P. 1
TS_EN_60204_1

TS_EN_60204_1

4.0

|Views: 1,029|Likes:
Yayınlayan: schwarz87

More info:

Published by: schwarz87 on Dec 28, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/14/2013

pdf

text

original

TÜRK STANDARDI

TURKISH STANDARD

TS EN 60204-1
Nisan 2011

ICS 29.020

MAKİNALARDA GÜVENLİK - MAKİNALARIN ELEKTRİK DONANIMI - BÖLÜM 1: GENEL KURALLAR Safety of machinery - Electrical equipment of machines Part 1: General requirements

TS EN 60204-1 (2011) Standardı, EN 60204-1 (2006) standardı ile birebir aynı olup, Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi’nin (CENELEC, Avenue Marnix 17 B-1000 Brussels) izniyle basılmıştır. Avrupa Standardlarının herhangi bir şekilde ve herhangi bir yolla tüm kullanım hakları Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (CENELEC) ve üye ülkelerine aittir. TSE kanalıyla CENELEC’den yazılı izin alınmaksızın çoğaltılamaz.

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Necatibey Caddesi No.112 Bakanlıklar/ANKARA

Bugünkü teknik ve uygulamaya dayanılarak hazırlanmış olan bu standardın, zamanla ortaya çıkacak gelişme ve değişikliklere uydurulması mümkün olduğundan ilgililerin yayınları izlemelerini ve standardın uygulanmasında karşılaştıkları aksaklıkları Enstitümüze iletmelerini rica ederiz. Bu standardı oluşturan İhtisas Grubu üyesi değerli uzmanların emeklerini; tasarılar üzerinde görüşlerini bildirmek suretiyle yardımcı olan bilim, kamu ve özel sektör kuruluşları ile kişilerin değerli katkılarını şükranla anarız.

Kalite Sistem Belgesi İmalât ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşların sistemlerini TS EN ISO 9000 Kalite Standardlarına uygun olarak kurmaları durumunda TSE tarafından verilen belgedir.

Türk Standardlarına Uygunluk Markası (TSE Markası) TSE Markası, üzerine veya ambalâjına konulduğu malların veya hizmetin ilgili Türk Standardına uygun olduğunu ve mamulle veya hizmetle ilgili bir problem ortaya çıktığında Türk Standardları Enstitüsü’nün garantisi altında olduğunu ifade eder.

TSEK
Kritere Uygunluk Belgesi (TSEK Markası Kullanma Hakkı) Kritere Uygunluk Belgesi; Türk Standardları bulunmayan konularda firmaların ürünlerinin ilgili uluslararası standardlar, benzeri Türk Standardları, diğer ülkelerin milli standardları, teknik literatür esas alınarak Türk Standardları Enstitüsü tarafından kabul edilen Kalite Faktör ve Değerlerine uygunluğunu belirten ve akdedilen sözleşme ile TSEK Markası kullanma hakkı verilen firma adına düzenlenen ve üzerinde TSEK Markası kullanılacak ürünlerin ticari Markası, cinsi, sınıfı, tipi ve türünü belirten geçerlilik süresi bir yıl olan belgedir.

DİKKAT!
TS işareti ve yanında yer alan sayı tek başına iken (TS 4600 gibi), mamulün Türk Standardına uygun üretildiğine dair üreticinin beyanını ifade eder. Türk Standardları Enstitüsü tarafından herhangi bir garanti söz konusu değildir. Standardlar ve standardizasyon konusunda daha geniş bilgi Enstitümüzden sağlanabilir. TÜRK STANDARDLARININ YAYIN HAKLARI SAKLIDIR.

ICS 29.020

TÜRK STANDARDI

TS EN 60204-1/Nisan 2011

Ön söz
Bu standard, CENELEC tarafından kabul edilen EN 60204-1: 2006 standardı esas alınarak, TSE Elektrik İhtisas Grubu’nca TS 10316 EN 60204-1: 2005’in revizyonu olarak hazırlanmış ve TSE Teknik Kurulu’nun 05 Nisan 2011 tarihli toplantısında Türk Standardı olarak kabul edilerek yayımına karar verilmiştir. Bu standardın daha önce yayımlanmış bulunan baskıları geçersizdir. EN 60204-1 (2006) ile IEC 60204-1 (2005)’’te yapılan ortak değişiklikler metnin solunda düşey çizgiyle gösterilmiştir. Bu standardda kullanılan bazı kelime ve/veya ifadeler patent haklarına konu olabilir. Böyle bir patent hakkının belirlenmesi durumunda TSE sorumlu tutulamaz.

-

ICS 29.020

TÜRK STANDARDI

TS EN 60204-1/Nisan 2011

İçindekiler
0 1 2 3 Giriş ........................................................................................................................................................... 1 Kapsam...................................................................................................................................................... 2 Atıf yapılan standard ve/veya dokümanlar ............................................................................................ 3 Terimler ve tarifler .................................................................................................................................... 7 3.1 Harekete geçirici ................................................................................................................................. 7 3.2 Ortam sıcaklığı .................................................................................................................................... 7 3.3 Bariyer ................................................................................................................................................. 7 3.4 Kablo tavası......................................................................................................................................... 7 3.5 Donanımlı kablo kanal sistemi ............................................................................................................ 7 3.6 Aynı anda oluşan ................................................................................................................................ 7 3.7 Boru..................................................................................................................................................... 7 3.8 Kontrol devresi (bir makinanın) ........................................................................................................... 7 3.9 Kontrol cihazı....................................................................................................................................... 7 3.10 Kontrol düzeni.................................................................................................................................. 8 3.11 Kontrollü durdurma .......................................................................................................................... 8 3.12 Doğrudan Temas............................................................................................................................. 8 3.13 Doğrudan açma çalışması (bir kontak elemanının)......................................................................... 8 3.14 Kapalı kanal ..................................................................................................................................... 8 3.15 Elektrikli çalışma alanı ..................................................................................................................... 8 3.16 Elektronik donanım.......................................................................................................................... 8 3.17 Acil durum durdurma cihazı............................................................................................................. 8 3.18 Acil durum devre dışı bırakma cihazı .............................................................................................. 8 3.19 Elektrikli kapalı çalışma alanı .......................................................................................................... 8 3.20 Mahfaza ........................................................................................................................................... 8 3.21 Donanım .......................................................................................................................................... 9 3.22 Eş potansiyel kuşaklama ................................................................................................................. 9 3.23 Açıktaki iletken bölüm...................................................................................................................... 9 3.24 Yabancı iletken bölüm ..................................................................................................................... 9 3.25 Arıza ................................................................................................................................................ 9 3.26 Hata ................................................................................................................................................. 9 3.27 Fonksiyonel kuşaklama ................................................................................................................. 10 3.28 Tehlike ........................................................................................................................................... 10 3.29 Dolaylı temas ................................................................................................................................. 10 3.30 Endüktif güç besleme sistemi ........................................................................................................ 10 3.31 Eğitilmiş kişi (elektrik konusunda).................................................................................................. 10 3.32 Ara kilit (güvenlik için).................................................................................................................... 10 3.33 Gerilimli bölüm ............................................................................................................................... 10 3.34 Makina harekete geçiricisi ............................................................................................................. 10 3.35 Makinalar, makina ......................................................................................................................... 10 3.36 İşaretleme ...................................................................................................................................... 11 3.37 Nötr iletkeni (sembolü N) ............................................................................................................... 11 3.38 Engel.............................................................................................................................................. 11 3.39 Aşırı akım....................................................................................................................................... 11 3.40 Aşırı yük (bir devrenin) .................................................................................................................. 11 3.41 Fiş-priz kombinasyonu................................................................................................................... 11 3.42 Güç devresi.................................................................................................................................... 11 3.43 Koruyucu kuşaklama ..................................................................................................................... 11 3.44 Koruyucu kuşaklama devresi......................................................................................................... 11 3.45 Koruma iletkeni .............................................................................................................................. 11 3.46 Yedekleme..................................................................................................................................... 12 3.47 Referans gösteriliş......................................................................................................................... 12 3.48 Risk................................................................................................................................................ 12 3.49 Koruyucu........................................................................................................................................ 12 3.50 Koruma .......................................................................................................................................... 12 3.51 İşletme seviyesi ............................................................................................................................. 12 3.52 Kısa devre akımı............................................................................................................................ 12 3.53 Yetiştirilmiş kişi (elektrik konusunda)............................................................................................. 12

ICS 29.020

TÜRK STANDARDI

TS EN 60204-1/Nisan 2011

3.54 Tedarikçi ........................................................................................................................................ 12 3.55 Anahtarlama cihazı........................................................................................................................ 12 3.56 Kontrolsüz durma .......................................................................................................................... 12 3.57 Kullanıcı ......................................................................................................................................... 12 4 Genel kurallar ......................................................................................................................................... 13 4.1 Genel................................................................................................................................................. 13 4.2 Donanımın seçimi ............................................................................................................................. 13 4.3 Elektrik beslemesi ............................................................................................................................. 14 4.4 Fiziksel çevre ve çalışma şartları ...................................................................................................... 15 4.5 Taşıma ve depolama......................................................................................................................... 16 4.6 Kaldırma tertibatı............................................................................................................................... 16 4.7 Montaj................................................................................................................................................ 16 5 Besleme giriş iletkeni bağlantı uçları, ayırma ve devre dışı bırakma düzenleri .................................... 16 5.1 Besleme giriş iletkeni bağlantı uçları................................................................................................. 16 5.2 Dış koruyucu topraklama sistemine bağlantı için bağlantı ucu ......................................................... 17 5.3 Beslemeyi ayırma (bağlantıyı kesme) cihazı .................................................................................... 17 5.4 Beklenmeyen çalıştırmanın önlenmesi için devre kesme cihazları................................................... 19 5.5 Elektrik donanımının ayrılması için kullanılan cihazlar...................................................................... 20 5.6 Yetkisiz, istenmeden ve/veya yanlışlıkla bağlantıya karşı koruma ................................................... 20 6 Elektrik çarpmalarına karşı koruma ..................................................................................................... 20 6.1 Genel................................................................................................................................................. 20 6.2 Doğrudan temasa karşı koruma........................................................................................................ 21 6.3 Dolaylı temasa karşı koruma............................................................................................................. 23 6.4 PELV’in kullanılması ile koruma........................................................................................................ 24 7 Donanımın korunması............................................................................................................................ 25 7.1 Genel................................................................................................................................................. 25 7.2 Aşırı akıma karşı koruma .................................................................................................................. 25 7.3 Motorların aşırı ısınmaya karşı korunması........................................................................................ 26 7.4 Olağan dışı sıcaklığa karşı koruma................................................................................................... 27 7.5 Beslemenin kesilmesi veya gerilimin azalması karşı koruma ve müteakiben eski değerine gelmesi28 7.6 Motorun aşırı hız koruması ............................................................................................................... 28 7.7 Toprak arızası/artık akım koruması .................................................................................................. 28 7.8 Faz sırası koruması........................................................................................................................... 28 7.9 Yıldırımdan veya anahtarlama ani akımlarından kaynaklanan aşırı gerilimlere karşı koruma ......... 28 8 Eş potansiyel kuşaklama....................................................................................................................... 29 8.1 Genel................................................................................................................................................. 29 8.2 Koruyucu kuşaklama devresi ............................................................................................................ 31 8.3 Fonksiyonel kuşaklama..................................................................................................................... 33 8.4 Yüksek kaçak akım etkilerini sınırlamak için tedbirler....................................................................... 33 9 Kontrol devreleri ve kontrol fonksiyonları........................................................................................... 33 9.1 Kontrol devreleri ................................................................................................................................ 33 9.2 Kontrol fonksiyonları.......................................................................................................................... 34 9.3 Koruyucu ara kilitler........................................................................................................................... 39 9.4 Arıza hâlinde kontrol fonksiyonları .................................................................................................... 39 10 Operatör ara birimi ve makinaya monte edilen kontrol cihazları................................................... 42 10.1 Genel ............................................................................................................................................. 42 10.2 Basmalı düğmeler.......................................................................................................................... 43 10.3 Gösterge ışıkları ve ekranları ........................................................................................................ 45 10.4 Işıklı basmalı düğmeler.................................................................................................................. 46 10.5 Döner kontrol cihazları................................................................................................................... 46 10.6 Yol verme cihazları ........................................................................................................................ 46 10.7 Acil durum durdurma cihazları....................................................................................................... 46 10.8 Acil durum kesme cihazları............................................................................................................ 46 10.9 Etkinleştirme kontrol cihazları........................................................................................................ 47 11 Kontrol düzeni: Yeri, montajı ve mahfazaları.................................................................................. 47 11.1 Genel kurallar ................................................................................................................................ 47 11.2 Yer ve montaj................................................................................................................................. 47

........................................................................................... uyarı işaretleri ve referans gösterilişler....... 62 14......................................................................1 Genel ........................................................... 58 13......................................................................4 Mahfazalar...............2 Makina ve donamın mahalli aydınlatması ....................................7 Yeniden deneyden geçirme.......................................................................................................1 Genel kurallar ...................................................................................................................................4 Tesis dokümanları ..................................................... 68 18........................................................................................................................................................................................................................................................................... 72 18.........................1 Yardımcı donanımlar ................................................................................................ 63 16 İşaretleme..... 66 17. 68 18..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................2 Temin edilecek bilgiler .......................................................5 Kontrol düzenine erişim ........................6 Mekanik frenler için koruyucu cihazlar .....3 Motor boyutları........................................ 64 16............................................................. 67 17.... 55 13..............6 Fonksiyon deneyleri.................5 Artık gerilimlere karşı korunma.........................2 İletkenler ......... 63 15.................................................................................................................................... 72 18.................................................................................. 72 Ek A TN sistemlerinde dolaylı temasa karşı koruma .............2 İletkenlerin tanıtılması............. 71 18.................................................................................................................................................................................. 64 16................................................................... 62 14........................ 82 ...................................3 Mahfazalar içinde kablaj .............................................................. 80 Ek D (Bilgi için) Makinaların elektrik donanımı içindeki iletkenlerin ve kabloların akım taşıma kapasiteleri ve aşırı akımdan korunmaları .................................. 50 12............................................................................................................................................... 65 16........................................................................................................................... 63 15...........5 Referans gösterilişler......................... 54 13 Kablaj uygulamaları.................... 60 14 Elektrik motorları ve ilgili donanım ..................... iletken baralar ve kayar bilezik üniteleri ..............................................................2 Motor mahfazaları........................................... 51 12.................... 68 18....................... 67 17..............................................................................3 Yalıtım......................................................... 68 17.................................................................. kapılar ve açıklıklar ....................... 50 12 İletkenler ve kablolar .................... 65 17...................................... 62 14........................................9 Parça listesi .......................020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 11................................................. 72 18......................................................................... 62 14.......................8 Bakım el kitabı ..................................................................3 Fonksiyonel tanıtma ............................................................................ 48 11.................................... 50 12.............................................................5 Kanallar.............3 Bütün dokümantasyon için uygulanabilir kurallar ........................................................................................................................................5 Motor seçim kriterleri ...................................................................................1 Genel ................................................................................................................ 66 17... 76 Ek C (Bilgi için) Bu standardın kapsadığı makinalara örnekler.................................................................................................................................................................................................................................. 67 17.................1 Bağlantılar ve güzergâh.....2 Beslemenin otomatik ayrılması ile koruma için şartların doğrulanması .. 68 18 Doğrulama ......................................................................................................................................................................................................................6 Bükülgen kablolar ............................................................7 İletken telleri.. bağlantı kutuları ve diğer kutular ......4 Normal işletmede akım taşıma kapasitesi............................................6 Devre şemaları ......................4 Gerilim deneyleri............................................................................................................................... 63 15 Yardımcı donanım ve aydınlatma........................................................................................................... 49 11.......................................... 58 13....................5 İletken ve kablo gerilim düşümü ..............................................................7 İşletme el kitabı............................................................................................................4 Donanımın işaretlenmesi............1 Genel .........................................................................4 Motor montajı ve bölmeleri .................. 65 17 Teknik dokümantasyon.........................................................................5 Blok şemalar ve fonksiyon şemaları.................................................................................. 62 14...........................................................................2 Uyarı işaretleri ..............ICS 29.............. 55 13............. 64 16..........3 Koruma dereceleri ................................................4 Mahfazalar dışında kablaj................................................................................................................................. 73 Ek B (Bilgi için) Makinaların elektrik donanımı için inceleme formu ....................... 51 12................................................................................................................................. 53 12....................................................................................3 Yalıtım direnci deneyleri ................................. 52 12...................................................... 56 13........................................................................................................................................................................... 65 17.............................. 66 17......... 50 12................................................................................ 65 16.............1 Genel kurallar ............... 62 14.....

................................................................................................. 99 ...................................... 88 Ek G (Bilgi için) Tipik iletken kesit alanlarının mukayesesi ......................................................................... 87 Ek F (Bilgi için) Bu standardın kullanımı için kılavuz ................ICS 29.......................................................................................................................................................... 90 Ek ZA (Bilgi için) Bu standardda atıf yapılan uluslararası standardlara karşılık gelen Avrupa standardları ..... 92 Ek ZZ (Bilgi için) AB Direktiflerinin temel gereksinimlerinin izlenmesi .................. 97 İndeks .................................................................................. 96 Kaynaklar....................................................................020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek E (Bilgi için) Acil durum çalışma fonksiyonlarıyla ilgili açıklama .......................................................................................................................................................

Şekil 1’den. Parantez içindeki rakamlar bu standarddaki madde numaralarıdır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Makinalarda güvenlik . birlikte ele alınan elemanların tümünün makinayı oluşturduğu ve genellikle en az bir gözetimli kontrol seviyesiyle birlikte çalışan bir veya daha çok makinanın bir imalat sistemini veya hücresini teşkil ettiği anlaşılmaktadır. yazılım ve dokümantasyon dâhil. Şekil 1. tipik bir makinanın ve bu standardda sözü edilen elektrik donanımının çeşitli elemanlarını gösteren ilgili donanımın tam blok diyagramıdır. − Kontrol tepkilerinin tutarlılığı. 1 . − Bakım kolaylığı. Şekil 1. Bu standardın kullanımındaki ilave kılavuz Ek F’de verilmiştir. güvenlik koruyucuları alet/edevat.Makinaların elektrik donanımı Bölüm 1: Genel kurallar 0 Giriş Bu standardda makinaların elektrik donanımı ile ilgili olarak aşağıdaki hususları iyileştirecek kurallar ve öneriler bulunmaktadır: − Kişiler ve malların güvenliği. bir makina ve ilgili donanımının çeşitli elemanlarının aralarındaki ilişkilerin anlaşılmasına yardımcı olmak üzere verilmiştir.ICS 29.

ICS 29. çalışır durumdayken elle taşınamayan makinalara (koordineli biçimde birlikte çalışan makinalar grubu dâhil) ait elektrik. bir uygulama standardıdır ve teknolojik gelişmeleri sınırlamayı veya engellemeyi amaçlamaz. elektronik ve programlanabilir elektronik donamlarının ve sistemlerinin uygulamalarını kapsar. Not 1 Bu standard.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Şekil 1 . 2 .Tipik bir makinanın blok diyagramı 1 Kapsam Bu standard.

a. ancak bununla sınırlı değildir.) için 1000 V’u ve doğru akım (d. elektriksel. Atıf yapılan standard ve/veya dokümanın tarihinin belirtilmemesi halinde en son baskısı kullanılır.1’e bakılmalıdır).020 Not 2 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Bu standardda “elektrik” terimi. “elektrik donanımı”. − Bazı malzemelerin kullanımında veya üretiminde özel riskleri bulunan. Bu standard. özellikle Madde 3.ICS 29. Her makine tipinin yeterli güvenliğinin sağlaması için kendine has kuralları bulunmalıdır. Not 5 . Bu standardda “kişi” terimi herhangi bir kişiyi ifade eder ve söz konusu makinanın kullanılması ve bakımı için görevlendirilen ve bu yönde kullanıcı veya onun temsilcisi/temsilcileri tarafından kendisine talimat verilen kişileri de kapsar. makinaların elektrik donanımına uygulanabilecek ilave ve özel kuralları belirtmez.a. Tarih belirtilen atıflarda daha sonra yapılan tadil veya revizyonlar. Bu standard. Not 3 - Bu standardın kapsadığı donanım.35’te tarif edilen makinaların elektrik donanımını kapsar. 3 . − Patlaması ve/veya yanması muhtemel atmosferde kullanım için amaçlanan. atıf yapan bu standardda da tadil veya revizyon yapılması şartı ile uygulanır. − Kaldırma makinalarında kullanılan Not 8 – Kaldırma makinaları için IEC 60204-32’ye bakılmalıdır. elektronik ve programlanabilir elektronik donanım anlamına gelir). Bu atıflar metin içerisinde uygun yerlerde belirtilmiş ve aşağıda liste halinde verilmiştir. − Patlaması muhtemel malzemenin işlenmesi veya üretiminde kullanılan (boya veya talaş gibi). elektrikli.Daha yüksek gerilimler için IEC 60204-11’e bakılmalıdır.) için 1500 V’u aşmayan anma besleme gerilimleri ve 200 Hz’i aşmayan anma besleme frekansı ile çalışan elektrik donanımına veya elektrik donanımının bölümlerine uygulanır. koruyuculuk.Bu standard kapsamında bulunabilen elektrik donanımının ait olduğu makina örneklerinin listesi Ek C’de verilmiştir. tarih belirtilerek veya belirtilmeksizin diğer standard ve/veya dokümanlara atıf yapılmaktadır. makinanın elektrik donanımına besleme hattının bağlantı noktasında başlar (Madde 5. Not 7 – Dikiş makinaları için IEC 60204-31’e bakılmalıdır. 2 Atıf yapılan standard ve/veya dokümanlar Bu standardda. Bu standard. − Dikiş makinaları ünitelerinde ve sistemlerinde kullanılan. elektronik ve programlanabilir elektronik hususları birlikte ifade eder (örneğin. alternatif akım (a. Bu standard. . Not 6 .Açık havada kullanım için amaçlanan (bina veya diğer koruyucu yapıların dışında). kişilerin elektrik dışındaki tehlikelerden korunması için diğer standardlar veya yönetmeliklerin gerekli gördüğü veya istediği bütün kuralları (örneğin. Not 4 Binalardaki elektrik besleme tesisatıyla ilgili kurallar. ara kilitleme veya kontrol) kapsamaz. Elektrik enerjisinin doğrudan bir iş aleti olarak kullanıldığı güç devreleri bu standardın kapsamı dışındadır. − Maden ocaklarında kullanılması amaçlanan. IEC 60364 standard serisinde verilmiştir.

İnsan-makine ara yüzü. Classification TS No1) TS 3205 EN 60034-1 TS 3209 IEC 60034-5 TS EN 60204-1/Nisan 2011 Adı (Türkçe) Döner elektrik makinaları . IEC vb.Bölüm 5: Döner elektrik makinalarının bütün tasarımı tarafından sağlanan koruma dereceleri (IP kodu) Sınıflandırma Döner elektrik makinaları .6.Part TS HD 384.ICS 29.Alçak gerilim elektrik tesisleri – 5-54: Selection and erection of 5-54 Bölüm 5-54: Elektriksel teçhizatın electrical equipment – Earthing seçilmesi ve montajı – Topraklama arrangements.Bölüm 4-43: Protection for safety – 4-43 4-43: Güvenlik koruması . koruyucu iletkenler and protective bonding conductors ve koruyucu kuşaklama iletkenleri Electrical installations of buildings .Binalarda elektrik tesisatı . socket-outlets and couplers for TS 7205 Fişler. *işaretli olanlar bu standardın basıldığı tarihte İngilizce metin olarak yayımlanmış olan Türk Standardlarıdır.Part TS HD 60364. işaretleme ve tanıtma için temel ve güvenlik prensipleri Plugs.020 EN.Bölüm 1: Genel bilgiler ve uygulama 1) TSE Notu: Atıf yapılan standardların TS numarası ve Türkçe adı 3. marking and identification – Coding principles for indicators and actuators IEC 60309-1: 1999 IEC 60364-441: 2001 IEC 60364-443: 2001 IEC 60364-552: 2001 IEC 60364-553: 2002 TS EN 6003411 TS 732 TS 731 TS 732 TS 731 TS 2575 EN 60073 IEC 60364-554: 2002 IEC 60364-661: 2001 IEC 60417-DB: 2002 2 Gösterge cihazları ve harekete geçirme elemanları için kodlama prensipleri . ISO.61 Binalarda elektrik tesisatı .Part 11: Thermal protection IEC 60072-1 Dimensions and output series for rotating electrical machines .Bölüm 1:Beyan değerleri ve performans Döner elektrik makinaları .Part 1: Frame numbers 56 to 400 and flange numbers 55 to 1080 IEC 60072-2 Dimensions and output series for rotating electrical machines .Bölüm 6-61: Verification.Bölüm 11: Isıl koruma Ayaklı döner elektrik makinelerinin boyutları ve anma güçleri Ayaklı döner elektrik makinelerinin boyutları ve anma güçleri IEC 60034-11 Rotating electrical machines .Part 5: Degrees of protection provided by the integral design of rotating electrical machines (IP code). control anahtarlama ve kontrol – Kısım 534:Aşırı gerilimlere karşı koruma düzenleri Electrical installations of buildings – Part TS HD 60364. Initial verification S1 6: Doğrulama grup 61: Başlangıç doğrulaması Graphical symbols for use on TS IEC 60417 Donanım üzerinde kullanılan grafik equipment DATA BASE* semboller . kolonda verilmiştir. No IEC 60034-1 IEC 60034-5 TÜRK STANDARDI Adı (İngilizce) Rotating electrical machines . 4 . switching and seçilmesi ve montajı – Ayırma. ve 4.Part 1: General EN 60309-1 Sanayide kullanılan . protective conductors düzenlemeleri.Alçak gerilim elektrik tesisleri – 5-53: Selection and erection of electrical 5-534 Bölüm 5-53: Elektriksel teçhizatın equipment – Isolation.Alçak gerilim elektrik tesisleri – 4-41: Protection for safety.41: Güvenlik için koruma against electric shock – Elektrik çarpmasına karşı koruma Electrical installations of buildings – Part TS IEC 600364.Part 1: Rating and performance Rotating electrical machines . prizler ve ara fiş-prizler industrial purposes .Bölüm 1: requirements Genel özellikler Electrical installations of buildings .Part 2: Frame numbers 355 to 1000 and flange numbers 1180 to 2360 IEC 60073:2002 Basic and safety principles for manmachine interface.Aşırı Protection against overcurrent akıma karşı koruma Electrical installations of buildings – Part 5-52: Selection and erection of electrical equipment – Wiring systems Electrical installations of buildings – Part TS HD 60364. Protection 4-41 Bölüm 4 .

kurallar ve deneyler Alçak gerilim anahtarlama düzeni ve kontrol düzeni .Bölüm 1: Genel kurallar Alçak gerilim anahtarlama düzeni ve kontrol düzeni .Part 3: Switches.Bölüm 5-1: Devre kontrol cihazları ve anahtarlama elemanları . ISO. Part 1: principles. cihaz bağlantı uçlarının ve özel gösterimli iletkenlerin bağlantılarının tanıtımı TS 3476 EN 60446 İnsan-makine arabirimi için temel prensipler ve emniyet prensipleri İşaretleme ve tanıtım . Part 3 : General requirements for equipment and auxiliaries Insulation coordination for equipment within low-voltage systems.020 EN. No IEC 60439-1: 1999 IEC 60445: 1999 TÜRK STANDARDI Adı (İngilizce) Low-voltage switchgear and control gear assemblies .Bölüm 1: Genel kurallar Elektroteknikte kullanılan dokümanların hazırlanması .Bölüm 3: Anahtarlar.Bölüm 1: Genel kurallar 5 IEC 60446: 1999 IEC 60447: 2004 IEC 60529: 1999 IEC 60617-DB: 2001 3 IEC 60621-3: 1979 Man-machine interface (MMI).Part 5-1: Control circuit devices and switching elements Electromechanical control circuit devices IEC 60947-7-1: Low-voltage switchgear and control 2002 gear . ayırıcılar. marking and identification .Bölüm 7-1: Yardımcı donanım .Bölüm 1: İlkeler.Identification of equipment terminals and of terminations of certain designated conductors. disconnectors. işaretlemesi ve tanıtımı için temel ve güvenlik prensipleri – Bir alfanümerik sistem için genel kurallar dahil. IEC vb. requirements and tests TS 3033 EN 60529 TS IEC 60617 DATA BASE * TS 4462 IEC 60621-3 IEC 60664-1: 1992 IEC 60947-1: 2004 IEC 60947-2: 2003 IEC 60947-3: 1999 TS EN 60664-1 Low-voltage switchgear and controlgear TS EN 60947-1 – Part 1: General rules Low-voltage switchgear and control gear .Bakır iletkenler için bağlantı ucu birimleri Elektroteknikte kullanılan dokümanların hazırlanması .Bölüm 2: Devre kesiciler Alçak gerilim anahtarlama ve kontrol düzenleri .Bölüm 3: Cihazlar ve yardımcı ekipmanlar için genel kurallar Yalıtım koordinasyonu – Alçak gerilim sistemlerinde kullanılan donanımlar için . switch-disconnectors and fusecombination units TS EN 60947-2 TS EN 60947-3 IEC 60947-5-1: Low-voltage switchgear and control 2003 gear .Renkler veya rakamlarla iletkenlerin tanıtılması İnsan-makina ara yüzü için temel ve güvenlik prensipleri işaretleme ve tanıtma – Harekete geçirme prensipleri Mahfazaların koruma dereceleri (IP kodu) Diyagramlarda kullanılan grafik semboller Elektrik tesisatları . marking and identification . Terminal blocks for copper conductors IEC 61082-1: 1991 IEC 61082-2: 1993 Preparation of documents used in electrotechnology – Part 1: General requirements Preparation of documents used in electrotechnology – Part 2: Functionoriented diagrams TS EN 60947-51 TS EN 60947-71 TS EN 610821* TS EN 610821* .Ağır çevre şartları altında bina dışında kullanılan (açık maden ocakları ve taş ocakları dâhil) .Part 2: Circuit-breakers Low-voltage switchgear and control gear .Part 7-1: Ancillary equipment.ICS 29.Elektromekanik devre kontrol cihazları Alçak gerilim anahtarlama düzeni ve kontrol düzeni . including general rules for an alphanumeric system Basic and safety principles for manmachine interface.Part 1: Type-tested and partially type-tested assemblies Basic and safety principles for manmachine interface. ayırıcı anahtarlar ve eriyen telli sigorta birleşimi üniteleri Alçak gerilim anahtarlama ve kontrol düzenleri. actuating TS EN 60447 principles Degrees of protection provided by enclosures (IP code) Graphical symbols for diagrams Electrical installations for outdoor sites under heavy conditions (including opencast mines and quarries).Identification of conductors by colours or numerals TS No TS EN 60204-1/Nisan 2011 Adı (Türkçe) TS EN 61439-1 Alçak gerilim anahtarlama ve kontrol düzeni donanımları – Bölüm 1: Genel kurallar TS EN 60445* İnsan-makine arayüzü.

kapsam ve sunum Grafik semboller . reaktörler ve benzeri General requirements and tests ürünlerin güvenliği .c. elektronik ve programlanabilir elektronik kontrol sistemlerinin fonksiyonel güvenliği Talimatların hazırlanması Yapılandırma. IEC vb.Bölüm 1: Tasarım için genel prensipler Safety of machinery – Functional safety of safety-related electrical.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 EN.Gösterim. – Equipment for testing. ISO.ICS 29. işaretleme ve harekete geçirme IEC 61558-1: 1997 A1: 1998 IEC 61558-2-6 IEC 61984: 2001 IEC 62023: 2000 IEC 62027: 2000 IEC 62061: 2005 Industrial systems. 2001 content and presentation ISO 7000: 2004 Graphical symbols for use on equipment.Güç transformatörlerinin.a. ölçülmesi measures – Part 3: Loop impedance veya izlenmesi ile ilgili donanımlar Bölüm 3: Döngü empedansı Safety of power transformers.Koruyucu measuring or monitoring of protective düzenlerin denenmesi.Bölüm 1: Temel terminoloji.c. marking and actuation TS No TS EN 610821* TS EN 610821* TS EN 61140 TS EN 61310-1* TS EN 61310-2* TS EN 61310-3* Adı (Türkçe) Elektroteknikte kullanılan dokümanların hazırlanması . index and synopsis ISO 12100-1: Safety of machinery – Basic concepts.’ya kadar . electronic and programmable electronic control systems IEC 62079: Preparation of instructions – Structuring.1000 V a. yerleşimleri ve equipment and industrial products TS EN 61346-2 donanımları ve sanayi mamulleri Structuring principles and reference Yapılandırma prensipleri ve designations referans gösterimler Electrical safety in low voltage TS EN 61557-3 Alçak gerilim dağıtım sistemlerinde distribution systems up to 1000 V a.Fihristleme ve kısa gösterim çizelgeleri Makinalarda güvenlik . metodoloji Makinalarda güvenlik – Temel kavramlar. güç supply units and similar – Part 2-6: 2-6* besleme birimlerinin ve Particular requirements for safety benzerlerinin güvenliği – Bölüm 2isolating transformers for general use 6: Genel kullanım amaçlı güvenlik ayırma transformatörleri için özel kurallar Connectors – Safety requirements and TS EN 61984 Bağlayıcılar . ve and 1500 V d. installations and TS EN 61346-1 Sanayi sistemleri. methodology ISO 12100-2: 2003 ISO 13849-1: 1999 Safety of machinery – Basic concepts. power TS EN 61558-1 Güç transformatörleri. tasarım için genel prensipler .Bölüm 1: Genel kurallar ve deneyler Safety of power transformers.Temel kavramlar.Güvenlik kuralları ve tests deneyler Structuring of technical information and TS EN 62023 Teknik bilgi ve dokümantasyonun documentation yapılandırılması Preparation of parts lists TS EN 62027 Parça listelerinin hazırlanması TS EN 62061* Makina güvenliği . 2003 general principles for design – Part 1: Basic terminology.Bölüm 1: Genel kurallar Elektrik çarpmasına karşı koruma – Tesisat ve donanım için ortak özellikler Makinalarda güvenlik . power TS EN 61558. No IEC 61082-3: 1993 IEC 61082-4: 1996 IEC 61140: 2001 61310 (bütün bölümler) IEC 61346 (bütün bölümler) IEC 61557-3: 1997 Adı (İngilizce) Preparation of documents used in electrotechnology – Part 3: Connection diagrams. güç supply units and similar – Part 1: kaynakları. 1500 V d. tasarım için genel prensipler – Bölüm 2: Teknik prensipler Makinelerde Güvenlik .a. tables and lists Preparation of documents used in electrotechnology – Part 4: Location and installation documents Protection against electric shock – Common aspects for installation and equipment Safety of machinery – Indication. elektriksel güvenlik .Güvenliğe ilişkin elektrik.Kumanda sistemlerinin güvenlikle ilgili kısımları .Bölüm 1: Genel kurallar Elektroteknikte kullanılan dokümanların hazırlanması . general principles for design – Part 2: Technical principles Safety of machinery – Safety-related parts of control systems – Part 1: General principles for design TS EN 62079 TS 11060 TS EN ISO 12100-1 TS EN ISO 12100-2* TS EN ISO 13849-1/AC* 6 .

2 Ortam sıcaklığı Donanımın kullanıldığı yerdeki hava veya diğer ortamın sıcaklığı. elle kontrol edilen anahtar. 7 . röle. yalıtımlı iletkenlerin ve/veya kabloların yalnızca içlerinden çekilmesine imkan verecek.4 Kablo tavası Kesintisiz bir tabanı ve yükseltilmiş kenarları bulunan ve üzeri kapalı olmayan bir kablo taşıyıcı. 3.Acil durumlarda durdurma teçhizatı Tasarım prensipleri 3 Terimler ve tarifler Bu standardın amaçları bakımından aşağıdaki terimler ve tarifler uygulanır: 3. 3. Not . makara. 3. [IEV 826-06-03] 3. 3. manyetik olarak çalışan vanalar).Kablo tavası delikli veya deliksiz olabilir. ISO. 3.Borular. 3. No ISO 13849-2: 2003 ISO 13850: 1996 TÜRK STANDARDI Adı (İngilizce) Safety of machinery – Safety-related parts of control systems – Part 2: Validation Safety of machinery – Emergency stop – Principles for design TS No TS EN ISO 13849-2* TS EN ISO 13850* TS EN 60204-1/Nisan 2011 Adı (Türkçe) Makinalarda güvenlik .8 Kontrol devresi (bir makinanın) Makinanın veya elektrik donanımının izleme dâhil kontrolünde kullanılan devre. basmalı düğme. Bir haricî harekete geçirme kuvveti gerektirmeyen ancak yalnızca bir hareketi gerektiren bazı harekete geçirme düzenleri de vardır. Not .020 EN. piston vb.Kumanda sistemlerinin güvenlikle ilgili bileşenleri -Bölüm 2: Çalışmakta olduğunun doğrulanması Makinelerde güvenlik .1 Harekete geçirici Haricî el hareketinin uygulanacağı cihaz bölümü.9 Kontrol cihazı Kontrol devresine bağlı olan ve makinanın çalışmasının kontrolünde kullanılan cihaz (örneğin. kordonların tamamen kuşatılması ve diğer elektrik donanımını yerleştirilmesi için amaçlanan. kabloların. kontaktör.34’e bakılmalıdır. Aynı anda (fakat senkronize olması gerekmeyen) harekete geçirilen şartta bulunan iki veya daha çok kontrol cihazının durumunun açıklanmasında kullanılır. tutamak.5 Donanımlı kablo kanal sistemi Yalıtılmış iletkenlerin. biçimlerinde olabilir. tabanında açılabilir bir kapak bulunan kapalı mahfazalar sistemi.ICS 29. [IEV 826-15-08] 3. Not 1 Not 2 Not 3 Harekete geçirici. IEC vb. Ayrıca Madde 3. ancak yanal olarak sokulmasına izin vermeyecek şekilde yeterli kapalı olarak eklenmiş olmalıdır.3 Bariyer Olağan erişim doğrultusunda doğrudan temasa karşı korunmayı sağlayan bölüm. düğme.7 Boru Elektrik tesisatındaki yalıtılmış iletkenlerin veya kabloların çekilmelerine ve değiştirilmelerine izin veren tesisat kabloları sisteminin kesit alanı dairesel olan veya olmayan kapalı bir bölümü.6 Aynı anda oluşan Müşterek çalışan. konum algılayıcıları.

kontrol. taşıyıcıları ile birlikte anahtarlama cihazları ve bunların kombinasyonları. mahfazaları.ICS 29.2. yardımcı cihazları. Madde 3. [IEV 826-12-03] 3.2] 3. 3. 3.15 Elektrikli çalışma alanı Bir anahtarın veya aletin kullanılması gerekmeksizin açılan bir kapıdan veya kaldırılan bir bariyerden yalnızca yeterli beceriye sahip olan veya bu yönde kendisine talimat verilmiş olan kişilerin erişimi için amaçlanmış ve açıkça uygun ikaz işaretleriyle işaretlenmiş elektrikle çalışan donanım için ayrılmış oda veya yer. 3.7). 3.10 Kontrol düzeni Prensip olarak elektrik enerjisi tüketen donanımın kontrolü için öngörülen. 3.13 Doğrudan açma çalışması (bir kontak elemanının) Esnek olmayan elemanlar üzerinden harekete geçirme anahtarının belirli bir hareketinin doğrudan sonucu olarak kontak ayrılmasının sağlanması (örneğin.12 Doğrudan temas İnsanların veya canlı hayvanların gerilimli bölümler ile teması. 3.16 Elektronik donanım Çalışması elektronik cihaz ve bileşenlere bağlı olan devreleri bulunan elektrik donanımının bölümü. yaylara bağımlı olmadan). koruma ve ayar donanımı.17 Acil durum durdurma cihazı Acil durumda durdurma fonksiyonunu başlatmak için kullanılan elle harekete geçirilen kontrol cihazı.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 3.14 Kapalı kanal Elektrik iletkenlerinin. ölçme. 3. Not . [ISO 13850.Ek E’ye bakılmalıdır.18 Acil durum devre dışı bırakma cihazı Elektrik çarpması riski veya elektrikten kaynaklanan başka bir riski olan bir tesisin tamamının veya bir bölümünün elektrik enerjisi beslemesini kesmek amacıyla kullanılan elle harekete geçirilen kontrol cihazı.Ek E’ye bakılmalıdır.11 Kontrollü durdurma Durdurma işlemi sırasında makinanın harekete geçiricilerinin enerjilerini koruyarak. [IEV 441-11-03.2] Not .19 Elektrikli kapalı çalışma alanı Bir anahtarın veya aletin kullanılması ile açılan bir kapıdan veya kaldırılan bir bariyerden yalnızca yeterli beceriye sahip olan veya bu yönde kendisine talimat verilmiş olan kişilerin erişimi için amaçlanmış ve açıkça uygun ikaz işaretleriyle işaretlenmiş elektrikle çalışan donanım için ayrılmış oda veya yer. değiştirilmiş] 3. 8 . donanımlı kablo kanal sistemleri ve zemin altı kanallar kapalı kanal tipleridir. bu tür cihazlara ve donanıma birleşik olan bağlantı düzenleri. Not – Borular (Madde 3. kabloların ve baraların tutulması ve korunması için özel olarak tasarımlanan kapalı olan kanal. makina hareketinin durdurulması.20 Mahfaza Donanımın belirli dış etkilere ve herhangi bir yönde doğrudan temasa karşı korunmasını sağlayan bölümü. [IEC 60947-5-1 Madde K.

3. elemanın istenilen fonksiyonu yerine getirememesi ile karakterize edilen durumu.ICS 29. b) Belirlenmiş deney sondalarının geçmesini engellemeye veya sınırlamaya uygun bariyerler. Makine için kullanılması durumunda. bu tarifte gözüken “panne” ve “fehlzustand” terimlerinden ziyade Fransızcada “defaut” terimi ve Almanca’da “fehler” terimi kullanılır. [IEV 191-04-01] Not 4 – Uygulamada arıza ve hata terimleri birbirinin yerine kullanılır. Not 1 .Hata genellikle elemanın kendisinin arıza yapmasının sonucudur. ancak önceden arıza yokken de meydana gelebilir. Not 2 – “Arıza” bir olaydır ve bir durum olan “hata”dan farklıdır.23 Açıktaki iletken bölüm Dokunulabilen ve normal çalışma şartlarında gerilimli olmayan. − Makina yapısı içinde kapalı bir hacmi olan bir hücre. mahfazanın bir bölümü sayılırlar.22 Eş potansiyel kuşaklama Eş potansiyelliği gerçekleştirmek için amaçlanan iletken bölümler arasındaki elektriksel bağlantıların yapılması. ancak arıza durumlarında gerilimli hâle gelebilen elektrik donanımının iletken bölümü. bileşenler.1): a) Mahfazalar. değiştirilmiş] 3.21 Donanım Makinaların elektrik donanımına bağlı olarak veya bir bölümü olarak kullanılan malzeme. ancak. Not 2 – İngilizcede “hata” terimi ve tarifi IEV 191-05-01’de verilenlerle özdeştir. [IEV 826-12-10. Not 3 .Arızadan sonra elemanda bir hata vardır. Not 1 . yalnızca yazılımdan meydana gelen elemanlara açıklandığı şekliyle uygulanmaz. [IEV 195-1-10] 3.Bu kavram.26 Hata Koruyucu bakım veya diğer planlı işlemler sırasında olan veya dış kaynakların kesilmesinden doğanlar dışında. bağlantı parçaları. cihazlar. biçimlendirilmiş açıklıklar veya herhangi diğer vasıtalar (mahfazaya bağlı olan veya kapalı donanımı teşkil eden) bir anahtar veya alet kullanılmaksızın çıkartılabilenlerin dışında.Yürürlükteki IEV’den alınan bu tarif için bu standardın kapsamına göre aşağıdaki açıklamalar gerekmektedir (IEC 60529 Madde 3. 3. 9 . aletler ve benzerleri. genel olarak toprak potansiyeli bulunabilen iletken bölüm. c) Bir mahfaza.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Not .24 Yabancı iletken bölüm Bir elektrik tesisatının bölümünü oluşturmayan. olabilir. aksesuarlar. − Makina üzerine monte edilen veya makinadan ayrı bir kabin veya kutu. kişilerin ve canlı hayvanların tehlikeli bölümlere erişimine karşı korumayı sağlar. değiştirilmiş] 3.25 Arıza Bir elemanın kendisinden istenilen fonksiyonu yerine getirme yeteneğinin sona ermesi. [IEV 826-12-11. 3.

