormanlarla kaplı olduğu aşikardır. Şimdi sadece 86,2 Ha. alanın kalması koruma altına alınmasının gerektiğini vurgulamaktadır. Avrupa da bu tür orman alanlarının korunması için doğa severlerin yıllardır çaba sarf etmekte oldukları üniversite camialarınca ifade edilmektedir. Coğrafi Konumu Hacıosman Ormanı Orta Karadeniz bölgesinde Samsun İlinin 20 Km. doğusunda Çarşamba İlçesi Çınarlık Köyü hudutları içerisinde yer almaktadır. Batısı, Güneyi, Güneydoğusu Aksa Tarım İşletmeleri arazileri ile çevrilidir.Kuzeyinde sazlıklar bulunmakta olup; sazlıklar dışında kalan sınırları geniş sızdırma kanallarıyla söz konusu arazilerden ayrılmıştır. 86,2 Hektar Ormanlık Alan, 35,3 Hektar Orman Toprağı olarak adlandırılan açıklık Alan olmak üzere 121,5 Hektar alana sahiptir. Deniz seviyesinde düz bir arazidir. Jeolojik ve Toprak Yapısı Hacıosman Ormanı Çarşamba ovasının batı uzanımında yer almaktadır. Alanın tamamını alüvyonlar oluşturmaktadır. Akarsular ( Yeşilırmak, Abdal ırmağı ) tarafından taşınan malzeme taşıma prensibine uygun olarak Güneydeki ova girişinde iri, Kuzey de ova içinde ise ince elemanlardan oluşmuştur. Alanda taban suyunun yüksekliği ile karakterize edilen hidromorfik alüvyal toprak bulunur. Bu topraklarda bazı mevsimler su yüzeye kadar çıkmaktadır. Flora Araştırmalarda alanda kumul ve orman vejetasyon tipleri bulunmaktadır. Orman ağaçları arasında “Asil Ağaçlar” olarak bilinen Dişbudak, Karaağaç, Akçaağaç gibi türler genel olarak kanaatkar olarak bildiğimiz orman ağaçları arasında, çoğunlukla aluvyon karakterde, besin maddelerince zengin, derin ve rutubetli taban arazi topraklarını sever ve topraklar da iyi gelişme gösterirler. Su basar ormanlar bu kıymetli türleri barındırmakta fakat çeşitli olumsuzluklar ( toprakların, tarım alanlarına dönüştürülmesi, yerleşime açılması vs. ) nedeniyle varlıklarını zor devam ettirebilmektedirler.

30

Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı yaygın olarak bulunan Orman vejetasyonunda dominant ve karakteristik türler Fraxinus angustifolia, Acer campestre, Carpinus orientalis, Carpinus betulus örnek verilebilir. Ağaç katını oluşturan ağaçların boyları 20m. ile 40m. arasında değişmektedir. Üniversitelerce yapılan araştırmalarda taban suyunun yüzeye çıkarak 4-5 ay kaldığı sahalarda bitki çeşitliliğinin taban suyunun yüzeye çıkmadığı alanlardan daha fakir olduğu gözlenmiştir. Taban suyunun yüzeye çıkarak 4 – 5 ay kadar yüzeyde kaldığı su basar koridorlar dar Fraxinus angustifolia – Fraxinus exelcior – Ulmus glabra – Alnus glutinosa – Carex pendula, Lysimachia vulgaris, Irıs pseudocorus – Rumex crispus – Myriophyllum verticillarum bireylerine rastlanmıştır. Taban suyunun yüzeye çıkarak belli müddet kaldığı alanlarda bulunan dişbudak bireylerinde gövdenin toprak seviyesine yakın kısımlarında payanda oluşması gözlenmiştir (20 – 40 cm arasında ). Yine bazı dişbudak ve kızılağaç bireylerinde havai kök oluşumu söz konusudur. Diğer su basar ormanlardan farklı olarak dişbudak yapraklı kanatlı ceviz (Pterocarya fraxinifolia) mevcuttur. Bu endemik türe civarda bulunan Selyeri, Çınarlı köyünde rastlanması bu endemik türün Çarşamba Ovasında geniş alanlarda Dişbudak, Akçaağaç, Gürgen, Karaağaç gibi türlerle karışık olarak bulunduğu fakat bu alanların tarım alanına dönüşmesi nedeniyle sınırlı sayıda kaldığını göstermektedir. Öte yandan Hacıosman Ormanındaki Hedera helix, Smilax exelca, Periploca, Humulus lupulus gibi sarılıcı bitkilerle, Cyclamen coum, Ornithogalum sigmoideum, Leucojum aestivum, Ranunculus constantinopolitanus, Helleborus orientalis, Rumex crispus, Juncus acutus, Primula vulgaris, Galum rivale, Viola sieheana, Glycrrhiza echinata, Hypericum perforatum, Typha latifolia, Irıs pseudacorus, Myriophyllum verticillatum, Hydrocharis morsus ranae gibi çok sayıda otsu bitkilerde saptanmıştır. Bu bitkilere ait hazırlanan herbaryum, saha girişinde yer alan bekçi evi içinde bir oda tefrik edilerek sergilenmeye açılmıştır. Bitki florası bakımından çok zengin bir yapıya sahip bu ormanda ağaç katına ait 12 takson, çalı katına ait 30 takson ve ot katına ait 68 takson tesbit edilmiştir. Mantar Florası 19 Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Aysun UZUN PEKŞEN bu konuda yaptığı araştırmalar sonucunda Hacıosman Ormanın da 32 familyaya ait 72 mantar türü belirlenmiştir. Bu 72 türden 20 sine Samsun çevresinde sadece bu ormanda rastlandığı ifade edilmektedir. Belirlenen türler içinde bir tür zehirli, 34 tür yenmez, 31 tür yenilebilir, 6 tür ise yenme özelliği açısından belirsiz özelliktedir.

31

Fauna Fauna olarak detaylı bir araştırma yapılmamıştır. Yapılan gözlemler de Köstebek,Kaplumbağa,Yılan,Su Yılanı,Kurbağa ve çeşitli ötücü kuşlar ile balıkçıl kuşlara rastlanmıştır.Saha içerisinde özellikle yılan varlığı fazladır. B.3. Toprak Samsun ilinde gerek iklimi gerekse topografya farklılıkları nedeniyle çeşitli topraklar oluşmuşsa da bunların yanı sıra toprak örtüsünden yoksun bazı arazi tipleri de görülmektedir. Samsun ilinde Alüviyal topraklar daha çok Kızılırmak ve Yeşilırmak deltalarında ve akarsu vadi tabanlarında yer alırlar. Alüviyal toprakların ildeki toprak alanı 157.000 ha.dır. Kollüviyal topraklar il içinde daha çok küçük akarsu vadilerinde görülür.İldeki toplam alanı 16.000 ha.dır. Kahverengi orman toprakları Samsun’un kent yerleşim alanının Kuzeybatı, güney ve güneybatısındaki yörelerde,Alaçamda mezra ve Başpınar bucakları arasında, Vezirköprü’nün Kuzeyinde, Bafra ve Taşköy arasında, Bafra’nın Güney ve Güneydoğu kesimlerinde, LadikKavak arasında, Asarcık çevresinde, Ladik gölü yakınlarında ve Ayvacık çevresinde rastlanmaktadır. İl toplam alanlarının 410.000 ha’ı olup,bu alanların %32 si toprak işlemesine elverişlidir. Gri-kahverengi Podzolik topraklar Terme İlçesinin güneyi ile Çarşamba İlçesinin güneyinde, Kavak İlçesinin kuzey ve batısında, Kavak-Havza İlçeleri arasında bulunur. Toplam alanı 196.000 ha. olup, %40’ında tarım yapılabilmektedir. Kestane rengi topraklar Vezirköprü ve Havza İlçeleri dolaylarında, Vezirköprü’ den Amasya İl sınırına kadar olan yörelerde, Ladik-Havza İlçeleri arasında, Ladik İlçesinin kuzey,batı ve güneyinde rastlanmaktadır. Toplam alanı 133.000 ha. dır. Kıyı kumulları 3.500 ha. ve ırmak taşkın yatakları 6.000 ha.dır. B.4. Su Kaynakları B.4.1. İçme Suyu Kaynakları ve Barajlar Altınkaya Barajı (Bafra ): Kızılırmak üzerinde kurulmuş olan, 5763 hm3 depolama hacmi ve 50 m ortalama su derinliği bulunan barajın talveg’den yüksekliği 140 metredir.Baraj çevresi ağaçlık alanlarla kaplıdır. Çevrede mesire ve piknik alanı olta ve ağlı balık avcılığı yapılmaktadır. Yazın, sazan ve benzeri tatlı su balığı bulunmaktadır. Baraj suyu enerji üretiminde kullanılmaktadır. Derbent Barajı (Bafra ):Kızılırmak üzerinde Altınkaya barajının altına inşa edilmiş; Derbent barajı 29 metre talvegden (Baraj dolgu gövdesinin nehir yatağı tabanından itibaren ölçülen yüksekliği ) yüksekliğe sahip, 213 000 000 m3 kapasitelidir. Ortalama su derinliği 11.50 metredir. Altınkaya Barajı gibi enerji üretiminde kullanılmaktadır. Aynı zamanda sulama amaçlı olup balık varlığı açısından Altınkaya Barajı’ndan daha fakirdir.
32

Hasan Uğurlu Barajı (Ayvacık ): Yeşilırmak üzerinde 135 m talvegden yüksekliği olan baraj 1 080 000 000 m3 su tutma hacmine sahiptir. Ortalama su derinliği 54 metredir. Baraj enerji üretimi amacıyla yapılmıştır. Çevresi çam ormanları ile kaplı olup piknik ve mesire alanı olarak kullanılmaktadır. Suat Uğurlu Barajı (Ayvacık ): Yeşilırmak üzerinde Hasan Uğurlu Barajı’nın altında yer alan barajın talvegden yüksekliği 38 metredir. 175 000 000 m3su tutma hacmine sahip olan barajda ortalama su derinliği 13 m olup enerji üretimi yapılmaktadır.Baraj aynı zamanda Çarşamba ovasının sulanmasında kullanılacaktır. Güven Barajı (Kavak ): 2 200 000m3 su tutma kapasitesine sahip barajın ortalama su kapasitesi 14 metredir. Talveg’den yüksekliği 30 metredir. Sulama amacıyla kullanılmaktadır. Kozansıkı Göleti (Kavak ): 23 m talvegden yüksekliğe sahip barajın su tutma kapasitesi 373 000 m3 olup ortalama derinliği 11.5 metredir.Küçük bir gölet olup sulama amacıyla kullanılmaktadır. Divanbaşı Göleti (Kavak ):Yaklaşık 10 m ortalama su derinliğine sahip gölet sulama amaçlı olup , su depolama hacmi 1 650 000 000 m3’dür. Talvegden yüksekliği 23 metredir. Ondokuzmayıs Göleti (Merkez İlçe ): Su tutma kapasitesi 600 000 m3olan göletin ortalama derinliği 11 metredir. Talvegden yüksekliği 22 metredir. Üniversitenin kullanma suyu bu gölden temin edilmektedir. Çakmak Barajı (Çarşamba ):Samsun içme suyu projesinin depolama tesisi olarak görev yapacak olan baraj, Çarşamba ovasının güneyinde, Çarşamba ilçesinin 20 km güney batısında Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. B.4.2. Yeraltı Su Kaynakları D.2. Bölümünde anlatılmıştır. B.4.3. Akarsular D.2. Bölümünde anlatılmıştır. B.4.4. Göller ve Göletler D.1.4. Bölümünde anlatılmıştır. B.5. Mineral Kaynaklar İl sınırları içerisindeki ; Maden Kanunu ve Taş Ocakları Nizamnamesine tabi doğal kaynakların yerleri ve koordinatları, rezerv miktarları, türleri ve nitelikleri aşağıdaki başlıklar altında belirtilmelidir.

33

Maden ve Taş ocağı sektörüne ait katma değer.000 4.4. Enerji Madenleri İl genelinde ancak Havza ve Vezirköprü’de linyit kömürü .5 23.5.endüstriyel hammadde veya birincil enerji kaynağı bulunmamaktadır. Karadeniz Bölgesi için sırasıyla %8. Rezerv ve Tenör Bilgileri. İl genelinde ancak Havza ve Vezirköprü’de linyit kömürü. B.Vezirköprü. Havza ve Ladik’te kaplıca suyu . Tablo B. Metalik Madenler Tablo B. Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler DSİ 7.Ladik Dikbayır Yatağı Havza - B. Yeşilırmak nehri yatağının Çarşamba Ovası içerisindeki bölümünden.000 4.5.12. Bölge Müdürlüğünün “ Kum ve çakıl alımı nedeniyle Yeşilırmak ve Kızılırmak nehirlerinin yatakları derinleştiğinden ve nehirlerin her tarafında yatak tabanında kot düşmesi oluştuğundan.2.B.361 177 420 46.7.951.Vezirköprü.1. % 34. Madenin Adı Çimento Hammadeleri Kurşun Çinko Manganez Tuğla Kiremit Linyit Toplam Rezerv (ton) 51951361 177 420 46000 4721000 Tenör (%) 4.Ladik Dikbayır Yatağı Havza B. işletme sayısı.5’dir.5. Sanayi Madenleri Samsun merkez ilçede bilinen metalik maden .Maden Varlığı. istihdam ve ücret verilerinin Türkiye toplamı içerisindeki payları.3. % 10. Yeşilırmak ve Kızılırmak nehirlerinin denizle karıştığı bölümlerde Çarşamba ve Bafra delta ovalarının büyük bir kısmının denizle örtülmesi sonucunda verimli toprak kaybı meydana geldiği.88 İyi Bulunduğu Yer ve Mevkii Ladik Yatağı Vezirköprü-Ersandıklı Kavak. Bafra ve Çarşamba’da da maden suyu bulunmaktadır. Metalik Madenler Madenin Adı Rezerv (ton) Tenör (%) Bulunduğu Yer ve Mevkii Çimento Hammadeleri Kurşun Çinko Manganez Tuğla Kiremit Linyit 51. Kızılırmak nehri yatağının Bafra Ovası içerisindeki bölümünden kum ve çakıl 34 .5.Bafra ve Çarşamba’da da maden suyu bulunmaktadır.721.6. bu nedenlerle. Havza ve Ladik’te kaplıca suyu.23 .58 ve % 35.88 İyi Ladik Yatağı Vezirköprü-Ersandıklı Kavak.5 23.

alınmasının kesinlikle önlenmesi” yönündeki raporu doğrultusunda Valilik tarafından. Bölge Müdürlüğü 2005 -Sanayi ve Ticaret Odası 2005 -Orman İşletme Müdürlüğü 2005 -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 -İl Tarım Müdürlüğü 2005 35 . aksine hareket edenler hakkında yasal işlem yapılacağı belirtilerek kum-çakıl alımı yasaklanmıştır. KAYNAKLAR: -DSİ 7. İlimizde ÇED Yönetmeliği kapsamında işlem yapılan taş ocakları listesi Ek-1 kısmında verilmiştir. Yeşilırmak ve Kızılırmak nehir yataklarından Özel İşletmeler ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Kum-çakıl Ocağı açmaları ve almalarının yasaklandığı.

4 m/sec) aylarında diğer aylara göre daha kuvvetli Rüzgar esmektedir. Bunun için sahil şeridinde yazlar sıcak. Kuzey-kuzey-doğu. Bafra.0 m/sec. yazlar ise serin geçer. Çarşamba.olarak ölçülmüştür.) ve Şubat ( 2. 19 Mayıs. Bafra.1. C.batı.1. Alaçam.4 m/sec. Mart( 6 gün). İç kesimler (Vezirköprü. Ocak (2.1 m/sec ).Nisan(2 gün). 2004 yılı ortalama rüzgar hızı ise 1. Kışın hakim rüzgar yönü . Ladik. Asarcık ve Salıpazarı) yüksekliği 2000 m. ayrıca Kuvvetli rüzgar Ocak (6gün. Ancak sahil şeridinde iç kesimlerde iklim iki ayrı özellik gösterir. olarak ölçülmüştür. HAVA (ATMOSFER VE İKLİM) C. İlimizde 2005 yılında 32 gün Kuvvetli Rüzgar.9 m/sec.Aralık (2.’yi bulan Canik Dağlarının etkisi altında kalır. İlimizde Kasım ( 2. Ekim ( 1 gün) .1. 2005 yılında en şiddetli esen rüzgarın yönü güney-güney –batı’dır.’yi bulan Akdağ ve 1500 m. Şubat (2 gün). Eylül( 1 gün) . Kuzey-kuzey-batı Yazın ise Kuzey-Kuzeydoğu . 8 gün Fırtınalı Rüzgar esmiştir. İklim ve Hava Samsun genellikle ılıman bir iklime sahiptir.) Şubat (7 gün). 2005 yılı Mevsimler itibariyle Samsun’da Sonbahar aylarında hakim rüzgar yönü güney. Samsun’un denizden yüksekliği 4 metredir. 36 . Sinop. kışlar ılık ve yağışlı geçer.1. Burada dağların etkisinden kışlar soğuk.) . En kuvvetli rüzgar 14. Ordu .C. Nisan (4 gün ). Havza. Terme. Bölge Müdürlüğümüze bağlı Osmancık. Tekkeköy) Karadeniz ikliminin etkileri görülür. Kasım ( 4 gün ). Kuzey – Kuzeybatı rüzgarları hakimdir. Doğal Değişkenler C. Rüzgar Samsun kuzey rüzgarlarına devamlı olarak açıktır.02. yağmur ve kar yağışlı.2005 günü güney-güneybatıdan hızı saniyede 22. Fırtınalı rüzgar Ocak (2gün). Güney-Güneydoğu İlkbaharda Batı-Kuzeybatı.1. Kavak.’dir. Mayıs ( 2 gün ) Ağustos(1gün).1. Çarşamba Meydan Müdürlüğünde sinoptik rasadı yapılmaktadır. Bölge Müdürlüğümüze bağlı yedi Meteoroloji istasyonu bulunmaktadır. Çorum İstasyon Müdürlüklerinde sinoptik ve klima rasadı.Mart ( 2 gün). Ünye İstasyon Müdürlüklerinde klima rasadı. Bölge Müdürlüğümüzde Klima ve Radiosonde rasatı yapılmaktadır.6 m/sec. Sahil şeridinde (Merkez ilçe. güney-güney-doğu.

3 15.4 22. Rüz.9 W KASIM 2.02.11.9 WNW NİSAN 1.8 NNE MAYIS 1.8 NNW TEMMUZ 2.07.Gün Sayısı OCAK 2. 2005 19.SAMSUN UZUN YILLARA AİT RÜZGAR DİYAGRAMI RASAT SÜRESİ:2004-2004 N NNW NW 200 NNE NE WNW ENE W 0 E WSW ESE SW SSW S SSE SE Şekil C.Gün Sayısı Fırtınalı Rüz.01.0 SSE ŞUBAT 2.1. 2005 2 2 2 2 8 6 7 6 4 2 1 1 1 4 32 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.3 S EYLÜL 0.4 S SSW S SSW W NW WNW WNW W W S SSE SSW 26.10.4 SSE MART 1.3 8. 2005 14.05.8 13.04. İlimize Ait Rüzgar Değerleri Rüzgar Değerleri Ort.2 10.1 12. 2005 14. 2005 18. 2005 Tablo C. 2005 19.09. 2005 03.4 18.6 10. 37 .6 SSE YILLIK 1. 2005. 2005 17. 2005 29.06.12. 2005 03.0 21. 2005 04.08.03.4 20.1 SSE ARALIK 2.8 10. Hızı Hakim Rüzgar yönü En kuvvetli Rüzgar hızı En kuvvetli Rüzgar yönü En kuvvetli Rüzgar günü Kuvvetli Rüz.5 NNW HAZİRAN 1.1.0 NNE AĞUSTOS 2.Samsun Uzun Yıllara Ait Rüzgar Diyagramı Kaynak: Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.8 22. 2005 28.02 2005 06.5 S EKİM 1.9 SSE 18.

0 1021.) en düşük seviyede kalmaktadır.0 1010. En Düşük Basınç ise 2005 yılı Şubat ayında 995.0 1014.Kasım ayında (1019.3 1021.0 1032.4 1019.7 1028.5 1019..(milibar) olup.9 995. Aylık Basınç ortalamaları Ekim.3 1005.0 1001.3 1034. Basınç Hava basıncı yer yüzeyindeki havanın hareketli veya hareketsiz olmasını önemli ölçüde etkiler. En Yüksek Basınç 2005 yılı Nisan ayında 1034.2 mb.9 1016. Samsun’da basınç incelenirse aylar içerisindeki ortalama basıncın değiştiğini görmekteyiz. 38 YILLIK EYLÜL KASIM OCAK EKİM Mahalli Basınç Değerleri .3 1002.1. Açık Gün sayısı 53.1 1017.2 1033.3. olarak ölçülmüştür.8 1033.8 1020.İlimize ait mahalli basınç ortalamaları: AĞUSTOS TEMMUZ HAZİRAN ARALIK ŞUBAT MAYIS NİSAN MART Ortalama Mahalli Basınç Mahalli Basınç (En Yüksek) Mahalli Basınç (En Düşük) 1017. Yüksek basınç şartlarının olduğu bir alanda hava devamlı çökelme eğilimindedir.1.1.C.3 1024.5 1011. 2005.9 1033.5 1007. Tablo C.3 995.8 1029.4 mb.1 1034.) en yüksek seviyeyi bulurken.8 1003. Kapalı Gün sayısı ortalaması ise 59 gündür.2 1005. Alçak basınçlarda ise hava hareketleri yükseltici özellik gösterdiğinden bu hareket türbülans yolu ile kirli havayı atmosferin üst katlarına taşıyarak yüksek katlarda dağılmasını sağlar.4 1014. Bu yüzden kirli hava yükselip dağılamaz.0 1015.8 mb.2. Nem Samsun’da 2005 yılı ortalama Bulutlu Gün sayısı 253 gündür.4 996.2 1006.0 1001.2 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü. 2005 yılı itibarı ile Yıllık Ortalama Basınç 1015.6 1016. C. Yüksek basınç sahaları hava kirliliği bakımından olumsuz şartlar içerir.3 1017.4 1018.3 mb. Temmuz (1010.1 999.2 1014.4 1006.1. Alçak basınç sahaları hava kirliliğinin dağılması açısından önemlidir.2.5 mb.

5 0C) ile en soğuk aylardır. olarak tespit edilmiştir.02. (%75. En Yüksek Nispi Nem Ağustos ( % 97) .2005 günü 31. Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık 11. Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık ortalaması 8.İlimize ait Sis ve Nispi Nem değerleri: AĞUSTOS HAZİRAN TEMMUZ ŞUBAT Nispi Nem Ortalaması(%) Nispi Nem (En Yüksek) Nispi Nem (En Düşük) Sisli Gün Sayısı 71. Özellikle kış aylarında deniz kıyısından uzaklaştıkça iç kısımlara doğru gidildiğinde sıcaklık değerleri büyük değişim 39 YILLIK EYLÜL MAYIS KASIM NİSAN MART OCAK EKİM Nispi Nem Değerleri ARALIK .1. yaz mevsimi ise kuraktır. 2005 Yılı ortalama sıcaklık 15.2004 günü –3.5) aylarında olmuştur.9 97 54 80. İlimizde En Yüksek Sıcaklık ortalaması yıllık 18. ilkbahar sisli ve serin.4 0C). En Düşük Sıcaklık 11.3.2005 günü –6.4 0C) ile en sıcak aylardır. En düşük Nispi Nem Şubat ( % 12 ) aylarında olmuştur. Sıcaklık Sıcaklık ve yağış yönünden Samsun hiçbir bölgeye benzemez.2 96 21 75.0 0C’dir. Yağışı Doğu Karadeniz Bölgesine göre az.8 96 48 76.4. Şubat ( 3.7 0C.5 96 47 2 75.9 0C’dir. sıcaklık ortalaması açısından ise yüksektir. Tablo C.2 96 14 82.2 0C .Samsun’da Nispi Nem oranı ülke ortalamasının hayli üzerindedir.2 96 42 71. İlin sahil kesiminde ölçülen sıcaklıklar ile sahilden 10-15 km. En Yüksek Sıcaklık 02. Yıllık ortalamalarına göre en sıcak geçen aylar Temmuz (24.2 0C) ve Ağustos (25. 2005.9) Mayıs ( % 82.2 0 C) aylarıdır. Samsun’da yaz aylarında Nispi Nemin yüksek olması nedeniyle hava sıcaklığı olduğundan daha yüksek hissedilir.5 95 10 65.1 95 12 78. En Düşük Sıcaklık ortalaması ise 11.4 97 10 3 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.02. 2005 yılında En Yüksek Aylık Nispi Nem Ortalaması. C.3 95 51 76. Nisan ( %82.4).0 0C olarak ölçülmüştür. en soğuk geçen aylar ise Şubat (7.4 0C).4 0C olarak ölçülmüştür.9 96 19 1 82.5 0C) ve Mart (7. En Yüksek Sıcaklık ortalaması Temmuz ( 24.2 0C) ve Ağustos ( 25. Nisan 1 gün. Samsun’da 2005 yılı Sisli Gün sayısı 3 gündür. Samsun.0 0C’dir. En Düşük Sıcaklık ortalaması Ocak ( 5.08.5 0C) ve Mart ( 3. İlin iç kesimleri ise deniz etkisinden uzak olduğu için daha soğuktur. Kıyı kesiminde ise kışlar ılık.7 95 23 69.9 95 50 74.1. Mayıs 2 gün. iç kısımlarda ölçülen sıcaklıklar arasında 10 0C’ye varan farklılıklar bulunmaktadır. ili sıcaklık ve yağışlar açısından Doğu ve Batı Karadeniz iklimine benzemektedir.

5 12.45 10.2 3.65 128.9 18.05 18.5 23.38 517.27 573.07.2 21. Temmuz ve Ağustos aylarında çok etkilidir.7 8.05 17.4.05 11.05 23.5 -6.9.06.05 07. Aylık Deniz Suyu Sıcaklık ortalamaları Haziran 17.84 217.4 25.04.05 19.05 05.7 31.10.05 02.05.6 20.6 6.7 9.6 27.05 07.4 15.05 01.8 17.4 17.05 19.8 20.4 20.3 17.6 12.5 16.9 0C.0 16.08.5 13.68 476.7 8.8.3 20.7 21.05 3.5 3.02. Oranı ( % ) Güneşlenme Şiddeti Ortalaması (cal/cm2-dak.7 12.15 255.05 01.3 27.3 9.9 30.4 26. Ağustos 26.2 15.4 12.6 -3.7 7.4 3. Tablo C.05 22.7 28.0 23.05 24.2 1.2 19.5 5.05 28.4 23.7 9.5 0.0 5.8 6.4 12.05.6 7.05 15.4 7.12. Ortalaması Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık günü Güneşlenme Müddeti (saat) Aylık Güneşlenmenin Mümkün olan Güneşlenmeye.1 10.3.2 29.8 0.05 04.1 25.2 14.0 19.7 31.0 13.0 25.7 3.8 11.9 18.4 7.10.6.2 28.8 8.4 15.0 1.8 25.9 9.1 29.05 2.4 3.05 07.05 04.5 4.05 02.8 8.8 10. ( 0 C) 5 cm.4 14.88 337.2. Toprak Sıcaklığı 9.2 19.5 10.5 8.1 17.4 29. Toprak Sıcaklığı 10 cm. Toprak Sıcaklığı 20 cm.3 7.6 -0.9 3.0 11.3 20.6 23.3 17.12.8 14.6 11.0 16.06.05 11.08.07.14 235.8 0.0 16.3 21.01.01.7 19.05 17.2 11. 31.12.6 15.3 16.göstermektedir.6 4.0 13.1 28.7 8.8 5.) Deniz Suyu Sıc.05 19.0 18.5 23.5 8. Ort.5 14.4 25.05 23.2 -1.10 147.05 05.4 9.5 5.4 7.5 10.3 -3.85 599.4 23.2.03.2 17.02.05 28.9 26.2 7.9 2.9 -6.04.2 7.6 0C ve Eylül 23.11.05 1.0 -3.05 11.2 4.5 0C ile en sıcak aylardır.09.08 381. Yaz aylarında deniz suyu sıcaklığı 20 0C üzerindedir.0 11.0 28.05 23.9 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.8 9.7 25.05 06.43 383.05 02.08.0 17.4 -0.8 11.11.5 29.11.6 9.9 30.0 15.0 7.1.9 -3.4.2. Güneş.9 8.7 7.2 29.8 12.1 4.7 0C. İlimize ait Sıcaklık ve Güneşlenme Değerleri: AĞUSTOS HAZİRAN ARALIK ŞUBAT Ortalama Sıcaklık ( 0C ) En Düşük Sıcaklık Ortalaması En Yüksek Sıcaklık Ortalaması En Yüksek Sıcaklık ( 0C ) En Yüksek Sıcaklık günü En Düşük Sıcaklık ( 0C ) En Düşük Sıcaklık günü Toprak Üstü En Düşük Sıcaklık. Temmuz 23.0 6.05 11.1 11.2 24.9.7.05 21.2 15.05 24.05.9 20.05 01. 2005.05.6 30.05 02.3 17.7 25.9 7.6 7.5 10.4 25.10. 40 YILLIK 47 EYLÜL KASIM MAYIS NİSAN MART OCAK EKİM Meteorolojik Elemanın Adı TEMMUZ .2 24.1 4.9 26 42 29 42 44 64 66 70 58 42 34 41 133.03.

1.8 2.0 3.8 15.7 3.9.Samsun’da 2005 yılı ortalama günlük Güneşlenme süresi 5.5 4. Yapraklar üzerindeki buharlaşmayı tespit eden Piş aletinden elde edilen verilerde yıllık ortalama 3.43 cal/cm2 ile en yüksek aylardır.3.3 mm.05 Kar Örtü (cm.38 cal/cm2 .05 26. C.6 3.1 mm.8 34.1.8.1 141.4 saat) .6. olup. Günlük Güneşlenme süresi Ocak (2. aylık ortalama Mayıs ayında 476.7 mm.) aylarında yine en yüksek değere ulaşılmaktadır.2.2 Miktarı Ve Günü 24.6 87.Kasım (%34) ile en düşük Güneşlenme süresi gerçekleşme oranına sahip aylardır.1 mm.) Ve Günü Yağışlı 10 14 23 13 15 10 6 3 15 20 16 11 156 Gün Sayı Orajlı 1 2 3 5(1) 6 4(1) 3(2) 8(3) 1(1) 1 34(8) Gün Şimşekli 1 1 2 Gün Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.12.1 5.1 33.1. 41 .85 cal/cm2.3 (PİŞ) Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü. Tablo C. Haziran ayında 599.8 43.8.1 2.05 28.4 saat) ile Mart (3.8 saat) en düşük aylardır. olup.01.) aylarında buharlaşma en yüksek değere ulaşmaktadır.4. Ocak (%26).45 cal/cm2 olup.05 01. Buharlaşma OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZRN TEMMZ AĞUST EYLÜL EKİM KASIM ARALK YILLIK Durumu Buharlaşma 2.0 113.7 30.05 20.5.05 17.1.7.05 19.05 21. Ölçümlerin devamlı yapıldığı aylarda ise Temmuz (3. Güneş Işınları Şiddetinin 2005 yılı ortalaması 337.2 16.11.2 40.6.27 cal/cm2. 2005.2 2.5 mm. Buharlaşma Gölgede buharlaşma Wild yıllık ortalaması 2.2 69.9 (VİLD) Buharlaşma 2.7 4. Mart ( %29).9 1.1 3.9 saat olup.1 Top.6 3.5 saat).05 17.5 22.7 3.05 21.4 788.5.5 2. C. Temmuz ayında 573.5 saat) ve Şubat (4. Temmuz (4. Aralık (3.6 25.6.10. Yağışlar Tablo C.4 62.05 14. 2005.7 22.7 13.6 113.6 8.5.05 28. İlimize ait yağış tablosu Yağış OCK ŞBT MRT NSN MYS HZR TMZ AĞS EYL EKM KSM ARL YILLIK Durumu Aylık Yağış 62.İlimize ait buharlaşma değerleri aşağıdaki tabloda görülmektedir.mm.) ve Ağustos (4.1 4.Kasım (3.9 mm.) ve Ağustos (4.9 114.7 51. Ağustos ayında 517. En Fazla Yağış 23.9 74.05 01.0 3. Mümkün Olan Güneşlenmeye oranı ( %47 ) olarak gerçekleşmektedir.

0 11. Çiğli Günler Sayısı. Kırağılı Günler 2 Sayısı. Ğrezilli Günler Sayısı.04 8 14 3 2 2 2 1 4 1 5 2 3 17 3 MART NİSAN 9. Dolu.0 14. 42 .0 04.) aylarında olmuştur.1 mm ve fazla Karla Örtülü Gün Sayısı.12.1. İlimize ait kar ve don durumu: Kar ve Don OCAK Durumu En Yüksek Kar Örtüsü (cm) En Yüksek Kar Günü Donlu Günler 3 Sayısı Yağışlı Günler 12 Sayısı Kar 0. C. Aralık (1) gün olarak tespit edilmiştir. 2005 yılı ortalama yağışlı gün sayısı 156 gün civarındadır.6 mm.1 mm. 1992 –1993 yıllarında yapılan alt yapı kanalizasyon neticesinde merkezde su baskını olması önlenmiştir.2 mm.0 16. C.) ve Ağustos (114. ŞUBAT 5. Aşırı yağışlarda Kürtün ırmağı ile Mert ırmağı çevresinde münferit sel baskını olayları olmaktadır. 2005. Sisli Günler Sayısı. Buna karşılık ildeki yağış oranı Batı Karadeniz Bölgesi illerine göre değişiktir. alt yapının iyi olmaması nedeniyle Irmak.6. Tablo C.. Dolulu Günler Sayısı.04 16. Yağmur İlimizde aşırı yağışlar sonucu. Sis ve Kırağı Sıcaklığın 00C’nin altına düşmesi nedeniyle meydana gelen don olayları ilimizde bazen sebze ve meyve bahçelerine zarar vermektedir. Subaşı ve Ağabali caddelerindeki güzergahlar su baskınına uğramaktadır.04 2 15 1 2 1 2 2 8 1 1 12 1 12 3 4 2 13 10 3 16 15 9 9 5 14 12 MYS HZR TMZ AĞS EYL EKM KASIM ARALIK YILLIK 11. Çisentili Günler Sayısı.).04 3 15 3 19 153 13 5 6 6 2 3 70 9 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.1. Kar yağmur 1 0.02.6. En fazla donlu gün sayısı Şubat ( 6).1.1.12. İlde 2005 yılında yağış en çok Mart ( 141. Mart (1).2.2005 Yılı ortalama yağış ülke ortalamasının üzerindedir ( 788.04. Kar.1.7.1 mm ve 3 fazla.

1971 10.09. Türkiye ortalamasına göre daha az nüfus almaktadır.( % 2).1975 15.1. Samsun ili.06.2. İlçelerde yağışın mevcut olduğu günlerde merkezde yağışın görülmediği ve iklimin farklılık gösterdiği gözlemlenmiştir.1.1979 14. Şehrimizde bulunan Gelemen Çiftliği ve Ziraat Fakültesinde küçük çapta özel mikroklima alanlarının bulunduğu bilinmektedir.05.1980 02.1. bölgenin topoğrafik yapısının iç kesimlere doğru değişmesi ve yükseltinin giderek artış göstermesi nedeniyle mevcuttur.1. nüfus artış hızı ülke genelinden azdır.1.C.1981 06.1.08.8. kentin bölge de önemli bir merkez olmasını da sağlamıştır.9.65 iken.1.35.1975 25. genç Türkiye Cumhuriyetinin planlı kalkınma anlayışı doğrultusunda sağlıklı ve düzenli yapılaşmanın bir örneğini göstermiştir.07.8. kırsal nüfusun toplam nüfusa oranı % 54. İl bazında kırsal / kentsel nüfus oranlarına baktığımızda 1990 yılı nüfus sayımında kentsel nüfusun toplam nüfusa oranı % 45.1. Mikro klima Samsun ili merkez ve ilçeleri arsında.05.06. dar bir bölgedeki meteorolojik farklılık olarak tanımlanan mikro klima. Kuraklık Şehrimizde nem oranının ve yağış miktarının yüksek olması yanında ilave olarak Karadeniz iklim özelliği nedeniyle kuraklık yaşanmamaktadır. C. Seller Tablo C.Yine aynı dönemde demiryolu ağının ülke düzeyinde yaygınlaşması bir liman kenti olan Samsun’un dengeli gelişmesinin ulaşım altyapısını oluşturarak.1981 15.08.7.1971 23. 1997 yılı nüfus tespiti verilerine göre kentsel / kırsal nüfusun toplam 43 . Plansız Kentleşme 1923-1948 yılları arasındaki ilk 25 yılda Samsun. C. Yapay Etmenler C. Yağış ve Kuraklığın Yıllara Göre Dağılımı İSTASYON Ladik Çarşamba Samsun Bafra Vezirköprü Vezirköprü Beşpınar Vezirköprü Bafra İL Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun Samsun TARİH 08.1999 ŞİDDETLİ YAĞIŞ Sel Ürün 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 KURAKLIK Çevre 1 Dere - 1 1 1 Kaynak : Samsun Meteoroloji Bölge Müdürlüğü.07. C.2. 2005.1.

Çarpık kentleşmenin önlenmesi amacıyla planlama çalışmaları önemli oranda bitirilmiştir. ve Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü tarafından oluşturulan bir ekip kış aylarında yoğun olmak üzere yıl boyunca çeşitli zamanlarda toptan-perakende kömür satıcılarında ve karayolunda kontroller yapmaktadır. Yönetmelik ve Genelgeler kapsamında ilimizde kış dönemine ait Isı Yakıt Programı Mahalli Çevre Kurulunda görüşülerek belirlenmektedir.3. Bu amaçla.1. kalorifer yakıtı. Bu durum. Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü yönetmeliği kapsamında denetim yetki ve sorumluluğu Belediye sınırları içinde Belediye Başkanlıklarındadır.17 . İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından ilimizde bulunan ithalatçı kömür firmalarının deposundan her ay numune alınarak standartlara uygunluğu analizler yaptırılarak denetlenmektedir. köylerden şehir merkezlerine göç olduğunu ortaya koymaktadır. % 48. Bunların dışında ilimizde 3 adet (Armutlu Kömür İşletmeleri. Mahalli Çevre Kurulu kararı doğrultusunda belirlenen torba örneklerine uygun torbalı kömür satışı yapılıp yapılmadığı denetlenmektedir.1.2. Bu kapsamda Büyükşehir Belediyesi ve alt kademe belediyeleri ile toplantılar düzenlenerek yönetmeliğin uygulanması konusunda işbirliği yapılmaktadır. odun ve doğalgaz kullanılmaktadır. Yeşil Alanlar Büyükşehir Belediye sınırlarında kişi başına yaklaşık olarak 5m2 yeşil alan düşmektedir.2. Ancak süreç içerisinde göç olaylarının olduğu dönemlerde gelen nüfusun kaçak yapılaşması sonucu çarpık kentleşme Büyükşehir Belediye sınırlarında oldukça yoğundur. Güzeldal Madencilik) yerli kömür üreticisi bulunmakta olup. bu işletmelerden de yerli kömür numuneleri alıp analizleri yaptırılarak “Yerli Kömür Uygunluk ve Satış izin Belgesi” verilmiştir. İlimizde bulunan bu ithalatçı firmalara ithal kömür satış izin belgesi verilmiştir. Isınmada Kullanılan Yakıtlar İlimizde ısınma amaçlı ithal kömürler. C. Havza Kömür İşletmesi. İl Emniyet Müdürlüğü. C.83 değerlerine ulaşmıştır. İlimizde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.2.nüfusa oranları % 51. Özellikle ithal ve yerli yakıtların kalitesinin standartlara uygunluğunun kontrolü ile birlikte bu yakıtların İlimize girişi ve satışının denetlenmesi yapılmaktadır. 44 .

08.2005 26. 2005-2006 KIŞ DÖNEMİNE AİT ISI YAKIT PROGRAMI. Tic. 2005-2006 Kış Sezonunda Kömür Satış İzin Belgesi Verilen İthalatçılar Sıra No 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Firma Adı Reşitoğlu Kömür Kereste Demir İth. Ltd. Aş.2005 06. 2005.2005 26. Şti.09.Ş Nuryak Yakıt Nak. Eti Krom Aş.08. Ve Tic. Atakaş Tic.12.10.2005 06. A.Tablo C. Uygunluk Belgesi Verilen Yerli Kömür Üreticileri Sıra No 1 2 3 Firma Adı Armutlu Kömür İşletmeleri Güzeldal Kömür İşletmeleri Havza Madencilik Uygunluk Belgesi Havza (Belge Verildi) Havza (Belge Verildi) Havza (Numune Alındı) Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Akabe Madencilik San. Ticaret Ltd Şti. Ayrıca torbalı kömür satışı yapılması. Safi Katı Yakıt Ticaret San. Ltd.10. Şti.2005 01.09.2005 03. yakıtın gümrükten çekilmeye başlamasından önce kontrol belgesi ve analiz raporları incelenerek kurum görüşü verilerek ve yakıtın fiziki tespiti yapıldıktan sonra boşaltılması sağlanmaktadır. İhr.2005 01.08. A. Tablo C. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Ltd. yakıt kamyonlarının çevre yolunu kullanmaları ve liman çıkışında kamyonların branda ile kapatılması konusunda Büyükşehir Belediyesi ile ortak çalışma yapılmaktadır. Bu nedenle ilimizde 2005-2006 Isınma Dönemi için 45 . Derecede kirli iller kapsamında değerlendirilmiştir. Ltd. Alyak Katı Yakıt Paz.2005 01. Şti.2005 26. giriş yapılan ithal kömürlerle ilgili olarak.08.Paz. Ltd. Şti. Er Madencilik İç Ve Dış Tic. 2005-2006 kış sezonu ısınma dönemi yakıt programı aşağıda verilmiştir.0.09. Mirkom Dış Ticaret San.05. Ltd.2005 tarih ve 2005/6 Nolu Hava Kirliliği Kontrolü konulu Genelgesi doğrultusunda.2005 No 2005/606-1726 2005/633 2005/608-1729 2005/657-1900 2005/632-1806 2005/642-1835 2005/631-1785 2005/741-2117 2005/1571-3185 2005/607-1727 2005/1734-609 2005/777-2257 2005/630-1784 2005/2612 İlimiz limanından kış sezonunda ayda yaklaşık 15-20 gemi ortalama 120.2005 01.000 ton ithal kömür ile giriş yapmakta olup. Malz. Paz.09.10.9. Boşaltılamaya başlanan yakıtın tahliyesi bitinceye kadar uluslar arası gözetim firmasınca İl Çevre ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla analiz ettirilmek üzere kömür numuneleri alınarak MTA veya TÜBİTAK’ a analiz için gönderilmektedir.2005 06.08.2005 09. Atik Kömür Yeni Akkor Kömür Paz. Yakacak Ve İnş. Çevre ve Orman Bakanlığı’nın 26. Belge Tarihi 26. Ve Nak. Şti. Şti.Ş. Ve Tic.Ş Yıldırım Dış Tic. Şti Çalışkanlar İç Ve Dış Tic. Uzun Kömür San.09. San. İlimiz sınırlarında ısınmada ve sanayide kullanılması gereken yakıt özellikleri İl Mahalli Çevre Kurulu Kararları ile her yıl belirlenmektedir.2005 21. A. Ltd. Tic. 2005. ilimiz hava kirliliği bakımından 1.

Isınmada Kullanılacak Yerli Kömürlerde Aranacak Özellikler Yerli Kömürlerin Özellikleri Sınırlar Kullanılacağı İller ve İlçeler Toplam Kükürt (kuru bazda) Alt Isıl Değer (orijinalde) Toplam Nem (satışa sunulan) Kül (kuru bazda) Şişme İndeksi* Boyut** max. a) Isınmada Kullanılacak Yerli Kömürlerde Aranacak Özellikler: Tablo C. b) Isınma Amaçlı İthal Taş ve Linyit Kömürlerde Aranacak Özellikler (Satışa Sunulan) Tablo C. 4000 Kcal/kg (-200 tolerans) max. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Çevre Bakanlığı’nın Genelgeleri doğrultusunda. Derecede kirli iller kapsamında değerlendirilmiştir. % 2 min. % 0. 46 . %14 (+1 tolerans) : max. 2005. 1 18-150 mm (18 mm altı max. %10 tolerans) *Mekanik beslemeli yakma tesisleri için kömür boyutu 10-18 mm olabilir. **Mekanik beslemeli yakma tesisleri için kömür boyutu 10-18 mm olabilir.9 : min 6200 kcal/kg (. Isınma Amaçlı İthal Taş ve Linyit Kömürlerde Aranacak Özellikler (Satışa Sunulan) Özellikler Toplam Kükürt (kuru bazda) Alt Isıl Değer (orijinalde) Uçucu Madde (kuru bazda) Toplam Nem (orijinalde) Kül (kuru bazda) Şişme İndeksi Boyut* Sınırlar : max.11. İlimiz hava kirliliği bakımından 1.12. ithal ve briket kömür kullanılan konutlar ile işyerlerinde aşağıdaki özellikleri taşıyan kömürlerin kullanılmasına. % 10 : max. %25 max. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. %10 tolerans 150 mm üstü max.400 tolerans) : % 12-28 (+1 tolerans) : max.aşağıda kriterleri belirtilen katı ve sıvı yakıtların kullanılması ve kirliliği önleyici tedbirlerin alınması görüşülmüş ve.Grup) İl ve İlçeler * Uygunluk Belgesi verilme aşamasında dikkate alınır. Bu nedenle İlimizde 2005-2006 Isınma dönemi için aşağıda kriterleri belirtilen katı ve sıvı yakıtların kullanılmasına A-GENEL ESASLAR Yakıtlar: 1-Samsun ili sınırı içerisinde ısınma ve sanayi amaçlı kullanılacak yerli ve ithal kömürler ile kömür briketlerinin özellikleri aşağıda belirtilmiştir: Samsun il sınırları içerisinde ısınma amaçlı yerli. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. % 10 tolerans) Bu Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre sınır değerlerinin aşıldığı (I. 1 : 18-150 mm (18 mm altı ve 150 mm üstü için max. %25 max. 2005.

Sınıf 1 5000 0. en fazla Düşme Sağlamlığı (%) m/m. % 1 : max. en az Kırılma Yastık veya Yumurta Şeklindeki Briketlerde (Kgf). en az Aşınma Sağlamlığı (%) m/m.0 80 65 60 100 70 75 12 1) Bu özellik.) 300 ppm 6 mm (min. 47 .5 (max. en az Duman Emisyon Oranı (g/kg).8 90 75 80 130 70 75 8 Sınıf 2 4000 1. 2005.) % 1. Sadece briket kömürlerde geçerli olmak üzere sınıfına göre öncelikle TSE’den Uygunluk Belgesi almış ve tesisin bulunduğu yerdeki İl Çevre ve Orman Müdürlüğünden satış izin belgesi alınan ve torbalanmış briket kömürlerinin kullanımı uygundur. 2005. m/m. Tablo C. Sanayi Amaçlı İthal Edilen Kömürlerde Aranacak Özellikler Alt Isıl Değeri (orijinalde) Toplam Kükürt (kuru bazda) Uçucu Madde (kuru bazda) Boyut : min 6000 kcal/kg (-500 kcal/kg tolerans) : max. orijinal (satışa sunulan) briket bazındadır. e)Biyokütle Briketlerinde Aranacak Özellikler : Tablo C.) (6 mm’ den küçük ağırlıkça % 5’ i geçemez) Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2) Su geçirmeyen torbalar içerisinde satılan briketlerde bu özellik aranmaz. Isınmada Kullanılacak Briket Kömürlerin Özellikleri Özellik Alt Isı Değeri ° (kcal /kg). Briket kömürlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri aşağıda verilmektedir. Biyokütle Briketlerinde Aranacak Özellikler Alt Isıl Değeri Nem (orijinalde) Yağ Sodyum (Na) Boyut 3700 kcal/kg (min. en az Sağlamlığı Tabanı Düzgün Geometrik Şekilli Briketlerde (Kg/cm2). en fazla Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.) % 15 (max. en az Suya Dayanım (%).c) Sanayi Amaçlı İthal Edilen Kömürlerde Aranacak Özellikler: Tablo C. en az Baca Gazına Geçen Kükürt Oranı (%). 2005. en az Isıl Verimi (%).14.15. d) Isınmada Kullanılacak Briket Kömürlerin Özellikleri: Briket kömürlerde TS 12055 “Kömür Briketi-Isınmada Kullanılan” standardına uyulması gerekmektedir. % 36 : 0-50 mm Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.13.

Gerekmektedir. EK-7. Isınma amaçlı kullanılacak yakıtlar (ithal ve yerli kömürler. 2-Isınma amaçlı sadece izin verilen kömürlerin temini. kaçak kömür kullanılmasının önüne geçilmesi. İthalatçı firmalar tarafından torbalamanın başka ilde yapılması talep edildiği durumlarda 03.lık torbalar içinde olacak ve her ayın ilk haftasında bir önceki ayın sevk programı (yakıt satılan yerin ismi. EK-8 ve EK9’da belirtilen torba örneklerine göre torbalanır” hükmü gereğince ithalatçı/üreticilerin kendi tesislerinde torbalama yapması esastır. (Ek-2) 3-Okullarda ve resmi binalarda da belirlenen özelliklere sahip ısınma amaçlı yakıt kullanılması. “Limandan dökme olarak girişi yapılan ithal kömürlerin ilimizdeki firmalara ait depolara girdikten sonra torbalama-paketleme yapmadan kömürün gönderildiği ilde torbalama-paketleme yapılması kaydıyla depodan çıkışına izin verilmesine. 5-13 Ocak 2005 tarih ve 25699 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 27.11. yoluyla yeni torba esaslarının sağlanması (Ek-1). hangi tür kömürü içeren torbaların verildiği ve miktarı) İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne bildirilecektir. maddesi “ Bu Yönetmeliğin 22. ithal kömürün ise ithalatın gerçekleştirildiği limana yakın alanda yapılması esastır. Ek-3 ve Ek-4’ de yer alan ifadelere uygun olarak hazırlanan 25-40 kg. Ancak. kömürün üretildiği ve ithalatın gerçekleştirildiği ilin valiliği ile torbalamanın yapılacağı ilin valiliğinden izin almak kaydıyla torbalama işlemini başka yerde yapabilir veya bayisi olan/anlaşma yaptığı gerçek ve tüzel kişilere yaptırabilir. briket. kamyonlarla nakline izin verilen kömür miktarlarının alıcı firmanın bulunduğu ilde nakline 48 . Isınma amaçlı katı yakıtların torbalanması. denetlenmenin etkili uygulanması. Ek-2. torbasız olarak nakledilmek istenen kömür miktarı için sevkıyattan önce gerekli belgelerle (sevk irsaliyesi. yerli kömürün çıkarıldığı bölgede. fatura vb. kömürlerin açıkta satışının önlenmesi. geçmiş dönemlerde bastırılan/hazırlanan torbaların kullanımı yasak olup eski torbaların Yönetmelikte belirtilen esasları içeren yeni torbaların içine konulması yada baskı/yapıştırma v. Toz kömür ile biyokütleden elde edilen briketler üretildiği yerde torbalanır.b. kömür üretici ve ithalatçıları.İlimizde ısınma amaçlı kullanılacak ve yukarıdaki özelliklere uygun olarak üretilen kömürler. kömür üreticisi ve satıcısının bilinmesi. kömürlerin taşınması. maddesinde. doldurulması ve boşaltılması sırasında kömür kaybını ve bu işlemlerde oluşacak tozumayı önlemek açısından ithal ve yerli kömürlerin Yönetmelik ekinde yer alan torba örneğine göre torbalanarak satışa sunulması. biyokütle) IKHKKY’nin EK-6. yerli kömürler ve toz kömürden elde edilen briket kömürler ile 25 inci maddede özellikleri belirtilen biyokütle briketlerinin tamamı tüm yerleşim alanlarında torbalanarak satışa sunulur.2004 tarih ve 2004/7 sayılı Mahalli Çevre Kurulunun 2. 4-Tüketicilerin 2005-2006 ısı yakıt programında belirtilen özelliklerdeki yakıtları kullanmaları. Ek-1. 23 ve 24 üncü maddelerinde özellikleri belirtilen ithal taş ve linyit kömürler. torbalamanın belirtilen alanlarda yetersiz olduğu durumlarda.) Samsun İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne başvuruda bulunularak izin alınmasına.

adresi. (8) -Çevre ve Orman Bakanlığından alınan kontrol / uygunluk belgesi. (7) -Vergi levhası örneği. (10) Noterden tasdikli taahhütname (Ek-3). kapasitesi. mücavir alanlar dışında ise valilikler bu Yönetmelikte belirlenen kurallara uygun olmayan yakıtları üretenler. (kontrol belgesi. ilimiz sınırları içerisinde faaliyet gösteren kömür ithalatçı/satıcılarının denetimi mücavir alan sınırları içerisinde Büyükşehir/İlçe Belediye Başkanlığı Zabıta ekipleri tarafından yapılacaktır. adresi. satışa sunanlar ile ısıtma tesisleri üretenler ve işletenleri denetlemek ve hakkında yasal işlem yapmakla yükümlüdür” hükmünü içermektedir. Bakanlık yazıları ve ekleri. 8-İlimizde ısınma amaçlı kömür satışı yapacak olan ithalatçı firmalar “Kömür Satış İzin” belgesi alacaklardır. (5) -Sözleşmeli bayilerin adı.) noter yada aslı gibidir onaylı (9) -Tesis ile ilgili bilgiler (16. “Bakanlığın denetim yetkisi saklı kalmak kaydıyla.12. kömür sevkıyatı esnasında belirtilen hususlara riayet etmeyen firmaların izinlerinin iptal edilmesine” hükmü uygulanacaktır. Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği) (3) -Ticaret sicil gazetesinin örneği. İlimizde ısınma amaçlı kömür satışı yapacak olan ithalatçı firmalar “Kömür Satış İzin” belgesini yukarıdaki evraklar tamamladıktan sonra 01. Bu amaçla. proforma fatura. olacaktır. maddesi . (1) -Firma adı. irtibat telefonu.2005 tarihine kadar İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne başvurarak alacaklardır. akım şeması vb. faks numarası. Belediye mücavir alanları içinde belediyeler. 6-Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 32. (4) -Belgeleri imzalamaya yetkili olanların noterden tasdikli imza sirküleri.2003 tarih ve 25318 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliğine göre tesisin durumunu belirten görüş yazısı.izin verilen miktar kadar giriş ve torbalama yapıldığına dair kömürün gönderildiği ilin Valiliğinden alınan belgenin Samsun İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne sunulmasına. (6) -Torbalama tesisi ile ilgili tanıtıcı bilgiler. Mücavir alanlar dışında ise Valiliğimiz (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) ve Jandarma Komutanlığından birer kişinin katılımı ile denetim ekipleri oluşturulacaktır.09. uluslararası gözetim firmalarınca alınan numuneye ait resmi analiz raporu. Kömür satış izin belgesi başvurusundaki dilekçe ekinde.). tesisin özellikleri. gümrük giriş beyannamesi vb. 49 . 7-İlimiz sınırları içerisinde yerli kömür çıkarılması durumunda Valiliğimizden (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) Uygunluk Belgesi ve yerli kömürün satılması durumunda ise Satış İzni Belgesinin alınması gerekmektedir. (Ticaret ve Sanayi Odası. analiz belgesi. (2) -İlgili meslek kuruluşlarından alınan ticaret sicil kaydına havi faaliyet belgesi.

Yakıt 50 . 1) İş kolunun değişmesi. (5) -Sözleşmeli bayilerin adı. (Ticaret ve Sanayi Odası.İlimiz merkez ve ilçelerinde satışa sunulacak kömürler ile sıvı yakıtlar her aşamada denetlenecektir (üretim yerinde. izin belgesi kendiliğinden iptal olmuş sayılacak ve firma yeniden izin başvurusu yapacaktır.İl Mahalli Çevre Kurulunun 05. faks numarası. maddede belirlenen şartların sağlanması ve "kömürlerde aranacak özelliklerin" bulunması halinde yakıt satış izin belgesi verilecektir 11. boşaltma ve tüketim esnasında). İlimiz limanından giriş yapılmayan. Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği) (3) -Ticaret sicil gazetesinin örneği.İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı/Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatı (10). Bakanlık yazıları ve ekleri. (6) –İthalatın gerçekleştiği ilin Valiliğinden alınan yakıt satış izin belgesi (7) -Vergi levhası örneği. adresi. depoda. yeni işyeri açma ve çalışma ruhsatının getirilmesi ve analiz ücretinin yatırılması halinde. irtibat telefonu. uluslararası gözetim firmalarınca alınan numuneye ait resmi analiz raporu.11. (4) -Belgeleri imzalamaya yetkili olanların noterden tasdikli imza sirküleri. analiz belgesi. Bu maddenin. (1) -Firma adı. (12).İzin Belgesi alan firmaların. Kömür satıcısı firmaların adreslerinde değişiklik olması durumunda.2003 tarih ve 2003/4 nolu kararının 8. Şeklinde değiştirilecektir. adresi.İl Çevre ve Orman Müdürlüğünden Kömür Satış İzin Belgesi almayan firmaların 2005-2006 kış sezonu için kömür satışına izin verilmeyecek olup bu belge 2006-2007 ısı yakıt programı belirlenene kadar geçerli olacaktır. proforma fatura. gümrük giriş beyannamesi vb. 12. taşınırken. maddesinde “Kömür satıcılarının Belediyelerden ruhsat (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı/Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatı) alınmasına müteakip Kömür Satış İzin Belgesi verileceğinden dolayı istenen belgenin düzenlenebilmesi için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı/Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatının Valiliğimize (İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne) sunulması gerekmektedir” hükmü yer almaktadır.Noterden tasdikli taahhütname (Ek-4). (11). Durumlarından herhangi birisinin veya tamamının gerçekleşmesi halinde. (2) -İlgili meslek kuruluşlarından alınan ticaret sicil kaydına havi faaliyet belgesi. başka illerden gelen yakıtlara (ithal/yerli) ait “Kömür Satış İzin” Belgesi verilirken. izin belgesi üzerinde değişiklik yapılır. 2) Firmanın isminde veya sahibinde değişiklik olması.) noter yada aslı gibidir onaylı (9) .İthal ve yerli kömür karışımından oluşturulan harmanlanmış kömür ve briket kömürler için de yukarıda 8. (kontrol belgesi. (8) -Çevre ve Orman Bakanlığından alınan kontrol / uygunluk belgesi.

taşıma aracında. 01. başta petrol koku olmak üzere yasaklanmış yakıtların ısınma amaçlı kullanılmaması. İl Çevre ve Orman Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Saymanlığı T.Satış İzin Belgesi alan firmaların sahalarından her ay İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından düzenli olarak numune alınacak ayrıca İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne yapılan şikayetlerde gerektiğinde numune alınacak olup. sıvı ve gaz) kullanılması. alınan yakıt numune bedelleri ve analiz ücretleri Yakıt Satış İzin Belgesi sahibi firma tarafından karşılanacaktır. Ziraat Bankası Samsun Şubesi nezdindeki 399 78 322-5001 nolu hesabına (emanete) yatırılacak olup. Maddesi ile düzenlenen “Sıvı Yakıt Satış İzin Belgesi” verilmesi kararının iptal edilmesine.İlimiz sınırları içerisinde ısınma amaçlı sıvı yakıt olarak. 14. cezai yaptırımlar uygulanacaktır. analiz ücreti bedelinin yatırıldığına dair banka dekontu İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne sunulacaktır. “Bakanlığın yetkisi saklı kalmak kaydıyla İl Mahalli Çevre Kurulunca yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları. depolandığı. Numune alındıktan sonra (bir) 1 hafta içerisinde analiz ücreti yatırılacaktır. İsteğe bağlı analizler için ilgiliden ayrıca ücret alınacaktır. tüketim yerinde yapılan kontrollerde tespit edilen ve kararda belirtilen özelliklere uymayan katı ve sıvı yakıtlar yed-i emine alınarak yakılması önlenecek ve yasaklara riayetsizlikten dolayı kaçak yakıt muamelesi yapılıp. Maddesi.2004 tarih ve 2004/2 Nolu Mahalli Çevre Kurulunun 4. depoda. 13. katı ve sıvı yakıtın üretildiği. Kömür satış izni verilmiş firmalara ait kömürlerden her ay numune alınacak. analiz ücreti. torbalandığı. 16-13 Ocak 2005 tarih ve 25699 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde belirtilen yakıtlar (katı.Samsun il merkezi dışına transit geçişte sıvı ve katı yakıt nakliyesi yapan araçlar çevre yolunu kullanacaklardır.5 olan yerli fuel-oil kullanılmasına. İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce ilimizde faaliyet gösteren firmaların gümrük sahalarından ve/veya ithalatçılara ait depolardan. 51 . Analiz ücretini yatırmayan firmaların Yakıt Satış İzin Belgesi iptal edilecektir. taşındığı ve satışının yapıldığı yerlerden periyodik olarak yakıt numunelerini almak ve analizlerini akredite olmuş veya Bakanlığın uygun gördüğü laboratuarlarda yapmak/yaptırmak ve standartlara uymayan numuneler için gerekli tutanağı tutup valiliğe bildirmekle yükümlüdürler” hükmünü içermektedir.C.Denetim Ekibinin kontrolü sırasında. 15-Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 26. kükürt içeriği maksimum % 1 olan ithal fuel-oil ile kükürt içeriği maksimum % 1. Bu araçların şehir içine girişleri ve geçişleri yasaktır. ithal ve yerli kömür satış yerleri ile apartmanlardan TS 5125 ve TS 4744 sayılı standartların belirlediği numune alma esaslarına göre kömür numuneleri alınarak analizlerinin yaptırılması sağlanacaktır. 17.04.

bacaların periyodik temizliğinin yapılıp yapılmadığının düzenli denetlenmesi. 10. dağıtım ve kullanımının yasaklanmasına. bu kapsamda kalorifer ateşçisi ve bina yöneticilerinin eğitilmesi ve denetlenmesi. fanlı ve döner ızgaralı olmaları. otomatik yüklemeli. 3-Hava kirliliğinin azaltılması ve hava-yakıt oranının optimum koşullarda olmasını sağlayarak tam yanmanın gerçekleştirilmesi için stokerli (mekanik beslemeli yakma tesisleri) sistemlerin TSE belgeli. 2-Mahalli Çevre Kurullarınca karara bağlanan yakıt programları çerçevesinde kullanılacak kömürlerin daha verimli yakılması için soba ve kalorifer kazanlarında TSE standartlarına uygunluğun aranması ve gerekli denetimlerin İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü ve ilgili Belediye Başkanlığı tarafınca yapılması. 11. 8. ayarlarının iyi yapılmış olması. satış. bayisi olmadığı firmanın yakıtını satmasının yasaklanmasına. tüm ısıtma tesisatının bakımı ve temizliğinin gereği gibi yapılması. 5. 52 . 9.18-Gazyağı için kükürt ve su miktarının TSE 3355 ‘e ve motorin (mazot) için ise kükürt ve su miktarının TSE 3082’e uygun olmasına ve bu özelliklere uymayan sıvı yakıtların temin. 4-İlk yanma sırasında bacadan atılan partikül madde emisyonlarını kontrol etmek amacıyla ön yanmayı temin edecek şekilde stokerli sistemlerin sürekli (non-stop) yanmasının sağlanması. kazan dairelerinin yeterince havalandırılması ve işletme talimatlarına uygun olarak işletilmesi. 20-Perakende akaryakıt satıcılarının. 12 ve 13 üncü maddelerinde belirtilen hususlara uyulması. Yakma sistemleri 1-Yakma sistemleri konusunda “Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği”nin 7. denetimin Sanayi ve Ticaret Müdürlüğünce yapılmasına.Isınma amaçlı kullanılmasına izin verilen ithal ve yerli (illerin kirlilik derecesine göre belirlenen) kömür özelliğini sağlayan ve piyasada fındık tabir edilen 10-18 mm çapındaki elenmiş ve yıkanmış kömürlerin torbalanarak stokerli sistemlerde kullanılması ve bu sistemlerin kullanıldığı binalarda da sıkı denetimlerin yapılması. 7-Yakıt kullanan bacasız ısıtıcıların kapalı alanda ısınma amaçlı kullanımın önlenmesi. 19-İlimizde kullanılmasına müsaade edilen sıvı yakıtların tespit. temin. sürekli kontrol edilmesi ve ehil kişilerce yakılması. 6-Kalorifer kazanlarının tekniğine uygun yakılması ve kazan bakımı işlerinde çalışacaklar için “Yetkili Kalorifer Ateşçisi Kursları” düzenlenmesine yönelik çalışmaların yapılması. dağıtım ve satışında denetimde bulunmak üzere İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü Başkanlığında Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve İl Çevre ve Orman Müdürlüğü personelinden oluşan bir komisyon oluşturulmasına. 8-Kalorifer tesisatlarının iyi izole edilerek ısı kayıplarının önlenmesi.

Sanayi Tesisleri 1-Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde. 5-Gerektiğinde. sanayi tesisleri Emisyon İzni alarak faaliyet göstermek zorundadır. bahçe vs.07. 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren kurşunlu benzin üretimi durdurulacaktır.9-Soba ve kalorifer kazanlarının kış gelmeden önce temizlenmesi gereklidir.) mümkün olduğunca trafiğin yoğun olduğu yerlerden uzakta planlanması ve yapılmasının tavsiye edilmesine. Ancak bu tarihe kadar benzinli araçlarda kurşunsuz benzin kullanılması konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ve Büyükşehir/ilçe Belediye Başkanlıkları tarafından halkın uyarılması. bacaların ve sobaların temizliğinin önemi ve temizliğin kış gelmeden önce yapılması gerektiği konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.2003 tarih ve 25162 sayılı Resmi Gazetede “Motorlu Kara Taşıtlarının Egzoz Emisyonlarının Ölçüm ve Denetlenmesine İlişkin Tebliğ” de belirtilen esaslar göz önüne alınarak. il merkezinde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü. 4-11 Haziran 2004 tarih ve 25489 sayılı Resmi Gazete’de “Benzin ve Motorin Yönetmeliği” yayımlanmış olup. yapılacak denetimlerde egzoz gazı emisyon belgesi bulunmayan taşıtların egzoz gazı emisyon ölçümünün yaptırılması. Motorlu Taşıtlar: 1-08. 7-Büyükşehir/ilçe Belediye Başkanlıkları tarafından egzoz emisyonlarından en çok zarar görebilecek çocukların oyun alanlarının (park. 3-Servis araçları ile ilgili kuralların getirilmesi ve egzozundan siyah duman atan servis araçlarının trafikten men edilmesi. hava kirliğinin yoğun olduğu günlerde Büyükşehir Belediye Başkanlığı APK Daire Başkanlığınca tek çift plaka uygulamasına giderek trafiğin sınırlandırılması. Bu çerçevede. Bacası temizlenmeyen soba ve kazanlarda yanma verimi sağlanamamakta ve buna paralel olarak yakıt tüketimi ve bacadan atılan kirletici emisyonlar artmaktadır. Belediyeler ve Gönüllü Kuruluşların işbirliği ile eğitim programları düzenlenmesi ve küçük broşürler hazırlanarak halka dağıtılması gerekmektedir. istiap haddinin üstünde yolcu ve yük taşıyan ve yağ yakan motorlu taşıtlar trafikte denetlenerek kurallara uymayan taşıt sahipleri için cezai müeyyidelerin uygulanması ve gerektiği hallerde trafikten men edilmesi. 2-Egzozundan siyah duman atan. 6-İl Emniyet Müdürlüğü tarafından sinyalizasyon sisteminin sabit hızda gidildiği takdirde durmayı önleyecek şekilde düzenlenerek yeşil dalga sisteminin oluşturulması ve bu sayede gereksiz beklemenin ortadan kaldırılarak egzoz emisyonunun en aza indirilmesinin tavsiye edilmesine. Emisyon İznine Tabi Olmayan 53 . Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğü/İl Jandarma Komutanlığı Trafik Timi ve Samsun Çevre Koruma Vakfı Başkanlığı işbirliği ile motorlu araçların egzoz gazı emisyonu ve egzoz gazı emisyon ölçüm belgesi kontrolünün yapılmasına.

kükürt dioksit emisyonunu Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nde belirtilen sınır değerlere uygun olarak arıtan baca gazı arıtım tesisine/teknolojisine sahip sanayi tesislerinde kullanımına izin verilir. Yeni binalarda gerekli tedbirlerin alınması hava kirliliği açısından büyük önem arz etmektedir. kazan ve baca sistemi birbirleri ile uyumlu olmalıdır. uygun yakma teknolojisine sahip olduğunun belgelenmesi (Tesislerde kullanılacak kazanlarda. çevre kirliliğine neden olmayacak şekilde gerekli önlemlerin alınması kaydı ile sanayi tesislerinde her boyutta (toz dahil) yerli kömür kullanılabilecektir. bu yönetmelikte belirtilen sınır değerlerin üzerinde olamaz. 2-Emisyon İznine Tabi Olan/Olmayan Tesislerde Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’ndeki hüküm ve sınırlara uygun faaliyet gösterilmesi için gerekli tedbirlerin alınması. 8-İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Belediyelerin teknik elemanları koordineli bir şekilde bölgelerindeki çevreyi kirleten sanayi tesislerini tespit etmeleri ve denetlemeleri gerekmektedir. Kazanlarda ısı veriminin uluslar arası normlara uygunluğu tesis sahibi tarafından belgelenecektir. emisyon izni almış olması ve/veya emisyon ölçüm raporunu Valiliğe sunmuş ve ölçüm sonuçlarının ilgili yönetmelikteki sınır değerlere uygun olması.Sanayi tesislerinde kullanılacak ithal kömürlerin Yakıtlar 1-c bölümünde verilen sanayi amaçlı ithal edilecek kömürlerde aranacak özelliklere sahip olması . 4. İllerde bu standardın ve 8 Mayıs 2000 54 . Bu yakıtın anma ısıl gücü düşük. Bu koşullar dışında 6 nolu fuel-oil kullanımının önlenmesi. 5-TÜPRAŞ tarafından üretilen yüksek kükürt içeren 6 nolu fuel-oilin. sıvı yakıt taşıyıcı ve satıcı firmaların bu konuda uyarılması. Kazanların ısı tekniği. 3-Sanayicilerin tesislerinde kullanacağı kömür özelliklerini ilgili Valiliğimize bildirmeleri gerekmektedir. 6-Sanayi tesislerinde TÜPRAŞ spektlerine uygun %1 kükürt ihtiva eden ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’ndan izin alınarak ithal edilen fuel-oil kullanılabilir. akışkanlığın arttırılması amacıyla ön ısıtma yapılması. kullanılan yakıt ve bacadan atmosfere verilen emisyonlar dikkate alınarak sanayiden kaynaklanan hava kirliliğinin denetim altına alınması ve gerekli yasal işlemin yapılması.) . ekonomi. işletme ve bakımları TSE’nin ilgili standartlarına uygun olmalıdır.Sanayi Tesislerinden yayılan emisyonlar. Tozumayı önleyici her türlü tedbirin kömürü satan taşıyan ve sanayi tesisi sahibi tarafından ilgili mevzuata göre alınması koşulu ile sanayi amaçlı tüketilecek yerli ve ithal kömürlerin torbalanması gerekmemektedir. Ayrıca. yanma boyu kısa kazanlarda kullanımında yanma verimi açısından. 7-Bacasından siyah duman atan işyerlerinin ve sanayi tesislerinin denetlenmesi. Isı Yalıtımı: 1-Isı yalıtımı ile ilgili olarak 14 Haziran 1999 tarih ve 23725 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “TSE 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları” standardı 14 Haziran 2000 tarihinde mecburi standart olarak yürürlüğe girmiştir.

tavsiye edilmelidir. 4-Hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde sobalar ve kaloriferler mümkünse sabah saat 10’dan sonra ve akşam en geç saat 16’dan önce yakılması. Halkın Bilgilendirilmesi 1-Halkımızın da hava kirliğinin yoğun olduğu günlerde alması gereken önlemler konusunda gerekli hassasiyeti göstermesi için bilinçlendirilmesi ve bilgilendirilmesi. camların çift camlı olmasının yakıt tüketimindeki faydaları halka anlatılması ve binalarda özellikle dıştan yalıtım yapıldığından yakıt tüketiminde ne kadar azalma olacağı konusunda bilgilendirilmesi. 5-Okullarda ve resmi binalarda giriş kapısının kendiliğinden kapanabilir ve hava sızdırmaz yapılması.tarihinde yayımlanan “Isı Yalıtım Yönetmeliği” ile mevcut binalarda ısı yalıtımı ile yakıt tasarrufu sağlanması açısından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 19 Kasım 1984 tarih ve 18580 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Mevcut Binalarda Isı Yalıtım ile Yakıt Tasarrufu Sağlanması ve Hava Kirliliğinin Azaltılmasına Dair Yönetmeliğin” uygulanması ve kamuoyunun bu yönetmelik ve mecburi standarda riayet etmesi için İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü ve diğer kuruluşlarla işbirliği yapılmalıdır. 4-Okullarda ve resmi binalarda değiştirilmesi gereken pencerelerin ısı camlı pencere kullanılacak şekilde değiştirilmesi ve kaloriferli okullarda radyatörlerde termostatlı vana kullanılması. işyerlerinde. yaşlılar ve güçsüzler yurtları. yatılı ve gündüzlü okullar. 55 . 3-Kalorifer ve sobaların ilk yakış saatlerinin semtler itibari ile belirlenmesi ve uygulamanın belirlenen saatlere göre yapılıp yapılmadığının denetlenmesi. kreşler. bina iç ortam sıcaklığı 18 oC. terminaller ve kolluk binaları. kalorifer ve sobaların iç ortam sıcaklığı 20 oC dan yukarı olmayacak şekilde devamlı olarak . gerekmektedir. 2-Başta resmi bina ve okullar olmak üzere yeni bina yapımında ısı yalıtım projelerinin ilgili birimlerce uygulanması. 5-Hastaneler. konutlarda ise 20 oC dan yukarıda olmayacak şekilde yakılması. 2-Kalorifer ve sobaların . ancak hava kirliliğine neden olmayacak şekilde yakılması. 3-Özellikle kış gelmeden önce binalarda ısı kaçağı olan noktalarda ( pencere ve dış kapılarda) alınacak önlemlerle ilgili olarak halkın bilinçlendirilmesi. Sıcaklık Şartları ve Yakma Saatleri: 1-Dış ortam sıcaklığı gece ve gündüz 15 oC nin üzerinde olduğu günlerde kalorifer ve sobaların yakılmaması. öğrenci yurtları.

kömür satışı yapan mahrukatçılar için ruhsatı veren yetkili mercii tarafından çalışması durdurulacaktır. Çevre Kanunu gereğince. idari para cezası. 5-Halkın TSE belgeli. UYGULANACAK CEZALAR . Normal veya ihbar üzerine yapılan denetimler neticesinde. kömür satış izin belgesi olan firmalar. kömürlerin niteliği bu Kararlarda belirtilen kriterlere uygun dahi olsa 2872 Sayılı Çevre Kanunu’ na göre cezai işlem uygulanacaktır. Fıkrasında yer alan “Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle. 4-Hava kirliliği ile ilgili eğitici programların düzenlenmesi. 3-Hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde öğrencilerin açık alanda tören yapmalarının önlenmesi. Çevre Kanununun kirletme yasağına ilişkin 8. üstten yakmalı soba ve kaliteli yakıt satın almaları. olumsuzlukların tespiti halinde.2-Halkın duyarlılığının arttırılması için hava kirliliği ölçüm sonuçlarının günlük olarak halka duyurulması. satış izin belgesinin iptali gibi cezalar uygulanacaktır. yükümlülüğün ihlaline göre. kirlenmenin meydana geldiği hallerde kirleten. 3) Samsun Valiliği (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü)’nden “Kömür Satış İzin Belgesi” almadan kömür sattığı tespit edilen firmalara. kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler” maddesine muhalefet nedeniyle idari para cezası uygulanacak ve yakıtlar yed-i emine alınacaktır. hava kirliliği mücadelesi ve uygulamada birlikteliğin sağlanması amacıyla kömürler vatandaşa dağıtılırken. -Yapılacak denetimlerde istenen belgeleri ibraz etmeyen. Samsun İli Mahalli Çevre Kurulunca belirlenen özelliklere sahip olmayan katı ve sıvı yakıt kullanan üreticilere. yakıt satışının durdurulması. ilimizin kirlilik derecelendirmesi göz önüne alınarak yukarıdaki kömür özelliklerine göre dağıtımın sağlanması ve Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nde belirlenen hususlara önem verilmesi gerekmektedir. önem arz etmektedir. kullanmaları durumunda hem bütçeleri hem de hava kirliliğinin azaltılması ve sağlık açısından faydaları hakkında bilgilendirilmesinin sağlanması. Ayrıca. (2) Fiilin ikinci defa tekrarı halinde 2872 sayılı Çevre Kanununun 23 üncü maddesine göre idari para cezası uygulanacak ve Yakıt Satış İzin Belgesi iptal edilecek. 56 . kirlenmeyi durdurmak. pazarlamacılar ve kömür satışı yapan mahrukatçılara uygulanacak cezai işlemler: (1) Birinci olumsuzlukta 2872 Sayılı Çevre Kanununun ilgili maddelerine göre idari para cezası uygulanacaktır. fakirlere kömür dağıtılması hususu ile ilgili olarak alınan 3 Mayıs 2005 tarih ve 25804 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Bakanlar Kururlu Kararı Madde 6 “Mahalli Çevre Kurulu Kararları doğrultusunda kömür dağıtımının yapılması” hükmüne istinaden İl Mahalli Çevre Kurullarınca. Maddesinin 2.Denetimler esnasında.

Hava kirliliği ile ilgili olarak Mahalli Çevre Kurulunca alınan Kararların kamuoyuna duyurulması ve vatandaşların bilgilendirilmesi için.1.4) İthal ve yerli kömür torbaları üzerinde yer alacak bilgiler Yönetmeliğin belirlediği asgari bilgileri taşıyacak olup. tüm kamu. sönen kaloriferlerin ilk yanma saatleri aşağıdaki şekilde düzenlenecektir. yerel basın ve yayın organlarında çevre eğitimi çalışmaları yapılacaktır.İlimizin meteorolojik verileri ve topoğrafik yapısı gereği sis ve inversiyonun şehir merkezinde daha çok sabah erken saatlerinde ve akşam saatlerinde ileri boyutlara ulaşması nedeniyle. iş yerleri ile meskenlere ait bacaların bakım ve temizlikleri 01/10/2005 tarihine kadar yaptırılıp. vb. böyle bir durumda gerektiğinde semtler itibariyle. madde uyarınca ceza uygulanacaktır. bunun için afiş. dağıtılması. kurum ve kuruluş. Sabah : 09:00 – 10:00 Öğleden Sonra : 14:00 – 15:00 5. maddesine istinaden 21.İlimizdeki kamu. plastik malzemeler.2005 tarih ve 25758 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan “13.Soba ve kaloriferler 15/10/2005 tarihinden itibaren yakılmaya başlanacaktır. kurum ve kuruluşları ile özel ve tüzel kişilere ait binalarda kaloriferlerin sürekli yanması en ideali olmakla birlikte. broşür. İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce gerekli çalışmalar yapılacak. kırpıntı.2005 tarih ve 25699 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde” ve 2005/6 nolu Genelgede belirtilen değerlerden daha iyi olsa bile kömür torbaları üzerine asgari Yönetmelik ve Genelge değerleri yazılacaktır. 6) Yönetmelikte belirtilen torba örnekleri dışında bilgi içeren torbaların tespiti halinde 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 12. Denetimler esnasında bacaların bakım ve temizlik işlemleri ile ilgili belgeler gerektiğinde ibraz edilecektir. nem. 2.4.) 17. Yakanların tespiti halinde uyarıya gerek kalmaksızın yasal işlem uygulanacaktır. DİĞER KONULAR: 1. C. plastik kömür torbaları.2. üstübü . 5)Şirket merkezi ilimiz dışında faaliyet gösteren firmalara yaptırımlar aynen uygulanarak. el ilanı ve kitapçık bastırılması. atık ve artıkların her ne suretle olursa olsun soba ve kalorifer kazanlarında yakılması yasaklanmıştır. atık lastik. 3. söz konusu kömür özellikleri ( kükürt. periyodik temizlikleri sürdürülecektir.01. Endüstriyel Emisyonlar Emisyon İzni Alan İşletmeler: 57 .Isınma ve sanayi amaçlı olarak atık yağ.b. 4. alt ısıl değer. kül v.03. durum ilgili ilin Valiliğine bildirilecektir.

Ş.San. Paz.2005 29.2006 29.2006 31.Tablo C.Ltd. Aktavuk San.Ş. Şti.55. Terme Yontaş Yonga ve Levha San.01.07.Ltd.2006 28. Ondokuz Mayıs Gürsoy Hazır Beton Yapı El.02.01.Ş.2005 23.03.03. Taflan Un San.2006 29.12. İhr. A. Samsun Dolum Tesisleri Yıldırım Dış Tic.Ş. EMİSYON İZİN TARİHİ 04. Oyak Beton San.07. Merkez İlçede Bulunan EKHKKY’ne göre Emisyon İznine Tabi Tesislerin Emisyon İzin Durumları ve İlçelere Dağılımı: SIRA NO 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 1 2 3 4 5 1 2 3 4 1 2 3 1 2 1 3 4 5 1 2 FİRMA ADI Merkez Ar Yatırım İth.Şti.2006 29. 2005.01.2006 28. Tic.Şti. A. Değişim Petrol İnş.05.01. Ltd.1344 B-5510 B-5511 B-5512 B-5516 A.07. Ltd. Ballıca Sigara Fabrikası Bafra Aypi Et Tavukçuluğu Entegre Tesisi Tekeşin Petrol Şafak Gıda San Tic. Tic. Şti.2005 29.04. Pet.2006 04. Fatih Arda –Temiz Petrol Şenel Petrol Safi Katı Yakıt San. ve Tic. Florya Entegre Et Sanayi Yibitaş Lafarge Orta Anadolu Çimento ve Tic.07.2005 31.2005 12. San. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Tekeşin Petrol Tic.2006 31.16.İhr.2002 22. Tic.2005 31.03.03. Alkanlar Petrol Ürünleri Tic.11. Ve Tic. Çarşamba Akın Nakliyat Orman Ürünleri San.2005 31.. Ltd. Ürün.Ş.1999 28.Şti. Şti.1.2000 17.08. Tic.01. Gıda ve Hay.2005 19.2006 28. İnş. Kömür El. Şirketi Hüseyin YILMAZ Petrol İst.2006 EMİSYON İZİN SAYISI B-55.12.2005 29.2. Ltd.2005 04.03. Şti. Kavak Çebi Kardeşler Tur.2006 29.01.. Murat Akaryakıt İst.Tic.02.2006 29.02.55.20. Tayfun Petrol Kale Akaryakıt İstasyonu Opet Yiğitler Petrol Din. Şti.03. Ltd.118 5513 2006/1 2006/3 2006/3 2006/3 2005/5 2005/5 2006/1 2006/1 2006/2 2006/3 2005/5 2006/1 2006/2 2005/5 2006/3 2006/3 2005/32000-11 1999-15 2006/2 2006/1 2006/3 2006/2 2006/3 58 .02. ve Pak.2006 11. San.Basım-Yayın İnş. Ltd.2006 28.01. Şti. Şti.06.12. Ltd. Salıpazarı Pet-Or Petrol Ür.03. Tes.2003 23.Ş.2006 29. Nak. Samsun Terminali Uzun Kömür San. Koll. San. İnş. Oto. Ltd.2004 27. Tic. Ltd.03. Tes. Alaçam Özdemir Petrol Ürünleri Ltd.2005 31. San.07.07. Saray Petrol İnş.08.2004 18.Şti. A. Petrol Ofisi A.2005 15. ve Tic. ve İnş. İth.94 2004/1 2002/2 2003/2 2004/8 2005/4 A. Şti İrfan SARDOĞAN Zehirli Fare Yemi SBS Boya ve Tiner Sanayi Pınar-Al Kimya Oto. Tekkeköy Aygaz A.Ş.2005 27. A. Turzm Tekstil ve Tar. Tic.03. ve Tic Mert Petrol Tic. Karkim Karadeniz Kimya San.2006 04. Şti Ernur Tavukçuluk San.2006 29. Tur.A. Ltd.2006 04.01.

Ltd. (Kalaba Mevkii) Karsan Kireç San.K. (Kapalı) Kavkisan Kireç San.Şti. Liste-A 2. Ltd. E. A. Liste-A 2. Elf-Selyak Petrol Ürünleri Üretim ve Paz.Ş. A. Şti. Sakoğlu Kireç San.m. Çarşamba Çarşamba Şeker Fabrikası Ladik Ladik Çimento Fabrikası Bafra Bafay Yağ Un Gıda Tarım ve Mak. Tic. Ltd. A. Büyükşehir Belediye Başkanlığı Asvalt Plent Tesisi Arslan Metal Tekkeköy Yeşilyurt Demir Çekme San. Liste-A 2. Elektrosan Elektro Bakır San. 2005. Ltd. Dolum Tesisleri Samgaz Likit Petrol Gazı San. Liste-A 2.EKHKKY Liste A’ya Göre Emisyon İzni İşlemleri Devam Eden İşletmeler: Tablo C. Gübre San.) Üçler Kireç Sanayi Üçler Toprak Sanayi(Kapalı) Bahri Rendeci Kireç Sanayi Akkisan Kireç San.3 Liste-A.Ş.m.3 Liste-A. Havza Altan Kireç ve Toprak Sanayi (Kapalı) Vezirköprü Vezirköprü Orman Ürün.Ş.4. Tic.2.m. Tic.07.Ş. Samsun Dolum Tesisleri Samsun Bakır Boru San. Kavak Rekor Kireç San.Ş. Liste-A 2. Karkusan Karadeniz Kurşun ve Kurşun Maml.Ş.ve Tic. A. Tic. A. As Çelik Döküm İşleme San.H. İmalatı FKK Güney Oto Lastik ve Emek Lastik ve Plastik Ayakkabı San.9.2. Samsun Döküm Sanayi A. Tic. Rekor Toprak Tic. Liste A.4. ve San A. Şti. Şti. ve Tic.Ş.Ş. Arılar Toprak San.17. Ltd. A. Liste-A7.K. Ltd. Tic.Ltd. A. Nak. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Ş.4.18 Liste-A. Nak. (Kaya Köyü) Dörtler Kireç ve Toprak San.Ş. Liste-A 2.3 Liste-A. San.2005 (Kapalı) Liste-A 2. Liste A. Kurumahmutoğlu Toprak San. Şti.6.m. Ltd.3 Liste-A. ve Tic.Ş. Tic. (Yaşardoğu Mah.3 Liste-A 2.2. Akın Kauçuk Rejenere San.Ltd. Nak.14 Liste-A.ŞtiHaddehane Tesisi Yeşilyurt Demir Çekme San.3 Liste-A.Ş. Eti Bakır İşletmeleri Toros Gübre ve Kimya End. A.4. Liste-A 2. Şti. Ltd. Şti. Alpet Altınbaş Petrol Tic. Altan Kireç ve Toprak San. Şti.ve Tic. Liste-A 2.Y. Liste-A. 06. Ltd.9 Liste-A. ve Tic.1 Liste-A. A.Ş.1 Liste–A.7.9 Liste-A. Liste A.Ş. Liste-A 2.3 Kapalı Liste-A. Liste-A 2. Şti.25 Liste-A.2.Ş. Şti. Şti.m Liste A. EK-3 Liste-A.3 Liste-A. ve Tic.9 Liste-A.K. Karsan Kireç San. ve Tic. Nak. Şti. A. İzabe Tesisi Mobil Santral Milangaz A. A. Tor Lastik Fabrikası Burak Lastik Ürünleri Ayak. (Çal Mevkii) Dörtler Kireç ve Toprak San.4. Tic. A.9.3 59 . Liste-A.3 Liste-A. Ltd. Ltd.Ş. Liste-A. EKHKKY Liste A’ya göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı SIRA NO 1 2 3 4 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 1 1 2 1 1 FİRMA ADI Merkez Gesan A.

Tic. Cem Petrol Ada Petrol Tekkeköy Akabe Madencilik San.7.9.Ş. Onpet Onur Petrol San. Özgü İnşaat Gıda Güb. Ak-Metal San ve Tic.3 Liste-B. San. Süleyman Bektaş Gürgendağ Konkasör Tesisi Süleyman Bektaş Yukarı Avdan Kalker Ocağı Tesisi Arslanlar Hafriyat ve Nak.1 Liste-B. Tic. Şti.EKHKKY Liste B’ye Göre Emisyon İzni İşlemleri Devam Eden İşletmeler: Tablo C. Büyükşehir Belediye Başkanlığı Taş Ocağı Sames A.2 Liste-B. DSİ 7.2.9. 19 Mayıs Hazır Beton Tesisi Recepoğlu Un Fabrikası Ulusoy Un Sanayi Ve Ticaret A. Şti Alimünyum Metal Sanayi Tic.9. Tic.9.10 Liste-B.2. Ltd.San. Yak. Tic. A.Malz.10 Liste-B. Tic. Turz. Tic. Şti. EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı SIRA NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 FİRMA ADI Merkez Er Kömür Pazarlama Madencilik Mad.4.9. Şti. Şti. Ltd.3 Liste B.1 Liste-B. Paz. Ltd.9. E. Ltd. Çev.2.K. Oto.9. Dem. Malz.2 Liste-B. Ltd.2.2 Liste-B. A.1 Liste B.2.1 Liste-B.1 Liste-B.1 Liste-B. Alyak Katı Yakıt Paz.1 Liste-B. Ldt. Fadime Sevil KÜÇÜK Deterjan Üretim Tes.12 Liste-B.2 Liste-B.Ş.Ş.2.2 Liste-B. İnş. İth.9. Tic. A. Şti. Tic.2 Liste-B. A.3 Liste-B. Çalışkan İç ve Dış Tic. 2005. Liste-B.2. Bölge Müdürlüğü Taflan Sarmuk Taşocağı Büyükşehir Belediyesi Gürgenyatak Taşocağı Sitaş Yapı Taah.17 Liste-B. Taah. San. A. Şti. ve Tic.1 Liste-B. Ltd.9.9. Atakaş Tic.1 Liste-B.10 Liste-B.18-A.Ş. Mehmet Güroğlu Petrol İstasyonu Güroğlu Petrol İstasyonu Bolat Petrol İstasyonu İzcan Petrol İnş. Ltd.9. Nevsan Metal End.12 Liste-B. Tur.1 Liste B. Ve Nak. Özel Göz-Sa Sağlık Hiz. Tek. Nihoruz Gıda San.2. Ltd. Taşocağı -Kutlukent Yeni Akkor Katı Yak. A. Unsan Un Sanayi Samsun Yem Sanayi Koni İnşaat Soğancılar Petrol Ltd.12 (Kapalı) Liste-B. Ltd.1 Liste-B.9.2. Şti. Erpet Erbeton San. Şti.Ş.9.2.10 Liste-B.Ş.1 Liste-B.Ş.9.Ş. İleri Alemdar Yat. A. Aslantürk Petrol Ertekin Petrol Ürünleri Taş Tic. Tic. Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.12 Liste-B.H. İhr. Safi Katı Yakıt San.K.12 Liste-B.1 Liste-B. Reşitoğlu Kömür Kereste Demir İth.2 Liste-B. Ltd. Mad.10 60 . Akın Biyodizel Tesisi Büyükşehir Bel. San.2. Ltd.7 Liste-B.2 Liste-B.2 Liste-B.K. Turpan Mobilya Orman Ür.2.10 Liste-B.9.9.10 Liste-B. Şti.10 Liste-B. San.7. EK-3 Liste-B.2.7.17 Liste-B. Şehriçi Un San. Şti. Tur.9. Şti.1 Liste-B.2. Şti. Mad. ve Dış Tic.9. Tic.Y. San ve Tic. Alt.9.Ş.ve İnş.Ş. A.

Şti.1 Liste-B. Karayolları 7. Tic.1 Liste-B.Tablo C. Liste-B.1 Liste-B.K. Liste-B.2. DLH 2. Şti. Tic. Taah. Taş ve Mermer Kalker Ocağı-karapınar Köyü Çarşamba Nuryak Nak. Tic. Ltd. Taşocağı Belalan Köyü Karayolları 7. Ltd. Ltd.2. Tic.9.9.18-B. Mad.Y. Liste-B.1 Liste-B. Bölge Müdürlüğü Çiğdem Köyü Taşocağı İl Özel İdaresi Kaya Köyü Taşocağı Yemsel Tavukçuluk Kalaycıoğlu İnş. Tic.2. Konkasör Tesisi Kökçüoğlu Petrol Supet Koll.10 Liste-B.2 Liste-B. Ltd.9. Tic. Şti.9. Asarağaç Topcuoğlu İnşaat Taşocağı İstaş İst.2 Liste-B.2 Liste-B. Şti. Şti. Ltd.10 Liste-B.1 Liste-B.1 61 . San.7. Çarşamba Belediye Başkanlığı Taşocağı Akoğlu İnşaat Tic.2.10 Liste-B. Şti.9.1 Liste-B.2. Konkasör Tesisi Sarıoğlu Petrol Esentepe Petrol Onur Petrol Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Şti. Ltd. Tur. A. Liste-B.10 Liste-B. Şti.2.9.10 Liste-B.2 Liste-B7.9.17 (Faaliyette Değil) Liste-B. Taş ve Mermer Kalker Ocağı-Çarıklıbaşı Köyü İstaş İst. San.9.7 Liste-B. Ltd.9. E. Bölge Müdürlüğü Taşocağı Samsun Mısır İrmiği Cumhuriyet Petrol Ürünleri Alpet Akaryakıt Tesisi Vezirköprü Vezirköprü Köylere Hizmet Götürme Birliği Yürükçal Köyü Narlısaray Bel.1 Liste-B.10 Liste-B. İml.9. (Ankara Yolu) Duygu İnş.2 Liste-B.9. Şti. Sonkaya Petrol İstasyonu Moil Yipet Petrol İstasyonu Altınyıldız Bil. Mad.H.1 Liste-B. Ve Nak.9.1 Liste-B. Yaşar Akil Akaryakıt İstasyonu Karaca Akaryakıt İstasyonu Dalgıç Petrol Akaryakıt İstasyonu Alkan İnşaat Taşocağı Ayvacık Fazlı Özkan Petrol İstasyonu Okur İnşaat Akaryakıt İst.2. Tur.9. Salıpazarı Yeşil Petrol Ürünleri Terme Atakaş Tic.1 Liste-B.1 Liste B.2. Eml. Şti. Ltd. 2005.Ş.1 Liste-B. Ltd. Karadeniz Kafes San.K.2.2.10 Liste-B. Yaşar Battal Petrol İstasyonu İva-Son Petrol Ürün. Karyak Karadeniz Yaka.1 Liste-B. San.9. EK-3 Liste-B.9.2.1 (Faaliyette Değil) Liste-B. (Emirli Köyü) Tubin İnş.9. Şti.9.9.9.1 Liste-B.2 Liste-B. Liste-B.K. Ltd.2. EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı SIRA NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 2 1 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 FİRMA ADI Kavak Tubin İnş.2.10 Liste-B. Bölge Müd.

847. Tic.2 Liste-B. E. Tic.17 Liste-B.2 Liste-B.241.Ş.Ş. Baykurtlar Orman Ürünleri San.7. Ltd.A.7 Liste-B.896. Keleşoğlu Un Fabrikası DSİ 7. Armutlu Kömür İşletmeleri Özen Petrol Ürünleri Beşgöz Araboğulları Unculuk Hasan Usta Un Fabrikası Yıldırım Nakliyat Taşocağı Ondokuz Mayıs Ondokuz Mayıs Belediyesi Taşocağı Ernur Tavukçuluk San.675 4077993 Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.156.10 Liste-B. A.7.2 Liste-B.2.7. 2005 Yılı Ocak-Şubat-Mart Ayı İtibariyle Benzin Ve Motorin Tüketimleri YILLAR 2001 2002 2003 2004 2005 MOTORİN (lt) MERKEZ 37.677 8135605 BENZİN (lt) MERKEZ 11.1 Liste-B. Ltd.7.2 Liste-B. Bölge Müd.7. Uzun Petrol Tic.2. Şti.A. 2005.1 Liste-B. Bölge Müdürlüğü Taflan Sarmuk Taşocağı Kuduoğlu İnşaat Taşocağı Ladik Kolin İnşaat Turizm San ve Tic.7.873.1 Liste-B. Emrah Tavukçuluk Bafra Belediyesi Mezbahane Tesisi Aytur Tavukçuluk Karayolları 7.2 Liste-B.2. Alaçam Eroğlu Petrol Ürünleri San Tic.2 Liste-B. 62 .753 12.Y. Şti.2 Liste-B.17 Liste-B.2 Kapalı Liste-B.296 11. Ltd.9.2 Liste-B.1 Liste-B. Akyapı İnşaat Karayolları 7.5.7.527. Ltd. DSİ 7.2 C.7. EK-3 Liste-B.463 39.H.K.Ş. Şti.2 Liste-B.2 Liste-B.17 Liste-B. Şti.7.K.17 Liste-B.9. A. Bölge Müdürlüğü Boztarla Mevkii Aydıner İnşaat DSİ 7. Cengiz İnşaat Seven Tarım Ürünleri Havza Altınbaşak Un-İrmik Ve Yem San.Tablo C.494 33.9.12 Liste-B. Bölge Müd.18-C EKHKKY Liste B ye göre Emisyon Alma İşlemleri Devam Eden İşletmelerin İlçelere Dağılımı SIRA NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 1 1 1 FİRMA ADI Bafra Erol Petrol Ürünleri San.1. Şti.2 Liste-B.2 Liste-B.2 Liste-B. Ve Tic.127 6.7. Bölge Müdürlüğü Kozağzı Köyü Bülbüloğlu İnşaat-Aydıner İnşaat DSİ 7.277.2 Liste-B.7.2.9.110 2. Yakakent Kupi Tavukçuluk Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.K. Ltd.19. Trafikten Kaynaklanan Emisyonlar Tablo C.9. Erhan Ulusoy Un Gıda San Ve Tic.Ş. Bölge Müdürlüğü Asarkaya Mevkii Yibitaş-Lafarge Hazır Beton Tesisi Gürdal Madencilik Seven Tarım Ürünleri Ve Gıda Pazarlama Tic. 2005. Tic.17 Liste-B.

5 10.8 6.Tablo C.5 6.6 8.45 21. Egzoz Emisyon Ölçümü Yapılan Araç Sayıları Denetlenen Araç sayısı Ceza Uygulanan Araç sayısı 2004 2361 40 2005 1806 38 Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.1.12 7.6 36.22. 2005.5 1. Kükürtdioksit Konsantrasyonu ve Duman Tablo C. 2005.8 18.6 6.5 6.25 22 19 17.Aylara Göre SO2 ve PM Emisyonları YIL AY Mayıs HaziranTemmuz Ağustos Eylül Ekim KasımAralık Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık SO2 (mg/m3) 14. Havayı Kirletici Gazlar ve Kaynakları C.8 Alkali 11 42 PM (mg/m3) 7.6 8 7. 2005 Yılı İlimizde Trafiğe Kayıtlı Araç Sayıları İl Merkezi Ve Geneli: ARAÇ CİNSLERİ Motorsiklet Otomobil Minübüs Özel Amaçlı Taşıt Otobüs Kamyonet Kamyon Traktör Çekici Tanker Arazi Taşıtı İL MERKEZİ 5601 40781 3507 222 551 12237 2371 10498 180 192 594 İL GENELİ 12907 67126 8609 305 900 22695 6666 38720 372 304 854 Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.8 9 32 30 2002 2003 63 .9 2.8 12.9 2.2. C.21.20.06 8.9 155 96.3 5. Tablo C.87 105 204 237 190 196.2.12 30 35 39.8 27.

2.000 Mg/m3 . içten yanmalı motorların egzoz gazları ile tam yanmayan yakıtlardan bol miktarda üretilmektedir. Oldukça stabil bir gaz olup.5 Mart 64 2005 Nisan 50 Mayıs-2005 29 Haziran-2005 38 Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. atmosferde kalma süresi 2-4 aydır.22’de anlatılmıştır. Normal egzoz gazında % 3-4 . Karbon monoksitin uzun vadeli sınır değeri 10.Ocak 68 Şubat 47 Mart 40 Nisan 19.8 21 14.3 69. İlimizde trafik araçlarından kaynaklanan egzoz gazlarının içindeki karbon monoksit gazlarının ölçümleri ve denetimleri yapılmaktadır. Azot Oksit (NOx) Emisyonları Azot. Karbonmonoksit Emisyonları Yerleşim civarlarında ve içlerinde en çok rastlanan kirletici gazlardan birisi de karbon monoksittir.9 12.5 Mayıs 14. Egzoz gazları içerisinde bulunan karbon monoksit egzoz ölçümleri esnasında tespit edilmektedir.5 Ağustos 14.4 47 34 24 C.5 Eylül 14 Ekim 14 Kasım 24.2.3 Haziran 12.2.1 Aralık 53.3 13.000 Mg/m3 ‘tür. Partikül Madde (PM) Emisyonları Tablo C. Bu gaz.6 Ocak 66. Karbonmonoksit.Bunlar beraberce (NO+NO2) NOx olarak belirtilmektedir.81 69.61 Şubat 87.7 26 34 56 56.8 78. renksiz ve zehirli bir gazdır. C.2. keza vadeli sınır değeri 30. C. 58 46 37 26. kokusuz.7 2004 Temmuz 14. 2005. 64 .3. yedi çeşit oksit meydana getirmekle birlikte.4. bunlardan hava kirleticisi olarak en önemlileri azot monoksit (NO) ve azot dioksit (NO2)’dir. iyi yakılmayan yakıt gazında % 7 düzeyinde bulunmaktadır.

Başlıca Nox Kaynakları Kaynaklar 1. 65 . sodyum. İlimizde ozon tabakasının incelmesine neden olan kloroflorokarbon gazlarının havadaki ölçümü yapılamamaktadır.Tarımsal faaliyetler -Biyokütlenin yanması -İnorganik gübreler -Organik gübreler Kaynak : Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.5. 2005.2. deniz organizmalarının yaşam döngülerinde değişiklik ve iklimde önemli ölçüde değişiklikler meydana gelmesidir. deri kanserleri ve kataraktlarda artış.2. insan sağlığı üzerinde önemli etkileri vardır.3. C. Bu etkiler. Samsun ilinde havada azot oksit ölçümü yapılamamıştır.3.1. İlimizde trafik araçlarından kaynaklanan egzoz gazlarının içindeki azotoksit gazlarının ölçümleri ve denetimleri yapılmaktadır. doğal kaynakları ve tarımsal ürünleri olumsuz yönde etkileyen morötesi radyasyonu yani güneşin ültraviyole ışınlarını adsorbe etmektedir. su ekosistemlerindeki tüm canlıları etkiler. Hidrokarbon ve Kurşun Emisyonları Samsun ilinde havada hidrokarbon ve kurşun emisyon ölçümleri yapılmamaktadır. potasyum. ton/yıl 19 11 9 7 2 2 Bu kaynaklar göz önünde bulundurulduğunda. Samsun ilinde NOx ‘lerin en büyük kaynağının enerji kazancı. C. bağışıklık sisteminde değişiklik.3. Bir çok gelişmiş ülke ve AT ülkeleri spreylerde bu gazın daha az kullanılmasını ve 2000 yılından itibaren kullanılmamasını istemektedirler.Fosil yakıtların kullanılması -Enerji kazancı -Taşımacılık b. sülfat. mangan. yüzey sularında kalsiyum. Doğal kaynaklar 2. pH değeri düştükçe. Atmosferik Kirlilik C. demir ve çinko konsantrasyonlarının artışına.23. taşımacılık ve tarımsal faaliyetler olduğu bilinmektedir. alüminyum. Ozon tabakasının incelmesine daha çok buzdolaplarında soğutucu etken olarak kullanılan kloroflorokarbonlar neden olmaktadır. magnezyum. C. tüm canlı varlıkları. Asitleşme. oksijenin ozona ve ozonun parçalanarak tekrar oksijene dönüşmesi sırasında ültraviyole ışınlarının kullanılması sonucunda meydana gelmektedir. Bu ışın tutma işlemi. Ozon tabakasının incelmesinin. Ozon Tabakasının İncelmesinin Etkileri Ozon tabakasının en büyük özelliği. pH değerlerinin düşmesine neden olur. İnsan Faaliyetleri a. Asit Yağışlarının Etkileri Asit yağmurları.Tablo C.

fabrikaya yakın alanlarda ve hakim rüzgar yönündeki tarlalarda başta tütün olmak üzere. Hatta bazı türlerin ölümüne neden olmaktadırlar.4. bu duruma yoğun sonbahar yağışları veya ilkbaharda karların erimesi sonucu suyun pH’nın da ortaya çıkan ani düşüler yol açar. Bunlardan en önemlileri. Suların asidifikasyonu. egzoz ve ısınmadan kaynaklanan gazlar topraklara ve üzerindeki bitkilere. bazı metal konsantrasyonlarının artışına yol açabilir. Bunlar yeryüzüne yağmur ve kar şeklinde ulaşır. Mn.1. Su Üzerindeki Etkileri Hava kirliliği yaratan pek çok gaz (2-7 gün arasında havada asılı kalabilen SO2. pH değerlerine ve ortamda oluşturduğu maddelere göre değişmektedir. C. Kuru sülfat ve nitrat partikülleri. Havaya verilen gazlar içindeki başta SO2 olmak üzere NOx. Düşen pH değerinin etkisiyle bazı balık türlerinin doğal ortamlarından uzaklaşmalarına ve üreme organlarının düşmesine neden olur. Ni ve benzeri ağır metal ve 17 element toprak ve bitkiler üzerinde toplanmaktadır. Cd. doğal vejetasyona ve toprağın yapısına etki etmektedir. Asit yağmurları göl ve akarsularda asit dengesini bozarak. Kirletici gazlar içinde bulunan partikül maddelerin taşıdığı Cu. HF ve HC gibi kirletici emisyonlar ve oluşturduğu asit yağmurları bitki ve toprak üzerinde zararlı etkilerini göstermektedir.4. alüminyum ve cıva salınımlarıdır. zararlı böcek ve mantarlara karşı dirençleri kırılır. Asit yağmurları toprakta bulunan alüminyumu çözerek içme sularına karışmasına ve içme suyunun kalitesinin bozularak toksik olmasına neden olurlar. C.1. kuraklığa. Alüminyum toksisitesi.4.1. üreme bozuklukları görülmektedir.2. Ani balık ölümlerine öncelikle akarsularda rastlanır. Hava Kirleticilerinin Çevreye Olan Etkileri C. çiğ veya sisle rutubetlendiği zaman.fitoplankton türlerinin kompozisyonu değişir. Bunlara örnek olarak. Hg. Zn. Asidifikasyondan etkilenen balıkların çoğunda.1. dona. Doğal Çevreye Etkileri C. SO3 ve NOx gibi kirleticiler ) atmosferde bulunan su partikülleri ve diğer bileşenlerle tepkimeye girerek sülforoz asit (H2SO3). Aynı şekilde. önce hassas canlılar olmak üzere tüm canlıları etkilemektedir. As. Toprak Üzerine Etkileri Çeşitli endüstriyel. kuvvetli asidik çözeltiler şeklinde atmosferde depolanabilir. bitki ve ağaçların önemli 66 . Yurdumuzun çeşitli bölgelerinde hava kirliliğinden kaynaklanan toprak ve arazi bozulmaları olduğu görülmektedir. toprak suyuna ve vejetasyonuna yapmış olduğu olumsuz etkiler sonucunda orman ağaçları hastalanır ve bu durumda.4. Türkiye Gübre Sanayi AŞ ve Karadeniz Bakır İşletmeleri baca gazlarının tarımsal alanlarda meydana getirdikleri zararların belirlenmesi amacıyla ilimizde yapılan bilimsel çalışmalar sonucu . H2SO4 ve HNO3 oluştururlar. Asit yağmurlarının orman toprağına. asit yağmurları göllerde alüminyum çözünmesine neden olarak balıkların solungaçlarının tıkanmasına ve boğularak ölmelerine neden olmaktadır.

ölçüde zarar gördüğünü. HF gibi asit özelliğindeki kirleticiler. toprak pH değerinin önemli ölçüde değiştiği görülmüştür. bazı hayvan populasyonlarının artışı teşvik edilmektedir. arıların tembelleştiği. iki açıdan düşünülebilir: 1-Toksik etki: Bu etki. endüstri merkezleri ve hava üssü gibi alanlara yerleştirilen kovanlarda. 67 .4. buğday ve elma SO2’ den çok fazla etkilenen bitkilerdir. Flora ve Fauna Üzerindeki Etkileri Hava kirleticilerinin en çok etkilediği bitki organı yapraklardır. Madde alımı yüzeysel olarak gerçekleştirildiği için likenler. F. bir kök sistemine sahip olmadıkları için su ve mineral maddelerini yüzeyleri aracılığıyla. Egzoz gazlarıyla kirletilen yerlerde bitkiler zarar gördüğü için balarılarının yeterince nektar ve polen toplayamadıkları tespit edilmiştir. bitkilerdeki bu yanıkların derecesine göre gerileyebilmektedir. Endüstri merkezleri. Likenler. zehirli bal üretildiği hayvan ve insanlara zaman zaman saldırdıkları tespit edilmiştir. Fotosentez ve transpirasyon. radyoaktivite ve ağır metal kirliliğini de yansıtabilmektedir. Hava kirliliğinin bitkiler üzerinde olan etkisini şu şekilde sıralayabiliriz: -Nekroz adı verilen yaprak dokusunun eğilip bükülmesi -Klorasis adı verilen beyazlanmalar veya diğer renklerdeki lekeler -Büyüme bozulmaları Değişik bitkiler belli bir tür bitkide bu etkilerden bir veya bir kaçını tipik bir semptom meydana getirecek şekilde oluşturur. Yonca. Egzoz gazlarıyla kirlenmiş yol kenarları. pamuk. zarar gören bu bitkileri tercih eden böcekler artış gösterebilmektedir. Trafiğin yoğun olduğu ana cadde ve göbeklerde yetiştirilen çimlerde de kurşun birikimi dikkat çekicidir. enerji santralleri ve karayollanın çevresinde yayılış gösteren bazı liken türleri. Örneğin. Yanık etkisi.1.3. Kirletici maddelere karşı hassa olan bitkilerin zayıflaması ve fizyolojik özelliklerinin bozulması sonucunda. 2-Dolaylı etki:Bu etkide. C. toprakta ve bir kısım bitkilerde. Aynı kirletici madde ot şeklindeki bitkilerde ise orta damarın her iki yanında beyaz-esmer lekeler çam gibi iğne yapraklılarda ise yaprakların uç kısmında kahverengi nektozlar ve bunlara bitişik renksiz bölgeler meydana getirir. 0. hava kirleticilerin ölçümünde kullanılmaktadır.3 ppm SO2 ‘ye 8 saat sürekli maruziyet halinde bile yukarıda saydığımız dokusal bozulmalar görülebilir. Cu ve Zn gibi elementlerin normal değerlerin üzerinde biriktiği. Örneğin üzerinde beyaz-saman sarısı lekeler yapar. arpa. S. asit yağmurlarıyla yüzeysel olarak da ortaya çıkabilir. populasyon yoğunluklarını düşündürücü yönde rol oynar. havanın nemi ve yağışla birlikte almak zorundadır. yaprak dokusunun zarar görmesine ve yaprak yüzeyinde yanıkların teşekkül etmesine neden olurlar. Bu tip alanlarda biçilmiş olan çimlerin hiç bir şekilde yem olarak kullanılmaması gerekmektedir. Hava kirleticilerinin hayvanlar üzerindeki etkisi. yavru veriminin azaldığı. Stomalardan yaprağa giren SO2. Buna en tipik örnek balarılarıdır.

Bu nedenle kurşunla yaralanmalarda vücutta kalan kurşun zehirlenmelere sebep olur. troposferde teşekkül eden ozon sebebiyle kauçuk ve lastik malzemelerin yumuşamasına. bazı kabuk böceklerinin populasyonlarının arttığı bilinmektedir. Konu üzerinde yoğun araştırmalar yapılmaktadır.1. hava kirliliğinden en fazla etkilenen kısım. çok sayıda kirleticinin etkisi altında kalabilmektedir. Öksürükle sık sık balgam çıkarılır. Vücudumuzda. solunum sistemidir. bazı böceklerin ölümüne neden olabilmektedir. zehirlenme şekline ve yaşa bağlı olarak değişir.2. bina kaplamalarının ve yağlı boyaların hızla kirlenmesine ve aşınmasına. C. Endüstri bölgelerinde. Kurşunun beyne yerleşmesi halinde beynin enerji metabolizması. KAYNAKLAR: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 Meteoroloji Bölge Müdürlüğü 2005 68 . Akciğer kanseri. günümüzde sağlık açısından önemi giderek artan bir tehlikedir. Kurşun. Günümüzde. kronik bronşit.Kükürtdioksit ve ozondan zarar gören ağaçlarda. büyük şehirlerin havasında egzozlardan kaynaklanan emisyonlarda önemli bir sorun haline gelmiştir. çamaşır ve mobilyaların kısa sürede kirlenmesine. Kronik bronşitte soluk alıp vermek güçtür. endüstri devriminden bu yana hızlı bir şekilde artış göstermektedir. C. Endüstri bölgelerinde ve egzoz dumanının yoğun olduğu ortamlarda kurşuna maruz kalma ile kandaki kurşun düzeyi arasında yakın bir ilişki vardır.4. Kurşun tozları mide suyunda ve kanda çözünür. Partikül kirleticiler. astım ve akciğer gibi hastalıklarının insidansı artmaktadır.4. Vücuda alınan kurşunun dışkı ve idrarla atılımı yavaştır. sindirim. Akciğerler. Kurşunun merkezi sinir sistemine etkisi. kirleticilere karşı çok hassa oldukları da bir gerçektir. Yapay Çevreye (Görüntü Kirliliği Üzerine) Etkileri Hava kirliliği. yoğun bir şekilde hava kirliliği yaşanmaktadır. Kurşun. Sonuçta. egzoz dumanının yoğun olduğu alanlarda ve meteorolojik faktörlerin yetersiz olduğu kesimlerde. Partiküllerin nem çekme özelliği vardır: Özellikle küçük ve yumuşak böceklerin sertleşmemiş dokularından su çekerek kutikulanın kuruması ölümlere yol açabilmektedir. yapışkan bir hal almasına ve sonra çatlamasına. Gastrointestinal yoldan kuşun adsorbsiyonu yavaştır.4. Zararlı böcek populasyonlarını kontrol altında tutan parazit ve predatör türlerin. İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri Hava kirliliğinin. tipik bir kümülatif zehirdir. büyüme ve gelişme hızı ile ilgili enzimlerin inhibe edildiği savunulmaktadır. solunum ve deri yoluyla adsorbe edilir. anfizem. metal malzemelerin kimyasal olarak aşınmasına ve sanat eserlerinin bozulmasına sebep olmaktadır.

Havza kaplıcaları Turizm Bakanlığı tarafından Termal Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir. 100 kişilik umumi bölümünden hariç 10 özel banyosu vardır. (56°C kaynak çıkış sıcaklığıdır) Milli Mücadele yıllarında Atatürk Havza'ya geldiğinde. Havza kaplıcalarının şifalı suları. Diğer bir deyişle Havza'da daha çok sağlık. Ladik İlçe merkezinin 13 Km. Jeotermal Kaynaklar Havza Kaplıcaları : İlde jeotermal kaynaklar ağırlıklı olarak Havza İlçesinde yer almaktadır.1. sekelleri ve mevzi ağrıları. Oldukça eski bir tarihe ve kullanıma sahip olan hamamayağı 69 . Su Kaynaklarının Kullanımı D. Havza'da turizm faaliyetlerinin büyük bir bölümü termal turizme dayanmaktadır. Bu hamamların dışında Belediye tarafından yaptırılmış umumi bölümleri olmayıp. SU D.1. 56°C sıcaklığa ve günde 10. mide. İmaret mahallesi hamam sokağında Büyük Hamam.D. Bu kaplıcaların üçü eski tarihlerde yapılmış. kuzeyinde bulunmaktadır. özel banyoları olan termal oteller. Lokman hekim Hamamıdır. dinlenme ve temizliğe dayalı turizm söz konusudur. kırık çıkık.ye düşmüştür.6 lt/sn Kadar olan kaynak debisi MTA ‘nın çalışmaları ile 50 lt/sn. kansızlık gibi hastalıklara iyileştirici etki yapmaktadır.2. Modern Türk Hamamı: 1986 yılından sonra Havza belediyesi tarafından yapılan hamamlardan birisidir. Yeraltı Suları D. Yaklaşık 2. ‘ye kadar ulaşmış ancak daha sonra bu debi 20 lt/sn. Aslanağzı . bağırsak.000 yıldan beri kullanılan tarihi sağlık tesisleridir. metabolizma. Küçük hamam ve Maarif hamamı gibi tarihi hamamların yanında 1986 yılından sonra yapılmış hamamlar şunlardır.080 kişi banyo kapasitesine sahiptir. Şifalı suları bulunan ilçeye eski çağlardan beri bazı hastalıkların tedavisinde yaradığı için çevreden hatta bütün Anadolu'dan çok sayıda insan gelmektedir. şifalı kaplıcalardan faydalanma fırsatı da bulmuştur. Bölümünde anlatılmıştır.2. çeşitli romatizma. ilerisinde inşa edilmiştir. Ladik Hamamayağı Kaplıcaları: Samsun’a 75 havza’ya 15 Km. diğer iki tanesi ise MTA'nın araştırmaları sonucu 1986 yılında bulunan ve çıkarılan sıcak suyun değerlendirilmesi amacıyla sonradan yapılmış modern Türk Hamamı. kaplıcalar yaklaşık 2000 yıldan beri kullanılan tarihi sağlık tesisleridir. Havza'nın içerisinde Samsun-Ankara yoluna yaklaşık 1 km. moteller de vardır.1. sinir. Lokman Hekim Hamamı: Maarif hamamının 50 m.1. uzaklıkta yer alan kaplıca. D.Kızgözü. uzaklıkta bir tepenin eteğinde beş kaplıca bulunmaktadır. Yakın geçmişe kadar 1. Şifa ve maarif hamamları.

Tersakan Çayı ve bunların yan kollarından oluşmaktadır. Engiz Deresi. güneyde Karakuş Irmağı havzası sınırlarındaki 1300 m kotlarından Salıpazarı ilçesi merkezindeki 58 m kotu arasında yer almaktadır. Çorum. Salıpazarı ilçesi merkezinde Terme Çayının yağış alanı 233 km2 ve akarsu boyu 35 km dir. Çekerek Irmağı. Kılıçkaya. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 3. Bu havzaların batısında 13 numaralı Batı Karadeniz havzası. Çorum Çat Irmağı. Akarsular Samsun ili. 2 -Samsun – Terme – Miliç Irmağı : Miliç Irmağının Karadeniz’e birleşim yerindeki yağış alanı 180 km2 ve akarsu boyu 24 km dir. Terme Çayının Terme ilçesi merkezindeki kotu 05 m ve yağış alanı 436 km2 dir. Yeşilırmak ana kolu.3. Su bir vadinin tabanından ve hemen yanındaki taşlık tepenin altından gelmektedir. 14 numaralı Yeşilırmak Havzası içerisinde yer almaktadır. Amasya ve tokat illerinin tamamı ile. Hasan Uğurlu ve Suat Uğurlu barajlarında elektrik enerjisi üretilmektedir. Mert Irmağı. Samsun. 436 km lik yağış alanının yıllık ortalama akımı 330 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 10. Yozgat.1. Ordu ve Giresun illerine ait arazilerin bir kısmı. Terme ilçe merkezinin 5 km mansabında Karadeniz’e birleşmektedir. Sivas.kaplıcalarının debisi fazla değildir. -Samsun – Çarşamba – Yeşilırmak Nehri : Yeşilırmak Nehrinin Çarşamba ilçesi merkezindeki yağış alanı 36 000 km2 ve kotu 10 m dir. Terme Çayı.Samsun – Salıpazarı – Terme Çayı : Terme Çayının yağış alanı. Erzincan.5 m3 / s dir. Kızılırmak Nehri. D. Karadeniz’e birleşim yerindeki 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 359 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 481 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Terme Çayının Salıpazarı ilçesi merkezindeki 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 782 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 988 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Tersakan Irmağı ve Karakuş Irmağı. Bu havza içerisindeki. Terme Çayı.31 m3 / s dır. Samsun ili sınırları içerisinde yer alan önemli akarsular. Yeşilırmak Nehri. Ataköy. . Kürtün Irmağı. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 4. Abdal Irmağı. Yeşilırmak Nehrinin yan kollarıdır. 14 numaralı Yeşilırmak havzası ile 15 numaralı Kızılırmak havzasının aşağı (mansap) kısmında yer almaktadır. Gümüşhane. 70 .59 m3/s’dir. Almus. Terme Çayının 233 km2lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 222 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 7.05 m3 / s dır. Su sıcaklığı 35 °C dir. Kelkit Irmağı. doğusunda ise 22 numaralı Doğu Karadeniz havzası yer almaktadır.

