P. 1
epilepsi EEG 3 kbg

epilepsi EEG 3 kbg

|Views: 114|Likes:
Yayınlayan: Ayhan Bölük

More info:

Published by: Ayhan Bölük on Jan 09, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/03/2013

pdf

text

original

epilepsi

dr. ayhan bölük
3. sınıf klinik bilimler giriş dersleri

EPİLEPSİ ve ELEKTROANSELOGRAFİ (EEG)

epilepsi
• Epilepsi anormal nöronal deşarja bağlı gelişen paroksismal bir hastalıktır. • Kısa süreli anormal kasılma, bilinç kaybı gibi klinik gösteren belirtiler olabilir. • Tekrarlayan bu belirtiler nöbet ( seizure) olarak tanımlanır.

fokal ve jeneralize epilepsi
• Farklı nöbet şekilleri ve EEG özellikleri senkron aktivitenin kortikal veya subkortikal yapılardan hangisini etkilediğine bağlıdır. • Nöbetler beynin bir bölgesinden, frontal lob gibi, kaynaklanırsa fokal nöbet ve fokal epilepsilerden bahsedilir. • Nöbetler her iki hemisferi aynı anda etkiler ise jeneralize nöbet ve jeneralize epilepsi tanımı kullanılır.

Beyin lobları
.

Frontal, oksipital, parietal, temporal lob
.

Loblar yandan ve üstten görünüm

Epileptojenik – epileptik- aktivite
• Nöbete sebeb olan elektriksel aktivite korteksten kaynaklanır. • Bu anormal aktivitenin elektrofizyolojik karşılığı diken veya keskin dalgadır. • Epilepsiye yol açan manasına bu diken ve keskin dalgalar epileptojenik/epileptik aktivite veya epileptik deşarj denilir.

Nöron/sinir hücresi
.

Nöron ve uzantıları

Akson sinaps ilişkisi

Nöronal membranın eksitasyon ve inhibsyonu
• Nöronal membran: iki tabakalı lipit yapı ve membranı boydan boya geçen iyon kanalları denilen proteinlerden oluşur. • Hücrenin içi ve dışı arasında var olan voltaj farkı her bir nöronda istirahat potansiyelini oluşturur. • Bu voltaj farkını hücre membranın iki tarafında bulunan pozitif ve negatif yükler yapar.

İstirahat membran potansiyeli
• Hücre içi ve hücre dışı sıvının anyon ve katyonları farklılık gösterir. Hücre dışı sıvıda sodyum (Na+) konsantrasyonu potasyum (K+) konsantrasyonundan 30-40 kat daha fazladır.
• Membran/hücre dışında, baskın olarak, Na+ ve Kloriyonu; içinde ise K +, proteinler ve organik asitler bulunur. • İstirahat membran potansiyeli yaklaşık -50 ile -80mV arası bir değerdir.

İstirahat membran potansiyeli

Membran dışında, baskın olarak, Na+ ve Klor- iyonu; içinde ise K +

aksiyon potansiyeli
• Membranın iki tarafında gelişen iyon değişikleri membran potansiyelini değiştirir. • İstirahat potansiyelinde negatif değerin azalması depolarizasyon, • Artması ise hiperpolarizasyon olarak adlandırılır. • Eğer hücre içi negatiflik veya depolarizasyon bir eşik değere kadar azalırsa aksiyon potansiyeli oluşur.

aksiyon potansiyeli

aksiyon potansiyeli

Sinapslar
• Aksiyon potansiyeli akson boyunca yayılmaya başlayarak en uç noktaya kadar iletilir ve bir diğer sinir hücresine aktarılır. • Sinir hücreleri arasında sinaps denilen geçiş bölgeleri vardır. • Sinapslar hücreden hücreye bilgi geçişinin olduğu yerlerdir.

sinaps

Elektriksel sinaps
• Elektriksel ve kimyasal olarak iki tip sinaps vardır.
• Elektriksel iletinin gerçekleştiği sinapslarda yarısı presinaptik yarısı da postsinaptik nöronda olmak üzere bir çift yarım kanal yapısındaki “gap junction” kanallar vardır. • İki hücrenin sitoplazması arasında ilişki devam eder ve iletim bunlarla sağlanır.