Not . [ISO 12100-1 Madde 3. normal kullanımda enerjilenmesi amaçlanan bir iletken veya iletken bölüm.31 Eğitilmiş kişi (elektrik konusunda) Elektriğin meydana getirebileceği tehlikelerden kaçınmak ve riskleri önleyebilmek için muktedir duruma getirilmek üzere. elektrik çarpma tehlikesi. [IEV 826-12-04. değiştirilmiş] 3. yangın tehlikesi) yapısını ve kaynağını (örneğin. 3.Tehlike terimi. hızlanma/yavaşlama sonucu olarak düşme).ICS 29. patlama. 3. “Makinalar” terimi.29 Dolaylı temas Arıza durumlarında gerilimli hale gelen açıktaki iletken bölümlerle kişilerin veya canlı hayvanların teması. sağlıksız duruş. mekanik tehlike. Veya beklenmedik bir biçimde görülebilir (örneğin. kesin olarak elektrik çarpma riski olduğunu ifade etmez. Not 2 . hareket ettirilmesi veya paketlenmesi gibi belirli bir uygulama için bir araya getirilmiş uygun makinayı harekete geçiricileri.Bu terim.27 Fonksiyonel kuşaklama Elektrik donanımının uygun fonksiyonu için gerekli eş potansiyel kuşaklama. istenmeyen/beklenmeyen yol vermenin sonucu olarak çarpma. makina Özellikle bir malzemenin işlenmesi. 3. değiştirilmiş] 3. 3. 3.35 Makinalar. yüksek sıcaklık). zehirlenme tehlikesi. [ISO 12100-1 Madde 3. değiştirilmiş] 10 . kontrol ve güç devreleri ile birlikte en az biri hareketli birbiri ile irtibatlı parçalar veya bileşenlerden oluşan sistem. aynı amacı elde etmek maksadıyla bir bütün olarak kontrol edilebilecek ve çalıştırılabilecek şekilde bir araya getirilmiş makinalar topluğunu da ifade eder. ark kaynağı aşamasında elektrik arkı. Not – İzleme iletkeni ve toplayıcı. bir veya daha fazla toplayıcı/toplayıcılar ve ilgili toplayıcı dönüştürücüsü/dönüştürücülerinin baştan başa hareket edebildiği galvanik veya mekanik kontak olmaksızın örneğin hareketli bir makinaya elektrik gücü aktarmak için olan endüktif güç aktarma sistemi. değiştirilmiş] 3.32 Ara kilit (güvenlik için) Koruyucunun/koruyucuların veya cihazın/cihazların kontrol sistemine ve/veya makinaya elektrik enerjisi beslemesinin tamamına veya bir bölümüne ara bağlantısını sağlayan düzenleme.1.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 3. gürültü yayılımı. kırılma sonucunda fırlama.34 Makina harekete geçiricisi Makinanın hareketine etki etmek için kullanılan güç mekanizması.Bu tarifte tehlike aşağıdakiler için öngörülür: Ya makinanın amaçlanan kullanımı sırasında kalıcı olabilir (örneğin. Not 1 . tehlikeli hareketli elamanların hareketi. muhtemel zararın (örneğin. [IEV 826-18-02. kesilme tehlikesi. işleme tabi tutulması.30 Endüktif güç besleme sistemi İzleme dönüştürücüsü ve izleme iletkeni dâhil olmak üzere.6. elektrik konusunda deneyimli kişilerce yeterli olarak bilgilendirilen veya yönlendirilen kişi. sırasıyla bir transformatörün primer ve sekonderine benzer. elektriksel tehlike) açıklamak için nitelendirilebilir.33 Gerilimli bölüm Nötr iletkeni dâhil ancak genel kabule göre PEN iletkeni hariç.28 Tehlike Sağlık bakımından yaralanmaya veya hasara sebep olabilen muhtemel kaynak.

ICS 29.Aşırı yük.41 Fiş-priz kombinasyonu İki veya daha fazla iletkenin bağlanması veya bağlantısının ayrılması için öngörülen. Yabancı iletken bölümler. devrenin tam beyan yükünü aştığı durumda devredeki zaman/akım bağıntısı. [IEV 826-11-14.36 İşaretleme Öncelikle donanım. burada genel anlamda kullanılmıştır ve yalnızca elektrik bileşenlerini ima etmez.39 Aşırı akım Beyan değerini aşan akım.40 Aşırı yük (bir devrenin) Devre arıza durumunda değilken. 3. değiştirilmiş] 3. iletkenleri sonlandırmaya uygun bileşen ve uygun eşleme bileşeni.38 Engel İstem dışı doğrudan teması engelleyen. [IEV 826-14-07. tutuşma ve yangın riskini de azaltır. İletkenler için beyan değeri. üretim için kullanılan donanım birimlerine ve besleme kontrol devreleri transformatörlerine güç beslemesinin yapılmasında kullanılan devre. 3.37 Nötr iletkeni (sembolü N) Bir sistemin nötr noktasına bağlanan ve elektrik enerjisi iletimine katkıda bulunabilen iletken. Not – Fiş-priz kombinasyonu örneği aşağıdakileri içerir: IEC 61984’ün kurallarını karşılayan bağlayıcılar. 3. akım taşıma kapasitesidir. ancak kasıtlı hareket sonucu doğrudan teması engellemeyen bölüm. Not – Elektrik çarpmasına karşı koruma için tedbirler. değiştirilmiş] 3. 3. IEC 60309-1’e uygun fiş ve priz.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Not – “Bileşen” terimi. 3.43 Koruyucu kuşaklama Elektrik çarpmasına karşı koruma için eş potansiyel kuşaklama. 3. Not . 3. değiştirilmiş] 11 . 3. bileşenler ve/veya cihazların tanıtılması amacıyla kullanılan. kablo ara fiş prizi veya cihaz ara fiş prizi.42 Güç devresi Besleme şebekesinden. bunların bazı özelliklerini içerebilen işaretler veya yazılar. Ana topraklama bağlantı ucu (PE) [IEV 826-13-22. aşırı akımla aynı anlamda kullanılmamalıdır.44 Koruyucu kuşaklama devresi Yalıtım arızası durumunda elektrik çarpmasına karşı koruma sağlamak için birbirine bağlanmış koruma iletkenleri ve iletken bölümler.45 Koruma iletkeni Aşağıdaki bölümlerden herhangi biri ile elektriksel bağlantıda elektrik çarpmasına karşı koruma için alınacak bazı tedbirlerin gerektirdiği iletken: − − − Açıktaki iletken bölümler. IEC 60884-1’e uygun fiş ve priz veya IEC 60320-1’e uygun cihaz ara fiş prizi.

50 Koruma Güvenli tasarımdan kaynaklanan tedbirler ile ortadan kaldırılamayan tehlikeler veya yeterince azaltılamayan risklerden kişileri korumak için koruyucu araçlar kullanılarak alınan koruyucu tedbirler. Not .Kullanıcı organizasyonu da kendisine karşı tedarikçi olarak davranabilir. sağlığa zararlı olma veya fiziksel yaralanma) meydana gelme olasılığı ve zararın şiddetinin birleşimi. 3. 3.46 Yedekleme Birinin fonksiyonunu yerine getiremez duruma gelmesi hâlinde bir diğerinin bu fonksiyonu gerçekleştirmek üzere hazır bulunmasını sağlayan. [IEV 441-11-07] 3. birden fazla cihazın veya sistemin veya bunların bir bölümünün uygulanması. imalatçı.20] 3.Bir anahtarlama cihazı.48 Risk Zararın (örneğin. makinayı harekete geçiren cihazın gücünün kesilmesi ile durdurulması. 12 .54 Tedarikçi Makinayla ilgili donanım veya hizmetleri temin eden kuruluş (örneğin. öğretim ve tecrübenin verildiği kişi.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 3. değiştirilmiş] 3. bu standardın kapsamında olmayan örneğin. 3. [ISO 12100-1 Madde 3. [IEV 826-18-01.49 Koruyucu Kişileri bir hasardan koruma vasıtası olarak sağlanan koruyucu veya koruma cihazı.ICS 29. [ISO 12100-1 Madde 3. 3. [IEV 441-14-01. değiştirilmiş] 3. 3. montajcı.55 Anahtarlama cihazı Bir veya daha çok elektrik devresinde akımın kapanması ve/veya kesilmesi için tasarımlanan cihaz.11. 3. birleştirici).52 Kısa devre akımı Bir elektrik devresindeki arıza veya yanlış bağlantıdan doğan kısa devre sonucu ortaya çıkan aşırı akım.56 Kontrolsüz durma Makina hareketinin.57 Kullanıcı Makinayı ve makinayla ilgili elektrik donanımını kullanan kuruluş. değiştirilmiş] Not .51 İşletme seviyesi Kişilerin elektrik donanımını çalıştırması veya bakımını yapması sırasında bulunduğu seviye.47 Referans gösteriliş Bir nesnenin dokümantasyonda ve donanım üzerinde tanınmasına yarayan ayırt edici kod. elektrikli olmayan) belirli durumlarını belirtmez. 3.53 Yetiştirilmiş kişi (elektrik konusunda) Elektrikle ilgili riskleri önleyebilecek ve tehlikelerden kaçınabilecek ilgili eğitim. mekanik veya hidrolik frenler gibi diğer durdurma düzenlerinin (örneğin. Not – Bu tarif. yüklenici. bu fonksiyonların birini veya her ikisini yapabilir.

. bunun sonucunda güvenlik fonksiyonunun arızalanması. Tehlikeli durumlar aşağıdakilerden kaynaklanabilir. Güvenilirliğin arttırılması ve çalışma kolaylığı.1 Genel Bu standardın büyük çeşitlilik gösteren makinalarda ve koordineli biçimde birlikte çalışan makinalar grubunda kullanılan elektrik donanımına uygulanması öngörülmüştür. Bakım ve tamirin kolaylaştırılması. − Makinanın kusurlu çalışması sonucu elektrik donanımı dışından gelen veya içinde üretilen elektromanyetik. elektrik çarpması. riski azaltabilen çalışma işlemleri gerekebilir. bunlardan kaynaklanan tehlikeleri ve riskleri tanımlamalıdır. makinanın tüm risk değerlendirme kurallarının bir bölümü olarak değerlendirilmelidir. Tehlikelerin ortadan kaldırılamadığı ve/veya risklerin güvenli tasarım tedbirleriyle doğası gereği yeterince azaltılamadığı durumlarda.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 4 Genel kurallar 4.2.Mevcutsa ilgili IEC standardlarını karşılamalı. koruma) sağlanmalıdır. makinanın risk değerlendirmesiyle tanımlanan güvenlik kurallarını sağlamalıdır. riski azaltmak için koruyucu tedbirler (örneğin. bilinçlilik vasıtaları) sağlanmalıdır.ICS 29. Tasarım ve geliştirme işlemi. İlave olarak. güç kaynaklarındaki kesilme veya bozulma. − Makinanın kusurlu çalışması sonucu kontrol devrelerindeki (veya bu devrelerle birlikte çalışan bileşenler ve cihazlardaki) arızalar veya hatalar. − Yaralanmaya neden olabilen yüzey sıcaklıkları. Bu ek teknik özellikler aşağıda verilmiştir: − − − Makinanın (veya makinalar grubunun) tipine ve uygulanmasına bağımlı ilave özelliklerin sağlanması. yaralanmaya neden olabilen beklenmedik hareket gibi olayların sonucu olarak depolanan enerjinin (elektriksel veya mekanik) boşalması.2. Elektrik donanımına bağlı tehlikelerle birleşik riskler. makinanın amaçlanan kullanımına ve makinanın elektrik donanımına bağlı olarak tasarımcı.1 Genel Elektrik bileşenleri ve cihazları. makinanın elektrik donanımı bölümlerini EN 60439-1’e ve gerekli olduğunda EN 60439 standard serisinin diğer ilgili bölümlerine uygun olarak seçebilir (Ek F’ye de bakılmalıdır). − Örneğin. elektrostatik gibi elektrik bozulmaları. 4.Tedarikçinin talimatlarına göre uygulanmalıdır. tasarım aşamasında öngörülen ve kullanıcı tarafından yerine getirilmesi istenen tedbirlerin bir bileşimidir. Bu standardın Ek B’sinde gösterilen inceleme formunun kullanılması. . 13 . Bu husus.2 IEC 60439 standard serisine uygun elektrik donanımı Makinanın elektrik donanımı.2 Donanımın seçimi 4. kullanıcı ile tedarikçi/tedarikçiler arasındaki temel şartlardaki anlaşmada ve elektrik donanımı ile ilgili ilave kullanıcı teknik özelliklerinin kolaylaştırılmasında önerilir. Daha fazla risk azaltmasının gerekmesi durumunda ilave vasıtalar (örneğin. makina ve donanımının kabul edilebilir bir performans seviyesi hâla sürdürülürken bu tehlikelere maruz kalabilecek kişiler için uygun risk azaltmasını ve gerekli koruyucu tedbirleri belirtmelidir. ancak bunlarla sınırlı değildir: − Elektrik çarpması veya elektrikten kaynaklanan yangın ihtimali sonucu elektrik donanımındaki arızalar veya hatalar. Makinaya.Amaçlanan kullanımlarına uygun olmalı. . Güvenlik tedbirleri. − Makinanın kusurlu çalışması sonucu güç devrelerindeki arıza veya hatalar ile birlikte. 4. − Kayan veya dönen kontaklara bağlı olarak çalışan devrelerin devamlılığının kaybolması.

4.3. Anma geriliminin 0. Art arda gelen kesintiler arasında 1 s’den fazla zaman olmalıdır. besleme çevriminde herhangi bir rastgele zamanında 3 ms’yi aşmayan kesilmesi veya sıfır gerilim durumu. Beslemenin.3.3.2 a.ICS 29.1 Genel Elektrik donanımı. Not .01 katında devamlı Anma frekansının 0.15 katını aşmamalıdır.3 d.3.2 katı 5 ms’yi aşmamalıdır.1 katı. İlave olarak 6 ncıdan 30 ncuya kadar harmonikler toplamı için gerilimli iletkenler arasındaki toplam etken gerilimin % 2’sine izin verilir.7 ila 1. 2 nciden 5 inciye kadar harmoniklerin toplamı için gerilimli iletkenler arasındaki toplam etken gerilimin % 10’unu aşmamalıdır.98 ila 1. 20 ms’yi aşmamalıdır. 1 çevrimden fazlası için besleme geriliminin tepe değerinin % 20’sini aşmamalıdır.2 veya Madde 4. Art arda gelen gerilim çukurları arasında 1 s’den fazla zaman olmalıdır. elektronik donanımın uygun çalışmasının sağlanması için IEC Guide 106’da yapılan bir değişikliktir.3’te belirtildiği gibi veya Kullanıcı tarafından belirtilen başka bir şekilde (Ek B’ye bakılmalıdır) veya Araca monteli jeneratörlerde olduğu gibi.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 4.9 ila 1. Üç fazlı beslemelerde negatif bileşen gerilimi ve sıfır bileşen gerilimi pozitif bileşen geriliminin %2’sini aşmamalıdır. beslemeleri Bataryalardan: Gerilim Gerilim kesilmesi Dönüştürme donanımından: Gerilim Gerilim kesilmesi Anma geriliminin 0.85 ila 1.99 ila 1. aşağıda verilen şekildeki besleme şartları ile hatasız çalışacak biçimde tasarımlanmalıdır: − − − Madde 4. Batarya ile çalışan taşıtlarda anma geriliminin 0. Gerilim çukurları.15 katı.3.Bu husus. Gerilim dengesizliği Gerilim kesilmesi Gerilim çukurları 4.9 ila 1.a.1 katı Anma frekansının 0.02 katında kısa süreli Harmonikler Harmonik bozulması. Dalgacıklanma (tepeden tepeye) Anma geriliminin 0. Art arda kesilmeler arasındaki zaman aralığı 1 s’den fazla olmalıdır. özel besleme kaynakları için tedarikçisinin belirttiği şekilde.3 Elektrik beslemesi 4.a beslemeleri Gerilim Frekans Kararlı durum gerilimi: Anma geriliminin 0. 14 .

3.Düşük RF empedanslı sonlandırma uç düzenleri bulunan elektrostatik ekranlar ve/veya elektromanyetik siperlerin kullanılması. Özel şartlar uygulandığında veya belirtilen sınırlar aşıldığında tedarikçi (Madde 4.Fark modu bozulmalarının etkisini azaltmak için burulmuş iletkenlerin kullanılması. IEC 61496-1.ICS 29.Hassas elektrik devrelerinin şasiye bağlanması. Özel ürün standardının (örneğin.4. 4.3’te verilen sınırlar aşılabilir. Ayrıca.Kablo kesişmelerinde mümkün olduğunca 90° ye yakın kablo yönlendirilmesinin kullanılması. 4. 15 .3.4. amaçlandığı çevrede çalışabilecek şekilde elektromanyetik bozulmalara karşı bağışıklık seviyesine sahip olmalıdır.2 ila Madde 4. bu standardın kapsamında olan makinaların büyük bir kısmının fiziksel çevre ve çalışma şartlarını içerir. Bu son bağlantı ucu. Bu bağlantı uçları.4 Özel besleme sistemleri Taşıt üzerinde bulunan jeneratörler gibi özel besleme sistemler için donanımın Madde 4.Bozulma yayan iletkenler ile hassas devrelerin iletkenleri arasında yeterli mesafenin muhafaza edilmesi.3. genel standardlardan öncelikli olmalıdır. .3. Not 1 – Genel EMU yayılımı ve bağışıklık sınırları.2 ve Madde 4.Mümkün olduğunca yer düzlemine yakın iletkenlerin yerleştirilmesi. Not 2 – EMU’yu sağlamak için amaçlanan elektrik ve elektronik sistemlerin topraklanması ve kablolanması için kılavuz bilgi IEC 61000-5-2’de verilmiştir.3.4. aşağıdaki IEC 60417-5018 (DB:2002-10) sembolü ile işaretlenmeli veya etiketlenmelidir: - Hassas devrelerin bozucu kaynaklardan ayrılması. . genel EMU standardları IEC 61000-6-1 veya IEC 610006-2 ve CISPR 61000-6-3 veya IEC 61000-6-4’te verilmiştir. . iletilen ve ışıyan yayılmalar) üretilmesini sınırlayan tedbirler aşağıdakileri içerir: Enerji beslemesinin filtrelenmesi.1’e bakılmalıdır) ile kullanıcı arasında bir anlaşma yapılması tavsiye edilir (Ek B’ye bakılmalıdır). Ortak mod bozulmayı en aza indirmek için hassas elektrik donanımın veya devrelerin doğrudan PE devresine veya fonksiyonel topraklama iletkenine (PE) bağlanması (Şekil 2’ye bakılmalıdır). aşağıdaki IEC 60417-5020 (DB:2002-10) sembolü ile işaretlenmeli veya etiketlenmelidir: - Düşük RF empedanslı ve mümkün olduğunca kısa bir iletken kullanılarak şasinin toprağa (PE) bağlanması. IEC 61800-3.4.1 Genel Elektrik donanımı. donanım. EMU iletken bağlantı uygulamaları: . İletilen ve ışıyan RF bozulmaya karşı donanımın bağışıklığını artıran tedbirler aşağıdakileri içerir: Aşağıdakileri dikkate alan fonksiyonel kuşaklama sisteminin tasarımı. Kablo ekranlama. Madde 4. IEC 60947-5-2) mevcut olması durumunda bunlar.3’te verilen şartlarda çalışacak şekilde tasarımlanmasının sağlanması şartıyla Madde 4.8’deki kurallar.2 Elektromanyetik uyumluluk (EMU) Donanımın amaçlanan çalışma çevresi için uygun olan seviyeleri aşan elektromanyetik bozulmalar üretilmemelidir. . kullanımının amaçlandığı fiziksel çevre ve çalışma şartları için uygun olmalıdır. RF bastırma teknikleri. . Elektromanyetik bozulmaların (örneğin. RF ışımasını en aza indirmek için tasarımlanan mahfazalar.4 Fiziksel çevre ve çalışma şartları 4.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 4.2 ve Madde 4. RF iletimini en aza indirmek için tasarımlanan mahfazalar.

7 Montaj Elektrik donanımı. tuz gibi) karşı elektrik donanımı yeterli biçimde korunmalıdır (Ek B’ye bakılmalıdır). su boşaltma delikleri). toz. mümkün olduğunca makinanın elektrik donanımının bölümünü teşkil eden cihazlardan (örneğin. Elektrik donanımının tesis edileceği yerde. Daha düşük sıcaklıklarda daha yüksek bağıl neme izin verilebilir (+ 20 °C’ta % 90 gibi).1 Besleme giriş iletkeni bağlantı uçları Uygulamada mümkün olan durumlarda.4. çeviriciler) alınmalıdır. 4. ankastre ısıtıcılar.4. farklı gerilimde çalışan elektronik donanım) bir diğer beslemenin gerekmesi durumunda. 4. iklimlendiriciler.7 İyonlaştırı olan ve iyonlaştırıcı olmayan ışınım Donanımın ışınıma (örneğin. 16 . mikrodalga. çelik imalathaneleri. amaçlanan ortam hava sıcaklığında doğru şekilde çalışabilmelidir.3. ayırma ve devre dışı bırakma düzenleri 5. Bütün elektrik donanımı için en az kural.4. ultraviyole. lazer. 4. sıcaklığı + 5 °C ile + 40 °C arasında doğru olarak çalışabilme kabiliyetidir. titreşimin ve darbenin neden olduğu hasarları engelleyen uygun tedbirler alınmalıdır. transformatörler. 4. asitler. .1’e bakılmalıdır). Tedarikçi ve kullanıcı arasında özel bir anlaşma gerekebilir (Ek B’ye bakılmalıdır). vinçler veya benzeri cihazlarla kaldırılabilmeleri için uygun tertibatı bulunmalıdır. 4.6 Kirleticiler Elektrik donanımı.5 Taşıma ve depolama Elektrik donanımı. elektrik donanımı tedarikçisinin talimatına uygun olarak monte edilmelidir. Ara sıra olan yoğuşmanın zararlı etkileri donanımın tasarımı ile veya gerektiğinde uygun ek tedbirlerle önlenmelidir (örneğin. aşındırıcı gazlar. uygun donanım seçimi. bu besleme.3’e bakılmalıdır). 5 Besleme giriş iletkeni bağlantı uçları. fiziksel çevrede bulunabilen kirleticilere (örneğin. darbe ve çarpma Titreşimin.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 4. darbenin ve çarpmanın (makina ve onun ilgili donanımı tarafından üretilenler ve fiziksel çevreden kaynaklananlar dâhil) istenmeyen etkileri. Tedarikçi ve kullanıcı arasında özel bir anlaşma tavsiye edilir (Ek B’ye bakılmalıdır).Düşük sıcaklıklarda hasar görmeye müsait elektrikli donanım PVC yalıtımlı kabloları içerir. 4. Nemin. makinanın elektrik donanımının güç kaynağına tek bir girişle bağlanması istenir. donanımın çalışma bozukluklarının ve yalıtımın artan bozulmasının önlenmesi için ek tedbirler alınmalıdır. 4. Koordineli olarak birlikte çalışan geniş yer işgal eden çok sayıda makinalar içeren büyük karmaşık makinalar için saha besleme düzenlemelerine bağlı olarak bir besleme girişinden daha fazla giriş gerekebilir (Madde 5.5 Yükselti Elektrik donanımı.4 Nem Elektrik donanımı en fazla + 40 °C’ta % 50’yi aşmayan bağıl nemde doğru olarak çalışabilmelidir.4.4.6 Kaldırma tertibatı Taşıma için makinadan ayrılması gereken veya makinadan bağımsız olan ağır ve büyük hacimli elektrik donanımının. kâğıt fabrikaları gibi) ve çok soğuk çevreler için ilave tedbirler tavsiye edilir (Ek B’ye bakılmalıdır). katı cisimlerin ve sıvıların zarar verici girişine karşı yeterince korunmuş olmalıdır (Madde 11.4. Tedarikçi ve kullanıcı arasında özel bir anlaşma tavsiye edilir (Ek B’ye bakılmalıdır).25 °C ile + 55 °C arasındaki ve 24 h’yi aşmayan kısa sürelerde + 70 °C’a kadar depolama ve taşıma sıcaklığı etkilerine dayanacak biçimde tasarımlanmalı veya bu etkilerden korunmaları için özel önlemler alınmalıdır.ICS 29. Not . deniz seviyesi üzerinde 1000 metreye kadar olan yükseltilerde doğru olarak çalışabilmelidir. Çok sıcak (sıcak iklimler.8 Titreşim. donanımın makinadan uzağa montajı veya titreşim önleyici yastıklarla önlenmelidir.3 Ortam hava sıcaklığı Elektrik donanımı. 4. X ışınları gibi) maruz kalması halinde. Donanımın bazı bölümleri için (örneğin.

makinaya doğrudan veya bir besleyici sistem (besleme hattı) üzerinden bağlanabilir. bükülgen kablo sistemleri (makaralı. makinanın elektrik donanımını besleme kaynağından ayırmalıdır (bağlantısını kesmelidir). 5. Not . 5. iletken telleri.3.Dış koruyucu bakır iletkenin en küçük kesit alanı Donanımı besleyen bakır faz iletkenlerin kesit alanı S (mm2) S ≤ 16 16 < S ≤ 35 S > 35 Dış koruyucu bakır iletkenin en küçük kesit alanı Sp (mm2) S 16 S/2 Bakırdan başka bir malzemeden yapılmış dış koruyucu iletken kullanılması hâlinde bağlantı ucunun büyüklüğü buna uygun olarak seçilmelidir (Madde 8.2’ye bakılmalıdır.8’e bakılmalıdır. iletken baraları.3 Beslemeyi ayırma (bağlantıyı kesme) cihazı 5.1’e uygun olarak açıkça tanıtılmalıdır.3.Besleme girişi. Besleme giriş bağlantısının bütün bağlantı uçları IEC 60445’e ve Madde 16. besleme iletkenlerinin besleme ayırma düzeninin bağlantı uçlarına doğrudan bağlanması önerilir.1’e göre N ile etiketlenmiş ayrı yalıtılmış bir bağlantı ucu tesis edilmelidir (Ek B’ye de bakılmalıdır).2 Dış koruyucu topraklama sistemine bağlantı için bağlantı ucu Her besleme girişi için besleme dağıtım sistemine bağlı olarak makinayı dış koruyucu topraklama sistemine veya dış koruyucu iletkene bağlamak üzere ilgili faz iletkeni bağlantı uçları yakınında bir bağlantı ucu bulunmalıdır. Taşıt üstünde bulunan her bir güç beslemesi için. elektrik donanımı dâhil olmak üzere makina üzerinde çalışma gibi) bu cihaz. Bağlantı ucu. kayar bilezik kademeleri. Nötr iletkeni ile elektrik donanımı içindeki koruyucu kuşaklama devresi arasında irtibat bulunmamalı ve birleştirilmiş bir PEN bağlantı ucu kullanılmamalıdır. PE harfleri ile işaretlenmeli veya etiketlenmelidir (IEC 60445’e bakılmalıdır).2 e)’ye bakılmalıdır) bağlantı için bir fiş makine ile birlikte verilmediğinde. İstisna: TN-C sistemlerinde güç kaynağının makinaya bağlantı noktasında nötr bağlantı ucu ile PE bağlantı ucu arasında bağlantı yapılabilir. Dış koruyucu iletken bağlantı ucunun tanıtılması için Madde 5. Bakım için talimatların uygulanması hususunda Madde 17. Nötr iletkeni kullanıldığı durumda bu iletken.1 Genel Aşağıdakiler için bir beslemeyi ayırma cihazı olmalıdır: Makinaya/makinalara her besleme kaynağı girişi için. 17 . Makinaların besleyici sistemleri.ICS 29. montaj şeması ve devre şeması gibi makinanın teknik belgelerinde açıkça belirtilmeli ve nötr iletkeni için Madde 16.2. Her besleme girişi noktasında dış koruyucu topraklama sistemi veya dış koruyucu iletken için bağlantı ucu. zincirli) veya endüktif güç besleme sistemlerini içerebilir.2’ye de bakılmalıdır). Çizelge 1 . Çizelge 1’e uygun kesit alanlı bir dış koruyucu bakır iletkenin bağlantısına imkan verecek boyutta olmalıdır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Besleme kaynağına (Madde 5. Beslemeyi ayırma cihazı gerektiğinde (örneğin.

kilitlemeye izin veren bir düzen bulunmalıdır (örneğin. Bir dış çalıştırma vasıtası (örneğin. d) Mümkün olduğunca motorların veya diğer endüktif yüklerin yükte anahtarlamaya uygun olacak biçimde ürün standardında tanımlanan kullanım kategorisi ile birlikte. Madde 13. Bütün diğer motorların ve/veya yüklerin normal çalışma akımları toplamı ile birlikte en büyük motorun durdurulduğundaki akımını kesmeye yeterli kesme kapasitesinde olmalıdır. e) Bükülgen kablo ile besleme için fiş/priz kombinasyonu. c) IEC 60947-2’ye uygun bağlantıyı kesmeye müsait bir devre kesici.3. bir kontaktör) bu cihaz. Kilitlenmiş anahtarlama cihazı elektriksel olarak çalıştığında (örneğin. uygun kullanım kategorisine sahip olmalıdır. Madde 5. kablo ara fiş prizi ve cihaz ara fiş prizi bu kuralları sağlayabilir.7.4 ve Madde 10.3 Kurallar Beslemeyi ayırma cihazı. Hesaplanan kesme kapasitesi doğrulanmış bir kullanma faktörü kullanılarak azaltılabilir.2. DEVRE DIŞI (ayrılmış) durumunda. b) IEC 60947-3’e uygun.3. Bütün gerilimli iletkenleri güç besleme devresinden ayırmalıdır. - Not – IEC 60309-1’e göre uygun beyan değerli fiş ve priz.2 a) ila d)’de belirtilen tiplerden biri ise aşağıdaki kuralların hepsini sağlamalıdır: Elektrik donanımını beslemeden ayırmalı ve açıkça “O” ve “I” (semboller IEC 60417-5008 (DB:2002-10) ve IECD 60417-5007 (DB:2002-10)’a uygun.4’e bakılmalıdır). ayırıcının ana kontaklarının açılmasından önce her durumda anahtarlama cihazının yük devresinin kesilmesini sağlayan yardımcı kontaklı bir ayırıcı.8. Dış çalıştırma vasıtalarının acil durum çalışmaları için amaçlanmadığı durumda.5 a) ila f). kol) bulunmalıdır (istisna: mahfazayı açmanın başka yolları varsa. cihaza ait IEC ürün standardına uygun olarak ve IEC 60947-1’deki kuralları karşılayacak biçimde diğer bir anahtarlama cihazı. Görülebilir bir kontak açıklığı bulunmalı veya bütün kontaklar fiili olarak açılıncaya kadar ve ayırma fonksiyonu sağlanıncaya kadar DEVRE DIŞI (ayrılmış) olarak işaret veremeyen bir konum göstergesi olmalıdır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 İki veya daha fazla beslemeyi ayırma cihazı olduğunda. 5.3. Bununla birlikte. nötr iletkeninin (kullanıldığında) ayrılmasının zorunlu olduğu ülkeler hariç TN besleme sistemlerinde nötr iletkeni ayrılabilir veya ayrılmayabilir. asma kilit). Hesaplanan kesme kapasitesi doğrulanmış bir kullanma faktörü kullanılarak azaltılabilir. Bu şekilde kilitlendiğinde yerinden veya uzaktan çalıştırılması engellenmelidir. kullanma kategorisi AC-23B veya DC-23B olan anahtarlı bir ayırıcı.4. 18 . sigortalı veya sigortasız.2’ye bakılmalıdır) ile işaretli bir DEVRE DIŞI (OFF) (ayrılmış) ve bir DEVREDE (ON) konumuna sahip olmalıdır. 5.ICS 29. - - - - Beslemeyi ayırma cihazı fiş/priz kombinasyonu olarak kullanıldığında bu. aşağıdaki kuralları sağlamalıdır: Anahtarlama yeteneğinde olmalı veya diğer bütün motorların ve/veya yüklerin normal çalışma akımlarının toplamı ile birlikte en büyük motorun durdurulduğundaki akımını kesmek için yeterli kesme kapasitesine sahip anahtarlama cihazı ile kilitlenir olmalıdır. sigortalı veya sigortasız.2 Tip Beslemeyi ayırma cihazının tipi aşağıdakilerden biri olmalıdır: a) IEC 60947-3’e uygun. makinada veya yapılmakta olan işte tehlikeli durum veya hasar oluşabilmesi hâlinde doğru olarak çalışabilmeleri için bunlarda koruyucu ara kilitlemeler kullanılmalıdır. Madde 10. güçle çalışan anahtarlama düzeninin dışarıdan çalıştırılabilir olması gerekmez). bunların SİYAH veya GRİ renkte olmaları önerilir (Madde 10.

Ayırma fonksiyonunu (örneğin. beklenmeyen çalıştırmaların önlenmesi için bütün tedbirleri belirtmez.Buna uygun bir ifade bakım el kitabına dahil edilmeli ve aşağıdakilerden biri veya daha fazlası uygulanmalıdır.4 Beklenmeyen çalıştırmanın önlenmesi için devre kesme cihazları Beklenmeyen çalıştırmanın önlenmesi için devre kesme cihazları bulunmalıdır (örneğin. . deney donanımı) dış bağlantıları için fiş/priz devreleri.Bakım veya tamir aletleri ve donanımının (örneğin. Ayırma fonksiyonunu karşılayan aşağıdaki cihazlar. 5.4’teki tavsiyeler dikkate alınarak renkle tanıtılmalıdır. . . Bu cihazların kontrol yerinde veya diğer yerlerden istenmeden ve tesadüfi olarak kapanmasını engelleyen tedbirler alınmalıdır (Madde 5. uygun yerleştirilmeli ve fonksiyonları ile amaçları hemen tanınabilmelidir (örneğin. mevcut tesisat bozulmadan bir fiş cihazının değiştirilmesi) 19 .Ayarlamalar.2’de tarif edilen cihazlar. program depolama cihazları). Bu gibi cihazlar. bir kol) kolayca erişilebilir olmalı ve işletme seviyesinin 0.Aşağıdaki durumlarda.Gözle muayeneler. bu devrelerin kendi ayırma cihazlarının olması tavsiye edilir. el matkapları.Ara kilitleme için kontrol devreleri. kontrol devresinin bir kontaktörle kesilmesi) karşılamayan cihazlar.Yalnızca besleme arızası durumunda otomatik açma için sağlanan düşük gerilim koruma devreleri. gereken yerlerde Madde 16.5 İstisna edilen devreler Aşağıdaki devrelerin beslemeyi ayırma cihazı tarafından ayrılması gerekmez.ICS 29. Madde 13.Elektrik çarpması (Madde 6) ve yanmadan ileri gelen bir tehlike olmuyorsa.Madde 16. . Bu husus. makinayı açma kapatma anahtarlaması için temin edilmelidir. diğer devrelerden ayrılmalı veya . yalnızca aşağıdakileri içerecek durumlar için kullanılması amaçlandığında sağlanabilir: . 5. . yukarıda açıklanan kilitlenmiş anahtarlama cihazının kullanılmasıyla gerçekleştirilebilir. 5.4 Çalıştırma vasıtaları Beslemeyi ayırma cihazının çalıştırma vasıtaları (örneğin. .020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Beslemeyi ayırma cihazı fiş/priz kombinasyonu olarak kullanıldığında uygun kullanım kategorisindeki anahtarlama cihazı.Bakım ve tamir sırasında gerekli aydınlatma için aydınlatma devreleri. bakım sırasında makinanın veya bir bölümünün çalıştırılması bir tehlike ortaya çıkarır).1’e göre kalıcı bir uyarı etiketi.İstisnai devre. . Bir devrenin beslemeyi ayırma cihazı tarafından ayrılmaması durumunda: . 1.3. EN 60447’den sağlanabilir. Yalnızca elektrikli kapalı çalışma alanında yerleştirilmişse ayırıcılar. ISO 14118 (EN 1037)’ye bakılmalıdır.3. .9 m arasındaki yüksekliğe konulmalıdır.7 m’lik üst sınır tavsiye edilir.Devre kesme cihazlarının çalışması iş boyunca etkili kalıyorsa. sıcaklık kontrollü ölçme cihazları. bu amaç için kullanılabilir: Madde 5. tasarımlanan kullanıma uygun ve kullanışlı olmalı. Not 2 – Beklenmeyen çalıştırmaların önlenmesi için kullanılan bu gibi cihazların konumu ve harekete geçirilmesi hakkında ilave bilgi. Not – Çalışma yönü IEC 61310-3’te verilmiştir. Ancak. çıkarılabilir sigorta değiştirme elemanları ve çıkarılabilir bağlantılar (Madde 3.3.İş çok küçük yapıdaysa (örneğin. Not 1 – Bu standard.Madde 16.2. elektrik donanımında bir çalışma yapılıyorsa. . mamul (iş sürecinde) ısıtıcıları.6 m ile 1.1’e göre kalıcı bir uyarı etiketi/etiketleri. beslemeyi ayırma cihazı yanına uygun biçimde yerleştirilmelidir. her bir istisnai devrenin yakınına yerleştirilmeli veya .6’ya da bakılmalıdır). .İletkenler.Doğru çalışma için normal olarak enerjili kalmaları gereken donanımı besleyen devreler (örneğin.19’a bakılmalıdır). .1’e göre kalıcı işaretleme ile). .

Bu tavsiye edilen tedbirlerin fiziksel veya işletme şartlarından dolayı uygulanması pratikte mümkün olmazsa IEC 60364-4-41’deki diğer tedbirler kullanılabilir.3 ve PELV için Madde 6.3’e bakılmalıdır) bazı durumlarda bu fonksiyonu yerine getirebilir. Kilitlenemeyen ayırma cihazları için (örneğin.1 Genel Elektrik donanımı. İlgili bilgi. DEVRE DIŞI (ayrılmış durumda) konumda emniyete almak için vasıtalarla donatılmalıdır (örneğin. Örneğin.2. tutma anahtarı ile ara kilitleme için vasıtalarla). eğitilmiş veya yetiştirilmiş kişiler tarafından kullanılmak üzere tasarımlanmıştır.5 Elektrik donanımının ayrılması için kullanılan cihazlar Enerjisi kesildiğinde veya ayrıldığında işin yapılması gerçekleşecek biçimde elektrik donanımının ayrılması (yalıtılması) için cihazlar temin edilmelidir. Madde 16.2. kişileri Doğrudan temas (Madde 6.2 ve Madde 6. elektrikli kapalı çalışma alanında konumlandırılmış ayırıcıların.6’ya da bakılmalıdır) sağlanmalıdır. işi yapan kişinin doğrudan gözetimi altında olması hâlinde cihazın ayrılmış konumda kilitlenmesi için vasıtalara ihtiyaç yoktur. .2 b) 12)’ye bakılmalıdır). Madde 6. örneğin. . çıkarılabilir sigorta değiştirme elemanı. Yalnızca elektrikli çalışma alanında yerleştirilmişse ayırıcılar. Ancak.Uygun şekilde yerleştirilmelidir. Beslemeyi ayırma cihazı (Madde 5. bu amaç için kullanılabilir: Madde 5. 5. çıkarılabilir sigorta değiştirme elemanları ve çıkarılabilir bağlantılar (Madde 3. Madde 5.e)’ye uygun bir fiş-priz birleşimi konumlandırıldığında.3. çıkarılabilir sigorta değiştirme elemanları veya çıkarılabilir bağlantıların kullanımı. Dolaylı temas (Madde 6. Beslemeyi ayırma cihazına ilave olarak ayırma fonsiyonunu yerine getiren aşağıdaki cihazlar.3 ve Madde 6. 6 Elektrik çarpmalarına karşı koruma 6. 5.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Not 3 – Bir cihazın seçilmesinde.15’e bakılmalıdır).6 Yetkisiz. Bu cihazlar.4’e bakılmalıdır). çıkarılabilir bağlantı elemanları gibi) yeniden bağlantıya karşı diğer vasıtalar (örneğin.1’e göre kalıcı işaretleme kullanılarak).Donanımın hangi bölümüne/bölümlerine veya devresine/devrelerine hizmet ettiği kolayca anlaşılabilmelidir (gerekirse Madde 16. 20 .Amaçlanan kullanım için uygun ve kullanışlı olmalıdır. Bununla birlikte. . bir makinanın elektrik donanımının münferit bölümleri üzerinde veya ortak bir iletken barasından veya iletken telden veya endüktif güç besleme sisteminden beslenen birkaç makinanın biri üzerinde çalışılması gerektiğinde ayrı yalıtım gerektiren her bölüm veya makina için ayrı bir ayırma cihazı sağlanmalıdır. Böyle emniyete alındığında hem uzaktan hem de yerinde yeniden bağlantı önlenmelidir.5’te açıklanan cihazlar.2. cihazın öngörülebilen yanlış kullanımından elde edilen bilgi dikkate alınmalıdır. elektrik donanımı ile sağlanır (Madde 17. istenmeden ve/veya yanlışlıkla bağlantıya karşı koruma Elektrikli kapalı çalışma alanının dışında konumlandırılan Madde 5.ICS 29.1’e göre uyarı etiketi gibi) kullanılabilir.2 c)’ye göre koruma sağlanması durumunda bu amaç için sağlanmış çıkarılabilir sigorta değiştirme elemanları veya çıkarılabilir bağlantılar.4’e bakılmalıdır) ile oluşan elektrik çarpmalarına karşı koruma sağlamalıdır. amaçlanan kullanım. risk değerlendirmesi.4 ve Madde 5. temizleyicilerin kullanımı için uygun olmayabilir (Madde 17. Madde 6.2 b) 9) ve b) 12)’ye bakılmalıdır). Not – Elektrik çarpmasına karşı Madde 6.4’te verilen bu koruma tedbirlerinin IEC 60364-4-41’den seçilmesi tavsiye edilir. asma kilitle kilitleme. Bu cihazlarının kontrol edenin yerinde veya diğer konumlardan istenmeden ve/veya yanlışlıkla kapatılmasına karşı yeterli vasıta (Madde 5.3.2’de tarif edilen cihazlar.