-Samsun – Tekkeköy – Tekkeköy Deresi : Tekkeköy Deresinin Tekkeköy ilçesi merkezindeki yağış alanı 47 km2 ve dere boyu 18 km’dir. Yeşilırmak nehrinin 33 904 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 1612 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q500 = 1947 m3 / s olarak hesaplanmıştır. 71 . Yeşilırmak nehrinin.Yeşilırmak nehri’nin.34 m3 / s dir. Aptal ırmağının yağış alanı. -Samsun – Çarşamba – Dikbıyık – Abdal Irmağı : Abdal ırmağının. Yağış alanının güney yamaçlarındaki en yüksek kısımlarında yükseltisi 900 m ye kadar ulaşmaktadır. yukarı havzasında yer alan üç ayrı dere ile tarım arazilerinin drenaj sularını Karadeniz’e tahliye etmektedir.3 m3 / s dir. Asarcık ilçesi arazilerindeki 1200 m kotlarından başlamaktadır ve Irmaksırtı mevkiinde Samsun – Ordu karayolunu geçtikten sonra Karadeniz’e birleşmektedir.6 m3 / s dir. Samsun ili merkeze içme ve kullanma suyu sağlayan Çakmak Barajı. Çarşamba ilçesi merkezindeki 36 000 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 5 790 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi ise 183.83 m3 / s dir. Yılın en kurak ayı olan Ağustos ayının ortalama debisi 61. Tekkeköy ilçesi merkezinde 25 m dir. Hasan Uğurlu Barajı girişi membaında yer alan 190 m kotundaki Kale Köyü mevkiinde yağış alanı 33 904 km2 ve ortalama debisi 148. Tekkeköy Kanalı ise. Karadeniz’e birleşim yerindeki yağış alanı 198 km2 ve en uzun akarsu boyu 37 km dir. Yılın en kurak ayı olan Ağustos ayındaki aylık ortalama debisi ise 0. -Samsun – Tekkeköy – Gelemen Kanalı : Gelemen kanalı. Dikbıyık kasabası – Irmaksırtı mevkiindeki yağış alanı 502 km2 ve kotu 08 m dir. Tekkeköy deresi. Samsun – Ordu karayolunu geçtikten sonra Karadeniz’e birleşmektedir. Yağış alanının yükseltisi. Çakmak Barajı girişindeki 476 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 655 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 984 m3 / s dir. Abdal ırmağı yağış alanının 476 km2 lik kısmını kontrol etmektedir.7 m3 / s dir.Yağış alanın yüksek kısımlarında kotlar 850 m ye kadar ulaşmaktadır. ilçe merkezi mansabındaki Tekkeköy Kanalına katılmaktadır. Tekkeköy Deresinin 47 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 221 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q 500 = 309 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Kanalın 198 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkın pik debisi Q100 = 438 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkın pik debisi ise Q500 = 599 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Abdal Irmağının 476 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 168 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 5.

Derenin.35 m3 / s dir. Kirazlık Deresinin 45 km2’lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 234 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 327 m3 / s olarak hesaplanmıştır. 72 . Kavak ve Asarcık ilçelerinin yüksek kesimlerindeki 1200 – 1300 m kotlarından başlamaktadır. -Samsun – Merkez – Kürtün Irmağı : Kürtün ırmağı yağış alnının sınırları Kavak ilçesi sınırlarındaki 1100 m kotlarından başlamakta olup. Kirazlık Deresi. Samsun – Ordu karayolu geçişindeki yağış alanı 45 km2 ve dere boyu 15 km dir. Q500 = 1013 m 3 / s olarak hesaplanmıştır. -Samsun – Merkez – Mert Irmağı : Mert ırmağının yağış alanı sınırları. Kavak-Güven. Irmağın Karadeniz’e birleşim yerindeki yağış alanı 816 km2 ve akarsu boyu 68km’dir.48 m3/s dir. -Samsun – 19 Mayıs – Engiz Deresi : Engiz deresi yağış alanının yukarı sınırları 1300 m kotlarından başlamakta olup. Derenin yağış alanının yükseltisi. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 423 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q 500 = 590 m3 / s olarak hesaplanmıştır.63 m3 / s dir. Kavak-Divanbaşı ve Kavak-Kozansıkı göletleri. Engiz deresinin 156 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 81 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 2. Samsun il merkezi içerisinde Karadeniz’e birleşmektedir. Yılın en kurak ayı olan Ağustos ayının ortalama debisi ise 0. Kürtün ırmağının 320 km2’lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 421 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 =552 m3 / s olarak hesaplanmıştır. İlçe merkezindeki yağış alanı 156 km2 ve akarsu boyu 30 km dir.43 m3 / s dir. Mert ırmağı havzası içerisinde yer almaktadır. Yılın en kurak ayı olan ağustos ayının ortalama debisi ise 0. Samsun organize sanayi sahası içerisinden geçerek Karadeniz’e birleşmektedir. Mert ırmağının 816 km2’lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 690 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise.-Samsun – Tekkeköy – Kirazlık Deresi : Kirazlık Deresinin. 19 Mayıs ilçe merkezine Samsun-Sinop karayolunu geçerek Karadeniz’e birleşmektedir. Kürtün ırmağının denize birleşim yerinin 11 km membaındaki 259 km2’lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 47 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 1. karayolu geçişindeki 04 m kotundan alanın yüksek kısımlarındaki 850 m kotlarına kadar ulaşmaktadır. Irmağın denize birleşim yerindeki yağış alanı 320 km2 ve akarsu boyu 47 km’dir.

Gölde depolanan kış suları. Aynı yerdeki akarsu boyu ise 18 km dir. 73 . -Samsun – Ladik – Ladik Gölü : Ladik Gölü.92 m3 / s dir. Amasya – Suluova – sulamalarında kullanılmaktadır. Gölün çıkış ayağındaki yağış alanı 145 km2 ve maksimum göl alanı 106 m2 dir. Yılın en kurak ayı olan ağustos ayının ortalama debisi ise 106.5 m3 / s dir. Akdağ’ın ( 2050 m) kotlarındaki zirvesinden 13. Kesikköprü. Havza Deresi. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 0.8 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 1. Gölün yağış alanı. Ladik ilçe merkezinin batısında ve Ladik – Taşova karayolunun kuzeyinde yer almaktadır. 130 km2 lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 351 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 422 m 3 / s olarak hesaplanmıştır. ilçe merkezi mansabında Tersakan Çayına birleşmektedir.2 m3 / s dir. Yağış alanının yukarı kesiminde yükselti 1600 m yi aşmaktadır. Kızılırmak nehrinin. Altınkaya barajı girişinde. Devres çayı ve Gökırmak. yaz aylarında çıkış ayağındaki kapaklı regülatöründen Tersakan ırmağına bırakılarak.-Samsun – Bafra – Kızılırmak Nehri : 15 numaralı Kızılırmak Havzası.3 x başlamaktadır. Kızılırmak nehrinin yan kollarıdırlar. Hirfanlı. Gölün su kotu 861 m ile 867 m arasında değişmektedir. Ladik Gölü’nün 145 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 55.77 m3 / s dir. Samsun ili sınırları içerisinde Karadeniz’e birleşmektedir. Akarsu boyu ise 33 km dir. Kızılırmak nehrinin 75 120 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 5 808 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 184.Yağış alanının yüksek kesimlerindeki yükselti 1600 m yi geçmektedir. -Samsun – Havza . -Samsun – Alaçam – Uluçay : Uluçay deresinin Alaçam ilçe merkezindeki yağış alanı 130 km2 ve kotu 16 m dir. Sivas ili arazilerinden başlayıp. Yağış alanının yüksek kesimlerinde yükselti 1600 m yi geçmektedir. Bafra – İnözü Köyündeki yağış alanı 75 120 km2 ve kotu 38 m dir.Havza Deresi : Havza deresinin ilçe merkezi girişindeki yağış alanı 53 km2 ve kotu 640 m dir. Altınkaya ve Derbent barajları ve HES tesisleri Kızılırmak havzası içerisinde yer almaktadır. 136 km2’lik yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik 3 debisi Q100 = 303 m / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 369 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Kızılırmak nehrinden gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi 1723 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise 2121 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Delice çayı. -Samsun – Alaçam – Yenice – Taşkelik Deresi : Taşkelik Deresinin Samsun – Sinop karayolu geçişindeki yağış alanı 136 km2 ve kotu 15 m dir.

Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 0.Havza deresinin 53 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 10. 74 . Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 369 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 503 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Kamlık çayı ve Vezirköprü ilçesi merkezinden geçen Uluçay deresi’nin birleşiminden oluşan Akçay çayı ise. Vezirköprü – Köprübaşı bucağı içerisinde Bakırçay Deresi ile birleşiminden sonra mansabındaki Akçay Çayına katılmaktadır. Tersakan çayı yağış alanının yağış alanı içerisinde yer almaktadır. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 247 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 334 m3 / s olarak hesaplanmıştır. -Samsun – Havza – Tersakan Çayı : Tersakan çayının Havza ilçe merkezindeki yağış alanı 513 km2 ve kotu 615 m dir. İstavloz çayının 327 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 82. Çatak Köyü’nün mansabında Tersakan Çayına birleşmektedir. . Tersakan çayından su sağlanmaktadır.26 m3 / s dir. mansabındaki Altınkaya Barajı gölüne katılmaktadır. Yılın en kurak ayı olan ağustos ayının ortalama debisi ise 0. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 85 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q500 = 132 m3 / s olarak hesaplanmıştır.62 m3 / s dir.028 m3 / s dir. Yağış alanının yukarı kesiminde. Aynı yağış alanından gelebilecek 100 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi Q100 = 69 m3 / s ve 500 yıl yinelenmeli taşkının pik debisi ise Q500 = 96 m3 / s olarak hesaplanmıştır. Derinöz deresi. -Samsun – Havza – Çatak – Derinöz Deresi : Derinöz deresinin Çatak köyündeki yağış alanı 120 km2 ve kotu 650 m dir. Tersakan çayının 513 km3 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 126 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 4.30 m3 / s dir. Amasya – Merzifon Yedikır barajı ve Amasya Suluova sulamalarına.342 hm3 / s dir. 1700 m kotlarına kadar yükselen AmasyaGümüşhacıköy ilçesi arazileri yer almaktadır.00 m3 / s dir.6 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 2. yükseltisi 1900 – 2000 m kotlarına kadar ulaşan Akdağ’ın batı yamaçları yer almaktadır. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 0.38 m3 / s dir. İstavloz çayının yağış alanının yukarı kesiminde.Samsun – Havza – Kayabaşı – İstavloz Çayı : İstavloz çayının Kayabaşı Köyü mevkiindeki yağış alanı 327 km2 ve kotu 410 m dir. İstavloz çayı. Ladik gölü havzası.56 m3 / s dir.8 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 0.7 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 1. Derinöz deresinin 120 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 39. Yılın en kurak ayı olan eylül ayının ortalama debisi ise 1.

75 . aşağıda. Her ikisinin müşterek bir çıkışı vardır. derinliğinde. Arazi çalışması esnasında gölün seviyesi deniz seviyesinden 50-60 cm kadar aşağıdadır ve derinliği takriben 2 m. tabanı ve kıyıları kumdur. 7 m.dir. kefal ve akbalık vardır. Gölde akbalık. alır. Sazan. Göletler ve Rezervuarlar -Bafra Gölleri: Bu göl Kızılırmağın sol sahilinde yer alır ve Bafra Ovasındaki en büyük göldür. Göller. Bu göllerin toplam satıh sahası göller dolu olduğu zaman (Deniz seviyesine tekabül eden) 9. akbalık ve kefal bulunur. Ancak bu alanın doğuda Balık gölüne bitişik olan ve bu gölle deniz arasında bulunan Uzun Göl’ü de içine alması muhtemeldir. -Cernek Gölü: Bu göl Balık Gölü’nün kuzeyinde Kızılırmağın doğu sahilinde yer alır. Akbalık ve Kefal gölde yaşayan başlıca balıklardır.dir. DSİ nin Kolmataj raporuna göre göllerin alanı 590 hektardır. Sazan. Göl genellikle 5-6 m.D. sazan ve kefal vardır.60 m. Kolmataj raporuna göre tahmini alanı 170 hektardır. Gölü çevreleyen oldukça yüksek eksibeleri meydana getirmiş olan kuzey ve batı rüzgarlarına açıktır. Besleyici madde bol miktarda bulunur. Makroskopik araştırmalar gölde bol miktarda besleyici madde olduğunu göstermiştir. -Karaboğaz Gölü: Kızılırmağın batı sahillerinde yer. Besleyici madde boldur.1. -Diğer Göller: Ova'da balıklara barınarak vazifesi gören daha küçük göllerde mevcuttur. derinliktedir ve besleyici madde bakımından zengindir.440 ha arasında değişir. -Liman Gölü: Kızılırmak doğu sahilinde Cernek Gölünün kuzeybatısında yer alır ve tahmini alanı 270 hektardır. Sazan. Bütün bu göller seviyeleri yükselip kuru mevsimde muhafaza edildiği taktirde çok miktarda besleyici madde istihsal edecek arazilerle çevrilidir.250 ha ile kurak yaz mevsiminde 2. Çıkış mecrası yerli tatlı su balıklarına zararlı olacak deniz suyunun gölün içine girmesine mani olmak için balıkçılar tarafından maksatlı olarak kapatılmıştır. Nehrin etrafındaki eksibelerden uzunluğu sızma olduğu için bu tedbir kısmen etkisiz olmuştur. DSI tarafından hazırlanmış olan Bafra Ovası Kolmataj raporuna göre bu gölün alanı kış mevsiminde 1390 hektardır. Göl seviyesi Karadeniz'den 60 cm.4. derinliği ise takriben 1.

Elips biçiminde olan gölün uzunluğu beş. Göller.2 1. Göleti Ladik Gölü Max. Çevresi sazlık ve bataklıkla çevrili olan bu gölde balıkçılık yapılmaktadır.68 Ne amaçla kullanıldığı Enerji+Taşkın Enerji+Taşkın Enerji+Taşkın Enerji+Taşkın Sulama Sulama Sulama İçme suyu+kullanma sulama Kaynak: DSİ 7.70 127.50 190.21 0. -Akgöl: Simenit gölü gibi Terme çayı’nın yatağını değiştirmesi ile oluşan bu gölde de çok sayıda balık bulunmaktadır. uzaklıkta yer alan Ladik Gölü.85 203.00 16. Ladik ovasının doğusundaki çukurda oluşur.080 175 5763 196 2. Akdağ’dan inen akarsularla beslenir. Tablo D. Göl suyu tatlı olup.68 738.50 630.24 0.50 602. Deniz suyunun basması ile balık varlığının çeşitliliği artmaktadır. Çevresi sazlık olan gölde bol miktarda Alabalık ve Turna balığının yanında kendine özgü bir cins (Tahta Balığı) de bulunmaktadır. 1.Simenit Gölü: Terme İlçesinin kuzeyinde. 2005 76 . Bölge Müdürlüğü.079 12.00 57. genişliği ise iki kilometredir. Bu gölde bol miktarda balık bulunmaktadır.1. Deniz kabarması ile dolmuştur.69 Hacmi 10 6 m3 1. Barajlar ve Su Rezervuarları Baraj ve Gölet Adı Hasan Uğurlu Suat Uğurlu Altınkaya Derbent Güven Divanbaşı Göl Kozanski Gölet Üniv.00 61. -Ladik Gölü: İlçe merkezine 10 km.40 0. Göletler. Derinliği ise yer yer beş metreyi bulmaktadır. m 190.043 0.00 9.65 0.365 0.6 49.62 Göl Alanı Km2 20. denize yakın yerde bulunan Simenit gölü Terme çayı’nın yatağını değiştirmesi sonucu olmuştur.Su Sev.75 866.

75 m 19 175 x 106 m3 Evsel-Endüstriyel-Tarımsal Pullu sazan.70 Kret kotu: 66m Talveg kotu: 28 m Enerji üretimi + Taşkın Koruma 1. Suat Uğurlu Barajı Göl/Rezervuar/Gölet adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (km2) Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. Mezotrofik.5 m 16. Yıllık ortalama akım: 183. Endüstriyel.7 m3/s 77 . yayın Ötrofik Yeşilırmak. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. 2005 28 Enlem 41003’30’’ Boylam 36040’00’’ Suat Uğurlu Barajı Yeşilırmak 9.2. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7. Bölge Müdürlüğü.Tablo D. sınıf 61.

Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. Endüstriyel. 2. 2005 1700000 Çevrede akarsuların kirlenmesine neden olacak herhangi bir sanayi tesisi yoktur. Deve ırmağı. Bölge Müdürlüğü.4 m3/s Enlem 410 05’. Mezotrofik.Boylam 36003’ 78 . Göl alanında yaygın olarak volkanik tüf. breş aglomeralar yer almaktadır.3. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7.Tablo D.095 Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Sulama C2S1 (Sulama suyu sınıfı) 60. Divanbaşı Göleti Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (m2) Divanbaşı Göleti Yeşilırmak 240000 601.20 10 Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel.

18. Mezotrofik.17. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7. 2005 Öligotrofik Abdal Irmağı: Yıllık ortalama akım: 5.19. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. Çakmak Barajı Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (km2) Çakmak Barajı Yeşilırmak 702 ha Kret kotu: 125m Talveg kotu: 80 m 04. Endüstriyel.20 İçme ve Kullanma Suyu ve Endüstri Suyu Temini 1. sınıf 42.09. Bölge Müdürlüğü.4.1988 tarihli Su Kirliliği Kotrol Yönetmeliği Madde 16.Tablo D.34 m3/s Enlem Boylam 37005’00” 41044’00’’ 18 km 79 .75 m 20 m 18 106 hm3 Evsel—Tarımsal Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel.

Tablo D. 2005 2 100 000 Dereçam çayı.0 4 Eylül 1988 tarihli SKKY Madde 16-17-1819-20 İçme+Kullanma 1. Endüstriyel.67 m3/s Enlem 410 05’. Bölge Müdürlüğü. Güven Göleti Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (m2) Güven Göleti Yeşilırmak 210000 622. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7.Boylam 36003’ 80 . Mezotrofik. sınıf Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) 63 14 Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. 1. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik.5.

Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. sınıf Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) 147. Bölge Müdürlüğü. Endüstriyel.6.Tablo D. Mezotrofik.5 m 73 m 19 1. 2005 Pullu sazan vb.6 m3/s Enlem 40056’00’’ Boylam 36038’50’’ 60 81 . Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7.080 x 106 m3 Evsel-Endüstriyel-Tarımsal Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. Hasan Uğurlu Barajı Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (km2) Hasan Uğurlu Barajı Yeşilırmak 20 Kret kotu: 195 m Talveg kotu: 44 m Enerji üretimi + Taşkın Koruma 1. Ötrofik Yıllık ortalama akım: 148.

Sınıf 57. 184. yayın.sazan.50 11.2 m3/s Enlem 410 27’.Tablo D. Mezotrofik. Derbent Barajı Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (ha) Derbent Barajı Kızılırmak 1590 56. bıyıklı balık Mezotrofik Kızılırmak. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak:DSİ 7.Boylam 350 51’ Altınkaya baraj yerinin 19 km mansabında 82 . Bölge Müdürlüğü. Endüstriyel.7.inbalığı. 2005 196 000 000 Tarımsal Tatlı su kefali.0 Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Enerji ve Taşkın 1.5 Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik.

Boylam 360 30’ 83 . Endüstriyel.70 Sulama C2S1 (Sulama suyu sınıfı) Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. Dereköy çayı.Vezirköprü Karabük Göleti Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (ha) Samsun-Vezirköprü Karabük Göleti 16 ha 704. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik. Göl alanında anakaya üst kretase yaşlı ofiyolitli seridir. Samsun. Bölge Müdürlüğü.8. Mezotrofik. 1.65 m3/s Enlem 410 10’. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7.Tablo D. 2005 2051000 Çevrede akarsuların kirlenmesine neden olacak herhangi bir sanayi tesisi yoktur.

Bölge Müdürlüğü. Tarımsal) Jeolojisi Göl Florası Göl Faunası Göl Tipi (Oligotrofik.82 Sulama C2S1 (Sulama suyu sınıfı) Rakım (m) Koruma Statüsü Kullanım amacı Su Kalitesi Sınıfı (SKKY Tablo 1’e göre) Maksimum derinlik (m) Derinlik Ortalama Derinlik (m) Ortalama Su Sıcaklığı ( 0C) 11.Tablo D. Mezotrofik.9. 2005 373000 Çevrede akarsuların kirlenmesine neden olacak herhangi bir sanayi tesisi yoktur. konglemera kaya birimlerinden oluşmaktadır.Kavak Kozansıkı Göleti Göl/Rezervuar/Gölet Adı Bulunduğu Havza Yüz ölçümü (ha) Samsun.3 734.5 Hacim (m3) Göle Etki Eden Kirlilik Kaynakları (Evsel. Göl alanında ana kaya üst kretase filişine ait kil taşı. Ötrofik) Göle Gelen Akarsular ve Yıllık Ortalama Debileri Koordinatları Konumu Mansaptan uzaklığı (km) Kaynak: DSİ 7. Samsun. kum taşı. Enlem 410 05’ Boylam: 360 03’ 84 .Kavak Kozansıkı Göleti Yeşilırmak 3. Endüstriyel.

Çalışmalar 1974-1975 yıllarında yapılmıştır. A. adı geçen sahalarda yer altı suyunun. B. Genişliği yaklaşık 50 mil olan akıntı sistemi içinde ve sistemin birer parçası olan doğu ve batı havzalarından Karadeniz’in orta kısmından daralması sonucu ayrı bir sirkülasyon sistemi daha gelişmiştir. 85 . Basenini toplam alanı 420. nerede.030 arasında değişir yoğunluk derinliğe paralel olarak artış gösterir bu artış sürekli olmayıp sıcaklığın derinliğe bağlı azalmasında olduğu gibi önce yavaş ve belli derinlikten sonra yükselir .1. hangi derinlikte.024 .5. En üstte yer alan yüzeysel su tabakası yer yer değişimle beraber 20-30m kalınlığındadır. Karadeniz’in akıntı durumu incelendiğinde yüzeysel suların havzanın kıyılarını kabaca izleyerek hareket ettiği bilinmektedir. Çalışmalar üç bölümde incelenmiştir. Doğal Drenaj Sistemleri Konu A ve B şeklinde bölümler halinde anlatılmıştır.2. Akarsular ve Diğer Yerüstü Sular için D.1.3 Bölümünde anlatılmıştır. ara tabakanın altında ise alt su tabakası yer alır. şehrin güneydoğu ve kuzeybatısından Karadeniz’e dökülen Mert ve Kürtün ırmaklarının meydana getirdiği alüvyal düzlükler ile.D. ne miktar ve kalitede bulunduğunun tespitidir.1. Arada yer alan serin tabakanın kalınlığı 25-75 m arasında değişir . kıyı boyunca yer altı suyu yönünden önemli olan sahayı. Boğaz akıntılarının oluşmasının nedeni bu rejimdir. Karadeniz’in önemli bir özelliği hidrolojik rejimidir. Karadeniz’in sıcaklık profili incelendiğinde her mevsimde 3 tabakaya ayrıldığı gözlenir. Atakum Sahil Düzlüğü teşkil etmektedir. Yoğunluk 1.000 km2dir. D.000 km3 olup bunun %87 sini O2 siz sular oluşturur. Denizler Bir iç deniz olan Karadeniz 1546 m uzunluğunda olup basenin max derinliği 2212m ortalama derinliği 1350mdir. Hidrojeolojik incelemenin esas gayesi de. Denizin toplam hacmi 537. SAMSUN ÇEVRESİ HİDROJEOLOJİK ETÜTLERİ SAMSUN ili ve yakın çevresinde. Bu su kütlesinin sıcaklığı mevsimlerin radyasyon bilançosuna göre değişir. Yeraltı suları için Bu konu hakkında bölgemizde birçok çalışmalar yapılmıştır.

Samsun ilinin içinden akan Mert Irmağı olup 770 km2 lik bir sahanın suyunu toplar ve drene eder. tabak meylinin az olduğu kısımlarda. sivri tepeler halinde görülürler. Akarsu şebekesi de yapı kontrolünde teşekkül etmiş olup. meylin fazla olduğu yerlerde ise bombeli sırtlar. Tespit edilen kaynakların % 90 nında verim. Bunlardan biri. Üst Kretase fliş serisiyle volkanik seriden. incelenen sahada mevcut formasyonların. I-Mert Irmağı Alüvyonunda Açılmış Sondaj Kuyuları: Alüvyondan su alan 16 sondaj kuyusu açılmıştır. Arazi dik ve derin vadilerle yarılmıştır. derin ve dik vadilerle dikkati çeker. Diğeri de ilin kuzeybatısından Karadeniz’e dökülen ve 350 km2 lik bir sahanın suyunu boşaltan Kürtün Irmağıdır. Batıdan da 45-50 km uzunluğunda bir hatla sınırlıdır. Kocadağ 1310 m yüksekliğe sahiptir (Böğürtlen Tepe). kendilerini doğuran kayaçların cinsine göre değişir. Batıda ise. (1 l/s). Sahanın yüksek noktaları doğu ve güneydoğuda 500-700 m güneyde ise 1000 m nin üstüne çıkar. sahilden itibaren başlar. dantritik karakterdedir. Bu tespit. jeolojik yapıya intibakla. alüvyondan çıkan kaynaklara aittir. ilin 2 km kadar güneydoğusundan geçer. 15 tanesi içme suyu sondaj 86 . yer altı suyu bakımından bahse değer bir varlık göstermediğini ortaya koymaktadır. İncelenen sahanın suları. Sarı renkli killerden meydana gelen Neojen arazi. Kaynakların verimleri. Bu kuyulardan bir tanesi araştırma. topografyanın asli şeklini bozarak seki ve tümsekli bir yapının doğmasına sebep olmuştur. iki ırmak vasıtasıyla Karadeniz’e boşaltılır.ETÜD SAHASININ TANITIMI Samsun il Merkezini de içine alan inceleme sahasının doğu sınırı. KAYNAKLAR İncelenen sahada görülen kaynaklar. Ayrıca bünyede mevcut jips bant ve adosolerinin meydana getirdiği heyelanlar. Morfolojik yapı jeolojik karakterlere bağlı olarak teşekkül etmiştir. güneye doğru 28-30 km uzanır. Ömerpaşa Tepe 1158 m. Saha. Araştırma. Elik Tepe 1255 m ile en yüksek noktaları teşkil ederler. Deniz kenarından itibaren tatlı bir meyille başlayan topografya. Greenwich başlangıcına göre 36o-37o boylam daireleriyle. SONDAJ KUYULARI İnceleme alanı içinde başlıca dört sahada toplanmış 79 tane sondaj kuyusu açılmıştır. kısmen düz ve bombeli sırtlar halinde güneye doğru devamlı 100-150 m lik bir irtifa kazanır. Volkanikler daha çok. pek azı da alüvyondan çıkar. Sahanın batı kenarı boyunca güneye doğru. Havza alanı. yüksek kısımlarda. 41o-42o enlem daireleri arasında yer alır. 1 l/s nin altındadır. 1120 km2 kadardır. düzlüklerle. Kretase’nin aflörman sahası. içme ve temel sondajları için açılmış bu kuyular toplandıkları bölgelere aşağıda anlatılmıştır. güneye doğru yükselerek 100 m yi geçer. En fazla verim.

0*106 m3/yıl dır. yağıştan süzülme: 10*106*0.60 m arasında değişir.278*0. Kuyu derinlikleri 22 m ile 90 m arasında değişmektedir. II-Kürtün Irmağı Alüvyonunda Açılmış Sondaj Kuyuları: Kürtün Irmağı boyunca içme ve sulama suyu temin amacıyla açılmış 9 sondaj kuyusu bulunmaktadır. IV-Samsun Şehri İçinde Açılmış Sondaj Kuyuları: Şehir içinde 2 tane kullanma suyu temini amacıyla 15 tane de temel sondajı için kuyu açılmıştır.6 l/s/m arasında sıralanır.5-76 l/s arasında. bu debilere karşılık düşümler 0. 0. Debileri 4. 87 . Özgül debiler ise.80=2. Su Bilançosu Tablosundan “Fazla Su” 278 mm dir. düşümleri 1. sadece alüvyal sahada cereyan eder. Yağıştan yüzeysel akış haline geçen miktarı 163 mm dir. Özgül debiler ise. YERALTI SUYUNUN BESLENİMİ VE BOŞALIMI Yer altı suyunun beslenmesi. bu seriden herhangi bir beslenme hesaba katılmamıştır.5 l/s arasında. kuyunun Mert Irmağından beslenme durumuna bağlı olarak 0.kuyusudur.94 m lik düşüm.91-19. Üst Kretase fliş serisi olduğundan. Bu miktarın da % 80 inin yer altına süzüldüğü kabul edilirse.2*106 m3/yıl veya 2. Aslında Mert Irmağının drenaj sahası 750 km2 dir. Liman Müdürlüğüne açılan sondaj kuyusundan 3. alüvyal sahaya su veren havza genişliği 115 km2 alınmıştır.25-16. yağış ve yüzeysel akış yoluyla olmaktadır. Verimleri 3-12 l/s arasında.61 m arasında değişir. Kullanma suyu kuyularından Devlet Demiryollarına açılan tuzludur. II-Yüzeysel Akıştan Süzülme: Yüzeysel akıştan beslenmede.05 l/s/m arasında değişir. MERT IRMAĞI ALÜVYONU Yeraltı suyu Beslenmesi: I-Yağıştan Süzülme: Alüvyonun yüzölçümü 10 km2 kadardır. III. Yağıştan ve yüzeysel akıştan beslenme.6 l/s/m arasında sıralanır.23-33. Temel sondaj kuyularının derinlikleri 1030 m arasında değişmektedir. Debileri 2-2. bu debilere karşılık düşümler 1.1-7. Zira incelenen sahada yaygın formasyon.Atakum Sahil Düzlüğünde Açılmış Sondaj Kuyuları: Samsun’un batısında kıyı boyunca uzanan Atakum sahil düzlüğünde derinlikleri 20 ile 45 m arasında değişen 10 tane sondaj kuyusu bulunmaktadır. Kuyular genellikle kıyı boyunca kurulmuş bulunan plaj tesislerine içme kullanma suyu temini amacıyla açılmışlardır. 5 l/s verim alınmıştır.47-9.40 m arasında ve özgül debileri ise 1. Kuyu derinlikleri 13 m ile 62 m arasında değişmektedir.00-5.

Yeraltı suyu Boşalımı: I-Denize Boşalım: Alüvyonun Karadeniz’e açıldığı kesit boyunca yer altından denize boşalımı bulunmaktadır. Bu boşalım Darey bağıntısından hesaplanmaktadır. Darey bağıntısı: Q=TİG Q=Boşalım (m3/gün) T=İletkenlik katsayısı (m3/gün/m) İ=Hidrolik eğim G=Akım kesiti genişliği (m) İletkenlik katsayısı olarak 12833 numaralı kuyunun yükseliminden bulunmuş iletkenlik değeri (858 m3/gün/m) ile 18966 numaralı kuyunun yükseliminden bulunmuş iletkenlik değeri (100 m3/gün/m) nin ortalaması alınmıştır. Bu da T=480 m3/gün/m dir. Deniz kıyısı ile 5 m eş su seviye eğrisi arasında hidrolik eğim 1/300 ve akım kesit genişliği 2000 m dir. Bu değerlere göre denize boşalım:
Q=T*İ*G Q=480*1/300*2000=3200 m3/gün veya Q=3200*365=1,17*106 m3/yıl Q=1,0*106 m3/yıl

II-Suni Boşalım: Mert Irmağı alüvyonundan açılmış sondaj kuyularından 1975 yılında 10*106 m3/yıl su çekilmiştir. Ancak daha fazla boşalım (% 80 oranında) akarsulardan olduğu tahmin edilmektedir. Dolayısıyla yer altı suyu rezervlerinden çekilen suyun oranı % 20 civarındadır. Bu durumda Akiferden çekilen yıllık su miktarı 2,0*106 m3/ yıl dır. III-Akarsuya Boşalım: Hidroloji haritalarından yer altı suyunun Mert Irmağına döküldüğü anlaşılmaktadır. Toplam beslenme ile; denize olan boşalım ve suni boşalımın arasında fark akarsuya boşalımı vermektedir. 1,0*106 m3/yıl KÜRTÜN IRMAĞI ALÜVYONU Yeraltı suyu Beslenmesi: I-Yağıştan Süzülme: Alüvyonun yüzölçümü 5 km2 kadardır. Su Bilançosu Tablosundan “Fazla Su” 278 mm dir. Bu miktarın da % 80 inin yer altına süzüldüğü kabul edilirse, yağıştan süzülme: 5*106*0,278*0,80=1,0*106 m3/yıl dır.
88

II-Yüzeysel Akıştan Süzülme: Yüzeysel akıştan beslenmede, alüvyal sahaya su veren havza genişliği 40 km2 alınmıştır. Yağıştan yüzeysel akış haline geçen miktarı 163 mm dir. Yüzeysel akışın % 10 u kadarının alüvyona süzüleceği kabul edilmiştir. Bu durumda yüzeysel akıştan beslenme: 40*106*0,163*0,10=0,5*106 m3/yıl dır. Yeraltı suyu Boşalımı: I-Denize Boşalım: Alüvyonun Karadeniz’e açıldığı kesit boyunca yer altından denize boşalımı bulunmaktadır. Bu boşalım Darey bağıntısından hesaplanmaktadır. Darey bağıntısı: Q=TİG Q=Boşalım (m3/gün) T=İletkenlik katsayısı (m3/gün/m) İ=Hidrolik eğim G=Akım kesiti genişliği (m) İletkenlik katsayısı olarak Kürtün ırmağı alüvyonunda açılmış 5 kuyunun ortalaması (L55-1, Kalkancı, Çatalarmut, B1-1, B1-2 kuyuları) Bu da T=263 m3/gün/m dir. Deniz kıyısı ile 5 m eş su seviye eğrisi arasında hidrolik eğim 1/200 ve akım kesit genişliği 350 m dir. Bu değerlere göre denize boşalım: Q=T*İ*G Q=263*1/200*350=460 m3/gün veya Q=460*365=0,2*106 m3/yıl Q=0,2*106 m3/yıl II-Suni Boşalım: Kürtün Irmağı alüvyonundan düzlüğünde köy ve resmi kuruluşlara ait sondaj kuyularından aşağıdaki miktarlarda yer altı suyu çekilmektedir. YSE Atölye tesislerine Kalkancı köyü içme suyu Eğitim Fakültesine Hİ Atölye tesislerine Diğer çekimler TOPLAM : 50 m3/gün : 30 m3/gün : 100 m3/gün : 20 m3/gün : 100 m3/gün 300 m3/gün veya 300*365=0,1*106 m3/yıl dır.
89

III-Akarsuya Boşalım: Kürtün Irmağının baz akımı, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında ırmağa yüzeyden katılmaların olmadığı hallerde, 40 l/s dolayında olmaktadır. Bu durumda, alüvyonun ırmağa olan yer altı suyu boşalımı 0,040*31,5*106=1,2*106 m3/yıl dır. ATAKUM SAHİL DÜZLÜĞÜ Yer altı suyu Beslenmesi: I-Yağıştan Süzülme: Atakum Sahil Düzlüğünün yüzölçümü 8 km2 kadardır. Su Bilançosu Tablosundan “Fazla Su” 278 mm dir. Alüvyon üst seviyelerde kil ihtiva ettiğinden fazla suyun % 50 inin yer altına süzüldüğü kabul edilirse, yağıştan süzülme: 8*106*0,278*0,50=1,0*106 m3/yıl dır. II-Yüzeysel Akıştan Süzülme: Yüzeysel akıştan beslenmede, alüvyal sahaya su veren havza genişliği 70 km2 alınmıştır. Yağıştan yüzeysel akış haline geçen miktarı 163 mm dir. Yüzeysel akışın % 0,05 i kadarının alüvyona süzüleceği kabul edilmiştir. Bu durumda yüzeysel akıştan beslenme: 70*106*0,163*0,05=0,5*106 m3/yıl dır. Yer altı suyu Boşalımı: I-Denize Boşalım: Alüvyonun Karadeniz’e açıldığı kesit boyunca yer altından denize boşalımı bulunmaktadır. Bu boşalım Darey bağıntısından hesaplanmaktadır. Darey bağıntısı: Q=TİG Q=Boşalım (m3/gün) T=İletkenlik katsayısı (m3/gün/m) İ=Hidrolik eğim G=Akım kesiti genişliği (m)

90

İletkenlik katsayısı olarak Atakum DSİ kuyusu, Öğretmenler Kooperatifi kuyusu, Türk İş-1 ve Türk İş-2 kuyuları, Jandarma Alay Komutanlığı kuyularının ortalaması alınmıştır. Bu da T=263 m3/gün/m dir. Deniz kıyısı ile 5 m eş su seviye eğrisi arasında hidrolik eğim 1/800 ve akım kesit genişliği 10000 m dir. Bu değerlere göre denize boşalım: Q=T*İ*G Q=263*1/800*10000=32500 m3/gün veya Q=3250*365=1,2*106 m3/yıl Q=1,2*106 m3/yıl ÇARŞAMBA OVASI HİDROJEOLOJİK ETÜTLERİ Hidrojeolojik etüdü yapılan ÇARŞAMBA Delta Ovası, Karadeniz Bölgesinde, Samsun il Merkezinin doğusunda, 36o23’ ile 37o07’ boylam ve 41o06’ ile 41o22’ enlem daireleri arasında yer alır. Ova alanının yüzölçümü 1000 km2, incelenen sahanın yüz ölçümü de 1460 km2 dir. Türkiye’nin önemli akarsularından birisi olan Yeşilırmak, etüt alanının en büyük akarsuyudur. Bu akarsu üzerinde kurulan Çarşamba akım rasat istasyonunun 1964-1986 yılları arası toplam akım değerleri ortalaması 5727 hm3/yıl dır. Debi Nisan ve Mayıs aylarında maksimum, Ağustos ayında ise minimum olmaktadır. Yeşilırmak dışında ovanın iki büyük akarsuyu Terme Çayı ve Abdal Deresidir. Çarşamba ovasının denize yakın kesimlerinde, irili ufaklı pek çok lagün gölü oluşmuştur. En önemlileri Akgöl, Simenlik, Sazlık, Akarcık, Dumanlı ve Kaynarca gölleridir. Etüd sahasında, Eosen yaşlı fliş ve volkanik kökenli kayaçlar ile Miyo-Pliyosen yaşlı detritik seri ve Kuaterner yaşlı alüvyon mostra vermektedir. Eosen yaşlı fliş serisi konglomera, kumtaşı, silttaşı ve marn; volkanikler ise aglomera, tüf, andezit, bazalt ve lav seviyelerinden oluşmaktadır. Miyo-Pliyosen ise konglomera ve kumtaşı ile konsolide olmuş kil ve çakıllı kil bantlarından meydana gelmektedir. Alüvyon; kil, silt, kum ve çakıl boyutundaki detritik malzeme ile kavkıların yer yer değişik oranlardaki karışımlarından oluşur. Kalınlığı 110 m yi bulmaktadır. Çarşamba ovasının muhtelif yerlerinde DSİ, Köy Hizmetleri, İller Bankası ve Özel sondaj şirketleri tarafından değişik amaçlarla ve farklı derinliklerde sondaj kuyuları açılmıştır. DSİ nin açtığı araştırma sondaj kuyusu sayısı 110, drenaj sondaj kuyusu sayısı da 82 dir. Türkiye Gübre Fabrikaları A.Ş. Samsun İşletme Müdürlüğü, Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş. Samsun İşletme Müdürlüğü, Gelemen Tarım İşletmesi Müdürlüğü ile Belediyeler gibi kuruluşlara DSİ tarafından bedeli karşılığı açılan sondaj kuyusu sayısı 61, KurtahmetliBoyacılı Sulama Kooperatifi için açılan işletme sondaj kuyusu sayısı ise 13 tür. İller Bankası tarafından 15, Köy Hizmetleri tarafından da 29 adet sondaj kuyusu açılıştır. Sondaj

91

kuyularında yapılan pompa deneylerinin değerlendirilmesi sonuncunda akiferlerin transmissibilite değerlerinin 11 ile 16760 m2/gün, özgül verimlerinin ise 0,2 ile 32,8 l/s/m arasında değiştiği tespit edilmiştir. Çarşamba ovasının yıllık yer altı suyu rezervi, akiferin yıllık rezerv değişiminden gidilerek 156,5 hm3/yıl olarak hesaplanmıştır. AMAÇ Delta karakterindeki Çarşamba-Terme ovasının hidrojeolojik etüdü; ovadaki yer altı suyunun nerelerde, hangi derinlikte, ne miktarda ve ne kalitede olduğunun tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. Ovanın yer altı geometrisi, akifer seviyelerin kalınlık ve derinliği ile yer altı suyunun kalite ve miktar yönünden dağılışı belirlenmeye çalışılmıştır. Meteorolojik, jeolojik ve hidrolik veriler dikkate alınarak, yer altı suyunun yıllık seviye değişiminden faydalanılarak ovanın yer altı suyu rezervi hesaplanmıştır. Etüd , 1987-1992 yılları arasında yapılmıştır. ETÜD SAHASININ TANITILMASI Hidrojeolojik etüdü yapılan ÇARŞAMBA Delta Ovası, Karadeniz Bölgesinde, Samsun il Merkezinin doğusunda, Greenwich başlangıcına göre 36o23’ ile 37o07’ boylam ve 41o06’ ile 41o22’ enlem daireleri arasında yer alır. Saha içinde Çarşamba, Terme ve Tekkeköy ilçe merkezleri ile bu ilçelere bağlı çok sayıda köy yerleşmesi bulunmaktadır. Ova alanının yüzölçümü 1000 km2, incelenen sahanın yüz ölçümü de 1460 km2 dir. Samsun il merkezinin 3 km doğusundaki Kirazlık mevkiinden başlayıp Tekkeköy, Çarşamba ve Terme ilçelerini içine alarak, doğuda Samsun-Ordu il sınırını oluşturan Akçay Deresine kadar uzanan ova, “Çarşamba Delta Ovası” olarak adlandırılmaktadır. Ova, batıda deniz seviyesinden başlar, güneye doğru yükselen tepelerin eteklerinden geçerek doğuya doğru uzanır. Çarşamba Delta ovasında yükseklikler 0 ile 40 m arasında değişmektedir. Kuzeyden Karadeniz’le güneyden de Karadeniz kıyı dağlarıyla çevrilmiştir. Etüd sahasının morfolojisi, büyük ölçüde jeolojik formasyonların petrografik özellikleriyle tektonik yapıya bağlı olarak gelişmiştir. Batıda mostra veren volkanikler, ova kenarından itibaren birden yükselerek oldukça engebeli bir topografya teşkil ederler. Güneye doğru uzanan yamaçlar ve bunları bıçak gibi ikiye bölen, kuzey-güney doğrultusunda gelişmiş dik vadiler özellikle Tekkeköy, Çinik ve Kutlukent civarında karakteristik topografyasını oluşturur. Buralarda yükseklik 150-250 m arasında değişmektedir. Doğuya doğru gidildiğinde yükseklik ile yamaç eğimlerinin azaldığı görülür. Sıtmasuyu, Kışlaköy ve Şehgüven köyleri civarındaki sırtlar yarım ay şeklinde ova içine doğru uzanır. Dikbıyık’ın güneybatısında, alüvyal saha içinde, kubbemsi Neojen tepecikleri yükselir. Bu tepelerin kotu 15 ile 30 m, genişliği 50-250 m, uzunluğu ise 200-750 m arasında değişmektedir. Çarşamba ilçe merkezinin güneyinde, Yeşilırmak ile Abdal Deresi arasında, yüksekliği 50-110 m ararsında değişen Neojen tepeleri, ova içine doğru dil şeklinde uzanmaktadır. Akarsu şebekesi genelde, güney kuzey istikametinde, birbirine paralel ve dentritik sistemde gelişmiştir.
92

Alp orojenezi ve daha sonra meydana gelen epirojenik hareketlerle yükselen pontid kuşağı, Karadeniz çukuruyla bağlantı sağlamıştır. Böylece denize ulaşan Yeşilırmak, Terme Çayı ve Abdal Deresi ile diğer akarsular taşıdıkları malzemeyi deniz içindeki bu çukura biriktirme işlemine devam ederk, bu güne kadar, yaklaşık 1000 km2 yüz ölçüme sahip Çarşamba Delta ovasını meydana getirmiştir. AKARSULAR Yeşilırmak, Çarşamba Delta ovasının oluşumunda etkin rol oynayan en önemli akarsudur. Yeşilırmak dışında, ovanın diğer iki büyük akarsuyu Terme Çayı ve Abdal Deresidir. Bakacak Deresi, Büyüklü Deresi, Balcalı Deresi, Kocaman Çayı ve Miliç Deresi de etüd sahası içinde daimi akış gösteren diğer akarsulardır. GÖLLER Çarşamba ovasının kuzeyinde, kuzeydoğusunda ve kuzeybatısında kıyıya yakın yerlerde irili ufaklı lagün gölleri oluşmuştur. Bunların en önemlileri Akgöl, Simenlik Gölü, Sazlık Gölü, Akarcık Gölü, Dumanlı Göl ve Kaynarca Gölü’dür. Göllerin etrafı sazlık ve bataklık alanlarla kaplıdır. DRENAJ KANALLARI Çarşamba ovasının büyük bir kısmını oluşturan taban arazilerdeki eğim yetersizliği ve doğal boşalım şartlarının bulunmayışı nedeniyle, drenaj problemi büyük önem kazanmıştır. Drenaj kanlı açma çalışmaları 1950 li yıllarda başlamış ve halen devam etmektedir. Açılan drenaj kanalı uzunluğu 400 km nin üzerindedir. Çarşamba Ovası Sulaması Planlama Raporu’nda belirtildiği üzere, yapılanların dışında, 1000 ha yüzeysel drenaj, 24000 ha derin drenaja, 34000 ha çiftlik drenajına ve 14000 ha alanda da pompalı drenaja gerek duyulmaktadır. Pompalı drenaj için 21 adet pompaj istasyonuna ihtiyaç vardır. Ayrıca Köy Hizmetleri tarafından yıllardan beri ovanın muhtelif yerlerinde kapalı drenaj çalışmaları sürdürülmektedir. Çarşamba ovasında açılan ana drenaj kanallarının isimleri Samsun istikametinden başlamak üzere; Kirazlık, Hıdırellez, Bakır, Selyeri, Kocaırmak, Ulaş, Abdal Dersi, Turgutlu, Araplı, Ambarköprü, Uluköy, Ömerli, Acıklı, Taflı, Şıvganlı, İnesilli, Balkanlı, Karaboğaz ve Kocaman drenaj kanallarıdır. KAYNAKLAR Çarşamba Delta Ovası ile güneydeki Eosen yaşlı fliş ve volkanik seride, önemli kaynak boşalımları gözlenmemektedir. Fliş ve volkanik seri içindeki jeolojik birimler birbirleriyle bağlantılı kırık ve çatlaklarında az da olsa bir miktar yer altı suyu bulunur. Bu sular, kırıklar boyunca ve sızıntılar şeklinde yüzeye çıkmaktadır. Pek çoğunun debisi 0,1 l/s nin altındadır. Debisi 0,1 l/s nin üstünde olan kaynaklardan tespit edilebilenlerin listesi aşağıda verilmiştir.

93

Tablo D.10. Kaynaklar ve Debileri

Kaynak Adı Sıtmasuyu-Soğuksu Pınarı Kumköy-Orta Mah.Soğusu Pınarı Şehgüven-Soğuksu Pınarı Karaoğlan Köyü-Karapınar Kaynağı Gökçe Köyü-Dere Kaynağı Aşağıçinik-A.Çeşme Kaynağı Aşağıçinik-DoktorunSuyu Biçme Köyü-Soğuksu Pınarı Kerpiçli Köyü-Gariyani Kaynağı Kerpiçli Köyü-Kayaaltı Kaynağı
Kaynak. DSİ 7. Bölge Müdürlüğü, 2005

Debisi (l/s) 0,8 2 4 0,1 0,2 0,5 3 0,5 1,2 0,5

Çıktığı Formasyon Alüvyon Fliş Serisi Alüvyon Volkanik Seri Volkanik Seri Volkanik Seri Volkanik Seri Fliş Sersi Fliş Serisi Fliş Serisi

ADİ KUYULAR Çarşamba ovasında, köylülerin büyük bir çoğunluğu, içme-kullanma suyu temin etmek ve ekili arazilerini de imkan nispetinde yer altı suyu ile sulamak amacıyla evlerinin önünde ve arazilerinde petekli kuyular açmıştır. Kuyuların derinlikleri 2-10 m arasında değişmektedir. SONDAJ KUYULARI Çarşamba ovasında; DSİ, Köy Hizmetleri, iller Bankası ve Özel Sondaj Şirketleri tarafından farklı amaç ve derinlikte sondaj kuyuları açılmıştır. DSİ tarafından ovanın değişik yerlerinde; toplam 246 kuyu, İller Bankası tarafından 15 kuyu, Köy Hizmetleri tarafından 29 kuyu açılmıştır. DSİ tarafından açılan sondaj kuyularının derinliği 10 ile 300 m arasında değişmektedir. AKİFERLER I-Yer Altı Suyunu Taşıyan Formasyonların Yayılım, Derinlik ve Kalınlıkları. Etüd sahasında, birinci derecede akifer özelliği gösteren jeolojik ünite delta karakterindeki alüvyal dolgu malzemesi, ikinci derecedeki de Eosen yaşlı volkanik kayaçlardır. Çarşamba ovası, bir delta ovası olduğundan, yatay ve düşey yönlerde çok karmaşık bir tabakalanma ve farklı litolojik özellik göstermektedir. Yer altı geometrisinin daha iyi aydınlatılabilmesi için ova, Yeşilırmak Sol Sahili ve Yeşilırmak Sağ Sahili diye iki parçaya ayrılarak incelenmiştir.

94

YEŞİLIRMAK SOL SAHİLİ Sondaj kuyuları ile jeofizik etüd verilerinden yararlanılarak çizilen “KİL KALINLIK HARİTASI” incelendiğinde serbest ve yarı basınçlı-basınçlı akifer sahalarının birbiri içine girdiği ve aşağıda izah edilen kısımlar hariç kesin bir sınır belirlemek mümkün olmadığı görülür. Batıda Kirazlık mevkii, Tekköy ilçe merkezi civarı ile Ovabaşı, Gölceğiz, Karabük, Irmaksırtı ve Ovacık köylerinin kuzeyinde kalan saha serbest akifer seviyelerinden oluşmaktadır. Ova güneyinde, Kumköy, Kurtahmetli, Boyacılı ve Eğrikum köylerinin yer aldığı alüvyal düzlük de serbest akiferlerden oluşmaktadır. Yeşilırmak güncel yatağının sol sahilinde, eni 500 ile 2000 m arasında değişen ve Yeşilırmak boyunca şerit şeklinde kuzeye doğru uzanan sondaj kuyularının yer aldığı saha da, serbest akiferin bir başka bölümünü oluşturur. Köprübaşı, Hamzalı, Kahyalı, Taşdemir, Bayramlı, Otluk, Dikbıyık, Çelikli, Kuşhane, Üçköprü, Damlataş, Göblen, Yeni Karacalı ve Ahubaba köylerini içine alan saha, yarı basınçlı akifer bölgesidir. Bu bölgelerde akifer seviyelerin üzerindeki kil tabakasının kalınlığı 15-90 m arasındadır. Yeşilırmak sol sahilinde akifer tavan derinliği genel olarak 4 ile 40 m arasındadır. Akifer kalınlığı ise 1-20 arasında değişir. Akifer seviyeler, genelde çakıl, killi-kumlu çakıl, silt-kum-kavkı, killi-kavkılı çakıl ve siltli kumdan oluşmaktadır. YEŞİLIRMAK SAĞ SAHİLİ Çarşamba-Terme arasında, yelpaze şeklinde kuzeye doğru açılan saha, Yeşilırmak sağ sahilinin basınçlı-yarı basınçlı akifer bölümünü oluşturmaktadır. Bunun dışında kalan saha serbest akifer seviyelerinden oluşmaktadır. Akifer kalınlığı, derinliği ve adedi yer yer değişmektedir. Üstte bazen kalın bir kil tabakası bulunmakta, onun altında da farklı kalınlıklarda akifer seviyeleri yer almaktadır. Akifer seviyeleri genellikle çakıl, killi-kumlu çakıl, siltli-kavkılı kum, killi-kavkılı çakıl, siltli kum ve bloklu kum-çakıldan oluşmaktadır. Ova güneyinde akifer seviyeleri daha ziyade çakıl-kumlu çakıl ve bloklu-kum çakıl gibi iri taneli malzemeden oluşmaktadır. Kuzeye doğru gidildikçe tane boyutu küçülerek kum, silt ve kil gibi ince taneli malzemeye geçiş görülmekte ve alüvyal dolgu içindeki kavkı oranı artmaktadır. Akifer derinliği 5-58 m, akifer kalınlığı ise 2 ile 15 m arasında değişmektedir. II-Yer altı suyu Taşıyan Formasyonların Hidrolik Özellikleri. Ovada açılmış olan sondaj kuyularında yapılan pompa deneylerinin değerlendirilmesi sonucunda, iletkenlik (Transmissibilite) değerlerinin 11 ile 16760 m2/gün arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu durum, akifer seviyelerin yatay ve düşey yönlerdeki süreksizliğinden ve litolojik özelliklerinin yer yer büyük değişiklikler göstermesinden ileri gelmektedir.

95

Ovanın batısındaki Azot ve Bakır İşletmeleri ile Gelemen Tarım İşletmesi Müdürlüğü için açılan işletme sondaj kuyularının iletkenlik katsayıları 50 ile 2064 m2/gün, özgül verimleri de 0,61 l/s/m ile 10.86 l/s/m arasında değişmektedir. Çarşamba Şeker Fabrikası için eski alüvyonda açılmış sondaj kuyularının iletkenlik değerleri 106 ile 246 m2/gün, özgül verimleri de 0,88 ile 2,20 l/s/m arasındadır. Yeşilırmak Sol Sahilinde; Çelikli, Kuşhane, Beylerce, Yeniköseli, Hacılıçay, Damlataş, Ahubaba, Dikencik ve Karamustafalı köylerinin yer aldığı bölgede iletkenlik değerleri 88 ile 1125 m2/gün, özgül verimler ise 1,1 ile 5,3 l/s/m arasında değişmektedir. Çarşamba ilçe merkezinden itibaren güneye, yani Yeşilırmak membaına doğru gidildiğinde, serbest akiferlerin iletkenlik ve özgül verim değerlerinde büyük artışlar olmaktadır. Kurtahmetli-Boyacılı “Sulama Kooperatifi” sahasında açılan işletme sondaj kuyularının iletkenlik değerleri 2655 ile 16760 m2/gün, özgül verimleri ise 12.06 ile 32,75 l/s/m arasındadır. Yeşilırmak’ın 7-8 km sağ sahili boyunca kuzeye doğru uzanan sahada iletkenlik değerleri 285 ile 1865 m2/gün, özgül verim de 0,12 ile 6,0 l/s/m arasında değişir. Taşpınar, Sütözü, Çanaklı, Geçmiş ve Bafracalı köylerinin de yer aldığı bölgede iletkenlik ve özgül değerleri düşer. Sütözü köyünde açılan sondaj kuyusunun iletkenlik değeri 11 m2/gün, özgül verimi ise 0,2 l/s/m dir. SU TABLASI SONUÇLARI DERİN KUYULAR SU TABLASI SONUÇLARI Yeşilırmak ile yer altı suyu arasında çok karmaşık bir ilişki vardır. Etüd sahasının güneyinde Eğrikum, Boyacılı, Kurtahmetli, Muşçalı ve Demiraslan köyleri civarında, ırmak yer altı suyunu beslemektedir. Çarşamba ilçe merkezi ile Hacılıçay ve Kumarlı köylerine kadar olan kısımda yer altı suyu ırmağı besler. Hacılıçay köyünden Karamustafalı köyüne kadar olan kısımda ise; sağ sahilde yer altı suyu ırmağı, sol sahilde de ırmak yer altı suyunu beslemektedir. Hidrolik eğim, Çarşamba ilçe merkezinin güneybatısı ile Dikbıyık’ın güneybatısında kalan sahalarda 0,0025 ile en yüksek değere ulaşmaktadır. Bu durum, adı geçen sahalardaki alüvyon permeabilite değerinin düşük oluşundan kaynaklanmaktadır. Sığırtmaç, Aşağı Domurlu, Demircili, Yeniköseli, Hacılıçay, Bölmeçayırı, Yenikaracalı ve Ahubaba hattı ile Taşdemir, Irmaksırtı ve Epçeli hattı boyunca, yer altı suyunun kuzeybatıya aktığı görülür. Ovada oluşan yer altı suyu tümsekleri ise şu doğrultularda uzanmaktadır. a) Güney-kuzey istikametinde uzanan Tilkili-Irmaksırtı-Eyercili hattı, b) Güney-kuzey istikametinde uzanan Kuşhane-Damlataş-Ahubaba hattı, c) Güney-kuzeybatı istikametinde uzanan Arımköseli-Namazlı-Karacalı-Uluköy hattı. Yer altı suyu akımı, genellikle kuzeydoğu-kuzeybatı arasında ve yelpaze şeklinde olmaktadır.

96

.. Samsun il Merkezinin batısında...... rezerv değişim miktarının 2 katına eşit olduğuna göre.................... ırmak yer altı suyunu beslemektedir.156.25 hm3 tür. hatta yer yer deniz seviyesinin de altında olduğu görülmektedir....... Çarşamba Ovası Yeraltı Suyu Bilançosu: BESLENME (hm3/yıl) BOŞALIM (hm3/yıl) -Yağıştan ve yüzeysel akıştan beslenme.. Çarşamba ilçe merkezinden Yeşilırmak membaına doğru gidildiğinde... Ovadaki toplam yıllık rezerv değişimi 78.5 hm3/yıl * 0....... YER ALTI SUYUNUN BESLENMESİ VE BOŞALMASI Akifer seviyelerin beslenmesi. Ova genelinde ırmak yatağı dar ve derin olmadığından. kuzeydoğu ve kuzey batıya doğrudur.. Yıllık boşalım = 2*rezerv değişimi Yıllık boşalım = 2*78.........11.... 2005 -Çekim+denize boşalım.ADİ KUYULAR SU TABLASI SONUÇLARI Ovanın kıyıya yakın yerlerinde... 97 . ovanın yıllık emniyetli yer altı suyu rezervi 156... yer altı suyu seviyesinin deniz seviyesinde..... Orta Karadeniz Bölgesinde..... 41o20’ ile 41o50’ boylam ve 35o30’ ile 36o14’ enlem daireleri arasında yer alır... etüt sahasında mostra veren jeolojik ünitelerin litolojik ve petrografik özellikleri gereği yağıştan...156..... Yıllık rezervin % 80 i yıllık emniyetli verim kabul edildiğine göre............2 hm3/yıl dır...156. ırmak sürekli yer altı suyunu beslemektedir. DSİ 7... yüzeysel akıştan ve akarsu yatağından alüvyona süzülme yoluyla olmaktadır...5 BAFRA OVASI HİDROJEOLOJİK ETÜTLERİ Hidrojeolojik etüdü yapılan BAFRA Ovası.8 -Akarsudan beslenme.5 hm3/yıl dır......100... Çarşamba ilçe merkezinden akış aşağı gidildiğinde ise ırmağın yer yer hem alıcı hem de verici olduğu görülür..55....... Ova alanının yüzölçümü 575 km2....... Yer altı suyunun akım yönü yine kuzey...80 = 125....5 Kaynak.... Akiferin yıllık boşalım miktarı..25 hm3 = 156.. Bölge Müdürlüğü. incelenen sahanın yüz ölçümü de 1520 km2 dir... YERALTI SUYU BLANÇOSU Tablo D........7 TOPLAM...........5 TOPLAM....

jeolojik ve hidrolik veriler dikkate alınarak. 1962-1983 yılları arasında yıllık toplam ortalama akışı 188. kıyıya paralel uzaması ve genişliği 2 ile 8 km arasında değişen ova bölümünde. hangi derinlikte. YSE tarafından ise 23 adet. doğu-kuzey-batı sahili boyunca. Orta Karadeniz Bölgesinde. 33 adet drenaj. İncelenen sahada su veren jeolojik birim. Genelde yer altı suyu C3S1 yani yüksek tuzlu az sodyumlu sulama suyu sınıfındadır. EC (elektriki kondüktivite)= 2250 micromhos/cm nin üstünde olduğundan kötü kaliteli yani sulamada kullanılamaz niteliktedir. yer altı suyunun yıllık seviye değişiminden faydalanılarak ovanın yer altı suyu rezervi hesaplanmıştır. ovadaki yer altı suyunun nerelerde. Bafra ovasında bugüne kadar DSİ tarafından açılan 62 adet araştırma. İller Bankası tarafından da 19 adet olmak üzere 166 tane derin drenaj kuyusu açılmıştır.1-27 l/s/m. Su seviye değişimlerinden yararlanılarak hesaplanan ova yer altı suyu rezervi 95.Etüd sahasının en önemli akarsuyu Kızılırmak’tır. 98 . elektriki kondüktivite değerleri de 410-6360 micromhos/cm arasında değerler gösterir. Kızılırmak ile beraber güney-kuzey ve güneybatı-kuzeydoğu istikametinde Karadeniz’e ulaşan derelerin birlikte meydana getirdiği Bafra delta ovasının yüzölçümü ise. özgül verim 0. Etüd sahasının yüzölçümü 1520 km2 dir. Samsun il Merkezinin batısında. 41o20’ ile 41o50’ boylam ve 35o30’ ile 36o14’ enlem daireleri arasında yer alır. Engiz Deresinin de yıllık toplam ortalama akışı ise 2. 1981-1984 yılları arasında yapılmıştır.08 m3/s dir. Alaçam ve 19 Mayıs ilçe merkezleri ile bu ilçelere bağlı çok sayıda köy yerleşkesi bulunmaktadır. Jeolojik ünitelerin petrografik özelliklerine bağlı olarak kaynak verimleri çok azdır.2 * 106 m3/yıl dır. yaklaşık 575 km2 kadardır. AMAÇ Delta karakterindeki Bafra ovasının hidrojeolojik etüdü. 15 adet bedelli kuyu. Ovanın yer altı geometrisi. Saha içinde Bafra. 14 adet yer altı suyu sulama kuyusu.. Etüd. Delta ovasında akiferi oluşturan seviyelerin litolojik özelliklerine bağlı olarak iletkenlik katsayısı T=18-8320 m3/gün/m. En fazla verim 1-2 l/s civarındadır. Kızılırmak ve diğer akarsuların ortaklaşa oluşturduğu Bafra delta ovası teşkil eder. Meteorolojik. Kısmen de Neojene ait kumtaşı ve konglomera seviyeleri de akifer özelliği taşır. Delta ovasındaki yer altı suyunun kalitesi.27 m3/s dir. ETÜT SAHASININ TANITILMASI Hidrojeolojik etüdü yapılan BAFRA Ovası. akifer seviyelerin kalınlık ve derinliği ile yer altı suyunun kalite ve miktar yönünden dağılışı belirlenmeye çalışılmıştır. ne miktarda ve ne kalitede olduğunun tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır.

Kızılırmak dışında ise Bafra ovasının doğu kesiminde Engiz Deresi. Kara Tepe (1607 m) teşkil etmektedir. Mayıs Tepe (353 m). Akışın en az olduğu Ağustos ayında ortalama debi 95. Tepetekke (749 m). Çalın Tepe (1148 m) ve Dedeboğazı Tepe (588 m)lerinden geçerek sahile ulaşır. Derbent Tepe’den sonra yüksekliğin tekrar artarak 1400 m ye ulaştığı görülür. akarsu şebekesi tarafından dik ve derin vadilerle yarılmış ve arazi sert bir görünüş kazanmıştır. 100-250 m lik bir yüksekliğe ulaşan Neojen ve Eosende. Alp orojenezi ve daha sonra meydana gelen büyük ölçüde epirojenik hadiseler neticesinde yükselen kara. Büyükdüz Tepe (1282 m). etüt sahası içinde daimi akış gösteren yüzey sularını meydana getirirler. büyük ölçüde jeolojik formasyonların petrografik özellikleriyle tektonik yapıya bağlı olarak gelişmiştir. Sahanın güneydoğusundan itibaren doğu sınırı. Bölge içinde yer alan dağ silsileleri. Sırtpınar Tepe (497 m). gerek Kızılırmak ve gerekse diğer akarsular. en yüksek değere Mart ve Nisan aylarında ulaşır. Nebyen Sivrisi (1292 m). Buna göre 324. kenar önündeki bu çukura biriktirme işlemine devam ederek. Derbent Tepe (239 m) dir.67 m3/s lik sarfiyat ile Nisan ayı onu takip eder.01 m3/s ile Mart ayı ilk sırayı alır. Nisan ayı maksimum debisi de 99 . taşıdıkları malzemeyi. Kızılırmak’ın yıllık ortalama debisi 188. Kocadağ (1210 m). Taşelik. bombeli tepe ve sırtlar meydana getirerek ova içine doğru. doğuya doğru gittikçe alçalan tepelerden geçer ki bunlar. yaklaşık 575 km2 genişliğindeki Bafra Delta Ovasını meydana getirmişlerdir. Neojene ait seriler. Aylık debi. Böylece denize ulaşan. yer yer heyelanlı bölgeler de görülür. Yermenuşağı Tepe (893 m). Tuzlakıranı Tepe (792 m). kuzeybatıgüneydoğu istikametinde bir sıralanış gösterir. kuzeyinde teşekkül etmiş olan dik bir kenarla. Asar Tepe (1094 m). eski masiflerin önünden itibaren başlar. etüt sahasının da en önemli akarsuyudur. Sülüklü Tepe (1054 m). deniz seviyesinden başlar. Kuşçular Tepe (696 m). 311. Kayalıkdağ (1041 m). Güney sınırı ise. heyelanlı topografik özellikler gösterir. AKARSULAR Kızılırmak. Kum Tepe (1402 m). Bilhassa Alaçam yöresi ile Bafra ilçesinin güneybatısı. Büyük Tepe (613 m). Etüd sahasının güneyini çevreleyen Üst Kretase fliş serisi. Bu çalışmanın yapıldığı yılları kapsayan.Bafra delta ovasının. Som Tepe (285 m). diller halinde uzanır.08 m3/s dir. 1962-1983 yılları arasında Kızılırmak!ın Mart ayı maksimum debisi 198 m3/s ile 1345 m3/s arasında. Taşlı Tepe (1011 m). Bulgurcu Tepe (1142 m). güneye doğru tedricen artarak en fazla 1670 m ye kadar ulaşır. genellikle kuzeydoğu-güneybatı. Karadeniz çukuruyla bağlantısı sağlanmıştır. Dütmen Dağı (1670 m). Etüt sahasının batı sınırı. Çakıldibi Tepe (1261 m) ve Böğürtlen Tepe (1399 m) ler söylenebilir. Etüt sahasının morfolojisi.91 m3/s dir. kuzeyden güneye doğru. bugüne kadar. Gökçeboğaz ve Uluçay (Alaçam) Dereleri. kuzeyde. Türkiye’nin olduğu gibi. güney kenarında 50 m civarında olan yükselti. batı bölümünde de Bedeş. Üçpınar Tepe (1273 m). tatlı eğimli. Bu yükseltileri. güneye doğru gittikçe yükselen tepelerin doruklarından geçer. Ercel Tepe (982 m).

Böylece tuzlu deniz suyu.5 m3/s ile 117. içme-kullanma suyu temin etmek ve ekili arazilerini de imkan nispetinde yer altı suyu ile sulamak amacıyla evlerinin önünde ve arazilerinde petekli kuyular açmıştır. Köy Hizmetleri. Kuyuların ortalama derinlikleri 5-10 m arasında değişmektedir. hidrojeolojik etütlere dayanılarak yer altı suyu araştırılması amacıyla 1959-1973 yılları arasında. ADİ KUYULAR Çarşamba ovasında. Bu sular. Cernek Gölü. Yılın en kurak olan Ağustos ayının ortalama debisi ise 106. Göllerin denize çıkış yolları dar olup. 1963 yılında ise derinlikleri 20 ile 50 m arasında değişen 33 adet drenaj sondaj kuyusu. Balık Gölü (Ulugöl).60 m kotunda 2440 ha kadar düştüğü görülür. köylülerin büyük bir çoğunluğu. kırıklar boyunca ve sızıntılar şeklinde yüzeye çıkmaktadır. delta ve kıyı oluşumunu meydana getiren tabii şartlar.94.0 kotunda toplam 9250 ha yüz ölçümleri. yaz aylarında ve –0. GÖLLER Bafra ovasının kuzeyinde ve doğusunda. Bafra ovasındaki göllerin +/. aynı zamanda irili ufaklı pek çok gölün de meydana gelmesini sağlamıştır. Debileri 1-2 l/s ye ulaşır. Kış döneminde ise. yağış ve ve sel sularıyla göllerdeki su seviyesi yükselerek.60 m ye kadar düşmesinden dolayı kapalı kalırlar.2 m3/s dir.1 m3/s ile 1190 m3/s arasında. Bugün ki koşullarda ise 75 120 km2 lik yağış alanından gelen yıllık ortalama akımı 5808 hm3 ve buna göre yıllık ortalama debisi 184. iller Bankası ve TPAO (Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı) ile yabancı petrol şirketleri tarafından farklı amaç ve derinlikte sondaj kuyuları açılmıştır. SONDAJ KUYULARI Bafra ovasında.0 m3/s arasında değiştiği tespit edilmiştir. aynı periyot içinde Ağustos ayı minimum debisinin de 21. Kuyular alüvyonun kumlu. 1969-1980 yılları içinde 14 adet işletme sondaj kuyusu açılmıştır. Bir örnek olarak. Gıcı Gölü. Mevcut petekli kuyu sayısı 1500 den fazladır. 1973-1983 yılları arasında 15 adet bedelli işletme kuyusu. çakıllı seviyelerinden suyunu almaktadır. göllere sızarak göl sularının tuzluluk derecelerini artırır. doğusunda Liman gölü. çıkış ayaklarından denize boşalır. Köy Hizmetleri tarafından. Tatlı Göl ve Uzun Göl bunların en önemlilerini oluşturur. Kızılırmak’ın batısında Karaboğaz ve Mülk gölleri ile. DSİ tarafından ovanın değişik yerlerinde. KAYNAKLAR İnceleme alanında debi yönünden kayda değer bir kaynak gözlenmemiştir. DSİ. Nebyansivrisi (1292 m) ve doğu devamında volkanik-fliş kontaktından muhtelif kayanaklar doğar. köylere içme suyu temini 100 .5 m3/s dir. yazın su seviyesinin –0. Bafra ovasında 62 adet araştırma sondaj kuyusu. Volkaniklerle fliş serisinin birbirleriyle bağlantılı kırık ve çatlaklarında az da olsa bir miktar yer altı suyu bulunur.

50 l/s.amacıyla 1967-1983 yılları arasında 23 adet. yani geçirimsiz bir zon. birinci derecede akifer özelliği gösteren jeolojik ünite. Bafra ovasında 1959-1960 yılları içinde açılan araştırma kuyularında.0 m ler arasında değiştiği görülmektedir. toplam 166 adet derin sondaj kuyusu devlet eliyle açılmış bulunmaktadır.3 m ile 13. drenaj kuyularının ise 20 ile 50 m arasında değişmektedir. Ovanın doğusundaki bu artezyen akifer sahasında. 0. bunun güneyinde kalan ova kesimi de ovanın SERBEST AKİFER bölgesini oluşturmaktadır. açılmış sondajlarda verimin 2 l/s ile 20 l/s civarında.50 m ile 20 m arasında değiştiği. Kızılırmak ve diğer akarsuların ortaklaşa meydana getirdiği Bafra delta ovası ile Neojen’e ait kumtaşı ve konglomera seviyelerinden ibarettir. daha altta yine kil seviyesi yer almaktadır. Kızılırmak’ın Karadeniz’e döküldüğü deltanın kuzey ucunda bulunan Kürtler kuyusunun yer aldığı kısım. Kızılırmak’ın batısında kıyıya paralel bir şekilde uzanan bölge ovanın basınçlı yani ARTEZYEN AKİFER bölümünü. Bu tip akiferlerin üstünde daima kalın bir kil tabakası.60 m ile 13. İller Bankası tarafından belediye teşkilatı olan ilçe ve kasabalara içme suyu temin amacıyla 19 adet olmak üzere. İller Bankası tarafından açılmış içme suyu kuyularında. 9 l/s ile 86 l/s arasında bir verim. ARTEZYEN AKİFER BÖLÜMÜ Basınçlı akiferler. 1962-1965 yılları içinde açılan kuyularda ise 1 l/s ile 30 l/s arasında bir verim. Bafra ovasının doğusunda (göller bölgesinin batı kenarı boyunca) bulunan kuyuların yer aldığı ova ünitesi ile. buna karşılık ise 1 m ile 11 m arasında değişen bir düşüm tespit edilmiştir. kum ve bunların karışımından ibaret akifer seviye. düşümün ise 0. Kızılırmak’ın yakın jeolojik geçmişte taşkın sahasını oluşturan ova kesiminde yer almaktadır. AKİFERLER I-Yer Altı Suyunu Taşıyan Formasyonların Yayılım. daha altta da ya alüvyal menşe’li veya Neojen yahut daha yaşlı kil ve marn gibi ikincil bir geçirimsiz seviye yer almaktadır. DSİ tarafından açılan sondaj kuyularının derinliği 20 ile 350 m arasında. 101 . Köy Hizmetleri tarafından ovanın muhtelif yerlerinde köylere içme suyu temini amacıyla. düşümlerin ise 0. Bu özellik. 1969 yılından sonra açılmış işletme kuyularında ise (Doğankaya-Dedeli “Toprak ve Su Kooperatifleri” sahasında) 20 l/s ile 63 l/s civarında olan verimlere karşılık 2 m ile 9 m arasında bir düşüm elde edilmiştir. bunun altında çakıl. o günün şartları ve imkanları ölçüsünde yapılmış pompa deneyleri sonunda akifer veriminin 1 l/s ile 12. üstte kalınlığı 11-64 m ler arasında değişen bir kil tabakası.0 m arasında da bir düşüm tespit edilmiştir. bunun altında çakıl veya kumdan ibaret akifer seviye. araştırma sondaj kuyu sonuçlarıyla da doğrulanmaktadır. Derinlik ve Kalınlıkları Etüt sahasında.

bu kuyuların 3-3. 80-90 m arası çakıl seviyesi. yani delta ovasının kuzey ucunda. Kızılırmak sol sahilinde.5-6 km arasında değişen düzlük içinde açılmış kuyulara göre menbadan mansaba doğru serbest akifer zonu özelliği gösterir. kalınlığının da 20-30 m arasında değiştiği görülmektedir.Kızılırmak’ın mansabında. güney-kuzey doğrultulu. Bafra ovasını oluşturan alüvyon içindeki akiferlerin geometrisi hakkında bir özet yapılırsa: a) Doğudaki artezyen sahasında akifer derinliğinin 11 m ile 80 m. Üstte bazen kalın bir kil 102 . Ayrıca ovanın batı ucunda. Alaçam kuzeyinde açılan kuyularda da serbest akifer zonları görülmüştür. biraz daha batıya gidildiğinde Gökçeboğaz Deresi sol sahilinde açılmış olan Kargalı kuyusunda serbest akiferler görülmüştür. genişliği 1. Yörükler köyünün 1 km kadar batısında Horror Deresi mansabında açılmış kuyu. Bakırpınar kuyusu. ova kuzeyinde ise artezyen akifer derinliğinin 35-51 m.5 km Emenli kuyusu. Emirefendi kuyusu. akifer kalınlığının da 10-20 m arasında. Bugüne kadar yapılmış etüt ve araştırmalardan elde edilen sonuçlara göre. doğu ve güneybatısında Neojen seri ile Neojen-Alüvyon sınırına yakın kısımlarda açılmış Balıklar (Kahraman) kuyusu. Ovanın batı yarısında ise artezyen akifer derinliğinin 35-51 m arasında. bunun altında da 161 m ye kadar kil seviyesi geçilmiştir. Yenice (Taşkeklik) Deresi sağ sahilinde açılmış Doyran kuyusunda. c) Bu bölüm ile artezyen saha arasında kalan kesimdeki serbest akifer kalınlığı ve adedi ise yer yer çok değişmektedir. SERBEST AKİFERLER BÖLÜMÜ Kızılırmak sağ sahilde kalan ova kesiminde serbest akiferin görüldüğü yerler aşağıda özetle verilmiştir. Hariz’in 3 km batısında Muamlı-Çocukboğan kuyusunda. Dededağı kuyusu. akifer kalınlığının da 20-30 m arasında olduğu. Üçpınar köyü civarında açılmış kuyu. Bafra’nın kuzeydoğusunda. Samsun-Bafra devlet yolunun Engiz Çayı alüvyonunu kestiği yerde yolun hemen kuzeyi ve 1 km kadar menba yönünde alüvyonda açılmış kuyu. bu kuyunun 1 km kadar kuzeyinde açılmış Muamlı kuyusunda. Osmanbeyli kuyusu. aynı derenin sol sahilinde yani batısında açılmış Soğukçam (Aşağı Bedeş) kuyusunda. artezyen akifer içinde açılmış 4213 no lu Kürtler kuyusunda üstte 80 m ye kadar devam eden bir kil tabakası. bu kuyudan 3 km kuzeyde açılmış Demirciköy kuyusunda. 1500 batıda Hariz kuyusunda. Göltepe Deresi sağ sahilinde açılmış Göltepe kuyusunda. b) Neojen ve daha yaşlı arazilerin eteklerine yakın bölümlerde alüvyon kalınlığının 19-33 m ler arasında. Kızılırmak’ın bugünkü yatağını oluşturan. İkiztepe köyü içinde Neojen üzerinde açılmış olan kuyuda.

II-Yeraltı suyu Taşıyan Formasyonların Hidrolik Özellikleri. D) Ovanın doğu kesiminde kıyıya paralel bir şerit boyunca (göller bölgesinin batısını oluşturan saha) akifer tavan derinliğinin. akifer tavan derinliğinin genelde 1-5 m arasında değiştiği görülür. akifer tavan derinliği. Kızılırmak sağ sahilinde açılmış araştırma ve işletme sondajlarına göre. Engiz ile Kurugökçe arasındaki kıyı şeridinde ve yakın doğusunda. buna paralel olarak her iki sahilde. Etüt sahasında mevcut akiferlerin hidrolojik özellikleri. T=102 m3/gün/m ve Q/D=0.75 l/s/m 103 . İkiztepe-Hariz ve oradan da kuzeybatıya yönelerek Karaboğaz Gölü istikametine aktığı. Araştırma-işletme-drenaj sondaj kuyularıyla jeofizik etüt verilerinin değerlendirilmesi sonunda çizilen “Bafra Ovası 1i Akifer Tavan Derinliği Haritası” incelendiğinde: A) Akifer tavan derinliğinin Kızılırmak’ın bugünkü yatağı boyunca 0-1 m arasında değiştiği. G) Kızılırmak’ın doğusunda aynı şekilde Şeyhören kuzeyinde geniş bir menderesin yer aldığı ve buradan Girne Mahallesi istikametinde kuzeydoğuya doğru eski bir yatağın uzandığı görülür. ovada açılmış olan araştırma ve işletme sondajlarının pompa deneyi sonuçlarına göre tespit edilmiştir. B) Bu derinliğin 1-5 m arasında olduğu sahalar ise. d) Bugünkü yatak boyunca güney-kuzey istikametinde uzanan şeritte de 20 –75 m arasında değişen bir kalınlık gözlenmektedir. 1-5 m arasında değişmekte olduğu Engiz-Yörükler arasındaki sahada 5-10 m arasında olan tavan derinliğinin doğuya doğru yani kıyıya doğru gittikçe artarak 60-70 m ye ulaştığı gözlenen bir başka husustur. Karaburç-Adalar ve Kalaycılı köyleri arasında akifer tavan derinliğinin 5-70 m arasında değiştiği. Kızılırmak’ın jeolojik geçmişte Adaköy ve Karaburç köylerinin güneyinden geçerek. Bu kesimdeki akifer kalınlığının 5-50 m arasında. C) Ova doğusunda ve batısında yan dere vadilerinde ve ova içindeki devamlarında da. genişliği 100-500 m arasında değişen bir şerit oluşturduğu. E) Bugünkü yatağın batısında ise. en düşük iletkenlik katsayısı (Transmissibilite) ve özgül debi. eski mendereslere tekabül eden kısımların ova içerisine doğru diller halinde uzandığı.tabakası bulunmakta. bunun altında farklı kalınlıkta akifer seviyeleri yer almaktadır. 60-70 ye ulaştığı Doğanca’nın kuzeybatısında ise 5-45 m arasında olduğu gözlenmiştir. F) Aynı şekilde Karadiken mahallesi civarında yine bugünkü yataktan kuzeybatıya doğru Karaboğaz Gölü istikametine yönelik eski bir yatağın varlığı.

3-0. en yüksek iletkenlik katsayısı ve özgül debi. Kaygusuz-Türbeköy hattı ile Bafra ilçesi arasındaki sahada iletkenliğin 302792 m3/gün/m ve özgül verimin de 0. Etüt sahasında doğudan batıya doğru yan derelerin alüvyonunda iletkenlik katsayısı ve özgül verim aşağıda verilmiştir.25 l/s/m arasında değiştiği.6 l/s/m ile 4 l/s/m arasında değişmektedir.7 l/s/m değerleriyle Çalmaca kuyusuna aittir. Engiz Deresi alüvyonunda iletkenlik değerleri 96 m3/gün/m ile 873 m3/gün/m arasında.7 l/s/m arasında değişmektedir.44 l/s/m arasında değiştiği görülür. Kızılırmak sol sahilinde ve ovanın batısında Göltepe deresi alüvyonunda iletkenlik katsayısı 110 m3/gün/m. Horror deresi alüvyonunda açılan kuyuların pompaj neticelerine göre akiferin iletkenlik katsayısı 18 m3/gün/m ile 51 m3/gün/m arasında.40 l/s/m arasında değiştiği görülür. 104 . özgül verim ve iletkenlik katsayısında akifer sınırı arasında kalan bölümünde. Serbest akifer niteliğinde olan Neojen formasyonlarında gerek verim gerekse özgül verim çok düşüktür. Yan derelerin alüvyal düzlüklerinde açılmış kuyularda serbest akiferin iletkenlik ve özgül verim değerleri genellikle düşüktür. Bu durum ise yan derelerin taşıma güçlerinin sınırlı olmasının bir neticesidir.değerleri Karaköy Devlet Harası kuyusuna. Kızılırmak sol sahil artezyen akifer bölümünde ise. Q/D=6. Ova doğusunda Osmanbeyli kuyusunda özgül verim 0.10-15.1 l/s/m ile 0. bu değerlerde bariz bir artış dikkati çeker. verim ise 1 l/s dir. özgül verim 15-27 l/s/m. iletkenlik değerlerinin 50-950 m3/gün/m.5 l/s/m ile 10.8 l/s/m verim ise 0. ovanın batısında Alaçam deresi alüvyonunda ise.6-2 l/s/m dir. özgül verim ise 0. özgül verim 6 L/s/m. Dedeli’deki akiferin iletkenlik katsayısı 1820-8320 m3/gün/m. en düşük iletkenlik 505 m3/gün/m ve özgül debi 0. Bu bölümde kuzeye nazaran değerlerin daha yüksek olduğu gözlenir. Zira ince malzeme hakim durumdadır. T=1081 m3/gün/m ve 11. en yüksek iletkenlik 7900 m3/gün/m ve özgül debi 21 l/s/m değerleri ise Garipçe kuyusunda görülmüştür. Gökçeboğaz deresi Alüvyonunda iletkenlik katsayısı 122 m3/gün/m. özgül verimin 1.5 l/s/m değerleri Fatsalılar kuyusunda.85 l/s/m. Kızılırmak’ın bugünkü yatağı boyunca yaklaşık 6 km genişliğinde güney-kuzey doğrultulu bir şerit içinde açılmış araştırma ve işletme kuyularına ait verilere göre. özgül verimin de 0. güneyden kuzeye doğru (yani menbadan mansaba doğru)serbest akiferin verim. IIIIIIArtezyen akifer saha sınırından bir istisnası ile (Koşuköy kuyusunda T=3160 m3/gün/m. özgül verimler ise 0.34 l/s/m). Ovanın batı kesiminde İkiztepe ve Hariz kuyularında özgül verim 0. Özellikle Dedeli ve Doğankaya Toprak ve Su Kooperatifi sahalarında açılmış işletme kuyularının pompa deneylerinde bu hususu açıkça görmek mümkündür.13-4. serbest akiferin hidrojeolojik değerlerinde bariz bir yükseklik göze çarpar. Bafra ilçe merkezinden akış yukarıya doğru. İletkenlik katsayısının 1800-1925 m3/gün/m ve özgül verimin de 1. özgül verim de 3 l/s/m. Taşkelik deresi alüvyonunda ise iletkenlik katsayısı 903 m3/gün/m.20 l/s/m.

derinlikleri 13-20 m arasında. sol sahil için açılanan aynı sebebin sonucudur. gözlenen 3 ile 6 m arasında değişen bir seviye düşümü. işletme. kuzeydoğu ve kuzey batıya doğrudur. uzaklaştıkça düşmektedir. Bu yörede açılan kuyu adedi 200 ün üstünde olup. Yer altı suyu genelikle kuzeye. Aşağıbedeş-Göltepe-Altınay köyleri arasında kalan kare şekilli sahada.Doğankaya’daki sahada açılmış kuyularda ise bu değerler. T=1216-7900 m3/gün/m. Kızılıırmak sağ sahilinde. verimleri de 10-15 l/s civarındadır.49 m arasında değişmektedir. dikkate çekicidir. Ovanın kıyıya yakın bölgelerinde seviye değişimi 1 m civarındadır. yer altı suyu seviyesi deniz kotundadır. doğu-doğu kuzey yönündedir. Kızılırmak akiferi beslenmektedir. Kızılırmak boyunca akiferde yeraltı suyu seviye değişimi 0. Etüd sahasının güney sınırı ile kuzey sınırı arsında kalan bölge içinde. Kızılırmak’a yakın kısımlarda statik seviye yüksek. 105 . Kızılırmak sağ sahilinde. Bafra ovası yeraltı suyu seviye değişimleri aşağıda verilmiştir. So sahilde Dedeli’de ise ırmağa yakın kısımda 1. buradan da kuzeye.80 m arasında oynayan bir seviye değişimi göze çarpar. Kalaycılı-Kaygusuz-Emenli köylerinin yer aldığı ova bölümünde halka ait açılmış kuyuların çok olmasıyla anlaşılmaktadır. Q/D= 5-25 l/s/m arasındadır.16 m dir.92 m ile 1.53 m uzaklaştıkça 4. Düden mevkiine doğru yer altı suyu akmaktadır. Sağ sahilde Neojen’in kuzeydoğusunda Sarıköy-Üçpınar köyleri arasında kalan sahada. drenaj ve şahıslara ait gerek sondaj gerekse derinlikleri 10-20 m arasında değişen keson kuyularda yapılmış yer altı suyu seviye ölçümlerinden elde edilen sonuçlar aşağıdadır. Bu özellik. Hariz ve İkiztepe köyleri arasında kalan sahada. Doğanca köyü civarında ise yer altı suyu hareketi. Altınay. Şeyhören civarında güneydoğu istikametinde. ovanın diğer kısımlarına göre daha fazla olan seviye düşümü. İkiztepe-Kalaycılı-Türbeköy-Balıklı hattı kuzeyinde ve sol sahilde. SU TABLASI SONUÇLARI Bafra ovasında açılmış araştırma. Karadiken mahallesi-Emenli-Karaboğaz gölü yönünde yer altı suyunun kanalize olduğu görülür. yer altı suyunun hareket ettiği gözlenir. kuzeydoğuya ve Aşağıbedeş-Altınay yönüne doğru. Yukarıbedeş. Doğankaya bölgesinde yeraltı suyu derinliği 193 m ile 2. YER ALTI SUYU SEVİYE DEĞİŞİMLERİ 1984 Yılı Rasatlarına Göre.65 m arasında Sol sahilde Neojen arazinin kuzeyinde kalan ova düzlüğünde ise 2 m ile 9. Bu da akifer beslenmenin ve iletkenliğin çok zayıf olmasının bir sonucu ve göstergesidir. Kaygusuz. Yeniköy-Hebilu-Göltepe hattı boyunca bir yer altı suyu sırtının teşekkül ettiği.

....6*106= 95... Akiferin yıllık boşalım miktarı.. Şeyhören-Sarıköy-Üçpınar ve Düden mevkiini içine alan sahada yer altı suyu derinliği.....2 Kaynak.37.... Neojen’e yakın özellikle beslenmenin çok zayıf olduğu kısımlarda 12...2*106 m3/yıl dır..... YERALTI SUYU BLANÇOSU Tablo D.... Bölge Müdürlüğü....... genellikle alüvyal sahadan olmaktadır..9 TOPLAM.. 7.... 2005 TOPLAM.... Kızılırmak boyunca da..... Yer altı suyu değişimlerinin bir saha içinde yayılmaları halinde.......95.. yaklaşık olarak rezerv değişiminin 2 katına eşit olduğundan yıllık boşalım miktarı=2*rezerv değişimi 2*47... 95. 3 ile 4 m........3 -Akarsudan beslenme..... “Akiferin Yıllık Rezerv Değişimi” hesaplarında kullanılan “Thiessen Poligonu Metodu” Bafra ovasında tatbik edilerek............ Kızılırmak sağ sahilinde.3........2 D......... ova 15 bölgeye ayrılmıştır ki toplam yüz ölçümü 169.57. batısında 2 ile 3 m civarında olan yer altı suyu derinliği. Alüvyon dışı üniteler........95..... Su Kaynaklarının Kirliliği ve Çevreye Etkileri D.. kıyıdan güney doğru gidildikçe yeraltı suyu derinliği artmakta.. ancak yüzeysel akış göndermek suretiyle dolaylı yoldan bir katkıda bulunurlar..4 km2 yaklaşık 170 km2 dir.48 m dir............ Yeraltı Suları ve Kirlilik Yeraltı suyu kirliliğini yüzeysel sular ve toprak kirlenmesinden ayrı tutmak mümkün değildir.... akifer beslenimi.2 BOŞALIM (hm3/yıl) -Çekim+denize boşalım.... DSİ 7.. 106 .3..... Bafra Ovası Yeraltı Suyu Bilançosu: BESLENME (hm3/yıl) -Yağıştan ve yüzeysel akıştan beslenme.. Yağmur suyu yeryüzüne indiğinden itibaren kirlilik yükünde ani bir artış olur. aynı şekilde mansaba kadar devam eder.... YERALTI SUYUNUN BESLENMESİ VE BOŞALMASI Etüt sahasında yer alan jeolojik birimlerin petrografik özellikleri ayrı ayrı dikkate alınırsa görülecektir ki...1.12.......68 m ye ulaşmaktadır.. Kızılırmak sol sahilde ise......Bafra ilçe merkezi güneyinde......

daha alt kısımlarda başka bakteriler tarafından kullanılmaktadır. hayvansal ve bitkisel artıklar. pek çok kimyasal madde. Ancak deterjan gibi parçalanmaya karşı dayanaklı bileşikler yeraltı suyuna ulaşarak içme suyu açısından sorun yaratabilmektedir. iklim durumuna. bakteri ölümü sonucu ortaya çıkan organik maddeler. organik maddeler ayrışır. Sığ ve dik akarsu yatakları iyi bir havalandırma sağlar. Katı. Zararlı kimyasal atıkların bu doğal arıtmayla temizlenmesi hemen tümüyle akarsu akışına bağlıdır. yeraltı suyuna taşınım sırasında doğal olarak temizlenmeye uğrar. dolayısıyla su miktarının artışıyla derişim düşer. atığın cinsine ve zamana bağlı olarak yer altı sularına taşınır. Kirlenmeye neden olan etkenler bu dengenin değişmesine neden olmaktadır. toprağın yapısına. Askıdaki maddeler hemen tamamıyla süzülme yoluyla uzaklaşır. Akarsuya verilen kirleticilerin seyreltilmesi ve taşınımı üzerinde sonuç açısından önemli bir etken. Suyun süzülmesi sırasında organik maddenin kısıtlı oluşu nedeni ile mikroorganizmalar büyük ölçüde azalmakta.3. Evsel atık suda bol miktarda bulunan 107 . mineraller bitkiler tarafından alınır. sıvı yada gaz atıkların çevreye verildikten sonra. Akarsularda Kirlilik Sağlıklı bir akarsuda bitki ve hayvan yaşamıyla ilgili olarak ekolojik bir denge olduğu bilinen bir gerçektir. Katı. Çöplerin açık alanlarda depolanması ve kirliliği azaltıcı faaliyetlerin uygulanmaya konmaması önemli sorunlara neden olmaktadır. su ortamında. D.2. Akarsu ortamına atık su girdisi olması durumunda.Organik ve anorganik partiküller. Özellikle kanalizasyon sistemlerinin olmadığı yerlerde fosseptik çukurlardan sızan sular yer altı suyuna taşınabilmektedir. Yüzey kısımlarındaki toprak tabakasında. evsel atıkların doğrudan toprağa verilmesi ve kentsel ve endüstriyel atık / atık suların arıtılmadan çevreye verilmesidir. toprağın yapısına ve zamana bağlı olarak yeraltı suyuna taşınması sonucunda da kirlilik oluşur. Yavaş akan ve havuzlanma özelliği gösteren akarsuların havalanma hızı.evsel atıkların doğrudan toprağa verilmesidir. Yeraltı suyu kirlenmesinin en büyük nedeni evsel ve endüstriyel atıkların arıtılmadan alıcı ortama verilmesidir. topografya yapısına. akarsuyun debisidir. Diğer önemli bir sorun ise. yavaş olduğundan doğal arıtım olayı uzun sürmektedir.sıvı ve gaz atıklar ortama verildikten sonra. Yeraltı sularının kirlenmesinin önemli nedenleri tarım ilaçları ve gübrelerinin bilinçsiz kullanılması.düşük akım koşulları ve yüksek su sıcaklığının olduğu yaz ve sonbahar mevsimlerinde oluşmaktadır. reaksiyon ve biyolojik ayrışma gibi olaylarla uzaklaşmaktadır. zemin cinsi özelliklerine bağlı olarak önemli miktarlarda iyileşme sağlanabilir. Bu süreç akarsuyun özellikleri ve iklim koşulları ile yakından ilgilidir. Zirai mücadele ilaçlarının da aşırı ve bilinçsiz kullanımı büyük bir sorundur. reaktif özellikte olduğundan absorbsi-yon. iklim durumuna. suyun oksijen özelliği azalırken CO2 miktarı artar. kalitede. Akarsu boyunca ilerlerken . pestisitler ve mikroorganizmalar su ile yeraltına doğru taşınır. özelliklerini kirlenmeden önceki kalitesine doğru götüren bir doğal arıtım işlemi başlar.drenaj alanının. Mikroorganizmalar. Normal olarak atık asimilasyonu için ülkemiz koşullarında en kritik durum. doğal ve yapay gübreler.

03 0. D. sıcaklık.84 0.13.bakteriler akarsu ortamında koşulların elverişli olmaması nedeniyle hızla yok olur. maddelerinin azalması.6 95 374 30 0.0 10. Göller.7 14.10 0.5 550 200 175 Ekim 2005 1. Bölge Müdürlüğü. DSİ 7.5 51.002 0. Alkalinitesi Mg2+ Na + NH4+-N NO2 N NO3—N o-PO4 pH PV Q (anlık) SO4 SS T T.10 0. Alkalinitesi Kaynak.7 15.6 70 15 280 300 192.8 13.40 0.3.19 Mayıs Barajı Membaı Kirlilik Analizi Besin olaylar PARAMETRE BOD5 Ca2+ Cl - BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L EMS/100mL mhos/cm EMA/100mL mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m /s mg/L mg/L °C EMS/100 mL mg/L mg/L CaCO3 ³ Mayıs 2005 1. başka canlılar tarafından yenilme gibi mikroorganizmaların yok olmasını etkileyen ana unsurlardır.3 10 25.18 0 8.0 15.Engiz Deresi.6 3.238 32.372 17.1 54.5 ölçülmedi 9.06 0 8.3. Göletler ve Rezervuarlarda Kirlilik Tablo D.Coliform TDS Toplam Sertlik 23— Ph.0 14.11 0.56 0.20 2.3 20 10.05 1.004 0 0.5 0.34 170.5 COD Col (renk) DO E-Coliform EC×10 Fe K + 6 Fekal Streptokok M.2 7. 2005 108 .95 175 9.7 105 348 650 0.

080 1.30 0.5 22 370 9 0.186 28.002 0.9 5.14.1 2.17 132.0 7.4 53.0 7.002 0.4 10 14 80 200 195 Kasım 2005 1.5 Ölçülmedi 12.95 160.85 15 11.44 3.Tablo D. DSİ 7.98 .01 1.90 0.56 160 10.1 5.96 0.Coliform TDS Toplam Sertlik 23- Ph.1 1.7 5.2 59.30 0. Alkalinitesi Kaynak.01 0 8.60 0 0 8.0 7.20 0.98 0.55 0.5 Eylül 2005 1.1 1.4 1.21 0.3 10 13 318 200 187.0 25 10.0 14 327 0 0.635 68.5 1.10 1.0 6. 2005 109 .5 9. Abdal Irmağı-Çakmak Barajı Çıkışı Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca Cl 2+ - BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L EMS/100mL mhos/cm EMA/100mL mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m³/s mg/L mg/L °C EMS/100 mL mg/L mg/L CaCO3 Mayıs 2005 1. Bölge Müdürlüğü. Alkalinitesi Mg Na 2+ + 6 Fekal Streptokok NH4+-N NO2—N NO3—N o-PO4 pH PV Q anlık SO4 SS T T.10 1.641 36.8 60.0 30 12 180 190 190 COD Col (renk) DO E-Coliform EC×10 Fe K+ M.0 14.5 70 344 0 0.44 0.04 0 8.

9 19. Alkalinitesi Mg2+ Na+ NH4+-N NO2—N NO3—N o-PO43Ph.5 mg/L mg/L mg/L °C mg/L mg/L CaCO3 5. DSİ 7.0 12.6 30 21 270 187.7 55.67 0 8.5 280 23 320 190 Kaynak.50 0 8. Alkalinitesi pH PV SO42SS T TDS Toplam Sertlik BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L mhos/cm mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 Temmuz 2005 6.95 1.68 175.24 202.35 6.Tablo D.0 17. Bölge Müdürlüğü. 2005 110 .3 6.3 407 0.029 1.50 1.92 12.4 Ekim 2005 4.0 58.2 68.50 0.1 424 0 4.15.00 34.0 10.012 0.09 2. Tersakan Çayı-Havza Çıkışı Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca2+ ClCOD Col (renk) DO EC×106 Fe K+ M.7 7.2 14.25 0.5 4.2 25 9.9 20 7.50 0.

6 15.5 5.700 13 20 6 150 100 72. 2005 111 . Bölge Müdürlüğü.5 M. Alkalinitesi Mg 2+ Na+ NH4+-N NO2—N NO3 N o-PO4 pH PV Q anlık SO4 SS T T.7 12.0 7. Terme Çayı.78 60 8.30 0. Alkalinitesi Kaynak. DSİ 7.Tablo D.06 0.8 3.15 0 1.6 85 145 0 0.Coliform TDS Toplam Sertlik 23— Ph.45 0.16.Değirmendere (Baraj Gölü Çıkışı ) Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca2+ ClCOD DO E-Coliform EC×106 Fekal Streptokok Fe K + BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L EMS/100mL mhos/cm EMA/100mL mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m /s mg/L mg/L °C EMS/100 mL mg/L mg/L CaCO3 3 Ocak 2005 2.27 0 9.0 1.52 0.

1 8.90 0.8 20 22 190 130 Ekim 2005 4.10 2. DSİ 7.9 40 8.8 42.34 137.5 6.4 280 1.09 24. Bölge Müdürlüğü.0 5.10 0.17.3 25 7. Alkalinitesi Mg Na 2+ + + 6 BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L mhos/cm mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m3/s mg/L mg/L °C mg/L mg/L CaCO3 Temmuz 2005 1.8 40.06 0 8.40 0 8. 2005 112 .15 0.7 10.Tablo D.6 7.34 125.4 14.7 6.25 0 0. Tersakan Çayı.2 3.05 0. Alkalinitesi Kaynak.0 9.25 0 0.0 6.80 0.Ladik Gölü Regülatör Çıkışı Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca2+ ClCOD Col (renk) DO EC×10 Fe K+ M.0 245 0 2.0 3.44 1.0 210 19 190 140 NH4 -N NO2—N NO3—N o-PO4 pH PV Q anlık SO42SS T TDS Toplam Sertlik 3- Ph.

5 480 270 175 ClCOD Col (renk) DO E-Coliform EC×10 Fe K + 6 Fekal Streptokok M.Tablo D. Alkalinitesi Mg 2+ Na+ NH4+-N NO2—N NO3 N o-PO4 pH PV Q anlık SO4 SS T T.6 13.8 1.120 11.5 12. Alkalinitesi Kaynak.60 0. Kürtün Çayı-Kadıköy Barajı Yeri Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca 2+ BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L EMS/100mL mhos/cm EMA/100mL mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L m³/s mg/L mg/L °C EMS/100 mL mg/L mg/L CaCO3 Mayıs 2005 0.Coliform TDS Toplam Sertlik 23— Ph.1 45 388 900 0.6 15 11.03 1.02 0 8.56 172.18.9 20.01 0 8.2 9. DSİ 7.5 70 14.496 28.95 172.5 14.11 0.3 29 374 2 0.6 Ölçülmedi 10.50 0.0 9.36 0.10 0 0.10 0.0 9.80 0.89 0.25 1.001 0.9 3.4 0. Bölge Müdürlüğü.5 50.3 20 19 160 190 185 Eylül 2005 1. 2005 113 .9 50.

8 20 8.5 140 8 410 207.35 0.92 0.34 175.7 30 20 290 187.9 2.40 0.2 60 20 320 222.04 0 8.5 mg/L mg/L mg/L °C mg/L mg/L CaCO3 1.4 63.7 Ölçülmedi 11.60 0. Bölge Müdürlüğü.24 30.19.12 205 12. 2005 114 .09 0.3 3.3 370 0.2 15 8.6 Temmuz 2005 2.2 49.2 504 0.15 0 7.15 2.44 36.03 0. DSİ 7.002 0.0 11.8 425 0.9 14.001 0.40 0. Alkalinitesi Mg2+ Na+ NH4+-N NO2—N NO3—N o-PO43Ph.2 23. Alkalinitesi pH PV SO42SS T TDS Toplam Sertlik BİRİM mg/L mg/L mg/L mg/L Pt-Co mg/L mhos/cm mg/L mg/L mg/L CaCO3 mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L CaCO3 Ocak 2005 1.5 3.10 2.3 19.04 54.5 Kaynak. Yeşilırmak.3 14.4 17.0 9.Tablo D.0 21.0 16.05 3.5 Ekim 2005 4.15 0.73 195 24.001 1.6 40.55 0.15 0 8.Çarşamba Çıkışı Kirlilik Analizi PARAMETRE BOD5 Ca2+ ClCOD Col (renk) DO EC×106 Fe K+ M.

Bunlar . evsel katı atık. Denizlerde Kirlilik Denizleri kirleten kaynaklar deniz ortamının alıcı ortam olması nedeniyle çok çeşitlidir. sanayi atıkları.4. 2005 Deniz kirliliğinin başlıca nedenleri şu şekilde sıralanabilir: 1.zirai faaliyetler Evsel sıvı atık.İçme ve Kullanma suyu rezervlerine karışması. evsel katı atıklar sanayii atıklar. çöp ve atık yiyeceklerden kaynaklanmaktadır. kömür ve diğer yakıtlar fabrikalar ve giderek artan araç sayısı nedeniyle ortaya çıkan egzoz gazları sadece atmosferi kirletmekle kalmayıp meteorolojik olaylarla denizleri kirletmektedir. sanayi atıkları. 4. evsel katı atık.D.Fosseptik atıkların vidanjörlerle çekildikten sonra gelişigüzel yerlere boşaltılması. Özellikle deniz kıyısına kurulmuş olan yerleşim birimlerinin herhangi bir arıtım yapmadan kanalizasyonlarını doğrudan denize vermeleri veya diğer yerleşim birimlerinin dereler vasıtasıyla atık sularını denize ulaştırmaları ve kıyı bölgeleri yaygın bir şekilde kirlenmektedir. evsek katı atık.Organize sanayi bölgelerinin arıtma tesislerinin bulunmaması 5. 6.20. evsel katı atıklar ve sanayi atıkları. zirai faaliyetler Evsel atıksular.İl merkezinde evsel nitelikli atık suların arıtılamaması. 3. zirai faaliyetler Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 115 .Sanayi kuruluşlarının bir kısmında arıtma tesislerinin bulunmaması. Tablo D. zirai faaliyetler Evsel sıvı atık. Genelde gemi sintine sularının denize basılması ve gemilerin akaryakıt ikmali sırasında meydana gelen sızıntı ve kaçak olayları sonucu. sanayi atıkları. zirai faaliyetler. İl Sınırları İçerisinde Yer Alan Su Kaynakları ve Bu Kaynakların Kirlenme Nedenleri Su Kaynağı 1-Karadeniz 2-Kızılırmak 3-Yeşilırmak 4-Mert Irmağı 5-Kürtün Çayı 6-Yılanlı Dere Kirlenme Nedenleri Evsel sıvı atık. evsel katı atık. 2.Deniz araçlarının oluşturduğu kirlilik Öte yandan atık sular genel olarak: 1. denizcilik Evsel Atıksular. -Havadan kirlenme: Isınma ve enerji üretimi için yakılan petrol türevleri. sanayi atıkları. zirai faaliyetler Evsel sıvı atık.3. -Deniz araçlarından kaynaklanan kirlenme. tankerlerin kazaları sonucu ve gemi tuvalet.Küçük yerleşim merkezlerinde Terme ilçesi hariç arıtma tesisi bulunmayışı.

Atakum bölgesindeki atık sular.Etrafa kötü kokular yayılması 5.Haşere ve zararlı canlıların üremesine neden olması 6.933 m2. Mevcut durumda Büyükşehir Belediye sınırları içerisindeki evsel atık sular merkez ve Atakum bölgesi olmak üzere iki ayrı bölgede toplanmaktadır. Samsun kanalizasyon projesi kapsamında yer alan atık su arıtma tesisi ve derin deniz deşarjı ihale çalışmaları halen devam etmekte olup bu yıl sonuna kadar ihaleye çıkılacaktır. OSB içerisinde 117 adet sanayi parseli bulunmaktadır. gibi nedenlere sebep olabilirler.Suyun renginde değişikler olması 7. Projenin tamamlanması ile birlikte sahilde çevresel yönden büyük iyileşmenin olması beklenmektedir.Alıcı ortamdaki canlı hayatı tehdit etmesi . 1-Altyapı sistemlerinin arıtma tesisi ile sonuçlandırılması 2-Altyapı sistemleri bulunmayan yerleşim birimlerinde uygun foseptik sistemlerinin kullanılması 3-Sanayi tesislerine atık su arıtma tesisi kurulması gerekmektedir. Strateji ve Politikaları Deniz kirliliğinin önlenmesi için. Köy hizmetleri Bölge Müdürlüğünün Bafra tarafında kalan sahil kesimindeki kumluk alanda toplanmakta ve terfi istasyonu ile geçici olarak denize deşarj edilmektedir. İl sınırları dahilinde bulunan Organize Sanayi Bölgesi için imar uygulama alanı 1.4. Samsunda bir tanesi Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde olmak üzere 4 adet küçük sanayi sitesi ve Tekkeköy İlçesi sınırları içinde de bir adet organize sanayi bölgesi bulunmaktadır. Ve Tic. OSB ’ye ait atık su arıtma tesis projesi etüt karakteristiği San.Yeraltı suyunda kirlilik meydana getirmesi. 116 . Merkez bölgesindeki atık sular ise şu an için Canik Bölgesi sınırlarında kalan Balıkçı Barınağı terfi istasyonu ile geçici olarak denize deşarj edilmekte olup İller Bankası tarafından yapımı devam eden kolektör hattının tamamlanması ile Organize Sanayi Bölgesi önünde yapılması planlanan atık su arıtma tesisine bağlanacaktır. Başkanlığına sunulmuştur.590. OSB Müteşebbis teşekkül başkanlığı tarafından arıtma tesisi avam projesi planı hazırlanmış ve San.Alıcı ortamların (göl. SASKİ Genel Müdürlüğü tarafından yapımı devam eden kolektör çalışması tamamlandığında atık sular bu kolektör hattı ile merkez kolektör hattına bağlanarak arıtma tesisine taşınacaktır. Bakanlığının 1998 yılı yatırım programında yer almaktadır. akarsu gibi) rekreasyon alanı olarak kullanımını engellemesi. Su ve Kıyı Yönetimi. 3. D. Ve Tic. Alınan tedbirlerden en önemlisi İller Bankasının evsel atık suların arıtımı için yürüttüğü projedir.785 m2 olarak yer ayrılmıştır.2. arıtma tesisi alanı 12. deniz. 4.

Fizibilite çalışmaları devam etmektedir. ARITMA TESİSİ ÇALIŞMALARINDA SON DURUM AAT İş Temrin Planı Bakanlık onayına sunuldu. 10 LADİK Ladik deresi vasıtasıyla Ladik gölü Engiz çayına ve arıtma tesisine yok 11 19 MAYIS 12 13 SALIPAZARI TEKKEKÖY %50 si tamamlanmış Tam olarak tamamlanmamış Terme çayı Kanallarla Karadeniz Ballıca sigara fab. 2007 sonunda bitirilmesi planlanıyor. Arazinin tahsisi aşamasında çalışmalar devam etmektedir İller Bankasına müracaat edildi. kamulaştırma aşamasındadır. AAT İş Temrin Planı onaylandı. Hıdırellez deresi vasıtasıyla Karadeniz % 100 Kanalla Karadenize Abdal deresine 2 OSB 3 4 ALAÇAM Yok Fizibilite çalışmalarıyla ilgili olarak SASKİ ile görüşülüyor. AAT İş Temrin Planı onaylandı. Ara sokak şebeke çalışmaları devam ediyor. - Kaynak:Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Arazinin tahsisi aşamasında çalışmalar devam etmektedir Fizibilite çalışmaları devam etmekte olup. 6 7 BAFRA ÇARŞAMBA Tamamlandı Tamamlanmamış (kanalizasyona bağlı nüfus %80) %95 tamamlanmış Tam olarak tamamlanmamıştır Tamamlanmış (kanalizasyona bağlı nüfus %95) Tam olarak tamamlanmamıştır var yok 8 9 HAVZA KAVAK Tersakan Mert Irmağı yok yok AAT İş Temrin Planı onaylandı. 27/12/2005 tarihli deşarj izni var ASARCIK Tamamlanmamış (kanalizasyona bağlı nüfus %70) % 91 yok 5 AYVACIK Foseptik çukurlarına Badut Kanalı Kızılırmak Yeşilırmak yok . AAT İş Temrin Planı onaylandı.21. Atık su Arıtma Tesisleri ve Deşarj Noktaları S. İnşaata başlandı. Bölge altyapısı Organize Sanayi Bölgesi ile birlikte imar planı komşusu olduğu İlkadım Küçük Sanayi Sitesi ve 19 Mayıs Küçük Sanayi Sitesine de hizmet verecek şekilde proje ve inşa edilmiştir. 28/02/2006 tarihli deşarj izin belgesi var Fizibilite çalışmaları devam ediyor. Atık su Arıtma Tesisi Çalışmaları devam ediyor. Bünyesinde kurulan arıtma tesisi kullanılıyor Su ve Kanalizasyon işleri Büyükşehir Belediyesine devredilmiştir Arıtma tesisi var Proje hazır - AAT İş Temrin Planını sundu - 14 15 16 TERME VEZİRKÖPRÜ YAKAKENT Tamamlanmış Tamamlanmış (kanalizasyona bağlı nüfus %90) Yok Terme çayı Esenli ve ulubay derelerine Fosseptik çukurlarına AAT İş Temrin Planı onaylandı. AAT İş Temrin Planı onaylandı. Tekkeköy’den Ana kolektör yıl sonuna Karadeniz kadar tamamlanacak.AAT İş Temrin Planı onaylandı. arazi tahsisi aşamasında çalışmalar devam etmektedir. AAT İş Temrin Planı Bakanlık onayına sunuldu. Tablo D. AAT İş Temrin Planı onaylandı. NO 1 İLÇENİN ADI SAMSUN KANALİZASYON DURUMU DEŞARJ NOKTASI ARITMA TESİSİNİN OLUP OLMADIĞI Şu anda deniz deşarjı yapılıyor. . 23/07/2003 tarihli Deşarj izni var Fizibilite çalışmaları devam etmekte olup. 2005 117 . Yok İLLER BANK.AAT İş Temrin Planı onaylandı. Arazinin tahsisi çalışmaları devam ediyor. arazi tahsisi aşamasındadır.Halen Organize Sanayi Bölgesinde 50 parselde 27 tesis faaliyette olup 34 parselde 32 tesis inşaat halindedir. YAPILAN ÇALIŞMALAR Ana kolektör çalışmaları bu yıl sonuna kadar bitecek.

Çarşamba ilçesinin 20 km güney batısında Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. OSB müdürlüğünün cevabi yazılarında OSB’’de oluşan atık su karakteristiğinin tam olarak belli olmadığı ve atık su arıtma tesisinin projelendirilmesi ve yapımı aşamalarının bölgemiz büyükşehir belediyesi sınırları içerisine alınmasını müteakip ve arıtılacak atık suyun nitelik ve niceliğinin doğru olarak tespit edilmesi amacıyla.4. Samsun içme suyu havzaları:şehrimizin içme. D. Çarşamba ovasının güneyinde . kullanma ve endüstri suyunun temini 23 Ekim 1972 tarih ve 7/5290 sayılı bakanlar Kurulu Kararı ile DSİ teşkilatına verilmiş ve DSİ 7. Samsun içme suyu projesi 4 ana üniteden oluşmaktadır. İçme suyu havzalarının korunmasına yönelik Büyükşehir Belediyesine yönetmelik ve içme suyu kaynaklarının korunmasına ilişkin genelge maddeleri bildirilerek bu alanlarda suni gübre ve tarım ilaçları kullanımı hakkında uyulması gereken hususlara uyulmasına hassasiyet gösterilmesi istenmiştir. müşterek şebekeye atık sularını verecek küçük sanayi sitelerinin doluluk oranları belli bir yoğunluğa ulaştığında bakanlığımız koordinasyonu ve işbirliği içerisinde değerlendirileceği bildirilmiştir. Tuzluluk Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.5. Ağır Metaller ve İz Elementler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. 1-Çakmak Barajı İnşaatı 2-İletim Hattı ve Atakum Ana Depo İnşaatı 3-Su Arıtma Tesisleri İnşaatı 4-Şehir İçme şebekesi. 118 . Zehirli Gazlar Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.Arıtma tesisinin bir an önce kurulmasına ilişkin OSB müdürlüğüne gerekli yazışmalar yapılmıştır.3.5. “Samsun Şehir İçme .2.5. Azot ve Fosforun Yol Açtığı Kirlilik Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. D. D.5. depolar ve terfi hatları inşaatı Çakmak Barajı Samsun içme suyu projesinin depolama tesisi olarak görev yapacak olup. D.Kullanma ve Endüstri Suyu Temin Projesi Planlama Raporu” yayınlanmıştır. Bölge Müdürlüğünce yürütülen planlama çalışmaları 1979 yılında tamamlanmış.5. Su Kaynaklarında Kirlilik Etkenleri D.1.

Petrol ve Türevleri Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.5.5. D.5. Yeşilırmağın ilimiz sınırları içinde kalan bölümü kirlilik açısından en fazla tarımsal kaynaklı uygulamalardan etkilenmektedir.5.1. Zehirli Organik Bileşikler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.4. bu ortamlardaki azot ve fosfor miktarının artmasına sebep olmaktadır. Tarımsal arazilerde kullanılan kimyasal gübrelerin bilinçsiz kullanımı neticesi gerek sulama kanallarına karışması ile gerekse de taban suyu yüksekliği nedeniyle özellikle yağışlı havalarda direkt veya indirekt olarak alıcı ortamlara karışması. D.Gübreler ve Su Kirliliği Yurdumuzun Çukurova’dan sonra en verimli ovaları olan Çarşamba ve Bafra Ovaları ilimiz sınırlarında bulunmakta olup tarımsal verimin arttırılması için yani daha fazla ürün elde etmek amacıyla yoğun bir şekilde kimyasal gübreler ve zirai mücadele ilaçları kullanılmaktadır. önem sırasına göre insketisitler (böcek öldürücüleri).5.5. D.2.Polikloro Naftalinler ve Bifeniller Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.D. herbisitler (ot öldürücüler) ve rodendsitler (kemirici öldürücüler)dir.5. Arazinin meyilli olması tarımsal kirlenmenin ırmaklara karışmasını daha da kolaylaştırmaktadır. D. D.3.5. Ovada kullanılan zirai mücadele ilaçları. Siyanürler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Tarımsal açıdan faydalı olan bu uygulama Yeşilırmak ve Kızılırmağın kirlenmesine neden olmaktadır.5.5. 119 . Burada kullanılan zirai mücadele ilaçlarının yukarıda açıklanan benzer usullerle alıcı ortamlara karışması ırmaklarda kirliliğe sebep olmaktadır. Samsun il sınırları içerisinde kalan Kızılırmak ve Yeşilırmak havzalarında yine yoğun bir şekilde zararlılarla mücadele çalışmaları yürütülmektedir.5.5.5.Pestisitler ve Su Kirliliği Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.

560 16.23.150 120 . 2005 Yılı Samsun İli Zirai Mücadele İlaçları Tüketimi İLAÇLAR İnsektisitler Fungusitler Herbisitler Rodondisit Ve Mollusidler Akarisitler Nematosit Ve Fumigantlar Kışlık Ve Yazlık Yağlar Diğerleri (Fişek) Kaynak:İl Tarım Müdürlüğü.) 186.002 81.929 3.-Lt.906 56 1. 2005 TÜKETİLEN MİKTAR (Kg.954 4.603 2. 2005 Tablo D.661 277 176 397 833 869 1.484 260 834 22.673 7.180 670 1.158 684 643 62 212 5.438 3. 2005 Yılı Samsun İli Gübre Tüketim Miktarlarının İlçelere Göre Dağılımı TOPLAM (Ton) 95.049 113 46 113 27 364 294 945 46 SAF K2O (Ton) 1.195 0 7 0 0 305 135 234 4 0 7 0 16 14 465 8 İLÇENİN ADI İL TOPLAMI MERKEZ ALAÇAM ASARCIK AYVACIK BAFRA ÇARŞAMBA HAVZA KAVAK LADİK ONDOKUZMAYIS SALIPAZARI TEKKEKÖY TERME VEZİRKÖPRÜ YAKAKENT Kaynak:İl Tarım Müdürlüğü.22.912 95 247 33 19 1.250 101 SAF P2O5 (Ton) 6.Tablo D.160 3.110 4.668 853 2.733 2.930 417 SAF N (Ton) 24.696 100.066 0 0 1.640 12.333 19.551 1.

Ovalarda zirai mücadele ilaçları özellikle de çeltik tarımında kullanılan yabancı ot öldürücüler. barajlar. Doğal kaynaklarımızın zenginliğine karşın. Yapılan çalışmalarda ilaç kullanımında çiftçilerin %58’ inin ilaçların kullanım şekline uygun olmayan tarzda kullanılmaktadır. doğanın biyolojik dengesini alt üst eden olumsuz sonuçları da birlikte getirmektedir. karayolları. Bu sorunların önemli sonuçlarından birisi de büyük ölçüdeki toprak kayıplarıdır. konut yerleşmeleri.Sınıf tarım alanlarının bu yolla kaybı kesinlikle önlenmelidir. Toprak ve su korunumu önlemlerinin çiftçimize öğretilmesi sağlanarak erozyonla mücadele edilmelidir. hem de ülkemizin döviz girdileri içinde önemli bir yeri olan tarımsal ürünler üzerindeki etkileridir. Söz konusu asit karakterli yeni ürünlerin yeryüzüne geri dönmeleri çoğunlukla yağmur ve kar içinde çözünmüş halde taşınmak suretiyle gerçekleşmektedir. İlimiz genel olarak bol yağış almaktadır. azot oksitler. ülke kalkınmasında olumlu etki yarattığı kadar. turistik gelişmeler. olumsuz doğa güçleri ve yağma derecesine varan bilinçsiz kullanımlar sonucunda sorunlarımız gittikçe artmaktadır. Sanayileşmenin düz alüvyal alanlardan eğimli alanlara kaydırılarak özellikle I. Atmosferde asit karakterli yeni ürünlerin oluşumuna ve 121 . motorlu ulaşım araçları. kirlilik açısından çok büyük tehlike arz etmektedir. Bu durum. Kullanılan ilaçların dozajı. Tarım alanlarının bugün yerleşim alanları ve sanayileşme ile uğradığı kayıpların önlenmesi ve ekonomik yönden tarımsal ürünlerle sağlanabilecek imkanların korunması için. Artan sanayileşme ile birlikte özellikle endüstriyel faaliyetler esnasında bacalardan kontrolsüz olarak açığa çıkan emisyonlarda toprak kirliliğine sebep olmaktadır. Sanayi siteleri yerleşimi için verimli tarım alanlarından ziyade eğimli alanlar seçilmelidir. Havaya verilen gazlar başta karbonmonoksit. azotdioksit ve hidrokarbonlar gibi kirletici emisyonlar içermekte ve bunların fazlalığı asit yağmurlarına neden olmaktadır. Toprağı asit karakterdedir. kimyasal ve fiziksel reaksiyonlara uğramak suretiyle yeni ürünlere dönüşür. hidrokarbonlar gibi kirleticiler atmosferde çeşitli kompleks. Gerek endüstriyel ve gerekse diğer kaynaklardan atmosfere salınan kükürt. Çeşitli sanayi kuruluşları. çok bilinçsizce kullanılmaktadır. zamanı ve hava durumu gibi unsurlar çiftçiler tarafından iyi tespit edilememektedir. Bu durum pestisitler dediğimiz zirai mücadele ilaçlarının suda çözünürlüğünü arttırdığı gibi su kaynaklarına taşınmasını da kolaylaştırmaktır. Yerleşim alanları ile verimli tarım alanlarının kayıpları önlenmelidir. kükürtdioksit. Bacalardan kontrolsüz olarak açığa verilen gaz ve partiküller çok uzak mesafelere dahi taşınarak bitkiler ve topraklar üzerinde birikmektedir. Dolayısıyla da hem hızla artan nüfusumuz için gerekli. Çoğu kez görüldüğü ve uygulamanın süre geldiği tarım dışı toprakların amaç dışı kullanımı da büyük sorun teşkil etmektedir.Bu ilaçların çoğunluğu organik fosforlu ve karbonatlı ilaçlar olup çok zehirlidirler. Öte yandan ülkemizde toprak kullanımı ve beraberinde getirdiği sorunlar günümüzde giderek önem kazanmaktadır.ve II. sulama kanalları vb.