Kimyasal sinaps
• Beyinde çoğunlukla kimyasal sinaps vardır. • Kimyasal bir sinapsta, sinyalin bir hücreden diğerine geçişi, nörotransmitter olarak adlandırılan ileti maddeleri aracılığıyla olur. • Bunlar nöron boyunca ilerleyen ve aksiyon potansiyeli olarak bilinen elektriksel sinyalin kimyasal sinyale çevrilmiş halidir.

aksiyon potansiyeli ilerlemesi
• Salgılanan bu ileti maddeleri, sinapsı oluşturan o iki hücre arasındaki ince aralığa (sinaptik aralık)salgılanmaktadır. • Bu salgılanmayı takiben, çok hızlı bir şekilde, bu ileti maddeleri, karşıdaki hedef postsinaptik (sinaps sonrası) hücrenin zarı üzerindeki uygun reseptör moleküllere bağlanırlar. • İşte bu bağlanma, sebep olduğu çeşitli kimyasal olaylar sonucu, yeni hücrede bir elektriksel sinyalin doğmasına sebep olur.

Eksitatör / inhibitör etkili nörotransmiterler
• Nörotransmiterin postsinaptik bölgede reseptörler ile birleşerek oluşturduğu potansiyel postinaptik potansiyeller olarak bilinir. • Aksiyon potansiyeli oluşumunu kolaylaştıran nörotransmiterlere eksitatör etkili nörotransmiterler denilir. Aspartat eksitatör nörotransmitere örnek. • Bazı nörotransmiterler ise aksiyon potansiyeli oluşumunu engelleyici yönde davranır. İnhibitör etkili nörotransmiterler denlir. GABA inhibitör etkili nörotransmiterdir.

IPSP ve EPSP
• GABA gibi inhibitör nörotransmiterler nöronda hiperpolarizasyona ve IPSP (İnhibitör Post Sinaptik Potansiyel) yol açar . • Eksitatör nörotransmiterler ( eksitatör aminoasitler gibi) Depolarizasyon yaparak EPSP (Eksitatör Post Sinaptik Potansiyele) meydana getirir. • Bir nöronun aksiyon potansiyeli oluşturup oluşturmayacağı IPSP ile EPSP arasındaki rölatif dengeye bağlıdır.

epileptik aktivite
• Beyinin bir bölgesine lokalize epileptik aktivite fokal nöbetlere yol açar. • Sağ kolda 1-2 dakika süren istem dışı motor kasılma gibi.

İnteriktal deşarjın oluşumu
• İctus = epileptik nöbet manasına • Elektroansefalografi (EEG) epileptik aktivite tanısında kullanılan tetkik. • İnteriktal aktivite; epileptik nöbetler arası dönemde oluşan ve EEG de kaydedilen aktivitedir. • Epileptik deşarj, epileptik aktivite denilir. Epilepsinin EEG bulgusudur. Keskin veya diken dalga olarak EEG de kaydedilir. •.

anormal senkronize deşarj
• Epileptik nöbetin altında yatan temel bozukluk nöron topluluklarındaki anormal senkronize deşarjdır. • Nöbetler; anormal nöronal membran veya eksitatör - inhibitör nöronlar arasındaki dengesizliğe bağlı olarak gelişir.

“Interiktal Spike and Paroxysmal Depolarization Shift”
Intracellular and extracellular events of the paroxysmal depolarizing shift underlying the interictal epileptiform spike detected by surface EEG

Ayala et al., 1973

EEG aktivitesi
• EEG de oluşan aktivite hücre dışı mesafedeki iyonik akımlar ile meydana gelir. Diğer bir ifade ile, kaydedilen potansiyel, EPSP ve IPSP nin toplamından( “summasyon”) oluşan hücre dışı akımın göstergesidir. • EEG gözlenen dalgalar tek bir nöronun aktivitesinden kaynaklanmaz. Binlercemilyonlarca nöron gubunun postsinaptik potansiyelin toplamı ile oluşan aktivitelerdir.

Deneysel epilepsilerde epileptik nöronun göstergesi membran depolarizasyonudur

• İnteriktal deşarj sırasında; nöron membranı rölatif olarak yüksek voltajlı ( yaklaşık 10 ile 15 mV) ve uzun süreli (100 ile 200 µsec/mikrosaniye) depolarizasyona sahiptir. • Eş zamanlı EEG kayıtı diken aktivite patlaması (“burst of spike activity”) gösterir. • Bu depolarizasyon süresi EPSP sırasında gözlenen süreden ( 10 ile 16 µsec/mikrosaniye) çok uzundur.

paroksismal depolarizasyon şifti (PDS) devam
• Bu uzun depolarizasyon nöron gövdesinden aksona doğru ilerleyen bir dizi aksiyon potansiyeli patlamalarınnın veya diğer ifade ile epileptik diken aktivitesi oluşmasının sebebidir. • Depolarizasyon süresinde uzama paroksismal depolarizasyon şifti (PDS) olarak adlandırılır