İstisna: Bu tedbirlerin uygulanamadığı yerlerde. bariyer kullanma.2. doğrudan temasa karşı IEC 60364-4-41’de belirtilen diğer tedbirler (örneğin. ulaşılamayacak yerlere yerleştirme. Elektrikli kapalı çalışma alanları için IEC 60364-4-41 veya uygun olduğunda IEC 60439-1’e bakılmalıdır.2.2 b) 12)’ye bakılmalıdır).2 veya Madde 6. doğrudan temasa karşı en az IP1X veya IPXXA koruma derecesi ile korunmalıdır. kapakların. Bir mahfazanın açılması (örneğin. Madde 4. engel kullanma. yalnızca deneyimli ve eğitilmiş kişilerin kullanımı için amaçlanmıştır (Madde 17. Donanım hâla bağlı iken bu gibi çalışmalar için amaçlanan başlangıç konumuna getirme ve ayarlama yapılırken dokunulması muhtemel bütün gerilimli bölümler.2 Doğrudan temasa karşı koruma 6. deneyimli ve eğitilmiş kişilerin erişimi ile kısıtlanmıştır (Madde 17.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 6. doğrudan temasa karşı en azından IP2X veya IPXXB derecesi ile ve kapıların içindeki diğer gerilimli bölümler doğrudan temasa karşı en azından IP1X veya IPXXA koruma derecesi ile korunmuşsa. Donanım hâla bağlı olduğu sırada bazı işlemler için öngörülen cihazların başlangıç konumuna getirilmesi veya ayarlanması sırasında dokunulması muhtemel bütün gerilimli bölümler.2.2 veya Madde 6. aşağıdakilerin sağlanması şartıyla ara kilitlemeyi açmak için kullanılabilir: Ara kilitlemenin iptalinde ayırıcı cihazı açmak ve DEVRE DIŞI (ayrılmış) konumda ayırma cihazını kilitlemek veya başka bir şekilde ayırma cihazının yetkisiz kişilerce kapanmasını önlemek her zaman mümkünse. menteşeli kapakların ve benzerlerinin açılması) yalnızca aşağıdaki şartlarda mümkün olmalıdır: a) Erişim için bir anahtarın veya aletin kullanılmasının gerekli olması.2 b) 12)’ye bakılmalıdır). İlgili bilgi elektrikli donanımıyla birlikte sağlanır (Madde 17. Not 2 Özel cihazın veya aletin kullanılması.2. Kapıların içindeki diğer gerilimli bölümler.2. Mahfazanın üst yüzeyine kolayca erişilebiliyorsa üst yüzeylere olan doğrudan temasa karşı en küçük koruma derecesi IP4X veya IPXXD olmalıdır.2 b) 9) ve b) 12)’ye bakılmalıdır). Donanım.ICS 29. Bu işlem. kapının bir ayırıcı ile (örneğin.2. b) Mahfaza açılmadan önce mahfaza içindeki gerilimli bölümlerin ayrılması.6’ya bakılmalıdır). 21 - - . beslemeyi ayırma düzeni) yalnızca ayırıcı açık iken kapının açılabileceği ve yalnızca kapı kapalı iken ayırıcının kapatılabileceği şekilde ara kilitleme düzeni ile donatılmasıyla sağlanabilir. kapıların. Kapı kapandığında ara kilitleme otomatik olarak başlangıç durumuna geliyorsa.2. erişime mani olacak yapılış ve montaj teknikleri kullanma gibi) uygulanabilir (Madde 6. içinde çocukların da bulunabileceği herkese açık yerlerde ise doğrudan temasa karşı en az IP4X veya IPXXD koruma derecesine karşılık gelecek şekilde (IEC 60529’a bakılmalıdır) Madde 6.2.3’teki tedbirler uygulanmalıdır 6. İstisna: Tedarikçi tarafından öngörülen özel bir düzen veya alet.5 ve Madde 6.1 Genel Elektrik donanımının her bir devresinde veya bölümünde Madde 6.2.4’teki tedbirler uygulanmalıdır. Not 1 – Anahtarın veya aletin kullanılması. doğrudan temasa karşı en az IP2X veya IPXXB koruma derecesi ile korunmalıdır. Madde 11 ve Madde 14’teki ilgili kurallara uygun olan ve doğrudan temasa karşı en az IP2X veya IPXXB koruma derecesi sağlayan (EN 60529’a bakılmalıdır) mahfazaların içine yerleştirilmelidir.3’teki ve uygulanabildiğinde Madde 6.2 Mahfazalar ile koruma Gerilimli bölümler.

vernikler. Madde 12.2. kimyasal.2.2.2. c) Anahtarsız veya aletsiz açma ve gerilimli bölümlerin devresinin ayrılmaması ancak bütün gerilimli bölümler doğrudan temasa karşı en az IP2X veya IPXXB (IEC 60529’a bakılmalıdır) koruma dereceleri ile korunduğunda mümkün olmalıdır. kontak çubukları) açık duruma gelen fişler veya benzeri cihazlar için boşalma süresi 1 s’i aşmamalı. aksi halde bu gibi iletkenler doğrudan temasa karşı en az IP2X veya IPXXB koruma derecesi ile korunmalıdır. iletken telleri üzerindeki çıkarılabilir kollektörler.1’e uygun bir uyarı işareti bulunmalıdır (iletkenlerin renklerle işaretlenmesi için ayrıca Madde 13.2. çıkarılmaları için bir alet gereken bariyer veya engellerle önlenmelidir. elektriksel ve ısıl zorlamalara dayanabilmelidir. Bu gibi bölümlerde Madde 16. Not .2.Yalnız başlarına boyalar.6 Ulaşılamayacak yerlere yerleştirme veya engellerle koruma Ulaşılamayacak yerlere yerleştirme ile koruma için IEC 60364-4-41 Madde 412.4) ilave ayırma cihazları veya uygun uyarı cihazı (örneğin. yalnızca tahrip edilerek çıkartılabilecek biçimde yalıtım ile tamamen kaplanmalıdır. Bu işaretlemeden aşağıdakiler istisna edilebilir: Yalnızca ara kilitleme devrelerine bağlı olduğu için gerilimli olan ve gerilimli olabileceği Madde 13. Bu yalıtım.4 Artık gerilimlere karşı koruma Beslemenin kesilmesinden sonra 60 V’tan daha yüksek artık gerilimi bulunan gerilimli bölümler.5 Bariyerlerle koruma Bariyerlerle koruma için IEC 60364-4-41 Madde 412.4’te belirtilen renklerle ayıt edilebilen bölümler. genel olarak normal işletme şartlarında elektrik çarpmalarına karşı yetersiz koruma olarak kabul edilirler. Belirtilen boşalma hızının donanımın uygun çalışması ile girişim yapabileceği durumda. 1 s’lik boşalma süresi veya IP2X veya IPXXB koruma derecesi şartlarının hiçbiri yerine getirilemiyorsa (örneğin.2 c)’ye göre sağlandığı ve cihazların elle harekete geçirilmesi (örneğin. bu gibi harekete geçirme. tehlikeye dikkat çeken ve mahfazanın açılabilmesinden önceki gerekli gecikmeyi gösteren kalıcı bir uyarı levhası asılmalı ve kapasitansları ihtiva eden mahfazanın hemen yanında veya kolayca görülebilecek bir yerde bulunmalıdır. laklar ve benzeri ürünler. 6.2.4’e bakılabilir). Engellerle koruma için IEC 60364-4-41 Madde 412. doğrudan temasa karşı en az IP2X veya IPXXB (IEC 60529’a bakılmalıdır) koruma derecesi ile korunmalıdır. Madde 16.1’e göre uyarı açıklaması) uygulanmalıdır. 6. kaymalı bilezikler gibi. iletken baralar.7. Çıkartıldıkları zaman iletkenleri (örneğin. normal işletme şartlarında maruz kalabileceği mekanik.2 uygulanmalıdır.3 Gerilimli bölümlerin yalıtılması ile koruma Yalıtımla korunan gerilimli bölümler.1’e bakılmalıdır. Bu koruma için bariyerler bulunuyorsa ya bunların çıkartılması için bir alet gerekmeli veya bunların koruduğu bütün gerilimli bölümler bariyer çıkartıldığında otomatik olarak devreden ayrılmalıdır.7.4 uygulanmalıdır. Beslemeyi ayırma cihazı ayrı bir mahfaza içinde ise. 22 . Koruma derecesi IP2X’den düşük olan iletken tel sistemleri veya bara sistemleri için Madde 12. 6.2.ICS 29.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Eğitimli ve deneyimli kişilerce ayırma vasıtalarıyla doğrudan kilitlenmeyen kapıların gerisindeki gerilimli bölümlere erişimin kısıtlanması için vasıtalar sağlanmalıdır. Not 3 – Doğrudan temasa karşı koruma Madde 6.3 uygulanmalıdır. Depolanan yükü 60 µC veya daha az olan bileşenler bu kuralın dışındadır. kontaktörlerin veya rölelerin elle kapanması) bir tehlikeye neden olduğu durumda. Ayırma cihazının/cihazlarının devreyi devre dışı bırakmasından sonra hâla gerilimli olan bütün bölümler. buraya bağlanan besleme bağlantı uçları. 6. donanımın uygun çalışması ile girişim yapmayacak boşalma hızında olmak şartıyla besleme geriliminin kesilmesinden itibaren 5 s içinde 60 V veya daha düşük bir gerilime kadar boşaltılmalıdır.

3’teki tedbirlerden en az biri uygulanmalıdır: Bir temas geriliminin oluşmasını önlemek için tedbirler (Madde 6. 6. Not 2 – Donanım sınıfları ve koruyucu tedbirler için IEC 61140’a bakılmalıdır. aşağıdakiler arasında koordinasyon gerektirir: Besleme ve topraklama sisteminin tipi. 6. Yalıtım arızasını/arızalarını algılayan koruyucu cihazların özellikleri.2 II Sınıfı donanım veya eş değer yalıtımla koruma Bu tedbir. takviyeli yalıtım veya eş değer yalıtım).3.3. temas gerilimi süresinin temas geriliminin tehlikeli olmayacağı bir süreye sınırlayan yeterli bir kısa süre içerisinde olur. bu devrenin gerilimli bölümlerinin temel yalıtımının arızalanması ile enerjilenebilen açıktaki iletken bölümlere temas yoluyla ile ortaya çıkan temas geriliminin önlenmesi için tasarımlanmıştır.3. temas geriliminin değerine ve muhtemel maruz kalma süresine bağlıdır.3. Kesilme süreleri Ek A’da verilmiştir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 6.3. 23 .2. Koruyucu kuşaklama sisteminin farklı elemanlarının empedans değerleri. Elektrik donanımının her bir devre veya bölümü için Madde 6.3.2. IEC 60364-4-41 Madde 413.1 Genel Temas geriliminin oluşmasını önleyecek tedbirler aşağıdakileri içerir: II Sınıfı donanım veya eş değer yalıtım kullanma.3 Elektriksel ayırma ile koruma Münferit bir devrenin elektriksel olarak ayrılması.3 Dolaylı temasa karşı koruma 6.ICS 29. 6.2) veya Temas gerilimi ile temasın süresi tehlikeli hâle gelmeden önce beslemenin otomatik ayrılması (Madde 6.1 Genel Dolaylı temasa karşı koruma (Madde 3.3.2’ye uygun ek veya takviyeli yalıtım kullanılması.3. Bu koruma tipinde IEC 60364-4-41 Madde 413.2 Temas geriliminin oluşmasını önleme 6. temas geriliminden kaynaklanan bir tehlikenin önlenmesi için amaçlanmıştır.3). temel yalıtımdaki bir arıza süresince erişilebilir bölümlerdeki temas geriliminin oluşumunu önlemek için tasarımlanmıştır.5’teki kurallar uygulanmalıdır. Bir yalıtım arızasıyla etkilenen herhangi bir devrenin beslemesinin otomatik olarak kesilmesi. Bu koruma tedbiri. Not 1 .3. Bu kesilme. Toplam yalıtımı IEC 60439-1’e uygun toplam yalıtıma sahip olan anahtarlama düzeni ve kontrol düzeni kullanılması. aşağıdaki tedbirlerin bir veya daha fazlası ile sağlanır: II Sınıfı elektrikli cihazlar veya aletler kullanılması (IEC 61140’a uygun olarak çift yalıtım. bir arıza durumunda koruyucu cihazın otomatik çalışmasıyla hat iletkenlerinin biri veya daha fazlasının kesilmesini içerir.3.29) gerilimli bölümler ile açıktaki iletken bölümler arasında bir yalıtım arızası hâlinde tehlikeli durumları önlemek için tasarımlanır. Bu tedbir. Elektriksel olarak ayırma.2 ve Madde 6.2.Temas geriliminden kaynaklanan zararlı fizyolojik etkilerin riski. 6.3 Beslemenin otomatik ayrılması ile koruma Bu tedbir.

.Güvenlik ayırma transformatörünkine eş değer güvenlik derecesinde akım sağlayan kaynak (örneğin. 6.4. PELV devreleri aşağıdaki şartların hepsini karşılamalıdır: a) Beyan gerilimi aşağıdaki değerleri aşmamalıdır. yalıtım izleme cihazı.5’e bakılmalıdır).2. batarya gibi) veya daha yüksek bir gerilim devresinden bağımsız olan başka bir kaynak (örneğin. Otomatik ayırmanın a)’ya göre sağlanması ve Madde A. bakımı kolaylaştırabilir. toprak arızası konumu belirleme temin edilmesi.IEC 61558-1 ve IEC 61558-2-6’ya göre güvenlik ayırma transformatörü. d) Her bir PELV devresinin iletkenleri diğer devrelerin iletkenlerinden fiziksel olarak ayrılmalıdır. veya • Bütün diğer durumlarda 6 V a.ICS 29.2 PELV Kaynakları PELV kaynağı aşağıdakilerden biri olmalıdır: .3’teki kuralları karşılamak için sağlanmalıdır. Dalgacıksız gerilim.2. .4. Ve aşağıdakilerden birini.a.a. a) TN sistemlerinde bir yalıtım arızası algılanması hâlinde beslemenin otomatik olarak kesilmesi için aşırı akım koruyucu cihazları veya b) TT sistemlerinde açıktaki iletken bölümlere veya toprağa bir gerilimli bölümden yalıtım arızası algılanması hâlinde beslemenin otomatik olarak kesilmesini başlatmak için artık akım koruyucu cihazları veya c) IT sistemlerinde otomatik ayırmayı başlatmak için yalıtım izleme veya artık akım koruyucu cihazları.4 PELV’in kullanılması ile koruma 6.1’de verilen değerleri aşmaması için alınması gereken tedbirleri belirten ilgili standardlara uygun olan elektronik güç kaynağı. Madde A.Elektrokimyasal kaynak (örneğin. . aşağıdakilerin her ikisini de içerir: Açıktaki iletken bölümlerin koruyucu kuşaklamasını (Madde 8.a.3’teki yalıtım şartları uygulanmalıdır. e) PELV devrelerinin fişleri ve prizleri aşağıda belirtilenlere uygun olmalıdır: 1) Fişler diğer gerilim sistemlerinin prizlerine sokulamamalıdır. 2) Prizler diğer gerilim sistemlerinin fişlerini kabul etmemelidir. kişileri dolaylı temaslardan ve sınırlandırılmış alanlı doğrudan temaslardan ileri gelen elektrik çarpmalarına karşı korumaktır (Madde 8.1. dizel tahrikli jeneratör gibi).a. Koruyucu cihazın ilk toprak arızası durumunda beslemeyi kesmek için sağlanması durumu hariç. Not – b) Devrenin bir tarafı veya bu devrenin besleme kaynağının bir noktası koruyucu kuşaklama devresine bağlanmalıdır. 24 . c) PELV devrelerinin gerilimli bölümleri diğer gerilimli bölümlerden elektriksel olarak ayrılmalıdır. 6. açıktaki iletken bölümlere veya toprağa bir gerilimli bölümden ilk yalıtım arızası oluşmasını başlatmak için sağlanmalıdır.1 Genel kurallar PELV’in (çok düşük koruma gerilimi) kullanılmasının amacı. • Donanım normal olarak kuru yerlerde kullanıldığında ve gerilimli bölümlerle insan vücudu arasında büyük alanlı temas beklenmeyen durumlarda 25 V a.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Koruyucu tedbirler. Elektriksel ayırma bir güvenlik ayırma transformatörünün primer ve sekonder devreleri arasında gerekli ayırmadan daha az olmamalıdır (IEC 61558-1 ve IEC 61558-2-6’ya bakılmalıdır). etken veya 60 V dalgacıksız d. Not – Büyük makinalarda. Bu kuralın uygulanmasında pratik zorluklar olması hâlinde Madde 13. Bu yalıtım izleme cihazı.4.Dâhili bir arıza olduğunda bile bağlantı uçlarındaki gerilimin Madde 6.3’e bakılmalıdır). etken veya 15 V dalgacıksız d.1’de belirtilen süre içerisinde ayırmanın garanti edilememesi durumunda ek kuşaklama. arıza devam ettiği sürece devam etmesi gereken ses ve/veya görsel işareti başlatmalıdır.. yaygın olarak sinüs biçimli dalgacık gerilimi için dalgacıklanma içeriği %10 etkenden fazla olmayan gerilim olarak tarif edilir. sargıları eş değer yalıtım sağlayan bir motor-jeneratör).

a.Makinanın/makina elemanlarının aşırı hızlanması. Koruyucu kuşaklama devresine bağlanmayan kontrol devrelerinde. Hareketli makinaların açıktaki iletken bölümlerine bağlanan d.a güç devrelerinin nötr iletkeni. IT sistemlerinde. güç devrelerinin topraklanmış iletkeni. elektrik donanımının tedarikçisi elektrik donanımına ait besleme iletkenleri için aşırı akım koruma cihazının temininden sorumlu olmamalıdır. IEC 60364-5-52 Madde 524’te belirtilen tedbirler uygulanmalıdır.4.2. 25 .2. Kullanılacak beyan değerleri ve ayarlar Madde 7. Bununla birlikte. .10’a uygun olarak seçilmeli ve her bir gerilimli iletkene uygulanmalıdır. 7.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 7 Donanımın korunması 7. .ICS 29.Toprak arızası/artık akım.2.2. aşırı akıma karşı korunmalıdır (Madde 9.Besleme geriliminin kaybı veya azalması.10’da açıklanmıştır.3 Güç devreleri Aşırı akımın algılanması ve kesilmesi için cihazlar. d.2. . Nötr iletkeni kesitinin birlikte olduğu faz iletkenleri kesitinden daha küçük olması durumunda. .Olağan dışı sıcaklıklar. 7.2. bu aşırı akım koruma cihazının seçimi için gerekli verileri tesisat şemasında göstermelidir (Madde 7.a.2 Besleme iletkenleri Kullanıcı tarafından başkaca belirtilmedikçe. uygulanabildiğinde bütün ilgili gerilimli iletkenleri ayırmaksızın ayrılamamalıdır: a. bir nötr iletkeni kullanılması durumunda.3.10 ve Madde 17. nötr iletkeninin kullanılmaması tavsiye edilir. 7. 7. hem nötr iletkeni için aşırı akım algılamasının sağlanması hem de bu iletken için ayırıcı cihaz gerekli değildir.4 Kontrol devreleri Doğrudan besleme gerilimine bağlı olan kontrol devrelerinin ve kontrol devresi transformatörlerini besleyen devrelerin iletkenleri.Yıldırımdan ve anahtarlama ani akımlarından kaynaklanan aşırı gerilimler.Bütün kontrol devrelerinde kullanılan aynı kesit alanlı iletkenler olması durumunda anahtarlanmış iletkene bir aşırı akım koruma cihazı takılarak.Faz sırası hataları.2.2.Aşırı yük ve/veya motorların soğuma kaybı. Madde 7.1 Genel Bir makina devresindeki akımın herhangi bir bileşenine ait beyan değerlerinin veya iletkenlerin akım taşıma kapasitesinin.a. . Nötr iletkenin kesit alanının en azından faz iletkenlerinkine eşit veya eş değer olduğu durumda.2. Kontrol devresi transformatörü veya d. . Madde 7.3’e uygun olarak aşırı akıma karşı korunmalıdır. .4’e bakılmalıdır).2’de belirtilen tedbirler uygulanmalıdır.1 Genel Bu maddede donanımın aşağıda belirtilenlerin etkilerine karşı korunması için alınacak tedbirlerin ayrıntıları verilmiştir: .Farklı alt devrelerde kullanılan farklı kesit alanlı iletkenler olması durumunda her bir alt devrenin hem anahtarlanmış ve hem de ortak iletkenlere bir aşırı akım koruma cihazı takılarak. . güç iletkenleri. Aşağıdaki iletkenler. besleme kaynağından beslenen kontrol devrelerinin iletkenleri. . Elektrik donanımı tedarikçisi. IEC 60364-4-43 Madde 431. hangisi daha küçükse.2 Aşırı akıma karşı koruma 7.Bir kısa devreden doğan aşırı akımlar.1’e de bakılmalıdır): Koruyucu kuşaklama devresine bağlanan kontrol devrelerinde anahtarlanmış iletkene aşırı akım koruma cihazı takılarak. aşılabilmesi halinde aşırı akıma karşı koruma sağlanmalıdır.

Bu koruma cihazları seçilirken. Aşırı akım koruma cihazının tipi ve ayarı.2. Bu gibi korumalar aşağıdaki durumları önlemelidir (Madde 7. aşağıdaki şartların tamamının sağlandığı durum hariç iletkenlerin kesit alanında bir azalma veya iletkenlerin akım taşıma kapasitesini azaltan diğer bir değişikliğin olduğu noktada yerleştirilmelidir: . aşırı akım koruma cihazlarının her ikisinin birden çalışmasına sebep olabilir.3 Motorların aşırı ısınmaya karşı korunması 7. Daha düşük kesme kapasitesine.2.İletkenlerin akım taşıma kapasitesi en az tam yük akımına eşit olmalı. Bu durumda.7 Transformatörler Transformatörler imalatçının talimatlarına göre aşırı akımlara karşı korunmalıdır. 7. bu gibi prizleri besleyen her bir devrenin topraklanmamış gerilimli iletkenlerinde bulunması gerekir.2’ye bakılmalıdır)) bulunması durumunda izin verilir. motorlara yol verilmesi veya transformatörlerin enerjilenmesinde) için yeterli olacak biçimde seçilmelidir.3. 7. 26 .Transformatörün aşırı başlangıç akım mıknatıslanmasından doğan istenmeyen açmaları.2. bu iki cihazın karakteristikleri.ICS 29. Not . 7.Sekonder bağlantı uçlarındaki bir kısa devrenin etkilerine maruz kaldığında. (I2t) yük tarafındaki aşırı akım koruma cihazına ve bu cihazın koruduğu iletkenlere hasar vermeksizin dayanabileceği kadar yükselmesi önlenecek biçimde koordine edilmelidir (IEC 60947-2 Ek A’ya bakılmalıdır). sargı sıcaklığının transformatörün yalıtım sınıfı için izin verilen değerden fazla artmasını.Aşırı akım koruma cihazlarının bu şekilde koordine edilerek kullanılması.Akım taşıma kapasitesinin azaldığı nokta ile aşırı akım koruma cihazının konumu arasındaki iletkenin bölümü 3 m’den daha uzun olmamalı.2’ye ve uygun olarak korunacak iletkenlerin akım taşıma kapasitesiyle korunan devredeki diğer elektrik cihazları ile koordinasyon gereği de dikkate alınarak belirlenir. transformatör tedarikçinin tavsiyelerine uygun olmalıdır.1 Genel Motorların aşırı ısınmaya karşı koruması. Madde D. . anahtarlama cihazının aşırı akımlar sebebiyle hasar görmesine karşı korunması (örneğin. Bir aşırı akım koruma cihazının beyan akımı veya ayar değeri.8 Aşırı akım koruma cihazlarının yeri Aşırı akım koruma cihazları. besleme iletkenleri aşırı akım koruma cihazı.3’e göre izin verilen en büyük kesme sürresi t. kullanılan ülkede kolayca bulunabilecek bir tip seçilmelidir veya yedek parça tedariki için kullanıcıyla düzenleme yapılmalıdır.5 Prizler ve bunların ilgili iletkenleri Öncelikle bakım donanımının güç beslemesini yapmak için öngörülen besleme devresi genel maksatlı prizlerinde aşırı akım koruması sağlanmalıdır. besleme tarafında gerekli kesme kapasitesi olan diğer bir koruyucu cihaz (örneğin. 7.4 ve Madde D. 7. (Madde 7. Madde 12. motorlardan. en az tesis edildiği noktada beklenen arıza akımına eşit olmalıdır. 7.10): . beyan gücü 0.9 Aşırı akım koruma cihazları Beyan kısa devre kesme kapasitesi. Aşırı akım koruma cihazı olarak sigorta kullanıldığında.6 Aydınlatma devreleri Aydınlatmayı besleyen devrelerin topraklanmamış bütün iletkenleri. Aşırı akım koruma cihazına giden kısa devre akımı içinde beslemeden gelenlerden başka ilave akımlar olması hâlinde (örneğin. .2.2. güç faktörü düzeltme kondansatörlerinden) bu akımlar dikkate alınmalıdır. kısa devrelerin etkilerine karşı diğer devre koruyucularından ayrı koruma cihazları ile korunmalıdır. Aşırı akım koruma cihazları.Kısa devre ihtimalini azaltacak biçimde örneğin bir mahfaza veya kanal ile korunarak iletken tesis edilmelidir. .020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 7.2. ancak beklenen aşırı akımlar (örneğin. seri bağlı iki cihazdan geçebilen enerjinin.2.2. anahtarlama cihazının kontaklarının kaynamasına karşı) durumu da incelenmelidir.5 kW’dan büyük olan her motor için sağlanmalıdır.10 Aşırı akım koruma cihazlarının beyan ve ayar değerleri Sigortaların beyan akımı veya diğer aşırı akım koruma cihazlarının ayar akımı mümkün olduğu kadar küçük.

yalnızca bir topraklanmamış gerilimli iletkende algılamanın yapılmasına izin verilir.4 Olağan dışı sıcaklığa karşı koruma Olağan dışı sıcaklıklara sebep olan veya erişebilen (örneğin. Motorun tipine bağlı olarak. mekanik aşırı yük koruma düzenleriyle korunmuş olan veya uygun boyutlandırılmış olan tahrik motorları gibi) için aşırı yük koruması gerekli değildir. Bununla birlikte. Tek fazlı veya d. 27 .Akım sınırlayıcı koruma (Madde 7. uygun bir kontrol tepkisini başlatan yeterli algılama düzeni bulunmalıdır.2’ye de bakılmalıdır) aşırı yük algılama cihazlarının sayısı.4) ile sağlanabilir. soğutmanın azalması nedeniyle) aşırı sıcaklık koruması da tavsiye edilir.3. 7. hızlı gidip gelme. Aşırı yüklenmesi mümkün olamayan motorlar (örneğin. mekanik aşırı yük koruma düzenleriyle korunmuş olan veya uygun boyutlandırılmış olan tahrik motorları gibi) için aşırı sıcaklık oluşması ihtimali bulunduğunda (örneğin. Aşırı ısınmaya karşı korumanın çalışmasından sonra herhangi bir motorun otomatik olarak yeniden başlatılması. aşırı sıcaklıkları tespit eder ve uygun kontrol tepkilerini başlatır.a. veya d.a.3.2). akım sınırlayıcı cihazların sayısı 3’ten 2’ye düşürülebilir (Madde 7. kullanıcının isteğine göre (Ek B’ye de bakılmalıdır) azaltılabilir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 İstisna: Motor çalışmasının otomatik olarak kesilmesinin kabul edilemeyeceği uygulamalarda (örneğin. Motorların aşırı ısınmaya karşı koruması.3 Aşırı sıcaklık koruması Soğutmanın zayıflayabileceği durumlarda aşırı sıcaklık korumalı motorların (IEC 60034-11’e bakılmalıdır) kullanılması tavsiye edilir (örneğin.3. güç beslemesine sahip motorlar için yalnızca topraklanmamış gerilimli bir iletkende akım sınırlamasına izin verilir. güç beslemeli motorlarda. Sık sık yol verme veya frenleme gibi özel görev için beyan değerli motorlar gerektiğinde (örneğin. Aşırı yüke karşı koruma devrenin kesilmesi ile gerçekleştiriliyorsa. Özel görev motorlarını veya aşırı sıcaklık korumasını da (Madde 7.2 Aşırı yük koruması Aşırı yük koruması sağlandığı durumda. Nötr iletkeninin devresinin kesilmesi aşırı yük koruması için gerekli değildir.ICS 29. tork motorları. aşırı sıcaklık koruması ile her zaman sağlanamayabilir ve bu sebeple bu şart altında ek koruma temin edilmelidir. nötr iletken hariç her bir gerilimli iletkende aşırı yük/yükler algılanmalıdır.a. makina veya üretimdeki iş için tehlikeli durumlara veya hasara sebep olabileceği yerlerde önlenmelidir. hızlı yön değiştirme ve hassas delme için kullanılan motorlar) korunacak sargınınki ile karşılaştırılabilecek bir zaman sabiti kullanılarak aşırı yüke karşı korunmasının sağlanması zor olabilir.3) veya Not 2 – Sıcaklık algılama cihazları. .4 Akım sınırlayıcı koruma Üç fazlı motorlarda aşırı ısınmanın etkilerine karşı korumanın akımın sınırlanmasıyla sağlandığı durumda.3.3’e bakılmalıdır) içine alabilecek şekilde tasarımlanan uygun koruma cihazları gerekebilir. yangın pompaları gibi) algılama vasıtaları. kilitleme. Tek faz a.3. motor aşırı yük algılaması kablo aşırı yük algılaması için kullanılmadığı durumda (Madde D. Aşırı sıcaklık koruması (Madde 7.3. tozlu yerlerde).3. Aşırı yüklenmesi mümkün olamayan motorlar (örneğin. tork motorları. anahtarlama cihazı bütün gerilimli iletkenlerin devresini kesmelidir.Aşırı yük koruması (Madde 7. . bu sebeple tehlikeli durumları ortaya çıkarabilen dirençle ısıtma devrelerinde veya diğer devrelerde. operatörün tepki gösterebileceği bir uyarı işareti vermelidir. 7. soğutucu ortamın kısa süre çalışması veya kaybolması).2’ye bakılmalıdır). 7. 7. Not 1 – Aşırı yük koruma cihazları tam beyan yükünü aşan bir devrede zaman ve akım ilişkilerini (I2t) tespit eder ve uygun kontrol tepkilerini başlatır. duran rotor veya faz kaybı şartlarında koruma.3.

7.3’te açıklandığı şekilde otomatik ayırma için aşırı akım korumasına ilave olarak toprak arızası/artık akım koruması. makinanın besleme devresini kesen) bir düşük gerilim cihazı bulunmalıdır.8 Faz sırası koruması Besleme geriliminin faz sırasının yanlış olması hâlinde tehlikeli bir durumun meydana gelmesi veya makinada hasar oluşması söz konusu ise bu duruma karşı koruma sağlanmalıdır. 28 . önceden tespit edilen gerilim seviyesi altında korumayı sağlayan (örneğin. Not – Bu koruma bir merkezkaç anahtarı veya hız sınır monitörü ile sağlanabilir. Bu cihazların ayarları donanımın doğru çalışmasıyla uyumlu olacak şekilde.Yıldırımdan kaynaklanan aşırı gerilimlerin bastırılması için kullanılan cihazlar.3.5 Beslemenin kesilmesi veya gerilimin azalması karşı koruma ve müteakiben eski değerine gelmesi Gerilimin azalması veya beslemenin kesilmesi. Makinanın çalışması. Bu korumanın sağlanması durumunda: . Madde 9.9 Yıldırımdan veya anahtarlama ani akımlarından kaynaklanan aşırı gerilimlere karşı koruma Yıldırımdan veya anahtarlama ani akımlarından kaynaklanan aşırı gerilimlere karşı koruma için koruyucu cihazlar sağlanabilir.6 Motorun aşırı hız koruması Aşırı hızın meydana gelmesi muhtemelse ve aşırı hız tehlikeli şartların ortaya çıkmasına sebep olabiliyorsa.2’deki tedbirler dikkate alınarak aşırı hız koruması sağlanmalıdır. tehlikeli durumlara sebep olabileceğinden önlenmelidir. . Düşük gerilim cihazının çalışması. kısa zaman periyodunda bir kesintiye veya gerilim azalmasına yol açabiliyorsa. uygun kontrol tepkilerini başlatmalı ve otomatik olarak yeniden başlatmayı engellemelidir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 7. tehlikeli bir durum oluşturuyorsa. beslemeden ayırma cihazının giriş bağlantı uçlarına bağlanmalıdır. Aşırı hız korunması. makinanın herhangi bir durdurma kontrolünü zayıflatmamalıdır. aşırı akım koruması algılama seviyesinin altındaki toprak arızası akımlarının donanımda yol açabileceği hasarları azaltmak için sağlanmalıdır. Anahtarlama ani akımlarından kaynaklanan aşırı gerilimlerin bastırılması için kullanılan cihazlar.Harici besleme kaynağına bağlanabilen seyyar bir makinanın çalıştırılması. bu korumaya ihtiyaç duyan bütün donanımın bağlantı uçları arasına bağlanmalıdır. gecikmeli bir düşük gerilim cihazı bulundurulabilir.ICS 29. 7. Not – Yanlış faz sırasına sebep olabilecek kullanma şartları aşağıdakileri içerebilir: .7 Toprak arızası/artık akım koruması Madde 6. 7. Gerilimin eski hâline getirilmesi veya besleme girişinin anahtarlanması üzerine cihazının çalışmasından sonra makinanın otomatik olarak veya beklenmedik yeniden başlatılması.Bir makinanın bir beslemeden diğerine aktarılması. Makinanın veya koordineli olarak birlikte çalışan makinalar grubunun yalnızca bir bölümünün gerilim düşmesi veya beslemenin kesilmesinden etkilenmesi durumunda düşük gerilim koruması. mümkün olduğu kadar düşük tutulmalıdır. motorun veya yükünün mekanik hız sınırı aşılmayacak biçimde çalışmalıdır. Aşırı hız koruması. koordinasyonu sağlamak için uygun kontrol tepkisini başlatmalıdır. 7. makinanın veya yapılmakta olan işin hasar görmesi sonucunu doğurarak.

kuşaklama devresine bağlantı ile gerçekleştirilir. Koruyucu kuşaklama. Ancak. 29 .2’ye bakılmalıdır) kaynaklanan elektrik çarpmasına karşı kişileri koruyabilmek amacıyla yapılan hata koruması için temel tedbirdir. dolaylı temastan (Madde 6.ICS 29.3.1 Genel Bu maddede koruyucu kuşaklama ve fonksiyonel kuşaklamanın her ikisi için uygulanacak kurallar bulunmaktadır.3 ve Madde 8. .Hassas elektrik donanımı için makinanın çalışmasını etkileyebilen elektrik bozulmaların sonuçlarını en aza indirmektir. .3’e bakılmalıdır). koruyucu kuşaklamada elektrik bozulmalarının seviyesinin elektrik donanımının uygun fonksiyonu için yeteri kadar düşük olmaması durumunda. ayrı bir fonksiyonel topraklama iletkenine fonksiyonel kuşaklama devresini bağlamak gerekebilir (Şekil 2’ye bakılmalıdır). Şekil 2’de bu kavramlar gösterilmiştir. Fonksiyonel kuşaklamanın amacı (Madde 8.Makinanın çalışmasını etkileyebilen yalıtım arızasının sonucunu. Normal olarak fonksiyonel kuşaklama.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 8 Eş potansiyel kuşaklama 8.

Şekil 2 .020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Not .ICS 29.Fonksiyonel topraklama iletkeni. önceden “gürültüsüz toprak iletkeni” olarak adlandırılmıştır ve “FE” bağlantı ucu önceden “TE” olarak gösterilmiştir (IEC 60445’e bakılmalıdır).Bir makinanın elektrik donanımı için eş potansiyel kuşaklama örneği 30 .

Makinanın yapılışını oluşturan yabancı iletken bölümler.2.2.3. Alüminyumdan veya alüminyum alaşımlarından yapılmış mahfazalar ve iletkenler kullanıldığında. İstisna: Madde 8. rutin bakım gibi) yerinden çıkarılması hâlinde kalan bölümler için koruyucu kuşaklama devresi kesintiye uğramamalıdır. Koruyucu iletkenlerin kesit alanı.3.3.2’ye uygun olarak tanıtılmalıdır. koruyucu kuşaklama devresine bağlanmamalıdır. Makinanın yapılışını oluşturan yabancı iletken bölümlerin bütün donanımın Madde 6. Madde 6. elektrolitik korozyon ihtimaline karşı özel tedbirler alınmalıdır.2.2.3. ek kuşaklama iletkeni sağlanmalıdır. Her hangi bir sebeple bir bölümün (örneğin. koruyucu kuşaklama devresine bağlanması gerekli değildir.1. ortaya çıkabilen yüksek ısıl ve mekanik zorlamalara dayanabilecek biçimde tasarımlanmalıdır. karşılık gelen koruma iletkeninin yarısından daha az olmayan kesit alana sahip olmalıdır. Bununla birlikte. bunun birim boyu başına elektrik direnci. Koruyucu kuşaklama devresinin bütün bölümleri.1 Genel Koruyucu kuşaklama devresi aşağıdakilerden meydana gelir: PE bağlantı ucu/uçları (Madde 5. Bağlantı ve kuşaklama noktaları.2.2’ye bakılmalıdır).2.2. Bakır iletkenler tercih edilir.2’ye göre donanımın iletken yapılıştaki bölümlerinin koruyucu kuşaklama devresine bağlanması gerekmez. Madde 6.4.2 Koruyucu kuşaklama devresi 8. 31 . Donanımın bu bölümündeki faz iletkenlerinin kesit alanı ve ilgili koruyucu iletken kesit alanı arasındaki ilişkinin Çizelge 1’e uygun olduğu çoğu durumda bu kural sağlanmış olur (Madde 5. Elektrik donanımının açıktaki iletken bölümleri ve iletken olan yapısal bölümleri.5’e bakılmalıdır.2. Bu ek kuşaklama iletkeni.3’e göre donanımın açıktaki iletken bölümleri. kurşun kılıf) koruyucu kuşaklama devresine bağlanmalıdır. Madde 8. Madde 6. Bakırdan başka bir iletken malzeme kullanılması durumunda. makinanın şasisi koruyucu kuşaklama devresinin bir bölümü olmalı ve yalıtım izleme sistemi sağlanmalıdır. Elektrik donanımının veya makinanın yapısal bölümlerinin kondüktansı açıktaki iletken bölümlere bağlanan en küçük koruyucu iletkeninkinden küçük olması durumunda.3 Koruyucu kuşaklama devresinin sürekliliği Açıktaki bütün iletken bölümler. 8. Devrenin bölümü olması durumunda kayan kontakları ihtiva eden makinanın donanımındaki koruyucu iletkenler.2). Madde 13.2 Koruyucu iletkenler Koruyucu iletkenler.3 c)’ye bakılmalıdır.1’e göre koruyucu kuşaklama devresine bağlanmalıdır.7. toprak kaçak arıza akımlarının koruyucu kuşaklama devresinin bu bölümünden geçmesi durumunda. 8. Bükülgen veya rijit olarak yapılmış metal borular ve metal kablo kılıfları koruma iletkeni olarak kullanılmamalıdır. kimyasal veya elektro-kimyasal etkilerle zayıflamayacağı biçimde tasarımlanmalıdır.2. aşağıdakilerden uygun olanın şartlarına göre belirlenmelidir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 8.2.ICS 29. IEC 60364-5-54 Madde 543 veya Uygun olduğunda IEC 60439-1 Madde 7. bu gibi metal borular ve bütün bağlama kablolarının metal kılıfları (örneğin. akım taşıma kapasitelerinin mekanik.8’e de bakılmalıdır.3. Madde 8.2’ye göre sağlanması durumunda. kablo zırhı. izin verilebilen bakır iletkeninkini aşmamalı ve bu gibi iletkenlerin kesiti 16 mm2 den az olmamalıdır. IT dağıtım sistemi kullanıldığında.

Bu husus. sigorta) takılmamalıdır.3.2. izleme gibi) sağlanmalıdır.5’e de bakılmalıdır).2.1. İstisna: Bir alet kullanılmaksızın açılamayan ve elektrikli kapalı çalışma alanında yerleştirilmiş deney ve ölçme amaçları için bağlantılar. Bir seyyar makinanın güç beslemesinin harici girişine bağlanabilmesi durumunda.Elektrik enerjisi beslemesi donanımın sabit. taşıt üzerinde batarya şarj edici bulunmadığında) harici besleme bulunmadığında. 8. Hasara maruz kalan kablolardaki (örneğin. cihazların mekanik bölümleri) uygulanır (IEC 60364-4-41 Madde 410. esnek çekilen kablolar gibi) koruyucu iletkenin sürekliliği uygun tedbirlerle (örneğin. anahtarlama cihazı veya aşırı akım cihazı (örneğin. elektrik donanımının iletken yapılışlı bölümleri ve makinanın yapılışını oluşturan yabancı iletken bölümler.ICS 29. perçinler ve işaret levhaları gibi küçük bölümlere ve boyutlarına bakılmadan mahfaza içindeki bölümlere (örneğin.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Elektrik donanımı. İletken teller. dış koruyucu iletken için de bağlantı ucu olmalıdır. Her bir koruyucu iletken bağlantı noktası.4. menteşeli kapaklar.2. 8. Koruyucu kuşaklama iletkeninin kesilmesi hiçbir vasıta ile sağlanmamalıdır.2 Deney 1’e bakılmalıdır). Koruyucu iletken bağlantı noktalarının başka fonksiyonları olmamalı ve cihazlar veya bölümlerin bağlanmasında kullanılmamalıdır. (yaklaşık 50 mm x 50 mm’den küçük) veya Gerilimli bölümlerle temas etmesi veya yalıtım arızası olması beklenmeyecek biçimde yerleştirilmiş ise.1’e uygun olarak sonlandırılmalıdır. menteşeler veya kayar kontaklar kullanılmalıdır (Madde 18.5 Koruyucu kuşaklama devresine bağlanması gerekmeyen bölümler Aşağıdaki sebeplerle tehlike doğurmayacak şekilde monte edildiklerinde açıktaki iletken bölümlerin koruyucu kuşaklama devresine bağlanması gerekmez: Büyük yüzeylere temas ettirilemiyorsa veya elle kavranamıyorsa ve boyutları küçük ise. kontaktör veya rölelerin elektromıknatısları. Aksi halde düşük dirençli olarak tasarımlanmış tespit malzemeleri. elektrik çarpmasına karşı koruma sağlamak için koruyucu kuşaklama bağlantı ucuna hep birlikte bağlanmalıdır.7. Bu husus vidalar. son kesme kontağının ilk kapamasıyla kesilmelidir. Koruyucu kuşaklama devresi sürekliliğinin çıkarılabilir akım toplayıcıları veya fiş/priz birleşimi vasıtasıyla kesilebilmesi durumunda. çıkarılabilir veya çekilebilir fiş ile takılan birimlere de uygulanır (Madde 13.5’e de bakılmalıdır).3. aşağıdaki IEC 60417-5019 (DB:2002-10) sembolü kullanılarak veya PE harfleriyle (grafik sembol tercih edilir) veya YEŞİL-SARI çift renk kombinasyonu veya bunların herhangi bir birleşimi ile işaretlenmeli veya etiketlenmelidir: 8. bu gibi donanımın harici koruyucu iletkene bağlanması gerekli değildir.2.6 Koruyucu iletken bağlantı noktaları Bütün koruyucu iletkenler Madde 13. koruyucu kuşaklama devresinin devamlılığı sağlanmalıdır ve koruyucu iletken kullanılması tavsiye edilir (Madde 8. koruyucu kuşaklama devresi.2’ye bakılmalıdır).2. 32 . Not . seyyar veya hareket edebilen parçası içerisinde bağımsız olduğunda ve harici olarak bağlanan (örneğin.7 Seyyar makinalar Taşıt üzerinde güç beslemesi bulanan seyyar makinalarda koruyucu iletkenler. iletken baralar veya kayar bilezik üniteleri kullanılan koruyucu iletken sürekliliği şartları için Madde 12. 8.4 Anahtarlama cihazlarının koruyucu kuşaklama devresinin dışında tutulması Koruyucu kuşaklama devresine. kapılar veya kapak levhaları üzerine monte edildiğinde.2.2’ye bakılmalıdır. anahtar. bu koruyucu kuşaklama bağlantı ucu.