İlimizde.7. İlimizde daha çok çeltik işleme. Tüm bu çalışmalar esnasında ve yeni kurulacak sektörlerde 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelik hükümlerine uyulması gerekmektedir.dolayısıyla asit yağmurlarına neden olan azotoksitler ve kükürtoksitlerin asiditenin yaklaşık %30 -70' inden sorumlu olduğu bilinmektedir. özellikle Bafra Ovasında sebze üretimi oldukça fazla yapılmakla birlikte bunları işleyecek bir salça. D.5.5. Asit yağmurların etkisiyle topraklar asitleşmekte ve bitki örtüsü tahrip olmaktadır. Bu ovaların verimli kullanımı sonucu ilimizde ekonominin gelişmesi kaçınılmazdır. gibi giderleri de azaltması sebebiyle az maliyetle çok kar edilmesi gibi avantajlarda sağlayacaktır. fındık ve un fabrikaları tarımsal sektör olarak görülmektedir.6.5. çinko. Askıda Katı Maddeler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. taşımacılık vb.8. Deterjanlar ve Su Kirliliği Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Çözünmüş Organik Maddeler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.5.6. 122 . demir ve kadmiyum gibi ağır metaller toprak ve bitki üzerinde birikim göstermektedir. İlimizin iklim ve toprak yapıları incelenerek yeni endüstriyel bitkilerin yetiştirilebilirliğinin araştırılarak sosyokültürel yapının geliştirilmesi ve ekonominin düzeltilmesi ve yeni sektör arayışlarına gidilmelidir.5. D. Patojenler Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır. Verimli topraklarımızdan elde edilen yüksek kalitedeki ürünlerimizin ziyan edilmeksizin kendi ilimiz sınırları içerisinde kurulacak olan işletmelerde değerlendirilmesi. D. konserve vs tesisler bulunmamaktadır. şoklama. Özellikle tarımsal sanayinin gelişerek yeni iş sahalarının açılması işçi istihdamını sağlayacaktır. Bilindiği gibi yurdumuzun Çukurova’dan sonra en verimli ovaları olan Çarşamba ve Bafra Ovaları ilimiz sınırlarında bulunmaktadır. Ayrıca emisyonlar içerisinde yer alan bakır. D.

Bölge Müdürlüğü 2005 -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 -İl Tarım Müdürlüğü 2005 123 . KAYNAKLAR: -DSİ 7. Radyoaktif Kirleticiler ve Su Kirliliği Samsun ilinde bu konuda çalışma yapılmamıştır.D.5.9.

V – VIII.103 ha.1. I.1 .2. ve IV. Sınıf aralığında 321. Kimyasal Kirlenme E.2. Buna bağlı olarak da toprak yüzeyinde asitleşme etkisi göstermiştir.IV. Genel Toprak Yapısı İlde görülen iklim ve jeolojik yapı farklılıkları ile vejetasyondaki çeşitlilik değişik özelliklere sahip toprakların oluşmasına neden olmuştur.2. Katı atıklar ve özellikle çöpler mutlaka değerlendirilmeli ve kesinlikle toprağa dökülmemelidir. eğer kullanılma imkanı varsa atık sular tarımda kullanılmalıdır. Bu ilaçlar seçilirken çok dikkat edilmeli. E.lık alanda tarım yapılıyor olması. Ayrıca derinlikte ph da düşme saptanmıştır..II.bakır. tarıma uygun araziler kesinlikle sanayi tesislerinden ayrılmalıdır. sınıf araziler üzerinde yoğunlaştığı ancak en fazla yüzölçümü sahip olan orman alanları ile çayır – mera alanlarının VII. 124 . demir ve bakır emisyonu etkisinde kaldığını göstermiştir. Hava veya sulardan meydana gelen her türlü kirlenme aynı zamanda toprağı da kirletmektedir. Örneğin sanayi tesislerini belli bölgelerde toplayıp ortak arıtma üniteleri ve baca filtreleri kurulmalıdır.E.2.1.2. III. Alınan topak örneklerinin analizi fabrikalar çevresindeki alanların rüzgar yönüne bağlı olarak 3-6 km arasında yoğun flor.Atmosferik Kirlenme İlimizde faaliyet gösteren Samsun Gübre Sanayi (TÜGSAŞ) ve Karadeniz Bakır İşletmelerinin ekim alanlarına olan etkileri araştırılmıştır.1. sınıf aralığında ise 134.flor birikimi belirlenmiştir. İlaçlar kullanılırken doz durumu iyi tespit edilmeli fazla kullanımdan kaçınılmalıdır. Tarım arazilerinin I. Toprak Kirliliği E. Aynı şekilde arıtma ünitelerinde biriken arıtma çamurları da toprağa ıslah edildikten sonra verilmelidir. Tarımsal çalışmalarda kullanılan zirai mücadele ilaçları mutlaka bilinçli kullanılmalıdır. E. özellikle toprakta kalıcı olmayanlar tercih edilmelidir. Sanayi bölgeleri ve tarım arazileri mutlaka belli bir plan çerçevesinde tespit edilmeli..1. Çalışma sonucunda topraktaki kalıntı kirleticilerin miktarları yüzey katlarında fazla olup. Sınıf araziler üzerinde olduğu görülmektedir.221 ha.ekolojik faktörlerin üretimde önemli kısıt teşkil ettiğini göstermektedir. Şehir kanalizasyon atıkları mutlaka arıtılmalı. Bu yüzden su ve havadaki kirlilik düzeyini azaltmakla toprak kirliliğini de önlemiş olur. özellikle demir. Atıklardan Kirlenme Toprakların çeşitli yollarla kirlendiği bilinmektedir.lık alanda tarım yapılıyor olması Samsun İlinde agro. TOPRAK VE ARAZİ KULLANIMI E.

-Çöp Ve Katı Atıklardan Kaynaklanan Toprak Kirliliği: Evlerden çıkan çöplerle birlikte. madencilik tarım faaliyetleri sonunda ortaya önemli miktarda katı atıklar çıkmaktadır . uzun süre kalıcı radyoaktif atıkları önemli çevre sorunlarına neden olmaktadır. Kent çevrelerinde oluşturulan çöp sahaları hem toprağı kullanılamaz hale getirmekte hem de başta sağlık olmak üzere çeşitli çevre sorunlarına neden olmaktadır. Yurdumuzda olduğu gibi Samsun'da da her geçen gün pestisit kullanımı artmaktadır. Bu atıkların toplanması ve depolanması çeşitli şekillerde arazi kaybı ve toprak kirliliğine neden olmaktadır. 125 . zararlı böcekler ve yabancı otlar gibi . Toprak bu yolla hem mikrobiyal açıdan kirlenmekte hem de katı atıklardan sızan sular yeraltı sularını yada akarsuları kirletmektedir. -Radyoaktif Atıklardan Kaynaklanan Toprak Kirliliği: Son yıllarda nükleer enerji kullanımı giderek artmaktadır. Bu maddelerden bir kısmı bozulmadan toprakta uzun süre kalabilmekte bir kısmı suya geçebilmekte veya toprak içerisinde yeni kontaminasyonlar oluşturabilmektedir. bitki hastalıklar. -Zirai Mücadele İlaçlarından Kaynaklanan Toprak Kirliliği: Pestisitler. Çevre sorunları sınır tanımamakta ve çeşitli kirletici emisyonlar kilometrelerce uzaklara taşınarak etki edebilmektedir. Son yıllarda görülen nüfus artışıyla birlikte hızlı şehirleşme ve sanayileşme tüketimin çeşitlenerek artması hayat standartlarının değişmesi. endüstriyel. Radyoaktif atıklar su. Çeşitli faaliyetler sonucu meydana gelen atıklar genelde hiçbir işleme tabi tutulmaksızın toprak veya su gibi alıcı ortamlara verilmektedir. tarımsal ürünleri olumsuz yönde etkileyen etmenlere karşı kullanılan kimyasal maddelerdir. Özellikle kentte il merkezi ve ilçelerin büyük bir problemi olan çöpler arazilere gelişigüzel bırakılmakta yada gömülmektedir. Yurdumuzda nükleer santral bulunmadığı halde. radyoaktif atıklardan kaynaklanan toprak kirliliği ve zirai mücadele ilaçlardan kaynaklanan toprak kirliliği alt başlıkları altında incelersek. Nükleer enerjinin faydaları yanında. Radyoaktif madde bulaşan topraklarda yetişen ürünler de aynı kirlilikten etkilenmektedir.Atıkları genel olarak çöp ve katı atıklardan kaynaklanan toprak kirliliği. ticari. Ancak katı atıkların toplanması ve imhasında henüz istenilen seviyeye ulaşılamamıştır. hava ve çeşitli yollarla toprağa ulaşmakta ve uzun süre toprakta kalıcı etkisini göstermektedir. kişi başına düşen katı atık miktarını yükseltmiştir. Ürün verimine olan olumlu etkileri yanında yanlış kullanma ve seçilen pestisitin türüne göre önemli çevre sorunlarına neden olmaktadır. Çernobil kazası nedeniyle yayılan radyoaktif atıkların toprak ve ürünlerde yol açtığı kirlilik hepimizce bilinmektedir.

2. Ayrıca genellikle büyük ve küçükbaş hayvanların katı ve sıvı dışkıları ile yataklık olarak kullanılan sap. kirli sularla sulanan topraklarda zararlı maddeler biriktiği bilinmektedir. sınıftan VIII.toprakta fitotoksik düzeyde zenginleşmesi bitki gelişimi ve verimi etkilemekte. katı ve süspanse maddeler. Yapılan bilimsel araştırmalar. saman gibi maddelerden meydana gelen ahır gübresi de ova tarımında çok yoğun olarak kullanılmaktadır. Her türlü tarımın yapıldığı Çarşamba Ovasında yüksek oranda pestisit kullanılmaktadır.1. ağır ve iz elementler toprakta birikerek fiziki. Ayrıca pestisit kalıntıları topraktaki yararlı mikroorganizmaları kısmen veya tamamen yok etmektedir. Arazi E. ırmak. Bunlardan V. Ağır metal ve iz element-lerin.3.Yapılan araştırmalarda toprak ve sularda ilaç kalıntılarına rastlanmaktadır. kirli sular nedeniyle verimli ova ve tarım topraklarımız etkilendiğini göstermektedir.1. biyolojik ve kimyasal yapıyı etkilemektedir.3. ilimizde en çok bu yollarla kirletilmektedir. V. 126 .. Arazi Varlığı E. mera ve çayır bitkilerinin iyi bir şekilde yetiştirme yeteneğine sahiptir. E. akarsuları.1. %75'i ise Amonyumsülfat gübresidir. kirletici maddeleri bir kısmı burada yetişen bitkilerle ve besin zincirine geçmektedir. Mikrobiyal Kirlenme Arıtılmadan deşarj edilen endüstri ve şehir atık suları ile bu suların kirlettiği dere. Sınıflar bulundukları yöreye adapte olmuş yerli bitkilerin yetişmesine elverişlidir. Sınıfa kadardır. Örneğin tarımsal üretimi artırmak için Yeşilırmak Havzasında (Çarşamba Ovası) yoğun bir gübreleme ve zirai mücadele yapılmaktadır. denizleri kirlettiği. Kaynakların kıt oluşu nedeni ile bu tür sular tarımsal sulamada kullanılmaktadır. Bunun sonucu. Özellikle kanalizasyon atıklarını taşıyan kaynaklardan yapılan sulama ile çeşitli sebze ve meyvelere ulaşan parazitlerin sağlığı olumsuz yönde etkilediği görülmektedir. İlk dört arazi sınıfı. E. iyi bir toprak idaresi altında.ve VI.2. VI. göl gibi kaynaklar önemli ölçüde toprak kirliliğine neden olmaktadırlar. ve VII. Arazi Sınıfları Kullanma kabiliyetine göre sınıflandırmada en geniş kategoriyi oluşturan kabiliyet sınıfları sekiz adet olup toprak zarar ve sınıflandırılmaları l. Havzada genelde tüm tarım ürünleri ortalaması dekara 3-20 kg arasında ticari gübre atılmaktadır.000 ton civarındadır. yöreye adapte olmuş tarla bitkileri ile orman. Uygulanış biçimleri ve dozaj durumları çok değişik olan bu uygulama sonucu Yeşilırmak. Bu yolla kirlenen toprakların aynı zamanda çeşitli yollarla yeraltı sularını. Samsun ilinde özellikle tarımsal ilaçların ve gübrelerin neden olduğu kimyasal kirliliğin çok fazla olduğu bilinmektedir. Bu miktarın yaklaşık %25'i Amonyumnitrat. Pestisit kalıntıları ile kirlenmiş topraklarda yetiştirilen bitkilerin bu ilaçların bir kısmını bünyesine aldığı ve bu yolla gıda zincirine katıldığı bilinmektedir. Yörede dekara yaklaşık olarak 300-400 kg ahır gübresi kullanılmaktadır. kirli sular içindeki. Yeşilırmak Havzasında bir yılda kullanılan ahır gübresi yaklaşık olarak 28.3.

22 'sini alüviyal %1. 28. toprak koruma uygulamaları. Hemen hepsi %2 den daha az eğimlidir. Topraklar kültür bitkileri. çayır.8 'ini de kolüviyal topraklar oluşturmaktadır. (5) Hafiften ortaya kadar değişen. toprak ve korunma önlemi alınması koşulu ile bazı özel bitkilerde yetiştirilebilir. %98.395 hektarında da fındık yetiştirilmektedir.10. VIII. Tuzluluk. Sınıf II. Toprak derinliği fazla drenajları iyidir. %98.3 ünde toprak derin . (2) Orta derecede su ve rüzgar erozyonuna maruzluk veya geçmişteki erozyonun orta derecede olumsuz etkileri (3) İdealden daha az toprak derinliği (4) Biraz elverişsiz toprak yapısı ve işlenebilirliği. Samsun ilinde II. sınıf arazi çok etkin ve pahalı ıslah çalışmaları ile üretime alınabilinirse de ürün ve yatırım harcamalarını karşılayamaz. 10. Sınırlandırmalar az ve uygulamalar kolayca yerine getirilebilir cinstendir. Su tutma kapasiteleri yüksek ve verimlilikleri iyidir veya gübrelemeye cevap verirler. (6) Kolayca düzeltilebilen fakat yinede görülebilen taşkın zararı. bitki artıkları ve hayvan gübrelerinin toprağa verilmesi. Topografyaları hemen hemen düzdür. Samsunda l. Kalan 1889 hektardan 689 hektarı orman ve funda örtüsü altında olup. su kontrol yapıları veya kültür bitkiler için kullanıldıklarında uygun işleme yöntemleri gerektirirler.696 hektarında kuru tarım yapılmakta.4'ünü teşkil etmektedir.7 sinde orta derindir.504 hektarlık yüzölçümleri ile %12'lik bir oran teşkil eder.079 hektar olup il yüzölçümünün %4. adapte olmuş bitkilerin münavebeye alınması gibi olağan amenejman işlemelerinden bir veya bir kaçının uygulanmasına ihtiyaç gösterirler.Bu sınıftaki topraklar kötüleşmeyi önlemek veya işleme sırasında hava su ilişkilerini iyileştirmek için yapılan koruma uygulamalarını içeren dikkatli bir toprak uygulamasını gerektirir. Buna göre Samsunda arazi sınıflaması yapıldığında sırası ile. yeşil gübreleme. Topraklar kolay işlenmekte olup gübreleme. Bunlar aynı zamanda özel toprak koruyucu bitki yetiştirme sistemleri. Bu sınıftaki toprakların sınırlandırmaları : (1) Hafif eğim. Kültür bitkileri yetiştirilmesinde olduğu kadar. Sınıf araziler 115. %1. sodiklik (alkalilik) ve taşlılık gibi sorunları yoktur.399 hektarını sulu. Sınıf arazinin yayılma alanı toplam 42.2'sini 127 . Sınıf l -Bu sınıf toprakların. Bu sınıftaki topraklar çiftçiye bitki seçimi ve amenejman uygulamaları bakımından sınıf l dekinden daha az serbestlik sağlar.sınıflarda. çayır. mera ve orman içinde güvenli olarak kullanılabilir. kireçleme. Su ve rüzgar erozyonu zararı yok veya çok azdır. Çok üretken olup geniş bir bitki seçim aralığına sahiptirler. (7) Drenajla düzeltilebilir fakat sürekli olarak orta derecede sınırlandırma şeklinde var olan yaşlılık (8) Toprak kullanma ve idaresi zerindeki hafif iklimsel sınıflandırmaların tek tek yada kombinasyon şeklinde etkileri içerir. Bu arazilerin %70. kullanılmalarını kısıtlayan hafif derecede bir veya iki sınıflandırması olabilir. mera ve orman için kullanılabilir. 1210 hektarı yerleşik alan haline gelmiş bulunmaktadır.

göllenme.7'sini.5'i ve kahverengi toprakların %23. Üçüncü sınıf araziler Samsun ilinin %10.%4. 1Orta derecede eğim. sınırlı olarak kullanılmaktadır.2 si de dik eğimlerde yer almaktadır.1 inde sığdır.3 ü derin. hafif eğimlerde.4'ünü teşkil eder. 6Sığ kök bölgesi.5 inde yalnız drenaj bozukluğu. %3. tuz veya sodyum birikmesinden dolayı. 375 hektar mera.026 hektar fındıklık.7'i bu sınıfa girmektedir.2'sini kolüvyal %0. 4Alt toprakta çok yavaş geçirgenlik.3 ü düz veya düze yakın.2 oranların %69.7 si orta derin veya sığdır. işlendiğinde.4'ü kırmızı-sarıpodzolik toprakların %75. 192 hektar sulu tarım. 2Şiddetli su veya rüzgar erozyonuna maruzluk yahut geçmişteki erozyonun şiddetli olumsuz etkileri.3 ü şiddetli erozyona maruzdur. sık taşkınlar.8 inde drenaj yetersizliği görülmektedir.4 ünde eğim %0. %16.482 hektar kuru tarım. Bir kısmında hafif veya orta derecede erozyon hüküm sürmektedir. Toprakların %83. Sulanan alanlardaki III.Bu sınıfta toprakların kullanılmasında kısıtlamalar III.6'smı. yaşlık veya bir süre için devam edecek. 868 hektar yerleşim alanı şeklindedir. 7Düşük rutubet tutma kapasitesi.3 ü hafif. %8. mera ve orman için kullanılabilecekleri gibi gerekli önlemlerin alınması halinde iklime adapte olmuş tarla ve bahçe bitkilerinden bazıları içinde kullanılabilir. Çoğu orta eğime sahiptir. Çayır. Sınıf III-Bu arazilerde şu sınırlandırmaların bir veya birkaçı bulunabilir. Eğimi %0.8'ini kestane rengi. Sınıftakinden daha fazla ve bitki seçimi daha sınırlıdır.310 hektar orman ve fundalık.7 sinde orta derin.253 hektardır.6'sını. Sınıf arazilerin ildeki kullanım durumu. 22. 8Kolayca düzeltilmeyen düşük verimlilik. Sınıf IV.2'sini gri-kahverengi orman toprakları oluşturmaktadır. %4. Balçıklaşmayı önlemek ve geçirgenliği düzeltmek için böyle topraklara organik madde ilave etmek. Koruma önlemlerinin alması ve muhafazası daha da zordur. 9Orta derecede tuzluluk veya sodiklik Bu sınıftaki yaş veya yavaş geçirgen fakat hemen hemen düz toprakların çoğu.2 . 5Drenajdan sonraki. drenaj ve toprağın yapısı ile işlenebilirliğinin sürdürecek bir ürün yetiştirme sistemin gerektirir. yavaş geçirgenlik . %36. III.alüviyal. hem de tozluk vardır. kahverengi orman topraklarının %13.6 sında %2-6 ve %1.%59. gri-kahverengi podzolik toprakların %1. Sınıf arazi topraklarının bir kısmı yüksek taban suyu. kolüvyallerin %31.3.2 sinde toprak derin . %4. İldeki alüviyal toprakların %1. Toplam alanları 99. Düz eğimde olanların %0. 2.4 ü ora ve %0. %23. ve yaş olduklarında işlemeden kaçınmak gerekir. 3Ürüne zarar veren. %95. 128 . Bu sınıf arazilerin %75. 73. %0. %14. İşlendiklerinde daha dikkatli bir idare gereklidir.0 unda ise %12 den fazladır.

5'ini alüvyal. kültür bitkileri tarımına elverişli olmayan. araziler. Sınıf araziler yetişecek bitki cinsini kısıtlayan ve kültür bitkilerinin normal gelişmesini önleyen sınırlandırmalarına sahiptir. Toprakları ya sık sık sel basması nedeniyle sürekli yaş.6 sı çok sığdır. Sınıf arazi topraklarında .2 sinde orta ve %0. Bu tür araziler. drenaj hendekleri. yada drenaj bakımından. %7 si orta .2 'sini de kırmızı-sarı podzolik topraklar oluşturmaktadır.2 si de dik ve daha fazla eğime sahiptir.6 sı düz veya düze yakın. Samsun ilinde IV. veya iyi bir idare ile uygun.994 hektarlık bir yüz ölçüme ve %14.3'ünü kolüviyal.2'sini kestane rengi.6 sı derin. %0. %36. %14. Samsun İlinde 349 hektarlık yüzölçümü ile %0. %0.4'ünü grikahverengi podzolik.919 hektar) kuru tarım uygulanmaktadır. %40 ı sığ ve %6. fakat suyu seven.düze yakın eğime sahip çok taşlı veya orta derecede kayalı. yada çok yaşlı veya kayalıktır.2'lik bir orana sahiptir.Bu arazilerin büyük bir kısmında (108. Sınıf VI.3 ü hafif. % 0. Sınıf araziler 135. Sınıf V. düz veya derin hidromorfik alüvallerden ibarettir. Bu sınıfın % 53.3 ünde şiddetli bir erozyon hüküm sürmektedir.1 i orta derin. Toprakların %16. kot ve ağaçların yetişmesine uygun. gerektiğine tohumlama. Sık sık taşkınlara maruz kalan taban arazilerle düz. 1.1 'den daha düşük bir oran teşkil eder. ağaç türleri yetiştirmek suretiyle bu arazilerden kazanç sağlanabilir. Çayır arazisi olarak kullanılmaktadır. bu sınıftaki toprakların: 1-Dik eğim 2-Ciddi erozyon zararları 129 .899 hektarı orman ve funda ile kaplıdır. Düz veya düze yakın eğimlerde erozyon etkisi pek görülmemekte ise de bu sınıf arazinin %96.Bu sınıfa giren toprakların fiziksel koşulları. gölgelenme alanları bu sınıfa örnek olarak gösterilebilir. kireçleme gübreleme ve kontur karıkları .4'ünü kahverengi orman %28. Tarla ve bahçe bitkileri kültürüne uygun olmakla birlikte çayır ıslahı yapmak. Tamamı hafif tuzlu. fındıklık ve mera olarak kullanılmaktadır. % 2. yaşlılık ve/veya bir kaçının sürekli etkilenmesi sonucu kültür bitkileri için kullanım çok sınırlıdır. %3. %89. Bunlarda coğrafya hemen hemen düzdür. 28. Düz alanların hemen hemen tümünde drenaj bozuk olup. saptırma yapıları ve su dağıtıcıları ile su kontrolü gibi çayır ve mera iyileştirmelerinin uygulanmasını pratik kılar.115 hektarı yerleşik alan haline gelmiş olup geri kalanı da sulu tarım arazisi. Bu sınıf arazilerin %3.Aslında IV. 1Dik eğim 2Şiddetli su ve rüzgar erozyonuna maruzluk 3Geçmişteki erozyonun şiddetli olumsuz etkileri 4Sığ toprak 5Düşük rutubet tutma kapasitesi 6Ürüne zarar veren sık taşkınlar 7Uzun süren göllenme.3 ünde çoraklık vardır.

%36. %0. kontur karıkları.3 tür. Bu sınıf arazilerin %33. Sınıf VII-Bu sınıfa giren topraklar. koruma ve kontrol uygulamalarına elverişli olmadığından. Orta derin toprakların oranı %22.12 sinde hafif.8'ini kahverengi orman. Bazı yerlerde toprak muhafaza önlemleri almak veya alttaki arazileri korumak için ağaç dikimi veya ot tohumu aşılaması yapıldığı hatta istisnai bazı hallerde kültür bitkileri bile yetiştirildiği olursa da bu gibi durumlar VII sınıf araziler için genel bir özellik sayılmaz. Bu sınırlamaların bir veya daha fazlası dolayısıyla bu topraklar genellikle kültür bitkilerine uygun değildir.9 unda dik.2 lik bir oran teşkil etmektedir.947 hektarı orman ve funda örtüsü altındadır. Toprakların %36. fakat çayır. %5. %26. %8.sınıf arazilerin 13. çayır ve mera ıslahı için kullanılma olanakları da oldukça sınırlıdır. VI. Bunların da %90 dan fazlası aşırı tuzdan etkilenmiş durumdadır.1 inde düz-düze yakın. Samsun ilinde 47. drenaj hendekle. Şiddetli erozyondan etkilenen topraklar %9.2'ini gri-kahverengi podzolik. 1-Çok dik eğim 2-Erozyon 3-Toprak sığlığı 4-Taşlılık 5-Yaşlılık 6-Tuzluluk veya sodiklik gibi kültür bitkilerinin yetiştirilmesini engelleyen çok şiddetli sınırlandırmalara sahiptir. Samsun ilindeki VII sınıf araziler %52 lik bir orana sahiptir.8 i kahverengi orman toprakları.5 ini kestane rengi.739 . Bu sınıftaki toprakların 15.584 ve fındıklık 2. topraklar oluşturmaktadır. 130 . Fiziksel özellikleri tohumlama ve kireçleme yapmak.34 ü sığdır.1'ini alüviyal.1 inde orta ve %65.çok sığ topraklardaki %0. çok dik veya sarptır. saptırma yapıları ve su dağıtıcıları tesis etmek gibi iyileştirme. Bu toprakların büyük çoğunluğu (%56) orta şiddetli erozyona maruzdur.3-Geçmişteki erozyon olumsuz etkileri 4-Taşlılık 5-Sığ kök bölgesi 6-Aşırı yaşlılık veya taşkın 7-Düşük rutubet kapasitesi 8-Tuzluluk veya sodiklik gibi düzeltilemeyecek sürekli sınırlamaları vardır.884 hektar olup %52. Daha düşük düzlüklerde görülmekte olan derin topraklar %38. Kuru tarım yapılan alan 27.24 ünün gri kahverengi potsolik. Sınıf araziler %34.3 ünüde alüvyal topraklar oluşturmaktadır.9'unu kestane rengi.300 hektar ile %4. % 2 sini hidromorfik alüviyal ve %0. mera veya orman için kullanılabilir. %0.5. %33. sulu tarım alanı 1.259. yerleşim alanı ise sadece 27 hektardır.691 hektarında drenaj bozuktur. Toplam alanları 49.9'luk bir orana sahip olan VI. hiç veya hafif etkilenenler %35 oranındadır.

251 hektarlık bir yüzölçümü ve %1. önlenemeyecek derecede şiddetli sınırlandırmaları nedeniyle.Bu sınıf araziler. Ancak % 2.920 hektarında kuru tarım yapılmaktadır. ırmak yatakları. kayalar. 175 hektarı da yerleşik alan şeklindedir.8502 hektarı mera arazisi.18. çok dik ve sarp eğimlidir. %0. %0. 1Erozyon 2Yaşlılık 3Taşlık 4Kayalık 5Düşük rutubet kapasitesi 6Tuzluluk ve sodiklik gibi kısıtlayıcılardan bir veya bir kaçının.9 unda ise çok şiddetlidir.2. Ayrıca % 4 ünü teşkil eden düz alanlarda drenaj bozukluğu ve çoraklık görünmektedir. ağaç.826 358.1 i orta.900 Payı (%) 48 5 37 10 100. Çok aşınmış araziler.3. % 0.6' sı da çok sığdır.107 99.3 ünde hafif veya hiç yok.6 sı dik.324 44. Toplam alanları 499. % 46. 3.718 hektarı da çıplak kayalık olarak haritalanmıştır.1. maden işletmesi yapan eski ocak ve atık alanları bu sınıfa girerler. 348. 1. olmasalar da yaban hayatı için dinlenme yerleri olarak kullanılabilirler. Samsun ilinde sınıflandırılması yapılan bu arazi tipleri dışında il genel yüzeyine ait olup da sınıflandırma dışı bırakılan 1.Bu sınıftaki toprakların % 2. kumsallar. Toprak Varlığı ve Dağılımı İşlenebilir Arazi Çayır-Mera Arazisi Orman ve Fundalık Arazi Tarım Dışı Arazi Toplam Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü.00 131 .152 hektarlık yoğun yerleşim alanı ile 5. Toplam alanları 11. Bitki yetiştirilmesine elverişli.1.976 hektarı ırmak taşkın yatağı. ot. Sınıf araziler 11. % 97. Kullanım Durumu Tablo E.643 957.34 ü düz-düze yakın.1i sığ.2' Ik bir orana sahiptir.3 ü derin olup % 51. %96. ve kültür bitkilerinin yetiştirilmesine elverişli değildir. Erozyon % 2. Samsun İlinde VIII.Samsun İlinin Yüzölçümü Toplam 957. Bunlarda alt sınıflama yapılamaz.250 hektar olup 5. Sınıf VIII.557 hektarı kıyı kumulu.939 hektarı orman fundalık.900 Ha Olup Dağılımı. 2005 Alan (ha) 455.3 ünde orta.5 inde şiddetli.884 hektar olup 131.113 hektar su yüzeyi bulunmaktadır E.

kayalılık . çayır. Bu sorundan çok az etkilenen veya hiç etkilenmeyen alanlar çoğunlukla alüvyal ve hidromorfik alüviyal topraklardan oluşan taban arazilerdir. sığlık . Sınıf olup kuru tarımda kullanılmaktadır. %19. Ülkemizin çoğu yerinde olduğu gibi Samsun ilinde de en yaygın sorun su erozyonudur. Bunlar ırmak. çıplak kalan alanlardaki toprakların. Bunların % 70. Halbuki il topraklarını hemen hemen 2/3 ü böyle bir derinlikten yoksundur.4 ünü oluşturmaktadır. Çoğu düz ve derin az bir kısmı da hafif eğimli . Daha çok orta erozyon hüküm sürmektedir. Arazi Problemleri Samsun ili topraklarında bitki yetiştirmesine ve tarımsal kullanımı kısıtlayan erozyon. İl topraklarının %51.taşlılık .2 sinde derinlik 90 cm den fazla olup. Sığ ve çok sığ topraklı ve VII.126. 132.8 i orman ve fundalık örtüsü altındadır. 202 hektarı da diğer maksatlarla kullanılmaktadır.4 ü düz ve düze yakın eğimlerde ve II.171 hektarında doğal örtünün tahrip edilmesi veya dik eğimli yerlerde hiç bir koruma önemi alınmaksızın otlatma ve tarım yapılması sonucu erozyon şiddetlenmiştir. Doğal bitki örtüsü aşırı derecede tahrip olan meralarla bir kısım kuru tarım arazisinden oluşan %0. taşkın yatakları. ve 4.419 hektarı kuru tarım arazisi.806 hektar olan orta derin topraklar. 17. Bu bölge derin olursa toprakların bulunduğu iklime adapte olabilen her türlü kültür bitkisini yetiştirmek mümkün olur. Araziler daha çok III. bunlarında %18. Bunlar daha çok 2.561 hektar ile %28 lik bir oran teşkil etmektedir.805 hektardır.6 sı kuru tarım ve % 26. -Toprak Sığlığı. mera.472 hektarı kuru tarım.3.orta derin veya sığdır.523 hektarı orman ve fundalık olup. Buralarda genellikle eğim çok dik toprak sığ ve arazi sınıfı VI. Yüzölçümü 130.490 hektarı sulu tarım altında olup kalanı fındıklık.2. fundalık ve yerleşim alanı olarak kullanılmaktadır. 4. 351. Orta erozyona maruz diğer araziler fındıklık. Orta erozyon hafif hatta düze yakın eğimlerden başlayarak sarp eğimlere kadar etkisini göstermektedir.3.027 hektarı mera. Dik ve çok dik eğimli arazilerde bu erozyonun görüldüğü yerler doğal bitki örtüsünden nispeten iyi korunduğu alanlardır.E.9 tuk bir oran oluşturmaktadır. Sınıf arazi niteliğinde olan bu tür alanların. mera ve az yoğun yerleşim yerleridir. dır. % 13. Sınıfta yer alan arazilerdir.9 unu oluşturan 488. Ancak % 20. Orta derecede erozyona uğramış topraklar 263. Orta derecede erozyona maruz kuru tarım alanlarının miktarı 203.4 oranındaki toplam 3998 hektarlık bir alan çok şiddetli derecede erozyona maruz kalmış bulunmaktadır. ve IV sınıftır. kıyı kumulları.drenaj bozukluğu tuzluluk ve sodiklik gibi etkinlik dereceleri yer yer değişen bazı sorunlar bulunmaktadır. orman. Topraklara köklerin geliştiği ve bitki besin maddelerinin temin edildiği bölgenin derinliği önemlidir. 132 . -Erozyon.

Topraklar orman funda veya mera örtüsü altında ise taşlılık veya kayalılık problem olmayabilir. Bu da toprakların % 36. Drenajı bozuk olan sahaların 31. Sığ topraklar orman. yeraltı sulaması gibi görev görmektedir. 325 hektarının topraklan sığdır. Arazi sınıfı çoğunlukta VI.İl içinde en geniş yayılışı 372.766 . Eğer toprak tuzlu ise bu kötü etki nispeten azalabilir. Bu problemi. Bu problemlerin Samsun ilindeki topraklarda ortaya çıkmasının başlıca nedenleri.5 i dik eğimlerde yer almaktadır. arz eden sahalarda drenaj yetersiz ve kötüdür.Arazinin düz ve taban suyu seviyesinin yüksek olması nedeniyle tuzların üst topraklardan yıkanamaması 133 . Aslında buraları sulu tarım arazisi saymak daha doğrudur.778 hektar arazide kuru tarım uygulanmaktadır. Buralardaki taban suyu bu arazilerin konumları nedeniyle daha yüksek yerlerden sızma sonucu.811 hektar tutmaktadır.655 hektarında tuzluluk veya sodiklik yahut her iki problem birden görülmektedir.7 si çok dik eğimli olup. Topraktaki sığıl ışığın nedeni fazla eğim ve şiddetli erozyondur. 1. Yetersiz drenajla alanın yüzölçümü 86. i kayalıktır. Kuru tarım alanları 150. yüzölçümleri ve %39. Bunlar orta ve şiddetli erozyona uğramıştır. bu miktar az veya çok toprak ile kaplı sahaların %12. Bu probleme rağmen ilde 76.6 lık oranları ile sığ topraklar göstermektedir. Taşlılık ve kayalılık hem yüzeyde hem de profilde olabilmektedir. Taşlılık ve kayalılığın bu kötü etkisine rağmen erozyon hızını kesme bakımından olumlu bir yanı da vardır.8 lik bir orana ve 242. çoğu şiddetli erozyona maruz kalmıştır. Buralarda alüvyal veya hidromorfik alüviyal topraklar bulunmaktadır. Çok sığ toraklar % 25.469 hektar.6 sı çok dik ve %13.3 ü düz ve derin toprakların %72. -Tuzluluk -Sodiklik. Çok sığ toprakların % 56.497 hektardır.6 sı demektir. yükselerek tarımı etkilemektedir. Bu toprakların %76. 366 hektarının orman ve fundalıkların 217. Aynı durum kayalılık içinde söz konusudur. kötü drenajlı alanın ki 28. İl içinde taşlılık çoğunlukla çok dik ve çok sık topraklarda görünmektedir.859 hektarlık bir yüzölçümüne sahiptir.263 hektarlı bir saha kaplamaktadır. ve VII sınıftır. Daha çok alüvyal düzlüklerde görülen ve taban suyun her zaman veya yılın bir bölümünde bitki gelişimine zarar verecek kadar yüksek düzeyde bulunduğu topraklar 115.9 u demektir. Çünkü mevcut koşullara kendini uydurabilmektedir. Sulama yapılmasına rağmen buralarda yüksek taban suyu. Bu derinlikteki toprakların yer aldığı arazilerin % 93.1 i taşlı ve %5.Alüvyal materyalin deniz içinde veya yakınında vuku bulan ve devam eden depolanması 2. Profilde artıkça toprak materyali azalacağından toprakların su ve bitki besinlerini tutmak gücü de azalır. -Taşlılık ve Kayalılık. Samsun ilinde toprak işlemeye ve bitki gelişmesine zarar verecek derecede taşlılık veya kayalılık ihtiva eden topraklar 287. funda ve mera bitkilerinin su besin maddeleri ihtiyacını tam olarak karşılayamadığı için gelişmelerini kısıtlar.5. -Drenaj.

Yukarı arazilerden tuzların yıkanarak düzlüklerin çukur kısımlarında birikmesi 4. de görülmektedir.Düşük kalitede sulama suyunun kullanılması ve yeterli drenajın bulunmamasıdır. Samsun İlinde Tuzluluk Ve Sodiklik Problemi Bulunan Toprakların Etkileme Durumları Özellik Hafif tuzlu Tuzlu Hafif tuzlu-Sodik Tuzlu-Sodik Sodik Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü.2. Tablo E.3. 2005 Alan 324 hektar 675 hektar 3573 hektar 25158 1 25 hektar KAYNAKLAR: -İl Tarım Müdürlüğü 2005 134 .2. Samsun ilinde tuzluluk ve sodiklik problemi bulunan toprakların etkileme durumları Tablo E.

killi balçık ve kil toprakları hakimdir. Yer. serbest kirece sahip olup. Bölgenin batısı Metamorfik taşları ihtiva eden toprak yapısına sahiptir. orta rakımlarda Meşe ağaç türü yüksek rakımlarda ise Kayın. Yer yer humus ihtiva eden bu topraklar kısmen derin. 135 .1. Bölgenin arazisi genel olarak II.1. kestane ve kızılağaç ormanları Güney bakılarda ise Meşe ve Çam türleri bulunmaktadır. Karaçam ağaç türleri ağırlıklı yayılış göstermektedir. Diğer bakılarda ise yöresel şartlara göre karışık ağaç türleri ile kaplı ormanlar mevcuttur. Ormanlar F. Ekosistem Tipleri F.1. Denizden yüksekliği 1200 m. kum. Toprak yapısı olarak orta derin.FAUNA VE HASSAS YÖRELER F. genelde kalker. Bölge ormanları genellikle orta karadeniz bölgesinin iklim özelliklerini gösterir. marn ve beyaz tebeşirlerden ibarettir. Özellikle alçak rakımlı. Zamanın ( Meozoik ) tersiyer devri ve az bir kısmı 1. derin balçık. ortalama yağış ise 29. sist ve kristalin sistlerden mevcuttur. Doğuda Kargı ilçeleri ile sınır teşkil etmektedir. Güney bakısında ve sığ topraklı alanlarda çam türleri bulunmaktadır. Ormanların Ekolojik Yapısı Bölgedeki ormanlar genel olarak yerleşim alanlarına uzak yörelerde yoğunlaşmaktadır. Yüksek kesimlerdeki derin topraklı kuzey bakılarda. zamanın ( Paleozoik ) oluşan devrinde teşekkül etmiştir. tarıma uygundurlar.1. Gümüşhacıköy ve Osmancık. Oluşum zamanı ise üçüncü zamanın paloejen serisi olan eosen katında teşekkül etmiştir. Batıda Suluova. Arazi karışık bir yapıya sahip olup. kalker tabakaları ile kil. Jeolojik yapı olarak anakaya. Ancak eğimin % 20 ve fazla olduğu yerlerde tarım yapılması mümkün değildir.’ye kadar varan sahaların kuzey bakılarında Kayın. Zamanın ( Mozozoik ) tebeşir devre. denize yakın yörelerde (kumsal alüvyon topraklarda) kızılağaç ve dışbudak ağaçları bulunmaktadır. Vejetasyon süresinde ortalama sıcaklık 17 derece. Bölge Kuzeyde Durağan. kalker. Kayın. Bu özellikler itibariyle Kızılırmak vadisine yakın yerlerde rakımın az olduğu mıntıkalarda Kızılçam ağaç türü. Bölge ormanları batı ve doğu Karadeniz iklim bölgelerinin geçiş zonunda bulunmaktadır. Güneyde Merzifon. Taşova.1. III.1. kil sisti ve konglomeralardan ibarettir. Sarıçam. Kuzeyden Karadeniz’e ve Güneyden Amasya ili Taşova ilçesi ile Tokat Erbaa ilçeleri sınırına kadar uzanmaktadır.F .5 mm dir. yeşil renkli greler. Potsolik topraklar ve kestane rengi topraklar ihtiva etmektedir. Bafra ve Kavak. İşletme Müdürlüğü sahası genel olarak kahverengi orman toprakları. FLORA .

Ayvacık. İklim özellikleri. 68476 Ha.1.Samsun Orman İşletme Müdürlüğünün ağaç türleri itibariyle orman dağılımı Ağaç Türü Alan Ağaç Türü Alan Kayın Kestane Gürgen : Meşe Çam Kızılağaç Ardıç 29125 Ha. Devlet ormanı: 126.2.2. Lauretum. Yapraklı Ağaç Karışık İbreli-Yapraklı karışık 4 Ha. 4494 Ha.5 Ha. Özel orman : - Tablo F. Abietum Alpinetumdur. 34874 Ha. Kaynak: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü. Samsun ilinin topoğrafyası. Faguetum. 2005 136 . Castenaum. 1697. Bunlar Palinetum. jeolojik yapısı ve hidrolojik yapısı hakkındaki geniş bilgiler (A) ve (B) bölümlerinde anlatılmıştır.5 Ha. 1180 Ha.1. İlin Orman Envanteri Samsun ilinde birisi Merkez İlçe. 11600 Ha. Terme sırtlarına hakim olan tepeler oldukça kırık ve dik bir yapıya sahiptir. 5042. Söğüt Melez Kavak Dışbudak İbreli Ağaç Kar. 2005 Mülkiyet biçimine göre dağılımı. Ormanların kapladığı alanlar ve bu alanların nitelik ve işletme biçimine göre dağılım şöyledir. Bozuk 30317 Ha.5 Ha. Kaynak: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü. F.203 Ha. türlerine etki etmektedir. Yükselti olarak da en yüksek tepeler bu hatta yer almaktadır. toprak yapısı ve topoğrafik yapı orman yayılışına ve ağaç. Salıpazarı.5 Ha.1. 2032.ye kadar olan bir arazi yapısına sahiptir. Bu etkilesim ormancılıkta belirli zorluklar. 739. 4442 Ha.5 Ha.Topoğrafik hidrolojik yapı olarak Samsun deniz seviyesi 0 m. 827. den başlayarak ortalama 2000m. 100. birisi Bafra ilçesi birisi de Vezirköprü İlçesi’nde olmak üzere üç Orman İşletmesi bulunmaktadır. oluşturur.5 Ha. Samsun Orman İşletme Müdürlüğü bünyesinde Özel Orman-Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Dağılımı Normal KORU BALTALIK 56518 Ha. Tablo F. 936 Ha.

2005 34589 5906 1725 4045 275 11951 22795 34746 37841 Tablo F.Odun Top. Gürgen 2031.0 Kaynak: Bafra Orman İşletme Müdürlüğü. Tablo F. Kızılçam 13856. Meşe 27447.Tablo F.6.3 Ha.5 Ha. Karaçam 7171.4.0 Ha Çam 142.0 13068. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünün 2005 Yılı Üretim Program Ve Gerçekleşmesi Emval Cinsi Birim Program Gerçekleşme Dikili Damga M3 40600 44004 Tomruk M3 11000 10513 Tel Direk M3 Maden Direk M3 1700 715 Sanayi Odunu M3 3160 6608 Kağıtlık Odun M3 2500 1643 Lif Yonga Odunu M3 19170 15635 Sırık M3 66 Endüstriyel Odun Toplamı M3 37530 35180 Yakacak Odun St. Sarıçam 1693. TOPLAM 99609.0 Ha Dy 95.5 Ha Kaynak: Bafra Orman İşletme Müdürlüğü. M3 34200 Yakacak Odun St. 60300 56615 Kaynak: Bafra Orman İşletme Müdürlüğü. Dışbudak 748.5 Ha.Karışık 4514. 2005 Tablo F. Yap. Ağaç Türü Alan Ağaç Türü Alan Kayın 36887. Göknar 5024.5 Ha.5 25369. 2005 Mülkiyet biçimine göre dağılımı .3.0 Baltalık 14047. 2005 137 .0 Ha. Bafra Orman İşletme Müdürlüğü Bünyesinde Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Orman Dağılımı . Normal Bozuk Koru 47125.0 Ha.0 Ha.0 Ha.0 Ha. Özel Orman : 1177.5.Bafra Orman İşletme Müdürlüğünün ağaç türleri itibariyle orman dağılımı . 59400 Kaynak: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü.5 Ha. Devlet Ormanı : 99609.0 Ha. Samsun Orman İşletme Müdürlüğünün 2005 Yılı Üretim Program Ve Gerçekleşmesi Emval Cinsi Birim Program Gerçekleşme Dikili Damga M3 36250 Tomruk M3 6350 Tel direk M3 Maden Direk M3 1450 Sanayi Odunu M3 3670 Kağıtlık Odun M3 150 Yapacak Odun Top M3 11620 Lif Yonga M3 22580 End.

0 8398.0 5979.Gn.5 10044.0 10967.0 7270.5 975.0 10494. Dy B3-Karışık C.Gn.0 Bozuk Orman Alanı ( Ha ) 45444.0 0 17717.0 6775.0 13931.5 2207.5 Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çk-Çs-Kn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çz-Çs-Çk Kn-M-Gn Çs-Çk-Kn M-Gn Çk-Kn-M Gn Çk-Çs-Kn Gn-M 12889.5 1188.5 7618.M.0 9742.5 2807.5 8277.5 9494.5 22691.Çs.M.DİĞER ORMANLAR D1.5 7687.Çs.5 18347.Kn.0 2791.0 10348.5 6402.0 6520.0 6421.0 12183.0 5732.0 7191.0 83651.Çs. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü Dahilindeki Ormanların Ağaç Türlerine.0 0 11364.5 9274.0 1459.8. Çz D2.0 3207.0 BALTALIK Verimli 27571.0 3854. Dy C3-Karışık D.0 6560.0 5925.0 A. B1.Gn.Kn.0 7.0 7680.0 3260.0 45331.0 5711.TOPLAM E1.5 8267.0 0 0 0 0 0 62987.0 5735.5 Koru Orman Serveti ( m3 ) 5692215 276877 328097 471740 534437 389331 1459655 598474 969960 157637 302231 203776 Baltalık Orman Serveti ( m3 ) 803147 6736 42423 69795 9797 38806 8848 47507 16871 380219 182145 Toplam Akçay Çiğdemli VEZİRKÖPRÜ İLÇESİ İŞLETME ŞEFLİKLERİ Gölköy Karaçam Karapınar Kunduz Narlısaray Sarıçiçek Vezirköprü HAVZA İLÇESİ LADİK İLÇESİ Havza Ladik Kaynak: Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü.0 6720. Dy D3-Karışık E.5 35378.5 7962.0 6889.5 8626.5 Koru Orman Alanı ( Ha ) 86739.0 0 9939. 2005 Ağaç Türü 138 .Kn.5 2092. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünün Ağaç Türleri İtibariyle Orman Dağılımı KORU Verimli 16090.0 3675. 2005 Tablo F.0 5191. Çz A2.0 24783.0 329.5 24362. Dy E3-Karışık Kaynak: Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü.0 5132.0 761.5 2688.5 7270.5 11717.0 8706.0 6230.0 9601.0 Verimli (Normal) Koru Ormanı ( Ha ) 62987.0 0 9939.YARI DOĞAL ORM.5 2754.0 27698.5 4491.0 0 0 0 0 0 0 0 0 23752.5 6663.5 6649. Çk.Gn.M.5 10494.M.0 2331.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 17717.Çs. Çz B2.0 2853. Kapladığı Alanlara Ve Bu Alanların Nitelik Ve İşletme Biçimine Göre Dağılımı.0 997.5 0 11458.0 38313.5 15794.0 12645.0 4577.5 0 38935. Çz C2. Dy A3-Karışık B. Çz E2.0 Bozuk Koru Ormanı ( Ha ) 23752.0 3380.Kn.5 Verimli (Normal) Orman Alanı ( Ha ) 97947.0 5802.0 19048.Kn.Tablo.0 7198.0 Baltalık Orman Alanı ( Ha ) 56663.5 6114.0 3182.0 72360.0 7.0 28447.0 1356.Gn.5 7687.0 1070. Çk.0 7191.0 9586.0 6430.0 22644.0 11782.5 0 TOPLAM Verimsiz 7778.0 Verimsiz 3220.5 4221.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 38935.5 1945 1275.0 39599.0 11717.5 20180.0 7198.PLANTASYONLAR C1.F.0 3404.5 2566.5 18585. Çk.M.0 0 48735. İlçelere Göre Orman Alanları Döküm Cetveli Toplam Orman Alanı ( Ha ) 143391.5 0 11364. Çk.5 3073.5 6784.0 3079.DOĞAL ORMANLAR A1-Çs.0 4355.0 0 0 0 0 0 143391.0 2807.5 5767.0 4062.0 0 7778.7. Çk.5 3945.5 0 27571.

Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü Tarafından İşletilmekte Olan Devlet Ormanlarından Hasat Edilip Kullanıma Sunulan Belli Başlı Orman Ürünlerinin Yıllara Göre Miktar Ve Çeşitleri. 2005 Yılı 139 .Tablo F.9. Ürünün Cinsi Miktarı Tomruk 10070 m3 Maden Direk 1781 m3 Tel Direk 413 m3 Sanayi Odunu 1815 m3 2001 Sanayi Odunu ( Ster ) 2942 Ster Kağıtlık Odun 3778 m3 Lif Yonga Odunu 48809 Ster Yakacak Odun 70323 Ster Sırık 115 Ster Tomruk 15915 m3 Maden Direk 3344 m3 Tel Direk Sanayi Odunu 1432 m3 2002 Sanayi Odunu ( Ster ) 3319 Ster Kağıtlık Odun 8218 m3 Lif Yonga Odunu 44803 Ster Yakacak Odun 94883 Ster Sırık Tomruk 8163 m3 Maden Direk 2063 m3 Tel Direk 376 m3 Sanayi Odunu 1537 m3 2003 Sanayi Odunu ( Ster ) 4416 Ster Kağıtlık Odun 3980 m3 Lif Yonga Odunu 38807 Ster Yakacak Odun 94144 Ster Sırık Tomruk 8716 m3 Maden Direk 1346 m3 Tel Direk 330 m3 Sanayi Odunu 1282 m3 Sanayi Odunu ( Ster ) 2943 Ster 2004 Kağıtlık Odun 6068 m3 Kağıtlık Odun ( Ster ) 1718 Ster Lif Yonga Odunu 38956 Ster Yakacak Odun 100845 Ster Sırık Tomruk 9908 m3 Maden Direk 2728 m3 Tel Direk 615 m3 Sanayi Odunu 1363 m3 Sanayi Odunu ( Ster ) 3799 Ster 2005 Kağıtlık Odun 4325 m3 Kağıtlık Odun ( Ster ) 2191 Ster Lif Yonga Odunu 35349 Ster Yakacak Odun 103235 Ster Sırık 186 Ster Kaynak: Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü.

Bu sahalar milyonlarca canlının yuvasıdır. dalları. -Ormanlar bitki örtüsü ve toprak içerisinde büyük miktarda karbon depoladıklarından iklim üzerinde olumlu etki yapar. 140 . Kar ve yağmur biçimindeki yağışı yaprakları. Nesli tükenmekte olan hayvanların üretimi. savunma ve güvenlik vb. Böylece erozyonu kontrol altında tutar. sağlık. Böylece köyden kente göçü azaltır.3. -Yerleşim alanları içerisindeki hava kirliliğini ve gürültüyü önlemesi insan sağlığı bakımından büyük önem taşır. -Ormanlar su buharını yoğunlaştırarak yağmura dönüşmesini sağlar. işsizliği önlemede etkin bir rol oynar. rekreasyon ve peyzaj değeri yüksek yerler.1.1. -Ormanlar eğlenme. gövdesi ve kökleri ile tutarak sellerin ve taşkınların oluşmasını önler. rüzgarın hızını azaltır. İlde 0rman alanlarının iklim. -Ormanlar toprağı kökleri ile tutarak yağışların ve akarsuların toprağı taşımasını önler. sıcağı ve soğuğu dengeler. konularda yararları hakkında yapılmış proje çalışması yoktur. Ormanların azalma sebebi ise yine insan faktörüne bağlı olarak açma ve yerleşmeler gibi orman suçlarıdır. Ayrıca yer altı sularının oluşmasına yardım eder. iş alanı ve geçim kaynağı.Ormanların artma sebepleri köylerdeki nüfusun azalması ve baskının ortadan kalkması ile açıklık alanların orman ağaçları ile kaplanması ve yapılan ağaçlandırma çalışmalarıdır. toprak ve toprak verimliliğinin korunması. Orman Varlığının Yararları -Ormanlar bitkiler ve hayvanlar için doğal bir su şebekesi gibidirler. -Ormanlar orman içinde ve dışında yaşayan insanlara çeşitli iş alanları sağlar. F. korunması ve barınmasında güvenli alanları oluşturur. -Ormanlar ulusal savunma ve güvenlik bakımından stratejik öneme sahiptir. Üzerinde olumlu etkiler yapar. dinlenme gibi rekreasyon amaçlarına hizmet ederken insanların beden ve ruh sağlığı. -Ormanlar yaban hayatını ve av kaynaklarını korur.

dır.F. dır.0 Ha. ve 18. 2005 Köylerde Kadastro çalışması yapılmıştır.Şimdiye kadar 2/B ile orman sınırları dışına çıkarılan alan miktarı ( Ha ) : 4.1. . .0 Ha. dır.dır.0 Ha.Yıl içerisinde yapılacak olan orman kadastro çalışmaları ile ilgili programa alınan köy adedi.416. tescili yapılmış ormanlık alan 27898. .Yıl içerisinde 2/B ile orman sınırı dışına çıkarılan alan miktarı ( Ha ) : 285. Şimdiye kadar 2/B ile orman sınırı dışına çıkarılan alan 5645 Ha. . isimleri ve gerçekleşme miktarı : Türkmen.18.1. dır. maddelerine göre 72 Adet 576.İşletme Müdürlüğümüzde kadastrosu tamamlanmış orman alanı 61046.4.Tescili yapılmış ormanlık alan 18962. 17.2005 yılı içinde 2/B ile orman sınırları dışına çıkarılan alan yoktur. Mevcut Özel Orman alanı 1177. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünce 2005 yılı içerisinde orman kadastro çalışması yapılmak üzere programa alınan köy yoktur. Yıl içerisinde toplam 87 adet tapulu kesim muamelesi yapılmış olup. . bu işlemler sonucu 16l0 m3 yapacak 4322 Ster yakacak odun üretilmiştir.48 ha.izin verilmiştir. İşletme Müdürlüğünde 6831 Sayılı Orman Kanununun 16.0 Ha. Çalışmalar devam etmektedir...21 141 - .57 .17. Yıl içerisinde yapılan tapulu kesim miktarı 9.25 .Mevcut Özel Orman alanı 1177.Şimdiye kadar 2/B ile orman sınırları dışına çıkarılan alan 4894. .121.1 Ha.0 Ha. 2005 yılında 6831 sayılı orman kanununun 16. maddelerine göre 32 adet 149.10.dır.Samsun Orman İşletme Müdürlüğünce 2005 Yılında Orman Kadastro Çalışması Yapılmak Üzere Programa Alınan Köyler İlçe Merkez Salıpazarı Ayvacık Meşelidüz Uğurlu Şenpınar Kapıkaya Ardıç Kavak Çiçekyazı Demirci Karapınar Göçebe Talaşman Ağcakese Köy Akalan Orta Mumlu Kaynak: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü.maddelerine göre 91 Adet izin verilmiş olup verilen izin alanı 607.1 Adet belde programa alınmış olup çalışmalar devam etmektedir.440. Samsun Orman İşletme Müdürlüğü Kadastrosu tamamlanmış.0 Ha..0 Ha.dır.Yıl içerisinde yapılan tapulu kesim miktarı 13. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünce .75 .ve 18.0 Ha. Sofular. Özel ormanlarda %6’lık yapılaşma konusunda yapılmış bir çalışma yoktur.dır.izin verilmiştir. ormanlık alan 15486.Kadastrosu tamamlanmış orman alanı miktarı ( Ha ) : 72. dır.3 Ha. dır.17. .2 Ha. Orman Kadastro ve Mülkiyet Konuları Tablo F. Özel ormanlarda %6’lık yapılaşma konusunda yapılmış bir çalışma yoktur.dır.7 Ha.İşletme Müdürlüğümüzce 6831 Sayılı Orman Kanununun 16. .Tescili yapılmış ve tahsise alınan orman alanı miktarı ( Ha ) : 25. Beyören.. Orman alanı 113904. Bahçesaray.

09 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü.73 Ha F.00 1225. Madde Çalışması 8 1 142 .26 1377.1.6831 sayılı Orman Kanununun 16.. 2005 3 5 16 48 26 223 4 2 1 1 3 2 26 38 5 1 12 38 4 3 1 2 Tespit Yapılan Köy Sayısı 7 5/b Çalışmaları 45 14.12. maddelerine göre ormanlık sahalardan verilen izin adedi miktarı ve alanları ( Ha ) : 48 Adet .60 1377.Kadastro Geçmemiş Köylerde Tespit Çalışmaları: İlçe Merkez Alaçam Ayvacık Bafra Tekkeköy Çarşamba Terme Kavak Salıpazarı Havza Ladik Vezirköprü 19 Mayıs Toplam 27 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü.27 188. 2005 Tablo F.Yıl içerisinde yapılan tapulu kesim miktarı ( Ha ) : 16.50 272.82 7546.2005 Yılı Mera Islah Çalışmaları İlçe Bafra Bafra Terme Terme Terme Tekkeköy Havza Havza Toplam Köy / Belde Koşu Emenli Taşpınar Ortasöğütlü Ahmetbey Aşağıçinik Kemaliye Şeyhali Alanı ( da ) 895. Çayır ve Meralar Tablo F. 17 ve 18.82 1114. Yapılaşma yok .Mevcut özel orman alanları miktarı ve özel ormanlardaki % 6’lık yapılaşma ( Ha ) : Özel orman 11 Ha.94 . 66.2.82 1094.11.

Topoğrafyanın düz ve düze yakın olmasının verdiği avantajla ve taban suyunun da yüzeye yakın olması itibariyle her mevsim yeşilliğini koruyan. bakımı.42 Mera alanlarının kullanımı. Topoğrafyanın % 20’den fazla eğim gösterdiği iç kesimlere doğru gidildikçe meraların ot verimi. 2005 Tahsis Yapılan Köy Sayısı Mera Yönetim Birliği Kurulan Köy Sayısı Alanı (da) 4964. Samsun ilinin meraları genelde çok parçalılık arz etmektedir. erozyon ve kontrolsüz otlatma nedeniyle hızla azalmaktadır. Genelde dağınık haldeki bu meralar. Böylece çayır. Ve IV. bitki sıklığı bakımından arazinin tamamına yakın bölümünün mera yem bitkileriyle örtülü olduğu bir durum göstermektedir. 50’ye yakın parsele bölünerek numaralandığı yerlere rastlandığı gibi. Türkiye’de olduğu gibi Samsun ilinde de çayır ve mera alanlarında uzun yıllardır tahribat yaşanmıştır. Bunlara ek olarak tarla alanı olarak kullanılan. 80-100 m2’lik taşınmazların mera olarak tescil edildiği yerler de mevcuttur. Oran itibariyle. Kadastro sırasında tek bir bütün halindeki mera arazilerinin tek parsel numarasıyla tescil edilmek yerine .18 7594. genel olarak toplu haldedir. Ancak son yıllarda Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın çayır ve mera konusuna verdiği özel bir önemle meraların tespiti ve sınırlarının çizilmesi çalışmalarının hızla bitirilmesi. başlanan ıslah çalışmalarının arttırılması hedeflenmektedir. Samsun ili meraları genelde orta sınıf mera olup. yaylak ve kışlak alanlarında ıslah çalışmaları başlatılarak ot veriminin ve kalitesinin artırılması sağlanacaktır. III. mera. tespiti ve sınırlarının belirlenmesine ilişkin 1998 yılında çıkan 4342 Sayılı Mera Kanunu ile hedeflenen ana amaç.13. sınıf tarım arazisine sahiptir. Tahdit Ve Tahsis Çalışmaları Mera Yönetim Birlikleri İlçe Kavak Ladik Vezirköprü Tespit Yapılan Köy Sayısı 38 16 48 Kaynak: İl Tarım Müdürlüğü. zayıf karakterli meralardır. seyrekleşme ve üst toprağın aşınarak ana kaya tabakasının yer yer ortaya çıktığı. ancak eğim ve toprak niteliği gibi özellikleri bakımından mera toprağı özelliği gösteren alanların da meraya terk edilmesi gerekmektedir. hem mera miktarını artırmak hem de yapılacak ıslah çalışmaları ile Avrupa düzeyinde verim ve kaliteyi yakalamaktır. Meraların çoğunluğunun üst örtüsü çalılık ve ağaçlıkla kaplıdır.30 6196. 143 . Ülkemizde tarla arazisi olarak kullanılmayan üzerinde kısmen bitki örtüsü bulunan alanlar genelde mera alanı olarak kabul edilmektedir.Mera Tespit. zayıf karakterli meralar büyük yer kaplamaktadır.Sahil kesiminde yer alan ilçelerdeki mevcut meralar.Tablo F. Topoğrafik yapının elverişsizliği neticesi bu meralar çevrelerinde mevcut orman örtüsünün istilasına maruz kalarak yıllar itibariyle otlanabilir alan kaybına uğramaktadırlar.

İskandinavya.Flora Listesi: BİLİMSEL İSMİ Divisio: Spermatophyta Familya: Pinacea Pinus nigra ssp. Subdivisio: Angiospermae Sınıf: Dicotyledones TÜRKÇE İSMİ Tohumlu Bitkiler Çamgiller Kara çam Kapalı Tohumlular Çift Çenekliler ENDEMİZM BERN SÖZLEŞMESİ - - 144 . Doğu Avrupa.1.4. Kafkasya.4.14. Diğer Alanlar (Stepler vb.) İlde bu tür alanlar yoktur F. Sulak Alanlar Bu başlıkla ilgili ayrıntılı bilgiler F. Kamçatka ve Aleutin adalarını içine alan çok geniş bir bölgedir.2. bölümünde verilmektedir. Türler ve Populasyonları Karadeniz Bölgesi Euro-Siberian Bölgesi içerisinde yer almaktadır. Bu bölge başlıca şu bölümlere ayrılır: Atlantik – Avrupa alanı Kuzey Avrupa alanı Orta Avrupa alanı Kafkas alanı Kolşik ve euksin alanı Avrupa’nın yüksek dağ ve Alpin alanları Sibirya alanı Tablo F. Euro-Siberian Bölgesi: İzlanda’dan Kamçatka’ya kadar uzanan ve subarktik bölgenin güneyinde yer alan bir floristik bölgedir.3.2.2.2. Batı ve Orta Avrupa.F. Batı ve Kuzeydoğu Sibirya. Kuzey Anadolu.1. Habitat ve Toplulukları İlimizde bu konuda bir çalışma yapılmamıştır. F. Flora F. Fakat bunun yanında iklim ve yer şartlarının hazırladığı durumlar uygun olarak veya insan etkisi altında oluşmuş başka formasyonlarda mevcuttur.bu floristik bölgenin hakim vejetasyonu ormanlardır. F.1.

triumfetti Cichorium pumilum Antemis cretica A.vulcanica Familya: Papaveraceae Papaver rhoeas Familya: Brassicaceae (Cruciferae) Capsella bursa-pastaris Sinapis arvensis Familya: Polygonaceae Rumex scutatus R.reptans Rosa canina L. Sanguisorba minor Rubus idaeus Familya: Compositae (Asteraceae) Centaurea virgata C.tomentosum Vicia peregrina Trigonella crasipes Melilotus alba Familya: Rosaceae Rosa pulverulenta Potentilla recta P.crispus Familya: Geraniaceae Erodium acaule Geranium dissectum Familya: Fabaceae (Leguminosea) Medicago lupilina Trifolium caampestre T.Familya: Fagaceae Quercus cerris Q.chia Teucrium chamaedrys Sonchus oleraceus Taraxacum megalorhizan Circium ciliatum Familya: Boraginaceae Myosotis arvensis Türk Meşesi Kasnak Meşesi Gelincikgiller Gelincik Hardalgiller Çoban Çantası Acırga Çobandeğneğigiller Kuzukulağı Kuzu kulağı Turnagagasıgiller İğnelik Turnagagası Baklagiller Yabani Yonca Üçgül Üçgül Fiğ Çayırtırfılı Kokulu yonca Gülgiller Beşparmak otu Acı ayıt Kuşburnu Amel otu Böğürtlen Papatyagiller Peygamber çiçeği Peygamber çiçeği Ak kanak Papatya Papatya Beyaz papatya Eşek marulu Gelin göbeği Kuşkonmaz Hodangiller Unutma neni - - - - - - - - - - - - 145 .coelopoda A.

multifade V.falcatum Turgenia kutifolia Familya: Campanulaceae Campanula stricta Familya: Convolvulaceae Convulus holosericeus Familya: Urticaceae Urtica dioica Familya: Dipsacaceae Scabiosa micrantha S.multifade Verbascum asperuloides Familya: Caryophyllaceae Cerastium dichotomum Dianthus orientalis Minuartia juniperina Silene vulgaris Familya: Labiatae Teucrium polium Thymus hirsutus Salvia virgata S. aleppica E. rotata Familya: Euphorbiaceae Euphorbia helioscopia E.nemorasa Familya: Umbelliferae Torilis lepthopylla Eryngium creticum E.Myosotis refrecta Onosma heterophyllum Anchusa leptophylla Heliotropium lasiocarpium Cynoglossum creticum Familya: Scrophulariaceae Linaria corifolia Scrophularia trichopoda Veronica orientalis V.stricta Unutma beni Emzik otu Sığır dili Siğil otu Köpek dili - - Nevruz otu Mine çiçeği Mine çiçeği Mine çiçeği Yalangı otu - - Yabani karanfil Gıvışkan otu - - Acı yavşan Yılancık Kara ot Şemsiyegiller Devedikeni Devedikeni Pıtrak - - sarmaşıkgiller Yabani sarmaşık Isırangiller Isırgan otu - - - - Uyuzotu Uyuzotu Sütleğengiller Sütleğen Sütleğen Sütleğen - - 146 .

Habitat ve Toplulukları Karadeniz. Tabanda oksijensiz bir ortam oluşturan H2S nedeniyle tüm balıkçılık faaliyetleri 100 m’ lik katman dahilinde gerçekleştirilmektedir. TÜBİTAK için hazırlanan "Türkiye Faunası Veri Tabanı Projesi"nde Karadeniz dahil tüm denizlerimizde şimdiye kadar 147 . sylvestris Familya: Violaceae Viola pervula Sınıf: Monocotyledons Ebegümecigiller Ebegümeci Ebegümeci - - Yabani menekşe Tek çenekliler - - Familya: Graminae (Poaceae) Buğdaygiller Bromus tectorum B. dünyanın en verimli denizlerinden biri olmakla birlikte antropojenik ötröfikasyon.tomentellus Agropyron repens sinonim: Elymus ayrık otu repens Alopecurustextilis myasoroides Tilki kuyruğu var.3. 2005 - - F.1.Familya: Malvaceae Alcea aptenocarpa Malva negleta M. yeni türlerin bulunmasıyla bu sayıda artış olabilir. 3. Fauna F. 155Ti denizde ve 34'ü Karadeniz'i besleyen büyük nehir ağızlarında olmak üzere Karadeniz'de toplam 189 türün yaşadığını rapor etmiştir.tansus Festuca ovina Stipa lagascae S. Bunun en önemli nedeni ise kıyılarımızda bulunan balık türlerinin ekonomik değerinin fazla olmayışı ve konu üzerinde yeterli çalışmaların yapılmamış olmasıdır. Buna mukabil. Türkiye denizlerinde yaşayan balık türleri hakkında günümüzde kesin bir sayı mevcut değildir.barbata Phleum exonatum Agropyrum intermedium Cynodon dactylon Domuz ayrığı Poa pratensis Lolium temulentum Erez Hordeum murinum Pisipisi otu Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü. son yıllardaki aşırı avcılık ve kirlilikten dolayı bazı balık türlerinde azalmalar olmuştur. balıkçılık faaliyetleri ve kıyıların tahrip edilmesi nedeniyle bu verimlilikte önemli boyutlarda düşüşler görülmüştür. Bununla beraber. Slastenenko (1955-1956).

çeşitli pelajik ve dip omurgasız ve balık türlerine ait yumurta ve larvalarla birlikte bulunmaktadır.bulunmuş olan bütün balık türleri hakkında detaylı bilgi verilmiştir (Türkiye Omurgalılar Tür Listesi. Karadeniz in ortalarındaki derin havza pelajik besin zincirinde zooplanktonlar arasında en önemli yeri kopepotlar almaktadır. ancak bazı türlerin biyo kütle değerlerinde yıl boyunca önemli değişiklik olmamaktadır. Kültür canlılarına saldırılar hakkında herhangi bir rapor olmamasına rağmen yunuslar. Yaz mevsiminde kıyısal planktonik türler. yaz aylarında termoklin altında bulunan bölgeye çekilmektedir. denizin kuzeybatıda yer aldığı sığ kesimlerde ve güneydoğudaki anti siklonik alanda bulunmaktadır. Fitoplanktonik organizmaların bir kütlesi ve miktarı 104 ila 107 hücre/l arasında değişmekle birlikte. Karadeniz planktonik alg florası diatomlardan ve kıyı kesimlerde bulunan bazı türlerden oluşmuştur. conbove deniz anaları potansiyel yırtıcı hayvanlar olarak kabul edilirler. Rhizostoma Pumo türünü yoğun olarak kıyı kesimlerimde özellikle güneydoğu kıyılarında gözlenmesine rağmen diğer türler Karadeniz boyunca yayılım göstermektedir.2 gr/m2/gün ‘ e kadar düşmektedir. yumuşakçalar hydroids ve küçük seaweeds en çok rastlanan bulut oluştura ( foulink ) organizmalardır. Su yüzeyinden 100 metre derinliğe kadar olan kesimde bulunan çoğu türün ortalama sayısı. yengeçler. deniz kuşları. Özellikle midye spratları kafes ağlar için problem oluştura bilir. 1996). mayıs ve ağustos ayları arasında azami değerine ulaşmakta. Chaetoknathlar. Karadeniz de genel olarak 4 jelatinimsi hayvan türü bulunmaktadır: İki adet scyphozoan ( aurelia aurita ve Rhizostoma Pumo) ve iki adet ctnophore (plurobrachia pileus ve mnemiopsis lidyi).1-0. Midyeler ve deniz skuirtleri. köpekbalıkları.6'da verilmektedir. orta-ölçekli su dolaşımı nedeniyle oluşan dikey türbülans ile bağlantılıdır. rapana. Soğuk ortamlarda yaşayan zooplanktonik organizmalar ise 50-170 m arasında bulunmakta ve dağılımı mevsimsel değişiklik göstermektedir. Yaz aylarında kladoseranlar. 19 Mayıs Üniversitesi Sinop Su Ürünleri Fakültesi Temel Bilimleri Bölümü tarafından Sinop yarımadasında bugüne kadar yapılan çalışmalarda rastlanan balık türleri Tablo 2. besin değeri yüksek nehir sularının deşarj yaptığı ve yüzey karışımın en aktif olduğu Kuzeybatı eğimi ve kıyı kesimleridir. ilkbahar aylarında 2-3 gr/m3 ve sonbahar aylarında 10-20 miligr/m3 olarak belirlenmiştir. Kuzeybatı eğiminde özellikle bahar aylarında fitaplankton miktarında artış olmakta ve bu süre yaz aylarına kadar uzaya bilmektedir. en üstte bulunan 50 m’ lik bir tabakada yer almaktadır. ctenophorlar ve deniz anaları da önemli pelajik fauna üyeleridir. Bu kısımlar genel olarak kıyıya yakın kesimlerde doğu ve batı siklonik akıntıların arasında kalan bölgede. Zooplankton biyo kütlelerinin %80-85’ lik kısmı. kıyı kesimde toplam zooplanktonik kütle içinde %50-70’ lik bir orana sahiptir. En verimli kısımlar. Kış aylarında sadece oksijenli bölgelerde gözlenen bu türler. Bu akıntıların ortasında ise verimlilik 0. Doğu ve batı siklonik eddy akıntılarının arasındaki bölgede de verimlilik nispeten fazladır. Zooplankton yaşamı. 148 .

İki Yaşamlılar ve Sürüngenler Listesi LATİNCE İSMİ Filum: Cordata Grup II: Craniata Subfilum: Gnathostomata Üstsınıf: Tetrapoda Sınıf: Amphibia Altsınıf 1:Anuromorpho Takım : Anura Alttakım:Procoela Familya: Bufonidae Bufo viridis Bufo bufo Familya: Hylidae Hyla arborea Alttakım:Diplaciocoela Familya: Ranidae Rana ridibunda Altsınıf 2: Urodelomorpha Takım: Urodela Alttakım: Salamondroidae Familya: Salamandridae Triturus vittatus Triturus cristatus Filum: Cordata Grup II: Craniata Subfilum: Gnathostomata Çeneliler Kuyruksuz kurbağalar Çeneliler Dört üyeliler İki yaşamlılar TÜRKÇE İSMİ BERN SÖZLEŞMESİ Gece kurbağası Siğilli kurbağa II III Ağaç kurbağası II Gerçek su kurbağaları Ova kurbağası III Şeritli semender Pürtüklü semender III II 149 .15. Memeliler ve Böcekler olmak üzere dört başlık altında incelenmiştir.2. Kuşlar.F. Tablo F. Türler ve Populasyonları Karasal Türler ve Popülasyonları: Yapılan çalışmalarda bölgedeki fauna türleri Sürüngenler.3.

Üstsınıf: Tetrapoda Sınıf: Reptilia Takım 1: Testudinata Familya: Testudinidae Testudo graeca Takım 2: Squamata Alttakım 1: Lacertilia Familya 1: Gekkonidae Hemidactylus turcicus Familya 2: Lacertidae Lacerta viridis L. muralis Familya 3: Scincidae Ablebharus kitaibelii Familya 4: Amphisbaenidae Blanus strauchi Familya 5: Anguidae Ophisaurus apodus Anguis fragilis Alttakım 2: Ophidia Familya 1: Typhlopidae Typhlops vermicularis Familya 3: Colubride Coluber caspius Eirenis modestus Elaphe quauorlineata Telescopus fallax Coronella austriaca Elaphe situla Natrix natrix Familya:Viperidae Vipera ammodytes Dört üyeliler Sürüngenler Kaplumbağalar Tosbağagiller Adi tosbağa II Kertenkeleler Ev kelerleri Geniş parmaklı keler Gerçek kertenkeleler Yeşil kertenkele Kaya kertenkelesi Parlak kertenkeleler İnce belli kertenkele Kör kertenkeleler Kör kertenkele Yılan kertenkeleleri Oluklu kertenkele Yılanımsı kertenkele Yılanlar III II III III II III II III Kör yılan III Hazer yılanı Uysal yılan Sarı yılan Kedi gözlü yılan Güney yılanı Ev yılanı Küpeli yılan Engerek yılanları Boynuzlu engerek III III II II II II III III Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü. 2005 150 .saxicola L.

A.4 ** ** Kukumav II A.Kuşlar Listesi: LATİNCE İSMİ Filum: Chordata Grup II: Craniata Subfilum: Gnathostomata Çeneliler Üstsınıf: Tetrapoda Sınıf: Aves Takım 1: Ciconiformes Ciconia nigra TakımI: Falconiformes Familya1: Accipitridae Accipiter nisus Buteo buteo B.P.4 A.M. ve A-Y.M.vulpinus Familya 2: Falconidae Falco peregrinus F.4 * * Kaya güvercini Tahtalı III - A.2 ** Dört üyeliler Kuşlar TÜRKÇE İSMİ BERN SÖZLEŞMESİ KIRMIZI LİSTE O.16.b. Atmaca Şahin Bozkır şahini II II II A.3 ** 151 .2 A.naumanni Takım 3: Galliformes Familya: Phasianidae Coturnix coturnix Perdix perdix Takım 4: Columbiformes Familya: Columbidae Columba livia Columba palambus Takım 5: Strigiformes Familya: Strigidae Athene noctua Kara leylek II A.3 A.3 ** ** ** Bıldırcın Keklik III III A.4 A.3 ** ** ** Gökdoğan Delice doğan Küçük kerkenez II II II A.subbuteo F.3 A.B.Tablo F.G.H.

4 - - Ak kuyruksallayan II A.3 ** 152 .4 ** Tarla kuşu Tepeli toygar III III - ** ** Kızıl gerdan Taşkuşu Çayır taşkuşu Kara kızılkuyruk Karatavuk II II II II III - ** ** ** ** * Ev kırlangıcı Kır kırlangıcı II II A.3 A.3 - ** ** ** ** Büyük baştankara Mavi baştankara III III A.2 ** Arı kuşu II A.4 ** Karabaşlı ötleğen Maskeli ötleğen Çalıkuşu Sürmeli çalıkuşu II II II II A.4 ** ** Yalıçapkını II A.4 A.1.ignicapillus Familya 6: Paridae Parus major Parus caeruleus Familya 7: Troglodytidae Troglodytes troglodytes Familya 8: Laniidae Ebabil Akkarınlı sağan III II A.Takım 6: Apodiformes Familya: Apodidae Apus apus A.melba Takım 7: Coraciformes Familya: Alcenidae Alcedo atthis Familya: Meropidae Merops apiaster Takım 8: Passeriformes Familya 1: Alauidae Alauda arvensis Galerida cristata Familya 2: Turdidae Erithacus rubecula Saxicola torquata Saxicola rubetra Phoenicurus ochruros Turdus merula Familya 3: Hirundinidae Delichon urbica Hirundo rustica Familya 4: Motacillidae Motacilla alba Familya 5: Sylviidae Sylvia atricapilla Sylvia melanocephala Regulus regulus R.3 A.4 ** ** Çıtkuşu II A.

ananeus Crocidura leucodon Dört üyeliler Memeliler Böcek yiyen ilkel memeliler Kirpi Cüce fare Orman sivri faresi Sivri burunlu tarla faresi III III III III TÜRKÇE İSMİ BERN SÖZLEŞMESİ O.4 ** ** ** Tablo F.P.A.G. 153 .minor Kızıl sırtlı örümcekkuşu Karaalınlı örümcek kuşu II II - ** ** Familya 9: Corvidae Garrulus glandarius Corvus frugileus Corvus corone cornix Familya 10: Sturnidae Sturnus vulgaris Familya 11: Passeridae Passer domesticus Familya 12: Emberizidae Miliaria calandra Emberiza cirlus Emberiza hortulana Alakarga Ekin kargası Leş kargası - - *** *** *** Sığırcık - - ** Serçe - - ** Tarla kirazkuşu Bahçe kirazkuşu Kirazkuşu III II III - ** ** ** Familya 14: Fringillidae Fringilla coeleps İspinoz Carduelis carduelis Saka C.M.chloris Florya Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.Lanius collurio L. 2005 III II II A.H.17. Memeliler Listesi LATİNCE İSMİ Filum: Chordata Grup II: Craniata Subfilum: Gnathostomata Çeneliler Üstsınıf: Tetrapoda Sınıf: Mammalia Takım: Insectivora Familya 1: Erinaceidae Erinaceus europaeus Familya 2: Soricidae Sorex minutus S.M.B. ve A-Y.

nathusii Takım: Lagomorpha Familya: Leporidae Lepus europaeus Takım: Rodentia Familya 1: Cricetidae Cricetulus migratorius M.Familya 3 :Talpidae Talpa europaea Takım: Chiroptera Familya: Rhinolophidae Rhinolopus hipposideros Familya: Vespertilionidae Pipistrellus pipistrellus P.mystacinus Familya 3: Gliridae Dryomys nitedula Glis glis Muscardinus avellanarius Takım: Carnivora Familya: Canidae Canis lupus C. nivalis Familya 2: Muridae Rattus rattus Mus musculus Apodemus sylvaticus A. 2005 - * 154 .aureus Vulpes vulpes Familya: Mustelidae Mustela nivalis Takım: Artiodactyla Familya: Suidae Adi köstebek III Küçük nal burunlu yarasa Cüce yarasa Pürtüklü derili yarasa II II Adi tavşan III - Cüce avurtlak Kar faresi Ev sıçanı Ev faresi Büyük dişli orman faresi Kayalık faresi Orman faresi Yediuyur Fındık faresi III III III III - Kurt Evcil köpek Çakal Kızıl tilki Gelincik II III *** * ** Alttür: Sus scrofa scrofa Yabani domuz Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.familiaris C.

A.3: Yurdumuzda bulunan tehlike altındaki kuş türleri ( birey sayıları 500 çifte ulaşan ancak bazı bölgelerde çok nadir olarak görülen türler). Yanlarında (***) bulunan türler her vakit avlanabilen türlerdir. Bern sözleşmesi ile koruma altına alınan türler: Bern sözleşmesine göre fauna türleri iki bölüm altında koruma altına alınmışlardır.4: Birey sayıları fazla olmakla birlikte bazı bölgelerde azalmış türler. b) Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip etmek. Yukarıdaki sınıflandırmaya göre yanlarında (*) bulunan türler belli zamanlarda avlanılmasına izin verilen türlerdir. Kiziroğlu (1993)’na göre Kırmızı Listeye giren türlerin risk sınıfları: A. tükenme tehlikesi altında olan ilerde tükenmeye aday türler A. Bunlara ilaveten Aves ve Mammalia sınıfları için Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Av –Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü 2002-2003 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı ile yurdumuzda koruma altına alınan türler ve yine Aves sınıfı için Kiziroğlu (1993) Risk Sınıfları belirtilmiştir. d) Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu yumurtaları alıkoymak. B. Yanlarında (**) bulunan türler Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Av –Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü 2002-2003 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı ile yurdumuzda koruma altına alınmışlardır. B. geliştirme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek.2: Yurdumuzda önemli ölçüde tehlike altında bulunan türler (birey sayıları 25-60 çift arasında olan ve bazı bölgelerde oldukça azalmış türler).1: Anadolu’da kışlayan ancak üremeyen türler.1: Nesli tükenmiş. Kapalı av mevsimleri ve diğer ulusal esasları. Türlerin bilimsel isimleri. 155 . Bunlar: II. Reptiller (Sürüngenler). A. Aves(Kuşlar) ve Mammalia (Memeliler) şeklinde oluşturulmuştur.Kesin olarak koruma altına alınan fauna türleri a) Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma. c) Yabani faunayı bu sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde özellikle üreme. III-Korunan fauna türleri a) Yabani faunayı yeterli populasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla uygun durumlarda geçici veya bölgesel yasaklama. Türkçe isimleri ve Bern Sözleşmesi’ne göre bulundukları tehdit sınıfları verilmiştir. ilkelden gelişmişe doğru. e) Fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır.2: Transit geçen ve kışlayan ancak risk derecesi düşük türler. Amphibialar (İkiyaşamlılar).Fauna. kasıtlı öldürme şekilleri.

Bu durum bölgeye has olmayıp ülkemizde bulunan yerli ve göçmen pek çok tür için söz konusudur.pencernud. 1758) Hippocampus hippocampus (L1NNAEUS. 1833) Husohuso (LINNAEUS.18.1758) Pomalomus saltator (LINNAEUS. 1 758) Umbrina cırrosa (LINNAEUS.1758) Raja davata (LINNAEUS 1758) Dasyatis pastinaca (LINNAEUS. Balıklar Listesi Tür Squalus acanthias (LINNAEUS.1758) Acipencer stellatus (PALLAS.B.1828) Acipencer sturio (LINNAEUS. 1758) Dicentrarchus labrax (LtNNAEUS.1866) Aphanius fasciatus (CUVIER ET VALENCIENNES. yumurtalarına zarar verilmesi gibi etkiler söz konusu olmayacaktır. 1758} Merfangius meriangus eııxinus (NORDMANN. 1758) Mullus barbatus pontiçus (ESS1POV. 1758) Trachurus meditenvneus (STEINDACHNER. 1758) Familya Sgualidae Rajidae Dasyatidae Acipenseridae Acipenseridae Acipenseridae Acipenseridae Acipenseridae Clupeıdae Clupeidae Clupeidae Engraulidae Salmoniidae Anguillidae Selonidae Cyprinidontidae Syngnathidae Syngnathidae Gasterosteidae Gadidae Gadidae Serranidae Serranidae Pomatomidae Carangidae Carangidae Sciaenidae Sciaenidae Mullidae Muİlidae 156 .1758) Gasterosteus acuelatus (LINNAEUS.1826) Sprattus sprattus sprattus (LINNAEUS. 1934) Sprattus sprattus phaiencus (RISSO.1927) Mullus surmeletus (LINNAEUS. 1758) Beione belone (GUNTHER. 1 8 1 1 } Anguiila anguiila (LINNAEUS. kasıtlı olarak öldürülmesi veya alıkonması. 1758) Serranus scriba (LINNAEUS. 1758) Salmotrutîa labrax (PALLAS.3: Yurdumuzdan transit geçen veya kış ziyaretçisi olan ve tükenme tehlikesi altında olan türler. Aquatik Türler ve Popülasyonları: Balıklar: Tablo F. Söz konusu faaliyetle bu türler üzerine zararlı herhangi bir etki bulunmamaktadır. 1766) Trachunjs trachums (LINNAEUS.1840) Gaidropsarus mediteıraneus (LINNAEUS.Ventos(LOVETZKY. Ayrıca Kiziroğlu (1993) Kırmızı Listeye göre yapılan sınıflandırmada bölgede potansiyel olarak sadece tehlike arz eden Falco peregrinus mevcuttur. 1 7 7 1 ) 4c. 1 8 2 1 } Syngnathus acus (LINNAEUS.1868) Scinon. 1758) Acipencer guldenstaedtt (BRANDT. 1758) Engraulis encrasicholus pontiçus (LINNAEUS.ı tımbrn (LINNAP (S. 1758) Alosa caspia bulgarica (DRESNSKY. Yukarıda fauna listesinde yer alan ve Bern Sözleşmesi ile koruma altına alınan türler ve diğer yaban hayatı türleri üzerine faaliyetle beraber hiçbir ticari kaygı güdülmeyeceğinden bu türlerin avlanması.

1793) GOÖ/İ/S n/ger {LINNAEUS. Sahipli Hayvanlar İlde bu konuda çalışma yapılmamıştır. 1758) Spicara smaris (LINNAEUS. Veteriner Hekimleri Odasından ve Samsun Hayvanları Koruma ve Yaşatma Derneğinden birer temsilci ile Büyükşehir Belediyesi ve Tekkeköy Belediyesi Veteriner İşleri Müdürlerinin. 1758) Gobius cobitis (PALLAS.1758) Mugil soui Uza aurata (RISSO.2. F. 1 758) Sarda sarda (BLOCH.1. 181 1) Blennius oceltaris (LİNNAEUS. Evcil Hayvanlar F.3. Hayvan Yaşama Hakları F.Dipiodus annularis (LINNAEUS.1829) Trachinus draco (LINNAEUS. 2005 Sparidae Sparidae Centracanthidae Centracanthidae Pomacentridae Labridae Labridae Trachinidae Trachinidae Uranoscopidae Scomberomoridae Gobiidae Gobiidae Gobiidae Biennidae Callionymidae Mugilidae Mugilidae Mugilîdae Atherinidae Atherinidae Scorpaenidae Triglidae Bothidae Pleuronectidae Soleidae F. 157 .1. Sahipsiz Hayvanlar Samsun Valiliği İl Hayvanları Koruma Kurulu Büyükşehir Belediye Başkanlığının Kirazlık Mevkiinde daha önce kurmuş olduğu Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezinin (Barınak) barınak kriterlerine uygunluğu açısından değerlendirilmesine karar vermiştir. Söz konusu değerlendirmeyi yapmak üzere İl Çevre ve Orman Müdürlüğü Doğa Koruma ve Milli Parklar Şubesinden. 1 7 5 8 ) Psetta maxima maeoticc! (PALLAS.1810) Atherina boyeri (RİSSO.1758) Callionymus festivus (VALENCIENNES.1.3.3. 1 8 1 1) So/ea vu/gans(QUENSEL.3. !810) Atherina hepsetus (LINNAEUS. Ondokuzmayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesinden.1806) Kaynak: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü.3.1788) Trachinus araneus (CUVIER.1758) Chromis chromis (LINNAEUS.3. 1758) Scorpaena scrofa (LINNAEUS. Tarım İl Müdürlüğü Hayvan Sağlığı Şubesinden . 1758) Diplodus sargus (LINNAEUS. 1758) Labrus bimaculatus (LINNAEUS.1.3. 1 8 1 1 ) Platichthys flesus luscus (PALLAS. 1758) Spicara maena (LINNAEUS. 1758) Uranoscopus scaber (L! N NAEU S . 1837) Mug//cep/7a/us(L!NNAEUS. 1758) Trigialucema (LINNAEUS.3. katılımıyla bir teknik heyet oluşturulmuştur. 1758} Symphodus cinereus (BONNATERRE. 1 8 1 1) Mesogobius batrachocephalus (PALLAS.

ulaşımı kolay. kolay temizlenebilen ve dezenfekte edilebilen malzemeden yapılmalı. kanalizasyon veya fosseptiğe bağlı ızgaralı veya sifonlu yer süzgeci yeni oluşturulacak yerde de bulunmalıdır. Mevcut bölümde bulunan karantina odası. hasta bakım odası. Mevcut tesisin yerinin konut yerleşimi alanı dışında. Tesisin civarında bulunan işletmelerden şikayetlerin gelmesi ihtimaline karşı gerekli tedbirler alınmalıdır. bu sistem yeterli eğime sahip olmalı. yangın. depo ve tuvalet yeni oluşturulacak yerde de inşa edilmelidir. Kapalı ve açık barınağın zemini ve duvarları tavana kadar su geçirmeyen. su. hayvan müşahede odası ve hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı mutfak bölümü gibi bölümlerin yeni oluşturulacak kısımda da yapılmalıdır. 158 . yol. yaş ve mümkün olması halinde ırk guruplarına göre bölümlemenin mevcut ve yeni oluşturulacak yerde de yapılmalıdır. gürültü ve hava şartları açısından uygun. muayene odası. Tesisin hakim kuzey rüzgarlarının etkisinde kalmaması için deniz tarafındaki ihata duvarının yükseltilmesi ve deniz tarafına ağaçlandırma yapılarak rüzgarın hayvanlara zarar vermeyecek hale getirilmesi hayvanlar açısından uygun olacaktır. Tesisin deniz kenarında olmakla birlikte deniz kirliliğine karşı uygun deşarj sistemine sahip olduğu ve alıcı ortama herhangi bir atık vermediği görülmüştür. elektrik ve haberleşme imkanlarına sahip olduğu görülmüştür. Mevcut ve yeni oluşturulacak yerde yemlik ve suluklar ile kafesler temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir malzemeden yapılmış olmalıdır. duş. cinsiyet. temizlik sularının uzaklaştırılabilmesi için toplama kanal sistemi düzenlenmeli. bulunacak bu yerde söz konusu tesisin yapılması uygun olacaktır. Hayvanların bulunduğu bölümden ayrı bir birim olarak veteriner hekim odası. Her hayvan için en az 3m² kapalı ve en az 3 m² açık bölme olacak ve bir alanda 10 hayvandan fazla hayvan kalmayacak şekilde. ameliyat odası. yavru odası. sel. Samsun’daki başı boş ve bakıma muhtaç sahipsiz hayvan varlığı dikkate alındığında Samsun Büyükşehir Belediyesinin Kirazlık Mevkiinde yapmış olduğu 150 başlık olan Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezinin (Barınak) mevcut bina ve kafes alanının yetersiz olacağı ihtimaline karşı mevcut kullanım alanının doğusunda veya batısında bulunan boş alanların da ilave edilmesi veya ileriye dönük olarak daha ideal büyüklükte ve barınak kriterlerine uygun bir yer arayışı içerisinde olunması. cüsse. işçi odası.Büyükşehir Belediyesi Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezi (Barınak) 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun yayımını takiben çıkarılacak mevzuat ile meri mevzuat hükümlerine uygunluğunun ve iyileştirmelerin sağlanması şartıyla kurul aşağıdaki kararları almıştır.

Barınakta ölen hayvanların ölüm nedenleri sorumlu veteriner tarafından kayıt defterine işlenmeli. Yapılacak denetimlerde aykırılık görülmesi halinde tutanak ile Vali Oluruna sunulacak ceza kararı evrakı düzenlenecektir.3.3.3. TAKAS ETMEK. Barınakta uygun ısıtma sistemi yeni oluşturulacak yerde de sağlanmalıdır. SERGİLEMEK.3. SAHİPLENDİRİLMESİNİ SAĞLAMAK. uygulanan tedavi ve laboratuar sonuçları rapor halinde deftere işlenip barınakta muhafaza edilmelidir. ÜLKEMİZİ GİRİŞİNİ YAPMAK.2. Kanunun 25 nci maddesinde öngörülen idari para cezaları denetlemeye yetkili merci tarafından verilir. F. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun yasaklar 14’ncü madde l bendi uyarınca “Pitbull Terrier. aşı. REKLAMINI YAPMAK. Mevcut ve yeni oluşturulacak yerde.10. yapıldı ise otopsi raporu varsa yapılan tahlil.2004 tarih ve 202 sayılı olurlarıyla İlimiz Valisi’ne devredilmiştir. F. Japanese Tosa gibi tehlike arz eden hayvanları. Kafesler paslanmaz malzemeden yapılmalı ve üst üste konmamalıdır. Barınağa alınan ve barınakta doğan hayvanlar için kayıt tutulup yapılacak aşı ve paraziter ilaçlamaları gösteren kimlik belgesi çıkarılmalıdır. ÜRETMEK. Kanunun 18 nci maddesinde belirtilen Yerel Hayvan Koruma Görevlilerinin belirlenmesi ve seçimi için çalışmalar ilgili yönetmeliğin yayımını takiben yapılacaktır. musluk ve hortum yeni oluşturulacak yerde de bulunmalıdır.3. Barınak çevresinin peyzajının yapılarak ağaçlandırılması sağlanmalıdır.Barınakların yıkanması ve temizliği için yeterli miktarda su. Hayvan Hakları İhlalleri İl Hayvanları Koruma Kurulu kararları almıştır: 17.” Bu Kanun 159 . Nesli Tehlike Altında Olan ve Olması Muhtemel Evcil ve Yaban Hayvanlar İlde bu konuda çalışma yapılmamıştır. dışardan ve içerden açılıp kapanabilecek şekilde kilit sistemli yapılmalı. Altlıklar kolay yıkanabilen ve dezenfekte edilebilen malzemeden yapılmış olmalıdır. Barınakta temizlik ve diğer atıklar ile dışkılar çevre kirliliğine neden olmadan bertaraf edilmelidir. HEDİYE ETMEK yasaktır.03.2005 tarihinde toplanarak aşağıda belirtilen Hayvanları Koruma Kanunu’nun 17 ‘nci maddesi gereğince denetleme yetkisi Çevre ve Orman Bakanlığı Makamı’nın 26. Kapılar.

Yönetmelik gereğince kurul üyesi diğer kurum ve kuruluşlardan teknik ve eğitici yardım alınacaktır.000. 160 .00 YTL ( 1. F. Söz konusu hayvan sahipleri.hükmüne aykırı davrananlara hayvan başına 2.780. programında geleneksel boğa ve deve güreşi olan folklorik amaçlı gösteri organizasyonlarına Valiliğimizce verilecek izinlerinde ise Bakanlığın uygun görüşünü takiben.3.3. şiddet içermemesi.390. hayvanların acı çekmesinin önlenmesine yönelik koruyucu tedbirlerin alınması ve İl Hayvanları Koruma Kurullarından izin alınması gerekmektedir. Bakanlığın uygun görüşü alınarak İl Hayvanları Koruma Kurullarından izin alınmak suretiyle düzenlenebilir.panayır ve festival gibi etkinliklerde yapıla gelen hayvan gösterileri hakkında 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu yeni düzenlemeler getirmiştir.000 TL ) İdari Para Cezası verilir ve hayvanlara el konulur. Kanun ve Yönetmelik kapsamında oluşturulması gereken Yerel Hayvan Koruma Görevlilerinin hayvan koruma dernek ve vakıflarına üye ya bu konuda faydalı hizmetler yapmış kişiler arasından İl Hayvan Koruma Kurulu tarafından belirlenmesi amacıyla başvuruların açıldığı ilanen duyurulacaktır.000.” hükmü yer almaktadır.390.00 YTL ( 2. Tehlike arz eden Pitbull Terrier. Folklorik amaca yönelik şiddet içermeyen geleneksel gösteriler.000 TL ) idari para cezası uygulanır. Japanese Tosa ırkı hayvanların sahiplerince tasmasız ve maskesiz (ağızlıksız) kalabalık saatlerde ve yoğun bölgelerde gezdirilmeyecektir.06. hiçbir suretle hayvan dövüştürmenin yaptırılmamasına. Fuar. Pitbull Terrier. 08. Yerel hayvan koruma görevlilerine sahipsiz hayvanların bakımı ve korunması ile ilgili olarak düzenlenecek eğitim programının yerel yönetimler tarafından yapılmasına. Belediyeler ve Gönüllü Kuruluşlarla İşbirliği İl Hayvanları Koruma Kurulu kararları almıştır. Japanese Tosa ırkı köpek sahiplerinin hayvanlarını kısırlaştırmaları yasa gereği olup konunun mahalli basın yayın araçları marifeti ve sivil toplum örgütleriyle işbirliği yapılmak suretiyle duyurulacaktır.4. şiddet tespit edildiği an gösterilerin durdurulması. Valilikler. Söz konusu hükme aykırı davrananlara 1. Hayvanları Koruma Kanunu’nun 11 nci maddesi 2 nci fıkrasında “ Hayvanları başka bir hayvanla dövüştürmek yasaktır. kuduz ve karma aşıları yapılmış köpeklerinin kısırlaştırıldığına dair veteriner hekim raporunu İl Hayvanları Koruma Kurulu Sekretaryası’ na (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) teslim ederek köpeğinin kayıt edildiğine dair ekte örneği bulunan belgeyi alması gerekmektedir. Büyükşehir Belediye Başkanlığının Kirazlık Mevkiinde daha önce kurmuş olduğu Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezinin (Barınak) Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile teknik raporda belirtilen hususlara uyması ve gerektiğinde başka bir yerde yapılanmak şartıyla Geçici Bakımevi olarak çalışmasının devamına karar vermiştir.780. İlimizde.2006 tarihinde toplanarak aşağıda belirtilen Kurul.

1. Hassas Yöreler Kapsamında Olup (*) Bölümdeki Bilgilerin İsteneceği Alanlar Ulusal mevzuat ve uluslararası anlaşmalarla koruma altına alınan alanların bulunduğu bölgeler ile planlanan bir faaliyetin gerçekleştirilmesi sırasında fiziksel.10. biyolojik. Ondokuzmayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesinden ve Büyükşehir Belediyesinden birer uzman personel görevlendirilecektir.4.1997 gün ve 2948 sayılı kararı ile Doğal Sit ilan edilmiş. Mülki ve İdari Konumu Mülkiyeti Devlete ait olup.1987 tarihinde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından 2873 sayılı Milli Parklar Kanunun 3. Ülkemiz Mevzuatı Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar F. maddesi 2. orman arazisi olarak Amasya Orman Bölge Müdürlüğü Samsun Orman Bölge Müdürlüğü Çarşamba İşletme Şefliği hudutlarında 161 . Tarım İl Müdürlüğü Hayvan Sağlığı Şubesinden. Maddesinde Tanımlanan ve Bu Kanunun 3. Zatın vefatı neticesi Hazineye ait bu ormanın adı Hacıosman Ormanı olmuştur.11. 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2. sosyal ve ekonomik çevre unsurlarının daha duyarlı olduğu bilim ve eğitim bakımından önemli seçkin örnekleri içeren mutlak korunması gerekli alanların bulunduğu bölgelere hassas yöreler denir. 07.1. 1982 yılında bu sahalarda Orman Kadastrosu yapılarak bu saha Orman İşletme Müdürlüğünce teslim alınmıştır. kuruluş. “Tabiat Parkları”. Çarşamba İlçesi Çınarlı Köyü.1998 tarih ve 3320 nolu kararla 1.1. Hacıosman Ormanı Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 01.04. Kumluk ve Ormanlık sahalar üzerinde Zirai kombineler işletmesi kurulmuştur. Samsun İli. F.4. Maddesi Uyarınca Belirlenen “Milli Parklar”. fıkrasına istinaden Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı olarak tefrik edilmiştir.Kanun kapsamında denetime tabi olan kurum. 02. 1943 yılında 3780 sayılı Kanun ile Bataklık. derece Doğal Sit Alanı olarak ilan edilmiştir.4. işletmeler ile gerçek ve tüzel kişilerin denetlemelerini yapmak için mahallin en büyük mülkî amirince görevlendirilen denetim elemanlarının belirlenmesi amacıyla İl Çevre ve Orman Müdürlüğü Doğa Koruma ve Milli Parklar Şubesinden. F. “Tabiat Anıtları” ve “Tabiat Koruma Alanları” Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı: Tarihçesi Rumların bu yöreden çekilmesi netice TORUL / Kürtün den naklihane edilerek Tekkeköy ilçesine gelme Müderris Hacı Osman EKİNCİ adlı bir zat bu ormanı sahiplenmiş 1940’lı yıllara kadar bu ormanı kullanarak korumuştur.

taban suyunun yükselmesi neticesinde oluşan belirli bir vejetasyon yapısına sahip ekosistem olarak tanımlanmaktadır.2 Hektar Ormanlık Alan. 86. kış aylarında kumul hareketleri dolayısıyla denizle irtibatları kesilen bu sular. bu düz ve çukurca sahalarda.olup. subasar ormanları göl. Avrupa da bu tür orman alanlarının korunması için doğa severlerin yıllardır çaba sarfetmekte oldukları üniversite camialarınca ifade edilmektedir. Güneyi. Birçokları ne yazık ki şekil değiştirmiş tarım arazilerine dönüştürülmüştür. Daha sonra yavaş yavaş çekilen sular. Jeolojik ve Toprak Yapısı Hacıosman Ormanı Çarşamba ovasının batı uzanımında yer almaktadır.5 Hektar alana sahiptir. gayet yavaş akmakta.2 Ha. dere veya göl kenarında düzlük taban arazinin periyodik olarak su taşkınlarına uğraması sonucu da oluşmaktadır. denizden uzak. Akarsular ( Yeşilırmak.3 Hektar Orman Toprağı olarak adlandırılan açıklık Alan olmak üzere 121. Subasar ormanlar ülkemizde oldukça sınırlı alanlarda kalmıştır. Samsun İşletmesi hudutları dahilinde bulunan Hacıosman Ormanı. Abdal ırmağı ) tarafından 162 . 35. Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Mühendisliği sınırları içinde kalmaktadır. Hacıosman Ormanının Tabiat Koruma Alanı Olarak Ayrılma Gerekçesi Subasar Ormanı yılın belirli aylarında. bataklık ve ince bir şerit halinde uzanan kumul sahaları yoluyla bazen denizle az çok irtibat halinde olabildiği gibi. Coğrafi Konumu Hacıosman Ormanı Orta Karadeniz bölgesinde Samsun İlinin 20 Km. Alanın tamamını alüvyonlar oluşturmaktadır. nadir ve tehlikeye maruz bir subasar ( alüvyal ) orman özelliğine sahip bulunmaktadır. Etüt çalışması tamamlanan sahalardan. Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü. düşük seviyeli çukurlarda ve hendeklerde bir müddet kalmaktadır. iç kısımlarda da nehir. Dolayısıyla bu su baskını sonbahar ve ilkbahar aylarında ormanı girilemez hale getirmektedir. Ormanın içinden geçip denize ulaşan akarsular. sazlıklar dışında kalan sınırları geniş sızdırma kanallarıyla söz konusu arazilerden ayrılmıştır. doğusunda Çarşamba İlçesi Çınarlık Köyü hudutları içerisinde yer almaktadır. Deniz seviyesinde düz bir arazidir. Batısı. Kuzeyinde sazlıklar bulunmakta olup. Amasya Orman Bölge Müdürlüğü. Şimdi sadece 86. ihtiva ettiği zengin bitki ve hayvan topluluğu ile Avrupa çapında öneme sahip. alanın kalması koruma altına alınmasının gerektiğini vurgulamaktadır. Güneydoğusu Aksa Tarım İşletmeleri arazileri ile çevrilidir. Bilindiği üzere. Bir zamanlar Çarşamba Ovasının bu nitelikte ormanlarla kaplı olduğu aşikardır. Tabiatı Koruma Alanı olarak ise Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü. geriye doğru şişerek ormanlara doğru yayılmakta ve ağaçları 1 metreden daha yüksek su altında bırakmaktadırlar.

Flora Araştırmalarda alanda kumul ve orman vejetasyon tipleri bulunmaktadır. ) nedeniyle varlıklarını zor devam ettirebilmektedirler. Öte yandan Hacıosman Ormanındaki Hedera helix. Yine bazı dişbudak ve kızılağaç bireylerinde havai kök oluşumu söz konusudur. Karaağaç gibi türlerle karışık olarak bulunduğu fakat bu alanların tarım alanına dönüşmesi nedeniyle sınırlı sayıda kaldığını göstermektedir. Ağaç katını oluşturan ağaçların boyları 20 m. Bu topraklarda bazı mevsimler su yüzeye kadar çıkmaktadır. Akçaağaç. Arasında değişmektedir. Üniversitelerce yapılan araştırmalarda taban suyunun yüzeye çıkarak 4-5 ay kaldığı sahalarda bitki çeşitliliğinin taban suyunun yüzeye çıkmadığı alanlardan daha fakir olduğu gözlenmiştir. Smilax exelca. Ornithogalum sigmoideum. çoğunlukla aluvyon karakterde. yerleşime açılması vs. Taban suyunun yüzeye çıkarak 4 – 5 ay kadar yüzeyde kaldığı subasar koridorlar dar Fraxinus angustifolia – Fraxinus exelcior – Ulmus glabra – Alnus glutinosa – Carex pendula. besin maddelerince zengin. Juncus acutus. Kuzey de ova içinde ise ince elemanlardan oluşmuştur. saha girişinde yer alan bekçi evi içinde bir oda tefrik edilerek sergilenmeye açılmıştır. Diğer subasar ormanlardan farklı olarak dişbudak yapraklı kanatlı ceviz (Pterocarya fraxinifolia ) mevcuttur. Carpinus betulus örnek verilebilir. Irıs pseudacorus. Hypericum perforatum. (20 – 40 cm arasında ). Acer campestre. Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı yaygın olarak bulunan Orman vejetasyonunda dominant ve karakteristik türler Fraxinus angustifolia. Rumex crispus. Myriophyllum verticillatum. Typha latifolia. Bu bitkilere ait hazırlanan herbaryum. Glycrrhiza echinata. Galum rivale. Viola sieheana. Gürgen. derin ve rutubetli taban arazi topraklarını sever ve topraklar da iyi gelişme gösterirler. Ranunculus constantinopolitanus. Orman ağaçları arasında < Asil Ağaçlar > olarak bilinen Dişbudak. Humulus lupulus gibi sarılıcı bitkilerle. Karaağaç. Akçaağaç gibi türler genel olarak kanaatkar olarak bildiğimiz orman ağaçları arasında. Periploca. tarım alanlarına dönüştürülmesi. Irıs pseudocorus – Rumex crispus – Myriophyllum verticillarum bireylerine rastlanmıştır. Hydrocharis morsus ranae gibi çok sayıda otsu bitkilerde saptanmıştır. Taban suyunun yüzeye çıkarak belli müddet kaldığı alanlarda bulunan dişbudak bireylerinde gövdenin toprak seviyesine yakın kısımlarında payanda oluşması gözlenmiştir. Carpinus orientalis.taşınan malzeme taşıma prensibine uygun olarak Güneydeki ova girişinde iri. İle 40 m. Çınarlı köyünde rastlanması bu endemik türün Çarşamba Ovasında geniş alanlarda Dişbudak. 163 . Cyclamen coum. Primula vulgaris. Lysimachia vulgaris. Subasar ormanlar bu kıymetli türleri barındırmakta fakat çeşitli olumsuzluklar ( toprakların. Alanda taban suyunun yüksekliği ile karakterize edilen hidromorfik alüvyal toprak bulunur. Bu endemik türe civarda bulunan Selyeri . Leucojum aestivum. Helleborus orientalis.

Mantar Florası 19 Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyesi Doç.3. 31 tür yenilebilir. Yapılan gözlemler de Köstebek. 5 kaya mezar. Doğanca Belde Belediyesi mücavir alanında bulunmaktadır.2.Kurbağa ve çeşitli ötücü kuşlar ile balıkçıl kuşlara rastlanmıştır. yağış fazla sıcaklık da göreceli olarak yüksektir. Bu 72 türden 20 sine Samsun çevresinde sadece bu ormanda rastlandığı ifade edilmektedir.Kaplumbağa. Kıyı Uzunluğu ( m ) 4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı:Samsun İli.4. 6 düz yerleşim yeri. 3.Yılan. 6 tür yenme özelliği açısından belirsiz özelliktedir. 5-Yasal Konumu 6-Yerleşimler ve Nüfusları 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler :Alana ilk yerleşen halkın. 1 hamam. Bafra İlçesi. 8-Fiziksel Özellikler İklim Özellikleri:Karadeniz bölgesi iklimine sahiptir. 1971 yılından itibaren çevrede yapılan araştırmalarda 57 höyük.4.1. İ. çalı katına ait 30 takson ve ot katına ait 68 takson tesbit edilmiştir.4000’ lerde Orta Asya’ dan göç eden Kaşkarlar olduğu. 48 tümülüs. 36007’30’’ Doğu 3-Alanı 3.1. Fauna Fauna olarak detaylı bir araştırma yapılmamıştır.Su Yılanı.Saha içerisinde özellikle yılan varlığı fazladır. 3167 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu Uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı’nca Belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları” Cernek Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası: 1-Alanın Resmi Adı :Cernek Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları :41045’00’’ Kuzey. Toplam Alan ( km2 ):5185 Ha. Bafra Meteoroloji istasyonu verilerine göre yıllık 164 . Dr. Su Yüzeyi ( km2 ) 3. Kara Yüzeyi ( km2 ) 3.Bitki florası bakımından çok zengin bir yapıya sahip bu ormanda ağaç katına ait 12 takson. F. Belirlenen türler içinde bir tür zehirli.2. Aysun UZUN PEKŞEN bu konuda yaptığı araştırmalar sonucunda Hacıosman Ormanın da 32 familyaya ait 72 mantar türü belirlenmiştir. Hakim rüzgar genellikle kuzey-kuzeybatı doğrultusunda eser.Ö. 3 mezarlık. 1 köprü ile 25 adet antik çağ ve hemen sonrasına ait kalıntılar bulunmuştur. Kış ayları genellikle ılımandır. 34 tür yenmez. Geç Kalkoit çağdan itibaren yörede yerleşimlerin olduğu bilinmektedir.

Bunun sonucu olarak kıyı erozyonu kıyıları ve dolayısı ile lagün sistemlerini tehdit etmektedir. Ancak kuzey. Kumulların bazı bölümleri bitki örtüsünden yoksundur.4 0C dir. Deltanın doğu bölümünde bulunan sekiz adet kanal sulakalana boşalmaktadır. Ancak deltaya çok yakın. Kızılırmak yer altı suyu deşarjı. yer yer 12 metre yüksekliğe kadar ulaşmaktadır. Deltada genellikle Holocene ( alluvial ) depositler bulunur. ardı ardına inşa edilen Altınkaya ve Derbent barajları Kızılırmak suyunun önemli bir bölümünü ve sedimentin hemen tümünü baraj göllerinde tutmaktadır. Hidroloji – Hidrojeoloji :Kızılırmak Deltası sulakalan ekosisteminin başlıca su ve besin maddesi kaynakları. Bunlar çakıl. Jeomorfoloji 8. dir. Yüksek kumul tepeleri özellikle deltanın batı sahilinde. Bafra Meteoroloji İstasyonunun son altı yıllık kayıtlarına göre en fazla yağmur 1992 yılında bir günde 223. özellikle batı yakası kumulları. Batı kıyıları hakim rüzgar etkisi ile tamamen düzleşmiştir. Kışları en düşük sıcaklık 4 0C iken yaz aylarında en yüksek sıcaklık 23 – 25 0C olmaktadır. Deltanın güneylerindeki sedimenler pleistosen ve daha eski dönemlere aittir. Yıllık yağış ortalaması 750-780 mm/yıl dır. Sediment akışının kesilmesiyle birlikte kıyı kumulları artık beslenememektedir. Artık günümüzde ırmak deltanın ortasında seddeler arasında akmakta ve hemen hemen hiç sediment taşımamaktadır.5 mm olarak kaydedilmiştir.8 ) olmasına rağmen bu düzlüğün doğu ve batı kıyıları farklı şekillerdedir. Delta ovasının boyutları kuzey batıda Alaçam İlçesi ile güney doğuda Muşta Beldesi arasında genişliği yaklaşık 45 km. Eski ırmak yatağı sedimenleri çakıl ve kum içermektedir. kuzey-batı yönünde esen hakim rüzgarların etkisi ile doğu sahilde kıyıların zamanla düzleştiği bilinmektedir. 8.3. Yağmurun yoğun olarak düştüğü dönem çoğunlukla Eylül-Ekim aylarıdır. Yine bu bölgede kumulların en yüksek olduğu yer Yörükler deniz feneri civarındadır. Deltadaki kumulların genişliği 700 metre civarında olup. kıyıya paralel olarak oluşmuşlardır. 7 – 8 metre ortalama yükseklikleri olan bu kumul tepeleri. Buharlaşma en fazla Temmuz ve Ağustos aylarında ölçülmektedir. yüzey suyu deşarjı ve yağıştır. Özellikle ırmaktan gelen ve yukarıda sayılan üç kanal tarafından taşınan 165 .2. doğu sahilde ise kıyının girintili ve çıkıntılı olmasıdır. Bu kanallardan üç tanesi ( Hacılar.4. Deltanın önemli jeomorfolojik özelliklerinden biri de batı sahilde kıyının düz uzanması. Genel olarak eğim çok az ( yaklaşık %0. Buna karşın doğu kıyıları lagünler. Kızılırmağın döküldüğü Bafra burnundan güneye doğru gidilecek olunursa geniş delta düzlüğü ile karşılaşılır. Çorak. Bu kanalların ikisi doğal.ortalama sıcaklık 13. Kuzeyde Bafra burnu ile Derbent barajı arasındaki uzunluğu 30 km. kum ve kil içeren alüvyallerdir. bunun dışındaki yerlerde kumullar oldukça alçaktır. dir. Delta ovasının oluşumu orta pleistosen döneminde başlamıştır. Jeoloji:Kızılırmak Deltası binlerce yıl içinde Kızılırmağın Anadolu’ dan sürükleyip getirdiği sedimentlerin yığılması ile oluşmuştur. 8. Boytar ) ırmakla bağlantılıdır. deltanın doğu bölümü kumullarına göre çok daha yüksek ve geniştir. diğer altısı ise drenaj amaçlı açılmış yapay kanallardır. Doğu yakasında kumulların en geniş olduğu bölüm Cernek Gölü çevresindeki alandadır. çevre sazlıkları ve kıyı kordonları ile dikkat çeker.

000 hektarlık alanda 100. sivri hasırotu bulunmaktadır. Alandaki göllerin mevsimlere göre su derinliklerinde değişiklikler gözlenmektedir. Deltada bulunan göller. Flora ve Fauna Flora ve Vejetasyonu Değişik ekolojik karakterdeki habitatların varlığı deltayı bitki çeşitliliği yönünden de zengin kılmıştır. Diğer kesimlerde sütleğen. biyolojik üretim yönünden bol gıda ihtiva eden karakterde bir sulak alan ekosistemidir. Ayrıca bol miktarda kerevit bulunmaktadır.6. 8. 166 . Diğer önemli ağaç türleri ise. Bu kesimlerde hasırotu vejetasyonu içerisinde ayrıkotu. Fauna ve Ornitolojik Önemi Kızılırmak Deltası. alabalık türlerine ait zengin balık populasyonları mevcuttur. has kefal. engerekotu ve orkide yayılış göstermektedir. Ayrıca Bafra İlçesi kanalizasyonu da Badut drenaj kanalı ile Cernek Gölü batı sazlıklarına akmaktadır. Göllerin tümü sığdır ve yüzeylerindeki su seviyeleri yaklaşık olarak deniz seviyesindedir.000 su kuşunun barınması deltanın besin maddesince ve fauna elemanlarınca zenginliğinin en iyi göstergesidir. şimşir.su miktarı tümüyle Derbent Barajının çalışma sistemine bağlıdır. saz. Daha çok eski kumullarda olmak üzere yer yer defne. sazlıklar ve bataklıkların plaktonlar ve omurgasız canlılar bakımından zengin oluşu alanın değişik türde zengin faunaya sahip olmasını sağlamıştır. sığırkuyruğu yaygındır. sudak. Göl kıyıları. mersin. 8. sinirotu. kocayemiş. Kıyılarda ise kamış. başparmakotu ve sütleğen türleriyle. 16. mersin merinosu. Sulakalan sisteminde bulunan göller. söğüt. Kumulların yer aldığı sahil kesimleri bitki örtüsünden yoksundur. Kanalların tümü delta ovasında toplanan drenaj sularını. meşe. orman gülü. dağlardan gelen suları ve ırmaktan aldıkları belli miktarda suyu sulakalana taşımaktadır. sazan. sazlıklar ve bataklıklar yoğun vejetasyonla kaplıdır. Deltada bulunan göllerde. Kuru kesimlerde vejetasyon daha zayıftır. göl soğanı.Toprak Yapısı: İyi drene olabilen hafif bünyeli bir toprak yasına sahiptir. peruka çalısı ve yemişgendir. Delta topoğrafyasının düz olması göllerdeki su seviyelerinde göreceli olarak küçük değişikliklere neden olur. Göllerde su sümbülleri cinsine ait türler hakimdir. Türkiye’ deki nadir subasar ormanlardan biri olan Galeriç ormanının hakim ağaç türü dişbudaktır. çıkırgan ve erkek kızılcık gibi bodur ağaç ve çalılarla kaplı alanlar mevcuttur. Deltanın güneyinde bulunan Pekseller ve Karaköy kanalları daha çok dağlardan gelen suları. Bazı yerlerde nilüferlere de rastlanmaktadır. sazlıklar ve subasar çayırlıkların su gereksiniminin önemli bir bölümü bu yolla karşılanmaktadır. sulakalana iletirler.5. süpürge otu.

sincap ve yaban domuzudur.3. Karadeniz Batısı . yaban kedisi. Asım Moral evinin orman kanalı tarafı ve kanalı takiben Kemer Mevkii. Orman İşletmesi bekçi kulubesinden yeni kanal boyu Recai Şentürk evini takiben Üzümlü mahallesi köprü ve trafosu istikametinden Aybeder köprüsü Güneyi. Karabıyık Mahallesini takiben.4. su samuru. Su Yüzeyi ( km2 ) 3. Kara Yüzeyi ( km2 ) 3. A = Kuzey : Y= 324762 B = Batı : Y= 324238 C = Güney : Y= 332542 D = Doğu : Y= 334570 3-Alanı 3. Karadeniz Yaban Hayatı Koruma Sahasının dört aşağıya çıkartılmıştır. 9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu 10-Mevcut Sorunlar Akgöl-Simenit Yaban Hayatı Koruma Sahası: 1-Alanın Resmi Adı : 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları : Kuzeyi . Sancaklı Mahallesi. Yörede görülen başlıca memeli türleri su sıçanı. ağaç kurbağası ile su kaplumbağaları ve su yılanları deltanın değişmez ve önemli sakinlerindendir. göller ve kanallarla işlenmiş yabanıl hayat için önemli şartlara haiz. sıçrayıcı kurbağa. Akgöl Aydın Doğan ve Çerkez Mahmut evini takiben Haşlık Boğazından Balkamlı kanalını takiben Dutluk Köprüsü. 5-Yasal Konumu : Mülkiyeti Orman Genel Müdürlüğü ve Hazine tarafına ait uç noktalarının koordinat değerleri X= 4576950 X= 4575325 X= 4567725 X= 4569300 167 . Akgöl Kabalı Köprüsü. Toplam Alan ( km2 ) 3. içinde göçmen ve yerli kuşlar barındıran biyolojik çeşitlilik arz eden bir ekosistemdir.2. çakal. Sivaslar Çobanyatağı giriş kapısı istikametinden Karadeniz Doğusu. ev sıçanı. Kabalı köyü.1. Delta ve yakın çevresi memeliler bakımından da oldukça zengindir.Yeşil kurbağa. Kıyı Uzunluğu ( m ) 4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı :Samsun Terme – Gölardı Simenlik Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası yeşilin tatlı su ve denizle kucaklaştığı. ağaç sansarı.

Geçmiş çağlarda yaşayan amazonlar göçebeliğin hakim olduğu avcı ve toplayıcı yaşam tarzından yerleşik hayata geçmeleri ile kurdukları Amisos şehrinin batık şehir olarak Simenlik gölünde bulunduğu rivayet edilmektedir. Diğer tesisler yoktur. 8. milli. Enerji nakil hattı hattı vardır. Her mevsim yağışlı olup.4.3. Sahadaki toplu ve münferit yerleşme yerleri : Toplu ve münferit yerleşim yerleri sınırları belirlenen sahanın dışında bırakılmaya çalışılmıştır.6. 4.Toprak Yapısı :Yıllar boyunca binlerce hektar arazi DSİ tarafından kurutularak tarıma açılmıştır. İklim Özellikleri :Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi iklimine sahiptir. Kızılağaç. lık kısmı tarım ve yerleşim amacıyla ıslah edilmiştir. Drenaj. sulama kanalları. Çam. 8-Fiziksel Özellikler 8. İç bölgedeki göller kurutulmuş bugünkü Simenlik ve Akgöl gölleri ile korunacak saha kalmıştır.1.2. 3. Jeomorfoloji : 8. mantar ve likenler: Göller ve çevresinde mevcuttur.Fauna 168 . c+d = % 41 II. Saha içinde yoktur.000.Flora a) Ağaçlar : Kavak. Bölgede drenaj kanalları mevcuttur. Flora ve Fauna : I. kışları bol yağışlıdır.5. Karaağaç b) Ağaçcıklar ve çalılar : Sahada bozuk baltalıklar ve çeşitli çalı grupları mevcuttur. : Saha etrafında köy : Civarında enerji nakil 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler Simenlik göl mıntıkasının mitolojik özelliği olduğu söylenmektedir. d) Yosun. 2. Dişbudak. baraj gibi tesisler : Drenaj kanalları mevcuttur. bataklık ve şiltli alüvyonlu 8. 1970 li yıllarda Yeşilırmak Deltasının yaklaşık 70.0 Ha. Jeoloji :Kumlu. a+b = % 59 c) Otlar ve sazlar : Göl ve bataklıklarda saz mevcut olup. 8. sınai tesis yoktur. açıklık alanlar otlaktır. Hidroloji – Hidrojeoloji : 8.6-Yerleşimler ve Nüfusları : 1. Yollar ve diğer sınai tesisler yolları mevcut olup.