Deneysel epilepsi modeli
• Kedi korteksine penisilin konularak deneysel epilepsi modeli oluşturulur. Oluşan epilepetik odak EEG de yüksek voltajlı keskin dalga şeklinde kendini gösterir EEG deki bua aktivite ile eş zamanlı olarak hücre içi elektrotlar ile PDS kaydedilir. • Epileptik bölge, çok sayıda, anormal ve senkron (aynı anda) ateşlenen nöron grubundan oluşur.

jeneralize nöbetler
• Çocukluk çağında rastlanan absans epilepsi (petit mal) deki kısa süreli ( birkaç saniye) bilinç kaybı ile seyreden nöbetler jeneralize nöbetlere örnek verilebilir. • Absans nöbetlerde EEG de saniyede 3 defa izlenen diken dalga aktivitesi (3Hz diken-dalga kompleksi) tipiktir. • Bu aktivite sırasında; aynı anda talamus ve korteks karşılıklı etkileşim içine girer. Anormal senkron ritmin kaynağı talamo-kortikal devrelerin aktivasyonudur.

Elektroansefalografi (EEG)
• Elektroansefalografide (EEG) kullanılan alet elektroansefalografidir. • Elektroansefalografi beyinin elektriksel aktivitesini kaydeder.Epilepsi tanısında kullanılan bir tanı testi. • Elektrot denilen, küçük metal diskler, saçlı deriye yapıştırılarak beyin aktivitesi kaydedilr.

Elektrotlar

EEG labaratuvarı

EEG labaratuvarı

Standart referans noktaları
• Nasion –Inion arası mesafe
• Nasion – burun kökü - alın birleşme eyeri. • Inion – başın arkasındaki oksipital kemikteki çıkıntı

• Kulak memeleri arası mesafe

10-20 sistemi ile elektrodlar yerleştirilir
• 10 ve 20 elektrotlar arası %10 veya 20 lik mesafeyi yansıtır.

10-20 sistemi
• 10-20 sisteminde belirli bir elektrot ve alttaki beyin bölgesi arasındaki ilişki uluslar arası bir sistemi oluşturur. Her bir elektrotun standart bir yerleşim yeri vardır. • F, T, C, P, ve O harfleri Frontal, Temporal, Central, Parietal ve Oksipital lobları/bölgeleri gösterir.Santral lob yoktur, sadece tanım amaçlı kullanılır Bu harflere bitişik rakamlar ve diğer harfler hemisferik lokalizasyonu gösterir. • Çift rakamlar (2,4,6,8) sağ hemisferi ve tek rakamlar (1,3,5,7) sol hemisferi gösterir. z harfi orta hata (“midline”) yerleşen elektrodu tanımlar.

Beyin lobları
.

Normal EEG

Rutin EEG kayıdı 20- 45 dakika sürer.

Normal EEG

Anormal EEG

Diken ve keskin dalga
ABSANS EPİLEPSİDE GÖZLENEN ANORMAL AKTİVİTENİN EEG BULGUSU

Tanımlar:
• Elektrotlar skalp üzerinde spesifik bölgelere yerleştirilir.
• EEG beyin içinde oluşan farklı frekansdaki beyin dalgalarını ölçer. • Frekans bir saniye içinde tekrarlayan dalga sayısıdır. • Amplitüd beyin tarafından oluşturulan elektriksel impulsun gücünü temsil eder.

• Beyin dalga aktivitesinin şiddeti/ intensity mikrovolt ile belirtilir.

Beyin dalgası frekans bandları
• • • • • Gamma 30(Hz) den büyük BETA (13-30Hz), ALPHA (8-12 Hz), THETA (4-8 Hz), DELTA(4 Hz den az).

Ambulatuvar EEG
• Elektrotlar bağlı olarak birkaç günlük ayaktan EEG tetkiki imkanı sağlar.

polisomnografi (PSG); uyku hastalıkları tanısında kullanılır
• Ekranın üst kısımı EEG, alt kısımlar solunum ve diğer fonksiyonlara ait paremetreleri gösterir.

Digital Video EEG
• EEG ve hasta görüntüsü eş zamanlı

Digital Video ile uzun süreli monitorizasyon

Hastane şartlarında ayırıcı tanı ve epilepsi cerrahisi düşünülen hastada odak tespiti için

EEG ile haritalama( potential mapping )
• Araştırma amaçlı EEG dalgasını haritalama

10/20 Sistem elektrot yerleri
• Sağ çift, sol tek rakamla gösterilir.

Normal EEG

EEG

Bipolar derivasyon:

Montaj

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->