2’ye bakılmalıdır. en az aynı kesit alana sahip ikinci bir koruyucu iletken.2’deki kurallar. ayarlanabilir hızda elektrikli sürücü sistemleri ve bilgi teknolojileri donanımı) olması durumunda. yüksek kaçak akıma sahip donanım için bu donanımın ayrı sargıları bulunan özel besleme transformatörüne bağlanmasıyla kısıtlanabilir. 9 Kontrol devreleri ve kontrol fonksiyonları 9.2. kondansatörlerin amaçlanan kullanımının sonucunda kapasitif bileşene sahip olabilir. “toprak arızası bulunmadığında. Not 3 – Bu husus.1 Kontrol devresi beslemesi Kontrol devrelerinin bir a. bu transformatörlerin sargılarının sekonder gerilimleri aynı fazda olacak biçimde bağlanmaları tavsiye edilir.1’e göre ortak bir iletkene bağlantıyla gerçekleştirilebilir.a. 33 . toplam çekildiği güzergah boyunca en az 10 mm2 Cu veya 16 mm2 Al kesit alanına sahip olmalıdır.a. c) Koruyucu iletkenin sürekliliğinin kaybolması durumunda beslemenin otomatik ayrılması. Madde 17. dan büyük toprak kaçak akımına sahip elektrik donanımı için ilave koruyucu kuşaklama kuralları Not 1 – Toprak kaçak akımı. Koruyucu kuşaklama devresi.4 Yüksek kaçak akım etkilerini sınırlamak için tedbirler Yüksek kaçak akım etkileri. kontrol devrelerini beslemek için kullanılmalıdır.1.1 Kontrol devreleri 9. Bu akım. kaynağından beslenmesi durumunda kontrol transformatörleri. ayarlanabilir hızlı elektrikli sürücü sisteminin toprak kaçak akımını belirlemek için IEC 61800-5-1’de tip deneyi olarak belirtilir.a.2 b) 1)’e göre sağlanan bilgi.ICS 29. Koruyucu iletkenin 10 mm2 Cu veya 16 mm2 Al’dan daha az kesit alanına sahip olması durumunda.2. Donanım ve transformatörün sekonder sargısı arasındaki koruyucu iletken/iletkenler.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 8. Elektromanyetik bozulmalarla ilgili zorlukları önlemek için Madde 4. Madde 9. Bir kaç transformatörün birlikte kullanıldığı yerlerde.a.3 Fonksiyonel kuşaklama Yalıtım arızasının bir sonucu alarak yanlış çalışmaya karşı koruma.a. 8. elektrik donanımının ikinci koruyucu iletken için ayrı bir bağlantı ucuna sahip olmasını gerektirir. koruyucu iletkenin 10 mm2 Cu veya 16 mm2 Al’dan daha az kesit alana sahip olmadığı noktada sağlanmalıdır. Temas akımı ölçme yöntemi. Herhangi bir besleme girişinde 10 mA a. dan büyük toprak kaçak akımına sahiptir. Bu gibi transformatörlerin sargıları ayrı olmalıdır. donanımın açıktaki iletken bölümlerine ve ilave olarak transformatörün sekonder sargısına bağlanmalıdır.a. 8. veya d.4. ilgili koruyucu kuşaklama devresi için aşağıdaki şartlardan biri veya daha fazlası sağlanmalıdır: a) b) Koruyucu iletken. İlave olarak. veya d.4. kaçak akım ve dış koruyucu iletkenin en küçük kesit alanı hakkında bilgiyi içermelidir. Elektromanyetik bozulmalar nedeniyle yanlış çalışmadan kaçınmak amacıyla fonksiyonel kuşaklamayı dikkate alan tavsiyeler için Madde 4. dan daha büyük kaçak toprak akımına sahip elektrik donanımı (örneğin.8’de açıklanan düzenlemelerin bir veya daha fazlasına uygun olmalıdır. Madde 8. ikinci koruyucu iletkenlerin tesislerine de uygulanır. yalıtımın gerilimli bölümlerinden toprağa akan akım” (IEV 442-01-24) olarak tanımlanır. PE bağlantı ucunun bitişiğinde ve gerektiğinde elektrik donanımının isim levhasında uyarı etiketi olmalıdır.4. 3.8 10 mA a.3. Not 2 – IEC 61800’ün ilgili bölümlerine uygun ayarlanabilir hızdaki elektrikli sürücü sistemlerin çoğu.5 mA a.

9. hareketi gerekmelidir. Bu madde.2.2 Durdurma fonksiyonları Durdurma fonksiyonlarının aşağıdaki üç kategorisi mevcuttur: Durdurma kategorisi 0: Makina harekete geçiricilerinin gücünün ani olarak kaldırılması ile durdurma (örneğin.2’ye bakılmalıdır) enerjilenmesi ile gerçekleştirilmelidir. kilitleme anahtarı ile çalışan anahtar.a.2.5. koruma aşağıdakilerin gerçekleştirilmesiyle garanti edilmelidir: . ISO 13849-1 (1999).2.a. Durdurma kategorisi 2: Makina harekete geçiricisinde mevcut gücü bırakarak kontrol edilen durdurma.9’a bakılmalıdır): .1. ISO 138492 (2003) ve IEC 62061’de verilmiştir. Bir transformatörden beslendiğinde anma gerilimi 277 V’u aşmamalıdır. Mod seçiminden tehlikeli durumlar doğabildiğinde yetkisiz ve/veya yanlış seçim uygun vasıtalarla önlenmelidir (örneğin. ilgili devrenin (Madde 9. 9. 34 .2.3 Çalıştırma modları Her makinanın. kontrol fonksiyonlarını gerçekleştirmede kullanılan donanım için kuralları belirtmez. bunlar bir a. 9. ara kilitleme cihazı. gösterge lambası veya görsel ekran göstergesi) sağlanmalıdır. Not – IEC 61558-2-17’ye göre ayrı sargıları bulunan transformatörlere tutturulan anahtar modlu birimler. bu kuralı karşılar.2. Madde 3. Mod seçimi kendiliğinden makinanın çalışmasını başlatmamalıdır.ICS 29. Yol verme kontrol düzeninin ayrı bir Her bir özel çalıştırma modu için ilgili güvenlik fonksiyonları ve/veya koruyucu tedbirler gerçekleştirilmelidir.56’ya bakılmalıdır). Seçilen çalıştırma modunun gösterilmesi (örneğin.Örneğin.11’e bakılmalıdır) ve durma gerçekleştirildikten sonra gücün kesilmesi. giriş kodu). kontrol edilmeyen durdurma. ayarlama veya bakım amaçlarıyla).1’e bakılmalıdır) bağlandığı yerlerde.2 Kontrol fonksiyonları Not 1 – Not 2 – Kontrol fonksiyonlarının güvenlikle ilgili hususlar hakkındaki bilgi.2 Kontrol devresi gerilimleri Kontrol geriliminin anma değeri. yol verme/durdurma kontrol istasyonu gibi) makinalar için zorunlu değildir. mod seçici konumu. kontrol devrelerinin koruyucu kuşaklama devresine (Madde 8.2. Transformatörler tek motor yol vericili ve/veya en çok iki kontrol cihazlı (örneğin. aşağıdakilerden biri veya daha fazlasını içerebilen diğer ilgili vasıtalar (ISO 12100-2:2003 Madde 4.Basılı tutulan veya benzeri kontrol cihazı ile çalışmanın başlatılması.2. 9. kontrol devresi transformatörünün ayrı sargısından veya bir diğer kontrol devresi transformatöründen beslenmelidir.a. tipine ve uygulamasına bağlı olarak bir veya daha fazla çalıştırma modu bulunabilir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 a.Bütün diğer çalıştırma modlarının devre dışı bırakılması ve .11. beslemesinden elde edilen d.1.10’a uygun aşırı akım koruma cihazı bulunmalıdır.2. Durdurma kategorisi 1: Durmayı gerçekleştirmek üzere makina harekete geçiricilerin gücü ile kontrol edilen durdurma (Madde 3. - 9.4 ve Madde 7. kontrol devresinin doğru çalışmasına uygun olmalıdır.3 Koruma Kontrol devrelerinde Madde 7.4 Güvenlik fonksiyonlarının ve/veya koruyucu tedbirlerin askıya alınması Güvenlik fonksiyonlarının ve/veya koruyucu tedbirlerin askıya alınması gerektiğinde (örneğin. 9. Bu gibi kuralların örnekleri Madde 10’da verilmiştir.1 Yol verme fonksiyonları Yol verme fonksiyonları. 9.

Taşınabilir istasyon kullanıldığında hareketin başlatılması yalnızca kontrol istasyonundan mümkün olmalıdır.6’ya bakılmalıdır). 9. Bir yol vermeyi başlatmak için aşağıdaki şartlar olmalıdır: Makinanın çalışması için bütün gerekli şartlar karşılanmalıdır ve Bütün yol verme kontrol cihazları. Madde 9.2. Birden daha fazla kontrol istasyonu sağlanması durumunda. ayrı el ile harekete geçirilen yol verme kontrol cihazına sahip olmalıdır.2. Durdurma fonksiyonunun başlangıç konumuna getirilmesi herhangi bir tehlikeli durumu başlatmamalıdır. Hareket alanı sınırlandırılması.5.2’ye bakılmalıdır). ilgili yol verme fonksiyonlarını iptal etmelidir (Madde 9. Bu koruyucu cihaz veya ara kilit makinayı durdurabiliyorsa. tehlikeli durumla neticelenmeyen farklı kontrol istasyonlardan gelen komutları başlatmayı garanti edecek biçimde sağlanmalıdır.5.4’te açıklanan şartlar dışında. ara kilitler (Madde 9.2. makinanın risk değerlendirmesi gerektiğinde etkili olmalıdır. Sıralı yol verme işleminin doğru olarak yapılması için uygun ara kilitlemeler sağlanmalıdır. basılı tutulan kontrol düzenleri ve uygun olduğunda etkinleştirme cihazları ile yapılmalıdır.ICS 29. 35 . Hızın sınırlandırılması veya hareketin gücü.020 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Acil durum durdurma cihazı ile birlikte bir taşınabilir kontrol istasyonu ve uygulanabildiğinde etkinleştirme cihazı. Gerektiğinde. yalnızca bütün ilgili güvenlik fonksiyonları ve/veya koruyucu tedbirleri yerinde ve görevini yapar durumda iken mümkün olabilmelidir. 9. batarya değişimi. herhangi bir kontrol istasyonundan gelen durdurma komutları.3’e bakılmalıdır)] bulunmalıdır.5.2.3’e göre durdurma fonksiyonunu başlatmak için cihazı bulunan kablosuz kontrol istasyonu ve uygulanabildiğinde bir etkinleştirme cihazı.2. Not – Çalıştığında beslemeyi ayırma cihazı (Madde 5. 9. seyyar makinalar gibi) bu çalışmaların elle kontrol edilmesi.5. Kablosuz kontrol istasyonu kullanıldığında hareketin başlatılması yalnızca kontrol istasyonundan mümkün olmalıdır.3 Durdurma Durdurma kategorisi 0 ve/veya durdurma kategorisi 1 ve/veya durdurma kategorisi 2 durdurma fonksiyonları. kablosuz kontrolde işaret kaybı gibi) sonra istenmeyen veya beklenmeyen şekilde çalışmaya başlamasını önlemek için gereken tedbirler alınmalıdır.3’e bakılmalıdır).1 Genel Güvenli çalışma için gerekli güvenlik fonksiyonları ve/veya koruyucu tedbirler [örneğin. makinanın risk değerlendirmesi ve fonksiyonel kuralları ile gösterildiği gibi sağlanmalıdır (Madde 4. Durdurma fonksiyonları.1’e bakılmalıdır).7. Makinanın herhangi bir sebeple durmasından (örneğin. kilitli durumda kalması.5 Çalışma 9. kontrol sisteminin mantık devresine böyle bir durumun bulunduğu hakkında işaret vermelidir.2 Yol verme Bir çalışmanın başlatılması (yol verilmesi) Madde 9.2. Makinanın birden fazla kontrol istasyonuna sahip olması durumunda tedbirler.2. koruyucu cihazlara bağlanacak vasıtalar ve ara kilitleme temin edilmelidir. devre kesik (off) konumunda olmalıdır ve sonra Bütün yol verme kontrol cihazları aynı zamanda harekete geçmelidir (Madde 3. durdurma kategorisi 0’ı gerçekleştirir. güç kaynağı arızası. Yol vermeyi başlatmak için birden fazla kontrol istasyonu kullanılması gereken durumda her bir kontrol istasyonu. Bazı çalışmalar için güvenlik fonksiyonları ve/veya koruyucu tedbirlerin uygulanmasının mümkün olmaması durumundaki makinalarda (örneğin.

2’ye bakılmalıdır).Elektrikten kaynaklanan başka tehlike ve hasar ihtimali olduğunda. Acil durum durdurması.3 Acil durum kesmesi Acil durum kesmesi ile ilgili fonksiyonel hususlar. bu komutun etkisi harekete geçirici başlangıç konumuna gelinceye kadar sürdürülmelidir.5.1 Genel Bu standard. iletken baraları.2. kayar bilezikler. 36 .8’e bakılmalıdır) harekete geçiricisi bir komutu takiben aktif çalışmasını sona erdiriliyorsa. Bütün acil durum durdurma komutları başlangıç konumuna getirilinceye kadar makinaların yeniden başlatılması mümkün olmamalıdır.4.4 Acil durum çalışmaları (acil durum durdurması.4’te verilmiştir. Acil durum durdurmasının durdurma kategorisinin seçimi. örneğini aşırı yol gitme sınırlayıcıları. makinayı yeniden başlatmamalı ancak yalnızca yeniden başlatmaya izin vermelidir.5. makinanın risk değerlendirmesinin sonucuna bağlıdır.2. Bu iki işlem de standardda tek bir insan hareketiyle başlatılır.5.5.Elle kontrol edilen bazı makinalarda operatör bu izlemeyi sağlayabilir. Ek E’de verilen acil durum çalışmalarının acil durum durdurması ve acil durum kesmesi fonksiyonlarıyla ilgili kuralları belirtmektedir.2 Acil durum durdurması Fonksiyonel hususlar dâhil acil durum durdurma donanımının tasarımı için prensipler.5.Doğrudan temasa (örneğin.6’ya bakılmalıdır) veya . elektrik çarpması veya yanma) için risk azaltmasının birincil vasıtası olmayan tamamlayıcı koruyucu tedbirlerdir (ISO 12100 (bütün bölümler)’e bakılmalıdır). Durdurma kurallarına (Madde 9. - 9.2. Bu başlangıç konumuna getirme.2.2. Acil durum kesmesi aşağıdaki durumlarda sağlanmalıdır: . Not . 9. Tehlikeli duruma/durumlara sebep olabilecek makina harekete geçiricilerinin gücü ya hemen kesilmeli (durdurma kategorisi 0) ya da diğer hasarlar doğmadan tehlikeli hareketleri durduracak biçimde mümkün olduğu kadar çabuk kontrol altına alınmalıdır (durdurma kategorisi 1). Bütün acil durum kesme komutları başlangıç konumuna getirilinceye kadar makinaların yeniden enerjilenmesi mümkün olmamalıdır.4.4. Acil durum durdurucusu (Madde 10. IEC 60364-5-53 Madde 536. motor aşırı hız detektörleri. iletken teller.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 9. doğrudan temasa karşı koruma gibi başka tedbirler alınarak acil durum kesmesine olan ihtiyaç ortadan kaldırılmalıdır.5. mekanik aşırı yük detektörleri veya çarpışma önleme cihazları ile izlenmelidir. Acil durum kesmesi makinanın ilgili besleme girişinin elektromekanik anahtarlama cihazlarıyla kesilmesi ile sağlanır ve böylece bu besleme girişine bağlanan makina harekete geçiricinin kategori 0 durdurması yapılır. ISO 13850’de verilmiştir. Bir makina kategori 0’a dayanamıyorsa. acil durum kesmesi) 9.2. Not – Acil durum durdurması ve acil durum kesmesi.2. dolanma.2. Başlangıç konumuna getirme tekrar yol vermeyi başlatmamalıdır. 9. ya durdurma kategorisi 0 yada durdurma kategorisi 1 fonksiyonu olmalıdır (Madde 9.7’ye bakılmalıdır) veya acil durum kesme (Madde 10.5 Komut faaliyetlerinin izlenmesi Bir makinanın veya makina bölümünün tehlikeli durumla sonuçlanabilecek her hareketi veya faaliyeti.ICS 29. kaptırma. Komutun başlangıç durumuna getirilmesi. makinadaki tehlikeler (örneğin.3’e bakılmalıdır) ek olarak acil durum durdurmasında aşağıdaki kurallar bulunmaktadır: Bütün çalışma modlarındaki diğer bütün fonksiyonları ve çalışmaları iptal etmelidir. elektrik çalışma alanlarındaki kontrol donanımı ile) karşı korumanın yalnızca ulaşılamayan yerlere yerleştirme veya engeller ile sağlanması hâlinde (Madde 6. yalnızca komutun başlatıldığı konumdaki elle yapılan hareketle mümkün olmalıdır.

7. Bu zaman sınırı aşıldığında. Tip I iki el ile kontrol cihazının. aşağıdaki özelliklere sahip el ile aktifleştirilen kontrol fonksiyonu kilitlemesidir: a) Aktifleştirildiğinde ayrı bir yol verme kontrol cihazıyla başlatılan makinanın çalışmasına izin verir.6. Etkinleştirme cihazı.1 Genel Bu madde. 9. makinanın çalışması yeniden başlatılmadan önce etkinleştirme kontrol cihazının aktifliğinin giderilmesinin gerektirilmesiyle bozulma ihtimalini en aza indirecek biçimde düzenlenmelidir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 9.6. bir makina kontrol sistemi ile operatör kontrol istasyonu/istasyonları arasında komut ve işaretlerin iletilmesi için kablosuz teknikleri (örneğin.7 Kablosuz kontrol 9. .2.4 Birleştirilmiş yol verme ve durdurma kontrol cihazları Sıra ile hareketi başlatan ve durduran basmalı düğmeler ve benzeri kontrol cihazları çalıştıklarında tehlikeli durumlar ortaya çıkmasına sebep olmayan fonksiyonlar için sağlanmalıdır.2 İki el ile kontrol İki el ile kontrolün üç tipi ISO 13851’de tarif edilmiştir. tehlikeli çalışmanın başlatılması için uygun olduğu kabul edilmez. infrared gibi) kullanan kontrol sistemlerinin fonksiyonel kuralları ile ilgilidir. örneğin.Durdurma fonksiyonunu başlatır ve . Not – Çalışma için basılı tutulan kontrol. Tehlikeli durumlar hâla mevcut iken kontrol cihazlarından birinin veya her ikisinin serbest bırakılması ile makina çalışmasının kesilmesi.2.3 Etkinleştirme kontrol cihazı Etkinleştirme kontrol cihazı (Madde 10.1 Çalıştırma için basılı tutulan kontrol cihazları Çalıştırma için basılı tutulan kontrol cihazları. 37 . Tip III: Kontrol cihazlarının aşağıda gösterilen şekilde aynı anda harekete geçirilmesini gerektiren Tip II kontroldür: Kontrol cihazlarının her birinin diğerinden 0.2. makinanın çalışmasının başlatılabilmesinden önce her iki kontrol cihazı serbest bırakılmalıdır. b) Aktifliği giderildiğinde. iki el ile kontrol edilen cihazlarla yapılabilir.6 Diğer kontrol fonksiyonları 9. 9.Makinanın çalışmasının başlatılmasını önler. Basit vasıtalarla etkinleştirme fonksiyonunun bozulması mümkün olmamalıdır.5 s’yi geçmeyen bir zaman sınırı içinde harekete geçirilmesi gerekli olmalıdır.9’a bakılmalıdır). Tip II: Makina çalışmasının yeniden başlatılabilmesinden önce her iki kontrol cihazının serbest bırakılmasını gerektiren Tip I kontroldür.6. 9.6. Bunların seçimi risk değerlendirilmesi ile belirlenir.ICS 29.2.2. çalışmanın gerçekleştirilmesi için kontrol cihazının/cihazlarının devamlı olarak harekete geçirilmesini gerektirmelidir. radyo. Bunlarda aşağıdaki özellikler bulunmalıdır: Tip I: Bu tip aşağıdakileri gerektirir: İki kontrol cihazının sağlanması ve bunların her iki el ile birlikte aynı zamanda harekete geçirilmesi. Tehlikeli durum süresince aynı anda hareketin sürekliliği.2.2. 9.

Operatör kontrol istasyonunun güç beslemesini derhal çıkartmak veya ayırmak için gerekli vasıtalar sağlanmalıdır (Madde 9. batarya gerilimi önceden belirlenmiş sınırları aştığında operatöre açık bir uyarı verilmelidir. makinanın veya tehlikeli bir duruma yol açabilecek bütün hareketlerin durdurma fonksiyonunu başlatacak ayrı ve açıkça tanınabilen bir vasıtayı içermelidir. optik gibi) kullanılan seri veri iletişimi tekniklerinin uygulandığı kontrol fonksiyonları için de geçerli olabilir.3 Durdurma Kablosuz kontrol istasyonları.7. Gerektiğinde. Makinanın amaçlanan kontrol istasyonu/istasyonları dışındaki herhangi bir yerden gelen işaretlere tepki vermemesi için gereken tedbirler alınmalıdır. 9. bükülmüş çift.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Not – Bu uygulama ve sistem hususlarının bazıları.4 Birden fazla operatör kontrol istasyonunun kullanılması Bir makinanın bir veya daha fazla kablosuz kontrol istasyonu dâhil birden fazla operatör kontrol istasyonu olması hâlinde verilen bir zamanda yalnızca bir kontrol sisteminin aktif hale getirecek tedbirler sağlanmalıdır. 9. makinayı tehlikesiz bir duruma getirmek amacıyla operatör için yeterli süre kadar daha çalışmalıdır.2. Yalnızca amaçlanan fonksiyonun etkilenmesi. Geçerli bir işaret (iletişimi tesis eden ve sürdüren işareti içeren) belirli bir süre içinde tespit edilemediğinde (Ek B’ye bakılmalıdır). Kablosuz kontrol sisteminde bir hata algılandığında. 9. acil durum durdurma cihazı olarak işaretlenmemeli veya etiketlenmemelidir (Madde 10.2. makinanın önceden programlanmış bir görevi yerine getirirken tehlikeli durumların meydana gelemeyeceği şekilde kablosuz kontrolün menzili dışına çıkması bu durumdan istisna tutulmuştur. 38 . Bu durdurma fonksiyonunu başlatmak için kullanılacak harekete geçirme düzeni.ICS 29. iletişim hatlarında kablo (eş eksenli. Bu şartlarda kablosuz operatör kontrol istasyonu.7. kilitli çalışan anahtar. Gerektiğinde operatör kontrol istasyonunun yetkisiz olarak kullanılmasını engelleyecek vasıtalar (örneğin. makinanın yalnızca önceden belirlenmiş bir veya daha fazla bölgelerde ve yerlerde bulunan operatör kontrol istasyonlarından kontrol edilecek biçimde vasıtalar sağlanmalıdır.7.7.7. İstisna: Makinanın risk değerlendirmesi gerektiriyorsa kontrol istasyonlarından her hangi birinden verilen durdurma komutu etkili olmalıdır. giriş kodu gibi) sağlanmalıdır. 9.2.5 Bataryadan beslenen operatör kontrol istasyonları Batarya geriliminde olabilecek değişiklikler tehlikeli durumlara yol açmamalıdır. Bir veya daha fazla sayıda muhtemel tehlikeli hareket bir bataryadan beslenen kablosuz kontrol istasyonu kullanılarak kontrol ediliyorsa.7’ye bakılmalıdır).2. Her operatör kontrol istasyonunda o istasyonun hangi makinayı/makinaları kontrol ettiğini gösteren açık bir gösterim bulunmalıdır.2 Kontrol sınırlaması Kontrol komutlarının aşağıda belirtildiği şekilde çalışması için tedbirler alınmalıdır: Yalnızca amaçlanan makinanın etkilenmesi.2. Hangi operatör istasyonunun makinanın kontrolüne sahip olduğunu işaret makinanın risk değerlendirmesinde belirlenen uygun yerlerde sağlanmalıdır. Kablosuz kontrol düzeniyle donatılmış olan bir makinada aşağıdaki durumlarda otomatik olarak makinanın durmasını başlatacak veya potansiyel olarak tehlikeli olabilecek durumları önleyecek bir cihaz bulunmalıdır: Durdurma işareti alındığında.3’e bakılmalıdır).

uygun cihazlar ile (örneğin.5 Ters akım frenlemesi Bir motorda ters akım frenlemesi kullanılıyorsa ters yönde çalışmanın makinada veya üretimdeki işte hasar veya tehlikeli durumlar ortaya çıkartabilmesi durumunda frenleme işleminin sonunda motorun ters yönde yol almasının engellenmesi için etkili tedbirler alınmalıdır. 9. makinadaki risk değerlendirmesinden belirlenen güvenlik performansının uygun seviyesine sahip olmalıdır. Bu risklerin azaltılması için tedbirler aşağıdakileri ihtiva eder. basınç algılayıcılar) kontrol edilmelidir. bu gibi arıza veya bozuklukların olma ihtimalini aza indirilmesi için uygun tedbirler alınmalıdır.1’e bakılmalıdır).3 Koruyucu ara kilitler 9.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 9.4.3. normal işletmede anahtarlama sırasında kısa devre oluşamayacak biçimde ara kilitli olmalıdır. motor milinin örneğin. Güvenlik için veya devamlı çalışma için makinadaki belirli fonksiyonların birbiri ile ilgili olmaları gerektiğinde bu işleme uygun koordinasyon uygun ara kilitlemelerle sağlanmalıdır. gerektiğinde kontrol cihazlarının çalışanlarının koordinasyonu ile sağlanmalıdır. 9.2 Çalıştırma sınırının aşılması Çalıştırma sınırı (örneğin. motor dönme yönünü kontrol edenler). soğutucu beslemesi.1 Ara kilitlemeli güvenlik koruyucularının yeniden kapanması ve başlangıç konumuna gelmesi Ara kilitlemeli güvenlik koruyucularının yeniden kapanması ve başlangıç konumuna gelmesi.3. özellikle zamanın fonksiyonu olarak çalışan bir düzene izin verilmemelidir. Bir mekanik fren harekete geçiricisinin arızasının makinanın harekete geçiricisi enerjilenmiş durumdayken frenin uygulanmasına sebep oluyorsa ve bundan dolayı tehlikeli bir durum oluşuyorsa makinanın harekete geçiricisinin enerjisini kesecek ara kilitlemeler temin edilmelidir.ICS 29. Bir yardımcı fonksiyonu gerçekleştirecek motorun veya cihazın çalışmaması (örneğin.1 Genel kurallar Elektrik donanımındaki arızalar veya bozukluklar makinada veya üretimdeki işte hasar meydana getiriyorsa veya tehlikeli bir durumu ortaya çıkartıyorsa. el ile döndürülmesi gibi tehlikeli durumla sonuçlanmayacak biçimde düzenlenmelidir. ancak bunlarla sınırlı değildir: 39 .3. 9.3 Yardımcı fonksiyonların çalışması Yardımcı fonksiyonların doğru çalışması. Ters hareket kontaktörleri (örneğin. uygun bir ara kilitleme bulunmalıdır.4 Arıza hâlinde kontrol fonksiyonları 9.3.5’te verilmiştir. Not – Yol verme fonksiyonu (kontrol koruyucuları) bulunan ara kilitlemeli güvenlik koruyucuları için kurallar ISO 12100-2 Madde 5. kendi uygulamasıyla ilgili risk seviyesine bağımlıdır (Madde 4. ters hareketi başlatanlar) tehlikeli duruma sebep olabilen bütün kontaktörler.4 Farklı çalışmalar veya ters hareketlerin arasındaki ara kilitler Makinanın elemanlarını kontrol eden ve makinanın aynı anda harekete geçirilmesinde (örneğin. Koordine biçimde birlikte çalışan ve birden fazla kontrol sistemi bulunan makinalar grubunda gerekli tedbir.2.3. Kontrol devreleri. IEC 62061 ve/veya ISO 13849-1:1999. Elektrik kontrol devreleri. 9. hız. konum) tehlikeli durumla neticelenecek biçimde aşılabildiğinde önceden belirlenen sınır/sınırlar aşıldığında algılama yapacak ve uygun kontrol faaliyetini başlatacak vasıtalar sağlanmalıdır. talaş alma) tehlikeli duruma sebep olabiliyorsa veya makinanın veya üretimdeki işin hasara uğramasına sebep olabiliyorsa. 9. yağlama. makinanın tehlikeli çalışmasını başlatmamalıdır. ISO 13849-2:2003’teki kurallar uygulanmalıdır. Gerekli tedbirler ve bunların yerine getirilme derecesi tek olarak veya birleşik durumda.3. Bu amaçla. röleler ve diğer kontrol cihazları bu tür hatalı çalışmaya karşı ara kilitlemeli olmalıdır. basınç.

6’ya bakılmalıdır).3 Toprak arızaları.4.4. istenmeyen yol verme durumlarına ve tehlikeli hareketlere sebep olmamalı veya makinanın durmasını engellememelidir. bunlarla sınırlı değildir: Yöntem a) Kontrol transformatörleri ile beslenen kontrol devreleri: 40 .2.1 Tecrübe edilmiş devre teknikleri veya bileşenler kullanılması Bu tedbirler aşağıdakileri ihtiva eder. pnömatik) sistemlerin birleşimi.2’ye bakılmalıdır).3’e bakılmalıdır) tedbiri.4.4. 9. hidrolik.1. 9.Arızaların istenmeyen çalışmalara sebep olma ihtimalini azaltacak devre tasarımı.2. .3. Kısmi veya tam yedekleme (Madde 9. .4.2 ve Madde 18.4. Belleğin muhafaza edilmesinin batarya gücüyle gerçekleştirilmesi durumunda.4. arızadan veya bataryanın çıkarılmasından kaynaklanan tehlikeli durumları önlemek için tedbirler alınmalıdır. .2 Kısmi veya tam yedekleme tedbirleri Kısmi veya tam yedeklemenin sağlanması ile ihtimallerin elektrik devresinde hasar verebilecek bir tek arızaya indirilmesi mümkündür.4. açma cihazları).3. mekanik.4 Fonksiyonel deneyler için tedbir Fonksiyonel deneyler.Kontrol edilen düzene giden bütün kontrol devresi iletkenlerin anahtarlanması (Madde 9.4. .4’e bakılmalıdır).Kontrol devrelerinin fonksiyonel amaçlar için koruyucu kuşaklama devresine bağlanması (Madde 9. Normal işletmenin kullanılması sırasında çevrim dışı yedeklemenin etkili olmadığı yerlerde bu kontrol devrelerinin istenildiğinde kullanıma hazır olması için uygun tedbirler alınmalıdır. .2’ye bakılmalıdır) veya çeşitlilik (Madde 9. gerilim kesilmeleri ve devre sürekliliğinin kaybolmasından doğan hatalı çalışmalara karşı koruma 9.3 Farklılık tedbiri Farklı çalışma prensipleri olan veya farklı tip cihazları veya bileşenleri bulunan kontrol devrelerinin kullanılması.2.2. Fonksiyonel deneyler için tedbir (Madde 9.3. 9. Elektrikli ve elektriksiz (örneğin.1’e uygun olarak bağlanması. Bu kuralı karşılayan yöntemler aşağıdakileri içerir ancak.3.2.1 Toprak arızaları Herhangi bir kontrol devresi üzerindeki toprak arızaları. ancak bunlarla sınırlı değildir: .2. kontrol sistemi tarafından otomatik olarak veya gözle muayenede veya yol vermedeki deneylerde ve önceden belirlenen aralıklarla el ile veya uygun olduğunda ikisi birleştirilerek gerçekleştirilebilir (Madde 17.1’e bakılmalıdır). kod ile erişim veya bir alet kullanımını gerekli kılan vasıtalar sağlanmalıdır.Ara kilitlemeli koruyucular tarafından çalıştırılan normalde açık ve normalde kapalı kontakların birleşimi.Doğrudan açılma çalışmalı anahtarlama cihazları kullanılması (EN 60947-5-1’e bakılmalıdır).Yedekleme konfigürasyonundaki elektromekanik ve elektronik devrelerin birleşimi.1’e bakılmalıdır) .ICS 29. çevrim içi yedekleme) etkili olabilir veya yalnız işletme fonksiyonu arızasında koruyucu fonksiyonunu (örneğin.4. yedekleme fonksiyonunu yerine getirebilir ve çeşitliliği sağlayabilir.Enerjiyi keserek durdurma (Madde 9. Elektrik devresinin koruma ara kilitlemesi. .2. Yedekleme normal işletmede (örneğin. çevrim dışı yedekleme) üzerine alan özel devreler olarak tasarımlanabilir. arızalardan ve/veya hatalardan kaynaklanan tehlikeli durumların ihtimalini azaltabilir. Yetkisiz veya istenmeden bellek değişimini önlemek için örneğin bir anahtar.1 ve Şekil 2’ye bakılmalıdır).4. ara kilitleme koruyucuları.4. Tecrübe edilmiş devre teknikleri veya bileşenler kullanılması (Madde 9.2.2 Arıza durumunda riskin en aza indirilmesi için tedbirler 9. . 9.4. 9. Örnekler aşağıdakileri ihtiva eder: .Devrede farklı tipte kontrol devre bileşenlerinin kullanılması.Kontrol cihazlarının Madde 9.2.020 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Makinanın koruma cihazları (örneğin.

her bir veya iki tarafta da anahtarlanabilir. bir kontrol transformatöründen beslenmeli ve Şekil 3’te gösterildiği gibi aynı düzenlemeye sahip olarak ve bir toprak arızası olması durumunda devreyi otomatik olarak kesen bir cihazla donatılarak koruyucu kuşaklama devresine bağlanmamalıdır (Madde 7. katı hâl elemanları vb. Yöntem b) Kontrol devreleri. Bu durumda röle.ICS 29. kontrol devresi beslemesinin anahtarlanmış iletkeni ile bobinin veya cihazın bir bağlantı ucu arasında bir tarafa takılmalıdır. makinada istenilmeyen yol verme veya durdurma arızası sebebi ile tehlikeli durum veya makinada hasar ortaya çıkartabilecek makina fonksiyonlarına YOL VERMEK veya DURDURMAK için kullanılır veya c) 2) durumunda toprak arızası olması hâlinde devreyi otomatik olarak kesecek biçimde bir cihaz sağlanmalıdır. ortak iletken ile bobinler arasına aşağıdakiler sağlanarak bağlanabilir: Bir toprak arızası olması durumunda devre otomatik olarak kesilmeli veya Bağlantı.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 1) Topraklanmış kontrol devresi beslemeleri durumunda. Yöntem c) Kontrol devresi bir kontrol transformatöründe beslenmediği durumda bunlar. makinanın durdurulmasında yetersiz kalarak beklemede kalabilir. Not 1 – Not 2 – Orta ucu topraklanan kontrol devresinde bir toprak arızasının oluşumu. Bütün gerilimli iletkenleri anahtarlayan çok kutuplu anahtarlar. gösterge ışığı) çalıştırmak için amaçlanan bütün kontaklar. 2) Kontrol devreleri. 1) Topraklanmış beslemenin faz iletkenleri arasına doğrudan bağlanır veya 2) Topraklanmamış veya yüksek bir empedansla topraklanmış beslemenin nötr iletkeni ile faz iletkeni arasına veya faz iletkenleri arasına doğrudan bağlanır. besleme noktasında koruyucu kuşaklama devresine bağlanmalıdır. aşırı yük rölesi). orta uçlu sargıları (bu orta uç koruyucu kuşaklama devresine bağlanır) bulunan ve bütün kontrol devresi besleme iletkenlerinde anahtarlama elemanlarına sahip aşırı akım koruma cihazı ile Şekil 4’e göre düzenlenmiş bir kontrol transformatöründen beslenir. röle.2. ortak iletken. aynı mahfazada) (örneğin. bir toprak arızası olmayacak biçimde çok kısadır (örneğin.4’e de bakılmalıdır). herhangi bir anahtarlanmış eleman olmaksızın doğrudan kontrol devresi beslemesinin ortak iletkenine bağlanmalıdır (Şekil 3’e bakılmalıdır). Bobinin veya cihazın diğer bağlantı ucu (tercihan her zaman aynı işaretlemeye sahip). röle bobininin gerilimini % 50 azaltabilir. Şekil 3 – Yöntem a) 41 . Bobinler veya cihazlar. Elektromanyetik veya diğer cihazı (örneğin. İstisna: Koruyucu cihazların kontakları.

1. 10 Operatör ara birimi ve makinaya monte edilen kontrol cihazları 10.4.1 Genel cihaz kuralları Bu maddede kontrol mahfazalarının tamamen veya kısmen dışında olan cihazlar için gerekli kurallar bulunmaktadır. tuş takımı ve klavye gibi operatör giriş cihazlarının kullanımına özel dikkat gösterilmelidir. uygun tasarım ve ilave koruyucu tedbirlerle en aza indirilmelidir. Malzeme. El ile çalıştırılan kontrol cihazlarının harekete geçiricileri aşağıdaki hususları sağlayacak şeklide seçilmeli ve monte edilmelidir: 42 . kaybolmayan bellek kullanılarak).3.3 Devre sürekliliğinin kaybı Kayar kontaklara bağımlı güvenlikle ilgili kontrol devrelerinin süreklilik kaybı tehlikeli duruma neden olduğu durumda. Makinaların tehlikeli çalışmalarının kontrolü için seçime. Kontrol sisteminde bellekli cihaz/cihazlar kullanıldığında. IEC 60447’ye bakılmalıdır.1.1 Genel 10. cihazların konumlandırılması. Yanlışlıkla yapılan çalışma ihtimali. 10.4.3.2 Gerilim kesilmeleri Madde 7. tanıtılmalı veya kodlanmalıdır. monte edilmeli. 9. Uygulamada mümkünse bu cihazlar. kayar kontakların iki adet kullanımı ile). yükleme/boşaltması gibi faaliyetlerden gelebilecek hasar ihtimalini en aza indirilecek şekilde monte edilmelidir. IEC 61310’a göre seçilmeli. tehlikeli durumların meydana gelmesi ile sonuçlanan belleğin kaybolmasını önlemek üzere. uygun tedbirler alınmalıdır (örneğin.ICS 29. güç besleme arızasında uygun çalışma temin edilmelidir (örneğin. makinaya monte edilen kontrol cihazları aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır: İşletme ve bakım için kolayca erişilebilmelidir. düzenlemeye programlamaya ve dokunmatik ekran.2 Yer ve montaj Uygulamada mümkünse.5’te açıklanan kurallar uygulanmalıdır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Şekil 4 – Yöntem b) 9.

GRİ veya SİYAH. buharlar veya gazların etkileri. GRİ veya SİYAH dönüşümlü olarak YOL VERME / DEVREDE ve DURDURMA / DEVRE KESİK basmalı düğmeler olarak çalışan basmalı düğme harekete geçiriciler için tercih edilen renklerdir.1. parçacıklar hâlindeki maddeler).1 Renkler Basmalı düğmeli harekete geçiriciler. Güvenlik ile ilgili kontrol fonksiyonları bulunan devrelerdeki konum algılayıcıları doğrudan açma çalışması yapacak (EN 60947-5-1’e bakılmalıdır) veya benzer güvenilirliği sağlayacak biçimde olmalıdır (Madde 9. operatör kontrol istasyonu düşürülürse veya bir engele çarparsa) sonucunda makinaların istenmeden çalıştırılması ihtimalini en aza indirecek biçimde seçilmeli ve düzenlenmelidir (Madde 4. ancak KIRMIZI rengin acil durum çalıştırma cihazlarının yakınında kullanılmaması tavsiye edilir. YEŞİL kullanılmamalıdır.1.5 Taşınabilir ve asma kontrol istasyonları Taşınabilir ve asma operatör kontrol istasyonları ve bunların kontrol cihazları darbe ve titreşim (örneğin. Çizelge 2’ye (Madde 9. Ayrıca.6’ya da bakılmalıdır). 10. operatör ara birim kontrol cihazları.4 Konum algılayıcıları Konum algılayıcıları (örneğin. bunları çalıştırırken tehlikeli bir konumda olmamalı. KIRMIZI. KIRMIZI renk acil durum durdurması ve acil durum harekete geçiricilerinin devre dışı bırakılması için kullanılmalıdır. KIRMIZI kullanılmamalıdır.020 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 İşletme seviyesinden yüksekliği 0.8’e de bakılmalıdır). BEYAZ.4.2.2.3 Koruma Diğer uygun tedbirlerle birlikte koruma derecesi (IEC 60529’a bakılmalıdır) aşağıdaki hususlara karşı koruma sağlamalıdır: Fiziksel çevrede bulunan veya makinada kullanılan zarar verici sıvılar. SARI veya YEŞİL renk kullanılmamalıdır. GRİ veya BEYAZ olmalıdır. Ayakla çalıştırılan kontrol cihazlarının harekete geçiricileri aşağıdaki hususları sağlayacak şeklide seçilmeli ve monte edilmelidir: Operatörün normal çalışma konumunda kolayca erişebileceği yerde olmalı. KIRMIZI renge de izin verilir. 10. 43 . BEYAZ. yaklaşım anahtarları) hareket sınırının aşılması hâlinde hasara uğramayacak biçimde yerleştirilmelidir.1. KIRMIZI. Operatör. bunları çalıştırırken tehlikeli bir konumda olmamalı. Kirleticilerin girişi (örneğin. SARI veya YEŞİL renk kullanılmamalıdır (Madde 9. GRİ veya SİYAH olmalıdır.2 Basmalı düğmeler 10. talaş. çalıştırmak için basılı tutulan) için tercih edilen renklerdir. konum anahtarları.2’ye bakılmalıdır). YEŞİL. Not – Güvenlik ile ilgili kontrol fonksiyonu. harekete geçirildiğinde çalışmaya sebep olan serbest bırakıldığında çalışmayı kesen basmalı düğmeli harekete geçiriciler (örneğin.ICS 29. 10. YOL VERME / DEVREDE harekete geçiricilerin renkleri BEYAZ tercih edilmek üzere BEYAZ. toz.2 ve Ek B’ye de bakılmalıdır) uygun olarak renk kodları ile işaretlenmelidir. DURDURMA / DEVRE KESİK harekete geçiricilerin renkleri SİYAH tercih edilmek üzere SİYAH.6 m’den az olmamalı ve operatörün normal çalışma konumunda kolayca erişebileceği yerde olmalı. makinanın güvenlik şartlarını sürdürmeyi veya makinadaki oluşan tehlikeli durumları önlemeyi amaçlar.4. Operatör. 10. doğrudan temasa karşı en az IPXXD koruma derecesine sahip olmalıdır (IEC 60529’a bakılmalıdır).