Turna.Geliş ve dönüş zamanları : Türlerine göre bir kısmı 11. Sahada 2 adet göl ( Akgöl ve Simenlik gölü ) vardır.Kuluçkalama ve yavrulama : Mart sonu itibariyle yumurtlama başlar. Turna. Sakarmeke. düz taban arazisi vasfındadır. 3. sazlık. Dikkuyruk. yazlama.000 Ha. ay sonu itibariyle bir kısmı da ( Kılkuyruk. Macar ördek. Kuğu. Elmabaş ördek. Yeşilbaş ördek. Sülün. 2. Turna ) 2-3. Tatlı su levreği. Balıkçılar yerli kuşlardır. 169 . Tilki de görülmüştür. c) Korunacak tür ve türlerin halihazır durumu : Son yıllarda sahada av baskısını bitirmek için yoğun bir çaba vardır. Bunun sonucu olarak özellikle kanatlı türler rahat bir yaşama ortamı bulmuştur.a) Mevcut Yaban Hayvanı türleri : Bölge özellikle kanatlı türler için önemli bir alandır. Kadife ördek. konaklama : Yeşilbaş ördek. b) Korunacak tür ve türlerin geçmişteki durumu : Yeşilırmak Deltası geçmişte Karadeniz’in en büyük deltası konumunda iken ( yaklaşık 90. Dikkuyruk. Kaz. Saz tavuğu. ) deltanın büyük kısmı tarım alanlarına dönüştürülmüştür. 9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu Saha Yeşilırmak Deltası içerisinde bulunmakta olup. Çulluk bu bölgede gözlenen göçmenlerdendir. Bu nedenle korunacak türler geçmişte miktar itibariyle çok daha fazla idi. Elmabaş ördek. Kızılağaç. Bıldırcın. Ayrıca bölge 1999 yılından itibaren kurumumuzca üretilen sülünlerle desteklenmektedir. Kadife ördek. d) Göçmen hayvanlar : Saha göç yolları üzerindedir. Kaz. Sincap. Bölgedeki göllerde ise Sazan. Çam meşcereleri mevcuttur. Bölge aynı zamanda göç yolu üzerindedir. Sahanın birçok yeri drenaj kanallarıyla donatılmıştır.Kışlama. Ayrıca Kızılırmak ve Yeşilırmak Deltaları geçmişte yerli sülünün doğal olarak bulunduğu alanlardır. Kuğu. Saztavuğu. Sahada büyük oranda kavak işletmeciliği yapılmakta olup sahada çalılık. üreme periyoduna girmiştir. 1. Terme Çayı ile Yeşilırmağın taşıdığı alüvyonlardan meydana gelmiştir. Tavşan. Nisan – Mayıs ayları kuluçka ve yavrulama dönemidir. yine türlerine göre Mart ayı ortalarında ayrılırlar. Yırtıcı kuşlar. Macar ördeği. Çulluk. bataklıklar mevcuttur. Gürgen. Ördek. Ayrıca Domuz. Bıldırcın. Balıkçıllar. Kaşıkgaga. Sakarmeke görülen ve korunan hayvanlardır. Ayrıca sahada OGM ye ait bozuk vasıflı Dişbudak. Kefal gibi tatlı su balıkları mevcuttur. Bunun sonucu olarak sülünler de doğal ortama adapte olup. Popilasyon artmaktadır. aylarda gelir.

6.. 1 170 .) 69.1.19.4.4. F.) 306.) 1937.) Sazlık (Ha. 2/11/1986 Tarihli ve 19269 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği’nin 49.3.1.) Ormansız Alan Toplamı (Ha. ve 5.) 1937. “Sit” ve “Koruma Alanı” Olarak Tanımlanan ve Aynı Kanun İle 3386 Sayılı Kanunun (2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) İlgili Maddeleri Uyarınca Tespiti ve Tescili Yapılan Alanlar Yukarıda belirtilen alanlar sıralanarak. Gürgen.) 1369. sahada bozuk vasıflı Dişbudak. ve 20. Alt Bentlerinde “Kültür Varlıkları”. 4/9/1988 Tarihli ve 19919 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nin 17 nci ve 1/7/1999 Tarihli ve 23742 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Yönetmelikle Değişik 18.2. 0 Kumluk (Ha. 0 Ormanlık Alan Toplamı (Ha. Ormanlık Alan (Ha. F.1. Maddesinde Tanımlanan “Hassas Kirlenme Bölgeleri” Yörede mevcut “Hassas Kirlenme Bölgeleri” bulunmamaktadır. O. yapılmışsa envanterine yönelik bilgilerin (*) bölümünde belirtildiği gibi verilmesi gerekmektedir.T.4. 1 GENEL TOPLAM (Ha. 0 Irmak 875. 0 Göl-Bent 250.Ağaçlandırma ve Tarım Alanları : Terme Gölardı Bölge Şefliği sahası Kavak plantasyon sahası olarak planlanmış olup. Maddesinin “a . Sınırları yeniden belirlenen sahanın Orman Bölge Şefliği saha döküm çizelgesine göre dağılımı aşağıdaki gibidir.3.5. (Ha. F. 0 10-Mevcut Sorunlar F. Kızılağaç. 1 (Ha.) 175.. 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu Kapsamında Olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları Bu konuda bilgi edinilememiştir.1..Tanımlar” Bendinin 1.4. Maddelerinde Tanımlanan Alanlar Bu konuda bilgi edinilememiştir.4. Çam mescereleri mevcuttur. 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 2. “Tabiat Varlıkları”.

1.1.7.1.2.13. F. F.2.1.10.1.3 bölümünde anlatılmıştır. F. bölümünde anlatılmıştır.4.4. 3621 Sayılı Kıyı Kanunu Gereğince Yapı Yasağı Getirilen Alanlar Bu konuda bilgi edinilememiştir.F. 171 .4.2 bölümünde anlatılmıştır.4.4.2002 Tarih ve 24656 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği”nde Belirtilen Alanlar B. F. 4342 Sayılı Mera Kanununda Belirtilen Alanlar F. 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu’na Göre Koruma Altına Alınan Alanlar bulunmamaktadır.2.11. ve II.9. F.4. F.2.01. “Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları” Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır. Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası Sözleşmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar (**) B.1.4.4. 2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun 9. 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu’na Göre Koruma Altına Alınan Alanlar Yörede. Maddesi Uyarınca Bakanlar Kurulu Tarafından “Özel Çevre Koruma Bölgeleri” Olarak Tespit ve İlan Edilen Alanlar Yörede Özel Çevre Koruma Bölgeleri olarak tespit ve ilan edilen alanlar yoktur.2.3 bölümünde anlatılmıştır.1. 20/2/1984 Tarih ve 18318 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi” (BERN Sözleşmesi) Uyarınca Koruma Altına Alınmış Alanlardan “Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları”nda Belirtilen I.4.1. F. 6831 Sayılı Orman Kanunu Gereğince Orman Alanı Sayılan Yerler F.12. 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda Belirtilen Alanlar Yörede 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda Belirtilen Alanlar bulunmamaktadır. 30.8. Koruma Bölgeleri.1.1.1. F.

4.2. 14/2/1983 Tarih ve 17959 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi”nin 1.3.2. 36005 Doğu 3-Alanı 3.2.2.2.4. 3. Kıyı Uzunluğu ( m ) 172 . F.2.4.1. Tarihi ve Doğal Alanlar B.890 Ha.2.110 Ha.3. Kara Yüzeyi ( km2 ):5.1.F.4.4.000 Ha. bölümünde anlatılmıştır. 17/05/1994 Tarih ve 21937 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi” (RAMSAR Sözleşmesi) Uyarınca Koruma Altına Alınmış Alanlar Kızılırmak Deltası Ramsar Alanı: 1-Alanın Resmi Adı :Kızılırmak Deltası Ramsar Alanı 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları : 41030’ Kuzey. 23/10/1988 Tarihli ve 19968 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan “Akdeniz’de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol” Gereği Ülkemizde “Özel Koruma Alanı” Olarak Belirlenmiş Alanlar Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır.2.4. 13/9/1985 Tarihli Cenova Bildirgesi Gereği Seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı Tarafından Yayımlanmış Olan “Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit” Listesinde Yer Alan Alanlar Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır. Cenova Deklerasyonu’nun 17.2. F. F.3.4. Maddeleri Gereğince Kültür ve Turizm Bakanlığı Tarafından Koruma Altına Alınan “Kültürel Miras” ve “Doğal Miras” Statüsü Verilen Kültürel.2.2. ve 2.4. Su Yüzeyi ( km2 ):16. F. 3.2. 3.6. Maddesinde Yer Alan “Akdeniz’e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin” Yaşama ve Beslenme Ortamı Olan Kıyısal Alanlar Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır.2. F. 12/6/1981 Tarih ve 17368 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren “Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” (Barcelona Sözleşmesi) Uyarınca Korumaya Alınan Alanlar Yörede bu tür alanlar bulunmamaktadır. Toplam Alan ( km2 ): 22.

dir. Delta ovasının boyutları kuzey batıda Alaçam İlçesi ile güney doğuda Muşta Beldesi arasında genişliği yaklaşık 45 km. Bunlar çakıl.2. Geç Kalkoit çağdan yörede yerleşimlerin olduğu bilinmektedir. Bafra Meteoroloji istasyonu verilerine göre yıllık ortalama sıcaklık 13. Deltadaki kumulların genişliği 700 metre civarında olup.4000’ lerde Orta Asya’ dan göç eden Kaşkarlar olduğu. 8-Fiziksel Özellikler 8. Deltanın önemli jeomorfolojik özelliklerinden biri de batı sahilde kıyının düz uzanması. 5-Yasal Konumu 6-Yerleşimler ve Nüfusları:Samsun İli. itibaren 1971 yılından itibaren çevrede yapılan araştırmalarda 57 höyük. 1 hamam. Kuzeyde Bafra burnu ile Derbent barajı arasındaki uzunluğu 30 km. 6 düz yerleşim yeri. 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler: Alana ilk yerleşen İ. 173 . Bafra Meteoroloji İstasyonunun son altı yıllık kayıtlarına göre en fazla yağmur 1992 yılında bir günde 223. yağış fazla sıcaklık da göreceli olarak yüksektir. Kışları en düşük sıcaklık 4 0C iken yaz aylarında en yüksek sıcaklık 23 – 25 0C olmaktadır.8 ) olmasına rağmen bu düzlüğün doğu ve batı kıyıları farklı şekillerdedir. özellikle batı yakası kumulları. Uluslar sınırları halkın. 3 mezarlık. 48 tümülüs. Bafra-19 Mayıs-Alaçam ilçeleri içerisinde kalmaktadır. doğu sahilde ise kıyının girintili ve çıkıntılı olmasıdır. Buna karşın doğu kıyıları lagünler.Ö. Batı kıyıları hakim rüzgar etkisi ile tamamen düzleşmiştir. Eski ırmak yatağı sedimentleri çakıl ve kum içermektedir. kum ve kil içeren alüvyallerdir.4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı:Özellikle su kuşları yaşama ortamı olarak arası öneme sahip Sulak Alan. Ancak kuzey. Yağmurun yoğun olarak düştüğü dönem çoğunlukla Eylül-Ekim aylarıdır. Buharlaşma en fazla Temmuz ve Ağustos aylarında ölçülmektedir. Kış ayları genellikle ılımandır.1. 8. çevre sazlıkları ve kıyı kordonları ile dikkat çeker. Genel olarak eğim çok az ( yaklaşık %0. Kızılırmağın döküldüğü Bafra burnundan güneye doğru gidilecek olunursa geniş delta düzlüğü ile karşılaşılır. dir. 5 kaya mezar. kuzey-batı yönünde esen hakim rüzgarların etkisi ile doğu sahilde kıyıların zamanla düzleştiği bilinmektedir. Deltada genellikle Holocene ( alluvial ) depositler bulunur. Artık günümüzde ırmak deltanın ortasında seddeler arasında akmakta ve hemen hemen hiç sediment taşımamaktadır. Hakim rüzgar genellikle kuzey-kuzeybatı doğrultusunda eser. 1 köprü ile 25 adet antik çağ ve hemen sonrasına ait kalıntılar bulunmuştur. Jeoloji: Kızılırmak Deltası binlerce yıl içinde Kızılırmağın Anadolu’ dan sürükleyip getirdiği sedimentlerin yığılması ile oluşmuştur. Delta ovasının oluşumu orta pleistosen döneminde başlamıştır.5 mm olarak kaydedilmiştir.3.4 0C dir. İklim Özellikleri: Karadeniz bölgesi iklimine sahiptir. Yıllık yağış ortalaması 750-780 mm/yıl dır. Jeomorfoloji 8. Deltanın güneylerindeki sedimentler pleistosen ve daha eski dönemlere aittir.

beşparmakotu ve sütleğen türleriyle. 7 – 8 metre ortalama yükseklikleri olan bu kumul tepeleri. yer yer 12 metre yüksekliğe kadar ulaşmaktadır. Çorak. Özellikle ırmaktan gelen ve yukarıda sayılan üç kanal tarafından taşınan su miktarı tümüyle Derbent Barajının çalışma sistemine bağlıdır. ardı ardına inşa edilen Altınkaya ve Derbent barajları Kızılırmak suyunun önemli bir bölümünü ve sedimentin hemen tümünü baraj göllerinde tutmaktadır. Sediment akışının kesilmesiyle birlikte kıyı kumulları artık beslenememektedir. Yüksek kumul tepeleri özellikle deltanın batı sahilinde. Yine bu bölgede kumulların en yüksek olduğu yer Yörükler deniz feneri civarındadır.Toprak Yapısı:İyi drene olabilen hafif bünyeli bir toprak yasına sahiptir. Bunun sonucu olarak kıyı erozyonu kıyıları ve dolayısı ile lagün sistemlerini tehdit etmektedir. Bu kanalların ikisi doğal.6. 8. Deltanın güneyinde bulunan Pekseller ve Karaköy kanalları daha çok dağlardan gelen suları. Ancak deltaya çok yakın. Kıyılarda ise kamış. Kanalların tümü delta ovasında toplanan drenaj sularını. Ayrıca Bafra İlçesi kanalizasyonu da Badut drenaj kanalı ile Cernek Gölü batı sazlıklarına akmaktadır.5. Göllerde su sümbülleri cinsine ait türler hakimdir. Kuru kesimlerde vejetasyon daha zayıftır. bunun dışındaki yerlerde kumullar oldukça alçaktır. Sulakalan sisteminde bulunan göller. Bazı yerlerde nilüferlere de rastlanmaktadır. 8.4. diğer altısı ise drenaj amaçlı açılmış yapay kanallardır. Boytar ) ırmakla bağlantılıdır. Alandaki göllerin mevsimlere göre su derinliklerinde değişiklikler gözlenmektedir. yüzey suyu deşarjı ve yağıştır. Diğer kesimlerde sütleğen. sığırkuyruğu yaygındır. saz. Daha çok eski kumullarda olmak üzere yer 174 . Delta topoğrafyasının düz olması göllerdeki su seviyelerinde göreceli olarak küçük değişikliklere neden olur. Göllerin tümü sığdır ve yüzeylerindeki su seviyeleri yaklaşık olarak deniz seviyesindedir. göl soğanı. Bu kanallardan üç tanesi ( Hacılar. kıyıya paralel olarak oluşmuşlardır. Kumulların yer aldığı sahil kesimleri bitki örtüsünden yoksundur. Göl kıyıları. Flora ve Fauna Flora ve Vejetasyonu Değişik ekolojik karakterdeki habitatların varlığı deltayı bitki çeşitliliği yönünden de zengin kılmıştır. sazlıklar ve subasar çayırlıkların su gereksiniminin önemli bir bölümü bu yolla karşılanmaktadır. sulakalana iletirler. Doğu yakasında kumulların en geniş olduğu bölüm Cernek Gölü çevresindeki alandadır. Kızılırmak yer altı suyu deşarjı. dağlardan gelen suları ve ırmaktan aldıkları belli miktarda suyu sulakalana taşımaktadır.deltanın doğu bölümü kumullarına göre çok daha yüksek ve geniştir. sivri hasırotu bulunmaktadır. Bu kesimlerde hasırotu vejetasyonu içerisinde ayrıkotu. Kumulların bazı bölümleri bitki örtüsünden yoksundur. engerekotu ve orkide yayılış göstermektedir. Hidroloji – Hidrojeoloji:Kızılırmak Deltası sulakalan ekosisteminin başlıca su ve besin maddesi kaynakları. Deltanın doğu bölümünde bulunan sekiz adet kanal sulakalana boşalmaktadır. sazlıklar ve bataklıklar yoğun vejetasyonla kaplıdır. 8. sinirotu.

ağaç sansarı. ‘’Uluslaraarası Öneme Sahip Sulak Alanalar Sözleşmesi’’ ( RAMSAR SÖZLEŞMESİ ) kapsamında. yaban kedisi. ağaç kurbağası ile su kaplumbağaları ve su yılanları deltanın değişmez ve önemli sakinlerindendir. su samuru. sazlıklar ve bataklıkların planktonlar ve omurgasız canlılar bakımından zengin oluşu alanın değişik türde zengin faunaya sahip olmasını sağlamıştır.yer defne.000 su kuşunun barınması deltanın besin maddesince ve fauna elemanlarınca zenginliğinin en iyi göstergesidir. çakal. sıçrayıcı kurbağa. alabalık türlerine ait zengin balık populasyonları mevcuttur. Diğer önemli ağaç türleri ise. 9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu:Kızılırmak Deltası 1998 yılında Türkiye’ ninde taraf olduğu. süpürge otu. Delta ve yakın çevresi memeliler bakımından da oldukça zengindir. sudak.000 hektar genişliğindeki kısmı RAMSAR ALANI ilan edilerek uluslar arası olarak koruma altına alınmıştır. Yeşilkurbağa. 16. sincap ve yaban domuzudur. kocayemiş. Yörede görülen başlıca memeli türleri su sıçanı. şimşir. söğüt. alanın 22. İnsanın doğal alanlar üzerinde yüzyıllardır süren yıkıcı tahribatına karşın direnen ender alanlardan yani bir Miras Coğrafya olan Kızılırmak Deltasının korunarak gelecek nesillere bırakılması. mersin. Deltada bulunan göllerde. çıkırgan ve erkek kızılcık gibi bodur ağaç ve çalılarla kaplı alanlar mevcuttur. orman gülü.000 hektarlık alanda 100. Ayrıca bol miktarda kerevit bulunmaktadır. Fauna ve Ornitolojik Önemi Kızılırmak Deltası. has kefal. alanın tüm paydaşları ile birlikte el ele verilerek korunmasına bağlıdır. meşe. 10-Mevcut Sorunlar -Av baskısı -Yaşama Ortamına yapılan müdahaleler -Otlatma ve evcil hayvanlarla olan ilişkiler -Tarım faaliyetleri ile ilgili olan ilişkiler Yeşilırmak Deltası Ramsar Alanı: 1-Alanın Resmi Adı :Çarşamba Delta Ovası Ramsar Alanı 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları :36023’ ile 37007’ boylam 41022’ enlem daireleri arasında yer alır. peruka çalısı ve yemişgendir. biyolojik üretim yönünden bol gıda ihtiva eden karakterde bir sulak alan ekosistemidir. ve 41006’ ile 175 . sazan. Deltada bulunan göller. Türkiye’ deki nadir subasar ormanlardan biri olan Galeriç ormanının hakim ağaç türü dişbudaktır. ev sıçanı. mersin morinası.

8. andezit. ova kenarından itibaren yükselerek oldukça engebeli bir topoğrafya teşkil ederler. batıda deniz seviyesinden başlar. Batıda mostra veren volkanikler. özel şahıs arazileri dışında bırakacak şekilde alanın sınırları hem RAMSAR ALANI sınırlarına hem de doğal sınırlara uyularak kesin ve net hatlara oturtularak. kil. Alüvyon.1. Su Yüzeyi ( km2 ) 3. 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler 8-Fiziksel Özellikler 8.04. İklim Özellikleri 8.3-Alanı 3. kum ve çakıl boyutundaki detritik malzeme ile kavkıların yer yer değişik oranlardaki karışımlarından oluşur.4. 11/07/2003 tarihli 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu gereğince. bazalt ve lav seviyelerinden oluşmaktadır.1. toplam olarak 3306. Ova. Akarcık. Sazlık.0.2. silt.18. Yaban Hayatı Koruma Sahaları yöre insanı ve idaremiz arasında yaşanabilecek olumsuzlukları ortadan kaldırmak amacıyla. volkanikler ise anglomera. kuzey-güney doğrultusunda gelişmiş dik vadiler özellikle Tekkeköy. Hidroloji – Hidrojeoloji:Çarşamba ovasının denize yakın kesimlerinde. 3.3. güneye doğru yükselen tepelerin eteklerinden geçerek doğuya doğru uzanır. Simenlik. Kara Yüzeyi ( km2 ) 3. 176 . 6-Yerleşimler ve Nüfusları : Samsun İl merkezinin 3 km doğusundaki Kirazlık mevkiinden başlayıp Tekkeköy. ‘’Çarşamba Delta Ovası’’ olarak adlandırılmaktadır. doğuda Samsun – Ordu il sınırını oluşturan Akçay Deresine kadar uzanan ova. genişliğindeki alan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olarak Bakanlık Makamına teklifte bulunulmuştur.4.265. Kıyı Uzunluğu ( m ) 4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı: 5-Yasal Konumu: Yeşilırmak Deltası içerisinde. Miyo-Pliyosen ise konglomera ve kumtaşı ile konsolide olmuş kil ve çakıllı kil bantlarından meydana gelmektedir. tüf.DKMPG. irili ufaklı pek çok lagün gölü oluşmuştur. En önemlileri Akgöl.0 Ha. büyük ölçüde jeolojik formasyonların petrografik özellikleriyle tektonik yapıya bağlı olarak gelişmiştir. Buralarda yükseklik 150-250 m arasında değişmektedir.03. Esosen yaşlı fliş ve volkanik kökenli kayaçlar ile Miyo-Pliyosen yaşlı detritik seri ve Kuaterner yaşlı alüvyon mostra vermektedir. silttaşı ve marn. Jeomorfoloji 8. Erosen yaşlı fliş serisi konglomera. Çinik ve Kutlukent civarında karakteristik topoğrafyasını oluşturur.2. Çarşamba ve Terme ilçelerini içine alarak. Jeoloji:Morfolojisi. Kalınlığı 110 m yi bulmaktadır. kumtaşı. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 21/08/2003 tarih ve B.0.00/61-1807 sayılı emirleri doğrultusunda. Güneye doğru uzanan yamaçlar ve bunları bıçak gibi ikiye bölen. Toplam Alan ( km2 ):Ova alanının toplam yüzölçümü 1000 km2 dir. Dumanlı ve Kaynarca gölleridir.3.

1. Onaylı Çevre Düzeni Planlarında.) Bu konuda bilgi edinilememiştir.4. Suların Durgun veya Akıntılı. 3-Alanı 3. Toplam Alan ( km2 ) Drenaj Alanı : 141.4. Devamlı veya Geçici. II.6.3. Alaca Balıkçıl. Korunması Gereken Alanlar (***) F. Yeşilbaş. Yağmurcun. Balaban. Özel Mahsul Plantasyon Alanlarının Tamamı H bölümünde anlatılmıştır. 8. F. Bio genetik Rezerv Alanları.3.3.4. III ve IV Olan Alanlar. Jeotermal Alanlar vb. Denizlerin Gel-Git Hareketinin Çekilme Devresinde 6 Metreyi Geçmeyen Derinlikleri Kapsayan. Mevcut Özellikleri Korunacak Alan Olarak Tespit Edilen ve Yapılaşma Yasağı Getirilen Alanlar (Tabii Karakteri Korunacak Alan. Tarım Alanları: Tarımsal Kalkınma Alanları. Uzunbacak ve Irmak Bülbülü büyük olasılıkla bölgede kuluçkaya yatıp. Yağışa Bağlı Tarımda Kullanılan I. 9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu 10-Mevcut Sorunlar F. Sınıf İle. Bataklık Sazlık ve Turbiyeler İle Bu Alanların Kıyı Kenar Çizgisinden İtibaren Kara Tarafına Doğru Ekolojik Açıdan Sulak Alan Kalan Yerler Ladik Gölü: 1-Alanın Resmi Adı : Ladik Gölü 2-Coğrafi Konumu ve Koordinatları : Ladik Gölü ilçenin doğusunda Erzincan yolunun yaklaşık 7. Flora ve Fauna Deltada tarımsal alanların açılmasıyla çok sayıda köy kurulmuş ve bu sahalarda fındık.3. çam ve dişbudak koruları mevcuttur.Çarşamba ovasının yıllık yer altı suyu rezervi. kilometresinde yer almaktadır.Toprak Yapısı 8. Kılkuyruk gibi göçmen su kuşları içinde kış süresince çok önemlidir. akiferlerin yıllık rezerv değişimlerinden gidilerek 156. Acı veya Tuzlu. Pakta.3. ve II. üreyen türlerdir.5. Elmabaş. Meşe. Saz Delicesi. Gece Balıkçılı. Başta Su Kuşları Olmak Üzere Canlıların Yaşama Ortamı Olarak Önem Taşıyan Bütün Sular. Sulak Alanlar: Doğal veya Yapay. Sulanması Mümkün ve Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıfları I. çeltik üretimi artmıştır.5 hm3/yıl olarak hesaplanmıştır.4 km2 177 .2. Sulanan. Tatlı.1. Delta.4. F.

Kıyı Uzunluğu ( m ): Göl Uzunluğu 8 km 4-Alanın Açıklamalı Tanıtımı: Devlet Su İşlerinin hazırlamış olduğu Ladik Gölünün Islahı Planı 1973 yılında tamamlanmış. İklim Özellikleri 8.Minimum Göl Alanı : 5 x 106 m3 Normal Göl Alanı : 13. Küçük Ak Balıkçıl. Hidroloji – Hidrojeoloji 8. Küçük Sumru.2.4.2. 5-Yasal Konumu 6-Yerleşimler ve Nüfusları 7-Sosyo-Ekonomik-Kültürel-Tarihsel Özellikler 8-Fiziksel Özellikler 8. 1986 yılında Regülatör yenilenerek ıslah çalışmalarına başlanmış ve Ladik Gölü sulama amaçlı bir baraj gölü haline getirilmiştir. Sumru.3.62 m Minimum Su Seviyesi : 862. Alaca Balıkçıl. Yeşildüdükçün. Jeoloji Amacı : Sulama Göle Giren Yıllık Ortalama Akım : 55.22 x 106 m3 Talveg Kodu : 860. bu incelemeler sonucunda 1951 yılında Mazlumoğlu ve Kıranboğaz Köyleri arasında. Tersakan Irmağının başlangıç yerine Regülatör yapılarak göl suyunun düzenli bir şekilde akması sağlanmıştır. 1933 yılında Devlet Su İşlerince göl yatağının ıslahı çalışmaları için çeşitli incelemeler yapılmış. aynı zamanda çok verimli olduğu da bilinmektedir.3 x 106 m3 Normal Depolama Hacmi : 48.Toprak Yapısı: Göl çevresindeki araziler tarım arazisi vasfında olup.4. Yeşilbaş. Uzunbacak.12 m Normal Su Seviyesi : 866. Karabaş Martı. Flora ve Fauna Fauna: Gece Balıkçılı.5.6 x 106 m3 Dolu Savak Kapasitesi : 200 m3 / sn Dolu Savak Tipi : Karşıdan Alışlı Serbest Regülatör Tipi : Hareketli 8.9 x 106 m3 Aktif Depolama Hacmi : 44. Jeomorfoloji 8.62 m Minimum Depolama Hacmi : 4.04 x 106 m3 3. Gölün turistik doğal güzelliklerinden dolayı ileride bu araziler üzerinde yapılacak konut sahaları açısından kıyı kenar çizgisinin iyi bir şekilde tespiti gerekmektedir. Akkanatlı Sumru.3. Su Yüzeyi ( km2 ) 3. Kara Leylek. Erguvani Balıkçıl. Kızkuşu. Kara Yüzeyi ( km2 ) 3. Gümüş Martı. Turna 178 .1.6. 8.

4.000 ölçekli harita da Samsun F36-D2 Pafta 61.000 dekarlık arazi sulanmaktadır.4. Sulama mevsimi öncesinde su düzeyi yükseltilmekte ve ihtiyaca göre akan su miktarı regülatör vasıtasıyla azaltılıp çoğaltılabilmektedir.5-62. Biyosfer Rezervi. 10-Mevcut Sorunlar F.4. Vejetasyon örtüsü gürgen ve meşedir. göl suyu ile yaklaşık 88.5 enlem ve 62-63 boylam x=4559450-4560450 ve y=513700-514700 koordinatları arasında 830 m. F.4. Mahmur Dağı Mesire Yeri 1/25. mesafededir. Akarsular. Bilimsel Araştırmalar İçin Önem Arzeden ve/veya Nesli Tehlikeye Düşmüş veya Düşebilir Türler ve Ülkemiz İçin Endemik Olan Türlerin Yaşama Ortamı Olan Alanlar. Yer altı suyu İşletme Sahaları D Bölümünde anlatılmıştır. Biyogenetik Rezerv Alanları.3.000 ölçekli haritada Samsun F36-b4 pafta x=4578900-4579032 ve y=270558269969 koordinatları arasında 196 m.17 Ha. Mesire Yerleri. Göller.5 Ha.lık ormanlık saha Samsun ili Atakum beldesi sınırları içinde Samsun. Kullanımının Doğal Yapının Tahribine Neden Olmadan Yönlendirilmesini Sağlamak Üzere Ayrılan Alanlar Samsun Orman İşletme Müdürlüğünde Mesire yeri olarak ayrılan alanlar Mahmur Dağı C Tipi mesire yeri ile Atakum C Tipi piknik mesire yeridir. Ladik gölü bu nedenle baraj gölü niteliğinde olup. rakımda 11. rakımda 17.Sinop Karayoluna 2 Km. Çamgölü Orman İçi Dinlenme Yeri : 179 . Sarıgazel ve Aydınpınar orman içi dinlenme yerleridir.3.6. Amasya’ nın Suluova İlçesi topraklarını sulamak için yapılan Yedikır Baraj Gölü’ nün yedek su deposu görevini üstlenmiştir. 6831 Sayılı Orman Kanununa Tabi Alanlarda Halkın Rekrasyonel Kullanımını Düzenleyip. Vejetasyon örtüsü meşedir. Benzersiz Özelliklerdeki Jeolojik ve Jeomorfolojik Oluşumların Bulunduğu Alanlar Bu konuda bilgi edinilememiştir. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünde mesire yeri olarak ayrılan alanlar Çamgölü. F. mesafededir. Biyotoplar.5. lık ormanlık saha Samsun İli merkez İlçe Çelikalan Köyü sınırları içerisinde olup.3. Samsun İlçe Merkezine 27 Km. Atakum Piknik mesire Yeri 1/25.9-Alan Kullanımı ve Mevcut Durumu: Ladik Gölü sulama amaçlı olup.

Y= 748075-748110 koordinat-ları arasında 900 mt.Kızılçam.lık ormanlık sahayı kapsamaktadır.Samsun F36-a1 Pafta X= 4599500 .Sedir.Sarıçam.lık ormanlık sahayı kapsamaktadır. mesafededir.Selvi. rakımında 2. rakımında 142. mesafededir.71 Ha.0 Ha. rakımında 5. Samsun ili 19 Mayıs ilçesi sınırları içerisinde kalmakta olup Samsun il merkezine 33 Km. Sarıgazel Orman İçi Dinlenme Yeri : 1/25000 ölçekli haritada Samsun E36-d4.4582772.1/25000 ölçekli haritada Sinop E34-c2 Pafta. Vejetasyon örtüsü Kayındır. Y=253000 koordinatlarında.lık ormanlık sahayı kapsamaktadır. X = 4614939-4614958 ve Y= 703631703649 koordinatları arasında 30 mt. Aydınpınar Piknik-MesireYeri : X= 4582716 .dir.Göknar. 55 mt. Vejetasyon örtüsü Kızılçam ve Defne dir.Çınar vb.Ladin.0 Ha. Samsun İli Yakakent ilçesi sınırları içerisinde kalmakta olup Samsun il merkezine 90 Km. KAYNAKLAR: -Samsun Orman İşletme Müdürlüğü2005 -Bafra Orman İşletme Müdürlüğü 2005 -Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü 2005 -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 180 . Vejetasyon örtüsü Ağlayan çam. mesafededir. 19 Mayıs ilçesi Aydınpınar köyü sınırları içerisinde kalmakta olup Samsun il merkezine 59 Km.

Yakakent ilçesi birde tarihin ilginç ve çekici savaşçı kadınların Amazonların yaşadığı yer olarak bilinir. Dedetepe ve Gökçeboğaz höyüklerinde Bronz Hitit kültürünün mevcudiyeti ile Hitilerin Karadeniz sahiline indikleri. Bafra ve Alaçam arasındaki ikiztepe.demir ve karayolu ile Türkiye ‘nin her tarafına bağlantısının olması turizm açısından önemli bir konaklama merkezi konumuna gelmesini sağlamaktadır.1. Samsun’un 18 km güneybatısında Atalan Kalesinde Alman arkeolog Markidi’nin yaptığı kazılarda Frigler’ in de Karadeniz’e indikleri görülmüştür. Yakakent Çamgölü mevkiinde Çam ormanlarıyla kaplı yemyeşil tepeler masmavi sular iner.yy) vardır.deniz. Samsun’un merkezinde olduğu gibi ilçe ve köylerinde de gezilip görülmeye değer çok sayıda tarihi ve turistik yerler mevcut olup. Eşsiz güzellikteki sahili ile denizle iç içe bir yaşamın sürüldüğü şirin kıyı kasabası Yakakent'de gün batımı ise görülmeye değer güzelliktedir. kumun ve güneşin yanısıra artık birçok insanda tutku halini almış alternatif turizm aktivitelerinin gerçekleştirildiği alanları içiçe bulabilirsiniz. Yörenin Turistik Değerleri G.1. Yörenin Doğal Değerleri G. Burada Roma.7.1. Bafra’ya 35 km uzaklıkta olan Kızılırmak vadisinde Paflagonya Kaya Mezarları (MÖ. Samsun'da turizmin vazgeçilmez üçlüsü denizin. kalkolitik ve bakır çağı eserleri bulunmuştur. Kızılırmak ve Yeşilırmak deltaları arasında bulunuşu İlimizi Turizm açısından değerli kılmakta. Paleotik devrine ait Samsun’un 15 km doğusunda bulunan Tekkeköy Mağaraları görülmeye değer tarihi kalıntılar arasındadır. Tabiat örtüsünün elverişli olması. Konum Samsun ve çevresinin tarihi ve eski yerlerinin tespiti buralarda yapılan arkeolojik kazılar neticesi ortaya çıkarılmıştır. hoşkademtepe.G. Kavak ilçesinin Kaledoruğunda. 181 . Bizans ve Osmanlı devrine ait kalıntılar Asar Kalesinde mevcuttur. Asya-Avrupa transit yolu üzerinde bulunması. Yakakent'ten Terme'ye kadar uzanan sahil bandı üzerinde çok güzel kuma sahip geniş doğal plajlar denize girmek için idealdir. Samsun dolaylarında birçok mezar kalıntılarına rastlanmıştır.1. hava.1. yaz aylarında denizden ve kumdan yararlanılabildiği gibi kış aylarında da av turizmi yapmaya müsaittir. Vezirköprü İlçesinin Oymaağaç Köyünde Bakırçağ ve Hitit yerleşmeleri. Dündar tepede yapılan kazılarda.1. Bugün limanın üst tarafındaki platoda Karasamsun denilen mevkide yıkılmış sütunlar bulunmaktadır. TURİZM G. Bulunan bu eserler Arkeoloji Müzesindedir.

Bafra ve 19 Mayıs ilçelerimizin topraklarının bir bölümünü kaplayan Kızılırmak Deltası sulak alanı flora ve faunası ile ülkemizin eko-turizm alanında en ilginç köşelerinden biridir. Bu nedenle bu suya "gençlik suyu" adı verilir. Amazonların yaptığı ileri sürülen Garpu kalesi görülmeye değerdir. 1997 yılından itibaren Ladik-Akdağ Yaylalarında Yayla Şenlikleri düzenlenmeye başlamıştır. Samsun'da Anadolu Ahşap mimarisinin en güzel örneklerini görebilirsiniz. Yapımında hiç çivi kullanılmamış olan yapı kesin yapım tarihi bilinmemekle birlikte yaklaşık 800 yıldır sapa sağlam ayakta kalmıştır.2. Kültürel Değerler Doğu ve Batı Karadeniz'in kesiştiği noktada kalan Samsun'un çok eski bir medeniyete sahip olması. Havza ve Ladik'deki kaplıca sularının başta romatizmal hastalıklar olmak üzere.Kunduz dağı yaylaları yazın başka kışın başka görülmeye değer güzellikleri barındırırlar. balık avcılığı. Radyoaktif özellik gösteren Ladik kaplıca suları organizma üzerinde uyarıcı etki yapar. Ladik'teki Hamamayağı kaplıcası ise ülkemizdeki birinci derecede önemli ve öncelikli kaplıca merkezlerindendir. halk mutfağı. Havza ve Ladik Kaplıcaları 2000 yılından beri bilinen sağlık merkezleridir.1.1. temiz havayı ve sessizliği özleyenlere kucak açmaya hazırdır. sünnet düğünü adetleri. Vezirköprü . Fiziki Özellikleri Samsun. 19 Mayıs ilçesi. termal turizm açısından da önemli merkezlere sahiptir. Yörükler mevkiinde ilkbaharda tabanı tamamen suyla kaplanan yaprak döker ağaçlardan oluşmuş Galeriç ormanı yaban hayatı açısından oldukça ilgi çekicidir. su sporları. G. ninniler.1. Bölgedeki Orman İşletme Tesisi ise yaz kış gelenlerin dinlenme ve konaklama ihtiyacını karşılamaktadır. Bafra İkiztepe ve bugün bile surlarını. tekerlemeleri. kani. Deltada. Samsun'da evlenme. ve XX yy. G. Kunduz yaylalarının orman dokusu ile iç içe oluşları ve ormanların Altınkaya Baraj Gölüyle birleşmesi bölgeye bambaşka bir güzellik kazandırmaktadır. Havza 25 Mayıs Termal tesisleri Turizm Bakanlığınca termal Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir. XIX yy. doğum. galerilerini. ölüm. Burası yayla turizminin yanı sıra doğa yürüyüşleri. merdivenlerini görebileceğimiz 3000 yıl öncesinden gelen Kızılırmak vadisindeki Asarkale. Samsun'un yaylaları da diğer Karadeniz yaylaları gibi. sinirsel hastalıklar. 182 . kamp yapmak için son derece elverişli alanlara sahiptir. kışlık hazırlıklar ve yiyecekler. motor gezileri. Çarşamba'da ki Göğceli Cami bunların en ilginç olanıdır. Ancak tesislerde önceden rezervasyon yaptırmak gereklidir. kültürel açıdan farklılıklar göstermektedir. Paflagonlara ait kaya mezarları. Ladik-Akdağ yaylaları.Sahil bandı üzerinde Alaçam. kadın hastalıkları. halk veterinerliği. yeşil. eklem hastalıkları ve kireçlenme gibi hastalıkların tedavisinde olumlu etki yaptıkları tıbbi olarak kanıtlanmıştır. Yaylaların yolları özel aracınızla bile rahatlıkla gideceğiniz durumdadır. yemekler. halk hekimliği. başlarında gelen göçlerle çok değişken bir yapıda bulunması. Samsun'dan yaylalara ulaşmak oldukça kolaydır.2.

derece arkeolojik sit alanı. • Küplüce köyünde Bağtepe İlk ve Orta Tunç Çağı. • Büyükoyumca köyündeki Sazak Helenistik Çağ yerleşmesi. Şeyh Seyyid Kudbettin Cami ve Türbesi Caminin yapıldığı tarih belli değildir. İsa Baba (Ese Baba) Camii ve Türbesi Cedit Mahallesi'ndedir. İlhanlı yapısıdır.gelin ağlatma. Onarımlarla mescide dönüştürülmüştür. 14. • Çatmaoluk ile Kulacadağ köyleri arasındaki Akalan Kalesi Demir Çağı. Camii ile türbe bitişiktir.) I. masal. Dikdörtgen planlı camii. inançlar. efsaneler. 15. çömlek buluntuları.yy. 9 Eylül 1884'te Batumlu Hacı Ali tarafından yaptırılmıştır.1976'daki son onarımda ise cami ve türbeye dönüştürülmüştür. Büyük Camii. kesme taştan yapılmış çifte minarelidir. Demir Çağı.1314'te İlhanlı Valisi Emir Timurtaş Paşa adına yaptırılmıştır. Samsun'un en büyük camisidir. 1975 . Şeyh Seyyid Kudbettin büyük İslam alimi ve mücahidlerindendir. derece sit alanı. M. ve III. Tümülüs-Höyük ve Antik Yerleşim alanları • Cedit Mahallesi (Amisos) II.yy.S. Pazar Camii Pazar Mahallesi'nde Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakıf ve hayratındandır. Yalı Camii Buğday Pazarı'ndadır. Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü arşivine kazandırmıştır. • Ahulu köyündeki Göktepe İlk ve Orta Tunç Çağı. el sanatları. Çifte minaresi tek şerefelidir. derece arkeolojik sit alanı. Abdulkadir-i 183 . Şeyh Kudbettin tarafından yaptırılmıştır. Ulu Camii. ahşap çatıyla örtülüdür. Hamidiye Camii gibi çeşitli adları da vardır. giyim-kuşam konusunda araştırmalar yapılmış. • Kılıçdede Mahallesi'ndeki Dündartepe (Öksürük Tepe) I. Kare planlı küçük bir mescit ve türbeden oluşan yapı 1895'te onarılmış. ayrıca Helenistik ve Türk İslam Devirlerine ait çanak. • Samsun'un batısındaki Küplüce köyünde yer alan Dedeüstü tepesi Demir Çağı Helenistik Roma ve Antik Çağı. • Hasköy'deki Toptepe tümülüsleri (Belediye Evleri Mahallesi'nde SamsunÇarşamba Karayolunun üstünde yer alan biri büyük. da yapılan ilk yapı özgün biçimi ile günümüze ulaşmıştır. derece arkeolojik sit alanı. Kale Camii Kuyumcular çarşısındadır. • Alanlı köyündeki Kümbettepe İlk ve Orta Tunç Çağı. halk oyunları. seyirlik oyunlar. • İlkadım Beldesi'ndeki Baruthane tümülüsleri (Asfalt yolun solunda yer alan iki tepeden oluşmaktadır. ve II. bilmece. Büyük avlu içinde yer alan cami. diğeri küçük iki tepeden oluşmaktadır) II. Sultan Abdülaziz'in annesi tarafından onarımı yapılmıştır. • Büyük Kolpınar tümülüsü (Veteriner Müdürlüğü'nün üst tarafında yer almakta) I. derece arkeolojik sit alanı. • Başalan köyündeki Diklimtepe İlk ve Orta Tunç Çağı. 1312 yılında Sadık Bin Abdullah tarafından yaptırılmıştır. halk takvimi ve meteorolojisi. atasözleri. halk mimarisi.

1846 yılında yapılmıştır.1322) ölmüş ve buraya gömülmüştür. hasır dokumacılığı. 184 . El Sanatları: Samsun ilinde el sanatları da.1166) hazretlerinin torunu olup babası Muhyiddin'dir. Süleyman Paşa Medresesi Saathane yakınındadır. taş işçiliği. Halk Müziği Çalgıları:Davul. hala kullanım amacıyla veya ihtiyaç gayesiyle üretimi yapılmaktadır. kemençe'dir. el sanatları gelişen teknoloji ve endüstriye mağlup olmuş. Çıkma. etrafı beton ve mozaikle çevrilmiş büyük bir mezardır. Yörede Doğu Karadeniz. varolma savaşı veren el sanatlarımızdan halı." dır. Halk tarafından ziyaret edilen murat yerlerindendir. kilim. kunduracılık. İtalyan Katolik Kilisesi Ulugazi Mahallesi'nde yer almaktadır. bez dokumacılığı. Yörenin en ünlü türküsü "Çarşamba'yı sel aldı. Kılıçdede Mahallesi'nde eski caminin yıkılmasından sonra yapılmış yeni bir camidir. Kılıçdede Camii ve Türbesi Kılıçdede Cami. gibi el sanatlarımızın yöremizde tespiti yapılmış bulunmaktadır. cura.Geylani (M. kuşak dokumacılığı. kaval. Halk Müziği:Samsun Halk müziğinde farklı tavırlar görülmektedir. zembil örücülüğü. böylece geleneksel kültür unsurumuz olan el sanatlarımızın bir kısmı kaybolmuş. bağlama. Eski tarihle 722 yılı Sefer ayının 15'i günü (M. Bütün olumsuzluklara rağmen. İkinci katta bir çıkma mevcuttur. yozlaşmış veya değişikliğe uğramıştır. Taban ve tavan ahşap malzemelidir. Samsun Evlerinin Mimari Özellikleri: Genellikle zemin üzeri iki katlı olan binaların dış cephesi yığma tuğladan (bazı büyük yapılar taştan) iç bölmeleri bağdadi olarak yapılmıştır. Binanın vakıf tarihi 1813'tür. Bina kargir olarak iki katlı inşa edilmiştir.1078 . bakır işlemeciliği.1116 tarihleri arasında Selçuklu savaşlarında buludukları ve şehit oldukları söylenmektedir. Günümüzde de bazı köylerde. bazı yapılarda demir çubuklarla desteklenmektedir. Bağlama ile Karadeniz kemençesi bir aradadır. At nalı şekline bir plana sahip. çorap. yaygın olmamakla birlikte. Ancak ülkemizde olduğu gibi ilimizde de. zurna. Kılıçdede'nin Şeyh Seyyid Kudbettin ve İsa Baba ile beraber geldikleri 1078 . saçak altları ahşaptır. Kırma çatısı alaturka kiremitle örtülü. oya. Mezarın baş tarafında "Fatih Kılıçdede burada medfundur" yazılıdır. yığma tuğladan inşa edilmiş iki katlı bir yapıdır. caminin mihrap tarafındaki bahçede ağaçlar arasında üstü açık. Türbe. ağaç oymacılığı vb. bazı yapılarda iki adet (bazen dört) ahşap veya taş direkle taşınmakta. Bir yar sevdim el aldı. diğer odalar bu sofaya açılmaktadır. Orta Anadolu ezgi ve sazları kaynaşmıştır. azımsanamayacak konumdadır. İç mekanda ortada bir sofra yer almakta.

Samsun'da eski fuar alanında 19 Mayıs 1981 günü ziyarete açılmıştır. bir konser salonu ve Atatürk ile ilgili kitapların derlendiği bir özel ihtisas kütüphanesi bulunmaktadır. Hitit. Diğer yan salonda ise Samsun yöresinden müzeye intikal etmiş olan etnoğrafik nitelik eserler. Sultan Abdulaziz’ in annesi tarafından onarıldığı için Valide Camii de denir. kilim vb. cepkenler. İki katlı bölmeler bağdadi olarak yapılmıştır. Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait eserler sergilenmektedir. Müze bahçesinde Helenistik. Camiler: Büyük Cami: Batumlu Hacı Ali Efendi tarafından 9 eylül 1884 tarihinde yaptırılmıştır. mutfak eşyaları. Orta salonun sağ tarafında yer alan salonda Samsun ve çevresinde ele geçen kalkolitik. Atatürk ve beraberindekilerin Samsun’a ilk ayak basışlarını simgelerken Kurtuluş Mücadelesinin buradan başlatıldığını ifade etmektedir. Helenistik ve Roma dönemlerine ait eserler kronolojik olarak sergilenmektedir. para ve saat keseleri. Anıtlar: Atatürk Anıtı: 1928-1938 yılları arasında Avusturyalı Heykeltıraş Heinz Kreppel tarafından yapılmıştır. süs eşyaları.24 Eylül 1924'teki Samsun seyahatlerinde Ulu Önder'e Samsun halkınca hediye edilmiştir. iki minarelidir. Samsun halkı tarafından kendilerine bağışlanan bu binada konaklamışlardır. Bugün müze olarak kullanılan bina da. çeşitli mitolojik sahneler simetrik olarak işlenmiştir. İlkadım Anıtı: 1981-1982 yılları arasında Heykeltıraş Hakkı Atamalı tarafından yapılmıştır. silahlar. Arkeoloji ve Etnografya Müzesi :1981 yılında Vilayet Eski Müzesi eserlerinin kullanılmasıyla oluşturulan Müze. Ön cephesindeki basamaklar ve bir friz halinde Kurtuluş Savaşını temsil eden kabartmalar binaya hareket kazandırmaktadır. Orta salonda Amisos kentinde ortaya çıkartılan mozaik teşhir edilmektedir. İlk Tunç. orta salon ve simetrik olarak yapılmış iki yan salondan ibarettir.yılında Samsun halkı tarafından yaptırılan bu anıtın öndeki üçlü figürü. Müzede Atatürk'e ait eserler teşhir edilmektedir. peşkirler. eşyalar teşhir edilmektedir. halı. anıtsal ve etkili bir görünüme sahiptir. Cami kesme taştan yapılmış olup. Roma. Yine 16 Eylül 1928 ve 22 Kasım 1930'da Ulu Önder Atatürk Samsun'a gelişlerinde. Bu salondaki en göz alıcı eser olan mozaik taban üzerinde.Müzeler: Atatürk Müzesi: Samsun eski fuar alanı içinde 19 Mayıs Galerisi olarak inşa edilmiş bulunan Atatürk Müzesi. Atatürk. Mecidiye Caddesi üzerinde yer almaktadır. Gazi Müzesi :Kale Mahallesi'nde. 1 Temmuz 1968 Pazartesi günü ziyarete açılmıştır. 19 Mayıs 1919’un anısına yaptırılan bu anıtın kaidesinin dört bir tarafında Milli Mücadeleyi vurgulayan figürler mevcuttur. bindallılar. 20 . 19 Mayıs 1919'da Samsun'a geldiği zaman Mıntıka Palas olarak bilinen bu binada kalmıştır. el yazması Kur'anlar. Atatürk’ün doğumunun 100. Müze. Tamamen taş ve renkli mermerlerle inşa edilen müze binası. Büyük ana kubbe çevresinde küçük kubbeler şeklinde imar 185 . İlimizin amblemi haline gelen bu anıt Dünyada ikincidir.

Kılıçdede Türbesi:Kılıçdede ‘nin Seyyid Kutbittin ve İsababa ile beraber Samsun’a geldikleri 1078 ile 116 yılları arasında Selçuklu Savaşlarında bulundukları söylenmektedir. Şeyh Seyyid Kutbittin Türbesi: Büyük islam alimi Abdulkadir Geylani Hazretlerinin torunu Şeyh Seyyid Kutbittin’in bulunduğu bu türbe ve yanındaki mescidin 700 yıllık bir geçmişi olduğu tahmin edilmektedir. Bedestan:Genç Osmanlı devrine ait olan bu eser. Kütahya çinileriyle süslenmiş bu eser yöre halkının ilgi duyduğu dini ziyaret yerlerindendir. sonlarına doğru inşa edilmiş olan han iki katlıdır. Sivil Mimari Örnekler Taşhan: Sivil Osmanlı mimarisinin güzel bir örneği olan bu eser. Üçüncü katın balkonunun kenarında eski yazı güzel bir mermer kitabe mevcuttur. bugün Bitpazarı adı ile anılan antika ve eski eşyaların satıldığı yerdir. Kiliseler İtalyan Katolik Kilisesi: 1885 yılında yaptırılan kilise bir rahip ile çalışmalarını sürdürmekte olup.edilmiştir. Türbeler: İsa Baba Türbesi: Anadolu’nun fethi sırasında şehit olan İsa Baba ve diğer Türk mücahitlerin mezarlarını ve küçük bir mescidi ihtiva eden kare şeklinde bir türbedir. Eski belediye Binası: Eski Belediye Başkanlarından Merhum Gebilizade Necip Bey tarafından 1913-1914 yılları arasında yaptırılan binanın dış yüzü Ünye taşı ile kaplanmış ve yontma ve süsleme sanatının güzel bir örneğini teşkil etmektedir. 17. ziyarete açıktır. Yalı Camii: 1312 yılında Sadık Bin Abdullah tarafından yaptırılmıştır. bitki ve geometrik şekillerle süslüdür. içten dairevi olup. 1815 yılında Haznedarzade Süleyman Paşa’nın torunu Memduh Bey tarafından onarılmıştır. Dikdörtgen şeklinde imar edilen caminin üzeri ahşap çatı ile örtülüdür. içi ve dışı taş ve tuğla ile örülüdür. Pazar Camii: 14. Mihrabı üç yüzlü ve mihrap nişi kavislidir. Sekizgen bir kasnak üzerine oturan tronoplu bir kubbeye sahip olan caminin kubbesi kiremit ile örtülü. Küçük bir minareye sahiptir. Yy. Gezi ve Mesire Yerleri: • Atakum • Hava Alanı • Orman Fidanlığı 186 . Yüzyılda İlhanlılar tarafından yapılmış olan cami 1819 yılında da onarım görmüştür. Kubbe kasnağı dışarıdan sekizgen. Savaşta şehit düştükleri yerde de türbeleri bulunmaktadır.

Bölge Müdürlüğü Tesisleri Beden Terbiyesi İl Müdürlüğü Tesisleri Meteoroloji Bölge Müdürlüğü Tesisleri DDY Kampı Kızılay Dinlenme Kampı Uluslararası Halk Dansları Festivali. Kültür alışverişinin ve dostluk bağlarının kuvvetlenmesinde ve tanıtımda etkili olmaktadır. Altın Fındık Yağlı Pehlivan Güreşleri. Ağustos ayının son haftasında. Geleneksel Karakucak Güreşleri Ve At Yarışları . müsabaka ve etkinliklerle kutlanır. Samsun Milli Fuarı bünyesinde 23-29 Temmuz tarihleri arasında düzenlenmektedir. 187 .Terme ilçesinin Köybucağı kasabasında 1986 yılında başlayan şenlikler her yıl 9 Eylül günü düzenlenir. 1986 yılından beri her yıl çeşitli ülkelerden ve yurtiçinden davet edilen halk oyunları ekiplerinin katılmasıyla yapılmaktadır.Kavak ilçesinde daha çok güreş ağırlıklı olarak eylül ayında düzenlenmektedir.Asarcık ilçesinde Eylül ayının son günleri ve Pazar günleri düzenlenmektedir.Bafra ilçesinin Bengü köyünde düzenlenmektedir. Hıdrellez. örf ve adetlerinde bolluk ve bereket günlerinin başlangıcı sayılır.• Kurupelit İncesu • Kocadağ Mesire Alanı • Hasköy Plajlar ve Kamp Yerleri: • • • • • • • • Karayolları Tesisleri DSİ Tesisleri Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü Tesisleri Köy Hizmetleri 12. iki gün süreyle çeşitli eğlence. Yaşar Doğu Şenlikleri.Bafra ilçesinde 1987 yılından beri düzenlenmektedir. Bengü Karakucak Güreşleri.Ayvacık ilçesinde yaz aylarında düzenlenmektedir. Karpuz Festivali. Alaçam ilçesinde düzenlenmekte olup. Göller Bölgesi Güreşleri .Çarşamba ilçesinde 1994 yılından beri düzenlenmektedir. Halkımızın inançlarında. duygu ve düşüncelerinde ve dolayısıyla geleneklerinde.Türk ulusunun mevsimlik bayramları arasında yer alan Hıdrellez. Yeşilırmak Kültür Ve Sanat Şenliği. Hüseyin Dede Şenlikleri. 20-23 Mayıs tarihleri arasında çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır. 1994 yılında başlatılmış olan şenlikler 10 temmuzda bir gün yapılmaktadır. 7 Mayıs'ta kutlanmaktadır. her yıl ülkemizde olduğu gibi ilimizde de mayıs ayının 6'sında kutlanır.

Bafra'dan geçen Samsun . karameke ve yağmurcunlar) kışlamaktadır. canlılar için zengin yaşam alanları bulundurması ve halen bozulmamış olan doğal yapısı ile ülkemizin uluslararası öneme sahip ender sulak alanlarından biridir. günleri yapılmaktadır. su basar çayırlar ile birlikte yaklaşık 13. 24 Mart 1879'da Kolay'da doğan ünlü hiciv ustası Neyzen Tevfik adına düzenlenmekte olup. deniz-yazlık turizmi için sadece yaz mevsiminde yaklaşık 2 aylık imkan sunarken.Yakakent ilçesinde düzenlenmektedir. 23-31 Mart tarihleri arasında her yıl düzenlenmesi amaçlanmıştır. İlk başlangıç tarihi 1995 yılıdır. Terme tarafından denize akan bir çayın. Doğal Sit Alanları: Kızılırmak Deltası (Balık Gölleri). 22-23 Temmuz tarihleri arasında yapılmaktadır. 40 hektarı açık alandır. Orman alanı dişbudak. meşe. 188 . Kış ortası su kuşu sayım sonuçlarına göre deltada yaklaşık 100. ekim ayında kutlanmaktadır.500 hektar genişliğinde Karaboğaz gölü ve çevre sazlıkları bulunur. Deltanın doğu sahilinde gökler. ördek. delta son derece önemli bir. Karadeniz Kısa Film Festivali .000 ha. gürgen ve akçaağaç türlerinden oluşmaktadır.İlçe sınırları içerisinde bulunan Kızılırmak'ın binlerce yıl Anadolu'dan sürükleyip getirdiği sedimentlerle oluşturduğu bereketli deltasında aynı zamanda ülkemizin en önemli sulak alan eko sistemlerinden biri olan Bafra Balık Gölleri de bulunur. beslenme ve konaklama alanıdır. Batı yakasında da yaklaşık 1. son derece önemli bir kışlama alanıdır. Delta. barındırdığı canlı türlerinin çeşitliliği. kuş gözlemciliği ve doğa turizmi için. Dolayısıyla ile bölgede "Eko-Turizm" olanakları son derece fazladır. Köprülü Mehmet Paşa Kültür. Kızılırmak deltası.000 hektar sulak alan vardır.000 su kuşu (kaz. Hacı Osman Ormanı.Neyzen Tevfik Kültür Şenliği. arazinin çok düz olmasından dolayı denize dökülmeden önce geniş bir alana yayıldığı. göçmen su kuşları için de. kuğu. Terme ilçesinde düzenlenmektedir. Kızılırmak deltasında bu güne kadar 146'sı bölgede üreyen 310 kuş türü saptanmıştır. genişliğinde delta ovası uzanır. İlimiz Çarşamba İlçesi Gelemen Çiftliği bitişiğinde yer alan Hacı Osman Ormanı. 120 hektar olan alanın 80 hektarı orman. 56. sazlık alanlar.Sinop karayolunun kuzeyinde kalan alanda. turnalar ve balıklar için de. Simenit Gölleri . Orman İşletme Müdürlüğü Mülkiyetinde ve koruması altındadır. Altın Prinç Festivali . Sanat ve Spor Festivali: Vezirköprü ilçesinde Eylül ayının ilk cuma günü başlayan festival 10 gün sürmektedir. ve 4. iç içe göller oluşturduğu görülmektedir. kumullar. Deniz Oyunları Festivali . Deltadaki kuş türlerinin çeşitliliği ve sayıları eko sistemin canlılar için ne denli zengin ve sağlıklı olduğunu gösterir. Merkez ilçede ilk defa 1996 yılında düzenlenmiştir. dört mevsim boyunca çok önemli bir potansiyele sahiptir. Karadeniz'i cephe göçü ile aşan küçük ötücüler ve su kuşlarının yanı sıra yırtıcılar. leylekler. Uluslararası nitelikte olup. 1991 yılından beri yapılan festival. Yöre. yörenin ünlü Kocaman pirinci adına Haziran ayının 3.

Belediye Belgeli Turistik Tesisler Tesisin Adı Kaya Otel Dolphin Otel Cem Otel Altay Otel Gold Otel Sandıkçı Otel Omtel Otel Sönmez Otel Kent Otel Daştan Otel Güçlü Otel Yuvam Pansiyon Şahin Otel Klas Otel Omtel Tepe Otel Anakent Sosyal Tesisleri Otel Telefon 432 46 64 437 72 55 431 15 88 431 68 77 431 19 59 431 07 35 457 54 81 431 26 69 431 72 91 431 53 93 431 17 17 457 69 08 435 20 01 432 43 20 457 60 74 228 27 47 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. 2005 189 .1.1 bölümünde anlatılmıştır. G.2. 2005 Tablo G.2.Oteller Tesisin Adı Büyük Samsun Vidinli Yafeya Mis (Bafra) Çavuşoğlu (Tekkeköy) Maarif (Havza) Sınıfı 5 Yıldız 3 Yıldız 3 Yıldız 2 Yıldız 3 Yıldız 2 Yıldız Oda Sayısı 107 45 96 23 56 24 Yatak Sayısı 234 80 184 47 118 48 Telefon 435 80 18 431 60 50 435 11 35 543 73 50 256 33 65 714 10 10 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.3. Turizm Çeşitleri G.G.1. Turistik Altyapı Turistik İşletme Belgeli Tesisler Tablo G.1.

Sınıf Lokanta 2.Sınıf Lokanta 2. 2005 190 . 2005 Kapasite 100 Kişilik 140 Kişilik 130 Kişilik 220 Kişilik 50 Kişilik 130 Kişilik 150 Kişilik 120 Kişilik 65 Kişilik 65 Kişilik 90 Kişilik Telefon 431 21 65 230 62 19 435 76 62 457 52 91 834 34 67 233 01 73 431 99 40 231 40 26 231 72 42 435 72 67 231 55 11 Tablo G.Sınıf Lokanta Özel Eğlence Yeri Özel Eğlence Yeri Özel Eğlence Yeri Özel Eğlence Yeri Bar Özel Eğlence Yeri Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Gazino ve Bar Tesisin Adı Cumhuriyet Divan Rama İtimat Balık Körfez Grand Saray Renk Gazinosu Çağlayan Gazinosu Saray Gazinosu As Titanik Nokta Bar 2056 Sınıfı 2.Sınıf Lokanta 2.Lokanta.3.Sınıf Lokanta 2.4.Seyahat Acenteleri Tesisin Adı Yavuztur Kartur (Ulusoy) Alaçam Seyahat Vetser Lamirjen Ondokuzmayıs Seyahat Ergüntur Rasibutur Grubu (A) Grubu (A) Grubu (C) Grubu (C) Grubu (C) Grubu (C) Grubu (C) Grubu (C) Grubu Telefon 431 13 24 431 33 10 621 34 37 437 38 08 432 35 45 231 39 07 431 86 73 230 01 71 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.Tablo G.

Yerli Nisan Yab. Vidinli Ot. Yafeya Ot. Yerli Kasım 326 809 102 2 1240 420 11 114 187 339 2872 Yab. Yerli Ekim Yab.5.4. 2005 Yılı Tesislerde Kalan Turist Sayıları Yerli Tesisin Adı Büyük Sam. 2005 191 . TOPLAM 269 15006 2802 5 13995 8219 29 1810 2456 303 44288 14 28 5 16 18 1 82 1257 200 658 677 121 137 3050 86 56 1 1550 392 1035 300 41 1444 405 113 1232 110 282 1248 300 279 1437 130 386 22 51 1635 208 1160 912 561 42 35 1050 270 1387 816 225 1350 320 10 1365 856 54 1318 883 86 1323 986 10 1624 883 5 1095 662 27 256 282 34 254 196 53 1 221 233 182 3958 40 125 196 38 146 208 44 154 231 39 112 240 32 73 178 170 3815 85 4520 408 4178 327 4428 503 4300 677 3875 262 3678 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.G. TOPLAM Ocak 772 300 460 386 118 274 2310 Yab. Mis Ot. Yerli Temmuz Yab. Yerli Şubat Yab. Maarif Ot. Turist Sayısı Tablo G. Yerli Ağustos Yab. Yerli Mart Yab. Yerli Eylül Yab. Yerli Yab Mayıs Yerli Haziran Yab. Yerli Aralık 305 45 5 1 18 1222 65 1330 438 104 145 374 3304 Yab. Çavuşoğlu Ot.

Büyükşehir Belediyesi’nin yetersiz arıtımı sonucu halka verilen sular özellikle yaz aylarında salgın hastalıklara sebep olmaktadır. Ayrıca taşıtlardan kaynaklanan hava kirliliğinin tespiti ve önlenmesi amacıyla Çevre Koruma Vakfı tarafından alınan ve İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile işbirliği içinde yürütülen egzoz gazı ölçümleri yapılmaktadır. büyük ölçüde evsel atık sulardan kaynaklanmaktadır. çıkan sonuçlar İl Çevre Müdürlüğü’ne iletilmektedir. Turizm-Çevre İlişkisi Diğer illerle kıyaslama yapıldığında. Çarşamba İlçesinin 20 Km. kirlilik bakımından Karadeniz’e olan kıyısı.6. Samsun’un. Kükürtdioksit miktarı Dünya Sağlık Teşkilatının belirlediği 150 ug/I’yi zaman zaman aşmakta. Diğer yandan bölgenin önemli doğal kaynaklarından sayılan Bafra Balık gölleri özellikle tarımsal faaliyetler ve kanalizasyon atıkları sonucu mevcut flora ve faunayı tehdit etmektedir. Önemli su kaynaklarından olan Kızılırmak ve Yeşilırmak’ta başta etrafındaki yerleşim birimlerinin atıkları olmak üzere tarımsal faaliyetlerle de büyük bir kirliliği bünyesinde taşımaktadır. Mevcut katı atık depolama yeri de ekonomik ömrünü tamamlamak üzere olup. Mert Irmağı kirlilik yükü açısından önemli bir sorundur. Ayrıca sanayi tesislerinden kaynaklanan atık suların özelliklerini belirlemek ve deşarj standartlarını sağlamaları konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğü çalışmalar yapmaktadır. G. gerekli ıslah çalışmaları yapılmadığı taktirde ciddi çevre sorunlarına sebep olacaktır. Bu güne kadar atıkların sağlıklı değerlendirilebileceği bir proje gerçekleştirilmemiştir. Bu nedenle evsel atık suların arıtımı konusunda İller Bankası 16. Bölge Hıfzısıhha Enstitüsünce ilimizde iki noktadan ölçümler yapılmakta. güney batısında Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. kanalizasyon atıkları ve tarımsal atıklar bir arıtıma tabii tutulmaksızın ırmağa verilmektedir. Samsun’da katı atıklar önemli bir çevre kirliliği oluşturmaktadır.G. Çarşamba ovasının güneyinde. Bafra Belediyesi tarafından yapılması planlanan Atık su Arıtma Tesisi yapımı projesi tamamlanmak üzeredir. İlimizde hava kirliliği daha çok ısınma amacıyla kullanılan yakıtların özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Özellikle kış aylarında hava kirliliği kendini daha fazla hissettirmektedir. bazı günler 200 ug/I’yi bulmaktadır. Büyükşehir Belediyesi tarafından toplanan katı atıklar yılanlıdere mevkiine dökülmektedir. Turizm Ekonomisi Bu konuda bilgi edinilememiştir. Çevre kirliliği nüfusun artması ve sanayileşmeyle başlamıştır. Mevcut yerin bir su kaynağı olması daha önemli bir sorun teşkil etmektedir. yer seçimi 192 . Samsun içme suyunun Çakmak Barajı Samsun İçme Suyu Projesinin depolama tesisi olarak görev yapacak olan baraj. Irmak boyunca kurulmuş bulunan. Samsun çevre kirliliği açısından daha temiz bir kent sayılabilir. sanayi tesisleri.5.Bölge Müdürlüğü’nün projesi devam etmektedir. İlçelerde ise katı atıklar gelişi güzel yerlere dökülmekte.

Bunların başında verimli ve sulak birinci sınıf araziler üzerine kurulan yerleşim ve sanayi alanları gelmektedir. Bunun yanı sıra özellikle toprakların kum. tarla açma ve diğer doğal nedenlerle orman alanları tahrip edilmektedir. Bu alanlar üzerinde şehirleşmenin yayılmasıyla birlikte tarım arazileri daralmakta. Doğal Kaynakların Ekolojik Dengeler Esas Alınarak Verimli Kullanımı. Hastane atıkları ile ilgili olarak. Tarım alanlarımızı da önemli sorunlar tehdit etmektedir. KAYNAKLAR: -İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 2005 193 . İlimizde gürültü kirliliği henüz dikkatleri üzerine toplamakta. tuğla. Araçlardaki havalı kornaların resen sökülmesine ve gereksiz korna çalınması halinde vatandaşlarca yapılacak şikayetlerin değerlendirilmesi karar altına alınmış ve bu konuda çalışmalara başlanmıştır. Bu konu ile ilgili olarak. doğal kaynaklarımızın geri dönüşümünü imkansız hale getirerek büyük zararlara yol açmaktadır. Bu nedenlerle en önemli doğal kaynaklardan biri olan ormanların korunması ve geliştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca Jeotermal kaynaklardan enerji üretimi ve tüketimine yönelik bir çalışma yapılmamış olup. aşırı otlatma ve diğer arazi problemleri sonucu tahrip edilmektedir. halkın bu konuya eğilimi arttığı gözlenmektedir. Mahalli Çevre Kurulunda. Yıl boyunca güneşli gün sayısının az olması nedeniyle güneş enerjisi sistemleri ekonomik bir kaynak olarak görülmemektedir. mevcut arazilerinde verimliliği düşmektedir. Korunması ve Geliştirilmesi : Doğal kaynaklar açısından Samsun su bakımından zengin bir il olup. mevcut yönetmelik kapsamında hastanelerin faaliyet göstermesi konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğü’nce tebligatlar yapılmıştır.konusunda hiçbir ön araştırma çalışması yapılmadığı için önemli bir bölümü şu anda sorun oluşturmaktadır. Usulsüz kesim. kireç. Samsun İli bir kıyı kenti olmasına rağmen kıyılardan yeterince yararlanılmamaktadır. sadece kaplıca olarak yararlanılmaktadır. şehir merkezinde gürültünün en aza indirilmesi amacıyla. İlimiz sınırları içerisinde çayır ve meralar 43. Orman ürünlerinin büyük bir kısmı ısınma amaçlı olarak kullanılmaktadır. kiremit gibi maden sektöründe kullanılması. mevcut akarsular üzerinde kurulan barajlardan sulama ve elektrik üretimi amacıyla yararlanılmaktadır. Kıyılardan daha çok kum ocakları şeklinde yararlanılması.000 hektarlık yer kaplamaktadır. Ekolojik dengenin göstergelerinden biri olan flora ve fauna bilinçsizce yok edilmektedir. imar planına aykırı yapılaşmanın artması ciddi problemlere neden olmaktadır. Ancak bu alanlar çoğunlukla amaç dışı kullanılmakta.

324 Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 Agro-ekolojik bölgelendirme.900 Tarım Alanı (Ha.) 455.210 B-Üretim Miktarı (Ton) 384. toprak yapısı ve/veya arazi örtüsüne göre belirlenir.061 En Önemli Bitkisel Ürün Buğday A-Ekiliş Alanı (Ha.Susuz 341.302 Yumrulu Bitkiler 2.376 Meyvelik 88.884 Nadas 12.728 Endüstri Bitkileri 37.845 Traktör Sayısı 33. arazi formu.411 Pulluk Sayısı 50.2.52 2.927 Yemeklik Baklagiller 20.Ekilen 426. arazinin çevresel özellikleri.2005 Yılı İstatistiki Verilerine Göre Tarıma İlişkin Temel Bilgiler Yüzölçümü(Hektar) 957.576 Erozyona Maruz Alan(Ha. potansiyel verim ve arazi uygunluğu benzer olan özelliklere sahip alt alanlara bölünmesini ifade eder.43 19.750 B.) 358.420 Balıkçı Teknesi Sayısı 863 Balıkçı Ailesi Sayısı 2.574 C. Alt bölgeler içerisindeki ilçeler aşağıda gösterilmektedir.Nadas 12.Tarım Arazilerinin Dağılımı Arazinin Cinsi Miktarı (ha.Sulu 110.211 Bağ-Bahçe(Ha:) 38.107 Çayır Mera (Ha) 44.1.54 8.924 Diğerleri 36.664 Sebzelik 38.82 8.1. Bir agro-ekolojik bölge iklim. Bu kapsamda Samsun İli 3 agro-ekolojik bölgeye ayrılarak incelenmiştir.643 Tarla(Ha) 304.70 0.519 Toplam Tarım Arazisi 455.302 Ormanlık Alan(Ha.H.02 100 Tahıllar 217.) 145.) Tarım Arazisine Oranı (%) 47. TARIM VE HAYVANCILIK H. Genel Tarımsal Yapı Tablo H.64 8.324 A.311 D. 194 .826 Tarım Dışı Arazi (Ha) 99.33 4.) 758.317 Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 Tablo H.

Tarımsal Üretim Samsun İlinde polikültür tarım yapılmaktadır. Salıpazarı.1. Kapama meyvecilik üretimi yapılmaktadır.Tekkeköy 7.Samsun İlinin Agro – Ekolojik Alt Bölgeleri 1. Ayrıca plastik sera ve yüksek tünellerde son yıllarda artan bir oranda sebze yetiştiriciliği yapılmaktadır. ıspanak. ALT BÖLGE II.52 lik pay ile II.532 ha.Bafra 3.1. üretim hacmindeki ağırlığı fazla olan ürünler incelenecektir. ALT BÖLGE III. Alaçam. sıradadır.Çarşamba 4.3.Kavak 4. tahıl tarımı yapılan alan. Sanayi bitkisi olarak da ayçiçeği tarımı yapılmaktadır. H. % 47. patlıcan.Diğer meyveler dağınık ağaç şeklinde olmaktadır. biber.19 Mayıs 5. İlimizde en fazla üretimi yapılan sebzeler domates. karpuz ve kavundur. Tarla Bitkileri H. hıyar.Vezirköprü 6. Su ürünleri ve hayvansal üretimdeki üretim kalemleri de dikkate alınarak üretim deseni içinde stratejik önemi.Terme Çarşamba.Alaçam 2.2. Ayvacık.1. % 19.Yakakent Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 H.2. sırayı meyvecilik alıyor görülüyorsa da 88.1.2. Yine kapama olarak Merkez ve Çarşamba İlçelerinde şeftali üretimi yapılmakta ve önemli gelir kaynağı oluşturmaktadır. İlimizde ekonomik bakımdan yetiştirilen en önemli ürünler buğday. Son yıllarda kapama bahçe Kivi üretim çiftçiler tarafından uygulanmaktadır.ı fındık ziraatı yapılan alandır. Fındık üretimi Merkez.Salıpazarı 1.1.2.lık meyvelik alanın 85.Merkez İlçe 1. çeltik ve tütündür.Tablo H.Terme 8. getirisi. Yakakent ve Asarcık İlçelerinde yapılmaktadır. Ondokuzmayıs. Bitkisel Üretim H. lahana.1.Ayvacık 2.Asarcık 2. mısır.884 ha.82’lik pay ile I. Bafra. fasulye.Bunun önemli bir bölümü fındık alanıdır. İlde toplam 455.Havza 3.324 ha tarım arazisi mevcut olup. Tekkeköy. ALT BÖLGE 1. pırasa. Buğdaygiller 195 .Ladik 5. kabak.

Buğdaygiller Ekiliş ve Üretimi Ürünler Buğday Arpa TAHILLAR Çavdar Yulaf (dane) Kaplıca Mısır (dane) Çeltik Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 Değerler Ekiliş (da) 147.810 120 0 4. Alt Bölge Buğday Arpa Yulaf Çavdar Mısır Çeltik Şekil H.668 Grafik : Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı 1 0. SamsunBölge Şekil H.) Ürün I.700 150 Toplam 145.868 38.2 0 I.050 Çeltik 9. Alt Şekil H.1. Alt Bölge II.528 300 1.) 0.110 39.8 Alan (ha.4 0.Tablo H.400 7.Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı (ha.5.423 1.2. Alt İlinde Alt BölgelereBölge II.097 45.812 10.905 200 1.150 10.210 13.830 200 2. Samsun İlinde alt Bölgelere Göre Tahıl Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 0 Buğday Arpa Yulaf Çavdar Mısır Çeltik 196 .4. Alt Bölge 2. Tahıl Ekiliş Alanlarının Alt Bölgelere Göre Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım il Müdürlüğü 2005 Tablo H.540 Mısır 33.923 Üretim (ton) 448. Alt Göre Tahıl ÜretimiBölge III.360 14.600 67.510 10.2.821 100 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 III. Alt Bölge Buğday 64.750 Arpa 3.983 4.650 77.412 148.200 Yulaf(dane) 0 200 Çavdar 557 1.071 Grafik : Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre T ahıl Üretimi 200000 180000 160000 140000 120000 Ton 100000 80000 60000 40000 20000 I.6 0.

227 250 Yulaf (dane) 0 250 0 Çavdar 1. Verilerine göre İlde çeltik üretiminde % 98.76 ile II.000 ton) ve buğdaydan sonra en çok ekim alanı olan (153.Tablo H. dünya ortalaması üzerinde verim almamıza rağmen Ülkemizin ihtiyacını karşılayamamaktadır.000 ha.000 ton olan Türkiye mısır üretiminin % 5.125. tahıllar içinde en çok üretilen (589. sırada. % 0.Alt Bölgede gerçekleşmektedir.Alt bölge II. % 41.316 209.33’ünün I.Alt bölge II. % 3.416 Alt bölgeler bazında karşılaştırma yapıldığında il genelinde toplam buğday üretiminin % 47.Alt Bölgede gerçekleştirildiği görülmektedir. % 26 ile I. sırada.800 19.457 ton pirinç karşılığında 86.420 7.522. Ayrıca ithal edilen 325.000 ha ekim alanı varken 2002 yılında ekim alanı 60 000 ha.655 27.3’ü I. Türkiye İle aynı paralelde bulunan benzer ekolojiye sahip ülkelerin çeltik verimlerine göre daha düşüktür. 2. Dünyada çeltik. Karadeniz Bölgesi verim bakımında 574 kg/da.a kadar düşmüştür. 2003 DİE verilerine göre.) üründür. arpa ve mısırdan sonra (372.000 $ ödenmiş olması çeltik üretiminin yetersiz olduğunun açık bir göstergesidir. sulama imkanlarının yetersizliği ve çeltik fiyatlarının istikrarsızlığı sebebiyle ekim alanları sınırlı kalmakta. Türkiye çeltik tarımı için oldukça uygun ekolojiye sahip olmasına rağmen. Verilerine göre Samsun mısır üretiminin % 87.39’u ise III. III.411 37.Alt Bölge I.626 Arpa 9. (FAO 2003) 1982 yılında 77. Alt Bölge Buğday 181. Türkiye’deki çeltik ekim alanlarının ve üretiminin % 40’ı Karadeniz Bölgesinden karşılanmaktadır.94 ile I.6. % 9.391 1. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Tahıl Üretimi ÜRETIM (ton) I.) tahıllar içinde altıncı sırada yer almaktadır. sırada yer almaktadır. sırada. sırada yer almaktadır.Alt Bölge I.Alt Bölge II.000 ha.3 ile I. sırada yer almaktadır. Çavdar üretiminde yine % 58 ile II. 223.000) ton. Ülkemiz çeltik üretiminde dekardan alınan ürün bakımından Dünya ortalamasının üzerinde olmasına rağmen. Alt Bölge III.382. Alt Bölgede ise çavdar üretimi yapılmamaktadır. sırada. yetiştirildiği alan bakımından da (70.200 ton (2003.Alt Bölgede.100 Çeltik 64.Alt Bölge I. 2004 yılı Tarım İl müd.805 5. ile diğer bölgelerden daha yüksek verim potansiyeline sahiptir. Ancak Türkiye’de üretim bakımından buğday.27’si II:Alt Bölgede.6 ini Samsun ili karşılamaktadır. 2004 yılı Tarım İl müd.91 ile III.32 ile II. Alt Bölge III.316 500 600 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ürün Toplam 384.320 65. % 0.800.925 Mısır 182. 197 . Alt Bölge II.980 196. Arpa üretiminde % 73.DİE) olan Türkiye çeltik üretiminin % 13’ünü Samsun İli karşılamaktadır.132 250 3.

69 8.Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Pirinç Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 198 .85 0.44 4.70 0.80 -2.70 23. İtalya) ile karşılaştırdığımızda ekimden hasada kadar yapılan işlerin yürütülmesinde daha fazla işgücü harcanmaktadır.0.86 -13.09 8.70 -23.00 -.64 0.57 1.00 -1.56 1.000 ÜRETİM -ALAN 25.000 35.33 -10.77 29.93 2.77 -.4.71 -30.46 9.000 % Değişim -9.55 -2.33 Verim (kg/ha.3.11 -3.000 0 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 YILLAR Üretim (ton) Ekilen Alan (ha.34 15.50 3 139 3 630 3 661 3 611 3434 % Değişim -0.55 25.25 2.50 4.79 14.85 -1.30 -13.65 -11.55 7.21 14.10 -2.8.50 -.41 -19.000 5.00 12. Bu da üretim maliyetini arttırmaktadır.64 -3.81 3.000 20.37 -4.) 77 350 70 000 64 000 62 000 55 000 53 000 51 000 66 000 53 000 40 400 43 000 44 850 40 500 50 000 54 850 55 000 60 000 65 000 58 000 59 000 60 000 65. Samsun İli 1982 – 2003 Yılları Arası Pirinç Üretimi YILLAR 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Üretim (ton) 210 000 189 000 168 000 162 000 165 000 165 000 157 500 198 000 138 000 120 000 129 000 135 000 120 000 150 000 168 000 165 000 189 000 204 000 210 000 216 000 216 000 223.13 -11.94 2.11. Tablo H.000 30.77 6.3.00 0.) Şekil H.) Verim (kg/ha.77 1.00 -0.78 -0.29 -.86 3.04 7.46 14.57 -3.08 1.33 -1. Avusturya.7.9 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Grafik : Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Pirinç Üretimi 40.05 5.11 25.27 9.000 10.00 -.000 15.200 % Değişim -10.30 -9.) 2 715 2 700 2 625 2 613 3 000 3 113 3 088 3 000 2 604 2 970 3 000 3 010 2 963 3 000 3 063 3 000 3.Türkiye’de yapılan çeltik tarımının diğer bazı gelişmiş ülkeler (ABD.72 1.3 Ekilen Alan (ha.

000 $ ödemesi net ithalatçı bir ülke konumunda olduğumuzun açık bir göstergesidir.000 $ ödemiştir. özellikle fındığa uygulanan popülist fiyat politikalarının etkisi ile fındık üretimi daha cazip hale gelmiştir.Çeltik İthalatı – İhracatı : Dünya pirinç piyasası incelendiğinde. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin döviz 199 .000 $ ödenmiştir. incelendiğinde 2002 yılında ülkemiz 325. Türkiye Ziraat Odaları 1997 – 1998 Zirai ve İktisadi raporu verilerine göre 1990 yılında 176. Bunun nedeni Bölgede yetiştirilen. Samsun İli 1982 – 2003 Yılları Arası Pirinç Üretimi YILLAR PİRİNÇ Miktar Ton 300112 203696 267991 275268 246935 341747 225762 325457 Değer 1000$ 109431 82083 94794 96455 97605 108215 57683 86382 İTHALAT KIRIK PİRİNÇ Miktar Değer Ton 1000$ 354 89 516 143 201 52 108 35 1226 103 ÇELTİK Miktar Ton 22101 22248 52389 42186 164917 299390 135069 292024 PİRİNÇ Miktar Ton 249 1285 546 593 1468 5667 4202 1935 İHRACAT KIRIK PİRİNÇ Miktar Değer Ton 1000$ 16 9 63 74 18 16 48 40 752 179 3980 846 3227 650 1464 281 ÇELTİK Miktar Ton 116 385 177 169 248 335 234 181 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 Değer 1000$ 421 4568 10307 9390 43775 59591 24437 48803 Değer 1000$ 761 1184 520 555 863 1788 1214 699 Değer 1000$ 97 296 145 148 207 206 179 167 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Türkiye’nin kırık pirinç için bile 2002 yılında 103.8.124. En çok üretim yapıldığı il Samsun olmasına rağmen çeltik tarımında yıllar itibariyle önemli gelişmeler gösterememiştir. Türkiye’nin pirinç piyasası incelendiğinde 1975 li yıllardan beri bazı yıllar hariç sürekli pirinç ithalatı yapılmaktadır. Zaten pirinç ihracatının büyük bir çoğunluğu ithal edilen çeltiğin pirince işlenmesinden oluşmaktadır. Hızlı nüfus artışı.a çıkmıştır.000 $ dır. Karadeniz Bölgesinde ise çeltik verimi Türkiye ortalamasının üzerindedir. Türkiye’nin pirinç ihracatı ithalat karşısında önemsenmeyecek oranda olup 2002 yılı pirinç ihracatı 1 935 ton karşılığı 699. hayat standartlarının yükselmesi. Ülkemizde çeltik üretimi yurt içi pirinç talebini karşılayamamaktadır. İthal edilen çeltik yurt içinde üretilenden daha ucuza mal edildiği için çeltiği pirince işleyen fabrikalar maliyetlerini düşürmek için yerli çeltiğe ithal çeltiği karıştırarak işlemektedirler. Türkiye bugün pirinç ithalatının yanında kırık pirinç ve çeltikte ithal etmektedir. yaklaşık 600 milyon ton çeltiğin tamamına yakını çeltiği üreten ülkelerde tüketilmektedir. Türkiye çeltikten birim alandan alınan verim açısından Dünya ülkeleri arasında ilk sıralarda yer almasına karşılık çeltikten elde edilen pirinçte kendine yeterli olmayıp net ithalatçı bir ülke konumuna gelmiştir. eskiden bulgura dayalı beslenmenin günümüzde pirince dönüşümü ve şehirleşmeye bağlı olarak kişi başına yıllık pirinç tüketimi 3 kg.382. Tablo H. Bu nedenle arz açığı ithalat yoluyla kapatılmaya çalışılmaktadır. Bunun çok az bir kısmı yaklaşık 18 –20 milyon tonunun ithalat – ihracatı yapılmaktadır.dan 8 kg. Tablo H.4.879 ton pirinç ithalatı karşılığında 62.457 ton pirinç için86.

Ancak bunun için pirinç üretiminin teşviki yönünde çeltik üretim tedbirleri alınmalıdır Aradaki vergi farkı nedeniyle sınır ticareti aracılığıyla yılda giren pirinçten ithalatçılar büyük zarar görmektedir. TMO’nun daha fazla pazara girip alım yapması beklenilmektedir.) bulunmamaktadır. Bunun nedeni çeltik fabrikalarının hasat zamanı düşük fiyatlı ithal çeltiği tercih ederek yerli çeltiğe düşük fiyat vermesidir. Çeltiğin Pazarlanması : Çeltiğin işlenmesi ve değerlendirilmesinde standart ürün en önemli pazarlama kriteri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle üreticiler girdi temini ve pazarlama gibi konularda sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Çeltik üreticileri fındık üreticileri gibi bir kooperatif örgütlenmesi altında bir araya gelememişlerdir. pirincin kalitesi bozulmakta ve hasattaki yüksek nem oranından dolayı çeltikte kurutma sorunu ortaya çıkmaktadır. Sahip olduğumuz tarımsal kaynaklar üretimin arttırılmasını sağlayacak düzeydedir. Dolayısıyla ithal pirinçler gibi tek tip görüntüler arz etmemekte ve özellikle TSE standartlarına uyulmamaktadır. Çeltik üreticisi üzerinde olumsuz bir etki yapan pirinç ithalatından alınan fonların iç piyasada fiyatların düşmesini önleyecek düzeyde tutulması sağlanmalıdır. Ancak çeltik fabrikalarında ürünü standart hale getirip kırık daneleri ayıracak ekipmanlar (fotosel cihazı vs. Sınır ticareti öyle bir noktaya gelmiştir ki Türkiye’ye mal satmak için Amerika’dan mal almaya değmektedir. 200 . Ancak kaliteli tohumluğun kullanılmaması sonucu özellikle sanayinin istediği standartta ürün elde edilememektedir. Bu konu derhal göz önüne alınarak acil çözüm stratejileri geliştirilmelidir. Ülkemiz için pirinç ticaretinin boyutlarının bu kadar vahim olduğu görülmektedir. Çeltik hasadından sonra ürünler genelde çeltik fabrikaları ve TMO tarafından satın alınmaktadır. Özellikle üretimde artış için çeltik alım fiyatları ile girdi fiyatları arasındaki gerekli dengenin kurulması çiftçilerin üretim maliyetleri altında ürün satmak zorunda bırakılmaması gerekir. Ayrıca kurutma olanaklarının yetersiz oluşu sebebiyle olması gereken rutubet ürünün pazara arz edilmesini engellemektedir. Bu da tüketicinin ithal pirince yönelmesine sebep olmaktadır. Buna bağlı olarak.kaybının önlenmesi bakımından çeltik üretiminin arttırılması zorunludur. Samsun İlinde çeltik ekim zamanının gecikmesi sonucu hasat Sonbaharın erken yağışlarına denk gelmektedir. Genel olarak piyasada aynı dane iriliğine sahip olan (kırık ve kırmızı renkli dane bulundurmayan) pirinçler tercih edilmektedir. Samsun’da çeltik tarımı iyi bir gelir getirmesine rağmen üreticiler ürünlerini pazarlamada bir takım zorluklarla karşılaşmaktadır. Diğer bir etken de sanayicilerin rekabet amacıyla iç piyasadaki düşük ve yüksek fiyat ile alınan çeltikleri karıştırıp maliyeti düşürmeleri ve nem oranı yüksek yurt içi ile nem oranı düşük ithal pirinçleri karıştırıp pazarlamalarıdır.

Hal böyle iken üreticiyi daha fazla kazandırmak için çeltik üretiminde verimliliği arttırmamız bununla birlikte kaliteli üretim yapmamız gerekmektedir. Toplam tahıl ekilişinin 560. Mısır dünyada olduğu gibi Türkiye’de de en önemli tahıllardan biridir. pazarlama stratejileri de oluşturulamamıştır.800.600 ha. işlenen tarla alanı içinde. tahıl ekiliş ve üretiminde buğday ve arpadan sonra III. 22.4. Çünkü pek çok ülke. dünya üzerinde en çok çalışmalar yapılan bir bitkidir.Pirincin Pazarlama Aşamaları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Pazarlama aşamasında da görüldüğü gibi çeltiğin pirince işlenip tüketiciye ulaşmasında bir çok ara pazarlama kademelerinden geçmektedir. alandan 2. Dünyada 2003 yılı itibariyle yaklaşık 143 milyon ha.000 ton ürün alınmış ve Türkiye ortalama mısır verimi 5. yaklaşık 638 milyon tonluk üretimi ile tahıl üretiminde buğdaydan sonra ikinci sırada yer almaktadır. Halen ülkemizde sadece çeltikte değil diğer ürünlerde de üretim politikası geliştirilmediği gibi./ha. Sırada yer almaktadır.413. 2003 yılında 560.540.000 ha. İlk safhada bile çeltiğin pirince dönüşüp tüketiciye ulaştırılması aşamasında her bir ara pazarlama kademesinde bulunanların bir takım girdi masrafları bulunan üreticiden daha fazla kazanmaları düşündürücüdür.000 ha.ÜRETİCİ TMO ÇELTİK FABRİKALARI ARACI FABRİKADA KIRDIRMA TOPTANCILAR SÜPER VE HİPER MARKETLER BAKKALLAR SEMT PAZARLARI TÜKETİCİ Şekil H. . Türkiye’de 81 ilin hemen hemen tamamında az veya çok ekilmektedir. Türkiye’de mısır.000 hektarını mısır tarım alanları oluşturmaktadır. Mısır Üretimi : Doğrudan ve dolaylı olarak insan beslemesinin temel kaynaklarından biri olan mısır.000 kg. hızlı nüfus artışına eşdeğer bir gıda üretimi gerçekleştirme çabası içindedir. olarak 201 . ekim alanı bulunan mısır bitkisi. tahıl ekilişi bulunmaktadır. 1970 yılı Türkiye mısır üretimi 1 040 000 ton iken. Çeltiğin pirince işlenmesi bir bakıma ham maddenin teknolojik ürünlere dönüştürülmesinin ilk aşamasıdır. 13.

Ekim alanları küçük dalgalanmalar göstererek 1997 yılında üretim 155.58’ini oluşturmaktadır. üretim ve verim ilişkilerine ilişkin tablo 26 incelendiğinde ekim alanlarında önemli dalgalanmaların olduğu dikkati çekmektedir.732 ha. Önemli ölçüde II.788 ha. Başlı başına üretim alanlarının 202 . yetiştirme tekniklerinin tam ve zamanında uygulanamaması.000 ha.) nin dekara veriminin Türkiye ortalamasının altında olması dikkati çekmektedir (Türkiye ortalaması 5.). Son otuz yılı göz önünde bulunduracak olursak üretim alanları pek değişmezken verime bağlı olarak üretimdeki artış % 100 ü geçmiştir Bölgeler itibariyle ise 1960 lı yıllarda Karadeniz Bölgesinin ekim alanı ve üretimdeki payı % 50 – 55 arasında değişmekte iken. Böylesine geniş ekim alanına sahip Samsun İli (42.403 tona yükselmiştir. Türkiye mısır verimi dünya ülkeleri ile karşılaştırıldığında oldukça düşüktür. bu potansiyel gerektiği gibi değerlendirilememektedir. Türkiye mısır ekim alanı ve üretiminin sırasıyla % 7. bugün ekim alanının % 45 lik paya sahip olmasına rağmen üretimdeki payı % 25 e inmiştir. 1988 yılından itibaren mısır ekim alanlarında yeniden bir artış görülmüş.732 ha. 2003 yılı itibariyle Samsun İli mısır ekim alanı ve üretimi. kurutma.800.000 kg.gerçekleşmiştir. uygun yetiştirme tekniklerinin uygulanması ve mekanizasyonun artması ile açıklanabilir.428 ton olarak gerçekleşmiştir. Adana ve Sakarya İlleri Türkiye mısır üretiminin yaklaşık % 50 sini karşılamaktadır. depolama ve pazarlama sorunları ile uygulanan fiyat politikalarının yeterli olmayışıdır. 2003 yılında ise ekim alanları azalarak 42. ekili alandan 151. verim elde edilmiştir. ürün olarak üretimi yapılan mısır yetiştiriciliğinin geliştirilmesi büyük ölçüde destekleme alım politikalarına bağlıdır.63 ve % 5.000 ha.000 ton olarak gerçekleşmiştir./ha. Ekim alanlarındaki düşüşe karşılık üretimde meydana gelen artışlar yeni melez mısır çeşitleri ekiminin yapılması. 2003 yılında ise üretim 2. Türkiye 1982 – 2003 yılları arasında mısır ekiliş. olan mısır ekiliş alanı 1988 yılına kadar hızlı bir düşüşle 500. Ülkemizde mısır üretim hedeflerini doğru belirlemek için öncelikli hedef birim alandan alınan ürünü arttırmak olmalıdır. Samsun ortalaması 3. Ayrıca son yıllarda tüm Türkiye’de olduğu gibi bölgemizde de silajlık mısır yetiştiriciliği oldukça önem kazanarak büyük ölçüde artış göstermiştir.a gerilemiştir. Bölgede ticari manada mısır üretimi Bafra ve Çarşamba Ovaları ile sınırlı kalmış.000. Bunun yanında verim potansiyeli düşük çeşitlerin ekilmesi de verim düşüklüğünün nedenlerindendir.373 ton ürün ve 2. Tablo 28 incelendiğinde Samsun’da 1993 yılında 54.661 ha.763 kg. Türkiye’de mısırdan yüksek verim alınabilecek ekolojik bölgelerimiz sınırlıdır.000 tona yükselmiştir./ha.000 ton olan üretim 1988 yılına gelindiğinde ekim alanlarının düşmesine rağmen 2. 1982 yılında 1. bölgenin diğer mısır üretim alanlarında çeşitli sebeplerle geleneksel mısır tarımına devam edilmektedir. Buna rağmen üretim 156. Bunun başlıca nedenleri düşük verim içeren yerli çeşitlerin kullanılması. 1982 yılında 580. Samsun. Karma yem sanayimizin mısır talebinin karşılanması bakımından üretimin geliştirilmesi gereklidir.360.a kadar gerilemiştir. Samsun İli mısırın ekolojik istekleri yönünden elverişli bir iklime sahip olması nedeniyle büyük bir üretim potansiyeli teşkil etmesi gerekirken.

Bir bölüm tarım ürünü ise işlendikten sonra tüketilmektedir.89 -7.26 53 872 2001 161 500 -14.320 33.88 56 851 1996 148 823 1.01 57 939 1995 147 014 -0.42 55 421 1998 156 757 0.50 42.58’ini Samsun İli karşılamakta olup .) Şekil H.08 -14.50 6.81 -7.5.000 ton olan Türkiye mısır üretiminin % 5.6 Grafik : Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Mısır Üretimi 250000 ÜRETİM . Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Mısır Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Mısırın Pazarlaması : Bilindiği gibi tarım ürünlerinin bir bölümü üretildikten sonra herhangi bir işlemden geçirilmeden tüketiciye ulaşmakta ve tüketilmektedir.) 2 763 2 560 2 586 2 707 2 804 2 988 3 418 3 488 2 966 3 054 3 661 4 636 % Değişim -7.98 1. 2003 verilerine göre.48 si (10.150 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Üretim (ton) % Değişim % Değişim 5. Bu üretimin % 86. Samsun İli 1993 – 2004 Yılları Arası Mısır Üretim Potansiyeli YILLAR Ekilen Alan (ha.87 26. Alt Bölgede.) YILLAR Ekilen Alan (ha. Ham tarım ürünlerinin tarıma dayalı sanayide işlenerek mamul madde haline getirilen ürünler önemli oranda artı değer yaratmaktadır.87 -3.23 54 981 1997 155 403 4. % 6.357 ton) I. Alt Bölgede gerçekleşmektedir.97 19.79 5.428 10.732 * 2004 209.65 Verim (kg/ha.56 14.ALAN 200000 150000 100000 50000 0 1998 1999 2000 2001 2002 2003 *2004 Üretim (ton) Verim (kg/ha. Tablo H.28 0.9.97 10.35 46 347 2003 156.97 2.01 4.75 -1.53 ü (135.39 2.34 1.82 48 543 2000 187 885 11. Burada üzerinde durulması 203 .137 ton) II.800.99 si ise (10.05 54 455 2002 141 560 -12.04 -14.arttırılması veya üretimin yaygınlaştırılması yeterli değildir. % 6.87 52 752 1999 165 883 5. Alt Bölgede.934 ton) III.81 45.67 3.80 -4.) 1993 151 373 54 788 1994 148 329 -2. yaklaşık 2.

hayvan yiyeceği ve tohumluk olarak ayırmakta. Nişasta işleme sırasında nişasta bulmacı üzerinde yüzen kabuk ve ruşeym yağca zengin olduğundan mısırözü yağı üretilmek üzere yağ fabrikalarına pazarlanmaktadır. ayrıca taze mısırın fırınlanıp öğütülmesiyle mısır unu olarak semt pazarlarında satışa sunulmaktadır. Samsun’da mısırın çok az bir kısmı çiftçi şartlarında taze mısır olarak satılmakta. Üretmiş olduğu mısırın bir kısmını kendi yiyeceği. Mısır üreticisi herhangi bir çatı altında örgütlenemediğinden fiyatların belirleyicisinin tüccar olduğunu söylemek mümkündür. Tanelenmiş mısırın pazarlanabilmesi için nem oranının % 15 in altında olması gerekmektedir. Bugün mısır üreticisi ürettiği ürünün karşılığını alamamaktadır. Mısırın danesinin yanında mısır sapları kışın hayvan yemi olarak satılabilmektedir. glikoz ve yan ürün olarak işlenerek pazarlanmaktadır. Mısır üreticisi genellikle mısırı koçan olarak hasat etmekte daha sonra tanelenmektedir. Ayrıca yörede bulunan mısır kırma ünitelerine sahip basit değirmenlerde kırılmakta hayvan yemi olarak yetiştiricilere satılmaktadır.gereken en önemli husus tarıma dayalı sanayinin yarattığı artı değerlerden çiftçilerin yararlanamamasıdır. Nişasta fabrikalarında yaş öğütme ile mısır tanesinin kuru madde ağırlığının 1/3 ü yağ ve nişasta olup geriye kalan kısım protein ve selüloz olarak çiftlik hayvanlarının yem rasyonlarında kullanılmak üzere yem fabrikalarına satışa sunulur. Bu yüzden hasat edilen mısır koçanları sıyrılarak somak halinde silo veya tahtadan yapılmış serenlerde doğal olarak kurutulmak için depolanmaktadır. Mısır kısa gün bitkisi olduğundan hasadı çoğu zaman sonbahar yağışlarına denk gelmekte dolayısıyla hasat Karadeniz Bölgesinde mevsime bağlı olarak problemli geçebilmektedir. Tüccarlar tarafından yem fabrikalarına ve mısır unu fabrikalarına satış yapılmaktadır. Üretici ürettiği mısırı satarak elde ettiği artı değerle yetinmekte ve ekonomik hayatını devam ettirmeye çalışmaktadır. Ülkemizin çoğu yerinde kurutma tesislerinin olmayışı mısırın pazarlanmasında en büyük problem olarak görülmektedir. Yukarıda bahsedildiği gibi çiftçi pazarlama zincirinin ilk halkasında yer almakta ve daha sonraki aşamalarda söz sahibi değildir. 204 . Tüccarlar tarafından satılan mısır yem fabrikalarında yem rasyonlarında kullanılmakta. Kısaca çiftçi sanayiye entegre olamamaktadır. Mısır üretiminde ürün desteklemesi ve devlet alımı olmadığından fiyatlar tamamen Pazar şartlarında oluşmaktadır. büyük bir kısmını ise satmaktadır. mısır unu fabrikalarında ise mısır nişastası. Kurutulan mısır somakları basit tanelenme makinesi ile ayrıldıktan sonra çuvallara doldurulduktan sonra pazarlama aşamasına gelmektedir. Tanelenen mısır çoğu zaman tüccara satılmaktadır.

Mısırın Pazarlama Aşamaları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 H.Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 205 .10.7. Alt Bölge III.930 3 3. Alt Bölge II.1. Alt Bölge K. Baklagiller Ekiliş Ve Üretimi Ekiliş (da) Bakla (kuru) 11 Bezelye (kuru) 10 BAKLAGİLLER Nohut 1.500 Grafik : Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı 12000 10000 A n a la (h ) 8000 6000 4000 2000 0 I.Mercimek Şekil H.1.Fasulye Nohut Y.2.023 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ürünler Değerler Üretim (ton) 9 80 1.025 Mercimek (yeşil) 3 Fiğ (dane) 2.310 Fasulye (kuru) 17.TAZE MISIR ÜRETİCİ MISIRUNU ÜRETİCİ TÜCCAR MISIR KIRMA DEĞİRMENLERİ UN FABRİKALARI NİŞASTA FABRİKALAR BESİCİLER BAKKALLAR MARKETLER MISIRÖZÜ YAĞI FABRİKALARI SEMT PAZARLARI TÜKETİCİ Şekil H. Baklagiller Tablo H.6.2.539 9.

650 Toplam 16.Fasulye 0 I.56’ sı Samsun ilinde gerçekleşmektedir. % 11. Fasulye üretiminde 2004 İl Müdürlüğü verilerine göre % 61. sırada.8.Tablo H.Alt Bölge II.Alt Bölge I.850 3.780 1. mısır üretim alanlarında ara ziraatı olarak yapılmaktadır.Fasulye Nohut Y. Kuru fasulye üretimi de mısır üretiminin yoğun olduğu I.Alt Bölgede yoğunlaşmıştır.280 Nohut 205 1.385 Y. 2003 DİE verilerine göre Türkiye kuru fasulye üretiminin % 4. ve II. Alt Bölge Toplam 6. Alt Bölge K.476 1.Mercimek 2 3 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 III.817 3 3 6 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Samsun’da kuru fasulye üretimi ağırlıklı olarak.Alt Bölgede nohut ve yeşil mercimek üretimi yapılmamaktadır. Alt Bölge 2. Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.98’lik pay ile I. sırada yer almaktadır.163 2. Samsun’da üretilen nohut ve yeşil mercimeğin tamamı I. sırada.942 341 1. Alt Bölge III.Fasulye 10.Mercimek Şekil H.175 9.Alt Bölge III.81’lik pay ile III. Alt Bölge II. % 26. Alt Bölge Nohut Y.19 pay ile II. III.12 Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi Ürün K.Mercimek Üretim (ton) I.Alt bölgede üretilmektedir.11 Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Ekim Alanlarının Dağılımı(Ha) Ürün I.604 1. 206 .590 5 Grafik : Samsun İli Alt Bölgelere Göre Baklagil Üretimi 7000 6000 5000 Üretim (ton) 4000 3000 2000 1000 K. Alt Bölge II. Alt Bölge II. Alt Bölge III.

13.050 1.537 ton üretilmiş olup. % 51 inin de II.Alt Bölgede.90 ile birinci alt bölge. Alt Bölgeler Göre Yem Bitkileri Ekiliş Alanları Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 207 . Alt Bölgede ise % 3 Korunga üretimi yapılmaktadır. III.575 7.2.035 9. Alt Bölgede % 63. I.058 13. III.41 gerçekleşmektedir.Alt Bölgede.68 ile II.Mısır Şekil H. üretimin yoğun olarak I. % 38.463 125 4.1.13 ü I.17 dir.090 S. Alt Bölge şeklinde olup. III.41 olarak gerçekleşmiştir.Alt Bölge III.Alt Bölge II.830 Mısır (Hasıl) 18. bunun % 43.529 2.250 51.830 ton fiğ üretimindeki alt bölgelerin payı % 58.Alt Bölge Toplam Yonca 4.464 19. Alt Bölgede gerçekleşmiştir. % 42. III. Alt bölgede ise hasıl mısır üretimi yoktur. Alt Bölge Yonca Korunga Fiğ Mısır (Hasıl) S. İldeki toplam 143. asıl mısır üretimi bütün alt bölgelerde yapılıyorsa da.Alt Bölgede % 27. toplam 51. Alt Bölgenin payı %9.117 ton olan korunga üretiminin % 59.82 si II.476 58.475 13. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Yem Bitkilerinin Üretimi Üretim (Ton) Ürün I.639 - YEM BİTKİLERİ Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H. II.1.200 143.H.975 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2004 Yem bitkileri üretimi alt bölgeler bazında incelendiğinde yonca üretimi il genelinde 10. Grafik : Samsun İlinde Alt Bölge lere Göre Ye m Bitkileri Ekiliş Alanları Dağılımı 10000 Alan (ha) 8000 6000 4000 2000 0 I. Alt Bölgede üretildiği görülmektedir.537 Korunga 1. Alt Bölgede.184 4.140 33. Alt Bölgede fiğ üretimi %2.7 oranında yonca üretimi yapılmaktadır.9.890 250.73 i II. % 37.116 Üretim (ton) 13.530 20.268 1. Alt Bölge III. Alt Bölge II.Mısır 91. Bölgede yapıldığı görülmektedir.41 i III. Yem Bitkileri Ekiliş Ve Üretimi Ürünler Yonca Korunga Yulaf (ot) Mısır (hasıl) Mısır (slaj) Tritikale (ot) Fiğ (ot) Üçgül (ot) Değerler Ekiliş (da) 944 851 5.376 600 10. Alt Bölgede de % 5.950 14.561 5. Üretimin % 57.26 si I.300 39.3. Yem Bitkileri Tablo H.884 15.884 1.975 ton olan slajlık mısır üretimi yapılmaktadır.117 Fiğ 30.28 inin I. Alt Bölgede gerçekleşmektedir. lin 4.14.

Alt Bölge II. Ayçiçeğinin en fazla yetiştirildiği Trakya – Marmara Bölgesinde genellikle hububat – ayçiçeği ekim nöbeti hakimdir.226 Korunga 383 523 25 931 Fiğ 8.315 Mısır (Hasıl) 2. H.15.760 S.595 47 Dünya ayçiçeği üretimi 2003 yılı itibariyle 27. kolza vb. Ege ve Karadeniz Bölgesi olmak üzere birçok bölgede yetiştirilebilmektedir. Özellikle Arjantin ve Fransa ayçiçeğine uygun iklim koşullarına sahip olduğundan yüksek verimleri nedeniyle üretimleri fazladır.2. Samsun İli Alt Bölgelere Göre Yem Bitkileri Ekiliş Alanları (ha. yağ bitkilerine ayırmış. Türkiye üretim miktarı ve ekim alanı bakımından da Dünya ülkeleri arasındaki sıralamada 10. Endüstriyel Bitkiler Ekiliş Ve Üretimi Ekiliş (da) ENDÜSTRİYEL Tütün 14. Başta ayçiçeği olmak üzere çok çeşitli yağ bitkisinin yetiştirilmesine elverişli ekolojiye sahip Türkiye’de yıllardır yağlı tohum ve bitkisel yağlarda açık devam etmektedir.553 Kenevir (lif) 43 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ürünler Değerler Üretim (ton) 13. Bu Türkiye’de yem bitkileri ekiliş ve üretiminin yetersizliğinin göstergesidir. Kuraklık. Bugün birçok sanayi ülkesi bitkisel yağ üretiminin arttırılması için sınırlı olan tarım alanlarının büyük bir kısmını ekolojilerinin uygunluğuna bağlı olarak ayçiçeği. gerekli ham maddenin teminine ağırlıklı olarak yönelmişlerdir. Tarla bitkileri ekiliş alanları içinde Türkiye de yem bitkileri ekiliş alanı 2003 verilerine göre %5.1. 740.715 660 5. Endüstriyel Bitkiler Tablo H.707 7.270 ton (FAO 2003) olup . Arjantin.358 250 16. Ukrayna. 208 .940 1.Mısır 2.50’dir. Alt Bölge Toplam Yonca 423 728 75 1.440 BİTKİLER Şeker pancarı 11. Toplam ayçiçeği ekim alanının % 70 inden fazlası Trakya – Marmara Bölgesinde özellikle de Tekirdağ. Eğer çiftçilerin tercihi tarlaya iki yıl üst üste hububat ekme yönünde ise ayçiçeği üretiminde ikinci yıl için azalma görülmektedir. Fransa ve ABD en fazla üretimin gerçekleştirildiği ülkelerdir. İnsan beslemesinde özellikle bitkisel yağların önemi büyüktür.4. İç Anadolu ve Karadeniz Bölgesinin Türkiye ayçiçeği alanları içindeki payı ise % 10 un üzerindedir. Ülkemiz bitkisel yağ üretiminde % 50 ile en büyük payı olan ve yağ bitkileri üretiminde başta gelen ayçiçeği.16. başta Trakya.030 730 2. Edirne ve Kırklareli İllerinde bulunmaktadır. Alt Bölge III.Tablo H.1.) Ürün I. Rusya.315 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 2004 İl müdürlüğü verilerine göre tablo 55 dikkate alındığında Samsun İlinde yem bitkileri ekiliş alanının Tarla Bitkileri ekilişi içindeki payı % 18’ dir. sırada yer almaktadır.631 497.

) Ürün I. Alt Bölge Tütün Şeker pancarı Ayçiçeği Soya Şekil H. ekim alanlarının kontrolsüz genişletilmesi. Alt Bölge II. veya II. Alt Bölge II. tarımsal mekanizasyon ve üreticilerin bilinçlendirilememesi gibi bir dizi sorunlar nedeniyle sürdürülebilir tarımsal üretim modeli ülkemizde halen oluşturulamamıştır.258 13. I. kalitesiz tohumluk.575 13.460 1.11. Alt Bölge III. Alt Bölge III. Alt Bölge III. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkilerinin Ekiliş Alanlarına Dağılımı (ha.101 Ayçiçeği 515 8. Alt Bölge Şeker pancarı Ayçiçeği Soya Alan (ha. Alt Bölge III.17.211 40 2. ürüne olan bağımlılık. Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 209 . düşük verim ve kalite.843 9. depolama.920 9.251 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Grafik : Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi 350000 300000 250000 Ton 200000 150000 100000 50000 0 I. ekonomik teşvik ve güvence. Grafik : Samsun İli Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Ekiliş Alanlarının Dağılımı 12000 10000 8000 6000 4000 T ütün 2000 0 I.10.) Şekil H. Alt Bölge Toplam Tütün 11. Alt Bölgeler Göre Endüstri Bitkileri Ekiliş Alanlarının Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.hastalık ve zararlı problemleri dışında özellikle taban fiyat politikası.435 Soya 2.035 Şeker pancarı 3.

Alt Bölgede yoğunlaşan soya üretiminde bu bölgenin payı % 98.Alt Bölge II. III. At Bölge almaktadır.6’lık paya sahiptir(2003 DİE). % 4. Bu % 8.435 ha. üretim. Şeker pancarı üretiminde olduğu gibi. Samsun İlinde endüstri bitkilerinde şeker pancarı üretimi II.8 dir. 210 . sulanabilecek arazi varlığı ile ayçiçeğinin sulandığında üretimin % 100 e yakın artacağı göz önüne alındığında 9. Alt Bölge II.552 1. Samsun İlinde Alt Bölgelere Göre Endüstri Bitkileri Üretimi Üretim (ton) I. olup endüstri bitkileri ekilişine oranı %24. Alt Bölgenin üretimdeki payı ise % 43.lık alanda 30 694 ton ayçiçeği üretimi gerçekleştiği görülmektedir. Alt Bölge Tütün 10.830 Soya 7. 2004 Yılı Tarım İl Müdürlüğü Verilerine göre I. Ayçiçeği ekim alanı 9. II. Alt Bölge III. sıradadır.Alt Bölgede soya üretimi yapılmamaktadır. I.620 Şeker pancarı 244.Alt Bölgenin payı ise % 1.Alt Bölgede ayçiçeği üretimi yapılmamaktadır. Ayçiçeği üretiminde % 96 ile ilk sırayı II. I.18.69’luk üretimle I. sırada bulunmaktadır.Alt Bölgenin üretimdeki payı % 56.40.ının endüstri bitkilerinin ekilişine ayrıldığı görülmektedir.Tablo H. sırada yer almaktadır. Yakın bir gelecekte Çarşamba ve Bafra Ovasında Sağ ve Sol Sahil Sulama projelerin devreye girmesi ile 130 434 ha.172 561.980 316. 1993 – 2004 yılları arası ayçiçeği ekiliş. Samsun İli Ayçiçeği Üretim Potansiyeli: Samsun İli 2004 yılı Tarım il Müdürlüğü verilerine göre tarım arazilerinin dağılımı incelendiğinde 455. II.Alt Bölge almakta.16 ile I.32 gibi son derece küçük bir rakamdır.Alt Bölge % 86.Alt Bölgede şeker pancarı üretimi yapılmamaktadır.495 140 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ürün Toplam 12. olup 515 ha. Alt Bölgede ayçiçeği üretimi yapılmamaktadır.324ha. III. lık ayçiçeği ekim alanı tarım arazileri içinde son derece küçük bir alanı oluşturmaktadır. üretim alanı ve il genel üretimindeki yaklaşık % 95 lik üretim payı ile II. I. sırada.Alt Bölgede yoğunlaşmıştır. Bu rakamlar dikkate alındığında Samsun İli ayçiçeği üretimi bakımından iyi bir üretim planlaması ile büyük bir potansiyele sahip olduğu görülecektir. II. ekim alanı ile II.950 Ayçiçeği 945 24. ayçiçeği üretimi de II. tarım arazisinin 37. III. Ayçiçeği üretiminde ilk sırayı 8.59’ dur.635 Türkiye’nin 112.lük pay ile I.58’si Samsun İlinde üretilmektedir.Alt Bölge ise % 13.30’ luk üretimle II. sıra.920 ha. Samsun İli soya üretiminde Türkiye genelinde % 13. Alt Bölgenin üretim payı % 5.84 ile II. sırada yer almaktadır.Alt Bölgede tütün üretimi yapılmamakta olup.Alt Bölgede yoğunlaşmıştır. III.930 25.DİE) tütün üretiminin % 9.775 7.435 ha.927 ha. verim ilişkileri incelendiğinde 1993 yılında 15 313 ha.158 ton (2003. 2004 Yılı Tarım İl Müdürlüğü Verilerine göre III.

28 -18.56 -7. 2004 1993 yılından sonra her yıl üretim alanları azalmış ve nihayetinde 2003 yılında 7. olarak sabitleşmiştir.15 -12.63 -10.9 ha. Zira artan ithalat rakamları karşısında küçülen ihracatımız.22 3.732 % Değişim -34. 2000 yılında desteklemeli ayçiçeği yapan 3.) Verim (kg/ha.53 -3.775 % Değişim -41.35 5. 2005 Grafik Sam sun İlinde Yıllar İtibariyle Ayçiçeği Üretim i 40000 ÜRETİM (Ton) 30000 20000 10000 0 1994 1995 1996 1997 1998 1999 YILLAR 2000 2001 2002 2003 *2004 Üretim (ton) Ekilen Alan (ha.722 ha.85 -6. alanda ayçiçeği üretimi gerçekleştirmiş iken.274 2. Geçen 10 yıllık süreçte ekim alanı ve üretim miktarı yarı yarıya düşmüştür.31 6.435 % Değişim -8.Tablo H.93 -21.19.19 -29. Samsun İli 1993 –2004 Yılları Arası Ayçiçeği Üretimi YILLAR 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 * 2004 Üretim (ton) 30 694 17 971 29 688 20 890 18 655 20 387 16 543 15 546 12 855 13 666 9.2002 yılında çiftçi sayısı 5.16 -6.722 9. Dikkati çeken asıl nokta ürün desteklemesi ile üretim alanlarının artması hedeflenirken tam tersi olmuştur.99 161 Ekilen Alan (ha. Ayçiçeği üretimi Türkiye’nin dış ticareti açısından son derece önemlidir.03 -17. başına 8 cent prim ödenmeye başlanmıştır.31 -27.68 -8.lık alandan 9.840 ton ürün alınmıştır. Giderek artan ülkesel yağ açığının kapatılması için öncelikle ayçiçeği ve diğer yağ bitkileri üretimimizi arttırmamız gerekmektedir.93 -3.03 -2.12.69 9. soya fasulyesi için 8 cent ve kanola için kg.) 2 004 1 310 2 069 1 616 1 959 2 036 1 961 1 801 1 568 1 711 1.63 57.173 üretim alanı ise 211 .94 9.Ayçiçeği için destekleme bedeli kg.34 22.35 -9. Bu kapsamda 5 Aralık 2000 tarih ve 24251 sayı Resmi Gazetede yayınlanıp yürürlüğe giren 2000/1561 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla 2000 yılı için yağlık ayçiçeği için 6 cent.18 Verim (kg/ha. 2001 yılında çiftçi sayısı 3.5 114 Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü.76 -5.000 TL.90 -26.89 21. 2001 yılında ise $ bazında uygulanan prim ödemesi kaldırılmış TL.44 2.) Şekil H. bazında prim uygulamasına geçilmiştir.847 çiftçi 6 749.45 65.840 25.a düşmüştür. başına 75. dış piyasada dezavantaj oluşturmakta bu da ekonomik hayata olumsuz bir şekilde yansımaktadır.285 e düşerken üretim alanı da 4 330 ha.) 15 313 14 020 14 350 12 930 9 522 10 014 9 357 8 630 8 196 7 989 7. Yıllar İtibarı İle Ayçiçeği Üretimi Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü.12 -25.

Ülkemizde üst üste yaşanan ekonomik krizler ve üretim maliyetlerinin çok yüksek olması ayçiçeğine uygulanan 13. az miktarda da Karadeniz Birlik gibi çiftçi birlikleri. tütün üretimi yapılan iklim koşullarında rahatlıkla yetişebilen ayçiçeği alternatif ürün olarak yetiştirilmelidir. Karadeniz Birlik Samsun İl Merkezinde genel Müdürlük olmak üzere 5 ilçede tarım satış kooperatifi ve alım merkezi olarak hizmet vermektedir. sanayinin gelişmesi açısından da büyük önem taşımaktadır. tarımsal destekleme politikalarındaki yanlışlıklar. depolama tesislerinin kurulması da son derece yüksek maliyet gerektirmektedir. 2003 yılında ise çiftçi sayısı 3.577 ha. Çünkü ülkemizde kurulu sanayi daha çok tarıma dayalıdır. Özellikle stok fazlası bulunan ürünler ülke ekonomisi için büyük bir yük oluştururken. Karadeniz Bölgesinde faaliyet gösteren Karadeniz Birlik üreticilere girdi temini sağlayarak üreticilerin ürünlerini (ayçiçeği.000 TL/Kg. Bu kayıplara son verilerek. Ayçiçeği Pazarlaması: Ayçiçeği tohumluğunun pazarlanması büyük oranda Trakya Birlik. diğer zamanlarda ise üreticiler tarafından depolanan ürün tüccarlar aracılı ile fabrikalara satılmaktadır.5 YKr. tarımsal mekanizasyon eksikliği. soya) satın alarak fabrikalarında işleyip ham yağ. yağ ihraç eden bir ülke konumuna gelmemiz. Ayçiçeği alım sezonunda Trakya Birliğe ait faaliyet bölgesinde yer alan alım istasyonlarında. Üretilen ayçiçeğinin küçük bir kısmı ise ticaret borsalarında işlem görmektedir. yağlı tohumlara özellikle de ülkenin yağ üretiminin % 50 sinin karşılandığı ayçiçeğine verilecek teşviklerle mümkün görülmektedir. yukarıda bahsedildiği gibi bitkisel yağ açığımızda önemli miktarda dövizin dışarıya çıkmasına neden olmaktadır.Ayçiçeği destekleme primi 85. özel fabrikalarda ve tüccarlar aracılığıyla alımlar devam etmekte.5 YKr. olarak tespit edilmiştir.luk primin çok düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Yağ ve yem sanayinin rantabl çalışır hale gelmesi için Samsun’da mutlaka Karadeniz Birlik dışında tarımsal sanayi kuruluşlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Ayçiçeği genelde bu alım istasyonlarında oluşturulan silolarda depolanmaktadır. 212 . Öte yandan. mamul yağ ve küspe şeklinde ortaklarına ve tüketicilere satarak ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır. 2004 yılı için 13. Tarımsal sorunlara kalıcı çözümler bulunması.722 ha olarak gerçekleşmiştir. Halen ülkemizde depolama sorunu mevcuttur. ülkemizde tarım ürünleri için üretim planlaması yapılmaması birim alana verimin rakip ileri ülkeler seviyesinde olmaması. Tüccar aracılığıyla alınan ayçiçeği direkt olarak büyük veya küçük yağ fabrikalarına satılmaktadır.000 TL/Kg 2003 yılı için 110. özel yağ fabrikaları ve tüccarlar tarafından yapılmaktadır. Bu durumda tarımın sanayi ile bütünleşerek kar marjının yükseltilmesi gerekmektedir. Tütün üretiminin yasaklandığı alanlarda ülkenin bitkisel yağ açığı dikkate alınarak.8.619 üretim alanı ise 7. bazı ürünler için Dünya fiyatlarının üzerinde seyreden destekleme fiyatları ve bunun sonucu olarak doğan üretim fazlalığı tarım sektörünü tıkanma noktasına getiren önemli problemlerdir.