MAVİ.3’teki fonksiyonel tanıtmaya ek olarak basmalı düğmelerin.1’e bakılmalıdır) YOL VERME/DEVREDE (tercihan) DURDURMA/DEVRE KESİK KIRMIZI SARI Olağan dışı MAVİ YEŞİL BEYAZ GRİ SİYAH Zorunlu Normal Özel bir anlamı yoktur. Olağan dışı durumda harekete geçirme.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Başlangıç konumuna getirmede kullanılan basmalı düğmeler. basmalı düğme harekete geçiricilerinin tanıtılması için kullanılmalıdır. öncelik verilmek kaydı ile tercihan BEYAZ. kodlamanın ek vasıtaları (örneğin. Çizelge 2 .2 İşaretlemeler Madde 16.2. çeşitli fonksiyonlar (örneğin. YEŞİL kullanılmamalıdır. Çizelge 3 – Basmalı düğmeler için semboller YOL VERME veya DEVREDE DURDURMA veya DEVRE KESİK Dönüşümlü olarak YOL VERME veya DURDURMA düğmeleri olarak veya DEVREDE veya DEVRE KESİK düğmeleri olarak basmalı düğmeler Basıldığı zaman YOL VERME veya DEVREDE bırakıldığında DURDURMA veya DEVRE KESİK olarak çalışan basmalı düğmeler (çalıştırmak için basılı tutulan) IEC 60417-5011 (DB:2002-10) IEC 60417-5007 (DB:2002-10) IEC 60417-5008 (DB:2002-10) IEC 60417-5010 (DB:2002-10) 44 .2. harekete geçiricilerin doğrudan üzerinde veya yakınında Çizelge 3’te verilen semboller ile işaretlenmeleri tavsiye edilir. Zorunlu işlemi gerektiren şartlar durumunda harekete geçirme Normal şartların başlatılması için harekete geçirme Uygulama örnekleri Acil durum durdurması Acil durum fonksiyonunun başlatılması (Madde 10.2. GRİ veya SİYAH olmalıdır. BEYAZ. Bunlar DURDURMA / DEVRE KESİK düğmesi gibi de çalışıyorsa bunların renkleri SİYAH’a. Acil durum durdurması dışında genel fonksiyonların başlatılması için. GRİ veya SİYAH olmalıdır. BEYAZ.ICS 29. Kesilmiş bir otomatik çevrimin yeniden başlatılması için müdahale Başlangıç konumuna getirme fonksiyonu (Madde 10. YOL VERME/DEVREDE DURDURMA/DEVRE KESİK YOL VERME/DEVREDE DURDURMA/DEVRE KESİK (tercihan) 10. YOL VERME / DEVREDE ve DURDURMA / DEVRE KESİK harekete geçiricileri için BEYAZ) için kullanılması durumunda.Basmalı düğme harekete geçiricilerin renk kodları ve bunların anlamları Renk Anlamı Acil durum Açıklama Tehlikeli durumda veya acil durumda harekete geçirme. biçim. konum. GRİ veya SİYAH aynı renkleri.1’e de bakılmalıdır) Olağan dışı durumun giderilmesi için müdahale. sembol).

1 Genel Gösterge ışıkları ve ekranları aşağıdaki bilgi tiplerini vermeye yarar: . Çizelge 4’e göre ve makinanın durumuna (statüsüne) bağlı olarak renklerle kodlanmalıdır. . Yanıp sönen ışıklar veya ekranlar. SARI. bu ışıkların işlerliğini kontrol etmek için vasıtalarla birlikte tutturulmalıdır. Bazı durumlarda YEŞİL kullanılabilir. 45 .3 Yanıp sönen ışıklar ve ekranlar İlave bilgi vermek veya farkları belirtmek için ve özellikle ilave vurgu yapmak üzere yanıp sönen ışıklar ve ekranlar aşağıdaki amaçlarla kullanılabilir: .3. beklenen fonksiyonun yeniden tesisi) Zorunlu işlem İsteğe bağlı İzleme Makine üzerindeki gösterge kuleleri. MAVİ.Gösterme: Operatörün dikkatinin çekilmesi veya yerine getirilmesi gereken bazı görevlerin gösterilmesi. İzleme ve/veya müdahale (örneğin. tehlikeli durum bildirilerek ve makine durdurularak makine beslemesinin kesilmesi ve makinadan uzak durulması) SARI MAVİ YEŞİL BEYAZ Olağan dışı Zorunlu Normal Nötr Olağan dışı durum. yüksek öncelikli bilgiyi sağlamak için kullanıldığında. SARI. Daha yüksek öncelikli bilgi için yüksek frekanslı yanıp sönen ışıkların veya ekranların kullanılması tavsiye edilir (tavsiye edilen yanıp sönme hızları ve ışık aralık oranları için IEC 60073’e bakılmalıdır).020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 10.Prosesteki değişikliği göstermek (geçiş sırasında yanıp sönme).3 Gösterge ışıkları ve ekranları 10.Derhal harekete geçilmesini istemek. ses uyarı cihazları da temin edilmelidir.2 Renkler Tedarikçi ve kullanıcı arasında başka bir anlaşma olmaması durumunda (Ek B’ye bakılmalıdır) gösterge ışıkları. Çizelge 4 . .3. MAVİ ve BEYAZ renkler normal olarak bu modda kullanılır. operatörün normal konumundan görülebilecek biçimde seçilmeli ve tesis edilmelidir (IEC 61310-1’e de bakılmalıdır). yukarıdan aşağıya doğru sırayla KIRMIZI. . yakında ortaya çıkabilecek kritik durum Operatörün işlem yapmasını gerektiren durumun belirtilmesi Normal durum Diğer durumlar: KIRMIZI. MAVİ uygulaması hakkında şüphe durumunda kullanılabilir.3.Teyit: Bir komutun veya şartın teyidi veya bir değişimin veya geçici rejim periyodunun sona erdiğinin teyidi. SARI.Makinanın durumuna bağlı olarak gösterge ışıklarının renkleri ve bunların anlamları Renk KIRMIZI Anlamı Acil durum Açıklama Tehlikeli durum Operatörün yapacağı İşlem Tehlikeli durum ile hemen ilgilenmek (örneğin. 10. YEŞİL ve BEYAZ uygulanabilir renklere sahip olmalıdır. . KIRMIZI. MAVİ ve YEŞİL yanıp sönen gösterge ışıkları ve ekranları için normal olarak bu modda kullanılır. 10.Dikkati çekmek.ICS 29. Gösterge ışıkları ve ekranları. Uyarı ışıkları için kullanılan ışıklı gösterge devreleri. YEŞİL.Komut ve gerçek durum arasındaki uyumsuzluğu göstermek.

c) veya d) bölümlerinde açıklanan tipte olması. 10. doğrudan açma işlemine sahip olmalıdır (IEC 60947-5-1 Ek K’ya bakılmalıdır). operatör kontrol merkezlerinin her birine ve acil durum durdurmasının başlatılmasının gerekebileceği diğer konumlarda yerleştirilmelidir (İstisna: Madde 9.Operatör tarafından hemen ulaşılabilecek bir yerde olması ve .Mekanik koruyucusu olmayan bir pedal ile çalıştırılan anahtar.ICS 29.2 Acil durum durdurma cihaz tipleri Acil durum durdurma cihazlarının tipleri aşağıda verilmiştir: .2.7. acil durum kesme cihazı için örneğin. acil durum durdurma cihazının fonksiyonuna da hizmet edebilir: . 10. Acil durum durdurma cihazı ve acil durum kesme cihazı bulunan bir kontrol istasyonunun sağlanmasının gerekli olduğu durumda.1 Acil durum durdurma cihazlarının konumu Acil durum durdurma cihazlarına hemen erişmek mümkün olmalıdır. miller. 10.7. operatör istasyonundan ayrı olarak yerleştirilmelidir.8.2 a). kırılması gereken bir cam mahfazanın sağlanması ile gerçekleştirilebilir. Acil durum durdurma cihazları. karışıklığı en aza indirmeyi sağlamalıdır.3. kendi lambasının ışık vermesine bağımlı olmamalıdır. Not – Bu husus. Normal olarak bu cihazlar.Madde 5.8 Acil durum kesme cihazları 10. 10. kullanım bilgisi). dikkatsiz işletmeyi en aza indirecek biçimde yapılmalı ve monte edilmelidir. 10. 10. kılavuz yataklar. Engelleme için yalnızca sürtünme yeterli olmamalıdır. mantar tipi harekete geçiriciler iki el ile kontrol için kullanılabilir (ISO 13851’e de bakılmalıdır).3’teki renk kurallarına uygun olmalıdır. sabit elemanının dönmesi engellenecek biçimde monte edilmelidir.4 Acil durum durdurmasını etkilemek için beslemeyi kesme cihazlarının yerinden kullanılması Aşağıdaki durumlarda beslemeyi kesme cihazı. bu cihazlar arasındaki karışıklığı önlemek için vasıtalar sağlanmalıdır. Operatör kontrol istasyonunun etkisiz hâle getirilmesinin neden olduğu aktif ve aktif olmayan acil durum durdurma cihazları arasında karışıklığın oluşabileceği şartlar olabilir.3’e bakılmalıdır). b). taşıyıcılar) hareketini başlatmak için kullanılan harekete geçiriciler.7.7 Acil durum durdurma cihazları 10.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 10. 10.1 Acil durum kesme cihazlarının yeri Acil durum kesme cihazları verilen uygulama için gerekli ise yerleştirilmelidir. .3 Harekete geçiricilerin rengi Acil durum durdurma cihazlarının harekete geçiricilerinin rengi KIRMIZI olmalıdır. Bununla birlikte. ISO 13850’ye de bakılmalıdır. .7.Palmiye veya mantar tipi başlıklı bir basma düğmesi ile çalıştırılan anahtar.7. Çizelge 2 ve Çizelge 4’e uygun olarak renklerle kodlanmalıdır. Cihaz harekete geçiricinin hemen etrafında arka fon varsa. Madde 10. Bu gibi kullanımlar için amaçlanan kesme cihazları.6 Yol verme cihazları Bir yol verme işlemini veya makina elemanlarının (örneğin. Cihazlar. Acil durum durdurması harekete geçirici için KIRMIZI renk.4 Işıklı basmalı düğmeler Işıklı basmalı düğme harekete geçiriciler. Uygun bir renk belirlenmesinde zorluk çıkarsa BEYAZ kullanılmalıdır. Bu gibi durumlarda vasıtalar (örneğin.Bir çekilen kordon ile çalıştırılan anahtar. bu arka fon SARI renkte olmalıdır. 46 .7.5 Döner kontrol cihazları Potansiyometre ve seçici anahtar gibi bir döner elemanı bulunan cihazlar.

1 Genel kurallar Bütün kontrol düzenleri. . bozulma ihtimalini en aza indirecek biçimde seçilmeli ve düzenlenmelidir.2. makinanın diğer donanım veya bölümlerini sökmeden (kapıların açılması ve kapakların. 10. aşağıdaki kolaylıkları sağlayacak biçimde yerleştirilmeli ve monte edilmelidir: . Doğru çalışmanın kontrolü veya değiştirilmeleri gereken birimler için.Erişilebilirliği ve bakımı. .9 Etkinleştirme kontrol cihazları Etkinleştirme kontrol cihazı sistemin bir bölümü olarak sağlandığında bu. 10.Amaçlanan çalışma altında dış etkilere veya şartlara karşı koruma. bariyerlerin veya engellerin çıkartılması hariç) bu işlemlerin yapılması mümkün olmalıdır. Etkinleştirme kontrol cihazları. .8. 10.Makinanın ve ilgili donanımın çalışması ve bakımı. Not – Etkinleştirme kontrol fonksiyonu Madde 9. Kontrol düzeni bileşenlerinin veya cihazların bölümü olmayan bağlantı uçları da bu kurallara uygun olmalıdır.3 Harekete geçiricilerin rengi Acil durum kesme cihazlarının harekete geçiricilerinin rengi KIRMIZI olmalıdır. bu arka fon SARI renkte olmalıdır.2.1 Erişilebilirlik ve bakım Kontrol düzeninin bütün birimleri kendilerini veya iletken bağlantılarını hareket ettirmeden tanınabilecek biçimde yerleştirilmeli ve yönlendirilmelidir. kırılması gereken bir cam mahfaza içine yerleştirilebilir. .6. .ICS 29. .Ergonomik prensiplere göre tasarımlanmış. Basma düğmesi ile çalışan anahtarlar. .Konum 1: Anahtarın devre kesik fonksiyonu (harekete geçirici çalışmaz).Konum 2: Etkinleştirme fonksiyonu (harekete geçirici çalışır). doğrudan açma işlemine sahip olmalıdır (IEC 60947-5-1 Ek K’ya bakılmalıdır). 47 .Bir çekilen kordon ile çalışan anahtar.İki konumlu tip için: .Üç konumlu tip için: . yalnızca bir konumda harekete geçirildiğinde çalışmaya izin vermek için etkinleştirme kontrol işareti vermelidir.2 Yer ve montaj 11. Etkinleştirme kontrol cihazları. montajı ve mahfazaları 11.Palmiye veya mantar tipi başlıklı harekete geçiricisi bulunan bir basma düğmesi ile çalıştırılan anahtar. Cihaz harekete geçiricinin hemen etrafında bir fon mevcutsa.4 Acil durum kesmesini etkilemek için beslemeyi kesme cihazlarının yerinden kullanılması Beslemeyi kesme cihazının acil durum kesme amacıyla yerinden kullanılması durumunda hemen ulaşılabilecek bir yerde olması ve Madde 10.8.3’te açıklanmıştır.8.3’teki renk kurallarına uygun olması gerekir.Konum 3’ten Konum 2’ye geri dönüldüğünde etkinleştirme fonksiyonu aktif hâle gelmez.2 Acil durum kesme cihazının tipleri Acil durum kesme cihazlarının tipleri aşağıda verilmiştir: . Başka herhangi bir konumda çalışma durdurulmalı veya önlenmelidir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 10. . aşağıdaki özelliklere sahip olacak biçimde seçilmelidir: .Konum 2: Etkinleştirme fonksiyonu (harekete geçirici orta konumunda çalışır). 11. Cihazlar. 11 Kontrol düzeni: Yeri. . vasıtalar bu karışıklığı en aza indirmelidir.Konum 1: Anahtarın devre kesik fonksiyonu (harekete geçirici çalışmaz).Konum 3: Devre kesik fonksiyonu (harekete geçirici orta konumunu geçtiğinde çalışır).8. Acil durum durdurma ve acil durum kesme cihazları arasında karışıklık oluşabildiğinde.

Aynı yerde monte edilen ve besleme gerilimlerine veya besleme ve kontrol gerilimlerinin her ikisine bağlanan kontrol cihazları. soğutuculara. Bir cihazın çıkartılması. Solenoid valfler gibi cihazlar.2 m yukarıda olmaları ve iletkenlerin ve kabloların kolaylıkla bağlanabileceği şekilde yerleştirilmeleri tavsiye edilir.Dokümantasyonda verilenlere uygun biçimde açıkça işaretlenmelidir (Madde 17. Not 2 . fiziksel çevre şartları veya dış etkiler dikkate alınarak belirtilen yalıtma aralıkları ve yüzeysel kaçak yolu uzunlukları korunmalıdır. 11. aşağıdakilere göre gruplandırılmalıdır: . diğer elektrik donanımından ayrılmalıdır (örneğin. gösterge. Bağlantı uçlarının işletme seviyesinden en az 0. Diğer sıvılara karşı ek tedbirlerin alınması gerekebilir. 48 .Su girişine karşı koruma dereceleri IEC 60529’da verilmiştir.3’e bakılmalıdır). Kontrol cihazları fişli sistemle bağlandığında bunların birlikte oluşları. 11. böyle bir vasıtanın kaybının arızaya sebep olabileceği yerlerde değiştirilemez bölümleri bulunmalıdır. güç dirençleri) yakınındaki her bir bileşenin sıcaklığı izin verilen sınırlar içinde kalacak şekilde yerleştirilmelidir. işaretleme veya referans gösterimi (teki veya kombinasyonu) ile açıkça belli olmalıdır (Madde 13. engeller kullanılması. ilgili cihazlar işletme seviyesinin üstünde 0.ICS 29. kontrol düzeninin bulunduğu mahfaza içine yerleştirilmemelidir. bitişik halde monte edilebilir.İlgili kontrol devreleri. talaşa ve mekanik hasara karşı korunması yeterli olmalıdır. ölçme ve soğutma dışında hiçbir cihaz monte edilmemelidir. Normal çalışma sırasında el ile işlem yapılan fiş/priz kombinasyonları erişimi engellemeyecek biçimde yerleştirilmeli ve monte edilmelidir. makina çalışmasında düşünülen dış etkiler dikkate alınarak (yani yerleştirme ve fiziksel çevre şartları) korunması ve toza. Düzenli bakım veya ayarlama için erişim gerektiğinde. işaretleme yapılması. . renkler) gruplar.4. Kapıların veya mahfazaların normalde çıkartılabilen giriş kapaklarının üzerine işletme. Deney donanımı için deney noktaları bulunduğunda bunlar: .2. değişik boyutlar kullanılması. .Harici kaynaktan beslenen diğer kontrol devreleri (ara kilitleme gibi).020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Bütün kontrol düzeni.Elektrik çarpmasına karşı koruma için kurallar Madde 6’da verilmiştir. Cihazların (ara bağlantılar dahil) yerlerinin düzenlenmesinde. soğutucu levhalar. Fişli sistemle bağlanan ve normal çalışma sırasında el ile işlem yapılan cihazların.2 Fiziksel ayırma ve gruplandırma Elektrik donanımı ile doğrudan ilgili olmayan elektrikli olmayan bölümler ve cihazlar. . Not 1 .4 ile 2 m arasında yerleştirilmelidir. tipleri (biçim).3 Koruma dereceleri Kontrol düzeninin katı yabancı cisimlerin ve sıvıların girişine karşı. Her bir grubun kolayca tanınabilmesi şartı ile (örneğin.2.5’e bakılmalıdır). .3 Isınma etkileri Isı üreten bileşenler (örneğin. çalışma ve bakımın önden yapılması sağlanacak biçimde monte edilmelidir.Uygun yalıtılmalıdır.Yeterince aralıklı olmalıdır. 11.Güç devreleri. . ayrı bölmeler içinde). yalnızca kontrol gerilimine bağlı olanlardan ayrı biçimde gruplandırılmalıdır. Bağlantı uçları. Kontrol düzeninin mahfazalarının koruma derecesi en az IP22 olmalıdır (IEC 60529’a bakılmalıdır).Erişimi engellemeyecek biçimde monte edilmelidir. ayarlanması veya muhafaza edilmesi için özel bir alet gerektiğinde. böyle bir alet temin edilmelidir.

11. Kapıların ve kapakların güvenlik altına alınmasında kullanılan bağlama cihazları kavrayan tipten olmalıdır.2.4 Mahfazalar. Kapıların. mekanik zorlamalara ve kimyasal etkilere dayanıklı malzemeden (örneğin. tercihan kaldırılarak çıkartılan tipte ve açılma açısının en az 95° ve genişliğinin en çok 0.Bazı uygulamaların örnekleri ile bunların mahfazalarının sağladığı tipik koruma dereceleri aşağıda listelenmiştir: Yalnızca motor yol verme dirençleri ve diğer büyük ebatlı donanımın bulunduğu havalandırılmış mahfazalar Diğer donanımın da bulunduğu havalandırılmış mahfazalar Genellikle sanayide kullanılan mahfazalar Alçak basınçlı su jetleriyle temizlenen yerlerdeki mahfazalar İnce toza karşı koruma sağlayan mahfazalar Kayar bilezik üniteleri bulunan mahfazalar IP10 IP32 IP32. kapılar ve açıklıklar Mahfazalar. İçinde elektrik donanımı bulunan mahfazalar ile soğutucu. 49 . Kapı veya kapağın çıkartılması veya değiştirilmesinden dolayı bozulmamalı ve böylece koruma derecesi azalmamalıdır. IP43 ve IP54 IP55 IP65 IP2X Tesis şartlarına bağlı olarak değişik koruma dereceleri kullanılabilir. Nemden kaynaklanan yoğuşmanın dışarı boşaltılabilmesi için mahfaza tabanında makina içinde uygun bir açıklık sağlanabilir. Zemine veya temele veya makinanın diğer bölümlerine doğru olanlar dâhil mahfazada açıklıklar (örneğin. Not 3 . normal işletmede karşılaşılması beklenen nem etkilerinin yanı sıra mekanik. Kablo giriş açıklıkları sahada kolaylıkla tekrar açılmalıdır.9 m olması tavsiye edilir. b) İletken tel veya iletken bara sistemleri üzerinde çıkarılabilir kollektörler kullanıldığında IP22’ye ulaşılmamış fakat Madde 6. Bir mahfazada montaj amaçlı delikler olduğunda. yağlayıcı veya hidrolik sıvıları bulunan hücreler arasında açıklıklar veya yağ. Çalışma veya bakım için açılması veya çıkartılması gereken bir mahfazanın kapıları. Mahfaza kapılarının. donanım için belirlenmiş koruma derecesini garanti edecek biçimde vasıtalar sağlanmalıdır.ICS 29. Bu kural yağ içinde çalışmak üzere ve özel olarak tasarımlanmış elektrik cihazlarına (örneğin. kablo erişimi için) sağlandığında. buharların veya gazların aşındırıcı etkisine dayanıklı olmalıdır. düşey menteşeli.020 İstisnalar: TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 a) Bir elektrik çalışma alanı katı maddelerin ve sıvıların girişine karşı uygun koruma derecesi sağlamak amacıyla koruyucu mahfaza olarak kullanılıyorsa. menteşeli kapakları ve kapakları üzerindeki koruma derecesinin sürdürülmesi için kullanılan tedbirler aşağıdakileri içermelidir: Kapı/kapak veya mahfaza üzerine sağlam şekilde tutturulmalı. montajdan sonra deliklerin istenilen korumayı zayıflatmadığına dikkat edilmelidir. menteşeli kapakların ve mahfazaların birleşme yerleri veya contaları makinada kullanılan sıvıların.5’teki tedbirler uygulanmış ise. elektriksel ve ısıl zorlamalara ve diğer çevre faktörlerine dayanıklı malzemelerden yapılmalıdır. kalınlığı 3 mm’den az olmayan güvenlik camı veya polikarbonat levha) olmalıdır. İç bölüme monte edilen gösterge cihazlarına bakılması için konulan pencereler. diğer sıvılar veya tozun nüfuz edebileceği yerler bulunmamalıdır. elektromanyetik kavramalar) ve soğutucu kullanılan elektrik donanımına uygulanmaz.

4’te verilmiştir. Örneğin başlangıç konumuna getirme. gerilim. işletme şartlarına (örneğin.7 m açık genişliğe ve en az 2. ilgili IEC standardlarına (örneğin. Dışarıya doğru açılmalı. Not – Bu boyutlar.1 m açık yüksekliğe sahip olmalıdır.3’e de bakılmalıdır).2. Bununla birlikte daha küçük kesit alanlı veya Çizelge 5’te gösterilenden başka yapılıştaki iletkenler.2. veya. Donanımın yaydığı ısıya yangın veya zararlı etki riski olmaksızın dayanabilecek şekilde başka bir biçimde ekranlanmalıdır. su veya aşındırıcı cisimlerin varlığı. Bu kurallar.5 m olmalıdır. kabloların gruplandırılması) ve bulunabilecek dış etkilere [örneğin. Not – Madde 16. yeterli mekanik dayanımın diğer vasıtalarla sağlanması ve uygun fonksiyonların bozulmaması şartıyla donanımda kullanılabilir.1 Genel kurallar İletkenler ve kablolar. ayarlama veya bakım gibi erişim için amaçlanan mahfazalar. Her iki kenarına da erişim olabilen bölümler olması durumunda.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Olağan veya olağan dışı çalışmada yangın tehlikesi veya mahfaza malzemesi için yeterli zararlı etkiler oluşturacak yüzey sıcaklıklarına ulaşabilen donanım için aşağıdaki tedbirler alınmalıdır: Oluşması beklenen sıcaklıklara yangın veya zararlı etki riski olmaksızın dayanabilecek bir mahfazanın içine yerleştirilmeli ve Isının emniyetle dağıtılmasını sağlayacak şekilde yakınındaki cihazlardan yeteri kadar uzağa monte edilmeli ve yerleştirilmeli (Madde 11. 11. Alüminyum iletkenler kullanıldığında kesit alanı en az 16 mm2 olmalıdır.0 m olmalıdır. en azından 0. ortam sıcaklığı. İçeriden anahtar veya alet kullanmadan açılmasını sağlayan bir mekanizması (tehlike çıkış açma kolu gibi) bulunmalıdır. Çizelge 5’te verilen değerlerden az olmamalıdır. 12. elektrik çarpmasına karşı koruma. örneğin kapıların içerisindeki tehlike çıkış açma kolu gibi kaçışa izin veren vasıtalarla donatılmalıdır.7 m genişliğinde ve 2. akım. CENELEC HD 516 S2’de verilmiştir.2 İletkenler Genel olarak iletkenler bakırdan olmalıdır.1 m yüksekliğinde olmalı.ICS 29. mekanik zorlamalar (montaj esnasındaki gerilmeler dâhil).2’ye göre bir uyarı etiketi gerekebilir.5 Kontrol düzenine erişim Geçiş yerlerinde bulunan ve elektrik çalışma alanlarına erişim için kullanılan kapılar aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır: En az 0. Erişim esnasında gerilimli olması muhtemel donanım olması ve İletken bölümlerin açıkta olması durumunda açık genişlik en az 1. 50 . IEC 60439-1) uygun olarak imal edilen ve deneye tabi tutulan ünitelerin. 12 İletkenler ve kablolar 12. açık genişlik en az 1. Not – İletkenlerin sınıflandırılması Çizelge D. ISO 14122 standard serisinden elde edilmiştir. Not – İlave bilgi. alt ünitelerin ve cihazların tümleşik kablajına uygulanmaz. Yeterli mekanik dayanımı sağlamak için iletkenlerin kesit alanı. yangın tehlikeleri] uygun olarak seçilmelidir. Bir kişinin tamamen girişine izin veren mahfazalar.

75 0. yalıtım malzemesi. rijit hareket etmeyen bölümler arasında öncelikle kullanım için amaçlanır. sık hareketlere 1.2 0. Güvenlik fonksiyonu bulunan devrelerin bütünlüğüne özel dikkat gösterilmesi önemlidir.75 0.Bakır iletkenlerin en küçük kesit alanları İletken veya kablo tipi Tek damarlı Katı (Sınıf Bükülgen 1) veya Sınıf 5 veya örgülü (Sınıf 2) 6 Çok damarlı İki damar.a.’dan daha büyük gerilimlerde çalışma için 5 min süreyle 2000 V a. Not 1 – Ayrıntılı bilgi ve ilave kılavuz IEC 60364-5-52. Mineral.75 0.dan az olmayan veya . 12. PVC) alevin yayılmasından doğan bir yangın tehlikesi meydana getirmesi veya zehirli veya aşındırıcı gaz yayması durumunda.75 0. Kabloların ve iletkenlerin yalıtımı.a.ICS 29. Silikonlu kauçuk (SiR).0 1.75 0.3 Yalıtım Yalıtım tipleri aşağıdakileri ihtiva eder (ancak. Madde 12. Yalıtımın mekanik dayanımı ve kalınlığı.75 0. kılıfsız 0. gruplama ve ortam sıcaklığı gibi birçok faktöre bağlıdır.2 Üç veya daha fazla damar.75 kablaj 1) bağlantılar) Kontrol devreleri 0.0 1. yalıtkanın işletmede veya döşenmesi sırasında özellikle kablo kanalları içinden çekilirken hasara uğramayacağı şekilde olmalıdır. İletkenler veya kabloların yalıtımının (örneğin. kablo tedarikçisinin tavsiyesi alınmalıdır.75 0. kablodaki iletkenlerin sayısı.08 Yer Uygulama Mahfazanın dışında (koruyucu) kablaj Güç devreleri.a. 51 . tesis yöntemleri.2 0. saat başına makinanın bir hareketi) maruz kalan bütün iletkenler Sınıf 5 veya Sınıf 6 bükülgen örgülü iletken olmalıdır.PELV devreleri (IEC 60364-4-41.2 Veri haberleşmesi Not – Bütün kesit alanlar mm2 cinsindendir. 12. Etilen propilen bileşiği (EPR).0 0. ekranlı veya ekransız 0.’dan veya 120 V d. 50 V a.75 maruz kalan Kontrol devreleri 1.a. Sınıf 1 ve Sınıf 2 iletkenler.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Çizelge 5 .5 0. bazı ulusal standardlarda bulunabilir veya imalatçı tarafından verilebilir.75 0.1’e de bakılmalıdır. 1) Müstakil standardların özel kuralları hariç. Çapraz bağlı polietilen (XLPE).2 0.’dan az olmayan deney gerilimi için uygun olmalıdır.0 0.5 0.2 Veri haberleşmesi Mahfazanın Güç devreleri içinde (hareket etmeyen 0. 1. tasarım (kılıf). bunlarla sınırlı değildir): Polivinil klorür (PVC) Doğal ve sentetik kauçuk.2 0. Sık harekete (örneğin.08 0.75 sabit Güç devreleri.4 Normal işletmede akım taşıma kapasitesi Akım taşıma kapasitesi. Sınıf III donanımı) için 5 min süreyle 500 V a. ekranlı İki damar.

yüksek atalet yüküne karşı yol verme.4 23 30 40 54 70 86 103 130 156 179 11.4 12.20 0.2 mm2 ile 0.5 9.1 22 30 37 52 70 88 110 133 171 207 240 uygulanmaz uygulanmaz uygulanmaz 4.0 1.75 mm2 arasında olan bir kontrol devresi çifti.5 9. Not 2 Not 3 Not 4 40 °C’tan başka ortam sıcaklıkları için Çizelge D.5 0.5 18.1 13. tamburlara sarılmış bükülgen kablolara uygulanmaz (Madde 12. Kesit alanı 0.3 24 31 44 59 77 96 117 149 180 208 10.3 7.2) B1 Kesit alanı mm2 0. 52 .7 15. Çizelge D.8 10 Not 1 – Çizelge 6’daki akım taşıma kapasitesi değerleri aşağıdakileri esas almıştır: Kesit alanı 0.4 7.4 7. Bu kurala uygunluğun sağlanması için Çizelge 6’dan elde edilenlerden daha büyük kesit alanlı iletkenlerin kullanılması gerekebilir. Çizelge 6 . Diğer kabloların akım taşıma kapasiteleri için IEC 60364-5-52’ye bakılmalıdır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Mahfazalar ve kararlı durum şartlarında donanımın münferit parçaları arasında kullanılan PVC yalıtımlı iletkenlerin akım taşıma kapasiteleri örnek Çizelge 6’da verilmiştir. kesikli çalışma) kablo imalatçısına danışılmalıdır.5 2.6 10.0 4. normal işletme şartlarında anma geriliminin % 5’ini aşmamalıdır. 12.75 B2 C Üç fazlı devreler için akım taşıma kapasitesi Iz A 8.3 13.3’e bakılmalıdır). Bu değerler.8 10.1 17. Not 2 – Doğru kablo boyutlandırmasının çalışma çevrim periyodu ile kablonun ısıl zaman sabiti arasındaki ilişkiye bağlı olduğu durumdaki özel uygulamalar için (örneğin.75 mm2 ve daha büyük olan bir simetrik üç fazlı devre.2 21 28 36 50 66 84 104 125 160 194 225 E 8.1.3’e göre Çizelge 6’nın değerleri azaltılır.5 İletken ve kablo gerilim düşümü Besleme noktasından yüke kadar gerilim düşmesi.4 16.75 1.6.5 9. Fazla yüklenmiş kablolar/çiftler tesis edilmesi durumunda.ICS 29.5 4 6 10 16 25 35 50 70 95 120 Elektronik (Çift) 0.Farklı tesis yöntemleri için + 40 °C’luk ortam sıcaklığında kararlı durumdaki PVC yalıtımlı bakır iletken veya kabloların (Iz) akım taşıma kapasitelerinin örnekleri Tesis yöntemi (Madde D.1’deki değerler kullanılarak akım taşıma kapasiteleri düzeltilir.2 veya Çizelge D.5 4.

Kılavuzsuz çalışmadan kaynaklanan dolaşma. aşağıdakilere karşı yeterli koruma sağlayacak yapılışta olmalıdır: . küçük yarıçap.6. ilgili ulusal standardlarda belirtilmiştir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 12. 53 . İletkenleri bakırdan başka malzemeden yapılmış olan bükülgen kabloların iletkenlerinin izin verilen en büyük çekme gerilmesi konusunda kablo imalatçısıyla mutabakat sağlanmalıdır. Sınıf 5 iletkenlerden daha küçük örgü çapına sahiptir ve daha bükülgendir (Çizelge D.6 Bükülgen kablolar 12.Kılavuz makaralarından ve zorlamalı kılavuzlamadan. Kabloların ölü (asılı) ağırlığı.2 Mekanik değerler Makinanın kablo taşıma sistemi.Mekanik taşımadan ve pürüzlü yüzeyler üzerinde çekilmekten kaynaklanan aşınma. Kılavuzlama yöntemi. 12. Bakır iletkenler kullanıldığında iletkenlere uygulanan çekme gerilmesi bakır kesit alanında 15 N/mm2’yi aşmamalıdır. Kablo tamburunun tasarım sistemi.6.1 Genel Bükülgen kablolar. imalatçının teknik dokümanlarında veya ilgili ulusal standardlarda bulunabilir. Not – Serbest havadaki kabloların akım taşıma kapasiteleri. . Not 1 – Sınıf 6 iletkenler. Not . .6. Hareket hızı. kablo tamburları üzerinde sarılmaktan kaynaklanan gerilmeler. Tamburlara takılı olan ve kesit alanı dairesel olan kablolar için en büyük akım taşıma kapasiteleri serbest havadaki kapasitelerine göre Çizelge 7’ye uygun olarak azaltılmalıdır (IEC 60621-3 Madde 44’e de bakılmalıdır).Aşağıdaki şartlar iletkenlerin çekme gerilmesini etkiler: İvme kuvvetleri. tambura tam olarak sarıldıklarında ve normal işletme yükünü taşırken izin verilen en yüksek iletken sıcaklığı aşılmayacak şekilde kesit alana sahip iletkenli olarak seçilmelidir. başka bir düzleme bükülme ve/veya sık değişen çalışma çevrimi gibi elverişsiz şartlar kablonun işletme ömrünü azaltır. makinanın çalışması esnasında iletkenlerin çekme gerilmesini en düşük seviyede tutacak şekilde tasarımlanmalıdır.ICS 29.Yüksek çekme gerilmesi.4’e bakılmalıdır). Ağır hizmete maruz kablolar.Bu gibi şartlardaki kablolar. Not 2 .3 Tamburlara sarılan kabloların akım taşıma kapasiteleri Tamburlara sarılan kablolar. Uygulama bu 15 N/mm2 sınırının aşılmasını gerektiriyorsa özel yapılış niteliklerine sahip kablolar kullanılmalı ve izin verilen en büyük çekme gerilmesi konusunda kablo imalatçısıyla mutabakat sağlanmalıdır. Sınıf 5 veya Sınıf 6 iletkenlere sahip olmalıdır. Not 3 . 12.

normal işletmede bunlar akım taşımamalıdır.2. Flanşlar deliksizse havalandırmasız.5. 12.Havalandırmalı silindir tambur üzerine spiral kablo tabakalarının birbirine uzak iki flanş arasında tutulduğu. 12.7.Radyal tambur. Üst yatay yüzeylerine kolaylıkla erişilebilen bariyerler ve mahfazalar. İletken telleri ve iletken baralar. 12. Bundan dolayı. iletken baralar ve kayar bilezik üniteleri.Mahfazalarla veya bariyerlerle en az IP2X derecesi ile koruma (IEC 60364-4-41 Madde 412. akım toplayıcının yedeklenmesi. Bunun sonucunda başka faktörlerin kullanılmasına karar verilebilir. gerilimli bölümlerin ulaşılamayacak yerlere yerleştirilmesi ve Madde 9. iletken baralar ve kayar bilezik ünitelerinin koruyucu kuşaklama devrelerin parçası olarak monte edildikleri durumlarda. en az IP4X koruma derecesi sağlamalıdır (IEC 60364-4-41 Madde 412. .4 Ayırıcı fonksiyonu olan çıkarılabilir akım toplayıcıları Ayırıcı fonksiyonu olan çıkarılabilir akım toplayıcıları. koruyucu iletken (PE) ve nötr iletkeni (N) için ayrı bir iletken tel.4. 0. süreklilik izlemesi gibi). Not 3 .5 Havadaki yalıtma aralıkları İletken telleri. Kayar kontaklı koruyucu iletken devrelerin sürekliliği.2’ye bakılmalıdır). Gereken koruma derecesinin sağlanamadığı durumlarda. Not 2 . gerilme tahliye cihazları ve tahrik zincirleri gibi iletken malzemelerle teması önlenmeli.Azaltma faktörlerinin kullanımı için kablo ve tambur imalatçılarıyla görüşülmesi tavsiye edilir. .4’e de bakılmalıdır). iletken bara ve kayar bilezik ünitesi kullanılmalıdır.2’ye bakılmalıdır). en azından IEC 60664-1’e göre aşırı gerilim kategorisi III’ün beyan darbe gerilimi için uygun olmalıdır. iletken baralar ve kayar bilezik üniteleri 12.3 Koruyucu iletken akım toplayıcıları Koruyucu iletken akım toplayıcıları.Gerilimli bölümlerin kısmi yalıtımla korunması veya bunun mümkün olmaması durumunda.7.75 havalandırmasız Not 1 . makinaya normal erişimde aşağıdaki koruyucu tedbirlerin birinin veya bir kaçının uygulanmasıyla kendilerine doğrudan temas önlenecek şekilde monte edilmeli ve mahfaza içine alınmalıdır: .2.85 havalandırmalı Radyal.35 havalandırmalı Radyal. Bu akım toplayıcıları kayar kontaklı tip olmalıdır. koruyucu iletken devrenin yalnızca gerilimli iletkenler ayrıldıktan sonra kesilmesini ve gerilimli iletkenler tekrar bağlanmadan önce koruyucu iletken devresinin tekrar bağlanmasını sağlayacak şekilde tasarımlanmalıdır (Madde 8. 0.2.7. 0.1 Doğrudan temasa karşı koruma İletken telleri.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Çizelge 7 .7. üzerine spiral kablo tabakalarının birbirine yakın iki flanş arasında tutulduğu tamburdur.Özellikle korumasız iletken telleri ve iletken baralar için olmak üzere. tamburun ve flanşların havalandırma deliklerinin olduğu tamburdur. 12.7 İletken telleri. aşağıdakileri sağlayacak şekilde yerleştirilmeli ve/veya korunmalıdır: .85 0.45 0.Tamburlara sarılan kabloların akım taşıma kapasitelerinin azaltma faktörleri Kablo tabakası sayısı Tambur tipi Herhangi bir sayı 1 2 3 4 Silindir şeklinde. diğer akım toplayıcılarıyla değiştirilerek kullanılmayı önleyecek şekil veya yapılışta olmalıdır. delikli veya kesikli ise havalandırmalı sayılır.Salınan bir yükten kaynaklanan hasar önlenmelidir. 12. çekme kordonlu anahtarların kordonları.ICS 29. uygun tedbirler alınarak sağlanmalıdır (örneğin. iletken baralar ve kayar bilezik ünitelerinin ve bunlara ait akım toplayıcıların iletkenleri ile komşu sistemleri arasındaki ve her bir iletken arasındaki yalıtma aralıkları. 54 .2 Koruyucu iletken devre İletken telleri.7.65 0.3’e uygun olarak acil durum kesmesi birlikte uygulanmalıdır.

birbirine bağlanmalı ve uzunluğuna bağlı olarak çeşitli noktalarda koruyucu kuşaklama iletkenine bağlanmalıdır. 13 Kablaj uygulamaları 13. Bununla birlikte. binalar içerisindeki ve mahfazalarla korunmuş gibi amaçlanan çevrede çalışma için uygun olmalıdır. Not – Koruyucu kuşaklama devresi. metal mahfazaların veya yer altı kanallarının kapaklarını veya kapak levhalarını içermelidir.ICS 29. . en az 60 mm yüzeysel kaçak yolu uzunluklu yalıtıcılarla donatılmalıdır. en az 30 mm yüzeysel kaçak yolu uzunluğuna sahip olmalıdır. Elverişsiz ortam şartlarından dolayı (iletken toz birikmesi. Lehimli bağlantılara.1 Bağlantılar ve güzergâh 13.7. 12.6 Yüzeysel kaçak yolu uzunlukları İletken telleri. İletken telleri. örneğin açık hava (IEC 60664-1). rastgele gevşemeye karşı sıkıca tespit edilmelidir. 12. Yer altına veya zemin altına yerleştirilmiş olan iletken baralarının metal örtüleri birlikte kuşaklanmalı ve koruyucu kuşaklama iletkenine bağlanmalıdır. mahfazanın münferit kısımları. sonlandırılan iletkenlerin kesit alanlarına ve yapılışlarına uygun olmalıdır. yalnızca bağlantı ucunun bu amaçla yapılmış olması durumlarında izin verilir. Yer altına yerleştirilmiş olan iletken teli ve iletken bara sistemleri. bir kişi tarafından yardımsız ve aletsiz açılmayacak şekilde tasarımlanmalıdır. Yer altındaki veya zemin altındaki iletken bara kanallarının drenaj sistemleri olmalıdır.1.Korunmasız iletken telleri.7.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 12. İletken baralarının ortak bir metal mahfazaya yerleştirilmesi hâlinde. kimyasal kirlenme gibi) yalıtım değerlerinin zamanla azalmasına karşı alınacak özel tedbirlerle ilgili olarak imalatçının tavsiyeleri uygulanmalıdır. bir bağlantı ucu bağlama noktasına yalnızca bir adet koruyucu iletken bağlanmalıdır.1 Genel kurallar Bütün bağlantılar. İki veya daha çok iletkenin bir bağlantı ucuna bağlanmasına. özellikle koruyucu kuşaklama devresine yapılan bağlantılar. iletken baralar ve kayar bilezik ünitelerinin ve bunlara ait akım toplayıcıların iletkenleri ile komşu sistemleri arasındaki ve her bir iletken arasındaki yüzeysel kaçak yolu uzunlukları. iletken baralar ve kayar bilezik üniteleri.Mahfaza içine alınmış iletken telleri. Bağlantı ucu bloklarındaki bağlantı uçları. iletken baralar ve kayar bilezik ünitelerinin yapısı ve montajı Güç devrelerinde kullanılan iletken telleri. nemli veya korozyon yapıcı ortamlarda aşağıdaki yüzeysel kaçak yolu uzunluğu şartları uygulanır: . yalnızca bağlantı uçlarının lehimlemeye uygun yapılması durumunda izin verilmelidir.8 İletken telleri. iletken baralar ve kayar bilezik üniteleri.7. şemalardaki işaretlemeye karşılık gelecek şekilde açıkça işaretlenmeli veya etiketlenmelidir.7 İletken sisteminin bölümlere ayrılması İletken telleri veya iletken baralarının birbirinden yalıtılmış bölümlere ayrılabilir şekilde düzenlenmiş olması hâlinde komşu bölümlerin akım toplayıcılar tarafından enerjilenmesini önleyecek tedbirler alınmalıdır. 55 . yalıtılmış çok kutuplu iletken baralar ve yalıtılmış müstakil iletken baralar. Metal menteşelerin kuşaklama devresinin bir bölümünü oluşturması durumunda bunların sürekliliği doğrulanmalıdır (Madde 18’e bakılmalıdır). Bağlantı vasıtaları. kısa devre akımlarının mekanik kuvvetlerine ve ısı etkilerine hasar görmeden dayanmalıdır. Olağan dışı derecede tozlu. iletken baralar ve kayar bilezik üniteleri kontrol devrelerinde kullanılanlardan ayrı olarak gruplandırılmalıdır.

Kazara ayırmalara karşı uygun olarak korunmuş fiş/priz birleşimini kullanan bağlantılar.4 Endüktif güç besleme sisteminin toplayıcısı ve toplayıcı dönüştürücüsü arasındaki bağlantı Endüktif güç beslemesinin imalatçısı tarafından belirtildiği gibi toplayıcı ile toplayıcı dönüştürücüsü arasındaki kablo aşağıdaki gibi olmalıdır: . tesis ve işletme esnasında mekanik zorlamalar nedeniyle kablo onarımı gibi) varsa eklemeler veya ekler kullanılabilir. Bükülgen boru tesisleri ve kablolar. halka empedansının azaltılması için beraberindeki gerilimli iletkenlerin yakınına yerleştirilmelidir. koruyucu iletken. . Mümkün olduğunda. iletkenler uygun engellerle ayrılmalı veya aynı kanal içindeki herhangi bir iletkenin maruz kalabileceği en yüksek gerilime (örneğin. düzenlemenin ilgili devrelerin uygun çalışmasını zayıflatmaması şartı ile yan yana döşenebilir. bu amaçla yeterli ilave uzunluk bırakılmalıdır. aynı kanalda bulunabilir (örneğin. Kabloların sonlandırılmaları. donanımlı kablo kanal sistemi) veya aynı çok iletkenli kablo içinde olabilir. İletken tellerini tespit etme vasıtaları. uzun esnek kabloları olan makinalar üzerinde. Tanıtma etiketleri okunabilir. bu nedenle kablo hasarı yüksek gerilim tehlikesi ile sonuçlanabilir. bir bağlantı ucundan diğer bağlantı ucuna eklemeler veya ekler olmaksızın çekilmelidir. Kabloların ve kablo tertibatının bağlanması ve sökülmesi gereken yerlerde. bu maddenin amaçları bakımından ek olarak kabul edilmez.1’e göre tanıtılmalıdır. 13.2 İletkenlerin tanıtılması 13. boru.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Doğru olmayan bir elektriksel bağlantının (örneğin. bir kablo tamburunda imalatçı tarafından sağlanması pratik olmayan bir uzunluğu aşan kablo bağlantıları.1. sıvıların ek parçalarından dışarı çıkacağı biçimde tesis edilmelidir.2.Mekanik hasara karşı uygun olarak korunmuş. her iki ucunda teknik dokümanlara uygun olarak tanınabilmelidir (Madde 17’ye bakılmalıdır). Madde 13.1 Genel kurallar Her bir iletken. Ekranlanmış iletkenler.Mümkün olduğu kadar kısa. Bu amaçla lehim kullanılmamalıdır.1. 13. Not – Toplayıcının çıkışı bir akım kaynağı olabilir. Bağlantı ucu blokları. cihazların yer değiştirmesinden kaynaklanan) risk kaynağı olabileceği ve doğru olmayan bağlantı ihtimalinin tasarım tedbirleriyle azaltılmasının mümkün olmaması durumunda iletkenler ve/veya sonlandırma uç düzenleri.2.1. Bu devrelerin değişik gerilimlerle çalışmaları durumunda. bu araçlarla donatılmayan cihazlarda veya bağlantı uçlarında sonlandırılan iletkenler için temin edilmelidir. iletkenlerin bağlantı uçlarında aşırı mekanik gerilmelerden kaçınmak için yeterli biçimde desteklenmelidir. topraklanmamış sistemler için fazlar arası gerilim ve topraklanmış sistemler için faz toprak arası gerilim) göre yalıtılmalıdır.3 Farklı devrelerin iletkenleri Farklı devrelerin iletkenleri. kalıcı ve fiziksel çevreye uygun olmalıdır.ICS 29. iletken tellerinin yıpranmasını önleyecek ve kolayca sökülebilecek biçimde sonlandırılmalıdır. 13. İstisna: Bağlantı uçlarının bağlantı kutusu içinde temininde pratik zorluklar (seyyar makinalar üzerinde. 13. iç ve dış kablaj bağlantı uçları üzerinde kesişmeyecek biçimde yerleştirilmeli ve iletkenlere bağlanmalıdır (IEC 60947-7-1’e bakılmalıdır).2 İletkenlerin ve kabloların çekilmesi İletkenler ve kablolar. 56 .

Yalıtılmış iletkenlerde YEŞİL-SARI iki renkli birleşim.5’e göre istisna devreler. PEMBE.3. Koruyucu iletken.2’ye bakılmalıdır).TURUNCU: Madde 5. yalıtılmamış örgülü iletken) ile kolayca tanınabildiğinde veya yalıtılmış iletkene hemen erişilemiyorsa bütün iletken boyunca renk kodlaması gerekli değildir. konumu veya yapılışı (örneğin. bu iletkenin rengi MAVİ olmalıdır. bunlar Arap rakamları ve harfler. kontrol devreleri. herhangi bir 15 mm uzunlukta olmak üzere renklerden biri en az % 30 en çok % 70 yer kaplayacak. yeri. şekli. Tanıtma için renk kullanıldığında. GRİ. Ancak uçlar veya erişilebilen konumlar. sayıların ve alfanümeriklerin birleşimiyle tanıtılması tavsiye edilir (örneğin. nötr iletkeni olarak kullanılan çıplak iletkenler.SİYAH : a. örgülü iletken. Not . aşağıdaki renkler kullanılabilir: SİYAH. Güvenlik gerekleri ile YEŞİL renk veya SARI renk. Sayılar kullanıldığında.MAVİ: d. ve d. TURKUAZ. . MAVİ (AÇIK MAVİ dâhil). İstisna: Yukarıdakilere istisna olarak izin verilenler: Kullanılan yalıtımda tavsiye edilen renklerin bulunamaması veya YEŞİL-SARI iki renkli birleşim dışında çok iletkenli kablo kullanılması.a. 13. YEŞİL-SARI iki renkli birleşim ile karışması muhtemel olduğu yerlerde kullanılmamalıdır (Madde 13. Bu renk tanıtımı kesinlikle koruyucu iletken için ayrılmıştır.2. iletkenlerin aşağıdaki gibi renklerle kodlanması tavsiye edilir: . MOR . Yukarıda verilen renklerin birleşimleri kullanılarak yapılan renkle tanıtma. bakımı kolaylaştırmak için). iletkenin bütün uzunluğu boyunca YEŞİL-SARI renk birleşimi kullanılmalıdır.a. 57 . renklerle (katı veya bir veya birkaç şeritle) veya renklerin. Romen harfleri olmalıdır (küçük veya büyük harf). IEC 60417-5019 (DB:2002-10) grafik sembolü ile veya YEŞİL-SARI iki renkli birleşim ile açıkça tanıtılmalıdır.4 Renkle tanıtma İletkenlerin tanıtılması için renk kodlaması kullanıldığında [koruyucu iletkenden (Madde 13. işaretlenmesi ve rengi ile kolayca ayırt edilebilir biçimde olmalıdır. alfanümeriklerle. İletkenlerin tanıtımı için renk kodlaması kullanıldığında. BEYAZ.2. TURUNCU.2. Not . güç devreleri.KIRMIZI : a. Diğer renklerle karışıklığı önlemek için burada “açık mavi” olarak adlandırılan koyu olmayan mavi rengin kullanılması tavsiye edilir (IEC 60446 Madde 3. KIRMIZI. YEŞİL.a.a. karışıklık yaratmayacak biçimde ve YEŞİL-SARI iki renkli birleşim dışında YEŞİL veya SARI kullanılmayacak biçimde kullanılabilir. 13.Ek B.Bu renk listesi IEC 60757’den alınmıştır. karışma ihtimali olan yerlerde diğer herhangi bir iletkenin tanıtımında kullanılmamalıdır. SARI.2’ye bakılmalıdır) ve nötr iletkenden (Madde 13.3 Nötr iletkeninin tanıtılması Bir devrede tek başına renk ile tanıtılan bir nötr iletkeni varsa.2.2’ye bakılmalıdır).020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 İletkenlerin sayılarla.2. şekli. diğer renk de kalan kısmı kaplayacak şekilde olmalıdır.2.3’e bakılmalıdır) başka]. Seçilen rengin nötr iletkenin tek rengi olması durumunda bu renk. 13.2 Koruyucu iletkenin tanıtılması Koruyucu iletken.ICS 29. bu rengin yalıtımın rengi veya boyama ile iletkenin bütün uzunluğu boyunca düzenli aralıklarda ve uçlarda veya erişilebilir konumlarda kullanılması tavsiye edilir. Renk tanıtımı kullanıldığında. tercih edilen tanıtma yöntemi dikkate alınarak kullanıcı ile tedarikçi arasında anlaşma için kullanılabilir. . erişilebilen durumdaki her bir birim veya bölümde 15 mm ile 100 mm arasında genişliği olan bir şeritle renklendirilmeli veya bütün iletken boyunca renklendirilmelidir. Tanıtma yalnız renk ile yapıldığında. kontrol devreleri. . KAHVERENGİ.2.

Asılı merkezlerin ağırlığı.1’e bakılmalıdır). geçiş izolatörleri vb. bükülme yarıçapının kablo dış çapının en az on katı olmasını sağlamaya yeterli uzunlukta olmalıdır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 13. 13.6’ya göre iletkenler kullanılarak yapılmalıdır. İletkenler sabit bölüme ve hareketli bölüme elektrik bağlantılarından bağımsız olarak tespit edilmelidir (Madde 8. Metal olmayan kanallara yalnızca bunlar alev geciktirici yalıtım malzemesinden yapılmış iseler izin verilebilir (IEC 60332 serisine bakılmalıdır). 13.5 ve Madde 13.3 Mahfazalar içinde kablaj Mahfaza içerisindeki iletkenler. Bükülgen kablo ve bükülgen boru. kanallar olmadan ve açık kablo tepsileri veya kablo destek vasıtaları bulunarak veya bulunmayarak tesis edilebilecek biçimde uygun korumalı kablolar hariç. Mahfaza dışına uzayan kontrol hatları için bağlantı ucu blokları veya fiş/priz birleşimleri kullanılmalıdır. boru veya donanımlı kablo kanal sistemi) içine alınmalıdır. yeterince kısa olduğunda ve hasar riskini en aza indirecek biçimde yerleştirildiğinde ve korunduğunda mahfaza içine alınmasına gerek yoktur. aşırı bükülme ve özellikle ek parçalarında aşırı gerilme önlenecek biçimde tesis edilmelidir.6’ya uygun bükülgen iletkenler kullanılarak yapılmalıdır. Bu husus bir halka ile sağlandığında. Makinaların bükülgen kabloları.4. Madde 12.2 ve Madde 12.ICS 29.5’te açıklandığı gibi kanallar (örneğin. Harekete maruz kalan kablolar. bağlantı noktalarında mekanik gerilme ve herhangi bir keskin bükülme olmayacak biçimde desteklenmelidir.2 ve Madde 12. Bu husus mümkün değilse ve kontrol cihazları mahfazanın arkasından bağlı ise geçiş kapıları veya dışarı açılan paneller bulunmalıdır.4 Mahfazalar dışında kablaj 13. boru veya kablonun özel olarak bu maksatla tasarımlanması hariç. bağlantısı yapılması öngörülen cihazların bağlantı uçlarına doğrudan bağlanabilir. Kanal içinden geçmeyen iletkenler ve kablolar yeterince desteklenmelidir. bükülgen boru veya bükülgen çok iletkenli kablodan başka bir vasıtayla taşınmalıdır. Hareketler esnasında makina yapısıyla temas edilmesi.2 Dış kanallar Elektrik donanımı mahfazasının/mahfazalarının dışındaki iletkenler ve bağlantıları.4.4.1’e bakılmalıdır).6’ya da bakılmalıdır.2. 13. Diğer makinaların veya taşıtların kablonun üzerinden geçmesi.3’e bakılmalıdır). Kablo sepetlerinin veya kablo tamburlarının içine veya dışına sarılma. halka. Güç kabloları ve ölçme devrelerinin kabloları. Kapılar veya diğer hareket edebilen bölümler üzerine monte edilen cihazların bağlantıları. harici hasar ihtimalini en aza indirecek şekilde monte edilmeli ve korunmalıdır: 58 Makinanın kablonun üzerinden geçmesi. aşağıdaki kablo kullanımlarından ve muhtemel kötü kullanımdan kaynaklananlar da dâhil olmak üzere. yerlerinde tutulmak üzere gereken yerlerde desteklenmelidir. koruma derecesinin azalmamasını sağlamalıdır (Madde 11.3 ve Madde 11. Mahfazalar içinde monte edilen elektrik donanımının.2. Asılı basma düğme merkezlerinde bükülgen bağlantılar yapılması gereken yerlerde bükülgen boru veya bükülgen çok iletkenli kablo kullanılmalıdır. ile birlikte bir mahfaza içine yerleştirme tertibatı. Kanallar veya çok iletkenli kablo ile birlikte kullanılan ek parçaları fiziksel çevreye uygun olmalıdır.3 Makinanın hareketli elemanlarının bağlantıları Sık hareket eden bölümlerin bağlantıları.4.1 Genel kurallar Kabloların veya kanalların kendi contaları.4. bölümün sık hareketine izin verecek şekilde Madde 12. . iletken tesisatının mahfazanın önünden değiştirilmesine imkân verecek biçimde tasarımlanması ve montajı tavsiye edilir (Madde 11. Madde 13. Konum anahtarları veya yakınlık anahtarları gibi cihazların kablolarla sağlandığı yerlerde bunların kablosunun amaç için uygun.2. Fiş/priz birleşimi için Madde 13.

konum algılayıcıları. uygulanabildiğinde aşağıdakilerin bir veya daha fazlasını karşılamalıdır: İstisna: Aşağıdaki kurallar.5 Fiş/priz birleşimleri Fiş/priz birleşiminin sağlandığı durumlarda bunlar. Koruma derecesi. Özel olarak o amaçla tasarımlanmadığı sürece. hareketten kaynaklanan beklenebilen normal aşınmaya ve çevredeki kirleticilere (örneğin. Bükülgen kabloları kılavuzlamak veya taşımak için kullanılan cihazlar. b) TN veya TT sistemleri kullanıldığında son kesme koruyucu kuşaklama kontağı (topraklama kontağı) ilk olarak kapamalıdır (Madde 6. Kablo kılavuz cihazlarına yaklaşma veya uzaklaşma. Çizelge 8 . Bu bağlantı uçları uygun yerleştirilmeli.4 Makina üzerindeki cihazların ara bağlantıları Makinaya monte edilen bir kaç anahtarlama cihazının (örneğin. en az IPXXB olmalıdır.4. fiş/priz birleşimleri (bükülgen kablosu bulunmayan) ile sonlandırmış bir mahfaza içerisindeki bileşenlere veya cihazlara veya fiş/priz birleşimi ile bir veri yolu sistemine bağlanan bileşenlere uygulanmaz. bağlayıcıların takılmaları ve çıkartılmaları süresi dâhil olmak üzere herhangi bir anda gerilimli bölümlere istenmeden yapılan teması önleyici tipten olmalıdır. Bükülgen boru hareketli parçaların yakınında ise. PELV devreleri.Bükülgen kabloların zorlamalı kılavuzlanmasında izin verilen en küçük bükülme yarıçapı Uygulama d≤8 Kablo tamburu Kılavuz makarası Askılı sistemi Diğerleri 6d 6d 6d 6d Düz kablonun çapı veya kalınlığı (d) mm 8 < d ≤ 20 6d 8d 6d 6d d > 20 8d 8d 8d 8d İki bükme arasındaki düz bölüm. izin verilen gerilme ve beklenen yorulma ömrü dikkate alınarak kablonun büküldüğü bütün noktalarda iç yarıçapının Çizelge 8’de verilen değerlerden az olmamasını sağlayacak biçimde tasarımlanmalıdır.ICS 29. bu kuralın dışındadır. a) f)’ye göre doğru olarak tesis edildiğinde fiş/priz birleşimleri. Bu uzaklığın pratikte mümkün olmadığı yerlerde kablolar ve hareket eden bölümler arasına sabit bariyerler konulmalıdır.3. 13. 13. yapılış ve destekleme vasıtaları. Madde 8.020 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Askılı sistemlerinde veya asılı kablolarda ivme kuvvetleri ve rüzgâr kuvvetleri.4’e de bakılmalıdır).4. Kablo kollektörünün aşırı sürtmesi. en az kablonun çapının 20 katı uzunluğunda olmalıdır. bütün işletme şartı altında bükülgen borunun hasara uğramasını engellemelidir. bükülgen boru hızlı ve sık hareketler için kullanılmamalıdır. su. Kablo kılıfı. bu cihazlar arasındaki bağlantıların. Aşırı yayılan ısıya maruz kalma. toz) dayanıklı olmalıdır. yanal kablo açıları 5º yi aşmayacak ve aşağıdaki durumlarda kabloda burulma olmayacak şekilde tasarımlanmalıdır: Kablo tamburlarında içeriye veya dışarıya doğru sarılma.2. ara deney noktalarını teşkil eden bağlantı uçları üzerinden yapılması tavsiye edilir. basma düğmeleri) seri veya paralel bağlanmaları istenilen yerlerde. hareket eden bölümler ile kablolar arasında en az 25 mm'lik bir açıklığın korunması için tedbirler alınmalıdır. yağ. soğutucular. 59 . Tambur üzerinde her zaman en az iki tur bükülgen kablo kalmasını sağlayacak tedbirler alınmalıdır. Kablo kullanım sistemi. kablo imalatçısıyla başkaca kararlaştırılmamışsa. yeterince korunmalı ve ilgili şemalarda gösterilmelidir. Harekete maruz kalan kabloların hareket eden bölümlere yakın olması durumunda.

4. kontrol devrelerinde kullanılmamalıdır. IEC 61984’ün uygulanabilir kurallarını sağlamalıdır. Gerektiğinde. Yanlış takmanın engellenmesi için mekanik kodlamanın kullanılması tavsiye edilir. bunlar açıkça belirlenebilmelidir. h) Güç yüklerini taşımak için amaçlanan ancak yük şartları esnasında ayrılmayan fiş/priz birleşimleri. saçaklar. Kanallardaki ve ekleme parçalarındaki iletkenlerin yalıtımı ile temas edebilecek bütün keskin kenarlar. istenmeyen veya kazaen ayırmayı önlemek için alıkoyucu vasıtalara sahip olmalı ve bunların yük altında ayrılmasının amaçlanmadığı açıkça işaretlenmelidir. 13. taşıma ve depolama esnasında fiziksel çevreden korunmalıdır. Bu gibi bağlantı uçları. İnsanların geçmesi istenilen yerlerde. k) Ev ve benzeri yerlerde genel amaçlar için amaçlanan fiş/priz birleşimleri. Kanallar.5 Kanallar. elektrik borularının fiziksel olarak ayrılması veya yeterli biçimde işaretlenmesi tavsiye edilir. yeterli yük kesme kapasitesine sahip olmalıdır. j) Kontrol devrelerinde kullanılan fiş/priz birleşimleri.3 ’e bakılmalıdır). i) Aynı elektrik donanımında birden fazla fiş/priz birleşiminin kullanıldığı yerlerde.ICS 29. PELV devreleri bu kuralın dışındadır. 13. uygulama için uygun koruma derecesi sağlamalıdır (IEC 60529’a bakılmalıdır). İstisna: k)’nın kuralları.1 Genel kurallar Kanallar. yağa dayanıklı yalıtkanlardan meydana gelen ek koruma temin edilmelidir. alıkoyucu vasıtalara sahip olmalıdır. çalışma seviyesinden en az 2 m yükseğe yerleştirilmelidir. PELV devreleri bu kuralın dışındadır. 13. bağlantı kutuları ve diğer kutularda 6 mm çapında boşaltma deliklerine izin verilir. g) Fiş/priz birleşimlerinin metalik mahfazaları.4. bu amaçlar için öngörülen kontrol devrelerinde kullanılmalıdır. e) Fiş/priz birleşimlerinin istenmeyen veya kazaen ayırmalarının tehlikeli duruma neden olabileceği yerlerde bunlar. Yağ veya nem toplanmasına maruz kalan donanımlı kablo kanal sistemi. pürüzlü yüzeyler veya dişler giderilmelidir. bağlama ve ayırma yalnızca anahtarlama cihazı DEVRE KESİK konumundayken mümkün olacak biçimde anahtarlama cihazıyla ara kilitlemesi olmalıdır. bunlar gerilimli bölümler ile teması önlenecek şekilde yedek bağlantı uçlarına bağlanmalı veya ayrılmalıdır. Elektrik borularının yağ. istenmeyen veya kazaen ayırmaları önlemek için alıkoyucu vasıtalara sahip olmalıdır. uygulanabildiğinde aşağıdaki kuralları sağlamalıdır: f) Ayırmadan sonra gerilimli kalan bileşen gerekli yalıtma aralığını ve yüzeysel kaçak yolu uzunluğunu dikkate alarak en az IP2X veya IPXXB koruma derecesine sahip olmalıdır. güç beslemesindeki yüksek frekanslı işaretleri kullanan kontrol fonksiyonlarına uygulanmaz.2.7 İlave iletkenler Bakım ve tamir için ilave iletkenlerin bulundurulmasına dikkat edilmelidir. İstisna: k)’ya bakılmalıdır. uygun olarak mahfazalı olmalı ve fiş/priz birleşimleri. Beyan akımı 30 A veya daha büyük olan fiş/priz birleşiminin olması durumunda bu. iletken yalıtımının korunması için alev geciktiren. IEC 60309-1’e göre olan fiş/priz birleşimlerinde yalnızca bunlar. Kablo kanalları ve kablo tepsileri hareketli bölümlerden yeterince uzakta ve hasar veya aşınma ihtimalinin en aza indirileceği biçimde yerleştirilmeli ve rijit olarak desteklenmelidir. Yedek iletkenler varsa. hava veya su boru sistemleri ile karıştırılmasını önlemek üzere. 60 . kanallar ve kablo tepsileri. bölünme noktalarında sağlanmalıdır. çapaklar. sadece mekanik koruma için gereklidir (koruyucu kuşaklama devresine bağlantı için Madde 8.6 Sevkiyat için demontaj Sevkiyat için kablajın ayrılması gereken yerlerde bağlantı uçları veya fiş/priz birleşimleri.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 c) Yük şartları esnasında bağlanması veya ayrılması amaçlanan fiş/priz birleşimleri. koruyucu kuşaklama devresine bağlanmalıdır. bağlantı kutuları ve diğer kutular 13.5. d) Beyan akımı 16 A’den büyük olan fiş/priz birleşimleri. Fiş/priz birleşimlerinin tesisi.

boru hasara uğramayacak ve borunun iç çapı etkin olarak azalmayacak şekilde yapılmalıdır.5. 13. bu bölme veya kablo kapalı mahfaza sisteminin soğutucu veya yağ depolarından tamamen ayrılması ve tam olarak kapalı olması şartı ile izin verilir. Ek parçaları. Kapaklar.6’ya bakılmalıdır) ve kullanılan kablolar.ICS 29. kanal veya donanımlı kablo kanal sistemi olarak düşünülmemeli (Madde 13.5 Bükülebilir metal olmayan elektrik boruları ve ek parçaları Bükülebilir metal olmayan elektrik boruları. beklenen fiziksel çevrede kullanılmaya uygun olmalıdır.5. Not – Elektrik tesisatlarının donanımlı kablo kanal ve kanal sistemleri için kurallar. elektrik borusuna uyumlu olmalı ve uygulamaya uymalıdır. elektrik borusuna uyumlu olmalı ve uygulamaya uymalıdır. 13. Donanımlı kablo kanal sistemlerinde açılmış fakat kullanılmamış. Elektrik borularının bükülmesi. IEC 61084 standard serisinde verilmiştir. ancak conta takılmasına gerek yoktur. bükülgen bir metal borudan veya örülmüş tel zırhtan oluşmalıdır. 13. 13.5.4 Bükülebilir metal borular ve ek parçaları Bükülebilir metal elektrik borusu. Yalnızca açıklıklara. katlanmaya dayanıklı olmalı ve çok iletkenli kabloların zırhları ile benzer fiziksel özellikleri bulunmalıdır. Ek parçaları. Kanalların boyutlarının ve düzenlenmesinin iletkenler veya kabloların geçirilmesine kolaylık sağlaması tavsiye edilir.5. açık kablo tepsileri veya kablo destekleme vasıtaları ile veya bunlar olmaksızın montaj için uygun olmalıdır. Ek parçaları. 61 .5. donanımlı kablo kanal sistemine uygun vasıtalarla ile tutturulmalıdır.2 Kanalların doluluk yüzdesi Kanalların doluluk yüzdesi incelemeleri. elektrik borusuna uyumlu olmalı ve uygulamaya uymalıdır. Elektrik borusu. Donanımlı kablo kanal sisteminin bölümler halinde düzenlenmesi gerektiğinde bölümler arasındaki ekler sıkıca tutturulmalıdır. yerine güvenlikle takılmalı ve her bir ucundan desteklenmelidir. 13. Boru. Yatay donanımlı kablo kanal sistemlerinde bu tesisler için özel olarak tasarımlanmadıkça kapak altta olmamalıdır. donanım üzerine güvenli olarak tespit edilmelidir. iletkenlerin geçirilmesi veya boşaltma için gerekli olduğunda izin verilir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Kısmen kapalı olan kablo tepsileri. kenarları üst üste binecek biçimde şekillendirilmeli ve contaların kullanılmasına izin verilmelidir. Diş açılmamış ek parçaları kullanıldığında boru. Bükülebilir metal elektrik borusu. 13. Kapaklar.6 Donanımlı kablo kanal sistemleri Mahfazaların dışındaki donanımlı kablo kanal sistemleri rijit olarak desteklenmeli ve makinanın bütün hareket eden veya kirletici bölümlerinden ayrılmalıdır.7 Makina bölmeleri ve donanımlı kablo kanal sistemleri Makinanın tabanı veya kolonları içinde kabloları muhafaza etmek üzere bölmeler veya donanımlı kablo kanal sistemlerinin kullanılmasına.3 Rijit metal borular ve ek parçaları Rijit metal borular ve ek parçaları galvanizli çelik veya şartlara uygun korozyona dayanıklı malzemeden olmalıdır. kırılarak açılan delikler bulunmamalıdır. Kapalı bölmeler veya donanımlı kablo kanal sistemleri içinden geçen iletkenler emniyete alınmalı ve fiziksel hasara maruz kalmayacak biçimde düzenlenmelidir. Galvanik olaya sebep olabilecek benzer olmayan metaller birbiri ile temas durumunda kullanılmamalıdır. beklenen fiziksel çevreye uygun olmalıdır. kanalların düzlüğü ve boyu ile iletkenlerin bükülebilirliğini esas almalıdır.5. Yapısal güçlüklerin tesisi engellemesi dışında ek parçalarına diş açılmalıdır.5.

elektrik borusu veya boru etrafındaki bütün açıklıklar tıkanmalıdır.Mekanik titreşim. aşırı yüke karşı koruma kuralları Madde 7. 14. Motor kontrol donanımı Madde 11’e uygun olarak yerleştirilmeli ve monte edilmelidir. Madde 7. yeterince korunmuş olarak ve muayene.5. Mümkün olan yerlerde motor bölmeleri temiz ve kuru olmalı ve istendiğinde makinanın dışından doğrudan havalandırılmalıdır.ICS 29. yağlama ve değiştirme için kolayca erişilebilir biçimde monte edilmiş olmalıdır. IEC 60034 standard serisinin ilgili bölümüne uygun olmalıdır. Motor bölmesine motor bölmesi kurallarına uygun olmayan diğer bir bölmeden bir elektrik borusu veya boru geliyorsa. Uygulamaya ve fiziksel çevreye göre daha ağır kurallar gerekebilir (Madde 4. . Bu amaçla dikkatle incelenmesi gereken noktalar aşağıdadır: . . beklenen hizmet ve fiziksel çevre şartlarına uygun olarak seçilmelidir (Madde 4. ayarlama ve alıştırma.5. Motor dururken bir çok kontrol düzeni besleme devresini kesmediğinden. 14.5.5. Madde 5.1 Genel kurallar Elektrik motorları. .Görev çevrimi tipi (IEC 60034-1’e bakılmalıdır). frenler. takometre jeneratörü) bağlantıları bulunmalıdır.4’e bakılmalıdır). makaralar veya zincirleri.5 Motor seçim kriterleri Motorların ve ilgili donanımın karakteristikleri.4’e bakılmalıdır).Motorun tipi.Motor kontrol tipi. Madde 5. Bütün motorlarda koruma derecesi en az IP 23 olmalıdır (IEC 60529’a bakılmalıdır). Bu kutular. Motor bölmesi ile diğer herhangi bir bölme arasında motor bölmesi kurallarına uymayan açıklıklar bulunmamalıdır. kuşaklar. . Madde 7. 14. toz veya püskürtülen suyun girişi kabul edilebilecek seviyede kalacak biçimde olmalıdır. uygun soğutma sağlanacak ve sıcaklık artışı yalıtım sınıfı için verilen sınırlar içinde kalacak şekilde monte edilmelidir (IEC 60034-1’e bakılmalıdır).2’de. Madde 5. yağ ve soğutucu gibi malzemelerin girişini engelleyecek biçimde yapılmalıdır. bütün motor askı cihazları sökülebilir ve bağlantı ucu kutularına erişilebilir biçimde olmalıdır.8 Bağlantı kutuları ve diğer kutular Bağlantı kutuları ve kablaj amaçları için kullanılan diğer kutular bakım için kolayca erişilebilir olmalıdır. 14.6’da verilmiştir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 13.2 Motor mahfazaları Motor mahfazalarının IEC 60034-5’te bulunanlardan seçilmesi tavsiye edilir.9 Motor bağlantı kutuları Motor bağlantı kutularında sadece motorun ve motora monte edilmiş cihazların (örneğin. 13. katı ve sıvı cisimlerin girişine karşı korunmuş olmalı. 62 . Motor montaj düzenlemesi. Motorlar ve ilgili donanım için aşırı akıma karşı koruma kuralları Madde 7. Bu kutularda kullanılmayan kırılarak açılmış delikler veya diğer açıklıklar bulunmamalı ve bunlar toz.3 Motor boyutları Uygulamada mümkün olduğunca motorların boyutları. Havalandırma kanalları çapak. 14 Elektrik motorları ve ilgili donanım 14.4’teki kurallara uygunluğun sağlanmasına dikkat edilmelidir. ara anahtarlar. mekanik hasarlardan yeterince korunacak biçimde monte edilmelidir.3.Sabit hız veya ayarlanabilir hız çalışması için olması (ve netice olarak havalandırmanın değişken etkisi). sıcaklık algılayıcıları.4. Makinanın ayrılmaz bir bölümü olarak takılmış motorlar.6 ve Madde 9.3’e bakılmalıdır). Motorlar.4 Motor montajı ve bölmeleri Her bir motor ve ilgili rakorlar. IEC 60072 standard serisinde verilen boyutlara uygun olmalıdır. makinanın çalışması amaçlanan ortamdaki dış etkiler dikkate alınmalıdır (Madde 11. bakım.3’te ve aşırı hıza karşı koruma kuralları Madde 7.

1 Yardımcı donanımlar Makinada veya yardımcı donanımında. iletkenler arasında 250 V’u aşmamalıdır.2’ye uygun olmalıdır.ICS 29.İlgili makina harekete geçiricileri.5’teki kurallar uygulanmalıdır. Bu mümkün değilse gerilim ve akım beyan değerleri açıkça işaretlenmelidir. Prize giden güç beslemesinin makinanın veya makinanın bir bölümünün besleme kesme cihazı ile kesilmemesi durumunda Madde 5. 14.3’e bakılmalıdır). Not 2 – Prizlere ait devreler. yardımcı donanım (örneğin. elektrikli el aletleri.3. Aşırı akım koruması sekonder devrede bulunmalıdır. Aydınlatma devreleri. Not . uygun armatürlerin seçilmesiyle giderilmelidir. Motor ile konvertör arasında endüktif reaktörlere duyulabilecek ihtiyaç. aşağıdaki kaynakların birinden beslenmelidir (Madde 7. Koruyucu kuşaklama devresinin priz çıkışlarına olan sürekliliğinin sağlanması için tedbirler alınmalıdır (PELV ile sağlanan koruma hariç). Madde 8.2. İletkenler arasında 50 V’u aşmayan bir gerilim tavsiye edilir. Sabit moment veya sabit güç çalışmasının etkisi.1 Genel Koruyucu kuşaklama devresine yapılan bağlantılar. aşırı akıma karşı korunmuş olmalı ve gerektiğinde diğer devrelerin korunmasından ayrı şekilde Madde 7. ilgili makina harekete geçiricilerinin aynı anda enerjilerinin kesilmesini (bırakmasını) başlatmalıdır.2 Makina ve donamın mahalli aydınlatması 15. Karşı moment yükünün zaman ve hız ile değişimi.1. Işık kaynaklarının stroboskopik etkileri.2.6’ya bakılmalıdır): Besleme ayırma cihazının yük tarafına bağlı bir özel ayırma transformatörü. kaçak akım koruma cihazlarıyla (RCD) donatılmalıdır. DEVREDE/DEVRE KESİK anahtarı.2 ve Madde 7. Yol verme yöntemi ve besleme yetkilileri tarafından getirilebilecek özel görüşler de dikkate alınarak aynı güç kaynağı diğer kullanıcılarının çalışmasındaki geçici rejimin akımlarda olabilecek etkileri. Sabit aydınlatmanın bir mahfaza içinde kullanılması gereken yerlerde Madde 4.4. 15 Yardımcı donanım ve aydınlatma 15. Not 1 – Ek B’ye de bakılmalıdır.3. kablo tamburları ve uzun hareket tahrikleri).2. Aşırı akım koruması sekonder devrede bulunmalıdır (Madde 5. 15.2. aynı hareketle ilgili olanlardır (örneğin. Besleme ayırma cihazının şebeke tarafına bağlı bir özel ayırma transformatörü.5 ve Madde 13. lamba armatürü veya bükülgen bağlantı kordonları ile birlikte olmamalıdır. Bu kaynağın kullanılmasına yalnızca kontrol mahfazaları içindeki bakım aydınlatma devrelerinde izin verilir. Prize bağlanan bütün topraklanmamış iletkenler. 63 .6 Mekanik frenler için koruyucu cihazlar Mekanik fren harekete geçiricilerinin aşırı yük ve aşırı akım koruyucu cihazlarının çalışması. Büyük ataletli yüklerin etkisi.3’teki şartlara uygun olarak aşırı yüke karşı korunmuş olmalıdır.2’de verilen prensipler kullanılarak ektromanyetik uyumluluk dikkate alınmalıdır.020 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Motoru besleyen gerilim ve/veya akımın harmonik dağılımının (özellikle bir statik konvertörden beslendiğinde) sıcaklık artışı üzerindeki etkileri. deney donanımı) için kullanılacak priz olduğunda aşağıdaki şartlar uygulanır: Priz IEC 60309-1’e uygun olmalıdır.2 Besleme Mahalli aydınlatma devresinin anma gerilimi. 15.

2.2 Sıcak yüzey tehlikesi Risk değerlendirmesinin elektrik donanımının tehlikeli yüzey sıcaklıklarının bulunma ihtimaline karşı bir uyarı gerektirmesi durumunda.2.Rastgele dokunmaya karşı lamba başlığını koruyan yalıtkan bir maddeden yapılmış olmalıdır. besleme ayırma cihazının şebeke tarafına bağlı bir ayırma transformatörü (Madde 13.1 Genel Uyarı işaretleri. Özel primer ayırma vasıtaları (Madde 5.3. IEC 60417-5041 (DB:2002-10) grafik sembolü kullanılmalıdır. 16 İşaretleme.6’ya uygun olarak korunmalıdır. Reflektörler. fabrika aydınlatma beslemesi).2.İlgili IEC standardlarına uygun olmalı. Bu beslemeye. konsol yardımı ile desteklenmelidir.4 Bağlantı parçaları Ayarlanabilir aydınlatma bağlantı parçaları fiziksel çevreye uygun olmalıdır.3’e bakılmalıdır). duy tarafından değil.5’e bakılmalıdır) ve sekonder aşırı akım koruması ile donatılan ve besleme kesme cihazına yakın bir kontrol mahfazası içine monte edilen.1.2. İstisna: Sabit aydınlatmanın normal çalışma sırasında operatörlerin ulaşamayacağı yerde olması durumunda bu paragrafın kuralları uygulanmaz. IEC 60417-5036 (DB:2002-10) grafik sembolü ile işaretlenmelidir. 64 . İstisna: Sabit aydınlatmanın normal çalışma sırasında operatörlerin ulaşamayacağı yerde olması durumunda bu paragrafın kuralları uygulanmaz. yalnızca kontrol mahfazaları içinde ve toplam beyan gücü 3 kW’ı aşmayan makina çalışma ışığı/ışıkları için izin verilmelidir.1 Elektrik çarpma tehlikesi İçinde elektrik çarpma riski yüksek olan elektrik donanımının bulunduğu başka bir şekilde açıkça gösterilmeyen muhafazalar. Operatör-makina arabirimi veya kontrol istasyonu. Bu uyarı işareti mahfazanın kapısında veya kapağında açıkça görülmelidir.2. . 15.3 Korunma Mahalli aydınlatma devreleri. 16.2 Uyarı işaretleri 16.2 b)’ye de bakılmalıdır): Besleme ayırma cihazı ile donatılmış olan mahfaza. 16. Bu uyarı işareti aşağıdakiler için kullanılmayabilir (Madde 6. Mahfazasın içinde bulunan tek bir cihaz (örneğin.ICS 29. işaretlemeler ve tanıtma plakalarının etrafındaki fiziksel çevreye dayanımı yeterli kalıcılıkta olmalıdır. Madde 7.020 - TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Özel aşırı akım koruyuculu makina devresi. işaret plakaları. uyarı işaretleri ve referans gösterilişler 16. konum sensörü gibi). Duylar: . 15. Harici olarak beslenen bir aydınlatma devresi (örneğin.2.

5 Referans gösterilişler Bütün mahfazalar.3 Fonksiyonel tanıtma Kontrol cihazları. birimin üstünde veya yakınında fonksiyonlarına göre açıkça ve kalıcı biçimde işaretlenmelidir. Not 2 . kontrol cihazları ve bileşenleri teknik dokümanlarda gösterilen aynı referans gösteriliş ile açıkça tanıtılmalıdır.İstenildiğinde belgelendirme işareti. çizelgeler ve talimatlar gibi uygun biçimlerde temin edilmelidir. çizimler. . . görünür işaretler ve göstergeler (özellikle güvenlik fonksiyonları ile ilgili olanlar).020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Not – Elektrik tesisatı için bu önlem. şemalar.Beyan gerilimi. kararlaştırılan dilde (Ek B’ye bakılmalıdır) olmalıdır. Aşağıdaki açıklamaları veren bir işaret plakası her bir besleme girişinin yakınında mahfazaya tespit edilmelidir: . 16.ICS 29. Bu bilgi. . Yalnızca bir tek motor kontrol cihazı kullanıldığında.Elektrik donanımının parçaları ile sağlanan teknik doküman.Bazı ülkelerde özel dil/dillerin kullanımı için kurallar yönetmeliklerde bulunur.4 Donanımın işaretlenmesi Donanım (örneğin. Not 1 . İşaret plakasında gösterilen tam yük akımı.Tedarikçinin adı veya ticari işareti. IEC 60417-DB:2002 ve ISO 7000’deki standard sembollerin kullanılmasına öncelik verilmelidir. makinanın elektrik donanımının dokümanının bir bölümü olabilir. Çok basit donanım için ilgili bilgiler. IEC 60364-4-42 Madde 423 ve Çizelge 42A ile ilgilidir. bu bilgi. tesis edildikten sonra kolayca görülebilecek şekilde. Temin edilen bilgiler. normal kullanma şartlarında aynı anda çalışabilen bütün motorların ve diğer donanımın çalıştırma akımlarından küçük olmamalıdır.1 Genel Bir makinanın elektrik donanımının tesisi.Donanımın kısa devre kesme beyan değeri. açıkça görülebildiği yerlerde makina işaret plakası üzerine de konulabilir. kontrol düzeni üniteleri). grafikler. 16. elektrik donanımındaki bütün cihazları göstermek ve besleme şebekesine bağlantı yapılmasına imkân vermek şartı ile tek bir dokümanda bulunabilir. kullanıcı ve tedarikçi arasındaki anlaşmaya uygun olmalıdır (Ek B’ye bakılmalıdır). üniteler.Uygulanabilen yerlerde seri numarası. faz sayısı.a. 17 Teknik dokümantasyon 17. edilen elektrik donanımının karmaşıklığı ile değişebilir. ise) ve her bir besleme için tam yük akımı.Ana doküman numarası (IEC 62023’e bakılmalıdır). frekansı (a. 16. Bu gibi işaretlemeler. okunabilir ve kalıcı biçimde işaretlenmelidir. . . işletmesi ve bakımı için gerekli bilgiler. 65 .

b) Aşağıdakileri içeren tamamlayıcı dokümanlar: 1) Donanımın. Karmaşık durumlarda detaylar için montaj çizimlerine başvurulması gerekli olabilir. tesisin. herhangi bir özel eğitimin gerekip gerekmediği ve gerekli herhangi bir personel koruyucu donanımının özelliği hakkında bilgi. 5) Devre şeması/şemaları. • Fonksiyon deneylerinin sıklığı ve yöntemi. 6) (Uygulanabildiğinde) aşağıdakiler hakkında bilgi: • Programlama. ara kilitleme fonksiyonlarının ve özellikle koordineli biçimde çalışan makinalar için tehlikelere karşı koruyucuların kilitlenmesinin açıklanması (ara bağlantı şemaları dâhil). 11) Uygulanabildiğinde yük akımları. 5’ten az) dokümanların her birinde elektrik donanımı ile ilgili bütün diğer dokümanların numaralarıyla çapraz referanslar bulunmalıdır veya Yalnızca tek seviyedeki ana dokümanlar (IEC 62023’e bakılmalıdır) için bütün dokümanlar. nakliye ve depolama için bilgi. donanımın kullanımı için gerekli olduğunda. aydınlatma. Referans gösterilişleri. 8) Güvenlik koruyucuları ve güvenlik koruyucularının geçici olarak devre dışı kalması durumunda (örneğin.2. boşaltma. doküman numaraları ve başlıkları ile birlikte bir planda veya doküman listesinde sıralanmalıdır veya Doküman yapısının belirli bir seviyedeki bütün dokümanları (IEC 62023’e bakılmalıdır) doküman numaraları ve başlıkları ile birlikte aynı seviyeye ait bölümler listesinde sıralanmalıdır. 17.ICS 29. 4) Uygulanabildiğinde özet (blok) şema/şemalar. • Tavsiye edilen yedek parça listesi ve • Sağlanan aletlerin listesi. 7) Güvenlik koruyucularının.8’e de bakılmalıdır).4’e bakılmalıdır). ayarlama ve bakım için) sağlanan vasıtalar hakkında açıklama (Madde 9. Sağlandığında parça listeleri. 3) Uygulanabildiği yerlerde fiziksel çevre hakkında bilgi (örneğin. montajın ve elektrik beslemesine bağlanmasının açık ve kapsamlı izahı. Farklı dokümanlara atıf yapılmasında. • Muayene sıklığı. 66 . IEC 62027 Sınıf B’ye göre olmalıdır. • Çalışmanın/çalışmaların sırası. • Özellikle koruyucu cihaz ve devrelerin ayarlama.2 Temin edilecek bilgiler Elektrik donanımı ile birlikte temin edilecek bilgiler. 2) Elektrik besleme/beslemelerinin kuralları. aşağıdakileri kapsamalıdır: a) Ana doküman (bölümlerin listesi veya dokümanların listesi). makinanın ayarlanması (işletmeye alma dâhil) için ön çalışmalar hakkında gerekli bütün bilgiyi vermelidir. tedarikçi aşağıdaki yöntemlerden birini seçmelidir: Dokümantasyonun az sayıda dokümandan oluşması durumunda (örneğin. 12) Uyarlanan koruma tedbirlerinin neden olduğu artık riskler. IEC 61082’nin ilgili bölümlerine uygun olmalıdır. tipi ve kesit alanları açıkça belirtilmelidir.3 Bütün dokümantasyon için uygulanabilir kurallar İmalatçı ile kullanıcı arasında başkaca anlaşma olmadıkça: Dokümantasyon. 9) Güvenli bakım için makinanın emniyete alınması işlemleri hakkında talimatlar (Madde 17.4 Tesis dokümanları Tesis dokümanları. bakım ve tamir kılavuzu. atmosferdeki kirleticiler). yol verme tepe akımları ve izin verilen gerilim düşümleri dikkate alan bilgi. 10) Yükleme. Sahada tesis edilecek besleme kablolarının tavsiye edilen konumu. Not – Ek B Madde 13’e bakılmalıdır. 17. IEC 61346-1’in ilgili bölümlerine uygun olmalıdır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 17. Talimatlar/el kitapları IEC 62079’a göre olmalıdır. titreşim.