67 2 230 -15.) 1 925 2 133 1 985 1 888 1 989 1 955 2 148 2 635 2 465 2 883 3192 3392 % Değişim 10.13 Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Soya Üretimi Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 1993 yılında 4.71 6. başına ödenen 8 centlik prim uygulaması üretim miktarının da artmasına neden olmuştur. Adana ve Osmaniye’den sonra en fazla soya üretimi yapan üçüncü il konumundadır. Samsun ili Karadeniz Bölgesi içinde üretimde birinci sırada yer almaktadır..10 3 666 0.74 3.96 10.634 0. Ekiliş üretim ve verim ilişkileri dikkate alındığında Samsun.76 1995 4 966 11.68 2 330 4.ALAN (Ha) 10000 8000 6000 4000 2000 0 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 *2004 Üretim (ton) YILLAR Ekilen Alan (ha.840 ha.) Verim (kg/ha.598 ton olarak gerçekleşmiştir.34 -1.71 3 638 -24.316 ton üretim gerçekleşmiştir.80 -6.99 2002 11 598 9.14 2 630 -27. 213 .93 -4.83 1994 7 167 -7.) Şekil H. üretim ise 11.) 9 316 4 840 1993 7 759 -16.67 -6.26 Grafik : Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Soya Üretimi 14000 12000 ÜRETİM (Ton) .14 3 630 1.45 16. Tablo H. soya ekili alanda 9.80 2 583 10.20.00 3 580 38.59 2000 8 948 -5.20 1997 4 555 2.14 1996 4 436 -10.62 3 610 -0.Samsun İli Soya üretim Potansiyeli: Daha öncede bahsedildiği gibi 1982 yılına kadar soya üretiminin tamamına yakın bir kısmı Karadeniz Bölgesinden karşılanmakta iken bugünkü haliyle soya üretimi Karadeniz Bölgesinde Çarşamba Ovasında sıkışmış kalmıştır.87 22.88 5.87 2003 7635 -34 2251 -38 2004 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Verim (kg/ha.40 2001 10 568 18.70 9. 1993 ten sonra bu değerler yıllar itibariyle sürekli düşmüş ve 2003 yılında ekim alanı 3.634 ha.48 1998 5 548 21. Samsun İli 1993 – 2004 Yılları Arası Soya Üretimi Ekilen Alan YILLAR Üretim (ton) % Değişim % Değişim (ha.85 1999 9 432 70. Daha önce ayçiçeği konusunda bahsedildiği gibi 2000 yılında çıkan soya fasulyesinin de dahil olduğu ürün desteklemesi kapsamında kg.

2002 yılı itibariyle bu değer 100. 2004 yılı itibariyle ise 140.alt Bölgenin payı % 0. ham yağ ve küspe olarak ithali hızlı bir şekilde azalacaktır. Türkiye’de yıldan yıla sürekli artış gösteren soya üretimi.1 ha. Alt Bölgede yoğunlaşan soya üretiminde bu bölgenin payı % 99. İl genelinde I. Alan söküme tabi tutulmuştur. Samsun’ da tarımsal sanayinin geliştirilmesinde ana rol oynayabilecek soyanın üretiminin arttırılması bu nedenle çok önemlidir. üretim potansiyeli dikkate alındığında soya ekilişinin yaygınlaştırılması için üretim politikaları geliştirilmelidir.000 TL/Kg.59 ile birinci sıra. Soyada rastlanan tek sözleşmeli üretim şekli özel tohumculuk şirketlerinin tohumluk üretme şeklindedir. uygun kurutma ve depolama tesisleri olmadığı için tohumun içerdiği nem oranı önem arz etmektedir. 2003 yılı itibariyle 115. III. 2001 yılında ise döviz kurlarındaki yüksek dalgalanmalar nedeniyle prim ödemesinde belirlenen 8 centlik miktar 90. bu birliklerin fabrikalarında işlenmekte. bir kısmı da tüccarlar tarafından alınarak özel sektör yağ fabrikalarına satılmaktadır. Son yıllarda gündemde olan hayvan yemlerinde kullanılan hayvansal kaynaklı katkı maddelerinin deli dana hastalığına neden olması ve bununda insanlarda ölümlere sebep olma riskinden dolayı hayvansal kökenli yem maddelerinin yasaklanması durumunda soya proteinine hayvancılıkta çok büyük talep olacaktır.000TL/Kg. 2004 yılı sonu itibariyle 559 ha. Gerek Türkiye’de gerekse ilimizde soya üretim alanı ve üretim miktarları arttırılırsa soyanın dane.485 sayılı resmi gazetede yayınladığı karar ile Samsun İlinden 7 017. Aynı zamanda tohumun fiziksel sağlığı da dikkate alınmaktadır. Üreticilerden alınan soya.64’ini karşılamaktadır. Soya dünyadaki bitkisel yağların ve yüksek proteinli hayvan yemlerinin en önemli kaynaklarından biridir. yerine soya ayçiçeği ve mısır gibi katma değeri yüksek ürünlerin ekimi alternatif olarak görülmektedir.000 TL/Kg olarak belirlenmiştir 2003 yılı verilerine göre Samsun İli Soya üretimi Türkiye üretiminin %13. Soyanın Pazarlaması: Soyanın Türkiye’de pazarlanması Karadeniz Birlik ve Çukobirlik gibi birliklerce gerçekleştirilmektedir. unundan ve küspesinden çeşitli şekillerde yararlanılmakta olan soyanın taban arazilerde fındığa alternatif olarak yetiştirilmesinin doğru olacağı düşüncesindeyiz. Bu birliklerde yeterli.41 ile ikinci sıradır. Türkiye’de bugüne kadar uygulanmış mevcut üretim ve pazarlama politikalarını bir yana bırakıp ürün 214 .Ancak üst üste yaşanan ekonomik krizler ve yüksek enflasyon karşısında üretim maliyetlerinin artması nedeniyle ödenen prim tutarı yeterli görülmemiştir. Samsun İlinin vejetasyon süresi. Çarşamba. Bakanlar Kurulunun 3 Şubat 1993 tarih ve 21. Dünyada yağından. olarak sabitlenmiştir. Bu aşamada yılda birkaç çeşit ürün alınabilen Terme. fındık bahçesinin üretim dışı bırakılması kararlaştırılmıştır. Bafra gibi bölgelerin taban arazilerindeki fındık ocaklarının söktürülmesi.000 TL.

2.525 9.2.) Çilek (ha.215 569.563 2.018 3.710 81.2.698 53.510 26.377 2.700 4.501 1.000 ton ve İspanya 20. 215 .000 26.150.fiyatlarının belirlenmesinin siyasal iktidarların oy aracı olmaktan çıkarılmasını sağlayacak yasal düzenlemelerin yapılması gerekir.000 108.632.453 10.1.850 118.340 46.790 99.000 ton üretimle izlemektedir.201 341.205 7. Bahçe Bitkileri H.421 519 587 3.897 Üretim (ton) 8.412.375 6.1.396 12 1.050 18.204 105. Soya üretiminde maliyeti düşürücü teknolojilere yönelik araştırmalara ağırlık verilmelidir.453 219 1.510 22.140 60.269 Dünyada bademden sonra en yaygın yetiştiriciliği yapılan sert kabuklu meyve fındıktır.680 9. Meyve Ağaç Sayısı Ve Üretimi ÜRÜNLER Armut Ayva Kivi YUMUŞAK ÇEKİRDEK Elma Muşmula Trabzon Hurması Erik Kayısı Kiraz TAŞ ÇEKİRDEKLİ Kızılcık Şeftali Vişne Ceviz Badem SERT KABUKLU Fındık Kestane Dut İncir Nar ÜZÜMSÜ MEYVELER Üzüm Ahududu+Böğürtlen (ha.275 4 145 41.2.098 141. Şayet Türkiye’nin soya ihtiyacı yeterli üretimle karşılanmak isteniyorsa.514 19.666 1.1.21.433 1.200 18.790 11.906 6.433 10. ekiliş alanları ve üretimde en az % 100 artış hedeflenmelidir.887 33. Ülkenin ihtiyacından fazla üretimi yapılan ve dış ticaret imkanı olmayan ürünlere yüksek fiyatlar verilmesinin önüne geçilmeli ve ülkenin soya gibi öncelikli ihtiyaç duyduğu ürünlere geçilmesi sağlanmalıdır. ABD 45.065 43. 2003 yılında yaklaşık 655.463 746 1. Türkiye’yi sırasıyla İtalya 80.550 3.750 5.000 ton ile % 73 ünü karşılayan Türkiye en önemli üretici ülke konumundadır.476 22.000 ton olan dünya fındık üretiminin 570.863 322 13.490 260 75 97.153 6 3.000 ton.231 690 39.855 11. H.334 20 73. Meyve Üretimi Tablo H.530 34.544. AB’nin üye ülkelerdeki sert kabuklu meyve üreticilerine sunacakları projeler kapsamında üretici birlikleri aracılığıyla yapısal destekler ve pazarlama yardımları sağlanması.975 1.) TOPLAM Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 İl Toplamı Ağaç sayısı Meyve Veren Meyve Vermeyen 199.700 137.

Bolu. Samsun. Trabzon. daha yüksek verim elde edenler ile büyük fındık bahçesine sahip alanların. Yunanistan.Fındık tarımının kontrolü ve yönlendirilmesi tamamıyla üreticilere bırakılmıştır. 1992-2003 yılları arasında fındık üretim alanı % 25. Kocaeli. Bolu. Fiskobirlik ve Tarım Bakanlığı fındık tarımından büyük ölçüde soyutlanmıştır. Azerbaycan.11 oranında artış göstermiştir. Giresun. Buna rağmen ticarete konu olan yetiştiriciliğin tamamına yakını Ordu. İspanya. Ülkemizde özellikle II. Fransa ve Portekiz gibi ülkelerin üretimlerini daha da arttırabilecektir. Yugoslavya ve Romanya gibi ülkeleri fındık yetiştirmeye yönlendirmekte böylece Türkiye’nin dışında alternatif tedariker ülkeler oluşturmaya çalışmaktadırlar. Standart Bölgede meydana gelen üretim alanlarındaki genişleme sonucu kalitesiz fındık çeşidi ve miktarı artmıştır. Zonguldak. Zonguldak. Bu süreç uzun dönemde Türkiye’nin elinde gittikçe artan miktarda fındık stoklarının oluşmasına neden olabilecektir. Gürcistan. Yanlış yapılan destekleme uygulamaları sonucu Samsun’un Çarşamba ve Terme İlçelerinde (Çarşamba Ovası) daha sonrada Türkiye’nin en verimli ovaları arasında yer alan Bafra ve Sakarya Ovaları fındık üretim alanı haline gelmiştir. Sakarya ve Kocaeli İllerinin de bulunduğu II. Artvin ve Kastamonu İllerinde gerçekleştirilmektedir. Standart Bölgededir. Bugüne kadar fındık tarımının kontrolü ve yönlendirilmesinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tek yetkili kamu kuruluşu olmadığından üretim alanlarının azalmasında etkili politikalar izleyememiştir. Bugün Türkiye’de fındık üretim alanları esas olarak üç bölgeye ayrılarak incelenmektedir. 216 . Kastamonu. Almanya gibi önemli fındık ithalatçısı ülkeler son yıllarda Arjantin. Samsun İli Fındık Üretim Potansiyeli : İlk kez Doğu Karadeniz Bölgesinde yapılmaya başlanan kültür fındık yetiştiriciliği çeşitli nedenlerle önce Batı Karadeniz Bölgesi daha sonra ise diğer bölgelere yayılarak günümüzde 34 ilde yapılmaktadır. Fındık alanlarının daraltılmasıyla ilgili tarım ve Köyişleri Bakanlığı çalışmaları devam etmekte olup istenen hedeflere ulaşılamamıştır.uzun dönemde özellikle İtalya. verilen fiyat desteğinden daha fazla yararlanabilmesi gibi etkenler fındık dikim alanlarının asıl üretim bölgesiyle birlikte taban arazilerin bulunduğu diğer bölgelere yayılmasını sağlamıştır. Devletin uygulamış olduğu fiyat destekleme politikası ile fındık alanlarında bölge ve kalite ayrımının yapılmaması fındık yetiştiriciliğinin diğer tarımsal ürünlere göre daha az işgücü gerektirmesi ve daha iyi fiyatlardan satış imkanı bulması. Sakarya. Samsun İli Sinop.

000 30.) İLLER 1993 1994 1995 140 000 149 000 149 000 Ordu 99 000 100 000 100 000 Giresun 65 500 63 000 63 000 Sakarya 60 000 69 000 69 000 Bolu 36 000 47 000 47 000 Samsun 49 800 50 800 50 800 Trabzon 15 000 15 000 Zonguldak 13 500 3 800 3 800 3 800 Artvin Bartın 2 400 2 400 2 400 Rize TOPLAM 470 000 500 000 500 000 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 1996 165 000 100 000 63 000 69 000 54 000 50 800 15 000 3 800 2 000 2 400 525 000 1997 165 000 100 000 63 000 69 000 54 000 50 800 15 000 3 800 2 000 2 400 525 000 1998 168 000 100 000 72 000 69 000 56 000 50 800 15 000 3 800 3 000 2 400 540 000 1999 168 000 100 000 72 000 69 000 56 000 50 800 15 000 3 800 3 000 2 400 540 000 2003 175 000 102 600 80 100 66 200 62 700 55 700 17 200 4 500 6 100 1 900 572 000 G rafik : 1 1 S am s un İlind e Yıllar İtib ariyle F ınd ık Üre tim i 70. iken 2003 yılında 66.İllere Göre Fındık Dikim Alanları (Ha.000 10.14.) Şekil H. Bununla birlikte işletmelerde fındığın dışında pazara yönelik olarak yetiştirilen üretim faaliyetleri de sınırlıdır.ALAN 50.22. pazarlama problemleri ve artan stoklar nedeniyle fındık üretiminin en uygun alanlarda yapılması ve üretimin talepteki gelişmelere göre yönlendirilmesi amacıyla 2844 sayılı “Fındık üretiminin planlanması ve dikim alanlarının belirlenmesi hakkındaki kanun” çıkartılmıştır.000 0 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 YILLAR Üretim (ton) Ekilen A lan (ha. 217 . Samsun’da fındık yetiştirilen tarım işletmelerinin arazilerinin tamamına yakınını fındık bahçeleri oluşturmaktadır. Fındık işletmelerinde arazinin yetersiz ve ürün çeşitliliğinin sağlanamamış olması yeterli geliri elde etmelerine olumsuz yönde etkilemekle birlikte elde ettikleri gelir yıllara göre önemli dalgalanmalar yaratabilmektedir.Tablo H.200 haa yükselmiştir. Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Fındık Üretimi Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.000 ÜRETİM .000 20. Fındık üretim alanlarının yıllar geçtikçe sürekli artması.) V erim (kg/ha.22 incelendiğinde 1993 yılında Samsun fındık üretim alanı 36.000 60.000 40.000 ha.

Bakanlar Kurulu’nca 14/4/2003 tarihinde kararlaştırılmıştır. Dereli Çanakçı. Güce. 3 Şubat 1993 tarih ve 21485 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan karar ile Samsun İlinden 17 017.alternatif ürün programı uygulaması kapsamına alınacaktır. Bozkurt. Çatalzeytin Ve İnebolu Kocaeli Kandıra Ordu Bütün ilçeler Rize Ardeşen. Erfelek.Terme. Eynesil.Yığılca ve Gümüşova Merkez.Çilimli .23. meyil dikkate alınmaksızın 4-8. Kurucaşile Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Bakanlar Kurulu.Türkiye’de Fındık Üretimine İzin Verilen Sahalar İL Artvin Düzce Giresun İLÇE Borçka Ve Arhavi Akçakoca. 16/6/1983 tarihli ve 2844 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun 7 nci maddesine göre. Akyazı Ve Hendek Samsun Çarşamba . Tirebolu. Daha önceden fındık bahçesi tesis edilmiş bu alanlar . sınıf arazilerde hiçbir şekilde fındık bahçesi tesis edilmesine ve yenilenmesine izin verilmeyecektir. 2003/5495 Karar Sayılı Yönetmelikle “Fındık Üretiminin Planlanması ve Dikim Alanlarının Belirlenmesi ile Fındık Yerine Alternatif Ürün Yetiştirmeyi Tercih Eden Üreticilerin Desteklenmesine ve Bu Üreticilere Teknik Yardım Sağlanmasına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in yürürlüğe konulması Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 27/2/2003 tarihli ve 1066 sayılı yazısı üzerine.ve 2.Bu kanun 89/14313 sayılı uygulama yönetmeliği ile ancak 5.Ayvacık ve Salıpazarı Sinop Merkez. Bu durumda rakımı 750 metreyi geçmeyen yerlerde eğimi %6’dan daha az 3. Doğankent.Fındık alanı sökülmüştür. 218 . Cide. Espiye. Karasu. sınıf arazilerle ve eğimi dikkate alınmaksızın 1.Bakanlar Kurulu 2001/3267 sayılı kararı ile 27 Kasım 2001 tarih ve 24596 sayılı resmi gazetede yayınlandığı haliyle bahsi geçen çelişkiler giderilmiştir. Fındıklı Ve Pazar Sakarya Kocaali. Ancak yönetmelikteki fındık üretimine izin verilen sahalar ile teknik anlamda fındık bahçelerinin tesis edileceği arazi sınıflarındaki çelişki nedeniyle . Amasra. Cumaovası. sınıf arazilerde fındık üretilmesi koşullarına uymak şartıyla sınırlandırılmıştır. fındık bahçesinin üretim dışı bırakılmasını kararlaştırmıştır. Gerze Ve Dikmen Trabzon Bütün ilçeler Zonguldak Alaplı ve Ereğli Bartın Merkez. Yeni haliyle fındık üretimine izin verilen sahalar:Aşağıda gösterilen il ve ilçelerin bu kararın yürürlüğe girdiği tarihteki idari sınırları ile rakımı 750 metreyi geçmeyen.%6’dan daha fazla eğimli.1 ha. Ayancık. Görele. Keşap. 3. sınıf arazilerle. Bulancak. Yağlıdere Ve Piraziz Kastamonu Abana. Türkeli. Gölyaka. Tablo H.Samsunda Fındığa karşı alternatif ürün programı kapsamında 291 ha.5 yıllık gecikme ile çıkartılabilmiştir.

256 1995 241.970.576 708. Asıl neden bu ürünlerden gereği gibi yararlanılamamasıdır. Tekkeköy ve Ayvacık İlçelerinin kırsal alanlarında yaşayanlarının daha az toprak işleme gerektiren fındık tarımı ile uğraşmaları ya da tarım dışı diğer alanlarda iş istihdamına dahil edilmeleri gerekmektedir.980 925.207.871.357 1996 198.206. Samsun’un Ayvacık.779 2003 220.130 604. Aksine dünya çapında büyük önem taşıyan birçok ürün ülkemizde bol miktarda üretilmektedir. Fındık yerine toprağı işleyip ikame bir ürüne yöneldiklerinde işlenen alanlar büyük ölçüde erozyon tehlikesi ile karşı karşıya kalacaklardır. Her yıl meydana gelen dış açıklar ekonomik gelişmemizi büyük ölçüde engellemektedir.172 219 .240 586.040.979.840 661.815 613.Yıllara Göre Türkiye Fındık İhracatı (ton) YILLAR İÇ FINDIK(TON) 1992 173.213 1993 193. Nüfusumuzun % 50 ye yakınının tarımla uğraşması Türkiye’deki iş istihdamındaki yetersizliğin bir göstergesidir.430 739.042 711.344 1999 189.124 2002 252.414. Salıpazarı.050 860.892.912. Konuya bu açıdan yaklaşıldığında III. ihracatın istikrarsız ve potansiyelin çok gerisinde olmasıdır.Alt Bölge) yukarıda belirtilen karakteristiği yansıtmaktadır. Türkiye Fındık İthalatı ve İhracatı : Bilindiği üzere Türkiye ekonomisinin en önemli problemlerinden birisi. Tablo H.909 1998 200.938 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 DEĞER(DOLAR) 447.744.081 2001 258. Belirtilen ilçelerde kırsal alanlarda yaşayan insanlar geçimlerini sağlamak için bir şekilde çiftçilikle uğraşmak zorunda kalacaktır.684.651. Alt Bölgede yapılan fındık tarımı toprakların erozyonla akıp gitmesini önleyerek çevreye vazgeçilmez bir katkıda bulunacaktır.608 1994 186. Bu nedenle bölge halkı fındık tarımı ile uğraşmak zorundadır. Bu kaçınılmaz bir olaydır. İhracatımızın istikrarsız ve potansiyelin çok gerisinde olmasının nedeni ihraç edilecek ürünlerimizin olmaması veya doğal kaynaklarımızın yetersizliği değildir.402 1997 202.631 767. Bu ürünlerden birisi de en önemli geleneksel ihraç ürünlerimizden olan fındıktır.213 567. Aksi halde büyük şehirlere göç kaçınılmaz olacaktır. Salıpazarı İlçeleri (III.261 2000 177.24.Karadeniz fındık üreticileri toprak ve arazi yapısı ile iklim şartları nedeniyle çoğu zaman alternatif tarım olanakları tanımayan (Ovalar hariç) bir bölgede bulunmaktadır.

24 de görüldüğü gibi 1998-2003 yılları arası iç fındık ihracatı 200-220 bin ton arasında değişmektedir. Fındık ihracatının % 80’i iç fındık olarak yapılmaktadır.09.2004 Tarihleri Arasında Türkiye Fındık İhracatı ÜLKELER AB Ülkeleri AB Dışındaki Avrupa Ülkeleri Deniz Aşırı Ülkeler Diğer Ülkeler TOPLAM 2001 Ürünü (Ton / İç) 151 868 23 387 11 621 6 828 193 700 2000 Ürünü (Ton / iç) 4 512 976 302 286 6 076 Toplam 156 381 24 363 11 923 7 108 197 177 (Ton / İç) Değer ($) 606 624 901 98 785 200 50 110 751 26 680 556 779 201 408 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Ülkemiz dünyanın en büyük üreticisi olmasının yanı sıra fındıkta en büyük ihracatçı ülke konumuna gelememiştir. Türkiye’nin fındıkta uyguladığı yüksek fiyat politikası ve yıllara göre yaşanan belirsizlikler en büyük fındık alıcısı olan Almanya’yı olumsuz olarak etkilemektedir.07. Diğer taraftan ülkemizden sonra dünyanın en çok fındık üreten ülkeleri olan İtalya ve İspanya’nın AB üyesi olmaları Pazar riskimizi daha da arttırmaktadır.2003 – 02. 2002 yılından sonra fındık taban fiyatı uygulaması kaldırılmış fiyatlar serbest piyasada oluşmaya başlamıştır. Türkiye’nin dünya fındık üretim ve ihracatında bu kadar büyük payı olmasına rağmen bu üründen gereği gibi faydalandığını söylemek mümkün değildir. Bu ülkeler üyelik avantajlarını kullanarak bağlı üye gümrüksüz satış yapmakta dolayısıyla üretimin fazla olduğu yıllarda stok yükü tamamen Türkiye üzerinde kalmaktadır. Türkiye’de üretilen fındığın % 10 – 15 kadarı iç piyasada tüketilmekte.Tablo H. Geçmiş dönemlerde fındığı toptancılara ihraç etmek durumunda kalan ihracatçılar. Fındık ihracatında AB ülkeleri en önemli yeri tutmakta ve bu ülkelerin payı ihracatımızdaki artışa paralel olarak artış göstermektedir. Türkiye’nin en önemli fındık alıcısı Almanya’dır. 02.25. Bu pazar yapısı nedeniyle özellikle dünya üretiminin tüketiminden fazla olduğu yıllarda büyük stoklarla karşılaşılmakta ya da Avrupa ülkeleri fındığımızı istedikleri şarttan satın almaktadırlar. Tablo H. özellikle fındık işleme sanayinin gelişmesi ile birlikte doğrudan kullanıcısına ihraç etmeye başlamışlardır. İkincisi ise geleneksel pazarımız olan AB pazarı dışına çok az çıkılmasıdır. Zira fındık mamulleri ihracatımızın % 87 si bu ülkelere yapılmaktadır. Birincisi fındık mamulleri (İşlenmiş fındık ürünleri) üretim ve ihracatının çok düşük olmasıdır. AB ülkelerinin toplam ihracatımızdaki payı yıllar itibariyle değişmekle beraber % 80 – 85 düzeyindedir. 220 . Bunun iki temel nedeni vardır. önemli gelir kayıplarına uğramaktadırlar. Bundan dolayı Almanya’nın son yıllarda Gürcistan ve Azerbaycan gibi yeni ülkelerin üretimlerini arttırmaları için yönlendirdiği ve fındık ihtiyaçlarını bu ülkelerden karşılamaya yöneldiği görülmektedir. % 85 – 90 ı ise ihraç edilmektedir. Böylece hem üreticilerimiz hem de ihracatçımız zor durumda kalmakta. Bu değerli ürünümüzün kaderi yıllardır birkaç Avrupa ülkesinin elindedir.

221 . Bunun başarılması halinde ülkemiz bu üründen çok daha büyük miktarda döviz kazanacaktır.000 Dol.) Miktar(Ton) Değer (1. Yüksek fiyatlardan alım yapan Fiskobirlik’in piyasada denge sağlayabilmesi amacıyla çoğu kez elindeki stokları yağlığa ayırması nedeniyle ihraç taahhütlerini zamanında yerine getirmek zorunda kalan ihracatçılar fiyatların daha düşük olduğu Azerbaycan ve Gürcistan gibi ülkelerden az miktarlarda dahi olsa fındık ithal etmektedirler.) Miktar(Ton) Değer (1. Türkiye’nin azda olsa Fındık ithalatı bulunmaktadır. fındık ithalatına gümrük vergisi uygulamak suretiyle iç piyasayı korumaya çalışmaktadır. fındık yağına % 22. Hazır ürünü hazır pazarlara satmak yerine yeni pazarlar ve yeni mamuller geliştirmek için biran önce harekete geçilmelidir. fındık ezmesi ve fındık ununa % 27. Nitekim yapılan Gümrük Birliği Anlaşmasında fındık ve mamulleri tamamen kapsam dışı tutulmuştur.Ayrıca bazı Avrupa ülkeleri bizden satın aldıkları fındıkla aynı zamanda önemli bir fındık mamulleri üretici – ihracatçısı oldukları için ülkemizden yapılacak işlenmiş ürün ihracatına birlik bazında önemli sınırlamalar getirmektedir. net içeriği 1 kg. 2 katsayısı ile çarpılarak (kabuklu fındığa dönüştürülerek ) toplama dahil edilmiştir.) 22 36 10 27 82 666 1 189 *İç Fındık Toplam 1992 40 22 20 1993 20 8 43 28 106 1994 12 10 12 1995 38 20 56 7 28 1996 7 14 26 68 59 1997 367 174 117 492 601 1998 295 1 189 590 1999 22 6 2000 126 53 2001 2002 * İç fındık miktarı.26. Türkiye.8.000 Dol. Ayrıca fındık mamulleri üretimine dayalı yatırımlarla işsizliğin çok yüksek olduğu ülkemizde önemli bir istihdam alanı oluşturulabilecektir. Türkiye’nin Avrupa ülkeleri tarafından sırtından para kazanılan fason ülke konumundan kurtulabilmesi için fındık ihracatında “Pazar ve mamul geliştirilmesi” konusuna özel bir önem verilmesi gerekir. Bütün ülkelerden yapılan kabuklu ve her türlü iç fındık ithalatına % 46. Tablo H. fındık püresine % 64. GATT Uruguay Round kararları çerçevesinde tarım ürünleri ithalatına uyguladığı vergilerde ortalama % 24 ve en az % 10 azaltma taahhüdüne girmiş ve imzalamış olduğu Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması gereğince de tarife indirimine başlamıştır. Türkiye.000 Dol. Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 Uluslararası ticaret anlaşmalarından kaynaklanan.Türkiye Fındık İthalatı Kabuklu Fındık YILLAR Miktar(Ton) Değer (1.yı geçmeyen ve geçen ambalajlardaki fındıklara % 65 oranında gümrük vergisi uygulamaktadır.

ürününü bekletecek mali güçlerinin olmaması. peşin ödeme durumu ve aracılara borçlu olup olmamasına göre ya tüccar. Hasat döneminde tüccar. Fındık Üreticisinin Sorunları : 1. fındık ezmesi ve fındık ununa uygulayacağı gümrük vergisini % 23. noksan randıman için fiyattan % 1 tenzilat yapılmaktadır. üreticilerden kabuklu fındığın satın alınmasında % 50 randıman esasına göre fiyat vermektedirler.Ekspertiz usulüne göre alınmaktadır. kırıcı. fındık alım fiyatlarının belirlenmesinde gereken önem verilmemektedir. ürünün satışı aşamasında pazarlık güçlerini de kaybetmektedirler.Fındık yetiştirilen işletmeler genellikle küçük aile işletmesi özelliğinde olup işletme arazileri çok parçalıdır. Üreticilerin piyasaya sürdükleri fındığın randımanı % 40 ile % 60 arasında değişebilmekle beraber genellikle % 50 veya bunun 1 – 2 puan üzerindedir. 222 . Çeşit özelliğine ise. Dış korumadaki azalışa rağmen. kabuklu fındık kırılarak içi çıkartıldığında. Her fazla randıman için alış fiyatına % 1 ilave.5 e indirecektir. nedenlerle fındığını harman işlemlerinden hemen sonra piyasaya sürmektedirler. Üreticilerin fındık pazarlama kanalları aşağıdaki gibidir : Üretici – Fındık Tarım Satış Kooperatifi Üretici – Tüccar Üretici – Fındık Tarım Satış Kooperatifi ve Tüccar Üretici – Kırıcı Üretici – Tüccar ve Kırıcı Üretici – İşleyici Kooperatifler veya özel sektöre ait firmalar. işleyicilerden birine (özel sektör). kabuğun ağırlığı ile iç ağırlığın eşit olması demektir. Üreticiler genellikle borçlu olmaları ve paraya ihtiyaçlarının bulunması.1 e ve diğer işlenmiş fındıklara uygulayacağı gümrük vergisini % 58. Tüccar ve kırıcılar üreticilerden fındığı satın alırken randımanı genellikle. Türkiye’deki mevzuata göre üreticilerin fındığını kabuklu olarak pazara sürebilmeleri için fındıkların % 6 dan fazla rutubet taşımaması gerekmektedir. kırıcı ve işleyicilere borçlanan ve borcuna karşılık ürün teslim taahhüdüne giren üreticiler.2 ye. Üreticiler fındığını fiyat düzeyi. ya kooperatife ya da hem kooperatife hem de özel sektöre satmaktadırlar.Bu indirime göre 2004 yılında kabuklu ve iç fındığa uygulayacağı gümrük vergisini % 43. üretim ve ihracatta önemli rekabet gücüne sahip olan Türkiye’nin ithalatında önemli bir artış beklenmemektedir. Fındık Üreticilerinin Pazarlama Kanalları : Fındık üreticileri üretilen fındığın % 2 – 5 ini kendi tüketim ihtiyaçlarını karşılamak için ayırdıktan sonra geri kalanı piyasaya sürmektedirler. başka yerde ikamet etmeleri vb. Randımanın % 50 olması.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlı temsilcilerinin katılımıyla oluşturulan fındık izleme ve değerlendirme komitesinin fındığa ilişkin tüm kamu ve özel sektör kuruluşlarını içine alan milli fındık konseyinin oluşturulması idealine ulaşılmasında önemli bir aşama olduğuna inanılmaktadır.Fındık bahçeleri genellikle ikiden fazla çeşitten oluşmaktadır. Sırada yer almasına rağmen.Türkiye fındık üretiminde gerçekleştirilen artış tamamen dikim alanlarının genişletilmesinden kaynaklanmaktadır.Fındık işletmelerinin öz sermayeleri yeterli değildir. Bursa ve İzmir’den sonra IV. 7. İhracat politikamızı olumsuz yönde etkilemeyecek bir fiyat politikasının tespiti ve piyasalarda oluşacak değişikliklere ilişkin alınacak tedbirlerin sürate yürürlüğe konulabilmesini teminen .329. genellikle küçük işletmeler olup az üretim yapmaları gibi nedenlerle fındığı hasat sonrası everişsiz fiyatlardan satmak zorunda kalmaktadırlar.2.Hasat sonrası harmanlama ve kurutma döneminde havaların yağışlı geçmesi hem harman zamanını uzatmakta hem de depolamadan kaynaklanan kalite bozulmalarıyla aflatoksin ve diğer mikro organizmaların oluşmasına neden olmaktadır.2. 11.Fındık işletmelerindeki en önemli sorun fındık üretiminde verimlilik düzeyinin çok düşük olmasıdır. 2002 yılı itibariyle Ülkemizde üretilen sebzelerin yaklaşık % 5. 10. Hazine Müsteşarlığı.503 ton sebze üretim değeri ile Antalya. bu bölgenin tek sebze üretici ili olan Samsun. 12. 4. sırada yer almaktadır. şekil farklılığı. 5.2. randıman düşüklüğü ve hasat zamanı değişikliğinden kaynaklanan buruşuk iç gibi nedenlerde satışta üretici aleyhine fiyat düşmesine yol açmaktadır.1.Fındık üreticilerinin ekonomik yönden güçsüz olmaları.Fındıkta uygulanan KDV mevzuatında belirsizlikler ve çelişkiler mevcuttur.2. 6.6 sını karşılamaktadır. 9. H.Samsun sebze üreticisi iller arasında 2002 DİE verilerine göre 1. borçlu olmaları işletme dışında ikamet etmeleri. Sebze Üretimi Sebze Üretimi Ve Pazarlanması: Karadeniz Bölgesi sebze üretim miktarı ve alanı yönünden Ülkemizin diğer bölgeleriyle kıyaslandığında V.Yoğun nüfus baskısı altında olan fındık işletmelerindeki işsizlik oranı çok yüksek düzeydedir. 3. Dış Ticaret Müsteşarlığı. 223 .Fındık yetiştirilen bölgedeki sanayinin büyük çoğunluğunun fındığa dayalı olması fındıkla ilgili olumsuz gelişmelerden bölge ekonomisinin önemli oranda etkilenmesine neden olmaktadır.Üreticilerin örgütlenme konusunda eksikleri bulunmaktadır. 8. Fazla çeşit standart bir ürün hasadını engellemekte.Fındık yetiştirilen bölgelerin topografik özellikleri ve işletmelerdeki üretim yapısından dolayı mekanizasyon seviyesi çok düşüktür. Bu nedenle işletmelerdeki tarımsal üretim faaliyetlerinin gerektirdiği işgücünün tamamına yakını insan gücüyle karşılanmaktadır. Fındık ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör kuruluşları arasında yeterli koordinasyon bulunmamaktadır.

600 14.000 9.Sebze Ekilen Alan Üretim ve Verimi Ürünün Adı Lahana (Beyaz) Lahana (Kırmızı) Lahana (K.Sebze üretimindeki dalgalanmalardaki değişimin az olması.333 251 2. Yaygın olarak üretilen başlıca sebze türleri baş lahana. Bölgenin ekolojik koşulları incelendiğinde iklimin sebze üretimine uygun olduğu Samsun ve çevresinde hemen her sebze türünün yetiştirilebildiği ve vejetasyon süresinin oldukça uzun olduğu görülmektedir. fasulye.709 33.500 20.647 2. biber.850 17.Fasulye Bamya Balkabağı Kavun Karpuz Sakızkabağı Hıyar Patlıcan Domates Biber(Dolmalık) Biber(Sivri) Biber(Salçalık) T.078 20. Bütün bu artılar Samsun’da sebze üretiminin sanayi sebzeciliğine kaydırılmasının yararlı olabileceğini düşündürmektedir.004 2.000 18.278 5.27.000 15.000 1.550 28.Fasulye Bakla T.000 10.200 8.000 13.500 15.393 918 10.200 20.000 10.000 39. Önemli meyve ve sebze üreticisi çevre illerden Tokat ve Amasya ile birlikte değerlendirildiğinde sebze işlemeye yönelik büyük kapasiteli tek tesis Tokat İli Niksar İlçesi’ndeki “ Olca “ salça fabrikasıdır.045 3.732 1.424 79.650 92. İlde meyve ve sebze işleme sanayisine yönelik modern anlamda büyük kapasiteli entegre tesis bulunmamaktadır.293 Verim(kg/ha) 25.751 41.350 25.137 5. marul ve taze soğan yetiştiriciliğinin ön plana çıktığı görülmektedir.328 ton ile 1997 yılında gerçekleşmiştir.049. Açıkta sebze yetiştiriciliğinin yanında son yıllarda turfanda örtü altı sebzeciliğinin yayılmaya başladığı ve plastik örtülü yüksek tünellerde hıyar. domates.710 295.Bezelye B.000 5.800 9. patlıcan.550 21.510 2.170 93 1.642 13 234 862 57 950 1.103.500 14.670 17.401 9. hıyar ve domatestir.513 64.156 1.046 1.494 Üretim (ton) 69.454 2.900 27.000 10.068 1.250 14.948 47.312 124 2.550 10.000 20.176 770 2.913 2.Soğan Havuç Turp(Bayır) Turp(Kırmızı) Karnabahar TOPLAM Ekilen Alan (ha) 2.327 50 390 102. pırasa.237 54. fasulye.000 9.586 17 203 27 75 44 250 40.975 110.Sarımsak T. Türkiye’nin en önemli iki ovası olan Çarşamba ve Bafra Ovalarındaki bitkisel üretim deseninin çoğunluğunun sebze üretimi şeklinde olmasına bağlanabilir.400 8.700 20.400 14.Tablo H.458 482 6.481 767 5 46 6.Yaprak) Marul (Göbekli) Marul (Kıvırcık) Ispanak Pırasa Tere Maydanoz T.750 9.600 10. biber (sivri ve salçalık). yaprak lahana. 224 .546 129 2.000 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 1997 – 2002 yılları arasında Samsun İli sebze üretim miktarı incelendiğinde en düşük üretim 1.

750 85.974 109.418 8.012 21.580 108.670.397 74.000 19.600 709.641 1.500 826.068 226.Tablo H.342.709 956.500 15.11 14.083.245 6.89 1.990 500 1.750 603.186 85.9 13.399 1.338 80.17 4.62 1.950 686.633.003 1.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 2001 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .357.41 0.700 88.31 0.75 1.018.500 1.514 75.650 660.304.375 8.7 14.762 1.008.000 1.697 Samsun İlinin payı % 15.283.151.991 8.817 7. 1997 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Sebze Üretimi Samsun Üretim Miktarı Türkiye Üretim Yıllar Sebzeler (ton) Miktarı (ton) Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 1997 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .122.050 648.017 24.017 23.328 226.732 867.4 4.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM 230.592 1.267.57 0.177 239.500 653.933.170.535 750 1.000 642.38 1.683.22 5.450 90.000 18.329.4 Kaynak :Tarım İl Müdürlüğü 2005 225 .012 18.86 1213 4.028 100.000 18.678.719 1.352 1.178.09 1.18 4.598.012 22.400 595.250 8.83 14.000 19.28.17 4.527.503 250.74 1.118 1.85 15.508 946.469 858.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 2002 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .49 1.362 750 1.049.30 0.07 12.99 4.880.321 942.500 628.125 1.771 750 1.667 1.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 2000 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .08 12.000 644.202 235.34 1.500 620.233 8.47 14.000 20596.670.65 1.696.830 82.700 90.512 22.784.930.32 13.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 1998 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .680 622.189 254.58 14.662 1.580 736.000 643.612 1.14 15.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 1999 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .698.16 12.660 76.000 20.246.4 0.267 72.512 21.yumrulu sebzeler Diğer sebzeler TOPLAM Yaprağı yenen sebzeler Baklagil sebzeler 2003 Meyveleri yenen sebzeler Soğanlı .

İlde sebze üretim miktarı. Samsun’da taze sebze ürünlerinin muhafazasındaki yetersizlikler nedeniyle sürdürülebilir pazarlama – sürdürülebilir tüketim hedefi yakalanamamıştır. İl içinde ve diğer illere ürün sevkıyatı hal içinden olmakta kurulan semt pazarlarında da ürünün pazarlanması yapılmaktadır.095 ton ile azımsanmayacak ürüne karşılık gelmektedir. Üreticiden ürünün alınmasında haldeki komisyoncular görev almakta ve ürün fiyatları halde oluşmaktadır. Çarşamba’da bulunan üç adet toptancı haline getirilerek buradan tüketiciye ulaştırılmaktadır.399 ton sebze. dış satıma ve sanayiye ayrılacak ürün miktarını düzenlemek gibi en önemli rekabet faktörü olara karşımıza çıkmaktadır. üretimin zamana dağılımı. Bafra. muhafaza işlemine alt yapı kriteri özelliği kazandırdığı gibi pazarı düzenlemek. İlde taze meyve ve sebze üretim kapasitesi dikkate alındığında depolanabilir ürünün ancak % 1.533. Yörede arazi çalışmalarında gözlemlenen önemli bir hususta üretim planlamasının eksikliği. Kayıp oranı minimum % 15 civarında olup Samsun İli DİE 2003 yılı verilerine göre toplam 2. Burada önemle üzerinde durulması gereken nokta. pazarlama süresini uzatma. taze tüketim. hasat sonrası kayıpların önlenmesi. talep fazlası üretimin yoğun olduğu dönemlerde üreticinin ürünü iki – üç defa hasat edip sonraki hasatları ise elde edeceği gelirin hasat maliyetini karşılayamayacağı nedeni ile tarlada kalan ürünün hasadından vazgeçmesidir. biber ve fasulye üretiminin konserve. Samsun İlinde üretilen sebzeler Samsun. Samsun İlinde zaten yetersiz olan soğuk hava depolarının tamamına yakınında meyve muhafaza edilmekte Ekim – Nisan arası yapılan depolamadan sonra tesisler altı ay boş kalmakta.972 tonluk bitkisel üretimde (1. 226 . pırasa ve biber üretiminin turşu işletmeleri için potansiyel oluşturdukları dikkat çekmektedir. Yine üretiminin Bafra ve Çarşamba gibi iki büyük üretim merkezinde yoğunlaşmış olması ham maddenin toplanması ve işletmeye ulaştırılması açısından avantaj oluşturmaktadır.304. tür ve çeşit seçiminde pazar isteklerinin dikkate alınmaması.27 si depolanmaktadır. bu da rantabl olmamaktadır.123. lahana.979 ton meyve üretimi) 380.105. fiyatları dengelemek. Bu güne kadar Samsun İlinde sanayi sebzeciliği yönünde kararlı bir girişimcinin olmaması nedeniyle yöredeki sebzecilik potansiyeli yeterince değerlendirilememekte.594 ton tarla ürünleri. hıyar. Ürün kalitesinin korunması. dış satım ve sanayide değerlendirmede net üretim miktarının ortaya konmasıdır. elde edilecek katma değerden mahrum kalınmaktadır. Üretim ve üretim sonrasında oluşan kayıplar özellikle taze meyve ve sebzede çok önemli düzeydedir. 1. çeşitliliği ve kalitesi incelendiğinde domates. salça ve dondurulmuş sebze.

031 1.873 2. diğer illerde ise 4 – 5 katı fiyatla tüketiciye ulaştığı durum gözlenebilmektedir.Mevcut durumda üreticiden bir birim fiyatla alınan bir ürün semt pazarında 3 – 4 katı fiyatla tüketiciye ulaştığı.444 2.411 III.19 Mayıs.Alt Bölge 102 5 70 18 98 75 497 6 749 55 151 17 152 10 333 25 47 1 2. İklim koşullarının uygun olmaması nedeniyle süs bitkileri yetiştiriciliği ekonomik olmamaktadır.312 814 6. daha iyi pazar şartları oluşturulabilecek ve dolayısıyla çiftçi çıkarları daha iyi korunabilecektir.Fasulye Balkabağı Kavun Karpuz Sakız Kabağı Hıyar Patlıcan Domates Biber (Dolmalık) Biber (Sivri) Biber (Salçalık) TOPLAM I.026 2.1.150 1. İşsiz ziraat mühendisi sayısının hayli fazla olduğu ülkemizde üretici birliklerinde yönetici sorunu olmayacaktır.2.043 858 160 971 2.008 1. Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında Sebze Üretim Alanları (Ha. üretici yerine komisyoncuya hizmet verdiği görülmektedir.537 36.306 5. Gerek girdi temin ederken.471 891 6.003 3. Çıkarılma aşamasında olan üretici birlikleri yasalarının biran evvel çıkarılması gerekmektedir. Süs bitkileri yetiştiriçiliği Tekkeköy.Alt Bölge 2 210 5 61 2 16 25 2 2 6 2 7 340 Toplam 2.097 15.695 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 227 .Bu nedenle süs bitkileri yetiştiriciliği gelişmemiştir.723 2.3.) Ürün Lahana (Beyaz) Lahana (Kırmızı) Lahana (K.556 864 909 1. gerekse piyasaya mal arz ederken sürekli örgütlü kesimlerle karşı karşıya gelmekte olan örgütsüz çiftçi üretici birlikleri çerçevesinde ihtisas alanlarında örgütlenebilecektir.Yetiştiricilik yapanlar için ürünlerini pazarlayacakları çiçek mezatı ilimizde bulunmaktadır.294 5.yaprak) Marul (Kıvırcık) Ispanak Pırasa T.030 3.410 75 2.870 1. Birlik kanalıyla pazar istekleri de dikkate alınarak iyi bir organizasyonla üretici üretim planlamasına sokulabilecek. Fasulye B.38 39. Asıl amacının üretici ve tüketiciyi korumak olan hal yasasının pratikte bu amacından uzak olduğu.619 2.944 II.534 2.103 1. H.290 2.29. Tablo H.Bafra ve Çarşamba ilçelerinde yapılmaktadır.Alt Bölge 2.043 1.561 117 2.2. Süs Bitkileri İlimizde örtü altı ve açık alanda süs bitkileri yetiştiriçiliği yapılmaktadır.108 2.

056 1.138 7.845 89.027 10.940 293.473 3.Alt Bölge 78.604 97.589 3.091 6.166 53.310 368.180 926 26.910 7.246 15.Yıllar İtibarıyla Bazı Sebze Üretimindeki Değişmeler Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 228 .008 26.175 175.786 53.30.188 40.Fasulye 5.290 1.886 25.000 Alan : Ha .942 53.994 883 26.117 100.) 2002 Üretim (ton) 2003 Alan (ha.) 2001 Üretim (ton) 2002 Alan (ha.840 1.332 15.000 50.370 88.178 Pırasa 805 23.565 100.534 187.000 2000 Üretim (ton) 2001 Alan (ha.840 162.734 1.509 270 2.930 4.000 100.110 365 620 10 Üretim (Ton) III.800 117.740 279.792 7.950 103.120 73.755 89.990 6.095 Hıyar 3.651 2.238 72.513 1.557 1.425 346.329 Patlıcan 2.650 7.841 2.705 1.) 2002 Üretim (ton) 2003 Alan (ha.289 64.311 26.) 2003 Üretim (ton) Lahana 6.482 62.860 63.127 11.15.700 2.240 61.215 107.677 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Grafik : Samsun İlinde Yıllar İtibariyle Bazı Sebze Üretimindeki Değişmeler 2000 Alan (ha.379 188.684 7.100 21.855 118.251 6.825 1.918 370.968 62.695 II.573 137 830 88 125 930 1.756 T.880 2.020 2.675 5.321 1.476 74.925 2.367 909 27.yaprak) Marul (Göbekli) Marul (Kıvırcık) Ispanak Pırasa T.Alt Bölge 2.919 8.384 26.656 140.250 1.353 948 10.760 Kavun 1.275 195.600 70.) 450.904 1.460 8.098 185.234 13.000 250.650 24.384 108.Fasulye Balkabağı Kavun Karpuz Sakız Kabağı Hıyar Patlıcan Domates Biber (Dolmalık) Biber (Sivri) Biber (Salçalık) TOPLAM I.802 2.371 397.000 150.200 25 574 40 174 250 20 50 114 20 77 Toplam 81.016 35.039 186.) 2000 Üretim (ton) 2001 Alan (ha.285 60 1.434 94.268 14.958 110.759 2.942 2.443 112.739 81.076 7.068 Marul 955 9.132 7.) 2003 Üretim (ton) 400.125 Şekil H.000 350.025 Domates 7.396 16.338 15.594 7.422 180.558 Ispanak 1.473 63.180 1.227 62.323 860 10.810 6.000 0 2000 Alan (ha. Fasulye B.) 2001 Üretim (ton) 2002 Alan (ha.896 182.Tablo H.382 23.935 56.019 Karpuz 2.355 62.089.435 6.000 200. Samsun İli Alt Bölgelere Göre Sebze Üretimi Ürün Lahana (Beyaz) Lahana (Kırmızı) Lahana (K.853 150 13.Alt Bölge 40 2.848 Biber 7.Üretim : Ton 300.051 37.

Büyükbaş Hayvancılık Samsun İlinde 2003 DİE verilerine büyükbaş hayvan varlığı 342. Alt Bölgede yoğunlaşmıştır.15. Türkiye genelinde mevcut büyükbaş hayvan sayısı 10. H. Hayvansal Üretim H. Alt Bölge III. III.75 adettir. Bu nedenle hayvancılık Samsun İli için önemli bir ekonomik güçtür.74 ü. Samsun’da sebze üretimi alt bölgeler bazında tablo 59 da gösterilmiştir. baklagil sebzelerin % 14. Oysaki Türkiye ortalamasında mera alanlarının oranı % 21. soğanlı – yumrulu sebzelerin % 0.2. Grafik : Sam sun İlinde Alt Bölgeler Bazında Büyükbaş Hayvan Varlığı 5% 35% 60% I.2003 DİE verilerine göre Türkiye genelinde tarım alanlarının % 3. 229 . Ancak büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığın gelişmesinde en büyük kısıt mera alanlarının az olmasıdır. II. bu artışta yem bitkisi ekilişlerine yapılan devlet desteği önemli bir faktördür.2.6 ini kapsamaktadır.2. Alt Bölge II.626. Mera alanları toplam alanın sadece % 4.24 tir. Sebze üretimi Çarşamba ve Bafra Ovalarının içinde bulunduğu I.2.17 si. meyvesi yenen sebzelerin % 4.14 ünde sebze üretimi yapılırken Samsun’da sebze tarımı yapılan alan % 9.74 ü.Alt Bölgeler Bazında Büyükbaş Hayvan Varlığı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Şekil H. Alt Bölge Şekil H.’den de anlaşılacağı gibi Samsun’un I.43 ü yaprağı yenen sebzelerin % 14. Son yıllarda silajlık mısır ve yem bitkisi ekilişlerinde artış olup. 2003 DİE verilerine göre Türkiye’de üretilen toplam sebze üretiminin % 5.300 (DİE 2003) adet olup bu rakamın %3. Alt bölgesi içinde bulunan Bafra ve Çarşamba ovalarında bitkisel üretimin yanında hayvan yetiştiriciliği yüksek oranda yapılmaktadır. Bu bölge Samsun İlinin en büyük yüzölçümüne sahip ve çayır – mera alanının en fazla olduğu bölgesidir.57 si. Alt Bölgede tamamıyla pazara yönelik olarak. Alt bölgede ise aile tüketimine yönelik veya ilave gelir getirici bir faaliyet olarak görülmektedir.85 dır.1. Samsun sahip olduğu büyükbaş hayvan varlığı açısından Türkiye’de ilk sıralarda yer almaktadır.22’ si Samsun’da bulunmaktadır. Alt Bölgede kısmen pazara yönelik olarak. Sebze üretimi I.16. Samsun’da üretilmektedir.

906 103. Irklara Göre Büyükbaş Hayvan Varlığı IRKLAR Kültür Melez Yerli Manda Toplam 1.18.ALT BÖLGE 15. Büyükbaş Hayvan Varlığı Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Şekil H. Alt Bölge III.2003 Yılları Hayvan Islah Çalışmaları 10.17.Hayvan Islah Çalışmaları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 230 .680 242 15.ALT BÖLGE 415 2.610 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 G raf ik : Samsun İli Alt B ölgelerinde Irklara G öre B üyükbaş Hayvan Varlığının Dağılımı 120000 100000 80000 60000 40000 20000 0 I.ALT BÖLGE 11. kültür melezi ve yerli hayvan sayısının en yüksek olduğu bölge I.Tablo H.107 TOPLAM 27.’ dan da görüleceği gibi yıllar itibariyle yapılan hayvan ıslah çalışmaları doğrultusunda Samsun İlinin büyükbaş hayvan popülasyonundaki genotip değişiminin sağlanmasında başarılı olunduğu.11.7% Şekil H.691 14.706 140. Alt Bölge II. yerli hayvan sayısındaki düşüş ve kültür melezi sayısındaki artış görülmektedir.770 11.31.10.075 5.936 8. saf. Alt Bölge Kültür Melez Yerli Manda Şekil H.. 1995.3% Tabii tohumlama Şekil H.2001 Yılları Hayvan Islah Çalışmaları Sun'i tohumlama 89.903 291. Şekil H.316 47.755 173. Alt Bölgedir.17 den anlaşılacağı gibi büyükbaş hayvanın.311 2.192 3.310 108.304 101.224 49.987 36. Grafik : 1995 .

Samsun İli sığır popülasyonunun genetik kalitesinin yükseltilmesi amacıyla Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Müdürlüğü personelince bedelsiz yürütülen suni tohumlama çalışmaları 1995 yılında yapılan yasal değişiklik sonucunda bedelli hale dönüştürülmüş, böylece özel sektör kuruluşları içinde çekici hale getirilmiştir. Bunun yanında 5 tanesi genel bütçe 2 tanesi döner sermaye kaynaklı toplam 7 adet damızlık boğa,ihtiyaç duyulan yerlerde boğa barınağı oluşturulması ile tabi tohumlama çalışması yapılmaktadır.1995-2003 yılları arasında ilimizde yürütülen hayvan ıslahı çalışmalarının % 89.3 ünde suni tohumlama,%10.7 sinde tabi tohumlama yöntemi kullanılmıştır.
Tablo H.32. Samsun İlinde Hayvansal Üretimin Yıllara Göre Değişimi
YILLAR Üretim Miktarı Üretim Değeri Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. Ton Milyon TL. SÜT Sığır 255.489 12.332.454 256.531 26.246.200 259.819 42.746.201 231.087 54.936.081 231.471 75.018.825 209.240 95.510.946 234.537 128.111.615 Koyun 7.094 336.965 6.693 669.300 6.458 1.060.959 5.820 1.746.000 5.608 2.278.615 5.039 2.267.550 6.167 4.134.696 Keçi 767 36.433 625 62.500 563 92.493 560 168.000 575 233.631 492 221.400 374 250.750 Manda 13.177 636.054 11.843 1.211.681 11.126 1.830.483 8.288 1.970.298 7.966 2.581.749 6.522 2.977.071 7.694 4.202.709 ET Sığır 6.134 4.109.780 6.374 8.955.470 6.420 13.552.620 6.875 19.026.563 3.926 12.673.128 5.827 31.221.066 4.527 39.683.682 Koyun 659 489.637 821 1.270.087 812 1.885.464 771 2.273.294 436 1.515.100 564 3.148.812 342 3.199.410 Keçi 56 39.984 137 200.175 290 606.609 127 335.679 68 210.392 59 287920 31 297.135 Manda 908 589.297 749 1.053.843 638 1.313.004 814 2.176.636 267 828.768 234 1.119.924 394 3.185.490 KANATLI (Beyaz Et) 5.219 1.565.700 7.067 3.910.650 12.535 8.147.750 11.986 10.787.400 6.549 5.894.100 10.534 14.062.810 19.565 33.749.625 15.058 3.180.731 17.307 5.321.158 16.597 7.292.323 18.937 15.373.208 15.561 24.444.913 15.533 30.796.347 16.014 35.678.423 1.292 1.010.414 1.302 2.190.504 1.520 4.477.406 1.576 6.867.950 1.638 10.002.442 1.620 12.849.153 1.693 16.695.340 102 62.489 118 18.869 116 294.192 119 345.100 114 445.959 116 511.608 121 593.614 YUMURTA BAL BAL MUMU

1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Hayvan ve hayvansal ürünlerin çağın değişen ve gelişen koşullarına uygun bir biçimde üretim ve kalitesinin arttırılması, Türkiye ekonomisi açısından büyük bir önem taşımaktadır. Bunun başarılabilmesi ise büyük ölçüde pazarlama organizasyon ve fonksiyonlarının etkin bir biçimde yerine getirilmesine bağlıdır. Hayvansal üretimin yapıldığı işletmelerde; Örneğin yetiştirme ve besi faaliyetlerinde başarıya ulaşılsa dahi pazarlamada ortaya çıkan problemler çözülmedikçe üretim ve kaliteyi yükseltmek çoğu zaman güç ve bazen de imkansızdır. Hayvansal ürünlerin pazarlanması, ürünlerin mamüller halini alıp, tüketim aşamasına geçme anına kadar devam eder. Bu bakımdan pazarlama hayvansal ürünlerin imalat safhalarını da kapsamaktadır. Hayvancılıkta başarılı bir pazarlama sistemi, hayvansal ürünlerin ülkenin farklı bölgelerdeki değişik kalite ve miktarda talebinin karşılanmasını hedef almalıdır. Hayvansal ürünlerin çeşitlilik arz etmesi nedeniyle, pazarlama hizmetleri daha çok girift meseleleri kapsamaktadır. Türkiye’de hayvan ve hayvansal ürünler pazarlamasında aracı sayısı çok, aynı zamanda pazarlama prodüktivitesi düşüktür. Üretici ile tüketici arasında sayıları bazen 5 – 6 yı bulan genelde 3 – 4 arasında değişen pazarlama organları bulunmaktadır. Bu noktada mevcut pazarlama organ ve kanallarının değişik kriterler itibariyle kasaplık hayvan ve et pazarlaması örneği çerçevesinde incelemekte yarar vardır. Bunlar ; 1- Köy toplayıcıları, 2- Hayvan Tüccarları, 3- Besiciler, 4- Komisyoncular, 5- Toptancı kasaplar, 6- Perakendeci kasaplar, 7İhracatçılar, 8- Et ve et ürünleri imalatçıları olarak sıralanabilir.

231

Hayvan ve hayvansal ürünlerin çağın değişen koşullarına uygun bir biçimde üretim ve kalitenin arttırılması Türkiye ekonomisi açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca GATT anlaşması çerçevesinde tarım ürünlerinin serbest dolaşımı gündeme geleceğinden, et ve süt mamulleri bizi zorlayacak başlıca ürünler olarak görülmektedir.
Tablo H.33. 1997 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Et Üretimi

Yıllar
1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003

Samsun Et Üretimi (ton)
7.757 8.081 8.160 8.587 4.697 6.684 5.294

Türkiye Et Üretimi (ton)
516.946 532.504 511.297 491.497 435.778 420.597 366.962

Samsun İlinin Payı %
1.5 1.5 1.6 1.7 1.1 1.5 1,44

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Tablo incelendiğinde 1997 yılında 7.757 ton olan Samsun et üretimi % 13.83 azalarak 2002 yılında 6.684 ton,2003 yılında ise 5.294 ton olarak gerçekleşmiştir. Hayvansal üretimin yapıldığı işletmelerde yetiştirme ve besi faaliyetlerinde başarıya ulaşmak için ; pazarlamada ortaya çıkan problemler çözümlenmeden, üretim ve kaliteyi yükseltmek çoğu zaman güç hatta imkansız olmaktadır. işletmelerin kapasiteleri ve yetiştirme imkanları göz önünde bulundurulduğunda üretim ve kalitedeki yükseliş üretici eline geçen fiyatla paralellik arz etmektedir. Samsun’da hayvansal ürünleri işleyen entegre bir tesis bulunmamaktadır. İlde hayvan besiciliği ağırlıklı olarak Kurban Bayramında Ankara, İstanbul gibi büyük illerde ihtiyacı karşılamak üzere yapılmaktadır. Bahsi geçen illerdeki organizasyon eksikliği ve talep istikrarsızlığı nedeniyle yetiştirici büyük güçlüklerle karşı karşıya kalmaktadır.
ET PAZARLAMA KANALLARI

ÜRETİCİ

Entegre Et Tesisleri ve Kesimhaneleri

Kasaplar

Hayvan Pazarı

Hayvan Tüccarı

Öz Tüketim

Tüketici Market Lokantalar

Şekil H.18. Et Pazarlama Kanalları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

232

İlde hayvan borsası bulunmayıp en büyük canlı hayvan pazarı Çarşamba İlçesi’nde , ikinci büyük hayvan pazarı Ladik İlçesi’nde Toptepe pazarıdır. Pazar haftada bir gün yapılmaktadır.Samsun besicileri Amasya İli Taşova İlçesi’nde bulunan özel kesimhane vasıtası ile Pınar Et gibi entegre tesislere de hayvan pazarlamaktadırlar. Burada üreticiye Karkas ağırlığı üzerinden bedel ödenmektedir. Hayvan alım satımı daha ziyade hayvan pazarlarında yoğunlaşmış olup üretici ile alıcı arasında karşılıklı pazarlık şeklinde gerçekleşmektedir. Üreticiler her iki durumda da pazarlanan hayvanların sakatatının değerlendirilmesinden elde edilen gelirden istifade edememektedirler. Bu da kasapların ve entegre tesislerin kar marjını yükseltmektedir. İlde 20 adet kesimhane (mezbahane) mevcut olup kaçak hayvan kesimi yok denecek kadar azdır. Samsun İlinde canlı hayvan ve etin pazarlanmasında mevcut sorunların giderilebilmesi için; entegre tesis kurulması, hayvan pazarlarında barınak, yem tedariki gibi alt yapı modernleştirilmeli, arz talep durumu da göz önünde tutularak kalite bazında belirli bir fiyat sistemi oluşturulacak borsaya dönüştürülmeli, pazarda malını satan üretici parasını peşin tahsil edebilmeli veya risk ortadan kaldırılmalıdır. Hayvansal üretimde sağlıklı bir ekonomik gelişme, ancak pazarlama kanallarının etkin bir şekilde işetilmesi ile mümkündür. Bu nedenle pazarlamanın rasyonelliği, tüketici isteklerinin miktar, çeşit ve kalite olarak üretim kesimine yansıtılması ve bunun sonucu olarak hayvansal üretimin verim ve kalitesinin yükseltilmesi ile ölçülebilmektedir. Kısaca, hayvansal ürünlerde tüm pazarlama faaliyetleri tüketiciye yöneliktir. Gerçekten de günümüz tüketicisi bir işletmenin veya bir sektörün üretim şekline istediği gibi yön verebilmektedir. Bir başka anlatımla etkin bir pazarlama, tüketici isteklerini mümkün olduğu kadar dikkate alan bir sistemdir. Samsunda Süt ve Süt Ürünlerinin Pazarlanması : 1994 – 1999 döneminde Samsun İli’nde yılda ortalama 277 966 ton süt üretimi gerçekleşmiştir. Aynı dönemde Türkiye de yılda ortalama 10 082 000 ton süt üretimi gerçekleşmiştir. Samsun süt üretiminin Türkiye süt üretimindeki payı % 2.6 olarak gerçekleşmiştir. 1994 – 2003 yılları arasındaki Türkiye ve Samsun süt üretimi Tablo da verilmiştir.
Tablo H.34. 1994 – 2003 Yılları Arası Türkiye ve Samsun Süt Üretimi
Yıllar Samsun Süt Üretimi (ton) Türkiye Süt Üretimi (ton) Samsun İlinin Payı %

1994 276.830 1995 274.065 1996 285.830 1997 276.527 1998 275.692 1999 277.966 2000 245.755 2001 245.620 2002 221.293 2003 248.772 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

10.560.920 10.601.550 10.760.915 10.076.526 9.970.531 10.082.010 9.793.962 9.495.550 8.408.566 10.611.011

2.6 2.5 2.6 2.7 2.7 2.7 2.5 2.6 2.6 2,3

233

Samsun İli’nde 16 adet süt işleme tesisleri ve mandıra mevcuttur. Bunların 8 adedi il merkezinde 8 adedi de ilçelerde bulunmaktadır. DİE 2003 Yılı istatistiki verilerine göre Samsun ve Türkiye süt üretimi ortalamalarına bakıldığında Samsun ili süt üretimi 248.772 ton iken Türkiye süt üretimi 10.611.011 ton olarak gerçekleşmiştir.Samsun süt üretiminin 2003 yılı itibariyle Türkiye süt üretimindeki payı % 2,34’ tür. İldeki sanayiciler üreticilerden sütü köylerdeki süt toplama merkezleri kanalıyla veya süt toplama araçları ile toplamaktadırlar. Süt toplama merkezleri genellikle il ve ilçe özel idarelerince finanse edilip kurulmuş olup organizasyon eksikliği mevcuttur. Değişik köylerde üreticilerle yapılan görüşmelerde üretici süt fiyatlarının düşüklüğüne yem gibi girdi fiyatlarının yüksekliğine değinmişler, süt toplama araçları ile süt toplanırsa sütlerini satabileceklerini, fiyat ve üretim düşüklüğü nedeniyle süt toplama merkezlerine bizzat götürmeye gerek görmediklerini ifade etmişlerdir. Mevcut büyük süt üreticilerinin ürettikleri sütü kendi vasıtaları ile bizzat kendilerinin pazarladığı görülmüştür. Sanayiciler ise köylerde yerleşimin dağınık olduğunu, köy yollarının stabilize ve bozuk olduğunu bununda süt toplama maliyetini yükselttiğini, çevre illerde süt fiyatının aynı veya daha düşük olduğunu ifade etmişlerdir. Bunun yanında sanayiciler ilkbahar ve yaz aylarında süt üretiminin fazla olduğunu, diğer zamanlarda süt tedarikinde güçlük çektiklerini belirtmişlerdir. Sanayicilerin dile getirdiği bir diğer konuda üretilen süt ürünlerinde kalite ve standardizasyonlara uygun üretim yapmayan üreticilerin yeterince denetlenmemesi, müeyyidelerin yeterince uygulanmaması ve haksız rekabet yaşanmasına neden olunmasıdır. İldeki sanayicilerin ürettikleri süt ürünleri yoğurt, beyaz peynir, kaşar peyniri, ayran, dondurma, tereyağı ve lor şeklindedir. Ürettikleri süt ürünlerinin büyük miktarını il içinde pazarlamaktadırlar ve süt ürünlerinin pazarlama sorunu bulunmamaktadır. Köylerde üreticiler ürettikleri sütten peynir, yoğurt, tereyağı ve lor yapmakta ve öz tüketim fazlasını kısmen pazarlarda satarak değerlendirmektedirler. Sütün sanayiye ulaşmadan çiğ olarak tüketiciye ulaştığı pazarlama zincirinde süt üreticisi – toplayıcılar – sokak sütçüsü gibi aracılar bulunmakta, çoğu zaman üretici aynı zamanda sokak sütçüsü görevini de yerine getirmektedir. Sütün işlenip çeşitli süt mamulleri olarak tüketiciye ulaştırıldığı durumda ise üreticiden çıkan süt; toplayıcı – sanayici – toptancı ve perakendeciden oluşan bir pazarlama zinciri ile pazarlanmaktadır. Samsun İli’nde süt pazarlamasının geliştirilmesi; işletme ölçeklerinin artmasına, üretimdeki mevsimsel farklılıkların azalmasına, verimliliğin arttırılması ve yem maliyetinin düşürülmesine yönelik teşviklerin arttırılmasına, süt toplama merkezlerinin yaygınlaştırılması ve organizasyon eksikliğinin giderilmesine, süt ve süt ürünleri tüketiminin özendirilmesine, okul sütü uygulamasına bağlıdır. Bu uygulamalara fayda sağlayacak firmaların kampanyalara finansal destek sağlamaları süt ürünleri tesislerine finansal teşvik getirilmesi faydalı olacaktır.

234

SÜT PAZARLAMA KANALLARI

ÜRETİCİ

Yerel Pazarda Satış (Tereyağı, Süt, Yoğurt, Peynir)

Toplayıcı Tüccar

Süt Toplama Merkezi

Öz Tüketim

Süt Fabrikası

Tüketici
Şekil H.19.Süt Pazarlama Kanalları Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Market

H.2.2.2. Küçükbaş Hayvancılık 2003 yılı DİE verilerine göre Samsun’da küçükbaş hayvan varlığı 229.711 adet koyun, 13.029 adet keçi olmak üzere toplam 242.740 adettir. Türkiye küçükbaş hayvan varlığı içinde Samsun’un payı % 0,75 gibi küçük bir rakamdır.

Grafik : Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında 46% Küçükbaş Hayvan Varlığı
2%

I. Alt Bölge

52%

II. Alt Bölge III. Alt Bölge

Şekil H.20. Küçükbaş hayvan Varlığı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Şekil H.20.’te görüldüğü gibi I.Alt Bölge küçükbaş hayvan varlığı bakımından 1. sırada olup bunu II. ve III. alt bölgeler izlemektedir.

235

Grafik : 35 Samsun İlinde Küçükbaş Hayvan Varlığının Değişimi
Adet

400000 300000 200000 100000 0 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003
Koyun Keçi

YILLAR

Şekil H.21. Küçükbaş Hayvan Varlığının Yıllara Göre Değişimi Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Şekil H.21’de görüldüğü gibi son yıllarda küçükbaş hayvan popülasyonundaki azalma koyunda kendini çok açık göstermektedir.
Grafik : 36 Samsun İli Alt Bölgelerinde Küçükbaş Hayvan Varlığının Dağılımı
200000 150000 100000 50000 0 I. Alt Bölge II. Alt Bölge III. Alt Bölge Koyun Keçi

Şekil H.22.Küçükbaş Hayvan Varlığı Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Samsun İlinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı kaynaklı projelerle damızlık koyun ve koç dağıtımı yapılarak eldeki mevcut koyun ırkının daha yüksek verimde ırklara dönüşümü teşvik edilmektedir. Aynı zamanda küçükbaş hayvancılık teşvik edilerek köyden kente göçün azaltılması yönünde fayda sağlanmaktadır. H.2.2.3. Kümes Hayvancılığı ( Kanatlı Üretimi) Tavukçuluk sektörü Türkiye’de 1960’lı yıllardan sonra hızlı ve sürekli bir büyüme göstermiştir. Bu büyümede sektöre yapılan büyük yatırımlar kadar sektörün mukayeseli avantajları da rol oynamıştır. Tavukçuluğun bu avantajlarından yararlanılarak geliştirilmesi, yeni istihdam olanaklarının yaratılması yoluyla ekonomik, köyden kente göçün azaltılması yoluyla da sosyal yararlar sağlanacaktır.
236

Tablo H.35.Samsun İlinde Alt Bölgeler Bazında Kanatlı Hayvan Varlığı Broiler Yumurtacı I. Alt Bölge 73.000 802.200 II.Alt Bölge 420.000 203.750 III.Alt bölge 32.700 Toplam 493.000 1.038.650 Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Diğerleri 75.940 23.638 2.450 102.028 Toplam 951.140 647.388 35.150 1.633.678

Grafik : Samsun İlinin Alt Bölgeler Bazında Kanatlı Hayvan Varlığı
900000 800000 700000 600000 500000 400000 300000 200000 100000 0 I. Alt Bölge II.Alt Bölge III.Alt bölge

Broiler Yumurtacı Diğerleri

Şekil H.23.Kanatlı Hayvan Varlığı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Şekil H.23.’dan da görüleceği gibi toplam kanatlı hayvan varlığı içinde etçi tavuk üretimi %30,17, yumurtacı tavuk %63,5,diğerleri ise 6,24 dür.2.Alt bölgede et üretimine yönelmenin en büyük nedeni entegre tesislerin bulunmasıdır.
Tablo H.36.Türlerine Göre Kümes Hayvanı Sayısı Ve Yumurta Üretimi- 2005 Yılı Türü Yumurtacı Tavuk Horoz Hindi Ördek Kaz Etçi Tavuk Peç Tavuğu Bıldırcın Güvercin Toplam Hayvan 1.015.306 30.766 69.927 43.656 805.000 1.964.655 Yumurta 187.290.200 1.505.822 3.031.493 1.692.855 0 193.520.370

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

237

Tablo H.37.İlçelere Göre Kümes Hayvanı Sayısı Ve Yumurta Üretimi -2005 İlçenin Adı İl Toplamı Merkez Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çarşamba Havza Kavak Ladik Ondokuzmayıs Salıpazarı Tekkeköy Terme Vezirköprü Yakakent Kümes Hayvanı Sayısı 1.964.655 223.000 68.800 37.450 6.900 87.500 365.875 141.000 685.000 14.132 25.990 26.428 2.000 235.000 37.500 8.080 Yumurta Sayısı 193.520.370 21.380.000 7.738.000 2.163.000 1.466.000 18.780.000 59.428.125 9.940.000 21.600.000 1.746.182 3.070.200 2.033.173 600.000 40.286.500 2.248.000 1.041.190

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

H.2.2.4. Su Ürünleri
Tablo H.38.Alt Bölgeler Bazında Su Ürünleri Yetiştiriciliği Proje Kapasitesi Üretim Durumu Alt Bölgeler Ton / Yıl Ton / Yıl I. Alt Bölge 1.090 209 II. Alt Bölge III. Alt Bölge 50 69 10

Yapılış Durumu Kafes + Havuz balıkçılığı Kafes balıkçılığı Havuz balıkçılığı

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

Samsun’da su ürünleri üretimi açısından önemli bir potansiyel bulunmaktadır. Samsun İli Karadeniz’in kıyı kenti olması yanında 4 411 ha. doğal göl yüzeyi, 17 289 ha. baraj gölü su yüzeyi, 28 144 ha. gölet su yüzeyi ve 4 615 ha. akarsu yüzeyine sahiptir. İlde su ürünleri yatırımı alabalık ve sazan balığı üretimine odaklanmıştır. Yatırımlar I. Alt Bölgede Bafra İlçesinde yoğunlaşmıştır. Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2004 yılı istatistiki verilerine göre toplam 219 / yıl su ürünleri yetiştiriciliği üretimi içinde I. Alt Bölgenin payı 209ton / yıl ile % 95,4 tür. Yine Bafra İlçesinde 700.000 adet / yıl yavru yetiştirme kapasiteli üretim tesisi mevcut olup, işletme hem kendi işletmesinin yavru ihtiyacını karşılamakta hem de pazarlamasını yapmaktadır. II. Alt Bölgede yer alan Vezirköprü İlçesinde kurulan toplam 50 ton / yıl kapasiteli iki adet alabalık tesisi işletme sermayesi yetersizliği nedeniyle üretime geçememiştir. 2004 yılı fiyatlarıyla 1 kg alabalığın ortalama üretim maliyeti 3.500.000 TL., piyasa satış fiyatı 5.000.000 TL. civarındadır. Üretilen balık il içinde ve çevre illerde tüketiciye
238

sunulmaktadır. Pazarlama sorunu mevcuttur. Üretimde girdi fiyatlarının yüksekliği bunun yanında tüketicinin gelir düzeyinin düşüklüğü, hamsi ve mezgit gibi fiyatı düşük deniz balıklarının oluşu üretimi kısıtlayan başlıca faktörler olarak görülmektedir.
Tablo H.39.İlde Avcılık ve Yetiştiricilik Yoluyla Elde Edilen Su Ürünleri Avcılık Yoluyla Elde Edilen Üretim (Ton / Yıl) 1997 9.380,2 1998 7 251 1999 7 752,4 2000 15 122 2001 16 514 2002 21.305 2003 26.751 2004 28.330 Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 Yıllar Yetiştiricilik yoluyla Elde Üretim (Ton / Yıl) 599,4 680,9 575,7 664,3 721,4 241 138 219

Tablo H.40. Samsun İlinde avcılık ve Yetiştiricilik Yoluyla Su ürünleri Üretiminin Yıllar üzerinden Değişimi (kg.)
Su Ürünü Cinsi Hamsi Barbunya İstavrit Kalkan Kefal Mezgit Lüfer – Çinekop Palamut Diğerleri Toplam Akbalık Kefal Sazan Yayın Turna Kerevit Diğerleri Toplam Alabalık Sazan Alabalık (Deniz) Toplam D.Salyangozu Kum Midyesi Toplam 12.881.340 123.806 61.870 27.720 72.850 1.517.570 2.100 196.050 28.875 14.912.181 19.220 65.600 88.550 13.650 5.000 5.670 12.200 209.890 580.500 6.800 77.000 664.300 644.140 2.737.631 3.381.771 2000 2001 2002 DENİZ BALIKLARI ÜRETİMİ 14.626.472 19.963.938 22.526.747 143.786 94.452 156.131 98.875 422.056 1.558.508 9.550 3.900 9.513 69.453 134.907 70.641 1.009.428 540.680 434.966 100.478 26.080 5.745 276.308 49.095 419.900 43.427 69.730 1.568.545 16.377.774 21.304.838 26.750.716 TATLI SU BALIKLARI ÜRETİMİ 12.565 14.248 21.922 29.530 27.210 17.530 69.410 81.281 95.060 9.800 13.450 5.950 900 300 6.600 8.520 12.040 9.965 136.425 149.129 150.727 KÜLTÜR BALIKLARI ÜRETİMİ 611.976 95.500 126.000 9.500 9.700 6.500 100.000 136.000 6.000 721.476 241.200 138.500 DİĞER DENİZÜRÜNLERİ ÜRETİMİ 465.000 1.023.500 450.000 1.824.324 591.955 2.289.324 1.615.455 450.000 2003 21.220.573 292.378 1.914.305 17.889 261.143 2.612.825 8.923 44.239 1.956.343 28.330.053 25.933 13.650 157.992 5.183 4.893 207.651 210.500 8.500 219.000 208.360 208.360 2004

Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005

239

Tablo H.41.2005 Yılı Su Ürünleri Faaliyetleri Yetiştiricilik Çalışmaları Kurulacak Adedi Yetiştirilecek Ürün İşletme Cinsi 1 Gökkuşağı Alabalığı Karada Havuz 1 Gökkuşağı Alabalığı Kafes 2 Toplam Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 Toplam Kapasite (ton/yıl) 25 25 50 Su Kaynağı Akarsu Baraj Gölü Durumu Yeni Yeni

Tablo H.42.2005 Yılı Kültür yolu ile üretim Cinsi Alabalık Aynalı sazan Toplam Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tablo H.43. 2005 Yılı Avcılık yolu ile üretim Miktarı (kg) Deniz balıkları Cinsi Hamsi 4.243.743 Barbunya 151.438 İstavrit 534.865 Kalkan 31.125 Kefal 198.641 Mezgit 602.857 Lüfer 9504 Palamut 1.445.593 Diğerleri 3.197.254 TOPLAM 10.415.020 Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tatlı Su Balıkları Cinsi Sazan Kefal Akbalık Yayın Diğerleri Miktarı (kg) 88.183 25.150 37.628 6.900 7.382 Üretim (ton) 370.000 7.500 377.500

TOPLAM

165.244

Tablo H.44.Su Ürünleri İşleme, Değerlendirme Ve Yetiştiricilik İşletmeleri 3 Adet İşleme ve Değerlendirme 5 Adet Kafes Balıkçılığı (Baraj Gölü) (Faal) 3 Adet Aynalı Sazan Üretim İşletmesi 4 Adet Küçük Alabalık işletmesi 12 Adet Küçük Aynalı sazan işletmesi 1 Adet Yavru Alabalık İşletmesi Kaynak : Tarım İl Müdürlüğü 2005

İlimizde sofralık alabalık yetiştiriciliği yapan 9 işletme vardır. İşletmelerden 5’i baraj gölünde kafeslerde üretim yapmaktadır.4 adet işletme karada havuzlarda üretim
240

yapmaktadır.9 adet işletmenin kapasitesi 790.5 ton/yıl’dır. Gerçekleşen ürün 370 ton/yıl dır. Bir adet kuluçka işletmesi yavru amaçlı kurulmuş ancak suyun ısı ve kalitesi ile ilgili sıkıntılar yaşandığı için yavru büyütme amaçlı kullanılmaktadır. Deniz suyunu pompalayarak karada üretim yapan 1 işletme vardır. Bu işletme üretimine ara vermiştir.
Tablo H.45.Su Ürünleri Destekleme Çalışmaları Desteklenen Miktar(Kg) 318.096 1.243.000 Adet Yavru Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Destekleme Tutarı (YTL) 190.857 62.150

İlimizde 2005 yılında yapılacak Balıklandırma faaliyetleri için 110.000 adet pullu sazan yavrusu tahsisi DSİ.VII.Bölge Müdürlüğü’nden temin edilemediğinden karşılanamamıştır. H.2.2.5. Kürk Hayvancılığı Bilgi edinilememiştir. H.2.2.6. Arıcılık ve İpekböcekçiliği Samsun İli arı koloni sayısı ve bal üretimi bakımından Türkiye’de üst sıralarda yer almaktadır. 2003 yılı verilerine göre Samsun ilinde 3.119 i ilkel kovan, 80.105 i fenni kovan olmak üzere toplam 83.224 adet kovan bulunmaktadır. Samsun’da kovan başına düşen bal üretim miktarı 20,3 kg olup Türkiye ortalamasının üzerindedir. Kovan sayısı bakımından Türkiye içindeki payı % 2, ancak bal üretimindeki payı % 2,4 tür.
Tablo H.46.Samsun İlinde 2003 Yılında Arıcılık Yapan Köy Ve Kovan Sayıları Arı Kovanı İlkel Fenni Toplam 1.754 50.454 52.208 I. ALT BÖLGE 1.210 15.175 16.385 II. ALT BÖLGE 120 7.500 7.620 III. ALT BÖLGE 3.084 73.129 76.213 SAMSUN Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Arıcılık Yapan Köy Sayısı 337 321 50 708

Grafik : Samsun İlinin Alt Bölgeler Bazında Arı Kovanı Dağılımı 60000
50000 40000 30000 20000 10000 0 I. ALT BÖLGE II. ALT BÖLGE III. ALT BÖLGE İLKEL FENNİ

Şekil H.24. Alt Bölgeler Bazında Arı Kovanı Dağılımı Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

241

Tablo H.46 da Samsun ilinde arıcılıkla ilgili rakamlar verilmiş olup 708 köyde arıcılık yapılmaktadır. Arıcılık faaliyetlerinin en fazla olduğu bölge I. Alt Bölge olup, bu bölgedeki iklimin olumsuz etkisi ve tarımın yoğun olarak yapılması gibi nedenlerle göçer arıcılık zorunlu hale gelmiştir. H.3. Organik Tarım Organik tarım, genel olarak mevcut olan ekolojik dengeyi korumak için tamamen veya mümkün olduğu ölçüde az kimyevi mücadele ilacı ve gübre kullanımı ile hayvancılıkta büyüme düzenleyicileri ve yem katkı maddeleri kullanımı kaldıran, iyi bir toprak bakımı, ekim nöbeti, doğal gübreleme ve biyolojik zirai mücadele yapılması fikrine dayanan, insana ve çevreye dost üretim sistemlerini kapsamaktadır. Organik tarım, tarımsal üretimde hiçbir modern tarım tekniklerinin kullanılmadığı eski bir işletmecilik şekline dönüş değil aksine üretimin her aşamasında belirli bir düzeyin üstünde bilgi ve planlama gerektiren bir sistemdir. Günümüzde organik tarımın tüm olanaklarından faydalanmakla beraber, tarımda ürün kalitesini yükseltecek metotları geliştirerek, toprak yapısını güçlendirme, eko sistemdeki dengeyi bozmayacak etmenleri kullanma ve uygun bitki münavebesi gibi unsurlardan yararlanan bir tarımsal düşünceyi gerektiren bir sistemdir. Ülkemizde üretilen ekolojik ürünler büyük ölçüde yurtdışı pazarlara gönderildiğinden, ürün miktarı ve çeşitliliği yurt dışından gelen talepler doğrultusunda şekillenmektedir.İhracat organizasyonunun gerekliliğinden dolayı üretimler organizasyon kuruluşları tarafından sözleşmeli olarak çiftçilere yaptırılmaktadır. Organik Tarımın Gerekliliği : Nüfus ve gelir artışına bağlı olarak artan gıda talebini karşılamak için verimliliğin arttırılması ihtiyacı, geleneksel tarım sisteminde gübre ve kimyasal ilaçlar gibi işletme dışı girdilerin fazla kullanımına ve bunun sonucunda da gıda güvenliği, biyolojik kirlilik ve çevre kalitesi konusunda endişelerin oluşmasına yol açmıştır. Bundan dolayı, işletme dışı girdi kullanımının en aza indiren organik tarım gibi alternatif yaklaşımlar önem kazanmıştır. İçinde bulunduğumuz bilgi çağında gerek teknolojinin baş döndürücü bir hızla gelişimi ve tüketici bilincinin artması sonucunda, Yoğun tarımsal üretime bağlı olarak ortaya çıkan olumsuzluklar çok daha belirginlik kazanmıştır. Konvansiyonel tarımla birlikte ortaya çıkan çevre kirliliği ve özellikle gıda maddelerindeki canlı varlıkların yaşamlarını olumsuz yönde etkileyen zehirli maddelerin mevcudiyetinin anlaşılması sonucunda çevre dostu, ekolojik, biyolojik, bio – dinamik ve organik tarım gibi değişik kavramalarla ifade edilen sürdürülebilir tarım önem kazanmaya başlamıştır. Organik Tarımın Temel İlkeleri : Organik tarımın hedef edindiği temel prensipler şu şekilde sıralanabilir.
242

1-Organik tarım yapan tarım işletmelerinde üretimle ilgili tüm faktörlerin bir bütün olarak ele alınması ve mümkün olduğu ölçüde işletme içi doğal ham maddeler kullanarak işletmenin kendine yeterliliğinin sağlanması, 2-Bölgeye adapte olmuş ve genetik direnç sağlayabilen bitkilerin kullanılması, 3-Çok yönlü ve dengeli ekim nöbeti uygulanması ve baklagillerin ekim nöbetinde yer alması, 4-Tarımsal üretimde toprak verimliliğinin korunup geliştirilmesi ve besin maddesi eksikliklerinin daha çok doğal kaynaklı gübrelerle sağlanması, 5-Zirai mücadelenin biyolojik mücadele şeklinde yapılması, 6-Yabancı ot mücadelesinin kimyasal ilaçlar yerine mekanik ve kültürel yöntemlerle yapılması, 7-İşletmede bitkisel üretimin yanı sıra arıcılık ve besicilik yapılarak sistemde gerekli olan materyallerin temin edilmesi, 8-Bir işletmenin tüm üretim dallarında organik tarıma geçmesi, 9-Çevre kirliliğine neden olmadan tarımsal üretim yapılması, Türkiye – Karadeniz Bölgesi – Samsun’da Organik Tarım : Ülkemizde yetiştirilen organik tarım ürünleri tamamen ihracata yönelik olarak üretilmektedir. Ekolojik tarım organizasyonu (ETO) nun 1992 yılı kayıtlarına göre ülkemizde 1 780 işletmede 6 046,9 ha.lık alanda 1994 yılı verilerine göre 1 705 işletmede 5 216 ha. alanda, 1999 yılında ise 12 275 işletmede 46 523 ha.lık alanda organik tarım yapılmaktadır. Bu verilerden de görülebileceği gibi ülkemizde organik tarım henüz benimseme döneminde olup, düzenli bir gelişme dönemine girmemiştir. Bu işletmelerdeki üretim ülkemizde faaliyet gösteren ve bu ürünleri satın alan yabancı firmaların kontrolünde yapılmaktadır. Ülkemizde organik tarım yapan üretici sayısı ve buların ürettikleri ürünler incelendiğinde üretim miktarı bakımından ilk sırada yer alan ürünler fındık, incir, üzüm ve kayısıdır. Ülkemizde üretilen ve ihraç edilen organik ürünlerin çoğunu yaş ve kuru meyveler oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra yemeklik dane baklagillerden nohut, kuru fasulye ve yeşilkırmızı mercimek; endüstri bitkilerinden ise pamuk, susam, haşhaş organik tarım ürünleri arasında yer almakta ve Avrupa’da pazarlanmaktadır. Karadeniz tarım bölgesinde organik tarım ürünü olarak; fındık Terme, Samsun, Ordu, Bolu, Trabzon, Giresun, Rize’de, defne yaprağı Samsun’da, elma Trabzon ve Sinop’ta, erik Trabzon’da yetiştirilmektedir. Bilindiği üzere özellikle Doğu Karedeniz Bölgesi Türk Tarımında ve tarımsal ihracatta önem arz eden iki bitkinin üretimi (fındık ve çay) ile dikkati çekmektedir. Organik tarımda üretim sistemi genellikle ithalatçı firmanın organik ürün talebiyle başlamakta ihracatçı firma

243

tarafından belirlenen üreticiler, kontrol kuruluşunca denetlenerek uygun olanlar ve işletmeler belirlenmektedir. İhracatçı firma ve üreticiler arasında yapılan sözleşme ile; Üreticiler belirli standartlara uygun üretim yapmayı taahhüt ederken, ihracatçı firma üretilen ürünleri tek bir partide almayıp, ihracat yapacağı aylara yayarak satın almak istemiştir. Bu durumda mali yönden güçsüz olan fındık üreticisi ürününün tamamını satıp paraya çevirmek isteği gerçekleşmemiştir. Ayrıca üreticilerin başka yerde ikamet etmeleri nedeniyle ürünlerini pazarlama sezonu başında satmak zorunda olmaları, ihracatçı firmanın üreticiye normal üründen farklı fiyat vereceğini beyan etmesine rağmen piyasa fiyatlarıyla ürün almaları gibi nedenler üreticilerin aleyhine geliştiğinden sözleşmeli organik tarım Terme İlçesinde başarıya ulaşmamıştır. İlimizde 21 çiftçi organik tarım faaliyetinde bulunmaktadır. Üretilen ürünler ise 2421 da alanda fındık, 501 da alanda mısır, 310 da alanda çeltik, 260 da alanda soya, 30 da alanda nohut, 14 da alanda arpa, 133 da alanda meyve (ceviz, şeftali, elma, kiraz, çilek, ahududu, böğürtlen), 65 da alanda sebze üretimi olmak üzere 3734 da alanda organik tarım yapılmaktadır. H.4. Tarımsal İşletmeler H.4.1. Kamu İşletmeleri Bölgemiz iklim, toprak ve su kaynakları yönünden Türkiye’nin tarıma elverişli nadir bölgelerinden biridir. Gerek artan nüfusun beslenmesi gerekse milli ekonomiye büyük katkıları dolayısıyla tarımsal üretim bölgemiz için özel bir önem arz etmektedir. Türkiye, yiyecek ve gıda maddeleri üretimi bakımından kendi kendine yeten ve bazı üretim kalemlerinde önemli oranda ihraç potansiyeli bulunan ender ülkelerden birisi durumundadır. Bu büyük imkan ve potansiyelin önemi ve kıymeti, teknolojideki hızlı gelişme ve değişmeye mukabil değişik coğrafyalarda büyük kitlelerin karşı karşıya bulunduğu açlık problemi, dahası teknolojide dev merhaleler kat etmiş ulusların yiyecek ve gıda maddeleri açısından giderek yoksullaşması karşısında daha bariz bir şekilde kendini göstermektedir. Ülkemiz nüfusunun da hızlı bir şekilde artmakta olduğu durumu gözönünde tutulduğunda Türk tarımının daha da iyileştirilmesi, hem Türk çiftçisinin refahı hem de toplumumuzda istikrarın sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu anlamda, Türk tarımının gelişme ve ilerlemesi, Türk çiftçisinin modern tarım teknoloji ve üretim tekniklerine intibakı 137 yıllık mazisi bulunan Tarım Kredi Kooperatiflerinin gücü ile de yakından ilgili bulunmaktadır. Tarım Kredi Kooperatifleri Samsun Bölge Birliği faaliyet alanında Samsun, Ordu, Amasya ve Sinop illeri bulunmaktadır. Samsun il merkezi, ilçe ve beldelerde kurulmuş bulunan, 75 birim Tarım Kredi Kooperatifi ile, 896 yerleşim biriminde 51.381 çiftçiye hizmet verilmektedir. Türk tarımının en büyük iki dezavantajı; tarım sanayii gelişmiş ülkelere oranla birim alandan elde edilen verim düşüklüğü ve nadas alanlarının yüksekliğidir. Verim artışını sağlamada tarımsal girdilerden daha fazla yararlanmak ve yoğun tarım yapmak gereği vardır. Tarım Kredi Kooperatiflerinin çalışma gündemini ve hizmet yükünü teşkil eden konuların
244

başlıcası, ortakların ihtiyacı olan tarımsal girdileri zamanında, yeterince uygun şartlarda kredili olarak temin etmektir. Tarım Kredi Kooperatifleri; gübre, yem, zirai mücadele ilaçları, tohumluk, tarımsal araç gereç ve ekipmanları zamanında, yeterince ve uygun şartlarda sağlamak suretiyle ortaklarını olumsuz piyasa şartları ile aracı ve tefeci gibi menfaat gruplarının tesir ve baskılarından uzak tutmakla yükümlüdür. H.4.2. Özel İşletmeler İlimizdeki Fabrikalar ve İmalathaneler: 397 adet ekmek-pide fırını, 57 un fabrikası, 38 simit fırını, 20 şeker imalathaneleri, 2 tuz fabrikası, 7 alkolsüz içecek tesisi, 21 süt ürünleri, 14 fındık işleme tesisi, 2 bitkisel yağ fabrikası, 22 pirinç fabrikası, 5 dondurma külahı imalat, 12 çay imalathaneleri, 3 bal üretim tesisi, 1 meyve sebze işleme, 8 yemek fabrikası, 5 kuruyemiş fabrikası, 14 gıda ambalaj imalatı, 5 baharatçı, 5 bakliyat, 1 yumurta paketleme tesisi olmak üzere toplam 647 adet gıda tesisi bulunmaktadır. Mezbaha Kombine ve Kesimhaneler : 20 adet kırmızı et ,3 beyaz et, 3 soğuk depo olmak üzere 26 tesis bulunmaktadır. Su Ürünleri Tesisleri: 4 su ürünleri işleme ve değerlendirme tesisi, 4 su ürünleri yetiştiricilik tesisi olmak üzere 8 tesis mevcuttur. H.5. Tarımsal Faaliyetler H.5.1. Pestisit Kullanımı
Tablo H.47.Pestisit Kullanımı İlaçlar İnsektisitler Fungusitler Herbisitler Rodondisit Ve Mollusidler Akarisitler Nematosit Ve Fumigantlar Kışlık Ve Yazlık Yağlar Diğerleri (Fişek) Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005 Tüketilen Miktar (Kg.-Lt.) 186.696 100.002 81.906 56 1.066 0 0 1.150

H.5.2. Gübre Kullanımı
Tablo H.48. Gübre Kullanımı Kullanılan Gübre Saf N Saf P2O5 Saf K2 O

Miktarı (Ton) 24.158 6.912 1.195

Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

245

Tablo H.49.Gübre Tüketiminin İlçelere Göre Dağılımı İLÇENİN ADI TOPLAM (Ton) SAF N(Ton) 95.733 24.158 İl Toplamı 2.603 684 Merkez 2.484 643 Alaçam 260 62 Asarcık 834 212 Ayvacık 22.560 5.954 Bafra 16.333 4.110 Çarşamba 19.551 4.661 Havza 1.180 277 Kavak 670 176 Ladik 1.438 397 Ondokuzmayıs 3.160 833 Salıpazarı 3.673 869 Tekkeköy 7.640 1.929 Terme 12.930 3.250 Vezirköprü 417 101 Yakakent Kaynak : Samsun Tarım İl Müdürlüğü 2005

SAF P2O5(Ton) 6.912 95 247 33 19 1.668 853 2.049 113 46 113 27 364 294 945 46

SAF K2O (Ton) 1.195 0 7 0 0 305 135 234 4 0 7 0 16 14 465 8

H.5.3. Toprak Kullanımı Samsun İlinde en yaygın olan sorun su erozyonudur. Bu sorundan çok az etkilenen veya hiç etkilenmeyen alanlar, çoğunlukla alüviyal ve hidroformik alüviyal topraklardan oluşan taban arazileridir. Bunlar ırmak yatakları, kıyı kumulları, çıplak kayalıklar, yoğun yerleşim alanları ve su yüzeyi dışında kalan alanların (940.000 ha.) %20’ sini kapsar. Bu da 182.000 ha. erozyonsuz alandır. Orta derece erozyona uğramış topraklar 263.000 ha. ile %28’ lik bir oran teşkil etmektedir. Orta erozyona maruz kalan 263.000 ha.arazinin 204.000 ha. ı kuru tarım arazisidir.Bunlar genellikle ikinci,üçüncü,dördüncü sınıfta yer alan arazilerdir.Orta erozyona maruz diğer araziler fundalık mera ve az yoğun yerleşim yerleridir. İl topraklarının 488.000 ha.’da doğal örtünün tahrip edilmesi veya çok dik yerlerde hiçbir koruma önleminin alınmaması, otlatma veya tarım yapılması sonucu erozyon şiddetlenmiştir. Bu alanların 132.000 ha. ı kuru tarım alanı, 4.000 ha. ı mera, 352.000 ha. alan ise orman ve fundalık olarak kullanılmaktadır. Doğal bitki örtüsü aşırı derecede tahrip olan meralarla bir kısım kuru tarım arazisinden oluşan 4.000 ha. alan çok şiddetli derecede erozyona maruz kalmıştır. Yukarıda izah edildiği üzere 755.000 ha. alan erozyona maruz alandır.

KAYNAKLAR: İl Tarım Müdürlüğü 2005

246

I. MADENCİLİK Ülke ekonomilerinin önemli sektörlerinden biri olan madencilik, ulusların sosyo ekonomik kalkınmaları için gerekli olan enerji ve sanayinin temel hammaddelerini sağlayan tüm faaliyetleri kapsamaktadır. Madenler, ülkelerin doğal kaynaklarından biri olup, giderek artan talepleri karşılamak yüzünden de işletilmeleri kaçınılmazdır. Ancak kullanılmakta olan maden çıkarma metotlarına bakılmaksızın, her türlü maden işletmeleri yoğun olarak arazi bozulmalarına ve doğal çevrenin tahribine sebep olmaktadır. Madencilik işletmeleriyle doğal kaynaklar olan madenler ve mineraller insan refahı için bir taraftan ekonomiye kazandırılırken, diğer taraftan ekolojik çevreye verilen büyük tahribat ve zararları çoğu zaman gözardı edilmektedir. Faaliyetlerin yapıldığı alanlarda ve özellikle açık işletme yöntemi ile çalışılan sahalarda, çalışmalar bittikten sonra topografya, jeolojik yapı, röliyef, su rejimi, iklim ve peyzaj tamamen değişmekte ve bitki örtüsü de harap olmaktadır. I.1. Maden Kanununa Tabi Olan Madenler ve Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler I.1.1.Sanayi Madenleri İlde sanayi madeni bulunmamaktadır. I.1.2. Metalik Madenler İlde metalik maden bulunmamaktadır. I.1.3. Enerji Madenleri Samsun merkez ilçede bilinen metalik maden ,endüstriyel hammadde veya birincil enerji kaynağı bulunmamaktadır. İl genelinde ancak Havza ve Vezirköprü’de linyit kömürü , Havza ve Ladik’te kaplıca suyu ,Bafra ve Çarşamba’da da maden suyu bulunmaktadır. Maden ve Taş ocağı sektörüne ait katma değer, işletme sayısı, istihdam ve ücret verilerinin Türkiye toplamı içerisindeki payları, Karadeniz Bölgesi için sırasıyla %8.12 , % 10.23 , % 34.58 ve % 35.5’dir.
Tablo I.1.Maden Varlığı, Rezerv ve Tenör Bilgileri Madenin Adı Rezerv (ton) Çimento Hammadeleri 51951361 Kurşun Çinko 177 Manganez 420 Tuğla Kiremit 46000 Linyit 4721000 Toplam Kaynak: MTA Genel Müdürlüğü Tenör (%) 4,5 23,88 İyi Bulunduğu Yer ve Mevkii Ladik Yatağı Vezirköprü-Ersandıklı Kavak,Vezirköprü,Ladik Dikbayır Yatağı Havza -

247

Tur. Bölge Müdürlüğü İbrahim KURT 06. 2 Sami BIÇAKÇI 06. Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler SIRA NO: 1 İŞLETMENİN TÜRÜ 1 (a) Grubu Kum Çakıl Ocağı 1 (a) Grubu Kum Çakıl Ocağı 1 (a) Grubu Kum Çakıl Ocağı 1 (a) Grubu Kum . Cevher Zenginleştirme Taş ocakları veya kum ocaklarından yapılan istihraç sonrası malzemeler eleme veya kırma işlemine tabi tutulmaktadır.03.3.2. Bu işlemler esnasında çevre olumsuz etkilenmektedir.Götür.Hizm.09. Buna önlem olarak bu tür faaliyetlerin deşarj izni ve emisyon izni almaları hususunda gerekli işlemler İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından takip edilmektedir. Madencilik Faaliyetlerinin Yapıldığı Yerlerin Özellikleri İl genelinde Maden Kanunu kapsamında ruhsatlı sahaların çevresi genellikle tarım arazisi.03.08. Ür.2004 06. İŞLETMENİN ADRESİ Yörükçal Köyü İstavroz Çayı Mevkii Vezirköprü Çorak Köyü Mert Irmağı Mevkii Merkez Ağcayazı Köyü Kürtler Çayı Mevkii Vezirköprü Saraçlı .2. 19.2008 16.2004 18.I. Taş Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler Tablo I. Faaliyete 2005 yılı başında başladı.2004 18.08.Brl. Malz.2004 06.08.1. A.03.2008 3 Narlısaray Belediye Başkanlığı 19. Faaliyete 2005 yılı başında başladı.08.2003 17.2005 4 5 Karayolları 7.08.Ş.08. San. 248 . Çalışır Durumda Faaliyete 2005 yılı başında başladı.2005 6 1 (a) Grubu Kum .2004 RUHSAT BİTİŞ TARİHİ 04.09.03.Çakıl İŞLETMECİNİN ADI Köyl.2005 Kaynak:İl Özel İdaresi 2005 I.Çakıl Boğaziçi İnş. Faaliyet sahaları için Orman İşletme Müdürlükleri veya Defterdarlıklar tarafından müteşebbislere kiralama yapılmaktadır. I. orman sahası veya hazine arazisidir.4.2005 MEVCUT DURUM Faaliyete 2005 yılı başında başladı Faaliyete 2005 yılı başında başladı.Porsuk Köyü Çarşamba Öğürlü Köyü Kürtler Çayı Mevkii Vezirköprü Saraylı Köyü Sarıyer Mevkii Vezirköprü RUHSAT BAŞLAMA TARİHİ 05.Çakıl 1 (a) Grubu Kum . Ocak ruhsatları ise İl Özel İdare Müdürlüğü tarafından rüsum bedeli alınarak verilmektedir.

Kesilen ağaç miktarı ve nasıl değerlendirileceği hususu ise Orman İşletme Müdürlüklerince takip edilmektedir.I.5. I.4. o faaliyet ilişkin hazırlanan ÇED Ön Araştırma Raporlarında faaliyet sahibinin vermiş olduğu taahhütler çerçevesinde fenni ateşçiler tarafından Jandarma kontrolünde kullanılmaktadır. KAYNAKLAR: -MTA Genel Müdürlüğü 2005 -İl Özel İdaresi 2005 249 . Patlayıcı malzeme. Madencilik Faaliyetlerinin Çevre Üzerine Etkileri Üretim sırasında yer yer patlayıcı malzeme kullanılmaktadır. Madencilik Faaliyetleri Sonucunda Arazi Kazanım Amacıyla Yapılan Rehabilitasyon Çalışmaları Bu tür faaliyetlerin kapanmasına müteakip genellikle ağaçlandırma çalışmaları yapılmaktadır.

Bunlar gereken enerji kullanımına dönüştürülünceye kadar makinalarda ısınma amacıyla. J. desülfirizasyon gibi kirlenmeyi önleyici ünitelerin bulunup bulunmadığını. -Enerji üretimi ve tüketimi sırasında kaynakların optimum kullanılıp kullanılmadığını. -Kurulan tesisin ömrünü.1. J.1. -Enerji konusu ile ilgili olarak yapılmış. Taşkömürü İlimiz sınırlarında taş kömür rezervi yoktur. Asfaltit İlimiz sınırlarında asfaltit rezervi yoktur. Birincil Enerji Kaynakları Güneş.1. -Kurulan tesislerde arıtma.3. yıllık üretim kapasitesini.1.1. tanımları ve tüm bu konuların nasıl incelenmesi gerektiği ve konuların rahatlıkla anlaşılabilmesi için geliştirilen kriterler aşağıda verilmektedir. -Enerji ile ilgili mevcut doğal potansiyellerin nicelik ve niteliklerini. -Sektörel bazda enerji tüketiminden kaynaklanan kirlilikleri. Dünyanın her yerinde birçok ülkede pek çok birincil enerjinin ziyan olmasına sebep onu gerekli hizmete çevirecek olan donanımın tasarımındaki veya gelişmesindeki yetersizliklerdir. -Uygulanan teknolojinin çevreye uygun olup olmadığını. J. -Kaynak rezervlerini. -Enerji üretimi ile ilgili tesisler için ÇED yapılıp yapılmadığı. rüzgar. kaynaklarına göre enerji üretimi ve enerji tüketiminin sektörlere göre dağılımı olmak üzere iki ana başlık ile bunların alt başlıklarında sınıflandırılmıştır. -Enerji tasarrufuna yönelik olarak lokal çalışmaların olup olmadığını. Linyit İlimiz sınırlarında linyit kömür rezervi yoktur. kömür gibi sınıflandırılan alt başlıklardır. J.2. -İllerde bulunan sektörlerin yoğunluğu hakkında genel bilgiyi. türbin veya motor gibi araçlarda kullanılıncaya kadar işe yaramaz. Genel anlamda. -İllerde yapılacak çalışmalara temel oluşturacak hedef ve yönü tespit etmektir. yapılmakta olan veya planlanan projelerin amaç ve aşamaları.J. ENERJİ Enerji konusunu. Oluşturulan ana ve alt başlıkların içerikleri. kullanılan yakıtın türü ve yıllık tüketim miktarını. 250 .

1. 251 .1.1.J.Hidrolik Tablo J. Jeotermal İlimizde Jeotermal enerji kullanılarak ısınma veya elektrik enerjisi üretimi yapılmamaktadır. Bitümlü Şist İlimiz sınırlarında bitümlü şist rezervi yoktur. J. J.10.6.1. yakacak olarak kullanılan odun.1. Orman İlimizde sağlanmaktadır.Yararlanılan Elektrik Enerjisi Kaynakları ve Üreten Kuruluşlar Yararlanılan Elektrik Santrali Kaynağının Adı Altınkaya Barajı Hasan Uğurlu Suat Uğurlu Derbent Kumköy Toplam Türü (Hidroelektrik/ Termik) Hidroelektrik Hidroelektrik Hidroelektrik Hidroelektrik Hidroelektrik Sahiplik Durumu (TEAŞ/Ayrıcaklı Şirketler/Otoprodüktörler/ TEAŞ’ın Bağlı Ortaklıkları TEAŞ TEAŞ TEAŞ TEAŞ TEAŞ Safhası (İşletme/ İnşaat/Proje) İŞLETME İŞLETME İŞLETME İŞLETME PROJE Kurulu Güç (Gwh/Yıl) 1. Doğalgaz İlimiz sınırlarında doğalgaz rezervi yoktur.9. Nükleer Kaynaklar (Uranyum ve Toryum) İlimiz sınırlarında nükleer kaynak rezervi yoktur. Güneş İldeki güneşlenme süreleri eklerde anlatılmıştır.11.217 273 257 76 3. Hampetrol İlimiz sınırlarında ham petrol rezervi yoktur.7.4.632 1. J. ilçelerin orman varlıklarından J.8.455 J.1. J.1.1. J.5.1.

kirletici gaz ve tozlar. Biyokütle İlimiz sınırlarında biyokütle ile enerji üretimi yapılmamaktadır. yakıtın yanması sonucu oluşan ve bacalarından atmosfere verilen. Kükürt oranı yüksek motorin veya fuel-oillerin kullanılması halinde. enerjinin tamamının Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) tarafından satın alınması öngörülmüştür. bu Yönetmelikle getirilen baca gazı emisyon sınır değerlerini sağlamak ve Yönetmeliğin 10. Mobil Santral. kükürt dioksit ve azot oksitlerdir. Mobil Yüzer Elektrik Santrallerinin en önemli hava kirletici maddeleri.1.13. Yakıt kullanarak elektrik enerjisi üreten ve baca gazlarında bulunan kirletici maddeler ile hava kirliliği yaratan Mobil Yüzer Elektrik Santralleri. yakma sisteminde düşük azot oksit emisyonları veren brülörler kullanılarak veya yanma sırasında azot oksit emisyonlarını azaltıcı teknikler kullanılarak. maddesine göre "Emisyon İzin Belgesi" almak zorundadır. Sıvı Yakıtlı Yakma Tesisleri olarak ele alınmaktadır. Termik Enerji Samsun-Tekkeköy yöresinde kurulu olan ve her biri 100 MW kapasiteli iki üniteden (2x100=200 MW) oluşacak mobil santralda ülkemizdeki rafinerilerin doğal bir ürünü olan 6 nolu fuel-oil yakıt olarak kullanmaktadır.12. Kirletici Vasfı Yüksek Tesisler kapsamında olan Mobil Yüzer Santrallerin bacalarından çıkan. azot oksit emisyonları kontrol altına 252 . Günlük yakıt ihtiyacı yaklaşık 1000 ton/gün'dür.1.2. J.1.J. bölümünde anlatılmıştır. Santralda kullanılacak dizel motor teknolojisi ile yakıt enerjisinin % 50'si elektrik enerjisine çevrilebilmektedir.1.1. Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği' nin ilgili hükümleri ile sınırlandırılmış olup. J. Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği ile getirilmiş baca gazı emisyon sınır değerlerinin sağlanabilmesi için. 2 Kasım 1986 tarih ve 19269 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği'nde Kirletici Vasfı Yüksek Tesisler kapsamında. Rüzgar İlimize ait rüzgar değerleri C.5 MW kurulu güce sahip 2x7 adet dizel jeneratör (iki adedi yedek ünite) gruplarından oluşmaktadır. kükürdü düşük motorin veya fuel-oillerin kullanılması gerekmektedir. İkincil Enerji Kaynakları İlimiz sınırlarında ikincil enerji kaynaklarından enerji üretimi yapılmamaktadır.1. her biri 17. Mobil Yüzer Elektrik Santrallerinde. J. Ayrıca yanma verimi yüksek teknolojiler kullanılarak karbon monoksit ve toz emisyonları en aza indirilmeli. yanma sonrasında meydana gelen ve baca gazlarında bulunan kükürt dioksitin bir Baca Gazı Arıtma Tesisi ile azaltılması gerekmektedir. Bir yıl içinde yaklaşık 1752 Gwsaat enerji üretilecek proje kapsamında.2.

çevreden veya denizden herhangi bir su alımı veya alıcı ortamlara herhangi bir su boşaltımı olmayacaktır. kükürt oksit arıtma (Desülfurizasyon-DeSOx) ve Azot oksit arıtma (DeNOx) sisteminden geçerek atmosfere atılacaktır. Desülfürizasyon ünitesinde kullanılacak kireç taşı bölgedeki kireçtaşı ocaklarından temin edilecektir. kaynaklardan gelebilecek az miktardaki yağlı sular bir tankta toplanacak ve bir seri arıtma işleminden geçirildikten sonra temizlenmiş bir şekilde alıcı ortama verilecektir. Soğutma suları dışında. İşletmede vardiyeli olarak çalışacak personelden kaynaklanan evsel atıksular tekniğine uygun bir arıtma sistemi ile arıtılacaktır. Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ne göre "Deşarj İzni'nin alınması zorunludur. Daha sonra bir katalizörden geçen gazlar her gün soluduğumuz havanın % 79'unu oluşturan azot gazına dönüştürülerek bertaraf edilmiş olacaktır. azot dioksit (NO2) ve kükürt dioksit (SO2) gazlarıdır. Dolayısıyla.Kükürt dioksit arıtma sistemi ise. NOx içeren baca gazı üzerine üre solüsyonu (Amonyak:NH3) püskürtülecektir.6 ton kireçtaşı (CaCOa) gerekmektedir. Tesislerdeki makinelerin çalışmasından kaynaklanacak gürültü seviyesi susturucular kullanılarak ve gerekli izolasyon yapılarak düşürülecek ve en yakın yerleşim yerinde ilgili Gürültü Kontrol Yönetmeliği hükümleri sağlanacaktır. Bu tesisler. Arıtma tesislerini takiben. 6 nolu fuel-oil içindeki kükürt miktarının % 3. İki büyük çöp poşetine sığabilecek bu atıkların Tekkeköy'deki diğer evsel atıklar ile birlikte bertaraf edilmesi planlanmaktadır. gazlar ilk olarak azot oksit (NO2) tutucu ve bunu takiben kükürt dioksit (SO2) tutuculardan geçecektir. Tesiste kullanılacak soğutma suyu sistemi radyatörlü ve tamamen kapalı devre olup. Gürültü Kontrol Yönetmeliği'nde belirtilen hükümlere de uymak zorundadır.5 olması halinde her bir tesiste oluşacak kükürt dioksit gazı miktarı yaklaşık 35 ton/gün olacaktır. gürültü seviyesi yaşayanları rahatsız etmeyecek boyutlara indirilecektir. Benzer şekilde işletmeden günde en fazla 50-60 kg kadar evsel katı atık kaynaklanacağı öngörülmektedir. Azot oksit arıtma sistemi. atık sularının kontrol altına alınması için Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'nde belirtilen esas ve standartlara da uymak zorundadırlar.alınmalıdır. 253 . Arıtma sonrasında oluşacak alçıtaşı miktarı her bir ünite için yaklaşık 90 ton/gün'dür. Her bir ünite için gerekli olan kireçtaşı miktarı 48 ton/gün olacaktır. Mobil Santral maliyetinin (200 milyon dolar) yaklaşık dörtte biri mertebesindeki bir yatırım (50 milyon dolar) arıtma tesisleri için ayrılmıştır. atık olarak alçı üretilmektedir.b. katalist filtre sistemi olup. Kükürt dioksit gazlarının yaklaşık % 90 oranında tutulabilmesi amacıyla. Sistemdeki su kapalı devre olarak sürekli kullanılmakta. egzoz gazları (baca gazları) bacadan atmosfere atılacaktır. tesis içerisinde yıkama v. Mobil santralların bacasından çıkacak en önemli hava kirleticileri yukarıda da belirtildiği üzere. Proses sonucunda oluşan alçıtaşı (CaSC>4 2H2O) yöredeki mevcut çimento fabrikalarında veya kurulacak alçıpan tesislerinde değerlendirilmesi veya ilgili fabrikalardan talep olmaması halinde kireçtaşının temin edildiği ocaklara alçıtaşının depolanacağı planlanmaktadır. Dizel jeneratör gruplarından çıkan egzoz gazı. Mobil Yüzer Elektrik Santralleri. yukarıda da belirtildiği üzere. toz kireç taşının su ile egzoz gazı üzerine püskürtülmesi ile çalışmaktadır. Her iki tesiste de planlanan arıtma oranı % 90-95 'dir. Bu kapsamda. her bir ton SO2 gazı başına yaklaşık 1.

J.006 AYDINLA TMA MWh 48.930 3. doğada bulunan radyoaktif elementlerden yararlanılarak nükleer santrallerde elektrik enerjisi elde edilmemektedir.568.2.1. J.805.2.458 SANAYİ MWh 331.414 3. Enerji Tüketiminin Sektörlere Dağılımı Tablo J. Ek olarak.898 18.Elektrik Tüketimlerinin Sektörel Dağılımı (1997) MESKEN İLLER SAMSUN TÜRKİYE MWh 279.057 J. jeotermal.4.514.852.911.2.Mobil santral yatırımcılarının Elektrik Üretim Anonim Şirketi ile imzaladıkları sözleşme gereği de. bu arıtma ünitelerinin sürekli çalışması şarttır. KAYNAKLAR: -DSİ 7. Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği'nde belirtilen sınır değerlerin aşıldığı her saat için yatırımcı EÜAŞ'ye üretemediği elektrik nedeniyle yüklü bir ceza bedeli ödeyecektir.114 TOPLAM MWh 796. J.615 6.816 42. Bölge Müdürlüğü 2005 -TEDAŞ 2005 254 .3.2.237 DİĞER MWh 21. J.310.435 TİCARET MWh 58. ünitelerin çalıştırılmadığı süre boyunca elektrik EÜAŞ tarafından satın alınmayacaktır. Nükleer Enerji Samsun ilinde.4. Enerji Tasarrufu İle İlgili Yapılan Çalışmalar Samsun ilinde bu konuda bir çalışma yapılmamaktadır. güneş ve biyokütle enerji üretimleri yapılmamaktadır.3.654 5.9 bölümünde anlatılmıştır. Hidrolik Enerji J. Aksi halde.393 RESMİ DAİRE MWh 55.327 80. Yenilenebilir Elektrik Enerjisi Üretimi İlimizde rüzgar.193.2.

ülkemizin her yerinde olduğu gibi sanayileşmeye Kamu yatırımları ile başlamıştır. Karadeniz sahil şeridinin orta bölümünde yer alan Samsun ili 9579 km2’lik yüzölçümü ile sahil şeridimizin en büyük yüzölçümüne sahip şehirlerimizden biridir. Özellikle 1980 yılından sonra kentte daralan istihdamın çözümü için gelişen endüstri çağına uygun olarak gerek kent civarında gerekse ilçelerinde küçük sanayi siteleri oluşmuş istihdam yavaş yavaş emek yoğun olan küçük işletmelere doğru yönelmeye başlamıştır. Özellikle. Kentin yerleşim ve üretim alanları yatırımı diğer Karadeniz illerine göre daha müsaittir. zirai alet ve makineleri. İlin özellikleri nedeni ile Cumhuriyet tarihinden bu yana ilde KBİ . Kentin nüfus yoğunluğu sebebiyle ticari ve sınai yaşantısı canlıdır. kalorifer kazanı. inşaat demirleri. Karadeniz havzasına açılan ilk deniz kapısı ve İç ve Orta Anadolu’ya açılan ilk kara kapısı olması özelliği de bölgenin ticari yapısında önem arz eder. Ticaret kenti olan Samsun. bakır mamulleri. plastik poşet. Kentin özellikle İç Anadolu dan Karadeniz e açılan ilk kapı olması sebebi ile kentin ticari hayatı sürekli canlı olmuştur. İl Sanayinin Gelişimi. muhtelif şekerleme.K. 255 . plastik PVC tesisleri. gübre. mobilya ve tekstil. konfeksiyon ve tıbbi aletlerdir. Yer Seçimi Süreçleri ve Bunu Etkileyen Etkenler Samsun ili Doğu Karadeniz Bölgesi’nin en büyük metropol kentidir. Büyük ve orta ölçekli işletmelerin yanı sıra küçük ölçekli işletmelerinde emek yoğun üretim yapan. Bölgede istihdam . tarım ürünleri ve ziraata dayalı üretimin yapılması istihdamın sürekli bu alanda yoğunlaşma çabası istihdamı tesisi etmede gerekli potansiyeli gösterememiştir. reçel ve sanayi tipi mutfak eşyası ve buzdolabı üretimi yapan küçük tesisler de mevcuttur. Kent stratejik önemi nedeniyle de bölgedeki diğer illere göre avantaj ve üstünlük sağlar. yapay jüt. SANAYİ VE TEKNOLOJİ K. muhtelif boyutlarda pompa. Bölgedeki kamu yatırımlarının da kısa sürede özelleştirilmesi bölge insanının ve müteşebbislerine uygun ve rantabl yatırımlara yönlendirilmesi açısından önem arz etmektedir. Azot ve Sigara fabrikası büyük sanayi işletmelerimizin bulunmasına rağmen ilde tarıma dayalı bir ekonomi ön plana çıkması sonucu kent halen bir endüstri kenti haline gelememiş büyük sanayi tesislerde bölgedeki küçük işletmelerin gelişiminde gerekli ivmeyi yaratamamıştır. bakır. Samsun ve yöresinde üretilen ürünlerin en önemlileri çimento. Bölge küçük ve orta boy işletmelerin yönlendirilmesi ve tesis edilmesi açısından çok uygundur. nüfus yığılması sebebiyle gitgide zorlaşmaktadır.1. oto yedek parçası.

Samsun Organize Sanayi Bölgesi Tablo K. sanayinin her kolunda kullanılan azot bileşiklerini sağlamak amacıyla 25.Ş. Tekkeköy İlçesi Sınırları içerisinde bulunmaktadır. Eti Bakır A. Organize Sanayi Bölgesi. pirit konsantresi ve pirit cevherini üretmeyi amaçlamaktadır.456 m2 Kaynak: Samsun Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü. 2005 İstihdam 2. K.2. Türkiye’nin bakır ihtiyacını karşılamak maksadıyla.05. Çarşamba Şeker Fabrikası: 1977 yılında kurulmuş bulunan Fabrika 1989 yılında faaliyete geçmiştir.2004) Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.: Şirket 28. Tekkeköy İlçesi Sınırları içerisinde bulunmaktadır. sağlamak ve satmak. kompoze gübreleri üretmek. Üç adet Küçük Sanayi Sitesinin ve özel sektör sanayi yatırımlarının bu bölgede (Tekkeköy ilçesi Kutlukent Beldesi) yoğunlaşması sürecini başlatmış ve devam etmektedir.Şehrimizde Kamu’ya ait 5 adet Sanayi Tesisi bulunmaktadır.Ş fabrikalarının Tekkeköy ilçesi sınırlarında konuşlandırılması Samsun 1. Genel Anlamda Sanayi Gruplandırılması Organize Sanayi Bölgeleri 1. Samsun Gübre Sanayi A. Karadeniz Bakır işletmeleri A. bunun yanı sıra sülfürik asit.Ş. Ballıca Sigara Fabrikası: Tekel İşletmeleri Genel Müdürlüğüne bağlı bir işletme olarak 19 Mayıs ilçemizde faaliyet gösteren Sigara Fabrikamızın kapasitesi 10. Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A. ve Eti Bakır A.(TÜGSAŞ).Ş.1968 yılında kurulmuştur. Şehir merkezinde kalan iki adet Küçük Sanayi Sitesinde bulunan sanayicilerin de Tekkeköy İlçesi Kutlukent Beldesine taşınmaları söz konusudur.839 m2 İnşaat Halinde 21 21 161.1953 tarih ve 4/2006 sayılı Bakanlar kurulu kararı Azot Sanayi TAŞ unvanı ile kurulmuştur.Bu sanayi tesisleri.: Ülke tarımı için gerekli her çeşit basit.465 1..000 ton/yıl filtreli Sigaradır. (Özelleştirilmektedir.Ş.1.226 256 . Sanayi Parsellerindeki Faaliyetler Firma Adedi Parsel Adedi Parsel Alanı M2 Üretime Geçen 51 85 726.440 321 4.799 m2 TOPLAM 80 115 963. yurt savunması için patlayıcı maddelerin esasını teşkil eden nitrat asidi ve teknik amonyum nitrat üretmek.12.Ş. plastik maddeler endüstrisinin gelişmesine çalışmak. konsantre hale getirmek ve izabeye tabi tutarak saf bakır elde etmek. Ballıca Sigara Fabrikası ve Çarşamba Şeker Fabrikası ve Tekel Yaprak Tütün İşleme Fabrikası’dır. bünyesinde bulunan sahalardan Bakır cevheri çıkararak.818 m2 Proje Safhasında 8 9 74.