Tesis etme şemaları örnekleri IEC 61082-4’te bulunabilir.ICS 29.2’ye uygun olarak işaretlenmelidir. bakım ve arıza yeri tespiti ile birlikte fonksiyonlarının anlaşılması kolay olacak biçimde gösterilmelidir. Madde 13. ara yüz bağlantısı için bağlantı uçlarını gösteren bir şema verilmelidir. 17. elektromekanik şemalar üzerinde bütün beslemeler devre dışı (örneğin. blok şemanın ya bir bölümü veya eki olarak kullanılabilir. şemalar veya destekleyen dokümanlarda ayrı olarak gösterilmeli ve açıklanmalıdır. Bu şema veya çizelge bütün dış bağlantılar hakkında tam bilgi vermelidir. Uygun olan yerlerde. IEC 60617-DB:2001’de gösterilmeyen herhangi bir grafik sembol. 67 . Elektrik donanımının birden fazla elektrik kaynaklarından çalışması amaçlandığında. Bu şema. Kullanıcı tarafından temin edilecek olan temel içindeki kanalların boyutları. elektrik donanımının ayarı ve kullanılması için detaylı uygun işlemleri açıklayan bir işletme el kitabını içermelidir. elektrik donanımını bütün fonksiyonel ilişkileri ile birlikte sembolik olarak temsil eder. programlama yöntemleri. fonksiyon ile ilgili karakteristikleri sembolün yanına veya bir dipnot ile şemaya eklenmelidir. Bir blok şema. program doğrulanması ve gerektiğinde ek güvenlik işlemleri hakkında detaylı bilgi verilmelidir. basitleştirme için devre şeması/şemaları ile birlikte kullanılabilir. elektrik gücü. Not 2 . karakteristikleri. gerekli donanım. Alınacak güvenlik tedbirlerine özel dikkat çekilmelidir.2’ye bakılmalıdır). ara bağlantı şeması veya çizelgesinde her bir kaynağın kullanılması için gerekli ara bağlantılar ve değişiklikler gösterilmelidir. Bu şema/şemalar makinadaki elektrik devrelerini ve ilgili elektrik donanımını göstermelidir.5 Blok şemalar ve fonksiyon şemaları Çalışma prensiplerinin anlaşılmasının kolaylaştırılması gerektirdiğinde. 17. yağlayıcı) ve makina ile elektrik donanımı normal yol verme şartlarına hazır olarak gösterilmelidir. bütün ara bağlantıların gösterilmesine gerek duymadan. 17. Devreler. Not 1 – Blok şema örnekleri. Kullanıcı tarafından temin edilecek olan makina ve bağlı donanım arasındaki kanalların. Donanımın işletilmesi programlanabilen yerlerde. su. tipi ve amacı detaylı olarak verilmelidir (Ek B’ye bakılmalıdır). kablo tepsilerinin veya kablo desteklerinin boyutları. Fonksiyon şemaları. Anahtar sembolleri. Bileşenlerin ve cihazların sembolleri ve tanıtılması bütün dokümanlarda ve makina üzerinde aynı prensiple yapılmalıdır. amacı ve konumu gerektiğinde detaylı olarak verilmelidir (Ek B’ye bakılmalıdır).2. IEC 61082-2 standard serisinden sağlanabilir. Not 1 .Fonksiyon şemaları örnekleri. blok şema verilmelidir. Bağlantı ucu fonksiyon şemasında her bir ünitenin detaylı devre şemasına atıflar bulunmalıdır. beyan akımları ve ayarlanması amacıyla gerekli veriler gösterilmelidir (Madde 7. Not 2 . hava. İletkenler.Ara bağlantı seması veya çizelgesi örnekleri IEC 61082-3’te bulunabilir.6 Devre şemaları Devre şeması/şemaları sağlanmalıdır. Çizimlerde elektrik donanımının çıkartılması veya bakımının yapılması için gerekli hacim gösterilmelidir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Makinanın elektrik donanımına bağlanan besleme iletkenleri için aşırı akım koruma cihazı/cihazlarının tipinin seçilmesi. Kontrol cihazları ve bileşenlerinin sembol ile gösterilmesi açık değilse.7 İşletme el kitabı Teknik dokümantasyon. İlave olarak uygun olan yerlerde bir ara bağlantı seması veya çizelgesi verilmelidir. IEC 61082-2’de bulunabilir.

ICS 29. Madde 18.3’e bakılmalıdır). 18. Belli bir makina için genişletilmiş doğrulama.1 Genel Beslemenin otomatik ayrılması için şartlar (Madde 6. beslemenin otomatik ayrılması ile koruma için şartları doğrular. koruyucu ve düzeltici bakım için gerekli yedek parça veya değiştirme parçalarının (örneğin. 18 Doğrulama 18. servis. veya d. Bakım/servis kayıtları üzerine tavsiyeler ve kayıtlar. Madde 18. bileşenler. Beslemenin farklı şartları için bunların uygulanması.a.2’ye göre doğrulanmalıdır. Doğrulamanın sonuçları dokümante edilmelidir.2.5’e bakılmalıdır). gerilime sahip elektriksel olarak ayrılmış bir besleme kaynağından (örneğin.2 TN sistemlerinde deney yöntemleri Deney 1.2. yukarıda verilen sıranın takip edilmesi tavsiye edilir.2. Madde 18. f) İşlevsel deneyleri (Madde 18. Makina için özel bir ürün standardı yoksa doğrulamalar.8 Bakım el kitabı Teknik dokümantasyon.2. makinaların elektrik donanımı için genel şartları verir. Madde 18. Not – Bu standarda gereken diğer deneyler için ilgili IEC veya EN standardlarına göre ölçme donanımı kullanılmalıdır. koruyucu kuşaklama devresinin sürekliliğini doğrular. teknik dokümanlar) siparişi için gerekli bilgi bulunmalıdır. e) Artık gerilimlere karşı koruma (Madde 18. bu el kitabının bir bölümü olmalıdır. yazılım deneme programları) bunların kullanılması ayrıntılı olarak açıklanmalıdır. Tam ve doğru işletmenin doğrulanması için yöntemlerin gerektiği yerlerde (örneğin. TN sistemleri için deney yöntemleri. otomatik ayırma ile koruma için şartlar Madde 18.2 ve Madde 18. önleyici muayene ve onarım için uygun işlemleri açıklayan bir bakım el kitabını içermelidir.4’e bakılmalıdır). yazılım.2 A ile yaklaşık olarak 10 A arasındaki bir akım ile ölçülmelidir. ayarlama. Deney 1 – Koruyucu kuşaklama devresinin sürekliliğinin doğrulanması PE bağlantı ucu (Madde 5. deney donanımı.3’e göre olan deneyler için EN 61557 standard serisindeki ölçme donanımı uygulanabilir.3.2’de açıklanmıştır.a.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 17. Deney 2. deneylerle doğrulanmalıdır.7’deki kurallar uygulanmalıdır. her zaman aşağıdaki a). 68 . 18. c) Yalıtım direnci deneyi (Madde 18. SELV.2 ve Şekil 3’e bakılmalıdır) ile her bir koruyucu kuşaklama devresinin bölümünü oluşturan ilgili noktaları arasındaki her bir koruyucu kuşaklama devresinin direnci. Elektrik donanımında tadilat yapıldığında. b) Dolaylı temasa karşı korumanın otomatik ayırma ile sağlanması durumunda. cihazlar.1 Genel Bu standard.9 Parça listesi Parça listesinde en az donanımın kullanıcısının stoğunda bulundurulması istenilenler dâhil. d) Gerilim deneyi (Madde 18. Bu deneyler yapıldığında.3’te belirtilmiştir. TT ve IT sistemleri için IEC 60364-6-61’e bakılmalıdır. yüksüz olarak en fazla 24 V a. IEC 60364-4-41’e bakılmalıdır) elde edilen en az 0.2 Beslemenin otomatik ayrılması ile koruma için şartların doğrulanması 18. 17. ilgili ürün özel standardında verilmelidir.3’e bakılmalıdır). b) ve f) bentlerini içermelidir ve c)’den e)’ye kadar olan bentlerden birini veya daha fazlasını içerebilir: a) Elektrik donanımının teknik dokümantasyona uygunluğunun doğrulanması.6’ya bakılmalıdır). Bu deneyde hatalı sonuçlar verebileceği için PELV beslemesinin kullanılması tavsiye edilmez.

4’e göre ölçme ile doğrulanması ve 2) İlgili aşırı akım koruma cihazının ayarlanmasının ve karakteristiklerinin Ek A’daki kurallara göre doğrulanması.3 TN sistemlerinde deney yöntemlerinin uygulanması Madde 18. deney sonuçlarının doğruluğunu artırır (özellikle düşük direnç değerleri.Madde A. Madde 6. Çizelge 9’da belirtilmiştir.Süreklilik deneyi için kullanılan daha büyük akımlar. otomatik ayırma ile koruma şartlarının Ia’nın yaklaşık 1 kA’e kadar bir akım (Ia.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ölçülen direnç.2.Hesaplama ile veya . Çizelge 10. Not 1. kesit alanı ve malzemesine göre beklenen aralıkta olmalıdır. Not 2 – Hata halka empedans ölçmesi. 18.2’deki Deney 2 ölçme ile yapıldığında bu deney her zaman Deney 1’den önce olmalıdır. Not – Koruyucu kuşaklama devresinin süreksizliği. yani daha büyük kesit alanlar ve/veya daha kısa iletken uzunluğu ile).2. makinanın her bir koruyucu kuşaklama devresinde yapılmalıdır. ilgili koruyucu kuşaklama iletkenin/iletkenlerinin uzunluğu. Deney 2 – Hata halka empendansı doğrulaması ve ilgili aşırı akım koruma cihazının uygunluğu Güç beslemelerinin ve dış koruma iletkeninin makinanın PE bağlantı ucuna girişinin bağlantıları muayeneyle doğrulanmalıdır. . Madde 18. makina durumlarını belirleyebilmek için kullanılabilir.2.3 ve Ek A’ya göre beslemenin otomatik ayrılması ile koruma için şartlar aşağıdakilerin her ikisi ile doğrulanmalıdır: 1) Hata halka empedansının.3. Farklı durumdaki makinalar için gerekli olan deneyler. Ek A’da belirtilen süre içerisinde ayırma cihazının otomatik çalışmasına neden olan akımdır) gerektirmesi durumundaki devreler için yapılmalıdır.ICS 29. 69 . deneyi yapan veya diğer kişiler için tehlikeli durum oluşturabilir veya halka empedansı deneyi esnasında elektrik donanımına hasar verebilir.2’deki Deney 1.

nakledildikten ve yeniden montajı yapıldıktan sonra garanti edildiği yerlerde (örneğin. 70 . Koruyucu iletkenlerin sürekliliğinin söküldükten. fiş/priz birleşimi/birleşimleri ile) taşıma için sökülerek sağlanan Durum C2). hesaplama için kullanılan iletkenlerin uzunluğunun ve kesit alanının doğrulanmasına izin verirse ve Besleme kaynağının sahadaki empedansının imalatçı tarafından hesaplamada varsayılan değer için kullanılan beslemeninkine eşit veya daha küçük olduğu doğrulanabilirse • Sahada bağlanan koruyucu kuşaklama devresinin Deney 1’i (Madde 18. C Deney 1 veya Deney 2 (Madde 18. gözle muayene ile) gerektirmelidir. B Örnekleri Çizelge 10’da verilen kablo uzunluklarını aşan koruyucu kuşaklama devrelerine sahip. Güç beslemesine bir fiş/priz birleşimi ile bağlanmayan makine için dış koruyucu iletkenin makinanın PE bağlantı ucuna girişinin doğru bağlantısı gözle muayene ile doğrulanmalıdır.2.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Çizelge 9 – TN sistemleri için deney yöntemlerinin uygulanması İşlem A Makina durumu Koruyucu kuşaklama devrelerinin sürekliliğinin sahada kurma ve bağlamada sonra yapılmasının gerektiği durumda sahada kurulmuş ve bağlanmış makinaların elektrik donanımı. koruyucu iletken/iletkenlerin bütün bağlantılarının taşıma için bağlantısının söküldüğünün doğrulanmasını (örneğin.4’e bakılmalıdır).2. Durum C2)’de tesis dokümanları (Madde 17.1’e bakılmalıdır) doğrulanmasının onayı ile sağlanan.1’e bakılmalıdır) doğrulanmasının onayı ile sağlanan makine. Güç beslemesinin ve dış koruma iletkeninin makinanın PE bağlantı ucuna girdiği ve taşıma için ayrılan koruyucu iletken/iletkenlerin bütün bağlantılarının Durum B2)’de. Tamamen montajı yapılmış olarak sağlanan ve taşıma için sökülmeyen Durum C1).2’ye bakılmalıdır) ve güç beslemesinin ve dış koruma iletkeninin makinanın PE bağlantı ucuna giriş bağlantılarının muayene ile doğrulanması yeterlidir. Sahada doğrulama Deney 1 ve Deney 2 (Madde 18. nakledildikten ve yeniden montajı yapıldıktan sonra garanti edildiği yerlerde (örneğin fiş/priz bağlantılarının kullanılmasıyla) taşıma için sökülerek sağlanan Durum B2). Deney 1 veya Deney 2 ölçmeleri ile koruyucu kuşaklama devrelerinin sürekliliğinin (Madde 18. Deney 2 (Madde 18. örnekleri Çizelge 10’da verilen kablo uzunluklarını aşan koruyucu kuşaklama devrelerine sahip makina.2.2) İstisna: Hata halka empedansının veya direncinin imalatçı tarafından önceden hesaplanmışsa ve aşağıdaki durumlarda: • Tesislerin düzenlenmesi. Koruyucu iletkenlerin sürekliliğinin söküldükten. Sahada deney gerekli değildir.2. aşağıdaki bağlantıların doğrulanmasından başka ayrı bir deney gerekli değildir: • • Güç beslemesinin ve dış koruma iletkeninin makinanın PE bağlantı ucuna girdiği Durum B1)’de.ICS 29.2) İstisna: Sahadaki besleme kaynağı empedansının hesaplama için kullanılana veya ölçmeyle yapılan Deney 2 sırasında deney beslemesininkine eşit veya daha küçük olduğu doğrulanabildiği durumda.2’ye bakılmalıdır) ölçmeleriyle koruyucu kuşaklama devrelerinin sürekliliğinin (Madde 18. Tamamen montajı yapılmış olarak sağlanan ve taşıma için sökülmeyen Durum B1).

5’e bakılmalıdır. IEC 60228 ve IEC 61200-53’te bulunabilir.B 4 0. Deney. Sütun 1’e göre her bir koruma cihazına olan en büyük besleme kaynağı empedansı. İlave bilgi. 4 5 IEC 60898 standard serisine göre. kısa devre şartlarında iletken sıcaklığı 160 ºC (Çizelge D.4 s 97 115 135 145 125 175 133 136 141 138 152 157 53 57 66 59 41 73 76 94 114 133 132 179 30 34 35 40 33 55 28 36 38 42 37 61 38 73 66 46 98 79 1. Sütun 3’teki değerler. ancak bu değer 50 kΩ’dan küçük olmamalıdır.1 s I a = 5 x IN Ia = 10 x IN ayırma ayırma süresi süresi 0. gösterildiği gibi azaltılmış boyutlu koruma iletkeni sağlar. iletken teller. Bu varsayımlardan bir sapma.4’e bakılmalıdır). elektrik donanımının münferit bölümlerinde yapılabilir: İstisna: Elektrik donanımının baralar.1 s 0. hata halka empedansının komple hesaplanmasını veya ölçülmesini gerektirebilir.B 5 karak. ile ölçülen yalıtım direnci 1 MΩ’dan küçük olmamalıdır. faz iletkenlerininkine eşit kesit alanlı koruma iletkeni sağlar. 16 mm2 ye kadar faz iletkeni bulunan kablolar. Çizelge 6 ile ilişkilendirilirmiştir (Madde 12. aşağıdaki varsayımları esas almıştır: Bakır iletkenleri bulunan PVC kablosu.0 6.5 4. güç beslemesinin anma gerilimi 400 V.1 s Her bir koruyucu cihazın ve onun yükünün m cinsinden en büyük kablo uzunluğu 5 Sigorta ayırma süresi 0.5 2. 3 fazlı sistemler. iletken bara sistemleri veya kayar bilezik üniteleri bulunan belli bölümleri için daha düşük bir asgari değere izin verilebilir.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Çizelge 10 – Her bir koruyucu cihazın ve bunun yükünün en büyük kablo uzunluğu örnekleri 1 Her bir koruyucu cihaza olan besleme kaynağı empedansı 2 Kesit alan 3 Koruyucu cihazın anma değeri veya ayar değeri IN mΩ 500 500 500 400 300 200 200 100 100 100 50 50 mm 2 4 Sigorta ayırma süresi 5s A 16 20 25 32 50 63 80 100 125 160 200 250 7 8 6 Minyatür Ayarlanabilir Minyatür devre devre kesici devre kesici I a = 8 x IN kesici ayırma süresi karak.0 10 16 25 (hat)/16 (PE) 35 (hat)/16 (PE) 50 (hat)/16 (PE) 70 (hat)/16 (PE) 95 (hat)/16 (PE) 120 (hat)/16 (PE) Çizelge 10’daki en büyük kablo uzunluk değerleri. 16 mm2 den büyük kesit alanlı kablolar. 71 .ICS 29. IEC 60898 standard serisine göre.3 Yalıtım direnci deneyleri Güç devresi iletkenleri ile koruyucu kuşaklama devresi arasında 500 V d.a. 18.

Elektriksel güvenlik için devrelerin fonksiyonu (örneğin. 72 . deney sırasında ayrılabilir. yalıtımın aşırı gerilmesi.4 Gerilim deneyleri Gerilim deneyleri yapıldığında IEC 61180-2’ye göre deney donanımı kullanılmalıdır. 18. deneyden geçirilmelidir.2.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Makinanın elektrik donanımı deney sırasında çalışması muhtemel ani darbe koruma cihazlarını içeriyorsa aşağıdakilerden birine izin verilmelidir: Bu cihazların ayrılması veya Deney gerilimin ani darbe koruma cihazlarının gerilim koruma seviyelerinden daha düşük ancak beslemenin üst sınırının tepe değerinden daha az olmayan bir değere azaltılması. cihazların ayrılması/yeniden bağlanması) oluşturma ihtimaline özel dikkat gösterilmelidir.5 Artık gerilimlere karşı korunma Uygulanabildiğinde deneyler. deneyden geçirilmelidir. En büyük deney gerilimi. yaklaşık 1 s süreyle güç devresi iletkenleri ile koruyucu kuşaklama devresi arasına uygulanmalıdır. 18. donanımın beyan besleme geriliminin iki katı bir değere veya 1000 V değere (hangisi büyükse) sahip olmalıdır. 18.ICS 29. Madde 6.4’e uygunluğu sağlamak için yapılmalıdır. Tahrip edici boşalma olmazsa kurallar sağlanmış olur. Kendi ürün standardlarına göre gerilim deneyinden geçirilecek olan bileşenler ve cihazlar.7 Yeniden deneyden geçirme Bir makinanın veya bağlı donanımının bir bölümünün değiştirilmesi veya tadil edilmesi hâlinde bu bölüm uygun şekilde yeniden doğrulanmalı ve deneye tabi tutulmalıdır (Madde 18. 50 Hz veya 60 Hz anma frekanslı olmalıdır. Deney gerilimi.1’e bakılmalıdır). En büyük deney gerilimi. 18. toprak hatası algılama). deney sırasında ayrılmalıdır.6 Fonksiyon deneyleri Elektrik donanımının fonksiyonları. Deney gerilimine dayanmak için yapılmamış olan bileşenler ve cihazlar. Yeniden deneye tabi tutmanın donanım üzerinde ters etkiler (örneğin.

devre veya donanımdaki gerilimli bölüm ile açıktaki iletken bölüm veya koruma iletkeni arasında bir hata olması durumunda. İstisna: Bu ayırma süresinin garanti edilememesi durumunda.a.1’de verilmiştir. Madde A. makinalar için yeterli kısa bir süre olarak kabul edilir. Uo: Toprağa göre anma a. gerilimdir.4.1 >400 Uo.a.8 0. dikkate alınmalıdır (Madde A. Not 1 – IEC 60038’de belirtilen tolerans bandı içerisindeki gerilimler için anma gerilimine uygun ayırma süresi uygulanır.3’e bakılmalıdır). devre veya donanımın beslemesinin yeterli bir kısa ayırma süresi içinde aşırı akım koruma cihazı tarafından otomatik olarak ayrılacak biçimde sağlanmalıdır.’yı aşan muhtemel dokunma geriliminden korumak için tedbirler (örneğin. ek koruyucu kuşaklama) alınmalıdır.3’e bakılmalıdır. Sınıf I elde tutulan donanım veya seyyar donanım (örneğin. hata noktasına kadar olan gerilimli iletkeni ve hata noktası ile kaynak arasındaki koruma iletkenini içeren hata halkasının empedansı. Not 2 – Gerilimin ara değerleri için yukarıdaki çizelgede daha yüksek değer kullanılmalıdır. veya 120 V dalgacıksız d. etkin gerilimdir. 5 s’yi aşmayan bir ayırma süresi. yardımcı donanım için makina üzerinde prizler. beslemenin otomatik ayrılması belirtilen sürede (yani.1 Genel Dolaylı temasa karşı koruma.1’e bakılmalıdır) için yeterli kısalıkta kabul edilen en büyük ayırma süreleri Çizelge A. Hata akımının neden olduğu sıcaklık artışı ile iletken direncindeki artış.a. ≤ 5 s veya ≤ Çizelge A.2 0.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek A TN sistemlerinde dolaylı temasa karşı koruma (IEC 60364-4-41:2001 ve IEC 60364-6-61:2001’den elde edilen) A.1 – TN sistemleri için en büyük ayırma süreleri Uoa) V 120 230 277 400 a) Ayırma süresi s 0. Çizelge A. Aşağıdaki şart bu kuralı sağlar: Z s xI a ≤ U o Burada. A. aynı anda erişilebilen iletken bölümler arasında 50 V a. elektrik donanımında bir faz iletkeni ile koruma iletkeni veya açıktaki iletken bölüm arasında herhangi bir durumda ihmal edilebilir empedans hatası oluşması hâlinde. Madde 15.a. 73 . Zs: Kaynağı.2 Aşırı akım koruma cihazları tarafından beslemenin otomatik ayırması ile koruma için şartlar Aşırı akım koruma cihazlarının karakteristikleri ve devre empedansı. Fişlerle veya fiş olmadan doğrudan beslenen devreler.4 0.ICS 29.1’e göre değerler) oluşacak biçimde olmalıdır.4 0. Ia: Ayırma koruma cihazının belirtilen sürede otomatik çalışmasının neden olduğu akım. toprağa göre anma a.

Hata halka empedansının ölçülen değeri.4. Ölçme sonuçlarının doğruluğu hakkında bilgi ve ölçme donanımının dokümantasyonunda verilen işlemlere dikkat edilmelidir. deneyde kullanılmayan iki faz iletkeni. RPE direncinin ölçülmesi için Madde 18. IEC 61557-3’e uygun ölçme donanımı kullanılarak gerçekleştirilmelidir. Ia(5s): Koruyucu cihazın 5 s’lik çalıştırma akımı.2. sigortaların çıkarılmasıyla açılabilir.020 Not – TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Kısa devre akımlarının hesaplanması için bilgi. İstisna: Hata halka empedansı veya koruma iletkenlerinin direnci hesaplamalarının mümkün olması durumunda ve tesislerin düzenlenmesi iletkenlerin uzunluğunun ve kesit alanının doğrulanmasına izin verdiğinde. Bu şartın doğrulanması.3 Dokunma gerilimini 50 V’un altına azaltarak koruma için şart Madde A. tesisatın herhangi bir yerindeki donanım ile makinanın PE bağlantı ucu (Madde 5. A. RPE: PE bağlantı ucu (Madde 5.4 Beslemenin otomatik ayrılması ile koruma için şartların doğrulanması A. Deney sırasında bağlanan motor için bu mümkün değilse. Madde A. Not 1 – Ek koruyucu kuşaklama. ZPE. Hata halka empedansının (Zs) ölçülmesi. teçhizatın bir bölümünü veya bir konumu içerebilir. IEC 60909 veya kısa devre koruma cihazlarının tedarikçisinden elde edilebilir.2’ye göre beslemenin otomatik ayrılması ile dolaylı temasa karşı koruma için tedbirlerin etkinliği aşağıdaki gibi doğrulanır: Devre kesiciler için anma akım ayar değerinin sigortalar için akım beyan değerinin gözle muayenesi ile ilgili koruyucu cihazın karakteristiklerinin doğrulanması. Koruma için şart. Not – Makina üzerindeki hata halka empedansı ölçmesi için tipik bir düzenleme Şekil A. dokunma geriliminin 50 V altına azaltılmasıdır ve bu husus. koruma iletkenlerinin sürekliliğinin doğrulanması. Ölçme. tesisatın bir bölümünü. öngörülen tesisattaki beslemenin anma frekansı ile aynı frekansa sahip bir beslemeye makina bağlandığında yapılmalıdır.2 ve Şekil 2’ye bakılmalıdır) ile makinadaki herhangi bir yerdeki donanım arasındaki veya aynı anda erişilebilir açıktaki iletken bölümler ve/veya dış iletken bölümler arasındaki koruyucu kuşaklama devresinin empedansıdır.ICS 29. bütün tesisatı.2’ye uygun olmalıdır.2 ve Şekil 2’ye bakılmalıdır) arasında veya aynı anda erişilebilir açıktaki iletken bölümler ve/veya dış iletken bölümler arasındaki koruyucu kuşaklama devresinin empedansıdır. A.1’de gösterilmiştir.1 Genel Madde A.2’deki kuralların garanti edilememesi ve ek kuşaklamanın tehlikeli dokunma gerilimlerine karşı koruma vasıtası olarak seçildiği durumda bu koruma için şart.4.2’deki Deney 1 yönteminin kullanılmasıyla başarılabilir.2 Hata halka empedansının ölçülmesi Hata halka empedansının ölçülmesi. A. ölçülen RPE değeri aşağıdaki değeri aşmadığında yerine getirilir: RPE ≤ 50 I a (5 s ) Burada. ölçme ile değiştirilebilir. 74 . doğrudan temasa karşı korumaya ilave olarak kabul edilir. Not 2 – Ek koruyucu kuşaklama. koruma devresi empedansının (ZPE) aşağıdaki değeri aşmadığında sağlanır: Z PE ≤ 50 xZ s Uo Burada. örneğin.

Şekil A. Zs’nin ölçülen değeridir. Hata akımından dolayı sıcaklığın artışı ile iletkenlerin direncinin artışına aşağıdaki eşitlikte dikkate alınmalıdır: Z s (m ) ≤ 2 Uo x 3 Ia Burada.3 İletkenlerin ölçülen değeri ile hata şartlarında gerçek değer arasındaki farka dikkat edilmesi Not – Ölçmeler ortam sıcaklığında düşük akımlarla yapıldığından.2’deki kurallara uygunluğunu doğrulamak için hata şartlarında sıcaklığın artması ile iletkenlerin direncinin arttığına dikkat edilmelidir.6.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 A. daha hassas bir değerlendirme.ICS 29.3’te tanımlanan işleme göre yapılabilir. IEC 60364-6-61 Madde E. hata halka empedansının ölçülen değerinin Madde A.612.4. Zs(m).1 – Hata halka empedansın ölçmesi için tipik düzenleme 75 . Hata halka empedansının ölçülen değerinin 2Un/3Ia’yı aşması durumunda.

1’e bakılmalıdır). Elektriksel besleme ve çalışma şartları (Madde 4. ticari veya hafif sanayi çevresi Sanayi çevresi 76 . korozif atmosfer.4’e bakılmalıdır) a) Elektromanyetik çevre (Madde 4.ICS 29. muhtemel patlayıcı veya yanıcı atmosferde kullanılacak mı? d) Makina bazı malzemeleri ürettiğinde veya tükettiğinde özel tehlike ortaya çıkaracak mı? e) Makina madenlerde kullanılacak mı? 2. Fiziksel çevre ve çalışma şartları Madde 4. işleyecek mi veya üretecek mi? c) Makina.2’ye bakılmalıdır) Özel şartlar veya kurallar b) Ortam sıcaklık aralığı c) Nem aralığı d) Yükselti e) özel çevre şartları (örneğin. özellik Evet ise.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek B (Bilgi için) Makinaların elektrik donanımı için inceleme formu Aşağıdaki bilgilerin donanımın amaçlanan kullanıcısı tarafından temin edilmesi tavsiye edilir.3’e bakılmalıdır) a) Beklenen gerilim dalgalanmaları (± % 10’dan fazlaysa) b) Beklenen frekans dalgalanmaları (± % 2’den fazlaysa) c) Elektrik besleme ihtiyacında artış olması gerektiğinde elektrik donanımında gelecekte olabilecek değişikliklerin açıklanması d) Madde 4’te belirtilenden daha uzun sürmesi hâlinde elektrik donanımının bu gibi şartlarda çalışmasını sürdürmesi gereken yerlerde beslemedeki gerilim kesintilerinin belirtilmesi 3. tozlu. patlayıcı veya yanıcı malzeme kullanacak mı. özellik Evet ise. özellik Hayır Tarih Seri numarası Sürekli Kısa süre Yerleşim. İmalatçının/tedarikçinin ismi Son kullanıcı ismi Teklif/sipariş numarası Makine tipi 1. nemli çevre) Evet Evet/hayır Evet/hayır Evet/hayır Evet Hayır Evet ise. uygulanması ve kullanılması için temel şartlar ve ilave kullanıcı şartları hakkında kullanıcı ile tedarikçi arasında anlaşma sağlanmasını kolaylaştırır (Madde 4. Bu form makinanın elektrik donanımının uygun tasarımlanması.4. Özel şartlar (Madde 1’e bakılmalıdır) a) Makina açık havada mı kullanılacak? b) Makina.

topraklanmış noktanın nötr (yıldızın merkezi) nokta veya diğer bir nokta olup olmadığının açıklaması) IT (doğrudan topraklanmamış sistem) Evet TT (bir noktada doğrudan topraklanmış sistem ancak. Madde 4. kablolar ve iletkenler için aleve dayanıklılık şartları gibi) i) Nakliye ve depolama (örneğin.2’ye bakılmalıdır)? Hayır Evet Evet Hayır Hayır Elektrik konusunda yetiştirilmiş personel Evet Elektrik konusunda eğitilmiş personel Hayır 77 . Elektrik çarpmasına karşı koruma (Madde 6’ya bakılmalıdır) a) Donanımın normal çalışması sırasında mahfazaların içerisine erişimi gereken personel hangi sınıftandır? b) Kapıları veya kapakları emniyete almak için çıkarılabilir anahtarları bulunan kilitlerle donatılmış mı (Madde 6.a.a a.a. Elektrik besleme girişleri Her bir besleme kaynağı için açıklama a) Anma gerilim (V) Makinaya beslemenin yapıldığı noktada beklenen kısa devre akımı (kA etkin) (Madde 2’ye de bakılmalıdır) b) Güç besleme topraklamasının tipi (IEC 60364-1’e bakılmalıdır) a.ICS 29.020 f) Radyasyon g) Titreşim.5’te belirtilen aralık dışındaki sıcaklıklar) 4. frekans TN (bir noktada bu noktaya bağlı bir koruyucu iletken (PE) ile doğrudan topraklanmış sistem.2. ise faz sayısı d. makinanın koruyucu iletken (PE) sistemin bu topraklama noktasına bağlanmamış) c) Elektrik donanımı nötr (N) besleme iletkenine bağlanacak mı? d) Besleme ayırma cihazı Nötr (N) iletkeninin kesilmesi isteniyor mu? Nötr (N) ayırma için çıkarılabilir bağlantı gerekiyor mu? Temin edilecek ayırma cihazının tipi 5. mekanik darbe TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 h) Özel montaj ve işletme kuralları (örneğin.

uyarı işaretleri ve referans gösterilişler a) Fonksiyonel tanıtım (Madde 16. Kablaj uygulamaları (Madde 13’e bakılmalıdır) İletkenler için kullanılacak özel tanıtım yöntemi var mı? (Madde 13. Çalışma Kablosuz kontrol sistemleri için geçerli sinyal alınmadığında makinanın otomatik olarak kapatılmasının başlatılmasından önce ne kadar zaman gecikmesi olacağını belirtilmesi 8.1’e bakılmalıdır) Tip 11. mevcut makinalarla birlikte olması için) 9.3’e bakılmalıdır) veya özel şartlar: 10.2.3’e bakılmalıdır) Özellikler: b) Yazılar/özel işaretler c) Belgelendirme işareti ? Evet ise hangisi Elektrik donanımı üzerinde mi? Evet Hangi dilde? Hayır 78 .3’e bakılmalıdır) 7.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 6. hangi tip? b) Bakım için prizlere artık akım koruma cihazlarının (RCD) kullanılmasıyla ilave koruma sağlanıyor mu? c) Nerede makina mahalli aydınlatma ile donatılır? Evet Hayır Yol verme Diğer Durma Evet Hayır Evet Evet İzin verilebilir en yüksek gerilim (V) Hayır Hayır Aydınlatma devresi gerilimi doğrudan güç beslemesinden elde edilmiyorsa.ICS 29. Kontrol düzeni Mahfazanın koruma derecesi (Madde 11.2. Donanımın korunması (Madde 7’ye bakılmalıdır) a) Kullanıcı veya tedarikçi besleme iletkenlerinin aşırı akım koruyucu takacak mı (Madde 7. tercih edilen gerilim 12. İşaretleme.2’ye bakılmalıdır)? Aşırı akım koruma cihazlarının tipi ve beyan değerleri b) Doğrudan hatta yol verilebilecek üç fazlı a.a. Yardımcı donanım ve aydınlatma (Madde 15’e bakılmalıdır) a) Özel bir priz tipi gerekli mi? Evet ise. Operatör ara birimi ve makinaya monte edilen kontrol cihazları (Madde 10’a bakılmalıdır) Özel renk tercihleri (örneğin. motorların en büyük gücü (kW)? c) Motor aşırı yük algılama cihazları sayısı azaltılabilir mi? (Madde 7.

020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 13. açık kablo tepsilerinin veya kablo desteklerinin boyutları. yüklü makina ile işletme tip deneyleri belgesi isteniliyor mu? e) Diğer makinalar için. Teknik dokümantasyon (Madde 17’ye bakılmalıdır) a) Teknik dokümantasyon (Madde 17. yeri ve amacı (Madde 17.1’e bakılmalıdır) b) Kullanıcı tarafından temin edilecek kanalların.ICS 29.5’e bakılmalıdır) c) Bir özel makina veya kontrol düzeni donanımının tesis edileceği yere taşınması boyutlar ve ağırlığa özel sınırlamalar getiriyorsa açıklama: d) Özel yapılmış makinalar için. yüklü prototip makina ile işletme tip deneyleri belgesi isteniliyor mu? Hangi ortamda? Hangi dilde? En büyük boyutlar Evet Evet En büyük ağırlık Hayır Hayır 79 .

IEC 60335 standard serisi kapsamında bulunan ev ve benzeri yerlerde kullanılan makinalara uygulanmaz. Liste makinanın (Madde 3. katlayıcılar Makaraya sarma ve kesme makinaları Katlanan kutu yapıştırma makinaları Kâğıt ve karton imalat makinaları Ağaç işleri makinaları • • • Ağaç işleri makinaları Levhalama makinaları Testere makinaları Muayene/deney makinaları • • Koordinat ölçme makinaları İmalat içi ölçme makinaları Montaj makinaları Malzeme yükleme/boşaltma makinaları • • • • Robotlar Konveyörler Yer değiştirme makinaları Depolama ve geri alma makinaları Kompresörler Ambalaj makinaları • • İstifleyiciler/istiften alıcılar Ambalajlama ve büzerek ambalajlama makinaları Tekstil makinaları Soğutma ve iklimlendirme makinaları Deri/suni deri giyim ve ayakkabı makinaları 80 Çamaşırhane makinaları Isıtma ve havalandırma makinaları Yapı ve bina malzemeleri makinaları . Bu listenin bütün makinaları içermesi amaçlanmamıştır.35) tarifiyle tutarlıdır. keskiler.ICS 29. Metal işleme makinaları • • Metal kesme makinaları Metal şekillendirme makinaları Gıda makinaları • • • • Plastik ve kauçuk makinaları • • • • • Enjeksiyonlu döküm makinaları Çekme makinaları Üflemeli döküm makinaları Termoset döküm makinaları Boyut küçültme makinaları Hamur kesiciler Karıştırma makinaları Börek ve pasta makinaları Et hazırlama makinaları Baskı. kağıt ve karton makinaları • • • • • Baskı makinaları Son işlem makinaları. Bu standard.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek C (Bilgi için) Bu standardın kapsadığı makinalara örnekler Aşağıdaki listede bu standarda uygun elektrik donanımı bulunan makinalara örnekler verilmiştir.

telesiyej ve teleski İnsan asansörleri Seyyar makinalar • • • Kaldırma platformları Fork-lift araçları İnşaat makinaları Elektrikli kapılar Eğlence makinaları • Atlı karıncalar Sıcak metal işleme makinaları Tabaklama makinaları • • • Çok merdaneli makinalar Bant bıçak makinaları Hidrolik tabaklama makinaları Pompalar Tarım ve orman makinaları Maden ve taşocağı makinaları 81 .ICS 29.020 • • • • Kesme ve delme makinaları Kaba işleme. örneğin. seramik ve cam işleme makinaları Kaldırma makinaları (IEC 60204-32’ye bakılmalıdır) • • Vinçler Yük asansörleri Taşınabilir makinalar • • Ağaç işleme makinaları Metal işleme makinaları İnsan taşıma makinaları • • • Yürüyen merdivenler İnsan taşıma halat yolları. silme. kesip düzenleme ve fırçalama makinaları Ayakkabı kalıplama makinaları Sağlamlaştırma makinaları TÜRK STANDARDI • • • • Tünel açma makinaları TS EN 60204-1/Nisan 2011 Beton karıştırma makinaları Tuğla imal makinaları Taş. parlatma.

Düzeltme faktörleri.B1 Yöntemi: İletkenlerin veya tek damarlı kabloların taşınması ve korunması için borular (Madde 3.00 0.1 .1.91 0.ICS 29.C Yöntemi: Duvar üzerinde kablolar arasında boşluk olmaksızın yatay veya düşey havada tesis edilen çok damarlı kablolar. mahfazalar ile donanımın ayrı ayrı parçaları arasında Şekil D.71 60 0.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek D (Bilgi için) Makinaların elektrik donanımı içindeki iletkenlerin ve kabloların akım taşıma kapasiteleri ve aşırı akımdan korunmaları Bu ekin amacı. PVC için normal şartlarda en büyük sıcaklık 70 °C’tur. imalatçı tarafından verilir.E Yöntemi: Yatay veya düşey açık kablo tepsileri üzerindeki çok damarlı kablolar (Madde 3.4) 82 . D. Çizelge 6’da (Madde 12’ye bakılmalıdır) verilen şartlarda değişiklik olduğunda (Çizelge 6’daki notlara bakılmalıdır). .7) ve donanımlı kablo kanal sistemi (Madde 3. D.08 1. Çizelge 6’da + 40 °C ortam sıcaklığı için verilmiştir.1 Ortam hava sıcaklığı PVC yalıtımlı iletkenlerin akım taşıma kapasiteleri.1’de verilmiştir.58 Not . .2 Tesis etme yöntemleri Makinalarda.1 Genel işletme şartları D. IEC 60364-5-52’den elde edilmiştir.B2 Yöntemi: B1’in aynısı ancak çok damarlı kablolar kullanılması.): .1. Kauçuk yalıtımlı kablolar için düzeltme faktörleri.1’de gösterilen kablo ve iletkenlerin tesis etme yöntemleri tipik olarak kabul edilir (kullanılan harfler IEC 60364-5-52:2001’e uygundur. Çizelge D.82 0.5) kullanılması. iletken boyutlarının seçiminde ek bilgi verilmesidir. Diğer ortam sıcaklıkları için düzeltme faktörleri Çizelge D. .Düzeltme faktörleri Ortam hava sıcaklığı °C 30 35 40 45 50 55 Düzeltme faktörü 1.15 1.

1.2 veya Çizelge D3’e göre Iz değerleri azaltılır.ICS 29.1 – İletkenlerin/kabloların sayısından bağımsız olarak iletken ve kablo tesis etme yöntemleri D. Çizelge 6’da verilen veya imalatçı tarafından Çizelge D. Not – Ib < Iz’nin % 30 olan devreler için azaltma uygulanmasına gerek yoktur. 83 .3 Gruplandırma Kablolarda daha fazla yüklenmiş iletkenler veya iletken çiftleri olması durumunda.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Şekil D.