Müteşebbis Teşekküle 1/3 oranında iştirak etmiştir.7. 3. Her kuruluş. Kıyı Kenar Çizgisi ile ilgili mevzuat 1 Mart 2000 tarihinde tamamlanmış olup. Faaliyete geçen iş yerlerinde toplam 2465 kişi çalışmaktadır.000. Denetim Kurulu 2 kişiden oluşturulmuştur.Samsun-Bafra Organize Sanayi Bölgesi Yer seçimi çalışmaları tamamlanarak kamulaştırma işlemleri bitirilmiştir. yerleşim amaçlı sondajlı Jeolojik ve Jeoteknik Etüd Raporu ve Zemin Araştırma Raporları hazırlanmıştır. 2.Samsun-Kavak Organize Sanayi Bölgesi Samsun-Kavak Organize Sanayi Bölgesi.4. Müteşebbis Teşekkül 8. işbirliği çerçevesinde İnternet Samsun Ticaret ve Sanayi Odası Anadolu Teknik Lisesi inşaatına başlanmış ve devam etmektedir. 257 .1993 tarihinde İl Vali' sinin Başkanlığında. Müteşebbis Heyet 13 kişiden. Bölgenin büyüklüğü 228 ha olup. Arazinin İl Tüzel Kişiliği adına tapu tescili yapılmıştır.12. 100 Ha için altyapı inşaatı ihalesini (2002 yılı birim fiyatları ile 3. • Samsun İl Özel İdaresi • Samsun Ticaret ve Sanayi Odası • Kavak Belediyesi kuruluşlarından teşkil edilmiştir.000. planlanan sanayi parselleri 137 adettir.000 TL keşif bedelli) %61 tenzilatla bir özel firma kazanmıştır ve ihale bakanlıkça onaylanmıştır. Bölgenin 1/1000 ölçekli hâlihazır harita Mevzi İmar Planı.Sosyal tesisler bünyesinde KOSGEB-OSB Kıraathanesi tamamlanarak hizmete açılmıştır.500. 15 Nisan 2000 tarih ve 24021 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’nun gereği olarak Müteşebbis Heyet oluşumu bu kanuna uygun hale getirilmiş ve Kuruluş Protokolü 04. Teknoloji Geliştirme Merkezi ve KOSGEB Bölge Labaratuarı ve İdare Binası inşaatı 10 Mart 2000 de ihale edilmiş. 21 Firma inşaat halinde olup 8 firma proje aşamasındadır. Yönetim Kurulu 5 kişiden.2000 tarihinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanarak Bakanlığın OSB Sicil Defterine 27 sicil numarası ile kayıt edilmiştir.1993 tarih ve 1620 sayılı yazısı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın 1993 yılı yatırım programına dahil edilmiştir. 07 Mayıs 2000 tarihinde temeli atılarak inşaatı süratle tamamlanarak Temmuz 2001 tarihinde hizmete açılmıştır. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı'nın 5.

Bafra Sigara. Yılı Ortak Sayısı İşyeri Sayısı Site Alanı Fiili Rezev İnşaat Yapım Şek Em. Terme.S.İlimiz Çarşamba ilçesi ise etüt olarak projeye 2001 yılında alındı. Fındık ve Şeker. Havza ve Vezirköprü ilçelerinin de talebi bulunmaktadır.4 Yirmibeş Mayıs K. 1991 50 50 12.S.S 1988 44 47 8. 1967 211 211 120 Ondokuz Mayıs K. Kavak ilçemizde tuğla ve kireç sektörünün ağırlığı hissettirmektedir.337 Ballıca Sanayi Sitesi 7 7 Kızılırmak Sanayi Sit.738 Samsun I.414 Çarşamba Sanayi Sit. 1984 217 220 49. 258 . Sanayinin İlçelere Göre Dağılımı Ticaret ve Sanayi Odası Bulunan 5 ilçede bulunan sanayi tesisleri aşağıda sınıflandırılmıştır.66 Gülsan Sanayi Sitesi 1975 780 780 340 Örnek Sanayi Sitesi 1980 582 582 460 İlkadım Sanayi Sitesi 1980 646 678 405.796 Terme Sanayi Sitesi 1979 196 281 40 Vezirköprü Sanayi Sit. Çeltik ve Fındık.3. S. Ladik ilçemizde Çimento sektörünün.2.S. Vezirköprü Un ve Yem İle Zirai alet sektöründe en çok firma ve istihdama sahiptir. Un ve Yem ile Tekstil.65 Kaynak: Samsun Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü. 1972 459 381 310 Havza Sanayi Sitesi 1974 128 128 38 Ladik Sanayi Sitesi 1976 95 95 69. Havza Un ve Yem.+İhale İhale Emanet Emanet Emanet İhale Emanet İhale İhale İhale Emanet Emanet İnşaat Sev 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 30 10 Banka Kredi 70 0 0 0 60 Bitiş Tarihi 2001 1982 1995 1995 1974 2001 T 2001 1992 1989 1991 1987 1992 1979 Deva Deva Ondokuz Mayıs KSS 1984 1162 1162 659. 2005 75 90 0 90 90 70 0 K. Küçük Sanayi Siteleri Küçük Sanayi Sitelerinin İsmi Kur. Tablo K. Çarşamba. 1976 151 151 21 Bafra K. Görülmektedir ki.S.+İhale Emanet Emanet Em. KSS 1958 413 486 212 Alaçam Sanayi Sitesi 1975 142 178 45.

Tablo K.200 72.096 Deniz Ürünleri.608 15. Torba 1.356 76.200 163 1.Reçel.Büz.4.675 Sigara Üretimi (Ballıca) Un ve Yem İmalatı Yem İmalatı Şekerleme. Plastik Poşet.638 1. Çarşamba Sanayi Firma Sayısı 4 4 1 1 1 Ürün Türü Kurulu Kapasite İç Fındık 45.547 409 12. Kapı Muhtelif Mobilya 3 PE.060 Naylon Poşet. salyangoz vs 1.047 106.659.400 43.924 9.800 161.Kum Hazır Beton 1 Cam Mozaik 1 Isıcam 2 Avize 1 Güneş Enerjisi Deposu 2 Muhtelif Tarım Makinası 1 Sanayi Tekerleği 1 Yangın Söndürme Cihazı 1 Öğütülmüş Tuz 1 Rafine Vinterize yağ 1 Piliç Eti. 2005 Tablo K.530 4.Boru.060 89.Bordür.397 Kristal Şeker* 78. Ahşap Parke.3.614 Hazır Giyim 1.000 1.000 2 Çeltik 6.032.920 991.600 2 Süt ve Süt Ürünleri 969 1 Ekmek 235.665 Yaş Küspe* 129.PVC boru.960 Birim Ad Ton Ton Kg Ton Ton Ton Adet Adet Adet m³ Adet Ton Ton m³ Ton m² Adet Ton Ton Ton Adet Ton Lt Ton İstihdam 638 164 6 4 35 105 3 143 10 320 60 19 35 8 4 8 5 25 3 5 5 40 30 1.000 1 Karisör 467 1 Elisa Kit 53.760 Toplam 19 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.045 4.165 Melas* 20.212. Sakatat Toplam 57 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.080.000.000 263.840 140. Tahin Prinç Süt ve Süt Ürünleri Soğuk Hava Deposu Nevresim elyaf yorgan Elektrikli Battaniye Pantolon eşofman Kereste.Bidon 2 Parke.122 88.779 1 Çakıl 24.992 1.000.555 12.048 40. Bafra Sanayi Firma Sayısı 1 16 1 1 6 3 1 2 1 2 6 Ürün Türü Kurulu Kapasite 12. 2005 Birim Ton Ton Adet Ton Ton Ton Ton Ton Adet Ton m³ Adet Adet İstihdam 319 36 166 86 64 13 12 16 24 22 8 766 259 .720 1.

Havza Sanayi Firma Sayısı 16 1 1 1 Toplam Ürün Türü Un ve Yem İmalatı Süt Ürünleri Ekmek Şoklama ve Kokoreç 19 Kurulu Kapasite 539.160 44.400 Birim Ton Ton M² M² Ton Ton Adet Kg Adet Kg İstihdam 1 1 2 1 Toplam 0 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.075.872.320 4. 2005 Tablo K. 2005 260 .Su Tankeri. 2005 Tablo K.230 Birim Ton Ton Kg m³ m² Ton İstihdam 90 36 18 149 6 7 306 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.Römork.397 2. kabin Ekmek Orman Ürünleri Mermer Levha Demir Tel.5.484 43.680 122.Tablo K.123.800 7.737 93.680 8.7.840 28.275 65.000 165 Birim Ton Ton Adet Ton İstihdam 167 22 13 6 208 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.324 1.850 1.200 21. Vezirköprü Sanayi Firma Sayısı 7 5 2 2 1 1 Toplam Ürün Türü Un ve Yem İmalatçıları Zirai Aletler. Terme Sanayi Firma Sayısı 7 10 1 Ürün Türü Çeltik İç Fındık Küp Pres Yonga Levha* Küp Kontra Plak* Alüminyum ve Ürünleri Hayvan Yemi Ekmek Kuru Pasta** Yaş Pasta** Dondurma** 23 Kurulu Kapasite 31.863 48.520 10. Çivi 18 Kurulu Kapasite 170.6.384 2.

2005 261 . En fazla istihdamı Makine imalatçıları sağlamakta bunu Trikotaj ve Konfeksiyon Tesisleri .6 26.3 19. Samsun Sanayinin Sektörler İtibariyle Sayıları Bölüm Makine. sağlanan toplam istihdam 12. İstihdam 26. Bu tablodan da görülebileceği gibi toplam sanayici sayısı 465 .4. Mobilya ve Lastik Ve Plastik Eşya İmalatçıları izlemektedir.9 10.Helva İmalatçıları Cam-Avize Sanayi Asansör Montaj Kağıt ve Baskı Muhtelif İmalat Toplam Firma Sayısı İstihdam 67 41 53 22 71 54 27 11 20 10 4 13 11 13 9 38 465 1750 1691 1336 1158 1139 999 743 707 384 368 196 194 186 134 116 1201 12302 Ort. En yüksek ortalama istihdam Bakır İmalatçıları grubunda sağlanmakta bunu.9 16.2 36.0 18.6 16. Kimya ve İlaç sanayi ve Tıbbi Ve Cerrahi Alet Üreticileri izlemektedir.5 kişi olarak görülmektedir.K.Susam. Çelik Konstrüksiyon.2 25.3 12.Tahin. Lastik ve plastik Eşya imalatçıları ile ilaç sanayi imalatçıları izlemektedir. Tablo K.2 52. En fazla firma Gıda sektöründe bulunmakta bunu Makine İmalatçıları.9 31.8 49.1 41.5 36. sağlanan istihdam ve ortalama istihdam sayıları aşağıdaki tabloda verilmiştir.302 ve firma başına ortalama istihdam 26.5 64.0 14.8.5 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası. Döküm Trikotaj Ve Konfeksiyon İmalatçıları Lastik Ve Plastik Eşya İmalatçıları Kimya Ve İlaç Sanayi Gıda Ağaç Ve Mobilya Sanayi Taş Ve Toprak Sanayi Bakır-Pirinç-Alüminyum-Demir Çekme Un ve Yem İmalatçıları Oto Bakım Servisleri Tıbbi Ve Cerrahi Alet Üreticileri Şekerleme. Sanayi Gruplarına Göre İşyeri Sayıları ve İstihdam Durumu Samsun Sanayinin Sektörler İtibariyle sayıları.

2% Dem ir dışı Metal 12% Lastik 4% Kim ya 2% Plastik 17% Şekil K. İkinci sırada ise Türkiye ve Karadeniz Bölgesinde meskenler. sanayide % 26. İkinci sırada ise Ticarethaneler gelmektedir. 6% 2% Elektrik Makinalar 8% Cam 2% Elektriksiz Makinalar 12% Gübre 2% Dokum a ve Giyim 4% Orm an 13% Pişm iş Kil ve Çim ento Ger. Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı Meslek.76 şeklindedir.43 ve Samsun ilinde % 78. Sanayi de % 0.87. ticarette % 11. aydınlatmada % 5.78. Abone sayılarına bakıldığında en fazla payı Türkiye de % 81.67.53 ve diğerlerinde % 5.22’dir. meskenlerde % 35.75. Resmi dairelerde % 0. ticarette % 9.76. 2005 Elektrik Samsun’da elektrik tüketimi.kontrol ve optik Donatım ı im alatı Gıda 4% 10% Madeni Eşya San.17. Samsunda elektrik abone sayıları.1. Samsun ilinde ise meskenlerdedir.K. Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası. 262 . Karadeniz Bölgesinde % 85.5. bilim .16.75 ve diğerlerinde % 6.69 ile meskenler almaktadır. Samsun ilinde ise resmi daireler gelmektedir. resmi dairelerde % 15.ölçü.34. Türkiye ve Karadeniz Bölgesinde toplam içinde en fazla elektrik tüketimi sanayi işletmelerinde. Dem ir-çelik San. meskenlerde % 82.

Yukarıda bildirilen tesisiler önemli kirleticiler çıkarabileceği bilinen tesisler olup öncelikle bu tesislerin kontrol altına alınmaya çalışılmaktadır.559 776 1.167 14.369 3. Bunların dışında Hava Kalitesinin Kontrolü Yönetmeliğine tabi olan küçük çaplı işletmeler vardır ve bunlarında insan ve çevreye etkilerinin ortadan kaldırılması için çalışmalar devam etmektedir. Sanayiden Kaynaklanan Çevre Sorunları ve Alınan Önlemler İlimizde özellikle Kutlukent ve Tekkeköy sınırlan içerisinde bulunan Organize Sanayi Bölgesinde irili ufaklı tesisler bulunmaktadır. Tesislerin özellikle inşasından önce Belediyelerce kurumumuzdan bilgi alınmaması tesislerin kurulduktan sonra izinlerim almalarına yol açmakta bu durumda işlemlerin uzamasına yol açmakta.957 57.245 4.135 457. Gerek mahalli çevre kurulu ve gerekse İl Hıhzıssıhha Kurulunda alman kararlarla 6 no lu Fuel-oil kullanımı yasaklanmakta yada özel izine bağlanmaktadır. Oto gaz istasyonları da emisyon iznine tabii olup bunlarla ilgili çalışmalar devam etmektedir.s) gerekli önlemler aldırılmaktadır. duman.622 2.Kömür. koku v.067 59.odun yada fındık kabuğu gibi yakıtlar kullanan yerlere gerekli uyanlar yapılarak ya kurum tutucular takılmakta yada yasaklanmaktadır.154 469.193 Kaynak: Samsun Ticaret ve Sanayi Odası. 263 . 2005 K.Tablo K.583 1. sağlam verilerin oluşmasını engellemektedir. İzne tabii olmayan tesislerde de çeşitli önlemler alınmaktadır.283 2.Her türlü emniyet tedbirlerinin alındığı resmi makamlarca tespit edilen oto gaz istasyonlarına Mahalli Çevre Kurulu karan ile ölçüm yapılmasına gerek duyulmadan izin verilmektedir.749 767 2. Elektrik Abone Sayıları Mesken Şantiye Ticarethane Sanayi Resmi Daire Kit Hayır Kurumu Tarımsal Sulama Özel Trafo Diğer Toplam 2000 371. Özellikle kirletici vasfı yüksek tesislerden başlanması koşuluyla tesisler denetim altına alınmaya çalışılmaktadır.6.136 14.980 834 1. Tamamı tespit edilememiştir.9.515 4.801 224 2. Kapasiteleri itibarıyla Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine girmeyen tesislerde de proseslerine göre ortaya çıkan atıklarına göre (partikül madde.142 2001 379.

12. K.11.04.09.(Genellikle 2 no lu Fuel-Oil kullanılmaktadır. Birçok tesis eski teknoloji ile çalıştığından bunların standartlara uyması da oldukça güç olmaktadır.NO ve HF gibi gazların insan sağlığına ve kültür bitkilerine etkileri hakkında bir çalışma yoktur. Evsel atıksu Tekkeköy FKK Güney Oto Lastik ve Takoz San. A.Yibitaş şirketine ait Çimento Klinkeri öğütme tesisinde ve Hazır beton tesislerinde elektro filtre mevcuttur.15) (Tablo 20.2002 13. Tekkeköy Unsan Osmanlı Un Fab.Ş. Tic. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Su Kirliliği Tablo K.6.2004 (Tablo 15.) Ladik ilçesinde bulunan Çimento Fabrikası. Tekkeköy Oyak Beton San.1) 01. 27. A. Ekonomik ömrünü dolduran işletmeler konusunda elimizde bir veri yoktur. Genel olarak tüm işletmelerin ölçüm sonuçlan elimizde olmadığından bir karşılaştırma yapmak mümkün olmamaktadır.1) Biyolojik arıtma tesisi var (Tablo 5. Tekkeköy Recepoğlu Un Fab.1) Fiziksel arıtım Maden (Tablo 7.1.2003 03.1998 (Tablo 5.1998 DEŞARJ İZİN TARİHİ 20.6.2004 25. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliği Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine göre Ek: 8 Liste A ve B ye giren işletmelerden standartlara uyanlara Emisyon izni verilmekte.5) Paket arıtma tesisi var (Tablo 21. standartlara uymayanlara ise standartlara uymaları için uyanlar yapılmaktadır.1) Fiziksel arıtım (Tablo 5.2. Sanayi Tesisleri Arıtma Tesisi ve Deşarj Durumları IRA NO: 1 2 3 4 5 6 7 8 TESİSİN ADI ADRESİ Kisan Un Fab.02.1) 03.10. SOj .11.2000 9 10 264 .4) Arıtma tesisi var (Tablo 5.Ş.14) Çalışmalar devam ediyor.12.2001 12.Yibitaşa emisyon izni verilmiş Ladik çimento fabrikasına da izin verme çalışmaları devam etmektedir.12.K. Tekkeköy Oyak Beton San. Tic.05.2000 12. Tekkeköy Karadeniz Bakır İşletmeleri (Metal Sanayi) Tekkeköy Karadeniz Bakır İşletmeleri (Soğutma Suyu) Tekkeköy Filiz Şekerleme Tekkeköy Bayramoğlu Balıkçılık Tekkeköy ARITMA TESİSİ DURUMU Fiziksel Arıtma (Tablo 5.Elimizdeki kayıtlarda yüksek kükürtlü ve düşük kaliteli yakıtların kullanıldığı veya doğal gazla çalıştırılan tesis bulunmamaktadır.

2002 21.5) (Tablo 5.3) Arıtma Tesisi var (Tablo 5.12.1) Fiziksel arıtım (Tablo 15. Tekkeköy Yeşilyurt Petrol ve Turizm Ltd.3) Çalışmalar devam ediyor 26 Çalışmalar devam ediyor 27 Çalışmalar devam ediyor 28 27.2002 13. Tekkeköy SAMES A. Samsun Dolum Tesisi Tekkeköy Petrol Ofisi ( Petrol Sanayi) Tekkeköy Petrol Ofisi (Evsel Lojman) Tekkeköy TÜGSAŞ H2SO4 Fab. Tekkeköy AYGAZ A. Şti.08.17) (Tablo 20.Şti.Şti.2002 25 (Tablo 20.12.3) (Tablo 20.05. Merkez TERME METAL Sanayi Evci.3) (Tablo 20.IRA NO: 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 TESİSİN ADI ADRESİ Yeşilyurt Demir Çekme San. Çalışmalar devam ediyor Çalışmalar devam ediyor 30. Miliç Mevkii (Evsel atıksu) TERME METAL anayi Evci.2001 YOK 13.2000 Paket Arıtma var (Tablo 21. Terme Doğanay Tesisleri Miliç Mevkii Terme Soğancılar Dinlenme Tesisleri Terme ARITMA TESİSİ DURUMU Fiziksel arıtma DEŞARJ İZİN TARİHİ 02.Ş. Şti.08.2001 27.6) Fiziksel arıtım (Tablo 21.1997 12.1) Arıtma tesisi var (Tablo 11.3) (Tablo 20.2001 29 30 31 32 33 34 35 12.12. Sakarlı Beldesi Terme Okumuş Petrol Ürünleri Ltd.2002 23. Tekkeköy TÜGSAŞ Fosforik Asit (13) Tekkeköy TÜGSAŞ Fosforik Asit (03) Tekkeköy TÜGSAŞ Amonyak Depolama Tekkeköy TÜGSAŞ DAP Tesisi Tekkeköy TOTAL-Oil (Petrol Sanayi) Tekkeköy 19 Mayıs Hazır Beton Tekkeköy Fahri CANDAL Alabalık Çiftliği Tekkeköy Hakan Petrol Tekkeköy Özön Petrol Ltd.7c) (Tablo 20.03.2) Paket Arıtma var (Tablo 21. Çalışmalar devam ediyor 13. Tekkeköy TÜGSAŞ NP-NPK Fab.03.2) (Tablo 7. Miliç Mevkii (Metal anayi) Birpet Birlik Petrol Ltd.2002 13.3) (Tablo 20.08.03.1) (Tablo 20.2002 30.7a) (Tablo 14.1) (Tablo 20.1) Seperatör (Tablo 11.7c) (Tablo 14.3) (Tablo 20.07.2004 27.2002 Çalışmalar devam ediyor.13) (Tablo 20.1) (Tablo 14. Tekkeköy Yeşiloğlu Akaryakıt Ltd.2003 13.1997 Çalışmalar devam ediyor.04.05.2002 265 . Şti.3) 01. Şti. Terme Çavuşoğlu Petrol Ürünleri Ltd.Ş.12.08.3) (Tablo 20.08.

Şti.12.3) (Tablo 20.3) (Tablo 20.3) Biyolojik arıtma (Tablo 21.2002 266 .10.1) Tablo (20.14) Paket arıtma var (Tablo 21.2002 11.11. Ltd.11 a) Var (Tablo 5.1) Fiziksel arıtma Gıda san.2002 31. (Tablo 5.09. Cami mah.2000 Çalışmalar devam ediyor 27.11. Camadan Un Fab.3) Paket Arıtma Var (Tablo 21.1) (Tablo 20.05. Ankara Yolu 2.Ş.3) (Tablo 20. Km.2002 20.1) Fiziksel Arıtım Gıda san.2001 23.2004 05. Çarşamba Opet Günsan Petrol İstasyonu Çarşamba Özcanlar Petrol Acıklı Çarşamba Moil petrol Çarşamba PET-OR Petrol Salıpazarı Taflan Un Fab. Yalı mah.10. Çalışmalar devam ediyor 30.1999 05.2003 13. Ltd.10.02.2003 30.05. Ankara Karayolu Km. Şti.2002 01.07.2002 Çalışmalar devam ediyor Çalışmalar devam ediyor Çalışmalar devam ediyor 01. İmren Akaryakıt Ankara Karayolu Örnek Petrol Ankara Karayolu 19 Mayıs Üniversitesi Üniversite Kampüsü 19 Mayıs Polis Okulu Altınkum Pelit Petrol KURUPELİT ARITMA TESİSİ DURUMU Var (Tablo 21.1) Biyolojik Arıtma (Tablo 21. (Tablo 5.2001 13.08.1) Var (Tablo 5.3) Fiziksel Arıtım Gıda san. (Tablo 5.2002 25.12.1) Fiziksel Arıtım Gıda san.1) Fiziksel arıtma Gıda san.2002 30.1) (Tablo 20. (Tablo 5. Taflan Keleşoğlu Un Fab.3) (Tablo 20.2004 30.04.04. Cami mah.1) (Tablo 20.2001 21.10.05.13) (Tablo 5.01.IRA NO: 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 TESİSİN ADI ADRESİ TERME Belediyesi Arıtma tesisi Terme Ernur Balıkçılık Sancaklı Köyü Terme Güner Kardeşler Tekin Süt Terme Yiğitler Petrol İstasyonu Çarşamba Çubukçu Petrol Çarşamba BOTAŞ A.2003 21. Çarşamba Çarşamba Şeker Fab. Çarşamba Öztürk Metro Turizm Tic.03. No:181 Taflan Bolat Un Fab.3) (Tablo 20.3) Var (Tablo 5.3) DEŞARJ İZİN TARİHİ 21. Kardez Su ürünleri İşleme Çarşamba Hürriyet Süt Fabrikası Çarşamba Samsun Çarşamba Havaalanı Çarşamba Lale Petrol Çarşamba Öztürk Metro Turizm Tic.3) Biyolojik Arıtma (Tablo 21.3) (Tablo 20.10.3) (Tablo 20.2002 30. No: 55 Kurupelit Kurtoğlu Un Fab. (Tablo 5.2002 Çalışmalar devam ediyor.

8) (Tablo 5. Sancak Tekstil TEAŞ Altınkaya HES İşletme Müdürlüğü Bafra Belediyesi Arıtma Tesisi Köpürbaşı Mevkii Yibitaş lafarge Hazır Beton tesisi Köpür Başı Mevkii Betontaş Hazır Beton tesisi Köpür Başı Mevkii Söşa Benzin İstasyonu Sinop Yolu Çuhacı Petrol Bafra Şafak Petrol I Şafak Petrol II Bafay yağ Nalboğazı mevkii Tataroğlu Petrol AK Tavuk Yibitaş Laferge Orta Anadolu San.06.07.05.08.2001 (Yenilenecek) 21.3) Kimyasal Arıtım (Tablo 5. Alaçam Un Fab.2001 27. Nitelikli Diğer Atıksular End.2004 13.2004 02.2002 26.05.3) Biyolojik arıtma (Tablo 5.5) Fiziksel arıtım (Tablo 7.2003 25.1) Fiziksel arıtım (Tablo 7.2002 YOK 30.1) (Tablo 20.3) Fiziksel Arıtım (Tablo 20.3) Fiziksel Tablo (7.2003 13. Aydın Petrol Vahdet Un Fab.Kelikler BAFRA Aranan Un Fabrikası Beyazbaşak Un Fab.1998-03.06.10.2000 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 Tekel Ballıca Sigara Fab.4) (Tablo 20.11.IRA NO: 63 64 65 TESİSİN ADI ADRESİ Murat Petrol TAFLAN Gürsoy Hazır Beton Akbulut Un Fab.2000 23.5) Fiziksel Arıtım (Tablo 5.1) Biyolojik Arıtma (Tablo 21.1) (Tablo 20. Nitelikli Diğer Atıksular DEŞARJ İZİN TARİHİ 13. Nitelikli Diğer Atıksular Gıda Sanayi End.1) Fiziksel Arıtım (Tablo 5. 19 MAYIS Karadeniz LPG Petrol Ay-Pİ Tavukçuluk Güney Un Fab.Tic.2003 02.1) Fiziksel Arıtım (Tablo 5.12.09.2003 13.05.1) KimyasalArıtım (Tablo 10.11.06.05.2004 27.A.Ş Yeşilkent Beldesi Üstün Avize Yeşilkent Beldesi Erpet Petrol Yeşilkent Beldesi Mert Petrol Yeşilkent Beldesi Asarcık Un Fabrikası Belikler Petrol Asarcık 03.2003 04.2002 03.5) (Tablo 20.1) Biyolojik arıtma (Tablo 21.2004 02.08.11.3) Biyoljik arıtma (Tablo 5.01.8) Evsel Nitelikli Atıksu Cam Sanayi End.2004 23.2003 YOK 27.2002 23.05.2004 267 .01.12.01.3) Fiziksel Arıtım (Tablo 5. ARITMA TESİSİ DURUMU Tablo (20.05.12.2001 02.2001 01.05.04.3) (Tablo 20.2) Paket Arıtma (Tablo 21.1998 27.3) Fiziksel Arıtım (Tablo 20.1) Fiziksel Arıtım (Tablo 5.2002 21.05.1998 23.

Nit.2003 23. Gıda San.07.km Ayanoğlu Un Fabrikası Samsun Karayolu 2.2004 20.2001 01.07.07. Gıda San.6.2001 13. Gıda San.2003 30. Gıda San.2002 27.2003 27.2003 20.. Gıda San. DEŞARJ İZİN TARİHİ 13.08.07.IRA NO: 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 TESİSİN ADI ADRESİ Ladik Çimento Fabrikası Hamamayağı Kaplıcaları Ladik Hafızoğlu Un Fabrikası Dörtyol Mevki Toplalhacılar Un Fabrikası Dörtyol Mevki Es-Kav Un Fabrikası PTT karşısı Yemsel Tavukçuluk Asarcık Yolu 4. Gıda San. Gıda San.08.12. Gıda San.2003 27. km Gözde Bereket Un Fabrikası Habibfakı Köyü ARITMA TESİSİ DURUMU Evsel Atıksu Evsel Atıksu Gıda San. Gıda San.Km Havana Turistik Tesisleri l Samsun Karayolu Altınbaşak Un Fabrikası l Ilıca Beldesi Havza Altınbaşak Un Fabrikası ll Ilıca Beldesi Havza Bereket Un Fabrikası Ilıca Beldesi Havza Karaoğlan Un Fabrikası Ilıca Beldesi Havza Hasan Usta Un Fabrikası Eymir Köyü Beşgöz Un Fabrikası Çeltek Köyü Teşvikiye Un Fabrikası Boyalıca Mah. Aydınoğlu Un Fabrikası Samsun Karayolu 2.01. Gıda San. Atıksu Gıda San. Gıda San.02. K.2002 13.07.2002 20. Gıda San.06.2001 27.02.07.07.07.2004 27. Gıda San. 13.km Hayat Erginler Un Fabrikası Vezirköprü Yolu Üzeri Eren Un Fabrikası Samsun Karayolu 12km Osman Mutlu Un Fabrikası Kazımpaşa Cad. Gıda San. Gıda San.2002 02. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Gürültü Kirliliği Gürültü kaynakları oranları ile sıralandığında sanayii gürültüsünün toplam gürültü içerisinde % 6'lık bir paya sahip olduğu görülmektedir.2003 27.10.07.07.2003 27. End.04. Nur Un Fabrikası Ilıca Beldesi Havza Vezir Un Fabrikası Ağcayazı Köyü Çiçek Un Fabrikası Havza Yolu 3. 268 .2002 23.07.2003 K.2003 27.2002 20.2003 110 111 112 113 114 115 Gıda San. Gıda San.4.2001 27. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Toprak Kirliliği İlde sanayiden kaynaklanan toprak kirliliği hakkında yapılmış bir çalışma yoktur.05.6.3.2004 20. Gıda San.07.08.

-Eti Bakır A. Sanayi kuruluşlarına göre ağır işitme hastalıklar oranları şöyledir. Tic. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Atıklar İlde herhangi bir sanayi tesisi için tehlikeli ve zararlı atıkların özellikleri. İnsanlar fazla gürültüden " ağır işitme" meslek hastalığına yakalanabilirler.Sanayinin sebep olduğu gürültü pek fazla olmamasına karşın orada çalışan insanlar açısından büyük öneme sahiptir. Gürültüden dolayı herhangi bir maddi kirlenme veya radyasyon olamadığına göre canlı varlıkların zehirlenmesi. A.o Mensucat % 2.Ş. %4.6 Odun Sanayi %5. Bunlara örnek vermek gerekirse: Güney Almanya'da 1969-1978 Yılları arasında Demir çelik sanayinde çalışan işçilerin 1700 kadarı gürültüden ağır işitme hastalığına maruz kalmışlardır. -Petrol Ofisi Bölge Müdürlüğü -Elf-Selyak Akaryakıt Terminali -İpragaz LPG Dolum Tesisi KAYNAKLAR: -Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü 2005 -Sanayi ve Ticaret Odası 2005 269 . K.6. gürültüden dolayı meydana gelen çevre sorunları. K. -Milangaz LPG Dolum Tesisi. A.6 Kimya Sanayi %2. -Aygaz LPG Dolum Tesisi. -Gesan Yatırım ve Tic.Ş -Yıldız Kimya San.Ş.7. miktarı. Ağır işitme meslek hastalıkları sanayi buranşlarına göre az veya çok olabilmektedir. gürültüye neden olan etken susunca veya durunca ani olarak son bulur ve herhangi bir tortu veya kalıntı bırakmaz. yanması veya tahrip olması söz konusu değildir. çeşidi ve bertaraf yöntemleri ile ilgili bir çalışma yapılmamıştır. LPG Dolum Tesisi.1 Elektro Sanayi %2. LPG Dolum Tesisi. -Samgaz San.5. Sanayi Tesislerinin Acil Durum Planı İlimizde “Endüstriyel Kazalar İçin Acil Eylem Planı” hazırlanan tesisleri şu şekilde sıralayabiliriz: -Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.7 İnşaat % Çeşitli Sebepler %63 Madencilik %4 Taş Sanayi %5 Madencilik Kısaca özetlenirse.Ş.

1. Bölge Müdürlüğü tarafından ayrıca. 1975 yılında iki ve 1976 yılında üç kuyu daha açılmıştır. kaynak araştırılması. Bu raporda. Temiz Su Sistemi Samsun kentine içme ve kullanma suyu temini ile ilgili ilk mühendislik çalışmaları 1926 yılında başlamıştır. Bu rapor doğrultusunda. 3 tanesi Atakum düzlüğünde geri kalan toplam 32 tanesi verimli çalışmıştır. Bölge Müdürlüğü’nce. Hızla büyüyen kentin artan su ihtiyaçlarının karşılanması için DSİ VII. Mert Irmağı havzasında ve Kavak İlçesi civarında 2 adet gölet inşa edilmiştir. 1972 yılında bir. Bölge Müdürlüğü ve Samsun Belediyesi’nin işbirliği ile yapılan bir regülatörden alınarak. Kehrizlerle getirilen su. İller Bankası tarafından da 5 adet kuyu açılmıştır. Semte Subaşı denmesinin esası da buna dayanmaktadır. Kente verilen su miktarı toplam 800 lt/sn civarında olup. mevcut su tesislerinin yenilenmesi ve yaygınlaştırılması gibi konuların incelenmesi amacıyla bir rapor hazırlanmıştır. DSİ VII. ALTYAPI. Bu göletlerden yatağa salınan su. DSİ VII. DSİ VII. kentin gelecekteki su ihtiyacının sağlanması. şebeke kayıpları ile bu miktar 600 ~ 650 lt/s ye kadar düşmüştür. Subaşı semtine gelir.L. Altyapı L.1. Samsun kentine içme ve kullanma suyu sağlanması ve su şebekesinin kurulması işi RUMPFEL adlı Avusturya şirketine verilmiş ve adı geçen şirket. çeşmelere ve hamamlara pöhrenk denilen pişmiş kilden yapılan borularla dağıtılmıştır. 1926 yılında. şehre cazibe ile iletilmiştir. 1958 yılında. Frenk kilisesi civarında evlere. İkinci bir ana hat bugünkü DSİ VII. Mert Irmağı üzerinde. buradan şehre dağıtılırdı. 270 . ULAŞIM VE HABERLEŞME L. mevcut tesislerden ayrı olarak 500 litre/s’lik bir kapasitenin daha devreye sokulması önerilmiştir. DSİ Genel Müdürlüğü tarafından. Kurak mevsimlerde görülen su sıkıntısının giderilmesinde yardımcı olmak üzere. Bölge Müdürlüğü tarafından 26 adet. Özellikle Sonbahar aylarında yer altı su seviyesinin düşmesi sonucunda kuyuların verimlerinde önemli düşmeler gözlenmiş ve şehirde su sıkıntısı çekilmiştir. 1968 yılında. aynı yerde Belediye tarafından yapılan tasfiye tesislerinde temizlendikten sonra şehre verilmiştir. kentin 30 yıl sonraki (1988) su ihtiyaçları hesaplanmış. şehre pompajla iletilmiştir. Mert ırmağı kıyısında 25 m derinliğinde 7 adet kuyu açmış ve bu kuyulardan sağlanan su. Bu kuyulardan 9 tanesi Kürtün Irmağı vadisinde olup. Bölge Müdürlüğü sitesinin bulunduğu yerden geçerek. Bu tarihten önce kentin su ihtiyacı Mert Irmağı’ndan sağlanmakta olup Irmak vadisinde bulunan Ködekli Köyü’nün 1 km menbasındaki su alma yerinden bir kanalla alınan su.1.

271 . Samsun Şehrinin içme. Bölge Müdürlüğünün yükümlülüğünde olan ilk üç ünitenin yapımına 1982 yılında başlanmış olup. ilk üç ünitenin yapımı DSİ. şehrin 2015 yılında ulaşacağı tahmin edilen 1 200 000 nüfusunun ihtiyacına yetecek suyu karşılayacak şekilde tasarlanmıştır. Bölge Müdürlüğü’nce yürütülmüş ve 50 yıllık bir süre içinde şehrin su ihtiyacını karşılayacak en uygun kaynağın Abdal Irmağı olduğu belirlenmiştir. DSİ VII. Bölge Müdürlüğü’nce yürütülen planlama çalışmaları 1979 yılında tamamlanmış. Samsun İçme suyu Projesi 4 ana üniteden oluşmaktadır : Çakmak Barajı İnşaatı İletim Hattı ve Atakum Ana Depo İnşaatı Su Arıtma Tesisleri İnşaatı Şehir içi şebekesi. KULLANMA ve ENDÜSTRİ SUYU TEMİN PROJESİ PLANLAMA RAPORU” yayınlanmıştır. dördüncü ünitenin yapımı ise Samsun Belediyesi tarafından gerçekleştirilecektir. bunlardan Çakmak Barajı Temmuz 1988 tarihinde tamamlanmış. bölgedeki en büyük sanayi kuruluşları olan TÜGSAŞ Samsun Gübre Fabrikasına 300 lt/sn ve Karadeniz Bakır Fabrikasına da 160 lt/sn arıtılmamış su olmak üzere toplam 460 lt/sn su temin edilecektir. hızla büyüyen kentin su sorununun çözümüne artık Mert ve Kürtün ırmakları alüvyonlarındaki yer altı suyunun yeterli olamayacağı anlaşılmış ve başka kaynaklar araştırılmasına gerek duyulmuştur. Böylece Çakmak Barajı’ndan alınan suyun toplam debisi 4000 lt/s olacaktır. Arıtma tesisleri. “SAMSUN ŞEHRİ İÇME. Kullanma Ve Endüstri Suyu Projesi: 1970’li yıllara girerken. DSİ uygulama ve yatırım programına alınan ve Çakmak Barajının ihalesiyle inşaatına başlanan bu proje.Samsun İçme. 1982 yılında. uygulama aşamasına gelmiştir. iletim hatları ve Dağıtım şebekelerine ait kati projeler de 1981-1982 yıllarında hazırlanmış. Abdal ırmağı üzerindeki Çakmak Barajı. kalıcı bir çözüm bulmayı amaçlayan etüt çalışmaları da yine DSİ VII. kullanma ve endüstri suyunun temini 23 Ekim 1972 tarih ve 7/5290 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile DSİ Teşkilatına verilmiş ve DSİ VII. Soruna. En yüksek kapasitede. diğer tesislerde geçen süreç içerisinde tamamlanmıştır. Planlama raporunda önerilen. 3540 lt/sn suyun modern bir istemle arıtılarak şehre verileceği bu proje ile ayrıca. geçici olan önlemlerin yanında. Depolar ve Terfi Hatları İnşaatı Samsun Belediyesi ile DSİ Genel Müdürlüğü arasında yapılan protokol gereği.

5 km2 2. Çakmak Barajı Karakteristikleri Hidroloji: Su toplama havzası : 477 km2 Yıllık ortalama doğal akım : 147 hm3 Regüle edilen yıllık su : 126 hm3 Baraj: Tipi Temelden yüksekliği Dere tabanından yükseklik Kret uzunluğu Kret genişliği Gövde dolgu hacmi Baraj Gölü En yüksek su seviyesi En düşük su seviyesi Toplam depolama hacmi Aktif depolama hacmi Göl alanı : Zonlu toprak dolgu : 57 m : 45 m : 444 m : 10 m : 2.00 m : 106 hm3 : 76 hm3 : 6. Çarşamba İlçesinin 20 km güney batısında. Çarşamba ovasının güneyinde. Aktif depolama hacmi 76 hm3 olan baraj. Çakmak Barajı Samsun İçme suyu Projesi’nin depolama tesisi olarak görev yapacak olan baraj. yaklaşık 43 km uzunluğundaki iletim hattı ile boru fabrikasını ve bir su deposunu ihtiva eden bu iş. projenin en büyük ve en önemli ünitesini oluşturmaktadır. Projenin en büyük ünitesini oluşturan bu iş 4 grup halinde yürütülmektedir. Abdal Irmağının bir yılda taşıdığı 147 hm3 suyun 126 hm3 ünü düzenleyerek Samsun kentinin.6 m3 : 122. Boru Fabrikası Su alma yapısı ve iletim tüneli İletim hattı Atakum ana deposu 272 .75 m : 103. 2015 yılına kadar su ihtiyacını karşılayabilecektir. İletim Hattı Ve Atakum Ana Depo İnşaatı Çakmak Barajından başlayan ve kentin batı yerleşim biri olan Atakum Semtine kadar. Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir.1.

Ham Su Ve Temiz Su İletim Hattı Basınç dayanımları 5 ile 13 atü arasında değişen 2011 adet Ø2200 mm çelik gömlekli öngerilmeli beton boru ve 79 adet özel parçanın kullanıldığı 12.1993 tarihinde enjeksiyon imalatları tamamlanmıştır.üncü Yıl Bulvarı üzerinde çok yoğun altyapı tesislerinin 273 . 7 039 m Ø1600 mm 320 m Ø1200 mm beton boru 3 959 m Ø1600 mm 26 m Ø1400 mm 209 m Ø1200 mm 670 m Ø1000 mm Olmak üzere toplam 32 397 m boru döşenmiştir.02. Çarşamba – Ayvacık karayolunun 6. Basınç ve sızdırmazlık testleri yapılarak 09. Baraj gölü ile hamsu iletim hattı arasında bulunan 2 884 m uzunluğundaki iletim tüneli atnalı kesitli olup.1. içerisinde Ø1600 mm çapında bir kelebek vana bulunan bir çıkış yapısı vardır. İletim tünelinde 01.1988 tarihinde kazı.1994 tarihinde tamamlanmış. basınç ve sızdırmazlık testleri yapılarak hat kullanıma hazır duruma getirilmiştir.42 m. Samsun kent merkezinde güzergah olarak kullanılması öngörülen 100. daha önce tamamlanarak test edilen bölümden 22 Ekim 1996 tarihinde kente içme suyu verilmesi sağlanmıştır. İletim tünelinin çıkışında.2.03. 01. Şehir içinde 1988 yılında.80 m çapında bir şaft aracılığı ile iletim tüneline bağlanmaktadır.11. kazı yüksekliği 4. 2.212 m uzunluğundaki hamsu iletim hattında 17. Hamsu iletim hattı boyunca.1993 tarihinde başlanılan boru döşeme işi 05. 2.1999 tarihinde tümüyle tamamlanmıştır. km sinde kurulmuş ve 1988 yılı Ocak ayında üretime geçirilmiştir.04.36 m beton kaplama sonrası net çapı ise 2.10. kazı çapı 4. Hat boyunca basınç dayanımı 4 ile 11 atü arasında değişen 16 551 m Ø2200 mm. şehir dışında ise güzergahla ilgili sorunların aşılmasını takiben 17. Boru Fabrikası İletim hattında kullanılan öngerilmeli beton ve çelik boruların üretildiği bu fabrika. 22 Mayıs 1991 tarihinde başlanılan sualma yapısı inşaatı işi 5 Mart 1992 tarihinde tamamlanmıştır. Su Alma Yapısı.80 m’dir. İletim Tüneli Baraj gölünde biriken su 30 m yüksekliğinde. 15. 30.1994 tarihinde başlanılan boru döşeme çalışmaları sürdürülürken.05.05. Bu yapı 1993 yılında tamamlanmıştır.1991 tarihinde beton kaplama ve 15. 3 kademede ve 3 adet kapak ile kontrol edilen su alma yapısı ile iletim tüneline çevrilecektir.1985 tarihinde başlanılan çalışmalar sonucu 15.30 m yüksekliğindeki yapı.2.05. hattın işletilmesi sırasındaki olası arıza durumlarında arıza yerine kolay ve çabuk ulaşımı temin amacıyla servis yolu yapılmıştır.35 m uzunluğunda ve 2.3.

5 km güneydoğusunda. Samsun’a yaklaşık 20 km uzaklıkta ve Aşağıçinik beldesi sınırları içerisindedir. 15. 80 ile 110 m kotları arasında %8 ile % 18 arasında değişen eğime sahip tüf.2. Atakum (DY12) Deposu Ve SSK (DY5) Deposu 15 000 m3 kapasiteli ve cazibe zonunun IV.Projenin Yeri Samsun İçmesuyu Arıtma Tesisleri. Tekkeköy ilçesinin 4. kiltaşı. Asıl ihale muhtevasında bulunmayan D5 Deposu. Projenin Amacı 274 . 2.4. Deposu olan Atakum deposunda tüm inşaat ve imalat faaliyetleri tamamlanmıştır. 3.bulunması bu kesimde beton boru kullanılmasını engellemiş. DSİ Genel Müdürlüğü’nün 13.1996 tarih ve 1697 sayılı Olur’u ile bu iş muhtevasına alınmıştır. 3. Deposu olan SSK deposunda tüm inşaat ve imalat faaliyetleri tamamlanmıştır. sık sık yatay ve düşey kurp teşkili zorunluluğu göz önüne alınarak hattın kent geçişi çelik borularla yapılmıştır. İçmesuyu Arıtma Tesisi Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.000 m3 kapasiteli ve cazibe zonunun II.08. 2005 3. kumtaşı ardalamasından oluşan bir zemin karakteristiği gösteren yaklaşık 285 dönüm arazi üzerinde kurulmuştur.1. İçmesuyu Arıtma Tesisi Şekil L.1. İletim hattının çelik boru kullanılan kısmında katodik koruma tesis edilmiştir.

3. Türkiye’de tamamen yerli olanaklarla tasarlanan. proje hedefi olan 2015 yılına kadar Samsun kentine temiz. İçerisinde bulunduğumuz yıl itibari ile kent nüfusunun 400 000 civarında kalması ve kati proje safhasında öngörülen miktara ulaşmamış olması sonucu tesisin 2015 yılından sonra da daha uzun süre Samsun’un içme ve kullanma suyunu karşılayabileceği görülmektedir. Birincisi. elimizdeki verilere göre halen 160-170 bin m3/gün kapasiteye ulaşılmıştır. bunlarda kullanılan teknolojinin yurdumuz şartlarına adaptasyonu suretiyle projelendirilmiş ve ihale edilmiştir. Kademe kapsamında inşa edilmiştir.3. Samsun İçmesuyu Arıtma Tesisleri.) Tesiste kullanılan malzeme ve ekipmanın büyük bir kısmı yerli üretimden seçilmiş. (tarla sulama vs. nüfusun 1 200 000’e ulaşacağı tahmin edilen 2015 yılını Hedef alan iki kademeden oluşmaktadır. Kademe 200 000 m gün 3 Toplam 400 000 Katmanlı Tip Havalandırma 2 adet 2 adet 4 adet 4x4=16 adet 4x4= 16 adet 32 adet 3 katlı yatay akımlı 2x2x3=12 adet 2x2x3=12 adet 24 adet 275 . uluslar arası standartlara uygun olarak arıtılmasının sağlanmasıdır. İçmesuyu Arıtma Tesislerinin Teknik Özellikleri: 1.Samsun kentinin içme ve kullanma suyunun. II. Samsun kent nüfusunun 650 000 olacağı varsayılan 2000 yılını İkincisi de. Ancak. Proje ve uygulama safhalarında yabancı teknoloji ve teknoloji ürünlerinden yararlanılmış olmakla birlikte. ihale edilen ve uygulanan ilk örnek olma özelliğini taşır. zorunlu kalınmadıkça ithal malzeme kullanılmamıştır. Samsun İçmesuyu Projesi Planlama Raporu ve Kat’i Proje Öngörüleri doğrultusunda diğer arıtma tesislerinin inşaat ve işletme safhalarında edinilen tecrübelerle.Kademe Tesis Kapasitesi m3gün Giriş yapısı tipi Hızlı Karıştırıcılar Floklaştırma Odası Durultucu Tipi Durultucu Havuz Sayısı 200 000 m gün 3 2. Kademeye ait durultucu ve filtreler dışındaki tüm üniteler I. Samsun İçmesuyu Arıtma Tesisleri. Proje. Malzeme ve ekipman seçiminde işletme maliyetlerinin düşük tutulmasına özen gösterilmiştir. Samsun İçmesuyu Projesinin dört ünitesinden biri olan İçmesuyu Arıtma Tesisleri. Buda içme ve kullanma suyunun farklı amaçlara hizmet etmekte olduğu sonucunu teyit etmektedir. sağlıklı ve uluslar arası standartlara uygun nitelikte içme ve kullanma suyu temini amacıyla proje kapsamına alınmıştır.

5-8.DURULTUCULAR 8.5 1.0 5.1.4 45 0.05 1.5 50 0.2 0.3 KATLI ÇÖKTÜRME ÜNİTESİ 7. Samsun İçmesuyu Arıtma Tesisleri 2005 Yılı Su Kalite Raporu İKİNCİL STANDARTLAR (ESTETİK) .Durultma Yüzeyi Durultucu Yüzey Yükü Filtre Grup Sayısı Türk Standartları TSE 266 BİRİNCİL STANDARTLAR (BERRAKLIK) NTU Bulanıklık Toplam E.İçme Suyu Arıtma Tesisleri Akım Şeması Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.5 1 0. 2005 Amonyak 0.7 mm 3 2 5.HAMSU GİRİŞ YAPISI 3. mg / l 0.1 + 1.00 m 2 1 440 m 0.05 0.79 m / m /saat 3 11 000 m 32 adet 2 880 m 2 22 000 m 3 Şekil L.0=1.HAVALANDIRMA YAPISI .5 6.0 <1 BİRİNCİL STANDARTLAR (MİKROBİYOLOJİK) EMS/100 ml BİRİNCİL STANDARTLAR (ORGANİK KİMYASALLAR) .009 Filtre Ünite Sayısı Filtre Havuz Boyutları Toplam Filtreleme Alanı Filtre Tabaka Kalınlığı Filtre Kumu Efektif Dane Çapı Filtreleme Hızı Temizsu Deposu Depolama 16 adet 1 440 m 2 11 000 m 3 16 adet 3.1 0.00 Tablo L.HIZLI KUM FİLTRELERİ 9. mg / l BİRİNCİL STANDARTLAR (İNORGANİK KİMYASALLAR) .YAVAŞ KARIŞTIRICILAR ( FLOKÜLASYON ) 6.HIZLI KARIŞTIRICILAR (KOAGÜLASYON) 276 5.5 0.SAMSUN'A TEMİZ SU VEREN İSALE 1.00 0.Coli Organik Madde Krom Florür Nitrat Nitrit 25.2 0.0 <1 3.06 0.5-8.05-0. mg / l Bakır Demir Mangan PH 3 0.00 x 15.02 7.5 50 0.05 6.8 SAMSUN İÇMESUYU ARITMA TESİSLERİ AKIM ŞEMASI 2 3 4 5 8 7 1 6 ÇAKMAK BARAJI BY-PASS HATTI 9 10 SAMSUN 4.1 6 680 m 1 adet 3 6 680 m 2 1.02 0.05 1.7-2.05 6.22 2.5-9.ÇAKMAK BARAJINDAN GELEN HAMSU 2.KLOR TEMAS TANKI 10.5 0.3 0.08 m /m /saat 1 adet 3 3 13 380 m 2 adet 3 Dünya Sağlık Teşkilatı WHO 5.5 0.2 0.2.1 m 0.0 0 ABD Çevre Koruma Ajansı Samsun İçme suyu Arıtma Tesisi 1.3 0 2.

2 0. DY1 – 15 000 m3 – Cinekoğlu Su Deposu DY5 – 15 000 m3 – Ssk Su Deposu DY12 – 15 000 m3 – Atakum Su Deposu DY13 – 10 000 m3 – Kolpınar Su Deposu DY17 – 15 000 m3 – Üniversite Su Deposu 4.A.06 170 50 10.01 0.Su Depoları DY8-DY9-DY10-DY11-DY11A Su Depoları D14 .000 0. 4. belirli bir kotun üzerindeki bölgelere ise pompajla su verilebileceği anlaşılmaktadır.08 0. merkezde 4 ve Atakum’da 5 terfi zonu oluşturulmuştur.Doğu Yerleşimi (Tekkeköy – Hasköy Grubu) 2.9 0.Batı Yerleşimi (Atakum – Üniversite Grubu) Dağıtım sistemi.Sülfat Çinko İLAVE PARAMETRELER .05 0. 4.B İller Bankası Tarafından Tamamlanması Gereken Depolar 1.5 0. 2005 4.02 0.000 Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. kabul edilen işletme basınçları. Şehir İçi Şebeke Depo Ve Terfi İstasyonları Samsun kentinin 2015 yılında yayılacağı varsayılan toplam 10 300 hektarlık yerleşim alanı 3 ana bölüme ayrılmıştır. 277 .35 m olduğu göz önüne alındığında. 5.1-0.001 0.02 0. DY2-DY3-DY4 Su Depoları DY6-DY7.5 0. Samsun’da. gelecek yıllarda yerleşimin 0 ile 240 kotları arasında yer alacağı tahmin edilmektedir. 2.Merkez Yerleşimi (SSK – Kökçüoğlu Grubu) 3.Su Depoları İller Bankası yükümlülüğünde olan ve yukarıda sıralanan depo ve bunların ara bağlantıları ile ilgili ihale 05/09/2003 tarihinde İller Bankası’ndan devralınmış ve yapımına SASKİ tarafından devam edilmektedir.07 250 5 - 20 0.05 0. mg / l Sertlik(CaCO3) Kalsiyum Magnezyum Bakiye Klor Alüminyum Arsenik Fenol Kurşun Siyanür 250 5 200 50 0.000 0. 3.2 0. arıtma tesisi su kotu ve kent yerleşme alanının topografyası göz önünde bulundurularak cazibe zonu dışında. Arıtma tesislerindeki su deposunda en yüksek su kotunun 87. 2. DSİ Tarafından Tamamlanması Gereken Depolar 1. 4. belirli bir kesimin cazibe ile su alacağı. 3. 1.005 250 500 5 0. doğu yerleşiminde 4.05 0.

DY8 – 5000 m3 (Kökçüoğlu Su Deposu) a.1.1. Batı Yerleşimi 1. Tepecik köyü 5. DY3 . Yeşilkent Beldesi’nin bir kısmı 4. Hamzalı Köyü c. Su Deposu) a.2000 m3 b.1 DY11A – 300 m3 Beslediği bölgeler. Aşağıçinik 2. Gazi Beldesi 2. Kuşçulu Köyü 4. DY1 Su Deposu – 15 000 m3 (Cinekoğlu Su deposu) a.S.1. 1.2000 m3 4. DY11 – 5000 m3 a.4. DY17 – 15 000 m3 – (Üniversite Su deposu) 278 . Kutlukent 5. DY5 – 15 000 m3 (S. Organize Sanayi Bölgesi 6. 1. Havaalanı a. DY7 – 3000 m3 2. 1. DY12 – 15 000 m3 – (Atakum Su Deposu) a. İlkadım Beldesi 3. Merkez Yerleşimi Merkez Yerleşimi aşağıdaki yerleşim alanlarını beslemektedir . Gölceğiz Köyü d. DY2 .2000 m3 c. Uzgur Köyü 7. Kababörük Köyü 3. 3. 2. DY4 .DY14 – 5000 m3 2. Eğercili Köyü b.2. Irmaksırtı Köyü e. DY10 – 5000 m3 a. DY6 – 6000 m3 b. DY9 – 3000 m3 a.2.K. Gazi Köyü 6. Doğu Yerleşimi Doğu Yerleşimi aşağıdaki yerleşim alanlarını beslemektedir . Tekkeköy 4. DY13 – 10 000 m3 a.

Üniversitenin Batısındaki kalan belediyeler için ise ayrı bir arıtma tesisi yapılacaktır. Son çalışmalar ise Kutlukent’te yapılan ve Samsun merkez ile komşu belediyelerin atık suları için arıtma faaliyetleri ile ilgili olan tesislere odaklanmıştır. Arıtma faaliyetleri çok sınırlı ve belli amaçlar içindir. Arıtma tesisleri deniz kıyısında ve şehir merkezinden 10 km mesafede yer alacaktır. 279 . Kanalizasyon ve Arıtma Sistemi Şehir merkezi veya Samsun Büyükşehir Belediyesi alanı içindeki belediyelerin kullandığı bir atıksu sistemi vardır. Diğer belediyelerde ise ağırlıklı fosseptik sistemi kullanılmaktadır. Halen yapımı SASKİ ve İller Bankası tarafından devam etmekte olan atıksu ve yağmursuyu şebekesinin bu güne kadar yapılan toplam metrajı yaklaşık 800 km olup bunun 200 km si yağmursuyu ve 600 km si ise atıksu şebekesidir. şehir merkezindeki alçak bölgeler ile otoyolu batı kısmında Sinop’u Samsuna bağlayan yolda taşkın problemleri gözlenmiştir. Kurupelit Bölgesi 4. Toybelen Köyü L. kısmı 11. Tamamı yaklaşık 25 km olan ana kolektör hattının şu anda Kutlukent’teki arıma tesisi alanı ile şehir merkezi arasındaki ana hattı yapım aşamasındadır. İlkadım. açık kanallara ve dere yataklarına giren katı maddeler ve yeraltı hatlarında oluşan birikmeler yüzünden artmaktadır. SASKİ’nin amacı mümkün olan en kısa sürede bileşik sistemi ayrıştırmaktır. toprak erozyonu. Atık Su Sistemi. Büyükkolpınar 8. Üniversite Bölgesi 5. 1. Çobanözü Köyü 9. Çobanlı Köyü 10. 1982 yılında hazırlanan ilk nazım plandan sonra bölge için farklı kanalizasyon ve yağmursuyu çalışmaları yürütülmüştür. Gazi ve Canik belediyeleri ağırlıklı olarak kanalizasyon ve yağmur suyunun ortak çalıştığı bileşik sistemdir. Başbakanlık Toplu Konut Yerleşkesi 6. Otoyolun her iki yanında bulunan yeni yerleşim bölgelerindeki taşkın problemi. Balaç 7. Şehrin ana atık suyunu terfi ettiren 4 adet terfi istasyonu mevcuttur.Beslediği bölgeler. Atakent Bölgesi 3. Büyükşehir Belediye sınırları içindeki sahil kolektörüne yakın bölgelerin atık suları atıksu arıtma tesisine taşınacak diğer mücavir köy atık suları yerel çözümler veya vidanjör yardımı ile arıtma tesisine taşınacaktır. Doğu ve Batıda yer alan belediyelerin kanalizasyon sisteminin ana kolektör kısmı bitmiş olup mevcut iki kolektör hattının merkez bölgesi ara hattının bitimi ile deniz deşarjı tek noktaya indirgenecektir. Şiddetli yağışların olduğu dönemlerde. Atıksu sisteminin yeni döşendiği Atakum ve Atakent belediyelerinde ise kanalizasyon ve yağmursuyu ayrıdır. Oluşan atık sunun önemli kısmı arıtılmadan denize veya derelere verilmektedir. Yeşilkent Beldesi 2. Atakum Bölgesi 2.2.1.

Uğurlu .Ladik MERZİFON .Dev.Brş.Ordu ( 1 . Atıksu Arıtma Tesisinde çıkacak çamurlar ile ilgili inşaat süresinde bazı çalışmalar yapılacak olup arıtma tesisi devreye girdiğinde çamur bertarafı ile ilgili çözümlerde sonuçlandırılmış olacaktır.Çarşamba . Samsun İli Sınırları İçerisinden Geçen Enerji İletim Hatları ENERJİ İLETİM HATTI ADI H.Çarşamba (1.Uğurlu .Suat Uğurlu Hes S.Ünye Ünye .N. E. Yeşil Alanlar Samsun Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde çalışmaları sürdürülen Batıpark ve Doğupark ile birlikte yaklaşık 2050 hektar yeşil alan bulunmaktadır.N.704 380 92.931 154 0.Samsun 1 (1.Kayabaşı Altınkaya .Bafra A.Çarşamba Samsun 1.Samsun 2 Samsun 1.470 154 1.Brş.) Batı H.589 154 28.) Doğu Çarşamba . .595 380 18.08 380 100.. L.Çarşamba Merzifon .091 154 35.300 DİREK ADEDİ 39 37 281 234 195 236 33 245 101 10 16 7 7 42 194 36 78 4 8 2 88 52 280 ..464 154 11.) Direk Hat Samsun 1 .3. .Uğ.409 154 1. .283 154 88.477 154 2.3.Kayabaşı Altınkaya .969 154 3.Devre) Merz.N.706 154 27.1.4.Samsun 1 .Derbent Çarşamba .Çarşamba .2 km mesafede -24 m derinliğe deşarj edilecektir.H.N.259 154 18.Uğ. Etki alanında ki nüfuslarda dikkate alındığında kişi başına 4m2 yeşil alan düşmektedir.447 154 15.Samsun 2 Mobil 2 .022 154 0. L.Vezirköprü Samsun 1 .Çarşamba (2.703 154 67.Avrupa Standartlarına göre çıkış suyu elde edilmesi planlanan arıtılmış atık sular 1400 mm çaplı derin deniz deşarj hattı ile 2. Elektrik İletim Hatları Tablo L.İhale çalışmaları devam etmek olan atıksu arıtma tesisi ve derin deniz deşarjına ait kredi sözleşmeleri imzalanmış ve müşavirlik ve yapım ihalesi çalışmaları devam etmektedir.36 ) Altınkaya .Brş.-S.Mobil 1 Mobil 1 .981 154 4.Dev.586 380 126.2.Kaya .Brş. İrtibatı Merzifon .Bafra .Dev. 2009 yılında devreye girmesi planlanan atıksu arıtma tesisi kapasitesi 2015 yılı için 120 000 m3/gün 2030 yılı için ise 180 000 m3/gün olarak öngörülmüştür.1.19 Mayıs GERİLİM (kV) UZUNLUK (km) 380 18.SAMSUN 1 (2.Ünite-Çarş.Samsun 3 Çarşamba .945 154 11.910 154 88.Samsun 2 Mobil 2 .İ.

Beylik. Kıranalan. Kuşluğan. Terzili. Mahmutlu. Yeşilköy.Bafra 154 Bafra . Bekdiğin Vezirköprü : Oruç. Hasköy. Meşeli. Balcalı Bafra : Asar.405 88 269 221 100 3 219 Enerji İletim Hatlarının Samsun İli Dahilinde Üzerinden Geçtikleri Yerleşim Birimleri: Samsun Merkez : Derebahçe. İnözühoşaca. Düzören. Koldere. Yukarı Ağcagüney. Langerli. Yakakent. Gökçebağız. Kadıoğlu. Kesealan. Kazancı.Sinop 154 Vezirköprü . Kutlukent. Taşkaracaören. Alaçam. Kavakpınar. Gürün. Gülören. Büyüklü. Sayhulaş. Bilmece. Ağcakise.Badırlı. Şeyhler.Boyabat 154 SAMSUN 1 . Elaldı. Çakallı. Yukarıçinik. Yukarı Ağda. Beybesli. Ahırlı. Çiçekli. Çırıklar. Kuzalan.400 96. Yakacık. Çayırkent (Gökçepınar). Devgeriş.ÇARŞAMBA ( Boş Hat ) 154 Samsun 1-Çarş. Pınarçayır. Kumköy. Teknepınar. Yukarınarlı.168 74. Dededağ. Aşağıdarıçay. Kolay. Çorak. Yağbasan. İncesu. Aşağı Ağcagüney. Kelikler. Göçkün. Kızılırmak. Asarağaç. Kumköy. Aksu. Kerpiçli. Doyran. Türkmenler. Ayvalı. Eynekaraca. Elifli. Doğankaya. Karaperçin. Etyemez. Tepecik. Cevizli 281 . Kuşullu. Habilli. Nardar. Yayla.Samsun 3 154 Çarşamba . Yenimescit. Çakırtaş. Gürgendağ. B.Oyumca. Meşepınar Kavak : İkizdere. Küplüağzı. Derbent. Düvecik. Engiz. Toybelen. Doyran.248 35. Susuz. Karga. Toptepe. Antyeri. Ordubaşı. Bayraklı. Sarıalan. Sarıcaali. Dereler. Karadoruk. Soğucak Tekkeköy : Aşağıçinik. Düzköy. Kökçe. Mısmılağaç. Ağcakaya. Bakaca.Erbaa 154 Kaynak: TEİAŞ. Başlamış. Çivril. Ordu. Kaya. Dağköy Çarşamba : Söğütpınar. Yenicami. Alagümlek. Dereli. Hacıdede. Sıtmasuyu. Esençay. İlyasköy. Kozağzı. Tepeören. Dereköy. Büyükçukur. Çelikalan. Beşalan. Kamala. Kurtuluş. Hacı İsmail. Taflan. Toplu. Sarıçevre. Aşağı Musalla. Bölmepınar. Porsuk. Yenice. İdris. Hamzalı. Aşağınarlı. Çorakdere. Kapuhayat. Aktekke. Kabaceviz. Kertme. Yukarıelma. Gökçeçakmak. Asmapınar Ladik : Çadırkaya. Çanakçı. Tepecik. Sarıgazel. Tepecik. Akbeden. Dikenli. Göltepe. Yenidoğan. Erenköy. Çalbaşı. Akyar. Kumköy. Çatkaya. Tuzaklı. Azaklı. Selemelik. Çimenli. Kazancı. Tepecik. Arıca. Dededağı Alaçam : Soğukkanlı.Elbey. Çelikalan.971 74. Küçükkavakpınar. Aşağı Ağda. 2005 NOT: Enerji İletim Hatlarımızda yer altı geçişi yoktur 31. Kaleboğazı. Alanlıköy. Alanlı. Kamalı. Çakırlar. Taşkale. Ayvalısokağı. Kahyalı. Gökçeli. Yeşilköy. Ovacık. Sıralı.561 0. Karlı. Başpelit. Çırakman. Ayaklıalan Havza : Boyalı.N . Konukluk.-Brş. Çamlıca Salıpazarı : Karadere.19 Mayıs . Çandır.

İlimiz karayolu ile Samsun-Ankara.si devlet yolu.si asfalt yol.si il yoludur.365.209 3 8” 1. Bunun 392 km.NO 1 BORU ÇAPI (inch) 48” BORU HATTI UZUNLUĞU 114.322.839 5. Samsun-Trabzon-Rize ile yurdun her yönüne dağılım imkanına sahiptir. Samsun-Amasya-Tokat. 4. 383 km. İl sınırları içindeki Devlet Karayolları 775 km.2.841 BORU HATTI İSMİ Samsun.Ankara Ana İletim Hattı Samsun Dağıtım Hattı Samsun Dağıtım Hattı Samsun Dağıtım Hattı Samsun Dağıtım Hattı Samsun Dağıtım Hattı 2 12” 6. Karayolları Genel Samsun kara.1.Terme : Kesikkaya L. deniz.si tesviye ve 227 km. Samsun İline Ait Doğal Gaz Boru Çapı ve Hat Uzunluğu S.5. 2.029 Kaynak: Botaş Çarşamba Şube Müdürlüğü 2005 Tablo L.2 .1.536.056.2. hava ve demiryolları şeklinde her türlü ulaşım olanağını sunan ve Karadeniz Bölgesini İç Anadolu’ya bağlayan önemli bir ulaşım merkezidir. stabilize yol.si ham yoldur.4. Karayolları L.3. Doğalgaz Boru Hatları Tablo L.1.1. Köy yollarımızın 1.dir. Ulaşım L. Samsun İl Sınırları İçinden Geçen Devlet Yolları Toplamı: 282 . Samsun-İstanbul.5. Tablo L.575 4 6” 360 5 4” 910 6 3” 1.5 km.733 km. Samsun İline Ait Doğal Gaz Kullanım Miktarı ve Kullanım Yerleri YILLAR 2004 2005* KULLANIM MİKTARI 14.5 km.944 KULLANIM YERİ Sanayi Sanayi *31 Nisan 2005 tarihi itibarı ile Kaynak: Botaş Çarşamba Şube Müdürlüğü 2005 L.

Şeyhli yolu (Samsun – Çarşamba)Ayr. 30Km.Hava. 29 km 90 km. Mezra yolu (Bafra – Kolay)Ayr.7. 24Km. 3Km.6. Beşpınar yolu (Vezirköprü – Beşpınar)Ayr. Alaçam – Kızılan – Çerçiler yolu Bafra – Kolay – Çakıralan – Havza yolu (Vezirköprü – Durağan)Ayr. Hava alanı bakımından büyük uçakların inişine müsait olmayan Samsun 1995 yılında temeli atılan Uluslararası hava alanının tamamlanması ile ulaşım konusunda çok önemli bir merkez haline gelmiştir. (Ordu il sınırı) Samsun – (Amasya –Merzifon)Ayr. Tekkeköy yolu TOPLAM Kaynak:Karayollar 7. 61Km. Tablo L. 4Km.Deniz. – Kavak yolu (Samsun – Tekkeköy)Ayr. Bokazkaya yolu (Kolay – Çakıralan)Ayr. Samsun ve İlçeleri Mesafe Cetveli Samsun 79 70 65 50 36 85 50 85 36 51 Alaçam 149 144 29 115 164 129 164 43 130 Asar 135 Ayvacık 120 115 Bafra 106 29 86 Çarşam 55 150 135 121 Havza 20 115 100 86 35 Kavak 55 150 135 121 35 35 Ladik 106 101 14 72 121 86 121 19 Mayıs 121 45 101 15 136 101 136 87 S. 20Km. – Asarcık yolu (Kavak – Havza)Ayr. 85 km. 2005 96 km. Vezirköprü yolu (Samsun – 19mayıs)Ayr. 105Km. 84 km. Ulaşım durumu itibarı ile Karadeniz’in en şanslı ili olan Samsun Kara. Bölge Müdürlüğü. 18Km 1Km. (Amasya il sınırı) Toptepe – Ladik yolu (Amasya il sınırı) Havza – Durağan (Sinop il sınırı) TOPLAM Kaynak:Karayollar 7. Tablo L. Demiryollarına sahiptir.-Ayvacık yolu Çarşamba – Salıpazarı yolu (Havza – Durağan) Ayr. 384 km. Samsun İl Sınırları İçinden Geçen İl Yolları Toplamı.Samsun – Güzelçay yolu (Sinop il sınırı) Samsun . Bölge Müdürlüğü. 2005 39Km.İkizce Ayr. Ladik yolu Ladik – Suluova yolu (Ladik Taşova)Ayr. 385Km.pazarı 283 . 12Km. Taflan yolu (Samsun – Çarşamba)Ayr. 6Km. 1Km. İlin yol durumunu gösteren harita Ek-4’te verilmiştir. 10Km. 51Km.

5.4. İl Ve Çevre Yollarındaki Yıllık Ortalama Günlük Trafik Sayısı (2004) Samsun – 19Mayıs yolu 19Mayıs – Bafra yolu Bafra – Yakakent yolu Yakakent – Gerze yolu Samsun – Tekkeköy yolu Tekkeköy – Çarşamba yolu Çarşamba – Terme yolu Terme – Ünye yolu Samsun – Kavak yolu Kavak – Toptepe yolu Toptepe – Vezirköprü yolu Vezirköprü Ayr.1. Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesinin ülke demiryolu ağı ile bağlanan 404 Km.2.2.lik Samsun-Sivas hattının yapımı 1932 yılında tamamlanmış olup bu hat’ta günümüzde 284 .Ladik Vezirköprü – Durağan yolu (Havza Merzifon)Ayr. Araç Sayıları Bilgi edinilememiştir L.köprü 111 153 209 Yakakent Kaynak:Karayollar 7.1.8.17 59 115 94 96 138 194 13 87 129 85 164 48 52 180 159 67 109 165 44 19 23 151 130 102 144 30 179 67 101 65 144 102 144 65 179 53 95 151 58 34 34 166 145 Tekkeköy 42 Terme 132 174 V.3.1.2.2. Kullanılan Raylı Sistemler Samsun.2. Bölge Müdürlüğü. – Havza yolu Havza – Merzifon yolu Ladik – Taşova yolu (Kavak – Havza)Ayr.1. Bölge Müdürlüğü. Vezirköprü Otomobil 30312 4652 710 710 32717 8493 5283 5250 6970 4189 3958 4829 4829 444 929 651 1789 Pikap 4437 431 92 92 3636 946 635 792 572 441 417 494 494 50 106 65 204 Otobüs 735 93 15 15 1293 531 421 415 542 546 516 390 390 4 13 7 24 Kamyon 3951 1179 176 176 5037 3092 1747 1146 2253 1912 1807 1611 1611 114 250 194 481 Tır 418 112 10 10 494 416 338 346 495 556 526 365 365 11 15 14 30 Kaynak:Karayolları 7. Demiryolları L.2.2. 2005 L. Toplu Taşım Sistemleri Bilgi edinilememiştir.2. 2005 L. L.2. İl Sınırları İçinden Geçen Devlet.1. Ulaşım Planlaması Tablo L. Kent İçi Yollar Bilgi edinilememiştir L.

2. Limanlar Tablo L. 14. gelir elde edilmiştir.674166. Samsun-Bakır Fabrikaları arasında 12 Km.927 ton yük taşınmış 378.Ray tipi 46. 2004 yılında Samsun Demiryolları işletmesinde 6759 adet vagon ile 318. 6 oda.9. Bu hattın dışında Samsun-Çarşamba arasında 34 Km. 404 Km.800.2. Göl ve Nehir Taşımacılığı L. 41 Tesisler Şefliği bulunmaktadır.gelir elde edilmiş.713.00 YTL. Samsun-Sivas arasında yük durumuna göre her gün karşılıklı 4 adet destekli yük treni işletilmektedir. bakır madeni ve yolcu taşıması yapılmaktadır.264 adet vagon ile 533. Depo Müdürlüğü.300 Kg/m.569 adet yolcu taşınmış bunlardan 760. 22 yatak kapasitesine sahip misafirhane ve yatakhane mevcuttur. Trafik işletme sistemi TMİ (telefonla merkezden idare) manevra ve trenlerin emniyeti 3 adet koruma ile sağlanmaktadır.lik Samsun-Sivas arasında 45 adet tünel. L.3. L. 1993 yılında hizmete giren yeni gar binasında 6oda. Ambar sahasında 6 adet yol 2 adet rampa vardır. 46 adet makas olup en uzun yolu 1218 metredir.2. Hattın sonu Liman ve Serbest Bölge içerisindedir.lik yolcu taşımasına dönük olarak kullanılan bir yol ve bu hattan ayrılan Samsun-Azot.00 YTL gelir elde edilmiş 912. Gar sahasında 8 adet yol.2. Dört bölgeye bağlı olarak Samsun’da Tesis Bölge Kontrolörlüğü. uluslar arası 529 adet vagon ile 13. Samsun-Sivas arasında garımızdan karşılıklı olarak her gün 1 yolcu treni. yolcu taşımacılığı yapılmaktadır.den büyük 72 adet köprü bulunmaktadır. gelir elde edilmiş..00 YTL. 10 yatak. Samsun Garı’nın rakımı (yüksekliği) 2.331.2. Samsun-Amasya arasında karşılıklı her gün 1 yolcu treni.çoğunlukta ticari eşya ve hammadde taşımacılığı. Yol Atölye Müdürlüğü. 41 Haberleşme Şefliği. Ambar Müdürlüğü.490 ton yük taşınmış 10.lik yolda gübre. Vagon Atölye Müdürlüğü. TCDD Samsun Limanı Gemi Trafiği YIL/AY 2005 OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 600 NRT'DEN KÜÇÜK TÜRK YABANCI YOLCU YÜK YOLCU YÜK 13 0 6 26 0 8 29 0 3 22 0 8 26 0 6 11 0 2 10 0 4 2 0 3 19 0 6 20 0 6 19 0 12 600 NRT'DEN BÜYÜK TÜRK YABANCI YOLCU YÜK YOLCU YÜK 19 0 47 20 0 30 24 0 46 24 0 42 22 1 38 17 1 35 16 0 49 16 1 34 20 1 47 16 2 44 25 1 61 TOPLAM 85 84 102 96 93 66 79 56 93 88 118 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 285 . Şube 41 Şefliği. 4. Deniz.12 YTL.9 metredir. 8 M.629.3. Bölgemizde 0-10 yaş grubu arasında döşenmiş ray miktarı 452 Km.250.796 ton yük gelmiş.1. Taşımacılıkta Demiryolları Samsun Sivas arasında karşılıklı 2 yolcu treni Samsun Amasya arasında karşılıklı 2 bölgesel ekspres Samsun Çarşamba arasında 2 adet yolcu treni Samsun Azot Bakır İşletmeleri arasında karşılıklı 6 adet yük treni işletilmektedir. Kısım Hekimliği.

977 0 194.863 0 167.264 0 0 9.114 48.3.945 TCDD SAMSUN LİMANINDA 2005 YILINDA ELLEÇLENEN EŞYANIN REJİMLERİNE GÖRE DAĞILIMI (TON) 0 58.673 28.Katı D.093 0 9.388 20.822 Ro-Ro 28.309 4.370 2.092 0 0 0 0 0 0 Konteyner 0 0 Toplam 32.023 6.390 Ara Toplam 7.035 27.161 Boşaltma İthalat 147.050 127.Ticaret 7.554 52.196 0 40.504 22.552 0 0 0 0 0 0 D.738 22.10.908 0 31.126 0 0 3.003 0 82.135 21.446 4.639 0 104.706 D.126 8.750 52.Katı D.707 155.705 0 0 17.775 2.ARALIK TOPLAM 0 0 25 222 0 0 18 82 0 0 17 236 0 7 73 546 133 1.850 0 0 0 0 52.436 0 1.472 0 1.309 0 0 21.436 0 0 0 0 10.916 0 184.062 6.950 0 0 0 0 0 0 Konteyner 0 0 Toplam 38.751 45.889 9.243 188.464 0 35.554 0 7.183 0 13.975 1.205 0 0 0 0 6.907 Transit 0 0 0 422 0 422 0 0 0 233 0 233 0 0 0 1. TCDD Samsun Limanında 2004 Yılında Elleçlenen Eşyanın Gruplara Göre Dağılımı (Ton) TCDD SAMSUN LİMANINDA 2005 YILINDA ELLEÇLENEN EŞYANIN REJİMLERİNE GÖRE DAĞILIMI (TON) 2005 AY OCAK Eşya Cinsi D.732 27.632 0 0 0 3.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.002 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 6.029 208.241 Genel Toplam 161.Katı D.168 165.370 3.863 0 59.940 0 228.379 0 23.376 18.898 0 Karışık 4.Katı D.949 165.660 9.914 58.069 0 D.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.771 0 9.196 0 0 9.546 0 D.250 0 1.880 41.727 0 192.163 22.Ticaret 6.415 0 15.259 0 261.370 2.629 0 5.863 170.529 0 892 18.032 22.379 0 30.497 66.504 12.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.288 Ara Toplam 153.434 0 17.483 3.076 0 166.425 0 0 6.676 0 0 16.732 27.541 0 5.430 0 91.024 3.088 10.552 0 39.822 167.464 0 42.402 191.446 D.452 49.196 0 93.480 0 256.309 15.779 0 0 7.388 0 189.344 147.679 108.435 20.068 31.906 0 Karışık 7.751 45.513 23.850 0 9.625 0 1.729 1.271 3.639 0 55.030 48.885 0 225.539 0 4.539 0 4.488 69.623 4.100 0 4. Taşımacılık Tablo L.227 0 259.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.453 9.769 9.560 0 0 10.504 22.498 0 177.472 0 0 0 1.2.779 10.676 17.795 0 133.002 0 0 0 0 6.850 48.587 0 0 517 24.959 0 350 0 0 4.205 10.Katı D.443 31.087 16.461 0 2.427 0 0 116.537 4.985 0 0 0 0 945 0 945 0 0 0 1.418 4.530 169.554 0 0 0 0 7.Sıvı 0 0 7.846 0 150.943 0 18.068 31.067 7.250 0 0 121.325 201.883 0 0 1.155 47.135 0 0 19.Katı D.349 5.205 0 1.002 0 517 24.087 0 0 18.569 54.663 0 7.771 Transit 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 D.494 9.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam Yükleme İhracat 0 0 7.155 18.429 184.417 0 9.430 0 117.046 0 1.202 0 5.962 0 220.446 HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL 286 .452 18.270 0 1.737 23.853 1.067 6.329 128.184 45.Sıvı 0 0 1.236 0 101.901 0 142.972 171.Katı D.093 Kaynak: TCDD Samsun Gar Müdürlüğü 2005 L.285 0 D.2.773 49.Katı 20.309 0 0 350 0 0 350 23.309 22.436 6.325 Ro-Ro 31.430 129.298 192.754 9.432 0 194.086 12.579 76.456 208.225 0 180.908 0 25.Katı 58.552 0 28.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.035 27.Sıvı 0 6.754 9.491 151.718 700 0 0 7.046 ŞUBAT MART NİSAN MAYIS 0 20.771 0 0 0 0 48.645 7.841 0 152.795 165.565 2.416 120.

378 0 0 177.422 198.649 25.005 0 0 19.Katı D.911 27.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.219 0 0 0 885 0 885 0 0 0 1.Katı D.082 0 35.164 0 220.608 28.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.457 32.747 0 478.559 72.134 0 355.067.102 0 0 24.190 25.088 24.034 63.002.462 0 1.539 0 0 10.465 0 283.463 6.795 0 0 18.471 1.063 3.098 0 27.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam 3.098 229.457 32.401 252.069 381.242 0 219.127 0 243.106 57.978 2.816 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 211.111 0 97.608 28.005 0 0 19.771 218.819 0 2.088 268.882 0 58.111 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3.170 229.195 32.Katı D.157 649.232 218.123 35.747 0 689.084 2.314 0 263.319 22.208 KASIM ARALIK GENEL TOPLAM Kaynak: TCDD Samsun Liman Müdürlüğü.2.279 0 2.545 213.Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam EKİM D.213.082 0 35.186.072 0 0 22.406 252.281 8.111 0 0 0 0 211.127 0 2.871.083 0 0 0 13.606 0 0 26.397 0 288.319 0 0 22.767 4.392 0 261.668 15.481 0 13.613 0 241. Havayolları 287 .624 25.349 0 2.464 0 39.710 254.123 35.704 1. 2005 L.621 40.377.072 0 0 22.Katı D.539 0 0 10.927 2.779 0 0 0 1.083 0 1.424 130.652 0 12.106 0 0 97.369 46.Sıvı Karışık Ro-Ro Konteyner Toplam D.006 2.250 33.361 33.464 0 39.737 0 66.646 0 2.274 0 319.767 4.816 170.074 18.303 0 0 21.4.069 381.787 27.548 234.816 73.591 0 282.043 24.591 20.338 2.779 0 1.098 0 4.927 50.882 0 58.106 211.369 46.624 6.652 0 2.481 4.737 0 66.219 0 1.116 25.874 0 3.618 4.383 0 248.

Dış Hat Toplam Gelen .262’dir.11.3.12. 2005 2005 yılı toplam uçuş sayısı 1038 olup. Telefon Kablolarının Yeraltından Ve Havai Olarak Geçme Oranları İLÇESİ Yeraltı Oranı (%) SAMSUN MERKEZ ALAÇAM ASARCIK AYVACIK BAFRA ÇARŞAMBA HAVZA KAVAK LADİK ONDOKUMAYIS SALIPAZARI TEKKEKÖY TERME VEZİRKÖPRÜ YAKAKENT İL TOPLAMI 82 80 75 25 75 70 70 70 60 80 20 60 60 70 60 76 ŞEHİR İÇİ Havai Oranı (%) 18 20 25 75 25 30 30 30 40 20 80 40 40 30 40 24 15 5 10 5 33 35 22 10 30 20 5 15 21 25 18 KIRSAL ALAN Yeraltı Oranı (%) Havai Oranı (%) 85 95 90 95 67 65 78 90 70 80 95 85 79 75 100 82 Kaynak:Samsun İl Telekom Müdürlüğü 2005 Samsun Telekom Müdürlüğü hizmet sahası içersinde yeraltı ve havai telefon kablolarına ait oranlar yukarıya çıkartılmıştır. toplam gelen yolcu sayısı ise.460. Haberleşme Tablo L. Şehir merkezlerindeki havai kablolarımızın 288 .Tablo L.Giden Yolcu Sayıları GİDEN YIL 2000 2001 İÇ HAT 2002 2003 2004 2000 DIŞ HAT OCAK 3878 4029 2444 2545 2377 2380 ŞUBAT 3798 3664 2516 2452 3053 1452 MART 4252 3485 2852 2375 2949 1793 1726 2190 3743 2900 6162 5144 2971 2452 1480 34393 NİSAN 4327 2943 2720 2481 MAYIS 5267 3179 3248 3173 HAZİRAN 5470 2501 2816 2892 TEMMUZ 4420 2714 2979 2833 AĞUSTOS 4319 3496 3449 3739 EYLÜL 4170 4263 2984 3269 EKİM 4155 2688 3503 3560 KASIM 4610 2432 2320 2525 ARALIK 3234 0 2872 3261 TOPLAM 51900 35394 34703 2001 2002 2003 2004 2823 2819 5020 5410 OCAK 4341 7787 4632 4220 1948 2322 ŞUBAT 6734 4818 2211 2342 1809 1736 MART 4411 5848 1734 1931 1676 1533 2053 1641 1565 3248 1791 2786 2566 1941 7699 8284 8169 4446 5404 6469 3136 3177 3429 2535 2081 1915 0 2076 2128 35100 40201 GELEN YIL 2003 NİSAN 4814 MAYIS 6400 HAZİRAN 7643 TEMMUZ 5214 AĞUSTOS 8849 EYLÜL 7244 EKİM 5575 KASIM 4357 ARALIK 6126 TOPLAM İÇ HAT 2004 Kaynak: THY A. L. 119.O. toplam giden yolcu sayısı 119. THY İç .

13. L. 1/50 000 Çevre Düzeni Planı Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 18. Samsun Valiliği ile Büyükşehir Belediyesinin ortak katkılarıyla Valilik denetiminde Büyükşehir Belediyesince oluşturulan planlama ekibi tarafından planlar tamamlanmıştır.12603 1-3 V/m 501 27. 2020 Samsun Çevre Düzeni Planı çalışmaları başlatılmış ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı. Ayvacık.abone arası bina dışından çekilmiş dış tesisat tellerinden oluşmakta olup bu durum yapılan ankastre çalışmalarımız ile peyderpey düzeltilmektedir.79832 Kaynak:Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 Tablo L. Alaçam. Gazi. Bafra ve Çarşamba'daki elektrikçilere seminerler verilerek katılımcılara sertifikaları verilmiştir.11. Yakakent. Vezirköprü. L. Atakum.Çınarlık) 25 Eylül 2000 tarihinde imzalanan çevre düzeni planı yapım protokolu uyarınca. Kutlukent.57292 3-5 V/m 89 4.029703 95.2004 günlü onayı ile yürürlüğe girmiştir.13. Bu yönde bir karar çıktığı takdirde çalışmalarımızın daha etkin bir şekilde sürmesi sağlanacaktır. Samsun İli Emr Ölçüm Sonucu İstatisikleri TOPLAM ÖLÇÜM SAYISI 1817 % 0-1 V/m 1147 63.898184 5-6 V/m 39 2. Bina içi ankastrelerle ilgili olarak Samsun. Samsun İli BTS Sayıları AVEA TELSİM TURKCELL TOPLAM SERTİFİKALI İSTASYON 78 75 106 259 MESKUN MAHAL DIŞI DAHİL 91 79 106 276 AKTİF İSTASYON 71 66 101 238 ÖLÇÜMÜ YAPILAN İSTASYON 69 61 98 228 KONTROL YÜZDESİ 97. Kavak.1831 92.5.4. Terme. Tekkeköy ilçe belediyeliklerinde Bina içi Telefon tesisatı (Ankastre) çalışmaları için meclis kararı çıkartılamamıştır. İlin Plan Durumu Bayındırlık ve İskan Bakanlığı. İlkadım.42424 97. Çevre Düzeni Planında bugüne kadar herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Yapılan görüşmelere rağmen Bafra. Atakent.1463952 6-8 V/m 41 2. Havza. Yeşilkent. Salıpazarı. İldeki Baz İstasyonları Tablo L. Tekkeköy.büyük çoğunluğu küçük kapasiteli lokal kablolar ile tevzi kutusu.256467 Kaynak:Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 289 . Canik. Samsun Valiliği ve Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile planlama alanında kalan Belediye Başkanlıkları arasında (Kurupelit.

60 V/m İngiltere (NRPB) ABD (FCC) WHO Ortam 41.90% 2.26% 27.13% Şekil L. Samsun İli Emr Ölçüm Sonucu İstatistikleri Kaynak:Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 Tablo L.2001 Tarih Ve 24460 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Yönetmelikte Limit Değerler 900 Mhz 1800 Mhz 900 Mhz Tek Bir Cihaz 10. 12.14.57% 0-1 V/m 1-3 V/m 3-5 V/m 5-6 V/m 6-8 V/m 63. Bölge Müdürlüğü 2005 THY Samsun Müdürlüğü 2005 TCDD Samsun Liman Müdürlüğü 2005 SASKİ Genel Müdürlüğü 2005 Botaş Çarşamba Şube Müdürlüğü 2005 Tedaş Samsun Müessese Müdürlüğü 2005 TCDD Samsun Gar Müdürlüğü 2005 Samsun İl Telekom Müdürlüğü 2005 Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 290 .07.3.23 V/m 14.25 V/m 58.30 V/m 112 V/m 47 V/m 42 V/m Kaynak:Telekomünikasyon Kurumu Samsun Bölge Müdürlüğü 2005 KAYNAKLAR: Karayolları 7.15% 2.TOPLAM ÖLÇÜM SAYISI 1738 4.

güneyde eğimli arazi.1.1. Kentsel Alanlar M.1.imar planlarında yerleşme alanları belirlenmiştir. doğuda sanayi kullanımları etkili olmuş olup. Volkanik oluşumlar içermeyen filişler Çarşambanın güney batısında görülür. Marn.genç delta ovalarında alüvyonlar geniş alanlar kaplar. İmar planına esas jeolkil etüt çalışmalarına göre . Ayrıca Yeşilırmak havzasının doğusunda da süren bu oluşumlar marn ve konglomeralardır. kum taşı.lik alan kuvaterler yaşlıdır. içeride başlar ve güneye doğru uzanır.1. Kıyı dağları Samsun kentinin batısına doğru ince bir şerit halinde uzanan ama doğuda Ordu’ya doğru genişleyen ve kalınlığı artan kretase lavlarından oluşmuştur. çakıllara ve bloklara rastlanır. YERLEŞİM ALANLARI VE NÜFUS (*) M.M. killi kireçli tortularla kaplıdır. İlin kuzeyi tümüyle halosen yaşlı alüvyonlarla kaplıdır.Buna göre gerekli tüm önlemlerin alınması koşuluyla kentsel gelişim yönlendirilmiştir. Eosen oluşumları ilin güneyinde Abdal Irmağının doğusunda görülmektedir. Doğal Özelliklerin Kent Formuna Etkileri Kent makro formunun belirlemede kuzeyde Karadeniz. kil taşı. konglemera yer yer çeşitli tabakalardan oluşmuştur.1. Bu oluşumlar kıyıdan 9-10 km. Aynı dağların iç kesimlerinde genellikle kretase filişleri yer alır. Güneydeki dağlık kesime geçiş alanı neojen yaşlı. 291 . yerleşme alanlarındaki jeolojik sakıncalı alanlar . Kürtün ve Mert ırmaklarının taşıdığı alüvyonlarla kaplı 10 ve 30 km. Jeolojik yönden daha önce yapılaşmaya kapatılmış alanlar için yaptırılan ayrıntılı jeolojik jeoteknik etütler sonucunda kaçak yapılaşmış alanlar için kentsel dönüşüm projeleri başlatılmıştır. Yeşilırmak vadisinin doğu yamacında görülen eosen oluşumları içerisinde marnlara rastlanmıştır. İç kesiminde neojen tortulları ve yer yer alüvyonlarla kaplı ovaların güneyinde birinci ve ikinci zaman yaşlı kıvrımla kayaçlar kretase ve eosen filişleri ve oldukça geniş alanlarda da yeniden volkanik oluşumlar görülür. buna göre kentsel çanakta sıkışma oluşmuştur. Bu alanda Yeşilırmağın taşıdığı kumlara. İlin güney sınırında Yeşilırmak ile Göksu Irmağının birleştiği alanda üst kretase yaşlı oluşumlar geniş alanlar kaplar. M. Dik yamaçlarla ayrılmış taraçalarda ise eski alüvyonlar görülür. Samsun’da kretase eosen ve neojen yaşlı oluşumlar çok yaygındır. Kentsel ve Kırsal Planlama 2. Çarşambanın güney batısında Abdal ırmağı ve Yeşilırmak arasında ayrıca Yeşilırmak’ın doğusunda neojen yaşlı şilstler vardır. dereceden deprem kuşağında bulunan Samsun’da .1.

planlamanın amacına ulaşabilmesi için son derece önemlidir. Çevreyi kirletmeyen sanayi ve üretim teknolojilerinin seçimi. Kent merkezinin doygunluğa ulaşması. ilgili yasalar ve bağlı yönetmelikler uyarınca korunacaktır.Ancak kent zaman içerisinde ikinci konut ağırlıklı batı kesimine ve güneye doğru gelişim göstermeye başlamıştır. sürdürülebilir kentleşmenin temel gereksinimidir. Sanayi alanlarının organize sanayi bölgelerinde yoğunlaştırılması esas alınmıştır. Samsun kent merkezi düzenli bir kentsel dokuya sahip olmasına rağmen. Bulvarın kuzeyinde ticaret kullanımı hakim olup. “Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu “ uyarınca belirlenen sit alanları ile tescilli kültür ve tabiat varlıkları. Bu alanlardaki yapılaşmanın tamamlanması ise bu alanlara müdahale şansını ortadan kaldırmaktadır.1. Orman alanları içinde özel mülkiyete konu olan alanlar ile orman olarak tapuda tescil edilmemiş ancak orman niteliğini gösteren ve çevre düzeni planında da orman ve ağaçlık alan olarak belirlenmiş alanlar. Kentsel Büyüme Deseni Büyükşehir Belediye sınırlarında tamamlanan imar planları ile gelişme aksları batı ve güney yönlerinde gelişim göstermektedir. düzensiz ve yüksek yoğunluklu yapılaşmayla gerçekleşirken. korunarak geliştirilmesi esastır. M. dar sokaklar.Yıl Bulvarı’ndan ikiye ayıracak olursak. Bu bağlamda ilgili belediyelerin Samsun Çevre Düzeni Planı plan kararları ve plan hükümleri uyarınca uygulama yapmaları esastır. Orman amenajman haritalarında orman alanı olarak gösterilip mevcut orman dokusunu kaybetmiş alanlarda Orman Bakanlığı’nın görüşleri doğrultusunda uygulama yapılacaktır. oldukça sıkışık durumdadır. kentsel standardı oldukça düşük alanlar oluşmuştur. düzenli bir kentsel dokuya sahip olmasına rağmen yüksek yoğunluklu kullanım nedeniyle yetersiz gelmektedir. Orman Bakanlığınca orman kadastrosu yapılıp orman alanı olarak belirlenmiş alanların korunması sağlanacaktır. yapılaşma plansız gerçekleştiğinden. gereğinden fazla yoğunluktan dolayı. Sanayi alanlarında çevre kirliliğini önlemek amacıyla ilgili yasalara uyulması zorunludur. Özellikle 100. getirilen kullanım kararı dışında kullanılamayacaktır. Sanayi alanlarının yer seçiminde üst ölçekli plan kararlarına uyulması.1. düzensiz yapılaşma. Samsun merkez yerleşmesini 100. Bulvarın güneyindeki alan konut kullanımlı olup. Koruma imar planı bulunmayan sit alanlarının öncelikle koruma amaçlı imar planları ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından hazırlattırılacaktır. Ormanların. devamlılığı olmayan ulaşım yolları gibi olumsuzluklar nedeniyle kentsel standardı düşük alanlardan oluşmaktadır.2. Kent merkezinin dışındaki bölgeler de ise. Atakum bölgesindeki konut gelişme alanlarında durum böyle olmamıştır. Planlama alanı içersinde kalan birinci ve ikinci sınıf tarım toprakları ilgili yasa ve yönetmelikler uyarınca korunacak ve yapılaşmaya hiçbir surette açılmayacaktır. Yıl Bulvarı’nın güney kısımları tamamen plansız ve kaçak yapılaşmayla gelişmiş olduğundan çarpık kentleşmiştir. 292 .

1. Bu alanlarda oluşacak bundan sonraki kentsel gelişme kent merkezi kentsel gelişmesine nazaran daha yüksek standartlı olacaktır.) bu alanlarda yerini almış ve doğu kısmı sanayi ve işyeri ağırlıklı gelişirken.1. M. Endüstri Alanları Yer Seçimi Bu konu “Sanayi ve Teknoloji” başlığı altında ayrıntılı olarak incelenmiştir.1.1. Toplu Konut İdare Başkanlığı ile sürdürülen ortak çalışmalarla gelişim yönlendirilmektedir. Doğu planlama bölgesindeki gelişim ağırlıklı olarak sanayi ve ticaret üzerine olmuştur.6.Bu alanlarda planlama ve imar uygulamaları yapılaşmadan önce gelerek düzensiz kentleşmenin önüne geçilmiş ve kent merkezine nazaran daha yüksek standartlı kentsel mekanlar meydana gelmiştir. Yapılmakta olan doğu çevre yolu kent makroformunun güneye kaymasında önemli bir rol oynayacaktır. Samsun’un önemli büyük sanayi kuruluşları (Azot Fab.4. daha farklı bir dokuda gelişmesini sağlayacaktır. önemli bir kentsel ulaşım aksı haline gelecektir.1. Çevre yolları. 293 . Kent merkezi ve çevresindeki düzensiz yapılaşma ise.350. Hatta kısa süre içinde bu yol çevre yolu olmaktan çıkıp. Planlama Bölgesi içinde yer alan ve batı planlama bölgesinde yer alan belediyeler bu anlamda çalışmalarını tamamlamıştır.. M. bu alanlarda yapılacak kentsel dönüşüm ve yenilenme projeleriyle daha uygun alanlar haline gelebilecektir.1.5. kentin lineer kentsel dokudan. Bakır Fab. M. Kentsel Alanlarda Yoğunluk Kentsel alanlarda yoğunluk kent çanağından itibaren güney ve batı yönlerinde 900.1. Planlı Kentsel Gelişme Alanları Büyükşehir Belediye sınırlarında kentsel gelişme alanları güney ve batı kesimlerinde konut ağırlıklı olarak yer almaktadır.1. Proje halindeki batı çevre yolu ise aynı konumda olup kent makroformunun bu alana yayılmasını sağlayacaktır. Büyükşehir Belediyesinin dışında yer alan belediyelerde de imar planı ve uygulama çalışmalarına önem verilmiş ve tamamlanmıştır. Kentsel Yenileme Alanları 1992 yılında onaylanmış Koruma amaçlı imar planları dışında yeni çalışmalar bulunmamaktadır. 1994 yılında Büyükşehir Belediyesi ve alt belediyelerin kurulmasıyla imar planlama çalışmaları ve imar uygulamaları hız kazanmış ve yapılaşmamış alanların planlı gelişmesini sağlayacak altyapı oluşturulmuştur. M.450.250 150.100 ki/ha olarak değişim göstermektedir.3. batı bölgesi konut alanı olarak gelişmiştir. ekonomik ömrünü tamamlamasına müteakip. 750. Bu bölgedeki belediyelerde kentsel gelişmeye yetebilecek kadar planlama ve uygulama altyapılarını oluşturmuşlardır.

294 . 19 Mayıs 1919’un anısına yaptırılan bu anıtın kaidesinin dört bir tarafında Milli Mücadeleyi vurgulayan figürler mevcuttur. Mihrabı üç yüzlü ve mihrap nişi kavislidir. iki minarelidir.yılında Samsun halkı tarafından yaptırılan bu anıtın öndeki üçlü figürü. içten dairevi olup. Kültürel. Kiliseler: İtalyan Katolik Kilisesi: 1885 yılında yaptırılan kilise bir rahip ile çalışmalarını sürdürmekte olup. Savaşta şehit düştükleri yerde de türbeleri bulunmaktadır. Arkeolojik ve Turistik Özellikli Alanlar Anıtlar: Atatürk Anıtı: 1928-1938 yılları arasında Avusturyalı Heykeltıraş Heinz Kreppel tarafından yapılmıştır.M. Büyük ana kubbe çevresinde küçük kubbeler şeklinde imar edilmiştir. Tarihi.7. Sultan Abdulaziz’ in annesi tarafından onarıldığı için Valide Camii de denir. bitki ve geometrik şekillerle süslüdür. Kubbe kasnağı dışarıdan sekizgen.1. ziyarete açıktır. Atatürk’ün doğumunun 100. Küçük bir minareye sahiptir. İlkadım Anıtı: 1981-1982 yılları arasında Heykeltıraş Hakkı Atamalı tarafından yapılmıştır. Kütahya çinileriyle süslenmiş bu eser yöre halkının ilgi duyduğu dini ziyaret yerlerindendir. İlimizin amblemi haline gelen bu anıt Dünyada ikincidir. Yüzyılda İlhanlılar tarafından yapılmış olan cami 1819 yılında da onarım görmüştür. Sekizgen bir kasnak üzerine oturan tronoplu bir kubbeye sahip olan caminin kubbesi kiremit ile örtülü. Türbeler : İsa Baba Türbesi: Anadolu’nun fethi sırasında şehit olan İsa Baba ve diğer Türk mücahitlerin mezarlarını ve küçük bir mescidi ihtiva eden kare şeklinde bir türbedir.1. içi ve dışı taş ve tuğla ile örülüdür. Kılıçdede Türbesi:Kılıçdede ‘nin Seyyid Kutbittin ve İsababa ile beraber Samsun’a geldikleri 1078 ile 116 yılları arasında Selçuklu Savaşlarında bulundukları söylenmektedir. 1815 yılında Haznedarzade Süleyman Paşa’nın torunu Memduh Bey tarafından onarılmıştır. Cami kesme taştan yapılmış olup. Şeyh Seyyid Kutbittin Türbesi: Büyük islam alimi Abdulkadir Geylani Hazretlerinin torunu Şeyh Seyyid Kutbittin’in bulunduğu bu türbe ve yanındaki mescidin 700 yıllık bir geçmişi olduğu tahmin edilmektedir. Camiler: Büyük Cami: Batumlu Hacı Ali Efendi tarafından 9 eylül 1884 tarihinde yaptırılmıştır. Yalı Camii: 1312 yılında Sadık Bin Abdullah tarafından yaptırılmıştır. Pazar Camii: 14. Atatürk ve beraberindekilerin Samsun’a ilk ayak basışlarını simgelerken Kurtuluş Mücadelesinin buradan başlatıldığını ifade etmektedir. Dikdörtgen şeklinde imar edilen caminin üzeri ahşap çatı ile örtülüdür.

1927 Yılında Şehir ve Köy Nüfus Oranları (%) Kaynak: Mahalli İdareler Müdürlüğü.1.2000 Yılında Şehir ve Köy Nüfus Oranları (%) Kaynak: Mahalli İdareler Müdürlüğü.1. sonlarına doğru inşa edilmiş olan han iki katlıdır. 2005 İl ve İlçe Merkez Nüfusu 2000 52.26 Bucak ve Köy Nüfusu 78.2.1. Üçüncü katın balkonunun kenarında eski yazı güzel bir mermer kitabe mevcuttur.74 Şekil M.1. M. Kırsal Alanlar M.46 Şekil M. bugün Bitpazarı adı ile anılan antika ve eski eşyaların satıldığı yerdir.2. Kırsal Yerleşme Deseni İl ve İlçe Merkez Nüfusu 1927 21.2. Bedestan:Genç Osmanlı devrine ait olan bu eser.Sivil Mimari Örnekler: Taşhan: Sivil Osmanlı mimarisinin güzel bir örneği olan bu eser.54 Bucak ve Köy Nüfusu 47. 17. 2005 295 . Eski belediye Binası: Eski Belediye Başkanlarından Merhum Gebilizade Necip Bey tarafından 1913-1914 yılları arasında yaptırılan binanın dış yüzü Ünye taşı ile kaplanmış ve yontma ve süsleme sanatının güzel bir örneğini teşkil etmektedir. Yy.

268 48.10 36.99 24.Kolay Çarşamba.589 62. 10.207 Şehir 33.816.Taflan.Narlısaray Yakakent Kaynak: Mahalli İdareler Müdürlüğü.656.887 102.863 17.79 4.Çetinkaya.653 74.189 19. Atakum) Atakent.42 -11. 05.55 28.228 18.600 38.504 11.109 31.Hürriyet Havza.503 10. Genel Nüfus: 1990 Genel Nüfus Sayımı kesin sonuçları (*) İl ve ilçeler GENEL TOPLAM 55.44 18. SAMSUN Merkez Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çarşamba Havza Kavak Ladik 19 Mayıs Salıpazarı Tekkeköy Terme Vezirköprü Yakakent Toplam Toplam 56.633 3.52 -19.189 37.29 -36.48 0.Aşağıçinik.275 157.009 25.05 -1.005 34.351 20.38 -8.56 7.300 153. 00.Dereköy. 2005 Tablo M.07 -5.473.274 363.707 635.757 28.38 -9.726 44.40 23.Doğanca.Bekdiğin.Ağacagüney.Göl. 01.Dikbıyık.88 -14.204 18. Çatalçam.706 633.26 13.949 26.476 82.061 6.277 82.212 5. 04.Yenikent.Samsun ili merkez ilçe ile beraber 15 ilçeden oluşur.Ilıca Kavak Ladik 19 Mayıs.488 5.820 25.48 12. 12.Sakarlı.512 27.010 131.925 88.209.379 64.797. Gazi.267 24. 06.928 5.098 8.097 1.161.İkizpınar.733 49.696 22.Sayılarla İlçe Köy Bucak ve Belediyeler: İlçenin Adı Merkez Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çarşamba Havza Kavak Ladik 19 Mayıs Salıpazarı Tekkeköy Terme Vezirköprü Yakakent Toplam Köy 91 53 28 30 114 120 80 84 56 22 32 38 58 139 12 957 Bucak 2 2 1 1 1 3 10 Belediye 11 1 1 1 5 5 3 1 1 3 1 4 10 3 1 51 Bağlı Belediyenin Adı Büyükşehir (Canik.041 25.176 12.928 6.13 2.810 35.914 527.925 573. 07. İlkadım.08 8.540 16. 13. 14. 03.Yörükler Salıpazarı Tekkeköy.065 15.127 19.927 437.211 4.870 6.375 65.745 8.87 -0.385 7.28 16.113 50.006.72 -1.00 -26.1.162 16. Yeşilkent Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra.101 89.Bazlamaç. 09.236 28.53 -18.137 Şehir 44.94 Kaynak: Mahalli İdareler Müdürlüğü.180 11.21 12.892 18.362 Köy 22. Kozluk Vezirköprü.926 5.Gölyazı.04 Şehir 26. 02. 08. 2005 296 .275 304.620 1. 11. Tablo M.81 -19. Bu ilçelerle ilgili bazı sayısal bilgiler aşağıda verilmiştir.760 65.254 Köy 23.556 82.962 5.Kocaman.52 -2.303 15.58 7.405 57.63 11.608 106.285 43.716 24.071 25.845 2000 Genel Nüfus Sayımı kesin sonuçları Toplam 67.62 31.63 -33.035 369.542 27.81 17.052 23.10 2.650 83.803.94 -11.54 -19.764 37.632 1.11 4.Ambartepe.Söğü tlü.504 32.22 25. Hüseyinmescit.Evci.871 9.60 -18.194 53.01 -15.2.42 -9.40 1.943 16.34 20.61 Köy 4.28 -12.701 128.490 18.371 22.72 3.381 20.024 22.625 73.730 84.83 3.77 -26.950 1. Kurupelit.Çınarlık.883 Yıllık nüfus artış hızı ‰ Toplam 18.341 18.77 18.506 81.Kutlukent Terme.139 10.500 12.Büyüklü.

bulunmaktadır.Doğupark Deniz Dolgu Sahası’nda yer alan motel. Ek-2 kısmında M.Değişim Sahnesi tiyatro ve gösteri salonu.2.3.Tablo M.3. .3. Hastaneler ve Sağlık Tesisleri R bölümünde anlatılmıştır.3.Sahil yolunda yer alan Yalova Gemisi Restoran ve Kafe .İller Bankası 16.2. 297 .1. .2. Okullar Bkz. M.2.Sevgi Kafe peyzaj alanı. Ulaşım ve Haberleşme" başlığı altında incelenmiştir. Kamu Binaları M. 2005 2002 Yılı 5 6 13 21 M. Binalar ve Yapı Çeşitleri M. Arazi Mülkiyeti Bu konu ile ilgili bilgiler (E) Başlığı altındaki Toprak ve Arazi Kullanımı bölümünde incelenmiştir.1. Altyapı Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiler “Altyapı. M.4.restoran ve kafeterya vasıflı Anakent Sosyal Tesisleri . M.Sahil yolunda yer alan Sevgi Gölü.3.3.3.Sevgi Parkı. bölge Müdürlüğü’nün 2000-2001-2002 yıllarında Sürdürülen projeler Sektör 2000 Yılı 2001 Yılı İmar Planı 1 1 Harita 17 11 Yapı 9 8 İçme suyu 16 17 Kanalizasyon 14 21 Katı Atık 1 Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. Sosyal ve Kültürel Tesisler Samsun Büyükşehir mülkiyetinde.

Bölge Müdürlüğü Tesisleri Beden Terbiyesi İl Müdürlüğü Tesisleri Meteoroloji Bölge Müdürlüğü Tesisleri DDY Kampı Kızılay Dinlenme Kampı M.5.735 1 9 6 85 21 18 2.361 108 2 18 21 18 Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. 2005 Gezi ve Mesire Yerleri: • • • • • • Atakum Hava Alanı Orman Fidanlığı Kurupelit İncesu Kocadağ Mesire Alanı Hasköy Plajlar ve Kamp Yerleri: • • • • • • • • Karayolları Tesisleri DSİ Tesisleri Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü Tesisleri Köy Hizmetleri 12. Göçer ve Hareketli Barınaklar İlde göçer ve hareketli barınak yoktur.6.3.Tablo M.808 519.499 1 38 3 101. Sosyal ve Kültürel Tesisler ADET Konu Kütüphane Kitap Okuyucu Gezici Kütüphane Sit Alanı Müze Müze Ziyaretçi Kültür Merkezi Tiyatro Merkezi Sinema Konservatuar Matbaa Yayınlana Gazete Yayınlanan Dergi Cami Din Görevlisi Kuran Kursu Çocuk Kütüphanesi Halk Kütüphanesi Yayınlanan Gazete Yayınlanan Dergi 20 180. Endüstriyel Yapılar M.4.389 2.3. 298 .

Kırsal Alanda Yapılaşma M. Samsun İlinde Çalışanların Sektörler İtibariyle Dağılımı Sektör Tarım ve hayvancılıkla ilgili hizmetler Ormancılık ve ilgili hizmet faaliyetleri Balıkçılık.3.5.1. balık üretme ve yetiştirme Ham petrol ve doğalgaz çıkarımı Balık ve balık ürünlerinin işlenmesi ve saklanması Bitkisel ve hayvansal sıvı ve katı yağ imalatı Öğütülmüş tarım ürünleri imalatı Hazır ve hayvan yemleri imalatı Fırın ürünleri imalatı Şeker imalatı Kakao. kireç ve alçı imalatı Sıra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Sayısı 125 50 37 144 28 33 288 14 18 72 332 278 1393 19 205 583 189 397 28 28 234 11 213 160 85 299 . M.9.7.11. M. Yerel Mimari Özelikler Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiler (G) Turizm başlığı altında incelenmiştir.3.4.3.10.3. Otel-Motel ve Turizm Amaçlı Diğer Yapılar G Bölümünde anlatılmıştır.M. Bina Yapımında Kullanılan Yerel Materyaller İlde bina yapımında yöreye özgü bir yapı malzemesi ve tekniği kullanılmamaktadır.Sosyo-Ekonomik Yapı M. İş Alanları ve İşsizlik Tablo M. M.3.8. Bürolar ve Dükkanlar M. çikolata ve şekerleme imalatı Diğer gıda maddeleri imalatı Tütün ürünleri imalatı Hazır tekstil ürünleri imalatı Trikotaj ürünleri imalatı Giyim eşyası imalatı Ayakkabı imalatı Kereste ve parke sanayi Kağıt ve mukavva imalatı Basım Eczacılık ve tıpta kullanılan bitkiler Kimyasal ürünlerin imalatı Kauçuk ve plastik ürünleri imalatı Cam ve cam ürünleri imalatı Çimento.4.

2005 Sayısı 1166 190 496 29 83 224 213 283 193 132 663 23 3601 543 505 1674 562 782 695 607 141 691 865 196 15 28 157 38 3995 10 113 89 391 214 217 657 310 30 118 323 26226 Tablo M. eğitim. yeme içme yerleri 45 Taşımacılık 46 Diğer ulaştırma faaliyetleri 47 Telekomünikasyon 48 Aracı kuruluşların faaliyetleri 49 Sigorta ve yardımcı faaliyetler 50 Büro makine ve teçhizatın kiralanması 51 Reklam hizmetleri 52 Bina temizleme faaliyetleri 53 Genel kamu hizmetleri 54 Sağlık. tıbbi aletler 43 Diğer perakende ticaret 44 Lokanta. Vasıflı ve Vasıfsız İşsizlik Sayıları 14360 Erkek Kadın Toplam Kaynak: İş Kumrumu Müdürlüğü. kahvehane. preslenmesi. 2005 5637 19997 300 .6. içecek ve tütün makineleri imalatı 30 Silah ve mühimmat imalatı 31 Elektrik dağıtım kontrol cihazları imalatı 32 Tıbbi ve cerrahi teçhizat 33 Demiryolu ve lokomotifleri imalatı 34 Mobilya imalatı 35 Diğer imalatlar 36 Elektrik üretimi iletimi ve dağılımı 37 Gaz üretimi ve dağıtımı 38 Bina inşaatı 39 Motorlu taşıtların satışı 40 Toptan ticaret 41 Perakende ticaret 42 İlaç. baskılanması 28 Diğer makine imalatı 29 Gıda.Sıra Sektör 26 Demir çelik dökümü 27 Metallerin dövülmesi. kültür hizmetleri 55 Devlet için yapılan yardımcı hizmetler 56 Savunma faaliyetleri 57 Kamu düzeni ve güvenlik faaliyetleri 58 İlköğretim hizmetleri 59 Orta öğretim hizmetleri 60 Mesleki orta öğretim hizmetleri 61 Yüksek öğretim hizmetleri 62 Hastane hizmetleri 63 İnsan sağlığı ile ilgili diğer hizmetler 64 Spor faaliyetleri 65 Evlerde yaptırılan hizmetler TOPLAM Kaynak: İş Kumrumu Müdürlüğü.

6. Ayrıca 200 Evler’e ilişkin çalışmalar da sürdürülmektedir.3.12 dir. Göçebe İşçiler (Mevsimlik) Bölge ekonomisinde bulunmamaktadır.7. gecekondu alanlarının ıslahı çalışmalarına başlanarak.4.2.59 dur. “Çay Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi” adı altında şehrimizdeki mevcut gecekondu bölgelerinin ıslahı yoluna gidilmektedir. Ayrıca şehrimizde atıl vaziyette bulunan alanlar da (Selahiye Semt Pazarı ve Hastanebaşı Semt Pazarı) ilimizdeki konut ihtiyacını karşılamak ve bu bölgelerin gelişimine katkıda bulunmak amacı ile yine Başbakanlık Toki işbirliği ile toplu konut alanı olarak değerlendirilecektir.4.24.77 iken bu rakam 2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre %0 3. Kent Toprağının Mülkiyet Dağılımı Bilgi edinilememiştir.Çobanlı-Kamalı. Konut Yapım Süreçleri Kentteki konut gereksinimini karşılamak ve kentsel dönüşüm projeleri kapsamında Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile yapılan ortak girişimler sonucu . Gecekondu Islah ve Önleme Bölgeleri Çay Mahallesi’nin bulunduğu alanda Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile yapılan ortak girişimler sonucu .İşsizlerin Vasıfları Vasıflı Vasıfsız Toplam Kaynak: İş Kumrumu Müdürlüğü. Dışarıya göç aynı zamanda kırsal alanda aktif genç nüfusun azalmasına neden olmaktadır. 2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre bu oran sırasıyla %0 11. Hastanebaşı ve Selahiye Pazaryerleri çevrelerinde konut yapımına başlanmıştır.4. M. 1990 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre nüfus artış hızı %0 8. M.4. kırsal nüfustaki artış hızı (-) %0 20. 301 . Burada göçün kırsal alandan kente olduğu görülmektedir. M.4.Tablo M.5.14 ve (-) %0 12. Göçler Samsun çevre illerden göç alan bir il olmasının yanında aynı zamanda dışarıya göç veren bir ildir.52 dir. önemli olan bazı iş alanlarının çektiği göçebe işçi M. AdaletOdunpazarı çevresi. 2005 14297 5700 19997 M.4. Yine 1990 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre kent nüfusundaki artış hızı %0 50.

tanıtıcı ve benzerlerinin yol açtığı görüntü kirliliğini ortadan kaldırılması amacıyla Büyükşehir Belediye Meclisimizin 25.5.3. Katı Atıklar kontrolü yönetmeliği gereğince her türlü atık ve artığın çevreye zarar vermeyecek şekilde dolaylı ve doğrudan bir biçimde alıcı ortama verilmesi. Görüntü Kirliliği 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu doğrultusunda belediyemizin görev yetki ve sorumluluk alanlarındaki meydan. Yeni düzenli deponi alanımızın inşaatı şubat 2006 da tamamlanmıştır. depolanması. Yönetmelik gereğince kentsel tasarım birimi oluşturularak ilgili konularda incelemeler yapılıp değerlendirilmesi sağlanmaktadır.1. Binalarda Ses İzolasyonu Bilgi Edinilememiştir M. çevreyi olumsuz yönde etkileyebilecek olan tüketim maddelerinin idaresini belli bir disiplin altına alarak. Yerleşim Yerlerinin Çevresel Etkileri M.5. değerlerin aşılması halinde ilgili mevzuat çerçevesinde getirilen esasları sağlamaya yönelik tedbirler alınır.Diğer bölgelerde ruhsat verilirken sağlık koruma bandı oluşturulmaktadır.5. uzaklaştırılması ve benzeri faaliyetlerin yasaklanması. Mobil ekipman ve sterilizasyon 302 . Kentsel Atıklar Samsun ilimizde hızlı nüfus artışı ve endüstrileşmenin etkisi ile birlikte nüfus artmakta ve bunun sonucunda da üretilen toplam çöp miktarında ve kişi başına düşen miktarda artış olmaktadır.11. bulvar. cadde ve ana yolların güzergahlarında ve bu yerlere cephesi bulunan binalarda şehrin görsel estetiği açısından kötü görünüm oluşturulmaması için şahısların ve firmaların ilan reklam ve tanıtım amacıyla konulan pano. Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde oluşan katı atıklar ilk kademe belediyelerimizce toplanarak Yılanlıdere çöp istasyonuna götürülmektedir. M.M.4.5. M.Endüstriyel tesislerden kaynaklanan çevresel gürültü düzeyleri yönetmelikte belirtilen sınır değerlerini aşamaz. havada.5. Ticari ve Endüstriyel Gürültü Ticari ve endüstriyel nitelikli iş yerleri sanayi bölgelerinde kurulduklarında iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin yönetmelik gereğince sağlık koruma bandı oluşturulması gerekmemektedir. doğal zenginlikleri ve ekolojik dengeyi bozmasının önlenmesi ile buna yönelik prensip.5.2004 tarih ve 10 nolu kararı ile reklam ilan ve tanıtım yönetmeliği yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Samsun Büyükşehir belediyemiz sınırları içerisinde 5216 sayılı Büyükşehir Belediye kanunu gereğince çöp toplama işi 1 ilçe 14 ilk kademe olmak üzere 15 belediye tarafından toplanmaktadır.2.5. uygulanması ve geliştirilmesini amaçlamaktadır. Havaalanları ve Çevresinde Oluşturulan Gürültü Zonları (O) bölümünde anlatılmıştır. M. taşınması. politika ve programların belirlenmesi. suda ve toprakta kalıcı etki gösteren kirleticilerin hayvan ve bitki nesillerini.

3. Eski Katı Atık Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. 2005 303 .4.ünitesi işlemleri tamamlandığında yeni sahamız hizmete açılacak eski saha rehabilite edilecektir. Yeni katı Atık Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. 2005 Şekil M. Şekil M.