0 0.Aynı izin verilebilir en büyük işletme sıcaklığına sahip yalıtılmış iletkenlerin veya kabloların devre grupları.40 çiftleri ≤ 0. Not 2 – Aynı faktörler aşağıdakilere uygulanır: .71 0.2’deki azaltma faktörlerine bakılmalıdır.1.65 0.Faktörler.57 0.65 0. Not 4 .2 . devresinin kendisi simetrik olarak yüklenen. IEC 60364-5-52:2001’den alınmıştır.İletkenlerin sınıflandırılması Sınıf 1 2 5 Açıklama Som bakır veya alüminyum iletkenler Örgülü bakır veya alüminyum iletkenler Bükülgen örgülü bakır iletkenler Sabit tesisler Titreşimin bulunduğu makina tesislerinde.75 mm2) 1.70 E Kablolar arasında boşluk olmaksızın delikli 0. hareketli bölümlerin bağlanmasında Sık hareketler için Kullanma/uygulama 6 Bükülgen örgülü bakır iletkenler.4 .İki veya üç tek damarlı kabloların grupları. Not 2 . IEC 60364-5-52:2001’den alınmıştır.Çok damarlı kablo grupları için Çizelge D.4 İletkenlerin sınıflandırılması Çizelge D.0 0.48 0.88 0.86 0. Sınıf 5’ten daha bükülgen olan iletkenler Not .29 0.80 0. taban alanının % 30’dan fazlası delikli olan bir tavadır (IEC 60364-5-52:2001’den alınmıştır). .76 0.72 9 0.57 0.75 0.21 Not 1 – Eşit olarak yüklenmiş iletkenler/çiftleri bulunan çok damarlı kablolara uygulanır.50 0.Çok damarlı kablolar. tamamı eşit olarak yüklenen.85 Yüklü devrelerin/kabloların sayısı 4 0.IEC 60228’den alınmıştır.75 6 0.39 0. Çizelge D. her tava arasında 300 mm’lik 0.55 0.25 mm2 ila 0.76 0. Not 3 .020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Çizelge D.Delikli kablo tavaları.Gruplandırmada Iz’den azaltma faktörleri Tesis etme yöntemi (Şekil D.1’e bakılmalıdır) (Not 3’e bakılmalıdır) 2 B1 (devreler) ve B2 (kablolar) C Kablolar arasında boşluk olmadan tek tabakalı 0.66 düşey aralık bulunan 2 ila 3 tava ile Tesis yönteminden bağımsız olarak kontrol devre 0.Kablolar.ICS 29. . D.40 Çiftler (0.72 tabakalarda tek tabakalı E Eskisi gibi ancak.73 0.77 0. 84 .3 .10 mm2 ye kadar çok damarlı kablolar için Iz’yi azaltma faktörleri Yüklü iletkenlerin ve çiftlerin sayısı 1 3 5 7 10 24 İletkenler (> 1 mm2) (Not 3’e bakılmalıdır) 1.34 0. Not 3 – Faktörler.5 mm2 Not 1 – Bu faktörler aşağıdakilere uygulanır: .

1’e bakılmalıdır. 85 . ΙZ = Özel tesis etme şartları altında Çizelge 6’ya göre bir kablonun devamlı işletme etkin akım taşıma kapasitesi (Amper): . Şekil D. I2’den daha az akım ile aşırı yük) ve ekonomik olarak çözüm olmaz. ürün standardında verilir veya imalatçı tarafından sağlanabilir. . motor aşırı yük koruma cihazı) aşırı yüke karşı kablonun korunmasında aşağıdaki iki şartın sağlanmasını gerektirir: Ιb ≤ Ι n ≤ Ι Z Ι2 ≤1. I2’den daha az akımlı aşırı yüklerin oluşmasının muhtemel olması durumunda uygun olmayabilir. . Ι2: Belirtilen bir sürede (örneğin. koruyucu cihazın işletme karakteristiklerinin (örneğin. Koruyucu cihazın etkin çalışmasını sağlayan Ι2 akımı. seçilen ayar akımıdır.2 Aşırı yük koruması sağlayan koruyucu cihazlar ile iletkenler arasındaki koordinasyon Aşırı yük koruması sağlayan koruyucu cihazların parametreleri ile iletken parametreleri arasındaki ilişki Şekil D.Gruplama. Not 2 – Motor devresi iletkenleri için kısa devre koruması kısa devre koruma cihazları ile sağlanırken iletken/iletkenlerin aşırı yük koruması.2 – İletkenlerin ve koruyucu cihazların parametreleri Bir kablonun doğru koruması. IZ nin azaltılması için Çizelge D. Bu nedenle bu gibi bir cihaz.3’e bakılmalıdır. Ιn = Koruma cihazının anma akımı. Hem aşırı yük hem de kısa devre koruması sağlayan bir cihazın bu maddeye göre iletken aşırı yük koruması için kullanıldığı yerlerde bütün durumlarda tam koruma sağlamaz (örneğin. 63 A’e kadar olan koruyucu cihazlar için 1 h) koruyucu cihazın etkin çalışmasını garanti eden en küçük akımdır. IZ nin azaltılması için Çizelge D. Not 1 – Ayarlanabilir koruma cihazları için Ιn anma akımı.Çok damarlı kablolar.ICS 29.2’ye bakılmalıdır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 D.2’de gösterilmiştir.45 x ΙZ (1) (2) Burada: Ιb = Devrenin tasarımlandığı akım.Sıcaklık. motor/motorlar için olan aşırı yük koruması ile sağlanabilir. aşırı akım koruma cihazı. IZ nin azaltılması için Çizelge D.

a. Çizelge D. t (s cinsinden) süresinin değeri aşağıdaki formül kullanılarak hesaplanır. için etken değer olarak kısa devre akımı (A) k = Yalıtılmış bakır iletken için aşağıdaki yalıtımlara göre faktör dür.ICS 29.2’ye bakılmalıdır) karşı korunmuş olmaları gerekir.5’teki sıcaklık sınırlarının aşılmamasını sağlar. her durumda t (burada t < 5 s) süresini aşmayan toplam kesme süresinde I akımında devreyi kestiğinde Madde 7.2 kuralları yerine getirilmiş olur.2.3 İletkenlerin aşırı akım koruması İletken izin verilebilen en büyük sıcaklığa erişmeden önce. Çizelge D.Nötr iletkeni için Madde 7. 200 °C’un üzerindeki kullanım için gümüş veya nikel kaplamalı bakır iletkenler uygundur. PVC : 115 Kauçuk: 141 SiR : 132 XLPE : 143 EPR : 143 gG veya gM karakteristikli (IEC 60269-1’e bakılmalıdır) sigortaların ve IEC 60898’e göre B ve C karakteristikli devre kesicilerin kullanılması. Uygulamada koruyucu cihaz. Bunlar Ιn ≤ Ιz iken Çizelge 6’ya uygun olarak seçilen Ιn anma akımında uygulanır.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 D. a) Bu değerler.3 ikinci paragrafa bakılmalıdır. adiyabatik sayılan davranışın 5 s’yi aşmayacağı varsayımına göredir. Ι = a. Not .5 – Normal ve kısa devre şartlarında izin verilebilir en büyük iletken sıcaklıkları Yalıtım tipi Polivinil klorür (PVC) Kauçuk Çapraz bağlı polietilen (XLPE) Etilen propilen bileşiği (EPR) Silikonlu kauçuk (SiR) Not Normal şartlarda en yüksek sıcaklık °C 70 60 90 90 180 Kısa devre şartlarında en yüksek kısa devre iletken sıcaklığı a) °C 160 200 250 250 350 200 °C’u aşan kısa süreli çok yüksek iletken sıcaklıkları için kalaylı veya çıplak bakır iletkenler uygun değildir.  k xS  t =   Ι  2 Burada: S = Kesit alanı (mm2). 86 . kablodan geçen herhangi bir kısa devre akımı kesilecek şekilde gerilimli iletkenlere yerleştirilmiş koruyucu cihazlarla bütün iletkenlerin aşırı akıma (Madde 7.

Acil durum kesmesi. Acil durum yol vermesi Tehlikeli bir durumu önlemek veya ortadan kaldırmak amacıyla yapılan acil çalışma.ICS 29. Acil durum çalışması Acil durum çalışması tek tek veya birleşim hâlinde aşağıdakileri içerir: Acil durum durdurması. Acil durum kesmesi Elektrik çarpması riski veya başka bir elektrikten kaynaklanan tehlikesi olan bir tesisin tamamının veya bir bölümünün elektrik enerjisini kesmek amacıyla yapılan acil çalışma. Acil durum bağlaması Acil durumlarda kullanılması amaçlanan bir tesisin tamamına veya bir bölümüne elektrik enerjisini vermek amacıyla yapılan acil çalışma. Acil durum durdurması Tehlikeli hale gelmiş bir prosesi veya hareketi durdurmak amacıyla yapılan acil çalışma. 87 . Acil durum bağlaması.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek E (Bilgi için) Acil durum çalışma fonksiyonlarıyla ilgili açıklama Not – Bu kavramlar. Acil durum yol vermesi. bu standardda bunların sadece ikisi kullanılmış olmakla beraber okuyucuya bu terimlerin kapsamı hakkında fikir vermek üzere buraya dâhil edilmiştir.

020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek F (Bilgi için) Bu standardın kullanımı için kılavuz F. Bununla birlikte karmaşık bir doküman olan bu standard ve Çizelge F. Bu standardın kurallarında kapsanmayan veya farklı olan ve makine ve onun kullanıcısı tarafından belirlenecek ilave özel kuralları tanımlayabilmeli ve Hassas olarak özel kuralları tanımlayabilmeli. Alternatifler verildiğinde bu standarddan uygulanabilir kuralları seçebilmeli. Bir ürün ailesi veya özel ürün standardını hazırlayan bir teknik komite ve ürün ailesi veya özel standardı mevcut olmayan bir makina tedarikçisi bu standardı: a) Atıf yapma ve b) İlgili maddelerde verilen kurallardan en uygun tercihi/tercihlerin seçimini yapma ve c) Makinanın donanımı için belirli kuralların diğer ilgili standardlarda yeterli olarak kapsanması durumunda. bu standardın kurallarının tamamını kapsamasını gerektirir. Seçilenler. b) ve c) prensiplerinin üçü uygulandığında aşağıdakiler tavsiye edilir: . 2) Özel makine veya donanım kuralları için tadil edilecek veya genişletme yapılacak biçimde olmalıdır. Bütün durumlarda uzmanın aşağıdakileri yerine getirebilmesi önemlidir: Makinanın gerekli risk değerlendirmesini yapabilmeli.ICS 29. Yukarıda verilen a).1 Genel Bu standardda belirli makinaların elektrik donanımına uygulanabilen veya uygulanamayan genel kuralların büyük bir kısmı verilmiştir. belirli kurallar/donanım ile ilgili maddeleri ve alt maddeleri gösterir.1. Bu standardın bütün kurallarını okuyabilmeli ve anlayabilmeli. belirli bir makina için uygulama tercihlerini tanımlar ve ilgili diğer standardlara atıf yapar. Bu şema. Bu standardda Şekil 1’de tipik bir makinanın blok şeması verilmiştir ve bu görevin başlangıç noktası olarak kullanılabilir. . 88 . gerektiğinde bazı maddelerin tadilini yapma tercihlerinin seçimini sağlayarak ve risk değerlendirmesine göre ilgili makina için gereken koruma seviyesinin olumsuz olarak etkilenmeyecek tadilatları yaparak kullanmalıdır. Bu standardın tamamındaki şartların herhangi biri olmaksızın yapılan bir atıf bu nedenle yeterli değildir.Elektrik donanımı için ilgili standardda yeterli olarak kapsanan kurallar için bu ilgili standarda doğrudan atıf yapma.Bu standardın ilgili maddelerine ve alt maddelerine atıf yapma: 1) İlgili uygulanabilir tercihin nerede gösterilecek biçimde uygun olmalı.

3 13.ICS 29.1.3 ve 10.3 ve 11. iv) İlgili olabilecek diğer standardlar. 5.4 10.2.2.1 – Uygulama tercihleri Konu Kapsam Genel kurallar Donanımın seçimi Beslemenin ayırma (yalıtma) cihazı İstisna edilen devreler Beklenmeyen çalıştırmanın önlenmesi.4 9.8 10. yalıtma Elektrik çarpmasına karşı koruma Acil durum çalışmaları İki elle kontrol Kablosuz kontrol Arıza durunda kontrol fonksiyonları Konum algılayıcıları Operatör ara yüz cihazlarının renkleri ve işaretlemesi Acil durum durdurma cihazları Acil durum kesme cihazları Kontrol düzeni – Kirleticilerin vb. 10. girişine karşı koruma İletkenlerin tanıtılması Doğrulama TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Madde veya alt madde 1 4 4.5 ve 5.6.020 Çizelge F. aşağıdakilere göre kabul edilmelidir (x ile gösterilen): i) Verilen tedbirlerden seçme.6 6 9.4.2 5.4 10.2.2 9.1.2.4 10.5.7 9.3.2.3 5.5 5.2 18 i) ii) x iii) iv) ISO 12100 (bütün bölümler) ISO 14121 IEC 60439 serisi ISO 12100 (bütün bölümler) ISO 14118 IEC 60364-4-41 x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x IEC 60529 x x x ISO 14121 ISO 13849 (bütün bölümler) IEC 62061 ISO 14119 IEC 60073 IEC 61310 (bütün bölümler) ISO 13850 x x x x ISO 13850 ISO 13851 İlave kullanıcı kuralları Ek B x x Faaliyetin olduğu bu standarddaki madde ve alt maddeler. ii) İlave kurallar. 89 . iii) Farklı kurallar.7 10.

160 0.442 7.44 36.56 5.072800 0.000 8. direnci km başına ohm 91.008152 0.3910 Dairesel mil Tel boyutu mm2 0.5211 0.750 0.3 16.4 47.006200 0.324 0.5 12 4 10 6 8 10 6 16 4 25 2 35 1 50 387 404 558 640 987 1020 1480 1620 1973 2580 2960 4110 4934 6530 7894 10380 11841 16510 19735 26240 31576 41740 49338 66360 69073 83690 92756 90 .315 4.000 13. inç kare ve dairesel mil olarak mukayesesi Çizelge G.000 33.002026 0.054200 0.003228 0.a.000504 0.75 18 1.70 34.335 3.5290 0.000 21.020610 0.000317 0.60 63.5 20 0.823 1.003875 0. Çizelge G.052100 0.80 20.000304 0.000 5.6 35.2 Ölçü no (AWG) 24 mm2 0.001550 0.002325 0.065700 0.62 87.5 14 2.0 16 1.700 3.283 0.110 2.196 0.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek G (Bilgi için) Tipik iletken kesit alanlarının mukayesesi İletkenlerin kesit alanlarının Amerikan tel ölçüsü (AWG).95 18.08 2.012967 0.320 1. milimetrekare.000 42.20 8.8295 0.205 0.31 4.038800 0.001162 0.000 Kesit alan İnç2 0.005129 0.20 13.3 22 0.1 – İletken boyutlarının mukayesesi 20 °C’ta bakırın d.1’de verilmiştir.000438 0.000802 0.7340 0.000 1.19 12.45 24.519 0.1 25.032780 0.001272 0.37 10.46 55.500 0.001550 0.500 2.093 1.31 1.26 6.ICS 29.024800 0.500 3.4139 0.009300 0.840 1.000775 0.

aşağıdaki formüle göre hesaplanabilir: R = RI [1+0.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 20 °C’tan başka sıcaklıklar için direnç. 91 . R : t °C’ta dirençtir.ICS 29.00393 (t-20)] Burada: RI : 20 °C’ta direnç.

EN/HD EN 60034-1 EN 60034-5 Yıl 20042) 20012) IEC 60034-11 IEC 60072-1 -1) -1) EN 60034-11 20042) - Dimensions and output series for rotating electrical machines . Bu atıflar metin içerisinde uygun yerlerde belirtilmiş ve aşağıda liste hâlinde verilmiştir. Atıf yapılan standard ve/veya dokümanın tarihinin belirtilmemesi hâlinde ilgili standardın en son baskısı kullanılır.ICS 29.Wiring systems - IEC 60072-2 -1) - IEC 60073 2002 EN 60073 2002 IEC 60309-1 IEC 60364-4-41 1999 2001 EN 60309-1 +A11 - 1999 2004 - IEC 60364-4-43 +corr.Part 1: Frame numbers 56 to 400 and flange numbers 55 to 1080 Dimensions and output series for rotating electrical machines .020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Ek ZA (Bilgi için) Bu standardda atıf yapılan uluslararası standardlara karşılık gelen Avrupa standardları Bu standardda.Part 4-41: Protection for safety.Part 5: Degrees of protection provided by the integral design of rotating electrical machines (IP code) Classification Rotating electrical machines .Part 11: Thermal protection.Part 1: General requirements Electrical installations of buildings . tarih belirtilerek veya belirtilmeksizin diğer standard ve/veya dokümanlara atıf yapılmaktadır.August IEC 60364-5-52 - - - - 1) 2) Tarihsiz referans. Yayım tarihindeki geçerli baskısı.Coding principles for indicators and actuators Plugs. Uluslararası bir standardda. atıf yapan bu standardda da tadil veya revizyon yapılması şartı ile uygulanır. Protection against electric shock Electrical installations of buildings Part 4-43: Protection for safety – Protection against overcurrent Electrical installations of buildings Part 5-52: Selection and erection of electrical equipment .Part 2: Frame numbers 355 to 1000 and flange numbers 1180 to 2360 Basic and safety principles for man-machine interface. marking and identification . Standard IEC 60034-1 IEC 60034-5 Yıl -1) -1) Başlık Rotating electrical machines .Part 1: Rating and performance Rotating electrical machines . socket-outlets and couplers for industrial purposes . CENELEC tarafından (mod) ile gösterilen ortak değişiklikler yapıldığında. Tarih belirtilen atıflarda daha sonra yapılan tadil veya revizyonlar. 92 . ilgili EN/HD uygulanır.

including general rules for an alphanumeric system Basic and safety principles for man-machine interface.July 1999 2002 EN 60446 1999 IEC 60447 2004 EN 60447 2004 IEC 60529 +A1 IEC 60617 IEC 60621-3 1989 1999 Database 1979 Degrees of protection provided by enclosures (IP EN 60529 code) +corr May +A1 Graphical symbols for diagrams Electrical installations for outdoor sites under heavy conditions (including opencast mines and quarries) .020 Standard IEC 60364-5-53 + A1 IEC 60364-5-54 (mod) Yıl Başlık TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 EN/HD Yıl - Electrical installations of buildings Part 5-53: Selection and erection of electrical equipment .Part 2: Circuit-breakers EN 60947-1 +corr.Part 6-61: Verification. 93 . marking and identification Actuating principles HD 60364-5-54 2006 IEC 60364-6-61 IEC 60417 IEC 60439-1 EN 60439-1 1999 IEC 60445 +corr.November EN 60947-2 2003 2004 2003 2004 2004 2003 3) EN 60664-1. protective conductors and protective bonding conductors 2001 Database 1999 Electrical installations of buildings .Part 1: Type-tested and partially type-tested assemblies Basic and safety principles for man-machine interface.July 1999 2002 EN 60445 2000 IEC 60446 +corr.Part 3 : General requirements for equipment and auxiliaries - 1991 1993 2000 - IEC 60664-1 (mod) IEC 60947-1 IEC 60947-2 1992 Insulation coordination for equipment within low. switching and control Electrical installations of buildings Part 5-54: Selection and erection of electrical equipment . part 1: principles. marking and identification Identification of equipment terminals and of terminations of certain designated conductors. IEC 60664-1 ve bunun A1:2000 ile A2:2002 tadillerini içerir.ICS 29.Earthing arrangements.Isolation. marking and identification Identification of conductors by colours or numerals Basic and safety principles for man-machine interface. requirements and tests Low-voltage switchgear and controlgear Part 1: General rules Low-Voltage switchgear and control gear .EN 60664-13) Voltage systems. Initial verification Graphical symbols for use on equipment Low-voltage switchgear and control gear assemblies .

Part 3: Connection diagrams.5 kV d. Terminal blocks for copper conductors Preparation of documents used in electrotechnology .Part 2: Function-oriented diagrams EN 60947-5-1 +corr.Indication.Part 1: general requirements Preparation of documents used in Electrotechnology .Part 3: EN 60947-3 Switches.Common aspects for installation and equipment Safety of machinery . measuring or monitoring of protective measures Part 3: Loop impedance Safety of power transformers. power supply units and similar Part 2-6: Particular requirements for safety isolating transformers for general use Connectors .c. July 2004 2005 IEC 60947-7-1 +corr.Electromechanical control circuit devices Low-Voltage switchgear and control gear . tables and lists Preparation of documents used in Electrotechnology . April + A1 + A11 4) EN 61558-2-6 1997 2003 1998 2003 1997 2) IEC 61984 4) 2001 EN 61984 2001 EN 61984.c..Part 7-1: Ancillary equipment.Part 4: Location and installation documents Protection against electric shock . power supply units and similar Part 1: General requirements and tests Safety of power transformers. switch-disconnectors and fuse-combination units Low-voltage switchgear and control gear .March IEC 61082-1 +corr.ICS 29. installations and equipment and industrial products Structuring principles and reference designations Electrical safety in low voltage distribution systems up to 1 kV a.Safety requirements and tests EN 61082-4 1994 IEC 61082-4 1996 1996 IEC 61140 IEC 61310 IEC 61346 2001 Series Series EN 61140 EN 61346 2002 Series IEC 61557-3 1997 EN 61557-3 1997 IEC 61558-1 (mod) +A1 IEC 61558-2-6 1997 1998 .Part 5-1: Control circuit devices and switching elements .020 Standard IEC 60947-3 +corr.November IEC 61082-2 2002 2003 1991 1993 1993 EN 60947-7-1 2002 EN 61082-1 EN 61082-2 1994 1994 IEC 61082-3 1993 Preparation of documents used in EN 61082-3 Electrotechnology . disconnectors. Equipment for testing. marking and actuation Industrial systems.IEC 61558:2005’i esas alan EN 61558:2005 tarafından yürürlükten kaldırılmıştır. and 1.July IEC 60947-5-1 Yıl 1999 1999 2003 Başlık TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 EN/HD Yıl 1999 Low-voltage switchgear and control gear .1) EN 61558-1 + corr. 94 .

ICS 29.020 Standard IEC 62023 IEC 62027 IEC 62061 +corr.July IEC 62079 ISO 7000 ISO 12100-1 Yıl 2000 2000 2005 2005 2001 2004 2003 Başlık

TÜRK STANDARDI

TS EN 60204-1/Nisan 2011 EN/HD EN 62023 EN 62027 EN 62061 Yıl 2000 2000 2005

Structuring of technical information and documentation Preparation of parts lists Safety of machinery - Functional safety of safety-related electrical, electronic and programmable electronic control systems Preparation of instructions - Structuring, content and presentation Graphical symbols for use on equipment; index and synopsis Safety of machinery - Basic concepts, general principles for design - Part 1: Basic terminology, methodology Safety of machinery - Basic concepts, general principles for design Part 2: Technical principles Safety of machinery - Safety-related parts of control systems Part 1: General principles for design Safety of machinery - Safety-related parts of control systems Part 2: Validation Safety of machinery - Emergency stop Principles for design

EN 62079 EN ISO 12100-1

2001 2003

ISO 12100-2

2003

EN ISO 12100-2

2003

ISO 13849-1

1999

-

-

ISO 13849-2

2003

EN ISO 13849-2

2003

ISO 13850

1996

-

-

95

ICS 29.020

TÜRK STANDARDI

TS EN 60204-1/Nisan 2011

Ek ZZ (Bilgi için) AB Direktiflerinin Temel Gereksinimlerinin izlenmesi
Bu Avrupa Standardı, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği tarafından CENELEC’e verilen talimatlara göre hazırlanmış ve bu standardların kapsamı içinde yalnızca 98/37/EC (Machinery)2), AB direktifinin EK I’sında verilenlerin dışında aşağıdaki Temel Gereksinimler bulunmaktadır: - 1.1.2 - 1.2 - 1.5.1 - 1.5.4 - 1.6.3 (makinanın elektriksel beslemesinin yalıtılması için) - 1.6.4 (elektrik donanıma erişim için) - 1.7.0 - 1.7.1 - 1.7.2 (bir elektriksel yapının artık riskleri için) - 1.7.4(c) Bu standarda uygunluk, ilgili Direktifin belirli temel gereksinimlere uygun olma vasıtalarını sağlar. Uyarı: Diğer şartlar ve diğer AB Direktifleri, bu standardın kapsamında bulunan ürünlere uygulanabilir.

2)

TSE Notu: 2006/42/AT Makina Emniyeti Yönetmeliği Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından 03/03/2009 tarihli ve 27158 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. 29/12/2009 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

96

ICS 29.020

TÜRK STANDARDI

TS EN 60204-1/Nisan 2011

Kaynaklar
IEC 60038:2002, IEC standard voltages IEC 60204-11:2000, Safety of machinery – Electrical equipment of machines – Part 11: Requirements for HV equipment for voltages above 1 000 V a.c. or 1 500 V d.c. and not exceeding 36 kV IEC 60204-31:2001, Safety of machinery – Electrical equipment of machines – Part 31: Particular safety and EMC requirements for sewing machines, units, and systems IEC 60204-32:1998, Safety of machinery – Electrical equipment of machines – Part 32: Requirements for hoisting machines IEC 60228:2004, Conductors of insulated cables IEC 60269-1:1998, Low-voltage fuses – Part 1: General requirements IEC 60287 (all parts), Electric cables – Calculation of the current rating IEC 60332 (all parts), Tests on electric and optical fibre cables under fire conditions IEC 60335 (all parts): Household and similar electrical appliances – Safety IEC 60364 (all parts): Electrical installations of buildings IEC 60757:1983, Code for designation of colours IEC 60947-5-2:1997, Low-voltage switchgear and controlgear – Part 5-2: Control circuit devices and switching elements – Proximity switches Amendment 1 (1999) Amendment 2 (2003) IEC 61000-5-2:1997, Electromagnetic compatibility (EMC) – Part 5: Installation and mitigation guidelines – Section 2: Earthing and cabling IEC 61000-6-1:1997, Electromagnetic compatibility (EMC) – Part 6: Generic standards – Section 1: Immunity for residential, commercial and light-industrial environments IEC 61000-6-2:2005, Electromagnetic compatibility (EMC) – Part 6-2: Generic standards – Immunity for industrial environments IEC 61000-6-4:1997, Electromagnetic compatibility (EMC) – Part 6: Generic standards – Section 4: Emission standard for industrial environments IEC 61084-1:1991, Cable trunking and ducting systems for electrical installations – Part 1: General requirements IEC 61180-2:1994, High-voltage test techniques for low-voltage equipment – Part 2: Test equipment IEC 61200-53:1994, Electrical installation guide – Part 53: Selection and erection of electrical equipment – Switchgear and controlgear

97

measuring or monitoring of protective measures – IEC 61558-2-17:1997. thermal and energy CISPR 61000-6-3:1996. Safety of machinery – Safety-related parts of control systems – Part 2: Validation ISO 13851:2002.c. Adjustable speed electrical power drive systems – Part 5-1: Safety requirements – Electrical.c. Electrical safety in low voltage distribution systems up to 1 000 V a. Safety of machinery – Permanent means of access to machinery – Part 2: Working platforms and walkways ISO 14122-3:2001. Safety of machinery – Two-hand control devices – Functional aspects and design principles ISO 14118:2000. Electromagnetic compatibility (EMC) – Part 6: Generic standards – Section 3: Emission standard for residential. – Equipment for testing. Safety of power transformers. and 1500 V d.ICS 29. Graphical symbols – Safety colours and safety signs – Part 1: Design principles for safety signs in workplaces and public areas ISO 13849-2:2003.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 IEC 61496-1:2004. Adjustable speed electrical power drive systems – Part 3: EMC requirements and standard including specific test methods IEC 61800-5-1:2003. stepladders and guard-rails CENELEC HD 516 S2. Safety of machinery – Electro-sensitive protective equipment – Part 1: General requirements and tests IEC 61557 (all parts). commercial and light-industrial environments IEC Guide 106:1996. Safety of machinery – Prevention of unexpected start-up ISO 14122-1:2001. Guide for specifying environmental conditions for equipment performance rating ISO 3864-1:2002. Guide to use of low-voltage harmonized cables 98 . power supply units and similar – Part 2: Particular requirements for transformers for switch mode power supplies IEC 61800-3:2004. Safety of machinery – Permanent means of access to machinery – Part 3: Stairs. Safety of machinery – Permanent means of access to machinery – Part 1: Choice of fixed means of access between two levels ISO 14122-2:2001.

13.2. 3.2.3. 3.2. 17.5. 3.2.7.1.1.4.3.ICS 29.2.2.2. 1.3. 6.2 3. 6.2. D. 1.2.5.5.1. 5.1.7.2. 15. 6.4.3. 13.30.4. 13. 7. A. 16. 9. 10.5.2.19.2.5.3.6. 8.2. 13.1 3. 9. 6. 10.4.5. 13.3.2.4.55. 4. 8.3. 5.4.4.2.7.4. 13.1.5.2.3. 16.1. 9.40.45.3.3.18. 3. 9.1.1. 6.7. 17. 4.5.1.9. 13.20.5. 8.4.2.52.2. 8.2.1. 3. 17. 3.2.2. 4.29.2.13.2.1. 16. D.3.1.1.5.20.4.8.4.1. 11. 4.1.2. 17. 14. A. 9. 9.3.5.4. 18. 15.3.2. 14. 9.6 99 Anahtarlama cihazı Ara kilit Arıza Aşırı akım Aşırı yük Aynı anda oluşan Bariyer Boru Doğrudan açma çalışması Doğrudan temas Dolaylı temas Donanım Donanımlı kablo kanal sistemi .2. 9.2.2.2. 8.12. 9.4.1. 8.1.1. A.2. 7.3.3. 6.23.3. 15. 4.3. 17. 16. 14.3. 3.2.3. 4. 3. 6.2 3.3.17.1. D. 13.4. 9. 3.3.2.51.3.4.7.6. 4. A.4.44. 9.4.2.3. 6. 7. 9.4.2. 18.4.1.2.14.4.4.8.1 3. 4.2.3 3. 3. 18. 12.2. 3. 8.5. 8.47. 6.4.1. 6.16.3.4. 10.4.5.5.2. 14. 7.3.4.2. 8.10.3.2.2.3. 6.2. A. 9.5.54.1.1.5. 9.2.1.1.5.2.3. 13. 8. 3. 9.3. 12. 4.2. 13.1. 16. 11. 9. 9. 6.4.1.2. 5. 8.2. 11. 13.3. 7.1.32.15.1.7. D. 3. A.3 3.2.4. 7. 13.3.4. 10.5.1.1. 9.3.2.2. 17.14.10.3.2.3.3.2 3.8.4. 9.3.1.1. 5.3.4.4.1. 5. 4.3.1.5.2.5.3. 13.6.7.21. 3. 8.6. A. 3.2.3.5.2.1.4. A.6.2.29.1. 9.2.1.8.2. 13. 12.2.2.5. 18.4.2 3.39. 3.5. 13.3. 7. 3.2.4.2.1.1.1.3.5 3. 7. 15. 17.3.6. 11. 6. 12.4. 8. 9.5.8. 7. 11.3.27. 13.1.4. 11.2.4.2.2.1. 6. 13.3. 7.1.1 3. 9. 13. Ek B. Ek A 3.5.26.1. 9.4.2.2.4.3..2. 14.15.2. 3.3. 6.2. 6. 13.5.1.4.4.2.10.3. 9. Acil durum devre dışı bırakma cihazı Acil durum durdurma cihazı Açıktaki iletken bölüm 3. 6.2.7.2 3. 6. 18. ek B.1. 3.2. 9. 9.7.2.4.1.2. 3.2.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 İndeks Bu indeks.1.2.38. 13.1.4. 10.1.7. 14. 4.4.4. 17.2.6.9.4. 4. 10.2. 10.1.20.3. 5.3. 4. 11.42.4.2.7. Her bir tarifin numarası koyu metin olarak verilmiştir.5. 9. 3.2 3.2.2.1. 6.2 3. Ek B. 11.2. 11.8. 6. 8.1.5.2. 12. 4.2.7. A.1.6. 3.3.2.3. 5.2. 18. 18.1. 5.1. 3.4. 14.2.1.4. 18.1. 4. 3. D. 7. 3.3. 3.3.4. 7. 3. 3. 9.1.3.1.4.4.2.4.1. 6.5. 8. 3. 3.5. 12.7.3. 13.1.2.2. 6. 3.2.1.3.25.40. 8. Madde 3’te tarif edilen terimleri alfabetik sırada listeler ve bu standard metninde bunların kullanıldığı maddeleri gösterir.2. 7.2.1.3.2.6.2.21.2.4. 7. 8. 10.1.4.5.4. 9. 9.57.21. 3.2.1.4.4.4. 7.23.3.4. 4. 17.4. 18.1. 6. 6.2.

3.2.2.2. 16.5.6.2.2. 10. 7. 13.2.2.4. 12.4.1.4.2.4. 3.2.2.4.2.8. 13. 8.3.1.4.3.1.41.3. 13.2.2.1.4. 8. 11. 6. 6. 9. 13.4. 12.5.1.6. 3. 9.1. Ek B Fonksiyonel kuşaklama Gerilimli bölüm Güç devresi Harekete geçirici Hata İşaretleme İşletme seviyesi Kablo tavası Kapalı kanal Kısa devre akımı Kontrol cihazı Kontrol devresi 100 3.3 3. 6. 8. 11. 3.3. 10. 6.8. 13.4.1. 6.4 3.5.1.8.2. 13.2. 18.5.23.2. 9.5. Ek B 3.3. 5. Ek B 3.2.1. 8. 13.1.2.2.29.3.5.3. 6. 18.8.1. 6.12.43. 9. 9.3.2.2.1.7.4.1.3. 13.2.3.3.4. 11. 5. A. 5.9 3. 12. 6.1. 9. 10.9.6. 10.4.9. 8. 16. 9.6. 5.2.1.25.1. 9.2.2. 9.1.4.2.2.2.3. 10. 5. 7.2.3.1.2. 3.5.7. 3.3.2.1.1. Ek B 3. 7.2.6.1. 3. 11.8.1 3. A.1.3.2. A.2. 13.1.6.2.2.6. 11.2. 9.2.2.1. 3. 10. 5. 11.1. Ek B. 7.3.2.4.4.36.3.2.2.2.2. 4.6.52.7.3.7.1.3. 13. 1.2. 4.1.51.3.5 3. 6.5.4.2.2.7.5.4. 9.2. 9. D. 10.2.4. 5.3.5.14.52.7.1.2.1.38. 17. 9. 12.3.3.4.3.3.2.1. 7.8. 3.2.4. 3.2. 6.9. 18.1. 9. 13.4 3.7.3. 9. 5.22.3.1 3. 11.3 3.2.2. 9.6.27. A. 9.4. 13. 9. A. 5.3.17.1.4. 6.3.40. 9.3.2.020 TÜRK STANDARDI TS EN 60204-1/Nisan 2011 Eğitilmiş kişi (elektrik konusunda) Elektrikli çalışma alanı Elektrikli kapalı çalışma alanı Elektronik donanım Endüktif güç besleme sistemi Engel Eş potansiyel kuşaklama Fiş-priz kombinasyonu 3.1.2.3.16.1. 13.2.19.2.4.4.3 3.4.3.2.1 3. 5.3 3. 18. 3.1.2.3.5. 17.2.3.3. 18. 3.4.4. 3.5.1.4.2. .2.2.4.2.5.6. 8.3.5.2. 10.1.1. 12.13.18. 6.31.2.1.4.3.2.2.4.2.5. 13.6. 7.4 3. 4.2. 8.2.4. 13. 12. 17. 10.4. 11.4. 10.2.2.15.5.4 3.1. 9.4. 9.3. 6. 6.3 3. 5.2. 11. 3. 6.2.1. 11. A.3.1.3. 3. 13. 5.2.2. 12.3.2.3.2. 8.1.4.2.3.30. 17.5.1.1. 13.ICS 29. 4. 5. 9. 3.9.2.8.4. 7. 16.2.15.2.2.2. 4. 8. 9.8.3. 9. 9. 10.4.4. 10.5.33. 3.4.2. 10. 10.26.27.35. 18. 8.5. 6. 10. 11. 13.19.2.1. 9. 5.1. 8.4.3. 12.42.42.2.7.5. 6. 4.1 3. 5. 13.2.8.

6.1.4. 15.3.2. 3. 5.2.1.35.5.1.8. A. 15. 7.1.6.7.2 3.2.1. 9.1.6.5. 14.2.4.6.3.1.3.1.8. 6.4.1.2. 3. 4.2.2.1.2. 13.2.4.1.3. 8. 10.5. 9.3.3.3.35.2. Ek B 3.5.7.1.1. 15. 4.1 3. 18.2.1. makina 3. 7. 13. A.4. 17.5.20.3. 18.2.1.1. 13.5.1.2.54.3.1.1. 6. 3.3.56.3.4. 7.1. 5.2.3.32.2.3.2.3. 12.1.2. 11.1. 4. 5. 12. 16.1.2.1.1.4.020 TÜRK STANDARDI 12. 8.2.5.5.7.2.10. 13. 8. 13.5.2. 13.7.5. 9. 8. 4. 13.1.4. 11. 9. 10. Annex B.2.2 3.1. 3.2.6. 4.2.2.4.1. 18.4.5.2.2.1.4. 9.33. 13. 5. 6.6.7.2. A. 16.1. 7.2. 7.2.1. 12.4.2.2.5.8.2. 14.2. 17. 9.4.1. 8.50. 9.2.2.3.3.2.3. 10.2. 8.1. Ek B 3.5.8. 3.7. 9. 4.10.6.1. 12. 4.4.2.1.2.3.7.4.5. 14. F.1. 15.5.3.2. 3.4.7.3. 9. 18.1 3.2. 16.3. 11. 11.3.50. 10.2. 13.4.2.3. 9. 4.2.5. 13.2.2.2. 15.8.5.3.3. 7. 12.1.1.2.2.2. 9.1.2.4. 11.2.49. 18. 14.2.4. D. 9.1. 18. 5. 10. 12.44. 5.1.4.5. 4. 13. 9.34. 8.5.3. 17.1.43.3.1.11.2 3. 16.4. 8. 5.4.1. 13. 6. A.56.4.4. Ek B 3. 9. 18.4.2.3.2. 18.3. Ek B. 9. 6.3. 13. 9. 8. 4.1. 8.2. 18.3 3.1.4.57.2. A.2.2. 8. 15.7.2.3 TS EN 60204-1/Nisan 2011 Kontrol düzeni 3.2.4.1. D.2. 10. 9. 5. 7.2.5. 18. 4.2. 5. 3.5.2.2. 9.7.3.7.3.1. 8.1.5.2.2.4. 5.1.1.3.2.1.3.8.8.3. 13.2. 18.2.7.4.4.3. 12.2.30. 9. 4.2. 12.4.7. 9. A. D.1. A.1.2.1. 16.4.ICS 29.1.3.2.1.4.8.2. 5.3.3.2.4.1.4. 12.1. 3.3.32.2. 9.4.3.4. 16.4.7. 8.1. 3. 3.2.4.44. 9. 13.2. 3. 12. 5.3. 16.4. 9. 9.2 3.2. 13.3.3.3. 11.2.7.2.2. 3. 12. 4.1. 13. 7.2. 10.6 Kontrollü durdurma Kontrolsüz durma Koruma Koruma iletkeni Koruyucu Koruyucu kuşaklama Koruyucu kuşaklama devresi Kullanıcı Mahfaza Makina harekete geçiricisi Makinalar. 12. 7. 4.44.2.1.1.8. 14. 3. 13.5.4.11. 3. 11. 12.7. 9. 18.3. 13. 9.1.26.2.3.1.8.2. 17.20. 15.3.7.2. 10.9. 9.3.3.2.2. 9.3.2. 13.3.9.37.2.34. 9.2.1.1.8.1. 3.2. 17.2.1.1.3. 18.4.2. A.11. 9.1. 4.4. 13.56.4.4. 11.4.2. 9.5. 9.2. 5. 18.1. 10.4.2. A.2.7. 10.1.2.4. 11.7. 17.4. F. 3. 8.6.4.1.2 3.2 3.4.3.54.1. 8.2. 3.4.2.7.6. 7.1.5. 7. 12.2. 7. 11.1.5. 6.5. 9. 7. 9. 11.4.7.21.2.4.1.2.5. 13.2.2. 3.3.2.4. 8.4.1.8.4.57. 7. 11.5. 18.1.2. 8. Ek B 101 Nötr iletkeni Ortam sıcaklığı . 11. 1.3.5. 3. 9.3.1. 18.2.2.3. 1.5. 13.2.1.2.4. 18.6.2.3. 11. 3.1. A.45.1. 8.1.2.3. 11.5. 9.2. Ek C. 9. 9.2. 17. 9. 17. 16.28. A.2. 12. 3.7. 3.4. 3. A. 15.1. 17.45.

9.2. 6. 13. 16.2.2. 10.31. Ek B.3. 4.5.2.1. 3. 4. 7.28. 16.2.3.1.2.53. 16.3.2. A.5.4. 16.3.2.6. 9. 7. 3.49.5.7.2. 5. 9.2.2.2. 3.4.53.3.5. 11.2.1.2.4.2.1 3.4.4. 9. 9. 17. 13. 6. 3.2. 17.5.2.43. 9.33.3.1.2. 9. 4.3. 10.1.1. 4. 4.2.2. 11. 9.6. 4. 8.1.2.4.3. 9. 12.4. 6.4. 7. 9. Ek B TS EN 60204-1/Nisan 2011 3.1.2.31. 16. 12.6. 13.5. 11.10. 1. 4. 9. 9.5.1.3.6.2.2.19.2.5. F.4. 4.50.3.2.4.20. 9.1.2.1.3. 6.1.4.5.2.3 3.47.1. 10.2.4.50. 9.54. 3.46. F. 16.2.1.2.2. 12.2.8.5.2.2. A.3. 7.4.4.7. 7.1. 3.2 3.4.2.3.3.4. Ek E. 17.4.4. 7.5.4.3.1. 13. 3.3.2.2.15. 17. 17.020 Referans gösteriliş Risk TÜRK STANDARDI 3. 8. 9.2.2. 9. 9.2.1.53.2. 10. 6. 3.7.2.5.2.3. 11.2. 1.1.45. 9. 9.4.5.2.ICS 29.2.3.5. 6. 9.2.2. 9.9.4. 9. 9. 9. 10.4. 5.2. 7.3.1. 3.2.8.7.3.3. 16. 3. 9. 3.4. 16.1. 9.2. 9.2.2. Ek B Tedarikçi Tehlike Yabancı iletken bölüm Yedekleme Yetiştirilmiş kişi (elektrik konusunda) 102 .1.3.2.1.4.2.2.4.2.2. 9.5.1.5.4. Ek B.1.3.1.24.1 3. 3.1. 18. 10.1.2.3. 3.7.4. 17. 5. 9.30.7.3. 4. 4.2.1.1.5.1.4.1.3.5.3.4.3.3.4. Ek E 3. 9. 4. 9.1.3. 3. 7.48.4. 13. 9.1.4.9. 6.2.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->