284. Yeni katı Atık Düzenli Depolama Sahası Yerleşim Planı Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.Samsun Büyükşehir Belediyesi Katı Atık Düzenli Deponi Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.000 139.620 m³ (10 yıl) 49 m Şekil M.650 m³ .7 ha (sınırların iç kısmında) 3 646.000 146. Aşamanın kapasitesi 2.Düzenli Depolama Tesisi Genel Verileri Genel Veriler Atık üretimi 2006 2011 2016 2021 – – – – 127.830 m² (5 yıl) 843.yüzey : 56.000 m³ 20.6. Aşamanın kapasitesi 3.000 133. 2005 304 . 2005 Şekil M.5.775.000 ton veya 348 t/gün ton ton ton veya 400 t/gün Depolama sahası yeri Toplam Depolama Sahası Kapasitesi Depolama sahasının toplam Yüzeyi İşletme Aşamalarının sayısı 1. Aşamanın kapasitesi Oturmalar öncesi depolama sahasında maksimum atık yüksekliği Samsun Şehir Merkezine 18 km uzaklıktaki Gürgendağı köyü 2.730 m³ (5 yıl) 1.

M.6. Binalarda Isı Yalıtımı 3030 Sayılı Yasa uyarınca alt kademe belediyeleri kendi yetki alanlarında bulunduğu için binalarda ısı yalıtımını denetlemektedir.M.8.Aralık 2004) 305 . Nüfusun Yıllara Göre Değişimi Tablo M. A. 2004 Yılı Nüfusun Yaş Grupları Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2004 . Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nca hazırlanan 'Binalarda Isı Yalıtımı Yönetmeliği' koşullarına uyulmaktadır.6.1.5.6. Nüfus M.

2004 Yılı Nüfusun Yaş Grupları Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2004 .Aralık 2004) Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.2005 306 . B.Tablo M.8.

2005 307 .M.9. Nüfusun Yaş.2. 2005 Yılı Nüfusun Yaş Ve Cins Gruplarına Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.6. Cinsiyet ve Eğitim Gruplarına Göre Dağılımı Tablo M.

10.Tablo M.Aralık 2005) Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.2005 308 .Nüfusun Eğitim Durumu Ve Cinsiyete Göre Dağılımı (Ocak 2005 .

09 4.34 9.2005 309 .36 10.Tablo M. Nüfus Piramidi Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.40 Şekil M.50 10.2005 11.46 11.11.2004 Yılı Nüfusun Öğrenim Durumu Okul Çağında Değil Okur-Yazar Değil Okur-Yazar İlkokul Ortaokul Lise Yüksekokul Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.85 42.7.

M.Nüfus Yoğunluğu ve Hane Başına Düşen Nüfus Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.6.12. İl ve İlçelerin Nüfus Yoğunlukları Tablo M.2005 310 .3.

Nüfus Değişim Oranı Tablo M.Doğal Nüfus Artış Hızı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.M.Yıllara Göre Hayati İstatistikler Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.2005 311 .6.4.14.2005 Tablo M.13.

Kaba Doğum Hızı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.Tablo M.2005 KAYNAKLAR: -İl Milli Eğitim Müdürlüğü 2005 -19 Mayıs Üniversitesi 2005 -İl Sağlık Müdürlüğü 2005 -Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu Bölge Müdürlüğü 2005 -Büyükşehir Belediye Başkanlığı 2005 -Mahalli İdareler Müdürlüğü 2005 -İş Kurumu İl Müdürlüğü 2005 312 .15.

21 2.26 45.4 0.57 0.84 12.9 7.9 t/gün 2000 yılı nüfus sayımı baz alınarak bulunan kişi başına üretilen ortalama atık miktarları.37 23.31 22.45 2.92 0.54 3.1.11 46.24 7.068 t/yıl 7.589 t/ay 252. • • Yaz mevsiminde oluşan günlük atık miktarı 346 t/gün Kış mevsiminde oluşan günlük atık miktarı 246 t/gün Tablo N.01 100 Kaynak:Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.75 21.8 kg/kişi/yıl 15.80 0. Evsel Katı Atıklar 2005 Yılı Katı Atık Miktarı Yılanlıdere çöp istasyonun kantar verilerine göre 2005 yılında oluşan katı atık miktarları.50 100 Tekkeköy Belediyesi YÜZDE (%) 7.68 6.52 kg/kişi/gün İlkadım Belediyesi YÜZDE (%) 7.12 2.01 1.25 1.24 1. Gazi Belediyesi ATIK CİNSİ KAĞIT-KARTON CAM PLASTİK AMBALAJ ATIĞI METAL ORGANİK ATIK TEKSTİL TEHLİKELİ ATIK DİĞER TOPLAM YÜZDE (%) 7.01 2.30 4.29 0. • • • Kişi başına üretilen yıllık atık miktarı Kişi başına üretilen aylık atık miktarı Kişi başına üretilen günlük atık miktarı Mevsimlere göre oluşan atık miktarı .27 0.41 7.2005 313 .20 8.70 0.51 100 190.80 46.N. ATIKLAR N.79 54. • • • Yıllık atık miktarı Aylık atık miktarı Günlük atık miktarı 91.57 9.90 1. 2005 Yılı İçinde Samsun Genelinde Yapılan Atık Analizi Sonuçları.1.27 100 Atakum Belediyesi YÜZDE (%) 20.5 11.9 kg/kişi/ay 0.

634 1.575 53 30 41 57 66 Altınkum 16 6 12 21 24 Aşağıçinik 109 85 120 135 136 Atakent 705 384 604 708 840 Atakum 712 437 586 832 780 Canik 2 7 13 6 3 Çatalçam 20 18 23 28 19 Çınarlık 2.014 1.103 2.775 1.645 1.870 2.2005 Merkez ilk kademe belediyelerinde üretilen kişi başına düşen aylık atık miktarı.4 kg/kişi/ay 18.125 88 311 1 126 51 Ekim 59 25 160 1.312 1.725 İlkadım 76 23 58 101 81 Kurupelit 282 192 216 299 362 Kutlukent 0 0 0 4 14 Taflan 232 131 175 239 234 Tekkeköy 71 43 69 95 80 Yeşilkent İlk Kademe Belediyeleri Genel Toplam 173 178 143 182 134 Diğer Kaynak:Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.112 36 275 32.422 78 2.794 2.155 4 31 3.463 103 245 14 55 14 Toplam 846 206 1.110 707 88.297 90 320 15 242 80 Ağustos 82 13 110 489 596 0 32 1.461 2.647 9.971 127 388 6 269 89 Temmuz 160 20 184 775 1.103 2.481 1.4 kg/kişi/ay 19.742 123 328 9 153 48 Kasım 49 21 141 960 747 0 21 3.3 kg/kişi/ay 314 .009 856 0 20 3.049 0 30 2.419 2.014 3.642 2.953 2.116 2.732 27. • • • • Atakum – Kişi başına üretilen atık miktarı Canik – Kişi başına üretilen atık miktarı Gazi – Kişi başına üretilen atık miktarı İlkadım – Kişi başına üretilen atık miktarı 17.880 3.119 9.Tablo N.368 94 276 8 129 17 Aralık 55 7 128 937 634 0 11 3.3 kg/kişi/ay 14.2.186 2.Yılanlıdere Çöp Sahasına Atık Getiren Belediyelerin Aylık Atık Miktarları (Ton/Ay) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran 129 23 186 1.875 135 109 88 111 189 73 60 1.314 50 202 6 125 51 Eylül 65 19 154 694 727 0 23 2.316 Gazi 2.

000 9.2. 2005 N. Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. VEZİRKÖPRÜ BELEDİYESİ YAKAKENT BELEDİYESİ BAFRA BELEDİYESİ ALAÇAM BELEDİYESİ ASARCIK BELEDİYESİ AYVACIK BELEDİYESİ ------------20. Madenlerin Aranması.Tic. 2005 315 .Tablo N.000 m3//yıl 300 m3//yıl ------40.ATIK G.000 ton/yıl ----------30 m3//yıl 1700 m3//yıl -----2. Fiziki Ve Kimyasal İşleme Tabi Tutulması Sırasında Ortaya Çıkan Atıklar FİRMA ADI ATIK ADI ÖLÇÜ T.AŞ Ladik Çimento Karsan Kireç Atık Yoktur. Burak Lastik Hurda Çapak Kg/yıl 875 Lisanssız firmaya satıyor. Tehlikeli Atıklar Tehlikeli Atık Üreten Tesisler Listesi Tablo N.000 San.KAZANIM BERTARAF SATILAN BİRİMİ Arılar Toprak Tuğla Kırığı Adet/yıl 18. İşletilmesi.000 m3//yıl 90. Çıkarılması.800 m3//yıl 31.2 m3//yıl 16.İnşaat Ve Yıkıntı Atık Miktarı BELEDİYE ADI Belediye Başkanlıklarından Temin Edilen Hafriyat HAFRİYAT TOPRAĞI.500 m3//yıl ------1.3. Akkisan Kireç Atık Yoktur. TERME BELEDİYESİ -Kocaman Bld.600 m3//yıl Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.000 9. 2005 Yılı Samsun İl ve İlçe Toprağı.İNŞAAT ve YIKINTI ATIK MİKTARI (2005 YILI) BÜYÜKŞAHİR BELEDİYESİ CANİK BELEDİYESİ İLKADIM BELEDİYESİ GAZİ BELEDİYESİ ATAKUM BELEDİYESİ ÇARŞAMBA BELEDİYESİ HAVZA BELEDİYESİ KAVAK BELEDİYESİ LADİK BELEDİYESİ 19 MAYIS BELEDİYESİ SALIPAZARI BELEDİYESİ TEKKEKÖY BELEDİYESİ -Evci Bld.000 m3//yıl 220 m3//yıl ------14.4.458.

Form boş gönderildi. Ahşap İşleme.KAZANIM BERTARAF SATILAN ADI BİRİMİ Kardez Su Ür.5.KAZANIM BİRİMİ Epica Elif Polyester İp Kg/yıl 1.Tablo N. Avcılık Ve Balıkçılık. 2005 Tablo N. Kağıt Ve Karton Üretiminden Kaynaklanan Atıklar FİRMA ADI Fethi Yılmaz ve Oğulları Kereste San. Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.ATIK G. Selüloz.ATIK G.Şti. HALISA Metal atıkları hurdacıya verdiği ve atığı olmadığı beyanı mevcut. KİPAŞ Form boş gönderildi. Durapay Mobilya Doğuş Okul Yayınları Tic. gönderildi. Tarım.Mak.ATIK G.Deri Kürk Ve Tekstil Endüstrisi Atıkları FİRMA ADI ATIK ADI ÖLÇÜ T.500 Atıkların koltuk Tekstil Atıkları minderi ve güvertür imalatında kullanıldığı beyan edildi Yılro İnter. Atıkların yakacak olarak kullanıldığı beyan edildi. Sunta Ve Mobilya Üretimi. 316 . Ormancılık. Akkurt İnş.6. Bayramoğlu Atık Balıkçılık yoktur beyanı mevcut Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Tic. Deniz Ürünleri Üretimi. Gıda Hazırlama Ve İşleme Sonucu Ortaya Çıkan Atıklar FİRMA ADI ATIK ÖLÇÜ T. Ltd.San. 2005 Tablo N.KAZANIM BERTARAF SATILAN Adet/yıl 12 - İzaydaşa başvuru formu gönderildi. 2005 BERTARAF SATILAN Şahsa veriliyor Şahsa veriliyor Çöpe atılıyor. Yaşam Spor Kumaş Ton/yıl 1900 parçası İp 20 İğne atıkları 1 Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.7. Form boş Giyim San. Vezirağaç Vezirköprü Orman Ürünleri ATIK ADI Atık yoktur beyanı mevcut Cevap verilmedi Boya Filtresi ÖLÇÜ BİRİMİ T. Bahçıvanlık.

616 22. 2005 600 - - Tablo N. Gesan Boya Kg/yıl 600 Yatırım AŞ Çamuru Aygaz Boya Ton/yıl 22.9. Fotoğraf Endüstrisinin Atıkları FİRMA ATIK ÖLÇÜ T. Formülasyon Tedarik Ve Kullanımından (İFTK) Kaynaklanan Atıklar FİRMA ADI Yıldız Entegre Ağaç San. Atığım yoktur beyanı mevcut.500 karışık tehlikeli atık. Ton/yıl 0.ATIK G.005 tıbbi atık. Ton/yıl 0. arıtma kek atıkları Karadeniz Cevap tüpgaz gelmedi Milengaz Yazı yazıldı Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 BERTARAF SATILAN 317 .616 çamuru.KAZANIM BERTARAF SATILAN Boş form gönderdi. Vernikler Ve Vitrifiye Emayeler) Yapışkanlar. ATIK ADI ÖLÇÜ BİRİMİ T. Ton/yıl 0.Tablo N.0168 atık Ton/yıl 2 kartuş/toner.Tic. Yalıtıcılar Ve Baskı Mürekkeplerinin Üretim.KAZANIM ADI ADI BİRİMİ Foto Bahri Atık yoktur beyanı mevcut Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.ATIK G. Astarların (Boyalar.8.

2005 Ton/yıl 750 400 ton Dolgu Tablo N.ATIK ADI BİRİMİ 19 Mayıs Su Ton/yıl 1. Cevap gelmedi Atık yoktur beyanı mevcut Atık yoktur beyanına karşılık tekrar yazı yazıldı.250 Lisanslı firmaya verildiğine dair yazı yazacaklar. Lisanslı firmaya verildiğine dair yazı yazacaklar.KAZANIM ADI BİRİMİ Cevap gelmedi Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.KAZANIM Hibe Hibe BERTARAF 1. 2005 BERTARAF SATILAN 318 . Isıl İşlemlerin Atıkları FİRMA ATIK ADI ÖLÇÜ T. Kum Kg/yıl Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl 180 20 10 354 6 1400 - - Camvit Star cam Mozaik Üstün Avize Eti Bakır As Çelik Döküm Reklanasyon 350 ton Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.11.ATIK G.250 Proje Yatırım Oyak Agrega Ton/yıl 200 Beton Yağ Ton/yıl 4 G.10.Tablo N. SATILAN - Uzunlar Oto YibitaşLafarge Karkusan Betontaş Cevap gelmedi Atık yağ Curuf Filtre tozu Agrega Çimento Motor yağı Atıklar tekrar işlenerek kullanılıyor. Metal Ve Diğer Materyallerin Kimyasal Yüzey İşlemi Ve Kaplanması Ve Demir Madeni Dışındaki Hidro-Metalürjinin Yol Açtığı Atıklar FİRMA ADI Nevsam ATIK ÖLÇÜ T.

2005 319 . Kg/yıl 850 850 Canik 55 Düelsan Canas Makine Semsan Pompa Anadolu Isı Öziçler Plastik Samsun Bakır Boru Burak Lastik Ürünleri Emek Lastik Poelsan Tor Lastik Ton/yıl 10 - -(tekrar yazı yazıldı) - Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Atık yoktur beyanı mevcut. Metallerin Ve Plastiklerin Biçimlenmesi Ve Fiziki Ve Mekanik Yüzey İşlenmesi Atıkları ATIK ADI ÖLÇÜ T.FİRMA ADI Bahadır AŞ Tablo N.ATIK G.12. Atık yoktur beyanı mevcut.KAZANIM BERTARAF SATILAN BİRİMİ Makine yağı Lt/yıl 350 350 Demir talaşı Cevap gelmedi Boş form gönderdiğinden tekrar yazı yazıldı. Metal talaşı Cevap gelmedi Cevap gelmedi Atık yoktur beyanı mevcut. Atık yoktur beyanı mevcut. Boş form gönderdiğinden tekrar yazı yazıldı.

Kontamine plastik ambalaj HC içeren metal işleme çamuru Kontamine sıvı yağ t.115(izaydaş) - - Petrol Ofisi AŞ Kg/yıl 17.KAZANIM BERTARAF SATILAN TOTAL Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl 640(izaydaş) 1.551 640(izaydaş) 1.5 ay 300 600 4800 350 37 Ton/yıl Atık yağ Yağ filtresi Atık yağ Adet/yıl Lt/yıl Lt/yıl 200 100 1000 (tekrar yazı yazıldı) 1000(tekrar yazı yazıldı) 600 4800 8600 8600 324 Adet/yıl Lt/yıl 30 1000 1000 (lisanslı firmaya verilmesi için yazı yazıldı) ÖLÇÜ BİRİMİ T. madde içeren saha içi endüstriyel atıksu arıtma çamuru Atık yoktur beyanına karşılık tekrar yazı yazıldı.551 4.880 (izaydaş) - Köye Yönelik Hizmetler Müdürlüğü DSİ Mengerler Otomotiv Asal Otomotiv Ton/yıl Ton/yıl Ton/yıl 2 2 18 - (lisanslı firmaya verilmesi için yazı yazıldı) 18 (tekrar yazı yazıldı) - - Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.880 - 17.Tablo N.ATIK G. Motor yağı Hidrolik yağ Motor yağı Adet/yıl Yağ filtresi Kamer Otomotiv Ses otomotiv Üçler – BMC Motor yağı Toyota Derindereler Özon otomotiv Citröen Opel Reis Yağ filtresi Onur Otomotiv Motor yağı Lt/yıl 5000 1000 4000 Yağ filtresi Atık yağ Motor yağı Atık filtre Yağ filtresi Atık yağ Adet/yıl Lt/yıl Lt/yıl Kg/yıl Adet/yıl Lt/yıl Adet/1. 2005 320 .13. Listede belirtilmeyen atıklar FİRMA ADI Ulaştırma Bölge Müdürlüğü Üçler Otomotiv ATIK ADI Cevap gelmedi Yağ filtresi Atık motor yağı Borsan Elektrik Atık yoktur beyanına karşılık tekrar yazı yazıldı.115(izaydaş) 4.

maddeden oluşan Kg/yıl 0. Adeka Atık yoktur şeklinde beyanda bulunmuş.KAZANIM Kanalizasyon yakma -(tekrar yazı yazıldı) 720 BERTARAF SATILAN Lt/yıl kg/yıl Ton/yıl Kg/yıl Kg/yıl Lt/yıl Kg/yıl kg/yıl ton/yıl ton/yıl 500 1300 90 100 250 1750 200 700 216 100 - - 1750 - Ağız ve Diş Sağlığı Veterinerlik Gr/yıl Lt/yıl 50 40 - - 40 Atık yoktur beyanına karşılık tekrar yazı yazıldı.190 Hastanesi içeren yada T.arıtım atıkları Röntgen banyo suları Kullanılmış piller Enfeksiyonel atık Evsel atık g. İnsan Ve Hayvan Sağlığına Ve/Veya Bu Konulardaki Araştırmalara İlişkin Atıklar (Doğrudan Sağlığa İlişkin Olmayan Mutfak Ve Restoran Atıkları Hariç) FİRMA ADI Ruh Sağlığı Hastanesi Göğüs Hastalıkları Doğumevi Diş Hekimliği Mehmet Aydın Devlet Hastanesi ATIK ADI 2. Röntgen suyu Tıbbi atık Tıbbi atıklar İlaç atıkları Tıb.Tablo N.1 kimyasallar Amalgam atıkları Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Madde Lt/yıl 2.ATIK 200 330 720 G. Samsun Tıbbi Atık Kg/yıl 3000 Asker T.14.kazanım atıklar Amalgam Banyo suyu ÖLÇÜ BİRİMİ Lt/yıl Adet/yıl Lt/yıl T. 2005 - 3000 1500 0.1 Lisanssız firma Lisanssız firma Lisanssız firma 321 . banyo suları Farmasötik ilaç Röntgen suyu Atık yoktur beyanı mevcut.

Ayrıca ilimiz Alaçam Terskırık köyünde atık varillerin depolandığı bir depo bulunmaktadır.15. 1988 ve 1992 yılları arasında İlimiz sahillerinde bulunan varillerin geçici depo yerleri ve bu depolara konulan atık varil sayıları aşağıda tablo halinde verilmiştir.16. Tablo N. 1992-1993 yılları arasında İlimiz ile Karadeniz’e kıyısı bulunan diğer bazı illerde atık variller sahile vurmaya devam etmiş olup bu varillerin çıktığı yerler ve varil sayıları Tablo N. 1992 yılında atık varil deposu inşa edilmiş ve atık maddeler içeren variller bu depoya nakledilmiştir. Yıllar Ve Varillerin Depoya Nakledilişleri (1988-2003 ) Atık varil bulunan sahiller 1988-1992 (1992 yılında) 1992-1993 (1993 yılında) 1993-2003 2003-2004 TOPLAM Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 Atık varil sayısı 210 21 7 3 241 322 .5. Atık Varil Çıkan Yerler Ve Sayıları (1992-1993) Atık varil bulunan sahiller Trabzon ili sahili Giresun ili sahili Samsun ili Terme İlçesi sahili TOPLAM Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Ancak bu atık variller yoğun olarak Samsun ve Sinop il sınırları içindeki sahillerde ortaya çıkmıştır.Depoda bulunan variller ve naklediliş yılları Tablo 3 de verilmiştir.17. İlimizde ilk atık variller 1988 yılında Samsun ili Alaçam ilçesi sahillerinde bulunmuş olup daha sonraki tarihlerde tüm Karadeniz sahillerinde atık varillere rastlanmıştır. 1988 ve 1992 yılları arasında Samsun İlimiz sahillerde bulunan variller mahalli imkânlarla belirli yerlerde toplanarak muhafaza altına alınmıştır. Tablo N. Tablo N. 2005 Atık varil sayısı 28 68 88 26 210 İlimizin çeşitli yerlerinde geçici depolanan toplam 210 adet varil 1992 yılında atık varil deposu inşa edildiğinde bu depoya nakledilmiştir. 2005 Atık varil sayısı 14 6 1 21 1993-2003 yılları arasında da belirli zaman aralıklarıyla Samsun il merkezi sahilinde de toplam 7 adet atık varil bulunmuş olup bu varillerde bulundukları tarihte atık varil deposuna nakledilmiştir. Geçici Depolar Ve Atık Varil Miktarları (1988-1992) Geçici depo yeri Samsun Sağlık Müdürlüğü tamirhanesi Bafra Emenli Köyü Alaçam Terskırık Köyü Alaçam Göçkün Köyü TOPLAM Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.de verilmiştir.

aspiratör gibi aletlerin kullanıldığı kliniklerden. Tıbbi atıklar için ayrı bir bertaraf yöntemi kullanılmamaktadır. g) Küçük ameliyat ve benzeri müdahalelerin yapıldığı tıp ve veteriner muayenehanelerinden. deponun içi sızacak atık suları toplamak amacıyla kanallarla çevrilmiştir. Tıbbi Atıklar Tıbbi atıkların tehlikeli ve hastalık yapıcı etkilerinden çevreyi ve insan sağlığını. Yapım çalışmaları devam eden yeni düzenli depolama alanında tıbbi atıklar için ayrı bir ünitenin olması planlanmaktadır. h) Bulaşıcı hastalığı olanların tedavi oldukları veya diyaliz. suda ve toprakta kalıcı özellik gösteren ve ekolojik dengeyi bozan bu atıkların üretimi. Özel Atıklar N. Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de tıbbi atıkların toplanması ve yok edilmesiyle ilgili 20 Mayıs 1993 tarihli ve 21586 sayılı resmi gazetede yayınlanmış bir yönetmelik mevcuttur. Sivil Savunma Arama Kurtarma Birliğince atık varil deposunda yapılan ölçümler sonucunda radyasyon tespit edilmemiştir.1. b) Tıp. 323 .Depo betonarme şekilde inşa edilmiş olup. Yönetmeliğe göre tıbbi atıkların kaynakları aşağıdaki şekilde sıralanabilir. Depodan dışarıya herhangi bir sızıntı bulunmamaktadır. atıkların oluşumundan yok edilmesine kadar geçen sürede korumak oldukça önemlidir. taşınması. d) Tıbbi tahlil laboratuarlarından. j) Benzer diğer kuruluşlardan. depolanması ve yok edilmesine ilişkin özel önlemler alınması gerekmektedir. c) Kan ve kan ürünleri ile ilgili çalışma yapan tüm merkez ve istasyonlardan.3. Variller bulundukları şekilleri ile depoya nakledilmiş olup. i) Eczane ve ilaç depolarından. atık çıkaran muayenehaneler ve polikliniklerden. varillerin doğal değişimi dışında herhangi bir dejenerasyon bulunmamaktadır N. Fakat. İlimizde sağlık kuruluşlarından kaynaklanan tıbbi atıklar Tıbbi Atıkların Kontrol Yönetmeliğine uygun olarak kaynağında ayrı toplanmakta ve depolanmaktadır. diş hekimliği ve veteriner hekimlik eğitimi veren ve araştırma yapan kuruluşlardan. Havada.3. e) Deney hayvanlarının kullanıldığı laboratuarlardan f) Sağlık ocaklarından. ı) Benzeri tıbbi atıkların oluşabileceği seyyar sağlık birimlerinden. berterafı aşamasında ilimizde şu anda tüm atıkların toplandığı Yılanlıdere mevkiinde depolanmaktadır. a) Hastanelerden. diş hekimi kliniklerinden ve revirlerden.

324 . N. 80 Ton Bildirilmemiştir. Atık Yağlar Yönetmelik kapsamında Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından atık yağ üreticilerine tebligat yapılarak yıllık ortalama atık yağ miktarları belirlenmiş. denetimler yapılarak hazırlanan tebligatlar tebliğ edilmiş ve hazırlanan liste Bakanlığa sunulmuştur. 2005 2000 Kg/gün 3000 Ton/yıl 780 Kg 150 Kg 120 Ton 82. Bu doğrultuda.860 Kg 208 M3 4000 Kg 1300 Kg 960 Kg 96 Poşet 1500 Kg Bildirmemiştir. yönetmelikte belirtilen özellikte konteynırlarda biriktirilmesi gerektiği ve lisanslı tesislerle anlaşarak bertarafının sağlanması gerektiği tebliğ edilmiştir.18. Sağlık Kuruluşlarından Oluşan.Tablo N.3. Belediyeler Tarafından Toplanan Ve Bertaraf Edilen Tıbbi Atık Miktarlarının BELEDİYE ADI YILLIK TOPLAM MİKTAR Büyükşehir Belediyesi Alaçam Belediyesi Asarcık Belediyesi Ayvacık Belediyesi Bafra Belediyesi Çarşamba Belediyesi Havza Belediyesi Kavak Belediyesi Ladik Belediyesi 19 Mayıs Belediyesi Salıpazarı Belediyesi Tekkeköy Belediyesi Terme Belediyesi Vezirköprü Belediyesi Yakakent Belediyesi Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.2.

Nev-Sam OSB. 325 . Vali Erdoğan Cebeci Bul.Atık Yağ Üreten Tesisler Listesi TESİSİN ADI ADRESİ Gazi Belediyesi Başkanlığı Gazi Belediyesi Makine İkmal Müdürlüğü İlkadım Belediyesi Başkanlığı İlkadım Belediyesi Teknik İşler Müd.km DSİ 7. Samsun Ordu karayolu 6.ve San.Ltd.Tablo N.AŞ. Kale Mah.ve Tic.Ltd. Samsun Terminali Ses Otomotiv Tic.No:33 Halısa Halı San. Organize San.ve Tic. Citroen Oksan Otomotiv Ltd.sok.necipbey Cad.ve San.km Honda Karot Motorlu Araçlar Tic.Bölge Müdürlüğü Makine İmalat Donatım ve Şube Müdürlüğü Köye Yönelik Hizmetler Müdürlüğü Köye Yönelik Hizmetler Müdürlüğü Binası Eti Bakır AŞ. Kutlukent Gülhan Petrol ve San.Şti. Ordu Karayolu 2.No:580 Yeşilkent Özön Otomotiv Wolswagen yetkili servisi Kutlukent Aygaz Anonim Şirketi Kirazlık Mevki Örnek sanayi Sitesi Petrol Ofisi Samsun Tesisat Müdürlüğü 55002 Kutlukent Yibitaş Lafarge OAÇ.tesileri DLH Makine İkmal Başmühendisliği Onur Otomotiv Tic.Ankara Cad. Vali Erdoğan Cebeci Bul.AŞ.Dökümcüler Sitesi 11.ve San.ŞTİ.Böl.Şti.Şti Atatürk Bulvarı No:598/B Reis Otomotiv Tic. Ltd. Yeşilkent Borsan Organize San.AŞ.No:34 Samsun Makine Sanayi AŞ.Şti. ve Tic.No:15 Yılro Interrasyonal Giyim San.Şti.km Otokoç Otomotiv Tic.AŞ.Ltd.ve Tic.km Toyotasa Derindere Tic. Atatürk Bulvarı No:198 Kutlukent Birmod Birleşik Motor San. Karadeniz Motorlu Araçlar Çarşamba karayolu 12.Namık Kemal cad.ve San. AŞ.San.Şti.LTD.ve Yatırım Ltd. Kirazlık Mahallesi Atatürk Bulvarı No:121 Isuzu Oto Fenler Samsun Merkez Kamer Otomotiv Hundaı Yetkili Servis Samsun Ordu Karayolu 8. Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağlar Yönetmelik kapsamında Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından isimleri gönderilen tesislere tebligat yapılarak yıllık ortalama bitkisel atık yağ miktarları belirlenmiş.ve Tic.19.Böl. 19 Mayıs Sanayii Sitesi Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.ve Tic.Oto San. Toybelen Mah.No:137 Lider İş Makine San.3.km Karayolları 7.(Renault Yetkili Servisi) Samsun Ordu Karayolu 4. OSB.No:17 Öziçler Plastik Ürünleri San. 2005 N. Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Makine İkmal Bakım Onarım daire Bşk. Eti Bakır AŞ.Bölge Müdürlüğü Makine İkmal Başmühendisliği Nissan Asal Otomotiv San.AŞ.Şti.No:6 Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığı Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığı Total Oil Türkiye AŞ. Ltd.Tic.AŞ. Kutlukent Üçler Otomotiv BMC Yetkili Servisi Organize Kavşağı Kutlukent Mengerler Oto Tic. yönetmelikte belirtilen özellikte konteynırlarda biriktirilmesi gerektiği ve lisanslı tesislerle anlaşarak bertarafının sağlanması gerektiği tebliğ edilmiştir.3.

Namazlı Köy.No:3 SAMSUN 19 Mayıs Çiftlik Mevkiiİstiklal C. c) Etiketleme ve işaretleme ile pil ve akümülatör ürünlerinin kalite kontrolünün.No:1 BAFRA İmaret M.No:7 SAMSUN Tekkeköy 19 Mayıs M.Kol.Hamamüstü S. a) Çevresel açıdan belirli kriter.ÇARŞAMBA Kale M.HAVZA İnönü M.No:62 SAMSUN Doğanay Turistik Tes.Atatürk B.No:102 K:2 D.Tablo N. 326 . Pil ve Aküler 31/08/2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinin Amacı.No:594 SAMSUN Gürgen Yatak Köy.20.İstiklal C. Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağ Üreten Tesisler Listesi TESİSİN ADI C Bar Renk Müstakil Eğlence Yeri Öz Çağlayan Mis Otel Maarif Otel Büyük Sultan Yafeya Otel Vidinli Otel Çavuşoğlu Otel Yipet Rize Metro North Poınt Vidinli Prestij Büyük Samsun Oteli Dilan Karadeniz Sahil Tesisleri ADRESİ 19 Mayıs M.Belediye Pas.km TERME Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Bakcak Mev.Şti. ithalatının kontrolünün ve içerdiği zararlı madde miktarının kontrolünün sağlanmasına.Camikebir C. d) İthalat.No:76 SAMSUN Cumhuriyet Mey.ÇARŞAMBA Harman Mev.No:40 SAMSUN Kılıçdede M.Samsun-Ankara K. Samsun Ordu yolu 61.yolu Okumuş TERME Cibran Hürriyet M.No:6 HAVZA Cumhuriyet Meydanı SAMSUN Cumhuriyet C.Atatürk Bul. pil ve akümülatörlerin üretiminden başlayarak nihai bertarafına kadar.Cumhuriyet C.No:656 SAMSUN Atatürk Bulvarı No:608 SAMSUN Büyük Camii M.No:17 ATAKUM Adnan Menderes Sahil B.km Samsun Havana Lokantası KAVAK İkinci Bahar Ocakbaşı Restaurant Atatürk Bulvarı No:122 SAMSUN Mavi-Yeşil Ocakbaşı Atatürk Bulvarı No:112 SAMSUN Cumhuriyet Lokantası Saathane Meydanı Şeyh Hamza S. b) İnsan sağlığına ve çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortama verilmesinin önlenmesine.No:15 Kurupelit SAMSUN İtimat Balık Lokantası 19 Mayıs M.Kamil C. e) Yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların sağlanmasına. 2005 N.No:629 SAMSUN Adnan Menderes B.Atatürk B.Rama Lokantası SAMSUN Körfez Körfez Mah. temel koşul ve özelliklere sahip pil ve akümülatörlerin üretiminin sağlanmasına. Orta M.4.Dalbahçe Köy.No:269 ATAKUM Mahmutlu Köy. ihracat ve transit geçişlerine ilişkin esasların belirlenmesine.SAMSUN Erikler Mev.Enerji S.SAMSUN Liman Sahası Kale M.3.yolu 30. Grand Saray ÇARŞAMBA Evci Köyü Miliç Mevkii Samsu-Ordu K.

A.Yeni Sahil Yolu Hayvanat Bahçesi Önü’dür.Teks.Karşıyaka Mah. ihracatının. Muhtarlık Önü KURUPELİT BELEDİYESİ 10.Lise Cad.ve Tic.Duruşehir Sitesi 13.Cengiz Topel Cad. politika ve programların belirlenmesi için hukuki ve teknik esasları düzenlemektir. Ayrıca Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Buhara Oto Elektronik İnş.Tic.Osman Paşa Mah. g) Atık pil ve akümülatörlerin geri kazanım veya nihai bertarafı için toplama sisteminin kurulmasına ve yönetim planının oluşturulmasına yönelik prensip.Kurupelit – Toplu Konutlar Konteyner Merkezi 11.f) Zararlı madde içeren pil ve akümülatörlerin üretilmesinin.100.Gazi.5.İstiklal Caddesi 23 Nisan İlköğretim Okulu Önü 5. N.San.Nk. işletmelerinin Çevre ve Orman Bakanlığına lisans başvurusunda bulunmaları için yazışmalar yapılmıştır.19 Mayıs Üniversitesi Fen Fakültesi Önü GAZİ BELEDİYESİ 12. ile anlaşma yapmış olup bu doğrultuda şehrin belirli noktalarına Atık Pil Kumbaraları Yerleştirilmiş olup bu noktalar .Cumhuriyet Meydanı Otopark Üstü 4.Büyükşehir Belediye Başkanlığı Önü CANİK BELEDİYESİ 7.Gazi Caddesi Site Cami Yanı 6.Otobüs Durağı 15.Yıl Bulvarı 14. Cips ve Diğer Yakma Fırınlarından Kaynaklanan Küller İlimizde bulunmamaktadır 327 . ithalatının ve satışının önlenmesine.Atatürk Bulvarı İlkadım Öğrenci Yurdu Girişi 2.Kuvai Milliye Kavşağı 9.G. Şehit Mesut Birinci Cad.Çelikler Market Önü 8. “Atık Pil Ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği” Beşinci Bölüm Akümülatör Geri Kazanım Tesislerine Ön Lisans ve Lisans Verilmesi Madde 22 Gereğince Karkusan Kurşun ve Kurşun Mamülleri İmalatı ile Arslan Metal San.3. ATAKUM BELEDİYESİ 1.Mekke Sok.Ş.Adnan Menderes Bulvarı İlkadım Kız Öğrenci Yurdu – aguapark önü İLKADIM BELEDİYESİ 3.

Çarşı Mağazası.Ş.3. İhlas A. Diğer Atıklar N. Ykm A. 30/07/2004 tarih ve 25538 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Kontrolü Yönetmeliği kapsamında Çevre ve Orman Bakanlığından GÖZE TİCARET (Çay sokak No:6 Kerimbey –KUTLUKENT/SAMSUN )’e ait ambalaj atığı toplama ayırma tesisine Ambalaj Atığı Toplama-Ayırma Tesisi ÖN LİSANS’ı verilmiştir.Ş.6. Tarama Çamurları İlimizde bulunmamaktadır N. N.N. İl Emniyet Müdürlüğü Marketi. Çetinkaya A. Çınar Market. süpermarket.Ş. Bursa Pazarı. kağıt-karton. endüstriyel. Pınar Market.1.4. market. N. Akyüz Market. Yeşil Bursa Pazarı.7. İl genelinde 200 m2’ den büyük kapalı alana sahip mağaza.8. Kullanım Ömrü Bitmiş Araçlar İlimizde kullanım ömrü bitmiş araçlar için. piyasaya sürenleri ve satış noktaları tespit edilerek Yönetmelik doğrultusunda tebligatlar hazırlanmış. hipermarket ve benzeri satış yerlerinin isimleri: Galeria A.Kaya Market. Ambalaj Atıkları Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Kontrolü Yönetmeliği 30/07/2004 tarih ve 25538 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. işyeri) bakılmaksızın ülke içinde piyasaya sürülen bütün ambalajları ve ambalaj atıklarını kapsar. Yönetmelik kapsamındaki ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için belediyeler.Ş. kullanılan malzemeye (plastik. Hurdaya ayrılmış olan araç şahıs malı olduğundan dolayı şahıslar bertarafını farklı şekilde yapmaktadırlar.4. Bim A. 328 . N..3. Daştanlar Market. Elektrik ve Elektronik Atıklar İl genelinde bu atıklar ayrı olarak toplanarak geri kazanım yapılmamaktadır.Ş. bu doğrultuda Organize Sanayi Bölgesinde faaliyette bulunan fabrikalarda denetim yapılmış ve Bakanlıktan lisans almış firmalarla iletişime geçmeleri için çalışmalarımız devam etmektedir. Yönetmelik. Gima.Ş. Kitaplı Hazır Giyim (Benetton). kompozit ve benzeri) ve kaynağına (evsel. metal.4. Hayvan Kadavraları İlde bu tür atık oluşturan tesisler yoktur. Migros A. cam.3.2. İl sınırları içinde faaliyette bulunan ambalaj üreticilerini. ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak için yazışmalarımız ve denetimlerimiz devam etmektedir. Supermark Market. ticari. trafik şube müdürlüğünden öncelikle kayıtları silinmekte ve hurdaya ayrıldığına dair yazısı verilmektedir.

% 10.3. %5 Kül %23 Diğer % 65 Organik.5 ton/gün Kavak Belediyesi Vezirköprü Belediyesi Havza Belediyesi Ayvacık Belediyesi 5 ton/gün 6 ton/gün 10 ton/gün 2 ton/gün Salıpazarı Belediyesi 1.4. İlimizde atıklar belediyeler tarafından toplamakta ve bertaraf edilmektedir N.N. Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu Belediyenin Adı Büyükşehir Belediyesi Miktarı 400 ton /gün Kompozisyonu % 42 Organik. Atık Yönetimi Çöplerin toplanması.5 Cam. 329 .5 ton/gün Terme Belediyesi Asarcık Belediyesi Ladik Belediyesi 1. Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu Tablo N. %1 Metal %5 Plastik. depolanması veya bertaraf edilmesine kadar tüm hizmetlerin bir plan çerçevesinde ele alınması ve öncelikle bu atıkların değerlendirilmesi veya geri kazanılmasına çevreyle uyumlu atık yönetimi denilmektedir. Mezbaha Atıkları Mezbaha atıkları belediye çöp sahalarına verilmektedir. Sıvı atıklar ise kanalizasyona verilmekte veya arıtmaya taşınmaktadır.7 Plastik. % 10 Kağıt. %1 Cam.6. N. % 10 Kağıt.5.6 Kağıt.2 Metal. %5 Cam. %15 Metal %80 organik %5 kağıt %1 cam %4 metal %3 plastik %7 kül %2 cam %28 plastik %20 kül %40 diğerleri %80 organik %10 kağıt %10 plastik ve kül %25 organik %02 kağıt %01 cam %2 metal % 4 diğerleri %8 kül - 19 Mayıs Belediyesi Bafra Belediyesi Alaçam Belediyesi 35 ton/gün 180-210 ton/gün 4 ton/gün Yakakent Belediyesi 2.20. % 9. %18 Kül % 70 Organik. % 6. % 3.5 ton/gün 1 ton/gün 11kg/gün Çarşamba Belediyesi Tekkeköy Belediyesi 69 ton/gün Büyükşehir Belediyesine veriyor.

1.22’de verilmiştir.Atıkların Bertaraf Yöntemleri N. bir adet vidanjör. 2 adet tank aracı.8. Transfer istasyonu bulunmamaktadır. Tablo N. 2 adet süpürge. çöp kutuları ve konteynırlar.8. 66 m3’’lük Semitrayler Bafra Belediyesi 11 adet sıkıştırmalı çöp kamyonu.21.Katı Atıkların Toplanmasında Kullanılan Araçların Belediyelere Göre Dağılımı BELEDİYENİN ADI ARAÇ SAYISI Büyükşehir Belediyesi Toplama alt kademe belediyelerince yapılıyor 19 Mayıs Belediyesi 2 adet sıkıştırmalı çöp kamyonu. 1 adet paletli dozer Alaçam Belediyesi 4 adet sıkıştırmalı çöp kamyonu Yakakent Belediyesi 1 adet çöp kamyonu Kavak Belediyesi 1 araç Vezirköprü Belediyesi 4 adet vidanjör. 330 . 2 adet traktör. 1 traktör Ayvacık Belediyesi 1 adet çöp toplama aracı Salıpazarı Belediyesi 1 adet çöp toplama aracı Terme Belediyesi 2 adet çöp toplama aracı Asarcık Belediyesi 1 adet ıveco çöp aracı Ladik Belediyesi 2 sıkıştırmalı kamyon. Taşınması ve Aktarma Merkezleri Katı atıklar Belediyeler tarafından toplamakta ve bertaraf edilmektedir. 1 traktör Çarşamba Belediyesi 6 adet 10ton’luk kamyon. 1 adet traktör. Katı Atıkların Depolanması İlimizde katı atıklar vahşi depolama yöntemiyle bertaraf edilmektedir. Katı atıkların bertaraf yöntemleri ve yerleri aşağıda tablo N. 1 adet kepçe Tekkeköy Belediyesi Büyükşehir Belediyesine veriyor.N.7. Toplanması. Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 1adet traktör Havza Belediyesi 3 sıkıştırmalı kamyon. Katı Atıkların Biriktirilmesi. 2005 N.

260 ton 12. Kavak-Asarcık yolu üzerinde tarım alanı içinde 2500 m2 lik çukura gömülüyor.650 ton 24. Şehir merkezine 3 km mesafede gömülerek imha edilmektedir. Çarşamba Belediye Başkanlığınca Katı Atık Düzenli Depolama Katı atık sahası olarak belirlenen ve ÇED gerekli değildir kararı verilen Sefalı Köyü mevkiinde yer alan saha 89. Tespit edilen sahada proje çalışmalarına devam edildiği ve düzenli depolamaya geçmeyi planladıkları Belediye tarafından bildirilmiştir.000 m2 ‘dir.840 ton 3.775 ton 540 ton 540 ton 2.Tablo N. Çarşamba Belediyesi Çöp sahası Kızılırmak nehri kenarında şehir merkezine 3 km mesafede depolanmaktadır. Yılanlıdere çöp sahası Cangallar KöyüTerme ÇayıKenarı Şehir merkezine 30 km mesafede orman alanı içinde boş bir alana dökülüyor.610 ton 912. Sahilde gömülerek bertaraf ediliyor Şehir merkezine 2 km mesafede terme çayı kenarında depolanmaktadır.800 ton 4. Şehir merkezine 2 km mesafede dere kenarına deökülüyor Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Bölgede Belediyeler Birliliği oluşturulmamıştır. Ada Mevki Yeşilırmak Kenarı Tersakan deresi kenarı Şehir merkezine 3 km mesafede.000 ton 25 ton 2.650 ton 1.5 ton Yılanlıdere Yılanlıdere Yılanlıdere Yılanlıdere Yılanlıdere Kapaklı köyü mevkiinde açık alanda depolanıyor Şehir merkezine 3 km uzaklıkta açık alana dökülüyor.880 ton 360 ton 730 ton 76. Katı Atıkların Bertaraf Yöntemleri ve Yerleri BELEDİYENİN ADI ATIK MİKTARI BERTARAF YÖNTEMİ Büyükşehir Atakum Canik Gazi İlkadım Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çarşamba Havza Kavak Ladik 19 Mayıs Salıpazarı Tekkeköy Terme Vezirköprü Yakakent 144.22.. 331 . 2005 ÇARŞAMBA İLÇESİ : İlçenin atık miktarı 70 ton/gündür. Katı atıklar ilçenin doğu yakasında Ada mevkiinde Yeşilırmak kenarına gelişigüzel dökülerek daha sonra kepçe ile düzenleme yapılmakta iken sahanın uygun olmaması nedeniyle 2005 yılı başından itibaren Sefalı Köyü mevkiinde bulunan ve Düzenli depolama için ÇED i yapılan sahaya dökülmeye başlanmıştır.Ada mevkiindeki eski sahanın üzeri toprakla örtülerek ıslah edilmeye çalışılmıştır.

2005 Şekil N. 2005 332 .1.Şekil N.2. Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Çarşamba Belediyesi Eski Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.

2. B. 2005 Şekil N. 2005 333 .Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Şekil N. Çarşamba Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.2.A.

334 . Şekil. yeni düzenli depolama sahası tespiti ve Belediyeler Birliliğinin oluşturulması ile ilgili herhangi bir işlem yapılmamıştır.N.5 ton civarındadır. 2005 Mevcut sahanın rehabilitesi. SALIPAZARI İLÇESİ Günlük atık miktarı 1. Katı atıklar Büyükşehir Belediyesi atık sahasına dökülmektedir. Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.3. Katı atıklar ilçeden geçen Terme Çayı kenarı boyunca yaklaşık 500 m -600 m uzunluğunda bir şerit halinde gelişigüzel dökülmektedir.AYVACIK İLÇESİ İlçenin atık miktarı 70 ton/gündür.

A. B. 2005 335 .Şekil. 2005 Şekil. Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.3.N. Salıpazarı Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.N.3.

4. A.N.N. Şekil.TERME İLÇESİ Günlük atık miktarı 55 ton civarındadır Katı atıkları Miliç Irmağı ile Karadenizin birleştiği Çangallar Köyü mevkiine gelişigüzel dökülmektedir.Terme Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Terme Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 Şekil.4. 2005 336 .

1. Ortalama çöp miktarı 10 m3 / hafta dır. denize 100 m. 1989 yılında Belediye olan Dereköy. Çöp sahası 4 yıldır kullanılmakta olup. Çöp sahası Kızılırmak Deltası’ nın içinde bulunmaktadır. Ortalama çöp miktarı yazın 7 ton / gün olup. Sivil Havacılık Klubüne ait Uçuş Pistine 5 km mesafededir. Saha Engiz Çayına 5 km mesafede olup.5. 2005 337 . 19 Mayıs Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. İçme suyu Engiz Çayından alınarak Köy Hizmetleri arıtımından sonra şebekeye verilmektedir. Bu saha 2 yıldır kullanılmaktadır. 2 yıl çöp toplama hizmeti vermemiş olup 1991 yılından itibaren toplanan çöpleri Bafra Belediyesi çöp sahasına götürmektedirler. İlçeye bağlı iki adet belediye bulunmaktadır. Günlük ortalama çöp miktarı 7 m3 / gün dür. Şekil. 2-Yörükler Belediyesi. İlçenin içme suyu çöp sahasına 6 km uzaklıkta olan derin kuyulardan sağlanmaktadır.N. yerleşim birimine 1. Çöpler Bafra Belediyesi çöp sahasına götürülmektedir. Çöpler sahaya döküldükten sonra üzeri toprakla kapatılmaktadır.19 MAYIS İLÇESİ: 19 Mayıs İlçesi’ nin mevcut çöp sahası yerleşim birimine 3 km uzaklıkta. kışın ise 3. Samsun-Sinop karayoluna 4 km mesafede ve Sivil Havacılık Klubüne ait Uçuş Pistine 50 m mesafede bulunmaktadır. 3 haftadır sahaya çöp dökülmüyor.5 km. Kızılırmak Deltasına 2 km.5 ton / gün dür. Çöp sahası yakınında içme ve kullanma suyu hattı bulunmamaktadır.Dereköy Belediyesi.

3-Çetinkaya Belediyesi . Ortalama çöp miktarı 6 ton/gün dür. Samsun-Sinop Karayoluna 32 km mesafede olup.N.Kolay Belediyesi.5 km mesafededir. Bu saha 1987 yılından itibaren kullanılmakta olup 50 yıl daha hizmet verecek kapasitededir. Mevcut saha 10 yıldır kullanılmakta olup 50 yıl daha hizmet verebilecek kapasitededir. Çöp sahası yerleşim merkezine 9 km.A. 1. Yerleşim birimlerine ve Samsun-Sinop Karayoluna 1. İlçeye bağlı dört adet belediye bulunmaktadır. Ortalama çöp miktarı 100-150 ton / gün ‘ dür. Beldenin içme suyu kaynağı çöp sahasına 9 km mesafedeki derin kuyulardan sağlanmaktadır. İlçenin içme suyu Dedeli mevkiinde bulunan sondaj kuyularından sağlanmakta olup çöp sahasına yaklaşık 3 km mesafededir. 2-Doğanca Belediyesi Çöplerini Bafra Belediyesi çöp sahasına götürmektedirler.5. Çöp sahası ırmak kenarındadır. beldenin güneyinde bulunan Asarkale mevkiindedir. 338 . 19 Mayıs Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Etrafında Derbent ve Altınkaya Baraj Gölleri bulunmaktadır.Şekil. 2005 BAFRA İLÇESİ: Bafra Belediyesi çöp sahası Kızılırmak kenarında yaklaşık 300 m’ lik bir alan kaplamaktadır.

ortalama çöp miktarı 7 ton / gün dür. Şu an mevcut sahada vahşi depolama yapılmakta olup. Şekil.6.Çöplerini Bafra Belediyesi çöp sahasına götürmektedirler. ALAÇAM İLÇESİ: Alaçam İlçesi’ nin mevcut çöp sahası yerleşim birimine 2 km uzaklıktaki Kapaklı Köyü mevkiinde olup. Belediyeler Birliği çalışmalarına katılarak. Bölgede Belediyeler Birliği sekreteryası Bafra belediyesince yürütülmekte olup. birlik çalışmaları tamamlanamamıştır. Birliğin tespit edeceği sahayı kullanmayı planlamaktadırlar. Samsun-Sinop Karayoluna 3 km mesafede bulunmaktadır. 4-İkizpınar Belediyesi ise çöp hizmeti vermemektedir. Alaçam Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Mevcut çöp sahası 5 yıldır kullanılmakta olup.N. 2005 339 .Birliğin ortak görüşü solarak düzenli depolama sahası tespit edilmemiştir. rehabilite çalışması yapılmamıştır.

Şekil N. Şekil N.Yakakent Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 YAKAKENT İLÇESİ: Yakakent İlçesi’ nin mevcut çöp sahası yerleşim biriminin içinde ırmak kenarında olup. 2005 340 .6. Samsun-Sinop karayoluna 500 m mesafede bulunmaktadır. denize 1 km. A.7.Alaçam Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.

HAVZA İLÇESİ Havza Belediyesince yıllık 4.Yeni düzenli depolama sahası tespit edilmiş ve resmi işlemleri başlatılmıştır.Yakakent Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Ortalama çöp miktarı 3. 2005 341 .Havza Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 Mevcut çöp sahası 20 yıldır kullanılmakta olup sahanın kapasitesi dolmak üzeredir.Şekil N.8.320 ton/yıl katı atık oluşmakta olup halen Yağbasan mevkiinde düzensiz olarak depolanmaktadır.5 ton / gün dür.7. Düzenli depolama sahası olarak alternatif 3 saha belirlenmiştir. Şekil N. Bölgede Belediyeler Birliği için meclis kararları alınarak onaylanmış ve tüzük oluşturularak birlik üyelerinin seçim çalışmaları devam etmektedir.A.

Şekil N. 2005 KAVAK Kavak Belediyesince yıllık 4. 2005 342 .Havza Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.A.9.380 ton/yıl katı atık oluşmakta olup halen Mahmut tepesi mevkiinde düzensiz olarak depolanmaktadır.Kavak Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.8. Şekil N.

Ladik Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.10. 2005 LADİK Ladik Belediyesince yıllık 4.A.Şekil N.Kavak Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Şekil N. 2005 343 .600 ton/yıl katı atık oluşmakta olup halen Aslantaş yolu üzeri mevkiinde düzensiz olarak depolanmaktadır.9.

10.11. Şekil N.A.5 km mesafede Kavak Asarcık yolu na 2m mesafede vahşi depolanmaktadır. Ladik Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.Şekil N. 2005 344 .Asarcık Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 2005 ASARCIK Asarcık Belediyesince yıllık 520 ton/yıl katı atık oluşmakta olup atıklar ilçeye 2.

Şekil N. 2005 345 . Şekil N.Asarcık Belediyesi Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.12.A.Vezirköprü Belediyesi Eski Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.640 ton/yıl katı atık oluşmakta olup atıklar 15 Mayıs 2005 tarihine kadar Karadede mevkiinde düzensiz olarak depolanmıştır.11. 2005 VEZİRKÖPRÜ Vezirköprü Belediyesince yıllık 8.

000. X=4 562. Vezirköprü Belediyesi Eski Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.000-450. 2005 Vezirköprü Belediye Başkanlığınca Vezirköprü Avdan Köyü mevkiinde Kadastronun Sinop F34-c08-b ve Sinop F34-c-09-a paftalarında Y=449.13. alternatif katı atık depolama sahası olarak belirlenmiştir.12. Şekil N.Vezirköprü Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü.000 koordinatları arasında bulunan ve tapulama dışı bırakılan 313652.81 m2 yüz ölçüme sahip alan. 2005 346 .Şekil N.000-4 563.A.

Tesisin Kasım ayı sonunda kullanılmaya başlanması planlanmaktadır.A. sadece Orman alanı olduğundan Çevre ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğünden alanın tahsisi beklenmektedir.Şekil N. 2005 Belirlenen alternatif katı atık depolama sahası bir komisyonca incelenmiş olup kurumlardan sahaya ilişkin görüşler uygun gelmiş.Vezirköprü Belediyesi Yeni Katı Atık Sahası Kaynak: Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. 347 .Şehir merkezine uzaklığı 10 km dir. Sahada ıslah çalışması yapılmış ancak düzenli depolama sağlanmamıştır.7 hektar büyüklüğünde olup Aşağı Avdan-Çatkaya Köyü mevkiinde bulunmaktadır. Alan 20. Büyükşehir Belediyesi düzenli depolama sahası tespit edilmiş ve proje inşaatına başlanmıştır. BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KATI ATIK ÇALIŞMALARI Büyükşehir belediyesi sınırlarında oluşan atıklar yılanlı dere mevkiinde depolanmaktadır.Proje inşaatı şu an lot 2 (toprak işleri ve depolama sahası inşaatı) aşamasında olup sahanın zemininde çalışmalar devam etmektedir.13.

2005 Şekil N.14. 2005 348 . Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.Şekil N. A. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.14.

2005 Şekil N. 2005 349 .14. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı.14.Şekil N. C. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. B.

Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. D.Şekil N.14. 2005 Şekil N. E. Büyükşehir Belediyesi Düzenli Depolama Sahası Kaynak: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı. 2005 İlimizde katı atıklar vahşi depolama yöntemiyle bertaraf edilmektedir. 350 .14.

İl Sağlık Müdürlüğü ve sanayi siteleri müdürlükleri ile bir toplantı düzenlenmiştir. yok olan kaynaklar.N. Daha sonraki zamanlarda da Sahra Sıhhiye Komutanlığı ve Makineli Tüfek Er Eğitim Komutanlıkları ile karşılıklı görüşmelerde bulunulmuştur. iklim değişiklikleri. Toplanan atıklar mümkün olduğunca kaynağında ayrılmakta ve öyle depolanmaktadır. artıkların kaynağında ayrı toplanarak geri kazanımı konusunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğümüzce kampanya başlatılmıştır. Geri dönüşebilen atıkların kaynağında ayrılması için mevcut bir kumbara sistemi bulunmamaktadır. Hem çevrenin daha yaşanabilir hale getirilmesi hem de yurt ekonomisine katkı sağlanması açısından Müdürlüğümüz tarafından yürütülen bu çalışmalara gerekli desteğin verilmesi konusunda Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörlüğü Tıp Fakültesi. yüzyılın en önemli çevre sorunlarını oluşturmaktadır. taşınması. Burada da geri dönüşebilen atıkların ayrılması için özel bir sistem mevcut değildir. metal. eğitim. enerji. Hızlı nüfus artışı. N. İlimizde 7 adet belde ve ilçe belediye başkanlıklarının atıkları Yılanlıdere Çöp Sahasına gönderilmektedir. İlimizde değerlendirilebilen atıklar sokak toplayıcıları kanalı ile az da olsa ayrıştırılarak bu işin ticaretini yapan kişilere satılmaktadır.2001 tarih ve 166-530 sayılı Olur yazısı ile ilimiz merkez ve ilçelerinde cam. sağlık. Atıkların Çevre Üzerindeki Etkileri Hızla değişen dünyanın gündemini yaklaşık 30 yıldır insanlığın en büyük ve ortak endişesi haline gelmiş olan çevre ve çevre sorunları teşkil etmektedir. artan kirlilik. Ayrıca yerel televizyonların birinde bu konuda yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiş yerel basın bu konuda bilgilendirilmiştir. İlimizde Geri kazanım tesisi bulunmamaktadır.10.3.8.2. Atıkların Yakılması İlimizde atıkların yakılacağı tesisi bulunmamaktadır. Kompost İlimizde atık kompost tesisi bulunmamaktadır.9. Şu anda yapılan çalışmalar ise 1 adet araç ve iki kişi ile başta üniversite olmak üzere sağlık kurumları dolaşılarak atıkları alınmaktadır. geri kazanılması ve nihai bertarafıdır. Ülkemizdeki çevre sorunlarının en önemlilerinden biri evsel nitelikli atıkların toplanması. plastik. N. azalan. buna bağlı olarak beslenme. sanayileşme 21. Bu kampanya 2003 yılı sonunda sona ermiştir. Milli Eğitim Müdürlüğü.8. Atıkların Geri Kazanımı ve Değerlendirmesi İlimizde katı atıklar belde belediye başkanlıklarına ait atık atık toplama araçları ile belirli saatlerde yapılmaktadır. İlimiz Tekkeköy ilçesi 19 Mayıs Sanayi Sitesinde 1 adet ve Gülsan Sanayi Sitesinde de 1 adet olmak üzere toplam 2 adet depo kiralanmıştır. hızlı ve plansız kentleşme. kağıt vb. Ancak Valilik Makamının 15.05. 2872 sayılı Çevre Kanunu 351 . N.

Büyükşehir Belediye Başkanlığı 2005 352 . haşerelerin üremesine. görüntü kirliliğine ve çeşitli hayvanlar vasıtasıyla taşıyıcı mikropların yayılmasına neden olmaktadır KAYNAKLAR: .İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 . Atık yönetiminde temel prensipler Yönetmelikte belirlenmiştir.1991 tarihinde yürürlüğe giren "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" nde. Uygun şekilde depolanmamış çöpler yeraltı ve yüzeysel su kirliğine.doğrultusunda hazırlanan ve 14. çevreye kötü kokuların yayılmasına.03. Oluşturduğu Sorunlar : a) Halk ve çevre sağlığı açısından tehlike oluşturması b) Koku problemi c) Haşerelerin artması f) Yer altı sularının kirlenmesi g) Estetik görüntünün bozulması şeklinde sıralanabilir. katı atıkların yönetimine ilişkin teknik ve idari hususlar yer almaktadır. İl Sınırları İçinde Yerleşim Merkezlerinde Kentsel Atıkların (Çöplerin) Oluşturduğu Sorunları Önem ve Öncelik Sırasına Göre aşağıda verilmiştir.

Maddesine istinaden 11 Aralık 1986 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren "Gürültü Kontrol Yönetmeliği" ile geniş çaplı tedbirler getirilmiştir. özel bir kaynakla beraberliği düşünülen ve akustik vasıtalarla özel olarak tarif edilebilir olup çevre gürültüsünün bir kısmıdır. Yapılan anket çalışmaları gürültü'nün %60'lık bir oranla çevre kirliliğinin etkenleri arasında en yaygın rahatsızlığı oluşturduğunu göstermiştir. Son zamanlarda iş yerlerindeki makinalaşma. Gürültüyü arzu edilmeyen seslerin atmosfere yayılması şeklinde ele almak uygundur. Gürültü son yıllarda dünyanın her tarafında. Gürültü kirlenmesinin birçok sebepleri olmakla birlikte. Gürültü Türleri Genel Olarak: 1) Çevre Gürültüsü: Çevre gürültüsü genellikle uzaktan yakından gelen birçok sesten oluşan belirli bir zamanda. gürültüyü kaynağında azaltmak üzere kanuni ve idari düzenlemelere geçilmiş ve 9 Ağustos 1983 tarihinde yürürlüğe giren 2872 Sayılı Çevre Kanunu'nun 14. Dünyanın çeşitli yerleşim birimlerinde olduğu gibi Türkiye'de de özellikle büyük yerleşim birimlerinde trafik kaynaklı gürültü kirlenmesi yaygın bir çevre sorunu haline gelmiştir. Sanayi 353 . esas sebepler çevre sorunlarının genel sebepleri olan hızlı nüfus artışı. 3) Başlangıç Gürültüsü: Başlangıç gürültüsü. 2) Özel Gürültü: Özel gürültü. GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM O. b) Nokta Kaynak: Gürültü kaynaklarının boyutları gürültüye maruz kalanlara olan mesafelerine nazaran küçükse böyle kaynaklar nokta kaynak olarak düşünülebilir. çıplak ve hızlı şehirleşme ve sanayileşmedir. çok önemli bir çevre sorunu haline gelmiş ve çoğu yerde kirlenme boyutlarına ulaşmıştır. Bunun içinde toplumda gürültü seviyesini belirli seviyelerde tutmak.1. oto yollarının yaygınlaşması ve trafik yükünün artması hava yolu taşımacılığının yaygınlaşması gürültüyü çevre kirlenmesi ve korunması ile ilgili önemli bir problem haline getirmiştir. Ayrıca şehirlerde yaşayan insanların % 73'ünün trafik kaynaklı gürültüden rahatsızlık duyduğu belirtilmektedir. mevcut durumun herhangi bir değişikliğinden önceki bir alanda hakim olan çevre gürültüsüdür. belirli bir yerde oluşan kapsamlı bir sestir. Bu gürültü türleri fiziksel olarak üç kaynaktan yayılmaktadır: a) Düzlem Kaynak: Bu tip kaynaklara çok nadir rastlanmaktadır. Gürültü İnsan çevresini ciddi bir şekilde tehdit eden önemli bir problem de "gürültü"dür. Bu yüzdeler gürültünün ne derece önemli bir çevre sorunu olduğunu belirtmesi bakımından dikkat çekicidir.O. özellikle büyük yerleşim birimlerinde.

çalkantı ve ortamın viskositesi de gürültünün yayılmasına ciddi bir şekilde tesir eder. Kara yolları taşımacılığının günden güne artması çeşitli kara nakil vasıtalarının büyük ölçüde kullanılması trafik gürültüsünün şiddetini arttırmıştır. Bundan dolayı akustik parametreleri ölçülen değerlerinin standart bir değere oranının logaritması olarak ifade edilmesi daha pratiktir. Zira insan kulağı en düşük ses seviyesi olarak 1000 Hz sesi işitebilmektedir. Ayrıca kulağın gürültüye karşı gösterdiği tepki lineer olmayıp logaritmiktir. Trafik Gürültüsü Toplumdaki gürültü kaynaklarından en önemlilerinden biri de trafik gürültüsüdür. Bununla birlikte hız ve sıcaklık gradyanları.1. 3) Trafik akışının düzenlenmesi için tek yönlü trafik gibi tedbirlerin alınması olarak sıralanabilir.1. Bu kaynaklardan atmosfere yayılan gürültünün şiddeti mesafe ile azalmaktadır. Hızlanma ve fren yapmalar ve kavşaklar gürültünün özelliklerini kötü yönde etkiler. Bu ses normal işitme limiti olarak tariflenmiş ve basıncı da 20 paskal olarak ifade edilmiştir. Bunun için pek çok sanayileşmiş ülkede trafik gürültüsünü kontrol edecek idari tedbirler alınmıştır. O. Bunlardan bazıları: 1) Her bir nakil vasıtasının gürültüsünün azaltılması. Bu birime BEL denir.1. Böylece sayılar küçülmüş ve işlemler kolaylaştırılmıştır. Yoldan uzaklaştıkça gerek nakil vasıtalarının. 2) Bölgelere ayırarak ve yol planlaması yapılarak hassas bölgelerdeki trafik yüklerinin dağıtılması. c) Çizgi Kaynak: Çizgi kaynak türbülanslı bir akışkanın veya ara mesafeleri yakın olan bir dizi noktanın tamamı olarak göz önüne alınabilir. Diğer taraftan işitme organlarında sancı ve ağrı meydana getiren ses basıncı yaklaşık 100 pascaldır.kuruluşlarının.1. Gürültü Kaynakları O. gerekse trafik akışının sebep olduğu gürültünün şiddeti azalır. Gürültü daha çok rüzgarın tesiri ile yayılmaktadır.1. bazı problemler yaratmıştır. şehir merkezlerinde kesikli bir biçimde işleyen trafik gürültüsüne göre çok daha kolaydır. Bu ölçümlerin doğrudan uygulanması çok büyük rakamlarla çalışmayı gerektirmektedir. her bir vasıtanın sebep olduğu gürültü ile trafik akışının sebep olduğu gürültünün mutlaka ayrı ayrı ele alınması gerekir. Bu değer de biraz büyük olduğundan pratikte gürültü basıncı seviyelerinin ölçülmesi için desibel kullanılmaktadır. hava meydanlarının ve trafikte seyreden her bir vasıtanın gürültüleri bu gruba dahil edilebilir. 354 . Bu iki değer arasındaki fark bir milyondan daha fazladır. Ses basıncının lineer olarak normal metodlarla ölçülme. Trafik gürültüsünü incelerken. Normal ve serbest bir trafik akışının sebep olduğu yoldaki gürültü kontrolü. Çeşitli tipteki izafi olarak sıralanması için yapılan araştırmalar trafik gürültüsünün hava alanlarının sebep olduğu gürültülerden çok daha büyük olduğunu göstermiştir. Bu gruba demiryolları ile bir seri makinanın yan yana bulunduğu durumlar dahil edilebilir.

3)Atatürk Bulvarı cadde genişliği bakımından yeterli gibi görünüyorsa da. Bu tip yeşil alanlar küçük yaban hayvanları için de çok uygundur. Bu şekildeki koruma alanları bir yandan gürültüyü önlerken bir yandan da gürültüyü zeminden itibaren yükseltmektedir. 1) Daha az gürültülü taşıt yapılması. buna karşın bina yükseklikleri fazladır. Yol kenarına 15 metre fundalık ondan sonra ağaç dikilmelidir. Bu caddede oluşmuş ve toplu taşıma hatlarının bulunması ve sık sık yanlardan karışan trafik nedeniyle sinyalizasyon sistemleri konması şehir içi ve şehir dışı trafiğin karışmasına ve kesikliklere neden olmaktadır. Bitişik düzen çok kısıtlı binalar. şehir içi yol olmasının yanı sıra Doğu ve Orta Karadeniz Bölgelerini İç Anadolu’ya bağlayan tran sit yolu özelliği de taşıması nedeni ile çok akıcı bir trafiğe sahiptir. yollarda durmanın önlenmesi ve yol boyunca eğimin % 8'den az olmasının temin edilmesi gibi tedbirlerde alınabilir. Genel olarak oto yoldan kaynaklanan gürültüler. Böylece gürültüye maruz kalan alanlar korunmuş olur. 2) Otoyolun meskun bölgeden uzakta inşası. mevcut cadde ve sokakların tamamında cadde genişlikleri dar. Cumhuriyet Caddesi gibi ana caddeler dar olmakla birlikte araç yoğunlukları çok fazladır. Otoyolları civarında bırakılacak yeşil alanlar gürültüyü önlemekle kalma makta ayrıca havayı da temizlemektedir. Yol kenarına daha az büyüyen bitkiler. trafikten kaynaklanan gürültü için yankılayıcı etki göstermektedir. Gazi Caddesi. Şehrin yaklaşık tamamına yakın bölümünde binaların yüksek ve bitişik nizam olması meteorolojik avantajları ortadan kaldırmıştır. Oto yoldan gelen gürültünün kontrolü. Ayrıca gürültünün aza indirilmesi amacıyla yol kenarında yeşil alan bırakılması da ayrı bir yöntemdir. doğrudan yoldan gecen kamyon sayısıyla ilgilidir. dışarıya doğru ise daha büyük ağaçlar dikmek suretiyle meydana getirilen yeşil alanlar gürültüyü kesmek amacıyla son derece faydalıdır. 2)istiklal Caddesi. 3) Otoyol kenarlarına duvar veya başak tip siperlerin yapılması metodlarından birisi ile yapılabilir Bunlardan başka hız sınırlarının azaltılması.Ana caddeler başta olmak üzere şehir merkezinde. 355 .Trafikten gelen gürültülerin kaynakları: 1) Egzoz gürültüleri 2) Tekerleklerin gürültüleri 3) Motor gürültüleri 4) Aerodinamik gürültüsü Oto yollardan gürültü kaynaklarının en tehlikelisi ağır kamyonlardır. Müdürlüğümüzce şehrimizde ölçümler yapılmıştır. Bu ölçümler neticesinde şu sonuçlara varılmıştır: 1)Şehrimizde ana gürültü kaynağı öncelikle trafik gürültüsüdür.

2. 11) Yaya kaldırımlarının dar olması yaya ve sürücüleri karşı karşıya getirecek fazla korna çalınmasına ve gürültünün artmasına neden olmaktadır. Sanayinin sebep olduğu gürültü pek fazla olmamasına karşın orada çalışan insanlar açısından büyük öneme sahiptir.1. 7) Çok dar olan ana caddelerde çalışan toplu taşıma araçları yolcu indirme ve bindirme sırasında trafiğin tıkanmasına ve gürültü düzeylerinin artmasına neden olmaktadır. İnsanlar fazla gürültüden " ağır işitme" meslek hastalığına yakalanabilirler. Bu durum ağaçların gürültüyü emme avantajını kullanılamaması sonucunu doğurur. yaya ve sürücüleri karşı karşıya getirerek fazla korna çalınmasına ve gürültünün artmasına neden olmaktadır. 13) Özellikle İlkbahar ve Yaz aylarında düğün ve sünnet düğünü nedeni ile konvayların oluşması ve konvoyların şehir içinde gereksiz yere korna çalması ve trafiği aksatması nedeniyle gürültü artmaktadır. 9) Yaya kaldırımlarının dar olması.4)100. Yıl Bulvarı cadde genişliği bakımından yeterli olmasına karşın dolmuşların çok işlediği bir güzergah olması ve araç park yeri olmaması nedeniyle araçların yo! kenarına park edilmesi gibi etkilerle trafik kesintisi ve gereksiz korna çalınması sonucu trafik yoğunluğu fazla bir hal almıştır. Cumhuriyet Caddesi gibi caddelere girebilmekte ve böylece trafiğin tıkanmasına ve gürültünün artmasına neden olmaktadır. 6) Şehrin genelinde ağaçlandırma yok denecek kadar azdır. 356 . 10) Kamyon ve benzeri taşıtlar yükleme boşaltma gibi nedenlerle günün her saatinde dar olan istiklal caddesi. 8) Kamyon ve benzeri taşıtlar yükleme boşaltma gibi nedenlerle günün her saatinde dar olan istiklal caddesi. Ağır işitme meslek hastalıkları sanayi branşlarına göre az veya çok olabilmektedir. Bunlara örnek vermek gerekirse: Güney Almanya'da 1969-1978 Yılları arasında Demirçelik sanayinde çalışan işçilerin 1700 kadarı gürültüden ağır işitme hastalığına maruz kalmışlardır. 5)Şehir merkezinde yeterli otopark yoktur. Endüstri Gürültüsü Gürültü kaynakları oranları ile sıralandığında sanayi gürültüsünün toplam gürültü içerisinde % 6'lık bir paya sahip olduğu görülmektedir. O. Araçlar cadde ve meydanlara rast gele park etmekte veya park etmek amacıyla gereksiz yere dolaşarak gürültü artırıcı rol oynamaktadır. Cumhuriyet caddesi gibi caddelere girebilmekte ve böylece trafiğin tıkanmasına ve gürültünün artmasına neden olmaktadır.1.

toplumu rahatsız etmesi ve gürültünün azalması bakımından önemli özellikleri vardır.1. Dolayısıyla gürültü önleme tedbirlerinin alınması çok zordur. 3) Planlama ve bölgeleme teknikleri bu tip gürültüler için geçersizdir. Max.5 saat/gün 0. İnşaat gürültülerinin.Sanayi kuruluşlarına göre ağır işitme hastalıklar oranları şöyledir. 2) İnşaat işleri genel olarak açık sahada yapılır. 357 . uzun süre yaşadıkları çevredeki gürültülere alışmıştır. Çünkü işin süresi sınırlıdır. İşitme sağlığı açısından kabul edilebilir en büyük gürültü seviyeleri şu şekildedir: Gürültüye Maruz Kalınan Süre 7.6 Kimya Sanayi %2.o Mensucat % 2.6 Odun Sanayi %5. İnşaat sırasında gürültü ile birlikte ortaya çıkan toz ve diğer maddeler toplumu rahatsız eder. %4. O.25 saat/gün 1.7 İnşaat % Çeşitli Sebepler %63 Madencilik %4 Taş Sanayi %5 Madencilik Kısaca özetlenirse. Gürültüden dolayı herhangi bir maddi kirlenme veya radyasyon olamadığına göre canlı varlıkların zehirlenmesi. gürültüye neden olan etken susunca veya durunca ani olarak son bulur ve herhangi bir tortu veya kalıntı bırakmaz. İnşaat Gürültüsü İnşaattan gelen gürültü. toplam gürültü içinde %3'lük bir paya sahiptir.1.5 saat/gün 4 saat/gün 2 saat/gün 1 saat/gün 0. gürültüden dolayı meydana gelen çevre sorunları.8 saat/gün Not: Darbe gürültünün üst seviyesi dBA'ı aşamaz. Bu özellikler şöyle sıralanabilir: 1) Bölge sakinleri.1 Elektro Sanayi %2. yanması veya tahrip olması söz konusu değildir.3.Gürültü Seviyesi(leg) 80 90 95 100 105 110 115 Gürültülü ortamda çalışan insanların sağlığının korunması amacı ile kulaklık kullanmaları uygun olacaktır.

60 dBA gürültü düzeyinde olduğu tespit edilmiştir.1.Toplumun Gürültü Seviyelerinde Gösterdiği Tepki Toplumsal Reaksiyon Ortalama dBA Yok 55 Seyrek Şikayet 65 Çok Yaygın Şikayet 70 Aşırı Huzursuz Olma 75 Bölgeyi Terk Etmek 80 O. iniş saatlerinde ve normal zamanlarda ayrı ayrı gürültü ölçümleri yapılmıştır. Gürültü ile Mücadele Müdürlüğümüz inşaat gürültüsünün azamiye indirilmesi çalışmalarına. Bütün bu sözcüklere rağmen gürültünün azalması için kompresörlere ve diğer patlayıcı aletlere susturucu takılması tavsiye edilir. O.1. 358 . gürültü kontrolü için alınacak tedbirler son derece zordur. Müdürlüğümüz inşaat gürültüsünün azamiye indirilmesi çalışmalarına. Bu amaçla gerekli çalışmalar sürdürülmektedir.4) Gürültü seviyesi gün boyunca büyük ölçüde değişir. Böylece gürültü kaynağında önlenmiş olur. Gürültülü ortamda çalışan insanların sağlığının korunması amacı ile kulaklık kullanmaları uygun olacaktır. O. Yerleşim Alanlarında Oluşan Gürültüler Tablo O.1. 5) İnşaat süresince çeşitli süreçlerden çok değişik şiddet ve karakterde gürültü ortaya çıkar.2. Gürültünün büyük kısmı Impuls karakterlidir.1. şikayet dilekçelerine yerinde tespit ederek ve gürültüyü azaltmak amacıyla öneriler getirerek başlamıştır. Bu amaçla gerekli çalışmalar sürdürülmektedir. normal zamanlarda ise.4.1.1. şikayet dilekçelerine yerinde tespit ederek ve gürültüyü azaltmak amacıyla öneriler getirerek başlamıştır. Havaalanı şehir iskan bölgesinden uzak olduğundan şehir sakinlerini fazla rahatsız etmemektedir. 6) İnşaat işlerinin tabiatı icabı. Bu da insanları daha fazla rahatsız eder. Havaalanları Yakınında Oluşan Gürültü Şehrimizde bulunan havaalanında uçak kalkış. Bu mümkün olmadığı taktirde inşaat sahasının etrafı gürültüyü azaltacak şekilde perdelerle çevrilmelidir. Bu ölçümler sonucunda gürültü düzeylerinin uçak iniş ve kalkışları sırasında iniş pistinin bitiminde 93 dBA'ya ulaştığı.5.

Gürültü kaynaklarından biri olan sanayi gürültüsü insanların geçmişlerini sağlamaları gerektiğinden orada çalışan insanları direk olarak etkilemektedir. Aynı konu yapılması planlanan Samsun Batı Çevre Yolu için de geçerli olacaktır. Samsun-Çarşamba ve Samsun.' in üzerinde daha sonra 500. deniz .3. gürültü yapıcılara karşı tutum ve davranışı gibi çeşitli yan faktörlere göre değişmemektedir. İç Anadolu'yu Doğu Karadeniz'e bağlayan Devlet Yolunun da şehir merkezi içinden geçmesi ile trafik yoğunluğu oluşmakta. hava ve demir yolu ulaşım türlerinin hepsine sahiptir. Bununla beraber alınan uyku hapları sanayide kaybedilen zaman ve apartmanlar için gerekli olan gürültü izalasyonlarına yapılan harcamaların değerlendirilmesi oldukça zordur.4.1.Fiziksel Etkileri Gürültü. Samsun-Ankara karayolundan ayrılarak Samsun -Sinop karayoluna bağlanacaktır. İlk ikisi 2000 Hz. Bu açıkça para olarak gürültünün maliyetini ortaya koymuştur.O. Gürültünün fiziksel ve fizyolojik etkileri. gürültünün akustik özelliklerinin yanı sıra kişilerin sağlık durumları.1.19 Mayıs Üniversitesi arasında da toplu taşımacılık yapılmaktadır. kültür ve eğitim düzeyi. O.1. daha çok öznel yönü vurgulanarak tanımlanacaktır. Ancak istenmeme özelliği .1000 ve 2000 Hz. Gürültünün İnsanlar Üzerine Olan Etkileri O. İleri yaşlarda ortaya çıkan doğal işitme kaybından farklı olan bu durum.ciddi bir stres ve açık bir rahatsızlık yaratması sebebiyle. gerek dahili ve gerekse dışarıdan gürültüye maruz kalan hastanelerde hastaların tedavi için daha uzun süre yatmaları gerektiğini ortaya koymuştur. Söz konusu karayolu. gürültü kaynaklarına ekonomik bağımlılığı. tıp biliminde çok uğraşılan ve araştırılan konulardır.1. Gürültünün Sosyal Çevreye Olan Etkileri Gürültülü ve sakin hastanelerde tedavi gören hastalar üzerinde yapılan araştırmalar.1. sosyo-ekonomik durumu. O.2. Özellikle kara yolu kullanılarak yapılan ulaşımdan dolayı gürültüde artış meydana gelmektedir. Gürültünün Fiziksel Çevreye Olan Etkileri Samsun ili. yaşam tarzı. yüksek düzeyli endüstri gürültüsünden uzun süre etkilenme sonucu geçici ve kalıcı işitme eşiği görülmektedir. zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik durumudur " şeklinde tanımladığı insan sağlığı için bir risk oluşturması yanı sıra. gürültü etkilenmesi sırasında yaptığı hareket. Gürültünün Çevreye Olan Etkileri O. şehir merkezinde oluşan trafik yoğunluğu azalacak. Samsun-Ankara karayolundan ayrılarak Doğu Karadenize bağlanması planlanan Devlet Karayolunun Samsun İl sınırlarında kalan (Çevre Yolu) kısmının faaliyete geçmesi ile. insanların ilgilerine ters düşmesi.1. insanın hareketlerini engellemesi.1.3. İşitme kaybı.3.'dir. İl Sınırları içindeki toplam demiryolu uzunluğu 169 km. gürültüye alışkanlığı. Dünya Sağlık Teşkilatı' nın " Kişinin fiziksel. gürültünün işitme mekanizması üzerindeki en önemli etkisidir. dolayısıyla gürültü seviyesinde azalma meydana gelecektir.' de normal işitme eşiğinin 359 .4. kara. dolayısıyla gürültü seviyesinde artışlar meydana gelmektedir.

O. öfke. dolayısıyla randıman düşmesine neden olmaktadır. konsantransyon ve uyku bozukluğu. O.1. Psikolojik Etkileri Günümüz şehir insanının yıpratıcı çalışmalar ile bozulan fizyolojik ve psikolojik sağlığı gürültü etkilenmesi ile artmış ve gürültüye dayanıklılık ve hoşgörü azalmıştır. 4. Halkın bu konu ile ilgili şikayetleri yerinde ve vaktinde incelenmektedir. sonuncusu ise anj bir gürültüden kısa süreli etkilenmelerle ortaya çıkar.Derece : 1=140 dBA' dan büyük : Ciddi beyin tahribatı.1. fabrikalar ve hafriyat çalışmaları Müdürlüğümüzce takip edilerek. sıkılma ve genel rahatsızlık duygusu yaratmaktadır.Derece : L=65-90 dBA : Fizyolojik tepkiler : .4.önemli ölçüde yükselmesi şeklinde. 2. Gürültünün doğmamış çocuk ve prematüre doğumlar üzerinde olumsuz etkileri de belirlenmiştir. O.Derece : L=30-65 dBA : Konforsuzluk. 1. Titreşim Havaalanı. Performans Üzerine Etkileri Gürültü grup halindeki çalışmalarda karşılıklı anlaşmayı güçleştirerek işveriminde azalmaya neden olmaktadır. kalp atışı ve solunum hızlanması. rahatsızlık.4. öfkelenme. Gürültü insanlarda davranış bozuklukları. O.2.1. Yapılan araştırmalar gürültünün kalp atışını değiştirdiğini. beyin sıvısındaki basıcın azalması. Ayrıca irtibat kaybı veya yorgunluk.2. Gürültüden dolayı insanlarda oluşacak rahatsızlıklar da işyeri verimini azaltarak performans düşmesine neden olmaktadır. Derece : L=90-120 dBA : Fizyolojik tepkilerin artması. Kan basıcının artması. Bu etkileri incelemek amacı ile insanlara Hamilton Anksiyete Testi gibi birçok test uygulanabilir. Halk sağlığının korunması için gerekli önlemlerin alınması planlanmakta ve bu konuya ilişkin çalışmalar sürdürülmektedir. KAYNAKLAR: -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 -İl Sağlık Müdürlüğü 2005 360 . 3.4.4.3. baş ağrıları. ani refleksler. Derece : L=120 dBA ' dan büyük : İç kulakta sürekli hasar ve dengenin bozulması. kanı koyulaştırdığını ve kan damarlarını genişlettiğini göstermiştir. 5. Kaynağını bilememe veya gürültünün azaltılamayacağı inancı psikolojik yıpranmayı arttırmaktadır. Fizyolojik Etkileri Yarattığı olumsuz etkilere bağlı olarak gürültü düzeyleri bazı araştırmacılar tarafından şöyle değerlendirilmiştir.kızgınlık.

08.2 B: 40.6 M: 4.1950 07.2 B:41.8 M: 4.14 3.7 E: 34.02.1933 25.11.P.06.49 2.09 968.09.0 B: 34.8 B: 41.97 8.3 B: 41.1 M: 5.2 E: 33.1 M: 4.08.8 B: 40.9 E: 36.9 B: 36.1940 13.2 B: 36.12.12.6 M: 4.8 B: 40.1916 10.4 E: 37.23 17.3 E: 34.1943 26.8 E: 36.49 2.1918 09.1 B: 40.49 17.5 E: 34.1962 20.0 B: 40.1936 31.1943 27.1 B: 40.7 B: 41.49 2.1935 21.4 M: 6.01 19.6 B: 33.1928 24.01.8 E: 35.5 B: 41.0 E: 33.1954 21.8 E: 35.67 70.12.39 10.08.8 M: 6.20 80 40 40 16 10 Oğuzlar Saraydüzü Çorum Niksar Ladik 01.2 B: 41.0 E: 41.5 E: 34.0 B: 41.09 3.1942 07.6 E: 41.0 B: 40.6 M: 4.67 2.5 M: 6.1884 21.8 B: 34.0 M: 4.1966 22.08.7 E: 34.6 B: 41.6 M: 4.9 E: 33.52 0 0 10 0 10 40 Taşova Ilgaz Almus Karadeniz Korgun Kargı 14.5 M: 4.6 E: 41.9 B: 40.8 E: 36.1943 27.1880 23.19 04.11.57 17.1910 24.26 06.2 B: 36.0 M: 5.12.7 B: 40.1.51 17.1945 25.2 M: 7.01.1967 Saat Derinlik (Km) Koordinat E: 36.8 Yer Kaç yılda bir oluyor 70.08.01 2.1933 21.11. Büyüklüğü M=4.57 6.9 M: 4.01 8.8 E: 41.01.0 B: 40.23 2.07.5 Arasında Olan Depremlerin İnceleme Alanı Dolayında Olma Olasılığı Ve Önemselliği Deprem Büyüklüğü M (Richeter) M: 6.8 B: 41.03 20.8 E: 34.58 43.1908 25.49 10.03.12.95 3.0 M: 4. AFETLER P.58 2.8 B: 41. Depremler Tablo P.1929 26.68 70.03.51 3.04 02.8 B: 41.8 M: 4.6 M: 4.11.10.2 M: 4.7 M: 5.0 B: 33.49 2.1938 31.09.5 M: 4.4 E: 40.1965 07.3 E: 33.0 B: 34.05.23 83.7 E: 41.1924 24.23 17.05.2 E: 33.49 2.5 E: 33.12.09.1942 11.2 B: 40.1966 10.09 2.8 E: 35.9 M: 5.1 M: 7.4 E: 34.8 E: 33.1. Doğal Afetler P.47 03.01.1953 19.8 E: 35.4 E: 41.0 B: 40.88 5.0 E: 40.9 M: 5.2 B: 41.5 E: 35.3 Süre (Yıl) 22.1 E: 33.9 E: 35.0 E: 33.0 B: 34.1943 30.0 B: 35.6 M: 4.9 5.23 13.1928 21.5 M: 5.0 B: 40.7 B: 34.0 İle M=7.8 E: 37.9 B: 41.1939 28.6 M: 4.1946 04.57 601.67 4.1944 26.51 6.89 3.49 2.8 M: 4.1 E: 41.06.1.12.1939 28.8 B: 40.5 M: 7.1939 28.1938 27.49 4.6 B: 40.6 M: 4.1953 13.23 8.49 2.06.1942 02.1917 29.1943 27.0 M: 5.7 M: 4.5 E: 33.9 M: 6.9 M: 5.1940 21.12.5 M: 5.5 E: 33.0 B:41.04.08.55 17.1856 28.1942 20.46 762.55 19.8 B: 40.02.51 143.1.1 M: 5.01.5 M: 5.6 M: 5.0 M: 4.53 03.05.49 2.02 2.5 B: 40.4 M: 4.1923 31.1957 01.5 B: 41.46 2.49 2.12.8 B:41.6 M: 4.95 17.04.12.6 B: 35.08.8 E: 37.0 E: 40.1933 12.6 M: 4.5 M: 5.16 30 40 Tekkeköy Kargı 361 .68 89.68 1.12.49 3.2 B: 42.2 M: 4.3 E: 35.03.39 15.68 2.1 M: 5.67 4.8 E: 36.0 B: 40.12.2 M: 4.7 B: 40.0 E: 34.2 M: 6.0 E: 33.4 B: 40.6 M: 4.13 0 10 Havza Saraydüzü 21.2 E: 36.43 22.4 E: 36.1939 28.7 E: 36.8 E: 40.5 E: 40.1 B: 34.1923 16.2 E: 33.9 E: 41.4 B: 40.07.11.3 M: 5.1919 29.09.0 B: 40.12.06.1939 04.5 M: 4.5 B: 40.04.6 M: 5.09.8 E: 36.6 M: 4.49 4.1943 07.1934 05.

02.00 23.09.01 2.1975 05.82 36.23 35.03.1970 10.71 40.11.08.06.0 4.68 40.08.07.1 4.2003 03.02.08.22 35.1 4.0 5.1996 14.87 40.0 4.52 35.0 B: 40.1978 07.1992 12.1996 25.0 E: 34.86 35.0 4.3 E: 40.1997 08.1996 14.31 35.53 21.52 40.9 E: 36.33 35.1992 10.01 35.1996 15.93 35.2.0 B: 40.09 40.2005 03.09.1978 Saat (GMT) 22:33 19:33 11:50 19:34 06:10 07:57 23:01 16:00 00:03 23:13 11:59 01:52 16:37 14:33 06:05 13:58 03:54 02:17 23:25 03:32 04:47 07:14 19:47 12:41 12:04 11:24 10:32 02:59 02:25 01:55 22:04 14:12 08:58 07:46 23:38 15:59 15:55 12:02 11:41 22:13 21:17 13:09 Enlem 40.14 2.6 362 .69 40.30 35.1996 11.08.84 40.0 4.8 B: 35.59 03.75 40.6 B: 41.00 34.1985 06.08.5 4.0 4.56 40.1999 08.08.49 2.3 4.7 B: 35.1970 15.6 E: 36.1996 03.78 40.1996 14.3 B: 40.61 40.97 Derinlik (km) 5 5 5 5 5 0 5 0 5 5 0 2 15 0 5 5 5 4 5 2 8 27 21 5 29 0 3 16 1 17 5 7 10 10 10 11 10 10 10 13 10 17 Büyüklük 4.68 40.28 35.2 E: 40.6 4.49 83.1996 25.0 6.08.4 Yer 07.81 37.1993 12.6 4.67 40.4 4.79 40.09 1.74 40.08.0 5.3 E: 40.73 40.03.53 40.28 36.74 40.03.7 M: 4.68 8.71 41.1977 06.1 4.3 4.1996 14.8 4.5 E: 40.81 35.2 4.0 M: 4.44 36.08.0 B: 40.06.66 41.6 E: 35.2005 07.1997 07.1996 29.1 4.33 35.56 40.84 40.2004 27.0 4.08.01 16.4 4.06.08.77 1.1 4.53 2.3 M: 5.1996 14.6 M: 6.1996 14.5 4.50 Boylam 36.24 35.05.04.58 40.06.1981 06.0 4.01 10 17 16 10 0 5 Ladik Merzifon Merzifon Çorum Turhal Merzifon Kaç yılda bir oluyur 1.5 M: 4.96 35.1985 03.0 4.07.1996 22.3 M: 4.1996 21.12.06.07.0 4.10.1997 Saat Derinlik (Km) Koordinat E: 34.2 E: 40.1985 10.09 3.4 M: 5.30 35.9 E: 40.1996 17.93 40.07.5 E: 36.1996 20.1981 10.1984 07.03.0 B: 40.23 35.1996 19.71 40.0 B: 40.09.63 36.5 M: 4.9 B: 40.08.1 4.02.0 M: 6.80 36.10.6 M: 4.14 Kaynak: Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü.05.98 35.06.12.27 35.08.34 35. 2005 Tablo P.79 35.Deprem Büyüklüğü M (Richeter) M: 4.0 4.29 36.1992 12.4 M: 4.1975 26.1996 14.0 4.7 B: 35.7 B: 35.68 40.51 40.33 35.12.4 4.62 40.03.5 4.55 02.72 40.1993 14.9 B: 40.35 35.08.85 40.2 M: 5.1996 12.46 01.02.38 35.1996 14.31 35.12.7 4.0 4.Samsun İli Ve Çevre İllerinde Meydana Gelen Son Yüzyıl Depremlerinin Kandilli Kayıtları Tarih 29.1996 14.74 40.04.08.80 35.5 B: 36.9 4.68 5.08.74 13.2 4.37 35.27 35.09.2 4.1996 20.08.02.08.1996 14.78 40.1 5.1996 12.1996 25.1 4.09.80 41.08.60 40.67 40.6 M: 5.66 35.2001 05.1993 03.24 35.66 40.1996 09.36 36.28 35.1 4.78 40.0 Süre (Yıl) 11.1997 03.0 E: 33.55 40.1997 28.58 83.05 35.48 40.2 4.9 E: 35.27 35.65 40.89 40.12.

1939 21.60 42.2 5.12.93 41.91 36.04.6 4.08 35.06.20 35.1975 17.5 4.80 40.01 36.10.99 41.1942 04.00 40.9 4.1908 Saat (GMT) 21:59 16:37 01:50 13:29 01:57 07:24 01:39 12:36 21:03 01:19 14:03 20:44 03:25 02:23 22:34 20:00 01:24 06:39 17:39 03:55 Enlem 40.2 4.24 40.1954 07.04.90 40.10 37.08 37.5 4.2.00 35.60 Boylam 36.50 41.08.01.0 4.10.07.S.1970 07.25 36.80 37.0 5.00 37.58 41.04 40.1960 19.47 41.6 5.Tarih 15.21 41.07.5 4.1970 10.90 Derinlik (km) 18 33 33 37 33 40 10 40 30 0 16 0 40 10 10 0 0 10 0 0 Büyüklük 4.80 36.61 40.08.12.1940 28.1939 28.1918 10.41 35. Heyelan ve Çığlar Tablo P.1969 04.1929 29.83 40.3.1939 27. ) 19 MAYIS ALAÇAM AYVACIK BAFRA 363 .80 36.8 4.08.80 40.İ.08.88 36.1962 26. 2005 P.3 5.12.05 40.1917 21.2 Kaynak: Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü.1.07.1971 17.60 36.12.03.12.12.90 35.6 7.1939 27. Samsun İli Heyelan Afetine Maruz Kalan Köyler KÖYÜ Aydınpınar Beylik Düzköy Düzköy Yenice Merkez Ortaköy Gökçeboğaz Taşkelik Örenli Merkez Bekiroğlu Terice Terice Terice Sofualan Sofualan Çökekli Gürçam Merkez Koçyurdu Yeşilçam Döngel Merkez Uğurlu Söğütpınar Şenpınar Yenice Kazancılı Karşıtöngel Kuşkayası Hacıoğlu Kamberli Türkköyü Eynelgazi Kapıkaya MAHALLESİ Kumkelik Kirmencik Sögütpınar Gülizar Kibarlar Camialtı Tepebaşı Karşıyaka-Tahtalı Merkez Kalfalı Şabanoğlu Dereköy Çeşme-Yenicami Göçmenköy Soyuk Yıkıkhan Merkez Kabalık Depharmanı Boyalıca-Erikçe Bostan ---Eyupsultan ---Yabıkırık ---Orhangazi ---Meşelidağ ---Tahtalık Merkez-Taşlıboğaz Merkez Kaluk ---Kumluk-Kocabıçaklar Merkez-Hatip ------RAPOR TARİHİ 2003 2005 2004 2005 1983 1984-87-90 1983-88 1987 1987 1988 1983-87-92-96 1983 1988-93 (1998 kontrol etütlerinden çıkarıldı) 2002-2003 1996-2000 1984-1988 1989 1984-1989-2000 1984-88-96-2002 1996 1996-2000 1996-97-98(Yer seçimi Etüt Rp.) 1987-88 2000 2000 2000 2000 1988-2000 2000 2004 1987 1987-88 1988-2000 1989-94 1993 1995 (D.0 5.16 36.1962 01.80 37.4 5.80 41.1943 20.0 4.7 4.70 40.5 4.79 35.7 4.00 40.

Yenice Sefalı Aş.mah.Aksu " Çelikalan Çelikalan Merkez Merkez Kamalı Elmaçukuru Uzgur Yeşilkent Beld.BAFRA KÖYÜ Hıdrelez Örencik Ortadorak Müstecep Meşelitürmenler Yiğitalan Barış Uluağaç Köseli Eğridere Ordubaşı Gökçedere Yk. ---Ambarlar ---Yarmalıyatak Kulsu ---Fatih-Reşadiye Karagöl Kozancalı ------Şemişli-Sündüsler Kayadibi Karakoç Karamamur Sümbüldüz İlyasköy Kılıçdede ---Merkez Küplüce Toybelen ---Kökçüoğlu Kocaalan Kadifekale Cevizdibi Açıklık Kadifekale Hacıismail (Oruçbey) ----------Albak Cami ve Çay Orta Cumhuriyet Kayalık ve Esentepe ----19 Mayıs ÇARŞAMBA HAVZA KAVAK LADİK ERKEZ SALIPAZARI TEKKEKÖY RAPOR TARİHİ 1995-1998-2000-2002 1995 1983 1987-2002 1997 1994 1998-2000 (Bakanlığın teklifi ile Müdürlüğümüz kontrol etütleri programına alındı. Kerpiç.) 2005 1983 1993 1988 1996 1983-1984-2002 1987-1999-2000-2002 1983 (1998 Kontrol Etütlerinden Çıkarıldı. 2000 2000 1989 1992-2000 1984 1988 1992 1984-1999-2000 2005 2000 2000 2002 2004 1981-1984-87-95 1980-1984-87-95 (1998 kontrol etütlerinden çıkarıldı.Avdan " Kozlu Gölalan Merkez Yk.) 1987 1987-93-94-95 1989-92-95 1996 1983-89-90-91-93-95-96 1987-90-94 1984-87-89 (1998 kontrol etütlerinden çıkarıldı.) Karakaya Konukluk Ulupınar Gökçeçakmak Meyremderesi Taşkaracaören Beyören Kayacık Çamyatağı Mesudiye Eymir Armutlu Musmulağaç Merkez Çirişli Alayurt Teberoğlu Günkoru Yk.) 1984-2002 1985-88-90-94-95-99 1984-87-2000 1984 1987 1987 1987-2000-2005 1987 1994-2000 1988 1990 1989-87 1990 1992-97 1993 1983-84-91-87 1990-91-2000-2002 1989-90-92-93-98 1990 2000-2002-2004 2000 2000 2005 2000 2002 1990 2005 2005 2003 2000-2004 1989 2003 1993-1995 1984-1987 1983 364 .) Aş.Ağcagüney (Bel. Merkez (Canik Bel) Merkez Kökçüoğlu Kaleboğazı Özören Merkez Kabaceviz Kabaceviz Merkez (Büyüklü) Merkez (Büyüklü) Balcalı Merkez MAHALLESİ ---Elmacık ---Alibey-Kapanboğazı Ağalan Hatipderesi Yunuslar Karapınar Yerlitepe Dervişoğlu-Ulupınar Yahniciler Ulaş Tahtalık ----Mevlana Yunusemre Dikçioğlu Merkez.Ağcagüney(Bel. Çorak Merkez Tekkiraz(Çardakgeriş) Merkez Kayagüney Kayagüney İlkadım Beld. -----------25 Mayıs ------Yk.Aksu Başköy Tepecik Badırlı Dereler Aş.Elikdere Merkez -Dervişoğlu Elmalı -----------Karşı Mah.

Çirişli Merkez Eynel Koçyurdu Küplüağzı Güldere Alanşehhi-Çayır-İmar Bahrıdibek(Soruk) Tahtaköprü Çorakdere " Kocakaya Merkez ----Atakum-Atakent Ahmetsaray MAHALLESİ --------Hacıbektaş 19 Mayıs ----------------Bozuklu --------------------------------------------------------Osmandere Düzköy Karaldere Nalbantlı Yavuz Selim-Gazi --------RAPOR TARİHİ 1968 1973 1983-2000 1983-1998-2000 1982 1982 1983 1991 1983 1983 1983 1983 1983 1982-83-87 1983 1983-88-2000 1983 1983 1983(yangın) 1983 1983 1983 1983 1984 1984-87 1983 1984 1996 2000 1983 ALAÇAM BAFRA KAVAK AYVACIK YAKAKENT VEZİRKÖPRÜ MERKEZ LADİK Kaynak:İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü 365 .3.4.1. Samsun İlinde Su Baskınına Afetine Uğrayan Yerleşim Alanları İLÇESİ ÇARŞAMBA TEKKEKÖY HAVZA KÖYÜ Karamusfalı Kabaklı Paşayazı Merkez Karageçmiş Yenice Çeltek Demiryurt Etyemez Killik Koşuköy Koruluk Yeniköy İnözükoşaca Aş. Seller Tablo P.TERME VEZİRKÖPRÜ YAKAKENT KÖYÜ Merkez(Evci) Merkez(Hüseyinmescit) Kuyaş Karkucak Alanbaşı " Alanbaşı Alancık Yolpınar Küçükkale Pazarcı Tahtaköprü Kızılçaören Kuruçay Tekkekıran Merkez Küplüağzı Merkez Mutaflı MAHALLESİ Yahyalı-Gökseki Esen ---------Malbantlı ------------Çomu Aligil -----Kızılpelit ----Kürüz Yörüklü-Oğuz Kozköy Merkez RAPOR TARİHİ 2000-2004-2005 2005 1984-87 1987 1988 1988-95 1995 1989-1995 1989 1983 (1998 etütlerinden çıkarıldı) 1994 1998 2004 2005 2005 1984 1988-92 2002 2005 Kaynak:İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü İlimizde çığ olayı uzun zamandır vuku bulmamıştır. P.

Yanan ağaç türleri kayım. 12. 2. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünde 2005 yılı içerisinde 4 adet orman yangını çıkmış olup çıkan yangınlar direkt metot ile söndürülmüştür. Kaynak:İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü P. Yangın Emniyet yolu bulunmaktadır.7 Ha.3 Ha. 6. 30. 3. 28. 25. 17. 18. 35. 14. 9. 24. 15.Tablo P. 16. 20.N. 26.2000 Yılından Sonra Samsun İlinde Meydana Gelen Sel Afetleri Nedeni İle Altyapıları Hasara Uğrayan Belediyelerin Listesi S. 21.4. 13. 27. 366 . 4. 5. İşletme Müdürlüğümüzde 4+000 Km. 19.1. 23. 1. 36. 34. Yangınlar 1. Altyapı hasarları ile ilgili tespitler Afet işleri Genel Müdürlüğünün talimatı doğrultusunda ilgili kurumlarca yapılmaktadır. 11.alan yanmıştır.5. 22.meşe. Otlak ve Sazlık Yangınları Samsun Orman İşletme Müdürlüğünde 2005 yılında 6 adet örtü yangını çıkmış 6. 8. 32. Yangı çıkış nedeni çoban ateşi ile piknik ateşidir. 29. 10. 33. İLÇESİ Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Bafra Bafra Bafra Bafra Çarşamba Çarşamba Merkez Merkez Merkez Merkez Merkez Merkez Merkez Merkez Kavak Ladik Terme Terme Terme Terme Terme Terme Terme Terme Terme Vezirköprü Vezirköprü Havza Havza Havza Tekkeköy Tekkeköy Yakakent Salıpazarı BELEDİYESİ Alaçam Asarcık Ayvacık Bafra Çetinkaya İkizpınar Doğanca Kolay Çarşamba Dikbıyık Büyükşehir Gazi İlkadım Atakum Çatalçam Canik Kurupelit Atakent Kavak Ladik Ambartepe Bazlamaç Evci Gölyazı Hüseyin Mescit Kocaman Narlısaray Kozluk Sakarlı Göl Narlısaray Ilıca Bekdiğin Merkez Kutlukent Merkez Merkez Merkez TARİH 2000-2006 2000-2002 2000-2005 2000-2001-2002-2004 2000 2000-2001 2003 2000 2000 2000 2002 2002 2002 2001-2002 2002 2002 2000-2005-2006 2006 2000 2000-2001 2000 2000-2001 2000-2005 2000 2000 2000-2001 2002 2000 2000-2001-2002-2005 2000-2002 2002 2002 2002 2000-2001 2002-2006 2002 2005 2004 AÇIKLAMA İlgili belediyelerin altyapı hasarları ile ilgili yazılar Müdürlüğümüze intikal etmiş ve durum Afet işleri Genel Müdürlüğüne iletilmiştir.’lık alanda örtü yangını şeklinde olduğundan yangın sonucunda hayatiyetlerini kaybedecek şekilde ağaç yanmamıştır. Her yıl ilçe merkezlerinde İlçe Kaymakamları başkanlığında oluşan komisyon marifetiyle yangınların önlenmesi ve söndürülmesi konusunda neler yapılacağı hususlarında kararlar alınmakta ve bu kararlar ilgili kurumlarca yerine getirilmektedir.gürgen ve kızılçam dır. 31. 38. 37. Orman. Çıkan orman yangınlarının çıkış nedenleri belirlenememiştir. 7.

000 611.000 1.0 0.Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünde Yangın İle İlgili Bilgiler Yılı Yanan Alan ( Ha ) Örtü Tepe 3.474.5 0.025.0 2.5 0.0 0.100.5 0.0 2.000 535.8 0.136.000 1.000 2.5 0.420 516.000 Oluşan Hasar (Tl) 741.1 1.310.000 207.000 2.000 2.25 1.000 1.224.420.500.2 1.0 0.0 0.877.000.000 77.000 192.505.3 Yanan Alan ( Ha ) Örtü Tepe 0.000.915.000 8.660.186.000 16.1 3.0 10.156.000 1.000.1 0.927.918.530.030. İşletme Müdürlüğü sorumluluk alanı içerisinde bir adet yangın gözetleme kulesi bulunmakta olup kulemiz Dedetepe mevkiindedir. Ormanlar Üzerinde Biyotik veya Abiyotik Faktörlerin Etkileri: Samsun Orman İşletme Müdürlüğü ormanlarında 525 Ha.701.302.44 YTL 4.5 1.0 4.000 3.000 479.000 5.382.526.037.420. Tablo P.547.2 0.000 709.180.200.000 490.000.000.5 0.000.38 YTL 11.000 778.2 0.586.000 136.000 1.850.02 0.309.5 0.000 2.000 8.01 2.0 0.000 2.0 1.440.477.38 YTL Ağaç Türü Çz-Çk-M Çs-Çk Çk-Çs Çk Çz Çk Çz Çk-Kn Çk M Çk M Çk Ağaç Türü Çs Çs M Çk-Kn M-Çk Çk Çk-M Çk Çz Çk-Çs Çs Çk M-Çk M-G Çk-Kn Çz Çs Çz Çz Çk-M Kn Çz M Çs Çk Çk-M Çz M-Çk M Çk-M Çk+M Çz Çk İşletme Şefliği Karaçam Kunduz “ Narlısaray Karaçam Narlısaray Kunduz Narlısaray Akçay Havza Akçay “ “ İşletme Şefliği Gölköy “ Akçay Narlısaray Havza Kunduz Akçay Gölköy Karaçam Kunduz Gölköy Akçay Narlısaray Havza Narlısaray Karaçam Kunduz Karaçam Sarıçiçek Karaçam Kunduz “ Havza Gölköy Çiğdemli Kunduz Gölköy Narlısaray Havza Akçay Havza Karapınar Akçay Oluşan Yangının Mevkii ve Köyü Kızılkese Karaköy “ Sarıalan Susuz Mezra Yukarızeytin Mezra Devalan Yukarısusuz Çekalan “ Devalan Oluşan Yangının Mevkii ve Köyü Tahtaköprü “ Akören Mezraa Karahalil Sofular Kuyumcu Tahtaköprü Kızılkese Sofular Tahtaköprü Kabalı Mezra Çiftlik Sofular Kızılkese Yukarızeytin Saraycık Susuz Kumral Karaköy Pelitçik Karahalil Sofular Kumral Yukarızeytin Yukarınarlı Mezra Bayolıca Mah.500.0 2.053. sahada çam kese böceği ile biyolojik mücadele yapılmıştır.06 0.317.024.000 1.842.000 347.3 0. Yolpınar Karahalil Samukalan Yolpınar 2005 YILI 2004 YILI 2003 YILI 2002 YILI 2001 YILI 2001 YILI Yılı Kaynak:İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü P.05 5.000 23.3 1.500.000 3.000 1.800.03 2.782.034. Çam kese böceği tırtıl keseleri toplanarak yapılan odacıklara 367 .0 Yangın Çıkış Sebebi Bilinmiyor “ “ “ Yıldırım Bilinmiyor Yıldırım Bilinmiyor “ “ “ “ “ Yangın Çıkış Sebebi Bilinmiyor “ “ “ “ “ “ “ “ Yıldırım Bilinmiyor İhmal Bilinmiyor “ “ Yıldırım Bilinmiyor İhmal Yıldırım Bilinmiyor Çoban Ateşi Bilinmiyor İhmal Bilinmiyor İhmal Bilinmiyor “ “ “ “ “ “ “ Oluşan Hasar (Tl) 28.000 135.2 9.02 0.000 312.250.978.279.000 228.000 415.0 1.000.2 1.5 1.0 0.778.5 0.02 0.495.840.1.0 6.0 0.168.6.40 YTL 2.0 2.033.5 2.782.000 247.000 249.0 0.098.100.05 0.105.800.000 443.000 77.000.250.5.138.000 400.Bafra Orman İşletme Müdürlüğünde bir adet Yangın İlk Müdahale Ekibi olup İşletme Müdürlüğümüz merkezinde konuşlandırılmıştır.3 1.5 0.000 768.

P.kar ve rüzgar devriği vs. Gölköy. sahada mekanik mücadele 1225. 368 . Çam kese böceği ile mücadele için toplam 8. 2-Bu nedenle.H.0 Ha. Diğer Afetler P.5 Ha alandan 7.6.lık alanda etkileri olmuş ve bu alanlarda bu etkiler sonucu 3461 m3 D. Denize Dökülen Petrol ve Diğer Tehlikeli Atıklar İlimizde deniz kirliliğinin önlenmesi için müşterek bir protokol imzalanmıştır. kavak suni tensil sahasında kızılağaç hortum böceği ile kimyasal mücadele yapılmıştır.0 Ha. Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğünde Akçay. Ayrıca bu alanlarda çukurlar açılarak toplatılan çam kese böcekleri imha edilmiştir. Karaçam. Bafra Orman İşletme Müdürlüğünde 2005 yılı içerisinde İşletme Müdürlüğümüz sorumluluk alanı içerisinde kalan ormanlarda canlı veya cansız çevre faktörlerinin (böcek zararı.G. kar kırığı ve rüzgar devriği olarak 3734. P.600 m3 orman emvali elde edilmiştir. Ancak 250.2. P. limanda kıyısı bulunan veya liman sınırları içinde.2. Bu protokole göre. sahada kimyasal mücadele yapılmıştır. Ayrıca Kavak suni tensil sahalarında kızılağaç hortum böceği ile kimyasal mücadele yapılmaktadır.1.2. Radyoaktif Maddeler Radyoaktif maddeler ile tespit edilen kazalar yoktur.Yine aynı böcekler 325.) 1041.671 Ha alanda biyoteknik mücadele yapılmıştır. döküntü/yayılmalarının en kısa zamanda kontrol altına alınması gerekmektedir.300.00 YTL harcama yapılmıştır. donanım ve cihazları temin etmek ve gerekli durumlarda bir organizasyon ve plan doğrultusunda müşterek kullanıma hazır bulundurulmalarını sağlamaktadır. Fırtınalar Önemli bir fırtına tespiti yoktur.Ormanların devamlılığı ve temiz işletmecilik ilkesi gereği ormandan çıkarılması gereken bu ağaçların üretimleri İşletme Müdürlüğümüzce yaptırılmış. Böcek zararı.K. kamu ve özel kuruluşlar deniz kirliliğinin önlenmesi temizlik faaliyetlerinin yürütülmesine imkan verecek özel teçhizat. 1-Endüstriyel ve liman faaliyetleri ile deniz trafiğinin yoğun olduğu Samsun Limanında olabilecek yangınlara karşı koruyucu tedbirler yanında yangınların insan ile kimyasal ve benzeri madde.yerleştirilmiş ve Yırtıcısı üretilmek suretiyle mücadele yapılmıştır.1.2.deki ağaç zarar görmüştür. civarında ve limana çok yakın yerlerde konuşlanmış olan tüm askeri.0 Ha.üretilen orman emvali satılarak milli ekonomiye katkı sağlanmıştır.0 Ha. Narlısaray ve Çiğdemli Orman İşletme Şefliklerinde 1.

kullanılan ve geri kazanılmayan malzemenin bedeli Samsun Valiliği ve ilgili askeri-kamu-özel kuruluşların temsilcilerinden teşekkül ettirilecek heyetçe bellenebilecek bu bedel 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/e. Aygaz Dolum Tesisleri. Liman Başkanlığı ve Liman İşletme Müdürlüğünce oluşturulacak bir ekip tarafından kontrolleri yapılacaktır. çevre/deniz kirliliğinin kontrol altına alınması ve temizlik faaliyetleri Valilikçe oluşturulacak yardıma giden askeri. 4-Samsun Liman sınırları dahilinde ve yakınında insan ve çevre sağlığını tehdit edebilecek yayılmalar/döküntüler karşısında yardım talebi Samsun Valiliğince askeri birliklere ve diğer sivil ve kamu kuruluşlarına telefon/telsiz ile yapılacaktır. 369 . Talep daha sonra bir yazı ile teyit edilecektir. İl Sağlık Müdürlüğü.3-Samsun Limanında ve liman sınırlarına yakın bölgelerde denizde meydana gelebilecek döküntü/kirlenme halinde liman emniyetinin sağlanması ve gemi trafiğinin kontrol altına alınması amacıyla durum Liman Başkanlığına bildirilecektir. maddesince kirleten tarafından ödenecektir. Karadeniz Bakır İşletmeleri. Oluşturulacak yangın ekiplerinin eğitimi İl Sivil Savunma Müdürlüğü ve Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü ile Liman İşletme Müdürlüğü tarafından müşterek yapılacaktır. kamu ve özel kuruşlar deniz kirliliğinin önlenmesi ve temizlik çalışmalarının süratle başarıya ulaştırılabilmesi için ellerindeki tüm imkanları seferber edeceklerdir. maksatlı tatbikat senede bir kez. kamu ve özel kuruluşlar (Petrol Ofisi Bölge Müdürlüğü. 6-Temizlik faaliyetleri esnasında yardıma gelen unsurlara ait yağ emici petrol (oilsorbent) kimyasal bariyer. 10-Samsun Limanı/liman sınırları dahilinde meydana gelebilecek deniz kirliliği ile ilgili yapılacak ihbar ve yardım talepleri ile bu doğrultuda temizlik çalışmalarını yürütecek olan askeri. Hastaneler. 5-Valilik kanalıyla istenen yardım taleplerinde tüm askeri. TCDD Liman İşletme Müdürlüğü. 8-Muhtemel bir döküntü sonunda.ş. kamu ve özel kuruluşlara ait deniz ve kara unsurları arasında muharebe organizasyonu sağlanacaktır. 7-Limanda kıyısı bulunan veya limana çok yakın bir bölgede yer alan tüm askeri. Tıp Fakültesi.kamu-özel kuruluşlar ile Liman başkanlığı bünyesindeki teknik düzeydeki temsilcilerden oluşacak bir heyet tarafından organize edilecektir. Üniversite ve Teknik Okullar. ile içinde bulundurdukları ve/veya ürettikleri petrol türevlerinin ve çevreyi kirletici kimyevi maddelerin gerektirdiği önlemleri de göz önüne alarak muhtemel bir çevre/deniz kirliliğine karşı gerekli olan tüm teçhizat ve cihazları temin edeceklerdir. köpük gibi harcanan.) atıklar vs. 9-Limana yük getiren veya limandan yük alan gemilerin gerek çevre temizliği gerekse yangın yönünden kontrollerinin İl Çevre Müdürlüğü. yangın tatbikatı ile müşterek planlanarak yapılmalıdır. 11-Çevre ve deniz kirliliğinin önlenmesi ve temizlik çalışmaları ile ilgili eğitim. Türkiye Gübre Sanayi A.

taşınması. P. 5-Denizde oluşabilecek akaryakıt yangınlarına karşı kullanılmak maksadıyla hem söndürücü özelliği hem de kirliliği toplayıcı/yayılmayı önleyici özelliği olan foam temini gereklidir (10-50 ton) 6-Deniz yangınlarına müdahale için gerek bariyerlerin taşınması. mücadele ve temizlik çalışmalarını başarıyla yürütebilmek için aşağıda belirtilen malzeme ve ekipman özelliklerine ihtiyaç duyulmaktadır: 1-Samsun Limanında oluşturulabilecek bir deniz kazasına (örneğin. Tehlikeli Maddeler İlde tehlikeli ve zehirli maddelerin depolanması. Eğitim ve tatbikatlar düzenleyerek grupların hizmete hazır olmalarını sağlar.3. yağ ve petrol türevlerinin yayılmasını önlemek için 2-5 km'lik yağ bariyeri gereklidir. 3-Deniz sathındaki döküntünün temizlenmesi ve sahilde hazırlanan tank/depo benzeri ve tesis ve araçlara aktarılması amacıyla deniz süpürgesi benzeri ikinci bir tekneye ihtiyaç vardır. Firmalarca temin edilecek bariyerlerin standart/aynı malzeme ve ölçüde olmasında büyük yarar vardır. serilmesi ve toplanmasında gerekse yangın söndürmekte kullanılmak maksadıyla söndüren tipinde bir römorkör gereklidir. akaryakıt. 4-Skimmerler tarafından toplanan döküntülerin depolanması ve sahile aktarılması için 10-30 ton kapasiteli neopren yüzer tanklara 25-75 ton kapasiteli yüzer dubalara ihtiyaç vardır. Ayrıca. P. 370 . 5-30. 2-Planda öngörülen teşkilatı kurmak ve görev alanları tespit ederek kendilerine duyurur. süratli bir küçük bot/tekneye (uzunluk 4-6 m) ihtiyaç vardır. Söz konusu kimyasal bariyerlerin denizdeki canlılar üzerindeki tok-sisitesi düşük ve ayrıca biyolojik olarak parçalanabilir nitelikte olmalıdır. bu bariyer ile tanker etrafı çevrilebilecektir.3.000 tonlu taşıma kapasiteli bir tankerden) deniz kirliliğine sebebiyet verebilecek mal sızması. kullanılması sırasında halk sağlığına zarar verecek boyutta bir olay olmamıştır. 2-Bariyerlerin temin edilip serilene kadar geçecek süre içinde denizlerin kontrolü ve yayılmasının ve kıyı ile irtibatının önlenmesi amacıyla kullanılması tavsiye edilen kimyasal bariyerlerin tatbiki için su kesimi az.Samsun ili ve liman deniz sahasını kaza ve yangın sonucu tehdit edecek büyük çaplı bir deniz ve çevre kirlenmesi halinde kirlenmeyi daha etkin bir şekilde engellemek. Afetlerin Etkileri ve Yardım Tedbirleri Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğünün hazırlamış olduğu “Afetler Acil Yardım Plan” doğrultusunda önlemler alınacaktır.2. İl Kurtarma Ve Yardım Komitesi’nin görevleri: 1-İl Acil Yardım Planlarının yapılması ve uygulanmasını sağlar.

) -Emniyet ve asayiş sağlama : (Emniyet Müdürlüğü ve jandarma Alay Komutanlığınca sağlanacaktır. görevli kuruluşlar arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlar. büyük afetlerde ise çağrısız olarak. 4-Hizmet gruplarının görevlerini yapabilmesi için gerekli personel.3-Acil yardım hizmetlerinin yürütülmesinde. giydirme. ısıtma ve aydınlatma : (Defterdarlığın Başkanlığındaki grupça hizmetler sağlanacaktır.) -Yangın Söndürme : ( Belediye Başkanlığının görevi kapsamında. 7. 3-Komitenin sekreterya görevini afet bürosu yürütür.İ.) -Hasta ve yaralıların hastaneye nakli : Sağlık Müdürlüğü grup başkanlığınca yapılacaktır. -Haberleşmenin temini : (Haberleşme grup başkanı Jandarma Alay Komutanı olup.K. Bölge Müdürlüğü grup başkanı olup grubundaki görevli kuruluşlarla müştereken çalışarak kurtarmayı sağlayacaktır. 7.S. kendi grubundaki kuruluşlarla müştereken çalışarak haberleşmeyi temin edecektir.) -Enkaz kaldırma ve temizleme: (Karayolları 7.) -Tıbbi ilk yardım : (Sağlık Müdürlüğü grup başkanı olup grubundaki görevli kuruluşlarla müştereken çalışarak kurtarmayı sağlayacaktır.) -Ulaştırmanın sağlanması ve trafiğin düzenlenmesi: (D. Bölge Müdürlüğü grup başkanı olup grubundaki görevli kuruluşlarla müştereken çalışarak ulaştırmayı sağlayacaktır. su ve kanalizasyon tesislerinin onarılması ve hizmet sokulması :( Belediye başkanlığındaki grupça sağlanacaktır.) -Ölülerin defni : ( Sağlık Müdürlüğünün başkanlığındaki grupça yapılacaktır. 371 . Garnizon Komutanlığına ait yangın söndürme teşkilatınca görev sağlanacaktır.) -Yedirme.) -Elektrik. 5-Acil yardım süresi içerisinde harcanamayan ödeneği merkez fonu hesabına iade eder. araç ve gerecin temini ve ikmali ile görevlendirilmelerini takip ve koordine eder. 7-Acil yardımların aşağıdaki öncelik sırasına göre yapılmasını sağlar.) -Kurtarma : (T. 4-Afet halinde beliren ihtiyaçlar Bayındırlık ve İskan Bakanlığından istenecektir.) Afetin türüne göre yukarıdaki acil yardım sıralamasında değişiklik yapılabilir. Çalışma Esasları : 1-Komite başkanının çağrısı üzerine. 6-Gerektiğinde afetzedelerin borçlarının tecili ve yeni kredi açılması konusunda tespit ve tekliflerde bulunur. 2-Afetin büyüklük derecesi ve türüne göre Valilikle gerekli görülmesi halinde komite 24 saat çalışma esasına göre görev yapacaktır. Bölge Müdürlüğü başkanlığındaki grupça yapılacaktır. Belediye itfaiyesi ve diğere kamu kuruluşlarına ait itfaiyeler ile.) -Karantina tedbirlerinin alınması: (sağlık müdürlüğü başkanlığındaki grupça sağlanacaktır.C. ilk toplantı yeri olan Valilik salonunda toplanacaklardır.

Samsun İli Ve Bağlı İlçelerin Sivil Savunma Servisleri Yükümlü Kadroları İLİ MERKEZ VE BAĞLI İLÇELERİN ADI VEZİRKÖPRÜ 23. Sivil Savunma Birimleri Tablo P.) Karakol Sayısı Personel Sayısı(Karakol Amirleri ve 2’şer Yrd. 919 1 3 1 3 4 12 1 10 2 16 1 7 1 14 21 9 74 10 10 10 2 2 3 3 10 40 114 TEKKEKÖY AYVACIK 19 MAYIS ASARCIK ALAÇAM MERKEZ KAVAK HAVZA TERME BAFRA LADİK . 209 1 3 2 6 16 48 2 84 1 8 70 4 28 2 28 56 2 18 285 28 28 28 7 7 7 7 28 112 397 40.) Mahalle Sayısı Personel Sayısı (Muhtar ve 2’şer Yrd. 000 1 3 2 6 9 27 2 84 1 6 54 3 21 2 28 49 2 18 241 22 22 22 5 5 6 6 22 88 327 19. Ve 2 şer Yrd. 000 1 2 2 4 7 21 1 42 4 32 2 14 1 14 28 1 9 138 16 16 16 4 4 4 4 16 64 202 KILAVUZLUK SERVİSİ KARARGAH SERVİSİ Kaynak: İl Sivil Savunma Müdürlüğü. 300 1 3 1 3 17 51 1 42 3 24 1 14 1 14 28 1 9 160 16 16 16 4 4 4 4 16 64 224 5.2005 372 YAKAKENT 3. 254 1 3 1 3 10 30 1 42 3 24 1 7 1 14 21 1 9 132 13 13 13 3 3 3 4 13 52 184 25.7. 000 1 3 1 3 7 21 1 42 3 24 1 7 1 14 21 1 9 123 13 13 13 3 3 3 4 13 52 175 1. 865 1 3 1 3 12 36 1 42 2 16 -1 7 1 14 21 1 9 124 10 10 10 3 2 2 3 10 40 164 3.P.1. 000 1 3 1 3 18 54 2 84 4 32 2 14 1 14 28 1 9 213 16 16 16 4 4 4 4 16 64 277 SALIPAZARI ÇARŞAMBA 2000 NÜFUS SAYIMINA GÖRE ŞEHİR NÜFUSLARI ŞEF KILAVUZLUK (KORUNMA BÖLGESİ) BAŞ KILAVUZLUK KILAVUZLUK İl veya İlçe Personel Sayısı (İl veya İlçe Emniyet Md.3. 000 1 3 10 30 52 156 2 84 2 16 140 1 8 59 1 4 59 118 1 4 39 570 52 52 52 13 13 13 13 52 208 778 12. 034 1 3 1 3 9 27 1 20 2 16 1 7 1 14 21 1 9 99 10 10 10 2 2 3 3 10 40 139 8. 638 1 3 1 3 7 21 1 10 -2 16 1 7 1 14 21 1 9 83 10 10 10 2 2 3 3 10 40 123 15.) İdare Merkezi Sayısı Personel Sayısı KURTARMA SERVİSİ Bölük Sayısı Takım Sayısı Ekip Sayısı Yükümlü Sayısı İLKYARDIM KISMI İLKYARDIM VE AMBULANS SERVİSİ Bölük Sayısı Takım Sayısı Ekip Sayısı Yükümlü Sayısı AMBULANS KISMI Bölük Sayısı Takım Sayısı Ekip Sayısı Yükümlü Sayısı Toplam Yükümlü Sayısı SASYAL YARDIM SERVİSİ Bölük Sayısı Takım Sayısı Ekip Sayısı Yükümlü Sayısı ESAS SERVİSLERİN TOPLAM YÜKÜMLÜ SAYISI EMNİYET VE TRAFİK SERVİSİ İTFAİYE SERVİSİ HASTANELER SERVİSİ TEKNİK ONARIM SERVİSİ Takviye Yükümlü sayısı Takviye Yükümlü Sayısı Takviye Yükümlü Sayısı Takviye Yükümlü Sayısı Elektrik Telefon Su Gaz Kanal Toplam YARDIMCI SERVİSLERİN TOPLAM YÜKÜMLÜ SAYISI GENEL YÜKÜMLÜ TOPLAMI 368. 390 1 3 1 3 8 24 1 20 2 16 1 7 1 14 21 1 9 96 10 10 10 2 2 3 3 10 40 136 66. 720 1 3 1 3 4 12 1 20 2 16 1 7 1 14 21 1 9 84 10 10 10 2 2 3 3 10 40 124 8. 492 1 3 1 3 2 6 1 10 2 16 1 7 1 14 21 1 9 68 10 10 10 2 2 3 3 10 40 108 5.

Yangınlara karşı alınacak önleme. Gn. AFET . Yasal Dayanak : 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu. İlimizde de İL YANGIN KOORDİNASYON Kurulu bahsi geçen Yönetmeliğin 4 ncü maddesine göre aşağıda isimleri belirtilen kurum ve kuruluşlarca oluşturulmuştur. 2.1982 gün ve Svl. işbirliğinin ve koordinasyonun nasıl sağlanacağını göstermektir.Svn. 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ve 6/3150 sayılı Sivil Savunma ile İlgili Teşkil ve Tedbirler Tüzüğüne dayanarak hazırlanan bu Yönetmeliğin amacı.Yangının meydana geldiği tesis Müdürlüğü birinci derecede sorumludurlar. İçişleri Bakanlığının 21. b) Deniz. Kapsam:Samsun İl Merkezini ve Liman sahasını kapsar.3. römorkaj ve Kılavuzluk.TCDD Liman İşletme Müdürlüğü 4.Garnizon Komutanlığı 373 . Sorumlu Makamlar : A. sanayinin. 2. söndürme ve kurtarma işlemlerinin daha rasyonel biçimde hazırlanması ve bir plan dahilinde yürütülerek can ve mal ziyanını bu yangınlarda en az düzeye indirilmesini sağlamak için.Valilik Makamı . .Deniz Yangınları için : 1. 816-1009-2-82/77 SAYILI YAZISINDA BELİRTİLDİĞİ GİBİ İlimizde 7/10357 Sayılı Yönetmelik kapsamına alınmış olup. 1.2.Samsun Büyükşehir Belediye İtfaiye Müdürlüğü. Yangın Kontrol ve Önleme Tedbirleri 1.Liman Başkanlığı B. öngörülen yangın önleme.12.Md. Koordinasyon : Samsun İlinde Karada çıkıp kıyı. derece amirleri.Limanlar Mülki İdare Amirliği. liman ve Denize ulaşabilecek ve yayılabilecek yangınlara karşı alınacak acil tertip ve tedbirleri tespit etmek ve Samsun Limanının deniz trafiği. liman tesislerinin ve deniz trafiğinin yangın tehlikesi doğurabilecek ve yayılmasına sebebiyet verecek derecede yoğunlaştığı yerlerde : a) Karada çıkabilecek. gemi kurtarma hizmetleri seyir yardımcı ve kolaylıkları yönünden mevcut durumu incelemek.Samsun ili Yangın Önleme-Söndürme ve Kurtarma Planı Amaç :Denizde ve Karada çıkacak yangınları büyümeden en kısa sürede söndürmek.P.Kıyı Emniyeti Gemi Kurtarma Müdürlüğü 3. liman veya kıyıda çıkıp karaya ulaşabilecek ve yayılabilecek.Kara Yangınları için : 1. söndürme ve kurtarma tedbirlerini ve bu tedbirlerin uygulanmasında bölgede bulunan resmî ve özel bütün kuruluşların birbirleriyle ve askerî makamlarla yapacakları görev bölümünün.

a) Kazazedeyi değerlendirmek ve teşhis etmek.TOTALGAZ Tesisleri Müdürlüğü . .Yeşilyurt Demir Çekme San. P.KOSGEB .Ulaştırma Bölge Müdürlüğü .3.3. a) İcabediyorsa suni solunum ve kalp masajı yapmak. yaralanma.Büyükşehir Belediye Başkanlığı . kanama ve fizyolojik dengenin bozulmasını etkileyen her türlü olumsuz etmenlere karşı tedbir ve can kurtarma amacıyla ilkyardım yapılır.Liman Başkanlığı .Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığı .Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü . b) Geçici ilkyardım tedbirlerini almak.Ş. e) Kazazedeyi gereken yere sevk etmektir. .Tes.İl Emniyet Müdürlüğü .Serbest Bölge Müdürlüğü .Ş. b) Kanamayı durdurmak. .Aygaz Dolum Tesisleri Bölge Müdürlüğü . .Denizcilik Bölge Müdürlüğü . İlkyardımın ilkeleri. İlkyardımın hedefleri. Bölge Müdürlüğü .Liman İşletme Müdürlüğü .Ltd.CE-KA İnşaat A. İlkyardım Servisleri Ani olarak hastalanan veya kazaya uğrayan kimseye tedavisi yapılıncaya kadar anında ve olay yerinde yapılan.Büyükşehir İtfaiye Daire Başkanlığı .Şti.Petrol Ofisi Tesisat Müdürlüğü .İl Sivil Savunma Müdürlüğü . c) Hastayı uygun pozisyona getirmek.Ş. d) Gereken yerlerle haberleşmeyi sağlamak.Jandarma Komutanlığı . c) Şok varsa gerekeni yapmak.Ş.Samsun Gübre Sanayi A.Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma Müdürlüğü .Sivil Savunma Arama ve Kurtarma Birlik Müdürlüğü . hayat kurtarıcı geçici müdahaleye denir. 374 ..Yıldız Kimya San.Tekkeköy Kaymakamlığı . İlkyardımın amacı kazazedelerin hayatını kurtarmak ve durumunu kontrol altına almak ve kötüye gitmesini engellemektir.DLH Makine İkmal Başmühendisliği .Karayolları 7.Karadeniz Bakır İşletme Fabrika Müdürlüğü .Milangaz Tesisleri A.A.

Bölge Müd.Müdürlüğü Gar Müdürlüğü Dsi 7 Bölge Müdürlüğü Posta Başmüdürlüğü 19 Mayıs Polis Myo Müdürlüğü Şoförler Ve Otomobilciler Od. Tablo P.Bölge Müdürlüğü İl Sağlık Müdürlüğü Ziraat Bankası Merkez Şb.3. çıkık ve zehirlenmelerde ilkyardımdır.4. Afetzedeler ve Mültecilerin Yeniden İskanı Mülteciler Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünce hazırlanan Seferberlik ve Savaş Halleri için Göçmen yerleştirme planın çerçevesinde yerleştirilecektir. Bölge Müdürlüğü Orman İşletme Müdürlüğü 19 Mayıs Üniversitesi Rektörlüğü Tapu Ve Kadastro 10. İlimizdeki Kurum Ve Kuruluşların Barındırma Kapasitesi Garnizon Komutanlığı Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü İl Defterdarlığı Karayolları 7. Bakır İşletmeleri Müdürlüğü Tügsaş Gübre Fabrikası Müdürlüğü Meteoroloji Bölge Müdürlüğü İller Bankası 16.Lığı Veteriner Kontrol Araştırma Enst.8.İl Sağlık Müdürlüğü (15 Personel) MÜKELLEFİYET İlkyardım Ve Ambulans Servisi 118 Yükümlü Hastaneler Servisi 52 Yükümlü P. 8 Kişilik 15 Kişilik 20 Yataklı 6 Yataklı 75 Kişilik 27 Kişilik 2 Adet 1 Adet 12 Kişilik 15 Kişilik 13 Odasi 25 Kişilik 14 Kişilik 10 Kişilik 1 Adet 12 Kişilik 16 Kişilik 1 Adet 20 Kişilik Kaynak: İl Sivil Savunma Müdürlüğü.2005 375 . Bşk. İl ve İlçelerde kurum ve kuruluşlar kendi bünyelerinde bu faaliyetleri sürdürmektedirler. Petrol Ofisi Tesisat Müdürlüğü Krdnz.d) Beden ısısını korumaktır.Bölge Müdürlüğü Merkez Bankası Şb. 18 Oda 40 Kişilik 36 Kişilik 20 Yataklı 3 Oda .Lüğü Tarım İl Müdürlüğü 30 Yataklı 39 Kişilik 34 Yatak Kapasiteli . Müdürlüğü Telekom İl Müdürlüğü Tmo Bölge Müdürlüğü Yök Kredi Ve Yurtlar Kur. İlkyardım servislerini sıralarsak : a-) Yaralanmalarda ilkyardım b-) Solunum sistemi ile ilgili ilkyardım c-) Dolaşım sistemi ile ilgili ilkyardım d-) Şok durumunda ilkyardım e-) Yanık ve haşlanmalarda ilkyardım f -) Kırık. İLKYARDIM VE AMBULANS EKİBİ : ( 15 KİŞİ) 1.Md.

P. KAYNAKLAR: -İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü 2005 -İl Sivil Savunma Müdürlüğü 2005 -Samsun Orman İşletme Müdürlüğü2005 -Bafra Orman İşletme Müdürlüğü2005 -Vezirköprü Orman İşletme Müdürlüğü2005 376 .3. P.3.5.6. Tehlikeli Maddelerin Yurtiçi ve Sınırlar arası Taşınımı İçin Alınan Tedbirler İlde bu konuda bir çalışma yoktur. Afetler ve Büyük Endüstriyel Kazalar İlde Acil Eylem Planı hazırlanarak en son 2001 yılında güncelleştirilmiştir.

1.1. Temel Sağlık Hizmetleri R. 2005 Yılı Sağlık Kurumları Ve Özel Hastanelerin İlçelere Göre Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Sağlık Kurumlarının Dağılımı Tablo R. 2005 377 .R. SAĞLIK VE ÇEVRE R.1.1.

2005 378 .2.Tablo R.İlimizdeki Sağlık Kurum ve Kuruluşları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

2004 Yılı İlimizde Görülen İhbarı Zorunlu Hastalıklardan Bazıları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Kuduz Şüpheli Isırık Vakalarının Yıllara Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.1. 2005 Şekil R.1.3. 2005 379 .R.2. Bulaşıcı Hastalıklar Tablo R.

2.Şekil R. 2005 380 .2005 Yılı İldeki Sosyal Hastalıklar ve Eğlence Yerlerinden Alınan Kan Sayısı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

3. 2005 Yılı Frengi Çalışmaları ve Frengi Vaka Sayısı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 381 .Şekil R.

Verem Savaş Dispanserlerinde Yapılan Radyolojik ve Bakteriyolojik Muayene Sayıları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 382 .Şekil R.4.

İçme. Kullanma ve Sulama Suları Tablo R.1.R. Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılarak faaliyet gösteren. Akdağ Kaynak Suyu. Tablo R. İçme.4.1. Ladik İlçesi Soğanlı Köyü Boğaz Mevkiinde. İlimiz.5 İçme ve Kullanma Suyu Analiz Sonuçları. 2005 yılı içerinde içme ve kullanma suyu şebekesi üzerinde tespit edilen odak noktalarından bakteriyolojik ve kimyasal su örnekleri alınarak Samsun Bölge Hıfzısıhha Enstitüsü Müdürlüğünde analizleri yapılmaktadır. 2005 İlimiz genelinde. 2005 192 13 16737 Uygun Değil 98 7 807 383 . Kullanma ve Sulama Suları Analiz Sonuçları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Numune Cinsi Sayısı Uygun Bakteriyolojik 290 Kimyasal 20 Klor ölçümü 17544 Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.2. işletmecisi tarafından Yönetmelik hükümleri doğrultusunda bakteriyolojik ve kimyasal su analizlerini yaptırmaktadır.

İlimiz merkezinde bulunan 11 adet deniz suyu odak noktasından ve denize sahili bulunan İlçelerimizdeki 24 adet odak noktasından alınan numunelerin analizleri hakkında bilgiler tabloda verilmiştir. Tablo R.2.8. 2005 384 .2. Zoonoz Hastalıklar ZOONOTİK HASTALIKLARIN AYLARA GÖRE DAĞILIMI AĞUSTOS HAZİRAN TEMMUZ TOPLAM ARALIK EYLÜL KASIM MAYIS ŞUBAT NİSAN MART OCAK EKİM 2005 YILI K.Deniz Suyu Analiz Sonuçları Kirlilik Türü Toplam Koliform Numune Sayısı Uygun Uygun Değil Toplam 208 138 70 208 Fekal Koliform 208 173 35 208 Fekal koliform 208 178 30 208 Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 5 5 6 Uygun Değil - R. Denizler İl Sağlık Müdürlüğünce Turistik tesis ve Halk plajlarından kirlilik türlerini ve oranlarını araştırmak üzere .1.6.Tablo R.7. 2005 Tablo R. Sağlık Bak.İlimiz genelinde deniz suyundan numuneler alınarak bölge Hıfzısıhha Enstitüsü Müdürlüğünde analizleri yaptırılmaktadır. Zoonoz Hastalıklar Tablo R.3.2.1.ŞÜPHELİ ISIRIK BRUSELLA ŞARBON 172 1 2 177 1 3 1 159 183 6 265 7 282 1 2 306 6 4 280 3 1 294 2 2 191 165 2 9 164 2 2 2638 31 26 Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 R.9. İlimizde Bulunan Kaplıcalar Hakkında Bilgiler Ruhsatlı Kaplıca Sayısı 1 Müracaatı olan kaplıca sayısı Ruhsatsız kaplıca sayısı Toplam Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Ruhsatlı Kaynak Suyu İşletmeleri Numune Cinsi Sayısı Uygun Bakteriyolojik 11 11 Kimyasal 9 9 Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.

5.4.3.10.1.Gıda Numune Sonuçları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 385 .Aşı İzlem Çizelgesi ve Sıfır Yaş Aşı Grafiği Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.1. 2005 R. Gıda Hijyeni KİMYASAL Mevzuata Uygun Mevzuata Aykırı Toplam 307 BAKTERİYOLOJİK 46 TOPLAM 353 11 364 4 311 7 53 Şekil R.R. Aşılama Çalışmaları Tablo R.

11. Son 5 Yılda İlimizde Uygulanan Aşıların Dozları ve Aşılama Oranları Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 386 .Tablo R.

R.1. 2005 R.12.6.5. Yaş ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Bebek Ölüm Hızı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 387 . Bebek Ölümleri Şekil R. Yaş ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı Tablo R.6. Ölümlerin Hastalık. Ölümlerin Hastalık.1.

7. Aile Planlaması Çalışmaları Tablo R. 2005 388 .R. Aile Planlaması Yöntemleri Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü.1.13.

P. 2005 389 .7. Malzemesi Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. Yıllara Göre A.P.Yöntemi Kullanan Kişi Sayısı ve Yıllara Göre Dağıtılan A.Şekil R.

Şekil R. 15 .49 Yaş Kadınlarda A.8.P. Yöntem Dağılımı Kaynak: İl Sağlık Müdürlüğü. 2005 390 .

Yapılan çalışmalar kirlilik arttıkça astma ve kronik obstrüktif akciğer hastalıkları (KOAH) gibi hastalıkların alevlenmelerinde artış olduğunu göstermiştir. Bu çalışmalar önce ABD ve Avrupa ülkelerinde yapılmış. Örneğin kirletici konsantrasyonunda artma astma ataklarında artışa yol açmaktadır.2.R. bu nedenle daha kolay etkilenmektedir.14.000 kişinin öldüğü tahmin edilmektedir. Bu nedenle hava kirliliğinin sonuçlarından daha fazla etkilenilmektedir. Kirliliğin olumsuz etkileri sağlıklı kişilerde bile gözlenmekle birlikte. yetersiz sanitasyon. Yaş yapısı yanı sıra hava yolunda daralmaya yol açan hastalıklar da kirleticilere duyarlılığı artırmaktadır. kronik hastalıklardaki artma nedeniyle yaşlılar normal popülasyondan daha duyarlıdır. hastaneye başvurular gibi sağlık göstergeleri ile havadaki kirleticilerin konsantrasyonunun ilişkisi aranmış ve her ikisinin birlikte artış veya azalış gösterdiği belirlenmiştir. beslenme yetersizliği gibi düşük yaşam standartları da duyarlılığı etkileyen faktörlerdendir. Yalnızca gelişmekte olan ülkelerde havada bulunan partiküler madde ve kükürt dioksit nedeniyle yılda 500. Hava kirliliğinin sağlık etkisi öksürük ve bronşitten. 1980 sonları 1990 larda ise yeni epidemiyolojik çalışmalarla hava kirliliğinin sağlığa etkileri gösterilmiştir. Fizyolojik kapasitesi ve fizyolojik savunma mekanizması fonksiyonlarındaki azalma. ABD ve Hollanda'da yapılan çalışmalarda hava kirliliği olan bölgelerde yaşayanların ömrünün. kalp hastalığı ve akciğer kanserine kadar değişmektedir. daha sonra pek çok ülkede de benzer çalışmalar ile sağlığın olumsuz etkilendiği gözlenmiştir. Bu koşullarda yaşayanlar enfeksiyon hastalıkları sorunları ile karşı karşıyadır ve yetersiz sağlık hizmeti almaktadırlar.1.2).2. bazı duyarlı gruplar daha kolay etkilenmekte ve daha ciddi sorunlar ortaya çıkmaktadır (Tablo. Kentsel Hava Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: 1950 ler den beri hava kirliliğinin insan sağlığına etkilerini gösteren kanıtlar vardır. Bu gruplardan biri yaşlılardır. kirliliğin olmadığı bölgelerde yaşayanlara göre 1-2 yıl daha kısa olduğu belirlenmiştir. Küçük çocuklar savunma mekanizması gelişiminin tamamlanmaması. Tablo R. Çevre Kirliliği ve Zararlarından Oluşan Sağlık Riskleri R. Bu çalışmalarda ölümler. Hava kirleticilerindeki günlük artışlar çeşitli akut sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Kalabalık yaşam. Kirleticilere uzun süreli maruz kalım ile sağlıkta kronik etkiler ortaya çıkmaktadır. Hava Kirliliği ve Risk Grupları v v v v v v v Bebekler ve gelişme çağındaki çocuklar Gebe ve emzikli kadınlar Yaşlılar Kronik solunum ve dolaşım sistemi hastalığı olanlar Endüstriyel işletmelerde çalışanlar Sigara kullananlar Düşük sosyoekonomik grup içinde yer alanlar 391 . vücut kitle birimi başına daha yüksek ventilasyon hızları ve dış ortamla daha sık temas nedeniyle daha fazla riske sahip diğer bir gruptur.

Asılı partiküler madde (PM) Sağlık üzerine etkisi partikül büyüklüğü ve konsantrasyonuna bağlıdır. rüzgarlar ve benzeri etmenler de çevresel hava kirliliğinin sağlık sonuçları üzerinde etkili olmaktadır. Tüm kirleticilerde olduğu gibi bunların oluşturacağı sorunun ciddiyeti iki faktöre bağlıdır. Ancak bu eşik değerlerin altında bile sağlık sorunlarının görülebileceği akılda tutulmalıdır. Hem normal kişiler hem de astmatik kişiler etkilenir. bronkodilatatör kullanımı ve öksürük prevalansında artışa. Akut etkileri günlük mortalitede artışa. solunum fonksiyonlarında azalmaya yol açmaktadır. Son çalışmalar önemli sağlık sorunu yaratacak etkilerin çok düşük düzeylerde bile gözlendiğini göstermiştir. Çok düşük değerlerde bile (100 mg/m3den az) kısa süreli maruz kalım sağlığı 392 . sıcaklık. hastane başvurularında artışa.tüm solunum yolu hastalıkları ve KOAH nedenli hastane başvurularında artışlar gözlenmiştir. Tüm bunların yanı sıra ortamın nem oranı. İnsan sağlığını etkileyen havadaki kirletici maddeler içinde yer alan ve hava kirliliği ölçümlerinde değerlendirilen SO2 ve asılı partiküler maddelerin etkileri ayrı ayrı gözden geçirilebilir. hırıltılı solunum ve nefes darlığı gibi semptomlarda artış şeklinde ortaya çıkar. sıcaklık değişim hızı. solunum sistemi hastalıklarının alevlenmesine. PM10 (10 μm çapından küçük partiküller) ve PM2.Genel olarak havadaki kirleticilerin sağlığa etkileri şöyle toparlanabilir. Bunların sonuçlarına göre önerilen SO 2 düzeyi 24 saat ortalaması 125 mg/m3. Bu sürede yıllık ortalama değer 50 mg/m3 günlük değer 125 mg/m3 ü geçmeyen düşük düzeylerdeki maruz kalımda bile kalp ve solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümlerde. 24 saatin üzerinde maruz kalımda duyarlı hastalarda semptom alevlenmeleri görülür. ancak astmalılar en duyarlı gruptur. bitki örtüsünün zarar görmesi ve mikro klima değişiklikleri nedeniyle dolaylı etkilerini de göz önünde bulundurmak gereklidir. Sülfürdioksit (SO2) 24 saatten kısa süreli maruz kalımda . kişi bu maddelere ne miktarda ve ne kadar süre ile maruz kalmaktadır. Etki solunum fonksiyonlarında değişme.5’un (2. yıllık ortalaması ise 50 mg/ m3 olarak belirlenmiştir.5 μm çapından küçük partiküller) günlük dalgalanmalarına göre sağlık etkileri de değişir. · Solunum fonksiyonlarında bozulma · Solunum sistemi hastalıklarında artış · Kronik solunum sistemi hastalığı olan kişilerin hastalıklarının alevlenmesinde artış · Kronik kalp hastalığı olan kişilerin hastalıklarının alevlenmesinde artış · Kanser insidansında artış · Erken ölüm insidansında artış Çevresel hava kirliliğinin toplum sağlığı ile ilişkisi değerlendirilirken yukarıda sıralanan doğrudan sağlık etkilerinin yanı sıra içme ve sulama suyu kaynaklarının. inhalasyondan sonraki ilk bir kaç dakika içinde akut yanıt oluşur.

4. EKG değişiklikleri ve sol ventrikül işlev bozukluklarına neden olduğu gösterilmiştir. PM'nin düşük değerlerde uzun süreli etkileri de mortalite ve solunum sistemi hastalıklarında artış ve solunum fonksiyonlarında azalma gibi kronik etkilere yol açmaktadır. Hemoglobine affinitesi oksijenden yaklaşık 250 kat daha fazladır ve hızla hemoglobine bağlanarak karboksihemoglobini (COHb) oluşturur. yüksek konsantrasyonlarda yaşamsal tehlikeler ortaya çıkar. Birincisi ülkemizde sadece bu iki maddenin ölçülüyor / izleniyor olması. Toksik etkileri öncelikle beyin. Oysa bu maddeler de insan ve çevre sağlığı açısından önemli etkilere sahiptirler. angina oluşum zamanını kısalttığı. Bu nedenle hem kısa süreli hem de uzun süreli ortalama konsantrasyon için önerilen bir eşik değer yoktur. Ayrıca burada göz ardı edilmemesi gereken bir diğer nokta.etkilemektedir. SO2 ve PM.5 ppm) üzerinde bir konsantrasyona maruz kaldıklarında akciğer fonksiyonlarında bir azalma görülür. ne de filtre edilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü’nün 1999 yılında yayımladığı Hava Kalitesi Kılavuzu’na göre bu maddeler ve zararları şöyle belirtilmektedir: Azot oksitler (NOx) Kısa süreli maruziyet etkileri: Normal sağlıklı kişiler. diğer atıklara göre iki yönden farklılık göstermektedirler. 393 . iskelet kası ve fetüs gibi yüksek düzeyde oksijen kullanan organ ve dokularda oluşur. Aynı konsantrasyona 30-110 dk. Diğer bir deyişle bu iki maddenin dışındaki kirleticiler ne izlenmekte. Koroner arter hastalığı olan hastalarda artmış COHb miktarının. Akciğer dokusunda yapısal değişikliklere yol açabilmekte ve amfizem benzeri bir tabloya neden olabilmektedir. 560 μg/m3’e yaklaşık 4 saat maruz kalındığında kronik obstrüktif akciğer hastalığı olanların solunum şikayetlerinin ortaya çıktığı gösterilmiştir.700 μg/m3 (2. Ancak erişkinlerde benzer bir ilişki net olarak gösterilememiştir. tüm bu zararlı maddelerin birbirleriyle etkileştikleri ve ortamda birlikte bulunduklarında zararlarının arttığıdır. Yapılan çalışmalar uzun süre azotdioksite maruz kalan çocukların solunum sistemi semptomlarında artış ve akciğer fonksiyonlarında azalış olduğunu göstermiştir. kapiller ve plasental membranlardan hızla geçer. kalp. diğeri ise termik santrallar için geliştirilmiş filtrasyon yöntemlerinin yine sadece bu iki maddeye özgü olmasıdır. Ayrıca bakteriyel ve viral enfeksiyonlara karşı direnci düşürmektedir. Düşük konsantrasyonlarda hipoksiye bağlı belirtiler oluşurken. Uzun süreli maruziyet etkileri: Akciğerlerde geri-dönüşlü ve geri-dönüşsüz birçok etkisi olduğu saptanmıştır. Karbon monoksit (CO) CO alveolar. Ayrıca sigara içme ile çevre ve işyerinde CO maruziyetinin kardiyovasküler mortaliteyi artırdığı bilinmektedir. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda çok düşük düzeylerde bile sağlık sorunlarına neden olduğu belirlenmiştir. maruz kalan astım hastalarında ise çeşitli yakınmalar oluşmaktadır.Düşük seviyeli konsantrasyonlara uzun süre maruz kalınması hücresel düzeyde değişikliklere yol açmaktadır.

kasaba.2. çözülen oksijen miktarı azalır. Bunun sonucu olarak çürüme de sudaki oksijeni tükettiği için. Birincisi. vs. Ayrıca O3 maruziyetinin solunum sistemi yakınmalarına bağlı hastane başvuruları ve astım hastalarının yakınmalarında artışa yol açtığı gösterilmiştir. bazı durumlarda kaza ile veya bilinçsiz bir uygulama ile tabiata ve yer altı sularına karışmaktadır. Suda çözünen oksijen miktarının azalması su altı hayatını tehdit eder. göller ve yeraltı suları aşırı kirlenme ile yüz yüze kalmaktadır. Çocuklar ise 2 saat boyunca 240 μg/m3 O3’e maruz kaldıklarında akciğer fonksiyonlarında azalma meydana gelmektedir.) ve fabrikaların atık suları derelere veya göllere bağlanmaktadır. kirlenme oranı azaltılabilir. sıcaklık artışı ile sudaki maddelerin çürüme ve bozunma hızları artar. Fabrikalar genellikle dere veya göl kenarlarına kurulurlar Çünkü soğutma ve diğer işlemler için suya ihtiyaç vardır. Radyoaktif atıklar tarafından yayılan radyasyon ise canlılarda kanser ve mutasyonlara sebep olmaktadır. R. Aksi durumda kullanılması tehlikeli sonuçlar doğurabilmektedir. Sudaki sıcaklık artışının iki kötü sonucu vardır. Bu tür sularda pis kokulu ve kötü tatlı olurlar. nüfus artışı gibi etkenlerden dolayı su kaynakları olan dereler. Yerleşim yerlerinin (şehir. Bu tür sular daha koyu renge ve pis kokuya sahiptirler. solunum yollarında enflamasyona ve diğer bulgulara yol açmaktadır. Ancak. Meselâ. bu kullanılan maddeler bakteriler tarafından parçalanabilir hâle getirilebilirse. Bu etkiler 160 μg/m3’lük (0. Çiftçiler tarafından daha verimli ürün elde edebilmek için kullanılan gübreler. Ayrıca derelerden ırmaklardan ve göllerden alınarak yerleşim yerlerindeki insanların kullanımına sunulan su belirli standartlara uymak zorundadır. yaz aylarında fabrikaya yakın suların sıcaklığı 25°C civarındadır.2. sudaki oksijen miktarı daha fazla azalır. bu su biraz ısınmış olur. Su Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: İnsan ve canlı yaşamı için hayati öneme sahip olan su kullanılabilir olması için tehlikeli kimyasallardan ve bakterilerden temizlenmiş olması gereklidir. yağmur gibi etkenlerle yeraltı ve yerüstü sularına karışmaktadır. Yüksek oranda nitrat (NO-3) ve fosfat (PO4-3) içeren gübreler suya karıştığında suda yosunların daha fazla üremesini sağlar bu da yosunların diğer canlılardan daha fazla oksijen kullanmasına sebep olur ve diğer canlıları tehdit eder. Atık sulardaki kimyasal maddeler ve organik bileşikler suda çözünmüş olan oksijenin miktarının azalmasına sebep olur. Hatta bazı göller veya derelerde aşırı kirlenme sonucu canlı yaşamı sona ermiş ve içerisinde atıklardan meydana gelen adacıklar oluşmuştur.08 ppm) bir konsantrasyona yaklaşık 7 saat maruz kalan sağlıklı yetişkinlerde görülmektedir. Soğutma amaçlı kullanılan dere veya göl suyu kimyasal olarak kirlenmeden tekrar göle veya dereye döner. İkinci sonuç ise. Fakat. Radyoaktif atıklarda gün geçtikçe tehlike oluşturmaktadır. Doğal dengeyi bozan ve su kaynaklarını kirleten etkenleri ortadan kaldırmak için son yıllarda 394 . ısınan su içerisinde. Benzer olarak deterjanlar ve tarım ilaçları da su kaynaklarını önemli ölçüde kirletmekte olup canlı hayatını tehdit etmektedir. Bu da suda yaşayan bitki ve hayvanların ölüm oranlarını artırmaktadır. Günümüzde teknolojinin gelişmesi. Fakat.Ozon (O3) ve diğer fotokimyasal oksidanlar O3 toksisitesi kısa dönemde akciğer fonksiyonlarında değişikliğe. Bu atıklar belirli şartlarda saklanmaktadır.

yayınlar.3. Atıkların İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: İnsan ve hayvanların yaşam aktivitelerini devam ettirmelerinde ortaya çıkan. bilimsel çalışma yapmalıdırlar. mümkün olduğunca çok katı atığın geri kazanılarak depolama alanlarından tasarruf edilmesi ve sınırlı hammadde kaynaklarına olan talebin düşürülmesidir. ekonomik ve sosyal durumlar dikkate alınarak. Katı atıklar. kullanım dışı. Bir çok ülkede ise bu katı atıklar. Gerek çevre mühendisleri gerekse diğer ilgili bilim dalları katı atık yönetim sisteminin sağlıklı ve çağdaş bir yapıya kavuşturulabilmesi için daha çok projeler üretmeli. bilgi ve bilinç eksikliğidir. Çağımızın olgusu olan nüfus artışı ve beraberinde getirdiği kentleşme süreci ile birlikte katı atık üretimi de artmaktadır. hava ve su kirliliğinin aksine. işyerlerinde ve sanayi tesislerinde oluşan katı atıkların nüfusun artması. Ancak bu teknik gelişmeleri ülkemize aktarmak ve yerel şartlara uygun hale getirmek için mühendislerin ve diğer araştırmacıların ciddi çalışmalar yapması gerekir. Coğrafik şartlar. R. düzensiz katı atık sahaları çok fazla yer işgal etmekte ve sonuçta su.2. istenmeyen materyallere katı atık deniyor. tabiata zarar vermeyecek yeni ürünler elde edilmektedir. Göz önünde tutulması gereken en önemli nokta. toprak. BU durumda. bu sebeple ulusal bir sorun olarak kalırlar. Yerleşim yerlerinin atık suları arıtma istasyonlarından geçirildikten sonra tabii su kaynaklarına verilmekte. bu konuda ellerinde yeterli bilgi ve yeterli teknik eleman yok. fabrikalara filtre ve arıtma tesisleri konmakta. Bütün bunların yanında insanlar çevreyi koruma adına bilinçlendirilmektedir. eğitim kursları ve pratik uygulamalarla aktarılması son derece önemli.yoğun çalışmalar yapılmaktadır. Geri dönüşüm eğitimi ve atık üretmede dikkatli davranışların kazandırılması için yapılacak çalışmalar etkili olacaktır. Atık üreticisinin yani bizlerin ve atıkların bertarafından sorumlu kuruluşların. Bugün Belediyelerin %99’u düzenli bir katı atık depolama sahasının nasıl hazırlandığını. Diğer yandan. Çünkü. istenmeyen maddeler olmaları sebebiyle önemli bir çevre sorununa yol açarlar ve insanlar bunları mümkün olduğunca en düşük maliyette bertaraf etmek isterler. Katı atık yönetiminde görülen başarısızlıkların en büyük nedeni. normal şartlarda katı cisim özelliği taşıyan. halkımızı bilinçlendirmek ve yönlendirmede gönüllü kuruluşların büyük etkisi olacaktır. ülkelerin dışına taşınamazlar. geri kazanım sistemine uygun atık toplama ve bertaraf sisteminin geliştirilmesi de gerekir. yaşam standardının yükselmesi ve teknolojideki gelişmelerin sonucu olarak miktarları ve muhteviyatları artmaktadır. Özellikle aşırı nüfus artışının yaşandığı kentlerde. Katı atıklar. insanlar artık şunun farkına varmıştır. Daha önce yapmış olduğumuz “çöplerinizi ayırıyor musunuz” anketimizin sonucunda %50 oranında 395 . Evlerde. yerleşim yerleri için önemli çevre sorunu teşkil etmektedir. Halk dilinde çöp olarak algılanan katı atıklar. Çünkü. hava kirliliğine yol açmaktadır. Başta kendi çöpümüzü ayırarak biriktirmeyi bile başarabilmek büyük bir adım olacaktır. gelişmiş ülkelerde görülen sağlıklı ve çağdaş katı atık bertaraf metotları ülkemize getirilmelidir. yanlış yönetim teknik ve ekonomik şartların yetersizliği yüzünden sağlıksız koşullar ortaya çıkarmaktadırlar. ne şekilde projelendirildiğini ve yaklaşık maliyetinin ne olabileceğini bilmiyor. Dünya bir tanedir ve onu koruyacak yine insanlardır.

Tarım ilaçlarının insan sağlığına olumsuz etkisi ilacın üretiminde çalışan. doğal düşmanların ölmesi ile zararlı hale gelebilmektedir. Bu nedenle. faydalıların etki oranları da dikkate alınmalıdır. zararlı ve yabancı otların kontrolünü sağlamak amacıyla kullanılan tarım ilaçları yanlış uygulamalar sonunda.5. doğal dengenin bozulmasına ilaveten çevre kirliliği. Pestisitlerin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: Tarım İlaçlarının Bilinçsiz ve Kontrolsüz kullanımı sonucu insan ve çevre sağlığı olumsuz etkilenmektedir. Tüm bu olumsuzlukların yanı sıra hastalık. Zararlı popülasyonlarını dengede tutan doğal düşman popülasyonları da tarım ilaçlarından etkilenmekte ve doğal düşman baskısı üzerlerinden kalkan zararlılar problem haline gelmektedir. zararlılar ile kimyasal mücadeleye karar vermede. Zararlı popülasyonlarını dengede tutan doğal düşmanların popülasyonları. %100 oranını yakalayana kadar soracağız “çöplerinizi geri dönüşüm için ayırarak mı biriktiriyorsunuz?” R.olumlu cevap almıştık. Şimdi sıra diğer yarımda. Bu nedenle parazitoit ve predatörleri asgari seviyede etkileyen ilaçlar ve zararlılara karşı kullanılan ilaçların etkili en düşük dozları kullanılmalıdır. Pestisitlerin uzun yıllar yaygın ve aşırı kullanımı sonucunda birçok yan etkilerinin ortaya çıktığı görülmüştür.2. insanlara. 396 . toprak ve su kirliliğinin oluşması da sorunun önemli bir boyutunu oluşturmaktadır. hava.4. Ayrıca hedef dışı canlılara etkisi sonucu doğal dengenin bozulması. Ayrıca zararlılara karşı pestisitler kullanılırken onların doğal düşmanlarının etkilenmeyeceği bir dönemi seçmek ve bu konuda uygulayıcıyı eğitmek ve bilgilendirmek gerekmektedir. yahut ikinci derecede zararlı olan etmenler.2. Gürültünün İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri: Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiler (O. söz konusu etmenlerin dayanıklılık kazanması sonucu istenen etkiyi de gösterememektedir. hedef dışı diğer canlılara yan etkisi görülmeye başlanmış ve pestisitlerin uygulandığı ürünlerde de kalıntı problemleri meydana gelmiştir Son yıllarda doğal düşmanların barınakları olan orman ve ağaçlık alanların hızla azalmasının yanı sıra kimyasal ilaçların aşırı kullanılması sonucu doğal dengenin bozulması ve çevre kirliliği gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. pestisitlerin sürekli bir şekilde kullanılması sonucunda etkilenmekte ve üzerlerindeki doğal düşman baskısının kalktığı zararlılar problem haline gelmektedir. Pestisitlerin bilinçsizce kullanımı sonucu. R. doğal düşmanların ölmesi ile epidemi yapar duruma gelmektedir.1) Gürültünün İnsanlar Üzerine Etkileri başlığı altında incelenmiştir. ilaç uygulaması yapan ve uygulama yapılmış alanda çalışan işçiden başlayıp ilaçlı ürünü yiyen kişiye hatta doğacak çocuğuna kadar söz konusu olabilmektedir. Bazı durumlarda önemsiz. Bazı durumlarda önemsiz yada ikinci derecede önemli zararlı etmenler.

R.7. R.2.2. İyonize Radyasyondan Korunma: Bilgi edinilememiştir.6. Baz İstasyonlarından Yayılan Radyasyonun İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri Bilgi edinilememiştir KAYNAKLAR: -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 -İl Sağlık Müdürlüğü 2005 397 .

Rotary. Bu programlar dahilinde öğrencilere. uygar. Bu amaçla çevre ile ilgili vakıf. barışçıl ilişkiler içinde yaşanan çevreyi daha güzel yaşanabilir duruma getirme. konularda bilgiler verilmekte. ÇEVRE EĞİTİMİ S. bireylerin çevre ile ilgili hak ve görevleri konusunda çevre eğitiminin önemi çok büyüktür. basın yayın organları ile işbirliği içerisinde etkin çalışmalar yürütülmektedir. Ayrıca ilimizdeki sürücü kurslarına Çevre Eğitimi dersleri verilmektedir. Çevre ve Orman Bakanlığından gönderilen video kasetler gösterilmekte. seminer ve bitirme ödevlerinde öğrencilere yardımcı olunmaktadır.S. konferanslar ve video gösterileri düzenlenmektedir. Rotarack . Kamu Kuruluşlarının Çevre Eğitimi İle İlgili Faaliyetleri Toplumun tüm kesimlerinin çevre konusunda bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi. toprak kirliliği.1. Çevrenin korunması. dernek. Srop-tomistler gibi kulüp ve derneklerin çevre ile ilgili düzenledikleri programlara katılım sağlanmakta ve çalışmaları desteklenmektedir. 398 . Çevre duyarlılığının arttırılması. çevre bilincinin geliştirilmesi ve öğrencilerin çevre konusunda eğitilmeleri amacıyla 2005-2006 öğretim yılında 38 ilköğretim okulunda ve Aşık Kutlu Eğitim Merkezinde 77 din görevlisine “Çevrenin Önemi ve Çevre Korumacılığı” konularında İl Çevre ve Orman Müdürlüğümüzce “Çevre Eğitimi” verilmiştir. tehlikeli atıklar vb. Çevre konulu tez. gürültü. konu ile ilgili afişler dağıtılmaktadır. paneller. geliştirilmesi ve iyileştirilmesi konularında ilimizde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile işbirliği yapılarak çeşitli zamanlarda Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda seminerler. sorumluluk duyguları hakkında bilgiler verilmektedir. İlimizde faaliyet gösteren Çevre Mühendisleri Odası ile Lions. sağlıklı. gönüllü kuruluşlar. Özel ve resmi kurumlardan gelen talepler doğrultusunda su kirliliği. temiz.

Esentepe İÖO.+ Yibo İÖO.Kolin Fatih İÖO.1.Hüseyin Aydın İÖO. AYVACIK BAFRA ÇARŞAMBA KAVAK LADİK 19 MAYIS SALIPAZARI TEKKEKÖY 399 . Cumhuriyet İÖO.Yıl İÖO. Mustafa Kemal İÖO. Atatürk İÖO.+ Tekkeköy İÖO. Çevre Eğitimi Verilen Okulların İlçelere Dağılımı İLÇE ADI ALAÇAM Asarcık OKUL ADI K.Yıl İÖO Cumhuriyet İÖO.+ Merkez İÖO. Bereket PİO. 75.+ Mustafa Üstündağ İÖO. Gelemen Yatılı İÖ.Yıl İÖO.+ Dereköy İÖO. Kılavuzlu Şehit Niyazi Kaya İÖO Hasan Uğurlu İÖO.Md.+ Değirmenbaşı İÖO. Muslubey İÖ.Yıl İÖO Tayyar Mehmet Paşa İÖO Şıhlı İÖO.Tablo S.HASPULAT iöo.+ Karagöl İÖO.+ Tekel İsmail Çolak İÖO.Md. Armutlu İÖO Koşaca Cumhuriyet İÖO. 30 Ağustos İÖO.+ Büyüklü İÖO. Kösedik İÖO. Ticaret ve Sanayi Odası İÖO. Aktekke PİO.Burhan Yazıcı İÖO.+ Beylerce Mithat Yılmaz İÖO. Ladik 80. Kızılırmak İÖO. Gökçeli İO.+ Gülören İÖO.+ Ş. Atatürk İÖO.Md.+ Yörükler İÖO.e.+ 19 Mayıs İÖO. Çetinkaya Ş. Konakören İÖ.+ Ş.+ Cumhuriyet İÖO. Avut İÖ.+ Dumlupınar İÖO. Atatürk Yatılı İÖO 19 Mayıs İÖO.+ Kuşkayası İÖO.Md.Bölge Okulu+ Atatürk İÖO.Md.+ Kutlukent 80.+ Aşağıçinik İÖO. 100. Helvacalı İÖO. Tahnal İO.+ Atatürk İÖO.Md.

Sakarlı Güzelyalı İÖO.Yıl PİO. ilimizde TEMA Samsun Gönüllü Temsilciliği vakıf olarak toprak erozyonunun önemli sonuçlarını ve ülkemizin çöl olma tehlikesini anlatmak. bütün kesimlerin düşünce ve gönül birliğini sağlayacak doğrultuda kamuoyu oluşturarak erozyonu önleme hareketini başlatmakta ve sürdürmektedir. Çevre ve Orman Bakanlığınca çocuklar için gönderilen kitapların düzenlenmesi ve dağıtımına maddi yardımda bulunmaktadır. Yahya Kemal İÖO. 400 . Ayrıca. organize etmek ve koordinasyonu sağlamak. Atatürk İÖO. Gölyazı İÖO.1. Kumcağız İÖO. Fazıl Mustafa Paşa İÖO. Vakfın amacı. Terme İÖO. Hüseyinmescit İÖO: Kocaman İÖO. Geçmiş İÖO.2. Sakarlı İÖO. VEZİRKÖRRÜ YAKAKENT Kaynak:Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. Evci İÖO. Çevreyle İlgili Gönüllü Kuruluşlar ve Faaliyetleri S. Bazlamaç İÖO. Mirza Çalışkan İÖO. Muratlı İÖO. Yakakent 100. Şeyhli İÖO. Yenimahalle İÖO. Atatürk İÖO. Fatih İÖO. Kozluk İÖO. Oğuzlu İÖO. çevre ile ilgili yapılacak çalışmalarda ilçe. Cumhuriyet İÖO. Töngellibel Eroğlu İÖO. Taşpınar İÖO.2. köy vs. maddi yardımda bulunmak. çevre ile ilgili olayları düzenlemek. Cumhuriyet İÖO. Dumantepe İÖO. Küplüağzı Ayvacık PİO. Vakfın eğitim çalışmaları içerisinde.İLÇE ADI TERME OKUL ADI Anafartalar İÖO.Ayrıca. Çevre Vakıfları İlimizde bulunan Çevre Koruma Vakfı 1990 yılında kurulmuştur. eğitim yayınları hazırlanarak basılmakta ve okullarda erozyonu anlatan konferanslar verilmektedir. 2005 S. Türkiye genelinde düzenlenen eğitim seminerlerinde erozyon tehlikesinin kamuoyuna tanıtılması için gönüllü erozyon eğitmenleri yetiştirmek yer almaktadır. Ayrıca. II Çevre ve Orman Müdürlüğü.

Hakkıbey Cad. Çevreyle İlgili Federasyonlar İlimizde federasyon tespit edilememiştir. Tevfik Türker Apt. No: 39 SAMSUN Lise Cad.2. Çevre Dernekleri Derneğin Adı Samsun Doğayı Koruma Derneği Türk Kadınlar Birliği Samsun Şubesi Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği Samsun Şubesi Adres Türk Kadınlar Konseyi Derneği Samsun Şubesi Soroptimist Kulübü Çiftlik Lions Kulübü Atakent Lions Kulübü Samsun Rotary Kulübü Kaynak:Çevre Yönetimi Şube Müdürlüğü. KAYNAKLAR: -İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 401 . No: 24/13 SAMSUN Zafer Mah. Dr. Çevre Dernekleri Tablo S. No: 62/1 SAMSUN Cumhuriyet Cad. S.Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve TEMA Samsun Gönüllü organizasyonu ile ilimizde atık kağıt toplama kampanyası düzenlenmiştir. Letafet Sok. No:28/1 SAMSUN Telefonu 2380419 2334944 4356900 4318667 4310029 4350484 4354049 4310025 S. 2005 Temsilciliği Adresi Gazi Cad. No: 116 SAMSUN Lise Cad. Arı Apt.2. Hisar Apt.2. No:24 SAMSUN İstiklal Cad.3.2. No: 98 SAMSUN Kaptanağa Sok. No: 17 SAMSUN Çiftlik Mah.

İlimizde hava kirliliği daha çok ısınma amacıyla kullanılan yakıtların özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Bölge Müdürlüğü'nün projesi devam etmektedir. Samsun'da katı atıklar önemli bir çevre kirliliği oluşturmaktadır. Irmak boyunca kurulmuş bulunan. Ayrıca sanayi tesislerinden kaynaklanan atıksuların özelliklerini belirlemek ve deşarj standartlarını sağlamaları konusunda Müdürlüğümüzce çalışmalar yapılmaktadır. Kükürtdioksit miktarı Dünya Sağlık Teşkilatının belirlediği 150 ug/Pyi zaman zaman aşmakta bazı günler 200 ug/I'yi bulmaktadır. ilçelerde ise katı atıklar gelişi güzel yerlere 402 . genel olarak yukarıda incelenen bütün konuların çevre yönetimi çerçevesinde birlikte değerlendirilmesi mahiyetindedir. Mert Irmağı kirlilik yükü açısından önemli bir sorundur. çıkan sonuçlar Müdürlüğümüze iletilmektedir. kirlilik bakımından Karadeniz'e olan kıyısı. sanayi tesisleri. T. Bu güne kadar atıkların sağlıklı değerlendirilebileceği bir proje gerçekleştirilmemiştir. Çarşamba ilçesinin 20 km güney batısında Abdal Irmağı üzerinde inşa edilmiştir. Çarşamba ovasının güneyinde. Büyükşehir Belediyesinin yetersiz arıtımı sonucu halka verilen sular özellikle yaz aylarında salgın hastalıklara sebep olmaktadır.1. Mevcut katı atık depolama yeri de ekonomik ömrünü tamamlamak üzere olup gerekli ıslah çalışmaları yapılmadığı taktirde ciddi çevre sorunlarına sebep olacaktır. Samsun'un. Büyükşehir Belediyesi tarafından toplanan katı atıklar yılanlıdere mevkiine dökülmektedir. Çevre kirliliği nüfusun artması ve sanayileşmesiyle başlamıştır. Mevcut yerin bir su kaynağı olması daha önemli bir sorun teşkil etmektedir. Samsun içme suyunun Çakmak Barajı Samsun içme suyu projesinin depolama tesisi olarak görev yapacak olan baraj.T. Önemli su kaynaklarından olan Kızılırmak ve Yeşilırmak'ta başta etrafındaki yerleşim birimlerinin atıkları olmak üzere tarımsal faaliyetlerle de büyük bir kirliliği bünyesinde taşımaktadır. Ayrıca taşıtlardan kaynaklanan hava kirliliğinin tespiti ve önlenmesi amacıyla Çevre Koruma Vakfı tarafından alınan ve Müdürlüğümüzle işbirliği içinde yürütülen egsoz gazı ölçümleri yapılmaktadır. Bölge Hıfzıssıhha Enstitüsünce İlimizde iki noktadan ölçümler yapılmakta. büyük ölçüde evsel atıksulardan kaynaklanmaktadır. Bu nedenle evsel atıksuların arıtımı konusunda İller Bankası 16. Çevre Kirliliğinin ve Çevresel Tahribatın Önlenmesi Diğer İllerle kıyaslama yapıldığında Samsun çevre kirliliği açısından daha temiz bir kent sayılabilir. kanalizasyon atıkları ve tarımsal atıklar bir arıtıma tabi tutulmaksızın ırmağa verilmektedir. Bafra Belediyesi tarafından yapılması planlanan Atıksu Arıtma Tesisi yapımı projesi tamamlanmak üzeredir. ÇEVRE YÖNETİMİ VE PLANLAMA Bu bölüm. Özellikle kış aylarında hava kirliliği kendini daha fazla hissettirmektedir. Diğer yandan bölgenin önemli doğal kaynaklardan sayılan Bafra Balık gölleri özellikle tarımsal faaliyetler ve kanalizasyon atıkları sonucu mevcut flora ve faunayı tehdit etmektedir.

2. sadece kaplıca olarak yararlanılmaktadır. halkın bu konuya eğilimi arttığı gözlenmektedir. İlimizde Gürültü kirliliği henüz dikkatleri üzerine toplamakta. araçlardaki havalı kornaların resen sökülmesine ve gereksiz korna çalınması halinde vatandaşlarca yapılacak şikayetlerin değerlendirilmesi karar altına alınmış ve bu konuda çalışmalara başlanmıştır. Doğal Kaynakların Ekolojik Dengeler Esas Alınarak Verimli Kullanımı. Korunması ve Geliştirilmesi Doğal kaynaklar açısından Samsun su bakımından zengin bir İl olup. Bu nedenlerle en önemli doğal kaynaklardan biri olan ormanların korunması ve geliştirilmesi gerekmektedir. tarla açma ve diğer doğal nedenlerle orman alanları tahrip edilmektedir. Bunun yanı sıra özellikle toprakların kum. Ancak bu alanlar çoğunlukla amaç dışı kullanılmakta. Yıl boyunca güneşli gün sayısının az olması nedeniyle güneş enerjisi sistemleri ekonomik bir kaynak olarak görülmemektedir. şehir merkezinde gürültünün en aza indirilmesi amacıyla Mahalli Çevre Kurulunda. çevre ile uyum içinde olmasına dikkat edilmelidir. Ekonomik ve Sosyal Faaliyetlerin Çevrenin Taşıma Kapasitesini Aşmayacak Biçimde Planlanması Sosyal faaliyetlerden amaç bir yandan insan ihtiyaçlarını karşılarken diğer yandada ekonomikliği sağlamaktır. Orman ürünlerinin büyük bir kısmı ısınma amaçlı olarak kullanılmaktadır. imar planına aykırı yapılaşmanın artması ciddi problemlere neden olmaktadır. mevcut arazilerinde verimliliği düşmektedir. kiremit gibi maden sektöründe kullanılması. Bu alanlar üzerinde şehirleşmenin yayılmasıyla birlikte tarım arazileri daralmakta . Ekolojik dengenin göstergelerinden biri olan flora ve fauna bilinçsizce yok edilmektedir. Hastane atıkları ile ilgili olarak. Bunların başında verimli ve sulak birinci sınıf araziler üzerine kurulan yerleşim ve sanayi alanları gelmektedir. Tarım alanlarımızı da önemli sorunlar tehdit etmektedir. T. Samsun İli bir kıyı kenti olmasına rağmen kıyılardan yeterince yararlanılmamak-tadır. T. doğal kaynaklarımızın geri dönüşümü imkansız zararlara yol açmaktadır. Bunun içinde ekonomik ve 403 . mevcut akarsular üzerinde kurulan barajlardan sulama ve elektrik üretimi amacıyla yararlanılmaktadır. Ayrıca Jeotermal kaynaklardan enerji üretimi ve tüketimine yönelik bir çalışma yapılmamış olup.000 hektarlık yer kaplamaktadır. aşırı otlatma ve diğer arazi problemleri sonucu tahrip edilmektedir. İlimiz sınırları içerisinde çayır ve meralar 43. tuğla. mevcut yönetmelik kapsamında hastanelerin faaliyet göstermesi konusunda Müdürlüğümüzce tebligatlar yapılmıştır. Bu konu ile ilgili olarak da Müdürlüğümüzce çalışmalar yapılmaktadır.3. Usulsüz kesim. Bütün bunlar yapılırken de doğal dengenin bütünlüğünün korunmasına.dökülmekte yer seçimi konusunda hiçbir ön araştırma çalışması yapılmadığı için önemli bir bölümü şu anda sorun oluşturmaktadır. kireç. Kıyılardan daha çok kum ocakları şeklinde yararlanılması.

ÇED yönetmeliğinin etkin bir şekilde uygulanabilirliğinin sağlanması ile her türlü olumsuzluklar daha başlangıçta tahmin edilip. Belalan Köyü Kavak Nimet Madencilik Silis Ocağı Akyar Köyü Ladik NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 404 . Doğal dengenin hızlı kentleşmeye ayak uyduramaması sonucu ortaya çıkan olumsuz tablo insanları menfi yönde etkilemektedir. Çevrenin İnsan-Psikososyal İhtiyaçlarıyla Uyumunun Sağlanması Çevre kirliliğinin sosyal. Taşocağı ve Konkasör Tesisi Çiğdem Köyü Kavak Karayolları 7. Hizm. önlemler alınmasına yardımcı olacaktır. Şehir dışında gelişigüzel yapılan konutlar da şehrin önemli problemlerinden biridir.1996 tarihinde onanarak yürürlüğe girmiştir.sosyal faaliyetlerin çevre sorunlarına yol açmayacak biçimde planlanması ve uygulanması. Bölge Müdürlüğü Taşocağı Deliklikaya Mevkii Vezirköprü Florya Kasabı Et Entegre Tesisi Altınkum Merkez Suluova Belediyesi Malzeme Ocağı Karga Köyü Aşağıdere Mevkii Havza Vezirköprü Köyl. ekonomik ve teknolojik sorunlarının yanı sıra insan pisikolojisi üzerine de olumsuz etkileri vardır. Taşocağı ve Konkasör Tesisi. Ülkemizin en önemli sulak alanlarından Kızılırmak Deltası.Götür.1998 tarih ve 3308 sayılı kararı ile l.12.04.1. köyden kente göçün bir sonucu olarak ortaya çıkan seyyar satıcıların ve reklam dünyasındaki rekabetlerin yaratmış olduğu görsel ve gürültü kirliliği bu ortamda yaşayan insanların ruh ve beden sağlıklarını ciddi boyutlarda etkileyerek tamamen bu sorunlardan kaynaklanan bir çok hastalığın çıkmasına neden olmaktadır. Ayrıca İlimize Bağlı Terme İlçesi sınırlarında kalan Simenit Gölleri. Çevre Duyarlı Arazi Kullanım Planlaması İl Düzeyinde sulak alanlardan Kızılırmak Deltası korunması gereken önemli doğal kaynaklardan biridir. 15. T.07. Çed Gereklidir/Çed Gerekli Değildir Kararı Verilen Faaliyetler Listesi FAALİYET SAHİBİ FAALİYETİN KONUSU FAALİYET ADRESİ Büyükşehır Beledıye Bşk Deniz Dolgusu Kutlukent Tekkeköy Adem ERDOĞAN Boya Tiner Üretimi Kutlukent Tekkeköy Büyükşehır Beledıye Bşk Taşocağı Kutlukent Tekkeköy Büyükşehır Beledıye Bşk Taşocağı Gürgenyatak Merkez Hasan UÇAK Taşocağı Emirli Köyü Kavak (ÇED Gereklidir) DSİ 7. Düzensiz kentleşme sonucu tarihi eserlerimiz bu kaos içerisinde kaybolmakta ve estetiği yok olmaktadır. sonradan çıkacak bir ekonomik yükün daha planlanma aşamasında giderilmesini sağlar. Bölge Müd. daha fazla kişinin barınabilmesi için yapılan çok katlı binalar. Yoğun hava kirliliği tarihi eserlerin tahribine neden olmaktadır.1998 tarih ve 23314 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak RAMSAR (Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması) Sözleşmesi Listesine dahil ettirilmiş ve Ramsar Alanı olarak ilan edilmiştir. Kızılırmak Deltası Çevre Düzen Planı Çevre Bakanlığı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından hazırlanmış ve 25.5. Derece Doğal Sit Alanı ilan edilmiştir. düzensiz ve çarpık kentleşme. Bölge Müd.4.Birliği Malzeme Ocağı Çalman Köyü Vezirköprü Karayolları 7. Kentlerdeki yeşil alanların giderek azalması. Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 01. Çevresel Etki Değerlendirmesi Tablo T. T.6. T.

Şti. Sah. Hasan UÇAK Tor Lastik Fabrikası Samsun Ulaştırma Böl. Sitesi Kutlukent Tekkeköy Taşkaracaören Köyü Alacasırtı Mevkii Havza Hacıbattal Köyü Çamçukurtepe Mevkii Havza Yukarıavdan Gürgendağ Köyü Merkez Kayşayla Köyü Adatepe Mevkii Merkez Organiz San. İnş. Bölge Müdürlüğü Safi Katı Yakıt Çarşamba Belediye Başkanlığı Burak Lastik Ür. DSİ 7. Kıyak Kardeşler DSİ 7. Ltd. Bölge Müd. Kutlukent Tekkeköy Kutlukent Tekkeköy Ordu Köyü Çarşamba Söğütpınar Köyü Çarşamba Cecil Mevkii Çarşamba Toybelen Yeşilkent Merkez Kozağzı Köyü Bafra Tekeköy Mahallesi Tekkeköy Boyacılı Köyü Çarşamba Örnek San. Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi İskele ve Geri Hiz. San. SahilYolu Kömür Ele. Kauçuk İm. Eleme Yık. ve Konk. Merkez Kozağzı Köyü Çayağzı Mevkii Bafra Kapukaya Köyü Bafra Kaleboğazı Köyü Merkez Yukarıavdan Köyü Yarmalıyatak Mevkii Merkez Alçı (Jips) Ocağı Yağmaözü Köyü Vezirköprü Çimonto Kili Ocağı Tatlıcak(Ahmetsaray)Köyü-Ladik Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Özören Köyü Kocadağ Mevkii Merkez Kırma Eleme Yıkama Tesisi Helvacılı Köyü Ulamış Mevkii Çarşamba Kuzören Köyü(lll) ariyet ocağı Yakakent Doğaltaş Oc. Bölge Müd. Bölge Müdürlüğü Gürdal Madencilik Sitaş Yapı Taah. Bölge Müdürlüğü Süleyman Bektaş Mehmet Kudu Yeşilyurt Demir Çekme San.Alaçam Balıkçı Barınağı KAYNAKLAR: İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 2005 405 . Ltd. Pak. Tic. Tah. Rej. Karayolları 7. İleri Alemdar İnş. Hasan UÇAK Akoğlu İnş. Ltd. Ltd.Tesisi Las. Özören Köyü-Kocadağ Mevkii-Merkez Lastik ve Plastik Ayakkabı İmalat Tes. San. Şti. Bölge Müd.Tesisi Kum Çakıl Oc. Şti Ünye Madencilik San. Ayak. Tic. Şti.Dep. Barınak Samsun Gecekondu Dönüşüm Projesi Kum Çakıl Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı Canik Beldesi Merkez Kutlukent Tekkeköy Kutlukent Tekkeköy Org. Karayolları 7. Tic. Samsun Bal. Tic. Tesisi Lastik Ayak.ve Plastik Ayakkabı Üretimi Biyodisel Üretimi Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Su Ürünleri İşleme Tesisi Taşocağı Kömür Ele. Şti. Gen. Ltd.Dep. Çırakman Mevkii-Kutlukent-Tekkeköy Toplu-Gökçün-Doyran Köyleri Ortak Toplu Köyü. ve Kır.13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 Büyükşehır Beledıye Bşk Reşitoğlu Kömürcülük Alyak Katı Yakıt Emek Lastik Özel Göz-Sa Sağlık Hizmetleri Karayolları 7. San. Bölge Müd. Özsağlam Mad. TOKİ DSİ 7.Tesisi Kömür Ele. Şti. Tes. Pak. Pak. Karayolları 7. Sitesi Merkez Adalet ve Kazımkarabekir Mah. Müd. Bölge Müdürlüğü DSİ 7. Bar. San. İnş.Dep.

Müd. Ocağı Taş Ocağı Taflan Barajı ve Sulaması Taş Ocağı Stabilize Malzeme Ocağı Mermer Ocağı 235 .12.05.1999 23.2001 13. A.2000 12. Şti.06.05.1994 02.2003 27.06.12.2001 06. Dikmenler Ltd.1998 04.2003 GÖRÜŞ OLUMLU-OLUMSUZ Çevresel Etkileri Önemsizdir Kapalı Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir. San.1997 15. Şti.08.03. Bölge Müdürlüğü Hasan UÇAK Çebi İnşaat DSİ 7. Çevresel Etkileri Önemsizdir.2002 16. Taflan Merkez Kraga Köyü Kayaönü Mevkii Havza Kocaoğlu Köyü Havza FAALİYET SAHİBİ Köy Hizmetleri İl Müd 19 Mayıs Belediyesi DLHİ 2. Müdürlüğü Hedef Lim.2002 03.2002 13. Merkez Teknepınar Köyü Merkez Emirli Köyü Kavak Ordu Köyü Çarşamba Evci Yahyalı Mah.1999 16.2002 24.2001 20.08.06. Bölge Müdürlüğü Suluova Belediyesi Gürsoylar İnşaat İller Bankası 16 Böl.01.2003 06.1999 15.08. Terme Gürgenyatak – Bakacak Mevkii Merkez Kolay Bafra Bekdemir Köyü Kavak Toptepe Köyü Kavak Çamalan Köyü Yakakent Şirinköy Merkez Karga Köyü Havza Gidirli Köyü Havza Karga Köyü Havza Kamalı Köyü Merkez Çalköy İstavroz Çayı Vezirköprü Kurum Köy Ladik Sakarlı Beldesi Terme Elmalı Tepe Mev. Köy Hizm.05. Böl.02.2003 01.EK-1 ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ No 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 DOSYA NO Arşiv 1 3 6 5 5 8 6 3 10 214 215 217 216 221 212 223 225 228 224 226 229 222 232 238-02-14 İLÇE-KÖY-MEVKİİ Tepeören Köyü Vezirköprü Çandır Köyü-Acukluk 19 Mayıs Dağköy 19 Mayıs Çamlıca Köyü Terme Kaya Köyü Kavak Şirinköy Yılanlıdere Mev.1999 16.2000 06. Bölge Müdürlüğü Suluova Belediyesi Mim Mermercilik Mad.07.09.2001 20.2003 21. Bölge Müdürlüğü DSİ VII.10. Müdrlüğü Hasan ÖZMEN Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü DLHİ 2.06. Ve Tic. ÇED Gerekli Değildir. Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir Çevresel Etkileri Önemsizdir ÇED Gerekli Değildir. DLHİ 2. Bölge Müdürlüğü Cihan Saygılı Büyükşehir Belediyesi Karayolları 7.02.02.Ş.05.12.2002 24. ÇED Gerekli Değildir.12.2002 21. ÇED Gerekli Değildir Çevresel Etkileri Önemsizdir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir Mermer-Gabro Ocağı Taş Ocağı Malzeme Ocağı Mermer Ocağı Malzeme Ocağı Tras Ocağı Taşocağı Kuvarsit Mad.01. Bölge Müdürlüğü Büyükşehir Belediyesi Ali SUKAS Selin İnşaat DLHİ 2.07.1998 04.1998 11.08. Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taşocağı Taş Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı FAALİYETİN ADI GÖRÜŞ TARİHİ 20. Çevresel Etkileri Önemsizdir. Çevresel Etkileri Önemsizdir. Çevresel Etkileri Önemsizdir.

12.2004 13. Dsi 7. ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir 294 300 303 251 302 304 308 309 306 310 311 313 . Böl.2004 20.05. Bölge Müd. Bölge Müd..R 6968 Nolu Saha Ladik İ. San Gürsoylar Mad. R. Müd Dsi 7. T. İş Mak. Büykşehir Belediye Mümin İleri Dsi 7. A.2004 06.2004 22. San.2004 12.09.Ş. Müd Dsi 7.08.12.2004 31.08.09.2004 25. San.A.2004 GÖRÜŞ OLUMLU-OLUMSUZ ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir.08.2004 20.10.2004 16.2004 31.10. Böl. Taş ocağı Tras Ocağı Kireç Ocağı Taşocağı Taşocağı Konkasör Tesisi Taş ocağı Konkasör Tesisi Mermer Ocağı Kalker Ocağı Kalker Ocağı Kil Ocağı GÖRÜŞ TARİHİ 15.2004 16.2004 27.02.05. Bölge Müdürlüğü Ahmet Güzeldal Sadi Dikici Karayolları 7. San.Ş. T. Bölge İnşaatı Öztaş-Öztunç İnş. Ladik Çimento San.A.A.10.2004 19. Büyükşehir Belediye Bşk Kalaycıoğlu İnş.2004 02. Tic.08. Bölge Müd Karayolları 7. 6721 Nolu Saha Ladik İR:7040 Nolu Saha Ladik FAALİYET SAHİBİ Mim Mermercilik Mad. Böl. Altan Kireç San.2004 07. FAALİYETİN ADI Mermer Ocağı Taşocağı Taşocağı ve Konkasör Tesisi Mermer Ocağı Taşocağı ve Konkasör Tesisi Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taş Ocağı Silis Ocağı Tras Ocağı Konkasör Tes.08.2004 16.2004 31. Yıldırım Nak.2004 07.2004 28.09. DLHİ 2.Ş. Ladik Çimento San.12. Öztaş-Öztunç İnş.04. ÇED Gerekli Değildir. Müd. Karayolları 7.10.08.2004 09.2004 25.2003 18.12. Karayolları 7.11. Bölge Müd. Ladik Çimento San. T. Müd Karayolları 7.2004 10.ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ No 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 DOSYA NO 237 245 239 248 249 269 280 291 284 295 296 297 238-02-41 İLÇE-KÖY-MEVKİİ Karameşe Köyü Havza Kulacadağ Mevkii Merkez Emirli Köyü Kavak Kulacadağ Köyü Merkez Yukarı Avdan Köyü Merkez Boztarla Köyü Bafra Asarkaya Köyü Kolay Bafra Isırganlıksırtı Mevkii Taflan Beldesi Merkez Çelikalan köyü Sarmuksırtı Mevkii Merkez Kuzgunyuvası Yakakent Kuzgunyuvası / Yakakent Adatepe Köyü Vezirköprü Kuzören Köyü I nolu Taş Ocağı Yakakent Ayvalı Sokağı Ladik Çelikalan Köyü Merkez Kuzuören Köyü Yakakent Bekdiğin Havza Güvercinlik Havza Kocaman Terme Emirli Köyü Kavak Aksu köyü Kaya Dibi Mevkii Merkez Çakırlar Köyü Darlık Mevkii Merkez İ.2004 02.Ş.12.12. Böl.10. Ve Tic.

Şti. Bölge Müdürlüğü Karayolları 7.ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ No 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 DOSYA NO 292 293 320 321 322 299 325 329 314 315 330 253 254 317 332 340 339 338 238-02-63 İLÇE-KÖY-MEVKİİ Sindel mah. Götürme Birliği FAALİYETİN ADI Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Taşocağı Malzeme Ocağı Malzeme Ocağı Taş Ocağı Konkasör Tesisi Taş Ocağı Konkasör Tesisi Silis Ocağı Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Taş Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Ariyet Ocağı Ariyet Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı Alçı (Jips) Ocağı GÖRÜŞ TARİHİ 22. Ltd.2005 14.2005 27. Böl.01.2005 06. Bölge Müdürlüğü Süleyman Bektaş Karayolları 7.01.12. Tic. 05.2005 22. Bölge Müdürlüğü Karayolları 7.2005 10.04. BÖL. Müd. İnş.07.2005 22.06. MÜD.04.2005 11.2005 11. BÖL.06. İleri Alemdar İnş.2005 12.07. 05. 05. Şti.01.04. Göksu Deresi Çarşamba Koçyurdu Göndü Mah.Merkez Yukarıavdan Köyü Yarmalıyatak Mevkii Merkez Yağmaözü Köyü Vezirköprü FAALİYET SAHİBİ DSİ 7. Karayolları 7. Ltd.08. Vezirköprü Karga Köyü Aşağıdere Mevkii Havza Çalman Köyü Vezirköprü Çiğdem Köyü Kavak Belalan Köyü Kavak Akyar Köyü Ladik Ordu Köyü Çarşamba Söğütpınar Köyü Çarşamba Cecil Mevkii Çarşamba Kozağzı Köyü Bafra Taşkaracaören Köyü Alacasırtı Mevkii Havza Hacıbattal Köyü Çamçukurtepe Mevkii Havza Yukarıavdan Gürgendağ Köyü Merkez Selemerik Köyü Bafra Söylemiş Mah.2005 29.07. Böl.2005 18. San.08.2005 27. Bölge Müdürlüğü DSİ 7. Ünye Madencilik San.2005 21. Bölge Müdürlüğü DSİ 7.04. Müd.02. Şti.2005 GÖRÜŞ OLUMLU-OLUMSUZ ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gereklidir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir Karayolları 7.2005 25. DSİ 7. Bölge Müdürlüğü Nimet Madencilik İth.06.2005 14.12.2004 27. 05. Mehmet Kudu Gürdal Madencilik Sitaş Yapı Taah. Suluova Belediyesi Vezirköprü Köyl.2005 11. İhr. Kavak Kayşayla Köyü Adatepe Mevkii Merkez Kapukaya Köyü Bafra Kaleboğazı Köyü Kaleboynu Mevkii.2005 23. MÜD Büyükşehir Belediye Başkanlığı Büyükşehir Belediye Başkanlığı Hasan UÇAK DSİ. Mevkii Çarşamba Kutlukent Tekkeköy Gürgenyatak Merkez Emirli Köyü KAVAK Duruçay Köyü Deliklikaya Mev.2005 14. BÖL. Bölge Müdürlüğü Karayolları 7. Hizm. Karayolları 7.2005 11. MÜD.2005 17.08. Bölge Müdürlüğü DSİ 7.2005 06. 7.03.2005 10.2004 22.08.. Ltd. 335 343 346 347 348 349 .

ÇED Gerekli Değildir. Taş Ocağı Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Bazalt Ocağı Kırma Eleme Tesisi Taş Ocağı Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Ariyet Ocağı Kalker Ocağı 1 Nolu Taş Ocağı Doğal Taş Ocağı ve Kır. Ocağı Kil Ocağı Kil Ocağı Taş Ocağı GÖRÜŞ TARİHİ 26.2006 10. Hasan UÇAK İstaş İstaş Topçuoğlu Oto San. Tekkeköy FAALİYET SAHİBİ Özsağlam Mad. San.09.El.2006 24.2006 07.09. Büyükşehir Belediyesi İstaş Muzaffer Candemir Bülbüloğlu İnş.2006 27.08. Rekor Top.Tic.06.20059030 Sarıbıyık Köyü Merkez 2 Nolu Saha Gürgenyatak Köyü Bakacak Mev. Aydıner İnş.08.Ltd.MERKEZ Arslantaş Köyü.01.Ş.MERKEZ Çelikalan Köyü –Soyaltı Mevkii. Şti. Uğur ERKAN Sadi DİKİCİ Muzaffer CANDEMİR İSTAŞ Kavak Köylere Hizmet Götürme Birliği Arılar Top. San. ÇED Gerekli Değildir.Ş. Tes. Yık.2006 13. Büyüklü Beldesi Tekkeköy Kayalıktepe Mevkii Karapınar Köyü Kavak Arslantaş Köyü Ladik A.LADİK Çelikalan Köyü .2006 12.2006 31. Büyükşehir Belediye Başkanlığı FAALİYETİN ADI Çimonto Kili Ocağı Doğal Taş Ocağı ve Kır.01.2006 31.Ş.Taah. Ltd.2006 10.Yık. San.2005 27.99 238.2006 21. El.2005 31.05.ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ No 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 DOSYA NO 350 354 238-02-79 238-02-80 238-02-82 238-02-85 238-02-81 238-02-86 238-02-25 238-02-91 238-02-90 238-02-76 238-02-78 238-02-93 238-02-87 238-02-83 238-02-43 238-02-84 238-02-88 238-02-103 238.03. .MERKEZ Masullu Mah. A. Müd.2006 01.2006 01.2006 06.02.02. Tic.2006 03. Şti. Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Doğal Taş Ocağı ve Kır.09.Mancalık Sırtı Mevkii. A. A.04. Tes Doğal Taş Ocağı ve Kır.Şti.Yık.2006 28.2006 GÖRÜŞ OLUMLU-OLUMSUZ ÇED Gerekli Değildir ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gereklidir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık) ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Olumlu ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Gerekli Değildir (Bakanlık ÇED Gerekli Değildir. Ltd.100 238-02-96 İLÇE-KÖY-MEVKİİ Tatlıcak (Ahmetsaray) Köyü Ladik Özören Köyü Kocadağ Mevkii Merkez Kayalık Tepe Mevkii Karapınar Köyü Kavak Araboğlu Tepe Mevkii Çarıklıbaşı Köyü Kavak Belalan Köyü Kavak Tomaklar mah.01. Tes.Yık. Tes. Tic. El.2006 06.YAKAKENT Boztarla Köyü. Köseli Köyü-KAVAK Karapınar Köyü-Kayalıktepe Mevkii-AR:71887 KAVAK Hacılıdağ Mevkii Hacılı Köyü Kavak İR:73680 Nolu saha-Aşağıdere Köyü-KAVAK İR:73713 Nolusaha-Aşağıdere Köyü-KAVAK Yukarı Çinik Mah.01.2006 07.05.2006 03.BAFRA Gürgenyatak Köyü. Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çebi KARDEŞLER Karayolları 7 Böl.09.2006 08.04.09. Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ünye Mad.09.Merkez Emirli Köyü-Kaletepe Mevkii.2006 31.R.Tic.KAVAK Kuzuören Köyü. Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi Stabilize Malz. Nak.02. El.05.04.06.02.

. 101 Taş Ocağı 14. Tes.Yık.09. Kır. ÇED Gerekli Değildir.09.2006 14.ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR KARARI VERİLEN TAŞOCAKLARI FAALİYETLER LİSTESİ 100 238-02-94 238-02-101 Akören Köyü Vezirköprü Çamlıca Köyü Evci Beldesi Terme Mustafa Mutlu Samsun Ulaştırma Bölge Müdürlüğü Doğaltaş ve Kum Çak Oc. El.2006 ÇED Gerekli Değildir.

İLÇE ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM KURUM TÜRÜ Anaokulu (Okul Öncesi Eğit.) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu KURUM KODU 830582 245246 246372 312926 329728 332240 336237 386398 391026 408969 408970 408982 408994 409005 409017 409029 409042 409054 409066 409078 409091 409113 409137 409149 409162 409174 409186 409198 409221 409233 409245 409270 409282 KURUM ADI Alaçam Anaokulu Kadıköy İlköğretim Okulu Yenice Doyran İlköğretim Okulu Soğukçam İlköğretim Okulu Cumhuriyet İlköğretim Okulu Kızlan İlköğretim Okulu Atatürk İlköğretim Okulu Etyemez Alparslan Gül İlköğretim Okulu Gökçeboğaz İlköğretim Okulu Yukarı Isırganlı İlköğretim Okulu Yukarıelma İlköğretim Okulu Yukarıelma Köyü Sofular İlköğretim Okulu Vicikler İlköğretim Okulu Umutlu İlköğretim Okulu Uzunkırac Kızılkara İlköğretim Okulu Yukarıkoclu İlköğretim Okulu Umutlu Köyü Toklu Mahallesi İlköğretim Oku Uzunkıraç Köyü Şh Bayram Yıldız İlköğretim Güvenli Dikmen Mah. Müd.İlköğretim Okulu Karayolları Kolin Fatih İlköğretim Okulu Köseköy İlköğretim Okulu Doyran Şehit Ramazan Aydın İlköğretim YERLESIM YERI Şehir Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy . Gen. İlköğretim Okulu Akgüney Veyisoğlu İlköğretim Okulu Tepebölmesi İlköğretim Okulu Yoğunpelit İlköğretim Okulu Maden Mandır İlköğretim Okulu Toplu İlköğretim Okulu Kalukkaraçukur İlköğretim Okulu Demircideresi İlköğretim Okulu Yeşilköy Dolmalar İlköğretim Okulu Tefekli İlköğretim Okulu Karahüseyinli Çiftlik İlköğretim Okulu Doyran Cırtlar Mah.

İlköğretim Okulu Kalukdemirci İlköğretim Okulu Pelitbükü Koğuz İlköğretim Okulu Yukarıısırganlı Aşağı Mah.Karaman İlk.N. Ortaköy Müyesterli İlköğretim Okulu Killik İlköğretim Okulu Bahşioymağı Hıdır İlköğretim Okulu Yenice İlköğretim Okulu Örenlİ İlköğretim Okulu Pelitbükü Çoşkunkaya İlköğretim Okulu Doğankent Merkez İlköğretim Okulu Kapaklı İlköğretim Okulu Gümüşova İlköğretim Okulu Karahüseyinli Köy Cami Mah. İlköğretim Okul Gülkaya İlköğretim Okulu Karahüseyinli İlköğretim Okulu Pelitbükü Karacak İlköğretim Okulu Terskırık Köyü İlköğretim Okulu Gökçeboğaz Gecekli İlköğretim Okulu Yakacık İlköğretim Okulu Pelitbükü İlköğretim Okulu Maden İlköğretim Okulu Pelitbükü Hasırlık İlköğretim Okulu Gökçeağaç Oymağı İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy .ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 409294 409304 409328 409341 409353 409365 409389 409400 409412 409436 409448 409461 409473 409497 409507 409519 409520 409544 409568 409581 409615 409627 409639 409664 409676 409688 409723 409735 409747 409759 409772 409784 409796 409843 409855 409880 Harmancık İlköğretim Okulu Taşkelik Doğanyuvası İlköğretim Okulu Akbulut Yakalar İlköğretim Okulu Akbulut İlköğretim Okulu Alidedebölmesi İlköğretim Okulu Doğankent Koltak İlköğretim Okulu Ortaköy İlköğretim Okulu Aşağıkoçlu İlköğretim Okulu Yeniköy Şehit Erdoğan Bayar İlköğretim Oku Köseköy Kelikbelen İlköğretim Okulu Habilli İlköğretim Okulu Aşağıısırganlı İlköğretim Okulu Yukarıelma Aydınbeyli Şh.O.

Gn.ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ALAÇAM ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Anadolu Lisesi İmam Hatip Lisesi Kız Meslek Lisesi Çok Programlı Lise (Tic. Öğ. M) Halk Eğitim Merkezi İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 409892 409938 409951 409963 409999 410007 410019 410044 410056 410068 410103 410127 771120 771181 876435 890827 950325 788760 300816 195441 246658 320382 195453 329405 409150 409208 409316 409424 409532 409593 409711 409760 409806 409867 409879 409914 Bekiroğlu İlköğretim Okulu Kışlakonak İlköğretim Okulu Şehit Binbaşı Alaaddin Helvacı İlköğretim Şirinköy İlköğretim Okulu Gökçeboğaz Kargalı İlköğretim Okulu Karşıyaka İlköğretim Okulu Sancar İlköğretim Okulu Bahşioymağı Demirci İlköğretim Okulu İncirli İlköğretim Okulu Soğukçam Kanalboyu İlköğretim Okulu Demircideresi Yeni Mahalle İlköğretim Okulu Taşkelik Aşağı Mah.Yıl Pansiyonlu İlköğretim Okulu Alaçam Anadolu Lisesi İmam Hatip Lisesi Kız Meslek Lisesi Alaçam Çok Programlı Lisesi Halk Eğitim Merkezi Atatürk İlköğretim Okulu Kılavuzlu Karahaliloğlu İlköğretim Okulu Boduroğlu İlköğretim Okulu Tığmac İlköğretim Okulu Sofular İlköğretim Okulu Esentepe İlköğretim Okulu Akyazı Ağcaoğlu İlköğretim Okulu Musaağa İlköğretim Okulu Yeşildere İlköğretim Okulu Arıcak İlköğretim Okulu Yayla İlköğretim Okulu Sarılar İlköğretim Okulu Yeniömerli İlköğretim Okulu Şehir Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .İlköğretim Okulu Resai Aydın İlköğretim Okulu Göçkün İlköğretim Okulu Gökçeağaç Oymağı Adilli İlköğretim Okulu Göçkün 75. İlköğretim Okulu Aşağı Akgüney Şehit Ramis İleri İlköğretim Okulu Harmancık Kapıboğazı Mah. Tur.

İlköğretim Okulu Alan İlköğretim Okulu Hizirli mah. İlköğretim Okulu Uluköy İlköğretim Okulu Acısu Değirmencioğlu Mah. Gn. M) Halk Eğitim Merkezi İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 409926 409975 409987 410020 410032 410081 410093 410139 410140 410152 410223 410272 410331 410380 410438 410499 410546 410605 461270 461328 763176 763343 789155 820027 820039 764182 963731 229561 250187 375137 410164 410176 410247 410259 410284 410296 Çulhaoğlu İlköğretim Okulu Dağcılar İlköğretim Okulu Bağlıca Mah.ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK ASARCIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Çok Programlı Lise (Tic. İlköğretim Okulu Emirmusa Karaköseoğlu İlköğretim Okulu Gülveren İlköğretim OKulu İmamlı İlköğretim Okulu Klavuzlu Şehit Niyazi Kaya İlköğretim Okulu Koşaca Cumhuriyet İlköğretim Okulu Emirmusa İlköğretim Okulu Kesealan Vasiloğlu İlköğretim Okulu Maraş İlköğretim Okulu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Asarcık Çok Programlı Lise Halk Eğitim Merkezi Ayvacık Hasan Uğurlu İlköğretim Okulu Yukarı Yenice Mustafa Çakır İlköğretim Okulu Ardıç İlköğretim Okulu Ortaköy Merkez İlköğretim Okulu Sahilköy Hürenbil İlköğretim Okulu Karaağaç İlköğretim Okulu Başalan Hüseyin Çukuru İlköğretim Okulu Sahilköy Hayatgeriş İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .İlköğretim Okulu Hatipoğlu İlköğretim Okulu Ayaklıalan Yeşilce Mah.İlköğretim Okulu Gökgöl İlköğretim Okulu Yarımca İlköğretim Okulu Acısu Şehit Muharrem Konu İlköğretim Okulu Armutlu İlköğretim Okulu Alişar İlköğretim Okulu Ayaklıalan İlköğretim Okulu Yeşilköy İlköğretim Okulu Aydın Teknecik Mah. Öğ. Tur.

Hüsnü Tekışık İlköğretim Okulu Çökekli Boyalıca İlköğretim Okulu Karşıdöngel Döngellioğlu İlköğretim Okulu Uğurlu İlköğretim Okulu Örencik Dikencikkuzu İlköğretim Okulu Karşıdöngel Kopuk İlköğretim Okulu Gürçam Merkez İlköğretim Okulu Örencik Merkez İlköğretim Okulu Koçyurdu Sırtdere İlköğretim Okulu Sofualan İlkadım İlköğretim Okulu Koçyurdu Çanakcıbaşı İlköğretim Okulu Sögütpınar İlköğretim Okulu Esenyurt İlköğretim Okulu Şenpınar Tahtalık İlköğretim Okulu Merkez İlköğretim Okulu Terice Merkez İlköğretim Okulu Kapıkaya İlköğretim Okulu Kocamemiş İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir .AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 410355 410392 410402 410451 410509 410510 410558 410617 410629 410654 410666 410678 410713 410725 410737 410762 410774 410786 410821 410833 410845 410870 410882 410894 410928 410941 410953 410990 411001 411037 411049 411050 411086 411098 411108 411145 Başalan Merkez İlköğretim Okulu Gürçam Kırcaarmut İlköğretim Okulu Çamalan Kadılar İlköğretim Okulu Kabaklık Kaltuman İlköğretim Okulu Kabaklık Şehit Adem Atuntaş İlköğretim Okulu Çarşıköy Merkez İlköğretim Okulu Yeşilçam İlköğretim Okulu Değirmenbaşı İlköğretim Okulu Döngel İlköğretim Okulu Çarşıköy Çal İlköğretim Okulu Meşelidüz İlköğretim Okulu Kazancılı İlköğretim Okulu Esenyurt Süleymançukuru İlköğretim Okulu Ayvacık Keskinoğlu İlköğretim Okulu Karşıdöngel Haydar İlköğretim Okulu Gültepe Kuruçam İlköğretim Okulu Örencik Şehit Hamdi Kızılkan İlköğretim Okulu Karşı Döngel Atmacaoğlu İlköğretim Okulu Eynel İncirli H.

Gen. Müd.Yıl İlköğretim Okulu Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Şehir . Gn. Tur. Gen.İlköğretim Okulu Çarşıköy Çınar İlköğretim Okulu Gültepe Mahmuttaş İlköğretim Okulu Yeşilpınar Saykiraz İlköğretim Okulu Yeşilpınar Merkez İlköğretim Okulu Ortaköy Gölceğiz İlköğretim Okulu Orta Mahalle İlköğretim Okulu Yeşilçam Yapıkırık İlköğretim Okulu Mustafa Üstündağ Pansiyonlu İlköğretim Okulu Ayvacık Çok Proğramlı Lise Halk Eğitim Merkezi Kızılırmak Anaokulu Mehmet Ulusar Anaokulu Doğanca İlköğretim Okulu Atatürk İlköğretim Okulu Evrenuşağı İlköğretim Okulu Şeyhulaş İlköğretim Okulu Yeşilyazı İlköğretim Okulu 50. Öğ.) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 411157 411169 411194 411204 411216 411253 411265 411277 411300 411312 411324 461221 764241 764253 789920 789981 790025 790037 790074 790086 790133 790145 790182 885313 959757 885876 347295 270289 752694 809740 195619 195620 195632 195644 217821 246384 Tiryakioğlu Şehit Ali Altun İlköğretim Okulu Söğütpınar Kemençeci İlköğretim Okulu Tepealtı İlköğretim Okulu Döngel Deliibrahim İlköğretim Okulu Yukarı Yenice Hacı İsmail Öztürk İlköğretim Okulu Meyvelik İlköğretim Okulu Döngel Karabekir İlköğretim Okulu Yeniköy İlköğretim Okulu Tekür İlköğretim Okulu Eynel Merkez İlköğretim Okulu Terice Aşubelen İlköğretim Okulu Zafer İlköğretim Okulu Şenpınar Dereiçi İlköğretim Okulu Gürçam Fatsa İlköğretim Okulu Güzelyurt İlköğretim Okulu Döngelliyatak İlköğretim Okulu Çamlıkale Kamçı İlköğretim Okulu Çökekli Şehit Ertan Ad.AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK AYVACIK BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Çok Programlı Lise (Tic. Müd.) Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. M) Halk Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit.

BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 246396 247316 256338 304588 312448 321351 385584 387115 410211 410306 410367 410414 410534 410583 410630 410749 410808 410857 410869 410916 410977 410989 411013 411025 411121 411133 411228 411241 411289 411290 411336 411348 411361 411373 411385 411407 Örencik İlköğretim Okulu Altınyaprak İlköğretim Okulu Gaziosmanpaşa İlköğretim Okulu Sürmeli İlköğretim Okulu Boğazkaya İlköğretim Okulu Asmaçam Hocalar İlköğretim Okulu Dededağı Şehit İsa Kurt İlköğretim Okulu Gazibeyli İlköğretim Okulu Akalan İlköğretim Okulu Elifli Gültepe İlköğretim Okulu Eldavut İlköğretim Okulu Doğanca Çınarlık İlköğretim Okulu Darboğaz Merkez İlköğretim Okulu Dikencik Kuşçular İlköğretim Okulu Doğanca Merkez İlköğretim Okulu Altınay Fatsalılar İlköğretim Okulu Köseli İlköğretim Okulu Başkaya Uluavlu İlköğretim Okulu Lengerli Alaçamlılar İlköğretim Okulu Müstecep İlköğretim Okulu Kolay Merkez İlköğretim Okulu Keresteci Haydarlı Mah.Ali Altunışık İlköğretim Okulu Mustafa Kemal İlköğretim Okulu Ortadurak Şehit Muhammet Önder İlköğretim Okulu Merkez İlköğretim Okulu Ozan İlköğretim Okulu İsmet İnönü İlköğretim Okulu Sarmaşık İlköğretim Okulu Osmanbeyli Şehit Mustafa Pilan İlköğretim Okulu Üçpınar İlköğretim Okulu Azay İlköğretim Okulu Gökçeağaç Şehit Ünal Ertürk İlköğretim Okulu Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy . İlköğretim Okulu Barışköy İlköğretim Okulu Lengerli Merkez İlköğretim Okulu Bengü Ambaryanı İlköğretim Okulu Meşelitürkmenler Şh.

BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 411419 411456 411468 411515 411527 411539 411540 411552 411564 411576 411611 411623 411647 411659 411660 411672 411696 411706 411718 411755 411780 411814 411838 411851 411863 411875 411887 411910 411946 411958 411971 411995 412018 412031 412043 412055 Paşaşeyh Suludere İlköğretim Okulu Hüseyinbeyli İlköğretim Okulu Paşaşeyh Merkez İlköğretim Okulu Harız İlköğretim Okulu Paşaşeyh Hacıköy İlköğretim Okulu Tütüncüler İlköğretim Okulu Alaçam İlköğretim Okulu Fener İlköğretim Okulu 75.Yıl İMKB Şehit Erol Haspulat İlköğretim Okulu Osmanbeyli Taşocağı İlköğretim Okulu Altınay Merkez İlköğretim Okulu Kelikler Kibaroğlu İlköğretim Okulu Sarıkaya İlköğretim Okulu Türbe Karayer İlköğretim Okulu Ağıllar İlköğretim Okulu Çataltepe Sokullu İlköğretim Okulu Sarıçevre İlköğretim Okulu Uluağaç Canikli İlköğretim Okulu Adaköy İlköğretim Okulu Sarpın Merkez İlköğretim Okulu Çataltepe Merkez İlköğretim Okulu Yakıntaş Merkez İlköğretim Okulu Kapıkaya İlköğretim Okulu Esençay Merkez İlköğretim Okulu Sarıköy Kömürkuyusu İlköğretim Okulu Yakıntaş Tohtamış İlköğretim Okulu Derbent İlköğretim Okulu Sarıköy Merkez İlköğretim Okulu Karıncak İlköğretim Okulu Esençay Kaba Çukuru İlköğretim Okulu Şeyhören Merkez İlköğretim Okulu Doğanca Badut İlköğretim Okulu Gökçesu Şehit Erol Çil İlköğretim Okulu Terzili Merkez İlköğretim Okulu Altınova Merkez İlköğretim Okulu Doğankaya İlköğretim Okulu Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .

BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 412067 412079 412080 412092 412114 412126 412138 412163 412175 412187 412199 412209 412210 412222 412234 412246 412271 412295 412305 412329 412330 412342 412366 412401 412425 412437 412462 412474 412508 412521 412545 452904 452965 453013 453062 461593 Kamberli İlköğretim Okulu Gökalan Merkez İlköğretim Okulu Taşköprü Afurcuk İlköğretim Okulu Yeşilyazı Avunca İlköğretim Okulu İnözü Koşaca İlköğretim Okulu Gökçekent Çayyolu İlköğretim Okulu Taşköprü Merkez İlköğretim Okulu Emenli Merkez İlköğretim Okulu İkizpınar Aliefendi İlköğretim Okulu Gökçekent İlköğretim Okulu Şirinköy İlköğretim Okulu Yenialan İlköğretim Okulu Elifli Merkez İlköğretim Okulu Koşu İshaklı İlköğretim Okulu Gümüşyaprak İlköğretim Okulu Şeyhören Buruncalılar İlköğretim Okulu Barbaros İlköğretim Okulu Kanlıgüney İlköğretim Okulu Tekkesarmaşık İlköğretim Okulu Kızılırmak İlköğretim Okulu Küçükkavakpınar İlköğretim Okulu Karakütük İlköğretim Okulu 30 Ağustos İlköğretim Okulu Karaburç Şehit Ahmet Aşçı İlköğretim Okulu Fatih İlköğretim Okulu Bengü Belce Mahallesi İlköğretim Okulu Tepecik Şehit Hüseyin Yavuz İlköğretim Okulu Gazi İlköğretim Okulu Kahraman Şentepe İlköğretim Okulu Üçpınar Meşelik İlköğretim Okulu Göltepe Şehit Cemalettin Kızıl İlköğretim Okulu Kuzalan İlköğretim Okulu Kuşçular Gülizar Kahve İlköğretim Okulu Koşu Merkez İlköğretim Okulu Koşu Köyü Koşu İlköğretim Okulu Karpuzlu İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .

H. Bafra Endüstri Meslek Lisesi Hasan Çakın Kız Meslek Lisesi Bafra Ticaret Meslek Lisesi Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir . İlköğretim Okulu Darboğaz Okçular İlköğretim Okulu Meşelitürkmenler Köyü Meşeli İlköğretim Okulu Fevzi Çakmak İlköğretim Okulu Başaran cengiz Baygül İlköğretim okulu Ticaret Sanayi Odası İlköğretim Okulu Kemal Paşa İlköğretim Okulu Kolay Pansiyonlu İlköğretim Okulu Aktekke Pansiyonlu İlköğretim Okulu Dedeli Pansiyonlu İlköğretim Okulu Bafra Anadolu Lisesi Bafra Altınkaya Anadolu Lisesi Kolay Lisesi Bafra Lisesi Kızılırmak Lisesi Kızılırmak Anadolu Öğretmen Lisesi İmam Hatip Lisesi ve Anadolu İ.BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA BAFRA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Anadolu Lisesi Anadolu Lisesi Lise Lise Lise Anadolu Öğretmen Lisesi İmam Hatip Lisesi Endüstri Meslek Lisesi Kız Meslek Lisesi Ticaret Meslek Lisesi 461640 461760 461818 763068 788926 788987 789096 789202 789263 789310 789429 789478 789537 789645 789765 809752 816978 866696 876472 876998 892086 950374 962088 811664 881185 881197 218432 964388 195668 195681 323815 823176 195739 195703 195715 195727 Cumhuriyet İlköğretim Okulu Kelikler İlköğretim Okulu İkizpınar İlköğretim Okulu 29 Ekim İlköğretim Okulu Meşelitürkmenler Kadıoğlu İlköğretim Okulu Asmaçam Merkez İlköğretim Okulu Gerzeliler İlköğretim Okulu Sarpın Cevizli İlköğretim Okulu Şahinkaya İlköğretim Okulu Yiğitalan İlköğretim Okulu Çamaltı Merkez İlköğretim Okulu Gökçesu Yeşiltepe İlköğretim Okulu Elalan İlköğretim Okulu Bengü Değirmenyanı İlköğretim Okulu Nazmiye Demirel İlköğretim Okulu Kaygusuz İlköğretim Okulu Meşelitürkmenler Kodaman Mah.L.

BAFRA BAFRA BAFRA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA Sağlık Meslek Lisesi (MEB'e bağlı) Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit.) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 963256 195740 195752 877009 195896 321674 335460 335518 335579 335626 375507 459465 459512 459573 460563 461113 462011 462023 462060 462118 462131 462179 462238 462287 462299 462395 462405 462442 462454 462501 462513 462549 462562 462598 462608 462621 Bafra Sağlık Meslek Lisesi Halk Eğitim Merkezi İsmail Ahıskalı Mesleki Eğitim Merkezi Zübeyde Hanım Anaokulu Kızılot İlköğretim Okulu Karakaya Karakuz İlköğretim Okulu Atatürk İlköğretim Okulu Ağcagüney İlköğretim Okulu Durusu İlköğretim Okulu Ahubaba İlköğretim Okulu Dumlupınar İlköğretim Okulu Bafracalı İlköğretim Okulu Bayramlı İlköğretim Okulu Bölmeçayır İlköğretim Okulu Gaziosmanpaşa İlköğretim Okulu Yılmaz Yılmaz İlköğretim Okulu Yeni Karacalı İlköğretim Okulu Yeniköseli İlköğretim Okulu Yamanlı İlköğretim Okulu Yenikışla İlköğretim Okulu Uzunlu İlköğretim Okulu Ustacalı İlköğretim Okulu Yukarı Donurlu İlköğretim Okulu Turgutlu İlköğretim Okulu Yukarı Esenli İlköğretim Okulu Ordubaşı İlköğretim Okulu Gülyazı İlköğretim Okulu Porsuk Göçmenler İlköğretim Okulu Ataköy İlköğretim Okulu Ömerli İlköğretim Okulu Kürtün İlköğretim Okulu Kenan Evren İlköğretim Okulu Denizler Sarıtekke İlköğretim Okulu Bezirgan İlköğretim Okulu Porsuk İlköğretim Okulu Denizler Küçüktaşlık İlköğretim Okulu Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy . Gen. Müd.

ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 462669 462670 462704 462716 462728 462765 462789 462812 462824 462836 462873 462885 462897 462920 462932 462944 462981 463053 463065 463090 463100 463112 463148 463173 463207 463219 463220 463256 463268 463281 463315 463327 463339 463364 463376 463447 Akçaltı İlköğretim Okulu Dikbıyık İlköğretim Okulu Zümrüt İlköğretim Okulu Paşayazı İlköğretim Okulu Eğrikum İlköğretim Okulu Karakaya Aşağı Mahalle İlköğretim Okulu Durusu 100.Yıl İlköğretim Okulu Karakaya Dibekler İlköğretim Okulu Ovacık İlköğretim Okulu Eğridere İlköğretim Okulu Konukluk İlköğretim Okulu Sığırtmaç İlköğretim Okulu Selimiye İlköğretim Okulu Konukluk Merkez İlköğretim Okulu Sefalı İlköğretim Okulu Kemer İlköğretim Okulu Melik İlköğretim Okulu Taşdemir Ulaş İlköğretim Okulu Dalbahçe İlköğretim Okulu Köroğlu İlköğretim Okulu Taşdemir Ahallı İlköğretim Okulu Demirarslan İlköğretim Okulu Karakaya İlköğretim Okulu Demircili İlköğretim Okulu Çatak İlköğretim Okulu Şeyhhabil İlköğretim Okulu Damlataş İlköğretim Okulu Karamanlı İlköğretim Okulu Yaycılar İlköğretim Okulu Demirli İlköğretim Okulu Karamustafalı Kırmızı Erik İlköğretim Okulu Şenyurt İlköğretim Okulu Değincek İlköğretim Okulu Yeşilova İlköğretim Okulu Saraçlı İlköğretim Okulu Sahil Sartlak İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .

ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 463459 463484 463496 463555 463567 463602 463614 463651 463675 463709 463722 463758 463771 463783 463805 463817 463842 463854 463866 463901 463913 463925 463962 463974 464009 464010 464022 464083 464117 464129 464130 464166 464191 464225 464237 464286 Acıklı İlköğretim Okulu Karabahçe İlköğretim Okulu Sahil Kuraba İlköğretim Okulu Cumhuriyet İlköğretim Okulu Akçatarla İlköğretim Okulu Şeyhgüven İlköğretim Okulu Akkuzulu İlköğretim Okulu Çatak Baraj İlköğretim Okulu Alıbeylı Gülhan-Yusuf Yön İlköğretim Okulu Yukarı Kavacık İlköğretim Okulu Anafartalar İlköğretim Okulu Porsuk Karşı Mahalle İlköğretim Okulu Vakıfköprü İlköğretim Okulu Allı İlköğretim Okulu Kumköy İlköğretim Okulu Kaydan İlköğretim Okulu Arım Karacalı İlköğretim Okulu Kumtepe İlköğretim Okulu Kocakavak İlköğretim Okulu Aşağı Esenli İlköğretim Okulu Eğridere Orta Mahalle İlköğretim Okulu Kırazbucagı İlköğretim Okulu Kumtepe Çay Mahallesı İlköğretim Okulu Köklük İlköğretim Okulu Aşağı Dikencik İlköğretim Okulu Kurtahmetli İlköğretim Okulu Esençay İlköğretim Okulu Güldere İlköğretim Okulu Aşağı Kavacık İlköğretim Okulu Kuşhane İlköğretim Okulu Koldere İlköğretim Okulu Aşağı Musalla İlköğretim Okulu Kumarlı İlköğretim Okulu Aşıklı Tilkili İlköğretim Okulu Gülören Dağköy İlköğretim Okulu Gülören Osman Yeniay İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .

ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 464298 464345 464357 464394 464404 464441 464490 464548 464561 464607 464619 464656 464668 464764 464776 464835 464847 464884 464943 464992 465040 465052 465111 465160 465172 465218 465231 465279 465280 465326 465387 465399 465434 465446 465495 465554 Muşçalı İlköğretim Okulu Bezirgan Yediharman Mahalle İlköğretim Okulu Ordu İlköğretim Okulu Güneşli İlköğretim Okulu Namazlı İlköğretim Okulu Aşağı Musalla Tepe Mahallesı İlköğretim Okulu Boyacılı İlköğretim Okulu Bafracalı Yeni Mah İlköğretim Okulu Hürriyet Sivaslılar İlköğretim Okulu Mithat Yılmaz İlköğretim Okulu Hürriyet Tombazlar İlköğretim Okulu Beyyenice İlköğretim Okulu Epçeli Edeli İlköğretim Okulu Çaltı İlköğretim Okulu Fener İlköğretim Okulu Çaltı Doydulu İlköğretim Okulu Gökçeçakmak İlköğretim Okulu Canlı İlköğretim Okulu Çayvar Köyü İlköğretim Okulu Çaltı Kumtepe İlköğretim Okulu Çelikli Gömen İlköğretim Okulu Gokçelı İlköğretim Okulu Çerçiler İlköğretim Okulu Eğridere Kilisekıran İlköğretim Okulu Değirmenbaşı İlköğretim Okulu Epçeli İlköğretim Okulu Sahil Cumhuriyet İlköğretim Okulu Helvacalı İlköğretim Okulu Fatih İlköğretim Okulu Hürriyet Kirenlik İlköğretim Okulu Karaağaç İlköğretim Okulu Kocatepe İlköğretim Okulu Irmaksırtı İlköğretim Okulu Mustafa Kemal İlköğretim Okulu Karamustafalı İlköğretim Okulu Üçköprü İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir .

Lis. Lis.. L. Çarsamba Sağlık Meslek Lisesi Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Kamlık İlköğretim Okulu Bekdiğin İlköğretim Okulu Emircik İlköğretim Okulu Karşıyaka İlköğretim Okulu İstiklal İlköğretim Okulu Gidirli İlköğretim Okulu Kocapınar İlköğretim Okulu Ilıca İlköğretim Okulu Yeşilalan Osanca İlköğretim Okulu Karahalil İlköğretim Okulu Hecinli İlköğretim Okulu Sivrikese İlköğretim Okulu Ekinpınarı İlköğretim Okulu Pınarçayırı İlköğretim Okulu Ereli İlköğretim Okulu Erikbelen İlköğretim Okulu Şeyhsafi İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Köy Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy . Anadolu Kız Meslek Lisesi ve Kız Meslek Lisesi Çarşamba Anadolu Ticaret Mes. Lis. L. Tek. Mes. ve Ticaret M. Mes.ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA ÇARŞAMBA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Anadolu Lisesi Anadolu Lisesi Lise Lise Lise İmam Hatip Lisesi Endüstri Meslek Lisesi Kız Meslek Lisesi Ticaret Meslek Lisesi Sağlık Meslek Lisesi (MEB'e bağlı) Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Öğretmen Evi İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 480832 764265 807192 874029 888748 749117 280411 964387 195918 195931 888079 195967 216254 195943 195955 963255 195979 277924 195992 196040 246406 246418 289796 311347 312270 460181 460239 460610 463829 463878 463891 463937 463949 463986 464034 464046 Esentepe İlköğretim Okulu Aşağı Musalla Goyooğlu İlköğretim Okulu Yaycılar Şehit Ahmet Sarı İlköğretim Okulu Köroğlu Damat İlköğretim Okulu Denizler Büyüktaşlık İlköğretim Okulu Şehit Nuri Pamir Pansiyonlu İlköğretim Okulu Çarşamba Anadolu Lisesi Çarşamba Ali Fuat Başgil Anadolu Lisesi Dikbıyık Lisesi Çarşamba Lisesi Yeşilırmak Lisesi İmam Hatip Lisesi ve Anadolu İmam-Hatip Lisesi Çarşamba Anad. ve End.

Yıl İlköğretim Okulu Ortaklar İlköğretim Okulu Arslançayırı İlköğretim Okulu Kayacık İlköğretim Okulu Aşağıyavucak İlköğretim Okulu Kayabaşı İlköğretim Okulu Yeşilalan İlköğretim Okulu Kocaoğlu İlköğretim Okulu Merkez İlköğretim Okulu Kirenlik İlköğretim Okulu Gidirli Kavakçıoğlu İlköğretim Okulu Gidirli Karaçayır İlköğretim Okulu Beyören İlköğretim Okulu Güvercinlik İlköğretim Okulu Boyalı İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy .HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 464105 464142 464154 464201 464213 464321 464369 464370 464416 464428 464465 464477 464512 464585 464620 464632 464681 464693 464739 464740 464788 464811 464906 464918 464967 464979 465064 465147 465184 465196 465243 465351 465409 465410 465458 465471 Şeyhler İlköğretim Okulu Ersandık İlköğretim Okulu Taşkaracaören İlköğretim Okulu Eymir İlköğretim Okulu Yağcımahmut İlköğretim Okulu Şeyhkoyun İlköğretim Okulu Çayırözü İlköğretim Okulu Yenice İlköğretim Okulu Çelikalan İlköğretim Okulu Yazıkışla İlköğretim Okulu Yaylaçatı İlköğretim Okulu Demiryurt İlköğretim Okulu Mesudıye İlköğretim Okulu Çiftlik Naciye Öngel İlköğretim Okulu Sofular İlköğretim Okulu Dereköy Şehit Mustafa Koçak İlköğretim Okulu Küflek İlköğretim Okulu Elmacık İlköğretim Okulu Mürsel İlköğretim Okulu Armutlu İlköğretim Okulu Mısmılağaç İlköğretim Okulu 100.

Lis..Lis.) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 465529 465566 465578 789800 789861 789968 868252 964481 465076 750193 823642 463830 300770 196052 196088 251000 196076 766396 963254 196111 347712 953628 312282 342554 383022 388432 460288 460359 460778 460837 464536 464752 464823 464872 464931 464980 75.HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA HAVZA KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Pansiyonlu İlköğretim Okulu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Anadolu Lisesi Lise İmam Hatip Lisesi Endüstri Meslek Lisesi Kız Meslek Lisesi Ticaret Meslek Lisesi Sağlık Meslek Lisesi (MEB'e bağlı) Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit.Mes. Kız Meslek Lisesi Havza Ticaret ve Anadolu Ticaret Meslek Lisesi Havza Sağlık Meslek Lisesi Halk Eğitim Merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Cumhuriyet Anaokulu 19 Mayıs İlköğretim Okulu Emirli İlköğretim Okulu Yaşar Doğu İlköğretim Okulu Mahmutbeyli İlköğretim Okulu Çakallı İlköğretim Okulu Doruk İlköğretim Okulu İdrisli İlköğretim Okulu Karacalar İlköğretim Okulu Tabaklı İlköğretim Okulu Yeralan Sermiç Mahallesi İlköğretim Okulu Tatarmuslu İlköğretim Okulu Şeyhresul Karakaya Mah İlköğretim Okulu Mert İlköğretim Okulu Karayusuflu İlköğretim Okulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy ..Tek. Gen.Lis.End. Müd.Mes.Yıl İlköğretim Okulu Kale İlköğretim Okulu Celil İlköğretim Okulu Boyalı Aşçıoğlu İlköğretim Okulu Doğançayır İlköğretim Okulu Yaylaçatı Musludağı İlköğretim Okulu Mehmet Öngel İlköğretim Okulu Makbule-Yusuf Ölçer İlköğretim Okulu Belalan Pansiyonlu İlköğretim Okulu 25 Mayıs Pansiyonlu İlköğretim Okulu Vakıfbank Atatürk Pansiyonlu İlköğretim Okulu Çakıralan Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Havza Anadolu lisesi Havza Lisesi İmam Hatip Lisesi ve Anadolu İmam Hatip Lisesi Havza Ana.

Öğ.) 465088 465267 465314 465375 465422 465591 474910 475031 475126 475138 475234 475295 475305 475342 475354 475462 475521 475628 475677 476000 476061 476119 476168 476347 476502 476563 476610 476671 734243 774709 788593 814333 964386 344026 196218 788149 Kaya İlköğretim Okulu Muhsinli İlköğretim Okulu Çayırlı İlköğretim Okulu Çukurbük Avutlu Mah.KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK KAVAK LADİK İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Anadolu Lisesi Çok Programlı Lise (Er.Yıl Anaokulu Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir .Tek. İlköğretim Okulu Şeyhli İlköğretim Okulu Yenigün İlköğretim Okulu Celallı İlköğretim Okulu Bekdemir İlköğretim Okulu Ahırlı İlköğretim Okulu Ağcakise İlköğretim Okulu Merkez İlköğretim Okulu Muratbeyli Şehit Sedat Eş İlköğretim Okulu Duman İlköğretim Okulu Atatürk Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Kavak Anadolu Lisesi Yaşar Doğu Çok Programlı Lise Halk Eğitim Merkezi 75. Müd. Gen. M) Halk Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit.İlköğretim Okulu Çukurbük İlköğretim Okulu Talışman İlköğretim Okulu Akbelen İlköğretim Okulu Alaçam İlköğretim Okulu Demirci İlköğretim Okulu Alagömlek İlköğretim Okulu Divanbaşı İlköğretim Okulu Dura İlköğretim Okulu Başalan İlköğretim Okulu Güneyce İlköğretim Okulu Azaklı İlköğretim Okulu Bayraklı İlköğretim Okulu Beyköy İlköğretim Okulu Akbelen Hödoğlu İlköğretim Okulu Karantu İlköğretim Okulu Küçükçukur İlköğretim Okulu Mahmutlu İlköğretim Okulu Ortaköy Geyikalan Mah. Gn.

LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK LADİK MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu Anadolu Lisesi Anadolu Öğretmen Lisesi İmam Hatip Lisesi Çok Programlı Lise (Er.) Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. M) Sağlık Meslek Lisesi (MEB'e bağlı) Halk Eğitim Merkezi Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. Gn. Gen. Müd.Tek.) İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 287700 387056 474983 475043 475092 475209 475258 475317 475425 475641 475797 475844 476288 476359 476575 476683 962444 964385 343930 196302 342794 963253 196314 752704 820279 964515 195058 195071 195083 195095 195105 195117 216793 228675 236930 255524 Atatürk İlköğretim Okulu Şıhlı İlköğretim Okulu Deliahmetoğlu İlköğretim Okulu Doğankaş İlköğretim Okulu Günkoru İlköğretim Okulu Tayyar Mehmet Paşa İlköğretim Okulu 100. Gen. İlköğretim Okulu Ağcakaya İlköğretim Okulu Ayvalı İlköğretim Okulu Yumaklı İlköğretim Okulu Teberoğlu İlköğretim Okulu İbi İlköğretim Okulu Karaaptal İlköğretim Okulu Bolat İlköğretim Okulu Çadırkaya İlköğretim Okulu Ladik 80. Öğ. Müd.) Anaokulu (Okul Öncesi Eğit. Gen. Yıl İlköğretim Okulu Ladik Anadolu Lisesi Akpınar Anadolu Öğretmen Lisesi İmam Hatip Lisesi Ladik Çok Proğramlı Lisesi Ladik Sağlık Meslek Lisesi Halk Eğitim Merkezi Cumhuriyet Anaokulu Atakent Anaokulu Atakum Anaokulu Gazi İlköğretim Okulu Belediye İlköğretim Okulu Taflan İlköğretim Okulu Gülsüm Sami Kefeli İlköğretim Okulu 23 Nisan İlköğretim Okulu Mehmet Akif Ersoy İlköğretim Okulu İlyasköy Türk-İş İlköğretim Okulu Atakent İlköğretim Okulu Mustafa Kemal İlköğretim Okulu İlkadım İlköğretim Okulu Şehir Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir . Müd.Yıl İlköğretim Okulu Tüfekcidere Mah.

MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 255536 255548 255573 282816 288849 288850 289316 310665 310856 312938 328389 329704 333867 336213 336597 375497 383764 401693 460406 475006 475114 475175 475222 475283 475329 475330 475378 475391 475437 475449 475486 475498 475545 475557 475594 475653 Atatürk İlköğretim Okulu 30 Ağustos İlköğretim Okulu Alparslan İlköğretim Okulu Kazım Özdemir İlköğretim Okulu Kubilay İlköğretim Okulu Yunus Emre İlköğretim Okulu Hacıismail İlköğretim Okulu Seyfi Demirsoy İlköğretim Okulu Altınkum İlköğretim Okulu Çatkaya İlköğretim Okulu Çatalçam İlköğretim Okulu Gazi Paşa İlköğretim Okulu Derecik İlköğretim Okulu Mimar Sinan İlköğretim Okulu Kurupelit İlköğretim Okulu Necatibey İlköğretim Okulu Ticaret ve Sanayi Odası İlköğretim Okulu Emrullah Efendi İlköğretim Okulu Başalan Cumhuriyet İlköğretim Okulu Çivril İlköğretim Okulu Çobanözü İlköğretim Okulu Kabadüz İlköğretim Okulu Çobanlı İlköğretim Okulu Başkonak İlköğretim Okulu Taflan Yalı İlköğretim Okulu Çorak İlköğretim Okulu Taflan Çamurgölü İlköğretim Okulu Demirci İlköğretim Okulu Çakırlar İlköğretim Okulu Büyük Kolpınar İlköğretim Okulu Yeşilpınar İlköğretim Okulu Badırlı İlköğretim Okulu Gölalan İlköğretim Okulu Gürgenyatak Yerlice İlköğretim Okulu Gödekli Taşkesik İlköğretim Okulu Düzören İlköğretim Okulu Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy .

Yıl İlköğretim Okulu Gödekli Hacıköse İlköğretim Okulu Uzgur İlköğretim Okulu Yukarıaksu İlköğretim Okulu Fazılkadı İlköğretim Okulu Toptepe Canik İlköğretim Okulu Fatih İlköğretim Okulu Kalkancı İlköğretim Okulu İstiklal İlköğretim Okulu Köselli İlköğretim Okulu Baruthane İlköğretim Okulu Yayla Çubuk İlköğretim Okulu Kazımpaşa İlköğretim Okulu Uluçayır İlköğretim Okulu Güney İlköğretim Okulu Karadeniz İlköğretim Okulu Gürgenyatak İlköğretim Okulu Kocatepe İlköğretim Okulu Milli Eğitim Vakfı İlköğretim Okulu Şehir Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Şehir Köy Şehir Şehir .MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 475665 475700 475761 475773 475819 475868 475881 475927 475939 475976 475988 476036 476048 476097 476107 476132 476144 476156 476193 476203 476252 476264 476360 476384 476443 476492 476526 476551 476587 476609 476634 476646 476658 476705 476717 478537 Balaç İlköğretim Okulu Hacınaipli İlköğretim Okulu Tekkiraz İlköğretim Okulu Çamlıyazı İlköğretim Okulu Gödekli Bozarmut İlköğretim Okulu İstasyon İlköğretim Okulu Bozkurt İlköğretim Okulu Tepecik İlköğretim Okulu Abdullahpaşa İlköğretim Okulu Teknepınar İlköğretim Okulu Çatalarmut İlköğretim Okulu Sarıışık İlköğretim Okulu Denizevleri İlköğretim Okulu Toybelen İlköğretim Okulu Derebahçe İlköğretim Okulu Yeşiltepe İlköğretim Okulu Gökçepınar İlköğretim Okulu 50.

Yıl İlköğretim Okulu Yayla İlköğretim Okulu Şehit Cengiz Topel İlköğretim Okulu Taflan Gürgenpınar İlköğretim Okulu Sarayköy İlköğretim Okulu Akalan İlköğretim Okulu Karakavuk İlköğretim Okulu Akalan Kadıköy İlköğretim Okulu Kapaklı İlköğretim Okulu Kamalı İlköğretim Okulu Alanlı İlköğretim Okulu Karaoyumca İlköğretim Okulu Hasköy Cumhuriyet İlköğretim Okulu Alibeyli İlköğretim Okulu Kurugökçe Merkez İlköğretim Okulu Toygar İlköğretim Okulu Yenidoğan Yenimahalle İlköğretim Okulu Sarıtaş İlköğretim Okulu Çatmaoluk Yenimahalle İlköğretim Okulu Meyvalı İlköğretim Okulu Çelikalan İlköğretim Okulu Çatmaoluk İlköğretim Okulu Çamalan Tahtacılar İlköğretim Okulu Çelikalan Mahalle İlköğretim Okulu Düzardıç İlköğretim Okulu Çelikalan Sümbüldüz İlköğretim Okulu Fındıcak İlköğretim Okulu Gaziköy İlköğretim Okulu Dereler İlköğretim Okulu Köy Köy Şehir Şehir Köy Şehir Köy Şehir Köy Şehir Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy .MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu İlköğretim Okulu 478549 478550 478586 478645 478669 478694 478704 478753 478777 478800 478824 478861 478919 478932 478968 479041 479090 479136 479148 479197 479244 479256 479303 479423 479484 479531 479592 479699 479746 479817 479854 479866 479913 479925 479962 480018 Aslandamı İlköğretim Okulu Uluçayır Köroğlu İlköğretim Okulu Sakarya İlköğretim Okulu Subaşı İlköğretim Okulu Üçpınar İlköğretim Okulu Ahulu İlköğretim Okulu Kaşyayla Havluca İlköğretim Okulu 100.

Tıp Fak. Yıl İlköğretim Okulu Orhan Gencebay İlköğretim Okulu Adnan Kahveci İlköğretim Okulu Başalan İlköğretim Okulu İncesu İlköğretim Okulu İnönü İlköğretim Okulu Şehit Onbaşı Yücel Ünsal İlköğretim Okulu Uluçayır Gecehan İlköğretim Okulu Düzardıç Yukarı Mahalle İlköğretim Okulu Mehmetçik İlköğretim Okulu Kışla-Yaşardoğu İlköğretim Okulu Kazım Orbay Pansiyonlu İlköğretim Okulu Yavuz Selim Pansiyonlu İlköğretim Okulu Zafer İlköğretim Okulu ve İş Okulu 19 Mayıs Üniv. Has. İlköğretim Okulu Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi İlköğretim Okulu Devlet Hastanesi İlköğretim Okulu 19 Mayıs İşitme Engelliler İlköğretim Okulu Kızılırmak Ortopedik Engelliler İlköğretim Okulu Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi İlkışık Eğitim Uygulama Okulu ve İş Eğitim Merkezi Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Köy Şehir Köy Şehir Köy Köy Köy Köy Şehir Şehir Şehir Köy Şehir Şehir Şehir Köy Köy Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir Şehir .MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ MERKEZ ME